ကအ်ဗိန်၊ ကွာန်

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="mnw">
  <siteinfo>
    <sitename>ဝဳကဳပဳဒဳယာ</sitename>
    <dbname>mnwwiki</dbname>
    <base>https://mnw.wikipedia.org/wiki/%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%99%E1%80%BA</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.20</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">မဳဒဳယာ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">တၟေင်</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ညးလွပ်</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ညးလွပ် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ဝဳကဳပဳဒဳယာ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ဝှာင်</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ဝှာင် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">မဳဒဳယာဝဳကဳ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">မဳဒဳယာဝဳကဳ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ထာမ်ပလိက်</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ထာမ်ပလိက် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ရီု</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ရီု ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ကဏ္ဍ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ကဏ္ဍ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ပါင်မုက်</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ပါင်မုက် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">မဝ်ဂျူ</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">မဝ်ဂျူ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ကအ်ဗိန်၊ ကွာန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>429</id>
    <revision>
      <id>57454</id>
      <parentid>46221</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T00:13:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>1698</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>57454</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15349" sha1="sip6qs4moconrpv17n3g0hb4acx0wut" xml:space="preserve">
'''ဝၚ်ကံဗိန်ဍန်ဍန်'''&lt;ref&gt;လိက်ဗွဟ်မန်တၟိ အုပ်ဒုတိယ (မုက်လိက်၊ ၄၂-၄၃)&lt;/ref&gt;

မတုဲတေံ ရးဍုၚ်မန် ရမ္မာပူရ ညးကော် ရမ္မာဝတဳဂှ် ဨကရာဇ်မန် ပိုၚ်ပြဳလဝ်ရ။ ပ္ဍဲကာလကျာ်တြဲ ဂွံဒစာံဝှ်ဂှ် ကျာ်တြဲမွဲဟာန် ကေုာံ ခမဳတၠအရှန်တံဂမၠိုၚ် ဂၚေၚ်ဒေသစရိတ် စိုပ်ကၠုၚ်ရာမညဌာနဳရ။ နူဂှ် က္ညအာစိုပ်ဘာရသိစိတ္တ မၞုံပ္ဍဲ ဇရေၚ်ကၟာလ္စဇၞော်မွဲရ။

ကာလဂှ် ကျာ်တြဲပကာဂအီရ။ မှာထေရ် သာရိပိုတ်ညာတ်တုဲ လ္ၚောဝ်ပ္တီသၟာန် ကုကျာ်တြဲသာ်ဝွံရ။ ယွံတၠဳပိုန်မၞုံကုပိုန်ကျာ်တြဲ မူဟိုတ်မွဲမွဲ က္တဵုဒှ်တုဲ မပကာဂအီရော၊ ယွံသာရိပိုတ် ပ္ဍဲကၟာလ္စဇၞော်ဝွံ ဃောအဲကျာ်ဒှ်ဘဝဂစေံတြေံတေံဂှ် လုကဴတြဴစှော်သၞာံ ပရိုက်ဘဲအန္တရာယ်ဟွံမွဲ မပတဴကၠုၚ် ဗွဲတသိုက်ရ။ ပ္ဍဲဌာနဝွံ အဲကျာ် ပ ပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ၊ သာသနာအဲ ကျာ် တန်တဴဗၞတ်မသုန်လ္ၚီသၞာံရောၚ်၊ ညာတ်သာ်ဝွံတုဲ အဲကျာ်ပကာဂအီရ သာ်ဝွံကျာ်တြဲကဵု လဝ်ပယျးဒိုဟ်ရ။ 

ကျာ်တြဲကဵုပယျးဒိုဟ်သာ်ဝွံတုဲ ရသိစိတ္တဂှ် ယွံတၠဳမၞုံကုပိုန်ကျာ်တြဲသွက်ပိုဲဍိက်တံ ဂွံရှ်ေေသှ်ေရဴဂဴပူဇဴလၟိန်ကာလမာန်ဂှ် ကဵုပိုဲဍိက်တံ ရှ်ေသှ်ေညိကျာ်သာ်ဝွံ လ္ၚောဝ်ပ္တီကျာ်တြဲရ။ ကာလဂှ် ကျာ်တြဲဂှ် နကဵုဂၠးဇိုၚ်ပါဒ လိုန်ပေန် ပ္ဍဲဒၞဲာဘာရသိစိတ္တဂှ်တုဲ လၟာ်ဇိုၚ်ပါဒကျာ်ဂှ် ပြာကတ်တဴရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲကုန်ကျာ်တြဲမလိုန်ပေန်ဂှ် ကံပေန်ညးကော်ခဴစရ။ ဗွဲကြဴကောန်ဂကူမန်တံ ဗ္ဒဟ်ကွာန်ဇရေၚ်ဂှ်တုဲ ကွာန်ဂှ် ညးကော်ကွာန်ကံပေန်ရ။ နူဂှ် မြိပတ်အာတုဲ ကွာန်ကံဗိန် ညးကော်ခဴစကၠုၚ် ဒဵုကဵုလၟုဟ်ရောၚ်။ 

ကွာန်ကံဍုၚ်လၟုဟ် မၞုံပ္ဍဲဗွဳပွူကွာန်ကံဗိန်ဂှ် ဒှ်ဂအာၚ်ဍုၚ်ရမ္မာဝတဳရောၚ်။ ပ္ဍဲအရှာံဘုတ်[[ကံဗိန်]]ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲလၟာ်ဇိုၚ်ကျာ်တြဲ မလိုန်ပေန်လဝ်ရောၚ်၊ ဗွဳပွူဘာတန်မူလ မုက်ဂၞန်(၁) ဗၟံက်ကျာ်မတိၚ်ဂှ် ဒှ်ဒၞဲာကၟာလ္စဇၞော်ရောၚ်၊ သာ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဝၚ်ဓာတ်ကျာ်မတိၚ်ရ။ 

== ထေရုပ္ပတ္တိ ဘဒန္တပညာဒဳပ ဗွဲခမၞောန် ==
ဘဒန္တပညာဒဳပ&lt;ref&gt;ကၞပ်လိက်ဝၚ်စၟတ်သမ္တီသဘၚ်ရတုသြန်၊ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ&lt;/ref&gt; ကွာန်ကအ်ဗိန်မဟာဝိဟာရ

ဒှ်ကၠုၚ် မူလဟိတဓရ၊ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ&lt;blockquote&gt;ယၟု= ဘဒန္တ ပညာဒဳပ&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;ကွာန်၊ဘာ = ကအ်ဗိန် ဘာဇၞော်&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;ယၟုမိ၊ မ= နာဲဖျိုတ်၊ မိပျုက်&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;ကောဇာ= ၁၂၈၀- သၞာံ သၠးဂၠံဂဝ်&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;အာယုက်၊ သိက္ခာ၊ ဂိုဏ် = ၆၃၊ ၄၃၊ သုဓမ္မာ&lt;/blockquote&gt;

=== အာစိုပ်ဒဒှ် ထပိုယ်၊ပယျၚ် ===
ဘဒန္တပညာဒဳပဝွံ ကၠိဂွံအာယုက် (၁၄) သၞာံတုဲ မိမၜါပအပ်ကုအ္စာ ဘဒန္တသဳလထေရ် ဘာကအ်ဍုၚ်တုဲ သ္ပကၠေံထပိုယ်သာမဏီရ။ ကြဴနူဂှ် ကတ်လ္ၚတ်ကေတ် ကွတ်ပညာဇရေၚ်အ္စာတုဲ ၁၃၀၉ -သၞာံ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒန္တဝါရလၚ်္ကာရထေရ် ခယျမ္ၚး သ္ပအ္စာဥပ္ပဇ္ဇျာယ်တုဲ အာစိုပ်ဒဒှ်ပယျၚ် မထ္ၜၚ်သာသနာ ပ္ဍဲခဏ္ဍသိမ် ကွာန်ကအ်ဗိန် ဘာဇၞော်ရ။ 

နိဿဲကေတ်နယ်ကယ် အ္စာသဳလထေရ် ကံဍုၚ်ဘဒန္တဝိမလ ကွာန်ကအ်ဗိန်ဘာဇၞော်၊ ဘဒန္တသြဘာသ ဘာဇၞော်မုဟ်နာၚ်၊ ဘဒ္ဒန္တကုသလ ဘာပလိုတ်ဂြိုပ်ကြုက်၊ ဘဒ္ဒန္တဂုဏဝံသထေရ် ဘာကျာ်ဇၞော်ဍုၚ်ပံၚ်၊ ဘဒန္တဝါယမထေရ် ခလံက်ခပြု၊ အ္စာဖျေံလိခ် ဒယှ်ဍုၚ်လ္ဂုၚ်၊ ဍုၚ်အၚ်ဝတံ၇။ ပပ္တံနူ ၁၃၁၀ သၞာံဂှ် အံၚ်ဇၞးကေတ် တန်ဍောန်၊ ဒေါဝ်၊ ဇၞော်အလဵုအသီတုဲ ၁၃၁၆ သၞာံဂှ် ဂွံအံၚ်ဇၞးကေတ်တဆိပ် သာသနာဓဇ သဳရိပဝရဓမ္မာစရိယ နူအလဵုသဳပၠန်ရ။ 

=== ရေၚ်တၠုၚ်သဇိုၚ်ဝန်သာသနာ ===
ဘဒန္တပညာဒဳပဝွံ ပပ္တံနူ ၁၃၁၈ သၞာံ စတမ်ဖျေံလိခ် ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ဗိန်ဘာမဟာဝိဟာရတုဲ ၁၃၃၂ သၞာံ ဒှ်ပဓာနမဟာနယက ပ္ဍဲဘာမဟာဝိဟာရ ကံဗိန်ဂှ်ရ။ ၁၃၂၈ သၞာံ ကောံဓရီုသၚ်ပံၚ်ကောံ စၞးသၚ်တံ ပ္ဍဲအလဵုသဳကံၚ်ဇြဳပၠန်ဂတးတုဲ ၁၃၃၅ သၞာံဂှ် ဒှ်ဟိတဓရ သံဃသမဂ္ဂဳကီု သီုဟိတဓရ ဂကောံရာမညအလုံဒေသရးမန်ရ။ ၁၃၄၂ သၞာံ ကောံဓရီုသၚ်ပံၚ်ကောံ သွက်သာသနာ သ္အးဇ္ၚး တန်ကြန် ဗျာပ်တြး ပ္ဍဲအလဵုအသဳသဝ်ယှေဝ်လေတ်ရ။ အပ္ဍဲပေဲါဓရီုသၚ်တံဂှ် ရုဲစှ်ကေတ်နဒဒှ် သံဃသမုတ်တိကီု သီုကဵုသဇိုၚ်ဝန် ဗဟိုရ်သံဃနာယက ကၟိန်ဍုၚ်မန် ဗၟာရောၚ်။ 

=== ပွမချူခၞံလိက်ပြကိုဟ် ===
လိက်ဗွဟ်မန်တၟိ ပ ဒု တ ပြကိုဟ်အဘိဓမ္မတ္ထ  သရူပသိၚ်္ဂဳ၊ မဟာဝိဟာရကမ္မဝါစာ၊ ထ္ၜးဂၠံၚ်တရဴ နိဗ္ဗာန်၊ လျးပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်၊ နယ်ယမိက်၊ နယ်ပဌာန်၊ နယ်မာတိကာဓာတုကထာ၊ ကၠာဲဘာသာမန်ကီု သီုကဵုပြကိုဟ် ဂကောံရာမညတံ မတက်တြးကီုရ။ 

=== ဂလာန်သြဝါဒ ===
ခန္တဳ မေတ္တာ သီုၜါ ယဝ်နွံ ပ္ဍဲဘုံမၞိဟ်ပိုဲ ၜိုဟ်သြိုဟ်ဒၟံၚ်ဟတုဲရ။ 

=== ရမျာၚ် သြဝါဒ ရာမညနိကာယ&lt;ref&gt;လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ - ကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ပေၚ် (၅၀) သၞာံ၊ သ္ဘၚ်ထဝ်

သွဟ်ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ပေၚ် ၂၅ သၞာံ၊ သ္ဘၚ်သြန်&lt;/ref&gt; ===
စပ်ကဵုအရာဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယတုဲ ပရူပရာတအ်ဂှ် သၟိက်ဟီုကဠးကဵုညိရ။ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယကဵု ရာညမနိကာယဟီုဂှ် ရာမညနိကာယဂှ် နူကျာ်တြဲသ္ပပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ ဂွံ ၁၃၆ သၞာံဂှ် သောဏထေရ် ကဵု ဥတ္တရထေရ် တဳလပိုန်ၜါဇကု ပတန်သာသနာက္ညကၠုၚ်စိုပ် ပ္ဍဲဍုၚ်သဓီုတုဲ ခမဳတအ်ဂှ် &quot;ရာမညနိကာယ&quot; မဂွံဒုၚ်ယၟုအိုတ်ရ။

အဆက်ရာမညနိကာယဂှ် ဗွဲကြဴခမဳဆပ္ပဋ(ဆပဒ) ကလေၚ်နူတ္ကံသိၚ်ဃဵုတုဲ ဒၟံၚ်တဴပ္ဍဲဍုၚ်ဖာသိမ်ရ။ နူဂှ် ဆက်ကၠုၚ်ဟွံသ္ကုတ်ရ။ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၂၈၂ သၞာံ ဂိတုခ္ဍဲသဳ ဂကောံသၚ်မန်ရာမညနိကာယ ဒက်ပတန်လဝ်ပၠန်ရ။ ဂကောံဝွံ ဒက်ပ္ဍဲကွာန်ကအ်နှာတ် မဟာထေရ်ပညာ နူကွာန်ပ္ၚတေံ ဒှ်ဥက္ကဌရ။

ဗွဲကြဴဏအ် ၁၂၈၆ သၞာံ အလန်တတိယ ကောံဓရီု ပ္ဍဲကအ်နှာတ်ပၠန် ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်ရ။ ရာမညနိကာယဟီုဂှ် ဟွံဟီုဂးဂိုဏ်တေံဂိုဏ်ဏအ်ရ။ သၚ်မန်မ္ဂး ရာမညနိကာယဂိုဏ်ဖအိုတ် မဒးဒှ်ရောၚ်၊ ကမၠောန်ညးတအ်ကၠောန်လဝ် ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်ကဵု လိက်စၟတ်သမ္တီညးတအ်ရ။ ယၟုဂိုဏ်လၟုဟ်ဗီုတေံ ဗီုဏအ်ဂှ် ယၟုဂိုဏ်မန်ဇေတ်တ်ဟွံသေၚ် ဂွံတီကေတ်ရ။ &lt;blockquote&gt;ဘဒ္ဒန္တပညာဒဳပ (ကအ်ဗိန်)&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;ပဓာနဟိတဓရ&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;၁၃၄၀ သၞာံ၊ ဂိတုဇှေ် (၁၀) မံက် အခိၚ်ဗ္တံ (၈) နာဍဳ&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;ဌာန ကျာ်မြဟ်၊ ဘာကျာ်&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;ကောံဓရီုပွိုၚ်သၞာံ မရနုက်ကဵု (၆) ဝါ&lt;/blockquote&gt;

=== အာစိုပ်အာယုသၚ်္ခါရပၠိုတ် ===
၁၃၅၂ သၞာံ ၜိုန်ကောန်ဂကူမန်၊ သၚ်မန်တံ ဒှ်သကအ်ဗ္ဒကီုလေဝ် ဟိုတ်နူယဲဝေဒနာပ္ဍဵုတုဲ အာယုက်အိုတ် အာယုသၚ်္ခါရပၠိုတ်အာ ညံၚ်ရဴသၟိၚ်ဂိတုတ္ၚဲ မပၠိုတ်အာကီုရ။ 

== လၟိဟ်မၞိဟ် ==
အတိုင်စရင်မၞိဟ်မ္ဂး သၞာံ ၁၈၇၇ ဂှ် မၞိဟ် မပဒတဴ နွံ ၁,၄၀၀ တၠ၊ သၞာံ ၁၉၀၁ ဂှ် နွံ ၁,၉၉၉၊ သၞာံ ၁၉၃၁ ဂှ် နွံ ၃,၃၁၅။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Binns |first=B.O. |author-link= |date=1935 |title=Burma Gazetteer, Amherst District, Volume A |url=https://myanmar-law-library.org/IMG/pdf/amherst_district_volume_-a.pdf |location=Rangoon |publisher=Supdt. Govt. Printing and Stationery, Burma |page=114 |isbn= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240915183006/https://myanmar-law-library.org/IMG/pdf/amherst_district_volume_-a.pdf |date=2024-09-15 }}&lt;/ref&gt; 

==ဘာလကျာ်ဂမၠိုၚ်==

# ရာမညနိကာယ ဘာမဟာဝိဟာရ
# ရာမညနိကာယ ဘာတၟိ
#ဓမ္မယုတ္တိကနိကာယ ဘာဂြိုပ်ဒုန်

== ကျာ်စေတဳဂမၠိုၚ် ==
စေတဳကျာ်မတိံ

== ဂကောံဂမၠိုၚ် ==
ဂကောံသၚ်သၟတ် ဗ္တောန်လိခ်ပတ်မန် ဥတုက္ညၚ် ကေုာံ ယေန်သၞာၚ်ဗုဒ္ဓဘာသာ(ကွာန်ကအ်ဗိန်)

== ယေန်သၞာၚ် အခိုက်ကၞာ ==
တ္ၚဲပသာ်ပေၚ် - သ္ဘၚ်ပလိုတ်ဇြဲဗောဓိ ကေုာံ ကဝါ်ကျာ်တြဲ (၂၈) ဇကု 

== ပရေၚ်ပညာ ==

== တိုက်ရံၚ်လိက်ဝၚ်တၠပညာ ==
သဘၚ်မ္ၚဵုဖျေံပၞက်ထဝ် တိုက်ရံၚ်လိက်ဝၚ်တၠပညာ ကွာန်ကအ်ဗိန်တုဲ ဒှ်အာပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲဏံ ၁၃၈၀ သၞာံ၊ ဂိတုပသာ် ၅ မံက်၊ တ္ၚဲဗြဴဗတိ အခိၚ်နူဂယး ၈: ၅၅ တုဲဒှ်အာ ဗွဲမအံၚ်ဇၞးရောၚ်အဴ။ 

== ပူဂိုလ်ယၟုမပြာကတ်ဂမၠိုၚ် နူကအ်ဗိန် ==

==နိဿဲ==
{{Reflist}}
[[Category:ကဏ္ဍအဓိက!]]
[[Category:ဝၚ်ပထဝဳ]]
{{DEFAULTSORT:ကအ်ဗိန်|ကွာန်}}</text>
      <sha1>sip6qs4moconrpv17n3g0hb4acx0wut</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကၟာဝက်၊ ဍုင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>512</id>
    <revision>
      <id>57455</id>
      <parentid>47025</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T00:21:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>1698</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>57455</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57309" sha1="a9dxm37unnybi7d4u40hg7usgbw4jl7" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = ဍုင်ကၟာဝက်
|official_name = 
|pushpin_label_position = bottom
|settlement_type = ဍုင်
|image_skyline = Kyaik-zel.jpg
|image_map = 
|map_caption = 
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = ဒၞာဲဍုင်ကၟာဝက် မၞုံ
|subdivision_type = ကၟိန်ဍုင်
|subdivision_name = {{Flag|Myanmar}}
|subdivision_type1 = တွဵုရး
|subdivision_name1 = {{Flag|Mon}}[[တွဵုရးဍုင်မန်|တွဵုရးဍုင်မန်]]
|subdivision_type2 = ခရိုင်
|subdivision_name2 = ခရိုင်မတ်မလီု
|subdivision_type3 = ပွိုင်ဍုင်
|subdivision_name3 = ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
|unit_pref = Imperial
|area_total_km2 = 
|population_total =
|population_urban =
|population_rural =
|population_as_of =
|population_footnotes =
|population_density_km2 = auto
|coordinates = {{Coord|16.140444|97.733731|region:MM|display=inline,title}}
|elevation_ft = 
|elevation_m = 
|timezone = အခိင်ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ
|utc_offset = +6.30
|website =
}}

''လိက်ပရေင်ဝွံ ဒှ်လိက်ပရူကွာန်မန် ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန်။''
 
 
[[File:Kyaik-zel.jpg|thumb|ဗီုရုပ် စေတဳ ကျာ်ဇြာ]]
[[File:The-grave-of-Pho-Sein.jpg|thumb| ဗီုရုပ် ဒၞာဲမစၟတ်သမ္တီ က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူမန် နာဲဖဝ်စိင် ညးမဒှ်က္ဍိုပ်သကိုပ်ပၠန်ဂတး သွက်ဗၠးၜးဂကူမန်]]
[[File:Nai-Chan-Mon.jpg|thumb |ဗီုရုပ် ဒၞာဲမစၟတ်သမ္တီ က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူမန် နာဲဆာန်မန် ညးမဒှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ပၠန်ဂတး သွက်ဗၠးၜးဂကူမန်]]
[[File:Aung-Hla-Nge.jpg|thumb|ဗီုရုပ် ဒၞာဲမစၟတ်သမ္တီ က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူမန် နာဲအံင်လှၚိုဲ ညးမဒှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ပၠန်ဂတး သွက်ဗၠးၜးဂကူမန်]]

'''ကၟာဝက်''' ({{Lang-en|Kamarwet}}, မြန်မာ - ကမာဝက်) ဝွံ ဒှ်ဒတန်မန်ဇမၞော်မွဲ မၞုံပ္ဍဲ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ရ။ ဒၞာဲဍုင်ကၟာဝက်ဂှ် နွံဍုင်တြေံမွဲ ညးကော်စ ဍုင်ဇြာဂှ်ရ လၟုဟ် ဍုင်ကၟာဝက် ရးဇြာ ညးတအ် မကော်စရ။ နကဵုစၟတ်သမ္တီဂၠးတိမ္ဂး ဍုင်ဇြာဂှ် နွံတန်တဴဒၟံင် လေတ္တဳကျုတ်သၟဝ်ကျာ ၁၆ ဒဳဂရဳ ၀၈မဳနေတ်၊ လံင်တဳကျုတ်ဗၟံက် ၉၇ဒဳဂရဳ၄၃မိနေတ် (16°08’36N-97°43’51E) ဇမၞော်ကွာန်ကၟာဝက် သီုဖအိုတ် နွံစၜိုတ် 1.57 mi&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; 
ဒၞာဲဍုင်တြေံဂှ် သီုဖအိုတ် နွံစၜိုတ် 111.486m&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; (0.04 mi&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)ရ။ စဵုကဵုစိုပ် အခိင်ဟံသာဝတဳလီု ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၅၇ ဂှ် ဒှ်လဝ် ဍုင် မလုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲရးမုတ္တမ ၃၂ ဍုင်ဂှ်ရ။ ပ္ဍဲခေတ်လက္ကရဴဏအ် စဵုကဵုစိုပ် သၞာံ ၂၀၁၄ ဂှ် ဒှ်လဝ် ကွာန်မွဲတုဲ မဂွံစၟတ်သမ္တီ ကွာန်ဇၞော်အိုတ် အလုံမွဲ ကၟိန်ဍုင်ဗၟာရ။ ကၟာဝက် မသုန်ကွာန် မကော်ဂး ကၟာဝက်၊ ဝါယာပ်၊ စိင်တံင်၊ ထံင်ကှ်ေ၊ ဘာဓနိဂှ် စၟတ်သမ္တီ ဍုင်ကၟာဝက် ရးဇြာ။ သဘင်စၟတ်သမ္တီဍုင်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဨပြဳ ၇၊၂၀၁၄။ ပ္ဍဲသဘင်ဂှ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော် တွဵုရးဍုင်မန် ဦးအုန်းမြင့်၊ ဝန်ဇၞော် [[နဲသဵု၊ ဒံက်တာ|ဒံက်တာမေန်နဲသဵု]]တအ် တိုန်စိုပ်လဝ်ရ။&lt;ref&gt;{{cite news |last= |first= |date=11 April, 2014 |title= Kamawet Village upgraded to town|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs17/NLM2014-04-11.pdf |work=New Light of Myanmar |location= Burma|access-date=}}&lt;/ref&gt;

==နိရုတ္တိ==
ဇြာ အတိုင်ဝင်ကျာ်ဇြာမ္ဂး ကာလကျာ်တြဲ မစိုပ်ကၠုင်ဂှ် ဟိုတ်နူထဴဗျုဇရာ မအာတ်ဓါတ်သော်တုဲ ညးကော်စ ဍုင်ဇရာ၊ နူဂှ် ဒှ်အာ ဍုင်ဇြာ။ လဟီုဝင်ဝွံ နဒဒှ် ဝင်ကျာ်မွဲ ၜိုန်ရ မွဲအခန် မွဲကဏ္ဍ စွံလဝ်ဂွံကီုလေဝ်၊ နကဵုသက်သဳ သာဓက သုတေသနဝင်မ္ဂး ဟွံလုပ်အဝေါင်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ အဓိပ္ပါယ် ဇြာ ဂှ် မထေက်ကဵု ဒးသ္ၚေဝ်ဂၠေပ်လ္ၚတ်ရ။ အတိုင်နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ မချူလဝ် ပ္ဍဲလိက်ညး ＂နိရုတ္တိ စကားဇစ်မြစ်အမြင်ဖြင့် ပျူ နှင့် မွန်လူမျိုးတို့အကြောင်း＂ရံင်ကဵု ယၟုဍုင်ဂှ် ညးတမၠာတအ် မကၠာဲလဝ် ဗီုပါဠိ ပဉ္စလနာဂိုလ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဍုင်မသုန်ကလင် (ဝါ) ဍုင်မသုန်တုဲ ဍုင်ဇြာ ဂှ် ကၠုင်နူအရေဝ် ဍုင်သုန်/ဍုင်မသုန် ဒှ်မာန်ဂၠိုင်ရ။ နူကဵု ဍုင်မ္သုန်/ဍုင်သုန် ဂှ် ဒှ်အာ ဍုင်ဇြာ ရ၊၊ အခိင်မန် မစုက်လုက် ကုပါဠိဂှ် ယၟုဍုင်ဇကုတအ်ဂှ် ကၠာဲစၠောအ်ကၠုင် ဗီုပါဠိရ။ ဥပမာ ဍုင်ပါင်ၜဳ ဂှ် ညးကၠာဲ ဍုင်ဒွါရဝတဳ၊ ဍုင်တိကလေဲ (ကလေဲ - မဂွံအဓိပ္ပါယ် ထဝ်) ဂှ် သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ။ ရံင်ကဵု အဓိပ္ပါယ်ယၟုဍုင်ဝွံတုဲ ဒဒှ်ရ ဍုင်ဇြာဏအ်ဂှ် ဒှ်လဝ် ခေတ်တြေံ ဗွဲမဂၠိုင်ရောင်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။

'''ကၟာဝက်''' ဒှ်မအရေဝ်မန်။ ကၟာ - မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဒၞာဲမၜံက်ခုဲလဝ်တိ သွက်ဂွံဂွံ ဍာ်ရ။ ဝက် - မဂွံအဓိပ္ပါယ် ၜေဲဝက်ဒၟံင်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကၟာဝက် ကၟာမၞုံကဵု ပါင်မၜေဲဝက်ဒၟံင်ရ။ 

ညးဒေသတအ် ဗွဲမဂၠိုင်ဟီု အခိင်ဟံသာဝတဳမလီုဂှ် ကောန်မန် နူဒေသဟံသာဝတဳတအ် ဍိုက်ကၠုင် ကဵုဂၠုင်တုဲ ကၠုင် ပတန်ကွာန် ပ္ဍဲဒၞာဲကၟာဝက်ဂှ် ညးတအ် ၜံက်ကၟာ ဂွံကဝက်တုဲ ဒးဒြေပ်ဒဴပၠန် ဟိုတ်နူကၟာဂှ် ဂွံကဝက် ဟွံတုဲဂှ်ရ ကၟာဝက် ညးမကော်ရ။ ပ္ဍဲအခိင် ကၠာဟံသာဝတဳ ဟွံဂွံလီုဏီဂှ် ပ္ဍဲဒၞာဲဍုင်ကၟာဝက်ဝွံ ဒှ်လဝ် ကွာန် ဒေသမၞိဟ်မမံင်တုဲတုဲရ။ အတိုင်လိက်စၟတ်သမ္တီမ္ဂး ရးဇြာ (ပွိုင်ဍုင်ဇြာ)ဂှ် သီုဖအိုတ် နွံလဝ် ကွာန်၃၉ ကွာန်။ ပလိုတ်ကၟာဝက် တ္ၚဲဏအ် မဒှ်ဒၞာဲဝါဗ္ၚဂှ် မဂွံဆဵုကေတ် ဗျကွာန် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဝင်ပါင် မဟီု မၞိဟ်မဒဴပၞာန် နူဗဂေါတအ် ၜံက်ကၟာဂှ် ဒှ်ဝင် မဟွံမွဲ ကုယုတ္တိမွဲရ။ 

ဍုင်ကၟာဝက်ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု မသုန်ကွာန်။ ကွာန်ထံင်ကှ်ေ၊ ကွာန်ထံင်ဘုတ် (လဒေါဝ်ကွာန်)၊ ကွာန်စိင်တံင်၊ ကွာန်ဝါယာပ်၊ ကေုာံ ကွာန်ဘာဓနေတ်။ 

'''ထံင်ကှ်ေ''' - ထံင် ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဒၞာဲ၊ ဒတန်၊ သၞေဟ်၊ ထံင်ကှ်ေ ဂှ် သၞေဟ်တၞံကှ်ေ။ ညးတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် တမ်ဒၞာဲ နွံ ပ္ဍဲဒၞာဲ ဘာလကျာ်ထံင်ကှ်ေ (ဘာသာသနာပါလ)။&lt;br&gt;

'''ထံင်ဘုတ်''' - ထံင် မဂွံအဓိပ္ပါယ် သၞေဟ်၊ ဘုတ် မဒှ်အရေဝ်တမ် မကၠုင်နူ သံသကြိုတ် ဗုဒ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဗီုပါဠိ ဗုဒ္ဓ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ကျာ်။ ထံင်ဘုတ် သၞေဟ်ဘုတ် (ဝါ) သၞေဟ်ကျာ်။ ဘုတ်ဂှ် နွံဗၟံက် ဘာထံင်ကှ်ေ။ ဘုတ်ဂှ် လီုအာတုဲ လၟုဟ် ဥက္ကဌဇၞော် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ နာဲထဝ်မန် နကဵုသြန်အာဲမိမညးဂှ် ညးကလေင်ပလေဝ်လဟဵုပတိုန်လဝ်တၟိ။ &lt;br&gt;

'''စိင်တံင်''' - စိင် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဇၞော်၊ တံင် ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် တုပ်ကဵု ထံင် ဒှ်မာန်။ &lt;br&gt;

'''ဝါယာပ်''' - ဝါ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဒၞာဲတိသၠာတ်၊ ယာပ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဍုက်ဍေက်၊ ဝါယာပ် - ဝါမၞုံကဵုတိမဍုက်ဍေက်။ စဵုကဵုလၟုဟ် ပ္ဍဲဝါယာပ်ဂှ် ဂွံဍာ်လောဲသွာ နူဒၞာဲတၞဟ်ရ၊၊&lt;br&gt;

'''ဘာဓနေတ်''' - ဘာ - ဘာလကျာ်၊ ဓနေတ် - ရံင်ကဵု ယၟုဗီုဗၟာ ဂုံညင်းတန်း တုဲ နူတံတေအ် ကၠုင်နူ ဘာဓနိ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဘာမၞုံကဵု တၞံဓနိ ဒှ်မာန်ရ။&lt;br&gt;

== ပရေင်ပကင်ရင် ခေတ်အေင်္ကလိက် ==
ပ္ဍဲကဵု ခေတ်အေင်္ကလိက် သၞာံ ၁၈၉၀တအ်ဂှ် ဍုင်မန်ဗၟာဂှ် ညးဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ရး၊ ခရိုင်၊ ပွိုင်ဍုင်၊ ပွိုင် ရ။ ကၟာဝက် ဂှ် နွံ ပ္ဍဲရးတၞင်သဳ (Tenasserim Division)၊ ခရိုင်ကျာ်ခမဳ (Amherst district)၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြာ(မုဟ်ဍုင်) Zaya (Mudon Township)။ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ဇြာဂှ် နွံ ၁၂ ပွိုင် (Circle)၊ ပွိုင်မုဟ်ဍုင် (Mudon Circle)၊ ပွိုင်ကအ်ပရာန် (Kawparan Circle)၊ ပွိုင်ဝါကလိ (Wèkali Circle)၊ ပွိုင်ကွာန်တာ (Kwantè Circle)၊ ပွိုင်ကၟာဝက် (Kamawet Circle)၊ ပွိုင်ကၠအ်သတ် (Kalawthut Circle)၊ ပွိုင်ထုံမင် (Tônman Circle)၊ ပွိုင်ကွာန်လှာ (Kwanhla Circle)၊ ပွိုင်ကြုင်ကင် (Kingyaung Circle)၊ ပွိုင်ကျောက်တာန် (Kyauktan Circle)၊ ပွိုင်ကအ်ကနိ (Kawkani Circle)၊ ပွိုင်ဖအံက် (Pa-auk Circle)၊ ပွိုင်င္ၚာင်ဒဵု (Ngantè Circle)&lt;ref&gt;{{cite book |last= |first= |author-link= |date=1893 |title=Notes and Statistics in Four Parts, Compiled in the Office of the Chief Secretary to the Chief Commissioner |url=https://www.google.dk/books/edition/Notes_and_Statistics_in_Four_Parts/ydu1AAAAIAAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=Kamawet&amp;pg=PA101&amp;printsec=frontcover |location= |publisher=Burma Rights Movement for Action |page= |isbn=}}&lt;/ref&gt; 

ဂကောံကွာန် မနွံ အပ္ဍဲပွိုင်ကၟာဝက်ဂှ်&lt;br&gt;
ကွာန်သေံ (Shanywa)၊ ကၟာဝက် (Kamawet)၊ ထံင်ကှ်ေ (Taungke)၊ စိင်တံင် (Seindaung)၊ Thantada၊ ဍုင်ဇြာ (Mudongale)၊ Mahlamè၊ ဝါယာပ် (Theingôn)၊ ဘာဓနေတ် (Gônnyindan)၊ ဝင်ကၟအ် (Winkamaw)၊ မြာင်ကုန် (Myingôn)၊ လတက် (Lettet)၊ အနာင်သၠုင် (Ananhlôn)၊ Daingwun၊ အခေါန် (Akunywa)၊ Kawtakun၊ ဝါပရိက် ပလိုတ် (Wèparit anauk)၊ ဝါကောန်ဒေင်? (Wèkundaing)။&lt;ref name=census1891&gt;{{cite book |last= |first= |author-link= |date=1892 |title=Census of India, 1891 Volume 10 |url=https://www.google.dk/books/edition/Census_of_India_1891/xTFRAAAAYAAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=Kamawet&amp;pg=PA536&amp;printsec=frontcover|location= |publisher=the New York Public Library |page=536 |isbn=}}&lt;/ref&gt;  

ပ္ဍဲမွဲပွိုင်ကၟာဝက်ဂှ် ညးရုဲစှ် မၞိဟ်စၞးကံင်သဳ ၜါတၠ၊ 

သၞာံ ၁၉၂၆ ဂိတုဇာန္နဝါရဳ ၁၅ ဂှ် ရုဲစှ်ပတိုန်လဝ် U On Gaing ကဵု U Tha Shin&lt;ref&gt;{{cite book |last= |first= |author-link= |date=1941 |title=The Quarterly Civil List for Burma, Members of District Councils in Burma – continued Tenasserim Division, Thaton, Constituted 31st August 1922, Present Term commenced May 1935|url=https://www.google.dk/books/edition/The_Quarterly_Civil_List_for_Burma/ziUkAAAAMAAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=Kamawet,+moulmein+district&amp;pg=RA1-PA343&amp;printsec=frontcover |location= |publisher=the University of Michigan |page= |isbn=}}&lt;/ref&gt; 

သၞာံ ၁၉၃၂ ရုဲစှ်ပတိုန်လဝ် U Ngwe Gaing ကဵု U Ohn Gaing &lt;ref&gt;{{cite book |last= |first= |author-link= |date=1941 |title=The Quarterly Civil List for Burma, Members of District Councils in Burma – continued Tenasserim Division, Thaton, Constituted 31st August 1922, Present Term commenced May 1935|url=https://www.google.dk/books/edition/The_Quarterly_Civil_List_for_Burma/DJgjAQAAIAAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=Kamawet,+moulmein+district&amp;pg=PA359&amp;printsec=frontcover |location= |publisher=the University of Michigan |page= |isbn=}}&lt;/ref&gt; 

သၞာံ ၁၉၃၅ ရုဲစှ်ပတိုန်လဝ် U Shwe Khaing ကဵု U Kyaw &lt;ref&gt;{{cite book |last= |first= |author-link= |date=1941 |title=The Quarterly Civil List for Burma, Members of District Councils in Burma – continued Tenasserim Division, Thaton, Constituted 31st August 1922, Present Term commenced May 1935|url=https://www.google.dk/books/edition/The_Quarterly_Civil_List_for_Burma/DJgjAQAAIAAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=Kamawet,+moulmein+district&amp;pg=PA359&amp;printsec=frontcover |location= |publisher=the University of Michigan |page= |isbn=}}&lt;/ref&gt; 

အတိုင်စရင်မၞိဟ်မ္ဂး သၞာံ ၁၈၇၇ ဂှ် မၞိဟ် မပဒတဴ နွံ ၉၈၉ တၠ၊ သၞာံ ၁၉၀၁ ဂှ် နွံ ၁,၇၆၀၊ သၞာံ ၁၉၃၁ ဂှ် နွံ ၂,၂၀၄။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Binns |first=B.O. |author-link= |date=1935 |title=Burma Gazetteer, Amherst District, Volume A |url=https://myanmar-law-library.org/IMG/pdf/amherst_district_volume_-a.pdf |location=Rangoon |publisher=Supdt. Govt. Printing and Stationery, Burma |page=114 |isbn= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240915183006/https://myanmar-law-library.org/IMG/pdf/amherst_district_volume_-a.pdf |date=2024-09-15 }}&lt;/ref&gt; 

အတိုင် စရင် နူသၞာံ ၁၈၉၁ မ္ဂး ပ္ဍဲပွိုင်ကၟာဝက်ဂှ် &lt;ref name=census1891/&gt;


{| class=&quot;wikitable&quot;
|+စရင်မၞိဟ် နူသၞာံ ၁၈၉၁
!
!
! colspan=&quot;3&quot; |လၟိဟ်မၞိဟ်
! colspan=&quot;5&quot; |ဘာသာ
! colspan=&quot;2&quot; |ဂကူ မိမ သီုၜါလပါ်
! colspan=&quot;2&quot; |လေပ်လိက်
|-
!ယၟုကွာန်
!လၟိဟ်သ္ၚိ
!မၞိဟ်
!တြုဟ်
!ဗြဴ
!ဗုဒ္ဓ
!ကလော်
!မူသလေန်
!ဟိန္ဒူ
!ခရေတ်
!ဂကူ
!လၟိဟ်
!တြုဟ်
!ဗြဴ
|-
|ကွာန်သေံ
|၂၁
|၁၃၇
|၇၁
|၆၆
|၁၃၇
|
|
|
|
|ဗၟာ
|၁၂၅
|၂၉
|
|-
|ကၟာဝက်
|၂၀၀
|၁,၃၂၃
|၆၈၀
|၆၄၃
|၁,၂၅၃
|၃၁
|၂၄
|၅
|၁၀
|မန်
|၁,၂၄၇
|၃၅၈
|၉
|-
|ထံင်ကှ်ေ
|၈၃
|၅၆၃
|၂၇၉
|၂၈၄
|၅၂၂
|
|၁
|
|၄၀
|မန်
|၅၅၀
|၁၆၄
|၉
|-
|စိင်တံင်
|၆၆
|၄၃၉
|၂၂၂
|၂၁၇
|၄၃၉
|
|
|
|
|ဗၟာ
|၄၃၉
|၁၁၁
|
|-
|Thantada
|၃
|၁၇
|၉
|၈
|၁၇
|
|
|
|
|မန်
|၁၇
|၃
|
|-
|ဍုင်ဇြာ
|၁၈
|၁၂၉
|၆၀
|၆၉
|၁၂၉
|
|
|
|
|မန်
|၁၂၉
|၃၀
|
|-
|Mahlamè
|၁၁
|၅၁
|၂၆
|၂၅
|၄၉
|၂
|
|
|
|မန်
|၄၉
|၁၀
|
|-
|ဝါယာပ်
|၂၈
|၁၅၀
|၈၂
|၆၈
|၁၂၇
|
|
|၁
|၂၂
|မန်
|၁၃၂
|၄၃
|၅
|-
|ဘာဓနေတ်
|၇၉
|၄၅၀
|၂၃၈
|၂၁၂
|၄၀၇
|၁
|၂
|၃၀
|၁၀
|ဗၟာ
|၂၂၈
|၁၁၃
|၆
|-
|ဝင်ကမအ်
|၅၀
|၃၀၁
|၁၅၆
|၁၄၅
|၂၈၀
|
|၂
|၁၉
|
|မန်
|၂၂၆
|၅၆
|၃
|-
|မြာင်ကုန်
|၉၀
|၆၁၆
|၃၀၃
|၃၁၃
|၆၁၂
|
|၄
|
|
|မန်
|၅၉၇
|၁၀၆
|၄
|-
|လတက်
|၃၅
|၂၃၉
|၁၁၅
|၁၂၄
|၂၃၆
|၃
|
|
|
|မန်
|၂၃၆
|၄၂
|
|-
|အနာင်သၠုင်
|၃၂
|၂၃၀
|၁၂၂
|၁၀၈
|၂၂၀
|၁၀
|
|
|
|မန်
|၂၁၇
|၃၄
|
|-
|Daingwun
|၂၃
|၁၄၀
|၆၇
|၇၃
|၁၃၈
|၂
|
|
|
|မန်
|၁၄၀
|၁၅
|
|-
|Akunywa
|၅၆
|၄၀၆
|၂၁၁
|၁၉၅
|၄၀၅
|၁
|
|
|
|မန်
|၄၀၅
|၇၀
|၁
|-
|Kawtakun
|၂၄
|၁၈၉
|၉၂
|၉၇
|၁၈၉
|
|
|
|
|မန်
|၁၈၉
|၃၆
|၁
|-
|Wèparit anauk
|၂
|၁၄
|၁၂
|၂
|၁၄
|
|
|
|
|မန်
|၁၄
|၁၂
|
|-
|Wèkundaing
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|သီုဖအိုတ်
|၈၂၁
|၅,၃၉၄
|၂,၇၄၅
|၂,၆၄၉
|၅,၁၇၄
|၅၀
|၃၃
|၅၅
|၈၂
|
|
|၁,၂၃၂
|၃၈
|}

စမြိုင်စၟတ်သမ္တီတြေံ (ancient Monument) ပ္ဍဲပွိုင်ကၟာဝက်ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ကျာ်ဇြာ မသြိုင်လဝ် နူ ၉၃၈ အေဒဳ။&lt;ref&gt;{{cite book |last= |first= |author-link= |date=1916 |title=List of Ancient Monuments in Burma|url=https://www.google.dk/books/edition/List_of_Ancient_Monuments_in_Burma/-ZpEAQAAMAAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;bsq=Kamawet&amp;dq=Kamawet&amp;printsec=frontcover|location= |publisher=the University of Michigan |page=12 |isbn=}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+စရင်မၞိဟ် ပွိုင်ဍုင်ဇြာ နူသၞာံ ၁၈၉၁ &lt;ref&gt;{{cite book |last= |first= |author-link= |date=1916 |title=Government of India. Census of 1891. Provincial Tables, Burma Report. Volume III containing District, Township, circle, and village tables of Lower Burma|url=https://www.google.dk/books/edition/Census_of_India_1891/xTFRAAAAYAAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=Kamawet&amp;pg=PA536&amp;printsec=frontcover|location= |publisher=The Superintendent, Government Printing, Burma |page= |isbn=}}&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |ပွိုင်ကွာန်
! rowspan=&quot;2&quot; |ဂၞန်
! rowspan=&quot;2&quot; |သ္ၚိ
! colspan=&quot;3&quot; |လၟိဟ်မၞိဟ်
! colspan=&quot;3&quot; |လၟိဟ်မၞိဟ် နဘာသာ
! colspan=&quot;3&quot; |လဒက်ပ္တန် သ္ၚိကၟိန်
! colspan=&quot;5&quot; |လၟိဟ်မၞိဟ် နဂကူ
!
!
!
|-
!သီုလိင်ၜါ
!တြုဟ်
!ဗြဴ
!သီုလိင်ၜါ
!တြုဟ်
!ဗြဴ
!ပလး
!စှ်ေဒၞာဲ
!ကၟာဲ
!ဗၟာ
!သေံ
!ချေင်
!မန်
!တံင်သူ
!ကြုက်
!ကချေန်
!ဂလာအိန္ဒိယ
|-
|မုဟ်ဍုင်
|23
|810
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|ကအ်ပရာန်
|24
|758
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|ဝါကလိ
|25
|156
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|ကမာဝက်
|26
|358
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|ကၠအ်သတ်
|27
|821
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|ကွာန်လှာ
|28
|392
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|ထုင်မင်
|29
|246
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|ကြုင်ကင်
|30
|178
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|ကျောက်တာန်
|31
|783
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|ကအ်ခနိ
|32
|608
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|ဖအံက်
|33
|362
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|င္ၚာင်ဒဵု (Ngante)
|34
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|ပံင် သီုဖအိုတ်
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}

==ဝင်==
ဍုင်ဇြာဂှ် နူအခိင်လဵု မစဒက်ပ္တန်လဝ်၊ ပ္ဍဲဍုင်ဇြာဂှ် နူအခိင်လဵု ကောန်မၞိဟ်တအ် မစမံင်ကၠုင်လဝ်ဂှ် နကဵုသက်သဳဝင် ခိုင်င်ဂှ် ဟွံဂွံတီကေတ်ဏီဖိုဟ်ရ။ ပ္ဍဲခေတ်ဟံသာဝတဳ ဒြဟတ်ခိုဟ် (ၜိုတ် အေဒဳ ၁၅ ဗွဝ်ကၠံ) ဂကူမန်တအ် ပကောံဒြဟတ် ဍုင်ရးမန်ဂမၠိုင် ညံင်ဂွံဒှ် မွဲက္ဍိုင်ဗတာင်ဂှ် ဍုင်ဇြာ ပါလုပ် ပ္ဍဲ ရးမတ္တမ (၃၂)ဍုင်ဂှ်ရ။ 

ကြဴနူ ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ မဒးဒုင်ပလီုထောအ် ကုဗၟာအံင်ဇဲယျတုဲ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၁၂၈၊ ဂိတုပုဟ် ၁၀ စွေက် (၂၄ ဇာန်နဝါရဳ ၁၇၆၇) ဂှ် စဳရေင်ဍုင် နာင်ကိုဝ် ဒုင်စဳရေင် ပယိုဝ်တိရးဍုင်ဇြာ ပ္ဍဲလိက် (ဍုင် ၃၂ ဇာ ၁၂ ဒၟံင်စာတန်) မဒှ်လိက် စၟတ်သမ္တီ ပယျဵုရးမတ္တမ ၃၂ ဍုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ။

၎င်ပုံ ၁၀ စီရေင်ဍုင်ဇြာ နင်ကဵုစရင် ပယိုဝ်တိ ရးဍုင်သ္ဇာ၊&lt;br&gt;
နူဍုင်မတ္တမ စိုပ်ဍုင်ဇြာ ၂ တ္ၚဲ ၂၀ တိုင်၊&lt;br&gt;
။ နူဍုင်ဇြာ လပါ်ဗၟံက် ပါကျာ်သီဟကန်ဒဴ ပါပယိုဝ်တိ ရးဍုင်မတ်လမၠီု ၃ တိုင်၊&lt;br&gt;
။ နူဍုင်ဇြာ လပါ်သမၠုင်ကျာ ပါကြုင်ကံမမြင် ပါပယိုဝ်တိ ရးဍုင်ဝါခရူ ၅ တိုင်၊&lt;br&gt;
။ နူဍုင်ဇြာ လပါ်ပလိုတ် ပါၜဳဇၞော် ၅ တိုင်၊&lt;br&gt;
။ နူဍုင်ဇြာ လပါ်သၟဝ်ကျာ ပါကြုင်ကင် ကျာ်မုဟ်ဍုင် ပါပယိုဝ်တိ ရးဍုင်မတ်လမၠီု ၄ တိုင်၊&lt;br&gt;
။ နူဍုင်ဇြာ လပါ်အဂၞဲ ပါပြာန် ၄ ဗၠိုင် ကမၠိုင်ကၠံ ပါပယိုဝ်တိ ရးဍုင်ဝင်ရဴ ၆ တိုင်၊&lt;br&gt;
။ နူဍုင်ဇြာ လပါ်နေရတိ ပါဒေါဝ်ၜဳကလေင် ပါပယိုဝ်တိ ရးဍုင်ဝါခရူ ၅ တိုင်၊&lt;br&gt;
။ နူဍုင်ဇြာ လပါ်ဗာယပ် ပါကြုင်ကင် ပါပယိုဝ်တိ ရးဍုင်မတ်လမၠီု ၅ တိုင်၊&lt;br&gt;
။ နူဍုင်ဇြာ လပါ်အေသာန် ပါလ္ဂဝ်ဗတီ ပါဒဵုတိုက္ကလာ ပါပယိုဝ်တိ ရးဍုင်မတ်လမၠီု ၆ တိုင်၊&lt;br&gt;
၎င်ကွာန်တရေံ ၃၉ လီုဖအိုတ် ဗဒှ်ဂွံတၟိ ၄။ ကွာန်ထုံမင်၊ ကွာန်လဣတက်၊ ကွာန်ကံမြာင်၊ ကွာန်မုဟ်ကြေဟ်၊&lt;br&gt;

==ဗၟာစံင်ကွာန်==
ပ္ဍဲအခိင် ခေတ်ပၞာန်ဂၠးတိ အလန်ဒုတိယတုဲ အင်္ဂလိက် ဒးပအပ်ကဵု ဍုင်သၠးပွး ကုဍုင်ကဝ်လဝ်နဳတအ်ဂှ် သွက်ဍုင်မန်ဗၟာ ဂွံသၠးပွးဂှ် ညးတအ် ဖန်ကၠုင်ရ။ ပ္ဍဲက္ဍိုပ်သကိုပ်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဍုင်မန်ဗၟာတအ်ဂှ် ဂကူမန် ဗွဲမဂၠိုင် မပါလုပ်ဒၟံင်ရ။ မၞိဟ်လတူဍုင် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ်လေဝ် စိုတ်ဓါတ်ဂကူမန် ဟွံသကာတ်မြဟ် စိုတ်ဓါတ် မပံင်တောဲကၠောန် ကရောမ်ဗၟာဂှ်ဂၠိုင်တုဲ ညးလ္ၚဵုတအ်ဂှ် အလဵုဇကုညးတအ် ဟီုအရေဝ်မန် ဟွံလေပ် (လေပ်ဆ စပုင် သုင်ဍာ်)တုဲ အရေဝ်ဗၟာ အရေဝ်အင်္ဂလိက်ဂှ် ဒှ်အဓိက အရေဝ်ညးတအ်ရ။ ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ သွက်ဂွံအာတ်အခေါင်တၞဟ်ခြာ သွက်ဂကူမန်ဂှ် ညးတအ် ဟွံချပ်လဝ်ရ။ ပၞောဝ်ကဵု မၞိဟ်ဂမၠိုင်ဂှ် အစာနာဲဖဝ်ချိုဝ် ညာတ်ကေတ် ယဝ်ရ မန်ဟွံကၠောန် ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ယဝ်ရ မန် ဟွံအာတ် အခေါင်မန်တၞဟ်ခြာမ္ဂး မန် ဟွံကလိဂွံအခေါင်တၟေင်တုဲ ဂကူမန် ဒးကၠေအ်ကၠက်အာ ဗွဲမပြဟ်မာန်ရောင်တုဲ ဆဝ်မ္ၚုဟ် ကောန်ဂကူမန် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကွာန်မန်ဂမၠိုင်ရ။ ကွာန်ကၟာဝက်ဂှ် ဒှ်ဇၞော်အိုတ်၊ ဒှ်ကွာန်ဂကူမန်ဇေတ်တ် ပါဲနူမန်ကြုက် နွံညိညတုဲ သၟေဟ်တအ်ဂှ် ဂကူမန်ဖအိုတ်ရ။ ညံင်ရဴ လၟိဟ်ဂကူမန်မဂၠိုင် မဒှ်ကွာန် မၞုံကဵု ဒြပ်ရတ်မခိုဟ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်တုဲ ဒြဟတ်ကောန်ဂကူမန်လေဝ် ဂၠိုင်အိုတ် ဟီုဂွံရ။အင်္ဂလိက် ပအပ်ကဵု ဍုင်သၠးပွးတုဲကီုလေဝ် အခေါင်အရာ သွက်ဂကူမန်ဂှ် ဟွံမံက်ဂတဝ်ကၠုင်တုဲ မန်တအ် ဒးတဝ်စၞေဟ် နကဵုလွဟ်ရောင် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ်တုဲ ဒက်ဒပ်ပၞာန်မန်မွဲရ။ စွံလဝ် ဗဒိုပ် ပ္ဍဲဗၟံက်ကွာန် ဒၞာဲတြင်ဍုင်တေအ်ရ။ ညးအာဂတပၠတရဴဒပ်ဂှ် ဒှ်ဂဥုပ်အစာဘာ နာဲဖဝ်စိင် (နိုင်ဖိုးစိန်)၊ သဇိုင်ညးဂှ် ဒှ်နာဲစံရွှန်း၊ နာဲဟို၊ နာဲထောန်ခေန်၊ နာဲဆာန်မန်တုဲ ညးမဒှ်သကိုပ်လပါ်ပၞာန်ဂှ် ဂဥုပ်ဗိုလ်ရာဇ (ကောန်တာ)၊ ဗိုလ်ဘစိန်၊ နာဲဝိဇ္ဇာဓိုရ်၊ နာဲဖိုးလင်း တအ်ရ။ 

စိုပ်သၞာံ ၁၃၁၀ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် (၃) မံက် တ္ၚဲအၚာ (၁၉၄၉၊ မာတ် ၁)ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ကေုာံ ဒပ်ကၟိန်ဍုင် ဒပ်ကချေန်တအ် လုပ်ကၠုင်ကွာန်တုဲ ကဵုစံင်ထောအ်ကွာန်ကၟာဝက်ရ။ သီုဖအိုတ် သ္ၚိတူအာ ၃၆၁ မ။ စပ်ကဵုပရူဏအ်တုဲ အစာကဝိဒယှ် မာံတောအ် ချူဇန်လဝ် ကဗျ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ၊၊

ပ္ဍဲသၞာံဝွံဗိုန် ဖဝ်ရဂိုန်ဒြာ၊&lt;br&gt;
ပ္ဍဲပိမံက်ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲအၚာ၊&lt;br&gt;
ဗော်အကုသဵု ချေင်ကဵုဗမာ၊ &lt;br&gt;
သၟိင်တခေန်ဏု ယမုရာဇာ၊&lt;br&gt;
ကဵုပၟိင်စံင်ယဇ် ဥပဒ္ဒဝါ၊&lt;br&gt;


ကၟာဝက်ရးဇြာ ဇာတိကွာန်မန်၊&lt;br&gt;
ဍေဟ်စံင်ထောအ်ပၠန် ပန်မံင်လ္ၚုလ္ၚောန်၊&lt;br&gt;
သ္ၚိပိကၠံအဴ တြဴစှ်ောမွဲပ္ၚောန်၊&lt;br&gt;
ထဝ်သြန်သ္ၚုသြောအ် တူထောအ်ဂၠိုင်လောန်၊&lt;br&gt;
ဗၟာစံင်ပၠင်မန် ကောန်ကွာန်ကၟာဝက်၊&lt;br&gt;
အဝိဇ္ဇာကၠာ ကြိယာဝိပက်၊&lt;br&gt;
ဒးလေင်သုန်အာ ဒေါဝ်သံသာစက်၊&lt;br&gt;
ဟိုတ်အဝဵုသၟိင် အနိင်အထက်၊&lt;br&gt;
ပရေင်ဒါန ဘဝဍိက်ပၠက်၊&lt;br&gt;
ညးတၠအဝဵု ဍဵုဍိုက်သက်သက်၊&lt;br&gt;
ဂြပ်လေင်ဂၠံင်ကၠက် မသက္ကုခြာ။&lt;br&gt;

==ပရေင်ပညာ==
ပ္ဍဲဍုင်ကၟာဝက်ဂှ် ဘာဗ္တောန်လိက်အလဵုအသဳ &lt;br&gt;
ဘာတန်မူလ ထံင်ကှ်ေ (၁) ဘာ၊ &lt;br&gt;
ဘာတန်မူလ စိင်တံင် (၂) ဘာ၊&lt;br&gt;
ဘာတန်မူလ ဝါယာပ် (၂)ဘာ&lt;br&gt;
ဘာတန်မူလ ဘာဓနေတ် (၂) ဘာ&lt;br&gt;
ဘာတန်မူလ ကွာန်သေံ (၁) ဘာ&lt;br&gt;

ဘာတန်ဒေါဝ် လဒေါဝ်ကွာန် (၁) ဘာ&lt;br&gt;
ဘာတန်သမၠုင် မွဲဘာ &lt;br&gt;

ဘာတန်မူလ ကောန်ဂကူ နွံ (၃) ဘာ&lt;br&gt;

ပါဲနူတန်တုဲ ပ္ဍဲဘာလကျာ်ဂမၠိုင်လေဝ် ဗတောန်ဒၟံင် လိက်မန် ကေုာံ လိက်ပရိယတ် နွံကီုရ။

==ကျာ်စေတဳဂမၠိုင်==
ပ္ဍဲဍုင်ကၟာဝက်ဂှ် ကျာ်စေတဳကိစ္စဇၞော်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ကျာ်စေတဳ ကျာ်ဇြာတုဲ ကျာ်စေတဳ ကျာ်တၟအ် မၞုံလတူဒဵုတေအ်လေဝ် ယၟုမြဟ်ဒၟံင်ကီုရ။ သဘင်ကျာ်တၟအ် ဂှ် ပ္ဍဲဂိတုဝှ် ၆-၈ စွေက်ဂှ် ဒှ်သဘင်ကျာ် ကၟုဲမကၠုင်ဂၠိုင်မွဲရ။

'''[[တၟအ်၊ ကျာ်စေတဳ ဍုင်ကၟာဝက်ရးဇြာ|ကျာ်တၟအ်]] ''' မၞုံလတူဒဵု ဗၟံက်ဍုင်ကၟာဝက်ဂှ် ပ္ဍဲလိက်တြေံ မဂွံဆဵုကေတ် ယၟု ကျာ်သဳဟကန်ဒဴ ရ၊၊ ဗွဲကြဴ မၞိဟ်တအ် ဟွံတီ ယၟုဂှ်တုဲ ဟိုတ်နူတမ်မူဝါတေအ် ကျာ်ဂှ် မဒက်ပတန်လဝ် နကဵုတၟအ်တုဲ ကျာ်တၟအ် ညးမကော်စရ၊၊ ဒၞာဲကျာ်တၟအ်ဝွံ မဒှ်ဒၞာဲ မစၟတ်သမ္တီ ပယျဵုတိ ရးဍုင်ဇြာ လေဝ်ဒှ်ရ၊၊

'''[[ဇြာ၊ ကျာ်စေတဳ|ကျာ်ဇြာ]] '''ဂှ် ပ္ဍဲဍုင်ကၟာဝက်မ္ဂး ဒှ်ကျာ်ဇၞော်အိုတ် ဒှ်ကျာ် မုက်ကျာ်သြဳ ဍုင်ကွာန်မွဲရ၊၊ ညံင်ရဴ ကျာ်ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ကျာ်လ္ဂုင်၊ ကျာ်ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဍုင်သဓီုဂှ် ကျာ်သဓီု မြဴသာ်ဝွံ မကော်ခဴကၠုင်ကီု ကျာ်စေတဳဝွံ ဟိုတ် မၞုံ ပ္ဍဲဍုင်ဇြာတုဲ ကျာ်ဇြာ ညးကော်စရ၊၊ 

'''ကျာ်မြဟ်ကအ်ဖါ''' မဂွံအဓိပ္ပါယ် ကျာ်မြဟ် မၞုံပ္ဍဲတကအ်ဇၞော်၊၊ ဖါ မနာမဝိသေသနဂှ် ပတၟေင် ကုကအ်မ္ဂး မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဇၞော်၊ ပတၟေင် ကုအခိင်မ္ဂး အခိင်လအ်၊၊

'''ကျာ်မြဟ်ကအ် ဗဗေင်''' မၞုံ အပ္ဍဲထၜိုင်ဍုင်ဇြာ၊

== ဘာလကျာ်ဂမၠိုင် ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ ဘာလကျာ် ပ္ဍဲဍုင်ကၟာဝက်ဂမၠိုင်
|-
|  
* ဘာကျာ်ဇြာတြေံ
* ဘာကျာ်ဇြာတၟိ
* ဘာလွဳမာန်ရတ်မန်
* ဘာဇၞူရတ်
* ဘာဗောဓိစေတဳ
* [[ထံင်ကှ်ေ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်ကၟာဝက်|ဘာသာသနာပါလ (ဘာထံင်ကှ်ေ)]]
* ဘာတာလုယျာန
* ဘာလျးရတ်
* ဘာလွဳမာန်ထဝ်
* ဘာရတ်သြန်
* ဘာထံင်ကအ်လဒ
* ဘာစောဝ်ၜဵု
* ဘာဇၞူလွဳမာန်
* ဘာဝါအဟိုန်
* ဘာကၟာခရှ်ေ
* ဘာဝါသက္ကော
* ဘာကျာ်လဂုင်ဍောတ်
* ဘာဂါတ်
* ဘာဓမ္မဒေသနာ
* ဘာဓါတ်ကျာ်
|| 
* [[ဇာဒိသိုင်၊ ဘာဂိုဏ်ယှိုယ်ကျေန်မန် ဍုင်ကၟာဝက်|ဘာဇာဒိသိုင်]]
* ဘာဒယိုင်ဇၞော်
* [[လျးၜိုပ်ထဝ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်ကၟာဝက်|ဘာလျးၜိုပ်ထဝ်]]
* ဘာလျးသီအရှန်
* ဘာဒက္ခိဏာရာံ
* ဘာသ္ကိုပ်ဍုင်
* ဘာအံင်စေတဳ
* ဘာကျာ်တၟအ်
* ဘာအံင်မ္ၚဵု
* ဘာနာဂဝံသ
* ဘာမြပုံတော်
* ဘာဝါကၠောင်
* ဘာဓမ္မာရာမ (ဘာဝါ)
* ဘာမင်္ဂလရာမ (လှာတုက်)
* ဘာကျာ်ကအ်လှာ
* ဘာစောဝ်မလ
*ဘာကျာ်ဒစိတ်
* ဘာရတ်ကျာ်
* ဘာတြင်ဍုင်
* ဘာလျးသာသနာ (ဘာဗၠိုင်လၟု)
|}

==အခိုက်ကၞာ==

ဍုင်ကၟာဝက် ရးဇြာဝွံ ၜိုန်ရ ဒှ်လဝ် ဒတန်ညးဍုင်ကွာန်မန် နူအခိင် တၟာလအ်ရကီုလေဝ် ဟိုတ်နူပၞာန် ဗၟာအံင်ဇဲယျ ပ္ဍဲအကြာသၞာံ ၁၁၁၉ ဂှ်တုဲ ဂကောံမၞိဟ်ဒးလီု အခိုက်မၞိဟ် ဒးလီုကၠုင်လဝ်ရ၊၊   ဂကောံမၞိဟ်မန် နကဵုယေန်သၞာင်မွဲ ကလေင်ဂျိုင်တိုန်ပၠန်ဂှ် အခိင်ဟွံလအ်ကွေဟ်ဟ်ရ၊၊ 

==='''သဘင်လံင်ဗဗေင်သ္ၚု'''=== 
{{main|သဘင်လံင်ဗဗေင်ဇၞော် အလုံဍုင်ကၟာဝက်ရးဇြာ}}

ဇၟာပ်မစိုပ် ဂိတုဘတ် ၇ စွေက် ဂှ် စကၠောန် နူ သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၂၇၊၊ 

သက္ကရာဇ် ၁၃၈၀ ဂှ် လၟိဟ်သင် ကေုာံ သဳလ နူပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု ၁၀၅ ဘာ၊ လကျာ် ၄၄၀၃ ဇကု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ၆၉ ဘာ၊ လကျာ် ၂၁၀၉ ဇကု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု ၁၃ ဘာ၊ ၁၁၂ ဇကု၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ် ၃ ဘာ၊ ၁၁၀ ဇကု၊ ပွိုင်ဍုင်ပံင် ၂ ဘာ၊ ၁၃ ဇကု၊ သဳလ နူပွိုင်ဍုင်နာနာ ၄၂ ဇြပ် ၁၂၁၃ ဇကု သီုဖအိုတ် ၇၉၆၀ ဇကု)၊၊

သက္ကရာဇ် ၁၃၈၆ ဂှ် သင် နူ ၁၀၃ ဘာ လၟိဟ် ၆၀၂၄ ဇကု၊ သဳလ ၃၅ ဇြပ် ၁၄၀၁ ဇကု ပံင်သီုဖအိုတ် ၇၄၂၅ ဇကု။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fpermalink.php%3Fstory_fbid%3Dpfbid0hThcKL6bzGz5GjcPGEmnPJ8wJaWPxib7CMYXQWfsFg7Uks8Pzk8J6SKYmXRr7Y6cl%26id%3D100040775148534&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|title=သဘင်လံင်ဗဗပေင်သ္ၚု အလုံဍုင်ကၟာဝက်ရးဇြာ မရနုက်ကဵု ((၅၈) ဝါ ၁၃၈၆ သၞာံ ဂိတုဘတ် ၇ စွေက် စရင်လၟေင်သင်၊ သဳလ နိမန်ဘာဂမၠိုင် |last=ကိုစိုး |first=ဝဏ္ဏဆာန်ကော |date=September 20, 2024 |website=ဝဏ္ဏဆာန်ကော |publisher=Open |access-date=September 26, 2024 |quote=}}&lt;/ref&gt;

သက္ကရာဇ် ၁၃၈၇ သင် နူ ၁၁၅ ဘာ၊ လၟိဟ် သင် ၆၄၀၇ ဇကု၊ သဳလ ၃၆ ဇြပ် ၁၄၆၆ ဇကု ပံင် သီုဖအိုတ် ၇၈၇၃ ဇကု။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fphoto.php%3Ffbid%3D1563376551698168%26set%3Da.111484006887437%26type%3D3&amp;show_text=true&amp;width=500&quot; |title=သဘင်လံင်ဗဗပေင်သ္ၚု အလုံဍုင်ကၟာဝက်ရးဇြာ မရနုက်ကဵု ((၅၉) ဝါ ၁၃၈၇ သၞာံ ဂိတုဘတ် ၇ စွေက် စရင်လၟေင်သင်၊ သဳလ နိမန်ဘာဂမၠိုင် |last=ကိုစိုး |first=ဝဏ္ဏဆာန်ကော |date=September 10, 2025 |website=ဝဏ္ဏဆာန်ကော |publisher=Open |access-date=September 15, 2025 |quote=}}&lt;/ref&gt;

===သဘင်ပူဇဴပၟတ် ကေုာံ ကၠေင်သ္ဍဴ===
[[File:Kyaik-Zel-13-10-2019.jpg|thumb]]
ဂိတုဝှ်ပေင် သဘင်ပူဇဴပၟတ် ကေုာံ ကၠေင်သ္ဍဴ မကၠောန်ပူဇဴ ပ္ဍဲကျာ်ဇြာ။ သဘင်ဏအ်ဂှ် စကၠောန်ကၠုင် နူကဵု သၞာံ ၁၉၈၄။ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ၃၅ ဝါ။

==='''သဘင်ကျာ်တၟအ်'''=== 
ဇၟာပ်မစိုပ် ဂိတုဝှ် ၈ စွေက်


==='''သဘင်ကဝါ်ပၞာင်'''=== 
တ္ၚဲအတးတိုန်

===သဘင်စံင်အှော်ဒါန်===
သဘင်စံင်အှော်ဒါန်ဂှ် ကၠောန်ကၠုင်ဒၟံင် ပ္ဍဲဂိတုမာဃ် ၁၄ မံက် ပ္ဍဲအရာပ်ဆက်တိတ် (စိင်တံင် ကွာန်တၟိ) နူကဵု သၞာံ ၁၉၁၉ တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ဝေင်သဘင် ပေင်ကၠံသၞာံရ၊၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ဝုတ်ဗၠာဲတအ် တိတ်အာဂြိုပ်တုဲ ဗက်နင်အှော် (တၞံကသဵု) တုဲ ကၠုင်ဖအုံစွံလဝ် ပ္ဍဲလဒေါဝ်သလာတ်ဂှ်ရ၊၊ တ္ၚဲဂိတုမာဃ်ပေင် နူဂယးဂှ် ညးစံင်ရ၊၊

==ပရေင်ပိုန်ဒြပ်==
အဓိက ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ရဲကွာန်ကၟာဝက်တအ်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ဗ္ၚ မတဵုသြောအ်တုဲ ကမၠောန်ကၠအ်ခၜိုတ်ဂှ် ဒှ်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အဓိက ဒုတိယရ။ ကမၠောန်တမ္ၚာ ကေုာံ ပရေင်သွံရာန်ဗၞိက်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန် မၞိဟ်လပါ်အောန်တအ်ရ။

==ရုပ်တၠညးရာဇာဓိရာဇ် နကဵုဗရိုတ်==

[[File:Rajadhirat-kamarwet-2.jpg|thumb|ဗီုရုပ်တၠညးရာဇာဓိရာဇ် သွက်ဂွံစွံ ပ္ဍဲကၠအ်ပ္ကဴ ကျာ်ဇြာ]]
[[File:Rajadhirat-kamarwet.jpg|thumb|ဗီုရုပ် ကျာ်ဇၞော်အစာမဟာထေရ်ပါလိတ မတက်လဝ် ပ္ဍဲတ္ၚဲ ရုပ်တၠညးရာဇာဓိရာဇ် မစိုပ်ကၠုင် ဍုင်ကၟာဝက်၊၊]]

ပ္ဍဲ ၂၃ သေတ်တေန်ပါ ၂၀၁၈ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်ဂှ် နကဵုသဘင်ကၞာဂှ် ကောန်ဍုင်ကွာန် ခမဳသင်တအ် လ္ဇံက် ရုပ်ဗရိုတ် တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ပ္ဍဲကၠအ်ပ္ကဴကျာ်ဇြာရ၊၊ 
ရုပ်ဗရိုတ်တၠညးရာဇာဓိရာဇ်ဂှ် ပ္ဍဲ ၁၄ သေတ်တေန်ပါ ၂၀၁၈ အခိင်သဝ်တ္ၚဲ ၄ နာဍဳ ဂှ် ရုပ်တၠညးရာဇာဓိရာဇ် နကဵုဗရိုတ် မကၠောန်ပ္ဍဲဍုင်အင်ဝဂှ် စိုပ်ပါင်ဂၠံင်ဇၞော် ဍုင်ကၟာဝက်ရ၊၊ ညးဍုင်ကွာန်ကၟာဝက် ဂြုဂြုဂြီုဂြီု မဗိုက်လတက်လဝ် ကယျိုင်မန် ဗုဍာဲ နကဵုအသေအဟာန် အလာံၜိုပ်ထဝ်ဂှ် ဒုင်ဖျဴဏာ အာစွံလဝ် မွဲဆိုန်ခဏ ပ္ဍဲဘာတိုက်တၟိ (ဘာတိုက်တၟိ) ဍုင်ကၟာဝက်ရ၊၊

ကျာ်ဇၞော်အစာပါလိတ တိတ်ဒုင်တၠုင် သီုဓဝ်ပဳတိ မဇၞော်တုဲ ညးဟီုကဵု ＂သက္ကရာဇ် ၇၃၄ တော်ကဵုသက္ကရာဇ်လၟုဟ်တှ်ေ ဂွံအာ ၆၀၀ သၞာံပြင်ရ၊၊ ညးမွဲလေဝ် ကၠောန်ဟွံမာန်၊ ညးမွဲလေဝ် ကၠောန်ဟွံမာန်ပုဟ် လၟုဟ်ဂှ် ကၠာအိုတ်ရ၊၊ ပွိုင် ၆၀၀ သၞာံ ဗီုတၠညးရာဇာဓိရာဇ်ဏအ် ညးမွဲလေဝ် ကၠောန်ဟွံမာန်ပုဟ်၊၊ ဣဏအ် စိုပ်ကၟာဝက် ကၠာအိုတ်ရ၊၊ ညးမင်မဲကၠုင်လဝ် ပရေင်ဂကူ ပရေင်သာသနာ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဒှ်တမ် ၉၆ ဍုင် ပွိုင် ၄၄ သၞာံ လုပ်ဒၟံင်ပေါဲဗတိုက် ကျဟွံမဲ မွဲလှ်ေ၊ ရာဇဝင်ဂၠးတိ ဒးပစၟတ်သမ္တီလဝ်၊ ပူဂဵု သာမည ဟွံသေင်၊၊ ရံင်ကဵုဂုန်၊ ရံင်ကဵုဂုန်တုဲ ပိုဲဒးကၠောန်ဏာ၊၊ ဂုန်ညး ပတောအ်ၜတ် ဟွံမာန်ပုဟ်၊၊ ဂုန်ညးတအ်ဂှ် အဵုဂှ်ရ ပူဂဵုသာမည ဟွံသေင်၊၊ ဟိုတ်နူ ယိုက်ဂၠေင်ကၠုင်လဝ် ပရေင်ဂကူ ပရေင်ပၞာန် ဂၠးတိ ဒးပစၟတ်သမ္တီ၊ ပူဂဵုသာမည ဟွံသေင်၊ ပ္ဍဲရာဇဝင်ဍေဟ်တအ်လေဝ် နွံဒၟံင်ရ၊၊ အဵုဂှ်ရ တ္ၚဲဏအ် ဂိတုဘတ် မသုန်မံက် တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် အခိင်သဝ်တ္ၚဲ ၄ နာဍဳ လုပ်ပါဂၠံင်ဇၞော်တေအ်၊၊ လုပ်စိုပ်ဘာဓါတ်ကျာ်ဂှ် မသုန်နာဍဳ စွံအဏအ် မွဲလစုတ်၊၊ အံင်ဇၞးရ အံင်ဇၞးရ အံင်ဇၞးရ ဇိတံနော ဇိတံနော ဇိတံနော＂

ရုပ်တၠညး ရာဇာဓိရာဇ် ဝွံ တၠဂုဏ်စန္ဒကုမာရ ဘာဇာဒိသိုင်ၜါ က္ဍိုပ်က္ဍိုက်တုဲ နူကဵု ဂကောံသြဝါဒသင်ဂမၠိုင် အလုံဍုင်ကၟာဝက်၊ ဂကောံဂေါပက ကျာ်တၟအ် ကျာ်ဇြာ၊ ဂကောံဗ္တောန်ပတ်မန်ကေုာံယေန်သၞာင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ဍုင်ကၟာဝက် ကေုာံ ညးမဆာန်ဂကူတအ် ပံင်ကောံတုဲ မကၠောန်လဝ်ရ၊၊ ရုပ်ဂှ် လျိုင်ဗရိုတ် ၃၀၀ ပသာ၊ သမၠုင် ၈ ပေ၊ အနာံ ၄၆ ၝောအ်တဲ နွံရ၊၊ ရုပ်ဗရိုတ်ဝွံ နကဵုၚုဟ်လိင်တဲ သြန် (၇၀) ကိုဋ်၊၊

＂ယဝ်ရ ပိုဲဟွံဗၟံက်ဂတဝ်ပ္တိုန် ဗီုဏအ်တှ်ေ ဝင်ပိုဲကၠေအ်အာမာန်ရောင်၊ အာဲကၟာဲပိုဲလေဝ် ကၠေအ်အာမာန်ရောင်တှ်ေ ဂကူပိုဲလေဝ် ကၠေအ်အာမာန်မံင်＂မြဴသာ်ဝွံ နာဲဗညာဆာန် ညးမပါလုပ် ပ္ဍဲကမၠောန် မကၠောန်ဗဒှ် ရုပ်တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ဟီုကဵု ပရိုင်အခေတ်မန် Men3 အခိင်မဖ္ဍိုက်ဖျဴ ရုပ်ဂှ်ရ၊၊

==မၞိဟ်ယၟုမပြာကတ်ဂမၠိုင် နူကၟာဝက်==
ဍုင်/ကွာန်ကၟာဝက်ဝွံ ပ္ဍဲအခိင် ပၠန်ဂတးမန် စကတဵုတၟိတၟိတေအ် ဟိုတ်မဒှ် ကွာန်မဇၞော်အိုတ် မၞိဟ်မလေပ်ပညာလေဝ် နွံဂၠိုင်တုဲ မၞိဟ်မတိတ်ပၠန်ဂတးလေဝ်ဂၠိုင်ဂှ်ရ ကၟာဝက်ဂှ် ဒှ်ဒတန် မၜံင်ပတိတ် က္ဍိုပ်သကိုပ် ကေုာံ သရာဲသ္ဂံင် ကောန်ဂကူမန် ဗီုဗီုဏအ် မဂွံဒုင်အထိုင်အသး ညးဂမၠိုင်ရ၊၊ ပၞောဝ်မၞိဟ်ဂမၠိုင်တအ်ဂှ် မၞိဟ်ယၟုပြာကတ်ဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ၊၊

:'''နာဲထဝ်အး''' - ညးမချဳဓရာင် ပရေင်ဂကူမန် ကေုာံ ဂေါပကကျာ်တၟအ် ကျာ်ဇြာတြေံ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၀တအ်၊ မဒှ်မၞိဟ် မပတိုန်ကဵုကသပ် တ္ၚဲပတန်ဍုင်ဟံသာဝတဳ ဂိတုမာ်မွဲစွေက်ဂှ် သွက်ဂွံစၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်။

:'''[[ဖိုလ်စိင်၊ နာဲ|နာဲဖိုလ်စိင် (က) နာဲမၞိက်ရတ်]]''' - ညးမဒှ်သၟာပၠန်ဂတး သွက်ဗၠးၜးကောန်ဂကူမန် မကေင်ယိုက်ဂၠေင်လဝ် နဒဒှ် ဒု-ဥက္ကဌ ဗော်ပၠတရဴဍုင်မန် ကေုာံ အမာတ်ကၠတ်ထဝ် စၞးဂကူမန် နူပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် (၁၉၆၀-၁၉၆၂)၊ ဂကောံကမ္မတဳဗဟဵု ပ္ဍဲကမ္မတဳမဗမံက်ပ္တိန် တွဵုရးဍုင်မန်။

:'''နာဲဆာန်မန်''' - ညးတာလျိုင်ကဆံင်လတူ ဗော်ပၠတရဴဍုင်မန်။

:'''[[ဣန္ဒက (ကျာ်ဇၞော် ဘာလွဳမာန်ထဝ်၊ ကၟာဝက်)|ကျာ်ဇၞော်အစာအိန္ဒက]]''' နွံပိုန်ဘာလွဳမာန်ထဝ် - ညးမချဳဓရာင် သွက်လိက်ပတ်မန်၊ ညးမဒှ် အဓိက ပ္ဍဲဂကောံဗ္တောန်လိက်ပတ်မန် ကေုာံ ယေန်သၞာင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ကေုာံ အလုံဒေသရးမန်

:'''[[ပါလိတ၊ ကျာ်ဇၞော်ဘာတိုက်တၟိ ဍုင်ကၟာဝက်|ကျာ်ဇၞော်အစာပါလိတ]]''' - အစာကဝိဒယှ် မခၞံချူလဝ်လိက် လၟိဟ်ကြပ်ပေင်ကၠံ၊ သီုကဵု ဒှ်ညးမချဳဓရာင် သွက်ဗၠးၜးဂကူမန်။

:'''[[တေန်မန်၊ နာဲ၊ ဒံက်တာ|ဒံက်တာမာံတေန်မန်]]''' - အစာဘာတက္ကသိုလ်တြေံ ကေုာံ အစာအဘိဓမ္မာဒယှ် အလုံမွဲဍုင်ဗၟာ။

:'''[[ဖေသိင်ဇြာ၊ နာဲ|နာဲဖေသိင်ဇြာ]]''' - ညးမချဳဓရာင် က္ဍိုပ်သကိုပ်ကွးဘာ ပ္ဍဲခေတ်ဦးနု၊ နေဝင်း တုဲ ကမ္မတဳဗဟဵုဗော်ဍုင်မန်တၟိ၊ ဂဥုပ်ဘာတက္ကသိုလ်ဖေဝ်ဒရဴ၊ အစာချူလိက်။

:'''[[ဝင်ရော၊ နာဲ|နာဲဝင်ရော''']] - ညးမချဳဓရာင် သွက်ဂကူမန်ဗၠးၜး၊ အစာချူလိက်။

:'''[[ထဝ်မန်၊ နာဲ|နာဲထဝ်မန်]]''' - ဥက္ကဌဇၞော် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ။

:'''[[ထာဝရ၊နာဲ၊သကိုပ်ဗိုလ်ဇၞော်|နာဲထာဝရ]]''' - ကမ္မတဳက္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ရေင်တၠုင်ကေင်ကာဗဟဵု (ဗော်ဍုင်မန်တၟိ)။

:'''[[ဗညာစက္ကရတ်(ရးဇြာ)|နာဲဗညာစက္ကရတ် (ရးဇြာ)]]''' - အစာကၞေဟ် ကေုာံ ညးမယိုက်ဂၠေင် သွက်ဂကူမန် သွာင်နာနာ။

:'''မင်းဇေယျာ''' - က္ဍိုပ်သကိုပ် ကွးဘာဗၟာ ၈၈၈၈။

:'''နာဲအံင်ဇၞး''' - သၟာဂဳတ သီုဒယှ်ေ သီုတိင်တိုက်။

:[[ဗဳထဝ် မန်ဇြာ၊ နာဲ|'''နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ''']] - အစာချူလိက် ကေုာံ လိက်ပတ်မန်တြေံ။

==တင်စၟတ်သမ္တီဂမၠိုင်==

'''၂၀၁၉ အံက်တဝ်ပါ ၈ '''(၁၃၈၁သၞာံ၊ ဂိတုဝဟ် ၁၀ မံက်) ပယျာံ နူဂယး ၉း၀၀ ပတိုန်ကဍိုင်ကျာ်တၟအ်တၟိ။ 

==နိဿဲ==
{{Reflist}}
{{ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်}}
{{တွဵုရးဍုင်မန်}}
{{DEFAULTSORT:ကၟာဝက်}}
[[ကဏ္ဍ:ကဏ္ဍအဓိက!]]
[[Category:BEHM]]
[[Category:ဝင်ပထဝဳ]]</text>
      <sha1>a9dxm37unnybi7d4u40hg7usgbw4jl7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဗဝ်သၟုတ်ဗပေင်ဂိတုဘတ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>776</id>
    <revision>
      <id>57457</id>
      <parentid>46534</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T09:31:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Htawmonzel</username>
        <id>25</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Htawmonzel ပြံင်ပဆုဲလဝ် မုက်လိက် [[ဗဝ်သၟုတ်ဗပေၚ်ဂိတုဘတ်]] ဇရေင် [[ဗဝ်သၟုတ်ဗပေင်ဂိတုဘတ်]] သီုကဵု ဟွံဂွံ ဂိုင်စွံလဝ် မကလေင်ပညုင်</comment>
      <origin>46534</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17097" sha1="646u1uurbkkudgy7hthzuenspg7ckvd" xml:space="preserve">စိုပ်ကၠုၚ်ဂိတုဘတ်မ္ဂး မန်ပိုဲ ပသ္ဘၚ်ဗဝ်သၟုတ်ဂှ် ဒှ်မံၚ် အခိုက်ကၞာမန်မွဲဗီုပၠန်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ဗဝ်သၟုတ်ပၠန်လေဝ် ဟွံတုပ်ရၚ်သညးကံတုဲ ကွာၚ်ၜဲယိုဟ်ၜန် သတ်ဆုသတ်ဒုန် စၞအဟာရတံဂှ် စုတ်ပ္ဍဲက္ၜၚ်ဂှ်တုဲ ပူဇဴ-ဗ္ဂိန်ကုကျာ်မဒှ်ရ။

== ဝၚ်ဗွဲခမၞောန် ==
ရံၚ်ကေတ်ကဵု ပွဗဝ်သၟုတ် နကဵုက္ၜၚ်ဂှ်တုဲ အခိုက်ကၞာမန်ဏံဂှ် မုဟိုတ်ကၠောန်စဗီုဏံရော။ စပ္တန်နူအခိၚ်လဵုဒှ် ကၠုၚ်ဂှ်ရော။ ကာလဂၠိုက်ဂၠာဲဝၚ်တြေံဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဝါဒ ၜါပြကာရ။

ဝါဒမွဲဂှ် ဂွံဗဝ်သၟုတ်ဗီုဏံဂှ် ကာလမဟာထေရ် ဗုဒ္ဓဃောသကၠောံ အာတ္ကံသိုၚ်ဃဵု ချူချာဲကေတ်ပိဋကတ်ပိတုဲ ကာလကလေၚ်စဴစိုပ်ဍုၚ်မန်ဂှ် ဒှ်အခိၚ်ဂိတုဘတ်ပေၚ်ဂှ်တုဲ၊ နကဵုပူဇဴ ပိဋကတ်ပိ ကေုာံ မဟာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသဂှ်ရ သ္ဘၚ်ဗဝ်သၟုတ် ဗပေၚ်ဘတ်ဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်ရဂှ် ဟီုသအိုတ်ရ။ 

ဝါဒမွဲပၠန်ဂှ် ဨကရာဇ်ဓမ္မစေတဳ သၟိက်မိက်ဂွံ သ္အးဇ္ၚးသာသၞာ စိုတ်ဒှ်တုန်တုဲ ဗလးဏါ မဟာထေရ် ၂၂ ဇကု ကေုာံ ကောန်ခမဳ ၂၂ ဇကု ကဵုကၠောံအာ တ္ကံသိၚ်ဃဵုဗှ်ပယျၚ်တၟိ ပ္ဍဲကဵုသီဍာ် ပ္ဍဲၜဳကလျာဏဳဂှ်ရ။ မဟာထေရ်တံစိုပ်အာတ္ကံသိၚ်ဃဵုဗှ်ပယျၚ်တၟိပ္ဍဲၜဳကလျာဏဳတုဲ ကာလကလေၚ်စဴစိုပ်ဍုၚ်မန်ပ္ဍဲဘတ်ပေၚ်ဂှ် ကောန်ဍုၚ်မန်တံ ဒုၚ်တၠုၚ် ပူဇဴမဟာထေရ်တံဂှ်တုဲ အခိုက်ဗဝ်သၟုတ်ဗပေၚ် ဂိတုဘတ်ဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်ရောၚ် ဟီုစမွဲဗီုပၠန်ရ။ 

စပ်ကဵုဝါဒပူဇဴမဟာထေရ် ဗုဒ္ဓဃောသတုဲ ကာလဂၠိုက်ဂၠာဲ လိက်သၠရိုတ်တြေံတြေဟ်ဂှ် ဂွံဆဵု ကေတ်သၠရိုတ်ဗွဲကၞပ်ချူလဝ်ဝၚ် ဗုဒ္ဓဃောသဂှ်ရ။ ပ္ဍဲသၠရိုတ်ဂှ် ပၞောဝ်ကဵုဝၚ် ဗုဒ္ဓဃောသချူလဝ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ကီုလေဝ် ပရော ဗုဒ္ဓဃောသ ကလေၚ်စိုပ်ကၠုၚ် ဍုၚ်မန်ပ္ဍဲကဵုဂိတုဘတ်ဂှ် ဟွံဆုသက်က်ရ။ ဆဂး ကာလ ဗုဒ္ဓဃောသ အာတ္ကံသိၚ်ဃဵု ကေတ်ပိဋကတ်ပိဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်သာသၞာ ၉၅၆ ရဂှ် ချူလဝ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ဂှ် ဟွံဆဵုကေတ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဆေၚ်ကဵုဗဝ်သၠုတ်နကဵုက္ၜၚ် ပ္ဍဲဂိတုဘတ်ပေၚ်ဂှ် ဟွံစပ်ကဵုပူဇဴ ပိဋကတ်ပိကေုာံ ဗုဒ္ဓဃောသရဂှ် ဟီုမာန်ရ။  

စပ်ကဵု မဟာထေရ် (၂၂) ဇကု ကဵု ခမဳ (၂၂) ဇကု ကာလ အာတ္ကံသိၚ်ဃဵုဂှ် ဒးက္ညအာကဵုၜါက္ၜၚ်မၞုံယၟုရာမဒူတ။ မဟာထေရ် ၁၁ ဇကု ကဵု ခမဳဍောတ် ၁၁ ဇကု က္ညအာနကဵုက္ၜၚ်စိတြဒူတတိတ်အာနူပါၚ်ၜဳယံၚ်က (ဍုၚ်မန်) ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၈၃၇ ဂိတုမာ် (၁၂) စွေက်တ္ၚဲစန် (၂၂-၁-၁၄၇၆)ဂှ် ဂၠံၚ်ဍာ်ဒး ကျာဒးတုဲ စိုပ်အာဍုၚ်ကာလမ္ဗ(ကိုလံဗို) ဍုၚ်လၚ်္ကာပ္ဍဲဂိတုဖဝ်ရဂိုန် (၈) စွေက်တ္ၚဲသိုက် (၁၆-၂-၁၄၇၆) ရ။   

ကိစ္စပ္တိုန်ပယျုၚ်တုဲဒှ်အိုတ်တုဲ ကာလဂွံကလေၚ်စဴဍုၚ်မန်ဂှ် က္ၜၚ်စိတြဒူတ အဃဵုဖျေံလဝ်ဂြၚ်တၟံ ဒေံါမံၚ်ပ္ဍဲသၞေဟ်ကာလမ္ဗ(ကိုလံဗို)ဂှ် ဒးလဗိုတ်ကျာတုဲ က္ၜၚ်ဂှ်လီုအာရ။ဟိုတ်ဂှ်ရ မဟာထေရကဵု ခမဳဍောတ်တံ ဂွံစဴဍုၚ်မန်ဂှ် ဒးဂၠာဲက္ၜၚ်တၞဟ်ရ။ ပ္ဍဲကဵုဂၠာဲက္ၜၚ်တၞဟ်ဂှ် မဟာထေရ် (၄) ဇကုကဵု ခမဳဍောတ်(၄) ဇကုဂှ်မွက္ဍိုပ်-မဟာထေရ် (၇)ဇကုကဵု ခမဳဍောတ်(၇)ဇကုဂှ် မွဲက္ဍိုပ် ဒးပြးအာညးသ္ကအ်ရ။   

ပၞောဝ်ကဵု မဟာထေရ် (၄) ဇကုကဵုကွး (၄)ဇကု-မဟာထေရ်ပိဇကုကဵုကွးပိဂှ်မွဲက္ၜၚ် မဟာထေရ်ရမွဲဇကုကဵုကွးမွဲဂှ် မွဲက္ၜၚ် သွက်သ္ဂောံကလေၚ်စဴဍုၚ်မန် တိတ်ကၠုၚ် နူသၞေဟ် နာဝုတ(ဍုၚ်လၚ်္ကာ) ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၈၃၉ ဂိတုပသာ် ၄ မံက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ (၁၆-၄-၁၄၇၇) ရ။   

က္ၜၚ်မဟာထေရ်ပိဇကုကဵု ကွးပိဍိုက်ကၠုၚ်ဂှ် စိုပ်ကုသဳ(ဖါသဳ)ပ္ဍဲဇှေ်(၁) မံက်တ္ၚဲအၚာ (၁၃-၅-၁၄၇၇) တုဲ က္ၜၚ်မဟာထေရ်မွဲဇကုကဵု ကွးမွဲဇကုဍိုက်ကၠုၚ်ဂှ် စိုပ်ကုသဳ(ဖါသဳ) ပ္ဍဲဇှေ် (၄) မံက် တ္ၚဲသိုက် (၁၆-၅-၁၄၇၇) ရ။ ကလေၚ်စဴစိုပ်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲဒဂိုန် (၁၃) မံက် တ္ၚဲစန် (၂၃-၆-၁၄၇၇) ရ။   

ပၞောဝ်ကဵုမဟာထေရ် (၇)ဇကုကဵု ကွး(၇)ဇကုပြးတိတ်အာ နူကဵုမဟာထေရ် (၄)ဇကုကဵုကွး (၄)ဇကုဂှ် မဟာထေရ်ပိဇကု-ဂွံက္ၜၚ်ပ္ဍဲသၞေဟ်ကောမာလ(ဍုၚ်လၚ်္ကာ)ဂှ် တိတ်စဴကၠုၚ် ဍုၚ်မန် ပ္ဍဲကဵုသ္က္ကရာဇ် ၈၄၁ ဂိတု ကထိုန်မွဲမံက် တ္ၚဲသိုက် (၁၅-၁၀-၁၄၇၉) စိုပ်ကုသဳ (ဖါသဳ) ပ္ဍဲ ၁၁ မံက် တ္ၚဲစန် (၂၅-၁၀-၁၄၇၉) တ္ၚဲစိုပ် ဟံသာဝတဳ (၁၄) မံက် တ္ၚဲဗြဴပတိ (၂၈-၁၀-၁၄၇၉) ရ။   

မဟာထေရ် (၄) ဇကုကဵု ကွး(၄)ဇကုသှေ်ၜက်မံၚ် ပ္ဍဲတ္ကံသိၚ်ဃဵုဂှ် ကလေၚ်စဴဍုၚ်မန်ဟွံမာန်တုဲ ၂ စိုပ်အနိစ္စဓရ် ပ္ဍဲတ္ကံသိၚ်ဃဵုရဂှ် ချူလဝ်ပ္ဍဲပြကိုဟ်ဝၚ်သဳဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။   

ပရောက္ၜၚ် စိတြဒူတကဵုမဟာထေရ် (၁၁)ဇကုကေုာံ ကွး(၁၁) ဇကုဂှ် သောၚ်ကလးတုဲ ပရောၚ်က္ၜၚ်ရာမဒူတ ဒးဟီုပၠန်မ္ဂး က္ၜၚ်ရာမဒူတ ကုမဟာထေရ်(၁၁)ဇကု ကွး(၁၁) ဇကုဂှ် တိတ်ကၠုၚ် နူသၞေဟ်ဝလလိဂါမ (တ္ကံသိၚ်ဃဵု) ပ္ဍဲကဵုသက္ကရာဇ် ၈၃၈ ဂိတုဘတ်ၜါမံက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ (၂၁-၈-၁၄၇၆) တုဲ ဗွဲမသက္ကုအန္တရာယ်စိုပ်ကၠုၚ် ပါၚ်ၜဳယံၚ်က (ဍုၚ်မန်) ပ္ဍဲကဵု ဘတ် (၂) စွေက် တ္ၚဲဗြဴပ္တိ (၅-၉-၁၄၇၆) ရ။   

ရံၚ်ကေတ်ကဵု က္ၜၚ်ရာမဒူတ စိုပ်ကၠုၚ် ဘတ် (၂) စွေက်ဂှ်တုဲ  ဒးဆိၚ်ဆကေတ်မ္ဂး က္ၜၚ်နူတ္ကံသိၚ်ဃဵုတံ ကိစ္စတုဲဒှ်တုဲ သွက်သ္ဂောံကလေၚ်စဴ ဍုၚ်မန်နကဵု အန္တရာယ်ဟွံမွဲ ကောန်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳတံ ဗဝ်သၟုတ်-ရာဒနာပူဇဴကၠောန်ကာကုသဵု ပ္ဍဲကဵုပေၚ်ဘတ်ရဂှ် ဒးခယျကေတ်ရ။ အတိုၚ်ဆိၚ်ဆတော်တၟော်တုဲ ဗဝ်သၟုတ် ရာဒနာပူဇဴဂှ်ရ က္ၜၚ်ရာမဒူတဂှ် စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်မန်ဗွဲမသက္ကုအန္တရာယ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူမန်တံရိုဟ်သၞာံ စိုပ်အခိၚ်ဂိတုဘတ်ပေၚ်မ္ဂး ကၠောန်ကာကုသဵုဗဝ်သၟုတ် နကဵုက္ၜၚ်ဂှ် သွက်က္ၜၚ်ကဵု သွက်မဟာထေရ်တံကီု ညံၚ်ဂွံဗၠးဘဲမှာသၟိတ် ဗီုရာဒနာပူဇဴလဝ် အခိၚ်တေံတေံဂှ် ဂွံကလေၚ်ဂွံသတိကီု ဂွံဒှ်ကုသဵုကဵု ကၠောန်စသ္ဘၚ်ဗဝ်သၟုတ်နကဵု က္ၜၚ်အိုတ်ရဂှ် ဒှ်မာန်ရောၚ် စှေ်ကေတ်စိုတ်ရ။    

(နာဲထဝ်သောန်)     

== က္ၜၚ်လ္ၚီ ==
က္ၜၚ်လ္ၚီ

ပ္ဍဲလက်ထက်သၟိၚ်ဓမ္မစေတဳပကၚ်ရၚ် ဍုၚ်ဟံသာဝတဳဂှ် ၜိုဟ်သြိုဟ်ဗွဲမလောန်ရ၊ သၟိၚ်ဂှ် ရန်တၟအ်ကဵုသာသနာ ဂွံဂဵုလဟဵုဇၞော်မောဝ်တုဲ ခမဳနူဍုၚ်မန်တအ်ဂှ် နိမန်ဏာဍုၚ်သိၚ်ဃဵုတေအ်တုဲ ကဵုထပ်ပ္တိုန်ခမဳတၟိရ၊ ကောန်ရာမည ဗှ်ခမဳ ပတိုန်ပယျၚ် ပ္ဍဲကြုၚ်ကလျာဏဳဂှ်တုဲ ဨကရာဇ်တၠညးတ္ကအ်သိၚ်ဃဵုဂှ် ကဵုဒါန်ပရိက္ခရာဒစာံ သီုဒါန်တၞဟ်ဟ်သာ်ရ။

ခမဳရာမညဂမၠိုၚ် ကိစ္စဇကု အာစိုပ်ဒတုဲတုဲ  ပ္ဍဲကာလမကလေၚ်စဴကၠုၚ်ဂှ် တၠညးဍုၚ်သိၚ်ဃဵု ကဵုနၚ်ပရေၚ် စၟာဲစၟိန်ဗွဲမဂၠိုၚ် တိုန်ဍိုက်ဂွံက္ၜၚ် ရာမဒူတတုဲ ဇက်တိတ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။ က္ၜၚ်ရာမဒူတဂှ် ဗွဲမပြဟ် ကၠုၚ်စိုပ်သၞေဟ်ဍုၚ်လ္ဂုၚ်ရ၊ တၠညးသၟိၚ်ဓမ္မစေတဳ ကေုာံ အမာတ် သ္ကိုပ်ပၞာန်ဂမၠိုၚ် သီုကောန်ဍုၚ်ကောန်ကွာန်ဂမၠိုၚ် ကၠုၚ်ဒုၚ်တၠုၚ်တဴအိုတ်ရ။ 

က္ၜၚ်ရာမညဒူတဂှ် ဇက်တိတ်ကၠုၚ်တုဲ တ္ၚဲယးဂတဂှ် က္ၜၚ်စိတြဒူတ ကဵု က္ၜၚ်အမာတ် တ္ကအ်သိၚ်ဃဵု တိတ်ကၠုၚ်မွဲစွံရ၊ က္ၜၚ်ၜါမ တိတ်ကၠုၚ်လက်ကရဴဝွံ ဟိုတ်နူဗြဲကျာ ဟွံဓဝ်ယာတုဲ ဒးလဗိုတ်ကျာ ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ၊ ညးလ္ၚဵုမဟီု က္ၜၚ်စိတြဒူတဂှ် ဒးလဗိုတ်ကျာထကးဗၠိုက်အာတုဲ က္ၜၚ်အမာတ်တ္ကအ်သိၚ်ဃဵုတအ် ဟံၚ်ပြာ်ဂွံတုဲ ကလေၚ်လုပ်စဴအာ ဂၠံၚ်တ္ကအ်သိၚ်ဃဵုတေအ်ပၠန်ရ။ 

ပရိုၚ်က္ၜၚ်စိတြဒူတ ဒးဗိုတ်ကျာ မပေါဟ်အာအဒေါဝ်က္ၜဳမှာသၟိတ်ဂှ် တၠညးသၟိၚ်ဓမ္မစေတဳ ဂွံမိၚ်တုဲ အလုံရးနိဂီုရာမည သီုဖအိုတ် နွံအသံကဵုကၠောန်ဇၞောဝ်လ္တာ် ဇၞော်အလာံကဵုခၞံပတုပ်ရုပ်က္ၜၚ်စိတြဒူတတုဲ ကဵုစုတ်ဇွောံမ မပ္တံကဵုစၞကွာၚ်ၜဲ ယိုဟ်ၜန်လ္ၚီသာ် သတ်ဆုပါဒလ္ၚီသာ်ရ၊ ကဵုဍေန်ပၞာၚ်သ္ဍဴပူဇဴ ရတ်ပိပြကာတုဲ ဇၞောဝ်လ္တာ်၊ ဇၞောဝ်အလာံတအ်ဂှ် ပလံၚ်ပ္တိတ်ဇၟာပ် ဘုတ်ဘာကျာ် သီုဖအိုတ်ရ။ သ္ပတုဲ ယိုက်ဂုဏ်ဒေဝတဴ က္ၜဳမဏဳမေခဠာ ယိုက်ဂုဏ်ဒေဝတဴ ဂမၠိုၚ်ရ၊ သာ်ဝွံပၠေၚ်ကၠေံအန္တရာယ်တုဲ ဂိတုဘတ်ၜါစွေက်ဂှ် က္ၜၚ်စိတြဒူတဂှ် စိုပ်ကၠုၚ်သၞေဟ်ဍုၚ်လ္ဂုၚ်ရ။

ပဟိုတ်ကဵုသၟိၚ်ဓမ္မစေတဳ မပၠေၚ်ကၠေံအန္တရာယ်ဂှ်တုဲ ဂကူမန်ဂမၠိုၚ်အဆက်ဆက် စိုပ်ဂိတုဘတ်ပေၚ်မ္ဂး ညးကၠောန်ခၞံရုပ်က္ၜၚ်စိတြဒူတတုဲ ကွာၚ်ၜန် ယိုဟ်ၜန် လ္ၚီသာ် သတ်ဆုဇဗၠုလ္ၚီသာ် သီုကဵုပၟတ်ပၞာၚ်သ္ဍဴ ဇၞောဝ်လတာ် ဇၞောဝ်အလာံပူဇဴအိုတ်ရ၊ဟိုတ်ဂှ်ရ ပွမပူဇဴ ရဴသာ်ဝွံ က္ၜၚ်လ္ၚီ (ဂၠုၚ်လ္ၚီ) ညးကော်ခဴစ ဒဵုလၟုဟ်ရောၚ်&lt;ref&gt;လိခ်ဗွဟ်မန်တၟိ-အုပ်ဒုတိယ (၁၉၈၅) ဗော်ဒုၚ်ကာလိခ်ပတ်ယေန်သၞာၚ်မန်၊ကွာန်ကံဗိန်။ မုက်လိက် ၃၆-၃၇ ။&lt;/ref&gt;။ 

== နိဿဲ ==
[[Category:ကဏ္ဍအဓိက!]]
[[Category:AN]]
[[Category:ပရေၚ်ဘာသာ]]
{{DEFAULTSORT:ဗဝ်သၟတ်ဗပေၚ်ဂိတုဘတ်}}</text>
      <sha1>646u1uurbkkudgy7hthzuenspg7ckvd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>57458</id>
      <parentid>57457</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T10:02:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Htawmonzel</username>
        <id>25</id>
      </contributor>
      <origin>57458</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25179" sha1="4ewrilksyq37y2xw33mkqt76refo9wx" xml:space="preserve">'''သဘင်ဗဝ်သၟုတ်က္ၜင်''' (လဆောဝ် ကော် '''ဗဝ်သၟုတ် ဗပေင်ဂိတုဘတ်''') ဝွံ ဒှ် အခိုက်ကၞာမန် ကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာ မကၠောန် သဘင်ဗဝ်သၟုတ် ပ္ဍဲ တ္ၚဲ ဂိတုဘတ်ပေင်၊ သၟုတ်တအ်ဂှ် နကုအခိုက်ကၞာ စုတ် လတူ က္ၜင်၊ ဒေသလ္ၚဵုမ္ဂး က္ၜင်ဂှ် သီုဖဳဖျေဟ် ဍာ်လေဝ် နွံကီုရ။ စပ် ကု အခိုက်ကၞာဝွံတုဲ တမ်မူလ စေန်ဆက်ကၠုင် နူလဵုရောဂှ် လညာတ် နွံ နာနာသာ်၊ လညာတ် ကိုပ်ကၠာဂှ် ညးဂမၠိုင် စှ်ေစိုတ် ဒှ် သဘင်မပစၟတ်သမ္တီ ဒုင်တၠုင် ပိဋကတ်ပိ မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသ မကေတ်နင် နူ တကအ်သိင်္ဃိုရ်။ [[ထဝ်သောန်၊ နာဲ|အစာထဝ်သောန် (]]အစာထောန်သိင်) လ္ၚတ် ဗှ်ရံင် ဝင်မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသ နူ လိက်ပတ်နာနာ သီု မူသၠရိုတ်တုဲ ပ္ဍဲ လိက်တအ်ဂှ် ဟွံချူစၟတ်သမ္တီလဝ် ဒဒှ်ရ မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသ မစိုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ဂိတုဘတ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ညး ညာတ်ကေတ် အခိုက်ကၞာဝွံ စေန်ဆက်ကၠုင် နူဂှ် ဒှ် ဟွံမာန်ရ။ 

အစာထဝ်သောန် လ္ၚတ်ရံင် အရာမဆေင်စပ် ကုဗုဒ္ဓဘာသာ နကုက္ၜင်တုဲ ညး ညာတ်ကေတ် ပ္ဍဲ ပရေင်ကမၠောန် သၟိင်ဓမ္မစေတဳ မသအးသာသနာ မဗလးဏာ ခမဳသင်မန် တကအ်သိင်္ဃိုရ် သွက်ဂွံပ္တိုန်ခမဳတၟိဂှ် အခိင်ကာလ ခမဳသင်တအ် မကလေင်စဴကၠုင် ဍုင်မန်ဂှ် က္ၜင်စိတြဒူတ တိတ် နူ သၞေဟ်ဝလလိဂါမ ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၈၃၈ ဂိတုဘတ် ၜါမၟံက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ၊ တုဲ စိုပ်ကၠုင် ဍုင်မန် ပ္ဍဲ ဂိတုဘတ် ၜါစွေက်။ ပ္ဍဲ လိက်စၟတ်သမ္တီဂမၠိုင်ဂှ် ဟွံချူစၟတ်သမ္တီလဝ် နကုအစာထဝ်သောန် ညး ဆိင်ကေတ် သွက် က္ၜင်စိတြဒူတ ဂွံဗၠးဘဲတုဲ ပ္ဍဲ ဂိတုဘတ်ပေင်ဂှ် မန်တအ် ကၠောန် သဘင်ဗဝ်သၟုတ်က္ၜင် ဒှ်မာန်ရောင်။ ပဟိုတ်နူ အခိင်ဂှ်တုဲ စဵုအခိင်လၟုဟ် မန်တအ် ကၠောန်ဒၟံင် သဘင်ဗဝ်သၟုတ်က္ၜင်ဖိုဟ်ရ။ 

လညာတ်မွဲပၠန် ဂှ် ဒှ် လညာတ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ မချူဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဗွဲကြဴဏအ်။ နကုလညာတ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာမ္ဂး အခိုက်ကၞာဗဝ်သၟုတ်က္ၜင်ဏအ်ဂှ် ဒှ် အခိုက်မန်တမၠာ ဆက်စပ် ကုပရေင်တဵုသြောအ်၊ ကု ဍာ်ဗြဲ မဒှ် အခိုက်ကၞာ မန်တအ် ကၠောန်ကၠုင် ကိုပ်ကၠာ ဂကူမန် ဟွံစုက်လုက် ကုယေန်သၞာင်အိန္ဒိယ မတွဟ်ဂး ဗုဒ္ဓဘာသာဏီရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ဒှ် အခိင်ဂကူမန်တအ် ကလိဂွံဍာ်ဗြဲတုဲ၊ တဵုသြောအ်တုဲ၊ တၞဟ်နမရော်ဂုဏ် သၟိင်ဗြဲ၊ တၞဟ်နမရာဒနာ ဟွံဂွံပလီုပလာ်တုဲ ပူဇဴသၟိင်ဗြဲရ။ အခိုက်ကၞာတမၠာဏအ်ဂှ် အခိင်ကာလ ဂကူမန်တအ် ရှ်ေသှ်ေဗုဒ္ဓဘာသာဂှ် ပြံင်လှာဲ ဒှ်အာ နဒဒှ် အခိုက်ကၞာ မဆက်စပ် ကုဗုဒ္ဓဘာသာရ။ 


ပရောက္ၜင် စိတြဒူတကဵုမဟာထေရ် (၁၁)ဇကုကေုာံ ကွး(၁၁) ဇကုဂှ် သောင်ကလးတုဲ ပရောင်က္ၜင်ရာမဒူတ ဒးဟီုပၠန်မ္ဂး က္ၜင်ရာမဒူတ ကုမဟာထေရ်(၁၁)ဇကု ကွး(၁၁) ဇကုဂှ် တိတ်ကၠုင် နူသၞေဟ်ဝလလိဂါမ (တ္ကံသိင်ဃဵု) ပ္ဍဲကဵုသက္ကရာဇ် ၈၃၈ ဂိတုဘတ်ၜါမံက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ (၂၁-၈-၁၄၇၆) တုဲ ဗွဲမသက္ကုအန္တရာယ်စိုပ်ကၠုင် ပါင်ၜဳယံင်က (ဍုင်မန်) ပ္ဍဲကဵု ဘတ် (၂) စွေက် တ္ၚဲဗြဴပ္တိ (၅-၉-၁၄၇၆) ရ။ 

ရံင်ကေတ်ကဵု က္ၜင်ရာမဒူတ စိုပ်ကၠုင် ဘတ် (၂) စွေက်ဂှ်တုဲ  ဒးဆိင်ဆကေတ်မ္ဂး က္ၜင်နူတ္ကံသိင်ဃဵုတံ ကိစ္စတုဲဒှ်တုဲ သွက်သ္ဂောံကလေင်စဴ ဍုင်မန်နကဵု အန္တရာယ်ဟွံမွဲ ကောန်ဍုင်ဟံသာဝတဳတံ ဗဝ်သၟုတ်-ရာဒနာပူဇဴကၠောန်ကာကုသဵု ပ္ဍဲကဵုပေင်ဘတ်ရဂှ် ဒးခယျကေတ်ရ။ အတိုင်ဆိင်ဆတော်တၟော်တုဲ ဗဝ်သၟုတ် ရာဒနာပူဇဴဂှ်ရ က္ၜင်ရာမဒူတဂှ် စိုပ်ကၠုင်ဍုင်မန်ဗွဲမသက္ကုအန္တရာယ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူမန်တံရိုဟ်သၞာံ စိုပ်အခိင်ဂိတုဘတ်ပေင်မ္ဂး ကၠောန်ကာကုသဵုဗဝ်သၟုတ် နကဵုက္ၜင်ဂှ် သွက်က္ၜင်ကဵု သွက်မဟာထေရ်တံကီု ညံင်ဂွံဗၠးဘဲမှာသၟိတ် ဗီုရာဒနာပူဇဴလဝ် အခိင်တေံတေံဂှ် ဂွံကလေင်ဂွံသတိကီု ဂွံဒှ်ကုသဵုကဵု ကၠောန်စသ္ဘင်ဗဝ်သၟုတ်နကဵု က္ၜင်အိုတ်ရဂှ် ဒှ်မာန်ရောင် စှေ်ကေတ်စိုတ်ရ။    


တုဲ ညး ဟွံဆဵုကေတ် ဒဒှ်ရ ပိဋကတ်ပိၜါဂှ် ဒှ် လညာတ် မပူဇဴ ပိဋကတ်ပိ အဃော မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသ မကေတ်နင် ပိဋကတ် နူ တကအ်သိင်္ဃိုရ်၊ လညာတ

စိုပ်ကၠုင်ဂိတုဘတ်မ္ဂး မန်ပိုဲ ပသ္ဘင်ဗဝ်သၟုတ်ဂှ် ဒှ်မံင် အခိုက်ကၞာမန်မွဲဗီုပၠန်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ဗဝ်သၟုတ်ပၠန်လေဝ် ဟွံတုပ်ရင်သညးကံတုဲ ကွာင်ၜဲယိုဟ်ၜန် သတ်ဆုသတ်ဒုန် စၞအဟာရတံဂှ် စုတ်ပ္ဍဲက္ၜင်ဂှ်တုဲ ပူဇဴ-ဗ္ဂိန်ကုကျာ်မဒှ်ရ။

== ဝင်ဗွဲခမၞောန် ==
ရံင်ကေတ်ကဵု ပွဗဝ်သၟုတ် နကဵုက္ၜင်ဂှ်တုဲ အခိုက်ကၞာမန်ဏံဂှ် မုဟိုတ်ကၠောန်စဗီုဏံရော။ စပ္တန်နူအခိင်လဵုဒှ် ကၠုင်ဂှ်ရော။ ကာလဂၠိုက်ဂၠာဲဝင်တြေံဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဝါဒ ၜါပြကာရ။

ဝါဒမွဲဂှ် ဂွံဗဝ်သၟုတ်ဗီုဏံဂှ် ကာလမဟာထေရ် ဗုဒ္ဓဃောသကၠောံ အာတ္ကံသိုင်ဃဵု ချူချာဲကေတ်ပိဋကတ်ပိတုဲ ကာလကလေင်စဴစိုပ်ဍုင်မန်ဂှ် ဒှ်အခိင်ဂိတုဘတ်ပေင်ဂှ်တုဲ၊ နကဵုပူဇဴ ပိဋကတ်ပိ ကေုာံ မဟာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသဂှ်ရ သ္ဘင်ဗဝ်သၟုတ် ဗပေင်ဘတ်ဂှ် ဒှ်ကၠုင်ရဂှ် ဟီုသအိုတ်ရ။ 

ဝါဒမွဲပၠန်ဂှ် ဨကရာဇ်ဓမ္မစေတဳ သၟိက်မိက်ဂွံ သ္အးဇ္ၚးသာသၞာ စိုတ်ဒှ်တုန်တုဲ ဗလးဏါ မဟာထေရ် ၂၂ ဇကု ကေုာံ ကောန်ခမဳ ၂၂ ဇကု ကဵုကၠောံအာ တ္ကံသိင်ဃဵုဗှ်ပယျင်တၟိ ပ္ဍဲကဵုသီဍာ် ပ္ဍဲၜဳကလျာဏဳဂှ်ရ။ မဟာထေရ်တံစိုပ်အာတ္ကံသိင်ဃဵုဗှ်ပယျင်တၟိပ္ဍဲၜဳကလျာဏဳတုဲ ကာလကလေင်စဴစိုပ်ဍုင်မန်ပ္ဍဲဘတ်ပေင်ဂှ် ကောန်ဍုင်မန်တံ ဒုင်တၠုင် ပူဇဴမဟာထေရ်တံဂှ်တုဲ အခိုက်ဗဝ်သၟုတ်ဗပေင် ဂိတုဘတ်ဂှ် ဒှ်ကၠုင်ရောင် ဟီုစမွဲဗီုပၠန်ရ။ 

စပ်ကဵုဝါဒပူဇဴမဟာထေရ် ဗုဒ္ဓဃောသတုဲ ကာလဂၠိုက်ဂၠာဲ လိက်သၠရိုတ်တြေံတြေဟ်ဂှ် ဂွံဆဵု ကေတ်သၠရိုတ်ဗွဲကၞပ်ချူလဝ်ဝင် ဗုဒ္ဓဃောသဂှ်ရ။ ပ္ဍဲသၠရိုတ်ဂှ် ပၞောဝ်ကဵုဝင် ဗုဒ္ဓဃောသချူလဝ် ဗွဲမဂၠိုင်ကီုလေဝ် ပရော ဗုဒ္ဓဃောသ ကလေင်စိုပ်ကၠုင် ဍုင်မန်ပ္ဍဲကဵုဂိတုဘတ်ဂှ် ဟွံဆုသက်က်ရ။ ဆဂး ကာလ ဗုဒ္ဓဃောသ အာတ္ကံသိင်ဃဵု ကေတ်ပိဋကတ်ပိဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်သာသၞာ ၉၅၆ ရဂှ် ချူလဝ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ဂှ် ဟွံဆဵုကေတ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဆေင်ကဵုဗဝ်သၠုတ်နကဵုက္ၜင် ပ္ဍဲဂိတုဘတ်ပေင်ဂှ် ဟွံစပ်ကဵုပူဇဴ ပိဋကတ်ပိကေုာံ ဗုဒ္ဓဃောသရဂှ် ဟီုမာန်ရ။  

စပ်ကဵု မဟာထေရ် (၂၂) ဇကု ကဵု ခမဳ (၂၂) ဇကု ကာလ အာတ္ကံသိင်ဃဵုဂှ် ဒးက္ညအာကဵုၜါက္ၜင်မၞုံယၟုရာမဒူတ။ မဟာထေရ် ၁၁ ဇကု ကဵု ခမဳဍောတ် ၁၁ ဇကု က္ညအာနကဵုက္ၜင်စိတြဒူတတိတ်အာနူပါင်ၜဳယံင်က (ဍုင်မန်) ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၈၃၇ ဂိတုမာ် (၁၂) စွေက်တ္ၚဲစန် (၂၂-၁-၁၄၇၆)ဂှ် ဂၠံင်ဍာ်ဒး ကျာဒးတုဲ စိုပ်အာဍုင်ကာလမ္ဗ(ကိုလံဗို) ဍုင်လင်္ကာပ္ဍဲဂိတုဖဝ်ရဂိုန် (၈) စွေက်တ္ၚဲသိုက် (၁၆-၂-၁၄၇၆) ရ။   

ကိစ္စပ္တိုန်ပယျုင်တုဲဒှ်အိုတ်တုဲ ကာလဂွံကလေင်စဴဍုင်မန်ဂှ် က္ၜင်စိတြဒူတ အဃဵုဖျေံလဝ်ဂြင်တၟံ ဒေံါမံင်ပ္ဍဲသၞေဟ်ကာလမ္ဗ(ကိုလံဗို)ဂှ် ဒးလဗိုတ်ကျာတုဲ က္ၜင်ဂှ်လီုအာရ။ဟိုတ်ဂှ်ရ မဟာထေရကဵု ခမဳဍောတ်တံ ဂွံစဴဍုင်မန်ဂှ် ဒးဂၠာဲက္ၜင်တၞဟ်ရ။ ပ္ဍဲကဵုဂၠာဲက္ၜင်တၞဟ်ဂှ် မဟာထေရ် (၄) ဇကုကဵု ခမဳဍောတ်(၄) ဇကုဂှ်မွက္ဍိုပ်-မဟာထေရ် (၇)ဇကုကဵု ခမဳဍောတ်(၇)ဇကုဂှ် မွဲက္ဍိုပ် ဒးပြးအာညးသ္ကအ်ရ။   

ပၞောဝ်ကဵု မဟာထေရ် (၄) ဇကုကဵုကွး (၄)ဇကု-မဟာထေရ်ပိဇကုကဵုကွးပိဂှ်မွဲက္ၜင် မဟာထေရ်ရမွဲဇကုကဵုကွးမွဲဂှ် မွဲက္ၜင် သွက်သ္ဂောံကလေင်စဴဍုင်မန် တိတ်ကၠုင် နူသၞေဟ် နာဝုတ(ဍုင်လင်္ကာ) ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၈၃၉ ဂိတုပသာ် ၄ မံက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ (၁၆-၄-၁၄၇၇) ရ။   

က္ၜင်မဟာထေရ်ပိဇကုကဵု ကွးပိဍိုက်ကၠုင်ဂှ် စိုပ်ကုသဳ(ဖါသဳ)ပ္ဍဲဇှေ်(၁) မံက်တ္ၚဲအၚာ (၁၃-၅-၁၄၇၇) တုဲ က္ၜင်မဟာထေရ်မွဲဇကုကဵု ကွးမွဲဇကုဍိုက်ကၠုင်ဂှ် စိုပ်ကုသဳ(ဖါသဳ) ပ္ဍဲဇှေ် (၄) မံက် တ္ၚဲသိုက် (၁၆-၅-၁၄၇၇) ရ။ ကလေင်စဴစိုပ်ဍုင်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲဒဂိုန် (၁၃) မံက် တ္ၚဲစန် (၂၃-၆-၁၄၇၇) ရ။   

ပၞောဝ်ကဵုမဟာထေရ် (၇)ဇကုကဵု ကွး(၇)ဇကုပြးတိတ်အာ နူကဵုမဟာထေရ် (၄)ဇကုကဵုကွး (၄)ဇကုဂှ် မဟာထေရ်ပိဇကု-ဂွံက္ၜင်ပ္ဍဲသၞေဟ်ကောမာလ(ဍုင်လင်္ကာ)ဂှ် တိတ်စဴကၠုင် ဍုင်မန် ပ္ဍဲကဵုသ္က္ကရာဇ် ၈၄၁ ဂိတု ကထိုန်မွဲမံက် တ္ၚဲသိုက် (၁၅-၁၀-၁၄၇၉) စိုပ်ကုသဳ (ဖါသဳ) ပ္ဍဲ ၁၁ မံက် တ္ၚဲစန် (၂၅-၁၀-၁၄၇၉) တ္ၚဲစိုပ် ဟံသာဝတဳ (၁၄) မံက် တ္ၚဲဗြဴပတိ (၂၈-၁၀-၁၄၇၉) ရ။   

မဟာထေရ် (၄) ဇကုကဵု ကွး(၄)ဇကုသှေ်ၜက်မံင် ပ္ဍဲတ္ကံသိင်ဃဵုဂှ် ကလေင်စဴဍုင်မန်ဟွံမာန်တုဲ ၂ စိုပ်အနိစ္စဓရ် ပ္ဍဲတ္ကံသိင်ဃဵုရဂှ် ချူလဝ်ပ္ဍဲပြကိုဟ်ဝင်သဳဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။   

ပရောက္ၜင် စိတြဒူတကဵုမဟာထေရ် (၁၁)ဇကုကေုာံ ကွး(၁၁) ဇကုဂှ် သောင်ကလးတုဲ ပရောင်က္ၜင်ရာမဒူတ ဒးဟီုပၠန်မ္ဂး က္ၜင်ရာမဒူတ ကုမဟာထေရ်(၁၁)ဇကု ကွး(၁၁) ဇကုဂှ် တိတ်ကၠုင် နူသၞေဟ်ဝလလိဂါမ (တ္ကံသိင်ဃဵု) ပ္ဍဲကဵုသက္ကရာဇ် ၈၃၈ ဂိတုဘတ်ၜါမံက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ (၂၁-၈-၁၄၇၆) တုဲ ဗွဲမသက္ကုအန္တရာယ်စိုပ်ကၠုင် ပါင်ၜဳယံင်က (ဍုင်မန်) ပ္ဍဲကဵု ဘတ် (၂) စွေက် တ္ၚဲဗြဴပ္တိ (၅-၉-၁၄၇၆) ရ။   

ရံင်ကေတ်ကဵု က္ၜင်ရာမဒူတ စိုပ်ကၠုင် ဘတ် (၂) စွေက်ဂှ်တုဲ  ဒးဆိင်ဆကေတ်မ္ဂး က္ၜင်နူတ္ကံသိင်ဃဵုတံ ကိစ္စတုဲဒှ်တုဲ သွက်သ္ဂောံကလေင်စဴ ဍုင်မန်နကဵု အန္တရာယ်ဟွံမွဲ ကောန်ဍုင်ဟံသာဝတဳတံ ဗဝ်သၟုတ်-ရာဒနာပူဇဴကၠောန်ကာကုသဵု ပ္ဍဲကဵုပေင်ဘတ်ရဂှ် ဒးခယျကေတ်ရ။ အတိုင်ဆိင်ဆတော်တၟော်တုဲ ဗဝ်သၟုတ် ရာဒနာပူဇဴဂှ်ရ က္ၜင်ရာမဒူတဂှ် စိုပ်ကၠုင်ဍုင်မန်ဗွဲမသက္ကုအန္တရာယ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူမန်တံရိုဟ်သၞာံ စိုပ်အခိင်ဂိတုဘတ်ပေင်မ္ဂး ကၠောန်ကာကုသဵုဗဝ်သၟုတ် နကဵုက္ၜင်ဂှ် သွက်က္ၜင်ကဵု သွက်မဟာထေရ်တံကီု ညံင်ဂွံဗၠးဘဲမှာသၟိတ် ဗီုရာဒနာပူဇဴလဝ် အခိင်တေံတေံဂှ် ဂွံကလေင်ဂွံသတိကီု ဂွံဒှ်ကုသဵုကဵု ကၠောန်စသ္ဘင်ဗဝ်သၟုတ်နကဵု က္ၜင်အိုတ်ရဂှ် ဒှ်မာန်ရောင် စှေ်ကေတ်စိုတ်ရ။    

(နာဲထဝ်သောန်)     

== က္ၜင်လ္ၚီ ==
က္ၜင်လ္ၚီ

ပ္ဍဲလက်ထက်သၟိင်ဓမ္မစေတဳပကင်ရင် ဍုင်ဟံသာဝတဳဂှ် ၜိုဟ်သြိုဟ်ဗွဲမလောန်ရ၊ သၟိင်ဂှ် ရန်တၟအ်ကဵုသာသနာ ဂွံဂဵုလဟဵုဇၞော်မောဝ်တုဲ ခမဳနူဍုင်မန်တအ်ဂှ် နိမန်ဏာဍုင်သိင်ဃဵုတေအ်တုဲ ကဵုထပ်ပ္တိုန်ခမဳတၟိရ၊ ကောန်ရာမည ဗှ်ခမဳ ပတိုန်ပယျင် ပ္ဍဲကြုင်ကလျာဏဳဂှ်တုဲ ဨကရာဇ်တၠညးတ္ကအ်သိင်ဃဵုဂှ် ကဵုဒါန်ပရိက္ခရာဒစာံ သီုဒါန်တၞဟ်ဟ်သာ်ရ။

ခမဳရာမညဂမၠိုင် ကိစ္စဇကု အာစိုပ်ဒတုဲတုဲ  ပ္ဍဲကာလမကလေင်စဴကၠုင်ဂှ် တၠညးဍုင်သိင်ဃဵု ကဵုနင်ပရေင် စၟာဲစၟိန်ဗွဲမဂၠိုင် တိုန်ဍိုက်ဂွံက္ၜင် ရာမဒူတတုဲ ဇက်တိတ်ကၠုင်အိုတ်ရ။ က္ၜင်ရာမဒူတဂှ် ဗွဲမပြဟ် ကၠုင်စိုပ်သၞေဟ်ဍုင်လ္ဂုင်ရ၊ တၠညးသၟိင်ဓမ္မစေတဳ ကေုာံ အမာတ် သ္ကိုပ်ပၞာန်ဂမၠိုင် သီုကောန်ဍုင်ကောန်ကွာန်ဂမၠိုင် ကၠုင်ဒုင်တၠုင်တဴအိုတ်ရ။ 

က္ၜင်ရာမညဒူတဂှ် ဇက်တိတ်ကၠုင်တုဲ တ္ၚဲယးဂတဂှ် က္ၜင်စိတြဒူတ ကဵု က္ၜင်အမာတ် တ္ကအ်သိင်ဃဵု တိတ်ကၠုင်မွဲစွံရ၊ က္ၜင်ၜါမ တိတ်ကၠုင်လက်ကရဴဝွံ ဟိုတ်နူဗြဲကျာ ဟွံဓဝ်ယာတုဲ ဒးလဗိုတ်ကျာ ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ၊ ညးလ္ၚဵုမဟီု က္ၜင်စိတြဒူတဂှ် ဒးလဗိုတ်ကျာထကးဗၠိုက်အာတုဲ က္ၜင်အမာတ်တ္ကအ်သိင်ဃဵုတအ် ဟံင်ပြာ်ဂွံတုဲ ကလေင်လုပ်စဴအာ ဂၠံင်တ္ကအ်သိင်ဃဵုတေအ်ပၠန်ရ။ 

ပရိုင်က္ၜင်စိတြဒူတ ဒးဗိုတ်ကျာ မပေါဟ်အာအဒေါဝ်က္ၜဳမှာသၟိတ်ဂှ် တၠညးသၟိင်ဓမ္မစေတဳ ဂွံမိင်တုဲ အလုံရးနိဂီုရာမည သီုဖအိုတ် နွံအသံကဵုကၠောန်ဇၞောဝ်လ္တာ် ဇၞော်အလာံကဵုခၞံပတုပ်ရုပ်က္ၜင်စိတြဒူတတုဲ ကဵုစုတ်ဇွောံမ မပ္တံကဵုစၞကွာင်ၜဲ ယိုဟ်ၜန်လ္ၚီသာ် သတ်ဆုပါဒလ္ၚီသာ်ရ၊ ကဵုဍေန်ပၞာင်သ္ဍဴပူဇဴ ရတ်ပိပြကာတုဲ ဇၞောဝ်လ္တာ်၊ ဇၞောဝ်အလာံတအ်ဂှ် ပလံင်ပ္တိတ်ဇၟာပ် ဘုတ်ဘာကျာ် သီုဖအိုတ်ရ။ သ္ပတုဲ ယိုက်ဂုဏ်ဒေဝတဴ က္ၜဳမဏဳမေခဠာ ယိုက်ဂုဏ်ဒေဝတဴ ဂမၠိုင်ရ၊ သာ်ဝွံပၠေင်ကၠေံအန္တရာယ်တုဲ ဂိတုဘတ်ၜါစွေက်ဂှ် က္ၜင်စိတြဒူတဂှ် စိုပ်ကၠုင်သၞေဟ်ဍုင်လ္ဂုင်ရ။

ပဟိုတ်ကဵုသၟိင်ဓမ္မစေတဳ မပၠေင်ကၠေံအန္တရာယ်ဂှ်တုဲ ဂကူမန်ဂမၠိုင်အဆက်ဆက် စိုပ်ဂိတုဘတ်ပေင်မ္ဂး ညးကၠောန်ခၞံရုပ်က္ၜင်စိတြဒူတတုဲ ကွာင်ၜန် ယိုဟ်ၜန် လ္ၚီသာ် သတ်ဆုဇဗၠုလ္ၚီသာ် သီုကဵုပၟတ်ပၞာင်သ္ဍဴ ဇၞောဝ်လတာ် ဇၞောဝ်အလာံပူဇဴအိုတ်ရ၊ဟိုတ်ဂှ်ရ ပွမပူဇဴ ရဴသာ်ဝွံ က္ၜင်လ္ၚီ (ဂၠုင်လ္ၚီ) ညးကော်ခဴစ ဒဵုလၟုဟ်ရောင်&lt;ref&gt;လိခ်ဗွဟ်မန်တၟိ-အုပ်ဒုတိယ (၁၉၈၅) ဗော်ဒုင်ကာလိခ်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်၊ကွာန်ကံဗိန်။ မုက်လိက် ၃၆-၃၇ ။&lt;/ref&gt;။ 

== နိဿဲ ==
[[Category:ကဏ္ဍအဓိက!]]
[[Category:AN]]
[[Category:ပရေင်ဘာသာ]]
{{DEFAULTSORT:ဗဝ်သၟတ်ဗပေင်ဂိတုဘတ်}}</text>
      <sha1>4ewrilksyq37y2xw33mkqt76refo9wx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>57459</id>
      <parentid>57458</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T10:16:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Htawmonzel</username>
        <id>25</id>
      </contributor>
      <origin>57459</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25527" sha1="rf61yb685ontgz996f5r5ssmq4i5xor" xml:space="preserve">'''သဘင်ဗဝ်သၟုတ်က္ၜင်''' (လဆောဝ် ကော် '''ဗဝ်သၟုတ် ဗပေင်ဂိတုဘတ်''') ဝွံ ဒှ် အခိုက်ကၞာမန် ကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာ မကၠောန် သဘင်ဗဝ်သၟုတ် ပ္ဍဲ တ္ၚဲ ဂိတုဘတ်ပေင်၊ သၟုတ်တအ်ဂှ် နကုအခိုက်ကၞာ စုတ် လတူ က္ၜင်၊ ဒေသလ္ၚဵုမ္ဂး က္ၜင်ဂှ် သီုဖဳဖျေဟ် ဍာ်လေဝ် နွံကီုရ။ စပ် ကု အခိုက်ကၞာဝွံတုဲ တမ်မူလ စေန်ဆက်ကၠုင် နူလဵုရောဂှ် လညာတ် နွံ နာနာသာ်၊ လညာတ် ကိုပ်ကၠာဂှ် ညးဂမၠိုင် စှ်ေစိုတ် ဒှ် သဘင်မပစၟတ်သမ္တီ ဒုင်တၠုင် ပိဋကတ်ပိ မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသ မကေတ်နင် နူ တကအ်သိင်္ဃိုရ်။ [[ထဝ်သောန်၊ နာဲ|အစာထဝ်သောန် (]]အစာထောန်သိင်) လ္ၚတ် ဗှ်ရံင် ဝင်မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသ နူ လိက်ပတ်နာနာ သီု မူသၠရိုတ်တုဲ ပ္ဍဲ လိက်တအ်ဂှ် ဟွံချူစၟတ်သမ္တီလဝ် ဒဒှ်ရ မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသ မစိုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ဂိတုဘတ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ညး ညာတ်ကေတ် အခိုက်ကၞာဝွံ စေန်ဆက်ကၠုင် နူဂှ် ဒှ် ဟွံမာန်ရ။ 

အစာထဝ်သောန် လ္ၚတ်ရံင် အရာမဆေင်စပ် ကုဗုဒ္ဓဘာသာ နကုက္ၜင်တုဲ ညး ညာတ်ကေတ် ပ္ဍဲ ပရေင်ကမၠောန် သၟိင်ဓမ္မစေတဳ မသအးသာသနာ မဗလးဏာ ခမဳသင်မန် တကအ်သိင်္ဃိုရ် သွက်ဂွံပ္တိုန်ခမဳတၟိဂှ် အခိင်ကာလ ခမဳသင်တအ် မကလေင်စဴကၠုင် ဍုင်မန်ဂှ် က္ၜင်စိတြဒူတ တိတ် နူ သၞေဟ်ဝလလိဂါမ ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၈၃၈ ဂိတုဘတ် ၜါမၟံက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ၊ တုဲ စိုပ်ကၠုင် ဍုင်မန် ပ္ဍဲ ဂိတုဘတ် ၜါစွေက်။ ပ္ဍဲ လိက်စၟတ်သမ္တီဂမၠိုင်ဂှ် ဟွံချူစၟတ်သမ္တီလဝ် နကုအစာထဝ်သောန် ညး ဆိင်ကေတ် သွက် က္ၜင်စိတြဒူတ ဂွံဗၠးဘဲတုဲ ပ္ဍဲ ဂိတုဘတ်ပေင်ဂှ် မန်တအ် ကၠောန် သဘင်ဗဝ်သၟုတ်က္ၜင် ဒှ်မာန်ရောင်။ ပဟိုတ်နူ အခိင်ဂှ်တုဲ စဵုအခိင်လၟုဟ် မန်တအ် ကၠောန်ဒၟံင် သဘင်ဗဝ်သၟုတ်က္ၜင်ဖိုဟ်ရ။ 

လညာတ်မွဲပၠန် ဂှ် ဒှ် လညာတ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ မချူဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဗွဲကြဴဏအ်။ နကုလညာတ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာမ္ဂး အခိုက်ကၞာဗဝ်သၟုတ်က္ၜင်ဏအ်ဂှ် ဒှ် အခိုက်မန်တမၠာ ဆက်စပ် ကုပရေင်တဵုသြောအ်၊ ကု ဍာ်ဗြဲ မဒှ် အခိုက်ကၞာ မန်တအ် ကၠောန်ကၠုင် ကိုပ်ကၠာ ဂကူမန် ဟွံစုက်လုက် ကုယေန်သၞာင်အိန္ဒိယ မတွဟ်ဂး ဗုဒ္ဓဘာသာဏီရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ဒှ် အခိင်ဂကူမန်တအ် ကလိဂွံဍာ်ဗြဲတုဲ၊ တဵုသြောအ်တုဲ၊ တၞဟ်နမရော်ဂုဏ် သၟိင်ဗြဲ၊ တၞဟ်နမရာဒနာ ဟွံဂွံပလီုပလာ်တုဲ ပူဇဴသၟိင်ဗြဲရ။ အခိုက်ကၞာတမၠာဏအ်ဂှ် အခိင်ကာလ ဂကူမန်တအ် ရှ်ေသှ်ေဗုဒ္ဓဘာသာဂှ် ပြံင်လှာဲ ဒှ်အာ နဒဒှ် အခိုက်ကၞာ မဆက်စပ် ကုဗုဒ္ဓဘာသာရ။&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=မန်ဇြာ |first1=ဗဳထဝ် |last2= |first2= |date=ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၆ |title=သဘင် ဂကောံမၞိဟ်အိန္ဒူရာမည |url= |journal=ဂျာနေဝ်အမာတ်ဒိန် |volume= |issue=၅၇ |publisher= |pages= |doi= |access-date=}}&lt;/ref&gt;


ပရောက္ၜင် စိတြဒူတကဵုမဟာထေရ် (၁၁)ဇကုကေုာံ ကွး(၁၁) ဇကုဂှ် သောင်ကလးတုဲ ပရောင်က္ၜင်ရာမဒူတ ဒးဟီုပၠန်မ္ဂး က္ၜင်ရာမဒူတ ကုမဟာထေရ်(၁၁)ဇကု ကွး(၁၁) ဇကုဂှ် တိတ်ကၠုင် နူသၞေဟ်ဝလလိဂါမ (တ္ကံသိင်ဃဵု) ပ္ဍဲကဵုသက္ကရာဇ် ၈၃၈ ဂိတုဘတ်ၜါမံက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ (၂၁-၈-၁၄၇၆) တုဲ ဗွဲမသက္ကုအန္တရာယ်စိုပ်ကၠုင် ပါင်ၜဳယံင်က (ဍုင်မန်) ပ္ဍဲကဵု ဘတ် (၂) စွေက် တ္ၚဲဗြဴပ္တိ (၅-၉-၁၄၇၆) ရ။ 

ရံင်ကေတ်ကဵု က္ၜင်ရာမဒူတ စိုပ်ကၠုင် ဘတ် (၂) စွေက်ဂှ်တုဲ  ဒးဆိင်ဆကေတ်မ္ဂး က္ၜင်နူတ္ကံသိင်ဃဵုတံ ကိစ္စတုဲဒှ်တုဲ သွက်သ္ဂောံကလေင်စဴ ဍုင်မန်နကဵု အန္တရာယ်ဟွံမွဲ ကောန်ဍုင်ဟံသာဝတဳတံ ဗဝ်သၟုတ်-ရာဒနာပူဇဴကၠောန်ကာကုသဵု ပ္ဍဲကဵုပေင်ဘတ်ရဂှ် ဒးခယျကေတ်ရ။ အတိုင်ဆိင်ဆတော်တၟော်တုဲ ဗဝ်သၟုတ် ရာဒနာပူဇဴဂှ်ရ က္ၜင်ရာမဒူတဂှ် စိုပ်ကၠုင်ဍုင်မန်ဗွဲမသက္ကုအန္တရာယ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူမန်တံရိုဟ်သၞာံ စိုပ်အခိင်ဂိတုဘတ်ပေင်မ္ဂး ကၠောန်ကာကုသဵုဗဝ်သၟုတ် နကဵုက္ၜင်ဂှ် သွက်က္ၜင်ကဵု သွက်မဟာထေရ်တံကီု ညံင်ဂွံဗၠးဘဲမှာသၟိတ် ဗီုရာဒနာပူဇဴလဝ် အခိင်တေံတေံဂှ် ဂွံကလေင်ဂွံသတိကီု ဂွံဒှ်ကုသဵုကဵု ကၠောန်စသ္ဘင်ဗဝ်သၟုတ်နကဵု က္ၜင်အိုတ်ရဂှ် ဒှ်မာန်ရောင် စှေ်ကေတ်စိုတ်ရ။    


တုဲ ညး ဟွံဆဵုကေတ် ဒဒှ်ရ ပိဋကတ်ပိၜါဂှ် ဒှ် လညာတ် မပူဇဴ ပိဋကတ်ပိ အဃော မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသ မကေတ်နင် ပိဋကတ် နူ တကအ်သိင်္ဃိုရ်၊ လညာတ

စိုပ်ကၠုင်ဂိတုဘတ်မ္ဂး မန်ပိုဲ ပသ္ဘင်ဗဝ်သၟုတ်ဂှ် ဒှ်မံင် အခိုက်ကၞာမန်မွဲဗီုပၠန်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ဗဝ်သၟုတ်ပၠန်လေဝ် ဟွံတုပ်ရင်သညးကံတုဲ ကွာင်ၜဲယိုဟ်ၜန် သတ်ဆုသတ်ဒုန် စၞအဟာရတံဂှ် စုတ်ပ္ဍဲက္ၜင်ဂှ်တုဲ ပူဇဴ-ဗ္ဂိန်ကုကျာ်မဒှ်ရ။

== ဝင်ဗွဲခမၞောန် ==
ရံင်ကေတ်ကဵု ပွဗဝ်သၟုတ် နကဵုက္ၜင်ဂှ်တုဲ အခိုက်ကၞာမန်ဏံဂှ် မုဟိုတ်ကၠောန်စဗီုဏံရော။ စပ္တန်နူအခိင်လဵုဒှ် ကၠုင်ဂှ်ရော။ ကာလဂၠိုက်ဂၠာဲဝင်တြေံဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဝါဒ ၜါပြကာရ။

ဝါဒမွဲဂှ် ဂွံဗဝ်သၟုတ်ဗီုဏံဂှ် ကာလမဟာထေရ် ဗုဒ္ဓဃောသကၠောံ အာတ္ကံသိုင်ဃဵု ချူချာဲကေတ်ပိဋကတ်ပိတုဲ ကာလကလေင်စဴစိုပ်ဍုင်မန်ဂှ် ဒှ်အခိင်ဂိတုဘတ်ပေင်ဂှ်တုဲ၊ နကဵုပူဇဴ ပိဋကတ်ပိ ကေုာံ မဟာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသဂှ်ရ သ္ဘင်ဗဝ်သၟုတ် ဗပေင်ဘတ်ဂှ် ဒှ်ကၠုင်ရဂှ် ဟီုသအိုတ်ရ။ 

ဝါဒမွဲပၠန်ဂှ် ဨကရာဇ်ဓမ္မစေတဳ သၟိက်မိက်ဂွံ သ္အးဇ္ၚးသာသၞာ စိုတ်ဒှ်တုန်တုဲ ဗလးဏါ မဟာထေရ် ၂၂ ဇကု ကေုာံ ကောန်ခမဳ ၂၂ ဇကု ကဵုကၠောံအာ တ္ကံသိင်ဃဵုဗှ်ပယျင်တၟိ ပ္ဍဲကဵုသီဍာ် ပ္ဍဲၜဳကလျာဏဳဂှ်ရ။ မဟာထေရ်တံစိုပ်အာတ္ကံသိင်ဃဵုဗှ်ပယျင်တၟိပ္ဍဲၜဳကလျာဏဳတုဲ ကာလကလေင်စဴစိုပ်ဍုင်မန်ပ္ဍဲဘတ်ပေင်ဂှ် ကောန်ဍုင်မန်တံ ဒုင်တၠုင် ပူဇဴမဟာထေရ်တံဂှ်တုဲ အခိုက်ဗဝ်သၟုတ်ဗပေင် ဂိတုဘတ်ဂှ် ဒှ်ကၠုင်ရောင် ဟီုစမွဲဗီုပၠန်ရ။ 

စပ်ကဵုဝါဒပူဇဴမဟာထေရ် ဗုဒ္ဓဃောသတုဲ ကာလဂၠိုက်ဂၠာဲ လိက်သၠရိုတ်တြေံတြေဟ်ဂှ် ဂွံဆဵု ကေတ်သၠရိုတ်ဗွဲကၞပ်ချူလဝ်ဝင် ဗုဒ္ဓဃောသဂှ်ရ။ ပ္ဍဲသၠရိုတ်ဂှ် ပၞောဝ်ကဵုဝင် ဗုဒ္ဓဃောသချူလဝ် ဗွဲမဂၠိုင်ကီုလေဝ် ပရော ဗုဒ္ဓဃောသ ကလေင်စိုပ်ကၠုင် ဍုင်မန်ပ္ဍဲကဵုဂိတုဘတ်ဂှ် ဟွံဆုသက်က်ရ။ ဆဂး ကာလ ဗုဒ္ဓဃောသ အာတ္ကံသိင်ဃဵု ကေတ်ပိဋကတ်ပိဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်သာသၞာ ၉၅၆ ရဂှ် ချူလဝ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ဂှ် ဟွံဆဵုကေတ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဆေင်ကဵုဗဝ်သၠုတ်နကဵုက္ၜင် ပ္ဍဲဂိတုဘတ်ပေင်ဂှ် ဟွံစပ်ကဵုပူဇဴ ပိဋကတ်ပိကေုာံ ဗုဒ္ဓဃောသရဂှ် ဟီုမာန်ရ။  

စပ်ကဵု မဟာထေရ် (၂၂) ဇကု ကဵု ခမဳ (၂၂) ဇကု ကာလ အာတ္ကံသိင်ဃဵုဂှ် ဒးက္ညအာကဵုၜါက္ၜင်မၞုံယၟုရာမဒူတ။ မဟာထေရ် ၁၁ ဇကု ကဵု ခမဳဍောတ် ၁၁ ဇကု က္ညအာနကဵုက္ၜင်စိတြဒူတတိတ်အာနူပါင်ၜဳယံင်က (ဍုင်မန်) ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၈၃၇ ဂိတုမာ် (၁၂) စွေက်တ္ၚဲစန် (၂၂-၁-၁၄၇၆)ဂှ် ဂၠံင်ဍာ်ဒး ကျာဒးတုဲ စိုပ်အာဍုင်ကာလမ္ဗ(ကိုလံဗို) ဍုင်လင်္ကာပ္ဍဲဂိတုဖဝ်ရဂိုန် (၈) စွေက်တ္ၚဲသိုက် (၁၆-၂-၁၄၇၆) ရ။   

ကိစ္စပ္တိုန်ပယျုင်တုဲဒှ်အိုတ်တုဲ ကာလဂွံကလေင်စဴဍုင်မန်ဂှ် က္ၜင်စိတြဒူတ အဃဵုဖျေံလဝ်ဂြင်တၟံ ဒေံါမံင်ပ္ဍဲသၞေဟ်ကာလမ္ဗ(ကိုလံဗို)ဂှ် ဒးလဗိုတ်ကျာတုဲ က္ၜင်ဂှ်လီုအာရ။ဟိုတ်ဂှ်ရ မဟာထေရကဵု ခမဳဍောတ်တံ ဂွံစဴဍုင်မန်ဂှ် ဒးဂၠာဲက္ၜင်တၞဟ်ရ။ ပ္ဍဲကဵုဂၠာဲက္ၜင်တၞဟ်ဂှ် မဟာထေရ် (၄) ဇကုကဵု ခမဳဍောတ်(၄) ဇကုဂှ်မွက္ဍိုပ်-မဟာထေရ် (၇)ဇကုကဵု ခမဳဍောတ်(၇)ဇကုဂှ် မွဲက္ဍိုပ် ဒးပြးအာညးသ္ကအ်ရ။   

ပၞောဝ်ကဵု မဟာထေရ် (၄) ဇကုကဵုကွး (၄)ဇကု-မဟာထေရ်ပိဇကုကဵုကွးပိဂှ်မွဲက္ၜင် မဟာထေရ်ရမွဲဇကုကဵုကွးမွဲဂှ် မွဲက္ၜင် သွက်သ္ဂောံကလေင်စဴဍုင်မန် တိတ်ကၠုင် နူသၞေဟ် နာဝုတ(ဍုင်လင်္ကာ) ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၈၃၉ ဂိတုပသာ် ၄ မံက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ (၁၆-၄-၁၄၇၇) ရ။   

က္ၜင်မဟာထေရ်ပိဇကုကဵု ကွးပိဍိုက်ကၠုင်ဂှ် စိုပ်ကုသဳ(ဖါသဳ)ပ္ဍဲဇှေ်(၁) မံက်တ္ၚဲအၚာ (၁၃-၅-၁၄၇၇) တုဲ က္ၜင်မဟာထေရ်မွဲဇကုကဵု ကွးမွဲဇကုဍိုက်ကၠုင်ဂှ် စိုပ်ကုသဳ(ဖါသဳ) ပ္ဍဲဇှေ် (၄) မံက် တ္ၚဲသိုက် (၁၆-၅-၁၄၇၇) ရ။ ကလေင်စဴစိုပ်ဍုင်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲဒဂိုန် (၁၃) မံက် တ္ၚဲစန် (၂၃-၆-၁၄၇၇) ရ။   

ပၞောဝ်ကဵုမဟာထေရ် (၇)ဇကုကဵု ကွး(၇)ဇကုပြးတိတ်အာ နူကဵုမဟာထေရ် (၄)ဇကုကဵုကွး (၄)ဇကုဂှ် မဟာထေရ်ပိဇကု-ဂွံက္ၜင်ပ္ဍဲသၞေဟ်ကောမာလ(ဍုင်လင်္ကာ)ဂှ် တိတ်စဴကၠုင် ဍုင်မန် ပ္ဍဲကဵုသ္က္ကရာဇ် ၈၄၁ ဂိတု ကထိုန်မွဲမံက် တ္ၚဲသိုက် (၁၅-၁၀-၁၄၇၉) စိုပ်ကုသဳ (ဖါသဳ) ပ္ဍဲ ၁၁ မံက် တ္ၚဲစန် (၂၅-၁၀-၁၄၇၉) တ္ၚဲစိုပ် ဟံသာဝတဳ (၁၄) မံက် တ္ၚဲဗြဴပတိ (၂၈-၁၀-၁၄၇၉) ရ။   

မဟာထေရ် (၄) ဇကုကဵု ကွး(၄)ဇကုသှေ်ၜက်မံင် ပ္ဍဲတ္ကံသိင်ဃဵုဂှ် ကလေင်စဴဍုင်မန်ဟွံမာန်တုဲ ၂ စိုပ်အနိစ္စဓရ် ပ္ဍဲတ္ကံသိင်ဃဵုရဂှ် ချူလဝ်ပ္ဍဲပြကိုဟ်ဝင်သဳဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။   

ပရောက္ၜင် စိတြဒူတကဵုမဟာထေရ် (၁၁)ဇကုကေုာံ ကွး(၁၁) ဇကုဂှ် သောင်ကလးတုဲ ပရောင်က္ၜင်ရာမဒူတ ဒးဟီုပၠန်မ္ဂး က္ၜင်ရာမဒူတ ကုမဟာထေရ်(၁၁)ဇကု ကွး(၁၁) ဇကုဂှ် တိတ်ကၠုင် နူသၞေဟ်ဝလလိဂါမ (တ္ကံသိင်ဃဵု) ပ္ဍဲကဵုသက္ကရာဇ် ၈၃၈ ဂိတုဘတ်ၜါမံက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ (၂၁-၈-၁၄၇၆) တုဲ ဗွဲမသက္ကုအန္တရာယ်စိုပ်ကၠုင် ပါင်ၜဳယံင်က (ဍုင်မန်) ပ္ဍဲကဵု ဘတ် (၂) စွေက် တ္ၚဲဗြဴပ္တိ (၅-၉-၁၄၇၆) ရ။   

ရံင်ကေတ်ကဵု က္ၜင်ရာမဒူတ စိုပ်ကၠုင် ဘတ် (၂) စွေက်ဂှ်တုဲ  ဒးဆိင်ဆကေတ်မ္ဂး က္ၜင်နူတ္ကံသိင်ဃဵုတံ ကိစ္စတုဲဒှ်တုဲ သွက်သ္ဂောံကလေင်စဴ ဍုင်မန်နကဵု အန္တရာယ်ဟွံမွဲ ကောန်ဍုင်ဟံသာဝတဳတံ ဗဝ်သၟုတ်-ရာဒနာပူဇဴကၠောန်ကာကုသဵု ပ္ဍဲကဵုပေင်ဘတ်ရဂှ် ဒးခယျကေတ်ရ။ အတိုင်ဆိင်ဆတော်တၟော်တုဲ ဗဝ်သၟုတ် ရာဒနာပူဇဴဂှ်ရ က္ၜင်ရာမဒူတဂှ် စိုပ်ကၠုင်ဍုင်မန်ဗွဲမသက္ကုအန္တရာယ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူမန်တံရိုဟ်သၞာံ စိုပ်အခိင်ဂိတုဘတ်ပေင်မ္ဂး ကၠောန်ကာကုသဵုဗဝ်သၟုတ် နကဵုက္ၜင်ဂှ် သွက်က္ၜင်ကဵု သွက်မဟာထေရ်တံကီု ညံင်ဂွံဗၠးဘဲမှာသၟိတ် ဗီုရာဒနာပူဇဴလဝ် အခိင်တေံတေံဂှ် ဂွံကလေင်ဂွံသတိကီု ဂွံဒှ်ကုသဵုကဵု ကၠောန်စသ္ဘင်ဗဝ်သၟုတ်နကဵု က္ၜင်အိုတ်ရဂှ် ဒှ်မာန်ရောင် စှေ်ကေတ်စိုတ်ရ။    

(နာဲထဝ်သောန်)     

== က္ၜင်လ္ၚီ ==
က္ၜင်လ္ၚီ

ပ္ဍဲလက်ထက်သၟိင်ဓမ္မစေတဳပကင်ရင် ဍုင်ဟံသာဝတဳဂှ် ၜိုဟ်သြိုဟ်ဗွဲမလောန်ရ၊ သၟိင်ဂှ် ရန်တၟအ်ကဵုသာသနာ ဂွံဂဵုလဟဵုဇၞော်မောဝ်တုဲ ခမဳနူဍုင်မန်တအ်ဂှ် နိမန်ဏာဍုင်သိင်ဃဵုတေအ်တုဲ ကဵုထပ်ပ္တိုန်ခမဳတၟိရ၊ ကောန်ရာမည ဗှ်ခမဳ ပတိုန်ပယျင် ပ္ဍဲကြုင်ကလျာဏဳဂှ်တုဲ ဨကရာဇ်တၠညးတ္ကအ်သိင်ဃဵုဂှ် ကဵုဒါန်ပရိက္ခရာဒစာံ သီုဒါန်တၞဟ်ဟ်သာ်ရ။

ခမဳရာမညဂမၠိုင် ကိစ္စဇကု အာစိုပ်ဒတုဲတုဲ  ပ္ဍဲကာလမကလေင်စဴကၠုင်ဂှ် တၠညးဍုင်သိင်ဃဵု ကဵုနင်ပရေင် စၟာဲစၟိန်ဗွဲမဂၠိုင် တိုန်ဍိုက်ဂွံက္ၜင် ရာမဒူတတုဲ ဇက်တိတ်ကၠုင်အိုတ်ရ။ က္ၜင်ရာမဒူတဂှ် ဗွဲမပြဟ် ကၠုင်စိုပ်သၞေဟ်ဍုင်လ္ဂုင်ရ၊ တၠညးသၟိင်ဓမ္မစေတဳ ကေုာံ အမာတ် သ္ကိုပ်ပၞာန်ဂမၠိုင် သီုကောန်ဍုင်ကောန်ကွာန်ဂမၠိုင် ကၠုင်ဒုင်တၠုင်တဴအိုတ်ရ။ 

က္ၜင်ရာမညဒူတဂှ် ဇက်တိတ်ကၠုင်တုဲ တ္ၚဲယးဂတဂှ် က္ၜင်စိတြဒူတ ကဵု က္ၜင်အမာတ် တ္ကအ်သိင်ဃဵု တိတ်ကၠုင်မွဲစွံရ၊ က္ၜင်ၜါမ တိတ်ကၠုင်လက်ကရဴဝွံ ဟိုတ်နူဗြဲကျာ ဟွံဓဝ်ယာတုဲ ဒးလဗိုတ်ကျာ ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ၊ ညးလ္ၚဵုမဟီု က္ၜင်စိတြဒူတဂှ် ဒးလဗိုတ်ကျာထကးဗၠိုက်အာတုဲ က္ၜင်အမာတ်တ္ကအ်သိင်ဃဵုတအ် ဟံင်ပြာ်ဂွံတုဲ ကလေင်လုပ်စဴအာ ဂၠံင်တ္ကအ်သိင်ဃဵုတေအ်ပၠန်ရ။ 

ပရိုင်က္ၜင်စိတြဒူတ ဒးဗိုတ်ကျာ မပေါဟ်အာအဒေါဝ်က္ၜဳမှာသၟိတ်ဂှ် တၠညးသၟိင်ဓမ္မစေတဳ ဂွံမိင်တုဲ အလုံရးနိဂီုရာမည သီုဖအိုတ် နွံအသံကဵုကၠောန်ဇၞောဝ်လ္တာ် ဇၞော်အလာံကဵုခၞံပတုပ်ရုပ်က္ၜင်စိတြဒူတတုဲ ကဵုစုတ်ဇွောံမ မပ္တံကဵုစၞကွာင်ၜဲ ယိုဟ်ၜန်လ္ၚီသာ် သတ်ဆုပါဒလ္ၚီသာ်ရ၊ ကဵုဍေန်ပၞာင်သ္ဍဴပူဇဴ ရတ်ပိပြကာတုဲ ဇၞောဝ်လ္တာ်၊ ဇၞောဝ်အလာံတအ်ဂှ် ပလံင်ပ္တိတ်ဇၟာပ် ဘုတ်ဘာကျာ် သီုဖအိုတ်ရ။ သ္ပတုဲ ယိုက်ဂုဏ်ဒေဝတဴ က္ၜဳမဏဳမေခဠာ ယိုက်ဂုဏ်ဒေဝတဴ ဂမၠိုင်ရ၊ သာ်ဝွံပၠေင်ကၠေံအန္တရာယ်တုဲ ဂိတုဘတ်ၜါစွေက်ဂှ် က္ၜင်စိတြဒူတဂှ် စိုပ်ကၠုင်သၞေဟ်ဍုင်လ္ဂုင်ရ။

ပဟိုတ်ကဵုသၟိင်ဓမ္မစေတဳ မပၠေင်ကၠေံအန္တရာယ်ဂှ်တုဲ ဂကူမန်ဂမၠိုင်အဆက်ဆက် စိုပ်ဂိတုဘတ်ပေင်မ္ဂး ညးကၠောန်ခၞံရုပ်က္ၜင်စိတြဒူတတုဲ ကွာင်ၜန် ယိုဟ်ၜန် လ္ၚီသာ် သတ်ဆုဇဗၠုလ္ၚီသာ် သီုကဵုပၟတ်ပၞာင်သ္ဍဴ ဇၞောဝ်လတာ် ဇၞောဝ်အလာံပူဇဴအိုတ်ရ၊ဟိုတ်ဂှ်ရ ပွမပူဇဴ ရဴသာ်ဝွံ က္ၜင်လ္ၚီ (ဂၠုင်လ္ၚီ) ညးကော်ခဴစ ဒဵုလၟုဟ်ရောင်&lt;ref&gt;လိခ်ဗွဟ်မန်တၟိ-အုပ်ဒုတိယ (၁၉၈၅) ဗော်ဒုင်ကာလိခ်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်၊ကွာန်ကံဗိန်။ မုက်လိက် ၃၆-၃၇ ။&lt;/ref&gt;။ 

== နိဿဲ ==
[[Category:ကဏ္ဍအဓိက!]]
[[Category:AN]]
[[Category:ပရေင်ဘာသာ]]
{{DEFAULTSORT:ဗဝ်သၟတ်ဗပေင်ဂိတုဘတ်}}</text>
      <sha1>rf61yb685ontgz996f5r5ssmq4i5xor</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>57460</id>
      <parentid>57459</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T10:32:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Htawmonzel</username>
        <id>25</id>
      </contributor>
      <origin>57460</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32319" sha1="beb6qwyu5ffssahle1qrq72xvowdo2s" xml:space="preserve">'''သဘင်ဗဝ်သၟုတ်က္ၜင်''' (လဆောဝ် ကော် '''ဗဝ်သၟုတ် ဗပေင်ဂိတုဘတ်''') ဝွံ ဒှ် အခိုက်ကၞာမန် ကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာ မကၠောန် သဘင်ဗဝ်သၟုတ် ပ္ဍဲ တ္ၚဲ ဂိတုဘတ်ပေင်၊ သၟုတ်တအ်ဂှ် နကုအခိုက်ကၞာ စုတ် လတူ က္ၜင်၊ ဒေသလ္ၚဵုမ္ဂး က္ၜင်ဂှ် သီုဖဳဖျေဟ် ဍာ်လေဝ် နွံကီုရ။ စပ် ကု အခိုက်ကၞာဝွံတုဲ တမ်မူလ စေန်ဆက်ကၠုင် နူလဵုရောဂှ် လညာတ် နွံ နာနာသာ်၊ လညာတ် ကိုပ်ကၠာဂှ် ညးဂမၠိုင် စှ်ေစိုတ် ဒှ် သဘင်မပစၟတ်သမ္တီ ဒုင်တၠုင် ပိဋကတ်ပိ မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသ မကေတ်နင် နူ တကအ်သိင်္ဃိုရ်။ [[ထဝ်သောန်၊ နာဲ|အစာထဝ်သောန် (]]အစာထောန်သိင်) လ္ၚတ် ဗှ်ရံင် ဝင်မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသ နူ လိက်ပတ်နာနာ သီု မူသၠရိုတ်တုဲ ပ္ဍဲ လိက်တအ်ဂှ် ဟွံချူစၟတ်သမ္တီလဝ် ဒဒှ်ရ မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသ မစိုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ဂိတုဘတ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ညး ညာတ်ကေတ် အခိုက်ကၞာဝွံ စေန်ဆက်ကၠုင် နူဂှ် ဒှ် ဟွံမာန်ရ။ 

အစာထဝ်သောန် လ္ၚတ်ရံင် အရာမဆေင်စပ် ကုဗုဒ္ဓဘာသာ နကုက္ၜင်တုဲ ညး ညာတ်ကေတ် ပ္ဍဲ ပရေင်ကမၠောန် သၟိင်ဓမ္မစေတဳ မသအးသာသနာ မဗလးဏာ ခမဳသင်မန် တကအ်သိင်္ဃိုရ် သွက်ဂွံပ္တိုန်ခမဳတၟိဂှ် အခိင်ကာလ ခမဳသင်တအ် မကလေင်စဴကၠုင် ဍုင်မန်ဂှ် က္ၜင်စိတြဒူတ တိတ် နူ သၞေဟ်ဝလလိဂါမ ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၈၃၈ ဂိတုဘတ် ၜါမၟံက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ၊ တုဲ စိုပ်ကၠုင် ဍုင်မန် ပ္ဍဲ ဂိတုဘတ် ၜါစွေက်။ ပ္ဍဲ လိက်စၟတ်သမ္တီဂမၠိုင်ဂှ် ဟွံချူစၟတ်သမ္တီလဝ် နကုအစာထဝ်သောန် ညး ဆိင်ကေတ် သွက် က္ၜင်စိတြဒူတ ဂွံဗၠးဘဲတုဲ ပ္ဍဲ ဂိတုဘတ်ပေင်ဂှ် မန်တအ် ကၠောန် သဘင်ဗဝ်သၟုတ်က္ၜင် ဒှ်မာန်ရောင်။ ပဟိုတ်နူ အခိင်ဂှ်တုဲ စဵုအခိင်လၟုဟ် မန်တအ် ကၠောန်ဒၟံင် သဘင်ဗဝ်သၟုတ်က္ၜင်ဖိုဟ်ရ။ 

လညာတ်မွဲပၠန် ဂှ် ဒှ် လညာတ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ မချူဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဗွဲကြဴဏအ်။ နကုလညာတ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာမ္ဂး အခိုက်ကၞာဗဝ်သၟုတ်က္ၜင်ဏအ်ဂှ် ဒှ် အခိုက်မန်တမၠာ ဆက်စပ် ကုပရေင်တဵုသြောအ်၊ ကု ဍာ်ဗြဲ မဒှ် အခိုက်ကၞာ မန်တအ် ကၠောန်ကၠုင် ကိုပ်ကၠာ ဂကူမန် ဟွံစုက်လုက် ကုယေန်သၞာင်အိန္ဒိယ မတွဟ်ဂး ဗုဒ္ဓဘာသာဏီရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ဒှ် အခိင်ဂကူမန်တအ် ကလိဂွံဍာ်ဗြဲတုဲ၊ တဵုသြောအ်တုဲ၊ တၞဟ်နမရော်ဂုဏ် သၟိင်ဗြဲ၊ တၞဟ်နမရာဒနာ ဟွံဂွံပလီုပလာ်တုဲ ပူဇဴသၟိင်ဗြဲရ။ အခိုက်ကၞာတမၠာဏအ်ဂှ် အခိင်ကာလ ဂကူမန်တအ် ရှ်ေသှ်ေဗုဒ္ဓဘာသာဂှ် ပြံင်လှာဲ ဒှ်အာ နဒဒှ် အခိုက်ကၞာ မဆက်စပ် ကုဗုဒ္ဓဘာသာရ။&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=မန်ဇြာ |first1=ဗဳထဝ် |last2= |first2= |date=ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၆ |title=သဘင် ဂကောံမၞိဟ်အိန္ဒူရာမည |url= |journal=ဂျာနေဝ်အမာတ်ဒိန် |volume= |issue=၅၇ |publisher= |pages= |doi= |access-date=}}&lt;/ref&gt;


== လညာတ် အစာထဝ်သောန် အတိုင် ညးမချူလဝ် ပေင်ပေင်==
ရံင်ကေတ်ကဵု ပွဗဝ်သၟုတ် နကဵုက္ၜင်ဂှ်တုဲ အခိုက်ကၞာမန်ဏံဂှ် မုဟိုတ်ကၠောန်စဗီုဏံရော။ စပ္တန်နူအခိင်လဵုဒှ် ကၠုင်ဂှ်ရော။ ကာလဂၠိုက်ဂၠာဲဝင်တြေံဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဝါဒ ၜါပြကာရ။

ဝါဒမွဲဂှ် ဂွံဗဝ်သၟုတ်ဗီုဏံဂှ် ကာလမဟာထေရ် ဗုဒ္ဓဃောသကၠောံ အာတ္ကံသိုင်ဃဵု ချူချာဲကေတ်ပိဋကတ်ပိတုဲ ကာလကလေင်စဴစိုပ်ဍုင်မန်ဂှ် ဒှ်အခိင်ဂိတုဘတ်ပေင်ဂှ်တုဲ၊ နကဵုပူဇဴ ပိဋကတ်ပိ ကေုာံ မဟာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသဂှ်ရ သ္ဘင်ဗဝ်သၟုတ် ဗပေင်ဘတ်ဂှ် ဒှ်ကၠုင်ရဂှ် ဟီုသအိုတ်ရ။ 

ဝါဒမွဲပၠန်ဂှ် ဨကရာဇ်ဓမ္မစေတဳ သၟိက်မိက်ဂွံ သ္အးဇ္ၚးသာသၞာ စိုတ်ဒှ်တုန်တုဲ ဗလးဏါ မဟာထေရ် ၂၂ ဇကု ကေုာံ ကောန်ခမဳ ၂၂ ဇကု ကဵုကၠောံအာ တ္ကံသိင်ဃဵုဗှ်ပယျင်တၟိ ပ္ဍဲကဵုသီဍာ် ပ္ဍဲၜဳကလျာဏဳဂှ်ရ။ မဟာထေရ်တံစိုပ်အာတ္ကံသိင်ဃဵုဗှ်ပယျင်တၟိပ္ဍဲၜဳကလျာဏဳတုဲ ကာလကလေင်စဴစိုပ်ဍုင်မန်ပ္ဍဲဘတ်ပေင်ဂှ် ကောန်ဍုင်မန်တံ ဒုင်တၠုင် ပူဇဴမဟာထေရ်တံဂှ်တုဲ အခိုက်ဗဝ်သၟုတ်ဗပေင် ဂိတုဘတ်ဂှ် ဒှ်ကၠုင်ရောင် ဟီုစမွဲဗီုပၠန်ရ။ 

စပ်ကဵုဝါဒပူဇဴမဟာထေရ် ဗုဒ္ဓဃောသတုဲ ကာလဂၠိုက်ဂၠာဲ လိက်သၠရိုတ်တြေံတြေဟ်ဂှ် ဂွံဆဵု ကေတ်သၠရိုတ်ဗွဲကၞပ်ချူလဝ်ဝင် ဗုဒ္ဓဃောသဂှ်ရ။ ပ္ဍဲသၠရိုတ်ဂှ် ပၞောဝ်ကဵုဝင် ဗုဒ္ဓဃောသချူလဝ် ဗွဲမဂၠိုင်ကီုလေဝ် ပရော ဗုဒ္ဓဃောသ ကလေင်စိုပ်ကၠုင် ဍုင်မန်ပ္ဍဲကဵုဂိတုဘတ်ဂှ် ဟွံဆုသက်က်ရ။ ဆဂး ကာလ ဗုဒ္ဓဃောသ အာတ္ကံသိင်ဃဵု ကေတ်ပိဋကတ်ပိဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်သာသၞာ ၉၅၆ ရဂှ် ချူလဝ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ဂှ် ဟွံဆဵုကေတ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဆေင်ကဵုဗဝ်သၠုတ်နကဵုက္ၜင် ပ္ဍဲဂိတုဘတ်ပေင်ဂှ် ဟွံစပ်ကဵုပူဇဴ ပိဋကတ်ပိကေုာံ ဗုဒ္ဓဃောသရဂှ် ဟီုမာန်ရ။  

စပ်ကဵု မဟာထေရ် (၂၂) ဇကု ကဵု ခမဳ (၂၂) ဇကု ကာလ အာတ္ကံသိင်ဃဵုဂှ် ဒးက္ညအာကဵုၜါက္ၜင်မၞုံယၟုရာမဒူတ။ မဟာထေရ် ၁၁ ဇကု ကဵု ခမဳဍောတ် ၁၁ ဇကု က္ညအာနကဵုက္ၜင်စိတြဒူတတိတ်အာနူပါင်ၜဳယံင်က (ဍုင်မန်) ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၈၃၇ ဂိတုမာ် (၁၂) စွေက်တ္ၚဲစန် (၂၂-၁-၁၄၇၆)ဂှ် ဂၠံင်ဍာ်ဒး ကျာဒးတုဲ စိုပ်အာဍုင်ကာလမ္ဗ(ကိုလံဗို) ဍုင်လင်္ကာပ္ဍဲဂိတုဖဝ်ရဂိုန် (၈) စွေက်တ္ၚဲသိုက် (၁၆-၂-၁၄၇၆) ရ။   

ကိစ္စပ္တိုန်ပယျုင်တုဲဒှ်အိုတ်တုဲ ကာလဂွံကလေင်စဴဍုင်မန်ဂှ် က္ၜင်စိတြဒူတ အဃဵုဖျေံလဝ်ဂြင်တၟံ ဒေံါမံင်ပ္ဍဲသၞေဟ်ကာလမ္ဗ(ကိုလံဗို)ဂှ် ဒးလဗိုတ်ကျာတုဲ က္ၜင်ဂှ်လီုအာရ။ဟိုတ်ဂှ်ရ မဟာထေရကဵု ခမဳဍောတ်တံ ဂွံစဴဍုင်မန်ဂှ် ဒးဂၠာဲက္ၜင်တၞဟ်ရ။ ပ္ဍဲကဵုဂၠာဲက္ၜင်တၞဟ်ဂှ် မဟာထေရ် (၄) ဇကုကဵု ခမဳဍောတ်(၄) ဇကုဂှ်မွက္ဍိုပ်-မဟာထေရ် (၇)ဇကုကဵု ခမဳဍောတ်(၇)ဇကုဂှ် မွဲက္ဍိုပ် ဒးပြးအာညးသ္ကအ်ရ။   

ပၞောဝ်ကဵု မဟာထေရ် (၄) ဇကုကဵုကွး (၄)ဇကု-မဟာထေရ်ပိဇကုကဵုကွးပိဂှ်မွဲက္ၜင် မဟာထေရ်ရမွဲဇကုကဵုကွးမွဲဂှ် မွဲက္ၜင် သွက်သ္ဂောံကလေင်စဴဍုင်မန် တိတ်ကၠုင် နူသၞေဟ် နာဝုတ(ဍုင်လင်္ကာ) ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၈၃၉ ဂိတုပသာ် ၄ မံက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ (၁၆-၄-၁၄၇၇) ရ။   

က္ၜင်မဟာထေရ်ပိဇကုကဵု ကွးပိဍိုက်ကၠုင်ဂှ် စိုပ်ကုသဳ(ဖါသဳ)ပ္ဍဲဇှေ်(၁) မံက်တ္ၚဲအၚာ (၁၃-၅-၁၄၇၇) တုဲ က္ၜင်မဟာထေရ်မွဲဇကုကဵု ကွးမွဲဇကုဍိုက်ကၠုင်ဂှ် စိုပ်ကုသဳ(ဖါသဳ) ပ္ဍဲဇှေ် (၄) မံက် တ္ၚဲသိုက် (၁၆-၅-၁၄၇၇) ရ။ ကလေင်စဴစိုပ်ဍုင်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲဒဂိုန် (၁၃) မံက် တ္ၚဲစန် (၂၃-၆-၁၄၇၇) ရ။   

ပၞောဝ်ကဵုမဟာထေရ် (၇)ဇကုကဵု ကွး(၇)ဇကုပြးတိတ်အာ နူကဵုမဟာထေရ် (၄)ဇကုကဵုကွး (၄)ဇကုဂှ် မဟာထေရ်ပိဇကု-ဂွံက္ၜင်ပ္ဍဲသၞေဟ်ကောမာလ(ဍုင်လင်္ကာ)ဂှ် တိတ်စဴကၠုင် ဍုင်မန် ပ္ဍဲကဵုသ္က္ကရာဇ် ၈၄၁ ဂိတု ကထိုန်မွဲမံက် တ္ၚဲသိုက် (၁၅-၁၀-၁၄၇၉) စိုပ်ကုသဳ (ဖါသဳ) ပ္ဍဲ ၁၁ မံက် တ္ၚဲစန် (၂၅-၁၀-၁၄၇၉) တ္ၚဲစိုပ် ဟံသာဝတဳ (၁၄) မံက် တ္ၚဲဗြဴပတိ (၂၈-၁၀-၁၄၇၉) ရ။   

မဟာထေရ် (၄) ဇကုကဵု ကွး(၄)ဇကုသှေ်ၜက်မံင် ပ္ဍဲတ္ကံသိင်ဃဵုဂှ် ကလေင်စဴဍုင်မန်ဟွံမာန်တုဲ ၂ စိုပ်အနိစ္စဓရ် ပ္ဍဲတ္ကံသိင်ဃဵုရဂှ် ချူလဝ်ပ္ဍဲပြကိုဟ်ဝင်သဳဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။   

ပရောက္ၜင် စိတြဒူတကဵုမဟာထေရ် (၁၁)ဇကုကေုာံ ကွး(၁၁) ဇကုဂှ် သောင်ကလးတုဲ ပရောင်က္ၜင်ရာမဒူတ ဒးဟီုပၠန်မ္ဂး က္ၜင်ရာမဒူတ ကုမဟာထေရ်(၁၁)ဇကု ကွး(၁၁) ဇကုဂှ် တိတ်ကၠုင် နူသၞေဟ်ဝလလိဂါမ (တ္ကံသိင်ဃဵု) ပ္ဍဲကဵုသက္ကရာဇ် ၈၃၈ ဂိတုဘတ်ၜါမံက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ (၂၁-၈-၁၄၇၆) တုဲ ဗွဲမသက္ကုအန္တရာယ်စိုပ်ကၠုင် ပါင်ၜဳယံင်က (ဍုင်မန်) ပ္ဍဲကဵု ဘတ် (၂) စွေက် တ္ၚဲဗြဴပ္တိ (၅-၉-၁၄၇၆) ရ။   

ရံင်ကေတ်ကဵု က္ၜင်ရာမဒူတ စိုပ်ကၠုင် ဘတ် (၂) စွေက်ဂှ်တုဲ  ဒးဆိင်ဆကေတ်မ္ဂး က္ၜင်နူတ္ကံသိင်ဃဵုတံ ကိစ္စတုဲဒှ်တုဲ သွက်သ္ဂောံကလေင်စဴ ဍုင်မန်နကဵု အန္တရာယ်ဟွံမွဲ ကောန်ဍုင်ဟံသာဝတဳတံ ဗဝ်သၟုတ်-ရာဒနာပူဇဴကၠောန်ကာကုသဵု ပ္ဍဲကဵုပေင်ဘတ်ရဂှ် ဒးခယျကေတ်ရ။ အတိုင်ဆိင်ဆတော်တၟော်တုဲ ဗဝ်သၟုတ် ရာဒနာပူဇဴဂှ်ရ က္ၜင်ရာမဒူတဂှ် စိုပ်ကၠုင်ဍုင်မန်ဗွဲမသက္ကုအန္တရာယ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူမန်တံရိုဟ်သၞာံ စိုပ်အခိင်ဂိတုဘတ်ပေင်မ္ဂး ကၠောန်ကာကုသဵုဗဝ်သၟုတ် နကဵုက္ၜင်ဂှ် သွက်က္ၜင်ကဵု သွက်မဟာထေရ်တံကီု ညံင်ဂွံဗၠးဘဲမှာသၟိတ် ဗီုရာဒနာပူဇဴလဝ် အခိင်တေံတေံဂှ် ဂွံကလေင်ဂွံသတိကီု ဂွံဒှ်ကုသဵုကဵု ကၠောန်စသ္ဘင်ဗဝ်သၟုတ်နကဵု က္ၜင်အိုတ်ရဂှ် ဒှ်မာန်ရောင် စှေ်ကေတ်စိုတ်ရ။    


== လိက်ဗွဟ်မန်တၟိ မူကအ်ဗိန်၊ က္ၜင်လ္ၚီ ==
က္ၜင်လ္ၚီ

ပ္ဍဲလက်ထက်သၟိင်ဓမ္မစေတဳပကင်ရင် ဍုင်ဟံသာဝတဳဂှ် ၜိုဟ်သြိုဟ်ဗွဲမလောန်ရ၊ သၟိင်ဂှ် ရန်တၟအ်ကဵုသာသနာ ဂွံဂဵုလဟဵုဇၞော်မောဝ်တုဲ ခမဳနူဍုင်မန်တအ်ဂှ် နိမန်ဏာဍုင်သိင်ဃဵုတေအ်တုဲ ကဵုထပ်ပ္တိုန်ခမဳတၟိရ၊ ကောန်ရာမည ဗှ်ခမဳ ပတိုန်ပယျင် ပ္ဍဲကြုင်ကလျာဏဳဂှ်တုဲ ဨကရာဇ်တၠညးတ္ကအ်သိင်ဃဵုဂှ် ကဵုဒါန်ပရိက္ခရာဒစာံ သီုဒါန်တၞဟ်ဟ်သာ်ရ။

ခမဳရာမညဂမၠိုင် ကိစ္စဇကု အာစိုပ်ဒတုဲတုဲ  ပ္ဍဲကာလမကလေင်စဴကၠုင်ဂှ် တၠညးဍုင်သိင်ဃဵု ကဵုနင်ပရေင် စၟာဲစၟိန်ဗွဲမဂၠိုင် တိုန်ဍိုက်ဂွံက္ၜင် ရာမဒူတတုဲ ဇက်တိတ်ကၠုင်အိုတ်ရ။ က္ၜင်ရာမဒူတဂှ် ဗွဲမပြဟ် ကၠုင်စိုပ်သၞေဟ်ဍုင်လ္ဂုင်ရ၊ တၠညးသၟိင်ဓမ္မစေတဳ ကေုာံ အမာတ် သ္ကိုပ်ပၞာန်ဂမၠိုင် သီုကောန်ဍုင်ကောန်ကွာန်ဂမၠိုင် ကၠုင်ဒုင်တၠုင်တဴအိုတ်ရ။ 

က္ၜင်ရာမညဒူတဂှ် ဇက်တိတ်ကၠုင်တုဲ တ္ၚဲယးဂတဂှ် က္ၜင်စိတြဒူတ ကဵု က္ၜင်အမာတ် တ္ကအ်သိင်ဃဵု တိတ်ကၠုင်မွဲစွံရ၊ က္ၜင်ၜါမ တိတ်ကၠုင်လက်ကရဴဝွံ ဟိုတ်နူဗြဲကျာ ဟွံဓဝ်ယာတုဲ ဒးလဗိုတ်ကျာ ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ၊ ညးလ္ၚဵုမဟီု က္ၜင်စိတြဒူတဂှ် ဒးလဗိုတ်ကျာထကးဗၠိုက်အာတုဲ က္ၜင်အမာတ်တ္ကအ်သိင်ဃဵုတအ် ဟံင်ပြာ်ဂွံတုဲ ကလေင်လုပ်စဴအာ ဂၠံင်တ္ကအ်သိင်ဃဵုတေအ်ပၠန်ရ။ 

ပရိုင်က္ၜင်စိတြဒူတ ဒးဗိုတ်ကျာ မပေါဟ်အာအဒေါဝ်က္ၜဳမှာသၟိတ်ဂှ် တၠညးသၟိင်ဓမ္မစေတဳ ဂွံမိင်တုဲ အလုံရးနိဂီုရာမည သီုဖအိုတ် နွံအသံကဵုကၠောန်ဇၞောဝ်လ္တာ် ဇၞော်အလာံကဵုခၞံပတုပ်ရုပ်က္ၜင်စိတြဒူတတုဲ ကဵုစုတ်ဇွောံမ မပ္တံကဵုစၞကွာင်ၜဲ ယိုဟ်ၜန်လ္ၚီသာ် သတ်ဆုပါဒလ္ၚီသာ်ရ၊ ကဵုဍေန်ပၞာင်သ္ဍဴပူဇဴ ရတ်ပိပြကာတုဲ ဇၞောဝ်လ္တာ်၊ ဇၞောဝ်အလာံတအ်ဂှ် ပလံင်ပ္တိတ်ဇၟာပ် ဘုတ်ဘာကျာ် သီုဖအိုတ်ရ။ သ္ပတုဲ ယိုက်ဂုဏ်ဒေဝတဴ က္ၜဳမဏဳမေခဠာ ယိုက်ဂုဏ်ဒေဝတဴ ဂမၠိုင်ရ၊ သာ်ဝွံပၠေင်ကၠေံအန္တရာယ်တုဲ ဂိတုဘတ်ၜါစွေက်ဂှ် က္ၜင်စိတြဒူတဂှ် စိုပ်ကၠုင်သၞေဟ်ဍုင်လ္ဂုင်ရ။

ပဟိုတ်ကဵုသၟိင်ဓမ္မစေတဳ မပၠေင်ကၠေံအန္တရာယ်ဂှ်တုဲ ဂကူမန်ဂမၠိုင်အဆက်ဆက် စိုပ်ဂိတုဘတ်ပေင်မ္ဂး ညးကၠောန်ခၞံရုပ်က္ၜင်စိတြဒူတတုဲ ကွာင်ၜန် ယိုဟ်ၜန် လ္ၚီသာ် သတ်ဆုဇဗၠုလ္ၚီသာ် သီုကဵုပၟတ်ပၞာင်သ္ဍဴ ဇၞောဝ်လတာ် ဇၞောဝ်အလာံပူဇဴအိုတ်ရ၊ဟိုတ်ဂှ်ရ ပွမပူဇဴ ရဴသာ်ဝွံ က္ၜင်လ္ၚီ (ဂၠုင်လ္ၚီ) ညးကော်ခဴစ ဒဵုလၟုဟ်ရောင်&lt;ref&gt;လိခ်ဗွဟ်မန်တၟိ-အုပ်ဒုတိယ (၁၉၈၅) ဗော်ဒုင်ကာလိခ်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်၊ကွာန်ကံဗိန်။ မုက်လိက် ၃၆-၃၇ ။&lt;/ref&gt;။ 

== လညာတ် မပူဇဴ သၟိင်ဗြဲ (လညာတ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ == 
ပ္ဍဲ လိက်ပရေင် &quot;သဘင် ဂကောံမၞိဟ်အိန္ဒူရာမည&quot; ဂှ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ချူလဝ် ပ္ဍဲ ပြဝေဏဳမန်တမၠာ နွံ သဘင်အဓိက ပိ၊ သဘင်တမ်သၞာံ မဒှ် သဘင်ဝေင်အတး မဒုင်တၠုင် ဗြဲ၊ သဘင်လဒေါဝ်သၞာံ မဒှ် သဘင်မရော်ဂုဏ် သၟိင်ဗြဴ မဖဳဏာ သၟုတ် မကၠောန်ဗ္ဒဟ် ပ္ဍဲ ဂိတုဘတ်ပေင်၊ သဘင်ကၞောတ်သၞာံ မကၠောန် ဗ္ဒဟ် ပ္ဍဲ ဂိတုမာဃ်ပေင်။ 

စပ်ကု သဘင်လဒေါဝ်သၞာံ ဂှ် ညး ချူလဝ် ဗီုဏအ်။ 

သဘင် လဒေါဝ်သၞာံ

ကမၠောန်ဗ္ၚဂှ် ဒးကၠောန် ၜိုတ် ပိပန်ဂိတုမ္ဂး သကုတ်ပထမဂှ် အာစိုပ်ဒတုဲအိုတ်ရ။ တုဲပၠန် ဟိုတ်နူ ဗြဲတုဲ သၞေဝ်ကေဝ်တၞဟ်ဟ်တအ်၊ သတ်ဆုသတ်ဒုန်တအ်လေဝ် ဂၠိုင်ဂၠေင်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဒေသရးမန်ကီုရ။ ကမၠောန်ဗ္ၚ သကုတ်ပထမဂှ်လေဝ် တုဲ၊ ကမၠောန်သောင်။ မွဲလပါ်ဂှ်လေဝ် သတ်ဆုသတ်ဒုန်တအ်လေဝ် ဂၠိုင် ပ္ဍဲ အခိင် ဂိတုဘတ်ဂှ် အဲ စှ်ေစိုတ် မန်တမၠာတအ် ညးတအ် ကၠောန် သဘင်ဗလိ သၟိင်ဗြဲ သၟိင်ကျာ၊ နဒဒှ် မတင်ဂုဏ် ဒဒှ်ရ မကဵုနင် ဍာ်၊ တုဲပၠန် ရာဒနာ အာတ်မိက် ညံင်ဍာ်ဟဂွံဗၠိုတ်၊ ကျာ ဟဂွံထတ်တအ်ရ။ ကပေါတ်ဗလိတအ်ဂှ် စုတ် ကုက္ၜင်တုဲ ဖဳဏာ ဇရေင်ၜဳ ဟိုတ်မပတှ်ေကေတ် သၟိင်ဗြဲ သၟိင်ကျာ ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ၜဳရ။  ဗွဲကြဴ စိုပ်အခိင် အိန္ဒူရာမညဂှ် ဒှ်အာ သဘင်ဗဝ်သၟုတ်လ္ၚီ၊ လဆောဝ် ကော်စ သဘင်ဗဝ်သၟုတ်က္ၜင် ရ။ သဘင်ဗဝ်သၟုတ်လ္ၚီ မန်ပိုယ် မကၠောန်ကၠုင်ဒၟံင် နူ ခေတ်မူလမူလဳတေအ်ဂှ် ဗွဲကြဴဏအ် ဓဝ်ပတှ်ေမၞိဟ်တအ် ပြံင်လှာဲအာတုဲ ဗွဲမဂၠိုင် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဒှ် သဘင်မဒုင်တၠုင် ပိဋကတ်ပိ အခိင် မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသ မကေတ်နင် ပိဋကတ်၊ လဆောဝ် စၟတ်သမ္တီလဝ် လက်ထက် သၟိင်ဓမ္မစေတဳဂှ် ရန်တၟအ် ကုမှာထေရ်ဂမၠိုင် မစဴကၠုင် နူ တကအ်သိင်္ဃိုရ် ဂွံဗၠးဘဲတုဲ စကၠောန်ကၠုင်ရ။
ဗြဲအောန်စှ်ေ၊ တိကှ်ကၠုင် စိုပ် ၜိုတ် ဂိတုဝှ်ဂှ် သွက်ဂွံဗလိပူဇဴ ဗဴဇု ဗဴယိ မနွံဒၞာဲသ္ၚောဲသ္ၚောဲကီု ကြပ်ကြပ်ကီုဂှ် မန်တအ် ကၠောန်ဂၠိုင်ကၠုင်ရ။ ဥပမာ ဗဴဇု ဗဴယိ မနွံ လတူဒဵုတအ်ဂှ်လေဝ် မၞိဟ်တအ် ကောံ ရေင်သကအ်တုဲ အာဗလိပူဇဴအိုတ်ရ။ အခိင်သာသနာဗုဒ္ဓ၊ ဒၞာဲလ္ၚဵု မွဲစွံ သီုကျာ်ဟိန္ဒူ မစိုပ်ကၠုင် ဒေသရးမန်တုဲ ဒၞာဲဒတန်ဗဴဇု ဗဴယိတအ်ဂှ် သီုဒှ်အာ ဒၞာဲကျာ်စေတဳဂမၠိုင်ရ။ ဗဴဇုတအ်ဂှ် ဒှ် ပၟင်ပၟဲ ကျာ်စေတဳတအ်ရ။ အခိုက်တြေံ လိုက်ဝှ် တိကှ် မကၠုင် ဗလိပူဇဴဒၟံင် ဗဴဇုဗဴယိတအ်ဂှ် ဆက်ကၠောန်ကၠုင်တုဲ မကံက် အဓိပ္ပါယ် ၜိုန်ရ ပြံင်လှာဲအာကီုလေဝ် ဗီုပြင် မကၠောန်ဂှ် စဵုတၞဟ်ခြာကွေဟ်ဟ် ဟွံသေင်ရ။ နူ သဘင်မဗလိ ဗဴဇုဗဴယိဂှ် ဒှ်ကၠုင် သဘင်ကျာ်ရ။ သဘင်ဗီုဏအ်ဂှ် လုပ်လၟိဟ် ဂကူသဘင် ဌာန်ဒတန်ပရဲ ရ။ 
ဗီုမကၠောန် သဘင်တအ်ဂှ် နကုသက်သဳလိက် ပြဟ်အိုတ် ပိုယ် ဂွံဆဵုကေတ် လိက်မန်တြေံ နူ အေဒဳ ၆ ဗွဝ်ကၠံ (သၞာံ မတုဲကၠုင် ၁၄၀၀ သၞာံ) မချူလဝ် ပ္ဍဲ ပါင်ထီုနရာဲ မနွံ သရဗူရဳ၊ ရးမရာဇ်သေံ ဗီုဏအ်ရ။  
က္မုန်အနုရာဓပုရ် ကောအ် ကုကန္ဒရ် ဇန်ဇိဟ်
ရန်လေဟ် ကောမ္ညးဍောင် ပ[ဠိ] တ နာယ်သိနာဝ
ဟန္နး တောယ် လောပ် ဍေယ်ဝေါအ်
သၟိင်ဍုင်အနုရာဓပုရ် ကောံ ကုကန္ဒဝ်၊ သၟာဒယှ်ေ၊ သၟာလှ်ေ၊ ကောန်ဍုင်ကွာန် ပလိ နာဲသိနာဝဟန္နး တုဲ လုပ် ပ္ဍဲ ထီုဝွံ။
ရံင် ကုလိက်ဝွံတုဲ ဒဒှ်ရ ပ္ဍဲ အခိင်မကၠောန်သဘင်ကျာ်ဂှ် သၟိင်၊ ဂၞကျာ်ညး၊ သၟာလှ်ေ၊ သၟာဒယှ်ေ ကောန်ဍုင်ကွာန်တအ် ကောံအာ ဒၞာဲဂှ်ရ။ ညးတအ် ပူဇဴ ဗဴဇုဟာ၊ ကျာ်ဟိန္ဒူဟာ မနွံ မ္ၚးဂှ်တုဲ ညးတအ် လုပ်လ္ၚောဝ် ကျာ်မနွံ အပ္ဍဲထီုဂှ်ရ။ ဗွဲစၟတ် ဒၞာဲထီုဂှ် နူ ကိုပ်ကၠာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဟွံစိုပ်ကၠုင် ဒေသရးမန်ဂှ် ဒှ်လဝ် ဒၞာဲဒတန်ပရဲမွဲ ညးတအ် ကၠောန်ကၠုင်ဒၟံင် သဘင်ရိုဟ်ဒဒှ်သၞာံ ဒှ်မာန်ရ။ 
နူ လိက်မွဲပိုဒ်ဍောတ်ဏအ်ဂှ် ပိုယ် ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်ရ သဘင်ကျာ်တအ်ဂှ် နွံ ကုပရေင်လဟိင်စိုတ် လှ်ေဒယှ်ေ။  တုဲပၠန် သဘင်တအ်ဂှ် ညးဍုင်ကွာန်ကီု သီုသၟိင်တၠတအ်လေဝ် အာကီုရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ သဘင်တအ်ဂှ် ဒှ် ဒၞာဲမပ ညံင် ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဂွံကောံ ဂွံစုက်လုက် ရေင်သကအ်ရ။
နကုဗီုဏအ်ဂှ် သဘင် မကၠောန်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဍုင်ကွာန်မန်တြေံတြေံတအ်ဂှ် ဂွံဆဵုဒၟံင်ဏီရ။ ဥပမာ ပ္ဍဲ ကၟာဝက် မဒှ် ဌာန်တွိုပ်သုက် အဲ ညးမချူလိက်ဏအ်မ္ဂး ဇၟာပ်မစိုပ် တ္ၚဲအတးတိုန်မ္ဂး ကၠောန် သဘင်ကျာ်ဇြာရ။ ပိုယ် လ္ၚတ်ရံင် သဘင်ဂှ်မ္ဂး ပိုယ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲ တ္ၚဲဂှ် ညးတအ် ဝေင်သဘင် သ္ၚိဗဴဇု ပ္ဍဲ ကွာန်ထံင်ကှ်ေ၊ ပ္ဍဲ ဒၞာဲ သ္ၚိဗဴဇုဂှ်မ္ဂး ဒးလှ်ေ ကဆိင်၊ ဒးနွံ ကုပေါယ်လက်ပၠုဲကောန်င္ၚာ်။ တုဲမ္ဂး သဝ်တ္ၚဲဂှ် နူ ဒၞာဲဂှ် မၞိဟ်တအ် ကောံရေင်သကအ်တုဲ ကဝါက်ပၞာင်တုဲ အာဍေန်ပူဇဴ ကျာ်ဇြာရ။ ညံင်ရဴ ညးဍုင်ကွာန်တအ် မဗလိ ဗဴဇုကွာန်ထံင်ကှ်ေကီု ဗဴဇုကျာ်ဇြာလေဝ် ညးတအ် ဗလိကီုရ။ သဘင်ကျာ်ဗုဒ္ဓဘာသာဂှ် ဒှ် သဘင်သွက်ဂွံပခိုဟ်ပတိုန် ဒ္ဂေတ်ပြဝမၞိဟ် (ethical structure)၊ သဘင်ဂကူရးတၞံ မဒှ် သဘင်ဂကူမန်တြေံဂှ် ဒှ် သဘင်ဒြဟတ်သဘာဝ (cosmic vitality) တုဲ ၜါဂှ် ပံင်မွဲစွံတုဲ ကၠောန် သဘင်ပံင်နှဴ (hybrid celebration) ရ။ 


== နိဿဲ ==
[[Category:ကဏ္ဍအဓိက!]]
[[Category:AN]]
[[Category:ပရေင်ဘာသာ]]
{{DEFAULTSORT:ဗဝ်သၟတ်ဗပေင်ဂိတုဘတ်}}</text>
      <sha1>beb6qwyu5ffssahle1qrq72xvowdo2s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>57461</id>
      <parentid>57460</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T10:33:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Htawmonzel</username>
        <id>25</id>
      </contributor>
      <origin>57461</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32336" sha1="ki0rvhqi3pftby9q8nc5cutsjf8dmg0" xml:space="preserve">'''သဘင်ဗဝ်သၟုတ်က္ၜင်''' (လဆောဝ် ကော် '''ဗဝ်သၟုတ် ဗပေင်ဂိတုဘတ်''') ဝွံ ဒှ် အခိုက်ကၞာမန် ကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာ မကၠောန် သဘင်ဗဝ်သၟုတ် ပ္ဍဲ တ္ၚဲ ဂိတုဘတ်ပေင်၊ သၟုတ်တအ်ဂှ် နကုအခိုက်ကၞာ စုတ် လတူ က္ၜင်၊ ဒေသလ္ၚဵုမ္ဂး က္ၜင်ဂှ် သီုဖဳဖျေဟ် ဍာ်လေဝ် နွံကီုရ။ စပ် ကု အခိုက်ကၞာဝွံတုဲ တမ်မူလ စေန်ဆက်ကၠုင် နူလဵုရောဂှ် လညာတ် နွံ နာနာသာ်၊ လညာတ် ကိုပ်ကၠာဂှ် ညးဂမၠိုင် စှ်ေစိုတ် ဒှ် သဘင်မပစၟတ်သမ္တီ ဒုင်တၠုင် ပိဋကတ်ပိ မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသ မကေတ်နင် နူ တကအ်သိင်္ဃိုရ်။ [[ထဝ်သောန်၊ နာဲ|အစာထဝ်သောန် (]]အစာထောန်သိင်) လ္ၚတ် ဗှ်ရံင် ဝင်မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသ နူ လိက်ပတ်နာနာ သီု မူသၠရိုတ်တုဲ ပ္ဍဲ လိက်တအ်ဂှ် ဟွံချူစၟတ်သမ္တီလဝ် ဒဒှ်ရ မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသ မစိုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ဂိတုဘတ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ညး ညာတ်ကေတ် အခိုက်ကၞာဝွံ စေန်ဆက်ကၠုင် နူဂှ် ဒှ် ဟွံမာန်ရ။ 

အစာထဝ်သောန် လ္ၚတ်ရံင် အရာမဆေင်စပ် ကုဗုဒ္ဓဘာသာ နကုက္ၜင်တုဲ ညး ညာတ်ကေတ် ပ္ဍဲ ပရေင်ကမၠောန် သၟိင်ဓမ္မစေတဳ မသအးသာသနာ မဗလးဏာ ခမဳသင်မန် တကအ်သိင်္ဃိုရ် သွက်ဂွံပ္တိုန်ခမဳတၟိဂှ် အခိင်ကာလ ခမဳသင်တအ် မကလေင်စဴကၠုင် ဍုင်မန်ဂှ် က္ၜင်စိတြဒူတ တိတ် နူ သၞေဟ်ဝလလိဂါမ ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၈၃၈ ဂိတုဘတ် ၜါမၟံက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ၊ တုဲ စိုပ်ကၠုင် ဍုင်မန် ပ္ဍဲ ဂိတုဘတ် ၜါစွေက်။ ပ္ဍဲ လိက်စၟတ်သမ္တီဂမၠိုင်ဂှ် ဟွံချူစၟတ်သမ္တီလဝ် နကုအစာထဝ်သောန် ညး ဆိင်ကေတ် သွက် က္ၜင်စိတြဒူတ ဂွံဗၠးဘဲတုဲ ပ္ဍဲ ဂိတုဘတ်ပေင်ဂှ် မန်တအ် ကၠောန် သဘင်ဗဝ်သၟုတ်က္ၜင် ဒှ်မာန်ရောင်။ ပဟိုတ်နူ အခိင်ဂှ်တုဲ စဵုအခိင်လၟုဟ် မန်တအ် ကၠောန်ဒၟံင် သဘင်ဗဝ်သၟုတ်က္ၜင်ဖိုဟ်ရ။ 

လညာတ်မွဲပၠန် ဂှ် ဒှ် လညာတ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ မချူဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဗွဲကြဴဏအ်။ နကုလညာတ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာမ္ဂး အခိုက်ကၞာဗဝ်သၟုတ်က္ၜင်ဏအ်ဂှ် ဒှ် အခိုက်မန်တမၠာ ဆက်စပ် ကုပရေင်တဵုသြောအ်၊ ကု ဍာ်ဗြဲ မဒှ် အခိုက်ကၞာ မန်တအ် ကၠောန်ကၠုင် ကိုပ်ကၠာ ဂကူမန် ဟွံစုက်လုက် ကုယေန်သၞာင်အိန္ဒိယ မတွဟ်ဂး ဗုဒ္ဓဘာသာဏီရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ဒှ် အခိင်ဂကူမန်တအ် ကလိဂွံဍာ်ဗြဲတုဲ၊ တဵုသြောအ်တုဲ၊ တၞဟ်နမရော်ဂုဏ် သၟိင်ဗြဲ၊ တၞဟ်နမရာဒနာ ဟွံဂွံပလီုပလာ်တုဲ ပူဇဴသၟိင်ဗြဲရ။ အခိုက်ကၞာတမၠာဏအ်ဂှ် အခိင်ကာလ ဂကူမန်တအ် ရှ်ေသှ်ေဗုဒ္ဓဘာသာဂှ် ပြံင်လှာဲ ဒှ်အာ နဒဒှ် အခိုက်ကၞာ မဆက်စပ် ကုဗုဒ္ဓဘာသာရ။&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=မန်ဇြာ |first1=ဗဳထဝ် |last2= |first2= |date=ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၆ |title=သဘင် ဂကောံမၞိဟ်အိန္ဒူရာမည |url= |journal=ဂျာနေဝ်အမာတ်ဒိန် |volume= |issue=၅၇ |publisher= |pages= |doi= |access-date=}}&lt;/ref&gt;


== လညာတ် အစာထဝ်သောန် အတိုင် ညးမချူလဝ် ပေင်ပေင်==
ရံင်ကေတ်ကဵု ပွဗဝ်သၟုတ် နကဵုက္ၜင်ဂှ်တုဲ အခိုက်ကၞာမန်ဏံဂှ် မုဟိုတ်ကၠောန်စဗီုဏံရော။ စပ္တန်နူအခိင်လဵုဒှ် ကၠုင်ဂှ်ရော။ ကာလဂၠိုက်ဂၠာဲဝင်တြေံဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဝါဒ ၜါပြကာရ။

ဝါဒမွဲဂှ် ဂွံဗဝ်သၟုတ်ဗီုဏံဂှ် ကာလမဟာထေရ် ဗုဒ္ဓဃောသကၠောံ အာတ္ကံသိုင်ဃဵု ချူချာဲကေတ်ပိဋကတ်ပိတုဲ ကာလကလေင်စဴစိုပ်ဍုင်မန်ဂှ် ဒှ်အခိင်ဂိတုဘတ်ပေင်ဂှ်တုဲ၊ နကဵုပူဇဴ ပိဋကတ်ပိ ကေုာံ မဟာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသဂှ်ရ သ္ဘင်ဗဝ်သၟုတ် ဗပေင်ဘတ်ဂှ် ဒှ်ကၠုင်ရဂှ် ဟီုသအိုတ်ရ။ 

ဝါဒမွဲပၠန်ဂှ် ဨကရာဇ်ဓမ္မစေတဳ သၟိက်မိက်ဂွံ သ္အးဇ္ၚးသာသၞာ စိုတ်ဒှ်တုန်တုဲ ဗလးဏါ မဟာထေရ် ၂၂ ဇကု ကေုာံ ကောန်ခမဳ ၂၂ ဇကု ကဵုကၠောံအာ တ္ကံသိင်ဃဵုဗှ်ပယျင်တၟိ ပ္ဍဲကဵုသီဍာ် ပ္ဍဲၜဳကလျာဏဳဂှ်ရ။ မဟာထေရ်တံစိုပ်အာတ္ကံသိင်ဃဵုဗှ်ပယျင်တၟိပ္ဍဲၜဳကလျာဏဳတုဲ ကာလကလေင်စဴစိုပ်ဍုင်မန်ပ္ဍဲဘတ်ပေင်ဂှ် ကောန်ဍုင်မန်တံ ဒုင်တၠုင် ပူဇဴမဟာထေရ်တံဂှ်တုဲ အခိုက်ဗဝ်သၟုတ်ဗပေင် ဂိတုဘတ်ဂှ် ဒှ်ကၠုင်ရောင် ဟီုစမွဲဗီုပၠန်ရ။ 

စပ်ကဵုဝါဒပူဇဴမဟာထေရ် ဗုဒ္ဓဃောသတုဲ ကာလဂၠိုက်ဂၠာဲ လိက်သၠရိုတ်တြေံတြေဟ်ဂှ် ဂွံဆဵု ကေတ်သၠရိုတ်ဗွဲကၞပ်ချူလဝ်ဝင် ဗုဒ္ဓဃောသဂှ်ရ။ ပ္ဍဲသၠရိုတ်ဂှ် ပၞောဝ်ကဵုဝင် ဗုဒ္ဓဃောသချူလဝ် ဗွဲမဂၠိုင်ကီုလေဝ် ပရော ဗုဒ္ဓဃောသ ကလေင်စိုပ်ကၠုင် ဍုင်မန်ပ္ဍဲကဵုဂိတုဘတ်ဂှ် ဟွံဆုသက်က်ရ။ ဆဂး ကာလ ဗုဒ္ဓဃောသ အာတ္ကံသိင်ဃဵု ကေတ်ပိဋကတ်ပိဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်သာသၞာ ၉၅၆ ရဂှ် ချူလဝ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ဂှ် ဟွံဆဵုကေတ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဆေင်ကဵုဗဝ်သၠုတ်နကဵုက္ၜင် ပ္ဍဲဂိတုဘတ်ပေင်ဂှ် ဟွံစပ်ကဵုပူဇဴ ပိဋကတ်ပိကေုာံ ဗုဒ္ဓဃောသရဂှ် ဟီုမာန်ရ။  

စပ်ကဵု မဟာထေရ် (၂၂) ဇကု ကဵု ခမဳ (၂၂) ဇကု ကာလ အာတ္ကံသိင်ဃဵုဂှ် ဒးက္ညအာကဵုၜါက္ၜင်မၞုံယၟုရာမဒူတ။ မဟာထေရ် ၁၁ ဇကု ကဵု ခမဳဍောတ် ၁၁ ဇကု က္ညအာနကဵုက္ၜင်စိတြဒူတတိတ်အာနူပါင်ၜဳယံင်က (ဍုင်မန်) ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၈၃၇ ဂိတုမာ် (၁၂) စွေက်တ္ၚဲစန် (၂၂-၁-၁၄၇၆)ဂှ် ဂၠံင်ဍာ်ဒး ကျာဒးတုဲ စိုပ်အာဍုင်ကာလမ္ဗ(ကိုလံဗို) ဍုင်လင်္ကာပ္ဍဲဂိတုဖဝ်ရဂိုန် (၈) စွေက်တ္ၚဲသိုက် (၁၆-၂-၁၄၇၆) ရ။   

ကိစ္စပ္တိုန်ပယျုင်တုဲဒှ်အိုတ်တုဲ ကာလဂွံကလေင်စဴဍုင်မန်ဂှ် က္ၜင်စိတြဒူတ အဃဵုဖျေံလဝ်ဂြင်တၟံ ဒေံါမံင်ပ္ဍဲသၞေဟ်ကာလမ္ဗ(ကိုလံဗို)ဂှ် ဒးလဗိုတ်ကျာတုဲ က္ၜင်ဂှ်လီုအာရ။ဟိုတ်ဂှ်ရ မဟာထေရကဵု ခမဳဍောတ်တံ ဂွံစဴဍုင်မန်ဂှ် ဒးဂၠာဲက္ၜင်တၞဟ်ရ။ ပ္ဍဲကဵုဂၠာဲက္ၜင်တၞဟ်ဂှ် မဟာထေရ် (၄) ဇကုကဵု ခမဳဍောတ်(၄) ဇကုဂှ်မွက္ဍိုပ်-မဟာထေရ် (၇)ဇကုကဵု ခမဳဍောတ်(၇)ဇကုဂှ် မွဲက္ဍိုပ် ဒးပြးအာညးသ္ကအ်ရ။   

ပၞောဝ်ကဵု မဟာထေရ် (၄) ဇကုကဵုကွး (၄)ဇကု-မဟာထေရ်ပိဇကုကဵုကွးပိဂှ်မွဲက္ၜင် မဟာထေရ်ရမွဲဇကုကဵုကွးမွဲဂှ် မွဲက္ၜင် သွက်သ္ဂောံကလေင်စဴဍုင်မန် တိတ်ကၠုင် နူသၞေဟ် နာဝုတ(ဍုင်လင်္ကာ) ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၈၃၉ ဂိတုပသာ် ၄ မံက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ (၁၆-၄-၁၄၇၇) ရ။   

က္ၜင်မဟာထေရ်ပိဇကုကဵု ကွးပိဍိုက်ကၠုင်ဂှ် စိုပ်ကုသဳ(ဖါသဳ)ပ္ဍဲဇှေ်(၁) မံက်တ္ၚဲအၚာ (၁၃-၅-၁၄၇၇) တုဲ က္ၜင်မဟာထေရ်မွဲဇကုကဵု ကွးမွဲဇကုဍိုက်ကၠုင်ဂှ် စိုပ်ကုသဳ(ဖါသဳ) ပ္ဍဲဇှေ် (၄) မံက် တ္ၚဲသိုက် (၁၆-၅-၁၄၇၇) ရ။ ကလေင်စဴစိုပ်ဍုင်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲဒဂိုန် (၁၃) မံက် တ္ၚဲစန် (၂၃-၆-၁၄၇၇) ရ။   

ပၞောဝ်ကဵုမဟာထေရ် (၇)ဇကုကဵု ကွး(၇)ဇကုပြးတိတ်အာ နူကဵုမဟာထေရ် (၄)ဇကုကဵုကွး (၄)ဇကုဂှ် မဟာထေရ်ပိဇကု-ဂွံက္ၜင်ပ္ဍဲသၞေဟ်ကောမာလ(ဍုင်လင်္ကာ)ဂှ် တိတ်စဴကၠုင် ဍုင်မန် ပ္ဍဲကဵုသ္က္ကရာဇ် ၈၄၁ ဂိတု ကထိုန်မွဲမံက် တ္ၚဲသိုက် (၁၅-၁၀-၁၄၇၉) စိုပ်ကုသဳ (ဖါသဳ) ပ္ဍဲ ၁၁ မံက် တ္ၚဲစန် (၂၅-၁၀-၁၄၇၉) တ္ၚဲစိုပ် ဟံသာဝတဳ (၁၄) မံက် တ္ၚဲဗြဴပတိ (၂၈-၁၀-၁၄၇၉) ရ။   

မဟာထေရ် (၄) ဇကုကဵု ကွး(၄)ဇကုသှေ်ၜက်မံင် ပ္ဍဲတ္ကံသိင်ဃဵုဂှ် ကလေင်စဴဍုင်မန်ဟွံမာန်တုဲ ၂ စိုပ်အနိစ္စဓရ် ပ္ဍဲတ္ကံသိင်ဃဵုရဂှ် ချူလဝ်ပ္ဍဲပြကိုဟ်ဝင်သဳဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။   

ပရောက္ၜင် စိတြဒူတကဵုမဟာထေရ် (၁၁)ဇကုကေုာံ ကွး(၁၁) ဇကုဂှ် သောင်ကလးတုဲ ပရောင်က္ၜင်ရာမဒူတ ဒးဟီုပၠန်မ္ဂး က္ၜင်ရာမဒူတ ကုမဟာထေရ်(၁၁)ဇကု ကွး(၁၁) ဇကုဂှ် တိတ်ကၠုင် နူသၞေဟ်ဝလလိဂါမ (တ္ကံသိင်ဃဵု) ပ္ဍဲကဵုသက္ကရာဇ် ၈၃၈ ဂိတုဘတ်ၜါမံက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ (၂၁-၈-၁၄၇၆) တုဲ ဗွဲမသက္ကုအန္တရာယ်စိုပ်ကၠုင် ပါင်ၜဳယံင်က (ဍုင်မန်) ပ္ဍဲကဵု ဘတ် (၂) စွေက် တ္ၚဲဗြဴပ္တိ (၅-၉-၁၄၇၆) ရ။   

ရံင်ကေတ်ကဵု က္ၜင်ရာမဒူတ စိုပ်ကၠုင် ဘတ် (၂) စွေက်ဂှ်တုဲ  ဒးဆိင်ဆကေတ်မ္ဂး က္ၜင်နူတ္ကံသိင်ဃဵုတံ ကိစ္စတုဲဒှ်တုဲ သွက်သ္ဂောံကလေင်စဴ ဍုင်မန်နကဵု အန္တရာယ်ဟွံမွဲ ကောန်ဍုင်ဟံသာဝတဳတံ ဗဝ်သၟုတ်-ရာဒနာပူဇဴကၠောန်ကာကုသဵု ပ္ဍဲကဵုပေင်ဘတ်ရဂှ် ဒးခယျကေတ်ရ။ အတိုင်ဆိင်ဆတော်တၟော်တုဲ ဗဝ်သၟုတ် ရာဒနာပူဇဴဂှ်ရ က္ၜင်ရာမဒူတဂှ် စိုပ်ကၠုင်ဍုင်မန်ဗွဲမသက္ကုအန္တရာယ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူမန်တံရိုဟ်သၞာံ စိုပ်အခိင်ဂိတုဘတ်ပေင်မ္ဂး ကၠောန်ကာကုသဵုဗဝ်သၟုတ် နကဵုက္ၜင်ဂှ် သွက်က္ၜင်ကဵု သွက်မဟာထေရ်တံကီု ညံင်ဂွံဗၠးဘဲမှာသၟိတ် ဗီုရာဒနာပူဇဴလဝ် အခိင်တေံတေံဂှ် ဂွံကလေင်ဂွံသတိကီု ဂွံဒှ်ကုသဵုကဵု ကၠောန်စသ္ဘင်ဗဝ်သၟုတ်နကဵု က္ၜင်အိုတ်ရဂှ် ဒှ်မာန်ရောင် စှေ်ကေတ်စိုတ်ရ။    


== လိက်ဗွဟ်မန်တၟိ မူကအ်ဗိန်၊ က္ၜင်လ္ၚီ ==
က္ၜင်လ္ၚီ

ပ္ဍဲလက်ထက်သၟိင်ဓမ္မစေတဳပကင်ရင် ဍုင်ဟံသာဝတဳဂှ် ၜိုဟ်သြိုဟ်ဗွဲမလောန်ရ၊ သၟိင်ဂှ် ရန်တၟအ်ကဵုသာသနာ ဂွံဂဵုလဟဵုဇၞော်မောဝ်တုဲ ခမဳနူဍုင်မန်တအ်ဂှ် နိမန်ဏာဍုင်သိင်ဃဵုတေအ်တုဲ ကဵုထပ်ပ္တိုန်ခမဳတၟိရ၊ ကောန်ရာမည ဗှ်ခမဳ ပတိုန်ပယျင် ပ္ဍဲကြုင်ကလျာဏဳဂှ်တုဲ ဨကရာဇ်တၠညးတ္ကအ်သိင်ဃဵုဂှ် ကဵုဒါန်ပရိက္ခရာဒစာံ သီုဒါန်တၞဟ်ဟ်သာ်ရ။

ခမဳရာမညဂမၠိုင် ကိစ္စဇကု အာစိုပ်ဒတုဲတုဲ  ပ္ဍဲကာလမကလေင်စဴကၠုင်ဂှ် တၠညးဍုင်သိင်ဃဵု ကဵုနင်ပရေင် စၟာဲစၟိန်ဗွဲမဂၠိုင် တိုန်ဍိုက်ဂွံက္ၜင် ရာမဒူတတုဲ ဇက်တိတ်ကၠုင်အိုတ်ရ။ က္ၜင်ရာမဒူတဂှ် ဗွဲမပြဟ် ကၠုင်စိုပ်သၞေဟ်ဍုင်လ္ဂုင်ရ၊ တၠညးသၟိင်ဓမ္မစေတဳ ကေုာံ အမာတ် သ္ကိုပ်ပၞာန်ဂမၠိုင် သီုကောန်ဍုင်ကောန်ကွာန်ဂမၠိုင် ကၠုင်ဒုင်တၠုင်တဴအိုတ်ရ။ 

က္ၜင်ရာမညဒူတဂှ် ဇက်တိတ်ကၠုင်တုဲ တ္ၚဲယးဂတဂှ် က္ၜင်စိတြဒူတ ကဵု က္ၜင်အမာတ် တ္ကအ်သိင်ဃဵု တိတ်ကၠုင်မွဲစွံရ၊ က္ၜင်ၜါမ တိတ်ကၠုင်လက်ကရဴဝွံ ဟိုတ်နူဗြဲကျာ ဟွံဓဝ်ယာတုဲ ဒးလဗိုတ်ကျာ ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ၊ ညးလ္ၚဵုမဟီု က္ၜင်စိတြဒူတဂှ် ဒးလဗိုတ်ကျာထကးဗၠိုက်အာတုဲ က္ၜင်အမာတ်တ္ကအ်သိင်ဃဵုတအ် ဟံင်ပြာ်ဂွံတုဲ ကလေင်လုပ်စဴအာ ဂၠံင်တ္ကအ်သိင်ဃဵုတေအ်ပၠန်ရ။ 

ပရိုင်က္ၜင်စိတြဒူတ ဒးဗိုတ်ကျာ မပေါဟ်အာအဒေါဝ်က္ၜဳမှာသၟိတ်ဂှ် တၠညးသၟိင်ဓမ္မစေတဳ ဂွံမိင်တုဲ အလုံရးနိဂီုရာမည သီုဖအိုတ် နွံအသံကဵုကၠောန်ဇၞောဝ်လ္တာ် ဇၞော်အလာံကဵုခၞံပတုပ်ရုပ်က္ၜင်စိတြဒူတတုဲ ကဵုစုတ်ဇွောံမ မပ္တံကဵုစၞကွာင်ၜဲ ယိုဟ်ၜန်လ္ၚီသာ် သတ်ဆုပါဒလ္ၚီသာ်ရ၊ ကဵုဍေန်ပၞာင်သ္ဍဴပူဇဴ ရတ်ပိပြကာတုဲ ဇၞောဝ်လ္တာ်၊ ဇၞောဝ်အလာံတအ်ဂှ် ပလံင်ပ္တိတ်ဇၟာပ် ဘုတ်ဘာကျာ် သီုဖအိုတ်ရ။ သ္ပတုဲ ယိုက်ဂုဏ်ဒေဝတဴ က္ၜဳမဏဳမေခဠာ ယိုက်ဂုဏ်ဒေဝတဴ ဂမၠိုင်ရ၊ သာ်ဝွံပၠေင်ကၠေံအန္တရာယ်တုဲ ဂိတုဘတ်ၜါစွေက်ဂှ် က္ၜင်စိတြဒူတဂှ် စိုပ်ကၠုင်သၞေဟ်ဍုင်လ္ဂုင်ရ။

ပဟိုတ်ကဵုသၟိင်ဓမ္မစေတဳ မပၠေင်ကၠေံအန္တရာယ်ဂှ်တုဲ ဂကူမန်ဂမၠိုင်အဆက်ဆက် စိုပ်ဂိတုဘတ်ပေင်မ္ဂး ညးကၠောန်ခၞံရုပ်က္ၜင်စိတြဒူတတုဲ ကွာင်ၜန် ယိုဟ်ၜန် လ္ၚီသာ် သတ်ဆုဇဗၠုလ္ၚီသာ် သီုကဵုပၟတ်ပၞာင်သ္ဍဴ ဇၞောဝ်လတာ် ဇၞောဝ်အလာံပူဇဴအိုတ်ရ၊ဟိုတ်ဂှ်ရ ပွမပူဇဴ ရဴသာ်ဝွံ က္ၜင်လ္ၚီ (ဂၠုင်လ္ၚီ) ညးကော်ခဴစ ဒဵုလၟုဟ်ရောင်&lt;ref&gt;လိခ်ဗွဟ်မန်တၟိ-အုပ်ဒုတိယ (၁၉၈၅) ဗော်ဒုင်ကာလိခ်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်၊ကွာန်ကံဗိန်။ မုက်လိက် ၃၆-၃၇ ။&lt;/ref&gt;။ 

== လညာတ် မပူဇဴ သၟိင်ဗြဲ (လညာတ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ == 
ပ္ဍဲ လိက်ပရေင် &quot;သဘင် ဂကောံမၞိဟ်အိန္ဒူရာမည&quot; ဂှ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ချူလဝ် ပ္ဍဲ ပြဝေဏဳမန်တမၠာ နွံ သဘင်အဓိက ပိ၊ သဘင်တမ်သၞာံ မဒှ် သဘင်ဝေင်အတး မဒုင်တၠုင် ဗြဲ၊ သဘင်လဒေါဝ်သၞာံ မဒှ် သဘင်မရော်ဂုဏ် သၟိင်ဗြဴ မဖဳဏာ သၟုတ် မကၠောန်ဗ္ဒဟ် ပ္ဍဲ ဂိတုဘတ်ပေင်၊ သဘင်ကၞောတ်သၞာံ မကၠောန် ဗ္ဒဟ် ပ္ဍဲ ဂိတုမာဃ်ပေင်။ 

စပ်ကု သဘင်လဒေါဝ်သၞာံ ဂှ် ညး ချူလဝ် ဗီုဏအ်။ 

သဘင် လဒေါဝ်သၞာံ

ကမၠောန်ဗ္ၚဂှ် ဒးကၠောန် ၜိုတ် ပိပန်ဂိတုမ္ဂး သကုတ်ပထမဂှ် အာစိုပ်ဒတုဲအိုတ်ရ။ တုဲပၠန် ဟိုတ်နူ ဗြဲတုဲ သၞေဝ်ကေဝ်တၞဟ်ဟ်တအ်၊ သတ်ဆုသတ်ဒုန်တအ်လေဝ် ဂၠိုင်ဂၠေင်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဒေသရးမန်ကီုရ။ ကမၠောန်ဗ္ၚ သကုတ်ပထမဂှ်လေဝ် တုဲ၊ ကမၠောန်သောင်။ မွဲလပါ်ဂှ်လေဝ် သတ်ဆုသတ်ဒုန်တအ်လေဝ် ဂၠိုင် ပ္ဍဲ အခိင် ဂိတုဘတ်ဂှ် အဲ စှ်ေစိုတ် မန်တမၠာတအ် ညးတအ် ကၠောန် သဘင်ဗလိ သၟိင်ဗြဲ သၟိင်ကျာ၊ နဒဒှ် မတင်ဂုဏ် ဒဒှ်ရ မကဵုနင် ဍာ်၊ တုဲပၠန် ရာဒနာ အာတ်မိက် ညံင်ဍာ်ဟဂွံဗၠိုတ်၊ ကျာ ဟဂွံထတ်တအ်ရ။ ကပေါတ်ဗလိတအ်ဂှ် စုတ် ကုက္ၜင်တုဲ ဖဳဏာ ဇရေင်ၜဳ ဟိုတ်မပတှ်ေကေတ် သၟိင်ဗြဲ သၟိင်ကျာ ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ၜဳရ။  ဗွဲကြဴ စိုပ်အခိင် အိန္ဒူရာမညဂှ် ဒှ်အာ သဘင်ဗဝ်သၟုတ်လ္ၚီ၊ လဆောဝ် ကော်စ သဘင်ဗဝ်သၟုတ်က္ၜင် ရ။ သဘင်ဗဝ်သၟုတ်လ္ၚီ မန်ပိုယ် မကၠောန်ကၠုင်ဒၟံင် နူ ခေတ်မူလမူလဳတေအ်ဂှ် ဗွဲကြဴဏအ် ဓဝ်ပတှ်ေမၞိဟ်တအ် ပြံင်လှာဲအာတုဲ ဗွဲမဂၠိုင် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဒှ် သဘင်မဒုင်တၠုင် ပိဋကတ်ပိ အခိင် မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသ မကေတ်နင် ပိဋကတ်၊ လဆောဝ် စၟတ်သမ္တီလဝ် လက်ထက် သၟိင်ဓမ္မစေတဳဂှ် ရန်တၟအ် ကုမှာထေရ်ဂမၠိုင် မစဴကၠုင် နူ တကအ်သိင်္ဃိုရ် ဂွံဗၠးဘဲတုဲ စကၠောန်ကၠုင်ရ။

ဗြဲအောန်စှ်ေ၊ တိကှ်ကၠုင် စိုပ် ၜိုတ် ဂိတုဝှ်ဂှ် သွက်ဂွံဗလိပူဇဴ ဗဴဇု ဗဴယိ မနွံဒၞာဲသ္ၚောဲသ္ၚောဲကီု ကြပ်ကြပ်ကီုဂှ် မန်တအ် ကၠောန်ဂၠိုင်ကၠုင်ရ။ ဥပမာ ဗဴဇု ဗဴယိ မနွံ လတူဒဵုတအ်ဂှ်လေဝ် မၞိဟ်တအ် ကောံ ရေင်သကအ်တုဲ အာဗလိပူဇဴအိုတ်ရ။ အခိင်သာသနာဗုဒ္ဓ၊ ဒၞာဲလ္ၚဵု မွဲစွံ သီုကျာ်ဟိန္ဒူ မစိုပ်ကၠုင် ဒေသရးမန်တုဲ ဒၞာဲဒတန်ဗဴဇု ဗဴယိတအ်ဂှ် သီုဒှ်အာ ဒၞာဲကျာ်စေတဳဂမၠိုင်ရ။ ဗဴဇုတအ်ဂှ် ဒှ် ပၟင်ပၟဲ ကျာ်စေတဳတအ်ရ။ အခိုက်တြေံ လိုက်ဝှ် တိကှ် မကၠုင် ဗလိပူဇဴဒၟံင် ဗဴဇုဗဴယိတအ်ဂှ် ဆက်ကၠောန်ကၠုင်တုဲ မကံက် အဓိပ္ပါယ် ၜိုန်ရ ပြံင်လှာဲအာကီုလေဝ် ဗီုပြင် မကၠောန်ဂှ် စဵုတၞဟ်ခြာကွေဟ်ဟ် ဟွံသေင်ရ။ နူ သဘင်မဗလိ ဗဴဇုဗဴယိဂှ် ဒှ်ကၠုင် သဘင်ကျာ်ရ။ သဘင်ဗီုဏအ်ဂှ် လုပ်လၟိဟ် ဂကူသဘင် ဌာန်ဒတန်ပရဲ ရ။ 
ဗီုမကၠောန် သဘင်တအ်ဂှ် နကုသက်သဳလိက် ပြဟ်အိုတ် ပိုယ် ဂွံဆဵုကေတ် လိက်မန်တြေံ နူ အေဒဳ ၆ ဗွဝ်ကၠံ (သၞာံ မတုဲကၠုင် ၁၄၀၀ သၞာံ) မချူလဝ် ပ္ဍဲ ပါင်ထီုနရာဲ မနွံ သရဗူရဳ၊ ရးမရာဇ်သေံ ဗီုဏအ်ရ။  

က္မုန်အနုရာဓပုရ် ကောအ် ကုကန္ဒရ် ဇန်ဇိဟ်&lt;br&gt;
ရန်လေဟ် ကောမ္ညးဍောင် ပ[ဠိ] တ နာယ်သိနာဝ&lt;br&gt;
ဟန္နး တောယ် လောပ် ဍေယ်ဝေါအ်&lt;br&gt;

သၟိင်ဍုင်အနုရာဓပုရ် ကောံ ကုကန္ဒဝ်၊ သၟာဒယှ်ေ၊ သၟာလှ်ေ၊ ကောန်ဍုင်ကွာန် ပလိ နာဲသိနာဝဟန္နး တုဲ လုပ် ပ္ဍဲ ထီုဝွံ။

ရံင် ကုလိက်ဝွံတုဲ ဒဒှ်ရ ပ္ဍဲ အခိင်မကၠောန်သဘင်ကျာ်ဂှ် သၟိင်၊ ဂၞကျာ်ညး၊ သၟာလှ်ေ၊ သၟာဒယှ်ေ ကောန်ဍုင်ကွာန်တအ် ကောံအာ ဒၞာဲဂှ်ရ။ ညးတအ် ပူဇဴ ဗဴဇုဟာ၊ ကျာ်ဟိန္ဒူဟာ မနွံ မ္ၚးဂှ်တုဲ ညးတအ် လုပ်လ္ၚောဝ် ကျာ်မနွံ အပ္ဍဲထီုဂှ်ရ။ ဗွဲစၟတ် ဒၞာဲထီုဂှ် နူ ကိုပ်ကၠာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဟွံစိုပ်ကၠုင် ဒေသရးမန်ဂှ် ဒှ်လဝ် ဒၞာဲဒတန်ပရဲမွဲ ညးတအ် ကၠောန်ကၠုင်ဒၟံင် သဘင်ရိုဟ်ဒဒှ်သၞာံ ဒှ်မာန်ရ။ 
နူ လိက်မွဲပိုဒ်ဍောတ်ဏအ်ဂှ် ပိုယ် ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်ရ သဘင်ကျာ်တအ်ဂှ် နွံ ကုပရေင်လဟိင်စိုတ် လှ်ေဒယှ်ေ။  တုဲပၠန် သဘင်တအ်ဂှ် ညးဍုင်ကွာန်ကီု သီုသၟိင်တၠတအ်လေဝ် အာကီုရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ သဘင်တအ်ဂှ် ဒှ် ဒၞာဲမပ ညံင် ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဂွံကောံ ဂွံစုက်လုက် ရေင်သကအ်ရ။

နကုဗီုဏအ်ဂှ် သဘင် မကၠောန်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဍုင်ကွာန်မန်တြေံတြေံတအ်ဂှ် ဂွံဆဵုဒၟံင်ဏီရ။ ဥပမာ ပ္ဍဲ ကၟာဝက် မဒှ် ဌာန်တွိုပ်သုက် အဲ ညးမချူလိက်ဏအ်မ္ဂး ဇၟာပ်မစိုပ် တ္ၚဲအတးတိုန်မ္ဂး ကၠောန် သဘင်ကျာ်ဇြာရ။ ပိုယ် လ္ၚတ်ရံင် သဘင်ဂှ်မ္ဂး ပိုယ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲ တ္ၚဲဂှ် ညးတအ် ဝေင်သဘင် သ္ၚိဗဴဇု ပ္ဍဲ ကွာန်ထံင်ကှ်ေ၊ ပ္ဍဲ ဒၞာဲ သ္ၚိဗဴဇုဂှ်မ္ဂး ဒးလှ်ေ ကဆိင်၊ ဒးနွံ ကုပေါယ်လက်ပၠုဲကောန်င္ၚာ်။ တုဲမ္ဂး သဝ်တ္ၚဲဂှ် နူ ဒၞာဲဂှ် မၞိဟ်တအ် ကောံရေင်သကအ်တုဲ ကဝါက်ပၞာင်တုဲ အာဍေန်ပူဇဴ ကျာ်ဇြာရ။ ညံင်ရဴ ညးဍုင်ကွာန်တအ် မဗလိ ဗဴဇုကွာန်ထံင်ကှ်ေကီု ဗဴဇုကျာ်ဇြာလေဝ် ညးတအ် ဗလိကီုရ။ သဘင်ကျာ်ဗုဒ္ဓဘာသာဂှ် ဒှ် သဘင်သွက်ဂွံပခိုဟ်ပတိုန် ဒ္ဂေတ်ပြဝမၞိဟ် (ethical structure)၊ သဘင်ဂကူရးတၞံ မဒှ် သဘင်ဂကူမန်တြေံဂှ် ဒှ် သဘင်ဒြဟတ်သဘာဝ (cosmic vitality) တုဲ ၜါဂှ် ပံင်မွဲစွံတုဲ ကၠောန် သဘင်ပံင်နှဴ (hybrid celebration) ရ။ 


== နိဿဲ ==
[[Category:ကဏ္ဍအဓိက!]]
[[Category:AN]]
[[Category:ပရေင်ဘာသာ]]
{{DEFAULTSORT:ဗဝ်သၟတ်ဗပေင်ဂိတုဘတ်}}</text>
      <sha1>ki0rvhqi3pftby9q8nc5cutsjf8dmg0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>57462</id>
      <parentid>57461</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T10:33:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Htawmonzel</username>
        <id>25</id>
      </contributor>
      <comment>/* လညာတ် မပူဇဴ သၟိင်ဗြဲ (လညာတ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ */</comment>
      <origin>57462</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32335" sha1="gnf478mex5zgd3vxwa3rnhafs3y6ddd" xml:space="preserve">'''သဘင်ဗဝ်သၟုတ်က္ၜင်''' (လဆောဝ် ကော် '''ဗဝ်သၟုတ် ဗပေင်ဂိတုဘတ်''') ဝွံ ဒှ် အခိုက်ကၞာမန် ကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာ မကၠောန် သဘင်ဗဝ်သၟုတ် ပ္ဍဲ တ္ၚဲ ဂိတုဘတ်ပေင်၊ သၟုတ်တအ်ဂှ် နကုအခိုက်ကၞာ စုတ် လတူ က္ၜင်၊ ဒေသလ္ၚဵုမ္ဂး က္ၜင်ဂှ် သီုဖဳဖျေဟ် ဍာ်လေဝ် နွံကီုရ။ စပ် ကု အခိုက်ကၞာဝွံတုဲ တမ်မူလ စေန်ဆက်ကၠုင် နူလဵုရောဂှ် လညာတ် နွံ နာနာသာ်၊ လညာတ် ကိုပ်ကၠာဂှ် ညးဂမၠိုင် စှ်ေစိုတ် ဒှ် သဘင်မပစၟတ်သမ္တီ ဒုင်တၠုင် ပိဋကတ်ပိ မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသ မကေတ်နင် နူ တကအ်သိင်္ဃိုရ်။ [[ထဝ်သောန်၊ နာဲ|အစာထဝ်သောန် (]]အစာထောန်သိင်) လ္ၚတ် ဗှ်ရံင် ဝင်မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသ နူ လိက်ပတ်နာနာ သီု မူသၠရိုတ်တုဲ ပ္ဍဲ လိက်တအ်ဂှ် ဟွံချူစၟတ်သမ္တီလဝ် ဒဒှ်ရ မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသ မစိုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ဂိတုဘတ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ညး ညာတ်ကေတ် အခိုက်ကၞာဝွံ စေန်ဆက်ကၠုင် နူဂှ် ဒှ် ဟွံမာန်ရ။ 

အစာထဝ်သောန် လ္ၚတ်ရံင် အရာမဆေင်စပ် ကုဗုဒ္ဓဘာသာ နကုက္ၜင်တုဲ ညး ညာတ်ကေတ် ပ္ဍဲ ပရေင်ကမၠောန် သၟိင်ဓမ္မစေတဳ မသအးသာသနာ မဗလးဏာ ခမဳသင်မန် တကအ်သိင်္ဃိုရ် သွက်ဂွံပ္တိုန်ခမဳတၟိဂှ် အခိင်ကာလ ခမဳသင်တအ် မကလေင်စဴကၠုင် ဍုင်မန်ဂှ် က္ၜင်စိတြဒူတ တိတ် နူ သၞေဟ်ဝလလိဂါမ ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၈၃၈ ဂိတုဘတ် ၜါမၟံက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ၊ တုဲ စိုပ်ကၠုင် ဍုင်မန် ပ္ဍဲ ဂိတုဘတ် ၜါစွေက်။ ပ္ဍဲ လိက်စၟတ်သမ္တီဂမၠိုင်ဂှ် ဟွံချူစၟတ်သမ္တီလဝ် နကုအစာထဝ်သောန် ညး ဆိင်ကေတ် သွက် က္ၜင်စိတြဒူတ ဂွံဗၠးဘဲတုဲ ပ္ဍဲ ဂိတုဘတ်ပေင်ဂှ် မန်တအ် ကၠောန် သဘင်ဗဝ်သၟုတ်က္ၜင် ဒှ်မာန်ရောင်။ ပဟိုတ်နူ အခိင်ဂှ်တုဲ စဵုအခိင်လၟုဟ် မန်တအ် ကၠောန်ဒၟံင် သဘင်ဗဝ်သၟုတ်က္ၜင်ဖိုဟ်ရ။ 

လညာတ်မွဲပၠန် ဂှ် ဒှ် လညာတ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ မချူဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဗွဲကြဴဏအ်။ နကုလညာတ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာမ္ဂး အခိုက်ကၞာဗဝ်သၟုတ်က္ၜင်ဏအ်ဂှ် ဒှ် အခိုက်မန်တမၠာ ဆက်စပ် ကုပရေင်တဵုသြောအ်၊ ကု ဍာ်ဗြဲ မဒှ် အခိုက်ကၞာ မန်တအ် ကၠောန်ကၠုင် ကိုပ်ကၠာ ဂကူမန် ဟွံစုက်လုက် ကုယေန်သၞာင်အိန္ဒိယ မတွဟ်ဂး ဗုဒ္ဓဘာသာဏီရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ဒှ် အခိင်ဂကူမန်တအ် ကလိဂွံဍာ်ဗြဲတုဲ၊ တဵုသြောအ်တုဲ၊ တၞဟ်နမရော်ဂုဏ် သၟိင်ဗြဲ၊ တၞဟ်နမရာဒနာ ဟွံဂွံပလီုပလာ်တုဲ ပူဇဴသၟိင်ဗြဲရ။ အခိုက်ကၞာတမၠာဏအ်ဂှ် အခိင်ကာလ ဂကူမန်တအ် ရှ်ေသှ်ေဗုဒ္ဓဘာသာဂှ် ပြံင်လှာဲ ဒှ်အာ နဒဒှ် အခိုက်ကၞာ မဆက်စပ် ကုဗုဒ္ဓဘာသာရ။&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=မန်ဇြာ |first1=ဗဳထဝ် |last2= |first2= |date=ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၆ |title=သဘင် ဂကောံမၞိဟ်အိန္ဒူရာမည |url= |journal=ဂျာနေဝ်အမာတ်ဒိန် |volume= |issue=၅၇ |publisher= |pages= |doi= |access-date=}}&lt;/ref&gt;


== လညာတ် အစာထဝ်သောန် အတိုင် ညးမချူလဝ် ပေင်ပေင်==
ရံင်ကေတ်ကဵု ပွဗဝ်သၟုတ် နကဵုက္ၜင်ဂှ်တုဲ အခိုက်ကၞာမန်ဏံဂှ် မုဟိုတ်ကၠောန်စဗီုဏံရော။ စပ္တန်နူအခိင်လဵုဒှ် ကၠုင်ဂှ်ရော။ ကာလဂၠိုက်ဂၠာဲဝင်တြေံဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဝါဒ ၜါပြကာရ။

ဝါဒမွဲဂှ် ဂွံဗဝ်သၟုတ်ဗီုဏံဂှ် ကာလမဟာထေရ် ဗုဒ္ဓဃောသကၠောံ အာတ္ကံသိုင်ဃဵု ချူချာဲကေတ်ပိဋကတ်ပိတုဲ ကာလကလေင်စဴစိုပ်ဍုင်မန်ဂှ် ဒှ်အခိင်ဂိတုဘတ်ပေင်ဂှ်တုဲ၊ နကဵုပူဇဴ ပိဋကတ်ပိ ကေုာံ မဟာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသဂှ်ရ သ္ဘင်ဗဝ်သၟုတ် ဗပေင်ဘတ်ဂှ် ဒှ်ကၠုင်ရဂှ် ဟီုသအိုတ်ရ။ 

ဝါဒမွဲပၠန်ဂှ် ဨကရာဇ်ဓမ္မစေတဳ သၟိက်မိက်ဂွံ သ္အးဇ္ၚးသာသၞာ စိုတ်ဒှ်တုန်တုဲ ဗလးဏါ မဟာထေရ် ၂၂ ဇကု ကေုာံ ကောန်ခမဳ ၂၂ ဇကု ကဵုကၠောံအာ တ္ကံသိင်ဃဵုဗှ်ပယျင်တၟိ ပ္ဍဲကဵုသီဍာ် ပ္ဍဲၜဳကလျာဏဳဂှ်ရ။ မဟာထေရ်တံစိုပ်အာတ္ကံသိင်ဃဵုဗှ်ပယျင်တၟိပ္ဍဲၜဳကလျာဏဳတုဲ ကာလကလေင်စဴစိုပ်ဍုင်မန်ပ္ဍဲဘတ်ပေင်ဂှ် ကောန်ဍုင်မန်တံ ဒုင်တၠုင် ပူဇဴမဟာထေရ်တံဂှ်တုဲ အခိုက်ဗဝ်သၟုတ်ဗပေင် ဂိတုဘတ်ဂှ် ဒှ်ကၠုင်ရောင် ဟီုစမွဲဗီုပၠန်ရ။ 

စပ်ကဵုဝါဒပူဇဴမဟာထေရ် ဗုဒ္ဓဃောသတုဲ ကာလဂၠိုက်ဂၠာဲ လိက်သၠရိုတ်တြေံတြေဟ်ဂှ် ဂွံဆဵု ကေတ်သၠရိုတ်ဗွဲကၞပ်ချူလဝ်ဝင် ဗုဒ္ဓဃောသဂှ်ရ။ ပ္ဍဲသၠရိုတ်ဂှ် ပၞောဝ်ကဵုဝင် ဗုဒ္ဓဃောသချူလဝ် ဗွဲမဂၠိုင်ကီုလေဝ် ပရော ဗုဒ္ဓဃောသ ကလေင်စိုပ်ကၠုင် ဍုင်မန်ပ္ဍဲကဵုဂိတုဘတ်ဂှ် ဟွံဆုသက်က်ရ။ ဆဂး ကာလ ဗုဒ္ဓဃောသ အာတ္ကံသိင်ဃဵု ကေတ်ပိဋကတ်ပိဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်သာသၞာ ၉၅၆ ရဂှ် ချူလဝ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ဂှ် ဟွံဆဵုကေတ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဆေင်ကဵုဗဝ်သၠုတ်နကဵုက္ၜင် ပ္ဍဲဂိတုဘတ်ပေင်ဂှ် ဟွံစပ်ကဵုပူဇဴ ပိဋကတ်ပိကေုာံ ဗုဒ္ဓဃောသရဂှ် ဟီုမာန်ရ။  

စပ်ကဵု မဟာထေရ် (၂၂) ဇကု ကဵု ခမဳ (၂၂) ဇကု ကာလ အာတ္ကံသိင်ဃဵုဂှ် ဒးက္ညအာကဵုၜါက္ၜင်မၞုံယၟုရာမဒူတ။ မဟာထေရ် ၁၁ ဇကု ကဵု ခမဳဍောတ် ၁၁ ဇကု က္ညအာနကဵုက္ၜင်စိတြဒူတတိတ်အာနူပါင်ၜဳယံင်က (ဍုင်မန်) ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၈၃၇ ဂိတုမာ် (၁၂) စွေက်တ္ၚဲစန် (၂၂-၁-၁၄၇၆)ဂှ် ဂၠံင်ဍာ်ဒး ကျာဒးတုဲ စိုပ်အာဍုင်ကာလမ္ဗ(ကိုလံဗို) ဍုင်လင်္ကာပ္ဍဲဂိတုဖဝ်ရဂိုန် (၈) စွေက်တ္ၚဲသိုက် (၁၆-၂-၁၄၇၆) ရ။   

ကိစ္စပ္တိုန်ပယျုင်တုဲဒှ်အိုတ်တုဲ ကာလဂွံကလေင်စဴဍုင်မန်ဂှ် က္ၜင်စိတြဒူတ အဃဵုဖျေံလဝ်ဂြင်တၟံ ဒေံါမံင်ပ္ဍဲသၞေဟ်ကာလမ္ဗ(ကိုလံဗို)ဂှ် ဒးလဗိုတ်ကျာတုဲ က္ၜင်ဂှ်လီုအာရ။ဟိုတ်ဂှ်ရ မဟာထေရကဵု ခမဳဍောတ်တံ ဂွံစဴဍုင်မန်ဂှ် ဒးဂၠာဲက္ၜင်တၞဟ်ရ။ ပ္ဍဲကဵုဂၠာဲက္ၜင်တၞဟ်ဂှ် မဟာထေရ် (၄) ဇကုကဵု ခမဳဍောတ်(၄) ဇကုဂှ်မွက္ဍိုပ်-မဟာထေရ် (၇)ဇကုကဵု ခမဳဍောတ်(၇)ဇကုဂှ် မွဲက္ဍိုပ် ဒးပြးအာညးသ္ကအ်ရ။   

ပၞောဝ်ကဵု မဟာထေရ် (၄) ဇကုကဵုကွး (၄)ဇကု-မဟာထေရ်ပိဇကုကဵုကွးပိဂှ်မွဲက္ၜင် မဟာထေရ်ရမွဲဇကုကဵုကွးမွဲဂှ် မွဲက္ၜင် သွက်သ္ဂောံကလေင်စဴဍုင်မန် တိတ်ကၠုင် နူသၞေဟ် နာဝုတ(ဍုင်လင်္ကာ) ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၈၃၉ ဂိတုပသာ် ၄ မံက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ (၁၆-၄-၁၄၇၇) ရ။   

က္ၜင်မဟာထေရ်ပိဇကုကဵု ကွးပိဍိုက်ကၠုင်ဂှ် စိုပ်ကုသဳ(ဖါသဳ)ပ္ဍဲဇှေ်(၁) မံက်တ္ၚဲအၚာ (၁၃-၅-၁၄၇၇) တုဲ က္ၜင်မဟာထေရ်မွဲဇကုကဵု ကွးမွဲဇကုဍိုက်ကၠုင်ဂှ် စိုပ်ကုသဳ(ဖါသဳ) ပ္ဍဲဇှေ် (၄) မံက် တ္ၚဲသိုက် (၁၆-၅-၁၄၇၇) ရ။ ကလေင်စဴစိုပ်ဍုင်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲဒဂိုန် (၁၃) မံက် တ္ၚဲစန် (၂၃-၆-၁၄၇၇) ရ။   

ပၞောဝ်ကဵုမဟာထေရ် (၇)ဇကုကဵု ကွး(၇)ဇကုပြးတိတ်အာ နူကဵုမဟာထေရ် (၄)ဇကုကဵုကွး (၄)ဇကုဂှ် မဟာထေရ်ပိဇကု-ဂွံက္ၜင်ပ္ဍဲသၞေဟ်ကောမာလ(ဍုင်လင်္ကာ)ဂှ် တိတ်စဴကၠုင် ဍုင်မန် ပ္ဍဲကဵုသ္က္ကရာဇ် ၈၄၁ ဂိတု ကထိုန်မွဲမံက် တ္ၚဲသိုက် (၁၅-၁၀-၁၄၇၉) စိုပ်ကုသဳ (ဖါသဳ) ပ္ဍဲ ၁၁ မံက် တ္ၚဲစန် (၂၅-၁၀-၁၄၇၉) တ္ၚဲစိုပ် ဟံသာဝတဳ (၁၄) မံက် တ္ၚဲဗြဴပတိ (၂၈-၁၀-၁၄၇၉) ရ။   

မဟာထေရ် (၄) ဇကုကဵု ကွး(၄)ဇကုသှေ်ၜက်မံင် ပ္ဍဲတ္ကံသိင်ဃဵုဂှ် ကလေင်စဴဍုင်မန်ဟွံမာန်တုဲ ၂ စိုပ်အနိစ္စဓရ် ပ္ဍဲတ္ကံသိင်ဃဵုရဂှ် ချူလဝ်ပ္ဍဲပြကိုဟ်ဝင်သဳဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။   

ပရောက္ၜင် စိတြဒူတကဵုမဟာထေရ် (၁၁)ဇကုကေုာံ ကွး(၁၁) ဇကုဂှ် သောင်ကလးတုဲ ပရောင်က္ၜင်ရာမဒူတ ဒးဟီုပၠန်မ္ဂး က္ၜင်ရာမဒူတ ကုမဟာထေရ်(၁၁)ဇကု ကွး(၁၁) ဇကုဂှ် တိတ်ကၠုင် နူသၞေဟ်ဝလလိဂါမ (တ္ကံသိင်ဃဵု) ပ္ဍဲကဵုသက္ကရာဇ် ၈၃၈ ဂိတုဘတ်ၜါမံက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ (၂၁-၈-၁၄၇၆) တုဲ ဗွဲမသက္ကုအန္တရာယ်စိုပ်ကၠုင် ပါင်ၜဳယံင်က (ဍုင်မန်) ပ္ဍဲကဵု ဘတ် (၂) စွေက် တ္ၚဲဗြဴပ္တိ (၅-၉-၁၄၇၆) ရ။   

ရံင်ကေတ်ကဵု က္ၜင်ရာမဒူတ စိုပ်ကၠုင် ဘတ် (၂) စွေက်ဂှ်တုဲ  ဒးဆိင်ဆကေတ်မ္ဂး က္ၜင်နူတ္ကံသိင်ဃဵုတံ ကိစ္စတုဲဒှ်တုဲ သွက်သ္ဂောံကလေင်စဴ ဍုင်မန်နကဵု အန္တရာယ်ဟွံမွဲ ကောန်ဍုင်ဟံသာဝတဳတံ ဗဝ်သၟုတ်-ရာဒနာပူဇဴကၠောန်ကာကုသဵု ပ္ဍဲကဵုပေင်ဘတ်ရဂှ် ဒးခယျကေတ်ရ။ အတိုင်ဆိင်ဆတော်တၟော်တုဲ ဗဝ်သၟုတ် ရာဒနာပူဇဴဂှ်ရ က္ၜင်ရာမဒူတဂှ် စိုပ်ကၠုင်ဍုင်မန်ဗွဲမသက္ကုအန္တရာယ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူမန်တံရိုဟ်သၞာံ စိုပ်အခိင်ဂိတုဘတ်ပေင်မ္ဂး ကၠောန်ကာကုသဵုဗဝ်သၟုတ် နကဵုက္ၜင်ဂှ် သွက်က္ၜင်ကဵု သွက်မဟာထေရ်တံကီု ညံင်ဂွံဗၠးဘဲမှာသၟိတ် ဗီုရာဒနာပူဇဴလဝ် အခိင်တေံတေံဂှ် ဂွံကလေင်ဂွံသတိကီု ဂွံဒှ်ကုသဵုကဵု ကၠောန်စသ္ဘင်ဗဝ်သၟုတ်နကဵု က္ၜင်အိုတ်ရဂှ် ဒှ်မာန်ရောင် စှေ်ကေတ်စိုတ်ရ။    


== လိက်ဗွဟ်မန်တၟိ မူကအ်ဗိန်၊ က္ၜင်လ္ၚီ ==
က္ၜင်လ္ၚီ

ပ္ဍဲလက်ထက်သၟိင်ဓမ္မစေတဳပကင်ရင် ဍုင်ဟံသာဝတဳဂှ် ၜိုဟ်သြိုဟ်ဗွဲမလောန်ရ၊ သၟိင်ဂှ် ရန်တၟအ်ကဵုသာသနာ ဂွံဂဵုလဟဵုဇၞော်မောဝ်တုဲ ခမဳနူဍုင်မန်တအ်ဂှ် နိမန်ဏာဍုင်သိင်ဃဵုတေအ်တုဲ ကဵုထပ်ပ္တိုန်ခမဳတၟိရ၊ ကောန်ရာမည ဗှ်ခမဳ ပတိုန်ပယျင် ပ္ဍဲကြုင်ကလျာဏဳဂှ်တုဲ ဨကရာဇ်တၠညးတ္ကအ်သိင်ဃဵုဂှ် ကဵုဒါန်ပရိက္ခရာဒစာံ သီုဒါန်တၞဟ်ဟ်သာ်ရ။

ခမဳရာမညဂမၠိုင် ကိစ္စဇကု အာစိုပ်ဒတုဲတုဲ  ပ္ဍဲကာလမကလေင်စဴကၠုင်ဂှ် တၠညးဍုင်သိင်ဃဵု ကဵုနင်ပရေင် စၟာဲစၟိန်ဗွဲမဂၠိုင် တိုန်ဍိုက်ဂွံက္ၜင် ရာမဒူတတုဲ ဇက်တိတ်ကၠုင်အိုတ်ရ။ က္ၜင်ရာမဒူတဂှ် ဗွဲမပြဟ် ကၠုင်စိုပ်သၞေဟ်ဍုင်လ္ဂုင်ရ၊ တၠညးသၟိင်ဓမ္မစေတဳ ကေုာံ အမာတ် သ္ကိုပ်ပၞာန်ဂမၠိုင် သီုကောန်ဍုင်ကောန်ကွာန်ဂမၠိုင် ကၠုင်ဒုင်တၠုင်တဴအိုတ်ရ။ 

က္ၜင်ရာမညဒူတဂှ် ဇက်တိတ်ကၠုင်တုဲ တ္ၚဲယးဂတဂှ် က္ၜင်စိတြဒူတ ကဵု က္ၜင်အမာတ် တ္ကအ်သိင်ဃဵု တိတ်ကၠုင်မွဲစွံရ၊ က္ၜင်ၜါမ တိတ်ကၠုင်လက်ကရဴဝွံ ဟိုတ်နူဗြဲကျာ ဟွံဓဝ်ယာတုဲ ဒးလဗိုတ်ကျာ ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ၊ ညးလ္ၚဵုမဟီု က္ၜင်စိတြဒူတဂှ် ဒးလဗိုတ်ကျာထကးဗၠိုက်အာတုဲ က္ၜင်အမာတ်တ္ကအ်သိင်ဃဵုတအ် ဟံင်ပြာ်ဂွံတုဲ ကလေင်လုပ်စဴအာ ဂၠံင်တ္ကအ်သိင်ဃဵုတေအ်ပၠန်ရ။ 

ပရိုင်က္ၜင်စိတြဒူတ ဒးဗိုတ်ကျာ မပေါဟ်အာအဒေါဝ်က္ၜဳမှာသၟိတ်ဂှ် တၠညးသၟိင်ဓမ္မစေတဳ ဂွံမိင်တုဲ အလုံရးနိဂီုရာမည သီုဖအိုတ် နွံအသံကဵုကၠောန်ဇၞောဝ်လ္တာ် ဇၞော်အလာံကဵုခၞံပတုပ်ရုပ်က္ၜင်စိတြဒူတတုဲ ကဵုစုတ်ဇွောံမ မပ္တံကဵုစၞကွာင်ၜဲ ယိုဟ်ၜန်လ္ၚီသာ် သတ်ဆုပါဒလ္ၚီသာ်ရ၊ ကဵုဍေန်ပၞာင်သ္ဍဴပူဇဴ ရတ်ပိပြကာတုဲ ဇၞောဝ်လ္တာ်၊ ဇၞောဝ်အလာံတအ်ဂှ် ပလံင်ပ္တိတ်ဇၟာပ် ဘုတ်ဘာကျာ် သီုဖအိုတ်ရ။ သ္ပတုဲ ယိုက်ဂုဏ်ဒေဝတဴ က္ၜဳမဏဳမေခဠာ ယိုက်ဂုဏ်ဒေဝတဴ ဂမၠိုင်ရ၊ သာ်ဝွံပၠေင်ကၠေံအန္တရာယ်တုဲ ဂိတုဘတ်ၜါစွေက်ဂှ် က္ၜင်စိတြဒူတဂှ် စိုပ်ကၠုင်သၞေဟ်ဍုင်လ္ဂုင်ရ။

ပဟိုတ်ကဵုသၟိင်ဓမ္မစေတဳ မပၠေင်ကၠေံအန္တရာယ်ဂှ်တုဲ ဂကူမန်ဂမၠိုင်အဆက်ဆက် စိုပ်ဂိတုဘတ်ပေင်မ္ဂး ညးကၠောန်ခၞံရုပ်က္ၜင်စိတြဒူတတုဲ ကွာင်ၜန် ယိုဟ်ၜန် လ္ၚီသာ် သတ်ဆုဇဗၠုလ္ၚီသာ် သီုကဵုပၟတ်ပၞာင်သ္ဍဴ ဇၞောဝ်လတာ် ဇၞောဝ်အလာံပူဇဴအိုတ်ရ၊ဟိုတ်ဂှ်ရ ပွမပူဇဴ ရဴသာ်ဝွံ က္ၜင်လ္ၚီ (ဂၠုင်လ္ၚီ) ညးကော်ခဴစ ဒဵုလၟုဟ်ရောင်&lt;ref&gt;လိခ်ဗွဟ်မန်တၟိ-အုပ်ဒုတိယ (၁၉၈၅) ဗော်ဒုင်ကာလိခ်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်၊ကွာန်ကံဗိန်။ မုက်လိက် ၃၆-၃၇ ။&lt;/ref&gt;။ 

== လညာတ် မပူဇဴ သၟိင်ဗြဲ (လညာတ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ) == 
ပ္ဍဲ လိက်ပရေင် &quot;သဘင် ဂကောံမၞိဟ်အိန္ဒူရာမည&quot; ဂှ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ချူလဝ် ပ္ဍဲ ပြဝေဏဳမန်တမၠာ နွံ သဘင်အဓိက ပိ၊ သဘင်တမ်သၞာံ မဒှ် သဘင်ဝေင်အတး မဒုင်တၠုင် ဗြဲ၊ သဘင်လဒေါဝ်သၞာံ မဒှ် သဘင်မရော်ဂုဏ် သၟိင်ဗြဴ မဖဳဏာ သၟုတ် မကၠောန်ဗ္ဒဟ် ပ္ဍဲ ဂိတုဘတ်ပေင်၊ သဘင်ကၞောတ်သၞာံ မကၠောန် ဗ္ဒဟ် ပ္ဍဲ ဂိတုမာဃ်ပေင်။ 

စပ်ကု သဘင်လဒေါဝ်သၞာံ ဂှ် ညး ချူလဝ် ဗီုဏအ်။ 

သဘင် လဒေါဝ်သၞာံ

ကမၠောန်ဗ္ၚဂှ် ဒးကၠောန် ၜိုတ် ပိပန်ဂိတုမ္ဂး သကုတ်ပထမဂှ် အာစိုပ်ဒတုဲအိုတ်ရ။ တုဲပၠန် ဟိုတ်နူ ဗြဲတုဲ သၞေဝ်ကေဝ်တၞဟ်ဟ်တအ်၊ သတ်ဆုသတ်ဒုန်တအ်လေဝ် ဂၠိုင်ဂၠေင်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဒေသရးမန်ကီုရ။ ကမၠောန်ဗ္ၚ သကုတ်ပထမဂှ်လေဝ် တုဲ၊ ကမၠောန်သောင်။ မွဲလပါ်ဂှ်လေဝ် သတ်ဆုသတ်ဒုန်တအ်လေဝ် ဂၠိုင် ပ္ဍဲ အခိင် ဂိတုဘတ်ဂှ် အဲ စှ်ေစိုတ် မန်တမၠာတအ် ညးတအ် ကၠောန် သဘင်ဗလိ သၟိင်ဗြဲ သၟိင်ကျာ၊ နဒဒှ် မတင်ဂုဏ် ဒဒှ်ရ မကဵုနင် ဍာ်၊ တုဲပၠန် ရာဒနာ အာတ်မိက် ညံင်ဍာ်ဟဂွံဗၠိုတ်၊ ကျာ ဟဂွံထတ်တအ်ရ။ ကပေါတ်ဗလိတအ်ဂှ် စုတ် ကုက္ၜင်တုဲ ဖဳဏာ ဇရေင်ၜဳ ဟိုတ်မပတှ်ေကေတ် သၟိင်ဗြဲ သၟိင်ကျာ ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ၜဳရ။  ဗွဲကြဴ စိုပ်အခိင် အိန္ဒူရာမညဂှ် ဒှ်အာ သဘင်ဗဝ်သၟုတ်လ္ၚီ၊ လဆောဝ် ကော်စ သဘင်ဗဝ်သၟုတ်က္ၜင် ရ။ သဘင်ဗဝ်သၟုတ်လ္ၚီ မန်ပိုယ် မကၠောန်ကၠုင်ဒၟံင် နူ ခေတ်မူလမူလဳတေအ်ဂှ် ဗွဲကြဴဏအ် ဓဝ်ပတှ်ေမၞိဟ်တအ် ပြံင်လှာဲအာတုဲ ဗွဲမဂၠိုင် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဒှ် သဘင်မဒုင်တၠုင် ပိဋကတ်ပိ အခိင် မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသ မကေတ်နင် ပိဋကတ်၊ လဆောဝ် စၟတ်သမ္တီလဝ် လက်ထက် သၟိင်ဓမ္မစေတဳဂှ် ရန်တၟအ် ကုမှာထေရ်ဂမၠိုင် မစဴကၠုင် နူ တကအ်သိင်္ဃိုရ် ဂွံဗၠးဘဲတုဲ စကၠောန်ကၠုင်ရ။

ဗြဲအောန်စှ်ေ၊ တိကှ်ကၠုင် စိုပ် ၜိုတ် ဂိတုဝှ်ဂှ် သွက်ဂွံဗလိပူဇဴ ဗဴဇု ဗဴယိ မနွံဒၞာဲသ္ၚောဲသ္ၚောဲကီု ကြပ်ကြပ်ကီုဂှ် မန်တအ် ကၠောန်ဂၠိုင်ကၠုင်ရ။ ဥပမာ ဗဴဇု ဗဴယိ မနွံ လတူဒဵုတအ်ဂှ်လေဝ် မၞိဟ်တအ် ကောံ ရေင်သကအ်တုဲ အာဗလိပူဇဴအိုတ်ရ။ အခိင်သာသနာဗုဒ္ဓ၊ ဒၞာဲလ္ၚဵု မွဲစွံ သီုကျာ်ဟိန္ဒူ မစိုပ်ကၠုင် ဒေသရးမန်တုဲ ဒၞာဲဒတန်ဗဴဇု ဗဴယိတအ်ဂှ် သီုဒှ်အာ ဒၞာဲကျာ်စေတဳဂမၠိုင်ရ။ ဗဴဇုတအ်ဂှ် ဒှ် ပၟင်ပၟဲ ကျာ်စေတဳတအ်ရ။ အခိုက်တြေံ လိုက်ဝှ် တိကှ် မကၠုင် ဗလိပူဇဴဒၟံင် ဗဴဇုဗဴယိတအ်ဂှ် ဆက်ကၠောန်ကၠုင်တုဲ မကံက် အဓိပ္ပါယ် ၜိုန်ရ ပြံင်လှာဲအာကီုလေဝ် ဗီုပြင် မကၠောန်ဂှ် စဵုတၞဟ်ခြာကွေဟ်ဟ် ဟွံသေင်ရ။ နူ သဘင်မဗလိ ဗဴဇုဗဴယိဂှ် ဒှ်ကၠုင် သဘင်ကျာ်ရ။ သဘင်ဗီုဏအ်ဂှ် လုပ်လၟိဟ် ဂကူသဘင် ဌာန်ဒတန်ပရဲ ရ။ 
ဗီုမကၠောန် သဘင်တအ်ဂှ် နကုသက်သဳလိက် ပြဟ်အိုတ် ပိုယ် ဂွံဆဵုကေတ် လိက်မန်တြေံ နူ အေဒဳ ၆ ဗွဝ်ကၠံ (သၞာံ မတုဲကၠုင် ၁၄၀၀ သၞာံ) မချူလဝ် ပ္ဍဲ ပါင်ထီုနရာဲ မနွံ သရဗူရဳ၊ ရးမရာဇ်သေံ ဗီုဏအ်ရ။  

က္မုန်အနုရာဓပုရ် ကောအ် ကုကန္ဒရ် ဇန်ဇိဟ်&lt;br&gt;
ရန်လေဟ် ကောမ္ညးဍောင် ပ[ဠိ] တ နာယ်သိနာဝ&lt;br&gt;
ဟန္နး တောယ် လောပ် ဍေယ်ဝေါအ်&lt;br&gt;

သၟိင်ဍုင်အနုရာဓပုရ် ကောံ ကုကန္ဒဝ်၊ သၟာဒယှ်ေ၊ သၟာလှ်ေ၊ ကောန်ဍုင်ကွာန် ပလိ နာဲသိနာဝဟန္နး တုဲ လုပ် ပ္ဍဲ ထီုဝွံ။

ရံင် ကုလိက်ဝွံတုဲ ဒဒှ်ရ ပ္ဍဲ အခိင်မကၠောန်သဘင်ကျာ်ဂှ် သၟိင်၊ ဂၞကျာ်ညး၊ သၟာလှ်ေ၊ သၟာဒယှ်ေ ကောန်ဍုင်ကွာန်တအ် ကောံအာ ဒၞာဲဂှ်ရ။ ညးတအ် ပူဇဴ ဗဴဇုဟာ၊ ကျာ်ဟိန္ဒူဟာ မနွံ မ္ၚးဂှ်တုဲ ညးတအ် လုပ်လ္ၚောဝ် ကျာ်မနွံ အပ္ဍဲထီုဂှ်ရ။ ဗွဲစၟတ် ဒၞာဲထီုဂှ် နူ ကိုပ်ကၠာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဟွံစိုပ်ကၠုင် ဒေသရးမန်ဂှ် ဒှ်လဝ် ဒၞာဲဒတန်ပရဲမွဲ ညးတအ် ကၠောန်ကၠုင်ဒၟံင် သဘင်ရိုဟ်ဒဒှ်သၞာံ ဒှ်မာန်ရ။ 
နူ လိက်မွဲပိုဒ်ဍောတ်ဏအ်ဂှ် ပိုယ် ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်ရ သဘင်ကျာ်တအ်ဂှ် နွံ ကုပရေင်လဟိင်စိုတ် လှ်ေဒယှ်ေ။  တုဲပၠန် သဘင်တအ်ဂှ် ညးဍုင်ကွာန်ကီု သီုသၟိင်တၠတအ်လေဝ် အာကီုရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ သဘင်တအ်ဂှ် ဒှ် ဒၞာဲမပ ညံင် ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဂွံကောံ ဂွံစုက်လုက် ရေင်သကအ်ရ။

နကုဗီုဏအ်ဂှ် သဘင် မကၠောန်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဍုင်ကွာန်မန်တြေံတြေံတအ်ဂှ် ဂွံဆဵုဒၟံင်ဏီရ။ ဥပမာ ပ္ဍဲ ကၟာဝက် မဒှ် ဌာန်တွိုပ်သုက် အဲ ညးမချူလိက်ဏအ်မ္ဂး ဇၟာပ်မစိုပ် တ္ၚဲအတးတိုန်မ္ဂး ကၠောန် သဘင်ကျာ်ဇြာရ။ ပိုယ် လ္ၚတ်ရံင် သဘင်ဂှ်မ္ဂး ပိုယ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲ တ္ၚဲဂှ် ညးတအ် ဝေင်သဘင် သ္ၚိဗဴဇု ပ္ဍဲ ကွာန်ထံင်ကှ်ေ၊ ပ္ဍဲ ဒၞာဲ သ္ၚိဗဴဇုဂှ်မ္ဂး ဒးလှ်ေ ကဆိင်၊ ဒးနွံ ကုပေါယ်လက်ပၠုဲကောန်င္ၚာ်။ တုဲမ္ဂး သဝ်တ္ၚဲဂှ် နူ ဒၞာဲဂှ် မၞိဟ်တအ် ကောံရေင်သကအ်တုဲ ကဝါက်ပၞာင်တုဲ အာဍေန်ပူဇဴ ကျာ်ဇြာရ။ ညံင်ရဴ ညးဍုင်ကွာန်တအ် မဗလိ ဗဴဇုကွာန်ထံင်ကှ်ေကီု ဗဴဇုကျာ်ဇြာလေဝ် ညးတအ် ဗလိကီုရ။ သဘင်ကျာ်ဗုဒ္ဓဘာသာဂှ် ဒှ် သဘင်သွက်ဂွံပခိုဟ်ပတိုန် ဒ္ဂေတ်ပြဝမၞိဟ် (ethical structure)၊ သဘင်ဂကူရးတၞံ မဒှ် သဘင်ဂကူမန်တြေံဂှ် ဒှ် သဘင်ဒြဟတ်သဘာဝ (cosmic vitality) တုဲ ၜါဂှ် ပံင်မွဲစွံတုဲ ကၠောန် သဘင်ပံင်နှဴ (hybrid celebration) ရ။

== နိဿဲ ==
[[Category:ကဏ္ဍအဓိက!]]
[[Category:AN]]
[[Category:ပရေင်ဘာသာ]]
{{DEFAULTSORT:ဗဝ်သၟတ်ဗပေင်ဂိတုဘတ်}}</text>
      <sha1>gnf478mex5zgd3vxwa3rnhafs3y6ddd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee</title>
    <ns>3</ns>
    <id>4009</id>
    <revision>
      <id>57443</id>
      <parentid>46155</parentid>
      <timestamp>2026-09-19T14:17:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50595-94</username>
        <id>5660</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကလေင်စၟဳစၟတ်လဝ် သက္ကရာဇ် သၞာံ ဒတောဝ်ဨကရာဇ်မန် ဂဇအ်နန် */ ဒကုတ်တၟိ</comment>
      <origin>57443</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="875539" sha1="pl2e65qq6qztnff69hh62r2mdt4tpw2" xml:space="preserve">ရော်ဂုဏ် အာစာဗညာသာၚ်မန်
   ချူဇန်အာလိက်မန်စဵုလအိတ်လမျီုရောၚ်
   ============================
     က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ဂှ် အခိၚ်ဓမ္မတာ ဟွံမံက်ဂတဝ် ပြာကတ်ကၠုၚ်ရ၊ အခိၚ်ကာလစိုပ် ပ္ၚံက်ကရေပ်မွဲမွဲမ္ဂး မံက်တိုန်ကၠုၚ်ရ၊ အချကာလ လိက်ပတ်မန်ပိုဲ ဒးဒုၚ်ခြိုၚ်လဝ်အပ္ဍဲဗွိုၚ် ဆဘာလကျာ်ဓဝ် တိတ်မ္ၚးဍုၚ်ကွာန်တေံဟွံဂွံဂှ် အာစာဗညာသာၚ်မန်တအ် က္တဵုဂစာန်လွဳပရာကၠုၚ်ဂှ် ဝၚ်ချဳဒရာၚ်ဝွံ၊ သေဗ်သၟေဟ်အာ အပ္ဍဲဝၚ်လျက်ပတ်မန်ပိုဲ ခိုဟ်ခိုဟ်မွဲရ။
     အဲဂွံချူ ပရူအ္စာဗညာသာၚ်မန်ဂှ် မိပ်စိုတ်လောတ်ရ၊ နူအဲဍောတ်ဍောတ် အခိၚ်ကာလ ဘဝထပိုဲခမဳ၊ မံၚ်ဘာဗ္ဂောပ ပရိယတ္တိ အပ္ဍဲဍုၚ်မတ်မလီုဂှ်၊ အပ္ဍဲအကြာသၞာံၜိုတ် (၁၉၉၁-၁၉၉၂) တေံဂှ်၊ ဂွံစလ္ၚတ်တီကေတ်ပရူညး၊ ဒၟာနူညးကလိဂွံလာဘ်တဆိပ်ကြာ၊ ပေါဲပြိုၚ် ချူလိက်ပတ် အပ္ဍဲတ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ရ၊ အပ္ဍဲပေါဲပြိုၚ်ချူလိက်ပတ်ဂှ်မ္ဂး မၞိဟ်တအ်ဂွံဇၞးကေတ်ညးဂှ် ဝါတ်ကွေံကွေံရ။
     အခိၚ်ဂှ်အဲလေဝ် ကလိဂွံလာဘ်ချူကဗျကီုတုဲ၊ ဘဝအာစာကၞေဟ်မွဲစွံ ကေၚ်ဆဵုကၠုၚ်ညးအလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ၊ သၟူအမြာဲစၠန်ညးဂှ်၊ ကိုပ်ကၠာနူဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ်ဂွံတီမံၚ်တုဲတဲု လိက်အုပ်ဝေါရလ္ၚီ မတိတ်နူကွာန်ညး၊  ဘာညးဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ် နူအခိၚ်ဘဝထပိုဲခမဳ ဍောတ်ဍောတ်ဂှ် ဗှ်လ္ၚတ်လဝ်ပြဵုမံၚ်တဲုတဲုရ၊ ဗွဲကြဴဏအ် ပိုဲက္ဍိုက်က္ဍိုပ်သၚ်သၟတ်လဂုၚ်တဲု၊ ဟိုတ်နူဒးအာတ်တမ်လိက်ဇရေၚ်အာစာကီုဂှ်တုဲ၊ နူကဵုအခိၚ်ဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်ဍုက်ကေဝ်ကဵု အာစာခိုဟ်ခိုဟ်ရ၊ ယၟုအဲဂှ်စဵုလၟုဟ် ညးကော်မံၚ်ယၟုခမဳ(နာရဒ) ဏီဖိုဟ်ဂှ်တဲု၊ သွက်အဲဂှ် ထပ်တဲု ဒှ်မံၚ်အမ်သဝ်ရ၊ သၞာံ ၂၀၁၈ အဲစိုပ်အာ သ္ၚိညးဂှ်လေဝ်၊ ညးကော်မံၚ်ယၟုအဲ မဒှ်ယၟုခမဳဂှ်ရ။
     လိက်ဗွဟ် မူကအ်ဗိန်တအ်ဂှ် ဒှ်အခေတ်ကာလညးတအ် ချဳဒရာၚ်ဂှ်တဲု၊ အခိၚ်တေံဂှ် ဒှ်အခေတ်ရဲဍုၚ်ကွာန် ညးတအ်ကၠောန်စဂွံဒှ်အခေတ် ကၠတ်ဖျေံကပေါတ် နူဍုၚ်သေံရ၊ ၜိုန်ရရဲကွာန်တအ် မိပ်လဟိၚ်မံၚ်ကဵု ပရေၚ်သိုက်သၠိၚ်ဖဲသအဳ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ကီုလေဝ် စိုတ်ဓါတ်အာစာတအ် စိန်ဝုန်မံၚ် အပ္ဍဲပရေၚ်လိက်ပတ်မန်ဂှ်၊ လောန်တဲုဒးကေတ်ဂုဏ်စရာဲရ၊ အခိၚ်တေံရဲကွာန်ကအ်ဗိန် ညးဂမၠိုၚ်ဒှ်မံၚ်သေဌဳကဆံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကီုရ၊ ဆဂးပရေၚ်ပိုန်ဟာန် ယဿပက်တအ်ဂှ် ဓရိုက်ပချဳစိုတ်ဓါတ်အာစာ အပ္ဍဲအရာဆာန်လိက်ပတ်မန်ဟွံမာန်ရောၚ် ထေၚ်ကေတ်ရ။
     အခေတ်ကာလ ညးတအ်ချဳဒရာၚ်လိက်ပတ်မန်ဂှ် ဒှ်အခေတ်ကာလလိက်ပတ်မန်ပိုဲ နွံမံၚ်အပ္ဍဲဗွိုၚ်ကျာ် အပ္ဍဲဆအကြာ ဘာလကျာ်ဓဝ် ဂှ်တုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်မန်တအ် ညံၚ်ရဴလၟုဟ် ဗှ်လိက်မန်ဒးမံၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ အခေတ်ကာလ သ္ကိုပ်ပၞာန်နေဝေန်တအ် အုပ်ဓုပ်ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ်တေံဂှ်၊ လိက်မန်ပိုဲယာက္ပိုပ်ဟွံမာန် သက်သက်ဂှ်တဲု ဒးချဳဒရာၚ်လိက်ပတ် အခေတ်ကၠာတေံဂှ် ဗၞတ်ဂလိုၚ်လဵုဒဒိုက်ဇၞော်မံၚ် ရောဂှ် ညးဟီုလဴထ္ၜးမ္ဂး လောန်တုဲ ကၠးကေတ် အပ္ဍဲစိုတ်ပိုဲ မာန်ရောၚ်။
     မွဲလ္ပာ်ဂှ် ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်အဃောဇၞော်မောဝ် ရဲဍုၚ်ကွာန်တအ် ကၠောန်စဂွံ မွဲလ္ပာ်ဂှ် ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက် ပရေၚ်လိက်ပတ် ဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ဂှ်တဲု၊ အကြာအန္တရာဲၜါသာ်ဏအ် အာစာတအ်သီုကျာ်ဇၞော်ပညာဒဳပတအ် ချဳဒရာၚ်မၚ်မွဲကၠုၚ်လိက်ပတ်မန်ပိုဲဂှ် ဒးတၚ်ဂုဏ်ကဵုညးတအ် စဵုကဵုမွဲအာယုက်ဟွံအိုတ်ရ၊ အခိၚ်တေံ ပိုဲတအ်ဘဝ ထပိုဲခမဳဍောတ်ဍောတ် သဘၚ်ဇွသၚ် ကျာ်ဇၞော်အာစာပညာဒဳပဂှ် ညံၚ်ရဴသဘၚ်ဍုၚ်သွဝ်ရ၊ ကောန်ကွာန်ညးတအ်လေဝ် အဃောကၠောန်စဂွံ အဃောဒယှ်တှ်မံၚ် အလံုကၟိန်ဍုၚ်ဟီုမာန်ရ၊ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကွာန်ညးတအ်ကဵု ပရေၚ်ချဳဒရာၚ် လိက်ပတ်ကွာန်ညးတအ် အခိၚ်တေံဂှ် သ္ပစၞးကဵုအလံုကောန်ဂကူမန်ပိုဲမာန်ရ၊ အကြာကျာ်ဇၞော်အ္စာတအ် ယၟုမဒယှ်တှ်မံၚ်တအ်ဂှ်၊ ယၟုအာစာဗညာသာၚ်မန်လေဝ် မောဝ်ဖ္ဍးမံၚ် ဗွဲမလောန်ကီုရ။
     အပ္ဍဲအကြာသၞာံၜိုတ် ၁၉၉၅ ဂှ် အဲချူပ္တိတ်လိက်အုပ် ( လညာတ်ပရၚ်တဲ ) တဲုကီု အဟိန်အာသွံလိက်အုပ် မဂ္ဂဇြေနိ ( လဂါံအာဇာနဲ ) ကီုတအ်ဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်အာဆဵုကဵုညးကီုရ၊ တမလိက်အာစာဂှ်လေဝ် ဒှ်အဓိက သွက်မဂ္ဂဇြေန်ပိုဲရ၊ အခိၚ်တေံဂှ်် ယၟုကၞေဟ်အာစာဂှ် မြမောဝ်ဇေတ်(ခယျးအပ္ဍဲ) လေဝ်ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ၊ အာစာဂှ် ၜိုန်ရဗျုထဴကီုလေဝ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်လိက်ပတ်မန် ဟွံဗျုတဴလးလးရ။
     ဗွဲကြဴဏအ် အခိၚ်နွံမံၚ်အပ္ဍဲကွာန်ဝၚ်္က ဇိုၚ်ပယျဵု အဟိန်ကၠောန်မံၚ်လိက်ပရိုၚ်သၞံၚ်တိုၚ်ရဂှ်လေဝ်၊ အခိၚ်အာဝေၚ် စိုပ်ကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ် မဒှ်ကွာန်သမ္ဘာအဲဂှ်လေဝ် အဲဂွံအာဆဵုမံၚ်ကဵုညးကီုရ၊ အဲစဴဝေၚ်ကွာန် နူကၟိန်ဍုၚ်မေရိကာန် ဗၞတ်ပိအလန်ဂှ်လေဝ် အဲဂွံအာဆဵုမံၚ်ညး သီုပိအလန်ကီုရ၊ ညးဝွံရံၚ်ကဵုဗီုရုပ်သာ်မၞိဟ်ကီု စိုတ်စရိုတ်ကီု ဆက်ဆောံကီု နာနာသာ် ခါတ်ရံၚ်အကာဲမ္ဂး ဒှ်အာစာကၞေဟ်ပိုဲမန် မဂပ်ဂဝ်လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်မွဲရောၚ်။
     ၜိုန်အာယုက်ညး မဗျုထဴဂလိုၚ်လဵုကီုလေဝ် အဟိန်အဲဇူဒီုမံၚ် အပ္ဍဲကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ်ဂှ် ညးကၠုၚ်ဝေၚ်စိုပ်ဇရေၚ်အဲမာန်ဂှ်တဲု၊ စိုတ်ဇဴအဲဂှ်လောန်တုဲ လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်လ္တူညးရ၊ ဟိုတ်နူပရေၚ်ဆက်ဆောံခိုဟ်တဲု လိက်ဂျာနေဝ် တိုၚ်ပ္ကဴပိုဲ ဥဒျာန်လိက်ပတ်ပိုဲ၊ မတိတ်မံၚ်အပ္ဍဲအမေရိကာန်ဝွံဂှ် ညးဗိုၚ်ဂိုတ်ဂစာန် ချူကဵုမာန်ဏီရ၊ ညးချူတဲု ကံုၚ်ပလံၚ်ဗ္စိုပ်ဇရေၚ်ကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ်၊ ဇရေၚ်အဲမာန်ဏီရ။

              အာစာဂှ်
              ၜိုန်ရဗျးထဴကီုလေဝ်
              စိုတ်ဓါတ်ဆာန်လိက်မန်ဂှ်
              ဟှံဗှုထူလးလးရ။

     လိက်အုပ်ညးပ္တိတ်လဝ်ဂှ်လေဝ် နူအာစာပါန်ထဝ် ကော်(ဖံၚ်သာၚ်မန်) မဒှ်ကောန်ညး မတန်တဴမံၚ် အပ္ဍဲဝှတ်ဝိၚ်၊ ကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်မွဲစွံဂှ်လေဝ် ညးကၠုၚ်ကဵုဒါန်ကုအဲကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်ညး ချူဇန်မံၚ် အပ္ဍဲဂျာနေဝ် အမာတ်ဒိန် တအ်ဂှ်လေဝ် အဲကလိဂွံအခေါၚ် ဗှ်လ္ၚတ်ကီုရ၊ အခိၚ်ပိုဲဍောတ်တအ် လိက်မဂ္ဂဇြေန် ဂျာနေဝ် ကွးဘာတက္ကသိုလ်ပံၚ်ကောံလေဝ် လိက်ပရေၚ်အာစာ ဂွံဗှ်မံၚ်လၟိုန်လၟိုန်ကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်မွဲပိုဒ် အဲသမ္တီုဒးမံၚ်ဂှ် (ဍုၚ်မတ်မလီုဟာ? ဍုၚ်မန်လီုဟာ? ဂှ် အဲခယျကေတ် အာစာချူလဝ်ရောၚ်၊ ဆဂးဂွံကလေၚ်ဂၠာဲဆဵုဂှ် ဟွံလောဲသက်သက်ရ။

          ကၞေဟ်ညးဂှ်
          ဒှ်တၟအ်ချူမြသွက်ပိုဲ
          အာစာကၠေဟ်ခေတ်တၟိတအ်မွဲရ။

     ပိုဲဂွံဆဵုညး မွဲအလန်မ္ဂး စိုတ်ဓါတ်မိက်ဂွံဆက်ချူအာလိက်မန်မွဴာဲအလန်ပၠန်ဂှ် က္တဵုဒှ်ချိုတ်ပၠိုတ်ရ၊ ၜိုန်ညးဗျုထဴ ကီုလေဝ် ညးချူမာန်ဏီမ္ဂး ပိုဲတအ်ဂှ်လောန်တဲု ဒးဆက်ချူအာမာန်ဏီရောၚ်ဂှ်၊ ဗီုသာ်ဏအ် စိုတ်ဂါတ်ကီတဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ၊ ပူဂိုလ်ဗီုသာ်ဝွံဂှ် ညးကော်စ (အစာံ) ရ၊ ညးဂှ် ဒှ်အစာံပိုဲ အပ္ဍဲအရာအရာချူကေှ်လိက်မဒှ်ရ၊ ကၞေဟ်ညးဂှ် ဒဵုတၟအ်ချူမြသွက်ပိုဲအာစာကၞေဟ် ခေတ်တၟိတအ်မွဲရ၊ ပိုဲစေှ်စိုတ် မြပိုဲၜီုအာရမ္ဂး ပိုဲဒးချူသကေက်ဂှ်တဲု ယဝ်ပိုဲ စိုတ်ဓါတ်လီုအာ အပ္ဍဲအရာချူဆာဲ လိက်ပတ်မန်မ္ဂး ပိုဲဗှ်လိက်ညး ပိုဲအာဆဵုကဵုညးမ္ဂး စိုတ်တေံ ဍေံပြံၚ်လှာဲအာ မာန်ရ။
     တၟေၚ်တၟဟ်မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် အပ္ဍဲအာစာကၞေဟ်မန်တအ်ဂှ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ဇြိုဟ်ဇြိုဟ်နက်နက် နွံအိုတ်ဂှ်တဲု၊ ဣဝွံလေဝ် ပိုဲတအ်ဒးကေတ်မံၚ် ဂုဏ်စရာဲဟွံအိုတ်ပၠန်ရ၊ အာစာကၞေဟ်မန်တအ်ဂှ် ဂယိုၚ်လမျီုကဵုကၞေဘ်ဟွံမာန်အိုတ်ကီုလေဝ်၊ နကဵုအသိၚ်စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ မသ္ကာတ်မြဟ်ဂှ်ရဒုၚ်ခဳတုဲ၊ ချူဇန်ပ္တိတ်မံၚ် လိက်မန်ရောၚ်ဂှ် ညးတီအဲတီရ၊ အာစာကၞေဟ်တအ် ၜိုန်ရမိက်ဂွံပ္တိတ် လိက်အုပ်ဇကုအိုတ်ကီုလေဝ် ဒၟာနူတော်ဟွံကိတ်လောန်ဂှ်တဲု ဒးဗ္ဒေါံလဝ်အသိၚ်အိုတ်ရ၊ တမလိက်ဇကု တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဟွံဒှ်ကၠုၚ် လိက်အုပ်ဂှ်တဲု ကၠေံဏှၚ်အာအိုတ်ကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်တအ် ကဗျတအ် ပံုအာဂီုတအ်ဂှ် ၜိုန်ရအာစာပိုဲ ဗညာသာၚ်မန်၊ ချူလဝ်နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ကီုလေဝ် ပိုဲတအ် ဟွံဂွံဗှ်ကေတ်ဖအိုတ်ဂှ် ဒၟာနူဟွံဒှ်လိက်ကၞပ်ရ၊ သွက်ဂွံပသေှ်စွံအာ အဆက်ကောန်အဆက်စဴဂှ်လေဝ် ရန်တၟအ်တအ်ဂှ် ဟွံမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။
     ဗီုအာစာဗညာသာၚ်မန် ဆာန်လိက်ပတ်မန်ဂှ် ပိုဲကောန်ဂကူမန် သၟတ်တၞောဝ်ဒတောဝ်တၟိတအ် ကေတ်သ္ပအစာံတဲု ဂပ်ဝဝ်ဒးချူအာလိက်ပတ်မန်၊ ဂပ်ဝ်ဒးမၚ်မွဲအာ လိက်ပတ်မန် ထေက်ကွေံကွေံရ၊ ဗီုညးဆာန်လိက်မန် စဵုလ္အိတ်လမျီုဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ် ကဵုဂွံကေတ်စ နဲကဲမာန်အိုတ် ကီုညိ၊ နဒဒှ် ရော်ဏာ ဂုဏ်အာစာ ဗညာသာၚ်မန်တဲု၊ စဵုလ္အိတ်လမျီု အဲဆက်ချူအာလိက်မန် ပ္တိတ်အာလိက်မန်ရောၚ်၊ ဂှ်လေဝ်မိက်ဂွံလဴပူစကဵု အာစာဗညာသာၚ်မန်ကီုရ။

                      ဗညာတိထဝ်  (တၠဂုဏ်နာရဒ)
                      ကွာန်ကြုၚ်ဘာ
                      ခတ်ေတ U.S.A
      
   လိက်ပရေၚ်ဝွံ ကံက်ပ္တိတ်နၚ်နူလိက် မဂ္ဂဇြေန်
   ဂကောံအာစာကၞေဟ်မန် ကၞပ် (၃)
   မုက်လိက် (၂၉)
   ညးကံက်ပ္တိတ် အမ်သဝ်နာဲ အၜဝ်
   (.12:10.AM.21.08.2021.)

ဂကူမန်လိက်မန်ကၠုၚ်နူလဵုရော
*****************************
အ္စာသုတေသနတံ ဍေံတံချူဝၚ်ဂကူမွဲမွဲ ဍေံထ္ၜး သက်သဳမာန်ဒၟံၚ်ကီု၊ ဝၚ်ဂကူမ္ဂး သက်သဳလိက်ပတ် ဒှ်ဇြ ဟတ်ဇၞော် အိုတ်ရ။ ဍေံတံကေတ်လဝ်အဓိပ္ပါယ် ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်မန်ကၠုၚ်နူမန်ဟွံသေၚ်ဂှ် ဟွံမိက်စှ်ေ စိုတ်အှ်ေရ။ ညးတၞဟ် ဟီုဂွံကၠာ ဟီုအာရ ညးတၞဟ်ချူဂွံကၠာ ချူဏာရ ဒးဆိၚ်ဆခယျကေတ်လဝ် နွံဗဝ်ရ။ ဂွံလဝ်ဂမြၚ်ညာဏ်ကျာ်အရှန် ဟွံသေၚ် ဒးထေၚ်ကေတ်ရဂၠိုၚ်တုဲ ဍေံတံထေၚ်ကေတ်လဝ် နွံမံၚ်ကီုရ။      
  မိက်ဂွံထ္ၜးသက်သဳ တွဵုရးဍုၚ်မန်ကၠာတေံ အလုံ (၉၆)ဍုၚ် ပၞောဝ်ကဵုတွဵုရးဖာသီ, မံၚ်မလ, ဒဵုပသဲ, ဟံသာ ဒေံါ(၃၂)ဍုၚ် တွဵုရးဗဂေါဟံသာဝတဳ, ဍုၚ်သေၚ်, ဍုၚ်ဒလ, ဍုၚ်ပါဒ, ဍုၚ်လ္ဂုၚ် ဥက္ကလာပ(၃၂)ဍုၚ် တွဵုရး မုဟ်တၟံ, သဓီု သုဝဏ္ဏဘုံ,တ္ကအ်ခၟိုၚ်, ဗြဝတဳ, ရးဇြာဝါခရူ, ရေဝ်, ရး တနၚ်သဳ(၃၂)ဍုၚ်တံဂှ် ဒှ်ဍုၚ်မန် ဒက်ပ္တန်လဝ် ဍုၚ်မန်သိုၚ် နန်ပြာသာဒ် ဍုၚ်နွံကဵုဨကရာဇ်မန် ချိုတ်တ် ပၠိုတ်တ်မဒှ်ရ။         
    ဂကူဒှ်သၟိၚ်မန်ကၠာအိုတ် ဒးထံက်ထ္ၜးဂလာန် ရာဇာ ဝၚ်မန်မ္ဂး တွဵုရးဍုၚ်မုဟ်တၟံ(၃၂)ဍုၚ် ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုံဝွံ ကၠာကျာ်တြဲဂေါတမပိုဲ ဟွံက္တဵုဒှ်ကျာ်ဏီ ဗၞတ်(၅ဝဝ)သၞာံ တေံ ဂကူမန်မၚ်ဗၠာဲမၞုံယၟုသုဓမာနဝ, သုဓမ္မ မာဏဝ, သၟိၚ်အိန်မာဃတၠသွဝ်ၜါ စှ်ေကၠုၚ်ပသေက်ကဵု သ္ပဨက ရာဇ်မန် ကၠာအိုတ်ရ။
    သ္ပဟိုတ်နူကဵု သၟိၚ်အိန်နိမိတ်ဗဒှ်ကဵု ဍုၚ်ပြာသာဒ် သၠိုက်ကဵုအဘိသိက် ၝောံကိုဋ်ဗြကၞေၚ် ရေၚ်မတ်ရတ် နာနာ ရန်ကဵုယၟုယၟာဗွဲဘာသာပါဠိဂှ်တုဲ̏ ဍုၚ်သုဓမ္မဝတဳ̋ ဍုၚ်မၞုံကဵုဓဝ်သၟိၚ်အိန် ခုတ်ခဴကဵုလဝ်ယၟုရ။ ဂလာန်ရာဇာဝၚ်မန်ဂှ် ဒှ်ဂလာန် မဍာံပြဟေၚ်တုဲ မၚ်ဗၠာဲသၟတ်မန် သုဓမ္မမာဏဝဂှ် ဒှ်ကောန်ညးဇၞော်တမ္ၚာတုဲ မၚ်မွဲလဝ်သဳလဥပုဟ်လၟိုန်ကာလရ။ မိမယာဲဣတဂှ် ၜိုန်ရကၠောန်မံၚ် ကမၠောန်တမ္ၚာ ဂယိုၚ်လမျီု ̏မိစ္ဆာဇဳဝ̋ ပရေံကဵုဒှ်ကၠာရ။ ကောန်တြုံပရဲ ပြဲနူတၞဟ် ဒှ်ညးတၠပါရမဳ ဂှ် ဝေၚ်ပဲါထောံကမၠောန် ပွသရာံပါပ် ဗၞတ်မွဲအာယုက် မာန်တုဲ ဟိုတ်နူအသိၚ်သဳလဥပုဟ် သဳလပါရမဳစိ သၟိၚ် အိန်ဒေဝတဴသွဝ်ၜါ ဒးစှ်ေသၠိုက်အဘိသိက် ပအပ်ဇိုန် ကဵုကၟိန်ဍုၚ်က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်နန်ထဝ် ပြာသာဒ်ထဝ် ကဵုသ္ပသၟိၚ် ဨကရာဇ် မန်ကၠာအိုတ်ရ။
          ဟိုတ်ဂှ်ရ ထံက်ရံၚ်ကဵုဒဒှ်သက်သဳ ရာဇာဝၚ်မန် အာဂမယုတ္တိ ဗီုဒှ်မူလဍာံပြဒၟံၚ်တုဲ သၟိၚ်ဨကရာဇ်မန်ဂမၠိုၚ် တံဂှ် ယာဲအပါမန်ဟေၚ် ၜံၚ်ခ္ဍတ်ပတိတ် က္တဵုဗဒှ်ကဵုဂကူမန် မဒှ်ရ။ မန်ကၠုၚ်နူမန်ဇေတ်တ် ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်မန်,ယေန်သၞာၚ်မန်,ကၠုၚ်နူမန်ဖအိုတ်ရ။ တိတ် ကၠုၚ်နူကဵု ဂကူ(၄)ဂကူတေံဟွံသေၚ် ဂကူမန်ပိုဲသမ္တီလဝ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်အိုတ်ညိအဴ။ စပ်ကဵုကိစ္စ အရေဝ်မန်, လိက်ပတ်မန်ဂှ် လညာတ်ရဲညးလ္ၚတ် (သုတေသန) တံဂှ် ဂကူမန်, လိက်မန်, အရေဝ်မန်, ကၠုၚ်နူကဵု (၄)ဂကူ တေံရ။ ဂကူမန် ယဝ်ရကၠုၚ်နူဂကူ (၄)တေံမ္ဂး သံသယ သၠေဟ်ပၟာ ဟွံအိုတ်ရ။
    မန်ကၠုၚ်နူဂလာလေဝ်ဒှ်ဂွံ ကၠုၚ်နူကြုက်ခမေန်လေဝ် ဒှ်ဂွံ သၠေဟ်ပၟာဟွံအိုတ် နကဵုစိုတ်ဟေၚ် ဒးထေၚ်ဒးခယျ ဆိၚ်ဆ ကေတ်တုဲ သံသယစိုတ်က္တဵုဒှ်ၜါလွးရ။ ဂၠာဲရိုဟ် ကၞက်တမ် ဂကူမၞိဟ်ဂွံ လဝ်ကၠာတမ်ဍာ်ၜဳမှာသၟိဒ် နွံဒၞာဲလဵု ရောဒဵုသိန္နရာဇ်နွံဒၞာဲလဵုရော အာဂၠာဲဆဵုမံၚ်ကီုဟာ? လညာတ်အ္စာရာဇာဝၚ်မန်လ္ၚဵု ဂကူမန် လိက်မန် အရေဝ်မန်ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ် သၠေဟ်ပၟာဟွံမွဲတုဲ ဖျေံတၚ် သ္ဂုတ်သွာတ်ဂံၚ်ၚ် ဟွံယောၚ်ဟွံယံၚ် ဖျေံစိုတ်ပိုတ်တ် သ္ကုတ်တ်ရ။ ဂကူမန်, လိက်မန်, အရေဝ်မန်, ကၠုၚ်နူဂဝ် ဂၞဴတၟာမလ္ၚဴဟွံသှ်ေ နူကၠာကျာ်တြဲဂေါတမဟွံက္တဵုဒှ်ဏီ ဗၞတ်(၅ဝဝ)သၞာံ ပယာံမလအ် တေံဟေၚ်၊ ဟွံသေၚ်သာ်ဂှ် နူတိဒှ် ဒကှ်တိုန်တေံ မန်ပိုဲသှေ်ၜက် ကၠုၚ်မံၚ် စဵုကဵုအခိၚ် လၟုဟ်ရ။ 
   ဟီုဍေံရ လိက်မန်ကၠုၚ်နူ ဂလာအိန္ဒိယ(INDIA) အက္ခရ်ဗြဟ္မဳ နူဂှ်အက္ခရ်ပလ္လဝ ကဒမ္ဗဂးသာ်ဂှ်တုဲ ပူဂဵုလ္ၚဵုလ္ၚဵုလေဝ်ဒုၚ်ယဵု အာမန္တာ နွံမံၚ်ကီုရ။ ခရေတ်အေဒဳ(ဗီ) (၅ဝဝ)သၞာံဂှ် အ္စာသၠပတ်မန် မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာ က္ညအာ ချူကှ်ေဆာဲ ကၠာဲကေတ်ပိဋကတ်ပိစိုပ် ဍုၚ်မန် သုဝဏ္ဏဘုံရ။ သၞာံသာသနာမန်ပိုဲဂှ် (၉ဝဝ)သၞာံဟေၚ် ဝၚ်ပိဋကတ်မန် စၞောန်ထ္ၜးလဝ်တုဲ အက္ခရ်မန် လိက်မန်ပိုဲဂှ် နွံမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်မန် သုဓမ္မဝတဳ ကၠာနူသၞာံခရေတ် ထုက်ထက်ဏီရ။ 
    (က)ဗြဟ္မဳသဒ္ဒါ ဣကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် ပ္ဍဲပါဠိအဘိဓာန်မန် အက္ခရာဝလိဟွံမွဲတုဲ ဗြဟ္မဳ ဣကာရန္တပုံလိၚ်ဟေၚ် နွံထေၚ်လဵုမံၚ်ရ။ ဗြဟ္မဳသဒ္ဒါဂှ် တွံအရထတၞးဗြီု-မနဳ တွံ အရထဂလာန် ၜါသာ်ရ။ တၞးဆုဗြီုမနဳဂှ် တၞးဍေံ ညးသ္ပဂဥုဲ အ္စာသဝ်တံရပ်စပ်စကာရ။
            (ခ)ကဒမ္ဗသဒ္ဒါ အာကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် တွံအရထ ဆုသဴ, ဆုပြဲ, တၞံရာဲသဳဓတ်, တၞံမိတ်, ဂကောံ တွံအရထ (၅)ဂကူရ။
   (ဂ)ပလ္လဝသဒ္ဒါ အကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် တွံအရထသၠ လမတ်, တၞံဆုမၜတ်,တၚ်ကၞာၚ်ဆု,မဒှ်မွဲဟာန်သၠလၟတ်,တွံအရထသၠဆုၜတ်တ်
ကဵုတါ်ျကၞာါ်ျဆုရ။
    ပါဠိသဒ္ဒါဍာံပြဟေၚ် အရထဍေံတိတ်ကၠုၚ်ဗွဲမဍာံပြတုဲ အဓိပ္ပါယ်နွံပၟိက်လ္ပာ်ဍေံလေဝ် ကလိဂွံမာန်ဗွဲစၟတ် ဟေၚ်ရ။
    အတိုၚ်လညာတ်ညာဏ် အ္စာသုတေသနတံ ကေတ်လဝ် အဓိပ္ပါယ်အက္ခရ်မန် ကၠုၚ်နူဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယ ထ္ၜးပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်တုဲ ကံက်ကေတ်အဓိပ္ပါယ်ဂွံ ဂွံဍောၚ်ဓရ်သဒ္ဒတ် သာ်ဂှ်ရ။ အက္ခရ် လိက်မန်, ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳဂှ် ဂွံကဵုတၞးဆုရ။

    အတိုၚ်လညာတ်ညာဏ် အ္စာသုတေ သနတံ ကေတ်လဝ် အဓိပ္ပါယ်အက္ခရ်မန် ကၠုၚ်နူဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယ ထ္ၜးပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်တုဲ ကံက်ကေတ်အဓိပ္ပါယ်ဂွံ ဂွံဍောၚ်ဓရ်သဒ္ဒတ် သာ်ဂှ်ရ။ အက္ခရ် လိက်မန်, ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳဂှ် ဂွံကဵုတၞးဆုရ။
    အက္ခရ်မန်,လိက်မန် ကၠုၚ်နူတၞံဆု, တၞးဆုဂှ် ဒှ်အဓိပ္ပါယ်ဍေံရ။ ဂလာန်အရေဝ်ဂှ် ကၠုၚ်နူ ဂလာတုဲ ဆက်စိုပ်ကၠုၚ်မန်ပိုဲဂှ် ဒှ်ဟွံမာန် ဗၠေတ်လ္ပကေတ်စညိ။ 
    အက္ခရ်မန်,လိက်မန် ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳ, ပလ္လဝ, ကဒမ္ဗ ဍာံပြဟွံဍာံပြ စၟဳစၟတ်ရံၚ်နကဵုသဒ္ဒါညိ။ ညံၚ်ရဴမလိက် နွံပ္ဍဲဗုၚ်ဂၞဴမပ္တံ (သြွံသြွဳဿုံဟ္တ အအ) တံဂှ် ဒှ်ပါဠိလီုလီုတုဲ အရထဟွံမွဲ အဓိပ္ပါယ်ဟွံတိတ်ရ။ ယဝ်ရကေတ်အတိုၚ် ပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်မ္ဂး လိက်မန်ပိုဲဂှ် တုပ်ကဵုလိက်ဗၟာ လကျာ်တဳ ခမဳအပြောံ ဍုၚ် ဗကာံတေံကီုရ။
  လကျာ်တဳခမဳအပြောံတေံဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ချူကေတ် လိက်ပပ်ပ်ပဳပဳတုဲ အာတိုပ်ပြိုက် စုတ် ပ္ဍဲဂဝေၚ်ဆု ပေၚ်ပိသၞာံ ဂဝေၚ်ဆုဂှ် ဂတိုပ်ခၞော်ဍေံပေၚ်တိုန်တုဲ ကၟာတ်ကၠက် အာရ။ ဒဒှ်ရလိက်ဗၟာပိုဲနွံဒၟံၚ်ဂှ် ဒေဝတဴတံကဵုနိ မိတ်လ္ပအ်တုဲ ပိုဲမရာဇ်ဒးဇက်ပၞာန် အာကေတ် လိက်ပတ် တံဂှ်ရောၚ်။                                ဂရၚ်ပ္တီ သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာ (အနော်ရထာ)ရ။ သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာပတှ်ေတုဲ ဇက်ပၞာန်အာခဲါ အာၜံက် အာဂၠံက်ကေတ်တုဲ ဒှ်လိက်ချူဗဒှ် ကၠောန်ကေတ် ပပ်ပ်ပဳပဳဂှ်တုဲ ညိဟွံကိတ် ညဳကဵု ပရေၚ်လောကဓမ္မဒ္စာံသာ်တုဲ သၟိၚ်စံၚ် ထောံဖအိုတ်ရ။ 
    ဂွန်အလီညာဏ်အလီဇၞော်ကွေံကွေံတုဲ ဟိုတ်နူကဵု လိက်ပတ်ဟွံမွဲဂှ်ရ လကျာ်တဳခမဳ အဖြေဟ်ဒးကၠောန် ဗဒှ်ကေတ်လိက်ပတ်ရ။ လိက်မန်ပိုဲဂှ် ဟွံတုပ်ကဵုလိက်ဗၟာ လကျာ်တဳ ဍုၚ်ဗကာံတေံပုဟ်၊ လိက်မန်ပိုဲဂှ် ကၠုၚ်နူကဵုတၞံ 
ဆု,တၞးဆု,ကဝေၚ်ဆုဟွံသေၚ်၊ ကၠုၚ်နူကဵုမန် ဂကူမန်ဟေၚ်ရ။ ခေတ်ညးကဵုညး အခိၚ်ညး ကဵုညး စကာသုၚ်စောဲပြံၚ် လှာဲကၠုၚ်နွံမံၚ်တုဲ လိက်မန်ခေတ်သၠပတ် ပြာကတ်မံက်ဂတဝ် တိုန် ပ္ဍဲလက်ထက်အ္စာကဝိမန် အ္စာသၠပတ်မန် မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာပိုဲရ။                             ကောန်မန် ပိုဲဂွံတီအာကိုန်ဂစိုတ်မာန် ဂကူမန် လိက်မန် အရေဝ်မန် ကၠုၚ်နူ မန်ဟေၚ်၊ ကွေတ်ဗုဒ္ဓဘာသာကဵု အခိုက်ကၞာ သာသနာမန် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ရှ်ေသှ်ေ ဗဴဗယိကလော်သ္ၚိ ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ဒက်စေတဳ ဒးပ္တိုန်က္ဍိုၚ် လ္ဇံက် က္ဍိုၚ်ကျာ် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်။ 
    အခိုက်ကၞာ သ္ပဒကာထပိုဲခမဳပယျၚ် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ပြေၚ်စွံ ကမ္မဋ္ဌာန်သၚ်ကဵုခရှ်ဂှ် ကၠုၚ်နူမန်တံ ဖအိုတ်ရ။                         
    ဟိုတ်ဂှ်ရ-ဂကူမန်, လိက်မန်, ကၠုၚ်နူကဵု ဂကူတၞဟ် သအာၚ်တေံဟွံသေၚ်။ (ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်ပတ်မန်, ယေန်သၞာၚ်မန်) ကၠုၚ်နူမန်ပိုဲဖအိုတ်ရ။ 
     မိက်ဂွံဗ္ကန်ဏာကဵုဂကူမန် ညးမဗှ်လိက် မန်ပိုဲတံ      မွဲတၚ်ပၠန်ဂှ် ဒၞာဲလဵုမံၚ်ၚ်က္ဆံၚ်လဵု စိုပ်ပ် ဟီုအရေဝ်မန်,ချူဗှ် လိက်မန်, သုၚ်စောဲ အာဲယေန်သၞာၚ်အခိုက်ကၞာမန်ပိုဲတံ အိုတ်ညိ။ လ္ပထေၚ်ဇၞော်ကဵု ဂကူတၞဟ်သအာၚ်အိုတ်ညိဂှ် မိက်ဂွံဗ္ကန်ပြၚ်ဏာ နကဵုကၞေဟ်လိက်ဏံ မဒှ်ရအဴ။

ရာမညအာၚ်မန်
တံၚ်ပရၚ်

ရတနတ္တယပဏာမ-ကေုာံ-ပတ္တနာ
   
       နမောတဿ၊ ပဏာမလိက်ပတ်။ ဗုဒ္ဓဓမ္မ၊ သီုသဳဃံရတ်။ အဲဍိက်ရှ်ေသှ်ေ၊ ဖျေံက္ဍိုပ်သ္ပဝတ်။ ဣန်ဗြီုယီုမာ၊ဒေဝါပြကတ်။ နွံဂၠိုၚ်ပြးဇး၊ဂးဗးဟုဝတ်။မိကဵုမၜါ၊ အ္စာဇၞော်သွတ်။ကဝိပန်ဌာန်၊ ဥာဏ်ညံၚ်သၞာ်ရတ်။ ဂုဏ်ညးတအ်ဂှ်၊ဒှ်ဗဇ္ဇဗတ်။ အတိက်လေဝ်ကီု၊သီုအနာဂတ်။အဲဍိက်သ္ပဝတ်၊ပ္ဍဲပစ္စုပ္ပန်။ 
        ဖျေံက္ဍိုပ်စိန်ဝုန်၊ ယိုက်လဝ်ဂုဏ်ပၠန်။ ဖိုလ်အဲရဴဂဴ၊ဇဴထပှ်တန်။ကမ္မကဵုစိ၊ ပိစှော်ၜါပၠန်။ ဝေဒနာတုန်၊ ၜါဣသုန်ဗ္ဂန်။ ပရိုက်ဥပဒြဴ၊ စှ်တြဴတန်။ အန္တရာယ်စှ်၊ ဒဏ်စှ်မွဲဒွန်။အိုတ်ကပ်ပိကီု၊ သီုဝဲမသုန်တန်။ဂြိုဟ်ပါပပၠန်၊ သီုဒဏ်အန္တရာယ်။
         အိုတ်သီုယဲဗော်၊ ကလော်တာဲဗြဲ။ ဗၟုဲဘုတ်ပြိုတ်၊အိုတ်သီုသရာဲ။ ပရိစ္ဆေဒ၊ ဘဝဇၟာပ်ဒၞဲါ။သၞနိမိတ်သၞဲ၊ ကဵုဍေံသ္ၚောဲသာဲ။ သၟိၚ်ဍာ်ပၟတ်၊ ကမၠက်စိုတ်စၞာဲ။ ကဵုဍေံပြးဆာဲ ပဲါဒဴအာညိ။
        ယိုက်ဂုဏ်တုဲပၠန်၊ ဆန်ဗ္ဒက်လိက်စိ။ ညးမဒှ်ကၠာ၊အ္စာကဝိ။ တံၚ်ပိုအ်ရးဇြာ၊ ကွာန်ဂှ်ဇာတိ။ အဲမာံတောအ်ကၠာ၊အ္စာကဝိ။ဥာဏ်ဒှ်မြမောဝ် လ္ၚောဝ်ရးမန်ပိ။ အာယုဒဳဃ၊လာဘသုခိ။လာပ်ကဵုစိုပ်ကၠုၚ်၊ ညံၚ်နုၚ်နိဓိ။အာယုက်ကဵုဂၠိၚ်၊ညံၚ်သၟိၚ်နေမိ။ ဂွံဒှ်မြမောဝ်၊ဒေါဝ်ရးမန်ပိ။ဝၚ်တြေံတြဟ်၊ဆန်ဗ္ဒက်တၟိ။ ဂကူမန်ကၠာ၊ဂွံတီအာညိ။ ဗၟာယုတ်ပျဲလဝ်၊ညံၚ်ကဝ်အဂ္ဂိ။တူဂြောတ်ဂဵုဒၟံၚ်၊ညံၚ်ရဴပ္တေၚ်ဂျိ။သွက်မန်ဂွံတီ၊တၞီမံၚ်ဒမၠိ။တီတုဲသတိုက်၊ စွံစိုတ်ကဵုဂိ။ ညံၚ်ဂွံချပ်မာန်၊ဂစာန်တိုန်ညိ။ညးအဲလ္ပဝိုတ်၊ ဂိုတ်ကဵုဗိုန်ဂၠိ။မန်ပိုယ်ဗၠိုက်မံၚ်၊ဘိုၚ်ဟံၚ်အိုတ်ညိ။ယဝ်ဟံၚ်ဂွံကၠာ၊ လာဘသုခိ။ လာပ်ဂွံစိုပ်ကၠုၚ်၊ညံၚ်နုၚ်နိဓိ။ အာယုက်ဂွံဂၠိၚ်၊ ညံၚ်သၟိၚ်နေမိ။ဇဲယသိဒ္ဓိ၊ကဵုဒှ်ညိမန်။
        မၞိဟ်ဒေဝတဴ၊ ကလောသ္ၚောဲညန်။တၞောဝ်ဂကူစိဇာတိပိုယ်မန်။တဆိပ်ၜိုပ်ကၠာ၊ဟံသာထဝ်သောန်။ရာဇာဝၚ်တၞမ်၊ တမၠာလအ်လောန်။ နူသၟိၚ်ပိုယ်မန်၊ စှ်ေနူနန်ထဝ်။
    ဍုၚ်ဟံသာဟေၚ်၊ ညးတၟေၚ်ဂွံလဝ်။ ၜိုပ်ကျအာမြာ်၊သြိုဟ်ပါ်သၞေၚ်ထဝ်။ပြာသာဒ်ရတ်ထ္ၜိုၚ်၊ က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်နန်ထဝ်။ဘုတ်ဘာသီုသ္ၚိ၊ တိဍာ်ကၠအ်သွဝ်။ဍုၚ်ဗဂေါကၠာ၊ တၟာမဗ္ဒဝ်။ဟွံသှ်ေလေၚ်အိုတ်၊ ဟိုတ်ဝဲတမ်ကဝ်။ သာ်ဝွံဆတ္တဝ်၊ ပြာကတ်လဝ်ရောၚ်။
      သမ္ပတီယောၚ်၊ မွဲတောၚ်ချူဇန်။ နူရာဇာဝၚ်၊ ရံၚ်ကေတ်နၚ်ဂြန်။ ပ္ဍဲဇာတာထဝ်၊ သ္ပလဝ်ကိုန်ခန်။သ္ၚဳဂၠိပ်တုဲပၠန်၊ဆန်ဗ္ဒဟ်မၚ်ဇေန်။
        ဘာသာမန်အဴ၊ ကြဴဂွံဆက်ဆေန်။ ကလောမိတ်စှ်၊တုဲဂွံဗှ်ပ္ဍေန်။သ္ပလိက်မၚ်ဇေန်၊ မာံတောအ်ဟေန်ဆာဲ။
        ဍုၚ်ဗဂေါလီု၊ ဗီုကဝ်တူပြာဲ။ ဒဒိုက်ပိုယ်မန်၊ ကောန်ယာံကဵုယာဲ။ မိယာံကဵုကောန် အောန်စိုတ်ဇၟာပ်ဒၞဲါ။ဝုတ်ယာံကဵုဗၠာဲ၊ ဆာန်တုဲသာဲအာ။
        တၞောဝ်ရာဇာဝၚ်၊ အိုတ်လၚ်ဂတာ။ ဂကူမည၊ ဝံသပိုယ်ကၠာ။ ဒှ်ဍိက်ဗၟာရ၊ သဗ္ဗကေၚ်ကာ။ပိုယ်ဒးဒှ်လၞီ၊ ကြအ်ဆီသိၚ်သာ။အတိက်တမၠာ၊ နူကၠာတေံဂှ်။
             ဒဒိုက်ပိုယ်မန်၊ဇၞော်လောန်သ္ကာတ်မြဟ်။ ဒးချိုတ်ဘဲပၟတ်၊ တူဂြောတ်ဟေၚ်ဟဟ်။လေၚ်သီုဒြပ်ရတ်၊ပိဋကတ်သၟဟ်။ လေၚ်ဘုတ်လေၚ်ဘာ၊ လေၚ်ဝါတိရှ်။ လေၚ်ဍုၚ်လေၚ်ကွာန်၊ လေၚ်ဌာန်ဒိုဟ်စှ်။ လေၚ်သၟိၚ်နာဲတၠ၊ လေၚ်မသထပှ်။ပိုယ်လဴခၠေဝ်သှ်၊ ဂတှ်ဝိပက်။
        ဂွံတီညာတ်ရ၊ ဂတမွဲအဆက်။ ဒှ်စိတ္တဥာဏ်၊ ဂလာန်ဒှ်ကြက်။ ကောန်ဇာတ်ဗွဲကြဴ၊ စဴစေက်သှ်ေၜက်။ ဂွံတီညးအဲ၊မွဲၜါအဆက်။လိက်နွံဂွံဗှ်၊ မန်စှ်ကိုဋ်ဠက်။ဝၚ်မန်ပိုယ်ဟေၚ်၊ ဗီုတၟေၚ်ဒးကၠက်။ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ ဂစိုတ်မန်ညံၚ်ကၠက်။သ္ပလဝ်ရိုဟ်ကၞက်၊ ဨကဂ္ဂတာ။
        ရာဇဝၚ်ရ၊ နူသၠပတ်ကၠာ။ သ္ပမၚ်ဇေန်ပ္ညုၚ်၊ဍုၚ်မန်ဟံသာ။ အဲချူဆန်ဗ္ဒဟ်၊ ဂွံဗှ်သေၚ်ဟာ။ ဝၚ်ပိုယ်ဖအိုတ်၊ ပၠောပ်စိုတ်လောဲသွာ။ ချူကှ်ေပိုဒ်ဗျဥ်၊ ဆန္ဒလကႅာ။ဗီုပိုယ်ဒှ်ကၠုၚ်၊ ဍုၚ်မန်ဟံသာ။ သ္ဂောံစေန်ဆက်အာ၊ ပြာကတ်လဝ်ရောၚ်။
      မၞးတအ်ကလၚ်၊ ပၚ်မှိၚ်မွဲတောၚ်။ထံၚ်လဝ်သောတ၊စိုတ်ပကဵုယောၚ်။မညာဘာသာ၊ မေတ္တာအခေါၚ်။ ဆာန်ဂကူရောၚ်၊ ဟီုလဴသောၚ်ထ္ၜး။
        ဟိုဲတၞောဝ်မည၊ဝံသဗော်သွး။ဂကူပိုယ်ကၠာ၊ ညဳသာသၟဟ်တး။ ဟွံဒးလီုလာ်၊ ဟွံပါ်ဒကး၊ဍိက်ကဵုတၠနာဲ၊ ဟွံဒးသာဲပြး။ ပၚ်မှိၚ်ညိဏး၊ ယွံကွးဘာမန်။
        အတိက်တေံကၠာ၊တမၠာလအ်လောန်။ ဟံသာဝတဳ၊ဍုၚ်ကျာ်သြဳမန်၊ သၟိၚ်ဨကရာဇ်၊သီုအမာတ်ဝန်။မၞိဟ်မွဲဍုၚ်ကွာန်၊ ဇၟာပ်ဌာန်သ္ၚောဲညောန်။ သ္ကိုပ်ပၞာန်ဂှ်၊ ဟိုတ်ဟွံသၟဟ်သၟန်။ညိရောဒးဗီု၊ ဒးလီုလ္ၚုလ္ၚန်။ဟံသာဍုၚ်မန်၊ နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်။
       ဒးထောံကၠေံသ္ကဲ၊ လုပ်တဲညးသ္အာၚ်။ သၟိၚ်ဒဴဗညာ၊ ရာဇာတြုံသာၚ်။ က္တဴက္တာန်မံၚ်၊ ညံၚ်ၜိုဟ်ကဵုကၠာၚ်။ ဒးထောံကၠေံဂအာၚ်၊ ကၟာၚ်ဍုၚ်ဒေါဝ်ဝါ။
         ဂၠုက်ရာပ်ဂၠုက်အုပ်၊ ဒဴလုပ်ဒျူဒျာ။ ဍိုက်ဂွံဂၠုၚ်က္ၜၚ်၊လှၚ်ဒေါဝ်ဂဂႅါ၊ သၟိၚ်ဨကရာဇ်၊အမာတ်ဒဴဗညာ။ဝံသဒတောဝ်၊တၞောဝ်မန်ရာဇာ။ဖေက်အဲအနိုၚ်၊ ဝၚ်သၟိၚ်ယုတ်ဗၟာ။မန်ပိုယ်ဒဴပၞာန်၊ ထောံကွာန်ဂွံဝါ။ ဂြိပ်ဒဴထောံဗၟာ၊ ပ္ၚောံဒျူဒျာရောၚ်။
         သာ်ဝွံမွဲတောၚ်၊ ဟွံယောၚ်ဒှ်ဍာံ။ ဍုၚ်ဗဂေါဝွံ၊ လ္ၚုလုံဒိုဟ်ဒ္စံါ။ တၞောဝ်ပိုယ်မည၊ ညံၚ်ကဒဴကျာံ။ သ္ပကာဝရာံ၊ 
သၞာံဂှ်လ္အိတ်။
        ကၞိရောၚ်ဒးဘဲ၊ ဗ္ဂဲရပ်ကိတ်။ သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ကၠုၚ်စိုပ်လ္အိတ်။ လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ကဵုစှ်ဒ္စိတ် (၁၁၁၉)။ မန်ကျအာဗၟာ၊ ရာဇာတၞောဝ်သိဒ်။ တၞောဝ်မညပြဲ၊ 
စိုပ်ဘဲဍာ်ဒ္စိတ်။ ပ္ဍဲဇမ္ဗုဒိပ်၊ဂြိပ်ဒဴဗၟာၚိတ်။ တိုန်ဒဵုကၠဆာ်၊ စှ်ေဍာ်ကျာံကိတ်။ ညံၚ်သာ်ဂှ်ကၠာ၊ ဥပၟာလ္အိတ်။ ညံၚ်သာ်ဂှ်လေဝ်၊ သရေနိမိတ်။ မန်ဒးထောံဍုၚ်၊ သုၚ်ဝိပရိတ်။ ဆၚ်ဒဴနူနန်၊ ယောန်အာဟိတ်ဟိတ်။လုပ်အာဂြိုပ်ဂၞိၚ်၊ ကြာကၠစိၚ်သိတ်။ ဂၠိုၚ်ကဵုဝိဝဲ၊ ဂၠိုၚ်ဘဲလ္အိတ်။ဒးအေၚ်ပုၚ်ဍာ်၊ ကွာ်အာမံၚ်ဍိတ်။ဒဒိုက်စိုပ်သိဒ်၊ လ္အိတ်ပိုတ်သ္ကုတ်။
    ဍုၚ်ဟံသာရော၊ ဗဂေါညးခုတ်။ လုပ်စိုပ်တဲဗၟာ၊ ရာဇာအယုတ်။ ဂးအံၚ်ဇေယျ၊ စိုတ်ညံၚ်ကၠဂြုတ်။တၞောဝ်ၜိုပ်ထဝ်ကွေံ၊ ဍေံရပ်ပရှ်ဍုတ်။ ဂၠာဲဒုဟ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ ဂၠာဲစောဲဂဗုတ်။လဟုက်ထေဲထုတ်၊ စုတ်ဒုဟ်ကဵုမန်။
         သၟိၚ်ဗၟာယုတ်လေဝ်၊ ဨကရာဇ်ဝန်။ညံၚ်ကလော်ကြုက်၊မုက်ညုဓညောန်။ ဍေံဂွံအဝဵု၊ ဍဵုဍိုက်ပျဲလောန်။ ခမဳသၚ်မန်၊ကြပ်ညောန်သ္ၚောဲသာဲ။
         ကဵုကော်နၚ်ကၠာ၊ ဗၠးဏာသရာဲ။ ကၠုၚ်စိုပ်ဆတ္တဝ်၊ပ္တောံလဝ်မွဲဒၞဲါ။ညာတ်ဒှ်ဒေါသ၊ ညံၚ်ကၠရပ်သ္ၚာဲ။ ဟၟဲမေတ္တာ၊အာဏာလောန်ကာဲ။ မုက်အံၚ်ဇေယျ၊ ဒေါသဗ္တေတ်ဍာဲ။မၚ်မွဲဓုတၚ်၊ သၚ်ခမဳဗၠာဲ။ ဒးအလီရ၊ ဗၟာသ္ပပြယာဲ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်စၞာဲ၊ ဥပါယ်အဟိုတ်။
        ကေတ်စိၚ်ဒြၚ်ဗိုန်၊ ကဵုလိုန်ဂစိုတ်။ နကဵုလွဟ်ပၠန်၊ ပန်ဗာ်ဖအိုတ်။ ဒးဒုၚ်ပယျဲ၊ ဘဲကမ်ဒးချိုတ်။ ဗုၚ်လိုက်ကအ်ပိုတ်၊ ချိုတ်ၜိၚ်မံၚ်ဆီ။
       ကွးသၚ်အရဳ၊ခမဳမန်ပိလ္ၚီ (၃၀၀၀)။ စုတိစဴသွဝ်၊ သီုဓဝ်လၞီ။ဒးဒုၚ်ကၠုၚ်ပၠန်၊ ဘဲဒဏ်ကၠံလ္ၚီ။ သာ်ဝွံခပ်သီ၊ သမ္တီလဝ်ညိ။
          ဣတ္တဳဗြဴမန်၊ သီုဂဝ်သန္ဓိ။ပ္ဍဲဗော်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်ဒိဋ္ဌိ။ပန်ဗာ်ထပက်၊ ၜုၚ်တက်ကဵုရိ။ ညာတ်ဒှ်ဗဟေက်၊ ဖေက်ဖေက်ဂိဂိ။ လရိုအ်ယာံဟာဲ၊ ဗက်ဂၠာဲကော်မိ။ ပၞာန်ဗၟာတဲဂံၚ်၊ ညံၚ်နာ်သတ်ဂျိ။ ညးဒၞဲါဟွံမွဲ၊ ဂၠိုၚ်နဲလက်ဗျိ။ စိုတ်ယုတ်လောန်ကာဲ၊ဟာဲသတ်ရိုၚ်ရိ။ ဗြဴသီုသန္ဓိ၊ အိုတ်ဇဳဝိတ။
         မၞိဟ်ထပှ်လ္ၚီ၊ တီကၠးဍာံပြ။ (၇၀၀၀) ဂကူပိုဲကၠာ၊ဘာသာမည။ အဆက်သၟိၚ်ပိုတ်၊ အိုတ်တၞောဝ်ဝံသ။ ညံၚ်ဂွံကၠက်အာ၊ ဘာသာပိုယ်ပၠ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်စၞာဲ၊ ဍေံဗက်ဂၠာဲသၞ။ကောန်ၚာ်တြုံရ၊ သ္ပမံၚ်ကွးဘာ။
           ဍေံဒဳနၚ်သ္ကဲ၊ ညံၚ်ဂၠဴပ္ဍဲဝါ။ ဗာ်ထပက်ပန်၊ ပ္ကီုဒဏ်နာနာ။ဆီဇွောဝ်ဒှ်ဍာ်၊ ကောန်ၚာ်ကွးဘာ။ဗုၚ်လိုက်ကအ်ပိုတ်၊ ချိုတ်ထပ်လောတ်လ္ၚာ။ ပဲါရောဟွံဗၠး၊ ဒးဘဲလွဟ်ဗၟာ။ ဗာ်ထပက်ပန်၊ကဵုဒဏ်နာနာ။အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာသတ်အလီ။
          ဂစိုတ်ထောံပၠန်၊ သၟတ်မန်မသုန်လ္ၚီ။ (၅၀၀၀) ဒးဘဲလမျီု၊ ဗီုစိၚ်မံၚ်ဆီ။ ဒဒိုက်ဠက်ဆ၊ ဟွံကကၠံလ္ၚီ။ ဟိုတ်နူဗၟာ၊ကွးဘာဒှ်လၞီ။ လိက်နွံဂွံတီ၊ သီပရူဒဒှ်။
           ဆဏအ်ရောသေၚ်၊ တၟေၚ်တိုန်နူဂှ်။ကောန်ၚာ်သၟတ်မန်၊ ဒှ်မံၚ်ကောန်တှ်။ အံၚ်ၚေဝ်လရိုအ်၊ ဂွံဆဗက်ဂြဟ်။ မွဲသာ်ရောကၠိုဟ်၊ဂၠုက်သြိုဟ်မဴတှ်။သၟတ်မန်တြဴလ္ၚီ (၆၀၀၀)၊ ဗက်သီကေတ်ပြဟ်။ ပ္ကောံလဝ်တုဲပၠန်၊ ဟွံတန်ချပ်ဗှ်။ ဂစိုတ်ထောံသၟဟ်၊ ကဵုလွဟ်မၞုဟ်ဇြၚ်။
       သုသာန်ကောန်ၚာ်၊ဆီဒှ်ဍာ်ဝၚ်။ ဇွမန်ပြးမံၚ်၊ တုပ်ညံၚ်သွးဂၚ်။ ဂၠိုၚ်ကဵုဠက်ကိုဋ်၊ ချိုတ်မွဲသဘၚ်။ ဂးအံၚ်ဇေယျ၊သၟိၚ်တၠမၞုဟ်ဇြၚ်။ ဓဇန်လောန်ကာဲ၊ ဂၠာဲကော်ပ္ကောံနၚ်။ ဗၟာသတ်အယုတ်၊ ကုတ်ထောံဂၠိုၚ်ဂၠၚ်။ ကောန်တှ်ကောန်သၟတ်၊ လောတ်လောချိုတ်လၞၚ်။ ဆီဒှ်ၜဳဂၚ်၊ ဘိၚ်ဘၚ်လောန်ကၠာ။
        ဂကူပိုယ်မန်၊တၟေၚ်ဂၞန်သၚ်္ချာ။ အဃောဂှ်ရ၊ ဆမန်ချိုတ်အာ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ဟံသာ၊ ၜါဠက်မွဲလ္ၚီ။ (၂၁၀၀၀) ရာဇဝၚ်ထၟိက်၊ လိက်နွံဂွံတီ။ ဆဗၞတ်ဂှ်ဟေၚ်၊ တုဲဟွံသေၚ်ဏီ။ ဗၟာဗက်ဂစိုတ်၊ဠက်ကိုဋ်ကၠံလ္ၚီ။ အလုံဍုၚ်မွဲ၊ ရိုဟ်တ္ၚဲဗက်လီ။ အသမ်တၠနာဲ၊ ဗက်ဂၠာဲဗက်သီ။ မန်ပိုယ်ကြအ်ဆီ၊ ဆဵုလၞီဇၞော်။
       မညဘာသာ၊ နွံကြာဂရော်။ ဇၟာပ်ဒိုဟ်သတိုတ်၊ ပလိုတ်ဗၟံက်။ ဒိုဟ်ဥတ္တရ၊ဒက္ခိဏဗော်။ ပ္ဍဲဒိုဟ်ပန်ဟာန်၊ဒ္စံါဌာန်ညးကော်။ ဍေံဗက်ဂၠာဲအာ၊ ကြာဒဵုဂရော်။ ဒဴလေဝ်ဟွံဗၠး၊ဒးစိုပ်ဘဲဇၞော်။ဆမန်နွံကၠာ၊ ဍေံအာဗက်ကော်။ ဍေံရပ်နၚ်တုဲ၊ဟွံရုဲဍောတ်ဇၞော်။ တြုံဗြဴဝုတ်ဗၠာဲ၊ သီုကၟာဲဍေံကော်။ဒိုက်သိုက်ဟွံရော်၊ ဍေံကော်ဖအိုတ်။ 
      တၟော်မၞိဟ်ရောတီ၊ ကၠံလ္ၚီဠက်ကိုဋ်။အံၚ်ဇေယျဝွံ၊သၟိၚ်ဒုစရိုတ်။မောဟဒွိဟိုတ်၊ စိုတ်ညံၚ်ဂျိနာဲ။
     အိုတ်ဂကူမန်၊ ၝောံမၞိဟ်ကောန်ၚာ်။ အကြာဍုၚ်ကွာန်၊ဌာန်ၜဳပ္ဍဲဍာ်။ဍေံဗက်သ္ၚဳဂၠာဲ၊ ဇၟာပ်တာဲဇၟာပ်ရာ်။ ပ္ဍဲသ္ၚိဂြိုပ်ဝါ၊ဘုတ်ဘာသီုကျာ်။ ဆနွံဗက်ဂၠာဲ၊ ဒၞာဲဂၠိုၚ်ဇဳသာ်။ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ဒှ်သၟိၚ်ပိုၚ်သၞာ်။ ဒဳပ္ကောံနၚ်မန်၊လက်ဒေါန်သ္အဵုသ္အာ်။ စိုတ်ဍေံမ္ၚိုဟ်ကြံၚ်၊ တုပ်ညံၚ်ဂျိနာ်။ ပါၚ်စက်လ္တာ်၊ ကွာ်လဇုဲဗာ်ထောံ။
         မန်ဖေက်ဍေံစိ၊ စိုတ်ညံၚ်တိကလောံ။ ညံၚ်ဂၠဴသ္ကအ်ရ၊ဖေက်ကၠကွေံသွံ။ဇၟာပ်ဒိုဟ်ဇဳကၠောံ၊ ဍောတ်ဇၞော်ကြောံဇြာဲ။
       မဂဳလထဴ၊ နှဴသီုကၟာဲကၟာဲ။ ကောန်ၚာ်ညးခုတ်၊ ဝုတ်ဝုတ်ဗၠာဲဗၠာဲ။ ကောန်ဍောတ်ဂွံဆဵု၊ လ္ၚဵုမဴတှ်ယာဲ။ ဗျုဗျုဗျဗျ၊မိမနော်နာဲ။ တဲရပ်ဂစုန်၊ ရုန်ရုန်ဂဲါဂဲါ။ သၠုၚ်သဝ်ဂၠိုၚ်စွံ၊ ကြောံကြောံဇြာဲဇြာဲ။ ပၞာန်ဗၟာဒဳနၚ်၊ ဒေါသလၚ်ဍာဲ။ ထေဲပၞောတ်လောန်ကာဲ၊ အသမ်နာဲစာ။
       မုက်မတ်ကှ်ဇြ၊ ဘယလောန်အာ။ ဖေက်ဟွံဂံၚ်ကျောဝ်၊ လၚ်ဇွောဝ်ပူဆာ။ ဒးယာံဓဇူ၊ ဗ္ဂူဗြဲမတ်ၜါ။ ဂၠိုၚ်ဘဲပရိုက်၊ ဂၠိုၚ်ဒဒိုက်သၞာ။ဒးယာံရၚ်သ္ကအ်၊ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ကၠာ။ယာံရေဝ်ကရောတ်၊ ဂစောတ်သာသာ။ ဗၟာဒဳပ္ကောံနၚ်၊ရပ်ဇြဲတဲၜါ။အသမ်သၟိၚ်ကၠာ၊ ယာံဗက်အာဍေံ။
         လရိုအ်သေဲသေဲ၊ ကရေဲညံၚ်ချေံ။ ဗၟာယုတ်မိစ္ဆာ၊ ရပ်ဏာတုဲကွေံ။ ညံၚ်ညးဗက်ချေံ၊ ဍေံဒဳပၠောပ်စာတ်။
      ပိုယ်မန်တမၠာ၊ ဍုၚ်ဟံသာကၞာတ်။ ကိုဋ်ဠက်ကၠံလ္ၚီ၊ ဟွံတီလောဲဝါတ်။ပါၚ်ဟီုတဲချဳ၊ ဍေံဒဳပၠောပ်စာတ်။ ၜုၚ်တက်ဒှ်တမ်၊ အသမ်လေဝ်သ္ကာတ်။ မန်သီုဖအိုတ်၊ လၞီစိုတ်ဂွံညာတ်။မွဲစာတ်ပေၚ်ထာတ်၊ ပ္ဍဲစာတ်က္ဍန်ဂြက်။
       ဒှ်လၞီသောက၊ မောဟညံၚ်ယက်။လရိုအ်ယာံဒၟံၚ်၊ ညံၚ်ဍုၚ်နရက်။ဍိက်ရာဇဝတ်၊ ကြမ်ကြထတ်မြက်။ ဍေံမိၚ်စုတ်ဗက်၊ လက်ဗျိပၠုက်မန်။
        ဂကူပိုယ်ကွေံ၊ မိၚ်ဍေံဗျိဒေါန်။ သြိုဟ်ညံၚ်ကဵုဖဲါ၊ ယာဲယာံကဵုကောန်။ ဒဒိုက်ကၠံလ္ၚီ၊ ဒှ်လၞီဂၠိုၚ်လောန်။ ကြိုၚ်လဝ်ပ္ဍဲစာတ်၊ ကၟာတ်လဝ်ကၟောန်ကၟောန်။ ဗၟာသတ်အယုတ်၊ စိုတ်အုတ်လက်ဒေါန်။ ဒေါသဂဵုမံၚ်၊ ညံၚ်ကၠကဟောန်။ ဂကူပိုယ်လေၚ်၊ ပၠေၚ်ထောံရောအောန်။လၞီဂၠိုၚ်လောန်၊ကောန်ကဵုမိမ။
       သမ္ဘာယာံအဵု၊ ကဵုတၠသ္ၚိပၠ။ ဗြဲမတ်ၜါပြိုဟ်၊ ဂတီုသြိုဟ်ရ။ တြုံတၠသ္ၚိကၠာ၊ သာမိဘာဂ။ ညာတ်မိတ်ဘမ္ဘာ၊ ဖေက်ဘဲရာဇ။ ဍာ်ရမတ်ဍုက်၊ မုက်ညံၚ်ပ္ကဴဇြ။
သောကစံၚ်ပၠေၚ်၊ပေၚ်ဟဒယ။ပ္ဍဲကဵုသ္ၚိစာတ်၊ ပါတ်လုံခန္ဓ။ လၞီဇၞော်ဂိ၊ စိုတ်ဂျိနာဂ။ညးဒှ်ဗဴလ၊ ဇုဇသဳမူ။
        ဆဵုညာတ်စဴကၟိန်၊ ယွာံဟွံတီဇၞူ။ ဍာ်ရမတ်ပြဟ်၊ ထၞဟ်စှ်ေဓဇူ။ အလုံစာတ်အဵု၊ ပၟတ်ဂဵုဝူဝူ။ညံၚ်ဂိတုဘတ်၊ ကျာထတ်ဗြဲဂူ။ လၞီဇၞော်ဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ဟွံမွဲကဵုဇၞူ။ဒးယာံဓဇူ၊ ဆာန်ဍူကောန်စဴ။
       သဳမူကဵုကၟိန်၊ ယာံထဂၠိန်နှဲ။ ညာတ်မံၚ်ပ္ဍဲစာတ်၊ကအ်အာတ်ပါၚ်ဠဴ။ ယာံမံၚ်သေဲသေဲ၊ ကမြေဲကမြဲ။ ဒုၚ်ဂုဏ်ဟွံဂွံ၊လရိုအ်အာတ်စဴ။ ဗၟာယုတ်ဒိုဟ်ဂွိုက်၊ ဍဵုဍိုက်ဗွဲကြဴ။ပၟတ်ဂဵုဗြံၚ်ဗြံၚ်၊ စံၚ်စာတ်ဖအဴ။ဗြဴမိတၠကောန်၊မိန်လဝ်ကောန်ဂၞဴ။မိန်ဗၟဴဖျုၚ်တှ်၊ ပါၚ်ဂှ်ယာံတဴ။ကောန်ဍောတ်ဟွံတီ၊ အီကဵုမိဂၞဴ၊မိညာတ်ဒးဗက်၊ သြိုဟ်ဂြက်ကွေံအဴ။ကောန်ဍောတ်ဂှ်မိန်၊ကောန်ဇၞော်ဂၠိန်နှဴ။ ကောန်ဇၞော်ဂှ်ယာံ၊ မိလေဝ်ယာံတဴ။တြုံကဵုသမ္ဘာ၊ ယာမုက်ဗွဲကြဴ။ဂၠိုၚ်ကဵုယွာံ၊ ဒေံယာံကဵုကော။ကၟိန်ကဵုနာဲတြ၊ ဗဴကဵုလထဴ။ၝဲယာံကဵုဒေံ၊ ကာယပၠောတ်ပၠဴ။ ထုဲၜန်မံၚ်ပၠန်၊ ညံၚ်ချံက်စန်နှဴ။ညံၚ်ၚဴတမ်သၞာံ၊ ယာံမံၚ်ရေဲရဴ၊ညံၚ်ဗရုဂဂဵု၊ဗြုသဓဵုတဴ။ဇၟာပ်ဒိုဟ်ရော၊ယာံတဴဖဳဒွါ။
      ပိုယ်မန်ဗျုဇၞော်၊လုပ်ဗော်ဇရာ။ ဂွိၚ်ဖေက်တၠိၚ်ဒိုဟ်ရိုဟ်ရေၚ်နာနာ။ ဟိုဲလေဝ်ဣတ၊ လေၚ်ရမွဲဝါ။ပိုယ်ကၠက်ဂကူ၊ဂုဏ်နူသၟိၚ်ဗၟာ။ ပိုယ်ဒးဒုၚ်ပၠန်၊ ဘဲဒဏ်နာနာ၊ စံၚ်ဂစိုတ်ပြဟ်၊ဒှ်သၠာတ်ပ္ဍဲဝါ။ ပ္ဍဲကဵုစာတ်ဗၟာ၊ ဘဲရာဇာအနိုၚ်။
     မန်ချိုတ်တူဂြောတ်၊ ပ္ဍဲပၟတ်စာတ်သၟိၚ်။ ဒးသ္ကန်ကလိ၊ စုတိသီုဂဝိၚ်။ ရမ္သာၚ်ထတ်ကၠာ၊ ယာံပြာကတ်ပၟိၚ်။ ဗၟာယုတ်ပၟၚ်ထံၚ်၊ မၚ်မံၚ်စာတ်သၟိၚ်။ တြုံဗြဴဗျုထဴ၊ ယာံတဴမံၚ်ဗျိၚ်။ကၠာဍေံဟွံစံၚ်၊ ပၟၚ်ထံၚ်ဂွံမိၚ်။ ဒေါသဇၞော်တိုန်၊ မွဲချိုန်ဂွံမိၚ်။ဍေံဟွံချပ်ဗ္စာ၊ ကရုဏာသိၚ်။ အပိုၚ်အနိုၚ်၊ ဍေံဖျေံပၟိၚ်ဟေၚ်။
   ဗၟာအံၚ်ဇေယျ၊ သ္ပပိုယ်ဗီုပြေၚ်။ ဍေံစက်ကဵုပသဲ၊ သ္ကဲပိုယ်ဗွဲလၟေၚ်။ဂကူဂွံယုတ်၊ ဍေံဂၠာဲစုတ်ပၠေၚ်။ပလီုကျာ်သြဳကၠာ၊ ဘာသာမန်ဟေၚ်။ တၞောဝ်ရာမည၊ဍေံကော်ဣတလေၚ်။ဇၟာပ်ဇၟပ်စာၚ်ဟေၚ်၊ကွာ်ရေၚ်ဗက်ဗဵု။
        တက်တဲဂေတ်ရ၊ သ္ပဝေၚ်စရဵု။ ဣတလေၚ်ဣတလေၚ်၊ ပိုယ်ရပၠေၚ်ကဵု။ ဍေံဖအဴဂေတ်ကွေံ၊မ္ၚးစာတ်ဂှ်အဵု။မန်ဘဝဍိက်၊ ဒှ်ကၠိက်ဒှ်ကၠဵု။ကျညးမုက်ဍောတ်၊ညံၚ်ပ္ကေတ်ဒးခပဵု။ညံၚ်ဂၠုၚ်က္ၜၚ်ဗြမ်၊ ကမ်အကုသိုလ်။လၚ်ဇွောဝ်ကၠၚ်ပြဵု၊ ပ္ဍဲသ္ၚိစာတ်။
         ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ စိုတ်ဍေံယုတ်သ္ကာတ်။ဍေံပြိုက်စုတ်ဂြုဲ၊ ဂဥုဲသေနာတ်။ရဲသၟိၚ်ရာဇာ၊ ဗၟာဗာဇ္ဇခါတ်။ဍေံစံၚ်ပၠေၚ်အဵု၊ ကဵုအဂ္ဂဓါတ်။ပၟတ်ဗ္ကေတ်ဂဵုဍာဲ၊ တူဂၠိုက်ဂၠာဲသ္ကာတ်။ကၠံလ္ၚီဠက်ကိုဋ်၊ ချိုတ်အိုတ်သီုစာတ်။ဗဂေါလ္ၚုလ္ၚုန်၊ ပိုယ်မန်ဂွံညာတ်။ လုံဍုၚ်ကွာန်ရး၊ ဒးဖေက်သမ္ၚာတ်။ ချိုတ်ဂုဏ်ပယျဲ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဒှ်ဝါတ်။ သီုဂကူလေၚ်၊ ဂြောတ်မံၚ်ပေၚ်စာတ်။ဖျုန်ဇုတ်စၞာံဂှ်၊ ဒှ်အာပ္တေၚ်ဓါတ်။ပိုယ်မန်ဂွံညာတ်၊သမ္ၚာတ်ကွေံဏး။
           ပ္ဍဲဍုၚ်ဗဂေါ၊ အဃောဂှ်သၟး။ဒ္စိတ်စာတ်သွံ၊စံၚ်ထောံကၠးကၠး။ဍေံစံၚ်ပၠေၚ်မန်၊ အောန်စိုတ်ကွေံဏး။ ဗြဲမတ်စရိုဟ်၊တသိုက်တဟး။ ဆဝွံရောသေၚ်၊လ္ပထေၚ်မၞိဟ်သၟး။ ဗၟာစိုတ်ဟွံပြေ၊ အံၚ်ဇေယျဏး။ ပဲါနူမၞိဟ်ဟေၚ်၊ တၟေၚ်နူဂှ်မ္ဂး။ ကပေါတ်မန်ကွေံ၊ ဍေံဗက်ဂၠာဲသၟာန်။
            အကြာၜဳကြုၚ်၊ အလုံဍုၚ်ကွာန်၊ ကၠအ်သွဝ်တိဗ္ၚ ဇွောံမမွဲဟာန်။ဘုတ်ဘာဒေါဝ်ဍုၚ်၊ဇြပ်ဇၞူရုၚ်ဒါန်။သိမ်ဥပုသ်ကၠာ၊ ရုၚ်ဖျာသ္ၚိဌာန်။သ္ၚိသွာၚ်ဒိုဟ်ပန်၊ ဒဒန်ဂၠံၚ်ဍာန်။ဆအပေါတ်မန်၊ ကၠောန်လဝ်ကွေံကြာန်။ ဂိုဟ်မံၚ်ဟာနာဲဍေံဟွံဂၠာဲသၟာန်။ ဗၟာယုတ်တအ်သွံ၊ စံၚ်ထောံကြာန်ကြာန်။နန်ထဝ်သ္ၚိကၠတ်၊ ဒြပ်ရတ်ပိုန်ဟာန်။ ဂၠိုၚ်လောန်သတိုတ်၊ရိုဟ်အိုတ်ဟွံမာန်။ တမ်ဂြန်ကိုန်ဆန်၊ အၚ်ယန်နွံဥာဏ်။
      ဗေဒၚ်ပန်ဗော်၊ ဗိုတ်ဇၞော်ပကာန်။ ဓဝ်ပိဋကတ်၊ လိက်ပတ်ဇၟာပ်ဌာန်။ သိဒ္ဓိ ဗလသဗ္ဗထုဲကြာန်။ ဗၟာအယုတ်တအ်၊တၟအ်ဍုၚ်တၟအ်ကွာန်။ စံၚ်ထောံသီုဘာ၊ ဝါဒဒပ်ပၞာန်။ ဂြန်ဂဥုဲဒဗျ၊ ရောဂနိဒါန်။စံၚ်လိက်စံၚ်ကျာ်၊ လီုလာ်ထုဲတၞာန်။ဂၠာဲဂွံဗက်စံၚ်၊ ကမၠက်ဂၠံၚ်ဍာန်။ဍဵုဍိုက်ပိုယ်မန်၊ ဂၠိုၚ်လောန်ကွေံကြာန်။ ယွံဗော်အဟော၊ ကလောမန်ဆာန်။ ဒဒှ်ဟိုတ်ဖိုလ်၊ သမ္တီကဵုမာန်။ ဗကတ်လဝ်ညိ၊ ပ္ဍဲကဵုဝိဥာဏ်။ ဂိုတ်လွဳညိမန်၊ ညံၚ်ဂွံနန်ယာန်။ ဒဵုစိုပ်နိဗ္ဗာန်၊ ဆာန်ဂကူအိုတ်ညိ။
       ရာဇာမူလ၊ ဝံသသၟိၚ်နန်။ တၞောဝ်ဨကရာဇ်၊ သီုအမာတ်ပန်။ ဗိန္ဒောဟောရာ၊ ပညာဇၞော်လောန်။သ္ကိုပ်ပၞာန်ရ၊ညးတၠအစောန်။ဒဴထောံနူနန်၊ ယောန်လုပ်ဒျူဒျာ။
          ဂိုၚ်သမ္တီရ၊ လ္ပဝိုတ်ပြောဲဇွာ။ ဒဒိုက်မန်ဂှ်၊ ဒှ်နူပၞာန်ဗၟာ။ ပၠောပ်စာတ်တုဲစံၚ်၊ ဒှ်ညံၚ်သၠာတ်ဝါ။ ပန်ဗာ်ဂစိုတ်၊ လေၚ်အိုတ်နာနာ။ ဂကူအယုတ်၊ စံၚ်ဘုတ်စံၚ်ဘာ။ ဒဒိုက်ပိုယ်ဂှ်၊ဒှ်ကၠုၚ်နူဗၟာ။ချူစွံလဝ်ပြဲ၊ ပ္ဍဲသၠရိုတ်တာ။ ဒုမဂႅလ၊ ပ္ဍဲဘဒ္ဒကၠာ။ဂိုၚ်သမ္တီလဝ်၊ ဓဝ်သတိပမှာ။ မန်ရာမည၊ ဂယဏအ်ကၠာ။သၟတ်ဝုတ်ဗၠာဲတအ်၊ တၟအ်ညးအဲမှာ။က္တဵုတိုန်တၟိကၠာ၊ ပဝိုယ်မှာတဴ။
          နူဂှ်သေၚ်ဟာ၊ အခါဗွဲကြဴ။ ဆမန်သှ်ေဂး၊ ပြးဇးဂြိပ်ဒဴ။ပ္ဍဲဂြိုပ်ဇၞော်ဟေၚ်၊ ဇရေၚ်လ္ဂောဝ်အဴ။ ကၠောန်ဂွဲသြောံဇွောံ၊ ဂၞဴဂွံဒုၚ်တဴ။ သိုၚ်သ္ၚိတက်တာဲ၊ ဗြဴကၟာဲလထဴ။မံၚ်လအ်ညိပၠန်၊ဗၟာဗက်လန်နှဴ။ ပ္ဍဲသက္က ရာဇ်၊လောကဓါတ်သ္ဍဴ။ လ္ၚီကၠံပိစှော်၊ပန်ဂှ်ပံၚ်နှဴ။ (၁၁၃၄) ဗၟာယုတ်ဂွံလဝ်၊ နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်ပ္ကဴ။ ရးမန်ပိအဴ၊ က္တဴက္တာန်ရောၚ်။
           သမ္တီပယောၚ်၊ သောၚ်သောၚ်ပံက်ပါၚ်။ ဂကူမန်ရ၊ ညံၚ်ကပ္ဍဲကၠာၚ်။က္တဴက္တာန်အဵု၊ကဵုမံၚ်ရမ္သာၚ်။ ဗညာစိၚ်ကၠာ၊အာထောံဍုၚ်ဂြာၚ်။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်၊နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်
ဗ္တာၚ်။ ဒးထောံဂအောၚ်၊ အောပ်ညံၚ်စာၚ်ဂြိုပ်။
          ပိုယ်မန်သေၚ်ဟာ၊ ဗြဲမတ်ၜါရိုပ်။တွဵုရးမုဟ်ရး၊ ဒးသ္ပဗ္ဒိုပ်။ သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ရိုဟ်ကၠုၚ်အာစိုပ်။ လ္ၚီမွဲကၠံကိုပ်၊ စိုပ်မသုန်ဣသုန်။(၁၁၅၅)
         ဆမန်သှ်ေအဴ၊ မံၚ်ရောစိန်ဝုန်။ဒဴလုပ်ဒျူဒျာ၊ ထောံဂြိုပ်ဝါတုန်။ လ္ၚီမွဲကၠံအဴ၊ တြဴစှော်ဟီုပ္ဍုန်။ (၁၁၆၀) ဆမန်သှ်ေမံၚ်၊ညံၚ်ကဵုစၟဂြုန်။ လုပ်ဒျူဒျာတုန်၊ လ္ၚုသုန်ဒေၚ်ၚုၚ်။
      သမ္တီဒဵုချိုတ်၊ စိုတ်လ္ပကေဝ်ဇြုၚ်။ဖေက်အံၚ်ဇေယျ၊ညးတၠပိုၚ်ဍုၚ်။ လ္ၚဵုဂှ်ကွာ်တိုက်၊ ဍိုက်က္ၜၚ်ဍိုက်ဂၠုၚ်။ မန်ဒဴဗၟာ၊ ဂြိုပ်ဝါတိသၠုၚ်။ နွံမွဲဂလာန်၊ဥာဏ်ပ္သရုၚ်။စိုပ်သက္ကရာဇ်၊ပိုၚ်ကၞာတ်လဝ်ပ္ညုၚ်။လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ထ္ပက်စှော်စုတ်ကၠုၚ်။ (၁၁၇၀) ရးမန်ပိကၠာ၊ ဟံသာလ္ဂုၚ်။ ဗၟာယုတ်အဂွိုက်၊ ဂးမှကျိုက်ပဠုၚ်။ ဍေံဍိုက်ကအ်စိၚ်၊ ပသၟိၚ်ပိုၚ်ဍုၚ်။ ဍဵုဍိုက်မန်ပ္ညုၚ်၊ဒုၚ်ဒဝ်ဟွံမာန်။
        ဟွံမဲဂဗုတ်၊ ဂၠာဲစုတ်ဂလာန်။ သ္ၚိလံက်ခပဵု၊ ကဵုဒဏ်စုတ်ဒါန်။ ပ္ဍဲဍုၚ်ကြာရး၊ မ္ဒးက္တဴက္တာန်။ ဗၟာယုတ်အဂွိုက်၊ကျိုက်ပဠုၚ်သ္ပမာန်။ ဗက်ကၠောန်ဗၠေတ်ဗၠေတ်၊ ကေတ်ဇၞးကေတ်မာန်။ မန်ပိုယ်ၚုၚ်ၚ၊ ဘဝကျပၞာန်။တုပ်ညံၚ်ပၟတ်ဖဴ၊ ဂမ္တဴမ္တာန်။အရေဝ်ဂလာန်၊ သ္ၚိဌာန်ဂမြိၚ်။
           ဆမန်သှ်ေမံၚ်၊ ညံၚ်ဟွံဂွံယုတ်ဂၠိၚ်။ ဖေၚ်ပူက္ဍိုပ်ကၠာ၊ ပြာကတ်ဂွံမိၚ်။ အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်ဒှ်သၟိၚ်။ဂၞိန်မၞိဟ်ဗြဴကွေံ၊ ဍေံကဵုပူဂဵုကွိၚ်။ ဟိုတ်ဒှ်ဂၞိန်ဂး၊ ပိုဲဒးကေတ်ထၟိၚ်။မန်ပိုယ်ဂွံယုတ်၊ ဍေံစုတ်အသိၚ်။ ဒေါသလဟုက်၊ မုက်ဍေံညံၚ်ဂြိၚ်။ ဍေံဖျေံအမိၚ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ကီု။
        ညာတ်မၞိဟ်ဟွံကော်၊ ဍောတ်ဇၞော်ပဟီု။ ယဝ်မိၚ်ဒးမ္ဂး၊ထဗးထၞိက်ပ္ကီု။ တပ်ဒဏ်ကဵုဘဲ၊ ဂြဲကၠေၚ်တက်တ္ၚီု။ စန်ဇိုၚ်ကၠေၚ်တဲ၊ စဲပ္ဍဲတ္ၚဲကီု။ဆဂှ်ဟွံသေၚ်၊ တၟေၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုဗီု။ ဂလာန်ၜဴပါၚ်၊ လာၚ်မုက်လေဝ်ကီု။ လဳမုက်ရောၚ်ဂး၊ ပိုယ်ဒးဗက်ကီု။ညံၚ်ဂွံဟိဏ္ဏ၊ မညအိုတ်သီု။ ဍေံရောၚ်ပလီု၊ ကဵုပိုယ်ဟီုစုတ်။
      ကောန်ၚာ်တြုံဗြဴ၊ အာနုဘဴဂွံဟုတ်။ဂကူမန်ဂှ်၊ ဒှ်မၞိဟ်ဂွံယုတ်။ ဝေါဟာဥပဲါ၊ ကဵုကၞာဲဒးစုတ်။ ဍေံဗ္ဂေတ်ထောံပၠန်၊ပိပန်ဟွံသ္ကုတ်။ ဂကူပိုယ်ကၠာ၊ ပညာဂွံဆုတ်။ မိကောန်ၚာ်ဂး၊ဇံၚ်နးဍေံစုတ်။ သၠးသန္ဓိကောန်၊ မန်ပိုယ်ဂွံယုတ်။ ညံၚ်ကွိုန်ဂွံဟုတ်၊ ဇံၚ်နးစုတ်ညိ။
        ဍေံကဵုတက်မံၚ်၊ လ္တူဇံၚ်အဂ္ဂိ။ ဂလာန်ဂှ်ကၠာ၊ ခါဟွံစၟတ်ညိ။ ဗၟာယုတ်သ္ပဝဲ၊ ဍေံပျဲမတှ်၊ ပါၚ်ကှ်ဖိဖိ။ အိုတ်ဇိုၚ်တဲမာ၊ကၠာဟွံချိုတ်ညိ။ ကာလဒးဘဲ၊ ဒှ်ယဲဗျာဓိ။ ကောန်ဂၞဴဂှ်စိ၊ မိဂွံဆဵုကၠာ။
      ကောန်ၚာ်သၟတ်ပြဲ၊ လောန်မွဲအခါ။ ပိုယ်ဂကူမန်၊ယဝ်ကၠောန်ဇာတာ။ ညံၚ်ကၠိုက်လ္ၚၚ်ရ၊ ဟိဏ္ဏလောန်အာ။ဒုန်ဓလိၚ်ဇွ၊ ဂဗသေၚ်ဟာ။ ကဵုဂကူမန်၊ကၠောန်သ္ပဇာတာ။အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်မိစ္ဆာ။ပြဝေဏဳတၞမ်၊ ဝါဒိတမၠာ။သၠရိုတ်သၠတာ၊ ကၠောန်ဇာတာရ။
       ဗၟာယုတ်တအ်အဵု၊ ယဝ်ဍေံဆဵုပၠ။ လဟုက်ကဟောန်၊ကောန်သီုယာဲတ။စန်ဇိုၚ်တဲပ္ညဳ၊ ဖုံပၠဳမိက်ရ။ပၠေတ်အသုဘ၊ညံၚ်ဇွပသ။ပၠေဲစဲတ္ၚဲကၠာ၊ ကြာဂြိုပ်ဝါဗ္ၚ။ကၠာဟွံချိုတ်ညိ၊သှ်ေဇဳဝိတ။ တုဲဗလးဖျဴ၊ကြဴတပ်ဒဏ်ရ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်သၠုၚ်၊ကၠုၚ်ပိုၚ်ပိုယ်ပၠ။ ဍေံဓဇန်လောန်၊ ပျဲပိုယ်မည။ ညံၚ်လကိုဟ်,ကၠန်၊ ကုမ္ဘဏ်ယက္ခ။ ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ စိုတ်နာ်စိုတ်ကၠ။ ဂၠိုၚ်ကဵုပယျဲ၊ ပျဲပိုယ်မန်ရ။ ဂကူမန်အဴ၊ ဗွဲကြဴဂတ။ 
လၟုဟ်ပစ္စက်၊သွက်ရာမည။ မိၚ်လိၚ်ဝွံပၠန်၊ ပ္တန်လဝ်စိတ္တ။ ပၠံၚ်ဍုၚ်ဗက်အာဲ၊သၠာဲကဵုဇဳဝ။ ဒၞာဲချပ်ဒၞာဲဂွ၊ လ္ပဝိုတ်ဒညဟေၚ်။
             ဒးစှ်ေနူနန်၊ ကောန်ဗြဴယိုက်လေၚ်။ မိုၚ်သဝ်နာမ၊ ဗၟာရခေၚ်။ ဒဏ်ရာဇဝတ်၊ဇြဟတ်စိၚ်ဟေၚ်။ ကြောံကၠေၚ်ကျေဝ်ဂေါဝ်၊ ဗဵုလ္ၚောဝ်ဍိုက်ပေၚ်။ပ္ဍဲရးမည၊ သ္ပသၟိၚ်ဍေံပၠေၚ်။ ဍဵုဍိုက်ပိုယ်မန်၊ နန်ထဝ်ဒးလေၚ်။ ပွိုၚ်မွဲသၞာံကၠာ၊ အခါလဵုဟွံဝေၚ်။ ဍေံပၠေၚ်ပိုယ်ဟေၚ်၊ ဗွဲတၟေၚ်ပျဲပျာံ။
         ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ဂွံညာတ်ဍာံဍာံ။ အေက်ၜါသပ်ၜါ၊ ဟွံမှာဒှ်သၞာံ။ (၁၁၁၇) ကၠံလ္ၚီဠက်ကိဋ်၊အိုတ်မန်မွဲဂံါ။ဘဲသၟိၚ်ရာဇာဖေက်ဗၟာဗက်ဒံါ။ ဂွိၚ်ဂွိၚ်ယံၚ်ယံၚ်၊ ညံၚ်ကၞိဒးတာံ။ ပဲါဘဲယုတ်ဗၟာ၊ လုပ်ဒျူဒျာသ္ဍာံ။ သမ္တီလ္ပဝိုတ်၊ ဟိုတ်ဍေံပျဲပျာံ။ ဖေက်ဗၟာအိုတ်ရ၊ ကလုပ်ပါၚ်ကျာံ။ တုပ်ညံၚ်သာ်ဂှ်၊ သၟဟ်ကဵုပယျာံ။ဗွဲကြဴတုန်သ္အး၊ အတးၜက်သၞာံ။ လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ထပှ်စှော်ဒ္စံါ။(၁၁၇၈) သၟိၚ်ဒါဝန်သ္ဍာံ၊ နာမ်နာမအဴ။
     သီုဗိုလ်ပၞာန်ရ၊ ထဥဒှ်တဴ။ဇက်လုပ်ဒျူဒျာ၊ အဝဇ္ဇာထဴ။ယိုက်လဝ်ဇၞော်မာန်၊ ဝေၚ်ပၞာန်ဒှ်ဆဴ။ဍေံဗက်လုပ်ပၠန်၊ လီၜန်ဗက်နှဴ။ ပန်ဗာ်ဗက်ဗ္တိုက်၊ လိုက်ဍုၚ်သေံအဴ။ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ မိၚ်ညာတ်ကော်ခဴ။လ္ၚီမွဲကၠံဂှ်၊ ထပှ်ဣသုန်နှဴ။ (၁၁၇၅) ရးမန်ပိအဴ၊ က္တဴက္တာန်ရိၚ်က္တၚ်။ 
     ဥတုပိကီု၊ ကသီုကညၚ်။သြောံသ္ၚုခၞေဝ်သွ၊ ဖျုန်ကၚုဟ်က္ဍၚ်။ က္ဍၚ်ဇဳဒှ်ကၞောဝ်၊ ကၠောဝ်ဗျဵုတဟၚ်။ ဝတ်ဓမ္မတာ၊သံသာဍာ်ဂၚ်။ ဖျာတိုက်ကွဳပ္ညုၚ်၊ ဖျာဂၠုၚ်ဖျာက္ၜၚ်။ၚုဟ်မးအနဳ၊အိုတ်ဇၟာပ်ဇဳက္ဍၚ်။ ဒှ်ဂ္ညိဂ္ညောန်အဵု၊ အလဵုဍေံကၠောန်နၚ်။ ပ္တိုန်ၚုဟ်မးက္ဍၚ်၊ ကၠောန်နၚ်ဒကေဝ်နှဳ။
      ကၠောန်သၠဒကေဝ်၊ အလေဝ်ဍေံဟွံတီ။လောဘလောန်ကာဲ၊ဆာဲဥာဏ်အလီ။ ပၠောပ်သၠဒကေဝ်၊ ကေဝ်တုဲဍေံသီ။ ဟီုလဝ်အရေဝ်၊ၚုဟ်အလေဝ်နှီ။လျိုၚ်ညဳသတိုတ်၊တုပ်စိုတ်ဂြိုၚ်အီ။ ကၠောန်သ္ပသာ်ဂှ်၊ ဟွံဒှ်ဗၞိက်အလီ။ ပ္ဍဲကဵုရးမန်၊ ကမၠောန်ကၠံလ္ၚီ။ ကေတ်ကေတ်ကဵုနှီ၊ ဂွံတီတၟော်ရော်။
               ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ သမ္ၚာတ်စိုတ်ဇၞော်။ ထအုကမြဴ၊ စိုတ်ဂၠိုက်က္တဴသၞော်။ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ ဒှ်သၟိၚ်ပိုၚ်ဗော်။ စိုတ်ဍေံမ္ၚိုဟ်ကြံၚ်၊ ညံၚ်ဘုတ်ကလော်။ ဗၟာဗၟုဲနာံဗ္ဂဲ၊ ပျဲမန်ဂၠာဲကော်။ ဂွံတုဲဒဳဏာ၊ အကြာဂရော်။ နာမ်ကၞိဂှ်မန်၊ ဆီနန်တော်တော်။ကၠဗ္ဂဲရပ်ကိတ်၊သ္ၚာဲၚိတ်ကြော်ကြော်။ မန်ကဵုဗၟာရ၊ သၞကဝ်ညးကော်။ ယဝ်ရဒးတၟော်၊ တော်ညိတီတဴ။
         ကၞိကဵုဗ္ဂဲ၊ ဒှ်ဝဲထုဲနှဴ။ စိုပ်ကၠုၚ်ပၠန်သွံ၊ ဟွံလအ်ဗွဲကြဴ။လ္ၚီမွဲကၠံဂှ်၊ ထပှ်စှော်တြဴ။ (၁၁၇၆) ဒပ်မန်ဗၠးၜး၊ပၠန်ဂတးအဴ။ဒှ်ကလိုက်ကၟဵု၊ ကွဵုဍုၚ်တှ်ေကြဴ။ မံၚ်စံၚ်ဟွံမာန်၊ ဟိုတ်ဍုၚ်ကွာန်က္တဴ။ ထအုကမြဴ၊ စိုတ်ဂၠိုက်က္တဴသၞော်။
         နူတြိကုမ္ဘုၚ်၊ လ္ဂုၚ်ဍုၚ်ဇၞော်။ ထောံကၠေံကျာ်လေဝ်၊စေတဳဓါတ်သော်။ ပ္ၚောံလုပ်ဍုၚ်သေံ၊ တိတြေံဒှ်ဆော်။ ဒဴလုပ်ဗြိုဟ်ဗြိုဟ်၊ ပုဗ္ဗဒိုဟ်ဗၟော်။ ဍာ်ရမတ်တော်တော်၊ စိုတ်သၞော်ကတဴ။
        ဒှ်ဍိက်ညးကီု၊ လေၚ်သီုဂကူ။ ပိုယ်မန်ကွေံကြာန်၊ညံၚ်ပၞာန်အသူ။ ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်၊ ဗၠိုက်စှ်ေဖြဴဖြဴ။ဗၟာယုတ်တအ်ပၠန်၊ ပ္တန်ၚုဟ်မးအဴ။ မၞိက်ရတ်ဂကူ၊ ဝိပူရသာဲ။
      ဇာတိကုလ၊မညၜိုပ်ကၠာ။ မ္ဒးထောံလဝ်၊ နန်ထဝ်ဟံသာ။ ဍုၚ်ဗဂေါလီု၊ စွံဗီုဥပၟာ။ လ္ၚုလ္ၚန်ဒၟံၚ်၊ ညံၚ်ဂြိုပ်အၚ်လှာ။ဗၟာဗၟုဲစံၚ်ပၠေၚ်၊ ဒှ်ပ္တေၚ်သေၚ်ဟာ။ ဘာတူကျာ်ပိုတ်၊ မန်ချိုတ်ဟွံသာ။သှ်ေပ္တေၚ်သှ်ေချး၊သၟးသုသာန်ကၠာ။ ထောံဍုၚ်ထောံနန်၊ မန်တအ်ဒဴအာ။ ချပ်စိုပ်သိၚ်သာ၊ အခါယောၚ်ယာ။
     မန်ပိုယ်ဒးချိုတ်၊ ဟိုတ်နူဗၟုဲဗၟာ။ မဒးထောံလဝ်၊ နန်ထဝ်ဗၠဲဂွါ။ လီုဒၟံၚ်အပၠိတ်၊ ပေၚ်ဒ္စိတ်ဝါ။ သန္တာန်မန်တြေံ၊ ဍုၚ်သေံဒျူဒျာ။အာသ္ပနိဿာဲ၊ သ္ပရဲပြောဲဇွာ။ မန်ဒးယာံဓဇူ၊ဟိုတ်နူဗၟုဲဗၟာ။ ဘဲအဝိဇ္ဇာ၊ဂလာဗက်အာဲ။
        ဟိုတ်ဂွံတိုပ်လဝ်၊ ထးထဝ်ဂဵုဍာဲ။ ဣတ္ထဳရာဇာ၊ သ္ဂောံမြာဒှ်နာဲ။ ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဗၟာ၊ ဗၠဲဂွါရာၚ်ဆာဲ။ ဂလာသ္ပသၟိၚ်၊ သိုက်လှိၚ်ပိုန်အာဲ။ ပိုၚ်ရးနိဂီု၊ ဇူဒီုဒှ်နာဲ။ ဟံသာသဓီု၊ မတ်မလီုဆာဲ။ဍုၚ်မတ်တၟ၊ ဒေသဇၟာပ်ဒၞာဲ။ ဒယှ်လောန်ကာဲ၊ နာဲညးပိုၚ်တဴ။
       သ္ပတံနူဂှ်၊ ဍုၚ်မြဟ်ကွေံအဴ။ လအ်လလောန်သန်၊ဒတန်ဗွဲကြဴ။ဂလာမုက်ဗု၊ ညံၚ်ကၞုဲဗျုထဴ။ လ္ၚီမွဲကၠံသ္ဍာံ၊ကဵုဒ္စံါစှော်တြဴ။ (၁၁၈၆) သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ကၠုၚ်ခုတ်လဝ်အဴ။ဒဒှ်အိုတ်သီု၊ ဟီုတုဲအီစဴ။ စိုပ်ဍုၚ်တေံအဴ၊ မံၚ်တဴဒၞာဲဂှ်။
      ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ ဟီုကၞာတ်ဒဒှ်။ လ္ၚီမွဲကၠံသ္ဍာံ၊ဒ္စံါအဋ္ဌသၟဟ်။(၁၁၈၈) ပ္တန်မတ်မလီုရ၊ ဒေသဒဒှ်။လ္ၚီၜါကၠံပၠန်၊ ပန်စှော်ထပှ်။(၁၂၄၇) သၟိၚ်အၚ်ဝပ္ညဳ၊ ဒဳဗဝ်ဒယှ်။ ဍေံရပ်ဏာသ္ဍာံ၊ ပ္ဍဲကဵုသၞာံဂှ်။လ္ၚီပိကၠံပိ၊ ယုတ္တိဒဒှ်။ (၁၃၀၃) ကြုက်ဂျပါန်ဂှ်၊ ဒှ်သၟိၚ်ပိသၞာံ။
          ဍုၚ်ပိုယ်မန်ဝွံ၊ လ္ၚုလုံဒိုဟ်ဒ္စံါ၊ ညးတၞဟ်ပိုၚ်အဵု၊ ဒဵုကဵုလၟုဟ်ဍာံ။ သၟိၚ်ဗၟာဒှ်ဇၞော်၊ ပိုၚ်ဗော်သံက်စၞာံ။ မန်ပိုယ်ဒးကျ၊ကလုပ်ပါၚ်ကျာံ။ ဘဝဍိက်ပၠက်၊ ညးတက်ပျဲပျာံ။ သမ္တီလဝ်ရ၊ သ္ပလဝ်ပတ္တာံ။ ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ ပိုၚ်မန်ဍာံဍာံ။ ဘဝဍိက်ဂၠုဲ၊ထုဲလအ်ပယျာံ။ ဂကူပိုယ်မန်၊ လအ်လောန်ကဵုသၞာံ။ လ္ၚုလ္ၚန်သုန်ဂြာံ၊ ဟွံတီအိုတ်ဟာ။
        ယွံကလောမန်၊ တၠနန်ဟံသာ။ ဍုၚ်ွာန်ပိုယ်ဂှ်၊ ညးတၞဟ်ဂွံဏာ။ဗၟာတအ်ပိုယ်မန်၊ လအ်လောန်အခါ။ ပိုယ်ဒးဒုၚ်ပျဲ၊ဘဲညးတၞဟ်ကၠာ။ဂၠိုၚ်ဂိတုသၞာံ၊ ပယျာံအခါ။ လၟုဟ်ဂွံတီရ၊စိုတ်လ္ပသ္ပအ်သာ။ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး၊ နူဍိက်ညးကၠာ။ညံၚ်ဂွံဒှ်နာဲ၊ဂၠာဲဂစာန်အာ။ ညးကီုအဲကီု၊ပြီုလွဳပရာ။ဆီတၠဆီနာဲ၊ဝုတ်ဗၠာဲကညာ။ သမ္တီလ္ပမှာ၊ ချ်ဗ္စာညိ။ ဝၚ်နူအာဒိ၊ကေတ်ကၠာညိအဴ။
         
             ဝၚ်မန်အတိက် တုဲဆဝွံရအဴ။
            ✯           ✯           ✯          ✯
       ယၟုအ္စာကၞေဟ်➲မာံတောအ်✍✍✍

== တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁ ==

တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁

တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ? ဂလာန်ဝွံ အဲသၟာန်ရံၚ်ဇကုအဲသာ်ဝွံတုဲ အဲကလေၚ်ဂၠာဲရံၚ်သွဟ် သွက်ပုစ္ဆာ အဲကဵုအဲဂှ်တုန်၊ “ဟွံသေၚ်” အဲဓရိုက်က္ဍိုပ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး  သာ်လဵုဂွံဖန်ရော ကလေၚ်စမ်ၜတ်ရံၚ်ဗဟုသုတညာန် ပညာ ပရေၚ်ဆဵုဂဗဇကုပၠန်ရ။ အခန်ဝွံ ဗော်ပၠန်ဂတးရခေၚ်တအ်၊ ယူဒဗယူအိတ်သ်အေတအ်ဂှ် လညာတ်ညးတအ်ဂှ် ညး တအ်ဗတိုက်သအးတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာဟွံသေၚ်ရ။ ဆဂး ရခေၚ်တအ် ဒှ်ကၠုၚ်မံၚ်ပေဲါဗတိုက်ကဵုဗၟာတအ် ဇၞော်အိုတ်မွဲတုဲ သီုဒး ဒုၚ်ကေၚ်ထ္ၜုတ်ကၠုၚ်ယၟု နဒဒှ်ဂကောံပလီုပလာ် ကော် ထေဝ်ရဝ်ရေတ်ဏီရ။ အခိၚ်ညးတအ် ဒးဒုၚ်ထ္ၜုတ်ကော်သာ်ဂှ် တၠအ ဝဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဟေၚ် ဖျေံလဝ်သဂုတ်သွာတ်ဟွံသေၚ်၊ ဗွဲတၟေၚ် အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်၊ ရဲဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ်ကီု ၊ က္ဍိုပ် သကိုပ်ဗော်ဗၟာတၞဟ်ဟ်တအ်ကီု သီုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ကီုရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ် နွံပ္ဍဲကၠတ်ထဝ်တအ်လေဝ် မူပကဵုဟွံမာန်၊ တာဒၞာကဵုဟွံမာန်ရ။ အခိၚ်ဂှ် ကၠတ်ထဝ်တအ် ဖျေံလဝ်သဂုတ်သွာတ်ရောၚ် ဟီုမဂး ကၠးဂၠိုၚ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး ပိုဲသ္ပအဓိ ကဗ တိုက်မံၚ်တၠအဝဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာဂှ် သာ်လဵုဂုန်ဖဵုမဇၞော်ရော။ ရခေၚ်ကဵုဝတအ်ဂှ် ညးတအ်ဟွံစွံလဝ်စိုတ် ဗၟာတအ်ဂှ် နဒဒှ်သၞ ဒတန် ကဝ်ညးတအ်ရ။ ဂုန်ဖဵုဂကူညးတအ်နွံမဂး ပံၚ်အာတုဲ ဂုန်ဖဵု ဟွံမွဲမဂး ဟွံပံၚ်ရ။ ယဝ်ကဵုကၠုၚ်အန္တရာဲညးတအ်မဂး ညးတအ်စဵုဒၞာ ဒဵုအိုတ်လမျီုရ။ တ္ၚဲရ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် ဟွံကဵုအန္တရာဲကုညးတအ်မဂး တ္ၚဲဂှ် ညးတအ်ဟွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်သၞညးတအ်မွဲရ။ အေ အေတအ် ဟီုပတိတ်လဝ်ဂှ် အဟိန်ဗတိုက်ဂှ် ဒက်ပတန် မဒှ်ရ။ အခိၚ်လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူပေဲါဗတိုက်ကဵုဗၟာတအ်ဟွံမွဲဂှ်တုဲ ညးတအ် သ္ပအဓိကကဵုဒက်ပတန်အဝဵု ပမာညံၚ်ရဴ မလလောၚ်တရးတဴ အဝဵုညးတအ် ပ္ဍဲတိဍာ်ဍုၚ်ရခေၚ်ညးတအ်ဂှ်ရ။ လၟုဟ် ဝွံ အဝဵုဂကောံရခေၚ် မဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုအေအေတအ်ဂှ် တဴအာနူကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ် ညံၚ်ရဴကရေၚ်၊ ကချေၚ်တအ်ဏီရောၚ်။
ပ္ဍဲကာလဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်မၞိဟ်မွဲဂှ် ပတိုန်လဝ်ပ္ဍဲပတ်ညးတေံ စပ်ကဵုအဝဵုပိသာ်မတွံဂး “ကုတ်သၞောဝ်ဒန်သၞောဝ်၊ ခၞံသၞောဝ်၊ စဳရေၚ်ဂဗုတ်၊ အုပ်ဓုပ်” ပိပြကာဏံဂှ် ဒှ်အဓိကရောၚ်ဂး။ အဝဵုပိဏံ ဂွံစိုပ်ပ္ဍဲသကေံတဲပိုဲဂှ် သာ်လဵုပိုဲဒးကၠောန်သ္ပရော။ ဒးကဵုဥ ပမာမွဲမဂး ပ္ဍဲဇကု သြန်နွံကဵုပြကောတိကိုတ်မဂး ဗွဲအလဵုဇကု ဟီုဂး အဲဂှ် ဒှ်မဳလဳယာန်နာမွဲရောၚ်ဂွံရ။ ယဝ်ရနွံ ကဵုအ သၚ် ဃဲယံၚ်မဂး ဗွဲအလဵုဇကု ထ္ၜုတ်ဟီု အဲဂှ် ဗဳလဳယာန်နာမွဲရောၚ်မာန်ရ။ ဟွံပတှေ်မဂး ထ္ၜးကဵုဗီုညာတ်မာန်ရောၚ်။ ညး တၞဟ် တအ် သ္ပသမ္တီကဵုဒှ် ဟွံသ္ပကဵုဒှ် ဟွံဒှ်အဓိက၊ အဓိကဇေတ်တ်ဂှ် သြန်ဇကုနွံဍာံဍာံမဒှ်ရ။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီုရ ပ္ဍဲဇကု အဝဵုပိပြကာဏံ ညံၚ်ဂွံနွံဂၠိုၚ်ၚ်ဂှ် ဒးဂစာန်၊ ဇြဟတ်ပိဏံဂွံနွံဂၠိုၚ်ဂှ် ဇကုဒးဖျေံဗီုပြၚ်ရ။ အစောန်စရာဲဖျေံဗီုပြၚ်ဗၟံက်ရုပ်ရဴဇကုခိုဟ်မဂး ဒးဟီုစ အ လဵုအသဳဇကုခိုၚ်ကီု ခိုဟ်ကီုရ။ အဝဵုပိပြကာဏံ ရောဟ်ရေၚ်မံၚ်၊ ဟွံခိုဟ်ဆာဲဏီမဂး ဒးသၟိတ်ဂး အလဵုအသဳဇကု ရောဟ်ရေၚ် ဟွံခိုဟ်ဆာဲဏီရ။ 
ယဝ်ရဒးဟီုကဵုဥပမာမွဲမဂး ပ္ဍဲတိဍာ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတဴဂှ် ပရေၚ်အုပ်လဒမ်သၞောဝ်နွံဂၠိုၚ်မံၚ်ဟာ၊ ယဝ်ရနွံဂၠိုၚ်မဂး အဝဵုပိပြကာဂှ် ခိုဟ်ဟီုမာန်ရ။ ယဝ်ရအောန်မဂး အဝဵုဟွံဗျာပ်တရးဏီရောၚ်ဒးဟီုရ။ ရဲတန်တဴပ္ဍဲဗွိုၚ်တိဍာ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတအ် ဂွံကၠောန်ဂယိုၚ် အာလမျီု ၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်အမှုဂဗုတ်မဂး ညးတာလျိုၚ်တအ် စဳရေၚ်ကဵုဓဝ်ဝ်တြာတြာ၊ ဍုၚ်ကွာန်ညးတအ် မံၚ်တန် တဴဂှ်လေဝ် ကမၠတ်ဒမၠအောန်၊ ဂွံတိက်မံၚ်ၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်ယဲဘဲလေဝ် ညးတအ်ရံၚ်စံၚ်ကဵုပေၚ်ၚ်ရောၚ်မဂး အဝဵုပိ တန်ဂှ် ခိုၚ်မံၚ်ခိုဟ်မံၚ် ဗွဲယျေဘူယျ ဟီုမာန်ရ။ ဍေံဂွံဒှ်ကၠုၚ်သာ်ဝွံမာန်ဂှ် ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်ဖျေံတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာကၠာရောၚ် ဟီု ဟွံဂွံရ။ 
မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် အလဵုအသဳဟီုဂှ် ဒှ်ညးကေတ်အကံက်အခေါန်မွဲရ။ အကံက်ဂှ်ရ ဒးကလေၚ်ကၠောန်ပလေဝ်ဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။ ဌာ နအကံက်အခေါန်ညးတအ် ညံၚ်ဂွံခိုၚ်ဂၠိုၚ်ၚ်ဂှ် ဒးဂိုတ်ဂစာန်တုဲ သတ်ပၟဝ်ဇဝ်ပကဴဍေံဂှ် ညးတအ်ဒးကလေၚ်ပလေဝ်ဍုၚ်ကွာန် ညံၚ်ရဴလွဳလွတ်ဂဥုဲ၊ ပလေဝ်ဂၠံၚ်ဍာန်၊ လဟဵုပတိုန်ပရေၚ်ပညာ မပ္တံသာ်ဝွံရ။ ဌာနအကံက်အခေါန်ဟွံခိုၚ်မဂး ဍုၚ်လဵုမွဲ ကလိဂွံ အလဵုအသဳခိုဟ်ဟ်ဟွံမာန်ရ။ ဂွံဇနော်ပတိုန်အလဵုအသဳဂှ် ဒးဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုအကံက်ရောၚ်။ ဗွိုၚ်ကေတ်အကံက်မာန်တအ်ဂှ် ဒးဇနော်သၠဲပတိတ်ဍေံ ဒးပခိုၚ်ပတိုန်ဍေံ ဒးသၠုၚ်ပတိုန်အသိၚ်ဍေံ ဒးပခိုဟ်ပတိုန်နဲကဲဍေံရောၚ်။ 
မွဲလပါ်ဂှ် ဇကုကေတ်အကံက်၊ မွဲလပါ်ဂှ် ဇကုကေတ်လျိုၚ် ကုညးမကဵုအကံက်တအ်ဂှ်မဂး ဍေံဒှ်ကၠုၚ်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳရောၚ်။ ဟွံကေတ်အကံက်လေဝ် ဇနော်ပတိုန်အလဵုအသဳဟွံမာန်၊ ကေတ်အကံက်တုဲ ဟွံဒုၚ်လျိုၚ်ကဵုမၞိဟ်ကဵုအကံက်တအ်ဂှ်လေဝ် ဒတုံမံၚ်ညံၚ်မၞိဟ်ဂၠေံသြန်တုဲ ဟွံကလေၚ်လေဲကဵုရ။ မၞိဟ်ကဵုအကံက်တအ်ဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန်သီုဖအိုတ်မဒှ်ဂှ်တုဲ၊ မၞိဟ်သီုဖအိုတ် မတၞီလုပ်လၟိဟ်သီုမၞိဟ်ကၠောန်ကမၠောန်ပ္ဍဲအလဵုအသဳမဒှ်ဂှ်တုဲ အကြာကဵုကဵုကေတ်ၜါဏံ ညံၚ်ဂွံပြေပြံၚ်ဂှ် ဒှ်ဖျေံဗီုပြၚ်ရ။ ယဝ်ဒး ထ္ၜးဥပမာမွဲကြပ်ပ် ပ္ဍဲဗွိုၚ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိမဂး တၠကၠအ်သွဝ်တအ် တၠဆေၚ်ဖျာတအ်၊ ကမ္ပဏဳတအ်ဂှ် ဒးကဵုအကံက်ဂှ်တုဲ ဗီု လဵု ညးတအ်ဂွံကဵုအကံက်နကဵုနဲကဲဒးဒးရးရးကီု၊ ဂတာပ်ခေတ်ကီုဂှ် လပါ်ညးတာလျိုၚ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတအ် ဒးဖန်ဇန်ရ။ ၜိုတ်အဲ ဍဟောဝ်စိုပ်မဂး ညးတအ်အာဗက်ကေတ်ပ္ဍဲကၠအ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲဆေၚ်တၠဖျာတအ်သၟးဂၠိုၚ်တုဲ နကဵုလိက်ကဵုဗစိုပ်တၠဆေၚ်ဖျာ၊ တၠကၠအ်တအ်တုဲ ကဵုညးတအ်ဗစိုပ်နၚ်ဇရေၚ်ရုၚ်ဇကုဂှ် အောန်လောန်လေဝ်ဒှ်မာန်၊ ဟွံမွဲဏီလေဝ်ဒှ်မာန်ရ။ တၠကၠအ်တအ်ဂှ်၊ တၠဆေၚ်ဖျာတအ်ဂှ် စိုပ်အခိၚ်မဂး၊ ကလိဂွံလိက်အကံက်တုဲမဂး ညးတအ် ဒးအာကဵုပ္ဍဲရုၚ်တအ်ဂှ်ရ။ အခန်ဏံမွဲ ယဝ်ရ ဖျေံဗီုခိုဟ်ဟ်မဂး သြန်အကံက်တအ်ဂှ် ဂွံမံၚ်တၟာဂလိုၚ်ရ။ အခန်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဒးကေတ်တာလျိုၚ်စပ်ကဵုဂီုကၠီု အုပ်လဒမ် သၞောဝ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ် အာတ်မိက်တအ်ဂှ်တုဲ ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်ကဵုမာန်ကီုရ။
ဂလာန်အဲမပတိုန်ထ္ၜးသာ်ဝွံဂှ် ဗၞတ်ညိညဓဝ်ဟေၚ်ရ။ နကဵုဥပမာဍောတ်တ်မွဲရ။ ဍေံဒးဒှ်ထေက်ဂှ် ပညာစပ်ကဵုကေတ် အ ကံက်အခေါန်၊ လညာတ်မကေတ်လျိုၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် သၠဲလးဗျာပ်တရးလောန်ဂှ်တုဲ တန်တဴကဵုအဝယ်ဗွိုက်အလဵုအ သဳဂှ်တုဲ ဒးဖန်အာရောၚ်။ ဂွံလ္ၚတ်ကေတ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဗက်ဒုၚ်မံၚ်ဒါန် ပ္ဍဲဍုၚ်သေံကီု ဍုၚ်တၞဟ်ဟ်တအ်ကီုဂှ် ပရေံဟွံသေၚ်၊ ဆဂး ကမၠောန်အုပ်ဓုပ်အလဵုအသဳဟီုဂှ် ဒးသ္ပအဓိကကဵုမၞိဟ်မတန်တဴမံၚ်ပ္ဍဲတိဍာ်ဇကုဂှ်တုဲ၊ သယံဇာတမတိတ်နူတိဍာ်ဇ ကုတအ်ဂှ်လေဝ် ညံၚ်ဂွံဒှ်သြန်ဖအုံဇကုဂှ် ဒးပတိတ်ဇြဟတ်ကီုရ။ အဝဵုအုပ်ဓုပ်ဇကုခိုၚ်မဂး အလဵုအသဳဇက၊ု ဂကောံအလဵုအ သဳဇကုခိုၚ်ကၠုၚ်ရ။ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဂှ် အလဵုအသဳဟွံသေၚ် ၜိုန်ရခၠေဝ်မာန်ကီုလေဝ် ဆဂး ဍေံဒးဒှ်အလဵုအသဳဟေၚ်ရ။ ယဝ်ရ အလဵုအသဳဟွံသေၚ်မဂး ပိုဲဟီုဂကောံကမၠတ်ဒမၠမတာ၊ ဂကောံတံၚ်ဂြဲရပ်မၞိဟ်တုဲ အာတ်သြန်ဂးဟာ။ ဗီုပြၚ်ညးတအ် မဒက် ပတန်လဝ်ဂှ်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ ဗီုညးတအ်အုပ်ဓုပ်ကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ ရန်တၟံညးတအ်ကီုဂှ် ဍေံဒှ်မံၚ်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳရောၚ်။ ဌာနအုပ်ဓုပ်ညးတအ်၊ ပညာ၊ ထတ်ယုက်ညးတအ်၊ ကမၠောန်သ္ပစၞးဂကူမန်တုဲ မကၠောန်မံၚ်တအ်၊ ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်ညးတအ် သီုဖအိုတ်တအ်ဂှ် ဍေံသ္ပမံၚ်အဓိကကဵုဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲရောၚ်။ ဥပမာမွဲဂှ် ကောန်ဗော်မွဲမွဲဂှ် ယဝ်ရဟွံပေၚ်စိုတ်တုဲ အာထံက် ၜံၚ်ကဵုသၞမဂး အာပအပ်ဇကုရဂွံမာန်၊ ကေတ်ဏာလွဟ်ဟွံဂွံရောၚ်၊ လွဟ်ဂှ် လွဟ်ညးဍုၚ်ကွာန်ရောၚ် သာ်ဝွံ ညးတအ်ဒုၚ် ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလကပ်ယဲဝွံဂှ်လေဝ် ဌာနထတ်ယုက်ညးတအ် ပံၚ်ဗစပ်ကဵုဂကောံအလဵုအသဳဍုၚ် သ အာၚ်တအ်ကီု၊ ယူအေန်ကီုတုဲ ချဳဒရာၚ်မံၚ်ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်အိုတ်ရ။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ဌာနပညာညးတအ်လေဝ် ပံၚ်ဗစပ် ကဵုယူအေန်ကီု၊ အလဵုအသဳဍုၚ်သအာၚ်တအ်ကီုတုဲ ချဳဒရာၚ်မံၚ်အိုတ်ရ။ ကမၠောန်တအ်ဝွံ ဒှ်ကမၠောန်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳမွဲဟီု မာန်ရောၚ်။
ပ္ဍဲအရာပိုဲပတန်အဝဵုဂကူပိုဲဂှ် သၞကဵုမိတ်ၜါသာ်ဏံ ပိုဲဒးပါ်ဒးရ။ သၞလၟိုန်လေဝ်ဟွံမွဲ မိတ်လၟိုန်လေဝ်ဟွံမွဲ၊ အဓိကဂှ် ဂုန်ဖဵုဂကူ ဟေၚ်ရ။ ဂကူဗၟာဂှ် သၞပိုဲလၟိုန်ဟွံသေၚ် မိတ်ပိုဲလၟိုန်လေဝ်ဟွံသေၚ်ရ။ အခိၚ်ဂုန်ဖဵုဂကူနွံဂှ် ဒှ်မိတ်တုဲ အခိၚ်ဟွံမွဲဂှ် ဒှ်သၞလေဝ် ဒှ်မာန်ရ။ သၞဗွဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ်နွံ၊ သၞဗွဲပရေၚ်ပၞာန်လေဝ်နွံပၠန်ရ။ အခိၚ်လၟုဟ်ဏံ ပိုဲပတန်အဝဵုဂကူပိုဲမဂး ပိုဲဒးသ္ပတိုၚ် ကဵုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဟေၚ်ရ။ ဆဂး လညာတ်တအ်ဂှ် တၞဟ်ဟ်သာ်နွံမာန်ရောၚ်။ ယဝ်ရဒးလုပ်ပေဲါဗတိုက်ပ္ဍဲပါလဳမာန် ပမာညံၚ်ရဴ မတုဲကၠုၚ်တေံမဂး ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ပ္ဍဲဂှ် ဒှ်အဓိကရောၚ်ဟီုမာန်ရ။ ဂကူဗၟာဂှ် ဒှ်သၞအဓိကပိုဲလၟိုန်ဟွံသေၚ်၊ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ ဂကူ တၞဟ်ဟ်တအ် ညံၚ်ရဴကရေၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်သၞမုက်ဂၞန်မွဲမာန်တဴကီုရောၚ်။ ဆဂး တန်တဴကဵုအကာဲအရာတုဲ ဒးဟီုဂးအာရောၚ်။ ပိုဲရံၚ်အာဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန်မဂး ကိုပ်ကၠာတေံ ၜိုန်ရဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် ဟွံဒှ်သၞကီုလေဝ် လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တုဲ ဒှ်အာသၞမုက်ဂၞန်မွဲညးသကအ်အိုတ်ရ။ 
ပ္ဍဲအရာပိုဲပတဝ်က္ဍိုပ်ကဵုဂကူပိုဲ ဒက်ပတန်အဝဵုပိတန် ဍေံမဒှ်လက်သန်အလဵုအသဳဂကူမွဲမွဲဂှ် လွဟ်လေဝ်ဒးနွံပ္ဍဲတဲ၊ ပေဲါဗတိုက် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပ္ဍဲပါလဳမာန်လေဝ် ဒးကော်ဆဴအာရောၚ်။ ပ္ဍဲကဵုလညာတ်တၠဂုန်အစာရာဝိက မဟီုသောၚ်ကလးလဝ် မဟွံ လအ်ကၠုၚ်ဏံဂှ် ဗီုပြၚ်ဒပ်ပၞာန် ကေုာံ အုပ်ဓုပ်ကရေၚ်တအ်ဂှ် ဍေံဒှ်မံၚ်အန္တရာဲကဵုဂကူပိုဲအနာဂတ်ဇၞော်ဇၞော်ရောၚ်။ ပဝ်လ ဇြဳဂကူ ကရေၚ်ညးတအ်လေဝ် ကၠေဟ်မံၚ်ကဵုပိုဲတအ်ရ။ တိဍာ်အုပ်ဓုပ်ပိုဲကဵုညးတအ်လေဝ် ထပ်မံၚ်ညးသကအ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ညး တအ်ကဵုပိုဲဂှ် သွက်ဂွံဒှ်သၞဇၞော်ဇၞော်နွံတဴဏီရ။ တိဍာ်ဍုၚ်မန်ပိုဲဂှ် ညးတအ်သ္ပလဝ်တိဍာ်ညးတအ် ကြပ်အိုတ်မံၚ်ဂှ်တုဲ အနာ ဂတ်ဏံ ပဲါဟွံဗၠး ဍေံဒးဒှ်သၞညးသကအ်မာန်ရောၚ်။ ဇြဟတ်ပၠန်ဂတး ကေုာံ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ညးတအ်ကီု ဇြဟတ်တၞဟ်ဟ် တအ်ကီုလေဝ် ဍေံတဴမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဏီရ။ စပ်ကဵုကိစ္စဏံဂှ် အလဵုဇကုအစာဟံသာ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိလေဝ် ဟီုပတိတ်မံၚ်ဓဝိၚ် ညးတအ် ဟွံလအ်ဟွံလအ်ကီုရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ လညာတ်မဂး တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာသရိုဟ်စှေ်မဂး ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဂှ် ဒးကလေၚ်ကူချပ်သ္ၚဳဂၠိပ်ရောၚ်။ အဝဵုပိုဲ အလဵု အသဳပိုဲ တိဍာ်အုပ်ဓုပ်ပိုဲ တ္ၚဲရစိုပ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲသကေမ်တဲပိုဲတုဲ ပိုဲပစူအလာံပိုဲ ပ္ဍဲကရောံဍုၚ်ဗော်သွးဂၠးတိမာန်မဂး တ္ၚဲဂှ်မဂး ပိုဲဟီုစ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ရောၚ်။ ဒှ်တ္ၚဲနွံကဵုစရာဲကျာ်သြဳပိုဲ ပ္ဍဲလိုက်ဝွံရောၚ်။ အကြာဏံ အန္တရာဲခက်ခုဲဆိုအ်ဗတအ်ဂှ် နကဵုကောန်ဂ ကူပိုဲသီုဖအိုတ် ဒးတဝ်စၞေဟ်ပြိုၚ်ပကာန်အာရောၚ်။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၁:၂၃၊ ၇ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဝၚ်အံၚ်ဇေယျအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဗမာချိုတ် ==

ဝၚ်အံၚ်ဇေယျအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဗမာချိုတ်

 အဃောဍုၚ်မန်ဆီပါ်ဍာ်ဇွောဝ် ပၟတ်ကဵုယက်ဂၠု ထအုတမ္ညဝ်ယာံတသဝ် ရိုဟ်ရေၚ်ကေုာံညးမွဲကဵုမွဲ (မန်သှေ်အကြာ ဂြိပ်ဂၞိၚ်)ဂှ် ဂၠာဲဒၟံၚ်ညးပၠန်ဂတးကဵု ဗမာအံၚ်ဇေယျလေဝ်ဟီုစဂွံရ။ မၞိဟ်ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ကဵု မၞိဟ်ဒးဒုၚ်ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ဂှ် တ္ၚဲလဵုဟွံရုဲ (ဂစေံဝိုၚ်ဒၞက်၊ ဒၞက်ဟွံဝိုတ်ဂစေံ) ဒးပၠန်တဲကလေၚ်ကွိုက်တွဵုရ။ ဒးကလေၚ်ဗက်တမ်တွဵုရ။ သိၚ်သာကဵုဒဒိုခ်ဂကူ မန်ကီု၊ စိုတ်ဂိကဵုဂကူဗမာကီု ဂွံအခေါၚ်ခိုဟ် အခါပြဲ ဂၠာဲရဲကောန်သ္ဂံၚ်တုဲ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်တၠညးဗညာစိၚ် ကၠတ်ကၠောန်တိုန်ကမၠောန်ပၠန်ဂတး ကဵုဂကူဗမာတအ်ရ။ သၠးလမျီုသွက်ဂကူရောၚ်ဂှ်  ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ် တုဲတုဲရ။ 


             နနဲပၞုက် နနဲဓလုက်ကၠတ်ကၠောန်ကၠတ်ပ္ကောံကောန်သ္ဂံၚ်တုဲ မၞိဟ်ပတှေ်ဇကု ချိုတ်မွဲက္တုိုၚ် - ဂျိုၚ်မွဲစွံဂှ် စန္ဒက် လဝ်ကၟောန်န်ရ။ ချဳဒရာၚ်အပ္ဍဲလေဝ် ချဳဒရာၚ်သ္ၚိတ်တ်ရ။ သၟိၚ်ဗမာအံၚ်ဇေယျလေဝ် ဟွံဗလးမတ်ရ။ ပရိုၚ်ဗညာစိၚ်တအ် မံက်ပြာကတ်တိုန်က္ဍၚ် ကောန်ဍုၚ်မန်တအ် ဒှ်ဒဒိုခ်က္ဍၚ်ရ။ မိၚ်ရိုၚ်တၟေၚ် ဗက်ရပ်ဗက်ကၠေၚ်ဒက်ဇုက် ဒုၚ်ၜုၚ်တက်ထပက်ဗာ်ဂစိုတ်မံၚ် မၞိဟ်ဟွံမွဲကဵုဒုဟ်ဒဏ်တအ်လေဝ် ဍေံစောဲစုတ် ဒုဟ်တုဲ ဒးလေၚ်ဆောံဟွံမွဲကဵုလၟိဟ်ဂၞန်ရ။ အခိၚ်ဂှ်မ္ဂး မန်ပိုဲနွံမံၚ်သၟဝ်တဲဍေံဂှ် ညံၚ်ဂၠဴဖေက်ကၠ၊ ကၚ္ၚုဲဖေက်ဇာ၊ စာၚ်အဒါဖေက်ပၞောဟ်၊ ကၞိဖေက်ဗ္ဂဲဂှ်ကီု ဖေက်ဗမာအံၚ်ဇေယျ သေပ်ထဍေပ် ခြေပ်ဟွံဂံၚ်ဗြုမွဲတုဲ ညံၚ်ရဴကဟွံမွဲ ကဵုဍာ် ဂြက်က္ဍန်အိုတ်အစောန်ရ။


            ပ္ဍဲပွိုၚ်ၜါစှော်သၞာံ မပေၚ်ဂှ်ဟေၚ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်ဗညာစိၚ်စၞေဟ်ပလန် ပၠန်ဂတးကဵုဗမာသ္ဂးလဝ်ရ။ ဂကူမန်ပိုဲဒးမံၚ်သၟဝ်တဲ ဂကူဗမာ ဒှ်ဘဝဍိက်ဗမာ ဗၞတ်ၜါစှော်သၞာံတုဲဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၁၂၁ - အလဵုဇကု အံၚ်ဇေယျ ယိုက်ပၞာန်ဇၞော်တုဲ တိုန်ဗ္တိုက်ဍုၚ်ဒျူဒျာဇၚ်မာဲတေံရ။ စံၚ်ဍုၚ်စံၚ်ကွာန် သၠာတ်ဒှ်ဝါဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ကျာ်ပဋိမာရုပ် ကျာ်စေတဳနွံအပ္ဍဲအကြာဂှ်လေဝ် ဗက်ဗာ်ဗက်စံၚ် တက်သရိုဟ်ပလီုထောံအိုတ်ရ။ စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ် ဂွံညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ပၞာန်သေံဒျူဒျာဇၚ်မာဲ ကြာပ်ဗ္တိုက်ပန်ဗာ် အံၚ်ဇေယျတုဲ ချိုတ်အာပ္ဍဲကွာန်သေံ ကွာန်မဳ ချံက်(မန်ဍုၚ်သေံကော် ကွာန်ဗမာချိုတ်)ဂှ်ရ။ ဇွအံၚ်ဇေယျဂှ် ကောန်ပၞာန်ဍေံ လုပ်ပၠံၚ်ဂွံတုဲ ဖျဴဗစိုပ်ဍုၚ်မုဟ်တၟအ် နူဂှ် ဖ္ဍိုက်ဖျဴဏာကဵုဖံၚ် အာစံၚ်တိုပ်ထောံ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗြဴကၟာဲ ဒၞာဲအံၚ်ဇေယျ တိုပ်သုက်တေံရောၚ်။


            ထ်ၜးလဝ်ပ္ဍဲဝၚ်ဗညာစိၚ်ဂှ် 

ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၂၄ (ဨကရာဇ်ပၞာန်ဗမာအံၚ်ဇေယျ သီဂွံဍုၚ်မန်ဗဂေါဟံသာဝတဳ နကဵုလွဟ်သေဏာတ်ဗွဲမ ဓဇန်ဂှ် ပိုၚ်လဝ်ဍုၚ်ပိုဲ ဂွံမသုန်သၞာံ) တၠညးသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် သေနာပတိဗျူဟာ-ဂှ်ကီု၊ တၠစိၚ်လ္ၚီ၊ သၟိၚ်သတ်ဗြဴ၊ ဃံၚ်ဝါခရူကီု၊ တၠညးဒါဂြာၚ်ကီု လုပ်ဇူပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်ဒျူဒျာ -ရတနကောသိန္ဒ ဍုၚ်ဓနၜူရဳ၊ ကော်ခဴစလၟုဟ် &quot;ဍုၚ်ၜၚ် ကံက်&quot;ရ။ သ္ကိုပ်ပၞာန်မန်သၟိၚ်ဗညာစိၚ် လုပ်ဇူပ္ဍဲဍုၚ်သေံတေံတုဲ ပကောံဗဵုလဗးပၞာန်မန်ကီု၊ ပၞာန်သေံကီု သီုၜါတၠ (ပၞာန်ၜါဒပ်) ဂှ် ကလေၚ်ပၠန်ဂတးဗ္တိုက်ကဵုပၞာန်ဗမာ မွဲဝါပၠန်ရ။ နကဵုလွဟ်ဇၞော်ဍောတ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ဇက်ဂၠောဲတိတ်ကၠုၚ်နူဍုၚ်သေံဒျူဒျာ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗမာအံၚ်ဇေယျ ဇက်ဂၠောဲတိုန်အာဗတိုက်ဍုၚ်သေံရ။


            အဃောဆိုၚ်မုခ်ပ္ဍဲဂၠံၚ်တရဴမွဲဒၞာဲ ဗ္ဒာဲကွာန်သေံဂှ် ဗမာအံၚ်ဇေယျ ဒးဗၞုဟ်ပ္ဍဲပါၚ်ကၞက် သ္ကိုပ်ပၞာန်မန်ဗညာ စိၚ် ထပက်ကဵုလွဟ်တဲတုဲ၊ လမျီုဒးအိုတ် ဒးချိုတ်အာဟေၚ် ဒးကလေၚ်စဴကၠုၚ် ဍုၚ်ဗမာဏအ်ရောၚ်။ ဒၞာဲကွာန်သေံ - ဗမာအံၚ်ဇေယျချိုတ်ဂှ် မန်တအ်ကော်ခဴစကၠုၚ် (ကွာန်ဗမာချို်တ်)လအ်လဂၠိၚ်သ္ၚောဲ ဗွဲကြဴဏအ် ရမျာၚ်ပြံၚ်အာ (ကွာန်မာချံက် - ကွာန်ကၟာချံက်- ကွာန်မာဲချံက်) ပံက်ဗရုယောၚ်ယာစဵုကဵုလၟုဟ်ရောၚ်။


            က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန် တၠညးဗညာစိၚ် ကဵုကောန်သ္ဂံၚ်ဆီဨကရာဇ် မွဲဂကောံဂှ်၊ ရပ်ကေတ်ဗၞုဟ်ဇြၚ်တုဲ က္လေၚ် တဝ်စၞေဟ်ပၠန်ဂတးကဵု ဂကူဗမာတအ်ရ။ သၟိၚ်ဗမာအံၚ်ဇေယျဟွံမွဲတုဲ ကောန်ညးမၞုံယၟု တၠစိၚ်ဗ္တာၚ်&quot;သေန်ဖျူယှေန်&quot;ပိုၚ်ဍုၚ်ဗဂေါ ပစၞးမအံက်ဇကုတုဲ သ္ပပ္တံနူသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၂၅-သၞာံဂှ် ဒုၚ်ယၟုတၠစိၚ် ဗ္တာၚ်ရ။ ပ္ဍဲလက်ထက်အံၚ်ဇေယျ ကဵုကောန်ညးဂှ်ဟေၚ် ဒှ်လက်ထက်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန် တၠညးဗညာစိၚ် ကဵုကောန် သ္ဂံၚ်ဆီနာဲဂမၠိုၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုဝါကီုရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ပ္ဍဲဂြိုပ်စွံဗဒိုပ်တုဲ သ်အးကြဴကြာတ်ကမၠက်ထောံဂကူဗမာလေဝ် ကၠောန်ကၠုၚ်ရ။ ဆဂး  ဟွံအံၚ်ဇၞးတုဲ ကောန်မန်သှ်ေမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်သေံတေံဂှ်လေဝ် ကလေၚ်ဂြိပ်တိတ်ကၠုၚ်ၜါဝါဂှ် ဒှ်အလန် ဒ္စာံကဵုဒ္စိတ် ရ။ လၟိဟ်မၞိဟ်မပါတိတ်ကၠုၚ်ကရောံဂှ် ပိဠက်ကဵုပိလ္ၚီပြၚ်ၚ် ပံၚ်ထောံသီုအလန်တုဲတုဲကၠုၚ်တေံ သီုဒ္စိတ်အလန်မ္ဂး ကောန်မန်ဒဴလုပ်ဍုၚ်သေံ ဗၞတ်ဒ္စိတ်ဝါဂှ် မွဲကိုဋ်ဍောတ်ကီုရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၁:၂၈၊ ၇ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ခိၚ်ပေဲါရုဲမာဲ ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၈၊ တ္ၚဲစန် ==

အခိၚ်ပေဲါရုဲမာဲ ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၈၊ တ္ၚဲစန်

 “တၠပညာမန်ဂမၠိုၚ် လညာတ်တုပ်မံၚ်ကဵုအစာလိက်ဏံဖအိုတ်ရတှေ် လ္ပစၟဳအခေါၚ်ဗၠးၜးရ။” (Win Bo)
“ယဝ်ခါရလညာတ်ဏံဒးမံၚ်တှေ် မန်ပိုဲ ဗတိုက်မံၚ်ကဵုပၞာန်ဗၟာပွိုၚ်(၇၀)သၞာံပြၚ်ဂှ် အဓိပဲါဍေံဟွံမွဲရ။” (Banyarsoe Saimon)
 
လညာတ်အဲမချူပတိုန်ထ္ၜးလဝ်“တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ” ပ္ဍဲ ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁” နကဵုက္ဍိုပ်သာ်ဝွံဂှ် ညးတအ်ညးၜါတၠ နာဲဝေန်ဗိုဝ်ကဵု ဗညာသဵု သာဲမန် ဟီုခၠေဝ်ပါ်ပဲါသ္ၚဳဂၠိပ်နၚ်လညာတ်ညးတအ် ဗွဲလ တူတေံဂှ်တုဲ ပိုဲၜတ်ကၞာတ် လညာတ်ကီု ပရေၚ်ဆဵုဂဗကီုတုဲ ဆက်သဳကၠဳပါ်ပဲါအာထေက်ရောၚ် ညာတ်ကေတ်တုဲ လိက်ပ ရေၚ်လညာတ်ဏံ မဒးထပ်ကလေၚ်ချူဏာလဝ်ရ။ ပ္ဍဲအရာဝွံ ဗွဲကိုပ်ကၠာ မိက်ဂွံဟီုဏာဂှ် ညးတအ်ဗၠေတ် အဲဒး သာ်ဝွံ ပၠုပ်စိုတ်တုဲ ချူဟွံသေၚ်ရ။ လတူလညာတ်မပါ်ခြာတအ်ဂှ် ပိုဲပတိုန်ထ္ၜးတၚ်နၚ်တုဲ ပါ်ပရအ်လညာတ်တုဲ ညးမဗှ်လိက်တအ် ဒးပါ်ပဲါကေတ်ရ။ ပ္ဍဲသဘၚ်ပေဲါမွဲမွဲလေဝ် ဆေၚ်ဍာ်ၜဴညးခိုဟ်၊ ဆေၚ်လဵုခၞာညးခိုဟ်၊ ဆေၚ်ပုၚ်ညးခိုဟ် သာ်ဝွံ ပတိုန်သာၚ် ဗုက်တုဲ ပစူပတိုန်မလိက်ဆေၚ်အိုတ်ရ။ မၞိဟ်ဗဵုပေဲါ ကြေဝ်ပ္ဍဲပေဲါတအ်ဂှ် ဆေၚ်ဇကုဒးစိုတ်ဂှ် လုပ်ဂဇံရာန်စ သီုလဟိၚ်စိုတ် မာန်ရ။ လညာတ်ဟီုဂှ် ညးမွဲကဵုမွဲ ကာလလဵုဟွံတုပ်ညးသကအ်ပေၚ်ၚ်ရ။ ကာလလဆောဝ်တုပ်ညိည၊ ကာလလ္ဆောဝ် တုပ် ဂၠိုၚ် သာ်ဝွံ နွံအဆံၚ်အဆံၚ်အိုတ်ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲအကြာပိုဲ ယေန်သၞာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် မသဳကၠဳလှာဲဂတးလညာတ်ညးသကအ် ကျေဝ်ဝ်ဂေါဝ်ဝ်ဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်မဂး နွံကဵုသိက္ခာကဵုဂကူပိုဲရ။ လညာတ်ဗၠေတ်ဒးဂှ် ဟွံမိက်သ္ပအဓိကတုဲ ဂုန်ဖဵုကောန်ဂကူနွံဟွံမွဲဂှ် ဟေၚ် မိက်ဂွံသ္ပအဓိကရောၚ်။
အခိၚ်ကာလဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဂွံအဝဵုပွိုၚ်မသုန်သၞာံဂှ် ညးတအ်ဂှ် အန္တရာဲဇၞော်နူကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာဏီ သာ်ဝွံ လညာတ်တၟိတၟိမွဲ မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်အကြာပိုဲတအ်ရ။ ဖိဒ္ဒရာဂှ် ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် က္ဍိုက်ပ်တုဲ ဒးဗၟံက်ရုပ်ရဴရောၚ်၊ ပတှေ်ဗၟာတအ်ဟွံဂွံရောၚ် လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တၟိ မဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပရေၚ်ဆဵုဂဗ ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ပေဲါရုဲမာဲက္ဍၚ် ကတဵုဒှ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲအကြာဗွိုၚ်ပရေၚ်ဍုၚ် ကွာန်ဂကူမန်ပိုဲတအ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ဏံ လၟုဟ်ကလေၚ်ဟောံပၠိုတ်အာရ။ မူဟိုတ်လညာတ်တံဏံ ဂွံမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ရော ပိုဲပိုက်တမ်ဂၠာဲရိုဟ်ဂှ် တၚ်နၚ်နာနာသာ် မံက်ဂတဝ်တိတ်ကၠုၚ်မာန်ရ။ အခိၚ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဒှ်မံၚ်ဗော်ဒစဵုဒစးတေံ လ ညာတ်တအ်ဏအ် ဟွံမံက်ကၠုၚ်တုဲ အခိၚ်ညးတအ် ဂွံအဝဵုရောၚ်မံက်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ပိုဲဒးကလေၚ်ဗစာရဏာရောၚ်။ ဂလာန် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် မဟီုပတိတ်လဝ် ပ္ဍဲအကြာမသုန်သၞာံဝွံ ပိုဲကလေၚ်သ္ၚဳဂၠိပ်ဖအိုတ်ရောၚ် ယဝ်ဒှ်မဂးလေဝ် ပိုဲကဵုသွဟ်ကၠးကၠးမာန်ဂၠိုၚ်ရ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲခေတ်အေန်အေဝ်ဒဳ တိုန်ဂွံအဝဵုဂှ် မၞိဟ်၊ ပူဂဵု ပိုဲဂကူမန်တအ် က္ဍုဟ်မၠေံဂၠိုၚ်အိုတ် ဟီုဂှ် ညးဂှ်ရော ယဝ်ရသၟာန်မဂး ဗွဲမဂၠိုၚ် ဟီုသွဟ် (မိကောန်ဆာန် ) သာ်ဝွံမာန်ရောၚ်။ ပ္ဍဲမွဲအယုက်ပိုဲဏံ ကောန်ဂကူမန်တအ် ဗီုက္ဍုဟ်မၠေံမိ ကောန်ဆာန်ဂှ် ဟွံကေၚ်ဆဵုမွဲလှေ်ရ။ မိကောန်ဆာန်ဂှ်ညးဂှ်ရော ဒၞာဲဏံ ဟွံမိက်ဆက်သၟာန်အာရ။ မူဟိုတ်ဂွံက္ဍုဟ်မၠေံညးဂၠိုၚ်ရော သာ်ဝွံလေဝ် ဟွံမိက်ဆက်သဳကၠဳအာရ။ 
တၚ်နၚ်ဗွဲသၟဝ်တေံ ပိုဲသဳကၠဳပတို်န်ထ္ၜးမဂး ခိုဟ်ရောၚ်။
(၁) ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ အလဵုဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ အာစိုပ်ဂတမုက်ရုၚ်ဂလုတ်ဂၠးတိတုဲ စဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာရ။ ယဝ်ရညးဟွံစဵုဒၞာ အာဟီုခၠေဝ်သှ်မဂး အခိၚ်ဂှ် သကိုပ်ပၞာန်မေန်အံၚ်လှာၚ်တအ် ဒတုံဇြဟ်ဗၚ်မာန်ရောၚ် ပိုဲတအ် ညာတ်ကေတ်လဝ်သာ် ဂှ်အိုတ်ရ။ အခိၚ်ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန် ညံၚ်ယာက္ဍိုပ်ဟွံဂွံမာန်ဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ဟွံဗတိုက်ရောၚ်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။ ကောန်ပၞာန်ဗၟာညး ဟွံကလိလောန်လဝ်ဒုဟ် မပ္တံပလီုကောန်သမ္ဘာ ကေုာံ ပြိုက်ဂစိုတ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ဟီုစဵုဒၞာပၠန်ရ။ ဂလာန်အံၚ်ဆာန်စုကျဳမဟီုခၠေဝ်ပလန်လဝ် ပ္ဍဲအာၚ်သဳဂျေတအ်ဂှ် ယဝ်ရပိုဲကလေၚ်လ္ၚတ်ရံၚ်မဂး ဗၞတ်ဂလိုၚ်လဵုညး ဆာန်မံၚ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ မဒှ်ဒပ်ပၞာန်အပါညးမထ္ၜုတ်လဝ်ဂှ်မဂး တီကၠိုဟ်ကေတ်မာန်ရ။ ဟိုတ်နူညးဟီုစဵုဒၞာဒပ်ပၞာန်ဗၟာ မကြမ် ကြရုန်မဵုဂှ်တုဲ အလုံညးလိုက်မွဲ မေတ္တာပ္ဍုၚ်ကၠုၚ်လတူညးတုဲ ကလေၚ်သီကေတ်ထောံ တဆိပ်ကြာနာနာ မဇိုန်ဏှၚ် လဝ်ကုညးအိုတ်ဏီရ။ ဒဒှ်ဗီုဏံ ပ္ဍဲလိုက်ဂၠးတိပိုဲဏံ ကြပ်ဟွံဆဵုမံၚ်ရ။ ဒုၚ်က္ဍုဟ်ကဵုဗော်သွးဂၠးတိတုဲ ညးစဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဗီုဏံ ဍေံကတဵုဒှ်ကၠုၚ်မာန်ရောၚ် ပိုဲတအ်ဟွံထေၚ်စှေ်စိုတ်အိုတ်ရ။ လၟုဟ်ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်ဒပ်ပၞာန်ဂှ်ပၠန်မဂး ပိုဲကဵုညး ညံၚ် ကဵုဒစဵုဒစးမံၚ်ဇၞော်ဇၞော်ရ။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ ညးကလေၚ်ကလိဂွံအဝဵုပၠန်မဂး ညးဟွံဟီုစဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာညးရပုဟ်ဂှ် ဂံၚ်ဟီုဟာ။
ဗီုပိုဲက္ဍုဟ်မၠေံဒပ်ပၞာန်ဗၟာအိုတ်အစောန်ဂှ် ညးဟွံက္ဍုဟ်ညိညတုဲ ဆာန်မံၚ်အိုတ်အစောန်ရောၚ်ဂှ် ၜတ်ကၞာတ်မာန်ရ။ အလဵုဇ ကုညး အာခၠေဝ်သှ်မာန်ရောၚ် အခိၚ်ဂှ်ဂှ် မၞိဟ်ပတှေ်ကေတ်အောန်ကွေံကွေံရ။ အခိၚ်ညးအာခၠေဝ်သှ်ဂဗုတ်ဂှ် က္ဍိုပ်သ ကိုပ် ဂကူဗၟာတအ် ညာတ်ဒုဟ်အောန်ကွေံကွေံရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်လေဝ် ကဟဳမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ဂလာတအ်ဂှ် ကောန်ဍုၚ် အရၚ်ဟွံသေၚ် သာ်ဝွံစွံလဝ်စိုတ်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ပရေံမံၚ်ဂလိုၚ်ဂှ်လေဝ် အခိၚ်ဂှ် မူဟိုတ်ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် ဟွံ ဟီုဗျိဂရိုဟ် ညံၚ်ရဴမသီအဝဵုဂှ်ရော။ ဟွံဒစဵုဒစးကဵုပြဝဒပ်ပၞာန်ပရေံ မဒှ်အဆံၚ်ပရေံလောန် ပ္ဍဲဂၠးတိဂှ် ဒှ်ပြဝဗတိုက် သရိုဟ်ဖျေံဒပ်ပၞာန်ဗၟာဂးမာန်ဟာ။ မေန်ကိုဝ်နာၚ်တအ်လေဝ် မူပဟွံဒစဵုဒစးကီုရော။ အခိၚ်ဂှ် လုပ်စမံၚ်လပါ်အေန်အေဝ်ဒဳကဵု ပၞာန်ဗၟာဖအိုတ်ရ။ လညာတ်ပိုဲတအ်ကဵု လညာတ်ညးဂၠးတိတအ်ဂှ် အခိၚ်ဂှ်မဂး ဒစဵုဒစးမံၚ်ပေၚ်ၚ်ရ။ ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဒး ဒုၚ်သီအဝဵုမှ နာဲမေန်ကိုဝ်နာၚ်တအ် မံက်ကၠုၚ် ပ္ဍဲမဳဒဳယျာဗၟာတအ်အိုတ်ရ။ အခိၚ်အေန်အေဝ်ဒဳဂွံအဝဵုဂှ် မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဒတဴ လိုၚ်ကရောံအေန်အေဝ်ဒဳဖအိုတ်တုဲ ဟွံသ္ပကေၚ်ကာကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် နာဲလွဳဝၚ် မဒှ်ပူဂဵုမကေၚ် ကၠောန်လဝ်ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်အေရာဝတဳဂှ် ဟီုပါ်ပဲါလဝ်နွံကီုရ။ ဂကူဝတအ် ဗၠးၜးတိတ်မံၚ်ညိညဂှ် မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဟွံပေၚ်စိုတ်လး လးရောၚ်ဂှ်လေဝ် လ္ၚတ်ကေတ်မာန်ကီုရ။ ဌာနပရိုၚ်သြၚ်လောန် ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် ဟိုတ်နူအေန်အေဝ်ဒဳ ဒးဒုၚ်သီအဝဵုဂှ်တုဲ ညး တအ်စိုတ်လီုဗွဲမလောန်ဏီရောၚ်။ 
 ညးဂၠးတိတအ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုမုက်အေန်အေဝ်ဒဳတုဲ ဟွံဂံၚ်ဟီုပါ်ပဲါ စပ်ကဵုဂစိုတ်ကမၠက်တၞောဝ်မၞိဟ်တအ်ဂှ်ရ။ အခိၚ်တေံဂှ် အလဵုဇကုကံၚ်သဳဂီုကၠီုယူအေန် အာစိုပ်ဂၠိုက်ဂၠာဲစၟဳတ်ဏီရဟွံသေၚ်ဟာ။ ရံၚ်ကဵုဒဒှ်သာ်ဝွံတအ်ဂှ်မဂး ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဗတိုက်ပလီုမံၚ်တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာဟွံသေၚ်၊ သီုစဵုဒၞာမံၚ်ကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာပေၚ်ၚ်ရောၚ် ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ ဗေဲရေတ်ချိတ် သေန် မဒှ်ကလုတ်အမေရိကာန်တြေံ ဟိုတ်နူဟီုဗၟံက်ဒးပရော ဂလာရောဟေန်ဂျာညိဂှ်ဗက်ဂှ် ဒးဒုၚ်ကဟုက်ကဵုအံၚ်ဆာန် စုကျဳရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ခေတ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဖံက်ပကဝ်အခေါၚ်မၞိဟ်ဂှ် အလုံဂၠးတိမွဲ သ္ပလဝ်မဇ္ဇျဟ်၊ ပိုဲကောန်ဍုၚ် အရၚ်တအ် အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ဝန်ဇၞော်ဍုၚ်သအာၚ်အမေရိကာန် ပမ်ပဳယောလေဝ် ရံၚ်ကဵုမုက်အံၚ်ဆာန်စု ကျဳတအ်ဂှ်တုဲ ဟွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ဂျေန်နောသာ်၊ ဟွံသ္ပသမ္တီ နဒဒှ်ဂစိုတ်ကမၠက်တၞောဝ်မၞိဟ်ကီုရ။ ယဝ်ရအံၚ်ဆာန်စု ကျဳ ထေဲအာမဂး ဖေက်ကၠဟ်ထောံအမေရိကာန်တုဲ အာပံၚ်ဗဒကဵုကြုက်ဟာဂှ် ကေတ်ဟွံဒးရ။ ကိုပ်ကၠာအေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံဂွံအဝဵုဂှ် ဓဝ်ပတှေ်ကောန်ဂကူတအ် နွံမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ကီုလေဝ် ကာလညးတအ်ဂွံအဝဵုဂှ် ကောန်ဂကူတအ် ဓဝ်ပတှေ်လတူညးတအ် ကြပ် အိုတ်အာရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ်ကၠးကၠးမာန်ရ။ အခိၚ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳဂွံအဝဵုဂှ် ကောန်ပၞာန်ဗၟာ မစဴကၠုၚ်နူပေဲါဗတိုက် ကချေၚ်တအ် သမ္မတနာဲထေန်ကျဝ် ဟီုသၟိတ်တဴ “လုပ်ပေဲါဗတိုက် ဂံၚ်ၚ်သကာသကာ” ကော်ဗတ်ဗၟာ (ရွတ်ရွတ်ခွျန်ခွျန်) ဂှ်တုဲ ကောန်ဂကူတအ် ဒှ်ဒေါသအိုတ်ရ။ ဒးလၞိန်ဗပိန်ကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ဂကူဗၟာညးတအ်ဖအိုတ်ရောၚ် ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ 
(၂)ကိစ္စကေၚ်ကာရခေၚ်ဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်အေအေတအ် တဲကၠာဂှ် ဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ စၟတ်သမ္တီညးတအ် နဒဒှ်ဂကောံ ပလီုပလာ်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဟွံညာတ်ကေတ်အိုတ်ဂှ်တုဲ မိက်ဂွံတီကေတ်လညာတ်ညးဗွဲတိုက်ရိုက်ရ။ ဆဂး ဗွဲကြဴဏံ တီကၠး ကေတ်ဂှ်တုဲ အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ်ကီု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာလေဝ်ကီုဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုလေံဒုက် မနွံၜါအရံၚ်သာ်ဗ္ဂေတ် ကဵုသာ်တ္ၚေက်ရ။ နကဵုလေံဒုက် သာ်တ္ၚေက်ဒုက်လေဝ်ဂိ၊ နကဵုလေံဒုက်သာ်ဗ္ကေတ် ၜုၚ်တက်လေဝ်ဂိ သာ်ဝွံ က္ဍိုပ်သကိုပ်အေအေတအ် ဟီုပ တုပ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။ က္ဍိုပ်သကိုပ်ရခေၚ် နာဲအေမံၚ်လေဝ် သီုဒုဟ်ဟွံမွဲမွဲသာ် အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ဖျေံလဝ်ထံၚ်မွဲအယုက်ဏီရ။ ထ္ၜးဟိုတ်သွက်ဂွံပါ်တိတ်တုဲ ဒက်ပတန်ဍုၚ်ရခေၚ်တၞဟ်ခြာရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး သွက်ရခေၚ်တအ်ဂှ် အလဵုအသဳကဵုပၞာန် ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော၊ တုပ်တုပ်ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ ယဝ်ရဟီုဟွံမာန်မဂး အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဇၞော်ဂၠိုၚ်ညိဒှ်မာန်ရောၚ်။
 (၃) တၠုၚ်လအာမတုပ်သာ်ဂှ်ကီု ကာလဒပ်ပၞာန်ဗၟာထပက်ပၞာန် ပ္ဍဲကချေၚ်ဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံဟီုဗျိဂရိုဟ်ကုဒပ်ပၞာန်ဂှ်တုဲ နကဵုအလဵုဗော်ကချေၚ်တအ် ဒဵုကဵုဒးနုက်တိတ်ထောံနယူအေန်အာဖ်သဳဏီရ။ ဟိုတ်နူအန္တရာဲထပက်ပၞာန်ဇၞော်လောန်ဂှ်တုဲ ဒပ်ဥမၚ်ညးတအ် မခိုၚ်ဗိုန်ဇၟအ်(ဂျဳဂန်)ဂှ်လေဝ် သရိုဟ်အာရ။ ဂွံစဵုဒၞာနူဘဲထပက်ပၞာန်မာန်ဂှ်တုဲ ညးတအ်ဒးအာပံၚ်ကဵုဂ ကောံမဟာမိတ်ပၞာန် သၟဝ်ကျာဏီရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် အလဵုအသဳအံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် တုပ်ပ်ရရောၚ်ဂးတုဲ ပ္ဍဲဝေါဟာရတၟိမွဲ ဗတ်အေၚ်္ဂလိက် မုက်လိက်တုပ်ပ် မတွံဂး the same page ဂှ် ဂွံဗှ်ကေတ်ရ။ ယဝ်ရဒးဟီုအရေဝ်အ ရာပ်ဂွံကၠိုဟ်လောဲသွာမဂး အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် ဗၟာတုပ်ပ်ရ။ လညာတ်တုပ်ပ်ရ။ တုဲပၠန် ပဝ်လဇြဳဂ ကူဗၟာ စပ်ကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် တုပ်ပ်ဖအိုတ်ရောၚ် သာ်ဝွံလေဝ် ဟီုအိုတ်ပၠန်ရ။ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဗီုဒးစိုတ်ဍဵုဍိုက် ကောန် ဍုၚ်အရၚ်တအ်မာန် ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ်ဂှ်တုဲ နကဵုဗော်အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ် ဗက်စဵုဒၞာပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိမာန်ရ။ အလဵုအသဳဍုၚ်ဂၠးတိ တအ်လေဝ် ဟွံမိက်သ္ပအရီု ကဵုကံ ကုသဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်တုဲ ဆၜိုတ်ကလၚ်ဂလာန်အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်သၟးရ။ ဟိုတ် ဂှ်တုဲ အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳဂှ် အန္တရာဲသွက်ကောန်ဂကူတအ်ဂှ် ဇၞော်လောန်ရောၚ်ဂးရ။
(၄) စပ်ကဵုလိက်ကသုက်အေန်သဳအေဂှ် ကရေၚ်၊ ချေၚ်၊ သေံဇၞော်တအ် က္ဍိုက်ပ်တုဲ လုပ်ချုက်လိက်၊ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ၊ ကချေၚ်တအ် သှေ်အာဂှ် ဟိုတ်နူမိက်ဂွံအာတ်အခေါၚ်အရာကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂၠိုၚ်ၚ်ရ။ အခိၚ်ကၠောန်သ္ပသဘၚ်ဂှ် ဟိုတ် နူအေန်အေဝ်ဒဳ တိုန်စိုပ်ထံက်ဂလာန်ကီုဂှ်တုဲ ဂၠးတိတအ် လုပ်စလပါ်အေန်အေဝ်ဒဳတုဲ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ သီုကချေၚ် ဒးဒုၚ် ကရေပ်ဓရတ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ် ဟဳဗက်ကဵုလိက်ကသုက်ဂှ်တုဲ လုပ်စလပါ်ပၞာန်ဗၟာပေၚ်ၚ်ရ။ ဗွဲကြဴဏံ ဟိုတ်နူဒးဒုၚ်ကရေပ်ဂရတ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိလေဝ် ဒးချုက်လိက်ကသုက်ဂှ်ကီုရ။ ဂကောံယူအေန်အာဖ်သဳလေဝ် လ မျီုအိုတ်အာ အခိၚ်ဂှ်ဂှ်ကီုရ။ 
(၅) အတိုၚ်သၞောဝ်၂၀၀၈ဂှ်မဂး ကောန်ဍုၚ်အရၚ်မဇၞးမာဲဂၠိုၚ်တအ် အခေါၚ်ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော်တွဵုရးနွံကီုလေဝ် ဆဂး ဗော်ရ ခေၚ်တအ် ဟွံဂွံတိုန်ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ပ္ဍဲတွဵုရးညးတအ်ဂှ်တုဲ ဒၞာဲဂှ် အေန်အေဝ်ဒဳရောၚ် တိုန်္ၚာပ်ကေတ်ထောံရ။ မၞိဟ်ဇၞး ကေတ်သီုဖအိုတ်ဂးတုဲ မာဲညးတအ်အလုံဍုၚ်ဂှ် ဟိုတ်နူဂၠိုၚ်အိုတ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်ဟွံမိက်ပရအ်အဝဵုရ။ ယဝ်ရအာမံၚ်နဲကဲဏံရ မဂး ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် ကာလလဵုလေဝ် ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော်တွဵုရးဟွံမာန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဗော်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် မိက်ဂွံပံၚ်တဲကဵုကျဖောတ်ကီု၊ ဒပ်ပၞာန်ကီုတုဲ မိက်ဂွံကေတ်ဇၞးလတူအေန်အေဝ်ဒဳရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အေန်အေဝ်ဒဳ ကၠတ်လဝ်မာဲ ပ္ဍဲတွဵုရးတအ်ဂှ်တုဲ ကေတ်ဇၞးဏာမမာဲကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရ။ ပ္ဍဲရခေၚ်ဂှ် ဖေက်ကျတုဲ သီုကၟာတ်ဒၞာထောံ ဟွံကၠောန်ဗ ဒှ်ကဵုပေဲါရုဲမာဲဏီရ။ ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ပေဲါရုဲမာဲဂှ် မူဟိုတ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် မိက်ဂွံပံၚ်ကဵုကျဖောတအ် ကေုာံ ပၞာန်ရော၊ ဂလာန်ဝွံ ဟိုတ်နူအေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံလဂူတပ်တး ကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ် ဟီုမာန်ရ။
(၆) ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုအလန်ဏံဂှ် မူဟိုတ်ရော၊ ဟိုတ်နူမိက်ဂွံဍဵုဍိုက်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဟာ ဂလာန်သၟာန်သာ်ဝွံ မိက်ဂွံ သၟာန်ရ။ ယဝ်ရမိက်ဂွံဍဵုဍိုက်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်မဂး ညးစၞးဗော်မန် ကေုာံ ရခေၚ်တအ်ကီု၊ ကရေၚ်(မာန်ညိၚ်မံၚ်) ကီု တအ်ဂှ် ပါလုပ်ကၠောန်ပ္ဍဲကံၚ်သဳပၞာန်မာန်ရောၚ်ဟွံထေၚ်ရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် ဗော်မန်ပိုဲ အဃောလညာတ်ကၠေဟ်မံၚ်ကဵုအေန်အေဝ် ဒဳတၟိတၟိဂှ်တုဲ ညးတအ် အဃောထေဲမံၚ်ကဵုအေန်အေဝ်ဒဳ ဟိုတ်နူပလီုကၠေံပေဲါကောံဓရီုအကြာၜါလပါ် နပွမထ္ၜးဟိုတ် ဟွံလ ဂူတပ်တးရ။ 
(၇) ပၞာန်ဗၟာလေဝ် ဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲဟွံမွဲ၊ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ် ဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲဟွံမွဲ တုပ်ပ်မဂး လညာတ်မဂး ဒးဗတိုက်သရိုဟ်တၠ အဝဵုပၞာန်ဗၟာရောၚ်၊ ဟွံဒးဗတိုက်တၠအဝဵုအေန်အေဝ်ဒဳရောၚ်ဂှ် ဟွံဒးရ။ ပိုဲဗတိုက်မံၚ်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ပွိုၚ်(၇၀)သၞာံဂှ် ဂုန်ဖဵု ဟွံမွဲရောၚ် သာ်ဝွံ ပိုဲတအ် ဟွံဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်ရ။ ဆၜိုတ်ဂှ် ဟွံရုမ်ဂပ်ဏီရောၚ် မိက်ဂွံဟီုရ။ နကဵုသွာၚ်ပၞာန်ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ကၟာတ် လဒဵုလဝ်အခေါၚ်ပု်ိဲ၊ နကဵုသွာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ကၟာတ်လဒဵုလဝ်ပိုဲဂှ်တုဲ တုဲတုဲကၠုၚ်တေံ နကဵုဂၠံၚ် အဓိက ၜါဏံ ဗၟာတအ် ကၟာတ်လဝ်ပိုဲရောၚ်ဂှ်တုဲ ပၞော်တိတ်ပိုဲတအ် ဟွံမွဲရ။ အန္တရာဲပၞာန်ဂှ် မသုန်စှော်၊ အန္တရာဲအေန်အေဝ်ဒဳ ပရေၚ်ဍုၚ် ကွာန်ဂှ် မသုန်စှော် ယဝ်ဒှ်မဂး အေန်အေဝ်ဒဳ အောန်စှေ်အာမွဲမဂး အန္တရာဲဂကူပိုဲ ယအ်စှေ်အာမ သုန်စှေ်ကၠိုပ်ကၠံရောၚ် မိက် ဂွံဟီုရ။ ပ္ၚံက်ပေဲါဗတိုက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဒးဗတိုက်ကဵုအေန်အေဝ်ဒဳ ဝါတ်လောန်ဂှ်တုဲ သီုဒးကူချပ်ဖျေံဗီုပြၚ် ဂွံပံၚ်ကဵု ဒပ်ပၞာန်တအ်ဏီရောၚ် ဟွံသေၚ်ဟာ။ ပရောဒဒှ်ဍာံဏံ မိက်ဂွံတီကၠးမဂး အာသၟာန်ရံၚ်ကာပၞုက် သၟာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ပ္ဍဲဍုၚ် မန်တေံညိ။ ညးတအ် သှ်ကဵုဗွဲတြးမာန်ရောၚ်။ ယဝ်ရပၞာန်ဟွံသီအဝဵုမဂး အေန်အေဝ်ဒဳ ဆိၚ်လဝ်ဝေၚ်အမှုကဵု ဒံက်တာအံၚ် နာၚ်ဥူတုဲ ညးတေံ ဒးထံၚ်မာန်ဏီရောၚ်ဂှ် အခိၚ်တေံတေံ ပိုဲတအ် ဒုၚ်စသိုၚ်လဝ်သာ်ဂှ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၀၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ယဝ်ရဍုၚ်ဗၟာ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞး ပ္ဍဲယူအေန်မဂး ဒဵုဗျု ဂိတုသာပ်တေမ်ဗာ ၁၆၊ တ္ၚဲဗြဴဗတိ၊ ၂၀၂၁ ==

ယဝ်ရဍုၚ်ဗၟာ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞး ပ္ဍဲယူအေန်မဂး ဒဵုဗျု ဂိတုသာပ်တေမ်ဗာ ၁၆၊ တ္ၚဲဗြဴဗတိ၊ ၂၀၂၁ သွက်ဂွံပၠံၚ်အဝဵုဒၞာဲခုၚ် ပ္ဍဲဂကောံကုလသမဂ္ဂ ဍေံမစိုန်ဒှ်တဴဒၞာဲ ဂွံဟီုသ္ပစၞးကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကံၚ်သဳပၞာန်ကဵုဂကောံအေန်ယူဂျဳ မ ဒးဒုၚ်သီအဝဵုတအ် ဗီုညးညးဂစာန်လွဳပရာကၠုၚ်ဂှ် မဟာမိတ်ညးတအ်ဇၞော်အိုတ် အမေရိကာန်ကဵုကြုက် လုပ်စမွဲမွဲလပါ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်သီုၜါဂကောံဂှ် မွဲဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်တိုန်စိုပ်တုဲ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်ဟီုဂးမွဲမွဲသာ်၊ မွဲဂှ် ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်တိုန်စိုပ်သက် သက်၊ ပြဟ်ဟ်ဏံဒးဟီုစ ညးကျအဲကျ၊ ညးဟွံဇၞးအဲဟွံဇၞးဂှ်တုဲ သွက်ဂကောံကံၚ်သဳပၞာန် ဂွံဒှ်အာဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိဂှ်လေဝ် လပါ်အမေရိကာန် မဒှ်မဟာမိတ်ကဵုအေန်ယူဂျဳဂှ် ဗက်ဒစဵုဒစးမံၚ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ အခိၚ်တ္ၚဲဏံပၠန် နကဵုဍုၚ်ပြၚ်သေတ်လေဝ် ထပ် လလောၚ်တရးဏာ ညးသ္ပလဝ်စၟတ်သမ္တီကဵု သွဟ်ပေဲါရုဲမာဲဖိုဟ်ဂှ်တုဲ၊ ဂလာန်ညးတအ်ဂှ် ကလိဂွံအဓိပဲါ ညးတအ်သ္ပလဝ် စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဒှ်အလဵုအသဳဗဗွဲဓဝ်တုဲ ကံၚ်သဳပၞာန်(ဝါ)အလဵုအသဳမၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဟွံဗဗွဲဓဝ်ရောၚ်။ ရံၚ်ကဵုဒတဴလိုၚ်ဍုၚ်အမေရိကာန်ကေုာံမဟာမိတ်ညးတအ် ညံၚ်ရဴဍုၚ်ပြၚ်သေတ်၊ ယူခေတအ်ဂှ်မဂး ညးတအ်ကေတ်စလပါ် အလဵုအသဳအံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ၊ ဒတဴလိုၚ်ဍုၚ်ကြုက်ကဵုရာတ်သာတအ်ဂှ် ညးတအ်ကေတ်စလပါ်ကံၚ်သဳပၞာန် ပေၚ်ၚ်ပၠန်ဂှ်တုဲ ဇြဟတ်တံၚ်ဂြဲဂၠးတိတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဇၞော်လောန်ဂှ်တုဲ ပေဲါပြိုၚ်ပကာန်အဝဵုအကြာဗော်ဗၟာၜါ ဂွံအုပ်ဓုပ်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် လောဲလောဲသွာသွာ တုဲဒှ်အာဟွံမာန်ရ။ ပၞာန်ဂှ်လေဝ် ဂွံဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိဂှ် ဟွံလောဲ၊ ဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ်ဂှ်လေဝ် ဂွံကလေၚ်ဒှ်အလဵုအသဳ ကလေၚ်ဂွံအဝဵုပၠန်ဂှ် ဟွံလောဲသွာ။ ၜါလပါ်ဏံ ညးဂွံကေတ်ဇၞးလတူအဲ အဲဂွံကေတ်ဇၞးလတူညးဂှ် ဖန် လောဲသွာတဴဟွံသေၚ်ရောၚ်ဂှ် ရံၚ်ကဵုအကာဲအရာသတ္တာဟဏံ ဗီုကတဵုဒှ်မံၚ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကောံဓရီုယူအေန်ဂှ်မဂး ကၠးကေတ် မာန်ရ။ ပရိုၚ်တအ်ဟီုတဴဂှ် အမေရိကာန်ကဵုကြုက် ကၠတ်ပညဳညးသကအ် ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ကောံဓရီုယူအေန်က္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ကလိဂွံ တၚ်တုပ်စိုတ်၊ ဆက်ဒုၚ်အာတဲကဵုအမာတ်ကုလသမဂ္ဂ နူအေန်ယူဂျဳ နာဲကျဝ်မိုဝ်ထောန်၊ ဆဂး ဟွံကဵုညးတေံဟီုဂလာန် ညံၚ်ရဴကၠာကၠာတေံကီု၊ ဟွံဒုၚ်တဲကဵုအမာတ်ကံၚ်သဳပၞာန်မခါန်ကၞက်လဝ် နာဲအံၚ်သူရိန်ဏီဂှ်တုဲ စိုပ်ဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံမဂး ကမ္မတဳစၟဳတ်အစောံစရာဲ ကော် Credentials Committeeဂှ် ဒးစၟဳတ်ညးစၞးနူဍုၚ်ဗၟာတအ်ဂှ်တုဲ ဒးပလံၚ်ဗစိုပ်ကဵုသဘၚ်သဳကၠဳ ဇၞော်ယူအေန် သွက်ဂွံသ္ပစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ညးစၞးဗဗွဲဓဝ်ဒဒက်တဴကဵုဍုၚ်ဗၟာရောၚ်။ အကြာဏံဂှ် လပါ်လဵုမွဲလေဝ် အခေါၚ်ကဵုသ ဂုတ်သွာတ်ကံကုသဵုကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာဟွံမွဲဏီဒးဟီုရောၚ်။ စိုပ်အခိၚ်တေံလေဝ် သဂုတ်သွာတ်မွဲမွဲသာ် ကၠးကၠးမးမးစှေ်ကၠုၚ်မာန် ဟာဂှ် ဒးမၚ်ဗဵုအာဏီရ။ ယဝ်ရပိုဲရံၚ်အာကဵုမတ်ဓမ္မတာမဂး ကံၚ်သဳပၞာန်ဂှ် ညးတအ် ကေမ်္ၚာပ်ဂွံလဝ်အဝဵုအလဵုအသဳ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ မူမွဲကီုပကဵု ညးတအ်ဟွံမာန်ဂးကီုလေဝ် ဆဂး ဂကောံဍုၚ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳဇၞော်ဇၞော် ညံၚ်ရဴအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ် ယဝ်ရ ဟွံသ္ပစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂမဂး သွက်ဂွံသ္ပစၞးဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဖန်က်ဟွံဂွံဂှ်တုဲ အကာဲအရာဝွံ ဍေံဒှ်အာဇြဟတ်စိုတ်ကဵုဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ဂှ်တုဲ သွက်ဂွံဝေၚ်အာပေဲါပၞာန်အပ္ဍဲဍုၚ်ဂှ်လေဝ်ကီု၊ သွက်ဂွံက လေၚ်သီဗၜေါဝ်ဇြဟတ် ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်လေဝ်ကီုဂှ် ဒှ်အာအထံက်အပၚ်ဇၞော်ဇၞော်ရ။ ယဝ်ရစိုပ်အခိၚ်သဘၚ်သဳကၠဳဇၞော် ဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံ ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဒှ်အာဗဗွဲဓဝ်မဂး ဂကောံအေန်ယူဂျဳဂှ် သွက်ဂွံဒေါံကၟိုၚ်စှေ်အာမာန်ရောၚ်။ ဆဂး ညံၚ် ဟွံဂွံဒှ်အာဗီုပြၚ်သာ်ဂှ်မာန် အလဵုအသဳအမေရိကာန်တအ် ဂစာန်လွဳပရာမံၚ်ပေၚ်ၚ်ရောၚ်ဟီုဂှ် သက်သဳသာဓကတ္ၚဲဏံ ပိုဲ ညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ မွဲလပါ်ပၠန်ဂှ် ညးစၞးကုလသမဂ္ဂ သွက်ဍုၚ်ပိုဲဂှ်လေဝ် ညးတအ်လုက်စုက်မံၚ်ကဵုဂကောံရပ်လွဟ်ကောန် ဍုၚ်အရၚ်တအ်ကီုဂှ်တုဲ ရမ်သာၚ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် လျောဝ်ဗက်မံၚ်လပါ်အေန်ယူဂျဳကီုရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ် မာန်ပၠန်ရ။ ရံၚ်ကဵုဝၚ်မွဲပ္ၚံက်မဂး ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ ဗော်ရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် ကၠောံဍမံၚ်ကဵုအ မေရိကာန်ဂၠိုၚ်ကီုရောၚ်ဂှ် ပိုဲဒးညာတ်ကေတ်သာ်ဂှ်မာန်ကီုရ။ ယဝ်ရပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂတေံ အမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ် ဗလံက်ထောံ ဟွံဒုၚ်တဲကဵုညးစၞးကံၚ်သဳပၞာန်တအ်ဂှ် မဂး ပၞော်တိတ်တၞဟ်ဟ် သွက်ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် နွံသာ်လဵုဏီရောဂှ် ပိုဲဒးဂၠိုက်ဂၠာဲရ။ ညးစၞးနာဲကျဝ်မဵုထောန်ဂှ် ဟိုတ်နူနွံမံၚ်ပ္ဍဲ ဍုၚ်အမေရိကာန်ဖိုဟ်ဂှ်တုဲ ၜိုန်ရကြုက်ဟွံတုပ်စိုတ်ကီုလေဝ် ညးတေံ အာစိုပ်ဂတမုက်ရုၚ်ကုလသမဂ္ဂ အခိၚ်ကောံဓရီုမာန်ဏီ ဂှ်တုဲ မွဲနဲမွဲဗီု ညးတေံကလိဂွံအခေါၚ်ဟီုဗၟံက်မွဲမွဲသာ်မာန်ဏီဂှ်တုဲ သွက်အေန်ယူဂျဳဂှ် သာမံၚ်ရ။ ဂကောံအေန်ဂျဳအိုဝ်ဇၞော်ဇၞော် တအ် ထံက်ဂလာန်ညးတေံလေဝ် ဒှ်မာန်ဏီရ။ ပ္ဍဲမ္ၚးကောံဓရီုဂှ် ညးတေံ ဒုၚ်ဆဵုကဵုအစာပရိုၚ်တအ်တုဲ ဟီုပတိတ်လညာတ် ဂွံ မံၚ်တၟာဂလိုၚ်ဏီရ။ ညးစၞးကံၚ်သဳပၞာန်ဂှ် အမေရိကာန် ဟွံကဵုလုပ်ဍုၚ် ဟွံပတိတ်ကဵုဗွဳဇြာမဂး အကာဲအရာဂှ် ဂတးဂတန် အာမွဲမွဲဗီုလေဝ်မာန်ဏီရ။ ဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော်တအ် ဝေၚ်နဲကလုတ်ညးသကအ်မဂး သီုညးစၞးၜါလပါ်ဂှ် ဟွံကလိဂွံတိုန်စိုပ်ကောံဓရီု ပ္ဍဲယူအေန်မဂး အခိၚ်ဂှ် သွက်နာဲကျဝ်မဵုထောန်ဂှ် အာထ္ၜးဆန္ဒပ္ဍဲမ္ၚးရုၚ်ယူအေန်မာန်ဏီဂှ်တုဲ သွက်အေန်ယူဂျဳတအ် သာမံၚ်ညိ ဏီဒးဟီုရ။ အကာဲအရာဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံဂှ် ညးစၞးနူကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဂွံတိုန်သ္ပစၞးပေၚ်ၚ် ပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ကြပ်ဒှ်ဟွံမာန်ရ။ ယဝ်ရယူအေန် တုပ်စိုတ်ကဵုညးစၞးအေန်ယူဂျဳမဂးရော သာ်လဵုမကတဵုဒှ်မာန်ဂှ်ရော ဂလာန်စောဒနာသာ်ဝွံလေဝ် ကတဵုဒှ်ကၠုၚ် မာန်ဏီရ။ ဆဂး ဂွံတုပ်စိုတ်ဂှ် ဝါတ်မံၚ်ရောၚ်ဟီုဂှ် သက်သဳကြုက်ကဵုအမေရိကာန် မကလိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်အကြာဏံဂှ် ကၠးမံၚ် တုဲတုဲရ။ ယဝ်ရပၞာန်တအ် ဒှ်အာဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ယူအေန်မဂး အကာဲအရာဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ပ္ဍဲဂၠးတိပိုဲဏံ သုန်စှေ်အာစိုပ်ဂၠးဂတာမာန် ရောၚ်။ ဝါဒဒဳမဝ်ကရေဇြဳဂှ် ဓဝ်ပတှေ်ညးဂၠးတိတအ် အောန်စှေ်အာဇၞော်ဇၞော်ရ။ ဝါဒတၠအဝဵုပၞာန်တအ်ဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲဍုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ် တအ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်မာန်ကီုရောၚ်။ ပရေၚ်သီအဝဵုနူအလဵုအသဳ မဇၞးလဝ်မာဲတအ်ဂှ်လေဝ် ကတဵုဒှ်ဇၟာပ်ပ်ဒၞာဲမာန်ကီု ရောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ဂွံဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂဂှ် ဝါတ်မံၚ်တၟာလှေ်ရောၚ် တော်ဆကေတ်မာန်ရ။ ဗီုကတဵုဒှ်မံၚ်တ္ၚဲဏံ စပ်ကဵုပေဲါပြိုၚ်ပကာန် ဂွံသ္ပစၞးပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ကၠာကၠာတေံ ခေတ်ကာလနေဝေန်၊ ခေန်ညောအ်တအ်ဂှ် ဟွံ ကေၚ်နွံကၠုၚ်ဂှ်တုဲ ဍေံဒှ်ဗီုသာ်ဝွံမာန်ရောၚ်ဂှ် ညးဂှ်မွဲ ဟွံကေၚ်တော်ဆလဝ်ရ။ ကၠာတေံ ပၞာန်သီအဝဵုတုဲဗက်ဂှ် ညးစၞးသွက် ယူအေန်ဂှ်လေဝ် ဍေံဒှ်အာညးစၞးသွက်ပၞာန်တအ်ကီုရ။ လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူနာဲကျဝ်မဵုထောန် ဟွံလျောဝ်ဗက်လပါ်ပၞာန်ဂှ်တုဲ အ ကာဲအရာဂှ် ဒှ်အာဂတးဂတန်ရောၚ်။ အလဵုအသဳအမေရိကာန်လေဝ် သ္ပလဝ်စၟတ်သမ္တီ ဒုၚ်လဝ်တဲညးတေံပၠန်ဂှ်တုဲ အကာဲအ ရာဍာံဍာံဂှ် ဗီုဆိၚ်ဂှ်သၟိၚ်ဟွံစၟတ်ရ။ တုဲကၠုၚ်ခြာဟွံလအ်တေံပၠန်ဂှ်လေဝ် ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဗလးမၞိဟ်ကဵုကၠတ်ဂစိုတ်ညးတေံ ပၠန်ဂှ်တုဲ ဟိုတ်အမေရိကာန် ဂွံလုပ်စလပါ်နာဲကျဝ်မဵုထောန် လပါ်အေန်ယူဂျဳဂှ် လောန်တုဲခိုၚ်ဗိုန်ဂၠိုၚ်အာရ။ ပ္ဍဲဂကောံကုလသမဂ္ဂဂှ် ယဝ်ရဂကောံကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး သာ်လဵုညးတအ် ချဳဒရာၚ်အာပ္ဍဲကေၚ်ကာ ဂၠးတိဂှ်ရော။ ယဝ်ရအေန်ယူဂျဳ ကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး အကာဲအရာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဍုၚ်ပိုဲ ဗီုလဵုကြက်ဒှ်အာမာန်ဂှ်ရော၊ ယဝ် ရညးတအ်ကီု အေန်ယူဂျဳကီု ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး သာ်လဵုကံကုသဵုဗၟာ ကတဵုဒှ်အာမာန်ဂှ်ရော။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၃၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== စေဝ်ပၞောန်ပန်တၚ် ==

စေဝ်ပၞောန်ပန်တၚ်
&quot;#ယၟုအ္စာကၞေဟ်ဂှ်ဒးဒှ်ယၟုမန်ဟေၚ်ရောၚ်ယဝ်ဟွံဒှ်မ္ဂးၜိုန်ရတမ်လိက်စၟတ်ပေၚ်ဒၟံၚ်ကီုလေဝ်ဒှ်လလေၚ်ဟေၚ်ရ&quot;

    ပ္ဍဲအရာချူလိက်ပရေၚ်မွဲပိုဒ် ဒးပၠောပ်စိုတ်ကၠာအိုတ်ဂှ် လိက်ပရေၚ်ဇကု ဂွံဒုၚ်ရုဲစှ်မံၚ်ကဵု/ဟွံမာန်ဟွံသေၚ်။ လိက်ပရေၚ်ဇကု ကိတ်ညဳမံၚ်ကဵု၊ တၚ်ရန်တၟံကေုာံ စေဝ်ပၞောန်ဂကောံကီုဟာဟေၚ်မဒှ်ရ။ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးမချူလိက်ဝွံ ဇၟာပ်ချူတမ်လိက် သ္ပကၠုၚ်သတိကဵုတၚ်ရန်တၟံကေုာံစေဝ်ပၞောန်ဂကောံဗွဲတၟေၚ်ရ။ပ္ဍဲကာလကလိဂွံကသပ် သွက်ဂွံချူတမ်လိက် ဇရေၚ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်လဂံါအာဇာနဲကၞပ်ပိဝွံလေဝ် ဗှ်လ္ၚတ်ရံၚ် တၚ်ရန်တၟံကေုာံစေဝ်ပၞောန်ဂကောံမဖျေံလဝ် သွက်အ္စာကၞေဟ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ကာလစိုပ်စေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန် အတိုၚ်မစၞောန်ထ္ၜးလဝ်လတူတေံဂှ်-
         &quot;  အဝ်……ဒၟါနူဂှ်ဟေၚ် ပ္ဍဲကၞပ်ၜါတေံ နာဲမိၚ်တဝ်ဂှ်ဂွံဒှ်အာယၟု နာဲမၞိက်ၜိုပ်၊
        နာဲထောန်သိၚ်ဂှ် ဂွံအာယၟုနာဲထဝ်သောန်ရောၚ်သွံ…။&quot;
          သာ်ဝွံ ပဟေဠိဟွံသောၚ်ပ္ဍောၚ်မံၚ်မွဲတၚ်ဂှ် တၟးအာဖၠၚ်ရ။ မွဲဒမြိပ်ဓဝ်ဟေၚ် စိုဂ်မကေတ်တဴဂုဏ်စရာဲလတူလညာတ်ဥာဏ်ညးတာလျိုၚ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန် လဂံါအာဇာနဲဂမၠိုၚ်ဂှ် မံက်ဂတဝ်တိုန်ကၠုၚ် တာဒၞါဟွံမာန်ရ။ စေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန်ဝွံ ဇၟာပ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန်တံ သ္ပဒတန်တုဲ သုၚ်စောဲထေက်ရောၚ်။
         ယၟုမ္ဂးဂှ် တၚ်လဝ်သွက်ဂွံကော်သက်သက်ရောၚ်-သာ်ဝွံမိက်ဂွံသ္ဂးမာန်ရ။ ဆဂးမၞိဟ်မ္ဂးဂှ် မံၚ်ဒၟံၚ်ကဵုယၟုမွဲမရောၚ်-ဗီုဂလာန်မြဴသာ်ဝွံလေဝ်နွံမံၚ်ကီုတုဲ သွက်ဂွံလ္ၚတ်ပရောယၟုဂှ် ဂွံတဴဒြဟတ်ပၠန်ရ။ သွက်မၞိဟ်မွဲမွဲဂှ် ယၟုမွဲမကိစ္စဇၞော်ကွေုရ။ ယၟုမွဲမခိုဟ်မ္ဂး ကုကၠောန်ကၠောန်ညးတၞဟ်ထေၚ်ခိုဟ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်-ယဝ်ရကၠောန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်,ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်မ္ဂး ယၟုဟွံခိုဟ်ဟွံဂွံရ။
             ဆေၚ်စပ်ကဵုယၟုတုဲ ညးကဝ်တံ ဟွံသ္ပထောံမဇ္ဇျဟ်ရ။ ဓရ်ပရမတ်ဂမၠိုၚ် ယဝ်ရစာ်စ္ဍးအာနူပညပ် (ယၟု)မ္ဂး လတူနူဒှ်ဂုဏ်ဖဵုညးလောကတံဂှ် ဒှ်ဒုဟ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်-ဂှ် ညးတံကၠိုဟ်ခၠၚ်လဝ်ရ။ ယၟုဟွံမွဲမ္ဂး ကပေါတ်ကညောတ်အဝိညာဏကမပ္တံ ဂဥုဲဂမၠိုၚ်ကီု၊ သတ်သဝိညာဏက မပ္တံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ကီုဟွံမွဲကဵုအပိုၚ်ခြာအာကာသဓာတ်ညးကဵုညးရ။ အပိုၚ်အခြာမြဴသာ်ဝွံ ဟွံမွဲမ္ဂး အဝေါၚ်မၞိဟ်လေဝ်မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ဟွံသေၚ်ရ။
             ဟိုတ်ဂှ်ရ ဆေၚ်စပ်ကဵုယၟုတုဲ သ္ပကၠုၚ်သုတေသန်ဗွဲမလံလကာဖာတေံရ။ ပြကိုဟ်ဗေဒၚ်ဂမၠိုၚ်မပ္တံကဵု နာမက္ခရဆာန်
မဒက်ပတန်လဝ်နကဵုဂိုဏ် (၈)ဂိုဏ်မပ္တံ &quot;ဘ&quot; ဂိုဏ်၊ ပြကိုဟ်ခုတ်ယၟုဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵု ဂၞန်သၚ်္ချာသ္ၚိတုဲ၊ ပြကိုဟ်ဗေဒၚ်ရးပလိုတ်-ဗီုရုပ်ယၟုမကိတ်ညိကဵု ဂၞန်သၚ်္ချာပုၚ်ခၟူ၊ ဂၞန်သၚ်္ချာယၟု-NUMEROEOGY ဂမၠိုၚ်ကီု ပြကိုဟ်သုတေသနဂမၠိုၚ် မပ္တံကဵုပြကိုဟ်ဝၚ်ကောန်ဂကူဒေသကောန်ဂကူ၊ ပြကိုဟနအဘိဓာန်ဂမၠိုၚ်ကီုမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်လတူကဝ်ဏံဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။

         ဗွဲစၟတ်တုန်-ယၟုမ္ဂးဂှ် စၞောန်ထ္ၜးမံၚ်အဓိပ္ပါယ် ရနူက်ဗ္ဒန်မၞုံကဵုၚုဟ်မးဂမၠိုၚ်ရ။ ယၟုမၞိဟ်မ္ဂးဗီုယၟုမၞိဟ်၊ ယၟုတိရစ္ဆာန်၊ ယၟုတၞံဆုမ္ဂး ဗီုတၞံဆု-မပ္တံသာ်ဏံ ဖန်ဗဒှ်မံၚ်ကဵုဒြဟတ်ဒမၠုဂမၠိုၚ်နူလက်ကြဴတေံ ဗွဲမသကာတ်မြဟ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ဆဂးဂှ် လိက်ပရေၚ်ဝွံ ချူပရောအစောံသတ္တိယၟုဟွံသေၚ်တုဲ ဟွံဇမၠိၚ်ဇိုၚ်ကၞေဟ်ပရောဗေဒၚ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ဟီုသာ်ဂှ်မ္ဂး ပဲါနူဏံမုဂုဏ်ဖဵုနွံမံၚ်ဏီရော။
          ဗီုယၟုကိစ္စဇၞော်ဂှ် နကဵုပုစ္ဆာ(၃)တၚ် သၟဝ်ဝွံ သ္ပဏာပြာကတ်ရ။
      ၁။  ဂကူမြာန်မာ(ဗၟာ)တံဂှ် ဂကူသာကျ၊ဝၚ်ကွေံဟာ။
     ၂။   မန်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုဟ်လဵုရော။
      ၃။   ဂကူပျူ အခိၚ်လဵုကၠေံအာရော။
၁။ ဂကူမြန်မာ(ဗၟာ)တံဂှ်ဂကူသာကျဝၚ်ကွေံဟာ။

   ဗၟာတံ ဒလူလပုဟ်တဲကဵုဝင် &quot;တကံၚ်&quot; တုဲ ဒုၚ်ယၟုဂကူသာကျဝၚ်ရ။ ဒုၚ်ယၟုဂကူသာကျဝၚ်မ္ဂး &quot;ပိုယ်ဂှ်တၞောဝ်ဒတောဝ်ကျာ်ရောၚ်- &quot; သာ်ဝွံ ဒုၚ်ဝန်တုပ်တုပ်ရ။ အာစာဝၚ်ဗၟာတံဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် &quot;တၞောဝ်သၟိၚ်ပထမ-အဘိရာဇာဂှ် ဒှ်ညးပတန်ဍုၚ်ရ။ ဟိုတ်နူသၟိၚ်ဝိဋဋူဘ ဗတိုက်ဍုၚ်ကပိလဝှ်တုဲ ညးတံပှ်တိတ်ကၠုၚ်ဒၞဲါ ဍုၚ်တကံၚ်ဝွံရောၚ်။ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူမဒှ်တၞောဝ်ဒတောဝ် &quot;တကံၚ်&quot; ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဒှ်ဂကူမပိၚ်ပှ်ကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသတေံရောၚ်&quot; သာ်ဝွံ ချူတဴအိုတ်ရ။ အတိုၚ်လဟီုဏံ ယဝ်ရကေတ်စမ္ဂး ဂကူဗၟာတံဂှ် ဟွံပါလုပ်ပ္ဍဲဂကောံ &quot;မန်ဂေါ&quot; တုဲ ပါလုပ်ပ္ဍဲဂကောံဂလာတၟောဝ်အာရိယာန်တံရောၚ်-ဟီုစဂွံရ။
           FDEA - ကၠေၚ်က္ဍဟ် &quot;ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ် &quot; ပ္ဍဲဝၚ်ဗၟာကၠာတေံချူကၠုၚ်ဟွံမွဲရ။ မွဲအခိၚ်တေံဍုၚ် &quot;တကံၚ်&quot;နွံကၠုၚ်၊ ယၟုဨကရာဇ်ဂှ် အဘိရာဇာ-သာ်ဝွံဗွဲမခ္ဍန်ဟေၚ် ချူကၠုၚ်ရ။ ညးတၞောဝ်ဒတောဝ်&quot;တကံၚ်&quot; တံ ကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသလေဝ်ဟွံပါ။ ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ်လေဝ်ဟွံပါရ။
       အ္စာဝၚ်ဗၟာမဟာသဳလဝံသ(၁၆က္ဍိုပ်ကၠံကၠာ)ကီု၊ ဥူကလာ(၁၈ က္ဍိုပ်ကၠံကၠာ)ကီု ၊ တောန်တေန်တာက်ဝန် မဟာစဳသူ(၁၈ ဗွဝ်ကၠံ) ကီု၊ ဒှ်အ္စာဝၚ်ဗၟာ ဒယှ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ဆေၚ်စပ်ကဵဝၚ် &quot;တကံၚ်&quot; ဂှ်အယာံမာတ်မြော်-ဓမံက်သ္ဂးရ။ ပ္ဍဲလိက်ရာဇာဝၚ်ဗကာံတၟိလေဝ် ဓမံက်ထ္ၜးလဝ်တၞောဝ်ဒတောဝ်သၟိၚ်တကံၚ်ဟွံမွဲရ။
        စိုပ်လက်ထက်ကုၚ်ဗံၚ်(၁၉ က္ဍိုပ်ကၠံ)၊ ဟီုချိုတ်ချိုတ်ပၠိုတ်ပၠိုတ်မ္ဂးပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ခရေတ်-၁၈၂၉သၞာံဏံမှ အ္စာရာဇဝၚ်မှန်နန်တံ ဟီုကၠုၚ်ပရောဝၚ်တကံၚ်ဗွဲတြးရ။ ပရောဍုၚ်တကံၚ်ကီု၊ ပရောတၞောဝ်ဒတောဝ် သၟိၚ်တကံၚ်ကီု ဟီုကၠုၚ်ဗွဲတြးတုဲ ဝါဒ &quot;ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ် &quot; ဂှ် မံက်တိတ်ကၠုၚ်-မဒှ်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အ္စာရာဇဝၚ်မှန်နန်တံ ချူလဝ်ဆဆဵုဟွံသေၚ် ညံၚ်ဂွံနွံကဵုယုတ္တိဗေဒဂှ် စၞောန်ထ္ၜးလဝ်ပြကိုဟ်နိဿယ်ရ၊တကံၚ်-ညးတံနိဿယ်လဝ်ဂှ်လေဝ် ဍာံဍာံတေံပရောတၞောဝ်ဒတောဝ်သၟိၚ်တကံၚ် ဟွံပါရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ စိုပ်လက်ထက်ဏံမှ ဖန်ဇန်တိုန်ရာဇဝၚ်ဏံဗွဲတြးရောၚ်ဂှ် ပြာကတ်မံၚ်ရ။
          အခိၚ်ချူရာဇဝၚ်မှန်နန်ဂှ် ဒှ်အခိၚ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံဟွံညဳသာသၟဟ်သၟန်၊ ဒှ်မံၚ်ပြသၞာဝိရောဓိတုဲ ညံၚ်ဂွံစိုပ်လတူဂကူမန်မၞုံကဵုတၞောဝ်ဒတောဝ်ဝၚ်မခိုၚ်ကၠိုက် မဍိုက်ပေၚ်ကဵုယေန်သၞာၚ်ပြဝေဏဳကဆံၚ်လှုၚ်ဂှ် ဗၟာတံသ္ဒးထွုတ်ပတိုန်ဝၚ်ကံၚ်ဗွဲတြးရ။ ဂကူမန်တံဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ဂကူ သာကျဝၚ်ဂှ်ဂကူပြဲတုဲ ညးတံလုပ်ထောံအဝေါၚ်ဂကူသာကျဝၚ်မှ ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ဝးပကဝ်ကၠေံ စိုတ်ဓါတ်ဆီနာဲဂကူမန်တံမာန်ရောၚ်မဒှ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ-အရေဝ်မ္ဂး&quot; ဂကူဗၟာ-ဂကူသာကျဝၚ် &quot;ဂှ် ဒှ်အရေဝ်ဇြဲကဴဝဴသတ်-သဒ္ဒတ်ဟွံမွဲတုဲ အယာံမာတ်သၠုၚ်ဝေၚ်သကေတ်ဇကုဟေၚ်ရောၚ်ဂှ် အ္စာဝၚ်တံ ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ်ညာတ်လဝ်အဇှ်ေ ဇိုၚ်ကၞေဟ်ရာဇဝၚ်မှန်နန်ရ။
        ပ္ဍဲအရာဂကူဗၟာတံ ဂစာန်တဴညံၚ်ဂွံစိုပ်လတူဂကူမန်ဂှ် စိုပ်ခေတ်ကုၚ်ဗံၚ်ဏံမှ သ္ပကၠုၚ်ဍာ်ပလာဲဝေၚ်ကၠုၚ်ပြယာဲ ဟွံသေၚ်ရ။ နူခေတ်ဗကာံတေံလဝ် သၟိၚ်ရေတ် တက်ကၠုၚ်ပေဲါအလီ-ဂှ်ဗှ်ကေတ်ပ္ဍဲလိက်တၟံယှိုဲစိခုံ &quot;မာန်ရ။ ဂကူမန်တံ ရှ်ေသှ်ေမံၚ်မှာထေရ်ပဝမ္မတိ၊ ဂကူပျူဂှ်ရှ်ေသှ်ေဒေဝတဴဗိသြဴ-တုဲ-&quot;ဂွံလဝ်ပျးဒိုသ်နူညးတံညံၚ်ညံၚ်&quot; ချူလဝ်ပ္ဍဲလိက်တၟံဂှ်ရ။သုၚ်စောဲပါဝါမှာထေရ်ဂဝမ္မတိ, ဒေဝတဴဗိသြဴတံတုဲ အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ဂကူမန်တံကေုာံဂကူတိစူ(ပျူ)ရ။တက်ကၠုၚ်ဓယံက် ပရေၚ်ဘာသာဂှ် စကၠုၚ်နူဍုၚ်ဗကာံတေံရောၚ်-ဟီုစဂွံရ။
      ဂကူဗၟာကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသဟွံသေၚ်မ္ဂး နူလဵုညး တံကၠုၚ်ဂှ် သ္ဒးစၞောန်ထ္ၜးမာန်ရ။ ပ္ဍဲဒၞဲါဝွံယၟုဂမၠိုၚ်ဟီု ကၠုၚ်အရေဝ်ရ။ မၞိဟ်မ္ဂးဂှ်ဇိုတ်ကၠေံဒၞဲါဇိုၚ်ဇကုဟွံအးရ။ ဂၠိုၚ်ကဵုအောန် စက်ဒၞဲါဇိုၚ်သှ်ေဝက်မံၚ်ဟေၚ်ရ။ &quot;ဇြုံကဵု ဇြုံညာတ်ဒၞဲါဇိုၚ် &quot;ဟီုဂှ် တန်ဒှ်အဓိပ္ပါယ်ဏံရ။
       ဂကူဗၟာတံလေဝ် ဒၞဲါညးတံမံၚ်ကၠုၚ်နူတမၠာတေံဂှ် ဒၞဲါဇိုၚ်သှ်ေဝက်ကၠုၚ်ရ။ ယဝ်ရဒးထ္ၜး ဥပမာမ္ဂး ပ္ဍဲဂကူမန်ပိုယ် ဒိုသ်ပန်ဂှ် အဓိပ္ပါယ်ပြာကတ်လောန်ရ။ဒိုဟ်ဗၟံက်မ္ဂးဒၞဲါတ္ၚဲမံက်တိုန်၊ ဒိုဟ်ပလိုတ်မ္ဂးဒၞဲါတ္ၚဲပၠိုတ်စှ်ေ၊ ဒိုသ်သၠုၚ်ကျာမ္ဂး ဂၠံၚ်ကျာသၠုၚ်၊ ဒိုသ်သၟဝ်ကျာမ္ဂး ဂၠံၚ်ကျာအာ-ပြာကတ်မံၚ်ရ။ ပ္ဍဲဂကူဗၟာတံ ဒိုဟ်ပန်ဂှ် အဓိပ္ပါယ်ရနူက်ဗ္ဒန်လောန်ရ။ အဓိပ္ပါယ်ဟွံမံက်ဂတဝ်။ဂတမုခ်လပါ်တ္ၚဲတိုန်တေံညိ။ ဂတမုခ်ဇကုဂှ် &quot;အရှေအ်&quot;၊ လက်ကြဴဇကုဂှ် &quot;အနံက် ၊ လပါ်တဲပုၚ် ဂှ် တံၚ် &quot;လပါ်တဲပဲါဂှ် မြံက် &quot; သာ်ဝွံသ္ဂးရ။ နူဂကူဗၟာ ဝိုတ်ကၠံ ကံက်သၟာန်စမ်ရံၚ်မ္ဂး အတိုၚ်လတူတေံဟေၚ် ကဵုကၠုၚ်သွဟ်ရောၚ်-မဒှ်ရ။ တၚ်ဒုဟ်ဟွံထေက်ရ။ ပ္ဍဲဘာတန်မူလလေဝ် ဗတောန်မံၚ်အတိုၚ်ဂှ်ရသေၚ် ဟာ။
           အဓိပ္ပါယ်ဒိုသ်ပန်လတူတေံဂှ် အဓိပ္ပါယ် &quot;အရှေအ် &quot;ကဵု &quot;အနံက်&quot; ဝါဒိုသ်ဂှ်နွံကဵုယုတ္တိတုဲ အဓိပ္ပါယ် &quot;တံၚ်&quot; ကဵု မြံက်ဝါဒိုသ်&quot; ဂှ် ဟွံပြာကတ်ရ။ယၟုဒိုသ်(၂)ဒိုသ်ဝွံ စၞောန်ထ္ၜးလဝ် ဇာတိတိုပ်သုက်ဂကူဗၟာတံ ပေၚ်ပေၚ်ရ။ ဒၞဲါဗၟာတံမံၚ်ကၠုၚ်ကိုပ်ကၠာတေံဂှ် ဒှ်ဍုၚ်ကြုက်ဒေသနေရတိရ။ တ္ၚဲဏံ တွဵုရးကောန်သုကော်ရ။ ညးတံယေန်သၞာၚ်ဟွံမွဲဏီတုဲ မံၚ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲအကြာ ဂြိုပ်ဒဵုဝိစောဝ်ရ။ ဒၞဲါမူလဒေသညးတံဂှ် တၟေၚ်တၟေၚ်တၟဟ်တၟဟ် ဝိဂှ်ဇွောဝ်မံၚ်လပါ်သၟဝ်ကျာရ။ ဗွဲမဂၠိုၚ်ဝိမ္ဂးဂှ်ဇွောဝ်လပါ်သၠုၚ်ကျာဂၠိုၚ်ရ။ ဟွံသေၚ်မ္ဂးလပါ်ပလိုတ် ဟွံသေၚ်မ္ဂးလပါ်ဗၟံက် ဇွောဝ်တဴတုဲလပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် ဇွောဝ်စအောန်ရ။ ဝိမၞုံယၟု &quot;ဟဵုအေန်ယဵု&quot; မူလဒေသဗၟာတံဂှ် ဟဳဇွောဝ်မံၚ်လပါ်သၟဝ်ကျာရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ သၠုၚ်ကျာဂှ် ဟိုတ်နူဒဵုနွံမံၚ်တုဲ &quot;တံၚ်&quot; သာ်ဝွံသ္ဂးတုဲ လပါ်ၜဳဟဳဇွောဝ်စှ်ေအာဂှ် &quot;မြံက်&quot; သာ်ဝွံပညပ်စရ။ မြံက်ဂှ်ချူမံၚ်ပ္ဍဲလိက်တၟံ&quot;မ္လစ်သြက်-မ္လစ်အောက်&quot; တုဲအဓိပ္ပါယ်ဂှ် သၟဝ်ၜဳ-ၜဳလပါ်သၟဝ်-မဒှ်ရ။သရုပ်ထောံမ္ဂးလတူၜဳဂှ်ဒဵုနွံမံၚ်တုဲ &quot;တံၚ်&quot; လပါ်ၜဳ ဟဳဇွောဝ်စှ်ေအာဂှ် မ္လစ်အောက်/မြောက်&quot; သာ်ဝွံ ဂွံအဓိပ္ပါယ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗၟာတံဂှ် ဂကူသာကျဝၚ်ပိၚ်ပှ်ကၠုၚ်နူ မဇ္ဇျုမဒေသဟွံသေၚ်တုဲ ဒှ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဍုၚ်ကြုက်မၞုံပ္ဍဲအကြာမုဟ်ဂြိုပ်ခၟဴ ဂစေံ သကေံကၞောတ်ၜဳ &quot;မာချူ&quot; မဒှ်လစှ်ေၜဳဇၞော်ဟဵု အေန်ဟဵုကေုာံဒေသ&quot;ဗယျာန်ခရ &quot;ရောၚ် - ဂှ် ယၟုဒိုသ် ညးတံသုၚ်စောဲမံၚ်ဂှ် လဴထ္ၜးလဝ်ကဵုဗွဲမဗိုန်ဗတ်ရ။ပဵုတုဲပြာကတ်မံၚ်ပၠန်ဂှ် ဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဆီတုပ်ကဵုဗၟာ မသှ်ေမံၚ်လတူဒဵုတံဂှ် ဒဵုတ္ၚဲဏအ်ကော်စချေံ &quot;မြာန်&quot; ရ။ ဗၟာတံဍိုက်ချေံစောန် ပန်တ္ၚဆိုက်ဗ္ဒက်တဴရ။ ဗၟာပါမ္ဂးချေံပါရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗၟာကၠုၚ်မ္ဂး ချေံကၠုၚ်ရ- သာ်ဝွံ နကဵုဌာနူပစာ၊ သဒိသူပစာ ကော်ခဴကၠုၚ်ဂကူ ဗၟာတံ &quot;မြန်မာ&quot; ဒှ်ဂွံရောၚ်-အ္စာသုတေသိတံစှ်ေ စိုတ်ရ။ မြက်စာတုဲ &quot;မြာန်&quot;ကြံၚ်မ္ၚိုဟ်တုဲ &quot;မာ&quot; ဟွံသေၚ်။ &quot;ဍိုက်ချေံကြမ်တုဲ&quot;  &quot;မြန်မာ&quot; မဒှ်ရ။ ဂကူဗၟာတံဂှ် ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်ကဵုဂကူကြက်တံဗွဲမလောန်တုဲ ဟွံဂွံမံၚ်ကၠုၚ်ဝိုဟ်ဝိုဟ်ရ။ စိုပ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏံတုဲမှ ညးတံဝွံ ဇူစဗွဲတသိုခ်စိုတ်တသိုခ်ကာယအိုတ်ရ။
      ပ္ဍဲအေဒဳ-၈၃၂ ဂှ် ကောန်ပၞာန်ချောမ်ဖေအ်ယဵု ကၠုၚ်ဗတိုက်ပလီုထောံလုၚ်သိရိခေတ္တရာတုဲ ရပ်ဏာမၞိဟ်ပိလ္ၚီတုဲ ဖျေံကဵုဒၞဲါပ္ဍဲချေဝ်တုၚ်-လၟုဟ်ဍုၚ်ခေါန်မေန် တွဵုရးယူနာန်ရ။ ပ္ဍဲအေဒဳ ၈၃၅ သၞာံဂှ် ထပ်ဗတိုက်သဓီုတုဲ ထပ်ရပ်ဏာ မၞိဟ်ပိလ္ၚီပၠန် စွံပကန်လဝ် ပ္ဍဲကၞောတ်ၜဳ ဨရာဝတဳ လၟုဟ်မျေတ်ကျဳနာ ရပ်နၚ်ဂကူဗၟာတံသ္ပကောန်ပဝ်တာဒပ်အာဂတ သ္ပစရန်ဍန်ပၞာန်ရောၚ် -သ္ဂောံတီကေတ်တုဲ ကိုပ်ကၠာနူအေဒဳ-၉-က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် ဂကူဗၟာတံဟွံဂွံဖျေံဇိုၚ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏီဂှ်လေဝ် ပြာကတ်အာရ။ဣဝွံ……အဆက်ဒတုဲဖဵုဝၚ်မကလိဂွံနူယၟုဂမၠိုၚ်မဒှ်ရ။
၂။မန်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုဟ်လဵုရော

       အ္စာဝၚ်မန်တံဂှ် မန်ပိုယ်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုသ်သၟဝ်ကျာရောၚ်-သ္ဂးရ။ မန်တံပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ်ပ္ဍဲဇရေၚ်ၜဳ ယာန်သဳကြုၚ်ရောၚ်လေဝ်ဟီုရ။ အ္စာဝၚ်ဗၟာတံဂှ် မန်ပိုယ်လုပ်ကၠုၚ်နူဒိုဟ်ဗၟံက်တုဲကေၚ်မံၚ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲဒေသတွဵုရး ကာန်တုၚ်ရောၚ်-သ္ဂးအိုတ်ရ။ အ္စာဝၚ်မန်လ္ၚဵု ယိုက်ဗက်အ္စာဝၚ်ဗၟာတံတုဲ ချူဗက်အတိုၚ်လညာတ်ညးတံလေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။
         တွဵုရးကာန်တုၚ်ဂှ်နွံသၠုၚ်ကျာၜဳယာန်သဳ ကြုၚ်,ဗၟံက်ဍုၚ်ဗဳယေက်နာမ်ဏီရ။ ယၟုၜဳယာန်သဳ ကျာန်ဂှ်ဒှ်မံၚ်ယၟုမန်ကီု၊ မၞိဟ်ဒေသတံဂှ် သုၚ်စောဲလဝ်ဝေါဟာမန်ဗွဲမဂၠိုၚ်ကီု၊ ၜဳယာန်သဳကျာန်ဂှ်နူကုန်ဒဵုတိဗက်ဟဳဇွောဝ်အာလဒေါဝ်ဍုၚ်ကြုက်ဒဵုကဵုစိုပ်ဍုၚ် ရုၚ်ဟာဲကီုတော်ရံၚ်မ္ဂးဂကူမန်စကၠုၚ်နူကာန်တုၚ်ဂှ်ဒှ်ဟွံမာန်ရ။ပ္ဍဲကာန်တုၚ်ဂှ်မံၚ်ကၠုၚ်ကီုလေဝ် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဟီုဟွံဂွံရ။
          ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူမန်တံဂှ် နူဒဵုသၟဝ်ကျာ လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏံကီု၊ ဍုၚ်ဒွါရဝတဳ(သေံ)ကီု၊ ဍုၚ်ကမ္ဗုဇကီု မဒှ်ရ။ ဒွါရဝတဳလီုတုဲမှ စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ရာမညဏံဟွံသေၚ်။ မန်ဒွါရဝတဳကေုာံမန်ရာမည (ဍုၚ်ဗၟံက်+ဍုၚ်ပလိုတ်)ဝါဍုၚ်ဝွံ မွဲဒမြိပ်ဓဝ်လိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်ဇၞော်-မောဝ်ရာၚ်ဆာဲကၠုၚ်ရောၚ်ဂှ် ယၟုယၟာမန်တြေံတြဟ် ညးဂူတံ,ခါသဳတံ ထ္ၜးမံၚ်သာဓကရ။
       မွဲသာ်ပၠန် ယဝ်ရလုပ်ကၠုၚ်နူဒိုဟ်ဗၟံက်မ္ဂး တၞောဝ်ဒတောဝ်မန်မပ္တံဂကူ မုဏ္ဍဆာန်တာ(လ်)၊ခါသဳတံဂှ် ဂွံစိုပ်အာတွဵုရးအာသာမ်၊ ရးမဇ္ဇျိမဒေသတေံဟွံလောဲရ။ ယၟုကွာန်၊ ယၟုဍုၚ်၊ ယၟုဘုတ်ဘာစေတဳ မၞုံမံၚ်ပ္ဍဲလတူဍုၚ်ပိုယ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠၚ်တံဂှ် စၞောန်ထ္ၜးမံၚ်ဒဒှ်ရ မန်တံစိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံနူဒိုသ်သၟဝ်ကျာရ။ ကာလချိုတ်-စွံက္ဍိုပ်, ကေတ်ဏာက္ဍိုပ်လ္ပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် ပြာကတ်မံၚ်ရ။ ဒၟါနူယၟုမန်သှ်ေဝက်မံၚ်ပ္ဍဲဒေသတံဂှ်တုဲ ဂုဏ်ဖဵုဝၚ် ပတန်ၚုဟ်ဟွံမာန် ဂမၠိုၚ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ရ။
       ၃။ ဂကူပျူ အခိၚ်လဵုကၠေံအာရော-
     ကြုက်တံကော်ခဴစဂကူပျူတံ &quot;ပိယော&quot; -(PINO)၊ မန်တံတံကော်ခဴစ &quot;တိရ်စူလ်&quot; ရ။ ဍုၚ်ဗဳသၞဴ ရာဇဌာနဳပျူတံဂှ် ပ္ဍဲ အေဒဳ-၅ က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် ဖူနန်အၚ်ပါယာဗတိုက်ပလီုထောံရောၚ်-ဂှ် အ္စာဝၚ်ဗၟာတံ ထေၚ်သၠေဟ်တဴရ။ ဍုၚ်သဳရိခေတ္တရာ(ပြည်)ဂှ် ပ္ဍဲအေဒဳ (၈)က္ဍိုပ်ကၠံဂှ်သၟိၚ်ပျူလက်ကြဴအိုတ် သဳဟဝိကြမ ဂ္ဇံနန်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ လက်ထက်သၟိၚ်ဝွံ ယေန်သၞာၚ် ပျူတံဇၞော်မောဝ်ရာၚ်ဆာဲစိုပ်ကၞောတ်အထောတ်ရ။ သၟိၚ်သဳဟဝိကြမဂှ် ပ္ဍဲအေဒဳ-၇၁၈, စဴအာသွဝ်တုဲလက် ကြဴဏံ သၟိၚ်ပျူအဆက်ပိုတ်အာရ။ညးမွဲကဵုမွဲဟွံညဳ သကအ်ရ။ သၟိၚ်မအုပ်ဓုပ်ဂကူပျူတံသီု ဖအိုတ်ဂှ်ဟွံမွဲရ။ သၟိၚ်ဒေသညးကဵုညးဂှ်နွံမံၚ်ဏီရ။ ပ္ဍဲအေဒဳ-၈၃၂-ကာလကြုက်နန်ချံၚ်တံကၠုၚ်ဗတိုက်ဂှ် ဍုၚ်ပျူသီရိ ခေတ္တရာလီုအာရ။နူဂှ်ပတန်ဍုၚ်ဟာန်လေန်ပၠန်ရ။ ဍုၚ်ဟာန်လေန်လေဝ် ဒုၚ်ဟွံလံရ။ လ္ၚဵုဟီုကြုက်ဗ္တိုက် လ္ၚဵုဟီုပၟတ်ဒဵုဂတိုဟ်ဍုၚ်ဟာန်လေန်လီုအာရ။တော်ရံၚ်ကဵု ဂကူဗၟာတံ စိုပ်မံၚ်ဗကာံဍုၚ်ပျူတုဲ ဗၟာတံဟွံ ဗတိုဟ်-ဟီုဟွံဂွံ။
        ဂကူပျူတံဂှ် ကဵုဂကူဗၟာတုပ်တုပ်ဟီုဂှ် ဒးဗ္စာရဏာရ။ ဥပမာ-ဂကူညးဂူကဵုဂကူမန်တံ လောန်ကၠုၚ်ၜိုတ်(၈၀၀)သၞာံတေံဒှ်ကၠုၚ်မွဲဂကူဓဝ်ကီုလေဝ် လၟုဟ်ဟွံကၠိုဟ်အရေဝ်ညးသကံရ။ ဂကူဗၟာကဵုဂကူပျူတံဂှ် ဒှ်ဂကောံ တိဗက်တဝ်ပါမေန်တုဲ အရေဝ်တုပ်-ဟီုဟွံဂွံ။ ကရေၚ်ကဵုကချေၚ်တံလေဝ် အ္စာတံစုတ်လဝ်ပ္ဍဲဂကောံတိဗက်တဝ်ပါမေန်ကီုရ။ ရ မျှာၚ်ညးတံ ပဲါနူဟွံတုပ်ကဵုဗၟာတံ သက်သက်ရ။ ရ မျှာၚ်ညးတံ ပဲါနူဟွံတုပ်ကဵုဗၟာတံဂှ် ကြပ်မံၚ်ကဵုမန်တဴဏီရ။ နူစတမ်တေံ ပျူကဵုဗၟာတံ ဟီအရေဝ်တုပ်ကဵုဒှ်ကၠာရ။ ပြဆာဲမံၚ်ညးသကံပွိုၚ်(၉၀၀)သၞာံတုဲအခိၚ်တေံ ဂၠံၚ်ဆက်ဆောံ ဟွံမွဲတုဲ အရေဝ်ဂွံဆက်တုပ်အာပၠန် အခေါၚ်အောန်လောန်ရ။
         အ္စာဝၚ်ဗၟာတံချူမ္ဂး ဂကူပျူတံဂွံကၠက်ဂှ် ဗဝ်စုတ်ဒုဟ်လတူမန်,ခမေန်,ကြုက်တံရ။ ဆဂး-ဒၞါဲဍုၚ်ပျူတံဂှ် ဂကူဗၟာတံဂ္ဇံလဝ်ဂှ် ရုပ်ရဴပရေံမံၚ်ရ။ မန်ဂွံၚိတ်ပျူတံဂှ်လ္ပဟီုဏီ၊ အခိၚ်ပျူတံကၠက်အာဂှ် မန်တံနွံကဵုဍုၚ်ဟွံသေၚ်ရ။ နွံမံၚ်သၟဝ်တဲဗၟာတုဲ ညံၚ်ဂကူဇကု ဟွံဂွံကၠက်အာဂှ် ဒးရုန်ဂစာန်မံၚ် ဟွံသံက်သာလးလးဂှ် ဇၟာပ်ညးအဲမတ်တၟးမံၚ်သီုဖအိုတ်ရ။ ဂကူပျူတံဂှ် ကၠအ်အာပ္ဍဲတဲဗၟာတံတုဲ တာလျိုၚ်ပ္ဍဲမန်,ခမေန်,ကြုက်တံဟွံမွဲရ။
        ဂကူမန်ကဵုပျူတံ ဒှ်ကၠုၚ်ပၞာန်မွဲလှ်ေဟွံဆဵုရ။ကာလပၞာန်ကြုက်တံ+ခမေန်တံဓလဵုခၞံၚ် ကၠုၚ်ပၠံၚ်တိဍာ်မ္ဂး မန်ကဵုပျူတံ တံၚ်တဲညဳသာတုဲ စဵုဒၞါကၠုၚ်တိဍာ်ဇကုအိုတ်ရ။ အတိုၚ်အ္စာဝၚ်ဗၟာတံဟီု-ပျူတံဖေက်ဘဲမန်တုဲပြံၚ်တိုန်အာလပါ်ယှိုဝ်ဗဝ်တေံဂှ် ဒှ်ဟွံမာန်ရ။မူဟိုတ်ရောမ္ဂး ပ္ဍဲအေဒဳ ၈၃၂ သၞာံဂှ်ဍုၚ်သဓီုလေဝ် ဒၟါနူလီုအာကီုမဒှ်ရ။ ဒၟါနူဘဲပၞာန်ကြုက်တံတုဲ ပျူတံမွဲဓဝ်ဟွံသေၚ် ဒးပြံၚ်ဍုၚ် မန်တံလေဝ်ဒးပြံၚ်ဍုၚ်ကီုရ။
       ပျူတံဂှ် ဍုၚ်ဗိသၞဴလဵု စိုပ်သိရိခေတ္တရာ၊ သိရိခေတ္တရာလီု စိုပ်ဟာန်လေန်(ဟာန်လေန်ဂှ်နွံမံၚ်ဒိုဟ်ဂၞဲ ဍုၚ်ယှိုက်ဗဝ်(၁၁)တိုၚ်ရ)မဒှ်ရ။ မန်တံဂှ် ပထမသဓီုလဵု-စိုပ်သဓီုဒုတိယ၊ သဓီုဒုတိယလီု-စိုပ်သဓီုတတိယ၊ (ပထမသဓီုကဵု တတိယသဓီုဂှ် သဓီုလၟုဟ်ဝွံရ။ ဒုတိယသဓီုဂှ် နွံဇိုၚ်ဒဵုကေလာသရောၚ်-အ္စာတံသ္ဂးရ။)မဒှ်ရ။ မန်ကဵုပျူတံ ဟွံတၟေၚ်ညးသကအ်ရ။ ဂကူမန်ကဵုပျူဒဒှ်ရညိသာမံၚ်ညးသကံဂှ် ယၟုယၟာကပေါတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ထ္ၜးမံၚ်သက်သိရ။
        စိုပ်လက်ထက်သၟိၚ်ဗၟာအနူရုဒ္ဒ (အနာဝ်ရထာ)ဂှ် သဓီုလေဝ်လီုအာတုဲ စှ်ေအာသၟဝ်တဲဗၟာ ညံၚ်ရဴပျူတံကီုရ။ မန်ကဵုပျူဘဝတုပ်ရ။ သၟိၚ်အနဝ်ရထာဂှ်နူ AD-1044-စိုပ်-AD-1077သ္ပသၟိၚ်ရ။ သၟိၚ်ဗကာံလက်ကြဴအိုတ်ဂှ် သၟိၚ်ပေက်ကြုက်(AD-1256-1287)မဒှ်ရ။ခေတ်ဗကာံဂှ် ပွိုၚ်-234သၞာံတန်တဴကၠုၚ်ရ။ ဂကူပျူတံဂှ် ဒဵုကဵုစိုပ် AD-1248ဟွံကၠက်ဏီရ။ပ္ဍဲလိက်တၟံညံၚ်ယျၚ်ကျိတမိ မချူကှ်ေလဝ် AD-1233ဂှ် ယၟုဂကူပျူ,ဂကူမန်တံပါမံၚ်တုဲ ဒဵုကဵုအခိၚ်ဏံ ဂကူပျူတံနွံမံၚ်ဏီရောၚ်ဂှ် ပြာကတ်အာရ။ ဂကူပျူတံ နန်ကၠေံအာပွိုၚ်(၄၀၀)သၞာံပြၚ်ပြၚ်တုဲမှ ဂကူကၠက်အာရောၚ်မဒှ်ရ။ဂကူမန်တံဂှ် စိုပ်လက်ထက် သၟိၚ်ပေက်ကြုက်မှ ဂွံတိတ်ဗၠးနူသၟဝ်တဲဗၟာရ။
       ဒၟါနူဆဵုယၟု ကမၠောန်မောၚ်မပျူတံပ္ဍဲလိက်တၟံတုဲ အခိၚ်ပျူတံကၠေံအာကီု၊ ကၠေံအာပ္ဍဲတဲညးလဵုကီု၊ ညးဂှ်ၚိတ်ထောံကီု  တြးဇာဥာဏ်တုဲ ညးကဝ်တံတော်ဆဒးအာရ။ ဂကူမွဲမွဲကၠေံကၠက်အာဂှ် မွဲတ္ၚဲဓဝ်မွဲဗတံဓၚ်ဟွံသေၚ်။ ကၠေံကၠက်အာသိုက်သိုက်ရောၚ်။ညးမၚိတ်တံဂှ် ဖျေံလဝ်ဂွန်တုဲ ဖန်ၚိတ်အာညံၚ်ရဴကၠန်ရောၚ်ဂှ် ယၟုကမၠောန်မောၚ်မပျူတံဂှ် ကဵုမံၚ်သတိကဵုပိုယ်ရ။တၚ်ယၟုမန်ညိမန်-
            အ္စာသုတေသနတံဂွံရုပ်ကျာ်ပရမံ ခေတ်အနဝ်ရထာချူလဝ်လိက်ပျူမွဲ၊ အ္စာချူဂှ်ယၟုမန်။ၜိုန်ရတၚ်လဝ်ယၟုမန်မ္ဂး။ &quot;သီရိဗညာနော &quot;ကီုလေဝ် ဂကူပျူတန်ဒှ်ရ။ ပ္ဍဲထွာဲတေံ ဂွံရုပ်ကျာ်ပရမံၜါ ခေတ်သၟိၚ်ကျာန်ယျေတ် ချူလဝ်လိက်မန်၊ အ္စာချူလဝ်ယၟုမန်သီုၜါ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ်-ဆဵုလိက်မန်ပ္ဍဲထွာဲတုဲ ဂကူမန်စိုပ်ထွာဲရ-ဟီုဟွံဂွံသာ်ဝွံ အ္စာဝၚ်ဗၟာ သဝ်လူသွးရ။ 
      မန်ခေတ်ဗကာံတေံ တၚ်လဝ်ယၟုမန်ဖိုဟ် ဒးဒုၚ်ထောံ ဂကူပျူ။ ရးတနၚ်္သီတေံယၟုကွာန်မန်နွံပြာကတ်မံၚ်ဖိုဟ် ဒးဒုၚ်ထေၚ်မန်တံဟွံကေၚ်မံၚ်ရ။ အရေဝ်ဏအ်ဒှ်ဟွံဒှ်စွံလဝ်ကၠာတုဲမန်ပိုယ်ခေတ်ဏံ ဗွဲမဂၠိုၚ်ယၟုမန်ဟွံတၚ်၊ လိက်မန်ဟွံလေပ်တံဂှ် ဂတဏံ(၁၀၀၀)သၞာံပၠန်မ္ဂးအ္စာသုတေသနတံ စုတ်စရၚ်ပ္ဍဲဂကူလဵုထေၚ်ရောၚ်။ ဘာမန်လ္ၚဵု၊ ကွာန်မန်လ္ၚဵု အတိုၚ်ယၟုမန်ဂှ်ဟွံချူ၊ ကၠာဲထောံဘာသာတုဲ ချူမံၚ်တံဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲဘာတံဂှ် ပ္ဍဲကွာန်တံဂှ် မူရဴဂကူလဵုမွဲမံၚ်ကၠုၚ်-အ္စာသုတေသနတံထေၚ်ရောၚ်။ ဥပမာ- &quot;ဘာဇၞော်&quot; ဂှ် ကၠာဲထောံ &quot;ဘုရာကြီးကျောင်း&quot;တုဲ ချူဟွံထေက်။&quot;ဘာကျိုက်၊ဇနော&quot;- သာ်ဝွံသ္ဒးချူအတိုၚ်ယၟုမန်ဂှ်ရ။
       လိက်မန်ဂှ်နူလက်ထက်အနဝ်ရထာစိုပ်လက်ထက်အလံၚ်စိသူ-ပွိုၚ် (၁၀၀)သၞာံဍောတ်ဍောတ် သုၚ်စောဲကၠုၚ်ပ္ဍဲနန်ဗကာံရ။ အမာတ်ဒဴဗညာမန်ဗၟာဟွံရုဲ သ္ဒးလေပ်လိက်မန်ရ။ ၜိုန်ရဒးဗတောန် လိက်မန်ကီုလေဝ် ဗၟာတံ ဒုၚ်ယၟုမန်ဟွံသေၚ်ရ။ တ္ၚဲဏံဂကူမန် ရဲဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တံဂှ် သ္ပဟိုတ်ကဵုဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တုဲ ဟွံဒုၚ်ယၟုမန်ဂှ် သ္ဒးအမ်သဝ်ရ။ ယၟုဍေံဂှ်လေဝ်ယၟုမန်ဟွံတၚ်လဝ်၊ အရေဝ်မန်လေဝ် ဟွံဗတောန်လဝ်ကဵုဍေံ၊ လိက်မန်ဂှ်သ္ၚောဲ၊ ကောန်ၚာ်ဗီုဏံဍေံထေၚ်ဍေံဂကူမန်ဟွံသေၚ်ဂှ် ဗျိဟွံထေက်ရ။
       ပ္ဍဲအိန်ထံၚ်မၞုံကဵုပ္ဍဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်လ္ၚဵု မဍုက်ကေဝ်မံၚ်ကေုာံ ညးမချူလိက်ဏံဝွံ ညးတံသုၚ်စောဲယၟုမန်အလုံသ္ၚိရ။ကောန်ညးတံ ဟီုအရေဝ်မန်ဂွံသီုဖအိုတ်ဟွံသေၚ်ကီုလေဝ် &quot;အာဲဂကူမန်&quot; သာ်ဝွံဍေံတံ ဂံၚ်ဒုၚ်ယၟုသီုဖအိုတ်ရ။ ဒၟါနူဟွံလေပ်လိက်မန်,ဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တုဲ ဟွံဒှ်ဂကူမန်ဂှ်အဓိပ္ပါယ်ဟွံမွဲရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်လက်တေန်အမေရိကာန်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် အရေဝ်,လိက်ပတ်ညးတံကၠေံအာပ္ဍဲအကြာဘာသာကဵုလဵုနဳကီုလေဝ် ယၟုဂကူညးတံ ညးတံဟွံကၠဟ်။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲညးတံဟွံကၠဟ်။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲညးတံဂွံဗၠးၜးရ။
          ပ္ဍဲအခိၚ်တ္ၚဲဏံ ဂကူမန်တံ ထေက်ကဵုဒးစွံသတိအိုတ်ရ။ ၜိုတ်လဵုဒှ်ဒှ် ယၟုဇကုကီု၊ ယၟုဒေသဇကုကီု၊ ယၟုမန် သ္ဒးဒှ်ရ။ ဂွံဆဵုညးယၟုကၠာဲမံၚ်တံဂှ်မ္ဂး ဒးကဵုလညာတ်ထေက်ရ။ ဒးသောၚ်ကလးၚုဟ်မးယၟုထေက်ရ။ &quot;ဂကူမန်ဂှ် ဂျိုၚ်မံၚ်ကဵုယၟုမန်မွဲမရောၚ်&quot;ဂှ် ဒးကဵုသမ္တီထေက်ရ။ သ္ၚိဌာန်ဇကုဘုတ်ဘာဇကု၊ ကောန်ဇကု ကောန်ကွးဇကုတံဂှ် ဒးခုတ်ခဴကၟုမန်ထေက်ရ။ အယာံမာတ်မိ,နာဲမိမံၚ်ဂတဂှ်မွဲမဓဝ် ဟွံရုမ်ဂပ်ဏီဂှ် သ္ဒးကဵုပညာထေက်ရ။
        ကၟိန်ဍုၚ်ပိုယ်ဝွံဒက်ပတန်လဝ်နကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် နကဵုသာ်အရံၚ် ဇကုအပိုၚ်ဂှ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်မံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်အိုတ်ရ။သွက်ဂွံကယျိုၚ်ကယျဝ်ကၟိန်ဍုၚ်ဂှ်ဂကူမန်တံ ဟွံဒးပြံၚ်သာ်ရ။ နကဵုသာ်အရံၚ်ဇကုအပိုၚ်ဂှ်ဟေၚ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်မ္ဂး ကၟိန်ဍုၚ်လေဝ်တန်ဂကူပိုယ်,တွဵုရးပိုယ်လေဝ်တန်အာမာန်ရောၚ်။ နကဵုသာ်အရံၚ်မန်မတွံဂး လိက်ပတ်ဘာသာ,သာသနာ,ပညာဂကူမန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်အာကၟိန်ဍုၚ်ထေက်ရ။ နကဵုယၟုမန်ဂှ် ဒက်ပတန်အာဝၚ်ဘဝကောန်ဂကူဇကုပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဏံထေက်ရ။ လက်ကြဴအိုတ်ဂှ် ညံၚ်ရဴစေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန် ဒှ်မံၚ်ဒတန်ပ္ဍဲမဂ္ဂဇြေန်မန်လဂံါအာဇာနဲကီု ဇၟာပ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန် သ္ပဒတန်စေဝ်ပၞောန်ဝွံထေက်ရ။
         
                ✍   ရာမည-မာံဝါန်ၛာဲ✍
                ကွာန်ကအ်သိုခ်
     သၞောဝ်စိုပ်တွဵုရး ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာဏံမ္ဂး &quot;မွဲတ္ၚဲဂကူမပဒတဴ ပ္ဍဲတွဵုရး ဒၞာဲတံဂှ်တံဂှ် အာတ်မိက်ကၠုၚ် မိက်သၠာဲယၟုတွဵုရးမ္ဂး သၠာဲကဵုမာန်ရောၚ်&quot; ရံၚ်ကဵုပိုဒ်ဏံတုဲ ပ္ဍဲတွဵုရးမန် မၞိဟ်ဟီုအရေဝ်မန် အောန်အာမ္ဂး ယၟုမ္ဂး &quot;တွဵုရးဍုၚ်မန် &quot; ဂှ် ပြံၚ်လှာဲအာ ယၟုတၞဟ်မာန်ရောၚ်၊ စွံသတိကဵုဇၞော်ညိ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၈၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဍိက်တၠအဝဵုပၞာန် ==

ဍိက်တၠအဝဵုပၞာန်

ယွံကလောပိုဲ ဟိုဲမန်မွဲသကအ်
ဂွံတီလဴကဵု ဒှ်ဖဵုဗိုန်ဇၟအ်
နေဝေန် သာန်ယု ယၟုဗမာတအ်
ဗော်ပၞာန်ဂမၠိုၚ် ပိုၚ်လဝ်ဍုၚ်ဏအ်
ပေၚ်စှ်ၜါသၞာံ ပယျာံဟွံပၠအ်
ဍန်ဂြက်ဇဳဂၠံၚ် ပၠံၚ်ၜးတေံဏအ်
ဗက်သီဗၞိက်တိုက် ဍိုက်ယာန်ဂဇအ်
လောဘဖအဴ ထဴသီတိကၠအ်
လုံကောန်ရးဍုၚ် ဒုၚ်ပျဲရေက်ကအ်
ပၞာန်ဂွှံအဝဵု ညျြါံ က်ကဵု ကှအကြှအြ
ဗက်ကိတ်ဗက်ကဳ သၚဳညးဂြိပ်တၚအ်
ဓဇနျလောနျကဲာ ဟဲာက္ကဵုတမွအျ
စှၜါသၞာံဏအှ ဝးကအသှုါဆှီ
နူဂှ်သၠာဲပြံၚ် ညံၚ်ဒးအလီ
လပါ်တံသွံ စွံလဝ်မွဲလၚီ
ပိပိမသုန်(၁၉၇၃) သၞာံတုန်ဂေါဝ်မြီ
မြေက်ကသဵုအဴ တြဴစွေက်ကြအ်ဆီ
ဍှုါရှးဟှံပဲါ ရဲုမဲာအလီ
ပၞာန်အပ်အဝဵု လၚဵုမိပ်ဂြိုၚ်အီ
လလံကဵုပြဟ် မွဲတၚဲဒှ်လၞီ
သမတလေဝ် နေဝေန်ကြအ်ဆီ
မန်ညံၚ်ဂွံသၠေက် ဍေံပေက်ဟဇီ
မိၚ်ဒးၚုၚ်ၚ ဂွဂွဗြီဗြီ
ရုဲမာဲအလီ ဒှ်လၞီရိုဟ်တၚဲ
သၞာံလတူဂှ် ဟီုသှ်ဗဗွဲ
ဂိတုပုဟ်ကၠာ ဖါမံက်စှ်မွဲ 
ကဵုဍုၚ်မန်ရ ပစၟတ်လဝ်တၚဲ
နေဝေန်သာန်ယု ဂးယၟုညးအဲ
ဒှ်အလဵုသဳ ပိုၚ်ပြီဂၠိုၚ်နဲ
ဍာံဂှ်ဟွံကေတ် ဗၠေတ်ရောၚ်ဗဗွဲ
ကဵုဍုၚ်မန်ဂှ် ရှ်ညိဟွံမွဲ
ဂကူဂွံကၠေအ် လှေအ်လှန်ဂၠိုၚ်နဲ
ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ပၠက် ခိုဟ်သွက်ညးမွဲ
မူသာ်ရောတၟေၚ် ပထေၚ်ညးအဲ
ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဍိက် ရပ်ဇိက်ရိုဟ်တၚဲ
ညိရောဟွံတၟေၚ် ဒးထေၚ်ညးအဲ
ညးဂဇံခုၚ် ပေၚ်ဗုၚ်ရိုဟ်တၚဲ
မန်ဍိက်ဗမာ ယာမုက်ဒုၚ်နဲ
အခေါၚ်မန်ကၠက် သွက်ဇကုမွဲ
ဍုၚ်ဟွံဗဗွဲ တုပ်နဲကောန်ဍိက်
ရဲမန်ဒုၚ်ဂိ ညိဟွံမွဲပၟိက်
အခေါၚ်အဝဵု စဵုဇာစဵုနှိက်
ကၠောန်ပၠန်ဒှ်လုတ် စုတ်ထံၚ်စုတ်ထိက်
ဂကူဟွံသၠုၚ် ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဍိက်
မန်ကေတ်ဟွံကဵု ပလဝ်ကၠဵုကၠိတ်
မန်ဟွံကေတ်ဂှ် ဗဒှ်ခိုဟ်ပိက်
မန်ညးဂရိုဟ် မန်ဒိုဟ်မန်ကၞိက်
မန်ဏအ်ရောၚ် ဂွံဖဵုဒှ်ဍိက်
ဒုၚ်ဇက်ဒုၚ်ဇိက် မန်ဍိက်နေဝေန်
ကှ်ေကဲလၚုလၚန် ဍုၚ်မန်ဟွံထၞေန်
ညိရောစောဲစပ် ကၞိပ်တိက်ကဝေန်
ဂွံဆယၟုပညုၚ် ဍုၚ်မန်ပိုတ်ကြေန်
မူသာ်ရောဒှ် ဟွံသၟဟ်မၚ်ဇေန်
ညးဒုၚ်ဂစိုတ် တဲပိုတ်ဇိုၚ်လၟေန်
မူဟွံပကဵု တုပ်ကၠဵုဂျာပေန်
ညးဆာန်မန်ဍိက် ဗက်ကိတ်ဗက်ကဟေန်
မန်ဍိက်နေဝေန် ထၞေန်ကဵုဍုၚ်ပၠက်
မန်ညံၚ်ဂွံကၠက် ဍုၚ်ပၠက်ဍုၚ်ဍိက်
မန်ဏအ်ရောၚ်ကဵု ဂွံဖဵုဒုၚ်ဇိက်
မန်ဒုၚ်ဒဒိုက် သီုကွိုက်သီုထၞိက်
ဍုၚ်မန်‌ဍေံကဵု ညးလဵုရောဘိက်
မန်ရဲနေဝေန် ဒက်ဂြေန်စတိက်
စၚ်ခဗာဲကၠာ စကာရပ်ဇိက်
မန်ဏအ်ပဇၞော် ဍေံကော်ဍေံဘိက်
ရပ်ဗဂန်ဟေၚ် ညံၚ်ပြေၚ်ဂၠဴဇိက်
ဗီုပြၚ်ဍုၚ်လၟုဟ် ဒုဟ်ဟွံဗၠးဍိက်
သွက်ဂကူမန် ဆီနန်ပြိုက်သိက် 
ရဲညးတၠကောန် ဗတောန်ဗှ်လိက်
ရေၚ်တၠုၚ်ဟွံမာန် ကွာန်ပိုဲနွံပၟိက်
ဍုၚ်ပၠက်ဍုၚ်ဍိက် လိက်ပတ်ကၠေံအိုတ် [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၃၃၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== မဟာဗျူဟာဂွံဂွံဖျောန်အရံၚ်ချီဒနာဲသာ်ဍာဲဂှ်မာန် ဒးပဓာန်နဲပတန်သာသနာမန် ==

မဟာဗျူဟာဂွံဂွံဖျောန်အရံၚ်ချီဒနာဲသာ်ဍာဲဂှ်မာန် ဒးပဓာန်နဲပတန်သာသနာမန်
------------------------------
ရံၚ်ကဵု ၂၀၂၀ ဏအ်မ္ဂး အတိုၚ်တိဍာ်မန်ဖအိုတ်လ္ပဟီုဏီ 
ၜိုတ်တိဍာ်နွံသၟဝ်ယၟုတွဵုရးမန်ဂှ် မန်ဟွံဂွံအခေါၚ်ကျမာဲပေၚ်ၚ်။ 
ညအ်ဂှ်တာလျိုၚ်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရ။ ဇေတ်တ်ၜိုတ်ဟွံဇၞးကီုလေဝ် ဇၟာပ်ပွိုၚ်ဍုၚ် ၜိုတ်ကျ ဒးဂံၚ်ပြိုၚ်။ ညအ်ဂှ် အခေါၚ်ကျဟွံမွဲဏီမ္ဂး ဂွံဇၞးဂှ်လအ်မံၚ်ညိဏီ။ 
ဂွံဇၞးနကဵုပေဲါပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မွဲဟီုဂှ် ညံၚ်ပေဲါပတိုက်ပၠန်ဂတး မွဲပေဲါ မွဲတမြိပ် ကၠောန်ဂွံဟွံသေၚ်။ ဒးအာကဵုဗျူဟာဟေၚ်ရ။ 
မုဟိုတ်ဂွံဟီုရောတှ်ေ မန် ရဲစွံဒၞဲါဟွံဒးဏီဂှ် မုဒှ်ဒှ်ကၠုၚ်ဂၠာဲမံၚ်သၞကဵုလကျာ် ဗွဲတၟေၚ်အဲ &quot; ဟိုတ်နူ လကျာ်လၟိုဟ်ဂၠိုၚ် ၊ ဟိုတ်နူညးရုၚ်သ္ၚာဂၠိုၚ်ရ &quot; ဇြဟတ်ပၞာန် ဇြဟတ်မန် ယအ် &quot; ညအ်ဂှ် လညာတ်ရဲစွံအိက်ဒၞဲါဟွံဒးတအ်မွဲရဒးဟီု။ 
တ္ၚဲဏအ် လကျာ်မန်အိုတ်အာ တ္ၚဲဏအ်ဂကူမန်ပြံၚ်အာရ။ နတဲဂှ် ရံၚ်ကဵုကွာန်မန် ဒှ်ဘာလကျာ်ဗၟာ ဘာမန်သုၚ်စောဲဝေါဟာဗမာမ္ဂး သက်သဳဏအ်ကၠိုဟ်ကေတ်လုပ်ရ။ 
ဒၞဲါဏအ်မိက်ဂွံဟီုဂှ် စၞးဒးဟီုမံၚ်ကဵုလကျာ်မန်ဂၠိုၚ် ဇြဟတ်ပၞာန် ဇြဟတ်ညးကဵုမာဲယှအ်ဂှ် 
သြန်ဇကုတအ် မပၠေၚ်မံၚ်အကြာသ္ဘၚ်ဘာသာ ဌာန်ကွာန်ဇကုဂှ် ပကောံတုဲ ဗက်ရာန်တိ ပတိုန်ဘာ ဗဒှ်ဘာတုဲ ဌာန်ဘာလကျာ်မန်ဟွံမွဲညိ။ အခါဂှ်မ္ဂး ဌာန်ဂှ် တိဂှ် ဗၞတ် ၃၀ သၞာံ ၄၀ သၞာံမ္ဂး ဒှ်ကၠုၚ်ဇြဟတ်မန်ဟေၚ်ရ။ ၜိုန်ရဟွံဒှ်မန်ကီုလေဝ် အောန်အိုတ် ညံၚ်ဍေံဂွံစုတ်ကၠုၚ်မာဲကဵုဗော်မန်ဇကု ဒးဂစာန်ဂွံ ဂစာန်မာန်။ 
ကဆံၚ်ၜိုတ်ဏအ် ချပ်လဝ်ဟွံမွဲ ချပ်ဟွံလုပ် ဗက်ဟရာံမံၚ်လကျာ်ဗၠာဲ သက်က်ဂှ် ဂၠံၚ်ဒးဟွံသေၚ်။ လမုဟ် ဘာလကျာ်မန် ပအပ်ထောံလကျာ်ဗမာ ကွာန်မန် ၁၀ သၞာံဟွံပေၚ် ဒှ်အာဗမာ (ဗမာသာမညဟွံသေၚ်၊ ဗမာဍဟ်မန်ဒှ်ကၠုၚ်မာန်) 
လပါ်သၚ်မန်တအ်လေဝ် ကမၠောန်ပတိုန်သာသနာဂှ် ကဆံၚ်ဂိုဏ် ကဆံၚ်ကွာန် ဒးချပ်ဇန်ထေက်ရ။ ညအ်ဂှ်ကမၠောန် ကောန်သာသနာတအ်ဒးကၠောန်ရ။ လကျာ်ဗမာ ညးတအ်ဂစာန်ပတိုန်မံၚ်သာသနာ အကြာတိဍာ်ချေၚ် ကချေၚ်တအ် ပရဲညးတအ်တိတ် ၂ လပါ် မွဲသာသနာ ညးတအ်တိုန် ၂ ဂကူညးတအ် ဗျာပ်တြး။ ကမၠောန် ပတိုန်သာသနာ missonary ဟီုဂှ် အၚ်္ဂလိက်လေဝ် သုၚ်စောဲလဝ်ရ။ ကိုပ်ကၠာနူဒပ်ဍေံဟွံအာမ္ဂး သၟာပတိုန်သာသနာ ဍေံစိုပ် တုဲမ္ဂး ဒပ်ပၞာန်ဍေံဗက်စိုပ်။ 
မန်ပိုယ်လေဝ် ဒးမံၚ်ကၠာ်ဏအ်ရသေၚ်ဟာ။ နဲသီကေတ်တိဍာ်ဇြဟတ်ဂကူၜေတ်တ်၊ တီဖိုဟ်ရနဲ ဆဟွံကလေၚ်သုၚ်စောဲ။ 
ဌာန်တိဍာ် နူကျာ်ထဝ် စဵုစိုပ်သထီုဂှ် ပွိုၚ် ၁၀ သနာံ ဘာမန် ဒးဒှ်မုစိဘာ၊ ပွိုၚ် ၂၀ သၞာံ မုစိဘာ ၊ ပွိုၚ် ၁၀၀ သၞာံ မုစိဘာ နကဵုကသပ်ကမၠောန် ကဆံၚ်သၚ်ဂကူဟီုဟ
ို ကဆံ၎်ဂိုဏ်ညးကဵုညးဟီုဟီု ဒးချပ်ဇန်ကမၠောန်ပတိုန်သာသနာရ။ ညအ်ဂှ်သွက်မဟာဗျူဟာရ။ ဘာဒှ်တုဲ ဒးကာဗက်ဟေၚ်ရ။ ဒးကာဗဒှ်ဘာတုဲ လကျာ်ဗက်ဟေၚ်ရ။ 
ဂွံကလေၚ်သီတိ ဂွံဗဒှ်ဇြဟတ်ဂကူပၠန်ဂှ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဗော်ရပ်လွဟ် ကေုာံ သၚ် တအ်ကီု သီုကောန်ဂကူမန်တအ် ဗဒိက္ဍိုပ်တုဲ လကြဴကမၠောန်ပတိုန်သာသနာမန်ဂှ် ဇြဟတ်မန်ဗီုလဵုသ္ဂောံဆက်ဗက်အာဂှ် ဒးသီကၠဳရ။ 
လမုဟ်ဂှ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ် ပတှ်ေမံၚ်ဇြဟတ်မၞိဟ်ကၠးကၠး ဒၞဲါလဵုမန်တီုရ ဂံၚ်လုပ်ပြိုၚ်၊ နကဵုအစဳအဇန်ဗော်လေဝ် ဒၞဲါဒးဖံက်ဂၠံၚ်တၟိဂှ်ဟွံဂံၚ်သုၚ်စောဲဇြဟတ် ဗွိုက်ဘာသာပၠန်လေဝ် တုပ်ကဵုရဲမာဲကီု ဒၞဲါလဵုမန်တီုရ ပကီုစုတ်။ 
အခါညးချူလိက် ပရေၚ်ပညာတုဲမ္ဂး ဌာန်ဒၞဲါတၟိမွဲ ၜိုန်ညံၚ်ဂွံဒှ်ဂကူမန်ဟွံမာန်ကီုလေဝ် အောန်အိုတ် ၜိုတ်ညးစုတ်မာဲကဵုဗော်မန် ညံၚ်ဂွံဒှ်မာန် ရန်ချပ်လဝ်နွံ။
Pic: TLT [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၃၇၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ၜံက် ==

ကြက်မၞိဟ်ဂှ်ပုၚ် ကြုက်ဍုၚ်ဂှ်ပၞာန်
ကြုက်မၞိဟ်ဂှ်ဒှ်မံၚ်ပုၚ်ဖိုဟ် မူဟိုတ်မၞိဟ်စောဲၜံက်တံ ထပိုတ်ၜံက်ဟွံမာန်တုဲ ဟီုမံၚ်ၜံက်မွဲတၞုၚ် ပုၚ်မွဲပ္ၚာန်ဂှ်ရော? ထေက်ကဵုဒးသ္ပ သုတေသန လ္တူၜံက်ဏံထေက်ကွေံရ၊ ၜက်ဏံဂှ် သုၚ်ကၠုၚ်နူစကဝ်တန်ရဟာ? သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ် ဗီုလဵုဂွံစိုပ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲမၞိဟ်ရောဂှ် ယဝ်ရလ္ၚတ်မ္ဂး အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဏံ ဂွံဆဵုကေတကမာန်ရောၚ်-

          လောန်ကၠုၚ်သၞာံၜိုတ် ၜါလ္ၚီ(၂၀၀၀) တေံ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် စံၚ်တၞးဆု တၞံဆုတံဂှ် ကေၚ်ခရေတ်ကေတ်သၟုဟ်ဍေံ နဒဒှ်ဂဥုဲမွဲဂကူရ။ၜိုန်ဂှ်ခမူဗီုၜံက်တုဲ သုၚ်ဂှ် ဟွံကေၚ်ဆဵုကေတ်ရ။
       သက္ကရာဇ်ခရေတ် (၁၄၉၂)ကောန်ဍုၚ်ယူရောပ်ပ မၞုံယၟု ကိုဝ်လာန်ဗာတ် ကၠုၚ်ဇရေၚ်တ္ကံ မဟာမာဗ္ဒဲါတိုက်အမေရိကဂှ်တုဲ ဂွံဆဵုကေတ်ညးအရိုၚ်ဂမၠိုၚ် စံၚ်ဒၟံၚ်တၞးဆုမွဲဂကူတုဲ ခရေတ်ဒၟံၚ် ယက်တၞးဆုဂှ် ဗွဲမသာယျေန်ရ။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မၞိဟ်အရိုၚ်ဂှ်လေဝ် ဆက်ကွာဲကဵုတၟာဲတဲကုကိုဝ်လာန်ဗာတ်တုဲ ဂဥုဲတၞးဂှ် စိုပ်အာတိုက်ယူရောပ်ပတေံ ကီုရ။
      မၞိဟ်အရိုၚ်နွံပ္ဍဲဇရေၚ် ဇိုၚ်ၜဳဍုၚ်ဗေန်နဳဇွဳဠာ ပ္ဍဲတိုက်အမေရိက သၠုၚ်ကျာဂှ် ထၜမ်လဝ် ဂဥုဲတၟးသီုညးဖ္အိုတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၄၉၉)တေံရ။
       ပ္ဍဲခေတ်ဂှ်ကီု ကောန်ဂကူသပိန်ဂမၠိုၚ် အာစိုပ်တ္ကံဂျူဗာတုဲ ဂွံဆဵုကေတ်မၞိဟ်အရိုၚ်ဂမၠိုၚ် ခရေတ်ဒုၚ်မံၚ်သၟူ ခမူမွဲဂကူ သၠဟ်ညံၚ်ၜံက်ခမူ ခေတ်ပိုဲဏံကီုဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ။ ရံၚ်ကဵုဟိုတ်စဏံတုဲ ဂဥုဲတၞးဏံဂှ် ကၠုၚ်နူဒေသတိုက်အမေရိကတေံဟီုစမာန်ရ။
         ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၅၆၅) ဂှ် ဂဥုဲတၞးစိုပ်အာ ဍုၚ်အေန်ဂလာန်တုဲ အခိုက်သုၚ်ၜံက်တဝ်တံ ဂၠိုၚ်တိုန်ညံၚ်ဍာ်ဒဳကီုရ။ ဗွဲကြဴဏံ ဂဥုဲတၞးဂှ် ပြးဇးအာအလုံမွဲတိုက် ယူရောပ်မွဲတုဲ နဒဒှ်ဂဥုဲမွဲဂကူလေဝ် သုၚ်စောဲကၠုၚ်ရ။ ဗီုဒှ်ဂှ်ပ္ဍဲၜိုတ်ခရေတ် (၁၆၆၄-၁၆၆၆) တေံဂှ် ပ္ဍဲဍုၚ်အေန်ဂလာန်က္တဵုဒှ်ယဲ ပလိက်တုဲ မၞိဟ်ချိုတ်အာ ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ တၞဟ်နဂွံစဵုဒၞာယဲဂှ် မၞိဟ်သၟတ်ဂမၠိုၚ် မွဲတ္ၚဲမွဲတၞုၚ်ဒးသုၚ်ၜံက်ရ။ ရဴဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီရ။ ယဲပဲါနူဂှ်ပၠန်လေဝ် နဲလွဳယဲ ထဂိုဟ်စုတ်သၟုဟ်ဂဥုဲ ပ္ဍဲဂၠံၚ်ကသုၚ်အိက်လေဝ် နွံရ။
       မဂဥုဲက္လိဂွံ နူအ တိုက်အမေရိကဂှ် ကၠောံအာတိုက်ယူရောပ်ပနူဂှ်ကၠောံအာတိုက်အာဖရိက တိုက်အာယှသကုတ်လ္ဒောဝ်ကေုာံ ဍုၚ်ကြုက်တံ ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ပ္ဍဲအခေတ်ဂှ် ဇၟာပ်မၞိဟ်တြုံသုၚ်ၜံက်လေပ်အာရ။ ယဝ်ရ ဟွံသုၚ်ၜံက်မ္ဂး ဟွံဒှ်မၞိဟ်တြုံခိုဟ်က္ဆံၚ်ဏံစိုပ်ကၠုၚ်ရ။
         ညံၚ်ရဴမၞိဟ်ဒးစိုတ်ၜံက်ဂၠိုၚ်ဂှ် ဍုၚ်လ္ၚဵုလ္ၚဵုဂှ် ကၟာတ်စဵုဒၞာၜံက်လေဝ် က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ကီုရ။ ပ္ဍဲခရေတ် (၁၆၀၄)ဍုၚ်အေန်ဂလာန် လက်ထက်သၟိၚ်ဂျုၚ် (ကိုပ်ကၠာ) ဂှ် သုၚ်ၜံက်မ္ဂး က္တဵုဒှ်ယဲကဴဇြဏောဝ်ဟီုတုဲ စဵုဒၞာကၠုၚ်ကီုရ။ ခရေတ် (၁၆၃၄) ဂှ် ပ္ဍဲဍုၚ်ရုယှာ ညးသွံရာန်သုၚ်စောဲဂဥုဲတၞးတံ သီုဖ္အိုတ်ရပ်ဂွံမ္ဂး ရေက်ထပိုတ်ကၠေံမုဟ်ကေုာံကဵု ဒုဟ်ဒဏ်ဓဇန်ဓဇန်ကီုရ။ ညးမက္လိဂွံလောန်အာဒုဟ် ဂၠိုၚ်ကဵုအလန်မ္ဂး ဒးဒုၚ်ဘဲဒဏ်ဂစိုတ်ရ။ ပ္ဍဲ (၁၇) ဗွဝ်ကၠံတေံ  ဍုၚ်ဒါၚ်မာတ် ဍုၚ်သွိဒေန် ဍုၚ်နလ်တာလာန် ဍုၚ်သေဿဠဳ ဍုၚ်အဝ်သကြဳယျကဵု ဍုၚ်ဟာန်ဂေရဳဂမၠိုၚ် ပ္တိတ်သၞောဝ်ဥပဒေ သုၚ်ၜံက်ဟွံဂွံကီုရ။ ဆဂးသၞောဝ်ဂှ် ဟွံဓလီုဖဍိုက်ကွေံကွေံရ။
     နူဂှ် ဗီုဂွံစိုပ်ကၠုၚ် ၜံက်ခၟူနကဵုစက္ခောဏံ ဂှ် သၟာလအာတ်မစောဲၜံက်တံဂှ် ရာန်သုၚ်ဟွံမာန်တုဲ ဗက်ဂၠာဲကပှ်ဍုတ်ၜံက် ညးတၞဟ် ကၠဟ်လဝ်ဂှ်တုဲ ခမူကဵုစက္ခောတုဲသုၚ်ရ။စနူဂှ်တုဲ ကၠောံအာအလုံဍုၚ်ရ။ ပ္ဍဲ (၁၈) ဗွဝ်ကၠံ ပ္ဍဲဍုၚ်အဳတလဳကဵုဍုၚ်ပဝ်တူကဳ သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ကၠောန်ခမူၜံက်နကဵုစက္ခောတုဲ ပ္တိတ်ၜံက်ရ။ ပ္ဍဲခရေတ် ၁၈၅၃ ဍုၚ်ဟာဗာနာတ္ကံဂျူဗာဂှ် ကၠောန်ပ္တုတ်ရုၚ်စက်ၜံက် ကၠာအိုတ်ရ။
      ဆဂး ကၠောန်လဝ် ဗီုမၞိဟ်ဗြဴရတံခၟူလၟုဟ်ရ။ နူဂှ် သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ညံၚ်ညးတၞဟ် စိုတ်ဂွံလုပ်စဂှ် ဂစာန်ကၠောန်လဝ် ကျေဝ်ကျေဝ် လိၚ်ကေတ် ကောန်သၟိၚ်ဒယှ်ဒယှ်တုဲ ကဵုတက်ဗီု ဗီုသုၚ်ၜံက်အကြာရုပ်ဒမျိုၚ်တံတုဲ မၞိဟ်သုၚ်ၜံက် ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ရ။
          ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲဏံဂှ် ပ္ဍဲအကြာရာဇဝၚ်ပိုဲမန်ကီု ပ္ဍဲအကြာတၞဟ်ဟ်ကီု ယဝ်ရလ္ၚတ်ရံၚ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်မ္ဂး ဨကရာဇ်မန်ပိုဲသုၚ်ဒၟံၚ်ၜံက် ကောန်ဂကူမန်ပိုဲ အခိုက်သုၚ်ၜံက် နွံမံၚ်ဏောၚ်ဂှ် ဟွံဆဵုကေတ်ရ။ ဆဂး အတိုၚ်ရာဇာဝၚ်ဗၟာတံမ္ဂး ၜံက်ဏံ စနူသက္ကရာဇ်ဍုၚ် (၉၉၁) လက်ထက်သၟိၚ်ဗၟာ တလောန်မေန်တယျာ ဍေံတံဂှ် စိုပ်ကၠုၚ်ဒေသလပါ်ဍေံတံရ။ အခိုက်ဒုၚ်ကၟုဲ နပၠံၚ်ကဵု ဂဥုဲ သုၚ်ၜံက် ဒှ်အခိုက်ဗၟာတံရောၚ်။ ဆဂး လက္ကရဴဏံ ပ္ဍဲသက္ကကရာဇ် ၁၁၁၉ သၟိၚ်မန် ကၟိန်နန်မန် ဒးကဝ်အာတုဲ ဘဝဂကူပိုဲဒးမံၚ် သၟဝ်ဂကူဗၟာအယုတ်မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဂှ်တုဲ ယဲသုၚ်ၜံက်ဏံ ကၠောံကၠုၚ်နူကဵု ဍေံတံဂှ် အဲထေၚ်ကေတ်ရ။
     ပိုဲတီကေတ် ဟိုတ်ဝၚ်ၜံက် ဒဒှ်စကၠုၚ်နူမၞိဟ်အရိုၚ်တံတုဲ သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ပဂေတ်ဝေၚ်က္ဍဟ်လ္တူဘဝပိုဲဂှ်တုဲ ပိုဲကလေၚ်ပံက်ရံၚ်အဘိဓာန် ဟိုတ်ဖဵုရှ်သာဍေံပၠန်မ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရ။
      ပိုဲဇြောတ်ပြောတ် ပ္တိတ်ၜံက်မွဲတဲမ္ဂး ဗၞတ်ဗ္ၜတ်သၟုဟ်ဂဥုဲမတၟုဲတဴနကဵုဓါတ်ဂျိ, မပ္တံနေတ်ကဵုတောန်,ဘာနဇဵုပါၚ်ယေန်ကာဗန်မဵုနံက်သာ်,ပါၚ်ရဵုဖေန်ဖိနဝ်,ဖဝ်မေတ်အက်သေတ်,နာ်တရေတ်အက်သေတ်,အေက်ဇြဳတုန်တုန် တံပါလုပ်ခက်ဗာန်ဂွံကသအ်ညးသုၚ်ၜံက်ဂှ် (၉၀) က္ဍိုပ်ကၠံရ။
    ပ္ဍဲကဵုဓာတ်ဂမၠိုၚ် ဓာတ်ကာဗန်မိနံက်သာ်မွဲပရေံဓဇန်အိုတ်တုဲ ဓာတ်နေစ်ကဵုတေန်ဂှ် ဒှ်ဓာတ်အဓိကပ္ဍဲၜံက်ဂှ်ရ။ ဓာတ်ဂျိဂမၠိုၚ်ဂှ် ပိုဲဇြောတ်ပၠောပ် ဂၠိုၚ်ကဵုအလန်မ္ဂး ဓာတ်ဂျိဂှ် ကောံဂၠိုၚ်ကၠုၚ်တုဲ ကဵုဒဒိုက်ကုခန္ဓကာယပိုဲမာန်ရ။ ဟိုတ်နူၜံက်တုဲ ယဲအဓိကက္တဵုဒှ်မာန်ဂှ် 
(၁) ယဲကဠေန်ပ္ဍဲကသအ် (ဒဳဗဳ) (၂) ယဲသ္ၚိကျာ်ကသအ်ဂုဟ်ဖေါဝ် (၃) ယဲကတေၚ်ကျာကသအ်ဂုဟ် (၄) ယဲဂန္ဓမာလာ (ဂေန်ဇြာ) ကသအ်ကေုာံဂန္ဓမာလာတၞဟ်ဟ် (၅) ယဲကောန်တၟံ (၆) ယဲဆီၜေတ် (ကတေၚ်ဆီဍန်) (၇) ယဲထိုၚ်စၞတံ က္တဵုဒှ်မာန်ရ။

       ဟိုတ်နူသုၚ်ၜံက်တုဲ ခမုဟ်ယက်အိက်ၜံက်ဂှ် ခက်ဗာန်ဂွံကတေၚ်ကျာကသအ်တုဲ က္တဵုဒှ်လှေဟ်ရ။လှေဟ်ဂမၠိုၚ် ပလီုကၠေံ ကသော်ၜတ်တ် ပ္ဍဲကတေၚ်ကျာဂှ်တုဲ လံညိ ကတေၚ်ကျာဂှ် ကၟာတ်အာတုဲ ကတေၚ်ကျာ ပ္ဍဲကသအ်ဂမၠိုၚ် ဖေါဝ်တေၚ်ကၠုၚ်တုဲ မွဲခဏခဏခ္ဍက်တုဲ (Emphysema) စောဲဂွံလေပ်ရ။
        ဓါတ်မလေပ်ဗဒှ်ကဵုယဲ ဂန္ဓမာလာ တၞဟ်ဟ်မပ္တံပ္ဍဲကသအ်,ပ္ဍဲဂၠံၚ်ယွီု ပါၚ်,လတာ်,တံဂှ် လေဝ် ပါလုပ်ဒၟံၚ်နဒဒှ်အဓိကမွဲတုဲ ညးမထၜမ်ဂဥုဲတဲဂှ် မလေပ်ဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာပ္ဍဲပါၚ်လတာ်ရ။ ဓါတ်ဂျိခၟုဟကယက်ၜံက်ဂှ် ခ္ဍဳလျတ်ဒးမံၚ် ခန္ဓကာယပိုဲလၟိုန်တုဲ ကလာရုပ်ပိုဲက္တဵုဒှ် မူဟွံဍာံတုဲ က္တဵုဒှ်ယဲ ဂန္ဓမာလာမာန်ပေၚ်ပၚ်ရောၚ်။
        ပဲါနူဂှ်ပၠန် ဓာတ်နဳကဵုတေန်ဂှ် မလေပ်ကဍန်ကဵုကတေၚ်ဆီတုဲ ညးသုၚ်ၜံက်လောန်န်ကာဲကာဲတံဂှ် က္တဵုဒှ်ယဲ ကတေၚ်ဆီဍန်တၞဟ်ဟ်သာ်မာန်ရ။
        ကတေၚ်ဆီ ကောန်တၟံဍန်မ္ဂး ယဲကောန်တၟံမပ္တံကဵု ကောန်တၟံထအံၚ် ကောန်တၟံအုဲတံက္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ။ ပဲါနူဂှ်ပၠန် ဆီနွံပ္ဍဲကောန်တၟံတေံဂှ်လေဝ် ကှ်ကလောံကၠုၚ်မာန်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်တှ်ေ မၞိဟ်ဗြဴသုၚ်ၜံက်လေဝ်လေပ် သီုသုၚ်ဂဥုဲပလီုဂဝ်ပၠန်တှ်ေ က္တဵုဒှ်ယဲကတေၚ် ဆီကောန်တၟံဍန် ဂၠိုၚ်နူမၞိဟ်ဓမ္မတာမသုန်ချရ။ ကတေၚ်ဆီနွံပ္ဍဲဇိုၚ်တဲဂမၠိုၚ် ဍန်ဂြက်ကၠုၚ်မ္ဂး ဇိုၚ်အုဲတဲအုဲ ဒးရေက်ကုတ်ဇိုၚ်တဲတံ မလေပ်ကတဵုဒှ်ရ။ မၞိဟ်ဗြဴက္တဵုဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာပ္ဍဲသ္ၚိကောန်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် ဒှ်သၟတ်ဗြဴသုၚ်ၜံက်လေပ်တံသၟးရ။
      လောန်ကၠုၚ်ၜိုတ်(၂၀)သၞာံတေံ အ္စာသုတေသနဂမၠိုၚ်ဂွံတီကေတ် ဟိုတ်နူခၟုဟ်ၜံက်ပွဳပွူတုဲ ဟွံဟီုဂး တြုံဗြဴ ကတဵုဒှ်ယဲမာန်ရ။ မွဲအခိၚ်တေံ ယဲဂန္ဓမာလာ ကသအ်ကဵုယဲ ကတေၚ်ဆီကောန်တၟံတံဂှ် ဒှ်ပ္ဍဲညးသုၚ်ၜံက်လေပ်တံဟေၚ် ၜိုန်ထေၚ်ကီုလေဝ် လၟုဟ်ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်တေံ ပ္ဍဲ ကဵုညးချိုတ်အာနကဵုယဲ ကသအ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် မၞိဟ်ၜိုတ် (၃၀၀၀) ပြၚ်ဂှ် ဒှ်ညးသုၚ်ၜံက် ဟွံလေပ်တံတုဲ တၟေၚ်ကွေံကွေံရ။ ညံၚ်သာ်ဂှ်ကီု ညးသုၚ်ၜံက် ဟွံလေပ်တံ ချိုတ်အာမ္ဂး နကဵုယဲကတေၚ်ဆီ ကောန်တၟၠံ ၊ မွဲသၞာံဂှ် နူကဵုပိလက် (၃၀၀၀၀) စဵုကဵုမသုန်လက် (၅၀၀၀၀) ရ။ ဟိုတ်နူသၟုဟ်ယက်ၜံက်ပွဳပွူဂွံတီကေတ်ရ။
        သၟုဟ်ယက်ၜံက်ဂှ် တိတ်ဒှ်ၜါသာ် (၁) ယံက်ၜံက်နူတမ် (၂) ယက်ၜံက်တိတ်ဟဗဵုရ ယက်ၜံက်တမ်ဟီုဂှ် ဒှ်ယက်ၜံက် ခြောတ်ပၠေပ်ပ္ဍဲဂၠံၚ်ယွီုညးသုၚ် ၜံက်ဂှ်ရ။ ယက်ၜံက်တိတ်ဟဗဵု ၜံက်မဍေန်လဝ်တုဲ ယက်မဓဂုဲမံၚ်ပ္ဍဲက္ဍိုပ်ဍေံဂှ် မဟီုရ။
       ယံက်ၜံက်တုတ်ဟဗဵုဂှ် ဗၞတ်ဗ္ၜတ်ဒြဟတ် ဓါတ်မလေပ်ပလီုကၠေံ ကလာရုပ် ပိုဲမၞိဟ်တံဂှ် ဂၠိုၚ်နူယက်ၜံက်တမ်ဏီရ။ ပ္ဍဲကဵုရုၚ်သ္ၚိဌာန်ကျာလုပ်တိတ်အောန်အောန်တံဂှ် သာတုဲဒးသ္ပဂရုဏီရ။ လဂွံကဵုသုတေသန ပ္ဍဲ (၁၉၈၁) တေံမ္ဂး သၟတ်ဗြဴဟွံကေၚ်သုၚ်ၜံက် ပ္ဍဲဍုၚ်ဂျပေန်တံဂှ် က္တဵုဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာကသအ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ဟိုတ်နူယက်ၜံက်ပွဳပွူရ။
       သၟတ်တြုံပ္ဍဲဍုၚ်ဂျဖေန်ဂမၠိုၚ် ဟိုတ်နူသုၚ်ၜံက်သဳခ်ရိတ် ဂၠိုၚ်လောန်တုဲအာယုက်သုၚ်ၜံက်လောန်အာနူ (၁၄) သၞာံမ္ဂး ကောန်ဗြဴ ညးတံကလိဂွံယဲ ဂန္ဓမာလာကသအ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်တှ်ေ သၟတ်ဗြဴမပဒတဴပ္ဍဲသ္ၚိကၟိန်မၞိဟ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ် ကျာလုပ်တိတ်လေဝ် ဟွံခိုဟ် မၞိဟ်သုၚ်ၜံက်လေဝ် နွံဒၟံၚ်မ္ဂး သွက်ကလိဂွံယဲဂှ် နွံစဒှ်ရ။
     သၟတ်ဗြဴမၞုံကဵုယဲဒိုက် (ဂဝ်ဂၞဴ) တံဂှ် အလဵုဇကုညးသုၚ်ၜံက်ကဵုဒှ် ဟိုတ်နူယက်ၜံက်ပွဳပွူကဵုဒှ် ကောန်ဖျုန်ဂြိုဟ်ညးတံဂှ်  ယဲဇၞော်ပါနူဂဝ်တံကီု ဂိတုတ္ၚဲဟွံပေၚ်ကီု၊ ကၠေၚ်က္ဍဟ်ညာဏ်သမ္တီဟွံခိုဟ်ကီု၊ ပရေၚ်ထတ်ယုက်ဟွံခိုဟ်ကီု က္တဵုဒှ်မာန်တုဲ စဵုကဵုဂဝ်ဂၞဴလီုက္တဵုဒှ်မာန်ရ။
       အန္တရာဲဘဲၜံက်ဏံဂှ် ယဝ်ဒှ်မံၚ်ဗီုဂျိပတိုဟ်တၠိၚ်သၞာံ ကၠၚ်ပၟတ်ခဍောတ်စဒးထၜူဓဝဲါဂှ်မ္ဂး ဇၟာပ်မၞိဟ်ဝေၚ်ပဲါအိုတ်ရ။ သုၚ်ၜံက်မွဲတၞုၚ် မုလေဝ်ဟွံဒှ် သုၚ်မွဲဂိတု,မွဲသၞာံ မုလေဝ်ဟွံဒှ်တုဲ မၞိဟ်တံဟွံဖေက်စကွေံကွေံရ။ အန္တရာဲ ပ္ဍဲၜံက်မွဲဂှ် ယဝ်ပါ်ပ္တိတ်ဓာတ်ဂျိဍေံသၟးမ္ဂး ကၞိမွဲချိုတ်မာန်ကီုလေဝ်၊ ပိုဲမၞိဟ်ဂှ် ဟိုတ်နူဓာတ်ကြံၚ်နူကၞိၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုချတုဲ ရုပ်ရဴဟွံမံက်ရ။
        လၟုဟ်ပ္ဍဲကဵုလ္တူဂၠးတိဏံ ညးတံတီဒဒှ်ၜံက်ဏံဟွံခိုဟ်တုဲ ပ္ဍဲဂိတုမေ (၃၁) ဂှ်မ္ဂး စၟတ်သမ္တီလဝ် တ္ၚဲဂၠးကဝ်ဟွံသုၚ်ၜံက် (World No Tobacco Day) ရ။ ဍုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်မပ္တံဍုၚ်အမေရိကာန်၊ ဍုၚ်ကြုက်တံဂှ် ညးတံဂွိၚ်ကဵု ကောန်ဍုၚ်ကွာန်ညးတံဂှ် ၜိုတ်စဵုဒၞာမာန် ကဵုမာန် ညးတံစဵုဒၞာအိုတ်ရ။
         မပ္တံကဵုဍုၚ်ကြုက်တံဂှ် ဟိုတ်နူမၞိဟ်သုၚ်ၜံက်ဍုၚ်ညးပေၚ်အာ ပိကၠံပြကောဋိကိုဋ် (၃၀၀, ၀၀၀,၀၀၀,)တုဲ စတံနူ၁၉၉၅ ဂိတုဇန်နဝရဳ (၁)ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲလိက်ပရိုၚ်ကီု ပ္ဍဲလိက်ကၞပ်တၞဟ်ဟ်ကီု ပ္ဍဲပလံၚ်ဓာတ်ကီု ပ္ဍဲဓူရဓါတ် (TV) တံဂှ် ကြီုလလောၚ်တြးပရူၜံက်ဟွံဂွံ၊ ပ္ဍဲအကြာဂၠံၚ် ယဝ်ရဆဵုဒးဗါန်လဝ် မွဲတၞးမ္ဂး ကုမ္ပဏဳၜံက်ဂှ် ဒးလေဲသြန်ရ။
           ဗွဲကြဴဏံ ကလေၚ်ပ္တိတ်ကမိၚ်မွဲပၠန်ဂှ် ညးဂှ်သုၚ်ၜံက် အကြာမၞိဟ်မ္ဂး ဒးဒဏ်သန်ဒဝ်လာ အမေရိကာန် မွဲဒကေဝ်ရောၚ်၊ ပ္ဍဲဍုၚ်ပရာဇြဳပၠန် ညးဟွံပေၚ်အာယုက် (၁၈)မ္ဂး သုၚ်ၜံက်အခေါၚ်ဟွံမွဲ မၞိဟ်အာလ္တူအာယုက် (၁၈) ဂှ်ပၠန် လေဝ် ညးဟွံကလိဂွံ အခေါၚ်သုၚ်ၜံက် ယဝ်ရပ်ဂွံမ္ဂး ဒးဒဏ်ဇၞော်ကဵဒြဟတ်ရောၚ်။ ပ္ဍဲဍုၚ်အမေရိကာန်ပၠန်တၞဟ်နဂွံဖအောန်ကၠေံမၞိဟ်သုၚ်ၜံက်တုဲ ကြီုၜံက်အခေါၚ်ဟွံမွဲ၊ သွံၜံက်အကြာဂၠံၚ် ဍာန်ဟွံဂွံရ။
         ဍုၚ်ပိုဲဏံဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၁၉၃) တေံဂှ် အတိုၚ်သုတေသန ပရေၚ်ထတ်ယုက်တံ ဂၠာဲဂွံမ္ဂး မၞိဟ်မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်သုၚ်ၜံက်လၟိဟ် ၃၁ ဒသမ ၅ က္ဍိုပ်ကၠံ၊ မၞိဟ်ပ္ဍဲဂြိုပ် ၃၆ ဒသမ ၈ က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် သုၚ်ၜံက်ရ။ ပ္ဍဲ(၁၉၉၄) ကလေၚ်သ္ပ သုတေသနပၠန် ဂွံဆဵုကေတ်လၟိဟ်မၞိဟ်သုၚ်ၜံက် အလုံကၟိန်ဍုၚ်မွဲ ၄၆ ဒသမ ၆ က္ဍိုပ်ကၠံရ။ လၟိဟ်ဂၠိုၚ်တိုန်မံၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အလဵုအသဳတၠအဝဵုတံ ဟွံသ္ပတီဏီရ၊ သီုဘိက်ကော်ပၠောပ်ကုမ္ပဏဳၜံက်တံရ။ ပ္ဍဲကဵုဓူရဓါတ် (TV) ကီု၊ ပ္ဍဲကဵုပလံၚ် ဓာတ်ကီုဂှ် ကုမ္ပဏဳၜံက်တံဒှ်မံၚ်အ္စာရ။ အတိုၚ်ညးတၞဟ်တံဟီု ဍုၚ်ဗၟာဏံ ကော်ဘိက်မံၚ် (ဘိၚ်,အရက်,ၜံက်,မှံက်မုစ္စလေန်တုဲ ဂၠာဲပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ရ။ အတိုၚ်ဍေံတံတက်တၚ်ပ္တဝ်က္ဍိုပ်ဍေံ တမျိုတာလုံကြာန်မာယျေနေအ် လူမှုယျေ မျေအ်မာယျေ &quot; ဂှ် ဒှ်အာဆလံက်ဂြိပ်ကဵု ညးတၞဟ်ဟေၚ်ရ။
         ဟိုတ်ဂှ်ရ ပိုဲဂကူမန်တံ ယဝ်ရဆာန်ကောန်ဖျုန်ဂြိုဟ်ဇကု၊ ယဝ်ရဆာန်ဇကု ယဝ်ရဂိုဟ်ဒြပ်လေပ်မ္ဂး ၜံက်ဟွံမွဲ ၚုဟ်မးသွက်ဘဝဂှ် လ္ပဒုၚ်ဗဂေတ်မတ်ကဵု ရဲသၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တံညိ၊ ၜံက်ဏံဗဵုလဵုဂွံထပိုတ်ရော ယဝ်သၟာန်မ္ဂး အတိုၚ်ပိုဲသ္ပကၠုၚ်သုတေသနမ္ဂး တ္ၚဲဏံထပိုတ်မ္ဂး တ္ၚဲဏံပိုတ်ရ။ တ္ၚဲပ္ဍဲမၞိဟ်သုၚ်ဂှ်ဟေၚ်ရ။ မၞိဟ်ဟွံဂွံသုၚ်ၜံက်ဂှ် ဍေံဟွံချိုတ် ဟွံဂွံစပုၚ်ဟေၚ် ချိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ၜံက်ကဵုပရေၚ်ထတ်ယုက် ၝောံဒးဂၞပ်ဂှ် ရုဲကေတ်ရသဟာဲ…………။         ။
         ✍ကောန်စေက်✍(ချူ)☞☟
          {ရာမညမာံဝါန်ၛာဲ}
      ဗ္စိုပ်/➩➭➬
                         ခန္ဓကာယပိုဲသီုဖ္အိုတ် ဂွံထတ်ယိုတ်မံၚ်ဂှ် ဒှ်ဆီပ္ဍဲလတေၚ်ပိုဲရ၊ ဆီတံ ဂွံက္တဴဂွံအး ဇ္ၚးဂှ် ကသအ်ပိုဲကဵု ဒြဟတ်ခ္ဍိုက်ကဵုရ၊ ဒၟာနူဂှ်ရ၊ မၚ်မွဲကသအ်ညံၚ်ဟွံဂွံဒှ်ယဲညိ။ ပိုဲသုၚ်ဖျေံၜံက်မ္ဂး ကသော် (ချောဲ) နွံလ္တူကသအ် (မကဵုဒြဟတ်ကဵုက္သအ်) ဂှ်အေဲအာမ္ဂး ကသအ်ဂှ် ဒြဟတ်ဍိုန်ကၠုၚ်မ္ဂး ဂမ္တဴကဵုဆီလေဝ်ဟွံမာန် ဖ္အးကဵုဆီလေဝ်ဟွံမာန်ကၠုၚ်မ္ဂး ယဲဗွဲမဂၠိုၚ် က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်မာန်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၃၈၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ရုဲစှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကဵုလေပ်ညိ ==

လိက်ပတ်

 ရုဲစှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကဵုလေပ်ညိ
 
“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” အရေဝ်ဏံ ပိုယ်တအ်ကေၚ်မိၚ်ကၠုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ မပ္တံ ဍုၚ်မွဲမွဲ ကွာန်မွဲမွဲ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဂကောံမွဲမွဲ ဂွံတောတက်ဇၞော်မောဝ်ကျေဝ်ဂေါဝ်ကီု ဂွံတန်တဴအာဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်ကီုဂှ် ညးမဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ဒှ်တဴအဓိကမွဲတၠကီု ဟီုမ္ဂးဟွံဗၠေတ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မ္ဂး-ကောန်ဂကောံတအ်ရော ဟွံဒှ်အဓိကပုဟ်ဟာ-? ယဝ်ပုစ္ဆာမ္ဂး “ဟွံသေၚ်” ဗီုဏံဂှ် မ္ဒးသွဟ်ဏာဂၠေံဂၠေံရ။ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဇရေၚ်ပူဂိုလ် ညးမဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” အံၚ်ဇၞးမွဲဂှ် ဒးနွံကဵု ကောန်ဂကောံခိုဟ်ဟ်တအ် ပူဗိုၚ်လဝ်ရ။ တုပ်ပမာ-သၟာရပ်သၞေဝ်ဂၠုၚ်(အာစာဂၠုၚ်) ကေုာံ ကောန်ဂကောံမတွံဂးညးမဒုန်ဂၠုၚ်တအ် တာလျိုၚ်ညးကဵုညးပြေမှ သ္ဂောံအာစိုပ်သြၚ်တၚ်ရန်တၟအ်တေံမာန်ရ။ ပ္ဍဲအရာဏံ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ယဝ်ထ္ၜးဂၠံၚ်ခိုဟ် တီပြယာဲဂၠံၚ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး ညးမဒှ်ကောန်ဂကောံတအ် ဒှ်လၟောၚ်ဍောၚ်ၜိုတ်အောန်တုဲ အာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴလေဝ် လောဲသွာကီုရ။

ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲအရာမရုဲစှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်”ဂှ် ဒှ်တၚ်အဓိကဇၞော်မွဲရောၚ် စှ်ေစိုတ်တုဲၜိုတ်လညာတ်သၟဟ်

အစောံ မ္ဒးပ္တိုန်ထ္ၜးဏာကဵု ကုညးမဗှ်လိက်တအ် “ပူဂိုလ်ဟွံထေက်ကဵုရုဲစှ်နဒဒှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဍန်န်ဂၠေံဂၠေံ မွဲကဏ္ဍကီုရ။

ပူဂိုလ်ညးမသုၚ်စောဲအဝဵုအာဏာ

ခေတ်ကာလလၟုဟ်ဏံ ဍုၚ်ကွာန်ကီု ဂကောံကီု အုပ်ဓုပ် နကဵု အဝဵုအာဏာဂှ် အောန်ကၠုၚ် မၞိဟ်ဒးစိုတ်ဟွံမွဲကၠုၚ်တုဲ ပြံၚ်သၠာဲကၠုၚ် ဗီုပြၚ်အုပ်ဓုပ် နကဵု “တၚ်တုပ်စိုတ်” ကေုာံ “သၞောဝ်စဳပၞောန်” အိုတ်ရ။ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်”တအ်ကီု ကောန်ဂကောံတအ်ကီု ဒးဒ္ဂေတ်ဗက်အာ ဒးကွာ်ဗက်အာ အတိုၚ်“တၚ်တုပ်စိုတ်” ကေုာံ “သၞောဝ်စဳပၞောန်” တအ်ဂှ်ရ။ အဝဵုအာဏာ ဟီုဂှ် တုပ်ပမာ-ပၟတ်ကီုရ။ ယဝ်စိုပ်တဲ ညးမၞုံကဵုဓရ်ဍာံမ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖိုလ်မာန်တုဲ ယဝ်စိုပ်အာတဲ ပူဂိုလ်ကြအ်ကဵုအဝဵုအာဏာမ္ဂး ဒှ်လလေၚ်ဖိုလ် သွက်ဍုၚ်ကွာန် သွက်ဂကောံတအ်ဂှ်တအ်ဂှ် မာန်ရ။

ပူဂိုလ်ညးမဟွံမွဲကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်ကေတ်လျိုၚ်

ဂလာန်ဝွံ ဍာံစၟတ်သြန်ရ။ ကုပူဂိုလ် ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် တၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်,ကေတ်လျိုၚ် ဂှ် ဒှ်အဓိကဇၞော်မွဲရ။ ကု“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဟွံမွဲကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်ဂှ် ကောန်ဂကောံတအ် ဂွံရှ်ေသှ်ေရဴဂဴလေဝ် ဒှ်ဟွံမာန်တုဲ အာစိုပ် ဒဵုကဵုက္ဆံၚ် ဍုၚ်ကွာန်လီု ဂကောံလီု လေပ်ရ။ “ဒးတှ်ေ ဗီုဒး၊ ဗၠေတ်တှ်ေ ဗီုဗၠေတ်” ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ဒးနွံကဵုသစ္စ ဒးနွံကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ် လ္တူဂလာန်ဇကု လ္တူကမၠောန်ဇကု ဍိုက်က်ပေၚ်ၚ်ထေက်ရ။

ပူဂိုလ်နွံကဵုဓရ်အဂတိ ဟွံတပ်တး

ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ယဝ်ဟွံတပ်တးမ္ဂး ဒှ်ဂၠံၚ်တရဴသွက်ဂကောံဂွံယုတ်ဒေက်စှ်ေဟေၚ်ရ။ ယဝ်ရံၚ်လ္ပာ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မ္ဂး ပူဂိုလ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် မိက်ဂွံဒှ်တဴ “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဗွဲမလောန်ရ ဆ္ဂး ဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တုဲ ရံၚ်ကဵုလာဘ်သကာဟွံဗဗွဲဓရ်တအ်မ္ဂး ဍုၚ်ကွာန်မွဲမွဲ ထေက်ကဵုဒးတောတက် ဒးၜိုဟ်သြိုဟ်ဂှ် ဟွံတောတက် ဟွံၜိုဟ်သြိုဟ်ကၠုၚ်ရ။

ပူဂိုလ်ဟွံဂံၚ်ဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်

ပ္ဍဲအရာပံၚ်ကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံဝွံ ပွမဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်မွဲဂှ် ဒှ်တၚ်အဓိကမွဲသာ်ကီုရ။ သၠေဟ်ပမာ ဒှ်ကၠုၚ်ၜါလွးတုဲ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ယဝ်ဟွံဂံၚ်ဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်မ္ဂး ကမၠောန်လဇုဲလဇ ဟွံစိုပ်ဒ္တုဲဒှ်မာန်ရ။

ပူဂိုလ်ဟွံမွဲကဵုဓရ်မေတ္တာ

ဒဒိုက်၊တသိုခ် ကောန်ဂကောံ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ယဝ်ဟွံသ္ပစၟတ်၊ဟွံကၠိုဟ်လဝ်မ္ဂး ကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံ ဟွံစိုပ်တရဴရ။ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ်ဒးနွံကဵုတၚ်သၠာဲဂတးလညာတ် ကုကောန်ဂကောံရ။ ဟွံထေက်ကဵုစွံဓရ်ဣဿာ မစ္ဆရိယ လ္တူကောန်ဂကောံတအ်တုဲ ဒၞာဲထေက်ကဵုဒးထိုၚ်သးမ္ဂး ဒးထိုၚ်သး ဒၞာဲထေက်ကဵုဒးကဵုက္ဍိုပ်မ္ဂး ဒးကဵုက္ဍိုပ်လေပ်ရ။

သရုပ်ကၠေံမ္ဂး ဂကောံမွဲမွဲ ဂွံအာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴအံၚ်ဇၞးမာန်ဂှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” လေဝ်ဒးခိုဟ်၊ ကောန်ဂကောံတအ်လေဝ် ဒးတီတာလျိုုၚ် ဘိုၚ်ယိုက်ဂၠေၚ်အာမ္ဂး အံၚ်ဇၞးလောဲလောဲရ။ မွဲသာ်ပၠန် ပ္ဍဲအရာကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံဂှ် ပရေၚ်ဂကောံ, ပရေၚ်ပူဂိုလ် ပိုယ်တအ်ထေက်ကဵု ဒးပါ်ပါဲလေပ်ရ။ ယဝ်ရ ပါ်ပါဲဟွံလေပ်မ္ဂး ပူဂိုလ်မွဲကဵုမွဲ ဒက်ဝဲဒှ်သၞ ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ “ပရေၚ်ပူဂိုလ်မ္ၚးဏံ ၜိုန်ပၟိက်ဟွံတုပ်ညးသ္ကအ်ကီုလေဝ် ကိစ္စစပ်ကဵုကမၠောန်ဂကောံမ္ဂး ဒးပံၚ်ကၠောန်ညးသ္ကအ်ဂွံ” စိုတ်ဓါတ်ဗီုဏံဒးနွံထေက်ရ။

  ဓမ္မေ ဟောန္တု သဂါရဝါ

မၚ်ဗၠာဲဗျူဟာခေတ် (လျးကျာ်သြဳ)

(11/7/2020)
crd [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၄၀၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ==

 လိက်ပတ်

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု

 တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု(အင်္ဂလိက်: Mon Kingdom Hongsawatoi Fallen Day) ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲကဵုဂိတုပသာ် (၈) စွေက်တုဲ မဒှ်တ္ၚဲ မရန်တၟအ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ မဒးဒုင်ပလီု ကုသၟိင်ဗၟာ အလန်လက္ကရဴအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၅၇ (သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉) တေအ် နကဵုသၟိင်ဗၟာ အံင်ဇေယျ မဒှ်သၟိင် နူ မုက်ဆဝ်ပေါဝ်တုဲ ဒှ်တ္ၚဲ ဂကူမန်တအ် မဗှ်ဗၞုဟ် ဒှ်လၞီ ဟိုတ်နူ ဍုင်ဇကု မစိုပ်အာ သၟဝ်ဂကူညးတၞဟ်ကီု သီုကဵု ဂကူမန် မဂၠိုင်ကဵု လက်ကိုဋ် သီုမၞိဟ်ဗြဴ ကောန်ၚာ် ခမဳသင် မဒးဒုင် စံင်ယဇ် ဂစိုတ်ပဠက်ဏာလဝ်ဂကူဂှ်ရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် နကဵု တ္ၚဲမစၟတ်သမ္တီ ဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်ယဇ် ကုဗၟာဂှ် ၜိုန်ရ ကၠောန်ကၠုင် နူစ ခေတ်ပၠန်ဂတးမန် ကလေင်ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲခေတ်တၟိ (ကြဴနူခေတ် ကဝ်လဝ်နဳ) ကီုလေဝ် နကဵု ပရေင်ချဳဓရာင် ဂကောံမၞိဟ်မှာဇန်မန်မွဲဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲအခိင် ဍုင်ဗၟာ တၠအဝဵုပၞာန် မအုပ်ဓလီုလဝ် ဗွဲမတေင်ဂြတ် ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ် ဟီုဂွံရ၊၊

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု
Cannon-inscription.jpg                
လိက် သၟိင်ဗၟာအံင်ဇေယျ မချူလဝ် ပ္ဍဲအမၠံက် မြတဗူ၊
(၁) သံလျှင်ရ မြတဗူ --။ (၂) ကုဓရ မဵုကြီး

(၃) သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ခု ကဆုလပြည်ကျော် (၄) ၆ ရက် ညတချက်တိကျော် ဟံသာဝတီ (၅) မဟာသတ္တြု သေဒ
အဓိပ္ပါယ်
အဗၠံက်မြတၜူ မသီဂွံ နူဍုင်သြေင်။
ဗြဲဇၞော်ကုဓရ (ပတိုန်စလဝ် အမၠံက်။ မဂွံအဓိပ္ပါယ် အမၠံက် မဗဂူဖျေဟ်ပၞောတ်ဒေါသ ညံင်ဗြဲဇၞော် (ကုဓ (ပါဠိ) - ပၞောတ်ဒေါသ))
သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ပသာ် ၆ စွေက် (8 May 1757)[၁]အခိင်ဗတံ လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်မဟာသၞသတြု(ဗၟာ)။၊
ဍုင်မကၠောန်
ဒၞာဲ ဂကူမန် မနွံ
ပေါဲသဘင်ဂမၠိုင်
ပူဇဴ ပၞာင်သ္ဍဴ ကေုာံ က္ဍိုင်ဇၞောဝ် ပ္ဍဲကျာ်၊ ဟီုတွဟ် ပရူဟံသာဝတဳလီု ကေုာံ ဗီုလဵု ဂွံကလေင်ပ္တန် ဍုင်မန် မွဲဝါပၠန်
ဗီုမကၠောန်သဘင်
သွက်ဂကူမန်တအ် ဂွံကလေင်ဗှ်ဗၞုဟ် ဝင်အတိက်ဇကု
စနူ
မေ ၉၊ ၁၇၅၇ (မရနုက် ကဵု ၂၆၄)
ပသာ် (၈) စွေက် (တ္ၚဲကၟာင်ဍုင်သရိုဟ်ဂှ် ပသာ် ၆ စွေက် (ဂိတုမေ ၉)
မဆက်စပ် ကု
ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ မဒးဒုင်ပလီု ဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်ယဇ် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူ ကဵုသၟိင်ဗၟာ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၁၁၉ ဂိတုပသာ် (၈) စွေက်၊၊
စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု	


ဗီုဂတာပ်လိက် ဂျာနေဝ်တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ မဒှ်ဗီု ကောန်ဂကူမန်တအ် ကလေင်ဇက်လုပ် နန်ဍုင်ဗဂေါ နကဵုအလာံခေတ်တၟိ၊ နမရန်တၟအ် မန်ကလေင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်မန်တၟိ၊၊
တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မကၠောန်ဗဒှ် နဒဒှ် ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၇ ပ္ဍဲသၞာံ ဟံသာဝတဳလီု ပေင် (၂၅၀) သၞာံဂှ် ဟီုဂွံရ၊၊ ကၠာနူဏအ် ပ္ဍဲကဵုတိဍာ်ဗၠးၜး ဒၞာဲဒေသ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ မအုပ်ဓုပ်ဂှ် နကဵုအခန်ကၞာ ဟီုတွဟ် ကေင်ကၠောန်လဝ် ညိညကီုရ၊၊ တုဲပၠန် အခိင်ကာလ ဂကူမန်တအ် မအာစိုပ် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် နကဵုအစဳအဇန် ကုလသမဂ္ဂ မဖျေဟ်ဒၞာဲ ကုညးမဒှ်ဒဒိုက်တုဲ ဂကူမန် ပ္ဍဲအမေရိကာန်တအ် စတမ်နူ သၞာံ ၁၉၉၄ နကဵုအစဳအဇန် ထ္ၜးဆန္ဒ ဂတရုင်ကလုတ်ဗၟာ ဇၟာပ်ပ်သၞာံရ၊၊ ဗွဲကြဴ နူဂှ်ညိ ၜိုတ်သၞာံ ၂၀၀၀ ဂှ် ဂကူမန်တအ် ပါဲနူကဵု ရးအမေရိက ကဵု ရးအဝ်သတြေလျာတုဲ စိုပ်အာ သီုကဵု ရးယူရောပ်တအ်ကီုရ၊၊ မန်ဒေသအလုံလိုက် (အမေရိက၊ အဝ်သတြေလျ၊ ယူရောပ်) တအ် ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန် ဂကောံပံင်ကောံမန်ဍုင်သအာင် မွဲရ၊၊ နကဵုဂကောံဏအ် ပံင်တောဲ ကုမန် ပ္ဍဲဍုင်မန် ဗွဲတၟေင် ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ၊ ညးတာလျိုင် ပရေင်စန်ဒက် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗွဲတၟေင် နာဲအံင်မ္ၚဵု) တုဲ သၠုင်ပတိုန် အသိင် ပရေင်ချဳဓရာင် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂကူမန် ပ္ဍဲဍုင်မန်တေအ်ရ၊၊ မန်ဍုင်သအာင်ဂှ် ပ္တိတ်ကဵုသြန်ခရိတ် ကေုာံ လညာတ်တုဲ မၞိဟ်မဗမံက်ရုပ်ရဴကမၠောန်ဂှ် ကောန်ဂကောံ ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ကေုာံ နာဲအံင်မ္ၚဵု မဒှ်မၞိဟ်မပၠတရဴရ၊၊

လညာတ်မ္ဂး ＂ကမၠောန် ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် ညံင်ဂွံစိုပ် ပ္ဍဲညးဍုင်ကွာန်မန်＂ ဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူပရေင်ပံင်ကောံ အကြာမန် မစိုပ်ဍုင်သအာင် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်မန်တအ်ရ၊၊ နကဵုလညာတ်ဂှ် ရုပ်ရဴကမၠောန် ညံင်ဂွံမံက်ဂှ် ညာတ်ကေတ် ပ္ဍဲမန်

တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် မဒှ်တ္ၚဲ ပ္တန်ဍုင်၊
တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မဒှ်တ္ၚဲ မန်ဒးကျဟောံဗြမ်ဍုင် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူ ကုဗၟာ၊
တ္ၚဲပၠန်ဂတး မဒှ်တ္ၚဲ ကောန်ဂကူမန် ဂစာန်တဝ်စၞေဟ် သွက်ဗၠးၜးဂကူမန်၊
တ္ၚဲပိဝွံ စွံအာရီုတုဲ ဒးကၠောန်အာရောင်၊၊ ကၠောန်ပၠန်ရ သ္ဒးဒှ် နကဵု ဗီုပြင်ပရေင်ချဳဓရာင် ကောန်ဂကူဂှ် ဒးကၠောန်ရောင်၊၊ တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် တ္ၚဲပရေင်ချဳဓရာင် အလုံဂကူမန်မွဲ တုဲဒၟံင်ရ၊၊ သှ်ေဒၟံင် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ကဵု တ္ၚဲပၠန်ဂတး ရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် မၞိဟ်တီအောန်တုဲ လဆောဝ်မ္ဂး ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကၠောန်ဒၟံင် သဘင်ဟီုတွဟ်ညိည ကဵု ဂကူမန် မစိုပ်အမေရိကာန်တအ် အာထ္ၜးဆန္ဒ ပ္ဍဲဂတမုက် ရုင်ကလုတ်ဍုင်ဗၟာရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ကာလဂှ် ၜိုန်ရ ရဲတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ကၟာတ်လဝ် အခေါင်ပရိုင် ဗွဲမတေင်ဂြတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်ပ်သၞာံ နူကဵုဌာနရေဒဳယော RFA ဘာသာဗၟာ နူကဵု ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ဗလးကဵုဒၟံင်ပရိုင် မန်ပ္ဍဲအမေရိကာန် ထ္ၜးဆန္ဒ ဂတမုက်ရုင်ကလုတ်ဗၟာ ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ်တုဲ ယၟု ကေုာံ စၟတ်တ္ၚဲဂှ် ဂကူမန်တအ် ဗွဲမဂၠိုင် တီကေတ်ဒၟံင်အိုတ်ကီုရ၊၊ ညံင်ဂွံဒှ် နကဵုပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်၊ ညးဍုင်ကွာန်ဂွံတီ ပရူဟံသာဝတဳဂှ် ချပ်ဂၞန် ရေင်သကအ်ဂှ်

ဒုင်သဇိုင် ကုဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်လဝ်ယဇ် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်လဝ်ဂကူတုဲ သ္ဒးဖန်ဇန်အာ ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ကုအခိုက်ကၞာဂကူမန်၊၊
နကဵုအကာဲအရာလဵုဒှ်ဒှ် ဗွဲမဗၠးဒုဟ် ဗၠးရာ ကုတၠအဝဵုဗၟာဂှ် ညံင်ဂွံညးဍုင်ကွာန်တအ် ဂွံကၠောန်အာဂွံဂှ် သ္ဒးဖန်ရောင်၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် အခေါင်ညးဍုင်ကွာန် ကောံရေင်သကအ် ဟွံမဲ၊၊
ဒုင်သဇိုင် ကုတင်ဗွဲလတူတအ်တုဲ ချပ်ရေင်သကအ်ဂှ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ နူဒိန်မက် ပတိုန်လညာတ် ＂ဆဝ်မ္ၚုဟ် ဂကူမန် ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မဒှ် တ္ၚဲသဳ ပသာ်ဒစာံစွေက်ဂှ် ရန်တၟအ်ကဵု ဇုဇဗဴလပိုယ် မဒးဒုင်ဂစိုတ် ပဠက်ဂကူ၊ မဒးဒုင်စံင်ယဇ်ဂှ်တုဲ ကောံရေင်သကအ် အာဇရေင်ကျာ်တုဲ ဍေန်ပၞာင်၊ အတိုင်အခိုက်မန် သွက်ညးမစုတိတအ်ဂှ် ညးထောအ်ဇၞောဝ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ကၠောန်ဇၞောဝ်တုဲ ပူဇဴကျာ်ရ၊၊ ကၠောန်ဗီုဏအ်မ္ဂး နကဵုအလဵုအသဳ ကၟာတ်လဒဵုဟွံဂွံ ပဒုဟ် လတူညးဍုင်ကွာန် ဟွံဂွံရ၊၊ တုဲပၠန် ညးဍုင်ကွာန်တအ်လေဝ် ဂွံတီကေတ် ပရူတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုမာန်ရ၊၊＂

နကဵုကသပ်ဂှ် မၞိဟ်ဂမၠိုင် တုပ်စိုတ်တုဲ ဖျေဟ်အစဳအဇန်ကမၠောန် ညံင်ဂွံစကၠောန် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၆ မဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၄၉ သၞာံ၊၊ ကေတ်အသိင် ပွိုင်မွဲသၞာံတုဲ သွက်သၞာံဂတ မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ်မ္ဂး ညံင်ဂွံဒှ် ဒေသဇဳဇဳ သီုကဵု ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါ လတူကျာ်မုဋ္ဌော (မုဟ်တဴ)ဂှ် ဖန်ဇန်ရောင်၊၊ အတိုင်မဖျေဟ်လဝ် အစဳအဇန်ဂှ် စဗၟံက်ရုပ်ရဴတုဲ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု နကဵုဗီုပြင် ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်မန် နမပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၆ ဂှ်ရ၊၊ ဆဂး ဒေသဟွံဇဳရ၊၊

သွက်ဂွံဆဝ်မ္ၚုဟ် ဗၟံက်ရုပ်ရဴ သွက် မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ် နူကဵု ဂကောံပံင်ကောံမန်ဍုင်သအာင် ဖျေဟ်လဝ်သ္ဂုတ်သွာတ် ဒးပံက် ဗော်သွးကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုပေင် ၂၅၀ သၞာံမွဲ နကဵုဂကောံနာနာရောင်၊၊ ပ္ဍဲကဵုကမ္မတဳဂှ် ညးစၞး နူဗော်ဍုင်မန်တၟိ၊ ဂကောံညဳသၟဟ်ဂကူမန် (MUL)၊ ဂကောံမန် နယူဇြဳလာန်၊ ဂကောံမန်အဝ်သတေလျာ၊ ဂကောံမန်မလေရှာ၊ ဂကောံမန်ပံင်ကောံ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် (ဗော်ကလေင်ဒက်ပတန်ဍုင်မည်)၊ ဂကောံမန်ခေနဒါ၊ ဂကောံမန် ရးယူရောပ်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ဂကောံမန်ဒိန်မက်၊ ဂကောံမန်ဝှေန်လာန်၊ ဂကောံမန် နေတာလာန်၊ ဂကောံမန်နဝ်ဝေတအ် ပါလုပ် ပ္ဍဲကမ္မတဳဂှ်ရ၊၊

နူကဵုကမ္မတဳဂှ် ဖျေဟ်လဝ် သ္ဂုတ်သွာတ် ကၠောန်ပ္တိတ်

ကဝးဒွက် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ နာဲရတ်ရတ် မန်ဇြာ ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်အမေရိကာန် ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
လိက်ဂျာနေဝ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်ဒိန်မက် ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာ ရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊ ဂျာနေဝ်ဂှ် တၠဂုဏ်အစာ ဣန္ဒလင်္ကာရ (ဘာကျာ်သြဳမန်)၊ တၠဂုဏ်အစာကေလာသ (တၠဂုဏ်သေံ) ဗိုင်ကၠောန်ကဵု ပ္ဍဲအရာ မဖျေဟ်ဒဳဇာင် ကေုာံ အရာတၞဟ်၊ နာဲတိုင်ပ္ကဴ နူကဵု ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ဒှ်မၞိဟ်မချဳဓရာင် ညံင်လိက်ဂွံစိုပ်စက်တုဲ ကောန်ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ကောန်တာလျိုင် ညံင်ဂွံစိုပ် တဲဂကူမန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဒေါအ်လဝ် ပန်ပှော် ကုတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတုဲ တၞဟ်န ဂွံတြးလောဲသွာ ဟွံဂွံဒှ် အန္တရာဲ ကုညးမချဳဓရာင်တအ်တုဲ ဒုင်လဝ်ယၟု တြးပ္တိတ် နူကဵု ဌာနပရေင်စန်ဒက် (ဗဟဵု) ဗော်ဍုင်မန်တၟိ၊၊
ပလောအ်တဳရှာတ် မစုတ်လဝ် တဆိပ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊ ဂကောံသၟတ်လညာတ်တၟိ ကေတ်တာလျိုင်တုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာ ရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
ထိုင်ကၟာဲ (ဟွံဒှ်ပတိတ်)
ဝဳဇြဳဒဳ နာဲလျးရတ် (ဂင်ယင်) ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက်ဗၟံက်အာရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
အရာတအ် သီုဖအိုတ် ညံင်ဂွံဒှ်တိတ် ကၠာဟွံစိုပ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ	
အတိုင် ဗော်သွးကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ မရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံ ဗၟံက်ရုပ်ရဴကမၠောန်ဂှ် နာဲအံင်မ္ၚဵု နူဌာနစန်ဒက်ဗဟဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကေုာံ ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ (MYPO) ပံင်ကောံ ကုဂကောံသင်သၟတ် ပ္ဍဲဍုင်မန်တုဲ ဗၟံက်အာရုပ်ရဴရ၊၊ သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ် နူဒေသနာနာ ပ္ဍဲဒေသညးကဵုညး ဗၟံက်ရုပ်ရဴကမၠောန် နကဵုမဍေန်ပၞာင် ရာဒၞာမံက် ပ္ဍဲကဵု ကျာ်စေတဳတအ်ရ၊၊

ဍုင်ဗဂေါ	
ဂကောံသၟတ်မန်တအ် ပ္ဍဲတ္ၚဲပသာ် (၈) စွေက်ဂှ် ပြာပ်အာ ဒၞာဲအာဲကၟာဲဂကူမန်တြေံ ပ္ဍဲလတူဍုင်ဗဂေါ မပ္တံ ဒၞာဲကျာ်ပန်၊ နန်၊ ကျာ်ၜိုပ်တုဲ ပၠးပ္တိတ်ယာတ် မချူလဝ်＂ပသာ် ၈ စွေက် တ္ၚဲဍုင်ဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ ဍုင်ဗဂေါ＂ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်သဝ်တ္ၚဲဂှ် ခမဳသင် ကေုာံ ကောန်ဂကူမန် လတူဗဂေါ ၜိုတ် ၂၀၀ဂှ် ကောံအာ ဇရေင်ကျာ်မုဟ်တဴ သွက်ဂွံဍေန်ပၞာင် ပူဇဴကျာ် နကဵုမဗဒှ်မလိက် တ္ၚဲဍုင်ဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊ တုဲဂှ် ဖဍောတ်လ္ၚောဝ်ကျာ် ရာဒၞာဖျေဟ်မေတ္တာ ကုဂကူမန် မဒးဒုင်ဂစိုတ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဍုင်လီုတေအ်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ညးသၟိင်တၠဗၟာတအ် ပြာပ်ကၠုင်တုဲ စၟဳစၟတ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူမဒှ်ကမၠောန် မဍေန်ပၞာင် ပူဇဴကျာ်တုဲ ဍေဟ်တအ် ကေတ်ဒုဟ်ဟွံဂွံ၊ ကောန်ဂကူမန် လတူဍုင်ဗဂေါတအ် ဆက်ကၠောန်အာ ဗွဲမအံင်ဇၞးရ၊၊

ဒဵုမာဲ၊ ဆက်တဲ	
သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်ဒေသ ဒဵုမာဲဆက်တဲ ပံင်ကောံတုဲ ကၠောန်သီုမလိက်လက္ကရဴတုဲ ဟီုဂး ပရူဝင်ဟံသာဝတဳ၊ ဗှ်လိက်လလောင်တြး ပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင် သီုမဂေတ်ကျာ်ရ၊၊

ကွာန်အၜေတ်	
ပ္ဍဲကွာန်ၜေတ်ဂှ် သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်တအ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဘာလကျာ် ဟီုဂး ပရူဝင်ဟံသာဝတဳ၊ ဗှ်လိက်လလောင်တြးလတူဘာတုဲ စှ်အာ ဇရေင်ကျာ်တုဲ နကဵုပ္ကဴ ကေုာံပၞာင်တုဲ ဂေတ်ကျာ်တုဲ ပူဇဴကျာ်ရ၊၊

ကၟာဝက် ကျာ်ဇြာ	
ဂကောံဗ္တောန်လိက်ပတ်မန် ကေုာံ ယေန်သၞာင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ဂကောံသၟတ်တအ် ပံင်ကောံတုဲ ကွာန်မန် ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် စှ်မွဲကွာန် ကောံကၠုင် ဇရေင်ကျာ်ဇြာ ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳ ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊ မၞိဟ်နူကွာန်တၞဟ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲကွာန်ညးတအ်လေဝ် ညးတအ်ကၠောန်လဝ်ကီုတုဲ ကောံကၠုင် ဇရေင်ကျာ်ဇြာ နဒဒှ် ဒၞာဲဒတန်ဗဟဵုရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဍုင်မန်မ္ဂး ပ္ဍဲဇရေင်ကျာ်ဇြာဂှ် မၞိဟ်ဂၠိုင်အိုတ် ဇၞော်အိုတ်ရ၊၊

ဒေသတၞဟ်ဟ်	
ပါဲနူ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ကေုာံ ဍုင်ဗဂေါတုဲ ဒေသတကအ်ခၟိုင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်၊ ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီုလေဝ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် မဂၠိုင်ကဵုဒၞာဲရ၊၊ ဟိုတ်နူမကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲတကအ်ခၟိုင်ဂှ်တုဲ တ္ၚဲယးဂတဂှ် ဗၠာဲသၟိင်ဗၟာ ကၠုင်စၟဳစၟတ် သီုဘပဠဏာ နကဵုဒုဟ် မဆက်ဆောံ ကုဍုင်သအာင်ရ၊၊

ဍုင်သေံ	
ပ္ဍဲကွာန်ဝင်ကဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ Songkhlalia River Hut and Resort ပ္ဍဲဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်သၟာပၠန်ဂတးမန် ဗွဲမဂၠိုင်တိုန်စိုပ်ရ၊၊ တုဲဂှ် မၞိဟ်တအ် ကောံအာ ဇရေင်ကျာ်သာမ်သုက်တုဲ ပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင် ကေုာံ က္ဍိုင်ဇၞောဝ်ရ၊၊ ပ္ဍဲဍုင်က္ၜင်ကံက်၊ မာဲဆံက်လေဝ် နကဵုအစဳအဇန် ခန်ကၞာကၠောန်ဗဒှ်လဝ်ကီုရ၊၊

ဍုင်သအာင်	

(နူပုင် ပ္ဍဲဗီု) နာဲမဂ္ဂါမန်၊ Broddi Siguroarson, တၠဂုဏ်ရတ်တ် မန်ဇြာ အဃောမအာဆဵု ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀သၞာံ ပ္ဍဲရုင်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ၊၊ နူကဵုကောံဓရီုဏအ် ဂကူမန် ဒှ်အာ ဂကောံထာဝရ ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု ဂကူရးတၟံ၊၊[၄]
ရန်တၟအ် ကဵုတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် (၂၅၀) သၞာံ ကေုာံ ဂကူမန် ဂွံတိတ်ဗၠး နူဘဝဍိက်တုဲ နူကဵု ဗော်ကလေင်ဒက်ပတန်ဍုင်မန် ကောန်ဂကူမန် (၅၇)တၠ အာထ္ၜးဆန္ဒ ဂတမုက် ရုင်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ ပ္ဍဲဍုင်နယူယျံက်၊၊ နာဲမဂ္ဂါမန် (ညးအုပ်ကာ ဗော်ကလေင်ဒက်ပ္တန်ဍုင်မန်)၊ မိပ္ကဴရတ် (ဒုဥက္ကဌ ဂကောံညးဗြဴမန် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်)၊ တၠဂုဏ်ရတ်တ်မန်ဇြာ ညးပိဝွံ အာဆဵုဂဗ ကုညးတာလျိုင် ဂကောံကုလသမဂ္ဂ မၞုံယၟု Broddi Siguroarson (Division for Social Policy and Development, Department of Economic and Social Affairs) Permanent Forum on Indigenous Issues.United Nations၊ သ္ဂောအ်ဓရီု ကိစ္စဂကူမန် ဗၞတ် (၅၀) မိနေတ်ဂှ် နူကဵုညးစၞးဂှ် ကဵုကသပ် ဂကူမန် ညံင်ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံ Permanent Forum on Indigenous Issues မာန်ဂှ် ပတိုန်အာတ်မိက်ညိ၊ ဒှ်ကောန်ဂကောံတုဲ နူကဵုညးစၞး ဂကောံမန် သွက်ဂွံတိုန်စိုပ် ကောံဓရီုဂှ်တုဲ ပတိုန်ထ္ၜး ပရူဂကူမန် ပ္ဍဲကောံဓရီုဂှ်ဂွံရ၊၊ စနူကဵုဂှ် ဂကူမန် ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံထာဝရ ပ္ဍဲဂကောံဂကူရးတၞံ ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂဂှ်တုဲ အလာံမန်ဂှ်လေဝ် ညးစုတ်လဝ်ကဵု မွဲကီုရ၊၊ ဇၟာပ်ပ်သၞာံ မန်အာတိုန်ဒၟံင် ကောံဓရီု ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု ဂကူရးတၟမ်တအ်ရ၊၊

ပါဲနူဂှ်တုဲ နူကဵု ကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ ချူလဝ်လိက် သွက်ဂွံဗစိုပ် ဇရေင်ညးအုပ်ကာနာနာ ကုလသမဂ္ဂ ဗေန်ကဳမုန် (Mr. Ban Ki Moon, Secretary General)ဂှ်လေဝ် ဂွံကဵုဗစိုပ်ကီုရ၊၊ ကောန်မန် (၉) တၠဂှ် အာထ္ၜးဆန္ဒ ဂတရုင်ကလုတ်ဗၟာ ပ္ဍဲဝတ်ယှေန်ဒါန် ဒဳဇြဳ၊၊ ပ္ဍဲဘာလကျာ်မန်တအ်ဂှ် ကၠောန်သဘင် နကဵုအစဳအဇန် မဍေန်ပၞာင် ရာဒနာ ဇိုန်ပိုန် ကုဂကူမန် မဒးဒုင်ဂစိုတ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ကျဍုင်တေအ်ကီုရ၊၊

ဍုင်အဝ်သတြေလျာ၊ ဍုင်ဒိန်မက်၊ နာဲနေတာလန်၊ ကေုာံ ဍုင်တၞဟ်ဟ်တအ်လေဝ် ကၠောန်ဗဒှ် စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု နကဵုအစဳအဇန် မဍေန်ပၞာင် ဟီုတွဟ် ပရူဝင်မန် ကေုာံ အကာဲအရာ ဘဝဂကူမန် တ္ၚဲဏအ်အိုတ်ကီုရ၊၊

HFD-Bago.jpg
ဝင် စတုတ္ထ ဟံသာဝတဳ	

တတိယ ဟံသာဝတဳလီု	
သၟိင်ဗၟာ တပေန်သောဲထဳ ကၠုင်ဗတိုက် ပၠံင်ကေတ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ နူသၟိင်ဒကာရတ်ပိ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၀၁ ဂှ်တုဲ တၞောဝ်ဨကရာဇ်မန် ပ္ဍဲဟံသာဝတဳ ပိုတ်အာရ၊၊ ကျာ်ဇၞော်ဓမ္မရာမ မၞုံပိုန် ဘာအသောကရာမ်ဂှ် ပအပ်ကွးဇကု မၞုံယၟု သၟိင်ဍောတ် ကုတပေန်သောဲထဳ၊ သၟိင်ဍောတ်ဂှ် ဒှ်ကောန်သၟိင်စဍုင်ဒသေတ်ရ၊၊ ခြာဟွံလအ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၂ ဂိတုပသာ် ၁ စွေက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါဂှ် သၟိင်ဍောတ်ဂစိုတ်ကၠေအ် တပေန်သောဲထဳတုဲ ပိုင်ပြဳ ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ ဆဂး သၟိင်ဍောတ် ဂွံပိုင်ဍုင် ၜါဂိတုလပါ် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ကလေင်ဂစိုတ်ကၠေအ်ပၠန်တုဲ သၟိင်ဓဝ် တိုန်ပသၟိင်ပၠန်ရ၊၊ သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳဂှ် ဒှ်ကောန်သၟိင်ဗညာရာံစေဝ် (၈၅၃-၈၈၈) မဒှ်ကောန်စဴ သၟိင်ဓမ္မစေတဳရ၊၊

ဂတဂှ် ခြာဟွံလအ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၃ ဂိတုစဲ ၃ စွေက် တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် ကြဴနူသၟိင်ဗၟာဘုရင်နံင် ကလိဂွံဇမၞး သရေခေတ္တရာတုဲ စိုပ်ကၠုင် ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ သၟိင်ဗၟာ ဘုရင်နံင် ကဵု သၟိင်မန် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ပြိုင်ဗဇဵုစိင် ဂြင်စိင် သၟိင်ဘုရင်နံင်ကဝ်၊ သၟိင်ဘုရင်နံင်လေဝ် ဒးဂိသကေဝ်အာ ဗွဲမဂၠိုင်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူဗိုလ်လဗး ဘုရင်နံင်ဂၠိုင် မလုပ်သီဍုင်တုဲ သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ဒးဒဴလုပ်အာဂြိုပ်ရ၊၊ ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳဂှ် ကလေင်စိုပ်အာ သၟဝ်တဲဗၟာပၠန်ရ၊၊ စိုပ်သက္ကရာဇ် ၉၁၉ ဂိတုမြေက္ကသိုရ်ဂှ် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ဒးဒုင်ရပ်တုဲ စဵုကဵုစဴသွဝ် ဟွံပင်တဲလ္ၚောဝ် ဘုရင်နံင်ရ၊၊

ဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳဂှ် လဆောဝ် ဒှ်ဍုင်ရာဇာဌာနဳ၊ လဆောဝ် ဒှ်ဍုင်သၟဝ်အင်ဝ ဆဂး နူဘုရင်နံင် မသီဂွံတုဲဂှ် ဒးမံင်ကၠုင် သၟဝ်ဗၟာရ၊၊ စိုပ်လက်ထက် သၟိင်ဗၟာဓမ္မရာဇာဓိပတိဂှ် ဗၟာတအ် ပၠံင်နန် ရေင်သကအ်တုဲ ဍုင်ကွာန်ဟွံၜိုဟ်သြိုဟ်၊ ဂကူသေံတအ်လေဝ် ကတဵုသပုန် တဝ်စၞေဟ် ကဵုဗၟာရ၊၊

စတုတ္ထ ဟံသာဝတဳတန်	
ပ္ဍဲဗဂေါဟံသာဝတဳဂှ် သၟိင်စဍုင်ဗၟာ နာဲသာအံင်ဂှ် စနူကဵု သက္ကရာဇ် ၁၁၀၂ ဂိတုဇှ်ေပေင် တ္ၚဲဗြဴဗတိဂှ် ဂစိုတ်ထောအ် မၞိဟ်ဟွံမိက် ပုန်ကဵု အင်ဝတုဲ လလောင်တြး ဍုင်ဗၠးၜးမွဲရ၊၊ မန်တအ်လေဝ် ချပ်ဒၟံင် ညံင်ဂွံဗၠးၜး နူဗၟာတွဵုတုဲ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဂွံအခေါင်ခိုဟ် ဂစိုတ်ထောအ် နာဲသာအံင် ရ၊၊ နာဲသာအံင် ချိုတ်အာတုဲ သၟိင်ဗၟာဗလးနင် မင်ရာဲအံင်နာင် သီုကဵု ဒပ်ပၞာန် ဗွဲမဇၞော် ကၠုင်ဗတိုက်တုဲ မန်တအ် ဒးမံင်အာ သၟဝ်ဗၟာပၠန်ရ၊၊ ဆဂး မန်တအ် ပံင်ကဵု သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳတုဲ ကလေင်ဂစိုတ်ထောအ် မင်ရာဲအံင်နာင်ပၠန်ရ၊၊ သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳဂှ်လေဝ် ဒှ်ဂကူဗၟာ ဆဂး ဒှ်မၞိဟ် ဟွံမိက်မံင် သၟဝ်အဝဵုသြဇာအင်ဝရ၊၊

သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳ ဂွံပိုင်ဍုင် ဗၞတ် ၆ သၞာံ ပ္ဍဲအခိင်မအာဝေင်ဂြိုပ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၀၈ ဂိတုမာဃ် ၁၂ မံက် တ္ၚဲအဒိုက်ဂှ် နာဲစရင်ခိုင် ညးမဒှ်ဂကူဗၟာပၠန် သီကေတ် အဝဵုဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳပၠန်ရ၊၊ ဆဂး မန်တအ် ကလေင်ဖျေဟ်ထောအ် နာဲစရင်ခိုင် နူဒဒှ် ဨကရာဇ်တုဲ ပ္ဍဲဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၄ မံက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါဂှ် မန်တအ် ခပတိုန် မဟာသေနာပတိ ဗညာဒလ နဒဒှ် ဨကရာဇ်ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ ဗညာဒလဂှ် ကာလမတိုန်နန်ဂှ် ကလိဂွံယၟု ဗြမိုင်ဓိရာဇာနာဓိပ္ပတိ၊၊ ဆဂး ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်ခၞိင် မဒှ်လိက်ဒေအ်ညး (ဥပ္ပရာဇာ) မချူလဝ် နကဵုယၟု မဟာသေနာပတိရာဇ်၊ ဟိုတ်မဒှ်လဝ် သကိုပ်ပၞာန်တုဲ ညးဂမၠိုင်တီလဝ် ဗညာဒလ ဂှ်ရ၊၊ ပ္ဍဲကဵုလိက်ဝင်မ္ဂး တၠညးဗညာဒလ မြဴသာ်ဝွံ ချူစဂၠိုင်ရ၊၊ နူစ သၟိင်ဗၟာ ဘုရင်နံင် မလုပ်သီကေတ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၃ တေအ်တုဲ လုကဴ ပွိုင် ၁၉၅ သၞာံဂှ် ဍုင်ဗဂေါ ဒးမံင်လဝ် သၟဝ်ဗၟာဂှ် စိုပ်သၞာံ ၁၁၀၈ ဂှ် အဝဵုသြဇာဍုင် ကလေင်စိုပ် တဲဂကူမန်ပၠန်ရ၊၊ အလန်ဝွံ ဒှ်အလန်မန် ကလေင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်ဟံသာဝတဳ အလန်စတုတ္ထ ရ၊၊

ဟံသာဝတဳ သီအင်ဝ	
ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်ဗၠးၜးမွဲဂှ် နကဵုသၟိင်ဗၟာအင်ဝ ဟွံဒးဂၞပ်လးလးရ၊၊ ညးဗလးနင် သွက်ဂွံဗတိုက် ကဵုမန် မဂၠိုင်ကဵုအလန်ရ၊၊ စိုပ် သက္ကရာဇ် ၁၁၁၂ ဂှ် ဥပ္ပရာဇာ အာဗတိုက် ပၞာန်ဗၟာ စိုပ်အာ စဵုကဵု မြစ်ဆုံ၊ ဗၟာစိုပ်ကရေပ်တုဲ သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာ သတိုးမင်းခေါင် အာတ်မိက် သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံတုဲ တုပ်စိုတ် ရေင်သကအ် အတိုင်ပယျဵုတိ သၟိင်မန် တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ကေုာံ သၟိင်ဗၟာ တၠညးဖရင်မင်ဂံင် မစၟတ်သမ္တီလဝ် ဗွဲပလိုတ်ၜဳဨရာဝတဳမ္ဂး တၟအ်ဗ္ဒင်ရမ္မဂှ် ပပယျဵုတုဲ လပါ်လတူ ဒှ်ရးဗၟာ၊ လပါ်သၟဝ် ဒှ်ရးမန်၊၊ ဗွဲဗမံက်ၜဳဨရာဝတဳမ္ဂး ကြုင်လှာဗ္ၚဂှ် ပပယျဵုတုဲ ကြုင်လပါ်သၟဝ်ကျာ ဒှ်တိရးဍုင်ဗၟာ၊ ကြုင်လပါ်သၠုင်ကျာ ဒှ်တိရးဍုင်မန်ရ၊၊ ပါဲနူဂှ် တၞဟ်နမဂွံရီုဗင် ကမၠောန်ဇၞော်မောဝ်သာသနာကျာ်တုဲ ဗၟာတအ် ဗလးကဵု တၠပညာ မဒါတ်ထဝ် ငဥူ ကေုာံ ကောန်ရဲ ၜါစှော်တၠ ရ၊၊

ဆဂး ငဥူဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မကၠတ်လ္ၚတ် အကာဲအရာ ပရူဍုင်မန်တုဲ ညးကဵုဒုဟ်ဒဏ် အမိင်ဂစိုတ်ရ၊၊ ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ သၟိင်ဗၟာအင်ဝ ဗလးနင် မင်းရဲကျော်ခေါင် သွက်ဂွံ ကၠုင်ဗတိုက် ဝေင်ပၞာန်ကဵုမန်ပၠန်ရ၊၊ မွဲလပါ်ဂှ်လေဝ် ဟံသာဝတဳ ဒက်မိတ် ကုသကိုပ်က္ၜင်ပြင်သေတ် သဳခွာဒဳပရူနဝ် (Sieur de Bruno) တုဲ နူကဵုမန် ကဵုဒၞာဲဂအာင်တိ ကုပြင်သေတ် ပ္ဍဲဍုင်သြေင် မဒှ်ဍုင်ဗၞိက်တုဲ နူကဵုပြင်သေတ်ဂှ် ကဵုမန် အမၠံက်ပါင်စှ်ဒစာံ ၆ ဒကိုအ်၊ သေနာတ် ပိပန်ကၠံရ၊၊ ဒပ်ပၞာန်မန် ဇက်တိုန်အာ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၃ ဂိတုခ္ဍဲသဳ ၅ မံက်ဂှ် သီဂွံ ယှိုဲပံင်လံင်၊ ခ္ဍဲသဳ ၁၀စွေက်ဂှ် သီဂွံ ညောင်လှ၊ မြေက္ကသိုရ် ၈ မံက်ဂှ် ဂွံဇမၞးကေတ် ဒပ်ဗၟာ ခေန်ဥူ၊ မြေက္ကသိုရ် ၅ စွေက်ဂှ် သီဂွံ ငါသောက်၊ ပ္ဍဲသၞာံဂှ်အိုတ်ဂှ် သီဂွံအာ ဍုင်ကြံက်သေဝ်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၁၁၃ ဂိတုစဲ ၉မံက် တ္ၚဲဗြဴဗတိဂှ် မန်သီဂွံအာ ဍုင်အင်ဝရ၊၊

စတုတ္ထဟံသာဝတဳလီု	

လိက် သၟိင်ဗၟာအံင်ဇေယျ မချူလဝ် ပ္ဍဲအမၠံက် မြတဗူ၊ ((၁) သံလျှင်ရ မြတဗူ --။(၂) ကုဓရမ်ုကြီး(၃-၅) သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ခု ကဆုလပြည်ကျော် ၆ ရက် ညတချက်တိကျော် ဟံသာဝတီမဟာသတ္တြု သေဒ) မဂွံအဓိပ္ပါယ် အဗၠံက်မြတဗူ မသီဂွံ နူဍုင်သြေင်။ ဗြဲဇၞော်ကုဓရ။ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ပသာ် ၆ စွေက် (9 May 1757)[၅]အခိင်ဗတံ လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်မဟာသၞသတြု(ဗၟာ)။ ဟိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် သ္ဒးဒှ် တ္ၚဲကြဴနူပသာ် (၆) စွေက်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။
ဒပ်ပၞာန်မန် သီဂွံအာ ဍုင်အင်ဝတုဲ သၟိင်စဍုင်ဝုတ်ဒိုဟ်ဂမၠိုင် ကၠုင်ဒုင်သစာ ကုဟံသာဝတဳရ၊၊ မၞိဟ်မိက်ဂွံတဝ်စၞေဟ် ကုမန် ဗီုကဵု ကောန်သၟိင်အင်ဝတြေံဂှ်ကီု သရာဲပၞာန်ဗၟာတြေံကီု အာကောံဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဖအိုတ်ရ၊၊ မၞိဟ်ဇၞော်ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဥူအံင်ဇေယျဂှ် ဟွံကၠုင် ဒုင်သစာ ကုဟံသာဝတဳရ၊၊ ကာလဒပ်မန် သိဒ္ဓိဟံသာ ပြာပ်စိုပ်အာ ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ဂှ် ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ဂှ် ပခိုင်လဝ် ကၟာင်ဒပ် ဗွဲမခိုင်တုဲတုဲရ၊၊ တုဲပၠန် ကေတ်မာန် နကဵုပြယာဲတုဲ လၞိန်ဗပိန် ဒပ်မန်သိဒ္ဓိဟံသာမာန်အာရ၊၊ သကိုပ်ပၞာန်တၠဗာန် အာဗတိုက် ဂၠိုင်ကဵုအလန်ကီုလေဝ် ဒးကျစဴကၠုင်ရ၊၊ ကောန်ပၞာန်ဇကု ညးမဒှ်ဂကူဗၟာတအ်ဂှ် စိုပ်မုက်ပၞာန် ဟွံကဠင်အမိင်ဇကု ဒှ်အာ ကောန်ပၞာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ရ၊၊

မွဲလပါ်ဂှ် လပါ်ဗၟံက် ဍုင်ဟံသာဝတဳ သၟိင်သေံလေဝ် ဘပဠကၠုင် ဟံသာဝတဳကီုရ၊၊ တၞဟ်နဂွံသၠာဲ ဗီုပြင် မုက်ပၞာန်တုဲ သကိုပ်ပၞာန်တၠဗာန်ဂှ် ကော်ဖျဴ ဟံသာဝတဳတုဲ စၞးဂှ် ပလံင်ဏာ သၟိင်အခေါန်ထဝ် ကေုာံ သကိုပ်ပၞာန်ဗညာအရိန္ဒမ ရ၊၊ နကဵုသကိုပ်ပၞာန် ဗညာအရိန္ဒမလေဝ် အာဗတိုက်ဒၟံင် ဒပ်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် မဂၠိုင်ကဵုအလန်ကီုလေဝ် ကေတ်ဇၞး မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဟွံမာန်၊၊ ကြဴနူ မန်သီဂွံအင်ဝ ၜါသၞာံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၁၅ ဂှ် ဒပ်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် သီဂွံအာ အင်ဝရ၊၊

ဒပ်မန် နူအင်ဝ ဒးစှ်ေဒုင်လဝ် ပ္ဍဲပြန်၊၊ နူကဵု ဟံသာဝတဳပၠန်တုန်လေဝ် ဂကောံမြုဝန်ဍုင်ဂမၠိုင် ချပ်ရေင်သကအ်တုဲ သွက်ဂွံကလေင်သီကေတ်အင်ဝ ဗွဲမပြဟ်မာန်ဂးတုဲ ဗလးဏာ ဒပ်ပၞာန်ဗွဲမဇၞော်ရ၊၊ ဆဂး အခိင်ဂှ် စိုပ်အာအခိင်ကၞောတ်သၞာံရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ပၞာန်မဇီုရေင်သကအ်ကွေဟ်ဟ်ဂှ် စိုပ်အာအခိင်ဗြဲရ၊၊ ဒြဟတ်ပၞာန်မန် ပၞာန်ဂၠုင်ဂှ် ဒးဘဲဗြဲကျာကီု ဘဲပၞာန်ကီုတုဲ ဒးလီုလာ် ကျသ္ၚောံဗြံအာရ၊၊ ဟိုတ်နူကျပၞာန် ပ္ဍဲအလန်ဏအ်ဂှ်တုဲ ဒြဟတ်ဟံသာဝတဳ ဍိုန်လျစှ်ေအာ ဗွဲမလောန်ရ၊၊

ဒြဟတ်ပၞာန် အောန်စှ်ေဗက် ဂကူမန် မဟီုအရေဝ်ဗၟာတုဲ မဒုင်ပလဝ် ဂကူဗၟာ ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါ၊ ပ္ဍဲဍုင်ပြန်တအ်ဂှ် ကတဵုသပုန်တုဲ ဒပ်ပၞာန်မန် ပ္ဍဲကဵုပြန်ဂှ် ဒးဒြေပ်တိတ် နူဍုင်ရ၊၊ ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါဂှ် ၜိုန်ရ ကလေင်ထိင်မာန်၊ သပုန်တအ်ဂှ် ဗက်ရပ်ထိင်မာန်ကီုလေဝ် ဍုင်ကွာန်ဓရံက်ဓရာ်အာရ၊၊ ဒေသမၞိဟ်မဟီုအရေဝ်ဗၟာဂၠိုင် ဗွဲတၟေင် ဒေသလတူဍုင်လ္ဂုင်တအ်ဂှ် အဓိကိုရ် ကောန်ဂကူ အကြာဂကူမန် ကဵု ဂကူဗၟာ ကတဵုဒှ်တုဲ ဂကူမန် နူဒေသတအ်ဂှ် ဒးဒြေပ်ဒဴစှ်ေကၠုင် လပါ်ဍုင်လ္ဂုင် ဍုင်ဗဂေါရ၊၊ အဝဵုသြဇာမန် ပ္ဍဲဒေသဂှ်လေဝ် အိုတ်အာရ၊၊

ညးဇၞော်ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် အံင်ဇေယျဂှ် ဂွိင်ဖေက် ဇကုဟွံကလိဂွံအဝဵုတုဲ ကောန်ဨကရာဇ်အင်ဝတြေံ မပၠဒၟံင်ဒပ် ကရောမ်ဇကုဂှ် ဇကုဂစိုတ်ထောအ်တုဲ ဇကုဂွံဒှ် ဨကရာဇ်သၟိင်ဗၟာရ၊၊ အခိင်ညးစိုပ် ဍုင်ပြန်ဂှ် ဂကူအာမေရဳယာန် ဂြဳဂေါရဳ အာဝေလ် (gregory Aves) အာခစညးရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဟိုတ်နူဒြဟတ်ပၞာန်မန်အောန်တုဲ ဂကူယူရောပ် အင်္ဂလိက် မန်မကဵုလဝ်ဒၞာဲ ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း)ဂှ်ကီု၊ ပြင်သေတ် မန်ကဵုလဝ်ဒၞာဲ ပ္ဍဲဍုင်သြေင်ဂှ်ကီု ချပ်ကၠုင် သွက်ဂွံပံင်ကဵုဗၟာအိုတ်ရ၊၊ ညးဒြဟတ်ဇၞော်ၜါ ပြင်သေတ် ကဵု အင်္ဂလိက်ဂှ် ဒှ်ဂကူသၞတမ်ကဝ်တုဲ ပြိုင်ပကာန်ဒၟံင် ရေင်သကအ်ရ၊၊ ညးတအ်သီုၜါဂှ် မိက်ဂွံဂွံဒၟံင် သီုဒၞာဲဖအိုတ်ရ၊၊ ဆဂး နကဵုမန် ညးလဵုမွဲလေဝ် ဟွံကဵုလဝ် ဒၞာဲဂၠိုင်င် ဇၞော်ဇၞော်ရ၊၊ ယဝ်ရကဵုမ္ဂး ဍေဟ်တအ် ကလေင်သီဇကုမာန်ဂှ် မန်တအ်တီလဝ် ဒှ်မာန်ရ၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကဵုလဝ် ဒၞာဲသီုညးၜါတုဲ အကြာဒြဟတ်ၜါဂှ် ကလေင်ထိင်လဝ် အဝဵုသြဇာ ညးမွဲကုမွဲ ညံင်ဟွံဂွံဇၞော်တိုန်ရ၊၊

နကဵုအရီုအဗင် ဂြဳဂေါရဳတုဲ ကလုတ်ဗၟာအာဆဵုကဵု သကိုပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက် ဟေန်ရဳဗရက် (Henry Brooke) မၞုံပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်မာန်ရ၊၊ အင်္ဂလိက်ကဵုဗၟာ တုပ်အာစိုတ် ရေင်သကအ် နကဵုအင်္ဂလိက် ကဵုအရီုအဗင် နကဵုဒြဟတ်ပၞာန်ကီု သီုကဵုဒြဟတ်လွဟ် ကုဗၟာ စဵုကဵုသီကေတ် ဍုင်မန်သီုဖအိုတ်မာန်ရ၊၊ ကာလသီဂွံတုဲမ္ဂး ဗၟာဒးကဵုအင်္ဂလိက် ဒၞာဲဗဒိုပ် ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်၊ ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်ဂှ်တုဲ ကုပြင်သေတ်ဂှ် ဒးထဍေင်ပ္တိတ် နူကဵုဒေသဂှ်ရ၊၊ ပြင်သေတ်လေဝ် ကၠတ်ဗလးဏာမၞိဟ် သွက်ဂွံပံင်ကဵု ဗၟာကီုရ၊၊ ဆဂး နကဵုအရီုအဗင်ပူဂိုလ်ဂှ် အံင်ဇေယျဒုင်တဲတုဲ နကဵုကမ္မဏဳ (ဝါ) နကဵုဂကူဂှ် အံင်ဇေယျ ဟွံဒုင်တဲရ၊၊

ပရေင်ပံင်တောဲ အကြာဗၟာ ကဵု အင်္ဂလိက် ညံင်ဂွံလီုဂှ် နကဵုနဲကလုတ်ကီု နကဵုနဲပၞာန်ကီု ၜိုန်ရ ဥပ္ပရာဇာ ဂစာန်ဂၠိုင်ကဵုနဲကီုလေဝ် နကဵုပူဂိုလ်သကိုပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက်လ္ၚဵု ပါလုပ်ကၠုင် လပါ်မန်ကီုလေဝ် နကဵုဂကူအင်္ဂလိက်ဂှ် ဟွံပါလုပ်ကၠုင် လပါ်မန်ရ၊၊ 

ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ဒှ်ဍုင်ကိစ္စဇၞော် သွက်ပၞာန်ဟွံသေင်၊ ဒှ်ဍုင် ဒၞာဲဒတန်ဓါတ်ကျာ်ရ၊၊ ဆဂး ဒပ်ပၞာန်အံင်ဇေယျ စၞးအာဗတိုက်သြေင်ဂှ် လုပ်ဖျေဟ်ထောအ်ဒပ်ဇကု ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်ရ၊၊ ကျာ်စုလောဟ် (ဆူလေ)ကဵု ကျာ်လ္ဂုင်ဂှ် ပဒၞာဲဗဒိုပ်ဇကုရ၊၊ အတိုင်စၟတ်သမ္တီမ္ဂး အံင်ဇေယျ ဖျေဟ်ထောအ်က္ဍိုင်ကျာ်လ္ဂုင် မတ်မၞိက်ၚုဟ်က္ဍင်င်ဂှ် ကေတ်တုဲ ကဵုတၟာဲတဲ ကုအင်္ဂလိက် သွက်ဂွံဂွံလွဟ်ရ၊၊ ဟိုတ်နူဒပ်ဗၟာ မဖျေဟ်လဝ် ပ္ဍဲကျာ်တုဲ မန်ဟွံဂံင်ပန်တုဲ ဖအးထောအ်ဗၟာ နူလ္ဂုင် ဟွံမာန်ရ၊၊ ဗၟာ၊ အင်္ဂလိက် ကေုာံ သကိုပ်ပၞာန်ပြင်သေတ် ပံင်ကောံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၁၈ ဂိတုဒဂိုန် ၃ စွေက်ဂှ် လုပ်သီဂွံ ဍုင်သြေင်ရ၊၊ နူဂှ် ပၞာန်ဗၟာ၊ ပၞာန်အင်္ဂလိက်၊ ပၞာန်ပြင်သေတ် ဇက်ကၠုင်တုဲ ဗိုင်လဝ် ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ တၞဟ်နဂွံဗၜိုဟ်လလံပၞာန်တုဲ နကဵုခမဳသင်မန်၊ ခမဳသင်ဗၟာ၊ ခမဳသင်သေံ အာပညဳပညပ် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံကီုလေဝ် အံင်ဇေယျ ဟွံဒုင်တဲ၊၊ ယဝ်ရ ပအပ်ကဵု ကောန်ဝုတ်ဨကရာဇ်မန် မိဂုဏ် မ္ဂး နုက်ကဵုပၞာန်ရောင် ဟီုနင်ကီုလေဝ် ကာလကလိဂွံ ကောန်ဝုတ်ဨကရာဇ်တုဲလေဝ် ဟွံနုက်ပၞာန်၊၊ အလဵုဇကု ဨကရာဇ်ဟံသာဝတဳ တၠညးဗညာဒလ အာပညဳပညပ် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံဂှ် ရပ်ကၠေင်ထောအ် တၠညးဗညာဒလတုဲ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ဂိတုပသာ် ၄ စွေက်ဂှ် လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳတုဲ ဂိတုပသာ် ၆ စွေက် ကၟာင်ဍုင်ဟံသာဝတဳသရိုဟ် ပၞာန်ဗၟာလုပ်စိုပ်ဍုင်တုဲ ဂတဂှ် ၜါပိတ္ၚဲဂှ် ဗၟာသီဂွံအာ ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊

ဟံသာဝတဳလီုတုဲ	

ဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳ စိုပ်အာသၟဝ်တဲဗၟာတုဲ

တၠညးဗညာဒလဂှ် ရပ်ဏာ ကြိုင်စွံလဝ် ပ္ဍဲမုဟ်သဝ်ပေါဝ်၊ ဗွဲကြဴ နကဵုဒုဟ် မဆဝ်မ္ၚုဟ် မန်ညံင်ဂွံတဝ်စၞေဟ်တုဲ ကေတ်နင် ဍုင်လ္ဂုင်တုဲ ကုတ်ဂစိုတ်ကအ်၊၊
ကောန်ဂကူမန် ၜိုတ်မရပ်ဂွံဂှ် မၞိဟ်မသွံစဂွံဂှ် သွံစ နဒဒှ်ဍိက် မၞိဟ်မွဲ မသုန်စှ်ော၊ အစိတ်၊ ၜါစှ်ော၊ စှ်သုန် ဗွဲမဗဗွဲကဵု အဝဲခန္ဓကာယ၊
ကုမၞိဟ်မသွံစ ဟွံဂွံ၊ သွံဟွံအိုတ် သှ်ေဒၟံင်တအ်ဂှ် စုတ်ကဵုစာတ်တုဲ စံင်ဂစိုတ် သီုဖအိုတ် ဒစိတ်စာတ်၊
ခမဳသင်မန်ပိလ္ၚီပြင်င်ဂှ် ကဵုစိင်လိုန်တုဲ ဂစိုတ်၊၊ နကဵုဓဝ်ပတှ်ေညးတအ် အလဵုဇကုညးတအ် ဂစိုတ်ဟွံသေင် ကဵုစိင်လိုန်တုဲ မဂစိုတ်မ္ဂး ညးတအ် ဟွံကလိလောန် ပါဏာတိပါတကမ်တုဲ ကဵုစိင်လိုန်တုဲဂစိုတ်၊၊ 
ဒြပ်ရတ်ထဝ်သြန် မကေတ်ဏာဂွံတအ်ဂှ် ဖ္ဍိုက်ကဵုက္ၜင်တုဲ ဖျဴဏာဍုင်ဗၟာ၊ အရာမကေတ်ဏာ ဟွံမာန်တအ်ဂှ် ကဵုစံင်ပလီုထောအ်၊၊
အရာမဒှ်အာဲကၟာဲမန် မပ္တံ လိက်တၟအ်တအ်ဂှ် ၜိုတ်မဆဵု ကဵုတက်ပကဝ်ထောအ်ဖအိုတ်၊ ယၟုကျာ်ဂှ် စၞးကျာ်ဂှ် ဒးစုတ် ရွှေ ညံင်ရဴ ဍုင်မုဟ်သဝ်ပေါဝ်ဂှ် မစုတ် ရွှေဘို ကီု၊၊
အတိုင်မတုပ်လဝ်စိုတ် ကုအင်္ဂလိက် ဍုင်သြေင်ဂှ် ဟွံကဵုဒှ် ဌာန်ဒတန်မၞိဟ်မံင်၊ စၞးဂှ် ဗဒှ်ပတိုန်လ္ဂုင်တုဲ ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ကဵုဒၞာဲ ကုကမ္မဏဳ (ဝါ) ဒပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက် မဖျေဟ်ဒၞာဲ၊ တုဲပၠန် ဒၞာဲအင်္ဂလိက်တြေံ မန်မဖျေဟ်ကဵုလဝ် ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်ဂှ် ကဵုအင်္ဂလိက် ဆက်မံင်အာ၊၊ 
က္ဍိုပ်သကိုပ်ပြင်သေတ် မၞုံပ္ဍဲသြေင်ဂှ် ဂစိုတ်ထောအ်၊၊ ဟွံကဵု ဒၞာဲကုပြင်သေတ်၊၊ အင်္ဂလိက်မွဲဓဝ် သှ်ေပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ သကုတ်သၟဝ်၊၊ ဂုဏ်ဖိုဟ်ဍေဟ်ဂှ် ပြင်သေတ် ဟွံမဲတုဲ ဂတဂှ် သၞာံဟွံလအ်ကွေဟ်ဟ် အင်္ဂလိက် သီကေတ်ဏာ သီုဖအိုတ်ရ၊
နူ ဝဳကဳမန်

== လိက်မာတင်ဂ ==

လိက်မာတၚ်ဂ

✍(ဘဒ္ဒန္တ − ညာဏဝံသ) ဒူရာ ဘာဇၞော်

(နမောတဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသ)

ကလေၚ်တက်ပ္တိုန်လဝ်လ္တူဝဳကဳပဳဒဳယာဘာသာမန် စၟတ်တ္ၚဲ (16-8-2020)မဒှ်ကီုရ ။


မာတိကာ
၁	မုက်လိက်−၁
၂	မုက်လိက်−၂
၃	မုက်လိက်−၃
၄	မုက်လိက်−၄
၅	မုက်လိက်−၅
၆	မုက်လိက်−၆
၇	မုက်လိက်−၇
၈	မုက်လိက်−၈
၉	မုက်လိက်−၉
၁၀	မုက်လိက်−၁၀
၁၁	မုက်လိက်−၁၁
၁၂	မုက်လိက်−၁၂
၁၃	မုက်လိက်−၁၃
၁၄	မုက်လိက်−၁၄
၁၅	မုက်လိက်−၁၅
၁၆	မုက်လိက်−၁၆
၁၇	မုက်လိက်−၁၇
၁၈	မုက်လိက်−၁၈
၁၉	မုက်လိက်−၁၉
၂၀	မုက်လိက်−၂၀
၂၁	မုက်လိက်−၂၁
၂၂	မုက်လိက်−၂၂
၂၃	မုက်လိက်−၂၃
၂၄	မုက်လိက်−၂၄
၂၅	မုက်လိက်−၂၅
၂၆	မုက်လိက်−၂၆
၂၇	မုက်လိက်−၂၇
၂၈	မုက်လိက်−၂၈
၂၉	မုက်လိက်−၂၉
၃၀	မုက်လိက်−၃၀
၃၁	မုက်လိက်−၃၁
၃၂	မုက်လိက်−၃၂
၃၃	မုက်လိက်−၃၃
၃၄	မုက်လိက်−၃၄
၃၅	မုက်လိက်−၃၅
၃၆	မုက်လိက်−၃၆
၃၇	မုက်လိက်−၃၇
၃၈	မုက်လိက်−၃၈
၃၉	မုက်လိက်−၃၉
၄၀	မုက်လိက်−၄၀
၄၁	မုက်လိက်−၄၁
၄၂	မုက်လိက်−၄၂
၄၃	မုက်လိက်−၄၃
၄၄	မုက်လိက်−၄၄
၄၅	မုက်လိက်−၄၅
၄၆	မုက်လိက်−၄၆
၄၇	မုက်လိက်−၄၇
၄၈	မုက်လိက်−၄၈
၄၉	မုက်လိက်−၄၉
၅၀	မုက်လိက်−၅၀
၅၁	မုက်လိက်−၅၁
၅၂	မုက်လိက်−၅၂
၅၃	မုက်လိက်−၅၃
၅၄	မုက်လိက်−၅၄
၅၅	မုက်လိက်−၅၅
၅၆	မုက်လိက်−၅၆
၅၇	မုက်လိက်−၅၇
၅၈	မုက်လိက်−၅၈
၅၉	မုက်လိက်−၅၉
၆၀	မုက်လိက်−၆၀
၆၁	နိဿဲ
မုက်လိက်−၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကျာ်သမ္ဗုဒ္ဓ နာမတုလံ၊ ဟွံမွဲပ္တောံၜတ် အိုတ်သတ်လောကံ၊ သောဘဂဝါ ဗုဒ္ဓအရဟံ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အန္တအန္တံ၊ ဗုဒ္ဓဂုန္နံ အဟံဝန္ဒာ၊ ဍောၚ်ဓရ်ကျာ်တြဲ ဇၟန်ဗၠဲဒွါ၊ ပိဋ္ ကပိ သီုပိပြကာ၊ ဒစာံစှော်လ္ၚီ ကဵုပန်လ္ၚီကၠာ၊ မိက်ဂွံဒ္ဂေတ် လၟေတ်ဒေသနာ၊ မၚ်မွဲဂွံဗၠး နူပဝိဇ္ဇာ၊ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အနန္တအနန္တာ၊ ဓမ္မဂုန္နာ တန္ဒာမိဟံ၊ သၚ်ၜါပြကာ မဟာတုလံ၊ မၚ်မွဲလဝ်ကၠာ သာသၞာဗုဒ္ဓံ၊ သံဃဂုန္နံ အဟံဝန္ဒာ၊ မာတာပိတု ဂုရုပဇျာ၊ ဂုန်မဇၞော်လှဲ လ္တူအဲကၠာ၊ ခါမသၟဟ်စိ တိသုန္ဓရာ၊ မွဲသာ်တိုန်အဵု သၟဟ်ကဵုဂၚ်္ဂါ၊ ဟွံတုပ်သၟဟ်စိ ဂုန်မိမၜါ၊ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အနန္တအနန္တာ၊ ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ လ္ၚောဝ်ကၠာရအဴ။


ဘုမ္မဇဵုရ ရုက္ခဒေဝတဴ၊ အကာသပၠန် မရာဇ်ပန်နှဴ၊ ဗဳနာဲယၟု ဗဳသၞုဗဳသဴ၊ အိန်ဗြီုယီုမာ ဒေဝသွဝ်တရဴ၊ အဲဍိက်ရဴဂဴ ပူဇဴသကာ၊ သ္မိၚ်ဂိတုသ္မိၚ်တ္ၚဲ သ္မိၚ်ဗြဲသ္မိၚ်ကျာ၊ ပၟၚ်ဟေမဝန် သဳဒန်ဂၚ်္ဂါ၊ ဝိသုန္ဓရဳ မနဳခလာ၊ သြဿဝတဳ သဏ္ဍဳမိဒ္ဒြာ၊ လက္ခမ္မဳစိ ဝိနာယကာ၊ အိုတ်ဒေဝတဴကွေံ ဂၠးစက္ကဝါ၊ အဲဍိက်ကလံကၠာ သီုကဵုဒွါပိ၊ ဖဵုကလံရ သရဏစိ၊ ဖဵုကလံအ္စာ ၜါမကဵုမိ၊ ဖဵုကလံအဴ ဒေဝတဴမဂ္ညိ၊ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ လောကဝုတ္တိ၊ သဗ္ဗယဲပၠန် ပကဵုစောန်ကၠိ၊ ဗၞတ်အာယုက်ကၠာ ကဵုမြာသုခိ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ညိ သီုသတိညာဏ်၊၊

မုက်လိက်−၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဆန္ဒလၚ်္ကာ မြာကဵုချပ်မာန်၊ ပါဠိရထ သဗ္ဗနိဒါန်၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပကဵုတိုန်စှ်ေ ကဵုတၟးပ္ဍဲညာဏ်၊ ပကဵုဝိုက်ဝုဲ ပကဵုထုဲကြာန်၊ ကဵုအဲချပ်မာန် ပ္ဍဲညာဏ်ကဝိ၊ ဟိုတ်ကဵုဝါသနာ ပြေၚ်ဏာယတိ၊ ဓမ္မဒါန်အဴ သၟိက်ပူဇဴညိ၊ သၟိက်လလောၚ်ကမြဴ ဓရ်သ္ဍဴမူဏိ၊ လၟေၚ်ဓမ္မ ရထပါဠိ၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်မဂ္ညိ၊ အဲမာဲယှိုဲလေန် ဟေၚ်ဆာဲဖိဖဳ၊ သၟိက်ဇန်လဝ်ညိ ကဝိလၚ်္ကာ၊ သၟက်ကောန်ဂကူ လ္ဂူဓရ်မေတ္တာ၊ ကွိုၚ်ကွုဲဟွံဖေက် ဗ္ဒေက်ဖျဝ်ကာယျာ၊ ဟွံရိုဟ်စရ ရုပ္ပခန္ဓာ၊ သွက်ဂွံဗှ်လောဲ ဆန်ဗွဲလၚ်္ကာ၊ ယၟုလိက်ကီု ပိုဲဟီုကဵုကၠာ၊ ကဵုဂွံပြာထာ လိက်မာတၚ်္ဂ၊ ကာလၜတ်ၜတ် ဗောဓိသတ္တာ၊ ဟံၚ်ပြာ်ရဲတဳ ပ္တိတ်ဝဳရိယ၊ ၜိုတ်လွဳဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဒဵုဒဴနိဗ္ဗာန် ပြာ်ဟွံမာန်ရ၊ ဂလာန်သာ်ဂှ် တွံအဂါမ၊ ပိုဲဟီုကဵုရ က္ညကၠၚ်ညိကၠာ၊ မိၚ်ဂွံဒှ်မ ဗိဇ္ဇဆက်အာ၊ မိၚ်ဂွံဂၠာဲဟေန် ဒက်ဂြေန်စိတ္တာ၊ မိၚ်တုဲဂွံလွဳ ပါရမဳမြာ၊ မိၚ်မၚ်မွဲဒး ကြဗၠးဒက္ခာ၊ ယဝ်ဂွံမိၚ်လဝ် ဓရ်သမ္ဗုဒ္ဓါ ကြဴတုဲမွဲဝါ မြာသုခညောန်၊ လိက်ဇၟန်ဗၠဲ ကာအဲဆန်၊ (၁)သက္ကရာဇ်ကီု ပိုဲတိတ်ဟီုပ္တန်၊ သုညနဝ ဒွါရဨကန်၊ ဖဝ်ရဂိုန်စိ ပိမံက်ပြဲလောန်၊ အာဒိုတ်ဒှ်တ္ၚဲ ပ္ဍဲစှ်ခၞောန်၊ နက်သတ်ဟီုတွံ ဒှ်ၜါစှော်ပန်၊ မူဒၞာဲဂွံဆန် သန္ထာန်ဒေသ၊ ကိုပ်အဒိကၠာ ယက္ခာဒဳပ၊ ကံခၟိုၚ်အဴ ကြဴခုတ်နာမ၊ မုဟ်ရိုတ်ဍောတ်ကွာန် ဋ္ဌာန်ဂှ်မူလ၊ သ္ၚိဇိုၚ်ဍာန်ကၠာ ဖျာဗေသဇ္ဇ၊ ကရောံသွံဂဥုဲ တုဲဂွံဆန်ရ၊ ထံၚ်လဝ်သောတ တ္ညကၠုၚ်ညိအဴ၊ လၟိဟ်ဍုၚ်ဇၞော်အဴ စှ်တြဴရ၊ ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ် ၜိုဟ်သိုဟ်လောန်တဴ၊ ဒဵုဗိုၚ်လဝ်ပၠန် ဆုဒုန်ဍိုပ်ဍဴ၊ သဝ်ဇဝ်ပေၚ်ရ သီုသၠသီုပ္ကဴ၊ အဒေါဝ်ဂှ်အဴ မဒှ်ဂၞဴဍုၚ်၊ ကၟာပ်ပိထပ် ညဳညပ်သဝ်သၠုၚ်၊


မုက်လိက်−၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အကြာဂှ်ပၠန် ၜံက်ကၠောန်ခါဲကြုၚ်၊ တြၚ်ပန်ကၠာ လုပ်အာတိတ်ကၠုၚ်၊ သတြုဂြိုဟ်စာ ဂွံဒၞာဒုၚ်၊ ပ္တိုန်ကၟာၚ်ဍုၚ် သၠုၚ်သဝ်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ သၠဲဍုၚ်ရော ပိယောဇနာ၊ ပန်ကၠၚ်ဒးရး တပ်တးညဳသာ၊ အပ္ဍဲဍုၚ်ဟေၚ် ပြုပြေၚ်နာနာ၊ ဥဒျာန်ဍုၚ်စိ ဘိသေဓနန်၊ ပြာသာဒ်အဆံၚ် ညံၚ်ဝေဒယန်၊ ဂ္ညိဂ္ညာတ်လဝ်ကွေံ နဂၠးထဝ်သြန်၊ ဗြံက်ဗြပေၚ်တဴ ပ္ကဴသၠဇာဗြောန်၊ ဂးပြာသာဒ်နန် စိစောန်ပြေၚ်ဖျဳ၊ အဆံၚ်ဂၠိုၚ်သာ် ဂၞကျာ်ဒေဝဳ ဗၞတ်လၟိဟ်တုန် မသုန်ကၠံညဳ၊ ပြပြေၚ်လဝ်သၟတ် နန်ကၠတ်ကျာ်သြဳ၊ လျးထဝ်ဖၞောတ် လျးမတ်လလဳ၊ ပ္ကဴဒုၚ်ဗွုတ် ပါန်မုတ်ပါန်ခဳ၊ လျးရတ်လလဳ နန်ဒေဝဳဗြဴ၊ မှောၚ်မှနၚ်စၚ် လဗၚ်ဖက်နှဴ၊ ဇၞော်ဇၞော်ဍောတ်ဍောတ် သ္ၚိကၠတ်ကၠံပ္ကဴ၊ တိုက်အမာတ်စိ သ္ၚိသၞာဲဒဴ၊ သေဏၚ်္ဂအဴ သ္ၚိသၞာဲဒဴ၊ တိုက်လွဟ်ပၠန် ကောန်ပၞာန်မွဲသာ၊ တိုက်ကၠိက်ယာတ်သွံ တိုက်ဇွောံအဟာ၊ တိုက်ဖံမန်ဒိုၚ် ဗာတ်ကိုၚ်သီုခရာ၊ ဆာၚ်မံၚ်လဒု ဗရုကြဵုဇာ၊ တိုက်ကဵုတိုက်ဗ္ဂါ ဟာန်ဇာစိစောန်၊ ရုၚ်ကဵုရုၚ်ဟေၚ် ဝၚ်ကဵုဝၚ်ခၠန်၊ ရုပ်ချေံရုပ်စိၚ် ရုပ်သၟိၚ်ကုတ်ဒန်၊ သ္ၚိကဵုသ္ၚိဂၠောဲ ဗၚ်ဗွဲလီုဝန်၊ ဓမာတ်ရဲဖျာ တမ္ၚာလုလန်၊ ဂၠံၚ်ကဵုဂၠံၚ်ဗျာၚ် ဇၟာပ်သွာၚ်ဒိုဟ်ပန်၊ တိုက်သေဋ္ဌဳပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ ဂြပ်ရတ်ထဝ်သန် ဟွံတီနန္တာ၊ ဍုၚ်သ္အာၚ်ရောၚ် ဟွံဂံၚ်ပ္တောံၜါ၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် အာကၠုၚ်ဟောဒြာ၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် ဍိုက်ကွဳမွဲသာ၊ ညံၚ်ဂြုန်ဇက်ဂၠောဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကၠုၚ်အာ၊ ဆာဲရာၚ်သ္အဳဗ္ဂါ ကၠုၚ်အာလီၜန်၊ စရာဲဍုၚ်ကၠာ ရာဇာဂြိုဟ်ပၠန်၊ ယဝ်ရချူအာ သၠရိုတ်တာအောန်၊ ချူကှ်ေဟွံအိုတ် လၟေၚ်ပိုတ်ဗျဥ်၊ ဗၞတ်ဆညိည ဟီုပၠလက်သန်၊ လၟေၚ်ဍုၚ်ပၠန် တန်လဝ်ကၠာရ၊ . . . . .။


မုက်လိက်−၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လၟေၚ်ဖဵုဂုန် တွံပၠန်ဂတ၊ ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ် ၜိုဟ်သိုဟ်ကာယျ၊ သၟိၚ်ဘိမ္မသာ မဟာရာဇာ၊ တၠက္ဍိုၚ်သန် နန်ဘိသေခ၊ ဂကောံဍုၚ်အဴ စှ်တြဴရ၊ ဍုၚ်ဝွံပဋ္ဌမ ကျာ်တြဲတ္ညတန်၊ သၟိၚ်ဘိမ္မသာ သဒ္ဓါပြဲလောန်၊ သိုၚ်လဟဵုလဝ် ဘာထဝ်ဘာသန်၊ ဘာဝေဠုဝန် သီုကွန်စိစောန်၊ ကဵုဒါဂၠိုၚ်သာ် တ္ညကျာ်နိမန်၊ ကျာ်သီုအရှန် တ္ညတန်တဴရ၊ ပ္ဍဲမမံၚ်စိ ပိတ္ၚဲဂတ၊ ကြိုက်သၟိက်ကဵုဒှ် တွံဒေသ၊ မၞးၜါပၠန် ကွးသန်ဇဲယ၊ မွဲဂးယၟု ဥပတိဿ၊ မွဲဂှ်တုန်ရော ဂးကောလိတ၊ ဟွံစှ်ေစိုတ်ရ ပြဝအ္စာတဳ၊ ဓရ်မစုပ်ကၞတ် ပ္တိတ်ဓတ်ဂၠာဲလွဳ၊ အလုံဍုၚ်ရး ဟီုဂးဂၠာဲသ္ၚေဝ်၊ ဟွံဂွံဆဵုသၟတ် စံၜတ်ဂၠာဲဇဳ၊ ဟွံဂွံဆဵုအဴ ကၠေၚ်စဴအနဳ၊ ပ္ဍဲလုပ်ဍုၚ်ဂှ် ညာတ်ဒဒှ်အရဳ၊ ကၠုၚ်အာတ်ပါန်ယဵုတဲ ဓဝ်မပြဲဂ္ညိ၊ ဖျေံက္ဍိုပ်လ္ၚောဝ် ကၞိပ်လျောဝ်တိ၊ ခါဂှ်ထေရ ဟွံလဇညိ၊ ထေအဿဇိ နကြိတွံကဵု၊ ဗၞတ်ၜါဂါထာ ဟွံခြာဒစဵု၊ ဥပတိဿ တၠကုသဵု နဲလ္ၚီကွေံ တီကၠးလၚ်ပြဵု၊ မကၠိဂွံကၠာ သောတာပတ္တိဖဵု၊ မိပ်စိုတ်ပူမှ် တဲစရှ်ယဵု၊ စ္ဍးစဴတုဲအဵု ဟီုကဵုအ္စာ၊ ယွံလေဝ်တိက္ခ တၠဒါယကာ၊ ချိုန်လၟုဟ်အဲ လန်ထဲကၠုၚ်အာ၊ ဓဝ်မစိုပ်သိတ် လအိတ်ရှ်သာ၊ အဲဂွံမိၚ်ရ နသောတဒွါ၊ ယဝ်နွံဂၞပ် ပချပ်စန်စာ၊ ညံၚ်ပိုဲဂွံအာ ဋ္ဌာန်ဘာကျာတြဲ၊ သန်ဇဲယကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ ယွံလေဝ်ကွးအဲ၊ ရာဇာဂြိုပ်ကၠာ အ္စာဆအဲမွဲ၊ ချိုတ်လဝ်ကဵုချိုတ် ဒဵုလ္အိတ်သ္ကန်ဒဲ၊ ပကွးကျာ်တြဲ အဲအာဟွံမာန်၊ ဥပတိဿ တွံနကယျာန်၊ ယွံလေဝ်အ္စာ ပသၚ်္ကာကြာန်၊ ဓဝ်အ္စာတွံ ဟွံဒှ်ဂလာန်၊ ရုပ်နာံဟွံပၠိုတ် ဟွံပိုတ်ဝိညာဏ်၊ တွံဓဝ်ကေတ်လာပ် ဇၟာပ်ဍုၚ်ဇၟာပ်ကွာန်၊


မုက်လိက်−၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကၠတ်စမဒါန် ဂလာန်အ္စာတွံ၊ ဂွံစသုၚ်ဖဲ ပ္ဍဲချိုန်လၟုဟ်၊ ဒ္ဂေတ်အာကြာန် နိဗ္ဗာန်ဟွံဒှ်၊ လံညိဗျုအာ ဇရာဟွံရုဲစှ်၊ တာပိုတ်ကၞတ် လာဘဇတ်ကှ်၊ ဒုက္ခမတ်ဇျဟ် ကြဴဒှ်ရအ္စာ၊ တဳသန်ဇဲယ ဟွံဂွံညှာတာ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ကွးတံညံၚ်အာ၊ မၞိဟ်ဒိုဟ်ဓီုလောန် မၞိဟ်အောန်ပညာ၊ ကၠုၚ်ကဵုအဲရ ဍေံပရှ်သာ၊ မၞိဟ်နွံပညာ အာကဵုကျာ်တြဲ၊ မၞိဟ်ဍေံအောန်ညာဏ် ကဵုဒါန်ကဵုအဲ၊ လာပ်အဲဟွံပိုတ် ဟွံအိုတ်ကြဴတဲ၊ ကွးတံပဂွိၚ် တြဴဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ကွးတံညံၚ်အာ အာပနိဿဲ၊ ကံအဲကဵုအဲ ပကော်ဂြဲရ၊ မိၚ်တုဲလ္အိတ် ဥပတိဿ၊ ညးၜါတုန်ရော သီုကောလိတ၊ သီုညးၜါပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ သၟိက်ဂွံတိတ်အာ ဘာမှာဗုဒ္ဓ၊ သ္ပိုၚ်လ္တက်ရ တၞဟ်နယကြာ၊ ကွးအ္စာတဳ မဂၠိုၚ်သ္အဳဗ္ဂါ၊ ဗၞတ်မသုန်ကၠံ ဂကောံရဲသာ၊ ဒှ်တိုန်ဂြုက်ဂြေက် သၟိက်ဗက်ညးၜါ၊ ညးညးအဲအဲ ကွာ်ဂၠောဲဗက်အာ၊ အဏံဘာအ္စာ ပၟာသုသာန်၊ လ္ၚုကှ်သံၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံမာန်၊ အ္စာတဳဂရေက် ဒြေပ်ဗက်ဂစာန်၊ ဒြေပ်အာသီုဓတ် လောတ်အဒေါဝ်ဍာန်၊ ကွးကလေၚ်ရံၚ် ဒှ်စံၚ်ခလာန်၊ က္တဵုဒှ်ဇြဟာန် ဆာန်ဍူအ္စာ၊ မၞိဟ်ကဝက်ဟေၚ် ကလေၚ်စဴအာ၊ ကဝက်အာကောံ ကရောံညးၜါ၊ ကွာ်အာမွဲဟာန် အာစိုပ်ဋ္ဌာန်ဘာ၊ ကောံရေၚ်သ္ကံ ဂဇံညဳသာ၊ ယဵုတဲဟောဒြာ ဝန္ဒနာရ၊ အာတ်ပါတ်တိုန်အဴ ယွံသ္ဍဴလောက၊ သၟိက်ဂွံခမဳ လွဳဓတ်သဳလ၊ ကြၚ်ကၠုၚ်စိုပ်ကွေံ ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ၊ နမေတ္တာဇဴ ဖ္အောဝ်လဴဂတ၊ သၟိၚ်သၚ်တၠဳ တ္ညခၞံညိအဴ၊ ကျာ်အ္စာဗြီု သီုလျးတြဴ၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဂွံညာတ် ပတ်ပဳတိဇဴ၊ ကျာ်သၟိက်လလောၚ် ဍောၚ်ဓဝ်ကမြဴ၊ ပါဠိပဋ္ဌမ ရထဖက်နှဴ၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်ဗွဲကြဴ၊ ညံၚ်ရဴဍောၚ်ပ္ကဴ ကမြဴဓဝ်ဂှ်၊ ကွးတဳရေၚ်ဗဂါ ၜါကၠံမသုန်စှော်၊


မုက်လိက်−၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဓဝ်စှ်ေစိုတ်တုန် အရှန်ဂွံဒှ်၊ ဥပ္ပတိဿ ကောလိတသၟဟ်၊ ၜိုန်မိၚ်အိုတ် စရိုတ်ကၠိုက်ကၠဟ်၊ ညးၜါညဳသၟဟ် ဟွံဒှ်အရှန်၊ မူဟိုတ်မ္ဂး ဟီုပျးလက်သန်၊ ဟိုတ်ပါရမဳ လွဳလဝ်ဂၠိုၚ်လောန်၊ ညးၜါကြဴဒှ် ဓယှ်တန်တန်၊ ဟိုတ်ဂှ်လဇ ဗွဲဂတတုန်၊ ညးၜါသၟဟ်န် ဇၞော်လောန်ပါရမဳ၊ ဥပ္ပတိဿ ဇၞတ်မပလွဳ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်ပၠန် ဟွံဗၠန်ဟွံချဳ၊ ဗၞတ်စှ်သုန်တ္ၚဲ နဲအိန်တက္ခဳ၊ ကၠေံစိုတ်ပၟဝ် ဓဝ်သၟိၚ်ခမဳ၊ ဇၞတ်မလွဳ ဒှ်အရဳပၠန်၊ ဂးကောလိတ ညးတၠအစောန်၊ ဗၞတ်ထပှ်တ္ၚဲ ကြဴတဲဒှ်အရှန်၊ သီုညးၜါရ တေဇပြဲလောန်၊ ဓယှ်က္ဍၚ်က္ဍီု အိုဿီုဒိုဟ်ပန်၊ ကျာ်မဂၠိုၚ်ဂုန် ဒေါဝ်အရှန်ကၠာ၊ ဥပ္ပတိဿ ကျာ်မပြထာ၊ ကွးသတုံရ ဓမ္မအစာ၊ သာရိပိုတ်ကၠာ မြာကျာ်ခုတ်ပ္တိုန်၊ ဂးကောလိတညး ညးတၠအစောန်၊ ဒေါဝ်အရှန်ကၠာ ကျာ်ပြာကတ်ပၠန်၊ ဒှ်ကွးဇွိမွဲ မပြဲလောန်သန်၊ မုဂ္ဂလာန်ပြဲ ကျာ်တြဲခုတ်ပ္တိုန်၊ ဣဒ္ဓိဗလပၠန် အစောံပြာထာ၊ ဂွံဓဝ်တုဲကီု သီုကဵုညးၜါ၊ ညာတ်ဓဝ်နိဗ္ဗာန် ဆာန်ဍူအ္စာ၊ သၟိက်ကဵုတိတ်ဗၠး နူပးဝိဇ္ဇာ၊ ၜိုန်ကော်ခဴရ ဟွံပကေၚ်ကာ၊ သီုကဵုညးၜါ ချပ်ပိုၚ်ခြာရ၊ ပိုဲဟိုတ်ဒှ်ကွး ဟွံဝးဓဝ်မၞ၊ ကျာ်မဂၠိုၚ်အသဝ် ယဝ်ဂွံဆောံမ၊ နဣဒ္ဓိသၟတ် ကၞတ်လောက၊ ဍဵုဍိုက်ဟီုဝေတ် ဖေက်ဒးကေတ်စ၊ ကသပ်ဝွံဂွံမြာ အ္စာသန်ဇဲယ၊ ချပ်တုဲဟေၚ်ရ လ္ၚောဝ်ပါဒပၠန်၊ ယွံကျာ်ဂမျိုၚ် ပၞာၚ်တိုၚ်တ္ကံပန်၊ တဳသန်ဇဲယ မူလပြာပ်ညောန်၊ အဒိကိုပ်ကၠာ အ္စာခုတ်ပ္တိုန်၊ ဟိုတ်နူသာ်ဂှ် ဂၠာဲချပ်ဗှ်ရန်၊ ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး သ္ဍးကိလေသန်၊ ကျာ်သ္ဍဴတ္ကံပန် ဝေတ်ဗ္တောန်ညိအဴ၊ ကျာ်တဲနာဲညး တၠလျးတြဴ၊ ခါဂွံမိၚ်ဒး တရးဝိတှဳဇဴ၊ အတိက်ကာလ ဘဝဗွဲကြံ၊ ကေၚ်ဂွံဝေတ်လဝ် ဖအောဝ်လလဴ၊


မုက်လိက်−၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
နွံဟွံမွဲဟာ ဗ္စာရံၚ်တဴ၊ အဒိတံအဴ တရံသ္ၚောဲခြာ၊ နညာဏ်ဒိပ်ဟေၚ် ဂြၚ်ရံၚ်ညာတ်အာ၊ တုဲကျာ်ဟီုဂး ယွံလေဝ်ကွးၜါ၊ သန်ဇဲယကီု သီုဒါယကာ၊ အဲဟီုဝေတ်အဵု ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုဝါ၊ ဘဝအတိက်ကၠာ ဂၠိုၚ်ဝါရမၞး၊ ရိုဟ်မဒှ်ကောံ ကရေအဲညး၊ ဓဝ်မဂၠိုၚ်နဲ ၜိုန်အဲဟီုပျး၊ မၞဗိုန်ဇၟံ ဍေံတံဟွံဝး၊ ယိုက်လဝ်ဇၞောန်မာန် ကယျာန်ဟီုဂး၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ သ္ဇက်ဂးနွံဟာ၊ သာရိပိုတ်ရ တေဇပြဲဖါ၊ မုဂ္ဂလာကီု သီုကဵုညးၜါ၊ မိၚ်ကျာ်ဟီုပျး တၟးစိတ္တာ၊ လၟေၚ်သာဒက ဘဝတမၠာ၊ သီုကဵုညးၜါ ခါဂှ်အာတ်ပါန်၊ ယွံကျာ်မဂ္ညိ ပလိုဟ်ဗောဓိယာန်၊ ကိုပ်အဓိရ မူလဂလာန်၊ ၜိုန်ဝေတ်တဴကီု ဟီုဂးဟွံမာန်၊ လၟေၚ်ဓဝ်ဂှ် တွံကဵုနိဒါန်၊ သၟိက်ယဵုဒုၚ်အိုတ် ပၠောပ်စိုတ်ဝိညာဏ်၊ က္တဵုဗဒှ်ဇြဟာန် ဆာန်ဍူယတ်သဒှ်၊ ပိုဲဍိက်တံကီု သီုညးတၞဟ်၊ သၟိက်ဂွံမိၚ်လဝ် ဍောၚ်ဓဝ်နွံရှ်၊ တၟေၚ်ဓဝ်ဂှ် တွံပၟိၚ်ညိအဴ၊ သၟိၚ်သဳစန်ဂြ နအနုဘဴ၊ ဂါံဍိုက်ကွဳသန် ဗ္ဂန်သိန္ဓဴ၊ အရံၚ်သာ်ကၟု သ္ဇုၚ်ဂွုၜတ်သဴ၊ ဂၠးကာသအဴ ဂၠိုၚ်တဴကျာ်သြဳ၊ နက်သတ်တာရာ ကျိုၚ်လှာပေၚ်ညဳ၊ ပၠေဲပၠေဲပၠဴပၠဴ ဖျဴဖျဴဖျဳဖျဳ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် ပေၚ်ပြောဲဝိထဳ၊ လျးကဵုလျး တၟးဗ္ဂဳ၊ တူဂၠံဝိထဳ ပေၚ်ဇဳရေၚ်ဗ္ဂါ၊ လ္ၚဵုဂှ်ပျးသဲ ဗွဲဒိက္ခိဏာ၊ လ္ၚဵုဂှ်ဍောတ်ဇၞော် ပျးညတ္တရာ၊ လ္ၚဵုကောံကလောံ ပ္ၚောံအမ္ဗာ၊ အရံၚ်ဗြာဗြာ ပျးအာတ္ကံပန်၊ ပျးတဴဟွံပိုတ် တရိုပ်စိုတ်ဇန်၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ ကၠုၚ်အာလဆန်၊ ဂွံညာတ်ရေၚ်သ္ကံ၊ မုဂြံလီုၜန်၊ မိပ်တဴစရိုတ် အဵုဇိုတ်ပူဗန်၊ အိုဿီုတ္ကံပန် ဗၞုဟ်သၟိၚ်စန္ဒြာ၊ ကျာ်သ္ဍဴဇမ္မု သၟိၚ်ဂိတုပၟာ၊ ဓဝ်ကျာ်နာဲညး လျူသာ်လွာ၊ အရံၚ်ဒးရး တၟးစက္ကဝါ၊ သၚ်မတုပ်သၟတ် နက်သတ်တာရာ၊ ကမြဴဓဝ်ပၠန် စိုတ်ဇန်လိုက်ဗာ၊ ရေၚ်တၠုၚ်ဏာ မြာစိုပ်နိဗ္ဗာန်၊


မုက်လိက်−၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကျာတၠဳဂှ် ဂၠိုၚ်တေဇဥာဏ်၊ ဂြၚ်ရံၚ်တီလောဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲသန်ဋ္ဌာန်၊ သၟိက်တွံကဵုပၠန် အရှန်မွဲဟာန်၊ လၟေၚ်အၚ်္ဂ ဓမ္မနိဒါန်၊ ဝေတ်ဗော်တဳဟေၚ် ပရေၚ်ဂလာန်၊ ကျာ်တၠဳဇျာန် နညာဏ်တွံရ၊ ယွံအရှန်တံ ဗိုန်ဇၟံညာဏ၊ သၟတ်ကလၚ်ရောၚ် ထံၚ်လဝ်သောတ၊ အတိက်တေံပြဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲကာလ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ ခုတ်ပ္ညဳနာမ၊ ဨကရာဇ ဗြမ်မရာဇာ၊ ဒးရးစိစောန် ပိုၚ်နန်ထာၚ်သွာ၊ မိပ်ဇြိပ်ရာၚ်ဆာဲ စရာဲဘောဂါ၊ ဂကူဗၞးပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ ရှ်ေသှ်ေမှာဗြီု မသ္တီုဘာသာ၊ မဇၞော်ဂကူကၠာ မဟာသာလ၊ ဟိုတ်ဂကူသွံ စွံဓဝ်မၞ၊ ညးသ္အာၚ်ဂှ် ညံၚ်ဟွံသၟဟ်ရ၊ ဟွံပဆောယျာ ကၠုၚ်အာရောံဆ၊ ညးသ္အာၚ်ဂှ်ဗတ်ဍုန်ပုၚ်သွ၊ ဟွံဒုၚ်စဟေၚ်ပါဲဝေၚ်စၞ၊ ဟိုတ်ဂကူရဒှ်မၞကီု၊ မဟာသာလ ရဲခစဗြီု၊ ဗၞးဝွံရ တေဇက္ဍၚ်က္ဍီု၊ မဂၠိုၚ်ယဿပတ် ဒြပ်ရတ်မသ္တီု၊ ဒစာံစှော်ကိုတ် တော်ဂိုတ်စိုန်သ္ကီု၊ ဗော်ဗၞးတံကီု အိန်သွီုအိုတ်အာဲ၊ ကၠံသွဝ်ဂူဗ္ၚ သဗ္ဗဂၠိုၚ်ဒၞာဲ၊ ပြေၚ်ဂၠံစိချေံ ပေၚ်သ္ဂေဟ်တက်နှာဲ၊ ကွဳဍောတ်ကွဳဇၞော် ပေၚ်ဗြော်စရာဲ၊ ဥဒျာန်ပ္ကဴကၠံ ဍိက်တံၜှ်ကွာဲ၊ မဂၠိုၚ်ပိုန်စရာဲ ဂၠာဲဟီုရောမာန်၊ သိုက်လှိၚ်တဴဟေၚ် ၜိုဟ်စိုတ်ရေၚ်ကာန်၊ လ္တူလွဳမာန် မဒါန်တမၠာ၊ ဗၞးဗြဴပၠန် တန်အာဂဗ္ဘာ၊ နူတန်ဂဝ်ဗက် မသက္ကုခြာ၊ ဟွံက္တဵုဒှ်ယဲ ဘဲဝေဒနာ၊ စဟာပ်မၚ်မွဲ ဋ္ဌာန်သ္ၚောဲဟွံအာ၊ မၚ်မွဲဇကု အမှုဇြိုၚ်သာ၊ မၞတ်ဓမ္မတာ ဟွံခြာဟွံညန်၊ ဒစိတ်ဂိတု ဂွံသၠးဂဝ်ပၠန်၊ ဂွံကောန်ဗြဴမွဲ ရုပ်နဲညးသောန်၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ်ရ ဂွံလာပ်ထဝ်သန်၊ သေဋ္ဌဳမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ပူဗန်၊ လညာတ်ဝွံပြဲလောန် မ္ၚဵုတန်ဒှ်ရ၊ ဂးဣၚုဟ်ကွေံ ဗၞးသာလ၊ ကော်နၚ်အ္စာ မဟာတိက္ခ၊ ထ္ၜုတ်တၟာဲ ဇိုန်ကွာဲသက္ခ၊ ပ္ဍဲကောန်ဗြဴဍောတ် ကဵုခုတ်နာမ၊


မုက်လိက်−၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အ္စာဂှ်ရ တော်ဆသ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ သၟတ်ဝွံသၟတ် ရုပ်ညံၚ်ရဴနှံၚ်၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲဝွံအသဝ် ထတ်သန်လုပ်ကၠံၚ်၊ တော်ဂိုတ်ဂၠိုၚ်နာဲ စရာဲဇဳဂၠံၚ်၊ လညာတ်ပြဲအဵု မ္ၚဵုမၚ်္ဂလံ၊ အ္စာတော်ရံၚ် ဇဳဂၠံၚ်ဗိုတ်ပိ၊ နက်သတ်ဟေရာ စဂ္ဂတာမဂ္ညိ၊ ယးမတ်ၜါပြဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲသုခိ၊ တံကၞောတ်ရောၚ်ပြဲ အဒေါဝ်ဂှ်ဘဲမြိ၊ ၜိုန်ဒိုက်စိုတ်ကွေံ ဗၠးလီုဇိဝိ၊ အ္စာခုတ်ရ နာမဗၠးဗျိ၊ ဒိဋ္ဌိဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဗၞးဂှ်ဂွံမိၚ် ကွိၚ်ပါၚ်အ္စာ၊ အိုဟ်တၟိုဟ်စိုတ် အဵုဇိုတ်လာံတာ၊ ထဝ်သန်ဍိုပ်ဍဴ ပူဇဴအ္စာ၊ ဇိုန်ကဵုလက်ဆံၚ် လ္ၚောဝ်ပလံၚ်ဏာ၊ ချိန်ဂှ်အ္စာ တ္ညစဴအာ၊ မၞးသေဋ္ဌဳကၠာ မဟာသာလ၊ မၚ်မွဲမြိမြန် ဖန်ဖက်တော်ဆ၊ ကော်ဍိက်တြုံဗြဴ လွဳတဴခယျ၊ ဗၟဴဖျီုဖအံ မုံဂြံကဵုပ၊ ဝတ်ဗြဴတံရ ထဒၟမၚ်မွဲ၊ ဍိက်ဗြဴတံကီု အိုတ်ညးအဲလွဳ၊ ဖျီုဖအံ ဆံလံတက်တဲ၊ နနဲသာ်ဂှ် ရိုဟ်ဒဒှ်တ္ၚဲ၊ ဇၞော်တိုန်ဖေါၚ်ၚ် ညံၚ်ဒကောၚ်ဗၠဲ၊ မသက္ကုယဲ ဘဲဝေဒနာ၊ ကြဴဂှ်ဟွံလံ ဂဇံဂမာ၊ ဟွံမွဒဒဒိုက် ဗြဴသိုက္ခမာ၊ ဒါန်အတိက်ရောၚ် ထံက်ပၚ်ဍံၚ်သွာ၊ ညးဒးမုံဂြံ ဆံလံလာံသာ၊ လံညိဇၞော်အာ တီဝေါဟာပန်၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု ဟွံမိက်ဆဵုပၠန်၊ ယဝ်ဒးမိၚ်ညာတ် သ္ၚာတ်စိုတ်က္ဍန်၊ ဟွံကဵုမိၚ်ညာတ် မာတ်ဒဝ်တန်န်၊ စွံသတိဟေၚ် ဟွံကဵုဝေၚ်ခၠန်၊ အိုဿီုဒိုဟ်ပန် ဗိုန်ညန်မၚ်မွဲ၊ သေဋ္ဌဳတြုံဗြဴ ဗဴလဇမ္ၚောဲ၊ သဳမုနော်တြ ဝေါၚ်သတပ်ဂၠောဲ၊ ထိုၚ်သးထဥ ရုရုညံၚ်ပေါဲ၊ ကဵုတဴခၟ ဝေါၚ်သနတဲ၊ မိပ်စိုတ်ဟွံဟဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကၠုၚ်အာ၊ ဒါန်အတိက်သၟတ် ဝတ်ဓမ္မတာ၊ ဇၞော်တိုန်ဖေါၚ်ၚ် ညံၚ်ဍောၚ်ထာၚ်သွာ၊ ဗၞတ်အယုက်အဴ စှ်တြဴအခါ၊ ရုပ်သာ်ဂဥုပ် ညးဟွံတုပ်ၜါ၊ အလုံဍုၚ်ကၠာ ပြာကတ်ဒယှ်၊ တုပ်အဇပ္ကဴ မောဝ်နှဴဒိုဟ်စှ်၊ အမြာဲမောဝ်ပ္ဍး ထိုၚ်သးကဴဂှ်၊ ဒှ်တိုန်ခဵုခါတ် ညာတ်သၟိက်ဂွံၜှ်၊


မုက်လိက်−၁၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အလုံဍုၚ်ကၠာ မေတ္တာက္တဵုဒှ်၊ ကောန်ဝုတ်ဗၞးဂှ် ဓယှ်ရုပ်ဗြဴ၊ ကောန်သေဋ္ဌဳသ္အာၚ် တၟံပါၚ်ဂၠာဲလဴ၊ တၟံညးအဲ နတဲဇန်ပ္ကဴ၊ ဗလးကလုတ်အဵု ကဵုကၠုၚ်ပူဇဴ၊ ညးညးအဲအဲ ရိုဟ်တ္ၚဲဖက်နှဴ၊ ကလုတ်တံဟေၚ် ဂွဒးကလေၚ်စဴ၊ မနသၠုၚ်အဴ ကောန်ဗြဴသေဋ္ဌဳ၊ ပ္တေဟ်လဝ်ဗိုန် ပိုန်ရုပ်ကျာ်သြဳ၊ ဗတ်ဟီုလှေံလှန် ဟွံဗၠန်ဟွံချဳ၊ ကၟာဲဂၠိုၚ်တောၚ် ဟွံရံၚ်ဟွံသ္ၚေဝ်၊ ဂလာန်အိုဿီု ဟီုထောံဓရဳ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ လွဳဓဝ်မန၊ ညးညးအဲအဲ ဟွံဂွံမွဲရ၊ ပ္ကဴၜိုန်ဍေံဂေါဝ် မြမောဝ်ပသ၊ ညံၚ်ဗီုသာ်ဂှ် သၟဟ်ပၟာဏ၊ ဗတ်နွံမေတ္တာ ယဝ်အာဒးဂွ၊ ဟွံဂံၚ်မွဲရ အိုတ်ဒေသဍုၚ်၊ ရုပ်ဂေါဝ်ကွေံရ ဟိုတ်မနသၠုၚ်၊ ၜိုန်ရုပ်ဂေါဝ်တဴ ညံၚ်ပ္ကဴဟရုၚ်၊ ပသဂၠိုက်မံၚ် ညးဟွံဂံၚ်ဆုၚ်၊ ကောန်သေဋ္ဌဳဗၠာဲ ကွာ်သာအာကၠုၚ်၊ ယိုက်စၞောန်တဲ ဂေတ်ဂြဲပါဲပုၚ်၊ သၟိက်ဂွံဂဗး ဟီုဂးတက်ၜုၚ်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် ဍုဟ်ဟွံကၠုၚ်အာ၊ မိဒိဋ္ဌဟေၚ် ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကရောံမိမ မနဖြာဖြာ၊ လ္တူပိုန်ဘိုက် တသိုက်ဘောဂါ၊ လ္တူဍိက်ကမၠောန် ကၠောန်ၜိုတ်နၚ်ဏာ၊ နပိုန်အခါ တန်တဴကၠာရ။


လၟေၚ်ဖဵုဂုန် တွံဆန္ဒ ပိုဲချူပျးဇန် ဇၟန်ဝက်ကျ၊ လၟေၚ်မဂ္ညိ ဗောဓိသတ္တ၊ ဟိုတ်အကုသဵု ဇိုန်ကဵုမူလ၊ မက္တဵုဒှ်ရ ဋ္ဌာနဍုၚ်ဂှ်၊ ဂဗ္ဘာဂမြၚ် ကြၚ်ကၠုၚ်က္တဵုဒှ်၊ ညးပမၞိဟ်ယုတ် ခါဲဒုတ်ညးချဟ်၊ ဍုဟ်ဒၞာဲ ညးပါဲရုဲစှ်၊ ဗတ်ညးဍုဟ်ကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပ္ဍဲဂကူဂှ် ကၠုၚ်ဒှ်ဂဗ္ဘ၊ ကံအတိက်ဟေၚ် ချူပြေၚ်နၚ်ဏာ၊ ပါရမဳစိ ဗောဓိသတ်ကၠာ၊ မသက္ကုယဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ အကုသဵုကီု ကုသဵုသီုၜါ၊ ဍေံဇိုန်ကဵုကၠာ သၠးဂဗ္ဘာရ၊ ဗဗွဲဓမ္မတာ ဇၞော်အာလျလျ၊ ရုပ်သာ်ဟိန်ဗိန် ဇိုၚ်သေန်တတ်ဖလ၊ မုက်လးကယေၚ်ၚံက် သီုဗ္စံက်သီုကွ၊ ရာညးညာတ်ဗိုန် ဇအိုန်ဇရ၊


မုက်လိက်−၁၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညးခုတ်နာမ မာတၚ်ဂပၠန်၊ ကရောံမိမၜါ ဂယိုၚ်လမျီုစိ ပိမိကဵုကောန်၊ လၟိုန်တ္ၚဲဟေၚ် ဟွံဂွံဝေၚ်ခၠန်၊ တ္ၚဲသဝ်စဴညောန် သန္ထာန်တာဲဝၚ်၊ တ္ၚဲယးခဵုခါတ် ဂၠာဲအာတ်စဟေၚ်၊ ခၞာတ်ထိုၚ်ရ ထ္ၜကေတ်ဓလေၚ်၊ လၟိဟ်သ္ၚိကၠာ အာတ်ဟွံခြာဝေၚ်၊ လ္ၚဵုညးချဟ် ဍုဟ်မုက်ဓစေၚ်၊ ဆညးကဵုဟေၚ် ယိုက်ဂၠေၚ်တုဲစဴ၊ ရိုဟ်တ္ၚဲအာတ်ရ ဂွံပဗုၚ်ဂၞဴ၊ ဗောဓိသတ္တ တုပ်အဇပ္ကဴ၊ ဗွဲဓမ္မတာ ဇၞော်အာသဴသဴ၊ အယုက်တိုန်ဒှ် စိုပ်စှ်တြဴ၊ မိမဗျုထဴ စိုပ်သဘဴဇရာ၊ ဗောဓိသတ္တ မာတၚ်ဂကၠာ၊ က္တဵုဒှ်ဗဒှ်ကသပ် ချပ်နပညာ၊ ဂုန်မဇၞော်ပြဲ မိမအဲၜါ၊ မဂၠိုၚ်အနန္တ ဟွံကသုန္ဓရာ၊ လၟုဟ်အဲဇၞော် အဲဒးရော်ခၠေဝ်၊ မိမဇရာ ဟွံကဵုအာတ်ရ၊ အဲအာတ်ဗ္စညိ ၜါမိကဵုမ၊ ဟွံကဵုယုတ်တ် ပ္ဍဲဝတ်ပုၚ်သွ၊ ဟွံကဵုဒိုတ်ဝါတ် ဂၠိက်ယာတ်ညိည၊ ဂၠာဲအာညံၚ်ဂွံ ဟွံဒိုအ်ဟွံလဇ၊ ချပ်တုဲဟေၚ်ရ ပ္တီမိမၜါ၊ လ္ၚောဝ်ဒးရး ဂၠးဇိုၚ်ပါဒါ၊ တုဲဟီုတုန်ရ ယွံမိမၜါ၊ လၟုဟ်ကောန်ဍောတ် ထတ်စောံမြက်စာ၊ မိမၜါဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဇရာ၊ ဂုန်မဇၞော်လှဲ လ္တူအဲကၠာ၊ ကဵုကောန်ဂွံခၠေဝ် မွဲဝါညိအဴ၊ မိမၜါဝွံ လၟုဟ်ဗျုထဴ၊ လ္ပဂၠာဲရ စၞအဟာဂၞဴ၊ မံၚ်ပ္ဍဲတာဲညိ မိလ္ပကတဴ၊ ကောန်ဂၠာဲအာတ်ဟေၚ် ဂွံယိုက်ဂၠေၚ်ဖျဴ၊ သွကအဟာဂၞဴ လ္ပကတဴညိ၊ မိၚ်ကောန်ဟီုပၠန် ဒှ်တိုန်ပဳတိ၊ ကောန်ညံၚ်ကောန်အဲ ဟွံမွဲလိုက်ပိ၊ ဟိုတ်ဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်ညးဟီုဗျိ၊ ကောန်အဲဟွံယုတ် ဟိုတ်တီဝတ်မိ၊ ညံၚ်ကောန်ဝွံစိ ဇြက်ဗျိနွံဟာ၊ ဟီုထိုၚ်ဟးကီု သီုမိမၜါ၊ ဝဳတိနရု ဒုၚ်သာဓုကာ၊ ဂးမၚ်တၚ်ဂ တၠပညာ၊ သၟိက်ခၠေဝ်ရော်ညိ ဂုန်မိမၜါ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ အဲမြာကွေံရ၊ ဂးဣၚုဟ်ပြဲ တ္ၚဲယးဂတ၊


မုက်လိက်−၁၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သွက်ကေတ်ထိုၚ်ဟေၚ် ဓလေၚ်ရပ်ထ္ၜ၊ ခၞာတ်တဲမွဲ ကွာ်သဲတိတ်ရ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ဂဇံအာတ်ရ သ္ပရာဒနာ၊ သာဓုသာဓု သာ်ဝွံကဵုမြာ၊ ဖဵုဂွံကဵုရ ပုၚ်သွအဟာ၊ သ္ၚုသီုသှုဲသၠာဲ ဂၠိုၚ်သာ်နာနာ၊ ပိုန်ကၞောတ်ပိုန် သီုကွိုန်ပညာ၊ ရုပ်ကၞတ်ရုပ် ညးဟွံတုပ်ၜါ၊ ဖဵုကဵုဒါန်ကၠာ ကဵုမြာသုခိ၊ ကဵုဂွံဗၠးယဲ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ၊ ကဵုသိုက်လှိၚ်အဴ ပ္ဍဲဘဴဂတ၊ ယဝ်စုတိအဴ ဇၟာပ်ဘဴဘဝ၊ ဋ္ဌာန်အပါဲကွေံ ကဵုဗၠးဒိဋ္ဌ၊ ဍုၚ်သွဝ်မူလ ကဵုစိုပ်ညိအဴ၊ မိၚ်ဒးဆံလံ တၟံတြုံဗြဴ၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ကဵုရ ပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ သၠုဲသၠာ်သီုသ္ၚု ဇဗၠုဗြာတ်က္ၜဴ၊ သီုစေတနာ သီုမေတ္တာဇဴ၊ မာတၚ်ဂအဴ အာတ်တဴညိညိ၊ တဲရပ်ခၞာတ် ဂၠာဲအာတ်ဇၟာပ်သ္ၚိ၊ ယဝ်ဖ္ဍောဝ်ပၠန် ညံၚ်မန်ရသိ၊ မိၚ်ဒးစိုတ်ချဳ ရာသဳပက္ကတိ၊ ဂြပ်နွံကဵုပၠန် ညံၚ်ကောန်ကဵုမိ၊ ဆုဲအာတ်အာညိ သ္ၚိဟွံညန်သ္ၚောဲ၊ မာတၚ်ဂဗိုန် ဖ္ဍောတ်တိုန်သဲသဲ၊ သာဓုသာဓု ယွံလဇုအဲ၊ ယွံဗဴယွံလနော်တြၝဲ၊ ဆာန်ဍူညိရ ဒါနရောၚ်ပြဲ၊ ဒါန်ဂွံနိဿဲ ကြဴတဲဒှ်မ၊ အယုဝဏ္ဏ သုခဗလ၊ ဂွံဍိုက်ပေၚ်တဴ ဇၟာပ်ကဵုဘဝ၊ ပိုန်မၞိဟ်ပိုန်သွဝ် ဗွဝ်သုခ၊ ဋ္ဌာန်အပါဲကၠာ ဟွံဒးအာရ၊ ယွံမိယွံမ သၠးညိရအဴ၊ ဝုတ်တ်ဗၠာဲဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလထဴ၊ သၟတ်တြုံကီု သီုကဵုသၟတ်ဗြဴ၊ ယဝ်မိၚ်ဒးအဴ ကၠုၚ်ကဵုနှဴရဴ၊ သ္ၚုသၠုဲသၠာဲရ ပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ မာတၚ်ဂအဴ ဂွံတုဲစဴအာ၊ ဂၠေၚ်ဖျဴဏာသၟတ် လျတ်သာသာ၊ ညောန်စိုပ်တာဲဝၚ် ဇရေၚ်မိမၜါ၊ ဖျေံဓလေၚ်ရ သဂါရဝါ၊ ဆန်ၜန်တုဲကီု သီုမရောံညှာ၊ လ္ၚောဝ်ဂၠးပါဒါ ခါဂှ်ဟီုပၠန်၊ ယွံလေဝ်ပိတာ ညးၜါဂၠိုၚ်ဂုန်၊ ဒုၚ်ဒါန်ညိရ ပုၚ်စၞဗျန်၊ စွံမေတ္တာပြဲ ပ္ဍဲအဲဍိက်ကောန်၊ ပြေၚ်ဖျဳတုဲသ္အး ဒးရ:ပြဲလောန်၊ ချိုန်လမုဟ်ပၠန် ဒုၚ်ဒါန်ကောန်အဴ၊ ဂမြၚ်ဇၞော်ကၠာ ညးၜါတြုံဗြဴ၊ မိၚ်လဟီုကောန် ဝန်စဝ်ပူဇဴ၊


မုက်လိက်−၁၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မိပ်တဴစရိုတ် အဵုဇိုတ်မှောဝ်ဇဴ၊ ရိုဟ်ရေၚ်ဟီုဂး ထိုၚ်သးကောန်ဂၞဴ၊ ကောန်ပိုဲဝွံအဴ ဒေဝတဴပၟာ၊ ဂၠာဲအာတ်ဟွံလံ လၟုဟ်ဏံရောၚ်အာ၊ ဂွံနၚ်ပြဟ်ရ စၞအာဟာ၊ သ္ၚုသီုသၠုဲသၠာ် ဂၠိုၚ်သာ်နာနာ၊ ၜိုန်ဂြပ်ညးလအိတ် အာတ်ကေတ်လောဲသွာ၊ ညံၚ်ကောန်ဝွံကၠာ ၜါဟွံမွဲရ၊ ထိုၚ်သးကၠာအဴ ကြဴဟာပ်ပုၚ်သွ၊ ဂဇံဒးရး ဂးမာတၚ်ဂ၊ ဍာ်ကြဴတဲပ္ညုၚ် ဍာ်သုၚ်ရပ်ထ္ၜ၊ ဇိုန်ကွာဲကဵုရ တဲမိမၜါ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တၠပညာ၊ ဟွံဂွံလၞုဟ် ပ္ၚုဟ်ဓဝ်သဒ္ဓါ၊ လၟိုန်တ္ၚဲပၠန် ကၠောန်ၜိုတ်နၚ်ဏာ၊ ဖါၚ်ဗ္စရ စၞအဟာ၊ ဟွံကဵုယုတ်မတ် ပတ်ပေါန်လွဳပရာ၊ ဒးအခိၚ်ကၠာ အာဂၠာဲအာတ်ပၠန်၊ အလုံဍုၚ်မွဲ ဂေတ်အာထဲလန်၊ ဆညးကဵုကွေံ ဟွံဂးဂၠိုၚ်အောန်၊ သိုဂၠိက်ယာတ်ကွေံ ဟီုဂးကၠိစောန်၊ ဆဂွံယိုက်ဖျဴ စဴသ္ၚိပြာပ်ညောန်၊ ဗ္စမိမပၠန် အာတ်ကၠောန်လွဳပရာ၊ မိမၜါဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဇရာ၊ နူဇရာစိ ဗျာဓိပြိုက်ဖါ၊ ယဲဂှ်ထပ်လံၚ် လံအာကြံၚ်အာ၊ ရာန်သကိုတ်ရ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဒွံမာရဏ သီုညးၜါပၠန်၊ မါတၚ်္ဂရ စိတ္တကၠိစောန်၊ ညာတ်ဒးဂိုဟ် တက်သိုဟ်ယာံဒေါန်၊ တံဇိုၚ်မိမ ယာံထပူဗန်၊ မိမဒဴထောံ ဟွံဂွံခၠေဝ်ဂုန်၊ လၞီထတ်လောန် တသောန်တသဝ်၊ အဵုတၟံတိုၚ်ဗိုတ် ဒေပ်စိုတ်ဓဇန်၊ မိလၟာဂၞဴ ကၠုၚ်ဒဴထောံကောန်၊ ကၠၚ်ဨကောဝ ဒေသဒိုဟ်ပန်၊ ဟွံမွဲကောဒေံ ကၠၚ်ရစောန်လောန်၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ဒဴထောံကောန်ဟာ၊ အဵုမဂၠိုၚ်ဂုန် သၟဟ်သုန္ဓရာ၊ လၟုံကောန်ဇၞော် ကောန်ဂွံရော်ခၠေဝ်၊ ဟွံလံသွံအဴ မိတံဒဴအာ၊ ထောံလဝ်အောန်မွဲ ညံၚ်ဇြဲဒေါဝ်ဝါ၊ ဟွံမွဲသၞေဟ်သၚ် ပါတဟၚ်သာ၊ အဵုမိမာတာ က္ဍုဟ်ကောန်ဟာအဴ၊ အဵုဓုပ်ပြကာ ယွံလၟာဂၞဴ၊ ကောန်ကဵုဒုဟ် ဍုဟ်လဝ်ကဵုဒဴ၊ ကောန်ဂၠာဲအာတ်ဇွောံ ဂွံတုဲကလေၚ်စဴ၊


မုက်လိက်−၁၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
စိုပ်သ္ၚိဇံသဝ် လ္ၚောဝ်ပူဇဴ၊ လၟုဟ်ဒဴအာ သ္ၚောဲခြာတဴ၊ ယွံလၟာဂၞဴ ဒဴထောံကောန်မွဲ၊ အဵုလၟာဂၞဴ တုပ်ရဴသၟိၚ်တ္ၚဲ၊ ပျးတကံပန် ဂေတ်လန်ဂေၚ်ထဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ဝွံ ရာဟုကၠုၚ်ပျဲ၊ လျးဂၠုထုပ် အုပ်ဒးမတ်ဗြဲ၊ ဒဵုသဝ်ပၠိုတ်အာ ပါသတြုပျဲ၊ ဒဴထောံကောန်မွဲ ကဵုညးပျဲဟာ၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ထောံကောန်ဒဴအာ၊ ဥတုဒးဂွာံ တံသၞာံလဗိုက်ကျာ၊ အကာသဓဇူ ဗြဲဂူဖြာဖြာ၊ ဍာ်ဗြဲလေဝ်ကှ် ကြဴဒှ်မုဟ်ကျာ၊ ဗြဲမတ်ကောန်ၜါ ကှ်ကီုဟာယာဲ၊ အဵုလၟာဂၞဴ ဒဴထောံကောန်ဗၠာဲ၊ ညးနွံညးသိုက် ညးဂွံအိုတ်အာဲ၊ ကောန်ဒှ်ခါဲဒုတ် ဒုဟ်ဂၠိုၚ်ဒၞာဲ၊ ဇကုမွဲအဵု ဟွံမွဲကဵုဗ္ဒာဲ၊ ကောန်ကၠၚ်ညးဂး ဒးပြးနူယာဲ၊ ကောန်ဒးတူလာဲ အဵုယာဲတၠဂုန်၊ အဵုလၟဂၞဴ ကောန်ရဴအှ်ေဒုန်၊ ဗဗုလဟဵု ဂဵုတုဲဒးသုန်၊ ပၠိုတ်တုဲဟုံအဴ ကြဴဒှ်ဗွဝ်ဂြုန်၊ ညံၚ်သာ်ဂှ်ရ ဒုက္ခမဵုရုန်၊ အဵုမိတၠဂုန် ဒဴထောံကောန်ဟာ၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ကောန်ဒှ်ပူဆာ၊ လတေံဍာ်ဆၚ် လၟောဝ်ဂၚ်္ဂါ၊ ကျာလေၚ်ကဝ်ပိုတ် သိုက်က်ဇတ်အာ၊ ရမတ်ကောန်ဆက် နူစက္ခုဒွါ၊ ရမတ်ဂၚ်္ဂါ ဇတ်မာန်ဟာအဴ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တၠအနုအဴ၊ နဓဝ်ပညာ ချပ်ဗ္စာတဴ၊ ဇာတိဇရာ ဗျုဓိဖက်နှဴ၊ ဓဝ်မာရဏ ဇၟာပ်သတ်ကျစဴ၊ ဒှ်ဗျုယဲအဴ ချိုတ်အဴဟွံလံ၊ ညံၚ်မံၚ်ညးအဲ တက်တဲကဵုကံ၊ မံၚ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ သိုတ်သာသ္ပံ၊ ဟွံဗှ်ဂၠံၚ်ချိုတ် စရိုတ်စတ္တံ၊ ညံၚ်ဟွံပြးဆာဲ ဟွံလာဲညံၚ်တၟ၊ ကာလဒးချိုတ် စိုတ်ကၠုၚ်ဒှ်ပရအ်၊ အဲလၟုံဏံ ဒှ်ပရံရသွံ၊ ချပ်ဣၚုဟ်သွံ ဂတိဂိုၚ်စွံ၊ သောကဂၠိုက်ဂၠာဲ ဂိုၚ်ဖရာဲထောံ၊ ဟွံကဵုဗၠိုက်ဗၠန် ဟွံကဵုစောန်ကလောံ၊ သောတဆေဝ်ဒဝ် ဓဝ်ရောၚ်ဇၞးဂွံ၊ မာတၚ်ဂသွံ စွံသ္တိတုဲဗ္စာ၊ တုဲသၟိက်ဂိုၚ်ရ ဇွမိမၜါ၊ ကော်ပကောံနၚ် ဂမြၚ်ရဲသာ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် သီုဗော်ပြဝါ၊


မုက်လိက်−၁၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဖန်ဖက်စဳရေၚ် လၟေၚ်အရာ၊ ပြဝေဏဳရ ယိုက်ဇွတမၠာ၊ ပြုပြေၚ်တုဲကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ သၟိက်ဂိုၚ်ဒေပ်ကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ခါဲကတိုၚ်ကၠာ သီုၜါညဳသၟဟ်၊ တိုပ်ဒေပ်ညဳသာ သီုၜါဟွံတၞဟ်၊ ကလေၚ်စဴရ ဒေသဒဒှ်၊ မာတၚ်ဂဂှ် ဂၠာဲဗှ်ဗ္စာ၊ ဗတ်အဲမွဲသွံ ချိုတ်ထောံဂွံဟာ၊ ဇၟာပ်ညးအဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ရ မူဒၞာဲပကာ၊ ခိုဝ်ခိုဝ်ခါတ်တ် ဂၠာဲအာအာတ်အာ၊ ဗွဲဓမ္မတာ အာတ်စအာရ၊ ချပ်ဣၚုဟ်ပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ပလေဝ်ကောန်တာဲ ဂၠာဲၜုန်မြ၊ ဇုက်ဝါဂၠာဲပၠန် ဆုဒုန်မှာဲမှ၊ ဂၠာဲပကောံနၚ် ပြုပြေၚ်သက္ခဏ၊ သၞာံဂၠဴမူလ ဂွံပကၟဳ၊ ဒုန်ၜဝ်ထၞေက် ကရေက်ဝဏဳ၊ ဇုက်ညးဒက်ဂဝ် ဒက်ကွဝ်ညဳညဳ၊ ယာတ်ညးဂြာပ်ဇွ ဂွံဇိၚ်ပဂၞဳ၊ အိုတ်ဂမြၚ်ပၠန် ဗိုၚ်ကၠောန်ပလွဳ၊ မံၚ်တဴညဳညဳ ပနဳသုသာန်၊ တၠပညာ ပ္စာနညာဏ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ဟေၚ် ပရေၚ်နဳဒါန်၊ ခါဲဒုတ်ညးဍုဟ် စုတ်ဒုဟ်သီုကွာန်၊ ဂကူယုတ်ကွေံ ဟီုက္ၜေဟ်အဓာန်၊ အိုတ်ဇၟာပ်ကွာန် ကွာ်ဍာန်ညးချဟ်၊ ဂကူယုတ်ကွေံ ဒုဟ်ဍေံဟွံဒှ်၊ စိုတ်ယဝ်ရယုတ် ဒှ်လုတ်ကျာ်တွံ၊ ဒးစှ်ေအပါဲ ဂၠိုက်ဂၠာဲပှ်လှ်၊ ဂကူယုတ်ပြဲ ၜါနဲတုပ်သၟဟ်၊ စိုတ်သတ္တံဂှ် ဒှ်တံအရၚ်၊ သမ္မာမိစ္ဆာ စိုတ်ၜါတွံနၚ်၊ သမ္မာစိုတ် ကွာ်လောဲစိုပ်သၚ်၊ မိစ္ဆာဒှ်ဗက် နရက်ဒးကြၚ်၊ စိုတ်ယုတ်ခဵုခါတ် ပါတ်ဇၟာပ်တၚ်၊ စိုတ်ဆောံမမၚ် ဟွံဒးကြၚ်အာ၊ ဂလာန်ဝွံဂှ် ဗှ်တုဲဗ္စာ၊ ဂးမာတၚ်ဂ မိမသီုၜါ၊ ဂကူယုတ်အိုတ် ချိုတ်ရောသ္ဂးဟာ၊ ဂကူပြဲပၠန် ချိုတ်အနန္တာ၊ တိုၚ်ချိုတ်မွဲတ္ၚဲ အိုတ်အဲညးကၠာ၊ ဓဝ်မာရဏ ချပ်ဗ္စာညိ၊ လောဘဒေါသ မောဟညးပိ၊ မၞမွဲကၠာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ ယဝ်ဗက်စဍေံ ဒးစှ်ေကမ္ဘိ၊ သၟိက်ကဵုဝေၚ်ပါဲ ဂၠာဲကဵုဂတိ၊ ဝေၚ်ပါဲကၠေံညိ သတိပလွဳ၊ မဟာသာလ နာမသေဋ္ဌဳ၊


မုက်လိက်−၁၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂွံကောန်ဝုတ်မွဲ ညံၚ်နဲထဝ်ဂွဳ၊ မၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါကျာ်သြဳ၊ မဇၞော်ဓဝ်မၞ ခန္ဓပြေၚ်ဖျဳ၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဟုံလဳ ပြေၚ်ဖျဳရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ပ္ဍဲလိုက်ဝွံကွေံ ညးဟွံတုပ်အဲ၊ ဂကူပိုဲဗၞး နူညးပိုဲပြဲ၊ ထတ်သန်ဂၠိုၚ်ထပ် ပိုန်ဒြပ်ပိုဲလှဲ၊ ဂးရုပ်အသဝ် ဂေါဝ်ဆအဲမွဲ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဒက်ဂြဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကျိုၚ်လှာ၊ ကြိုက်သၟိက်ဒှ် ကာလဂှ်ကၠာ၊ သ္ဘၚ်နက်သတ် ဒးသၞောဝ်အ္စာ၊ အလုံဍုၚ်မွဲ မွဲသၞာံမွဲဝါ၊ အိုတ်ဗၞးတံ တၟံဝေါဟာ၊ ၜးကေတ်ကြိယျာ ကၠုၚ်အာလဳၜန်၊ ညးဝါတ်ညးလောဲ တံၚ်ဂြဲပြာပ်ညောန်၊ ပုၚ်ကွာၚ်စၞ သဗ္ဗဂၠာဲကၠောန်၊ ကၞာထကီု သီုပ္ကဴဇၟန် အိုတ်ဇၟာပ်သ္ၚိ တိညံၚ်ဍန်၊ ဖါပ်စ္စပၠန် တန်ဆန်ကၠုၚ်အာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဍိက်ကမၠောန်ရောၚ် ဟောဟောဂြာဂြာ၊ သၟိက်ဝေၚ်သဘၚ် အခြၚ်နာနာ၊ ဂၠာဲကၠောန်ကွာၚ်ၜဲ ဂၠိုၚ်နဲပြကာ၊ ဓရိက်ခၞာ ဂၠိုၚ်ဝေါဟာလောန်၊ ထဝ်ဗာတ်ဍာ်သာဲ ဖက်ပၠာဲခန်န်၊ သဂြာကလောံ ထောံကၠေၚ်သောန်န်၊ ဓုပ်ကဵုဓုပ်အဵု ဂွဳကဵုဂွဳပၠန်၊ ဝေါဟာဗၞး ဒးရးဂၠာဲကၠောန်၊ ဍိုက်ပေၚ်စိစောန် ဂၠာဲကၠောန်ဗဒှ်၊ ကော်ဍိက်ဗြဴပၠန် ဗၞတ်မသုန်စှော်၊ ကဵုကျိုၚ်ကျဝ်အဴ ပ္ကဴကဵုစရှ်၊ ကော်ဍိက်တြုံရ ခၞံညဳသၟဟ်၊ မသုန်စှော်ကၠာ ဟွံခြာတၞဟ်၊ ကောံတုဲညဳသၟဟ် ပြဟ်ကဵုနၚ်ကွဳ၊ အမာဲပုၚ်သွ စၞကွာၚ်ဂွဳ၊ လ္ၚဵုဂှ်စန်ဒက် ကၠံက်ဂွက်ဓရဳ၊ မြမောဝ်ဂၠိုၚ်ဂၠၚ် ကဵုပၟၚ်ကဵုဂွဳ၊ ဍိုက်စုတ်ပေၚ်ဍတ် ဟွံလျတ်ချဳ၊ ဍိုက်ပေၚ်ဇၟာပ်ကွဳ ညဳညဳသာသာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဒးရး ၜးလဝ်ကြိယျာ၊ ကွဳဇရာထဝ် အသဝ်သာ်လွာ၊ ကျိုၚ်လဝ်ဒးရး ချေံသိန္ဓဴၜါ၊ ဗ္ဂန်ကေတ်တုဲ သၟိက်အာဥဒျာန်၊ ဍိုက်ကွဳကမၠေ အသေအဟာန်၊ ညးညးအဲအဲ ထပ်ဂၠောဲပေၚ်ဍာန်၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် လ္ၚဵုဍိုက်ကွဳယာန်၊


မုက်လိက်−၁၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကောန်သေဋ္ဌဳဗြဴ ပ္ကဴလှဖ္ဍာန်၊ ကၟဳလဝ်ကွဳယာန် မွဲဟာန်သၟိက်အာ၊ ခၞဂှ်ပၠန် ဖျေံအမန္တာ၊ ယွံလေဝ်ဍိက်သ္ကံ လ္ပသ္ပံသာ၊ လညာတ်ယုတ်ကွေံ မၞးတံဆေဝ်တာ၊ မၞိဟ်ချိုတ်မၞိဟ်ယဲ ကဵုပါဲသ္ၚောဲခြာ၊ ခါဲဒုတ်ယုတ်မာ ပကဵုဒနာကြတ်၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု လေပ်ဆဵုဒးပယျတ်၊ ယာံအဲညာတ်ကွေံ ဟွံဒးကဵုမတ်၊ ဟွံဒးညာတ်မွဲ နူအဲဍောတ်တ်၊ ဂၠံၚ်ပိုဲအာကွေံ ပကဵုဍေံတတ်၊ မၞးတံဍောတ်ဇၞော် စဳစောတ်မၚ်မွဲ၊ မိၚ်တုဲဆံလံ ဍိက်သ္ကံရဲ၊ လ္ၚဵုလေံလွပ် ရၠ်ကေတ်နတဲ၊ ကွာ်အာဂတ ဟီုရသဲသဲ၊ ဟွံမွဲမ္ၚဵုကၠာ ပါဲသာဲသ္ၚောဲ၊ ကောန်သေဋ္ဌဳပြဲ တ္ၚဲဝွံတိတ်ကၠုၚ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ဂၠာဲစၞပုၚ်၊ တ္ၚဲဝွံပြဲဟေၚ် ဝေၚ်သဘၚ်ဍုၚ်၊ ဇၟာပ်ညးဇၟာပ်ကွာန် ကဵုဒါန်အာကၠုၚ်၊ အဲဂွံလောဲရ စိတ္တကေဝ်ဇြုၚ်၊ ဂွံကသပ်ပ္ညုၚ် ကွာ်ကၠုၚ်ဇောဲဇောဲ၊ ခၞာတ်နတဲ ထိုၚ်မွဲကၟာဲ၊ ဆဵုသ္ၚိလုပ်အာတ် ဟွံဒးဝါတ်ခါဲ၊ ဆညာတ်ဒးကဵု ကုသဵုဇိုန်ကွာ်၊ ဆဵုဒးပေၚ်ခုတ် ဍိက်ဝုတ်ဍိက်ဗၠာဲ၊ ဍေံဟီုသ္ကာတ်သာဲ ဂၠိုၚ်ဒၞာဲဆေဝ်တာ၊ ဟေံမာတၚ်္ဂ မၞးလ္ပအာ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ဗှ်ေမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ တေံနာဲပိုဲကွေံ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဟွံမိက်ညာတ်ဟေၚ် အမၚ်္ဂလာ၊ မၞးလ္ပအာ ယဝ်အာဒှ်ဝါတ်၊ မာတၚ်ဂဗၠာဲ ဂါဲဝါဲခါတ်မါတ်၊ ဟွံဟီုဟွံခၠေဝ် ကွာ်ကြေဝ်ဂၠာဲအာတ်၊ ဍိက်တံအိုဿီ ဗိုၚ်ဟီုရာဲသာတ်၊ ဟေံမာတၚ်ဂ ယဂၠာဲပတိဃာတ်၊ နာဲပိုဲယာံညာတ် ဒှ်ဝါတ်ရယ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ဓဏာတ်တဲမွဲ ကွာ်သဲဗၠဗၠ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ စဝ်ကၠုၚ်ကွဳရ၊ ဂွံညာတ်ကေတ်ကွေံ မၞးမာတၚ်ဂ၊ ချပ်ခါ်ဆိုအ်ေ ဇအိန်ဇရထအအ်၊ တုဲသၟာန်တိုန်ကွေံ ယွံလေဝ်မၞးတံ၊ ဒးညာတ်လၟုဟ် ညးဂှ်ဍေံဏံ၊ မူယၟုကီု ဟီုပကဵုလံ၊ ဟိန်ဗိန်ယုတ်မာ လအာညံၚ်ပရံ၊ ညးဂှ်ဍေံဏံ မၞးတံဟီုစံ၊ ဍိက်ဂမၠိုၚ်ဂွိၚ် မိၚ်ဒးအသံ၊


မုက်လိက်−၁၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္ၚောဝ်ပ္တီညိ ယွံမိတ္ကံဇမ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ဍေံမၞိဟ်ပရံ၊ ပိုဲဍိက်ဆေဝ်တာ ဂၠိုၚ်ဝါလ္ၚီကၠံ၊ ဍေံဟွံဒိုအ်စံ ဍေံကြံလောန်အဴ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ မိၚ်ချဳလိုက်လဴ၊ ညာတ်မာတၚ်ဂ ဒေါသဖက်နှဴ၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု ဆဵုဘာ်တရဴ၊ ဟွံမိက်အာဟေၚ် ဂေတ်ကလေၚ်စဴ၊ ချပ်ခါ်တုဲအဴ ကလေၚ်စဴအာရ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳကီု ဟီုသီုဒေါသ၊ ဟိုယ်လေဝ်ယတံ တ္ၚဲဏံဒးဂွံ၊ ဒၟာနူဂမြၚ် ယမာတၚ်ဂ၊ ဟွံဂွံစသုၚ် ပုၚ်ကွာၚ်စၞ၊ ကဵုဘဲဒက္ခ ဒးရယတံ၊ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ကီု ဟီုတုန်ခံခံ၊ ကဵုဘဲလၟုံရ ပစွံဍေံလံ၊ ဂၠောဲလုပ်ဗိုန်ဗတ် ဍေံရပ်ပတ်ကံ၊ လ္ၚဵုဍေံခၞက် တက်ဗိုတ်ကဵုတၟံ၊ စိပ်တိုန်ဂြိုဟ်ချအ် ကံဝ်မတ်ပ္တဴ၊ ဍိက်သ္ကံရဲ တက်ဖဲစဴအာ၊ ဍေံပၠောထောံအဵု ညံၚ်ကဵုဇွဂၠဴ၊ ဗောဓိသတ္တ တၠအနှဘဴ၊ ဓဝ်အကုသဵု ဇိုန်ကဵုဖက်နှဴ၊ ဟွံဂွံချိုတ်အဴ လောတ်လောကၟဝ်၊ ဂိသၠောံကာယျ သဗသ္အဝ်၊ ဝိုတ်သ္တိကီု တသ္ၚဳကသဝ်၊ လောတ်လောကၟဝ် ကသဝ်သာသာ၊ လံညိဗ္ၜူဗၠး ဂွးတိဇက်အာ၊ ဇရေၚ်သၞိၚ်ဇြဲ ထောံဇိုၚ်တဲၜါ၊ လၟောၚ်ဂၠိုၚ်ထပ် ဗကပ်လ္ၚာ၊ နကဵုတဲကဵု ဗက်ဍဵုညှာညှာ၊ ပတ်ဇွိတ်သာသာ ဂိဟဲအာရ၊ ဇက်က္တဵုပၠန် ဂဇုန်တော်ဆ၊ အဲအာတ်စလၟုဟ် ဗၠးဒုဟ်ပွ၊ မၚ်္ဂလိကာ ဒေပ်စိုတ်ပါပ၊ ချပ်ခါ်အဲပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ စရိုတ်ဓဝ်မၞ ဍေံပနိဿဲ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ပွလုတ်ဟွံမွဲ၊ ဂၠာဲအာတ်စရ ဗၞတ်ဆစဖဲ၊ ဟွံဂၠာဲဟီုၜေဟ် ညးရးဇမ္ၚောဲ၊ ရာဒနာအဵု လ္ၚောဝ်ယဵုတဲ၊ ဍေံညာတ်ရုပ်အဲ ချဟ်ခါ်အဲပၠန်၊ ဍိက်တံဂှ်ရ ဟွံဒညရန်၊ ဍေံရပ်ဂွံအဲ ဍေံကဵုဘဲဒန်၊ ဍိက်ကဵုနာဲရ မၞတန်တန်၊ ဓဝ်မေတ္တာရ သ္တိညာဏ်အောန်၊ ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန် ဟွံချပ်စန်စာ၊ မာတၚ်ဂပြဲ ချပ်ပၠန်မွဲဝါ၊ ညးဍဵုဍိုက်သၟတ် ကဵုယုတ်ရဟာ၊ ဒေပ်စိုတ်ကဵုပြဲ မၚ်မွဲဂွံမြာ၊


မုက်လိက်−၁၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗတ်ၜုၚ်တက်ကွေံ ဖျေံဓဝ်မေတ္တာ၊ ရပ်စိုတ်သမ္မာ မြာပိုန်သုခ၊ မၚ်္ဂလိကာ ပိုၚ်ခြာမာန၊ ဓဝ်မေတ္တာသွံ အဲစွံဂတ၊ အဲဟံၚ်ပြာ်ဍေံ ဂှ်ရောၚ်ဒးပွ၊ ကြဴဂွံတီညိ သတိဗလ၊ အဲအာတ်ဍေံရ ကာလဂှ်ဒး၊ ဂးမာတၚ်ဂ တြုံတၠညး၊ ချပ်တုဲက္တဵု ဍဵုၜံၚ်ရပ်ပၞး၊ လျဝ်ဇိုၚ်တဲ ကွာ်ထဲဆဒး၊ စံဇြဟတ်ညိ ဋ္ဌာန်တိသတး၊ မာန်ကီုရဂး ဇၞးစိုတ်တုဲအာ၊ ဇောဲဇောဲဇာဲဇာဲ လုဲလာဲဇိုၚ်ၜါ၊ ဟိုတ်ညးၜုၚ်တက် ဟွံဓဝ်ဟွံယာ၊ ဒစုန်ဝါဲဝါဲ ထိုၚ်ကၟာဲဏာ၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်အာစိ သ္ၚိမၚ်္ဂလိကာ၊ ချိုန်ဂှ်စိုပ်အာ ဟွံပါလၞၚ်၊ ဂဇုန်ယဵုဲ ပ္ဍဲတြၚ်ဝၚ်၊ ဖ္ဍောဝ်သဲသဲ ဂၠိုၚ်ကဵုနဲတၚ်၊ သာဓသာဓု ဒါန်ဝွံပြဲက္ဍၚ်၊ ဒါန်ရောၚ်ဇိုန်ကဵု မဂ်ဖဵုစိုပ်သၚ်၊ ဒါန်ရောၚ်ရီုဗၚ် ဟွံဒးကြၚ်လန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုစိ ကလိဂွံထဝ်သန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုတသိုက် ပိုန်ဘိုက်တန်န်၊ ဒါန်ဇိုတ်အဝဲ ရုပ်သာ်ပြဲလောန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုကွေံ ဟွံဒးဂၠာဲကၠောန်၊ ကၠိဂွံထဝ်သန် ဒြပ်ကောန်သမ္ဘာ၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်တံ ခၞံနၚ်ဏာ၊ ဒါန်ဝွံရီုဗၚ် ဒါန်ဂွံဍံၚ်သွာ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုတသိုက် လိုက်သွဝ်သီုၜါ၊ ဒါန်ရောၚ်တိတ်ဗၠး နူပးသံသာ၊ ဒါန်မှတ်ကဵုမြာ သုခသိုၜါ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳတံ တၟံတြုံဗြဴ၊ မိၚ်ကၠုၚ်ကဵုရပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ မာတၚ်ဂကီု ဟွံကေတ်ဟီုတဴ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ ကျာ်သြဳၜတ်သဴ၊ အဲဂွံအဲစဴ အဲအာတ်တဴရောၚ်၊ ဍိုက်သ္ကံရဲ တက်တဲဂြိုၚ်ကၠံၚ်၊ ကောန်ဝုတ်အသဝ် ရုပ်ထဝ်ဒကောၚ်၊ ဂလာန်ဂှ်ကွေံ ဒှ်ဍေံဟီုဂံၚ်၊ ခါဲဒုတ်ညံၚ်ဍေံ ညာတ်ဒးစံၚ်ပရံၚ်၊ ဒှ်ဍေံအာတ်ဂံၚ် အဲစံၚ်ပြံၚ်ကွေံ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳတံ ကဵုကံဟီုၜေဟ်၊ ဍေံတံဂြိုၚ်ကၠံၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံဒး၊ လ္ၚဵုခါတ်မါတ် သၟိက်ဘာတ်ထောံဍေံ၊ လ္ၚဵုဂှ်ချပ် သၟိက်ရပ်ဂဗး၊ ဆဍေံကဵုဍေံ ဂၠာဲဟီုဂးကၠံၚ်၊ ကၠံၚ်မံၚ်ထဥ ရုရုသံၚ်သံၚ်၊ သေဋ္ဌဳဗြဴမိၚ် ဂွံၚ်ဘိုန်စိုတ်စံၚ်၊


မုက်လိက်−၂၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကော်ဍိက်ဗြဴအဵု ကဵုပါန်အခေါၚ်၊ ထဝ်သန်ကဵုဏာ ကဵုအာပလံၚ်၊ ပကဵုဍေံမံၚ် ညံၚ်ဒုၚ်ဂုန်ညိ၊ မိၚ်သေဋ္ဌဳဟီု သီုဍိက်ဗြဴပိ၊ဂိုၚ်ကေတ်ထဝ်သန် ယောန်စှ်ေအာတိ၊ ဟွံမိက်အာကီု ဍေံဟီုဒေါန်ဗျိ၊ ဍုဟ်ခါဲဒုတ်လောန် ညောန်လုပ်ညိညိ၊ စိုပ်တြၚ်ဝၚ်စိ နကြိဟီုပၠန်၊ ယွံမာတၚ်ဂ ကေတ်ရထတ်သန်၊ ကောန်ဝုတ်ညးကီု တုပ်ဗီုထဝ်သောန်၊ မၞးလ္ပအာတ် သွက်ဂွံဝါတ်လောန်၊ လံညးထေဲအဵု ညးကဵုဘဲဒန်၊ ဆဗၞတ်ထတ်သန် ကေတ်ညိပၠန်ရ၊ မာတၚ်ဂကီု ဟီုတိုန်ခယျ၊ ချိုတ်လၟုဟ်အဲ ဟွံမွဲမိမ၊ သွက်ဂွံမၚ်တာဲ ဂၠာဲဖျိန်ပုၚ်သွ၊ ဗတ်ညးဂစိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝိ၊ အာတ်ဒဵုဂွံရ ပဆေဝ်တာညိ၊ မိၚ်ကေတ်ဆဴဆဴ ဍိက်ဗြဴညးပိ၊ မိၚ်ဒးစိုတ်စံၚ် ဗီုသုၚ်ဍာ်ဂျိ၊ သၟိက်ဂွံကဵုချိုတ် ထေဲပၞတ်စိုတ်ဂိ၊ သ္ၚေဝ်မုက်တုဲဟေၚ် ကလေၚ်တိုန်သ္ၚိ၊ လ္ၚောဝ်ပ္တီစိ ယွံမိသေဋ္ဌဳ၊ လၟုဟ်ခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်ခါခၞဳ၊ ဒုၚ်ဂုန်ဍေံကီု ဍေံဟီုဝေရဳ၊ ကဵုထဝ်သန်ကွေံ ဘာတ်ဍေံဟွံချဳ၊ ဍေံအာတ်ကေတ်ပၠန် ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ၊ ခါဲဒုတ်ခါခၞဳ ဍေံဟွံချဳစဴ၊ မိၚ်လဟီုစိ မိသေဋ္ဌဳဗြဴ၊ ဇၞော်တဴဇကု သၟူဒမြဴ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ကောန် ဒယှ်လောန်တဴ၊ ပရိုၚ်သာ်ဂှ် မြဟ်ကမြဴ၊ ဂွံလောန်သဘဴ လှေံဖျဴပြဲလောန်၊ ဂးဗြဴသေဋ္ဌဳ ဂွဳစိုက်ကေတ်သန်၊ ဗၞတ်ကၠံပသာ ဂွဳဏာလှေံလှန်၊ သေဋ္ဌဳဗြဴကၠာ ကွာ်အာပြာပ်ညန်၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ယွံကောန်ယွံကောန်၊ မိနၚ်ကဵုသန် ကောန်ကေတ်ညိရ၊ သန်ကၠံပသာ အာပဇွောံမ၊ ကြဴဟွံဒးအာတ် ဟွံဝါတ်စၞ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ ကဵုမြာသုခ၊ အာတ်ကောန်ကွေံ ဟွံဒးပွ၊ ညးမိၚ်ဒးဂွ စဴကၠာရကောန်၊ မိၚ်သေဋ္ဌဳဗြဴ ဟီုတဴသောန်သောန်၊ မာတၚ်ဂကီု ဟီုခၠေဝ်ပလန်၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ကီု မူနွံပၟိက်သန်၊ ခါဲဒုတ်သိုက်ကွေံ ညးထိုၚ်သးအောန်၊


မုက်လိက်−၂၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟိုတ်ဂှ်အဲပၠန် ဂၠာဲကောန်သမ္ဘာ၊ အဲဒးအာတ်စိ မၚ်္ဂလိကာ၊ ဗတ်ရဂစိုတ် ကဵုအိုတ်ဇိဝါ၊ အဲအါတ်ညံၚ်ဂွံ ဒိုအ်ပၠန်ဂွံဟာ၊ချိုန်လၟုံပြဲ ကဵုအဲစဴအာ၊ ဗတ်ဟီုလာံသာ အဲဟွံအာရ၊ ပါၚ်တရၚ်ဝၚ် ဂးမာတၚ်ဂ၊ တိက်လၞၚ်ကၠာ ဗဒေါံဖျေံကာယျ၊ ပိတ္ၚဲလ္အိတ် ဟွံကေတ်ပုၚ်သွ၊ ပ္တပ်ဇိုၚ်တဲ တုပ်နဲဇွ၊ ပညံၚ်ချိုတ်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ပရိုၚ်သာ်ဂှ် ဒယှ်တန်တန်၊ မၞစိုတ်ယုတ် ခါဲဒုတ်အာန်ကောန်၊ ကောန်ဗၠာဲသေဋ္ဌဳ ဟီုကြေဝ်ဂၠာဲလန်၊ အလုံဍုၚ်မွဲ ညးအဲလီၜန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် ကောန်ကၠုၚ်ပြာပ်ညန်၊ ဟီုရေၚ်သ္ကံပၠန် ဒးဂွန်ရယ၊ ပိုဲကၠုၚ်ဒုၚ်ဂုန် ညးပ္တိုန်မာန၊ လၟုံဒးအဵု ကဵုမာတၚ်ဂ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ဏာ ဂွမာဂွ၊ ကံဍေံစိုပ်ဍေံ ပေၚ်စိုတ်ဍေံရ၊ ဟိုတ်နူဓဝ်မၞ ဂွံရဟွံလံ၊ ဍေံဟီုတိုန်ပလေ ဟိုယဲလေယတံ၊ ပိုဲလၟုဟ်ရ ပိုဲပသောၚ်ဏံ၊ ကဵုမာတၚ်ဂ ပိုဲပသ္ကံ၊ ပကဵုညးပျဲ ဘဲပကဵုဒွံ၊ ဍေံဂွံဗြဴဏံ ယတံထေဲဟာ၊ လ္ၚဵုဂှ်အီဂြိုၚ် တက်ဇိုၚ်တဲၜါ၊ ဗြဴသၠုၚ်မာန မူပရောဇွာ၊ စိုတ်ညံၚ်အိက်အာ် ရုပ်သာ်ဍေံကျေဝ်၊ ဗြဴသာ်ဂှ်ကွေံ စရုပ်ဍေံဟာ၊ ဍုဟ်ကွေံရဇွာ ကဵုဏာခါဲဒုတ်၊ ညးလ္ၚဵုကီု ဍေံဟီုဂၠာဲပျုတ်၊ ယွံလေဝ်ယတံ ဗြဴဏံဗြဴယုတ်၊ ပိုဲတီလံကွေံ နူဍေံဍောတ်တ်၊ သၠုၚ်မၞအဵု ဒဵုဍေံဒှ်ဝုတ်၊ ဟိုတ်နူဍေံယုတ် ခါဲဒုတ်အာတ်ဍေံ၊ လ္ၚဵုဟီုတိုန်ပြဟ် ဒှ်ကွေံဒှ်ကွေံ၊ မိၚ်ညးဟီုဂှ် ချဟ်ခါ်လဝ်ဍေံ၊ ဍိက်သ္ကံစိုတ်သၠုၚ် တက်ၜုၚ်ဂဗး၊ ဟိုတ်ပွလုတ် ယုတ်မာပဒး၊ မာတၚ်ဂကွေံ ဍေံအာတ်ရောၚ်ယ၊ သေဋ္ဌဳဗၠာဲရောၚ် ဟီုကၠံၚ်ခယျ၊ အိုဿီုညးအဲ တက်တဲဂြိုၚ်ခ၊ မိပ်စိုတ်ယူယာ် ဒံၚ်သၠာ်ရ၊ ကောံတုဲရံၚ်ပၠန် ယတံပကသဳ၊ ဟေံမာတၚ်ဂ ကၠေံစိုတ်ပလွဳ၊ ဂွံလၟုဟ်ရ မၞးလ္ပချဳ၊ ယဝ်ညးတက်ကီု ပိုဲရီုညဳညဳ၊


မုက်လိက်−၂၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မၞးလ္ပချဳ လွဳကျာ်ထိုၚ်သး၊ ဗၠာဲလ္ၚဵုကီု ဍေံကော်ဟီုဂး၊ ဟေံမာတၚ်ဂ လွဳရဂွံဇၞး၊ လွဳဂှ်ကၠေံစိုတ် ဗတ်ချိုတ်လ္ပဗလး၊ လွဳမာန်ရောၚ်ပြဲ ကျာ်တြဲထိုၚ်သး၊ တိက်ဟွံချဳကွေံ ဗၠးမာန်ကီုဟာ၊ ဗၠာဲဂမၠိုၚ်ရောၚ် ကောံမံၚ်ဟောဂြာ၊ ဍေံဗိုၚ်ဟီုရ ဂၠိုၚ်ကဵုပြကာ၊ ကောံတုဲတက်တဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ဂၠောဲအာ၊ ဍေံဍုဟ်ညာတ်ဟေၚ် မၚ်္ဂလိကာ၊ ကဵုဇြဟတ်ကၠာ ကဵုမှာတၚ်ဂ၊ ဍိုက်သေဋ္ဌဳကီု ဍေံဟီုစမြ၊ ဗၞတ်မဟီုဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဟွံဂံၚ်ပျဲပျာံ ဍေံရောံဒည၊ ဗၠာဲသ္ကံရဲ ဟိုတ်မၚ်မွဲရ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တိက်ရဟွံချဳ၊ အိုတ်ပန်ဒိုဟ်စိ ဇရေၚ်သ္ၚိသေဋ္ဌဳ၊ မၞးသ္ကံရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ရံၚ်သ္ၚေဝ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ တိက်ရလွဳ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်အာ ဘာသာလီုဇဳ၊ ဂွိၚ်တိုန်ဂြိုဟ်ချဳ ဒးကၠုၚ်သ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ ဗၞးရေၚ်သ္ကံ ကောံဂဇံမံၚ်၊ ညးညးအဲအဲ ဂၠိုၚ်နဲဟီုကၠံၚ်၊ မာတၚ်္ဂချိုတ် ဝုတ်ဒိုဟ်ပန်ဂၠံၚ်၊ ထပ်ှထပှ်စိ ဇၟာပ်သ္ၚိဒးပြံၚ်၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ရောၚ် တုဲဒးပြံၚ်အာ၊ ဇာတ်ဗၞးရ ညးပပြာထာ၊ လၟုဟ်ခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ပ္ဍဲပါၚ်တြၚ် တိက်တၚ်လ္ၚာ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်ဟေၚ် လေၚ်ရသေၚ်ဟာ၊ အိုတ်မွဲဘာသာ ဒှ်လေၚ်အာရ၊ ဟိုတ်နူညးကီု လေၚ်သီုမသ၊ ကဵုပိုဲလေၚ်ကွေံ ဟွံဒးပွ၊ အိုတ်ပိုဲညးကီု ဗိုၚ်ဟီုဆောံမ၊ ညံၚ်အာကီုရ ကာလဂှ်ဒး၊ လ္ၚဵုဟီုပြဟ် ဒှ်ကွေံဒှ်ကွေံ၊ ဂကောံဝေါဟာ ဘာသာဗၞး၊ ဂုန်ကောန်ညးမွဲ ညးအဲလေၚ်ပြး၊ ယဝ်ဟွံကဵုကီု ပိုဲဟီုညံၚ်ဇၞး၊ ကသပ်ဝွံကွေံ ဒးရမၞးတံ၊ တိုၚ်ကသပ်အဵု ပိုဲပကဵုလံ၊ အိုတ်မၞးတံဟေၚ် ကောံရေၚ်သ္ကံ၊ ဂၠာဲကၠုၚ်ထိမြိ ပ္ဍဲသ္ၚိပေၚ်ချံ၊ ဆမွဲကရောံ ကောံတုဲဂဇံ၊ အိုတ်မၞးတံ ခံမံဟီုပၠန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်ညးတၠသန်၊ ဂကူပိုဲဗၞး ဒးရးပြဲလောန်၊ ဘာသာဗၞးစိ ဟွံဂွံကၠိစောန်၊ အိုဿီုညးအဲ မၚ်မွဲတန်န်၊


မုက်လိက်−၂၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ချိုတ်လၟုဟ်ပၠန် ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ရောၚ် တိက်မံၚ်ဟွံချဳ၊ ထပှ်တ္ၚဲရ လံခန္ဓဏှဳ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်အာ ဘာသာလီုဇဳ၊ ဒးဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာကၠၚ်ဟဳ၊ ဟိုတ်ဂှ်သေဋ္ဌဳ သ္ၚေဝ်တုဲတော်ဆ၊ ဂုန်ကောန်ဝုတ်မွဲ သီုရဲမသ၊ ဒးလေၚ်တဴအဆက် အနာဂတ်ဂတ၊ လေၚ်ညးမွဲဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ လေၚ်သီုမသ ဝါတ်ရသေဋ္ဌဳ၊ မဟာသာလ တော်ဆဂၠာဲသ္ၚဳ၊ လၟုဟ်ဝါတ်လောန် ဂုန်ကောန်ကျာ်သြဳ၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်စုတ် ခါဲဒုတ်ခါခၞဳ၊ ဟွံဂွံဟွံအာ ဗက်ဏာဟွံချဳ၊ လံဖေက်ချိုတ်ပၠန် ခန္ဓဍေံဏှဳ၊ ဍေံချိုတ်လီုဇဳ ပြဝေဏဳဗၞး၊ ဒးကဵုဏာကောန် သၞောဝ်ပၠန်ဂတး၊ ဟွံကဵုဒှ်ဝါတ် ဝါတ်သီုညးအဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ရ သိက်ဂွံပဒး၊ အိုတ်ကသပ်ရောၚ် ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ကွေံ ဟွံဟီုဂးပၠန်၊ ဗၞးဂမၠိုၚ် ဗိုၚ်ဟီုတန်တန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်တၠသန်၊ ဟွံဟီုသၚ်ရိုဟ် လၟုဟ်ဂိုဟ်ကောန်၊ ညးဂမၠိုၚ်ဂှ် ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သီုသေဋ္ဌဳပၠန် သီုကောန်သီုဗြဴ၊ သဳမူနော်တြ မသကောန်စဴ၊ အဆက်ဆက် ဂၠိုၚ်လောန်ဖက်နှဴ၊ ဒးဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာဗွဲကြဴ၊ ဗတ်ဒြပ်နွံကွေံ ညးဟွံရဴဂဴ၊ ယဝ်ဂိုဟ်ကောန်ဗြဴ ကြဴတဲဒးဟောံ၊ သေဋ္ဌဳၜိုန်ကြံ ဂဇံဒေန်ဗျောံ၊ ဖျုန်ဂြိုဟ်ဂတဝ် ဒှ်ဓဝ်ဇြဟောံ၊ ညံၚ်ဆုဇိုၚ်ဍာ် သၚ်လာ်ဆုဒေါံ၊ ဟွံသေၚ်မွဲသာ် ညံၚ်ညးဗာ်ပြောံ၊ ဒှ်ဓဝ်ဇြဟောံ ဒေါံစှ်ေအာရ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ရော ကောလာဟာလ၊ ၜိုန်ဟီုတိုန်ဇဳ သေဋ္ဌဳဟိတ်ဇြ၊ ဟွံကလေၚ်ပါၚ် ရမျာၚ်ညိည၊ ဒှ်မံၚ်ကၠိုက်ကၠဟ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဟီုတိုန်ပၠန်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်တၠသန်၊ ဟွံဂိုဟ်ဘာသာ လၟုဟ်ဂိုဟ်ဟာကောန်၊ ကဵုဟွံကဵုကီု ဟီုရခိုဟ်သန်၊ ယဝ်သ္ၚိတ်မံၚ်ကီု ပဟီုပိုဲဓဇန်၊ ပိုဲဟီုဒုၚ်ဂုန် တုန်စှ်ေစိုတ်ရ၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ကီု ဟွံဟီုပါတ်သဗ၊


မုက်လိက်−၂၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဇြဟာတ်ပ္ဍဲကောန် ဍိုန်တိုန်စိတ္တ၊ မွဲသာ်ဂှ်ပၠန် ရံၚ်ကဵုဝံသ၊ ဂၠိုၚ်ကဵုအောန်ဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ကောန်သၠးကဵုရ ကာလဂှ်ဒး၊ မူဟိုတ်တုန်ရော ပိုဲဂကူမၞး၊ လၟေၚ်ဝေါဟာ ဘာသာဇၞော်ကၠး၊ ဇာတ်လီုညးပါဲ ဂၠိုၚ်နဲပြးဇး၊ ဟွံဂွံအာကောံ ကရောံအဲညး၊ ကောန်ကဵုဏာကွေံ ဒှ်ဒးရးသန်၊ ချပ်တုဲသေဋ္ဌဳ ဒ္ၚဳကဵုကဵုကောန်၊ ယွံကောန်သ္ဍိုက်မ ရုပ္ပလက်သန်၊ လၟုံခါဲဒုတ် ဍေံယုတ်မာလောန်၊ ဍေံကၠုၚ်တိက်တၚ် ပါၚ်တြၚ်ပၠန်၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်ကောန် အံက်ဝါတ်လောန်ရ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်ကီု လေၚ်သီုမသ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကီု ကၠုၚ်ဟီုကြံကြ၊ ဟိုတ်ဘာသာမၞး အံက်မ္ဒးကျ၊ ချိုန်လၟုံကောန် ပ္တိုန်လဝ်စိတ္တ၊ မူဟိုတ်မွဲရ ဒါနဒှ်တံ၊ ပ္ဍဲကုသဵုရ အကုသဵုကံ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပ္ညုၚ် ဍေံကၠုၚ်ခၞံ၊ ပ္ဍဲဂၞဴအဆၚ် က္ၜၚ်လေဝ်ဒးဗြံ၊ လီုတုဲသဘဴ ကြဴခိုဟ်လေဝ်နွံ၊ ဟိုတ်ရောၚ်ဒှ်တံ ခၞံနၚ်ဏာ၊ ဟိုတ်ကဵုဖဵုရ သီုၜါပြကာ၊ ဍေံဇိုန်ကဵုသၟတ် သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ လဆောဝ်သၠုၚ်သဝ် ရေတ်ဂပဝ်အာ၊ လဆောဝ်ဒှ်ရ သုခဒုက္ခာ၊ သ္ဘဴဓဝ်ရ ဗ္စာညိရကောန်၊ လၟုံအံက်မ ဒှ်ပွဓဇန်၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ပွလုတ်ဂြန်၊ ယဝ်ဟွံကဵုသၟတ် ခါဲဒုတ်အိုတ်သ္ကန်၊ ယဝ်ဍေံချိုဃတ်ကီု လေၚ်သီုဒိုဟ်ပန်၊ ကရောံခါဲဒုတ်ရ ညံၚ်အာညိကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်ဂလာန်ညး ဟွံသၟဟ်ရထ၊ က္တဵုဒှ်စံၚ်တူ ဒွံဓဝ်သောက၊ တိုန်ညံၚ်ဂျိဇြုံ ဗ္ဒောံဖျေံကာယျ၊ ဝိုတ်သတိရ သက်ခၞပၠန်၊ သောကဍဵုဍိုက် စရိုတ်ဗၠိုက်ဗၠန်၊ ဟီုဟွံဒးဟေၚ် ညံၚ်ညးကၠေၚ်စန်၊ သဗသ္ဘာ် တသၚ်တသောန်၊ ဂွံသ္တိကီု ဂၠာဲဟီုယာံဒေါန်၊ တံဇိုၚ်မပၠန် သောန်န်ယာံတဴ၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ တၠနှဘဴ၊ မူရဴနွံဒုဟ် လၟုဟ်က္ဍုဟ်ကောန်ဂၞဴ၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ယုတ်သန်သွံအဴ၊ အံက်မကျာ်ဂန် ဓဇန်ကဵုကောန်ဂၞဴ၊


မုက်လိက်−၂၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အဵုလၟာဂၞဴ ဍုဟ်ကောန်ဗြဴဟာ၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ ဂးဓုပ်ပြကာ၊ ညးသ္အာၚ်ပၠန် ဍုဟ်ကောန်နွံဟာ၊ လၟုဟ်အံက်မ ပွမှာရာ၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ပွယုတ်မာ၊ အဵုအံက်ရာဇာ မူရာဍုဟ်ကောန်၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ တၠတိုက်သန်၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ ကောန်ဒးစောန်လောန်၊ ဗျဂ္ဃစောရ ညးပဓဇန်၊ လၟုဟ်အံက်မ ပွလုလန်၊ အဵုအံက်ကျာ်ဂန် ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ အဵုလၟာဂၞဴ မူရဴနၚ်ဒုဟ်၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်က္ဍုဟ်၊ ကောန်ဒးလေၚ်ဘဝ ဒိဋ္ဌလၟုဟ်၊ ဂစိုတ်ထောံပြဲ ကဵုဘဲဇြၚ်ဗၞုဟ်၊ ကောန်ဟွံမွဲဒုဟ် မူရာဍုဟ်ရော၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ ညးတၠအယော၊ ညးဂွံဗၠးဒုဟ် က္ဍုဟ်ကောန်ဟီုတဴ၊ ညးမိပ်စိုတ်အဴ ကြဴညးစောစ၊ ဟိုတ်ပတှ်ေညး ကောန်ဒးစံၚ်တဴ၊ အဵုမဂၠိုၚ်အယော ဗဵုညးစောဟာ၊ အဵုမဂၠိုၚ်အဇ အံက်မရာဇာ၊ ကောန်လဝ်ကဵုချိုတ် ကေတ်စိုတ်ဘာသာ၊ အိုတ်ဂကူဗၞး ကောန်ရးခန်လွာ၊ ဟိုတ်နူညးက္ဍုဟ် ဂၠာဲဒုဟ်နာနာ၊ အံက်မရာဇာ အဵုအံက်မရာဇာ ဟုံမှာရအဴ၊ အဵုမဇၞော်ဣဒ္ဓိ မိဒေဝတဴ၊ ကံအတိက်ဟေၚ် ချူပြေၚ်အဲဗြဴ၊ ဟွံသေၚ်ပ္ဍဲလၟုဟ် ဒုဟ်ကၠုၚ်ဖက်နှဴ၊ နတဲခါဲဒုတ် ညးစုတ်လလဴ၊ အဵုဒေဝတဴ ဍုဟ်အဲဗြဴဟာ၊ ဇိုန်ကဵုခါဲဒုတ် အဲဒးယုတ်မာ၊ ညံၚ်ဒဒှ်အဲ ညးဟွံမွဲၜါ၊ လၟုံမွဲဝါ ပြာ်ညိကၠာအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ သိုက္ခာဗြဴ၊ တံဇိုၚ်သၟိၚ်မ ယာံထဂၠက်သ္ဍဴ၊ နရာတ်ဇတဝ် ဖ္အောဝ်စိုတ်ဇဴ၊ ဂၠးကၞေၚ်အဝဲ ယဵုတဲညံၚ်ပ္ကဴ၊ လ္ၚောဝ်သၟိၚ်မအဴ ရဴဝွံသ္ဂးပၠန်၊ ယွံလေအံမ တၠတိုက်သန်၊ ခါဲဒုတ်ဂၠိုၚ်ဒုဟ် အဲဗြဴဍုဟ်လောန်၊ နူဍောတ်တ်ဟေၚ် အဲဗြဴဝေၚ်ခၠန်၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်ကွေံ ဒးကဵုဏာကောန်၊ အံက်မကျာ်ဂန် ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ ဗတ်ဍေံအာတ်ပၠန် ကဵုသန်ဗက်ဖျဴ၊


မုက်လိက်−၂၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကဵုဍိက်တံဓဇက် ၜုၚ်တက်ဗက်ဗဒဴ၊ ကဵုဘဲဓိမြိ ဍေံဂိဒးစဴ၊ ဟွံမိက်ဗက်အဵု ဇိုန်ကဵုကောန်ဂၞဴ၊ ကံအဲဍိက်ဗြဴ ခၞံတဴသ္ဂးဟာ၊ မွဲသာ်သၟိၚ်မ ကျရောံပြဝါ၊ ကောန်စၞးထောံရ ဗက်စဘာသာ၊ ရန်ကဵုညးကွေံ ကောန်ဒးကဵုဏာ၊ ဟွံချပ်ဂၠိုၚ်ဂၠေံ ပွမှာရာ၊ သၟိၚ်မရာဇာ အေၚ်ညိကၠာအဴ၊ သေဋ္ဌဳမိၚ်ကီုသၟိက်ဟီုဖ္အောဝ်အဴ၊ ယွံကောန်သ္ဍိုက်မ အဇဍောၚ်ပ္ကဴ၊ လၟေၚ်ဓဝ်စိ သတိသှ်ပတဴ၊ ကံပြုပြေၚ်ရ ကံပၠတြဴ၊ အိုတ်သတ္တံအဴ ဂေတ်တဴသံသာ၊ ကံဇိုန်ကဵုဟေၚ် ကံနၚ်ကံဏာ၊ ကံရောၚ်ဒှ်သၠဲ သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ လဆောဝ်သၠုၚ်သဝ် ဂွံသွဝ်အာ၊ အိုတ်သီုညးအဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ ပဒှ်သၚ်ကာ ညံၚ်အာရကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊ ဂၠုသူစရိုတ် အိုဿီုဒိုဟ်ပန်၊ သီုဓဝ်ဟိရိ သတိစွံပ္တိုန်၊ ဟိုတ်အသံရ မိမပြဲလောန်၊ ယဵုဒုၚ်ကေတ်ပၠန် တိုၚ်အမန္တာ၊ ကယိုၚ်မဂ္ညိ အိုဿီုကြိယျာ၊ ဂယိုၚ်ဂှ်သွံ ၜးစွံသာသာ၊ ယာတ်မစောန်ပြံက် ဗစံက်ဂဝါန်၊ ဒးကျိုၚ်သၠောံစုတ် ခါဲဒုတ်ပၟာ၊ ဇရေၚ်မိမာ တာကွာ်ရဴဂဴ၊ သၟိက်ခၠေဝ်ရော်ပၠန် ဂုန်လၟာဂၞဴ၊ စိုပ်တုဲဂဇံ တဲခၠာံပ္ကဴ၊ ချိုန်ဂွံညာတ်ဒး မိဗၞးဗြဴ၊ ကၠိၚ်ရုပ်ကောန် သိုဟ်စန်လိုက်လဴ၊ သဗသ္အဝ်တဴ ညံၚ်ရဴကၠေၚ်စန်၊ နရာတ်သ္အဝ် တသဝ်တသောန်၊ ဒတဝ်ဖျုန်ဂြိုဟ် ဟီုရိုဟ်ရေၚ်ဒေါန်၊ ဟီုအာယာံအာ စံၚ်ဏှာပူဗန်၊ မိဒးကြံအု ဟိုတ်ဆာန်ဍူကောန်၊ ဗၞးဗြဴပၠန် ယာံဒက်ဒေါန်တဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်ဗြဴ ၊ ယဵုတဲဂဇံ ကၠံမိဂၞဴ၊ ဝါစဳကာယ စိတ္တဖက်နှဴ၊ လ္ပုဟ်တဲစှ် သၟဟ်ဍောၚ်ပ်ကဴ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်ဗြဴ ကဵုစ္ဍးဒဴညိ၊ ဗၞးဗြဴကီု ဟီုတိုန်တသိ၊ သာဓုသာဓု အယုဝုဒ္ဓိ၊ သဗ္ဗဒုဟ်ပၠန် ပကဵုစောန်ကၠိ၊ အိုတ်သဗ္ဗယဲ ဘဲပကဵုမြိ၊ ကဵုဒှ်သုခိ ညံၚ်အာညိကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊


မုက်လိက်−၂၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကလံမိတုဲ သုဲဂါဲအာပၠန်၊ သၟိက်ကလံရ သၟိၚ်မကျာ်ဂန်၊ ယောန်လုပ်သာသာ ခါမပြာပ်ညောန်၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ပၠန် ညာတ်ဒးကောန်ဗြဴ၊ ဒှ်တိုန်ဝိဝိၚ် ကၠိၚ်ကောန်ဂၞဴ၊ ညံၚ်ရဴဒးဂျိ သတိဖက်နှဴ၊ ဟီုဇီုဟွံဒး ညံၚ်ညးက္ဍိုၚ်ကၠဴ၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်အဴ ရမတ်ရဴဗြဲ၊ မၚ်္ဂလိကာ ယဵုသ္ပာတဲ၊ သီုမဇံသဝ် လ္ၚောဝ်အဲပရဲ၊ ဝါစဳကာယျ သီုစိတ္တပ္ဍဲ၊ သီုမသိပ်ဂၠိပ် ကၞိပ်အဝဲ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်မွဲ ကဵုစ္ဍးသ္ၚောဲညိ၊ သီုမကၠၚ်ဟဳ သေဋ္ဌဳဇၞော်စိ၊ ဒုၚ်သာဓုပၠန် ပ္ဍဲစိုတ်စောန်ကၠိ၊ ကောန်ဒးစ္ဍးအာ ပၟာသုၚ်ဂျိ၊ အိုတ်ဝေဒနာ ပကဵုပါမြိ၊ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ ဒိဋ္ဌဝုတ္တိ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ညိ သုခကဵုတန်၊ ညံၚ်အာညံၚ်အာ ညံၚ်အာရကောန်၊ ကံဝဳပက်ရ အံက်မဟွံဓဇန်၊ ယဝ်ကောန်စှ်ေစး အံက်ဒးဘဲဒန်၊ အိုဿီုဝေါၚ်သ ဋ္ဌာနဒိုဟ်ပန်၊ ကောန်ဂွံဍံၚ်သွာ စေတနာပ္တိုန်၊ ညံၚ်အာရကောန် ပစောန်စိုတ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ တုဲစ္ဍးတိတ်အာ ဗ္စာတော်ဆ၊ အိုတ်သတ္တံရော အလုံလောက၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်ကံ တံပထမ၊ ကာမာဝစရ နမကုသဵု၊ ဟိန်ဏာဒါန်ပ္ညုၚ် ဍေံကၠုၚ်ဇိုန်ကဵု၊ လဆောဝ်ဂှ်ခိုဟ် လဆောဝ်ဂှ်ရုန်မဵု၊ ဆာန်ဒးသာဲရောၚ် ဍုဟ်မဗံၚ်ဒးဆဵု၊ ပၟိက်သၟိက်ဂွံ ဟွံဂွံလၚ်ပြဵု၊ ဟွံမွဲပၟိက်အဵု ဒးဆဵုဂၠိုၚ်တုန်၊ ကာမာဝစရ ဒါနဒးကၠောန်၊ ကၠုၚ်ဒှ်မၞိဟ်စိ ကၠိဂွံထဝ်သန်၊ ဇပန်ဂွံညိ တိညံၚ်ဍန်၊ သၠေဟ်သုခ ဒေပ်ရဗိုန်တ္ညန်၊ ဗတ်ဂၠိုၚ်ထဝ်သန် လေၚ်ပၠန်မွဲဝါ၊ ကုဇကုဟေၚ် ချိုတ်ပၠန်သေၚ်ဟာ၊ ဂြပ်ဒေပ်လဝ်ရောၚ် ဇမၠိၚ်သံသာ၊ ဂျိုၚ်မံၚ်ဟွံအိုတ် ချိုတ်ညးဂွံဏာ၊ ဂုပ်ရတ်သန်ထဝ် ဒေပ်လဝ်ဒှ်မှာ၊ မၚ်္ဂလိကာ ချပ်ဗ္စာရ၊ မွဲနဲသေၚ်ဟာ ချပ်အာဂတ၊ အဲဟိုတ်ဒါန်ကၠာ ကာမာဝစရ၊ ဒှ်ကောန်သေဋ္ဌဳ ရုပ်ပစဳခၞ၊ ဟိုတ်ဂၠိုၚ်သန်ထဝ် စွံဓဝ်မၞ၊


မုက်လိက်−၂၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ချိုန်လၟုံရ ဒုက္ခကၠုၚ်ပျဲ၊ ဒှ်ဂၠုဲခါဲဒုတ် ယုတ်မာလောန်တဲ၊ အိုဿီုညးတၞဟ် လေပ်ဒှ်ညံၚ်အဲ၊ ဂြပ်ကောန်သမ္ဘာ လေၚ်အာလောဲလောဲ၊ ၜိုန်ဇကုရ မာရဏပျဲ၊ ဗၠးပၠန်ဟၟဲ အိုတ်အဲညးကၠာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ မဂၠိုၚ်ကဵုကသပ် ချပ်နပညာ၊ အိုဿီုညးအဲ လန်ထဲသံၚ်သာ၊ ဇပန်ဒှ်စိ သ္တိဝိုတ်အာ၊ ညံၚ်ဟွံဒးချိုတ် ဒက်ဂတ်စိတ္တာ၊ ဟိုတ်ဓဝ်သၚ်ကာ ဟွံမှာဘဝ၊ မွဲသာ်ဒေပ်လဝ် ဟိုတ်ဓဝ်လောဘ၊ မွဲသာ်ဒေါသ မောဟမန၊ သီုကဵုဓဝ်ပန် ဗ္ဒန်ညာဏ၊ ဂၠုညံၚ်ညးမာတ် ဟွံဂွံညာတ်ရ၊ ဟွံစ္ဍးလောဘ ညာတ်ရသ္ဂးဟာ၊ ဂွံကသပ်စိ မၚ်္ဂလိကာ၊ ဝးဓဝ်မၞ လောဘဒေါသ၊ ဝေၚ်ဓဝ်မောဟ ဖေက်ဂွံရောံညှာ၊ တိုၚ်အသံရ အံက်မိပိတာ၊ ဂွဳပုၚ်သွကၠာ တုဲစှ်ေအာရ၊ ပ္ဍဲတြုၚ်ဝၚ် ဂးမာတၚ်ဂ ၊ တိက်သဝပ်လဝ် တုပ်အၚောပ်ဇွ၊ ထပှ်တ္ၚဲသွံ ဟွံဂွံပုၚ်သွ၊ ဟၟဲဇြဟတ် ဆဗၞတ်ညိည၊ မၚ်္ဂလိကာရ ခၞပြာပ်ညောန်၊ ဂဇံတုဲဗိုန် ဟီုတိုန်သောန်န်၊ ယွံနာဲပိုဲရောၚ် ညံၚ်ကတဵုညိပၠန်၊ ညံၚ်လာၚ်မုက်မတ် ပ္တိုန်ဓဝ်ခိုဟ်သန်၊ ပုၚ်သွနွံရှ် ဍာ်တှ်ခန်ခန်၊ အဲပရာပ်နၚ်ပၠန် သွက်ကောန်တၠ ၊ ညံၚ်က္တဵုညံၚ်က္တဵု ညံၚ်က္တဵုရ၊ က္တဵုဍာ်ဂွံသုၚ် ဂွံစပုၚ်သွ၊ တိုၚ်ပၟိက်စိ ကၠိဂွံဒိဋ္ဌာ၊ ပဒှ်စံၚ်တူ ပဒှ်သောက၊ ယွံမာတၚ်ဂ ညက္တဵုညိအဴ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ချပ်ဗ္စာတဴ၊ တိုၚ်လွဳကွေံ အဲဂွံဇၞးစဴ၊ လၟုဟ်အဲဂွံမြာ သိုက္ခမာဗြဴ၊ ကဵုမၚ်တာဲကွေံ အဲဒးကော်ဖျဴ၊ ချပ်တုဲသဘဴ ညံၚ်ရဴမက္တဵု၊ ဗၠာဲအလုံဍုၚ် ဍေံတံကၠုၚ်ဗဵု၊ ဍေံကော်ဟီုရ ဍေံပဝေၚ်စရဵု၊ ဟိုဲမာတၚ်ဂ မူပဟွံက္တဵု၊ မွဲအယုက်ဗှ်ေ မွဲလှ်ေဟွံဆဵု၊ ချုန်လၟုဟ်အဵု ဂွံဆဵုရယ၊ ညက္တဵုကီု ဍေံဟီုဂြိုၚ်ခ၊ ဟိုဲမတၚ်ဂ သာ်လဵုယပ၊ ပိုဲမၚ်မွဲကွေံ ယဗၠးဘဲလ္ၚ၊ ၚုဟ်တၟံယဒုၚ် ပိုဲဂွံသုၚ်စ၊ ဟွံကဵုပိုဲကၠဟ် ယဒှ်ဒုက္ခ၊ ဟီုတုဲဂြိုၚ်ရ ခယျတက်တဲ၊


မုက်လိက်−၂၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညးလ္ၚဵုကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ဟိုဲမာတၚ်ဂ လွဳရယပြဲ၊ ဟိုတ်လွဳယ ဂွံရလောဲလောဲ၊ ဂွံညံၚ်ကဵုစိုတ် ပဝိုတ်သ္ကံရဲ၊ ဟီုဂြိုၚ်ဝေၚ်ဖဲ တက်တဲစဴအာ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ယောၚ်ကတဵုသာသာ၊ က္တဵုဟွံမာန် ဟွံစအာဟာ၊ ဟွံမွဲဇြဟတ် ဂၠုသီုမတ်ၜါ၊ မၚ်္ဂလိကာညာတ် သမ္ၚာတ်ပူဆာ၊ သီုကဵုမေတ္တာ သာသာထ္ၜ၊ ဝတ်တြုံကဵုဗြဴ ရဴဗၟာဏ၊ ၜိုန်ဗၠာဲဗဵုကၠံၚ် အမာဲပုၚ်သွ၊ ဟွံရောံဒည ပြုပြေၚ်နတဲ၊ မာတၚ်ဂအဵု က္တဵုဇာဲဇောဲ၊ မၠာဲရံၚ်ကၞာတ် ညာတ်ကေတ်လောဲလောဲ၊ ညာတ်မၚ်္ဂလိကာ ချပ်ဗ္စာမွဲ၊ ပထမစိ ကိုပ်အဒိတဲ၊ ဖျဝ်မၞဍေံ ဂးဇကုအဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပြဲ အဲဗၠးဒုဟ်ဟာ၊ ကာမေသုကီု ပလီုကောန်သမ္ဘာ၊ အဲဟွံဂွံပလီု ဟီုပါန်သာသာ၊ အာတ်ပါန်ဂၠိုၚ်ကီု သီုကဵုမေတ္တာ၊ ၜိုန်ညးကဵုရောၚ် သ္ၚေဝ်ရံၚ်ညိကၠာ၊ ကြိုက်ဟွံကြိုက်ဟာ ဗ္စာရံၚ်မွဲ၊ လောကထ္ၜုတ် ဂကူယုတ်ပြဲ၊ ဂကူခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်ရအ်၊ ဍေံကောန်သေဋ္ဌဳ ညံၚ်ဗနဳတ္ၚဲ၊ ဟွံကြိုက်ကဵုဗှ်ေ ဗှ်ေပတံၚ်တဲ၊ ဗှ်ေဝေၚ်ကဵုသ္ၚောဲ ဗွဲဝိရတိ၊ မာတၚ်ဂရ ချပ်တုဲပလွဳ၊ တိုၚ်ကသပ်ပၠန် ဟွံကဵုဗၠန်ချဳ၊ ဒက်ဂန်ဗိုန်တၟံ လံခန္ဓဏှဳ၊ ချပ်ပ္ဍဲစိုတ်ရ ပညံၚ်ပိုၚ်ပြ၊ ၜးဂဇံသ္ၚေဝ် ဟွံချဳကာယျ၊ မၚ်္ဂလိကာ လာံသာခယျ၊ ယွံနာဲပိုဲရောၚ် ညံၚ်ဟာပ်ပုၚ်သွ၊ ဂွံဒှ်ဇြဟတ် ဗၞတ်ဆညိည၊ မူဒၞာဲအာဂှ် ဂွံသၟဟ်ရထ၊ ပဒှ်ၚုၚ်ၚ ဟာပ်ပုၚ်ရကော၊ ဂးမာတၚ်ဂ ညးတၠအယော၊ ဟာပ်ဖျေံပုၚ်ညိ မြိဒးဝါယျော၊ ကျာဒွံမုဟ်ဂြိုဟ် လှိုဟ်တိုန်သောသော၊ မၚ်္ဂလိကာ မေတ္တာဂၠိုၚ်အဴ၊ ဟွံဖေက်ညးစော အဵုကောသိက်ပ၊ ဂးဣၚုဟ်ပၠန် ဟွံရန်ဟွံဂွံ၊ ထံက်ကလဵုပၠန် ပဝ်ပေါန်ဓယျ၊ ဇွိတ်သြိုဟ်ဇွိတ်စး ရပ်ပၞးတုဲထ္ၜ၊


မုက်လိက်−၃၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကဵုဍာ်ညိညိ ဂိဍိုန်အာရ၊ ဒှ်တဴၚုၚ်ၚ ၚိတ်စၞဝါတ်လောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ပတ်ပေါန်၊ ဟာပ်ပုၚ်ညိညိ လံဍေံဂိအောန်၊ ပုၚ်စှ်ေဂၠိုၚ်ဇၞး ကြဴဂွံဗၠးပၠန်၊ ဗၠးတုဲဒှ်ဓဝ် ဇြဟတ်စိစောန်၊ မာတၚ်ဂပၠန် သၟိက်ဟီုဝန်စဝ်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မိရဴရုပ်ထဝ်၊ မိကောန်သေဋ္ဌဳ ပိုန်ကျာ်သြဳဗဝ်၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ဂကူယုတ်သဝ်၊ ၜိုန်ခါဲဒုတ်ကီု ပဟီုဗ္ဒေက်ဖျဝ်၊ စွံစိုတ်ကဵုသဝ် ဝးဓဝ်မၞ၊ ဂကူပိုဲပြဲ ဟွံမွဲဂုန္န၊ ဂကူယုတ်ဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ စိုတ်ယၚ်ပြဲသ္အး ဂွံဗၠးဒုက္ခ၊ လိုက်ပလိုက်ကၠာ သီုၜါဋ္ဌာဏ၊ ဒှ်ပၠန်ဒုက္ခ ပသၠေဟ်ရမိ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ယုတ်ပဟီုဗျိ၊ ဟိုတ်မဒါန်ရ မူလအဒိ၊ ဒါန်ဂှ်ဟိုတ်အဵု ဖဵုဒှ်ဇာတိ၊ ဟိုတ်ဒါန်ဇၞော်လှဲ ဇိုန်ကဵုပြဲဂၠိ၊ ပသၚ်ကာညိ ယွံမၚ်္ဂလိကာ၊ ဟီုဇီုတုဲဒှ် တၞံနယကြာ၊ မာတၚ်ဂအဵု က္တဵုသာသာ၊ ဂါံကွာ်ဇောဲဇောဲ လုဲလာဲဇိုၚ်ၜါ၊ အိုတ်တဴဇြဟတ် ဒးဖုတ်အဟာ၊ ဂးမၚ်္ဂလိကာ လဘာ်ဏာရ၊ ကၠာလောတ်ဟွံလောတ် ဇြဟတ်ဍိန်လျ၊ လုဲလုဲလာဲလာဲ ဇောဲဇာဲရံက်ရာ်၊ ဇိုၚ်ဒေၚ်ဒိုတ်ဓီု ဓယီုဗၠဗၠ၊ သီုညးၜါလ္အိတ် ပ္တိတ်ဝဳရိယ၊ ဂွံအာစိုပ်ရ ဒေသသုသာန်၊ တိုန်စိုပ်တာဲကၠာဲ ညးၜါမွဲဟာန်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ညးတၠညာဏ်၊ တိုၚ်ပၟိက်ပြဲ ဟီုမွဲဂလာန်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မူရဴစံၚ်ခလာန်၊ လ္တူအဲကၠာ ပသၚ်ကာကြာန်၊ ဒေံဗြဴဟွံကယျာန် ဂလာန်မိမ၊ ညးဇိုန်ကဵုပြဲ စိုပ်တဲအဲရ၊ ကောကဵုဒေံကၠာ စွံပၟာဏ၊ ညံၚ်ကောန်မွဲမိ သန္ဓိဇလ၊ ပိုဲပ္တန်လဝ်စိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝိ၊ စှ်ေစိုတ်ညိရ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုတဴ၊ ဒးရးအိုဿီု လဟီုကောဂၞဴ၊ ဂွိၚ်စၞပုၚ် စသုၚ်ဗွဲကြဴ၊ ဂွိၚ်ကဵုဗိုက်လ္တက် ဂၞိန်ယာတ်ဖက်နှဴ၊ ပိုဲဒှ်မၞိဟ်ဗြဴ ဒှ်စံၚ်တူလာန်၊ မာတၚ်ဂကီု ဂၠာဲဟီုလှေံလှန်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မူရဴစိုတ်ဍန်၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ရ မူဒေပ်စွံသန်၊ ဒိုတ်သိုက်ဟွံဝါတ် အာတ်ကေတ်ဂွံပၠန်၊


မုက်လိက်−၃၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂၠိက်ယာတ်ထဝ်သန် ဂွံပၠန်လောဲလောဲ၊ ဒေံဗြဴမၚ်တာဲ ဂၠာဲအာရိုဟ်တ္ၚဲ၊ သ္ၚိဆက်ရေၚ်ဗဝ် ယဝ်ညာတ်ဒးအဲ၊ ဟွံဟီုမုက်ဂွး လၚ်လးညန်သ္ၚောဲ၊ ပုၚ်သ္ၚုသၠုဲအဵု ဇိုန်ကဵုရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ပဂွိၚ်ဒေံအဲ တိုၚ်စဖဲရ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်တုဲမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ခယျ၊ ဝတ်ကောဒေံဟေၚ် ပြုပြေၚ်နာထ၊ အှော်ဍာ်သွက်သုၚ် ဗစိန်ပုၚ်သွ၊ ရှ်ေသှ်ေညံၚ်မ အဇကောပၟာ၊ ပ္ဍဲမမံၚ်ကောံ ကရောံညးၜါ၊ ဂးမာတၚ်ဂ ချပ်နပညာ၊ အိုတ်သတ္တံအဴ ဂၚေၚ်ဘဴသံသာ၊ ဘုံပိစှော်မွဲ လန်ထဲကၠုၚ်အာ၊ ချိုတ်ကဵုဒှ်ရ ဘဝနာနာ၊ ယုတ်ပြဲဇၟာပ်ရာ နာနာဘဝ၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ ဗ္စာတော်ဆ၊ ဇၟာပ်ဍုၚ်ဇၟာပ်ကွာန် ဟိုတ်ဒါန်မသ၊ ဇၟာပ်ညးအဲ ဟွံမွဲဂါရဝ၊ အရီုကြာန်ထုဲ ပတုဲဒါန၊ ကေတ်စဇျာန်မက် ဗက်ပကာသန်၊ ဇၞော်ပၟဝ်ရာဂ ပသဘၚ်ပေါဲ၊ ကာလဇိုၚ်ကဵု ကုသဵုဇမ္ၚောဲ၊ ဒးဒုၚ်စကီု သီုယုတ်သီုပြဲ၊ လဆောဝ်ဒှ်တသိုက် လဆောဝ်ဒိုက်ယဲ၊ လဆောဝ်ဂွံဇၞး လဆောဝ်ဒးဘဲ၊ သၠုၚ်သဝ်ဂၠိုၚ်နဲ ယုတ်ပြဲနာနာ၊ လဆောဝ်ဒှ်ရ ဨကရာဇာ၊ လဆောဝ်ပိုန်ဟုတ် ဒှ်မၞိဟ်ယုတ်မာ၊ လဆောဝ်စိန်ဂၠက် နရက်ဒုက္ခာ၊ လဆောဝ်ဍုၚ်သွဝ် ဂေဝ်သွဝ်အာ၊ ဘဝနာနာ စိုပ်လိုက်ဗာပၠန်၊ ဗတ်စိုပ်လိုက်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဝါတ်လောန်၊ ယဝ်ဒှ်မၞိဟ်စိ တိညံၚ်ကဵုဍန်၊ လောဘဒေါသ မောဟတန်တန်၊ ဟိုတ်နူဗိဇ္ဇ မဂှ်ပြာပ်ညောန်၊ ဇၞော်ပၟဝ်ပၠန် ကၠောန်ဒါန်မိဿ၊ ဆက်မံၚ်ဟွံသ္ဂုတ် သမုဒ္ဒယ၊ သမုဒ္ဒယော ဒုက္ခောဝန္ဓ ဗတ်ဆဵုဒးစိ၊ တိသရဏ ဟွံထောံဒဂေတ်၊ ဇြိုၚ်ရောၚ်ကေတ်စ ဘဝအနန္တဂၠိုၚ်ကဝ်ရအဴ၊ ဟွံကဵုဒှ်ရ ဘဝဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ဘဝဂွံအိုတ် ဂွံပၠိုတ်ဟုံဟဲ၊ မူမၚ်မွဲရ ဂွံပနိဿ၊


မုက်လိက်−၃၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဒဴဝတ်ပိရ ကာလဂှ်ပြဲ၊ ရုပ်နာံပၠိုတ်ဟဲ ဗၠးဘဲသံသာ၊ အဲအာပညိ ရသိဟေမာ၊ သ္ဂောံပၟဝ်ရ သမထကၠာ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ် လိုန်သဗာန်ကျာ၊ ကြဴဂွံပ္တန်လဝ် ဓဝ်ဝိပဿနာ၊ ကသပ်ဝွံဒးကၠာ မြာရကုသဵု၊ ချိုန်လၟုဟ်အဴ မၞုံဒေဴဗြဴမွဲ၊ မၚ်္ဂလိကာ ပါသတြုဝဲ၊ အဲထံက်ပၚ်ညိ ကိုပ်အဒိတုဲ၊ ကသပ်ဂှ်ရ မၞုံစိတ္တပ္ဍဲ၊ ကသပ်ဂှ်ပြဲ အဲဒးလွဳကၠာ၊ ဂးမွဲသာ်ပၠန် ချပ်နပညာ၊ လောကုတ္တဵုကီု လောကဳသီုၜါ၊ ကဵုဍိက်ပေၚ်ပြဟ် ဂှ်ရောၚ်ဂွံမြာ၊ အဲဂၠာဲအာတ်ရ ဇွောံမအဟာ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ကၠာ ကာလဒှ်ဒး၊ ဗောဓိသတ္တ တြုံတၠလွဳ၊ တိုၚ်ကသပ်ကီု သၟိက်ဂွံဟီုဂး၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါဒးရး၊ ဇွောံမဟွံမွဲ စဟွံလှဲလး၊ ဒေံဗြဴမွဲကွေံ မၚ်တာဲဒးရ၊ အဲဂၠာဲအာတ်ကီု သီုဇွောံစၞ၊ ဒေံပအာသ္ၚောဲ မၚ်မွဲစိတ္တ၊ ယဝ်ရအာသ္ၚောဲ လေပ်ဆဵုဝဲသၞ၊ ရံၚ်မၚ်မွဲညိ သတိဗလ၊ ဟိုတ်ကောဏံရ ဆောံမဗကန်၊ ဗတ်ရကောအာ ဟွံခြာသ္ၚောဲညန်၊ ဟွံကဵုလံဟေၚ် ကလေၚ်ကၠုၚ်ပၠန်၊ ဟီုတုဲစဳရေၚ် ဓလေၚ်ထိုၚ်ယန်၊ ခၞာတ်တဲမွဲ ကွာ်ထဲကြေဝ်လန်၊ ဆဵုသ္ၚိညးပၠန် ဟွံဂွံညောန်သ္ၚောဲ၊ ရပ်ခၞာတ်ပၠန် ဂဇုန်ယဵုတဲ၊ အရာဒါန်သၟတ် ဖ္ဍောတ်သဴသဴ၊ သာဓုသာဓု ဒါန်ဝွံဒှ်ပြဲ၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်မ ဒါန်ပနိဿဲ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုပြဲ ကြဴတဲဂွံမြာ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုလဝ် ရုပ်သာ်ကျေဝ်ဂေါဝ်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုသၟတ် ထတ်စောံမြက်စာ၊ ဒါန်ကဵုပိုန်ဘိုက် တသိုက်ဘောဂါ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုအယုက် ဂွံဗၠးဒုက္ခာ၊ ဒါန်ဂွံဍံၚ်သွာ ဂွံမြာသုခ၊ ဒါန်ရောၚ်ဇိုန်ကဵု မဂ်ဖဵုဂတ၊ ဒါန်လၟောဝ်တၠုၚ် ဍုၚ်နိဗ္ဗာန်၊ ဒါန်ဒှ်မူလ ကဵုညိရအဴ၊ မိၚ်ဒးဆံလံ တၟံတြုံဗြဴ၊ သီုဝုတ်သိုဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလထဴ၊ မၞိဟ်ဇၞော်ဗျုလောန် စကာကောန်စဴ၊ ခါမိၚ်ဖ္ဍောတ် ဒြပ်ရတ်ပူဇဴ၊ ဟုသၠုဲသၠာဲအဴ ကဵုတဴညးအဲ၊


မုက်လိက်−၃၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မာတၚ်ဂကၠာ အာတ်ဟါံခြာသ္ၚောဲ၊ ဆုဲအာညိညိ သ္ၚိရေၚ်ဂၠောဲ၊ ယဝ်ဖ္ဍောတ်အဵု ကၠုၚ်ဗဵုညံၚ်ပေါဲ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိသွံ အာတ်ဂွံလောလောဲ၊ ပယျာံသဝ်တ္ၚဲ ဇာဲဇောဲစဴအာ၊ ခါစဴစိုပ်သ္ၚိ ကဵုမၚ်္ဂလိကာ၊ အာတ်လၟိုန်ပြဲ မွဲတ္ၚဲမွဲဝါ၊ နဲသာ်ဂှ်ရ သ္ပလွဳပရာ၊ ဇၞတ်ပကောံရ ဇွောံမပေၚ်ဗဂါ၊ မၚ်္ဂလိကာ မိပ်စိုတ်ခါဂှ်၊ ဗောဓိသတ္တ တၠကြဳဇှ်၊ တိုၚ်ကသပ်ကၠာ မြာသၟိက်ကဵုဒှ်၊ တ္ၚဲဂတဒး နူဂယျးပြဟ်၊ ကဵုဒေံဗြဴကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ဇကုမွဲကၠာ သၟိက်အာတၞဟ်၊ တိုၚ်ကသပ်ဂှ် ပြဟ်ဒဴတိတ်အာ၊ ဇကုမွဲသ္ၚိတ် ဟွံကေတ်ပြဝါ၊ သၠးကဝိုၚ်ဍုၚ် သရုၚ်ကန္တာ၊ တြဴဂၠိၚ်သ္ၚောဲ ကွာ်သဲဒေါဝ်ဝါ၊ ဂမၠိုၚ်ကဵုအဆၚ် လစအၚ်လှာ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် ပေၚ်ဗြော်ရေၚ်ဗ္ဂာ၊ သီုဓကှ်သွာ ဝုန်ခါဗၚ်ဗွဲ၊ ကံက်ကဇုံဝေါတ် ကၟောတ်သောဲသောဲ၊ ကဴကဵုကဴပြး၊ တၞးကဵုတၞးဂၠောဲ၊ သတ်ကဵုသတ်ကောံ ခၟောံညံၚ်ခၟောံဗၠဲ၊ တဝ်ကဵုတဝ်ဖလ ကွကွဒက်ဂြဲ၊ ညာတ်ဋ္ဌာန်ဇမ္ၚောဲ ဗဵုဟွံဖဲကီု၊ လ္ၚဵုလျလျ ဖလဍီုဍီု၊ လ္ၚဵုဗြဗြး ပေါၚ်လးသာ်ဍီု၊ လ္ၚဵုဂှ်ခရံက် ဗ္စံက်ဂၠိုက်တီု၊ လ္ၚဵုခစာန်ဗြံက် ကဝံက်ဂြီုဂြီု၊ ဗဵုဟွံဖဲကီု အကြီုအၚ်လှာ၊ မွဲသာ်ဍောတ်ဇၞော် သတ်လ္တူကျာ၊ လၞေၚ်ပူပံက် ၚေက်ကြေၚ်ဂံက်ဂါ၊ ခဍိအဂၠောန် ကောန်ၜိုပ်ကောန်မာ၊ ကြေဲတေဝ်တောတ်ရ ဗျုဒိုၚ်ဂလာ၊ ဇံၚ်မံၚ်ပရောတ်ၜဳ ၜိၚ်လေဝ်သာဲအာ၊ အကၠဟ်မွဲသာ ဗၠိုပ်အာရေၚ်ၚ်၊ ဒိုၚ်ဗျုဒိုၚ်ဂလာ ယောန်အာလက်ခစေၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကဵုကံ လ္ၚဵုဂှ်ပၠံသၞေၚ်၊ လ္ၚဵုကဵုရဲသာ ဟွံကဵုခြာဝေၚ်၊ လ္ၚဵုဇဵုထုဲထ္ၜန် ညံၚ်ညးစန်ကၠေၚ်၊ ဍေံကဵုဍေံဟေၚ် ညံၚ်သ္ဘၚ်ပေါဲ ၊ ထိုၚ်သာဲအဒါဲ ဂၠာဲဇာပ်ပဝ်ဂၠောဲ၊ အလိုန်ဂြပ်သၞေၚ် အခြၚ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ ဗရုဇၞော်ဍောတ် ထတ်တ်သောဲသောဲ၊ ညံၚ်ရဴစိၚ်ဂြဝ် တိၚ်လဝ်နတဲ၊


မုက်လိက်−၃၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံမိက်အာသ္ၚောဲ ဟွံဖဲသောတ၊ ဆဂှ်ဟွံသေၚ် တၟေၚ်ဝိသေသ၊ သတ်ပ္ဍဲဍာ်ကီု မဂၠိုၚ်အနန္တ၊ ဂၠိုၚ်ထုဲဓရုဲ သီုၚုဲသီုက၊ ကၞုဟ်ကၠဴဂတာံ ဟလီုကျာံရ၊ ဇၞော်ဍောတ်နထ ဂၠိုၚ်နာမကီု၊ ဂမၠိုၚ်တ္ၜန်တ္ၜောဲ ထဝ်ဂၠောဲသီုသီု၊ လ္ၚဵုစောန်ပြံက် လ္ၚဵုမံက်လှီုလှီု၊ လ္ၚဵုသဝ်ဗၠိုက် လ္ၚဵုပိုက်ယဝီု၊ လ္ၚဵုဒံၚ်သၠာ် ညံၚ်ညးဗာ်တ္ၚီု၊ ဍေံကဵုဍေံကီု သီုသီုသာဲသာဲ၊ မာတၚ်္ဂညာတ် သမ္ၚာတ်ပူဆာ၊ ဗှ်ဇကုမွဲ ကြၚ်ထဲဂၠိုက်ဂၠာဲ၊ ဗဵုအာရံၚ်အာ ပါတဟၚ်ဂြာဲ၊ ရံၚ်အာအိုတ်မတ် စိုတ်ဍောတ်ဇၟာပ်ဒၞာဲ၊ ကွာ်အာသာဲသာဲ ပယျာဲကန္တာ၊ ကွာ်အာသောၚ်ၚ် ဗက်ူဓလောၚ်ဝါ၊ တဟၚ်ဒြာဲဇး တၟးညာတ်အာ၊ ဗျဵုဗျဵုဗျောံဗျောံ မၞုံသာ်လွာ၊ ညံၚ်ဒဵုညံၚ်ဆု သာ်ဝွံနာနာ၊ စမဳညာတ်အာ မိပ်စိုတ်ခါဂှ်၊ ဝါဝွံၜိုဟ်သ္တိုတ် မိပ်စိုတ်ပူမှ်၊ ပ္တိတ်ဝဳရိယျ စိတ္တဟွံလၞုဟ်၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ စေတနာပ္ၚုဟ်၊ ဟိုတ်ဝဳရိယ ခဏစိုပ်ပြဟ်၊ ကၞောတ်ဝါဂှ် ဇီုဇြဟ်ဗတဳ၊ ဂြိုပ်ဇီုဂြိုပ်ဗြး ပြးဗြးပေၚ်ဇဳ၊ သိၚ်သိၚ်သာဲရေၚ် ညံၚ်ညးပြေၚ်ဖျဳ၊ သၠုၚ်ၚ်တၞံလျ ကွကွမံၚ်ညိဳ၊ ကဴကဵုကဴဆက် ညံၚ်ညးဒက်ဂွဳ၊ ဂၠိုၚ်လောတ်ကျာသြီ ညံၚ်လွဳမာန်သွဝ်၊ ကွာ်အာဗဵုအာ ရံၚ်အာဗဵုဒ္ၚောဝ်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကၞာၚ်လျ သီုသၠသီုကၟဝ်၊ သၠုၚ်ၚ်သဝ်သဝ် ဗဵုလ္ၚောဝ်ဟွံဖဲ၊ ဗဵုအာရံၚ်အာ ကွာ်အာဇကုမွဲ၊ ညောန်စိုပ်ဒဵုရ သၠုၚ်လျသၠာလကဲ၊ တၞံဗၠိုဟ်မံၚ်ဗျာၚ် ထာၚ်လျမံၚ်ဂၠောဲ၊ ကဴရဴနော်နာ် ဗကေတ်သာ်ဗၠဲ၊ ယဝ်ရဍုဟ်သၟတ် သတ်ဍေံလုပ်ပေါဲ၊ ယဝ်ဍုဟ်ဍေံလကဲ တုပ်နဲသတ်ဗြာတ်၊ လ္ၚဵုဂှ်သၠုၚ်သဓုံ တၞံညံၚ်ပြသာဒ်၊ လဴဂှ်သဝ်လက် ခတောဲဂှ်ကြံၚ်ဃာတ်၊ သတ်ယဝ်ဍုဟ်ဗက် ကရေက်စဍေံဝါတ်၊


မုက်လိက်−၃၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ယဝ်စရံၚ်ကီု သီုကြောံသီုဍာတ်၊ မၞိဟ်ယဲစိုပ်ဝါတ် ကဵုဓါတ်ဒူရေန်၊ လ္ၚဵုတၞံကဓုံ ကောံညံၚ်ညဂြေန်၊ ကဴဍေံဇဝ်ပရဲ လကဲသေန်န်၊ သတ်ကြံၚ်ဗ္စံက် သီုတ္ၚံက်သီုကဝေန်၊ ယဝ်ထ္ၜးသတ်ဍေံ ညံၚ်လှ်ေညံၚ်အေန်၊ စံၚ်လဝ်စိန်န် အမြာဲဂၠိန်ခနေၚ်၊ လ္ၚဵုသၠုၚ်ခဝေါဲ ဇာၚ်ဇောဲမံၚ်ရေၚ်၊ ဟွံမွဲကၞၚ်ကဝ သၠညံၚ်ဗၞုဟ်ဇြၚ်၊ ဗရဲဗုၜတ်သတ်လက်ဂစေၚ်၊ ဍုဟ်စဖျိုတ်လောန် ခ္ဍန်ညံၚ်မဝေၚ်၊ တၞံကဵုတၞံတၟေၚ် သတ်ဟေၚ်ကော်ဍေံ၊ မွဲသာ်တၞံလ္ၚဵု ထာၚ်ကဵုထာၚ်ပြး၊ ကၞာၚ်ဗာၚ်ဟွံမွဲ သတ်လကဲပြး၊ အပ္ဍဲရဴဗြံက် ၜံက်ရံၚ်ဍေံထကး၊ ဍာ်ဍာတ်ဖျုန်ကြောံ ပ္တောံပၠန်ဟွံဒး၊ ကောန်မန်တံကွေံ ကော်ဂးသတ်ဗြဴ၊ လ္ၚဵုဗြးဗြး မွဲလှ်ေဟွံကဴ၊ သတ်တိတ်နူပီု ညံၚ်ဗီုကောန်ရဴ၊ ကြံၚ်ၜိုဟ်ပေက်ရ ဍုန်သွဖက်နှဴ၊ ဍုဟ်စဍာတ်အိုတ် ထၜိုတ်ဆဴဆဴ၊ ယဝ်ညးခုတ်ခဴ တုပ်ညံၚ်ရဴပၞဟ်၊ လ္ၚဵုသဓုံဗျာၚ် သၠကၞာၚ်မဝ်ဂၠဟ်၊ ကဴဇဝ်ပရဲ လကဲလျဟ်၊ ခတောဲၜတ်တ် ဖျိုတ်ဖျးလေဝ်ဒှ်၊ဍုဟ်စဟွံဝါတ် ဍာတ်ဖျးနွံရှ်၊ သတ်ကြုက်ရဒှ် ကော်ဍေံဂှ်ရ၊ လ္ၚဵုမွဲရဲ တၞံသောဲကွကွ၊ အလုံတၞံပၠန် ကေက်လောန်ဇလ၊ ၜှ်တၞးဍေံ ဆုၚ်ဒးပသ၊ ဖျးနူၜတ်ၜတ် ဍုဟ်မတ်ဖလ၊ ပၠာဲထဥုဲထပက် ဗၠးသက်ခၞ၊ ညးကော်တုန်အဴ သတ်ပၞဴရ၊ လ္ၚဵုတၞံဒလ ကၞာၚ်လျဍိုပ်ဍဴ၊ တၞးၜတ်တ် သတ်သီုပ္ကဴ၊ ယတ်ၜှ်ဆုၚ်ရ ပသကတဴ၊ ပါ်ရံၚ်အဒေါဝ် ခၟောဝ်ဖက်နှဴ၊ သတ်ဂှ်သဘဴ ညံၚ်ရဴသတ်ဗဳ၊ သီုသတ်သီုပ္ကဴ ဖက်နှဴညဳညဳ၊ သၟးဟေမဝန် ဂၠိုၚ်လောန်ကျာ်သြဳ၊ ညံၚ်ညးပြေၚ်ဖျဳ တုပ်ဗၞဳသွဝ်၊ ကှ်ေအနာၚ်ပြာန် ပ္ကာန်ဍောၚ်ပ္တိတ်ဇဝ်၊ အနုသ္ဇၚ်ထောဲ ခပေါဲတဝ်သွဝ်၊ အဂၠဴကြက်စၠန် ကဴသန်ကဴထဝ်၊ ပ္ၚာလာံသဴ ညံၚ်ရဴကျိုၚ်ကျဝ်၊


မုက်လိက်−၃၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သီုကဴသီုဇဝ် မြမောဝ်နာနာ၊ ပြာ်ဇုက်အဂၞု သ္ဇုၚ်ဂွုစမ္မာ၊ အံၚ်ရေၚ်သၞေၚ်ဇုက် အသုက်ကဏ္ဏကာ၊ ဓဇေၚ်သရဖဳ ပကဇဳသွာ၊ မၠဵုကဴသတၚ် ဗၚ်ယခ္ဍၚ်ရာ၊ သတ်ကဵုသတ်နှဴ ကဴကဵုကဴခြာ၊ ဇဝ်ကဵုဇဝ်ကၠာ ဂၠိုၚ်ရာစိစောန်၊ ကၞာၚ်ကဵုကၞာၚ်လျ လှကဵုလှညန်၊ ဟွံသိၚ်ဟွံသာဲ ဂၠိုၚ်ဒၞာဲစိစောန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကြပ်ဇြ တုပ်အဇသန်၊ ပ္ဍဲဂြိုပ်ဟေမန် ဂၠိုၚ်လောန်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ မာတၚ်ဂအဵု ကွာ်အာဗဵုအာ၊ သတ်ဂြိုပ်တံပၠန် သ္ၚောဲညန်ဂၠိုၚ်ရာ၊ လ္ၚဵုညံၚ်ကၞုဲဗျ လ္တူဆုမွဲသာ၊ ဍောန်ဝေၚ်ဓရီု သီုကောန်ဗာဏာ၊ သီုကဵုပြဝါ အာကၠုၚ်လဆန်၊ လ္ၚဵုညံၚ်ဂၚ် ဆၚ်အာတန်န်၊ ဆဵုဏှာအာပြဟ် ဂှ်ဂှ်ဟီုဒေါန်၊ လ္ၚဵုဗုၜတ် ညံၚ်ဝုတ်အဵုပၠန်၊ ဗြုတဴဝိုဟ်ဝိုဟ် အိုတ်ကံသောန်န်၊ လ္တူဆုပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ပြဝါ၊ ပ္ဍဲတိဂၠိုၚ်ရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ဂၠော်အာ၊ စိုၚ်ကၠဒြာဲမၚ် ဗလေၚ်မွဲသာ၊ ပှ်ပှ်ေကၠဵုကၠိၚ် ကလိၚ်နာနာ၊ က္ၜိုၚ်သိတ်သီုကောန် ကၠဗြန်ကၠလှာ၊ ဂၠိုၚ်ကဵုရဲသာ အာကၠုၚ်လဆန်၊ ကၟက်ကၟက်ဂၠိုၚ်စွံ ၝောံၝောံသီုကောန်၊ ဗၟက်ကလှ်ေ ဍေံကဵုဍေံပၠန်၊ ဟွံတီသ္ကံရဲ ထပ်ဂၠောဲလီၜန်၊ မဂၠိုၚ်ဇၞော်ဍောတ် သတ်ပ္ဍဲဟေမဝန်၊ မၚ်တၚ်ဂပၠန် ဂၠာဲချပ်စန်စာ၊ ချိုန်လၟုံအဲ ဒဴဝဲသံသာ၊ အဲတိတ်ဋ္ဌာန်ဂြိုပ် ဗ္ဒိုပ်ဟေမာ၊ ပရသိပၠန် ပ္တန်စေတနာ၊ တိုၚ်ကသပ်ကီု ကဵုလီုရဟာ၊ ဟွံကဵုလီုကၠာ စေတနာပ္တိုန်၊ ပ္ဍဲဋ္ဌာန်ဝွံကွေံ ဒးရးပြဲလောန်၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်အာမွဲ သၞဝဲလေဝ်အောန်၊ ဂးဍာ်လေဝ်ၜိုဟ် သာဓါဒိုဟ်ပန်၊ ရိုဟ်ဇုက်ကြုက်ပၞဟ် နွံရှ်စိစောန်၊ ဒးရးပြဲလောန် စိစောန်ဇၟာပ်ဒၞာဲ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ခၞံကောန်တာဲ၊ တိုၚ်ပၟိက်အဵု ဂၠိုၚ်ကဵုပြယာဲ၊ ခၞံဗွဲပရှ် ဋ္ဌာန်ဇြဟ်ဗိုၚ်လာဲ၊ ဇရေၚ်တၞံဇြဲ ဟွံမွြကဵုဗ္ဒာဲ၊ ဂြိုပ်မဂၠိုၚ်စရာဲ ပဗ္ဒာဲပန်၊ ယာတ်မစေါန်ပြံက် ဍာ်လွံက်ဖျောန်၊


မုက်လိက်−၃၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္တူကၞိပ်ကၠာ ကေသာကုတ်ဒန်၊ သ္ပိုၚ်တုဲကၠေဟ် ဒးရးပြဲလောန်၊ လှာဲရုပ်တၟိ ရသိဟေမောန်၊ ဇကုမွဲပၠန် တန်တဴမံၚ်ရ။

ဟွံမွဲလၞုဟ်ကွေံ ဂးမာတၚ်ဂ၊ လဆောဝ်ဂှ်အိုတ် စရိုဟ်ကာယျ၊ သၟိက်ဂွံပ္တိုန်လဝ် ဓဝ်သမထ၊ သတးတိဗက် စက်စေဝ်သၟိက်ပ၊ ထွာဲဟွံသ္ၚောဲ မွဲဟတ်မွဲဍ၊ ပရိကံရ ပထမကၠာ၊ ဒက်ထဝါဲဗိုန် သွိုန်ဘာဝနာ၊ ထ္ၜေက်မၠာ်ကီု ကၠံဝါလ္ၚီဝါ၊ စေဝ်ကသိုဏ်အဵု ဟွံကဵုကၠေံအာ၊ ပ္တိုန်သမာဓိ ဒမၠိဂၠိုၚ်ဝါ၊ ဟွံကဵုယောၚ်မှာ ပ္ဍဲကာလဂှ် ရိုဟ်တ္ၚဲအနဳ လွဳဟွံလၞုဟ်၊ ဟွံကဵုကၠိပၠန် ဟွံကဵုစောန်ထၞဟ်၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်စိ ပဳတိက္တဵုဒှ်၊ ပရိကံလ္လိတ် နိမိတ်စဝ်ပြဟ်၊ သမာဓိဂှ် မက္တဵုဒှ်ရ၊ ကြဴဝွံအနဳ ပ္တိတ်ဝဳရိယျ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်ပၠန် ပန်စှော်နာမ၊ ဗၞတ်မွဲမွဲ ပ္တန်ပ္ဍဲစိတ္တ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်ဂိုတ် ကိုတ်လက်ဟွံက၊ ကဵုပြာကတ်ကၠး တၟးစက္ခ၊ ဂွံနိမိတ်ရ ဥဂ္ဂဟပၠန်၊ နိမိတ်ဗိုန်စိ သမာဓိတုန် ၊ သ္ဍိုက်စိုတ်လွဳ ပဳတိပြာပ်ညန်၊ စွံတဴဂတိ ဟွံကဵုကၠိစောန်၊ လၟိုန်တ္ၚဲဟေၚ် ဟွံကဵုဝေၚ်ခၠန်၊ နဲဂှ်လက်သန် ပၟဝ်ပၠန်ဂတ၊ ဂဇံဟွံချဳ ပတိတ်လွဳရိယ၊ နိမိတ်ဂဵုခၠၚ် ဟွံဒှ်ခၚ်ခ၊ နိမိတ်ဗိုန်စိ ပတိဘာဂ၊ သမာဓိတိုန် နရဴခန္ဓ၊ ပဳတိစပ်ရ လုံကာယျဒွါ၊ ပဳတိမသုန် မၞုံဂုန်ပြဲဖါ၊ သ္ဍိုက်စိုတ်ပ္ဍဲ ဟွံဟဲစိတ္တာ၊ လၟေၚ်ဇျာန်တိုန် မသုန်ပြကာ၊ ပၟဝ်တုန်န် ထပ်ပၠန်မွဲဝါ၊ လၟေၚ်ၚ်ကၠာ ပၟဝ်အာရ၊ ဝိတက်ဇျာန်စိ ပၟဝ်အဒိတ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် စှ်ေတန်စိတ္တ၊ နိမိတ်ဗိုန်ဆိတ် ပ္တိတ်လွဳရိယ၊ ဇျာန်ဝိတက်အဴ ဒှ်တဴကြံကြ၊ ပါဲဝိတက်ဂျ ပၟဝ်ရဝိစာ၊ ပၟဝ်ဂလိုၚ် ဂၠိုၚ်ၚ်ကဵုဝါ၊ စှ်ေစိုတ်ဗိုန်ကြပ် ခပ်ပ္ဍဲစိတ္တာ၊ မဂၠိုၚ်ပဳတိ သမာဓိဂွံမြာ၊ ဝိစာလောန်က္ဍၚ် စၚ်ခြၚ်မနောဒွါ၊ ပါဲကၠေံဝိစာ ပၟဝ်အာပဳတိ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် ပ္တိုန်သမာဓိ၊ ပတိတ်ဝဳရိယ ဟွံလဇညိ၊


မုက်လိက်−၃၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အိုတ်တၟိုဟ်တဴ ပါတ်ဇဴဖိဖိ၊ ဟွံဗၠန်ဒစေၚ် ဟွံဝေၚ်ခြာစိ။ ပါဲဇျာန်ပဳတိ ပၟတ်ညိသုခ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် ပ္တိုန်စိတ္တ၊ တသိုက်စိုတ်တန် ကြပ်ဗန်ကာယ၊ ဝိထဳဗိုန်ဗတ် စိုပ်သၞောတ်ဇျာန၊ ဟွံဗၠန်ဒစေၚ် ဟွံဝေၚ်သက္ခဏ၊ ပါဲကၠေံသုခ ဨကဂ္ဂတာ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်ဆိတ် စိုတ်သိပ်ဂွံမြာ၊ လၟေၚ်ဇျာန်တုန် မသုန်ပြကာ၊ ဍိုက်ပေၚ်ဟွံချဳ လိုန်ဝိထဳကျာ၊ ဂေတ်လန်အာပၠန် တ္တံပန်ကၠုၚ်အာ၊ အိုတ်အလုံပြဲ မွဲစက္ကဝါ၊ ဇျာန်ဍိုက်ပေၚ်ကၠာ ပြာကတ်အဘိညာန်၊ အဘိညာန်အဴ သီုတရဴဋ္ဌာန်၊ သမာပတ်ဒ္စာံ ဒးဂွါမွဲဟာန်၊ တိုၚ်ပၟိက်အဴ အာတဴနဇျာန်၊ ရသိတၠညာန် နဇျာန်ကၠုၚ်အာ၊ ပၠေၚ်ဗဒှ်ရုပ် ပတုပ်နာနာ၊ ညံၚ်ဂိတုတ္ၚဲ ညံၚ်ဗြဴညံၚ်ကျာ၊ ညံၚ်အိန်ဗြီုရောၚ် အယောၚ်အာ၊ ပ္တောံကၠဗြန် ကုမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ပၠေၚ်ဗဒှ်ဏာ နာနာသဗ္ဗ၊ နအဘိညာန် ဇျာန်သမ္မထ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ သွာပ္ဍဲစိတ္တ၊ ရသိပြဲက္ဍၚ် ဂးမာတၚ်ဂ၊ လွဳဗိုန်ဗတ် ထပှ်သတ္တဟ၊ ဍိုက်ပေၚ်တုဲရ သမ္မထဇျာန်၊ မာတၚ်ဂစိ ဣသိတၠညာန်၊ ဂၠာဲချပ်ဗ္စာ ဗှ်အာဍုက်ကွာန်၊ စွံလဝ်ဒေံဗြဴ တဴပ္ဍဲသုသာန်၊ အဲထံက်ပၚ်ညိ အဒိဂလာန်၊ ဒက်ဂြေန်ဝိဥာန် ပၟဝ်ဇျာန်ဂွံမြာ၊ ချိုန်လၟုံအဲ ဒးရးပြဲဖါ၊ တိုၚ်ပၟိက်အဲ ကၠိဂွံလောဲသွာ၊ အဲဒးထံက်ပၚ် မၚ်္ဂလိကာ၊ က္တဵုဗဒှ်ဇျာန် လိုန်သဗါန်ကျာ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ကလာၚ်စဴအာရ၊ ပရဟ်ဇျာန်ပြဲ မွဲသက္ခဏ၊ ခါညန်စိုပ်ကွေံ စှ်ေနူကာသ၊ ဂမြၚ်တံညာတ် သွာတ်ဟဒယ၊ ဂြေပ်ကၠုၚ်လ္ၚောဝ် ဇံသဝ်ထဒၟ၊ မၚ်္ဂလိကာ ညာတ်သ္ပာထ၊ တဲပ္ဍဵုသိသ ပဝတ်လ္ၚောဝ်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်ထဝ်၊ ညာတ်ရသိပၠန် ကသောန်ကသဝ်၊ သောကဍဵုဍိုက် ကလိုက်ကၟဝ်၊ ဂၠိုက်တိုန်ပေၚ်သိုဟ် ဖျုန်ဂြိုဟ်ဇတဝ်၊ ရမတ်ဗြဲကဝ် ဆေဝ်ဒဝ်ဟွံမာန်၊ လီုစတ္တဇ ကာယျဝိညာဏ်၊


မုက်လိက်−၃၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံညာတ်ဒိုဟ်စှ် ဒှ်အာန်တၞာန်၊ ဂၠာဲဗှ်ချပ်ခဝ် ဆေဝ်ဒဝ်ဟွံမာန်၊ ညံၚ်ရဴဥူမတ် ပညောတ်သန္ထာန်၊ တၞံနအာတ်ပါန် ဂၠိုၚ်ဂလာန်ယာံပၠန်၊အဵုကောရသိ ကောမိဓဇန်၊ ထောံလဝ်အဲဗြဴ ညံၚ်ရဴအှော်ဒုန်၊ ဗဗုလဟဵု ဂဵုတုဲပၠိုတ်သုန်၊ ဒးပၠိုတ်ဟုံဇြ ဒှ်စၞဂြုန်၊ အဵုကောတၠဂုန် အဵုကောတၠဂုန် ကဵုလေၚ်သုန်ဟာ၊ အဵုကောသော်က္ဍိုပ် ဋ္ဌာန်ဂြိုပ်ဒဴအာ၊ နူတံတုန်စိ အဒိကိုပ်ကၠာ၊ ကော်နၚ်တုဲသွံ ကၠုၚ်ထောံလသာ၊ ဟွံဗှ်ဂၠိၚ်သ္ၚောဲကဵုအဲပူဆာ၊ အဵုတၠသိက္ခာက္ဍုဟ်အဲဟာကော၊ အဵုတၠပဿတၠအယော၊ ထောံလဝ်အဲမွဲခြာသ္ၚောဲကလော၊ ဟွံမွဲဝံသညးဟွံပဆော၊ ညးဂၠာဲနၚ်ဒုဟ်ညးဍုဟ်ဟီုစော၊ အဵုကောအဵုကောကဵုညးစောပၠန်၊ အဵုမဂၠိုၚ်အယောအဵုကျာ်ဂန်၊ တူတံဝါဒိကြာမိကဵုကောန်၊ အာတ်တုဲဖျာ်နၚ်ကဵုအဲကၠၚ်ကၠောန်၊ ပွတံဂှ်ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ ဒဴထောံအဲပၠန်ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ အဵုတာပဿတၠနုဘဴ၊ ပၠီုကၠေံတုဲကၠာဘာသာအဲဗြဴ၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ရောၚ်သ္ၚိဟွံဂံၚ်စဴ၊ ညာတ်ဗွဝ်ဒုဟ်ဒုဟ်အဲဒြေပ်ဒဴ၊ ကောဟးကောဂၞဴဟွံစဴရဟာ၊ တံဇိုၚ်ရသိဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ တက်သိုဟ်တုန်န်ယာံအာဒေါန်အာ၊ ဇါတ်လီုဂၠိုၚ်စွံဒးထောံဘာသာ၊ ဂကူလီုရလောကပြိုက်ဖါ၊ ဒဴထောံအဲကၠာဒးရးရဟာ၊ မာတၚ်္ဂစိရသိကြက်လှဴ၊ သီုမေတ္တာကီုသၟိက်ဟီုဖ္ဘောဝ်လဴ၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာကညာဒေံဗြဴ၊ ၜိုန်ဒးသာဲခြာမူဒၞာဲစိုတ်ကတဴ၊ ထံက်ပၚ်ဒေံဗြဴအဲဒးဒဴအာ၊ ဂလာန်ဂှ်ရောၚ်ထံၚ်လဝ်သောတ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ်ဂကူယုတ်မာ၊ အောန်ရကဵုပိုန်ဟိုတ်နူဒိုက်သာ၊ ဟွံမွဲလးလးဥုပ်ဂၠးကြိယျာ၊ ဂွံထံက်ပၚ်ကၠာခါဂှ်ဝါတ်လောန်၊ နမေတ္တာဇဴဒဴတိတ်ဟေမောန်၊ က္တဵုဗဒှ်ဇျာန်အဘိညာဏ်ပၠန်၊


မုက်လိက်−၄၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဍိုက်ပေၚ်တုဲလ္အိတ်စိုပ်သိတ်ဗိုန်တ္ညန်၊ တိုၚ်ပၟိက်ဟေၚ်ဟွံဂွံဝေၚ်ခၠန်၊ ဍိုက်ပေၚ်စိစောန်ဂွံပၠန်ဒေံဗြဴ၊ မၚ်္ဂလိကာခါဂှ်ပါန်တဴ၊ ယွံတာပဿတၠနုဘဴ၊ ထဝ်သန်ဗိုန်မြဇိုန်ကဵုညိအဴ၊ ဇိုန်ကဵုပိုန်ဘိုက်တသိုက်ဗွဲကြဴ၊ ဆာန်ဍူညိအဴကြဴဂွံသိုက်တန်၊ မာတၚ်ဂကီုသၟိက်ဟီုဗ္တောန်၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာလောဲသွာထဝ်သန်၊ ဗတ်ဂွံဒြပ်ဂၠိုၚ်ညးထိုၚ်သးအောန်၊ ဟိုတ်ဒှ်ခါဲဒုတ်ယုတ်ညးဂးပၠန်၊ ဗတ်သိုက်ညးၜေဟ်ဟီုဂးဒက်ဒေါန်၊ ကြဴဒေံဂွံပၠန်ထဝ်သန်ဗၠဲဒွါ၊ လုပ်အာဍုၚ်ဇၞော်ကွာ်အာကော်အာ၊ ပသာ်ဂလာန်ကီုသၟိက်ဟီုကဵုကၠာ၊ ယွံတၠတံလ္ပသာသ္ပံ၊ လ္တူအဲဂှ်ပဒှ်သၚ်ကာ၊ သမ္ဘာအဲကၠာမှာဗြီုတေံရ၊ ပလွေဟ်ကၠာရုပ်မှာတၚ်ဂ၊ ယဝ်ဟွံပ္တေဟ်အဲထပှ်တ္ၚဲဂတ၊ ဗပေၚ်သဝ်ပၠန်သၟိၚ်တ္ၚဲပၠိုတ်ဇြ၊ မှာဗြီုစှ်ေကၠုၚ်ဍုၚ်ဝွံမူလ၊ ဗဵုအိုတ်ညိရယွံတၠအဲ၊ တိုၚ်ဗကန်စိဟီုညိကဵုတ္ၚအ်၊ ထပှ်တ္ၚဲရဂတဟွံလံ၊ ညးညာတ်ညးဆဵုညးဒးကဵုကံ၊ ညးဒးရှ်ေသှ်ေဖျေံက္ဍိုပ်မုဂြံ၊ ခိုဟ်စလၟုဟ်ဏံဟွံလံဂတ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ ဂွံမိၚ်တုဲအဵုယဵုတဲဓယျ၊ မိပ်စိုတ်အသဝ်လ္ၚောဝ်ထဒၟ၊ တိုၚ်ဗကန်ကၠာညးတာပဿ၊ ယဵုဒုတ်လဝ်ရပ္ဍဲကာလဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိရသိဒယှ် ဗကန်တုဲကၠာတၞံနအာပြဟ်၊ ဂလာန်သ္အာၚ်ကီုဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပ္ၚုဟ်အဘိညာဏ်နဇျာန်က္တဵုဗဒှ်၊ ဋ္ဌာန်ဟေမဂှ်ပြဟ်ကလာၚ်အာ၊ အဏံတုန်ကွေံဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ တိုၚ်ဗကန်စိရသိပြဲဖါ၊ သၟိက်လလောၚ်ပ္ညုၚ်ဋ္ဌာန်ဍုၚ်လုပ်အာ၊ ဆဵုမၞိဟ်ထပ်ဂၠောဲကွာ်ထဲရေၚ်ဗ္ဂါ၊ မၚ်္ဂလိကာခါဂှ်ကော်ဟီု၊ ယွံမိယွံမဗဴလအိုဿီု၊ ကလၚ်လဝ်ကွေံဒးဟွံဒးကီု၊ သမ္ဘာအဲကၠာညးဂှ်မှာဗြီု၊ ပလွေဟ်ပုတ်ခါဲဒုတ်သမၠီု၊ ထပှ်တ္ၚဲကီုဗဵုစံဂတ၊ ဗပေၚ်သဝ်ပြဲတ္ၚဲပၠိုတ်ဟောံဇြ၊


မုက်လိက်−၄၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညံၚ်ဂိတုၜါတုပ်မၟာဏ၊ သၟိၚ်ဗြီုစှ်ေရမူလဒၟံၚ်၊ ရံၚ်ဗဵုရံၚ်အာလ္တူကာသ၊ စိုတ်ပခၚ်ခတ္ညဗဵုညိအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာသိုက္ခမာဗြဴ၊ လၟိုန်တ္ၚဲကီုကော်ဟီုကမြဴ၊ နူယးဒဵုသဝ်ကော်ဖ္အောဝ်လလဴ၊ ကဵုညးမိၚ်အိုတ်တ္ၚဲပၠိုတ်တုဲစဴ၊ လၟိုန်တ္ၚဲအဴကော်တဴတမ္ညဝ်၊ အိုတ်ဂကူဗၞးမိၚ်ဒးချပ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာဟုံမှာလၚ်ဇွောဝ်၊ ယုတ်မာကာဲကဝ်၊ သမ္ဘာဍေံဗြီုကၠုၚ်ဟီုပ္ဍဲကတောဝ်၊ ခါဲဒုတ်ဇိုၚ်ကဝ်ဆဵုလဝ်ဍာံဍာံ၊ ညးလ္ၚဵုကီုဟီုတိုန်ဆာံဆာံ၊ ဗြဴဒှ်သာ်ဏံကြံရုပ်ကြံနာံ၊ ဟွံဒှ်ဟီုအဵုဟွံဆဵုဂၠာဲဂၠာံ၊ ခါဲဒုတ်ညာတ်ကၠးဗြီုညးအာဟီု၊ ပိုဲဆဵုဍာံဍာံဍေံပဂၠာံကြာန်၊ ညးလ္ၚဵုကီုသၟိက်ဟီုကယျာန်၊ ယွံလေဝ်မၞးတံသာ်ဏံဂလာန်၊ အတိက်တေံဟေၚ်ပရေၚ်မဒါန်၊ ဍာံဟွံဍာံဟာဗ္စာနညာဏ်၊ ဗြီုပၠေၚ်ရုပ်မာန် တီညာဏ်ဗြီုဟာ၊ လ္ၚဵုမွဲရဲတက်တဲဂြိုၚ်အာ၊ ဍေံဂၠာဲဟီုက္ၜေဟ်ပတေဟ်ညိဇွာ၊ ဗြီုပ္တောံခါဲဒုတ်ဂလာန်ယုတ်မာ၊ ဟွံမွဲမွဲလှ်ေဍေံပကၠုၚ်ကျာ၊ ဍေံဂွံဂၠိုၚ်အာဍေံကျာစရောၚ်၊ အလုံဍုၚ်ထဥရုရုသံၚ်သံၚ်၊ လ္ၚဵုပ္တေဟ်ကီုဟီုတဗြံၚ်ၚ်၊ လ္ၚဵုဟွံပ္တေဟ်ဂၠာဲဟီုဂးကၠံၚ်၊ ကောလာဟာလတော်ဆသ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ ရုရုသံၚ်ၚ်ကၠံၚ်ညံၚ်ကဵုပေါဲ၊ ညးလ္ၚဵုကွေံဗၞးသ္ကံရဲ၊ ချပ်ရေၚ်သ္ကံကွေံညးညးအဲအဲ၊ ကောန်ဝုတ်ကညာအာတ်ဏာလောဲလောဲ၊ သဘဴမၞိဟ်သွံဂွံပၠန်ဟွံမွဲ၊ ဂုန်ဒှ်ဗြီုအဵုဟွံဂံၚ်ကဵုဘဲ၊ ဂွံဏာလောဲလောဲဗြီုအဲဂးရ၊ ညးလ္ၚဵုဂှ်စိုတ်ဒှ်ခၚ်ခ၊ မၚ်္ဂလိကာဗၞတ်ဗြဴဟာယ၊ ရုပ်သာ်ဂေါဝ်လောန်ညံၚ်ကောန်ဒေဝ၊ ပိုန်ဒြပ်ဍေံပၠန်ဟွံတီနန္တ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ကီုလဟီုစောဒက၊ ဗြီုတိုန်ဒှ်ရအဲခယျရံၚ်၊ ညးလ္ၚဵုပ္တေဟ်ဟွံဟီုဂးဍောၚ်၊ ခၞံကၞာပ္ကဴတြုံဗြဴသံၚ်ဗြံၚ်၊ တဵုဗြာတ်တဵုက္ၜဴသတ်နှဴၜတ်ကြံၚ်၊ ညးညးအဲအဲညံၚ်ပေါဲဟောကၠံၚ်၊

မုက်လိက်−၄၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အိုတ်ဗၞးတံရောၚ်ကၠောန်မံၚ်ဟောဂြာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံကီုဗြီုပပြာထာ၊ ရှ်ေသှ်ေဗြီုဂှ်ဒှ်မွဲဘာသာ၊ ဗၞးဂကူဗြီုလဟီုဝေါဟာ၊ လညာတ်ကျေဝ်ဂေါဝ်အသဝ်ဂန္ဓာ၊ မ္ၚဵုရသေၚ်ဟာပပြာကတ်ပၠန်၊ ညးလ္ၚဵုရခၚ်ခစိုတ်က္ဍန်၊ အတိက်မိမဗဴလသ္ၚောဲလောန်၊ ဂလာန်တြေံကီုညးဟီုဗကန်၊ ဗြီုစှ်ေလိုက်ကွေံစှ်ေဝေတ်ဗ္တောန်၊ လေဝ်ပိုဲမိၚ်ပၠန်လံလောန်ကာလ၊ လၟုဟ်ဗြီုစှ်ေဟီုဂးခယျ၊ ယဝ်စှ်ေပြဲလောန်ဂုဏအနန္တ၊ မိပ်စိုတ်သၠောၚ်ဟွံဍောၚ်ကာယျ၊ သိုက်ကၞာမ္ၚဵုတဵုပ္ကဴသၠ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိရဆဂကူဗၞး၊ ကွာၚ်ၜဲယိုဟ်ၜန်ဂၠာဲကၠောန်ဒးရး၊ သ္ဂောံပူဇဴဗြီုအိုဿီုအဲညး၊ တိညံၚ်ကဵုဍန်ဖန်ဖက်ၜံက်ဂွး၊ ဇၞောဝ်အလာံကီုဍာ်ထီုမောဝ်ဖ္ဍး၊ အိုတ်ဂကူဗၞးဒးရးကျိုၚ်ကျဝ်၊ မွဲသာ်ပၠန်ရဒးပအံသဝ်၊ ဒါန်ကညဗြဴဂွံပူဇဴလဝ်၊ ဒါန်ဂှ်ဒါန်ပြဲဒါန်ဗ္စဲကဝ်၊ ဇာတ်ဗၞးရဍေံပဇၞော်မောဝ်၊ ဍေံကဵုကျိုၚ်ကျဝ်အသဝ်ကောန်ဗြဴ၊ ဗၞဝုတ်တ်ကရှ်စုတ်ပ္ကဴ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော်ပေၚ်ဗြော်ဖက်နှဴ၊ ယဝ်ဗြီုစှ်ေကၠုၚ်ဝေၚ်ဒုၚ်ပူဇဴ၊ ဗၞးဗၠာဲဗၠာဲဗြဴကၟာ်လထဴ၊ စၟဳရံၚ်အဴလ္တူအကာသ၊ ပေၚ်ထပှ်တ္ၚဲ တ္ၚဲသဝ်ပၠိုတ်ဇြ၊ ဂိတုစက်သန်ယုဂ္ဂန်သၠးရ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ဂးတာပဿ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ်နဇျာန်ကြံကြ၊ ဗဒှ်ရုပ်ဗြီု မသ္တီုတေဇ၊ အရံၚ်ဗိုတ်မြ အဇဂိတုကီု၊ ညံၚ်ဂိတုၜါတုပ်ပၟာဗီု၊ ဂဵုတဴတၟးလစးက္ဍီုက္ဍီု၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ ညာတ်ကျာ်သြီလီု၊ ဒံၚ်သၠာ်ယူ ဗဵုဒ္ၚောဝ်သီုသီု၊ ယဵုတဲဂြီုဂြီု ဗြီုတန်ဒှ်ဟာ၊ လ္ၚဵုဍေံဟီုဂိတုသီုၜါ၊ ညောန်စိုပ်ဓဝ်ဝ်သဝ်စှ်ေသာသာ၊ ဂေတ်မံၚ်တူကျာညာတ်အာညံၚ်ဗြီု၊ ဗၞးထပ်ဂၠောဲယဵုတဲဂြီုဂြီု၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော်ပေၚ်ဗြော်ကဍၚ်ဍီု၊


မုက်လိက်−၄၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကလံရဴဂဴပူဇဴကောဟီု၊ ကောလာဟာလ ကော်အာသီုသီု၊ တန္ဒနာကီုအိုဿီုညးအဲ၊ ဟွံတီဍောတ်ဇၞော် ပေၚ်ဗြော်ယဵုတဲ၊ ဂဇံရဴဂဴဂတဴဂၠိုၚ်နဲ၊ ဟွံတီလထဴလဗြဴမွဲရဲ၊ ဟွံတီဝုတ်ဗၠာဲဗြဴကၟာဲထပ်ဂၠောဲ၊ တိညံၚ်ရဴပြဵုလ္ၚောဝ်အဲပရဲ၊ မာတၚ်ဂပြဲဂေတ်ထဲလ္တူဍုၚ်၊ ပၠဇကုကဵုကဵုညးဝေၚ်ဒုၚ်၊ ညာတ်ဂွံဗဵုဒ္ၚောဝ်ဟွံသဝ်ဟွံသၠုၚ်၊ ပၠတဴစရာဲသီုပါဲသီုပုၚ်၊ ဗၞးတံဇံသဝ်လ္ၚောဝ်တၠုၚ်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဝေၚ်ဒုၚ်လ္ၚောဝ်၊ ဗကဗြာတ်က္ၜဴယဵုပူဇဴလဝ်၊ ဗ္ဂဵုပၞာၚ်သ္ဍဴပ္ကဴမြမောဝ်၊ ပုၚ်ကွာၚ်စၞကဵုသၠကဵုခဝ်၊ မဂၠိုၚ်သတ်ပ္ကဴပူဇဴဇံသဝ်၊ ဗၞးတံလ္ၚောဝ်ဇံသဝ်ရဴဂဴ၊ မွဲသာ်ဂှ်ကၠာဒါန်ကညာဗြဴ၊ ဗၞးဗြဴဝုတ်ကရှ်စုတ်ပ္ကဴ၊ ဟွံတီသၠုၚ်သဝ်ကျိုၚ်ကျဝ်ဖက်နှဴ၊ ပဝတ်ဇံသဝ်လ္ၚောဝ်ပူဇဴ၊ ဒါန်ကညာဗြဴပူဇဴသကာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံတၟံဘာသာ၊ ဍုၚ်ညံၚ်ထကးလုံရးခန်လွာ၊ လ္ၚောဝ်ဝေၚ်ဒုၚ် ဒြေပ်ကၠုၚ်ဒြေပ်အာ၊ ဟွံဂွံဒိုအ်စံ ဗ္တံသ္ဂာ၊ ဟောဟောဂြာဂြာကၠုၚ်အာလီၜန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမောန်၊ ဂေဝ်သွဝ်အာလတူကျာဂေၚ်လန်၊ ဂၚေၚ်အာဒးရးမ္ၚးဍုၚ်ကွာန်၊ ဒေသသုသာန်မွဲဟာန်စိတ္တ၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဒေပ်ကၠုၚ်ထဒၟ၊ ဟွံတီဍောတ်ဇၞော် ဗော်မိဂၠးမ၊ ထုဲဓရုဲကောံ လ္ၚဵုဒေါံဂြ၊ တိတ်ဟွံမာန်ရဒေသတြၚ်ဍုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်လိုန်လဝ်တဲကဝ်ပါဲပုၚ်၊ လ္ၚဵုထိမြိတိသဝ်တိသၠုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်တံၚ်ဂြဲတဲဒၞာဒုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်လောတ်စှ်ေညးလိုန်ဒးဗုၚ်၊ ၜေတ်တြၚ်ဍုၚ်အာကၠုၚ်ဟွံမာန်၊ လ္ၚဵုဆဗၠးတိတ်ကိတ်ၚေက်ဂစာန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ဂၠိက်လာဲဇော်ဇာဲဇိုၚ်ညန်၊ လောတ်ဒးကြေဟ်ဝါန်ၜေတ်တြၚ်ဟွံမာန် ဂစာန်ဟောဒြာ၊


မုက်လိက်−၄၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္ၚဵုဂှ်မၞုံဓတ်ၜေတ်စတ်တိတ်အာ၊ ပ္ၚောံသုသုာန်ဋ္ဌာဂှ်ဒြေပ်အာ၊ ဂွံညာတ်ရုပ်ရောၚ်အယောၚ်အလာ၊ လ္ၚောဝ်ရဴဂဴပူဇဴသကာ၊ ကောံမံၚ်ဟောဒြာပ္ဍဲကာလဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိရသိဒယှ်၊ ပ္ဍဲမၚ်္ဂလိကာမေတ္တာစောန်တၞံ၊ သၟိက်ဂွံထံက်လဝ်အသဝ်ဂွံဒှ်၊ ကဵုရှ်ေသှ်ေကီုဗၞးသီုဒိုဟ်စှ်၊ အဒိဋ္ဌာရခၞဗွဲပရဟ်၊ ပ္ဍဲကာလဂှ်ဗဒှ်ဓဝ်ဟိရိ၊ မၚ်္ဂလိကာပ္တိုန်သမာဓိ၊ မာတၚ်ဂတၠရသိ၊ နလ္ပုဟ်တဲအဵုဍဵုပၞေဟ်စိ၊ ဂဗ္ဘပြဲလောန်ကဵုတန်ဂဝ်ဂၞဴ၊ ခါဂှ်ရသိအဒိဋ္ဌာန်ပၠန်၊ တုဲရသိကီုသၟိက်ဟီုဗ္ကန်၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာကၠၚ်ကၠာဗိုန်တ္ညန်၊ ချိုန်လၟုံရဂဗ္ဘဒးတန်၊ သၟတ်တြုံဗြဴကြဴကလိဂွံကောန်၊ လ္တူညးပၠန်ဂၠိုၚ်လောန်ကျာ်သြဳ၊ ဒးရှ်ေသှ်ေကီုညးဒးဖုံပၠဳ၊ အလုံဍုၚ်ရညးဒးပလွဳ၊ အိုတ်ဂကူဗၞးညးဒးပြေၚ်ဖျဳ၊ ဂွံစသိုၚ်အဵုဒဵုခန္ဓဏှဳ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳဒးလွဳဒေံဗြဴ၊ ခါရသိပၠန်ဗ္ကန်တုဲသၟိက်စဴ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ်သီုဇျာန်ဖက်နှဴ၊ သီုအရဴၚ်အဵုဂဵုမံၚ်ဖျဴဖျဴ၊ အဇဗြီုကွေံညာတ်ဒးပူဇဴ၊ ရသိဓယှ်အဴကလာၚ်စဴအာ၊ မၚ်္ဂလိကာတန္ဒနာသ္ပ၊ ဗၞးတံညာတ်သမ္ၚာတ်ဟဒယ၊ သီုသ္ကံရဲယဵုတဲထ္ၜ၊ စမဳရံၚ်အာလ္တူကာသ၊ ကၠေံဗ္ဒန်အာရပ္ဍဲဂတမတ်၊ ဗၞးအလုံဍုၚ်ဒြေပ်ကၠုၚ်ဖ္ဘောတ်၊ ဗၞးဂၠိုၚ်ဗော်ဟွံတီဇၞော်ဍောတ်၊ ကြိက်ကြက်လၞၚ် တိတ်တြၚ်ဟွံလတ်၊ ဟွံဂတာပ်ကို ဒြေပ်သီုဇြဟတ်၊ ဟီုဒေါန်ၜုတ်ၜုတ် မၞိဟ်ယုတ်အဲရ၊ ညးဒြေပ်ညးဆဵု ညးဗဵုဖဲဖဲ၊ ပိုဲဒြေပ်ညံၚ်ချိုတ် ဒြေပ်အိုတ်သ္ကန်ဒဲ၊ ဒြေပ်ဂၠိုၚ်ဗုၚ်ဂိဂုန်ညိရောမွဲ၊ ဟီုဒေါန်ဗြိုဟ်ဟ်တက်သိုဟ်နတဲ၊ ဍောၚ်မံၚ်ဟွံဟဲထောံဇိုၚ်တဲၚုၚ်၊ ပေၚ်သုသာန်ကွေံ ဗၞးအလုံဍုၚ်၊ မိပ်စိုတ်ဟောဒြာကောံအာကောံကၠုၚ်၊ ကဵုမၚ်္ဂလိကာ လုပ်အာဝေၚ်ဒုၚ်၊ ဍေံပယွံသွံစွံဋ္ဌာန်သၠုၚ်၊


မုက်လိက်−၄၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗၞးအလုံဍုၚ်သၟိက်ဒုၚ်ဖျဴဏာ၊ မိဗြီုမိဗြီု ဟီုမံၚ်ဟောဒြာ၊ ဇာတ်ဗၞးဂှ်ဒှ်မွဲဘာသာ၊ ခၞံဝဝ်ထဝ်အသဝ်သာ်လွာ၊ အလာံဖက်နှဴပ္ကဴနာနာ၊ သၠဖ္ဍာန်ရတ်ရေၚ်မတ်နဳလာ၊ မြမောဝ်နာနာပၟာလွဳမာန်၊ ဗၞးသ္ကံရဲကျိုၚ်ထဲပေၚ်ဍာန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ကောံကၠုၚ်မွဲဟာန်၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် လ္ၚဵုဍိုက်ယာန်၊ ဇက်ပ္ၚောံအာဋ္ဌာဏသုသာန်၊ ကောံမွဲဟာန်ယိုက်ဏာယာန်ထဝ်၊ လ္ၚဵုမွဲသာတိၚ်အာစံၚ်ဂြဝ်၊ လ္ၚဵုသေဲကျာံဗာတ်သၞာံအဟဝ်၊ ဗရုကြဵုဆက် တိၚ်ဇက်တမ္ညဝ်၊ ဗၞးဝုတ်ဗၠာဲလှ်ေကွာ်အာဗဝ်၊ ဝေၚ်ဒုၚ်မိဗြီုတုပ်ဗီုဍုၚ်သွဝ်၊ ယိုက်ဏာယာန်ထဝ် မိပ်တဴအဝ်ဇာ၊ အာစိုပ်သုသာန်ဋ္ဌာန်မၚ်္ဂလိကာ၊ စိုပ်တုဲဝန်စဝ်ဇံသဝ်အောပ်မာ၊ ယွံလေဝ်မိဗြီုမသ္တီုအဒ္ညာ၊ ဒၟံၚ်ပ္ဍဲသုသာန်ဒှ်ဋ္ဌာန်ယုတ်မာ၊ အပ္ဍဲအဍုၚ်ရဂပ်ဝ်ကျအာ၊ စွံစိုတ်မေတ္တာတ္ညအာညိအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာမိကညာဗြဴ၊ ဂွံတီကေတ်ပၠန်ဟိုတ်တန်ဂဝ်ဂၞဴ၊ ဒုၚ်ပါၚ်ကဵုကံဟွံပၠံကမြဴ၊ ဟွံတီဝုတ်ဗၠာဲဗြဴကၟာဲလထဴ၊ ဍေံဗၠိုပ်ဖုံပၠန်စၠန်အဂၠဴ၊ ယာတ်သုတ်ယာတ်ပ္ကဴကဵုကျိုၚ်စဴပၠန်၊ လ္တူဝဝ်ထဝ်အသဝ်ပြဲလောန်၊ မၚ်္ဂလိကာဍိုက်အာသိပ်တန်၊ ဗၞးတံဂမၠိုၚ်ဝေၚ်ဂြိုၚ်လုလန်၊ ဝုတ်တ်ဗၠာဲဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလီၜန်၊ တိၚ်တိုက်တုဲလှ်ေဓယှ်ေသောန်န်၊ ဒုၚ်မိဗြီုပၠန်မိပ်လောန်ဟောဒြာ၊ အိုတ်ဗၞးကၠာဝေါဟာဂလာ၊ အာတဴသိုက်က်အခိုက်နာနာ၊ ယိုက်ဏာယာန်ထဝ်မိပ်လောန်မှောဝ်ဇာ၊ အဝဲအလာံမန်ဂြာံဂြာတ်ဏာ၊ ဗ္ဂိုဟ်ခပဵုသီုကဵုခရာ၊ ဝေၚ်အာဂြိုၚ်အာစိုပ်ဍုၚ်ခါဂှ်၊ အိုတ်ဗနးကၠာစိုတ်ညဳသာသၟဟ်၊ အဒေါဝ်ဍုၚ်ပၠန်ကၞကၠောန်ဗဒှ်၊ ခၞံဇံၚ်ရတ် ကြကောတ်ဍာ်စှ်၊ ညံၚ်ဇံၚ်ဒေဝဟွံခြာတၞဟ်၊ ဂၠာဲကၠောန်ဗဒှ်ဆဂှ်ရောသေၚ်၊


မုက်လိက်−၄၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ပ္ကဴလဳဆက်ကွက်စုတ်သၠကြေၚ်၊ သၠကဵုသၠဗျာၚ် ကၞာၚ်ကဵုကၞာၚ်ဗၠေၚ်၊ တၞံသတ်ဗြဴက္ၜဴကဵုတဵုရေၚ်ဏာ၊ အလာံနာနာဟွံခြာဟွံဝေၚ်၊ အိုတ်ဗၞးဟေၚ်ပြုပြေၚ်သ္အဳဗ္ဂါ၊ ကၞာရတ်ပၠန်ကၠောန်လဝ်တုဲကၠာ၊ စွံပ္တိုန်စိမၚ်္ဂလိကာ၊ ညးညးအဲအဲမၚ်မွဲဟောဒြာ၊ ဖါပ်ဗ္စရစၞဟောဒြာ၊ ဗိုၚ်ပူဇဴပၠန်ထတ်သန်ဗၠဲဒွါ၊ ယာတ်ဗြေဝ်ယာတ်သုတ် မြခုတ်သရာ၊ ဗ္ဂဵုပၞာၚ်သ္ဍဴပူဇဴသကာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံတၟံဝေါဟာ၊ လၟိုန်တ္ၚဲကၠာသာဓာလီၜန်၊ ဗၞးအလုံဍုၚ်ပြာပ်ကၠုၚ်စိုပ်ညန်၊ ညံၚ်ဆဵုဒးကျာ်သာ်ဂှ်စိုတ်တန်၊ ဇံသဝ်ရဴဂဴပူဇဴထဝ်သန်၊ မၚ်္ဂလိကာဗြဴဂွံစဴသိုက်တုန်၊ မၚ်္ဂလိကာပၠန်သိုက်တုန်ကာယျ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ သ္ဇိုၚ်ဂဝ်ဂၞဴမဒှ်သဘာဝ၊ ကြံၚ်ဍုဟ်အာညိညိဂတ၊ ဗၞးဗြဴဟေၚ်မၚ်မွဲထဒၟ၊ ဝတ်ဗြဴတံရဆောံမထံက်ပၚ်၊ စသုၚ်တိက်မံၚ်သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဇၟာပ်တၚ်၊ ဍာတ်ကြောံဂၠိုၚ်နဲဂၠာဲပြာပ်နၚ်၊ ကဵုဝေၚ်ပါဲရစၞရိၚ်ကတၚ်၊ အိုတ်ဇၟာပ်ဒၞာဲ ဂၠာဲသ္ၚေဝ်စၚ်ခြၚ်၊ ပြုပြေၚ်ဇၟာပ်တၚ်မၚ်မွဲသ္အဳဗဂါ၊ ရုပ္ပဒးရး ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကြံၚ်အာိညညိသန္ဓိဂဗ္ဘ၊ ဒစိတ်ဂိတုပြဲဗွဲဓမ္မတာ၊ ဒးအခိၚ်သၟတ်နက်သတာရာ၊ သၟိက်သၠးကၠာကာလဂှ်ရ၊ ဗၞးဗြဴတံတၟံဋ္ဌဏ၊ ကၠုၚ်မၚ်မွဲကောံဗိုၚ်ရောံဆောံမ၊ တုပ်အဇကောန် ပူဗန်ခယျ၊ ဟောဟောဒြာဒြာလာံသာထဲဒၟ၊ သန္ဓိဇလဂဗ္ဘယာယဳ၊ ဥဒ္ဓံဂါထာ ကျာဂဝ်ဂှ်ချဳ၊ ဓမ္မမပြဲသတ်ပ္ဍဲလောကဳ၊ ဝတ်ဗြဴတံရတုဲသ္ပလွဳ၊ ကောန်တြုံအသဝ်တုပ်နဲထဝ်ဂွဳ၊ သီုရုပ်ကျာ်သြဳဒ္ၚဳဂွံသၠးရ၊ သၠးတုဲဗိုန်ချိုန်သက္ခဏ၊ နဍာ်မြမောဝ် စဝ်ဗၠိုပ်ဂတ၊ တုဲလာၚ်ဇအးဍာ်ပၠးရ၊ ဟိုတ်ကောန်ဗြီုပၠန် ဍေံရောံဒည၊ ဗၞးဗြဴတံရဍေံပရေက်သာ၊ ယာတ်ဗြေဝ်ယာတ်ပါန် ဖက်ခါန်သာခါ၊


မုက်လိက်−၄၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္တူထးထဝ်ကဵုလးလဝ်ကၠာ၊ သုတ်ညံၚ်ရဴသော်သောတ် ဂွဳကဵုသာသာ၊ တၟံညးအဲဆက်တဲဒုၚ်အာ၊ လ္တူထးကၠာသာသာစွံပတုန်၊ ဗြဴတၠတှ် ခါဂှ်ရုဲပၠန်၊ ဗြဴဗကေတ်သ္အးတှ်ဖျးတှ်အောန်၊ ဗြဴဗ္စံက်ကြၚ် တှ်ဖျိုတ်က္ဍၚ်သန်၊ ဗြဴဗ္တာၚ်ကြဳ တှ်ကေဝ်ဍာတ်လောန်၊ ဗြဴသရဳဂှ် တှ်ေကြောံဍာတ်ခန်၊ တီတုဲလက်သန် ကောန်ပၠန်ဗြဴမွဲ၊ ဗြဴသရဳသ္အး ကဵုဗၟဴရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ဗၞးဗြဴတံသီုသ္ကံရဲ၊ လွဳဖျီုဖအံ ဆံလံတက်တဲ၊ ကြဳဇှ်ကုသဵုဟွံက္တဵုဒှ်ယဲ၊ ဇၞော်တိုန်ရိုဟ်တ္ၚဲဗွဲဓမ္မတာ၊ ဗၞးဍောတ်ဇၞော်ဂၠိုၚ်ဗော်အ္စာ၊ အ္စာဗိန္ဒော အ္စာဟောရာ၊ ဗိုတ်ပိဗေဒၚ် မက္ဍၚ်အဒ္ညာ၊ အိုတ်မွဲကရောံ ဂကောံပြဝါ၊ ရံၚ်စဝွံတာကာလဂှ်ရ၊ တီအိုတ်ညာတ်ကၠး တၟးစိတ္တ၊ အ္စာဂမၠိုၚ်ကွေံ ဟွံဒးခၚ်ခ၊ ဒဒှ်တြုံမွဲ ပ္ဍဲကဵုလောက၊ ဂွံဒုၚ်ဒယှ်သၟဟ်ဗြီုတံရ၊ မိပ်စိုတ်ခယျကာလဂှ်ပၠန်၊ ပ္ဍဲကၞာအဴ ရတ်ပ္ကဴဇၟန်၊ ဟိုတ်ဒှ်မၠိဟ်အဵု မ္ၚဵုရောၚ်ဂးပၠန်၊ နကွတ်ဂၠိုၚ်ဒၞာဲ ဂၠာဲဟီုတော်ဂၞန်၊ ဗိုတ်ပိလေဝ်ကီု သီုဗေဒၚ်ပန်၊ တုဲသၟိက်ခုတ်နာမပြဲလောန်၊ မာန်ဏာပ္ပပၠန်ခုတ်ပ္တိုန်လဝ်ရ၊ အ္စာဗၞးကီု ဟီုတိုတ်ခယျ၊ လၟုံပိုဲအဴတဴပ္ဍဲလောက၊ ပြဲနူညးကွေံ ဍုၚ်ရးလောက၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ ဗ္စာတော်ဆ၊ ဗြီုဒှ်သၟိၚ်မ ဆဵုရသေၚ်ဟာ၊ ပ္ဍဲဍုၚ်ဝွံဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဒှ်မဗြီုရဂွံပရေက်သာ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပြဲ ကောန်တြုံမွဲမြာ၊ ဂွံရှ်ေသှ်ေရဂတဆက်အာ၊ နူညးသ္အာၚ်ကၠာ ဘာသာပိုဲပြဲ၊ အ္စာဗၞးကီုဟီုတိုန်သဲသဲ၊ မိၚ်အ္စာဟီု သီုသ္ကံရဲ၊ မိပ်စိုတ်ခံမံ ကဵုကံတက်တဲ၊ ဗဂိုဟ်ကၞုသၚ် အခြၚ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ လ္ၚဵုဒံၚ်သၠာ် ယူယာ်ညးအဲ၊ ဗၞးသကံရဲအိုတ်မွဲဘာသာ၊ ဗၞးသ္အာၚ်ကီု သီုကဵုအ္စာ၊ သိုၚ်ဗဒှ်ကၞာတ်ပြာသာဒ်ရေၚ်ဗဂါ၊ ထပှ်ဘုံကီု ညံၚ်ဘုံဒေဝါ၊ ဂ္ညိဂ္ညာတ်လဝ်အဴ ပ္ကဴသြဴနာနာ၊ နရတ်ထတ်သန် ဇၟန်ဗၠဲဒွါ၊ ပြေၚ်ဖျဳနာနာ သီုဓဇာပ္ကဴ၊


မုက်လိက်−၄၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ရတ်မဂၠိုၚ်သာ် သၠုဲသၠာ်ဖက်နှဴ၊ ညံၚ်ဇုက်လလဳ ဖျဳဖျဳဖျဴဖျဴ၊ အရံၚ်မတ်လစ တၟးဍိုပ်ဍဴ၊ ပ္ကဴကြကောတ် အရံၚ်ၜတ်သဴ၊ ဂၠာဲခၞံလဝ်အဴဂၠိုၚ်တဴပြကာ၊ ဍိက်ပေၚ်စိစုံ ထပှ်အုဴရေၚ်ဗဂါ၊ တဵုလဝ်ဗြာတ်က္ၜဴပ္ကဴသြဴနာနာ၊ အလာံစောန်ပြံက်ဗစံက်ဂဝါန်၊ ပတာၚ်ဗ္ကေတ်ဍာ်မိတ်မွဲသာ၊ သာ်တ္ၚေက်အရံၚ်မာဲဂၠိုၚ်နဲပြကာ၊ ဗၞးတံဟောဒြာ ခၞံတုဲခါဂှ်၊ ဗၞးမွဲကရောံကောံတုဲညဳသၟဟ်၊ အိုတ်တၟိုဟ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ပူမှ်၊ မၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါဒယှ်၊ ဗၞးတံအဵုသၟိက်ဇိုတ်ကဵုပြဟ်၊ ဇိုန်ကဵုညဳသၟဟ်ကာလဂှ်ပၠန်၊ ဂွံသိုက်သၠိၚ်ကၠာၜါမကဵုကောန်၊ မဂၠိုၚ်ပိုန်ဘိုက်တသိုက်ထဝ်သန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဖျေံက္ဍိုပ်ဒုၚ်ဝေါန်၊ ပူဇဴရိုဟ်တ္ၚဲ ထပ်ဂၠောဲရေၚ်ဇန်၊ ၜေတ်ဟွံမာန်အဵုဂွံဝါတ်လောန်၊ အိုတ်ဗၞးတံပၠန်ဂၠိုၚ်လောန်ပူဇဴ၊ ဂးမာန်ဏာပ္ပတုပ်အဇပ္ကဴ၊ ဇၞော်တိုန်ဒးရးတၟးဍိုပ်ဍဴ၊ အိုတ်ဇၟာပ်အ္စာမေတ္တာစိုတ်ဇဴ၊ ကၠုၚ်ပကတ်ကၠာ ပညာဖက်နှဴ၊ မာန်ဏာပ္ပအဴ လေပ်တဴဂၠိုၚ်လောန်၊ ဗိုက်ပိလေကီု သီုဗေဒၚ်ပန်၊ ဗိန္ဒောဟောရာ ကြိယျာတော်ဂၞန်၊ နက်သတ်ဒိထိ တာရာစဳဇန်၊ လေပ်အိုတ်စိုပ်သၚ် ဂြၚ်ရံၚ်သၟဟ်ပ္တိုန်၊ ဒုၚ်ဒယှ်ပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ပြထာ၊ ညးဒးရှ်ေသှ်ေဍုၚ်ရးခန်လွာ၊ ညးဒးရဴဂဴပူဇဴသကာ၊ မဂၠိုၚ်ကြက်ဂြပ် အရပ်အရာ၊ ဍိက်သ္ကံတြုံဗြဴ ဂၠိုၚ်တဴပြဝါ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ ခါဂှ်သိုက်လှိၚ်၊ ပိုန်ဟာန်သၠဲလးစဟွံဒးဂွိၚ်၊ မဂၠိုၚ်ပေၚ်ဍတ် သ္ၚိကၠတ်ဇမၠိၚ်၊ ပိုန်ဒိပ်အသဝ် ညံၚ်သွဝ်တာဝတိၚ်၊ ဂးမာံဏာပ္ပ အဇကောန်သၟိၚ်၊ စဟွံဒးဂွိၚ်သိုက်လှိၚ်သ္အဳဗဂါ၊ အယုက်ဒှ်အဴစှ်တြဴအခါ၊ အိုတ်ဗၞးရကၠုၚ်ပအ္စာ၊ ကောန်ဗြီုကောန်ဗြီု ဗိုၚ်ဟီဟောဒြာ၊ ဟိုတ်ညးထိုၚ်သး စိုတ်ဂတးအာ၊ မၞိဟ်ညံၚ်ကဵုအဲ လိုက်ဟွံမွဲၜါ၊


မုက်လိက်−၄၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ပ္ဍဲစိုတ်သၚ်ကာဒှ်ပၟာဒ၊ ညံၚ်ကောန်ဗြီုကွေံသၠေဟ်ပၟာဏ၊ ယိုက်ဇၞော်မာန် မွဲဟာန်မၞ၊ ၜိုန်ညးဇၞော်ပြဲ ဟၟဲဂါရဝ၊ ဇကုပြဲအိုတ် ဒိပ်စိုတ်ပါပ၊ ချိုတ်ဟွံတီရမာန်ဏာပ္ပပၠန်၊ ဒါန်အတိက်အဵုဇိုန်ကဵုထတ်သန်၊ ကသပ်သာ်ဂှ်ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သၠေဟ်ကောန်ဗြီုဟိုတ်ဒိုဟ်ဓီုလောန်၊ ဟိုတ်ဓဝ်မနမောဟဂၠုဗ္ဒန်၊ ဟွံညာတ်သက်က် ကၠက်သီုဒိုဟ်ပန်၊ ကုဇကုပၠန်ကောန်သၚ်ကာ၊ ဒးဂွါံကာလ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ သၟိက်ကဵုဒါန်ကီုချပ်သီုစေတနာ၊ ကော်သ္ကံကွး ဍုၚ်ရးခန်လၟာ၊ ဆမွဲကရောံဂကောံဘာသာ၊ ဖန်ဖက်ညဳသာ ခါဂှ်ပြုပြေၚ်၊ ဒယိုၚ်လ္ၚီကၞာ ဟွံကဵုခြာဗၠေၚ်၊ ၜတ်ကၞာတ်ညဳညတ် ခါဂှ်ဗ္ဂပ်စဳရေၚ်၊ ညဳညဳသာသာ ဟွံဂွံခြာဝေၚ်၊ ညးညးအဲအဲကၠောန်တုဲမံၚ်ရေၚ်၊ ဘာသာမၞးဟေၚ်ပြုပြေၚ်ညးအဲ၊ ၜတ်ကၞာတ်ဗိုန်တ္ညန် ကုတ်ဒန်နတဲ၊ ကၠောန်ဖ္ဍာန်လဝ် အၚောဝ်သၞိၚ်ဇြဲ၊ ဇိပ်ဂၠိပ်ဒးရး သွက်ဂွံဗၠးတ္ၚဲ၊ ပ္ကဴလဳဆက်ကွက်လဝ်လကဲ၊ ယာတ်အရံၚ်ဗၠဲ ကၠောန်နဲခဇာ၊ အသေအဟာန်သၠးဖ္ဍာန်ကျာ၊ မွဲသာ်ပါန်ခဳ ချူပ္ညဳဏာ၊ ရုပ်က္ၜိုၚ်ရုပ်ဒြာဲ ဗ္တာဲကၠလှာ၊ ရုပ်စိၚ်ရုပ်ချေံ ပှ်ပှ်ေမွဲသာ၊ ရုပ်ကၞုဲရုပ်ဂၚ် ရုပ်မၚ်ဂၠိုၚ်ရာ၊ ချူလဝ်နာနာ ရိုဟ်အာဟွံမာန်၊ လ္ၚဵုလၟေၚ်ဇာတ် နိပါတ်ဍုၚ်ကွာန်၊ လ္ၚဵုဍုၚ်ရးဟီုဂးဥဒျာန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ချူဏာပြာသာဒ်နန်ယာန်၊ လ္ၚဵုဗီုတိုက်စိ လ္ၚဵုဗီုသ္ၚိဋ္ဌာန်၊ ဗီုဂၠံၚ်ဗီုဍာန်ကွဳယာန်ဇက်ဂၠောဲ၊ မွဲသာ်ချူပျး အကးအမှဲ၊ မွဲသာ်ချူကီု ညံၚ်ဗီုမတ်ဗြဲ၊ မွဲသာ်ချူလံၚ် နှံၚ်ဂိတုတ္ၚဲ၊ မွဲသာ်ချူဏာ တာရာသောဲသောဲ၊ ယဝ်ဗဵုဋ္ဌာန်သ္ၚောဲ ဗဵုဟွံဖဲကီု၊ မွဲသာ်ချူဗဒှ် ဒဵုဇြဟ်ဂြိုပ်ဇီု၊ မွဲသာ်ညံၚ်တ္ကံ ညံၚ်တၟံညံၚ်ထီု၊ မွဲသာ်ညံၚ်ဝါ အၚ်လှာချူဗြီု၊ မွဲသာ်ၚုဲက အဇတုပ်ဗီု၊ ပေၚ်ဗြော်ဍၚ်ဍီုဂၠာဲဟီုရောမာန်၊ ယဝ်ကၠုၚ်ညာတ်ဒးအိုတ်ရးဍုၚ်ကွာန်၊


မုက်လိက်−၅၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
တၟံတြုံဗြဴ ပါတ်ဇဴဝိညာန်၊ ဝိုတ်ဝုဲသတိ ထောံကၠေံသ္ၚိဋ္ဌာန်၊ ဗဵုတဴရုရု ကေုာံမွဲဟာန်၊ သိုၚ်ကၞာယာန်မွဲဟာန်ညဳသာ၊ အလုံဍုၚ်ကွေံဗၞးပုဏ္ဏာ၊ ကောံတဴလဆန် ကၠောန်ၜိုတ်ဟောဒြာ၊ ကွာၚ်ၜဲယိုယ်ၜန် ဖန်ဖက်နာနာ၊ လ္ၚဵုကွာၚ်ဗုတ် လ္ၚဵုဝေါတ်သာသာ၊ လ္ၚဵုဖက်ပၠာဲ တၚ်လာဲကဝ်တာ၊ ဍာ်သာဲသဂြာ ဖက်ဏာခန်ခန်၊ ကဝ်သဂြာ ထၞာသောန်န်၊ တၚ်ဂွါၜဲဒုတ် ၜဲမုတ်သွံဂန်၊ ခၞာဂၠိုၚ်သာ်သီုဍာ်မၚ်ဂၠန်၊ မဇဳမအဳ ဖက်ပ္ညဳဆအောန်၊ ကဵုထဝ်ဗာတ်ပၠန် သောန်န်ခၞာ၊ ပုၚ်ကၠေၚ်သွဟ် နွံကုရှ်သာ၊ ဖျိန်ဗဒှ်လဝ် မြမောန်နာနာ၊ သဂြာဍာ်ပၞဴ ပၠာဲနှဴသီုၜါ၊ မွဲမွဲဗောတ်ဟေၚ် ကဵုပြေၚ်လဝ်ကၠာ၊ ဗောတ်တြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်အာ၊ ပြုပြေၚ်ညဳသာ ဝေါဟာဗၞး၊ အ္စာစိုပ်ကောံ အလုံဍုၚ်ရ၊ တြဴလက်ပၠန် ကဵုပန်လ္ၚီဒး၊ ဂဇံရေၚ်ဗဂါ ကၞာလှဲလး မာန်ဏပ္ပကၠာ မဒှ်အ္စာညး၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဒးရး ၜးကေတ်ကြိယျာ၊ စှ်ေဒတဴဗျာံ ပ္ဍဲဂါံလုပ်ကၞာ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ သၟိက်ဝးဓဝ်မၞ မာန်ဏပ္ပကၠာ၊ ချပ်တုဲလုပ်ဍုၚ် ကၠုၚ်လ္တူကျာ၊ စှ်ေတုဲလုပ်အာ စိုပ်ကၞာဂှ်၊ မာန်ဏပ္ပညာတ် သ္ၚာတ်က္တဵုဒှ်၊ ဟိုတ်ဒးညာတ်စိ ကၠိခဍက်ဇြကှ်၊ အဲဒးညါတ်စုတ် မၞိဟ်ယုတ်မတ်ဇျဟ်၊ ဗက်ထောံခိုဟ်ရ ခဏလၟုဟ်၊ ချပ်တုဲဣၚုဟ် ခါဂှ်ဟီုတိုန်၊ ဟေံမၞိဟ်ယုတ်မာ ပါပအိုတ်ကွိုန်၊ ညံၚ်စ္ဍးတိတ်အာ ဇိုၚ်ကၞာပလိုန်၊ အာဟွံအာကီု ဟီုညိဗိုန်န်၊ ဟွံအာကဵုဘဲ နတဲအဲသွိုန်၊ ဇိုၚ်ကၞာပလိုန် ချိုန်လၟုံတိတ်အာ၊ မာတၚ်စိ ရသိဟေမာ၊ ဟွံဒှ်ဒေါသ ဟီုရညှာညှာ၊ ယွံမာန်ဏပ္ပ တၠသဒ္ဓါ၊ မၞိဟ်ဇၟာပ်ကွာန် သၠးဒါန်သေၚ်ဟာ၊ လ္ၚးညးစိ ညိညသ္ဇိုၚ်သာ၊ လၟုံမွဲဝါ ကဵုညိကၠာရ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာဍာံပြ၊ အဲပရသိ ဂ္ညိလဝ်သဳလ၊


မုက်လိက်−၅၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လၟေၚ်သိက္ခာ မၚ်မွဲကာယျ၊ ဒဴထောံဍုၚ်ကွာန် မံၚ်ဋ္ဌာန်ဟေမ၊ အဲကၠုၚ်အာတ်ဒါန် ပ္ဍဲမာန်ဏာပ္ပ၊ ဗၞတ်ဆညိည ကဵုဒါန်ရဒကာ၊ မာန်ဏာပ္ပဂှ် မိၚ်ဒှ်ဒေါသာ၊ သီုဒေါသကီု ဟီုတိုန်ဟွံညှာ၊ ဟာဲရသိမုတ် ရုပ်ရဴယုတ်မာ၊ မုက်ညံၚ်ကလော်ပၠန် ကမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ချိုတ်လၟုဟ်ပြဲ ဋ္ဌာန်သ္ၚောဲသ္ဍးအာ၊ ပဟီုဂၠိုၚ်ဝါ အာကၠေံကဵုပြဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဒယှ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ကီု တုဲဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ ကဵုဒါန်သဒှ်၊ ညံၚ်ရဲဇိက်ဗ္ၚ တဵုမသၟဟ်၊ တိခိုဟ်ဂွံသွံ စွံပၟာဂှ်၊ မာန်ဏာပ္ပလၟုဟ် စွံစိုတ်ဂှ်ညိ၊ မာန်ဏာပ္ပကီု မိၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ဟေံတၠရသိ၊ ဟီုလၟုဟ်ကီု ညံၚ်ဗီုရုဲတိ၊ အဲပါဲထောံသၟတ် မၞိဟ်ယုတ်ဒိဋ္ဌိ၊ ရုဲဂိုၚ်လဝ်စိ ဇာတိဗၞး၊ ဇၞော်ဂကူကၠာ ပညာလှဲလး၊ ပူဂဵုဂှ်ရ လောကထိုၚ်သး၊ ဇၞော်လောန်ကုသဵု ကဵုဒါန်ရောၚ်ဒး၊ ရသိမၞိဟ်ယုတ် ခါဲဒုတ်တီကၠး၊ ချိုန်လၟုံကွေံ ညံၚ်စ္ဍးတိတ်ညိ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ မိၚ်ဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်ညှာညှာ၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ တၠသဒ္ဓါ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ယုတ်ရသ္ဂးဟာ၊ အိုတ်ဂကူဗၞး ပြဲပသၠေဟ်ပၟာ၊ ယုတ်ပြဲသီုၜါ ညဳသာသၟဟ်န်၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ ကၠၚ်ရဗိုန်တ္ညန်၊ သတ္တံတုပ်သၟဟ် ဒှ်နူဓါဟ်ပန်၊ ဘုံလိုက်ဝွံ သန္ဓိဒးတိုန်၊ ဒှ်ယဲဗျုအဴ ကြဴဒးချိုတ်ပၠန်၊ ဟွံတၟေၚ်တၟဟ် တုပ်သၟဟ်လက်သန်၊ ပိုဲသတ္တံပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်သာသာ၊ ဂကူဇၞော်ကွေံ ပြဲရသ္ဂးဟာ၊ သဳလဟွံသ္အး ဒှ်မၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ဂကူယုတ်ကီု ယဝ်နွံသဳလာ၊ ပူဂဵုဂှ်ပြဲ သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ ဗ္စာတုဲကဵုဒါန်၊ မာန်ဏာပ္ပကီု ဟီုဗက်ဟွံမာန်၊ အိုတ်တဴကသပ် ဂၠာဲချပ်ကြာန်န်၊ ကော်သ္ကံရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်မွဲဟာန်၊ ကဵုရပ်ထၞက် ကဵုတက်ပ်ဍဲဍာန်၊ ရသိတၠဇျာန် နညာန်ကလာၚ်အာ၊ ဟွံညောန်သ္ၚောဲကွေံ တုဲစှ်ေသာညာ၊ လိုန်ဒးတိရ တုဲပပတ္တနာ၊


မုက်လိက်−၅၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဒၞာဲဇိုၚ်အဲ ကဵုညာတ်လောဲသွာ၊ ဂါံကွာ်အာဗိုန် ဍိုန်ဍိုန်ညှာညှာ၊ ဇရေၚ်ဇြပ်ကၠာ ခါဂှ်မံၚ်တိုန်၊ လတေံတုန်ရ မာန်ဏာပ္ပပၠန်၊ ဝါစဳကံရ ပွလုလန်၊ ညးမၞုံသဳလ ဟီုရဒက်ဒေါန်၊ ဍဵုဍိုက်ဟီုပျုတ် လဟီုယုတ်လောန်၊ ကဵုၜုက်တက်ဟေၚ် သၟိက်ကဵုကၠေၚ်စန်၊ မဂၠိုၚ်ဒုဟ်လောန် ဟွံချပ်စန်စာ၊ ပၟၚ်ဍုၚ်ရ ရုက္ခဒေဝါ၊ အာကော်နၚ်ပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ရပ်မာန်ဏာပ္ပ ကြံကြဂြိုဟ်စာ၊ ဝတ်ကၠေံကံပၠန် ကၠဗၠန်ဝိုတ်အာ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီသၞက်ဗဂါ၊ စိပ်လေါတ်စှ်ေအာ လောအကြာတိ၊ ရုဒှ်တိုန်အဴ ဖက်နှဴထိမြိ၊ သိက်ပသိက်ပ သိက်ဂွံပညိ၊ ညးလ္ၚဵုကၠာ ဒြေပ်တိုန်အာသ္ၚိ၊ ဟီုဇီုဟွံဒး တက်သိုဟ်ဖိဖိ၊ ဂဇံတုဲစိ နကြိဟီုပၠန်၊ ယွံလေဝ်မိဗြီု ဗဵုကီုရကောန်၊ မာန်ဏာပ္ပသၟတ် ကံဝတ်မုက်ဗၠန်၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်လောတ် ညံၚ်ရဴအိုတ်သ္ကန်၊ ဒှ်လၟုဟ်ရ ယွံမိတၠဂုန်။ ချိုန်လၟုဟ်ပၠန် ဝါတ်လောန်ရမိ၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုစိ၊ ယွံလေဝ်မၚ်ဗၠာဲ ကာတ်သာဲက္ဍၚ်ညိ၊ တိုၚ်မၚ်ဗၠာဲဟီု ညံၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ ဗ္ၜူလောတ်နး ပြးအလုံတိ၊ ဟွံတီဟိုတ်စိ တန်ဒှ်ညိဟာ၊ ယွံလေဝ်မိဗြီု ကလၚ်ပိုဲဟီုကၠာ၊ ရသိခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ဒါန်ရ ဟွံဂွညှာတာ၊ မာန်ဏာပ္ပကီု ဟီုစုတ်ပြိုက်ဖါ၊ ကဵုရပ်တက်ကၠာ ရသိကၠေံအာရ၊ ကၠေံအာတုဲဗက် ချိုန်သက္ခဏ၊ ကံဝတ်အာကွေံ ဂးမာန်ဏာပ္ပ၊ အိုတ်အ္စာဗၞး လောတ်စှ်ေညံၚ်ဇွ၊ ဟွံဂွံမုဟ်ပါၚ် ရမျာၚ်သ္ၚိတ်ဇြ၊ ဍိက်ဖေက်ကွေံရ ယွံမိတၠဂုန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊ ဂွံမိၚ်လဟီု တီကေတ်ဗိုန်တ္ညန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိတၠအစောန်၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ဒါန်ကွေံ ဟီုတ္ၜေဟ်လက်ဒေါန်၊ ဟိုတ်ဒုဟ်ဂှ်ပၠန် ဇၞော်သန်က္တဵုဒှ်၊ ကလံအာတ်ဒုဟ် လၟုဟ်ညံၚ်ပြဟ်၊ ကေတ်နၚ်သၠိုၚ်ထဝ် ဍာ်မြမောဝ်စှ်၊ ဂွံတုဲသၟိက်အာ ကောံညဳသာသၟဟ်၊


မုက်လိက်−၅၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဋ္ဌာန်ရသိကၠာ ကွာ်အာပြဟ်ဟ်၊ ရသိဓယှ် ဗဒှ်လတ်ဒၞာဲဇိုၚ်၊ ရံၚ်တုဲဗက်အာ ယဵုဏာဍာ်သၠိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်လ္ၚာ် ကွာ်အာလက်ဂစိုၚ်၊ စိုပ်ဇြပ်ဂွံညာတ်သ္ၚာတ်က္ဍိုပ်ဘိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်ဟီုပြဟ် ဒှ်မံၚ်ကၠိုၚ်မိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်အီဂြိုၚ် လ္ၚောဝ်ဇိုၚ်သာသာ၊ ဟီုပါန်တိုန်ရ ယွံတၠပညာ၊ ကောန်အဲဗြဴရပွယောၚ်မှာ၊ အဲဍိက်အာတ်ဒုဟ် လၟုဟ်မွဲဝါ၊ လ္တူကောန်သွံ ယဝ်စွံမေတ္တာ၊ လၟုဟ်မွဲဝါပြာ်ညိကၠာအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ မိၚ်တုဲသၟိက်ဟီု သီုမေတ္တာဇဴ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ၊ အဲဟွံကဵုဘဲ ဒက်ဝဲဗွဲကြဴ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်ဂၞဴ မူရဴကဵုဒှ်၊ အဲဟွံဂွံပပွတံဂှ်၊ ဒေဝတံအနဳ မဇၞော်ကြဳဇှ်၊ ဒေဝတံပ ပ္ဍဲပွလၟုဟ်၊ ဟိုတ်ဒးပ္ကီုလဝ် ပ္ဍဲဗွဝ်ဒုဟ်၊ ဒေဝတံက္ဍုဟ် ဍေံတန်ဒှ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ ဟီုပါန်တိုန်ကၠာ ယွံတာပဿ၊ ယဝ်လေပ်လဝ်ပၠန် မန်ယန်နာထ၊ သ္ဂောံဗက်ဗ္ဒဴပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခ၊ ယဝ်မၞုံတဴသၟတ် ဗၞတ်ဆညိည၊ ထံၚ်ပၚ်ညိရ ယွံတၠဂုန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမောန်၊ မိၚ်လဟီုအဵု ကဵုပိုဲတုဲပၠန်၊ ပ္ဍဲလှိုၚ်ထဝ် မြမောဝ်စၠန်၊ လ္ၚဵုက္ၜဴပါၚ် လာၚ်မုက်မွဲဂွန်၊ ဆမသှ်ေပၠန် ဍာ်စၠန်ဂှ်၊ ကြဴဗဗေၚ်ရ ခၞဗွဲပရဟ်၊ ညးတာပဿ တၠကြဳဇှ်၊ ပတ္တနညာဏ် အဓိဋ္ဌာန်ဗဒှ်၊ ကဵုဗၠးဘဲသွာ နမေတ္တာသၟဟ်၊ ဍာ်ၜါသာ်ဂှ် ပၠာဲစုတ်နတဲ၊ စုတ်ဗပေၚ်လဝ် လှိုန်ထဝ်သာ်ဗၠဲ၊ မွဲဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ယွံဒေံဗြဴအဲ ကလၚ်ညိမွဲဝါ၊ ပုၚ်ဍာ်ဝွံရောၚ် ဒေံဗြဴညံၚ်ဏာ၊ ဖျီုဗ္စရ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ ဆသှ်ေက္ဍဝ် ပၠာဲလဝ်ဂၠိုၚ်ရာ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်တုဲမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ခယျ၊ တဲစရှ်ယဵု ပ်ဍဵုတူသိသ၊ လ္ၚောဝ်ဒးရး ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ၊


မုက်လိက်−၅၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂွံသၠိုၚ်ထဝ်ရ ခဏဂှ်စဴအာ၊ ခါမညန်ကြပ် လုပ်စိုပ်ကၞာ၊ တိုၚ်ဗ္စန်ရောၚ် ဟွံကဵုယောၚ်ယာ၊ ဖျုၚ်ဗ္စရ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ သက္ခဏပြဲ ဂွံဗၠးလောဲသွာ၊ ညံၚ်ရဴသၠိၚ်အာ ခါဂှ်ၚုဟ်ပၠန်၊ ချိုန်ခဏစိ ညာတ်မိကျာ်ဂန် အိုတ်ဇၟာပ်ဂၠံၚ်၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဒိုဟ်ပန် ညာတ်ဗၞးအိုတ်လောတ်လောလီၜန်၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ သၚ်ကာစိုတ်ဍန်၊ ဟွံတီလက်သန် သၟာန်မိပၠန်ရေၚ်၊ ယွံလၟာဂၞဴ မူရဴုဒုက္ခ ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ကဵု ဟွံဟီုသ္ၚိတ်ဇြ၊ လောတ်လောကၟဝ် တုပ်အၚောပ်ဇွ၊ ကဵုသတိရ ဟီုပၠညိအဴ၊ သြကောန်သြကောန် ယွံလေဝ်ကောန်ဂၞဴ၊ ကောန်တံစွံမၞ သီုဒေါသဇဴ၊ ညးမၞုံသဳလ ဟွံပရဴဂဴ၊ ရသိပြဲသ္အး ကောန်ဒးဗက်ဗ္ဒဴ၊ ဟိုတ်ဂှ်သဘဴ ဒုဟ်စဴဒှ်ရ၊ ကောန်ဒးဝပ်ပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခ၊ ကံဝတ်မုက်ဗၠန် ညောန်မာရဏ၊ ဟွံဂွံတီစိ သတိဗလ၊ မိဒြေပ်ဂၠာဲအာ ညးတာပဿ၊ ဂွံဆဵုလောဲလောဲ ယဵုတဲထ္ၜ၊ မိအာတ်ဒုဟ်ရ တာပဿပၠန်၊ အာတ်ဂဥုဲကီု ဟီုပါန်ဒုၚ်ဂုန်၊ သွက်ဂွံဗၠးအာ ဝေဒနာကောန်၊ ဍာ်မကေဝ်ဇြုၚ် သီုပုၚ်ပၟန်၊ ဂွံတုဲဒြေပ်စဴ တရဴသ္ၚောဲလောန်၊ သုၚ်တုဲမွဲဂွန် ကောန်ဂွံဗၠးလၟုဟ်၊ ကောန်ဟွံပ္တေဟ်ကၠာ ရံၚ်အာညးတၞဟ်၊ လောတ်လောမံၚ်ရ ဒုက္ခမတ်ဇျဟ်၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာ သၟိက်ကဵုဗၠးပြဟ်၊ ဂဥုဲရသိ မဂ္ညိကြဳဇှ်၊ ဖျုၚ်ဂွံဗၠးပြဟ် ချိုန်လၟုဟ်ရ၊ ဟီုရိုဟ်ရေၚ်ပၠန် ကဵုကောန်ပုတ္တ၊ တုဲဂိုၚ်ပ္တိတ်ကၠာ ပုၚ်တာပဿ၊ ဖက်ဍာ်ပၠာဲအဵု ဟွံကဵုလဇ၊ ဖက်တုဲဖျုၚ်ကွေံဗၠးသက္ခဏ၊ ဂးမာန်ဏာပ္ပ ညာတ်ရသေၚ်ဟာ၊ ညာတ်ဒှ်ဗဟေက် ဖေက်ဂွညှာတာ၊ ပ္ဍဲတာပဿ ပွဇကုမှာ၊ ဂွံတီကေတ်ရ ဘယသၚ်ကာ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဗှ်ဂွိၚ် ဒှ်မံၚ်သိၚ်သာ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ သိၚ်သာမံၚ်တုန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုဗ္တောန်၊ ယွံလေကောန်မိ ကၠၚ်ညိဗိုန်တ္ညန်၊


မုက်လိက်−၅၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သတ္တံပ္ဍဲလိုက် ဒိုက်သိုက်ပရန်၊ ဂကူယုတ်ပြဲ ဟွံမွဲရကောန်၊ တုပ်သၟဟ်လက်သန် ဓာတ်ပန်က္တဵုဒှ်၊ ဇာတိပုည ဂုနကျာ်တွံ၊ ဓဝ်ပိဝွံရ မၞတုပ်သၟဟ်၊ ရုပ်ဂေါဝ်ပိုန်လှဲ ဂုန်ပ္ဍဲညးတၞဟ်၊ ဓဝ်မၞအဵု ဇၞော်ကဵုကြဳဇှ်၊ ဓဝ်ပိဝွံဂှ် ဗဒှ်ညိကောန်၊ ဒမုၚ်ဒါန်သဳလပြဲလောန်၊ ဂကူပြဲဂှ်ပဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သဳလဟၟဲဋ္ဌာန်သ္ၚောဲဝေၚ်ခၠန်၊ ဂကူယုတ်ရသဳလယဝ်တိုန်၊ ပူဂဵုဂှ်ပၠန်ကောန်ကဵုဒါန်ညိ၊ ဖေက်ပါပ်ဂွပါပ် ဗျာပ်ဓဝ်ဟိရိ၊ သဳလဇြၚ်ဂွု အယုဝုဒ္ဓိ၊ ဂှ်ညးပြဲလောန်တိုၚ်ဗ္ကန်မိ၊ သမ္တီအိုဒဵုလီုဇိဝိ၊ ကဵုလဝ်သတိလ္ပဝိုတ်ညိကောန်၊ မာန်ဏာပ္ပစိ တိုၚ်မိဗကန်၊ ဟွံစှ်ေစးကီုဟွံဟီုပၠန်၊ မၞဂှ်ဍဵုဍိုက် ဗ္တိုက်ဗ္တောန်၊ ဝေၚ်အကုသဵု ဟွံကဵုမဵုရုန်၊ စွံသတိပၠန် မၚ်မွဲစန်စာ အိုတ်အ္စာဗၞးဂွံဗၠးရောဂါ၊ ဗၠးအိုတ်တုဲဟေၚ်ကလေၚ်စဴအာ၊ လ္ၚခါဲဒုတ်စၞယုတ်မာ၊ စသုၚ်ဂှ် ဓယှ်ဖြာဖြာ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာဘာသာဗၞး၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ကီုဍေံတံဟီုဂး၊ ဍေံပါဲထောံကီု ဇာန်လီုပြးဇး၊ ဗၞးတံဂှ်ရောၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံဒး၊ တြဴလက်လၟိဟ် မၞိဟ်ပန်လ္ၚီ၊ ဍုၚ်မစ္စတာ ပြံၚ်ကၠောံအာကီု၊ တံဇိုၚ်သၟိၚ်ရ ခစဂြီုဂြီု၊ ပ္တေဟ်ဂကူရ ရဲခစဗြီု၊ ဟွံတီဖေက်ဂွ မၞဂၠိုက်ထီု၊ ဍုၚ်မစ္စကီု မံၚ်သီုညးအဲ၊ ပ္ဍဲဂကူကွေံ မၞုံဗၞးမွဲ၊ ဇိုၚ်ၜဳဝတ္တ တိတ်ပနိဿဲ၊ ပရသိကီု ပလီုရုပ်ဝဲ၊ ဟိုတ်ဂကူရမၞထုၚ်ဂြဲ၊ ဓဝ်ဟွံမၚ်မွဲမံၚ်ပ္ဍဲဇိုၚ်ၜဳ၊ ဇာတိမာန်တ နာမခုတ်ပ္ညဳ၊ ဓဝ်ဇကုရ ဂၠာဲပလွဳ၊ နဲညးတၞဟ် ဟွံဂၠာဲဗှ်သ္ၚေဝ်၊ ပၟိက်ဇကုမွဲ ရိုဟ်တ္ၚဲပြေၚ်ဖျဳ၊ နိဿဲကဵုၜဳ လွဳမံၚ်အဓါန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိတၠဇျာန်၊ လ္တူကျာတၟး တြးအဘိညာန်၊ ဂွံညာတ်ရသိ ဒှ်ဇာတိမာန်၊ သၟိက်ဝးကၠေံရ မၞထုဲကြာန်၊ ချပ်တုဲနညာန် မွဲဟာန်ပြာပ်အာ၊ ဗွဲလ္တူပ္ညဳ ဇိုၚ်ၜဳဂၚ်္ဂါ၊ ဍာ်ဟွံဒးတုက်လာၚ်မုက္ခဝါ၊


မုက်လိက်−၅၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗကဂၠိုၚ်ရာ ပေါတ်ၚေက်ခါဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ်၊ နမေတ္တာညာန်အဒိဋ္ဌာန်ဗဒှ်၊ ဖဳဖျေံဏာဗက ခၞဗွဲပရှ်၊ ကဵုခက်က္ဍိုပ်ညိ ဇာတိမာန်လၟုဟ်၊ ဖဳဖျေံဏာသၟဟ် လၟုဟ်ရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိၜိုန်သ္ၚောဲ၊ စှ်ေဗၠိုပ်ဍာ်ၜဳ ဟုံလီကြာတ်တဲ၊ ဗကဟဳစိုပ် ခက်က္ဍိုပ်အဂဲ၊ ချိုန်မလုက်ဒး ပသၠေဟ်ချောဲ၊ ခက်မံၚ်တံၚ်ဂြဲ နတဲလၟုဟ်ရ၊ ခါသ္ၚေဝ်ရံၚ်ကၠာ ဒှ်အာဗက၊ ညာတ်ဒးဂြိုဟ်ဆအ် သၟိက်ဂအံတ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိကြံကြ၊ ခၞဗွဲပရဟ် က္တဵုဒှ်ဒေါသ၊ မူညးမွဲရ ဖဳဗ္ကကဵုအဲ၊ ဒစးတိုန်ရောၚ် ဂၠာဲရံၚ်တီလောဲ၊ သီုဒေါသကၠာ ကွာ်အာၜိုတ်သ္ၚောဲ၊ အာဆဵုဒးရ မာတၚ်ဂပြဲ၊ မွဲဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ယွံတၠအဲ မံၚ်မွဲဓဝ်ဟာ၊ မၚ်မွဲသ္ဒးပ ပွယုတ်မာ၊ ဖဳဖျေံဗက ပသနာနာ၊ ခက်ဒးက္ဍိုပ်အဲ ရိုဟ်တ္ၚဲဟွံခြာ၊ လ္တူဇမောဝ် ဂပ်ဝ်ရဟာ၊ ဗွဲသၟဝ်ကၠာ ပြံၚ်အာကဵုပြဟ်၊ မာတၚ်ဂကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပြံၚ်စှ်ေအါရ ချိုန်ခဏလၟုဟ်၊ ဗၞတ်မွဲကော်ရ ဒေသဋ္ဌာန်ဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ် စိုပ်ဒၞာဲဂှ် ဗဒှ်အဒိဋ္ဌာန်၊ ဗကအဲဖဳ ကဵုဟဳတိုန်မာန်၊ နဣဒ္ဓိစိ သီုအဘိညာဏ်၊ လာၚ်မုက်တုဲဖဳ ၜိၚ်လဳဂစာန်၊ ရသိတေံကီု ဟုံဍာ်အဓာန်၊ ခက်ဒးက္ဍိုပ်ကြာန် ဒှ်မာန်ဒေါသ၊ ထေဲပၞတ်က္ဍၚ် ကဵုမာတၚ်ဂ၊ ခဵုခါတ်အာပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ခါစိုပ်တုဲကီု သၟိက်ဟီုကြံကြ၊ လက်ချဴစုတ်ပၠန် ဟွံရန်တော်ဆ၊ ဟာဲမၞိဟ်ပါပ ပွဗှ်ေလၟုဟ်၊ ထပှ်တ္ၚဲဂတ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ဂဂဵုတးပန်ပၠန် ကဵုပန်ဗှ်ေပြဟ်၊ ဒေါသဂြေန်ဒက် သီုလက်သီုချဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ် ဟွံခၠေဝ်သှ် ဗဒှ်ဓဝ်မေတ္တာ၊ ဟိုတ်ဂကူရ မၞဖြာဖြာ၊ ဟိုတ်ဓဝ်မၞ ဒေါသသ္ကေက်သ္ကာ၊ ကၠုၚ်ချဴအဲပၠန် စောန်စိုတ်လက်ဖါ၊ ဝါစဳကံရ ရသိဝွံမှာ၊ ထပှ်တ္ၚဲကၠာ လံအာဂတ၊ ဂဂဵုတးပန်စိ ရသိဂှ်ရ၊


မုက်လိက်−၅၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သီုဓဝ်မေတ္တာ ဗ္စာတော်ဆ၊ တီတုဲမဇ္ဇျဟ် ဒှ်မံၚ်ၚုၚ်ၚ၊ ဒှ်ဓဝ်လဟောံ ဒေၚ်ဗျောံကာယျ၊ ဂွံကသပ်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ထပှ်တ္ၚဲဒး ဂဵုတးကၠာဟွံပန်၊ အဲဗ္ဒောံလဝ်တ္ၚဲ ကဵုထဲမံၚ်ပၠန်၊ ရသိဂွံဖေက် ဗဟေက်ဇၞော်လောန်၊ သ္ဒးဖျဝ်မၞ ဘယစိုတ်က္ဍန်၊ ဂှ်ဒးရးသန် မိပ်စိုတ်ပၠန်ရ၊ ထပှ်တ္ၚဲပြဲ ချိုန်ဗွဲဂတ၊ နဣဒ္ဓိကာ ရသိမှာတၚ်္ဂ၊ စက်ဗ္စဲကဝ် ပ္တိုန်လဝ်သ္ပ၊ ၜိုန်အခိၚ်ဒး အကးဟွံဖလ၊ ဗ္ဒန်လျးတ္ၚဲ ဂၠုနဲအန္ဓ၊ ကောလာဟာလ ဒှ်ရလုံဍုၚ်၊ ဒှ်တဴသၚ်ကာ ကောံအာကောံကၠုၚ်၊ ဒှ်တဴလၞီ ဟွံတီဍာ်ပုၚ်၊ တိတ်ကဵုရသိ တိသဝ်တိသၠုၚ်၊ စိုပ်တုဲဇံသဝ် လ္ၚောဝ်ယဵုဒုၚ်၊ ဇၟာပ်ညးဂၠောဲကၠုၚ် ယဵုဒုၚ်တဲသၟာန်၊ ယွံတာပဿ ဂၠိုၚ်တေဇညာဏ်၊ ချိုန်လၟုဟ်အဵု ဓိကဵုဒှ်ကြာန်၊ သၟိၚ်တ္ၚဲကၠေံဗ္ဒန် ဝါတ်လော်ဍုၚ်ကွာန်၊ ဟိုတ်တာပဿ နပွဇျာန်၊ ပိုဲဍိက်တံကၠာ သၚ်ကာတုဲသၟာန်၊ ယဝ်ဗဒေါံတ္ၚဲယာန် ဆာန်ဍူညိကၠာ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိကြက်လှဴ၊ သၟိက်ဟီုတိုန်ရ သီုဒေါသဇဴ၊ ယွံဒါယကာ ပသၚ်ကာတဴ၊ စက်ဗ္စဲကဝ် အသနုအဴ၊ အဲရပ်မာန်အဴ သဘဴဍေံနွံဟာ၊ တေတေံမွဲစိ ရသိဓိစ္ဆာ၊ ရသိခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ရသိဂှ်ပၠန် တိုန်ဒှ်ရောၚ်ဒကာ၊ ဍေံလေပ်မန်ယန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ ဍေံတန်ဒှ်ကၠာ ညံၚ်အာသၟာန်ရ၊ အိုတ်ဒါယကာ ဒြေပ်အာထဒၟ၊ အိုဿီုညးအဲ ဒြေပ်မွဲခဏ၊ စိုပ်တုဲကလံ မုံဂြံသ္ပ၊ တုဲသၟာန်တိုန်အဵု ကဵုတာပဿ၊ ယွံလေဝ်သိက္ခ ဂၠိုၚ်တေဇညာန်၊ သၟိၚ်တ္ၚဲကၠေံအာ ပူဆာဍုၚ်ကွာန်၊ ဟိုတ်တာပဿ နပွဇျာန်၊ ဗ္ဒန်လဝ်ကွေံ ပိုဲဍိက်သၠေဟ်ကြာန်၊ နမေတ္တာသၟဟ် က္တဵုဗဒှ်ဇြဟာန်၊ ဗၠးစက်ယာန် ဆာန်ဍူညိအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ သၟိက်ကဵုတီရ နအနုဘဴ၊ တုဲဟီုတိုန်ကၠာ သီုမေတ္တာဇဴ၊ ယွံဒါယကာ မူရဴစိုတ်ကတဴ၊


မုက်လိက်−၅၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗ္ဒန်လတ်တ္ၚဴအဴ တဴလျိုန်အဲရ၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ မူဟိုတ်ဒးပ၊ လတေံမွဲစိ ရသိဂၠိုၚ်မၞ၊ လက်ချဴလဝ်အဲ ထပှ်တ္ၚဲဂတ၊ ဂဵုတးကဵုပန် ချဴပၠန်ကြံကြ၊ ဟိုတ်ဂှ်အဲရ လဇဗ္ဒန်လဝ်၊ ယဝ်ညာတ်တ္ၚဲပၠန် ပန်စှ်ေဓဝ်ဓဝ်၊ ဒးရသိဂှ် ကြဴဒှ်လၚ်ဇွောဝ်၊ ဟိုတ်ဒုဟ်သေသာတ် ညာတ်တုဲဆာန်ဍူ၊ ချိုန်လၟုဟ်အဲ တ္ၚဲဒးဆေဝ်ဒဝ်၊ တ္ၚဲဒတန်ကဝ် ဒးဆေဝ်ဒဝ်ရ၊ သြကျာ်သြကျာ်သာ်လဵုဂွံပ၊ ဂပ်ဝ်ဖေက်ကၠာ ယွံတာပဿ၊ ဟိုတ်မၞစိ ညိဟွံတော်ဆ၊ ဝါစဳကံကၠာ ဂြိုဟ်စာကြံကြ၊ သိက်လဵုဂွံပ ဟီုပၠညိအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ မွဲဂလာန်အဴ ဟီုတဴသဲသဲ၊ ရသိတေံအဵု ကဵုကၠုၚ်ကလံအဲ၊ စှ်ေပ္ဍဲၜဳအဵု ယဵုတိကလောံမွဲ၊ ခဏအဲဗလး ဂဵုတးပန်သော်၊ ကဵုဗၠိုပ်စှ်ေအာ ရာဋ္ဌာန်ဇမ္ၚောဲ၊ တိုၚ်လဟီုအံ ဗၠးဘဲဒက္ခ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာ မိၚ်ဒြေပ်အာရ၊ အိုတ်သီုရဲသာ ဒြေပ်အာသက္ခဏ ခါစိုပ်ရသိ ညိဟွံလဇ၊ ဟီုတိုန်သဲသဲ ယဵုတဲထ္ၜ၊ ယွံတာပဿ ပွယောၚ်မှာ၊ တာပဿကီု ဟီုလတ်သေၚ်ဟာ၊ အာကလံညိ ရသိတေံကၠာ၊ ညံၚ်ဂွံကလံ လ္ပသ္ပံသာ၊ ညးဗလးတ္ၚဲ ဂၠိုၚ်ဘဲဒုက္ခာ၊ ဂဵုတးပန်ကၠာ ဒးတာပဿ၊ ချိုန်ဂှ်ရသိ ဇာတိမၞ၊ ဟွံမိက်ကလံရောၚ် မံၚ်တဴသ္ၚိတ်ဇြ၊ ပညံၚ်က္ဍိုၚ်ကၠဴ ပ္တပ်တဴကာယျ၊ ယဝ်ရဟွံအာ ဟုံမှာဗွဲကြဴ၊ ကရောံရသိဂှ် ပိုဲဒှ်ဂတဴ၊ ဟိုတ်ဂှ်ဝန်စဝ် ဒးဖ္အောဝ်လဴ၊ ညံၚ်အာညိအဴ ယွံသ္ဍဴမူဏိ၊ သ္ၚိတ်ဇြမံၚ်ရတၠရသိ ၊ ဟိုတ်မၞကီု ညံၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ ဒကာတံကွေံ ဍေံတံစိုတ်ဂိ၊ ဂၠောဲလုပ်ဓဇက် ဂြုက်ဂြက်ထိမြိ၊ အာစိုပ်တုဲစိ နကြိကဵုလ္ၚောဝ်၊ ညးဂမၠိုၚ်အဵု ဍေံကဵုဝန်စဝ်၊ ကဵုစှ်ေဍာ်စိ တိကဵုယဵုလ္ၚောဝ်၊ တုဲကဵုဗလး လျးဗ္စဲကဝ်၊ ဂဵုတးထတ်လောန် ပန်ဖျေဴဓဝ်ဓဝ်၊


မုက်လိက်−၅၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံဒးရသိ တိဍာ်ဇမောဝ်၊ ရသိဂြိုဟ်ဂတဝ် ၜိၚ်စဝ်လုပ်သၚ်၊ ဟိုတ်နူဓဝ်မၞ ဒးဂွဇၟာပ်တၚ်၊ ဒဴထောံဍုၚ်ကွာန် ဋ္ဌာန်ဂြိုပ်တိတ်ကြၚ်၊ ၜိုန်ဒှ်ရသိ ညိဟွံချပ်ဂြၚ်၊ မၞဟွံဝး ကြဴဒးဘိၚ်ဘၚ်၊ မိၚ်တုဲစၚ်ခြၚ် မၚ်မွဲအိုတ်ညိ၊၊ ပ္ဍဲဍုၚ်မစ္စ ဒေသနန်လွဳ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်ဂၠိ၊ နူဗာရာန္နသဳ ပြံၚ်တုဲသိုၚ်သ္ၚိ၊ ကၠုၚ်ကောံမံၚ်ကွေံ ဟွံဗၠးဒိဋ္ဌိ၊ မာတၚ်ဂစိ ပြာ်ညိချပ်ပၠန်၊ နဓဝ်မေတ္တာ ဗ္စာတုန်တုန်၊ သၟိက်ကဵုဗၠးညိ နူဇာတိပန်၊ ကသပ်ဝွံကွေံ ဂှ်ဒးရးသန်၊ သ္ပိုၚ်လ္တက် လၜက်ဗိုန်ညန်၊ သၟိၚ်ဒုၚ်ဒါန်ပၠန် ကွာ်ညောန်စဴအာ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ သၟိက်ဒုၚ်ပုၚ် လုပ်စိုပ်ဍုၚ်ကၠာ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်ဗ္ဂါ၊ ဍေံညာတ်ဒးစိ ရသိပြဲဖါ၊ ဒေါသဖြာဖြာ သီုရဲသာပၠန်၊ ပ္ကောံသရဲ ဂၠောဲလုပ်အာနန်၊ ဍေံလ္ၚောဝ်ပ္တီရ ယွံတၠက္ဍိုၚ်သန်၊ ရသိခါဲဒုတ် ပူဂဵုယုတ်လောန်၊ ချိုန်လၟုံပ္ညုၚ် စိုပ်ဍုၚ်ဝွံပၠန်၊ ဍေံလုပ်မန်ယန် လေၚ်ရကောန်တၠ၊ မူဟိုတ်မွဲရော ထံၚ်လဝ်သောတ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ လေၚ်ကၠုၚ်တုဲရ၊ ပိုဲဒးပြံၚ်ကွေံ စိုပ်ဂၠးပါဒ၊ ဗက်ရပ်ဂစိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝ၊ ပလဇရ ယွံတၠနန်၊ ဨကရာဇ်မိၚ် ကွိၚ်ပါၚ်လက်သန်၊ စှ်ေစိုတ်ဒးရး ပတှ်ေဗိုန်ညန်၊ ကော်သရာဲသဂံၚ် ချပ်ရံၚ်တုန်တုန်၊ ကေတ်ဟွံဂွံရ ဇျာနအစောန်၊ ကြဴမွဲဝါပၠန် ဇၞော်လောန်ဓိကဵု၊ ဟိုတ်ပ္တုဲလဝ်ရ ဓဝ်အကုသဵု၊ ဒးဒုၚ်ဘဲလ္ၚ ပွရုန်မဵု၊ ပ္ဍဲကဵုပိုန်ပၠန် ဍေံယောၚ်ကၠုၚ်ဆဵု၊ နလွဟ်ဆက် ထပက်တုဲဍဵု၊ နာံဒဴထောံအဵု ဒဵုဗြီုစိုပ်အာ၊ ဂးဍုၚ်မစ္စ ဨကရာဇာ၊ မိၚ်ဂလာန်ဗၞး ပ္တေဟ်တုဲမှာ၊ ပ္ဍဲညးမၞုံရ သဳလသိက္ခာ၊ ပတုံဇိဝိ တၞဟ်နဖ္အောဝ်ဏာ၊ ဒေဝတံမၚ် ပၟၚ်လန်လွာ၊ ထေဲပၞတ်ကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ဟွံမၚ်မွဲကၠာ ကျာပိုက်သှ်သှ်၊ လံအာကြံအာ စာ်ခြာပှ်လှ်၊ ဗြံဗ္တဳဂူ သူညဳသၟဟ်၊


မုက်လိက်−၆၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဍုၚ်ဗၠိုက်တၞီ ဟွံတီဒိုဟ်စှ်၊ လေၚ်ဟုံတုဲချိုတ် ကၠေံအိုတ်တုဲဒှ်၊ အကုသဵုဂှ် ဒးဒှ်ဒိဋ္ဌ၊ ကျာ်သမ္ဗုဒ္ဓေါ နာဲသာလောက၊ ဂ္ၚေၚ်လန်အဴ ဂၠိုၚ်တဴဘဝ၊ ဇာတ်မသုန်ကၠံ တံပထမ၊ ဂြၚ်တုဲတွံလဝ် ဓဝ်ဝိသေသ၊ သၟတ်ကၠေံဇာတ်ရ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ အတိက်ရသိ ဒိတှိစောန်ထၞဟ်၊ ဒေဝဒတ်ပ္ညုၚ် လၟုံကၠုၚ်ဒှ်၊ သၟိၚ်ဍုၚ်မစ္စ စိတ္တဟေက်ဟဟ်၊ တဳညန်ဇဲယ ဒှ်ရလၟုံ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ကၠာ ဒကာညဳသၟဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ်၊ မွဲချိုန်လၟုဟ် ဒှ်အဲကျာ်ရ၊ အတိက်မွဲဟာန် ဂးမာန်ဏာပ္ပ၊ ပ္ဍဲချိုန်လၟုံဒှ်ရာဟုလ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကၠာပဋ္ဌမ၊ ချိုန်လၟုံရ ယသောဓရာ၊ ကျာ်တြဲတွံဇန် ကဵုအရှန်ကၠာ၊ အရှန်တံအဵု ကဵုသာဓုကာ၊ ဇန်တံမိၚ်ရောၚ် ရှ်ဍောၚ်ဓမ္မာ၊ ဒှ်သောတာပန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ တၠပညာ သမ္တီကၠာအဴ....။

ဖဵုအဲချူပၠန် လိက်ဇၟန်ပ္ကဴ၊ ညောန်ကဵုစုတိ ကၠိသ္ကန်တဴသာရဏပၠန် ကဵုတုန်ပ္ဍဲဇဴ၊ စုတိတုဲရ ဘဝဗွဲကြဴ၊ တိဟိုတ်ပြဲဂၠိ သန္ဓိဂဝ်ဂၞဴ၊ ပကဵုဆောတ်အဴ ကဵုတန်တဴညိ၊ ပ္ဍဲညးမၞုံကၠာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ကရောံညးပၠန် တန်ဂဝ်ကဵုမိ၊ ပကဵုဒိုက်ယဲ ဘဲပကဵုမြိ၊ ကဵုဂွံတီလတ် ဍောၚ်ဓဝ်ဒမၠိ၊ ကဵုဂွံပ္တံပ္ညဳ ပါရမဳကျာ်ညိ၊ ဗွဲကြဴဒမၠိ ယဝ်စုတိပၠန်၊ ပ္ဍဲတၠပညာ မြာကဵုဂွံတုန် ၊ ကဵုဒှ်ကျာ်မွဲ နဲမေတ္တဲယျ၊ ဂွံအိုတ်ဇပန် ကြဴပၠန်ဟွံဒှ်၊ နိဗ္ဗာန်ဂဵုမြဟ် စိုပ်ပြဟ်ညိအဴ ။ ။ ။


သက္ကရာဇ်တၞံ ၁၃၅၉ − သၞာံ ၊ ဂိတုပသာ် ၄−မံက်၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်အခိၚ်မွဲနာဍဳ ၄၅−မိဏေတ် ချူအာစိုပ်ဒတုဲရ။ (ဘဒ္ဒန္တ ညာဏ − ဒူရာဘာဇၞော်)

နိဿဲ[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လိက်အုပ်- မၞုံယၟု(လိက်မာတၚ်ဂ) ဘဒ္ဒန္တ−ညာဏဝံသ (ဒူရာ−ဘာဇၞော်) − (စောဟံသာ)ပုံနှိပ်တိုက် ကမာဝက် စိန်တောၚ်ရပ်။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၄၅၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== นายทอโสน (สุพจน์) ผู้นำชนชาติมอญอายุ 98 ปี เสียชีวิต เมื่อวันที่ 7 พ.ย. 2557  အစာထဝ်သောန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကောန်ဂကူမန် ညးမဒှ်အစာံခိုဟ်ပြဲ သွက်ပိုဲကောန်ဗွဲကြဴညးဂမၠိုင် ==

นายทอโสน (สุพจน์) ผู้นำชนชาติมอญอายุ 98 ปี เสียชีวิต เมื่อวันที่ 7 พ.ย. 2557 
အစာထဝ်သောန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကောန်ဂကူမန်
ညးမဒှ်အစာံခိုဟ်ပြဲ သွက်ပိုဲကောန်ဗွဲကြဴညးဂမၠိုင်

 ပ္ဍဲကဵုဝင်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်မွဲဒမြိပ်နူပၞာန်ဂၠးကဝ်အလန်ဒုတိယတုဲတေံ ဒိုဝ်ကဵုစိုပ်အခိင် ပစ္စုပန်ဏအ်ယၟုယၟာအစာထဝ်သောန် (နိုင်ထွန်းသိန်း) မွဲပြာကတ်ကၠုင်ဒၟံင်လၟိုန်ရ။ တၞဟ်နသဂွံတိုန်ဒှ်ကဍိုပ်သကိုပ်မန်ဂှ် ဟွံလောဲသွာမွဲ ဒးဍိုက်ပေင်ကဵု အင်္ဂလက်သန်ဂၠိုင်ကဵုသာ် မပတံဒ္ဂေတ်ပတိပတ်ယျဵုလဂူတပ်တး ညာန်ပညာကေတ်သကာမြက်စာ ရင်တၠုင်ဂုန်ဖဵုကဵုကောန်ဍုင်ကောန်ကွာန်ဂမၠိုင်မာန်ရောင်။ 
 နူအဝဲဍောတ်သွတ်တေံ အစာထဝ်သောန်မနွံညာန်ပညာကေတ်သကာဗွဲမလောန်တုဲ ကလိဂွံလာပ်ကတ်ပညာမကော်ဂး SHOLARSHIP လၟိုန်န်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ကာလတိုန်ကတ်လိက် ပ္ဍဲဘာတက္ကသိုလ်ပၠန်လေဝ် ဂွံလုပ်တိုန်ကတ်ဓါတုဗေဒ ပ္ဍဲတန်ဂုန်တၟေင်၊ ကၠာဘာညးဟွံတုဲက္ဍင်ဏီ ပ္ဍဲကဵုသၞာံကြဴအိုတ် သက္ကရာတ် ၁၉၄၀ ဂှ် ကတဵုဒှ်ပၞာန်ဂၠးကဝ်အလန်ဒုတိယဂှ်ရ ဘာတက္ကသိုလ်ဂမၠိုင်လေဝ် မ္ဒးကၟာတ်အာအိုတ်ရ။ ဟိုတ်သာ်ဂှ်ရ ဘာတက္ကသိုလ်ညးဂွံတုဲဂှ် အခိင်လဇုဲလအ်အာမသုန်သၞာံ ဒိုဝ်ကဵုပၞာန်တုဲမဒှ်ရ။ ပ္ဍဲလက်ထက်အင်ဂလိက်အုပ်ဓုပ်လဝ်ဍုင်ပိုဲ ကောန်ဂကူမန်ပိုဲမၞိဟ်ဂွံတိုန်ကတ်လိက်ကဆံင်ဘာတက္ကသိုလ်မာန်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ကၞောတ်အထောတ်မွဲ ဟီုစမာန်ရ။ ကတ်လိက်ဘာတက္ကသိုလ်တုဲသက်ဂတာပ် အစာထဝ်သောန် လုပ်ကၠောန်ပရေင်ကောန်ဂကူမန် ပ္ဍဲဂကောံမန်အလုံရးမည ဒှ်ညးအုပ်ကာဂကောံဂှ်ရ။ မွဲအခိင်ဓဝ် သီုကဵုဒှ်ဂအုပ်ဋ္ဌာနပရေင်ပညာခရိုင်ကျာ်ခမဳ မနွံဒေသတာလျိုင် (၁၀) ပွိုင်ဍုင်မဒှ်ရ။ ဗွဲကြဴဂှ် ကာလရဲဗော်သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်တအ် ချဳဒရာင်ပရေင်ဍုင်ကွာန် အပ္ဍဲဍုင်ဟွံဂွံတုဲ မ္ဒးလုပ်အာဂြိုပ်ဂှ် အစာထဝ်သောန်လေဝ်ဗက်လုပ်အာကီုရ။ 

 ပ္ဍဲကဵုလိက်ကၞပ်နာဲဆာန်ဍုင် (ဗဵုပၞာန်ဒပ်ဍာ်သေံမွဲတၠ) ချူဇန်လဝ်ပရောဆဵုဂဗညး မနွံယၟုလိက် &quot;ဒစာံသၞာံဒစာံဗြဲပ္ဍဲဍုင်မန်&quot; ဂှ် ညးချူထ္ၜးလဝ် ပရောအစာထဝ်သောန်နွံကီုရ။  အလန်ကၠာအိုတ်ညးဂွံဆဵုဂဗကုအစာထဝ်သောန် ပ္ဍဲဘာလကျာ်ကွာန်ကြုက်ပိ သက္ကရာတ် ၁၉၅၁ တက်ကျာရင်သကအ် နကဵုဘာသာအင်ဂလိက် ဍုက်ကေဝ်ဒှ်အာမိတ်သဟာဲညးသကအ်ညံင်ရဴတီညာတ်လဝ်ညးသက်တုဲတုဲ၊ ပရေင်ဝေါဟာမၞိဟ်အစာထဝ်သောန်ခိုဟ်ဗီုလဵု မဍိုက်ပေင်တဴကဵုအင်ဂလက်သန်တၠပညာ မနွံစိုတ်စရိုတ်ခိုဟ်ပြဲလောန်သန် ရဴသာ်ဝွံ နာဲဆာန်ဍုင်ချူထ္ၜးလဝ်ပ္ဍဲလိက်ကၞပ်ညးဂှ်ရ၊ အခိင်ကၠောန်ဒၟံင်ပရေင်ပၠန်ဂတးတေံဂှ် အစာထဝ်သောန် မနွံတာလျိုင်ဗွဲတၟေင် ပရေင်ဆက်ဆောံကုဍုင်သၟာင် ပစၞးကောန်ဂကူမန် မကဵုလဝ်ယၟုသေံ &quot;နာဲသုဖတ်&quot; ဂးပြာကတ် ဒၟံင်အကြာမန်ဍုင်သေံဂမၠိုင်ရ။ 

 မွဲအယုက်အစာထဝ်သောန်နူအယုက်အဝဲဍောတ်သွတ်ကတ်ဗတောန်ဒၟံင်ပညာ ပ္ဍဲဘာတန်သဇိုင်တေံ ကၠောန်ကၠုင်ပရေင်ကောန်ဂကူမန် စဵုကဵုလအိတ်အယုက်ညးဂိုတ်ဂစာန်ကၠောန်ကၠုင်လဝ်ပရေင်ဂကူမန်။ ကမၠောန်ဂွံလာပ်သြန်ဂိတုကီုဒှ် ကမၠောန် အလဵုသဳသၟိင်ကီုဒှ် အစာထဝ်သောန်စိုတ်ဟွံလုပ်စကမၠောန် ပရေင်ကောန်ဂကူမန် ပရေင် လိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်ဟေင်ရ အစာထဝ်သောန်စိုတ်လုပ်စတုဲ ဂိုတ်ဂစာန်ကၠောန်လဝ်ရ။ နကဵုဓဝ်စေတနာပြဲ ဟွံကလိဂွံၚုဟ်မးမွဲသာ် အစာထဝ်သောန်ဗတောန်ထ္ၜးကဵုလိက်မန် လိက်တၟိမန်တြေံ ကုခမဳသင်မန်ကီု ကောန်ဍုင်ကောန်ကွာန်မန်ဂမၠိုင် ညးမလုပ်စိုတ် ပ္ဍဲပရေင်လိက်ပတ်မန်ဂမၠိုင်ရ။ သအာင်နူဂှ်ပၠန်လေဝ် ညးချူဇန်လဝ် လိက်ကၞပ်ပ္ဍဵုဗီုတက်ပတိတ် လဝ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ညးညးအဲအဲဂွံဆဵုဒၟံင်ရ။ အခိင်အခါဒးရးကၠောန်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်ဂွံမ္ဂး အစာထဝ်သောန်ပိုဲကၠောန်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်တုဲ အခိင်အခါဍေံဟွံဒးရးမ္ဂး အစာပိုဲ ကၠောန်အာပရေင်လိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်မဒှ်ရ။

 စိုတ်ဓါတ် စေတနာညးလတူကောန်ဂကူမန်ကီု သီုကောန်ဂကူတၞဟ်သအာင်ဂမၠိုင် အးဇ္ၚးကေဝ်သ္ဇုင်ဗွဲမလောန်တုဲ ဒ္ဂေတ်ပတိပတ်ညးပၠန်လေဝ်မနွံကဵုဓဝ်သဳလ သမာဓိ ဟွံစသုင်စၞဗၜူမွဲလေဟ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ အယုက်ညးဂွံဂၠိင်သီုကဵုပရေင်ထတ်ယုက်ခိုဟ်ဒၟံင်ဂှ် ပိုဲဂွံညာတ်ကေတ်ရ။ ပရေင်လိက်ပတ်ယေန်သၞာင် ပရေင်ကောန်ဂကူ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဆဂှ်ဟွံသေင်ဏီ ပ္ဍဲကဵုပရေင်သာသနာပၠန်လေဝ် အစာထဝ်သောန်ဂွံကၠောန်ပတုဲကၠုင်လဝ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ပ္ဍဲပေဲါသၟာန်လိက်ပရိယတ္တိရာမညနိကာယ ဓမ္မာစရိယခမဳသင်မန် သက္ကရာတ် ၁၉၈၄ - ၁၉၈၅ ဂှ် အစာထဝ်သောန် ကေတ်တာလျိုင်ဒဒှ်ဥက္ကဋ္ဌဂှ်လေဝ်ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၄:၂၀၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဝတ် ကဵု တာလျိုၚ် ကောန်ဒပ် (၂၇) တၚ် ==

ဝတ် ကဵု တာလျိုၚ် ကောန်ဒပ် (၂၇) တၚ်
===============================

၀၁။ ဒးက္လၚ်အမိၚ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ရောၚ်။

၀၂။ ဒးမြက်ဇက်ရောၚ်။

၀၃။ လၟိုန်ကာလ ဒးနွံကဵု သတိရောၚ်။

၀၄။ ဒးနွံကဵု ပွမသ္အးဇ္ၚးရောၚ်။

၀၅။ လၟိုန် ဒးနွံကဵု ဂွန်ရောၚ်။

၀၆။ ဒးလ္ၚတ် လိက်ပတ်ရောၚ်။

၀၇။ ဗွဲတၟေၚ် ဒးသ္ပဂရုကဵု ပရေၚ်ထတ်ယုက်
       ရောၚ်။

၀၈။ ကောန်ဒပ် ကဵု ကောန်ဒပ် ဒးနွံကဵု စိုတ်
       ရဲဗော်ရောၚ်။

၀၉။ ဒးပါ်ပါဲကေတ် တၚ်တၟေၚ်တၟဟ် 
       ပ္ဍဲအကာဲအရာ ညးဍုၚ်ကွာန်၊ 
       အကာဲအရာ ညးတိဍာ်တအ်မာန်ရောၚ်။

၁၀။ အခိၚ်သၠး နူတာလျိုၚ် ပရေၚ်ပၞာန်ဂှ် 
       ဒးကၠောန်သ္ပကဵု သွက်ဂုဏ်ဖဵု 
       ညးဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။

၁၁။ ပ္ဍဲကဵု ပံၚ်ဖက်ဆက်ဆောံ ကဵု
       ညးဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဒးဍိုန်ဍောတ် 
       ကၠောံက္ဍရောၚ်။

၁၂။ သွက်ဒပ် ဂွံဇၞော်မောဝ်တိုန်ဂှ် ထ္ၜးစဳပျးတုဲ 
       ဒးစန်ဒက်ပၠုပ် ကောန်ပၞာန်တၟိတအ်
       ရောၚ်။

၁၃။ လ္တူဍုၚ်ကွာန် ဂကူဇကု အလဵုဇကု မၞိဟ် 
       က္ဆံၚ် ဇၞော်ဍောတ် ကဵု ကောန်သ္ဂံၚ်ဇကု 
       ဂမၠိုၚ်တအ်ဂှ် ဒးနွံကဵု သစ္စ သမာဓိ
       ရောၚ်။

၁၄။ လ်တူသၞဂျှ ဒးစှံစိုတျ ဗီုသၞတဲု ဒးနှံကဵု 
       ပွမက္ဍုဟ်မၠေံရောၚ်။

၁၅။ ဒးစဵုဒၞာမၚ်မွဲကဵု လမျီု သ္ၚိဌာန် ပိုန်ဟာန် 
       ညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ရောၚ်။

၁၆။ လ္တူတၚ်နၚ်ဆဵုဂဗ ကဵု ပရိုၚ်ဂမၠိုၚ် ဇကု 
       ဂွံနၚ်တအ်ဂှ် ဒးဒုၚ်စဳရေၚ်ကဵု 
       သ္ကိုပ်ဒပ်စြေက် ဇကုရောၚ်။

၁၇။ ဒးထိၚ်ဒဝ်လဝ် လွဟ်ဇကု ညံၚ်ဂွံ 
       ဂီုကၠီုရောၚ်။

၁၈။ လၟိုန်တ္ၚဲ ဒးပေါတ် သ္အးကဵု လွဟ်ဇကု
       ရောၚ်။

၁၉။ ဒ္ဂေတ်ပဋိပတ် ဒးခိုဟ်ရောၚ်။

၂၀။ ဒးရှ်ေသှ်ေ ညးဇၞော်လ္တူဇကု ဂမၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၁။ ဒးရှ်ေသှ်ေ အခိၚ်ရောၚ်။

၂၂။ ဒးနွံကဵု ပွမပတှ်ေကေတ် ဇကုဇကုရောၚ်။

၂၃။ ဒးနွံကဵု ပွစိုတ်ဓါတ် ကတိုၚ်ကၟဟ် 
       ချဳဒရာၚ်ရောၚ်။

၂၄။ ဒးနွံကဵု ဂလာန်ပတှ်ေ မဗိုန်ဇၟအ်ရောၚ်။

၂၅။ ပ္ဍဲကမၠောန် သ္ဒးစှ်ေသၞောတ် သိပ်ဂၠိပ်
       ရောၚ်။

၂၆။ ဒးဒုၚ်ကေတ် ဘဲဒဏ် ပရေၚ်ဝါတ်ဂါတ် 
       ကြေပ်ဂြတ် ခတ်က္ဍန်တအ်မာန်ရောၚ်။

၂၇။ ဒးထိၚ်ဒဝ် ဇကုဇကု မာန်ရောၚ်။

#crd #Wunchay Rukchaytdee [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၄၉၊ ၁၀ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ညးတၠဂုန် မိကဴထဝ် ကဵုစိုပ်သွဝ်ညိ  အဂုန်တိုၚ်ထဝ် ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၉၊ တ္ၚဲအၚာ၊ ၂၀၂၁ ==

ညးတၠဂုန် မိကဴထဝ် ကဵုစိုပ်သွဝ်ညိ

အဂုန်တိုၚ်ထဝ်
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၉၊ တ္ၚဲအၚာ၊ ၂၀၂၁

ဂလာန်မရာဒနာသာ်ဝွံ မိက်ဂွံချူပတိုန်ထ္ၜးလညာတ်တၟိမွဲ ပ္ဍဲခေတ်ကာလဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ်မအောန်တဴဝွံရ။ ပိုဲဂကူမန် မတန် တဴပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်တအ် ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် အကြာဂြောဝ်ဂတာသ္ၚိကၟိန်- အကြာသမ္ဘာကဵုတၠသ္ၚိ၊ အကြာမိမကဵုကောန် ဇာတ်၊ အကြာသကအ်ရဲမွဲကဵုမွဲ ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် မဒှ်ဓဝ် မဒှ်ဒ္ဂေတ် ပူဂဵုမပြဲပြဲတအ် မဖအာတဴတအ်ဂှ် အောန်စှေ်ကၠုၚ် ဂၠိုၚ် လောန်၊ သုန်ဂြာံကၠုၚ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ဂပ်ဝ်ဒးဒှ်ဂဝိၚ်လောန်သန်ရ။ အသပ္ပုရိသတောဝါ ပ္ဍဲပါဠိသၠပတ်ပရိုတ်ဇၞော် ဟီုလဝ်စပ်ကဵု အန္တရာဲနာနာသာ် မပ္တံသၟိၚ်ဍာ်ကမၠတ်ပၟတ်တအ်ဂှ် ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ်မကၠေံခၞၚ်ဝွံဂှ်လေဝ် တၞီလုပ်လၟိဟ်မွဲကီုရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်မၞိဟ်ပိုဲဏံ မၞိဟ်တအ် ရှေ်သှေ်ကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမံၚ်မိမကီုဟာ သွက်ဂွံလ္ၚတ်ဂၠိုက်ဂၠာဲမာန်ဂှ် ဒေဝတဴတအ် ဇၟာပ်ပ်သတ္တာဟ ကေတ်မံၚ်စ ရၚ်ရောၚ်ဂှ် လိက်ပိဋကတ်တေံ ဟီုလဝ်ရ။ ယဝ်ရဟွံကၠောန်ၜိုတ် ဟွံသ္ပရှေ်သှေ်ရဴဂဴမိမမဂး ပိုဲမၞိဟ်တအ် ဂွံအာစိုပ်ဍုၚ်သွဝ် ညးတအ်ဟွံလောဲသွာဂှ် အလဵုဇကုဒေဝတဴတအ် တီညာတ်လဝ်ဂှ်တုဲ ပိုဲတအ် ညံၚ်ဂွံကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမိမတအ်ဂှ် လိက်ပိဋ ကတ်ဂှ် ဟီုဆဝ်ဗ္ၚုဟ်လဝ်ရ။ ပိုဲကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမိမမဂး သွက်ဂွံကလိဂွံဍုၚ်သွဝ်ဂှ် ဒှ်ဟိုတ်ကြပ်ပ်မွဲရောၚ်ဂှ်လေဝ် တီကၠိုဟ် ကေတ်မာန်ရ။ ဣဏံဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဗုဒ္ဓဘာသာမွဲရောၚ် မိက်ဂွံဟီုလေဝ် ဂွံ၊ ဟွံမိက်ဟီုလေဝ် ဂွံ၊ ဆဂး ပူဂဵုနွံကဵုဓဝ်သပ္ပရိုဟ် တီဂုန် မိမတအ်ဂှ် ညးတအ်ကွာ်မံၚ်ဂၠံၚ်တရဴဂွံစိုပ်ဍုၚ်သွဝ်ရောၚ် ယဝ်ရသရုပ်တုဲဟီုမဂး ရုမ်ဂပ်ရ။
သကအ်ရဲပိုဲ ပ္ဍဲအမေရိကာန်တအ် ကောန်ဗြဴဗြဴညးတအ် ဟီုပတိုန်ဒုဟ်ညးတအ် နဒဒှ်ပလီုအိန်ရဳ physical abuses (အိနြ္ဒေဖျက်ဆီးမှု)ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဂၠိုၚ်တိုန်ကၠုၚ်ဂှ်တုဲ အရာဝွံ ဂပ်ဝ်ဖေက်ဂၟံက်လောန်ရ။ ကောန်ၚာ်ဗြဴဗြဴတအ်ဂှ် မူဟိုတ်ဍေံတအ် ဂွံပတိုန်ကၠုၚ်ဒုဟ် ကုအပါဍေံတအ်သာ်ဝွံရောဂှ် ဟိုတ်ဍေံဇေတ်တ် တီကေတ်ဟွံမာန်ကီုလေဝ် ညးမဒှ်အပါဍေံတအ် ဒှ် ဟိုတ်မေတ္တာဂွံပ္ဍုၚ်ကၠုၚ်ကုဍေံတအ်ရောၚ်ဂှ် ချိုတ်ပၠိုတ်ရ။ ကိစ္စတအ်ဏံ ဒှ်ကာပၞုက်ဂးတုဲ ညးတာလျိုၚ်အလဵုအသဳတအ် သၟာန် သၟုက်ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ်တုဲ ပတိုန်အမှုကုအပါဍေံတအ်အိုတ်ရ။ ကာလစိုပ်ရုၚ်ဂဗုတ်ဂှ်မှ ဂွံတီကေတ်ဗွဲတြး ဗီုကောန်ဝုတ်ဇကု ပတိုန်လဝ်အမှုဂှ်တုဲ ညးတအ်စိုတ်လီုအိုတ်ရ။ ပ္ဍဲယေန်သၞာၚ်အခိုက်ကၞာပိုဲမန်ဂှ် ကောန်ဒဒေံဂှ် မိမဆာန်အိုတ်ဟီုမာန်ဂှ်တုဲ ကောန်ဒဒေံဂှ် ယဝ်ရဒှ်မၞိဟ်ဗြဴမဂး ညးမဒှ်အပါတအ် သ္ဍိုက်ဆာန်သၞေမ်သၞဴဂၠိုၚ်ရ။  ကောန်ဒဒေံဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်အာဲတၟာဲ ဂှ်တုဲ ဒှ်မၞိဟ်မံၚ်အာမွဲအယုက်ဒဵုကဵုမိမမတ်ပၠိုတ်ရ။ အခိုက်ကၞာကောန်ဍုၚ်ပလိုတ်တအ် လုပ်ဓလီုဂွံဍေံတအ်ဟာ၊ ကောန်ဍုၚ် အမေရိကာန်တအ် အာမံၚ်ဗီုဏံဖအိုတ်ဟာ ၜိုန်ရဟွံတီကေတ်ကီုလေဝ် ဆဂး ကောန်ဇာတ်လဵုဟွံဟီု ယဝ်ကဵုအန္တရာဲ ကုမိမ ၜါမဂး ဘဝဂတတေံ ဂွံစိုပ်သွဝ်ဟွံလောဲသွာရောၚ်ဂှ် လညာတ်ပိဋကတ်တေံ စဳပျးမံၚ်ရ။ ပူဂဵုကဵုဒဒိုက်ကဵုမိမတအ်ဂှ် ဘဝ ဏံလေဝ် ဒးကတဴဂၠမ်စိုတ် ဘဝဂတတေံလေဝ် စုတိဗက် ဒးအာစိုပ်ဘုံအပဲါရောၚ်။ 
ကုပူဂဵုနွံကဵုစိုတ်သပ္ပရိုဟ်တအ်ဂှ် ထေက်ကဵုဒးထိုၚ်သးလောန်ရ။ အခိၚ်ကာလသၞာံအာတေံ အဃောကပ်ယဲက္ဍၚ်မံၚ်ဂှ် ညးမဒှ် သမ္ဘာအဲမိကဴထဝ် (မိပကဴထဝ်)ဂှ် ညးတေံဒးကၠောန်အာကမၠောန် အကြာမၞိဟ်ဒှ်ယဲကဝ်ဗေတ်တအ်ဂှ်တုဲ ဇကုညးတေံ ကလိ ဂွံယဲဂှ်ကီုရ။ နူဂှ် ပိုဲအလုံသ္ၚိ သီုညးမသုန်တၠ ကလိဂွံယဲဂှ်ကီုရ။ ဆဂး ညးတေံဂှ် ၜိုန်ရစၟယဲနွံကီုလေဝ် ထတ်ယုက်မံၚ်ဖိုဟ်ဂှ်တုဲ သီုဒးကၠောန်ကမၠောန် သီုဒးဍုန်တိုပ် သီုဒးရံၚ်စံၚ်သ္ၚိကၟိန်ဖအိုတ်ရ။ ယဝ်ရညးတေံ ဟွံဆက်ကၠောန်ကမၠောန်မဂး ဂြောဝ်ဂ တာပိုဲ အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ဇၞော် ကဵုကေတ်ဟွံပြေပြံၚ်ရောၚ်ဂှ်တုဲ ညးတေံ ဒုၚ်ခဳတုဲ ကၠောန်အာမံၚ် အကြာမဒးပံၚ်ကဵုလမျီုရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် ဂဥုဲစဵုဒၞာလေဝ်ဟွံမံက်ကၠုၚ်ဏီရ။ ဂုန်ညးတေံ လတူအဲကီု အိန်ထံၚ်ကီုဂှ် ကာလလဵုဝိုတ်ကၠေံဟွံဂွံဂှ် အဲဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ် လဝ်သာ်ဝွံရ။ ယဝ်ရအဲတၠိၚ်ဂုန်ညးတေံမဂး အဲဏံဒှ်ဗာလသမၠီုပါပမွဲရောၚ်ဂှ်လေဝ် ယဵုဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ကီုရ။ ပူဂဵုအကတညူ ကတဝါဒဳ ဟွံတီဂုန်တအ်ဂှ် သမၠီုရောၚ်ဂှ် ခမဳအရဳတအ် ဟီုတွံလဝ်အိုတ်ရ။ မၞိဟ်ဗြဴဗြဴနွံကဵု စိုတ်ဓါတ်သာ်ဝွံ သွက်သ္ဂောံက လိဂွံ ဍုၚ်သွဝ်ရောၚ်ဂှ် ၜတ်ကၞာတ်ကဵုလညာတ်ပိဋကတ်တေံမဂး ကၠးကေတ်မာန်ရ။ မၞိဟ်ခေတ် လၟုဟ်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဒုၚ်ဂိုၚ် ကေတ်သာ်ဝွံဂှ် အောန်တဴဗွဲမလောန်ကီုရ။ 
ဟိုတ်နူဂုန်ညးတေံဇၞော်လောန်ကၠုၚ်သာ်ဝွံဂှ်တုဲ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ အဲဒုၚ်ဂိကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာသမ္ဘာအဲကီုရောၚ် စိုတ်သာ်ဝွံ မံက်ဂတဝ် ကၠုၚ်ကုအဲရ။ ဗီုစိုတ်သမ္ဘာအဲနွံကၠုၚ်သာ်ဏံဂှ် ပ္ဍဲကောန်ဇာတ်အဲဂမၠိုၚ် ညံၚ်ဂွံနွံမာန်ဂှ် ဒးစဳပျးထ္ၜးဂၠံၚ်တရဴကီုရ။ ယဝ်ရဍေံတအ် ဟွံတီဗီုဒုၚ်လဝ်ဒဒိုက်သွက်ဍေံတအ်မဂး စိုတ်ပြဲပြဲဂွံနွံကၠုၚ်ကုကောန်ဇာတ်တအ်ဂှ် ဝါတ်အာညိညရောၚ်။ လညာတ်ညးသပ္ပ ရိုဟ်တအ်ဂှ် ပၟိက်ဇၞော်လောန်ရ။ ကောန်ဂကူပိုဲတအ် ဟိုတ်နူဝါတ်ဒိုက်လောန်ဂှ်တုဲ ဒးအာကၠောန်စဍုၚ်ညးတၞဟ် ကောန် ဇာတ်ဂှ်တၞဟ် မိမဂှ်တၞဟ်၊ အပါဂှ်တၞဟ် ယာဲဂှ်တၞဟ် သာ်ဝွံ ပြးဆာဲညးသကအ်အိုတ်ဂှ်တုဲ သွက်ဂွံဒၠောံဗတောန်ကောန်ဇာတ် ဂွံနွံကဵုစိုတ်သပ္ပရိုဟ်ဂှ် ဝါတ်လတူဝါတ်ရ။ ဒးဇၞော်ဂေါဝ်အကြာဗွိုၚ်သၟာကမၠောန် ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵုလညာတ်တၠပညာ သပ္ပရိုဟ် တအ်ဂှ်ပၠန်မဂး ပရေံလတူပရေံပၠန်ရ။ ပိုဲမကတ်လ္ၚတ်မံၚ်လိက်အဝဵုဝဵုဂှ်လေဝ် အဟိန်မကွာ်အာဂှ် ဒးပတပ်မံၚ်ဂၠံၚ်ဍာန်လ ညာတ်ဏီမဂး ရဲဟွံဗှ်လိက်တၠပညာတအ်ဂှ် ဟွံပံၚ်ကဵုတၠပညာတအ်ဂှ် ဇြက်ဟီုဟွံမွဲရ။
ဟိုတ်နူဇကုတုဲ ဂြောဝ်ဂတာသ္ၚိကၟိန်ဇကုကီု၊ မသကောဒေံတအ်ကီု၊ သကအ်ရဲညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ကီု၊ ဒှ်မံၚ်တသိုက်ကီုဟာဂှ် လၟိုန်န်ကာလကလေၚ်သၟာန်ရံၚ်ဇကုတုဲ လးပတပ်ဂၠံၚ်ဍာန်လစွံစိုတ်ညိ။ ယဝ်ရဒှ်မံၚ်မဂး ဂၠံၚ်ဍာန်ညးသပ္ပရိုဟ်ဒးဂှ်တုဲ ယဝ်ဟွံဒှ် မဂး ဍာန်ဂှ် ဟွံဒးရ။ ကာလလ္ဆောဝ်ဂွံဆဵုကေတ်မံၚ်လညာတ် “သြန်နွံကၠောန်ဂွံဖအိုတ်” ဂှ်တုဲ သြန်ဂှ် ရာန်ကေတ်စိုတ်ညး သပ္ပရိုဟ်ဟွံဂွံရ။ စိုတ်ညးသပ္ပရိုဟ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် ဒးပံၚ်ကဵုညးသပ္ပရိုဟ်၊ ဒးကလၚ်ဓဝ် ညးသပ္ပရိုဟ် ဒးဖအာဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် ရောၚ်။ သကအ်ရဲပိုဲတအ် ဒးစံၚ်တူပူမှ်မံၚ်ဂၠမ်စိုတ်တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူသြန်ဟွံမွဲဟွံသေၚ်၊ ဟိုတ်နူကောန်ဇာတ်ညးတအ် စိုတ် ဓါတ်သဝ်လောန်ရောၚ်။ ကောန်ဇာတ်ပိုဲတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဂွံမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဇၞော်ဂှ်တုဲ ပညာလောကဳဍေံတအ် ခိုဟ်ကွေံကွေံရ။ ဆဂး လေပ်ပညာ အိက်စုတ်အရှာံဘာ ဒှ်မံၚ်သာ်ဂှ်တုဲ ပြဝဍေံတအ်ဂှ် ပလီုပလာ်မံၚ်ဂုန်သိက္ခာ ကေုာံ ဘဝအိန်ထံၚ်ဍေံတအ်ကီုရ။ တၠပညာဍုၚ်ပိုဲကၠာကၠာတေံ လိက်ဗွဟ်ဘာတန်တအ်ဂှ် ညးတအ်စုတ်မံၚ်သုတ်ဇာတ်မကၠုၚ်နူဇာတ်ဗောဓိသတ်အလံၚ်ကျာ် တအ်ဂှ်တုဲ နူဍောတ်တ် ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ် စိုတ်ဗောဓိသတ်နွံကၠုၚ်အိုတ်ရ။ ပရေၚ်ပညာခေတ်ဏံ လိက်ဗွဟ်ပရောသာ်ဝွံ ဂပ်ဝ်ဒးစုတ်ကဵုထေက်ရောၚ်။
ပိုဲတအ် ဂွံစွံစိုတ်ဒးဂှ် ဒးလ္ၚတ်ဗှ်လိက်နာနာသာ်အိုတ်ရ။ လိက်ပရေၚ်ပညာလောကဳကီု လောကုတ္တဵုကီု ဗက်ဂၠာဲဗှ်လ္ၚတ်အိုတ်ရ။ ပိုဲဗှ်လိက်ဟီုဂှ် သွက်ဂွံဒှ်ဒတုဲဖဵုဘဝဇကုရ။ ဘဝဇကုဂှ် ဗဂပ်စုတ်ကဵုလညာတ်တၠပညာတအ်၊ ညးသပ္ပရိုဟ်တအ်မဂး ကျေဝ် ဂေါဝ်အိုတ်ရ။ အလံၚ်ကျာ်တအ်၊ အလံၚ်မှာထေရ်မဒယှ်တှ်တအ်ဂှ် ကလေၚ်ရံၚ်အာမဂး ကိုပ်ကၠာတေံ ညးတအ်ဂွံညာတ် ကေတ်ဗီုညးတၞဟ်တအ်ကၠောန်- ဗီုကျာ်၊ ဗီုကွးသာဝကကျာ်ကၠာတေံ ကၠောန်သ္ပဂှ်တုဲ ညးတအ် ဗတောံဗက်တုဲ၊ ရာဒ နာမိက်ကၠောန်ဗက်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဘဝဏံ ညးတအ် ဒှ်ဘဝအရဳကီု သီုဒယှ်တှ်ပြာထာကီုတုဲ ကလိဂွံဨတဒဂ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲလိက်တေံ ညး ဟီုလဝ် ထီုဗးပါရမဳ၊ ဗပေၚ်ပါရမဳ မဒှ်ဂှ်တုဲ ပိုဲတအ်လေဝ် ယဝ်ရဒ္ဂေတ်ဗက် ပတောံဗက်လညာတ်တၠပညာ ညးသပ္ပရိုဟ် တအ် ကီုမဂး ဍေံဒးဒှ်သာ်ဂှ်ကီုဟေၚ်ရ။
ကောန်ဂကူမန်ပိုဲကၠာကၠာတေံ ၜိုန်ရဟွံဂွံကတ်လ္ၚတ်လိက်ပတ် ပ္ဍဲဘာတန်အိုတ်ကီုလေဝ် ညးမလေပ်လိက်တအ်ဂှ် အခိၚ်သၠး ညးတအ်ဟီုဂးသဳကၠဳပရောဇာတ်ကျာ်တအ်ဂှ်တုဲ ညးမွဲကဵုမွဲ ဒ္ဂေတ်ဗက်လညာတ်တအ်ဂှ်အိုတ်ရ။ ဗီုလစွံစိုတ်ဂၞကျာ်မဒ္ဒဳတအ်၊ ဗီု လစွံစိုတ်ဂၞကျာ်ဝိသာခါတအ် ဒှ်တမ် သွက်မၞိဟ်ဗြဴဗြဴတအ်ဂှ် မိမပိုဲတအ် ညးတအ်ဟီုလဴဒးမံၚ်အိုတ်ရ။ ဇာတ်ဇၞော်စှ်၊ ဇာတ် (၅ ၅၀)တအ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုၚ် ညးတအ်ကေၚ်မိၚ်လဝ်အိုတ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲညးတအ် စိုတ်သပ္ပရိုဟ်နွံမံၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ပိုဲမၞိဟ်တြုံတအ်ဂှ်လေဝ် ဒးနွံကဵုဝဳရိယဇဲသတ္တိ ညံၚ်ရဴမဟာဇနက်ဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုပညာ ညံၚ်ရဴမဟောသဓဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုစိုတ်ဓါတ်ကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာ မိမ ညံၚ်ရဴသုဝဏ္ဏသာမ်ဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုစိုတ်ညံၚ်ရဴတေမဳဏောၚ်၊ အယုက်ဇၞော်ကၠုၚ် ဒးအာကျာ်ဘာဏောၚ် မပ္တံသာ်ဏံ ညးတအ် ယိုက်ဒိုက်လဝ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲတွဳဗွိုၚ်မၞိဟ် မနွံကဵုဒ္ဂေတ်ပဋိပတ်မပြဲသာ်ဝွံတအ်ဂှ် ၜိုန်ရညးတအ်ဟွံလေပ်လိက်ကီုလေဝ် ယဝ်ရဂွံမံၚ်ကရောံညးတအ်မဂး ကလိဂွံတသိုက်စိုတ်အိုတ်ရ။ လၟုဟ်ဝွံ လညာတ်ဍုၚ်ပလိုတ်မသ္ပအဓိကကဵုကလိဂွံအဝဵုတအ်၊ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တအ်၊ အံၚ်ဇၞးဘဝတအ် ဂၠိုၚ်လောန်ဂှ်တုဲ အတ္တပိုဲမၞိဟ်တအ် ဇၞော်သၠုၚ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။ 
ဘာလကျာ်သေံ ပ္ဍဲဍုၚ်က္ၜၚ်ကံက်တအ်ဂှ် ကောန်ဍုၚ်ပိုဲတအ် ကဵုဒါန် ကလၚ်ဓဝ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်မိပ်စိုတ်တုဲ ဒုၚ်တၠုၚ်အိုတ်ရ။ ကောန်ကမၠောန်နူဍုၚ်ပိုဲဂမၠိုၚ် ဟိုတ်နူစိုတ်စေတနာသဒ္ဓါညးတအ်ထတ်ဂှ်တုဲ ခမဳသၚ်ကောန်ဍုၚ်သေံတအ် ကေတ်စဂုန်စရာဲ အိုတ်ရ။ ဟိုတ်နူဒကာတအ်ဂှ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ညးတအ် ဒးနိမန်သၚ်မန် ဓမ္မကထိကတအ်ဂှ်တုဲ ကဵုတွံဓဝ်ဗတ်မန်အိုတ်ကီုရ။ ၜိုန်ရ ဍုၚ်ပိုဲဝါတ်ကီုလေဝ် ၜိုန်ရညးတအ်ဒှ်မၞိဟ်ဝါတ်ကီုလေဝ် ဆဂး သဒ္ဓါစေတနာညးတအ်ဟွံဝါတ်ဂှ်တုဲ အခိၚ်အာမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ညးတၞဟ် တအ်မွဲချိုန်ခဏဂှ် ကလိဂွံဓဝ်မေတ္တာ ကရုဏာ နူကောန်ညးဍုၚ်သေံတအ်ဂှ်အိုတ်ရ။ သဒ္ဓါစေတနာဂှ် ဒှ်ဓဝ်ပူဂဵုကလျာဏပု ထုဇန်တအ် မကၠောန်သ္ပမွဲရ။ ဟိုတ်နူစိုတ်တအ်ဂှ်တုဲ ဒၞာဲလဵုအာအာမုက်မတ်ယးတၟးတုဲ တိတ်ဗၠးနူအန္တရာဲမာန်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၃:၅၃၊ ၁၀ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်  − (ခဏ်သံဃာဒိသေသ်) ==

ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်  − (ခဏ်သံဃာဒိသေသ်)

၂၁၁။ ပဌမသံဃဒိသသျေသိက်ခာပိုဒျ

ယွံနာဲဗြဴတအ် အာပတ်သံဃဒိသေသ်ဂမၠိုၚ် စှ်ထပှ်ဝွံ အာစိုပ်ဒဒှ်ဂပ်ဝ်စၞောန်ထ္ၜးဗွဲသရုပ်အိုတ်ရ။

၆၇၈။ ပ္ဍဲမခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ဥပးမွဲတၠ ကဵုဒါန်တိုက်ဂြပ် ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲ ပ္ဍဲကြဴ စုတိကလိလောန်စဴအာရ၊ ပၞောဝ်ကဵုကောန်ၜါတၠ မၞုံတဴကုဥပးဂှ် မွဲတၠဂှ် ဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါရ၊ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာရ၊ မွဲတၠဂှ်တုန် မၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါရ၊ လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာရ၊ ကောန်ၜါတၠဂမၠိုၚ်ဂှ် ပါ်ပရအ်တဴ ကြက်ဂြပ်မကၠုၚ်နူမအံက်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကၠုၚ် ကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်မ္ဂး ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်ပိုဲညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်ပိုဲညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယဝ်ဒှ်အဲပိုၚ်မ္ဂး (ယဝ်အဲဂွံမ္ဂး) အဲလေဝ် ကြက်ကဵုဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်ရ” ရဴဝွံ (ပၠုပ်စိုတ်တုဲ) “ပါ်ပရအ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်တုဲ ပ္ဍဲကြဴ အခိၚ်ပါ်ပရအ်ဂြပ်ဂှ် (တိုက်ဂြပ်ဂှ်) အာစိုပ်ဇရေၚ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် ပြာပ်အာဇရေၚ်ဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲ “ယွံနာဲဗြဴတအ် ဩဝ်တိတ်အိုတ်ညိ၊ တိုက်ဂြပ်အဲဏောဝ်” ရဴဝွံ သ္ဂးတိုန်ဂလာန်ဝွံမ္ဂး ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်မၞးတအ်ညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲဒှ်ရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုတြုံဂှ်ရ။ ကဵုဒါန်တုဲရ ဟဂွဴကဵုဒါန်ဏီရ ရဴဝွံ ကယျာန်ဓဝါတ်တုဲ သၟာန်တဴ အမာတ်ဇၞော် မဒှ်ညးသ္ဂုတ်သွာတ်ဓရ်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ “ယွံနာဲဗြဴတအ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ ရဴဝွံ ညးလဵုမွဲတီရော?” ရဴဝွံ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် သၟာန်အိုတ်ရ။

သၟာန်တဴရဴဝွံမ္ဂး ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာဂှ် “ယွံနာဲတအ် စွံသက်သဳတုဲ ဒါန် မကဵုဒါန်သၠးပွးဂှ် တၠအဲအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ညာတ်လေဝ်ကေၚ်ညာတ်ဟာ မိၚ်လေဝ်ကေၚ်မိၚ်ဟာ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် “ယွံနာဲဗြဴဂမၠိုၚ် ဟီုဂလာန်ဍာံစၟတ်အိုတ်ရ” ဂှ် တိုက်ဂြပ်ဂှ် သ္ပတဴဂြပ်ဘိက္ခုနဳသၚ်ပိုၚ်အိုတ်ရ။ တြုံဂှ် ဟိုတ်မကျအာဂှ်ရ ဗြဴက္ဍိုပ်တ္ၚာတ် ဂကူအယုတ်ဂမၠိုၚ်ဝွံ ခမဳဗြဴဟွံသေၚ်အိုတ်ရ၊ “မုဟိုတ် ပၠံၚ်ၜါ်ကတ် တိုက်ဂြပ်ပိုဲညးဂမၠိုၚ်အိုတ်ဂှ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်ရ။

ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဟီုလဴပတီ ဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ထပ်စွံဒဏ်ကုတြုံဂှ်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် တြုံမဒးဒုၚ်တပ်စွံလဝ်ဒဏ်ဂှ် ကဵုသိုၚ်ခၞံဘာတဳ ပ္ဍဲဇရေၚ်ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်တုဲ “ဩဝ်တ္ၜေဟ်လက်ချဴဟီုတေၚ် ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ဂှ်အိုတ်ညိ” ရဴဝွံ ဗတိုက်ဖအောဝ်တဳဂမၠိုၚ်ရ၊ ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဟီုလဴပတီ ဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ပၠန်ဂှ်ရ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ကဵုကၠေၚ်ဒက်တြုံဂှ်အိုတ်ရ။ ဂကောံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် ဗွဲကိုပ်ကၠာ ပၠံက်ကေတ်တိုက်ဂြပ်အိုတ်၇၊ မရနုက်ကဵုၜါအလန်ဂှ် ကဵုတပ်စွံဒဏ်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်လၟုဟ်တုန် ကြက်ကဵုဂစိုတ်အိုတ်ရ” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် သ္ဂောံမိၚ်ကေတ် ဂလာန်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် မဟီုဂရိုဟ်ပျုတ်ဗ္ဒေက် ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ဟေၚ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မုဟိုတ် နာဲဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလနာ် နပၞောတ်,မာန်တုဲ သ္ဂောံပဒတဴရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ဂှ် ဂရၚ်ပတီဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုခမဳတြုံဂမၠိုၚ်အိုတ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန်တုဲ ပဒတဴရဟီုဂှ် ဍာံပြရဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် မုဟိုတ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန်တုဲ ပဒတဴရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။ 

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၇၉။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ကေုာံသမ္ၚေဟ်ကီု ကေုာံကောန်သမ္ၚေဟ်ကီု ကေုာံဍိက်ကီု ကေုာံသၟာကမၠောန်ကီု ဗွဲတွဵုမယုတ် ကေုာံခမဳပြဘာဇ်မ္ၚးသာသနာလေဝ် သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန် (သ္ပအမှု) တုဲ ပဒတဴမ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံ ဒးအာပတ် ပ္ဍဲချိုန်ခဏမကလိလောန်ကၠေံဗွဲကိုပ်ကၠာဒှ်တုဲ အာစိုပ်အာပတ်သံဃာဒိသေသ် မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် (နူဂကောံသၚ်) ရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜး အိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 ---
၂.၁.၂။ ပွံက်ပဌမသံဃာဒိသေသ်သိက္ခာပိုဒ်

၆၈၀။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျ ရူဝှံမ်ဂးခမုဗွူရ။

သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် မ္ဂးဂှ် သ္ဂးတဴပွမသ္ပအမှုရ။

သမ္ၚေဟ် မ္ဂးဂှ် ညးမမိက်ကဵုမွဲမွဲ အုပ်ဓုပ်ပိုၚ်ပြဳတုဲ ပဒတဴပ္ဍဲသ္ၚိရောၚ်။

ကောန်သမ္ၚေဟ် မ္ဂးဂှ် ကောန်ကောဒေံညးမမိက်ကဵုမွဲမွဲဂမၠိုၚ်ရောၚ်။

ဍိက် မ္ဂးဂှ် ဍိက်ကတဵုဒှ်ပ္ဍဲသ္ၚိ ဍိက်ရာန်နဂြပ် ဍိက်ဂၠုဲရောၚ်။

သၟာန်ကမၠောန် မ္ဂးဂှ် ညးမဒုၚ်ဝန် ရဴဝွံမ္ဂး ညးဒုၚ်လိၚ်ရောၚ်။

ခမဳပြဘာဇ် မ္ဂးဂှ် ပါဲကၠေံ ခမဳတြုံ ခမဳဗြဴ သိက္ခမာန် သာမဏဳတြုံ သာမဏဳဗြဴတုဲ ညးမတၞီလုပ်ပ္ဍဲပြဘာဇ်မမိက်ကဵုမွဲမွဲရောၚ်။

“ကြက်ဂဗုဓ်စုတ်အမှုရ” ရဴဝွံ သကအ်ပွံၚ်လေဝ် ဂၠာဲသ္ၚေဝ်မ္ဂး၊ အာလေဝ်အာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဟီုလဴဗ္စ ကုညးမွဲမ္ဂး ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဟီုလဴဗ္စ ကုသကအ်ပွံၚ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။ ပ္ဍဲအလိက်သ္ပဂဗုဓ်အမှုတုဲဂှ် ဒးအာပတ်သံဃာဒိသေသ်ရ။

ဒးအာပတ် ပ္ဍဲချိုတ်ခဏမကလိလောန်ကၠေံဗွဲကိုပ်ကၠာဒှ်တုဲ မ္ဂးဂှ် မွဲဒမြိပ်ကေုာံပွမကလိလောန်ဒ္ဂေတ်သ္ပဝတ္ထုဂှ် ဒးအာပတ်ရ၊ ဟိုတ်နူပွမဒၠောံဗတောန် နဉတ်ကမ္မဝါစ်ဂှ် ဒးအာပတ်ဟွံသေၚ်ရ။

မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် မ္ဂးဂှ် မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် နူဂကောံသၚ်ရ။

သံဃာဒိသေသ် မ္ဂးဂှ် သွက်အာပတ်ဂှ် သၚ်ဟေၚ် သ္ဒးကဵုမာနတ်ရ၊ သ္ဒးတံၚ်ဓဇက်တမ်ရ၊ သ္ဒးပၠုပ်အဗ္ဘာန်ရ၊ ခမဳဗြဴၜါဇကုပိဇကုကီု၊ မွဲဇကုကီု၊ ကဵုမာနတ်ဟွံဂွံရ၊ တံၚ်ဓဇက်တမ်ဟွံဂွံရ၊ ပၠုပ်အဗ္ဘာန်ဟွံဂွံရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး ရဴဝွံမ္ဂး “သံဃာဒိသေသ်” ရ၊ (ယၟုမတွံဂး သံဃာဒိသေသ်ဂှ်) ယၟုဂကောံအာပတ်ဂှ်ဟေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်လေဝ် ကော်ခဴဂး ရဴဝွံမ္ဂး “သံဃာဒိသေသ်” ရ။

၆၈၁။ ဂကောံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဟိုတ်မတံၚ်ဓဇက် ဇရေၚ်ညးဇၞော်ဓရ်တုဲ အာမ္ဂး၊ အာတ်ပၟၚ်ပၟဲမ္ဂး၊ သီုဟွံရန်တၟအ် ဟီုလဴဗ္စမ္ဂး၊ ဟွံဒးအာပတ်ရ၊ ကုခမဳဗြဴမကြအ်ဥမ္မတ် ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒးအာပတ်ရ။

ပဌမသံဃာဒိသသျေ သိက်ခာပိုဒျ တဲုရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၁၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)  ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်  ၁.၃.၁။ တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ် ==

(ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)

ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်

၁.၃.၁။ တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၆၈။ ပ္ဍဲအခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မုဟိုတ် နာဲဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရ ဟီုဂှ် ဍာံပြရဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ မုဟိုတ် ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ်ရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာသ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၆၉။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ် ‘ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵု ပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠောပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပမပံၚ်ဖက်ဏီရ’ ရဴဝွံ သ္ဒးဟီုသ္ဂးကဵုခမဳဗြဴဂှ်ရ၊ ရဴဝွံဟေၚ် ခမဳဗြဴဂှ် သီုကဵုခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ်ဟီုသ္ဂးတဴဂှ် တုပ်နဲကိုပ်ကၠာဟေၚ် ယိုက်ဒိုက်ဂိုၚ်ကေတ်မ္ဂး၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံကွေတ်ဂှ် စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါ ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ် ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴဂှ် ဗွဲမဒးရးရ၊ စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါ ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရးနေဝ် ယဝ်သၠးကၠေံကွေတ်ဂှ်မ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံ ရဴဝွံ ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မဗက်ပတိတ်လဝ်ဒှ်တုဲ ဒးအာပတ်ပါရာဇ် (မၞုံယၟုဉက္ခိတ္တာနုဝတ္ထိကာ) ရ၊  ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜးအိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 −−−
၁.၃.၂။ ပွံက်တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၇၀။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျရူဝှံမ်ဂး ခမုဗွူရ။

သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မ္ဂးဂှ် (သၚ်) မၞုံကဵုပွမပံၚ်ဖက်တုပ်သၟဟ် မတန်တဴပ္ဍဲသိမ်တုပ်သၟဟ် (မွဲသိမ်ဓဝ်)။

ခမဳ မဗက်ပတိတ်လဝ် မ္ဂးဂှ် ခမဳမဗက်ပတိတ်လဝ် ဟိုတ်နူပွမဟွံမၠာဲသ္ၚေဝ် ပွမဟွဴဇအုဲဇဗ ဝဳဗလးအာပတ် ပွမဟွဴသၠးကၠေံကွေတ်မိစ္ဆာရောၚ်။

နအဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် မ္ဂးဂှ် ယြဴနသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် ယြဴနစောဒနာသာရဏာဝိနယ်။

န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မ္ဂးဂှ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မအံၚ်ဇၞးမာရ်မသုန်ပြကာ ကေုာံန ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဂြၚ်တီကေတ်သစ္စပန်။

ဟှံမှဲကဵုပှမရျှသျှေရေူဂူ မ်ဂးဂျှ ဟှံရျှသျှေရေူဂူ သါ်ျကို ဂိုဏျကီု ကမျကီုရ။

မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မ္ဂးဂှ် ဗက်ပတိတ်လဝ် နဥက္ခေပနဳယကမ်တုဲ ခမဳ မဟဂပ်ဝ်ကော်ပၠုပ်လဒေါဝ်သၚ်ဏီရောၚ်။

မဟဂွံသ္ပပွမပံက်ဖက်ဏီ မ္ဂးဂှ် ခမဳမပဒတဴမံၚ်စံၚ်မွဲစွံဂမၠိုၚ်ဂှ် ကော်ခဴဂးပံၚ်ဖက်အိုတ်ရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲကေုာံခမဳဂှ်မွဲစွံရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ။

ဒ္ဂေတ်ဗက် ခမဳဂှ် မ္ဂးဂှ် ခမဳမဒးဒုၚ်ဗက်ပတိတ်ဂှ် ယြဴမၞုံကွေတ်မွဲရ၊ ယြဴမၞုံပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်မွဲရ၊ ယြဴမၞုံဂၞပ်ပၟိက်မွဲရ၊ ခမဳဗြဴဂှ်လေဝ် မၞုံကွေတ်သာ်ဂှ်ရ၊ မၞုံပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်သာ်ဂှ်၇၊ မၞုံပၟိက်သာ်ဂှ်ရ။

ခမဳဗြဴဂှ် မ္ဂးဂှ် ယြဴခမဳဗြဴမဒ္ဂေတ် ခမဳမဒးဒုၚ်ဗက်ပတိတ်လဝ္ နဥက္ခေပနဳယကမ်မွဲ။

ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် မ္ဂးဂှ် ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ်။

ခမဳဗြဴ မဆဵုညာတ်မမိၚ်ဂမၠိုၚ် “ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေ ရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠုပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ ယဝ်သၠးကၠေံမ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံဂှ် ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ မိၚ်တုဲ ဟွံဟီုသ္ဂးမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ခမဳဗြဴဂှ် တံၚ်ဓဇက်ဏာလဒေါဝ်သၚ်တုဲလေဝ် “ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာ သၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ္ နသဘဴဓရ်မဍာံစမတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠုပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ၊ ယွံနာဲဗြဴ လ္ပဒ္ဂေတ်ဗက် ခမဳတြုံဂှ်ညိ” ရဴဝွံ သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ ယဝ်သၠးကၠေံမ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံဂှ် ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဒးဒၠောံဗတောန် မမဳဗြဴဂှ် ဗွဲဒးရးရ၊ ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် သ္ဒးဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရးရ၊ ခမဳဗြဴ စဳကၠးဆိုက်ဗ္ဒက်တုဲ မၞုံကဵုအစောံသတ္တိဂှ် သ္ဒးကဵုသၚ်တီရ။

၆၇၁။ ယွံနာဲဗြဴတအ် သၚ် ဩဝ်ကလၚ်ပၚ်မှိၚ် (ဂလာန်) အဲဍိက်ညိ၊ ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ် ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်ရ၊ ခမဳဗြဴဂှ် ဟွံသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ်ရ၊ ကမ်မၞုံကဵုအခိၚ်မဗဗွဲ ကုသၚ် ယဝ်ဒှ်မ္ဂး၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ် သ္ဒးဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဗွဲမဒးရးရ၊ ဣဝွံတုန် ပွမကဵုတီရောၚ်။

ယွံနာဲဗြဴတအ် သၚ် ဩဝ်ကလၚ်ပၚ်မှိၚ် (ဂလာန်) အဲဍိက်ညိ၊ ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်ရ၊ ခမဳဗြဴဂှ် ဟွံသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ်ရ၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ် ဒၠောံဗတောန်ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ (နဉတ်ကမ္မဝါစ်) ဗွဲမဒးရးရ၊ နာဲဗြဴဂှ် သ္ဒးဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ရ၊ ယြဴကုနာဲဗြဴမွဲ ဟွံမွဲကဵုပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်ရ၊ နာဲဗြဴဂှ် သ္ဒးဟီုတိုန်ရ။

မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် ဟီုသ္ဂးဟိုတ်ဂှ်ရ ။ ပ ။ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် ဟီုသ္ဂးဟိုတ်ဂှ်ရ ။ ပ ။

“တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ်ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဗွဲမဒးရးတုဲရ၊ ကုသၚ်ဂှ် မၞုံကဵုပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒၟံၚ်ကၞပ်သ္ၚောံသ္ၚိတ်ဇြရ၊ နမဒၟံၚ်ကၞပ်သ္ၚောံသ္ၚိတ်ဇြ ရဴဝွံ ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်မသ္ဍိုက်မၠိုက်ဂှ်ရ” ရဴဝွံ (သ္ဒးကဵုတီရ)။

ပ္ဍဲလအိတ်ဉတ် ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ ပ္ဍဲလအိတ်ကမ္မဝါစ်ဂမၠိုၚ်ၜါဝါ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ၊ ပ္ဍဲလအိတ်ကမ္မဝါစ် ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။

ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မ္ဂးဂှ် ထံက်ရံၚ်ကဵုခမဳဗြဴ မအာစိုပ်ပါရာဇိကမဒှ်ကိုပ်ကၠာဂှ် ဂပ်ဝ်သ္ဂးရ။

ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ မ္ဂးဂှ် ဗွဲဥပမာတုန် တၟအ်လးဇၞော် မဒကးအာၜါလွးတုဲဂှ် သၟဟ်ညံၚ်ရဴကလေၚ်ဗ္ဂပ်ဖျပ်မွဲလှ်ေပၠန် ဟွံဂွံရကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဝွံရ ခမဳဗြဴဂှ် ဒၠောံဗတောန် ‘နဉတ်ကမ္မဝါစ်’ စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါနေဝ် ဟွံသၠးကၠေံကွေတ်ဂှ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴ ဟွံသေၚ်ရ၊ တၞောဝ်ကျာ်ကောန်သၟိၚ်ဗြဴသာကျဝၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး အာစိုပ် ပွမကျနူသာသနာရ။

ပ္ဍဲအရာ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံဂှ် ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးဂှ် ပွမသ္ပဝိနယ်ကမ်မွဲစွံ ပွမစၞောန်ထ္ၜး (ဖ္ဍောတ်) ပါတိမုက်မွဲစွံ ပွမဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်ပဒတဴမွဲစွံရောၚ်၊ သီုဖအိုတ်ဝွံ ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴမစှ်ေပါရာဇိကဂှ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး “ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံ” ရ။

၆၇၂။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် (မဂပ်ဝ်သ္ပ နဗဗွဲဓရ်) မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ ဓမ္မကမ်ဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် မၞုံသၠေဟ်ပၟာဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ အဓမ္မကမ်ဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ ဓမ္မကမ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုသၠေဟ်ပၟာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ အဓမ္မကမ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။

၆၇၃။ ကုခမဳဗြဴ မဟွံဒးဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရး (နဉတ်ကမ္မဝါစ်) ခမဳဗြဴသၠးကၠေံကွေတ် ခမဳဗြဴကြအ်ဥမ္မတ် ။ ပ ။ ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒအာပတ်ရ။

တတိယပါရာဇိက သိက္ခာပိုဒ် တုဲရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၃၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)  ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်  ၁.၄.၁။ စတုတ်ထပါရာဇိကသိက်ခာပိုဒျ ==

(ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)

ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်

၁.၄.၁။ စတုတ်ထပါရာဇိကသိက်ခာပိုဒျ

၆၇၄။ ပ္ဍဲအခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ပွမရပ်တၞုဟ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ် ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်သ္ၚောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရ၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရ၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မူဟိုတ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်ဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရော? ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရော? ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရော? ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ ။ ပ ။ 

“ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပိဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ် လေဝ် အာအိုတ်ရ၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရ၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရ ဟီုဂှ် ဍာံပြဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ 

“ယွံခမဳတအ် မုဟိုတ် ခမဳဗြဴ ဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်ဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ် ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန်အိုတ်ရော? ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရော? ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရော? ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ်သ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။ 

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၇၅။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်မ္ဂး၊ မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန်မ္ဂး၊ ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာမ္ဂး၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်မ္ဂး၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မၞုံကဵုဟိုတ်ဒ္စာံသာ်ဒှ်တုဲ ဒးအာပတ်ပါရာဇ် (မၞုံယၟုအဋ္ဌဝဝတ္ထုကာ) ရ၊ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜးအိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 ---
၁.၄.၂။ ပွံက်စတုတ္ထပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၇၆။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျ ရူဝှံမ်ဂးခမုဗွူရ။

ဍုက်ဍေက်ကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ မ္ဂးဂှ် မၞုံကဵုပွမထၞေန်စပ်သ္ဍိုက်မၠိုက်ဒှ်တုဲ မၞုံကဵုပွမသ္ၚေဝ်မဲဒှ်တုဲ မၞုံကဵုစိုတ်ဆာန် ရာဂဒက်ဂြေန်လဝ်ဒှ်တုဲ။

ဍေံမဍုက်ဍေက်နကာယသံသဂ္ဂရာဂ မ္ဂးဂှ် ဍေံမၞုံကဵုပွမထၞေန်စပ်သ္ဍိုက်မၠိုက် ဍေံမၞုံကဵုပွမသ္ၚေဝ်မဲ ဍေံမၞုံကဵုစိုတ်ဆာန် ရာဂဒက်ဂြေန်လဝ်။

ပူဂိုလ်တြုံမၞိဟ် မ္ဂးဂှ် တြုံလကိုဟ်ဟွံသေၚ် တြုံပြိုတ်ဟွံသေၚ် တြုံတိရစ္ဆာန်မပတောလဝ် မၞိဟ်ဟွံသေၚ် တြုံမၞိဟ်မတီကၠိုဟ်ခၠၚ် မသၟဟ်စောံတၞဟ်နပွမဒ္ဂေတ်သ္ပ ပွမနှဴရဴဇကုကာယဟေၚ်ရောၚ်။

ပ္ဍဲအရာ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တဲ မ္ဂးဂှ်တုန် သ္ပတမ်နူတၚ်တဲတုဲ အဝယ်လစှ်ေဇကု ဍေံဒစဵုကဵုစိုပ်တၞုၚ်သၞေမ်တဲရောၚ်။ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမရပ် ပ္ဍဲလတူဇုတ်ကၞၚ်ကအ်ၜါ ကေုာံသၟဝ်ဗၞဳအဝဏ်တၚ်က္ၜံၚ်ၜါမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပိဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမရပ်ယာတ်ဗိုက်ကီု ယာတ်လတက်ကီုမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

မွဲစွံလေဝ် ဒတူ မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒတူတဴ ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍတြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သီုမဒတူတဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံ ဟီုဂလာန်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ဌာန်သၟောဲကြန်လေဝ် အာ မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် တြုံဂှ် “ဩဝ်ကၠုၚ်ဌာန်မဟိမုဝွံညိ” ရဴဝွံ ချိၚ်ဖာပ်တုဲ အာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ ဇၟာပ်ဂါမ်ဇိုၚ် ဇၟာပ်ဂါမ်ဇိုၚ် ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ အာစိုပ်အပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ လုပ်အာမပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ် ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ပ္ဍဲအယာံမာတ် မလုပ်အာဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်မမိက်ကဵုမွဲမွဲဂှ် ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။
ဇကုလေဝ် ပြာပ်ဏာဇရေၚ် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ် ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သီုမဒတူဒၟံၚ် ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံ လၟောဝ်ဏာဇကုဇရေၚ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မ္ဂးဂှ် ထံက်ရံၚ်ကဵုခမဳဗြဴ မအာစိုပ်ပါရာဇိကမဒှ်ကိုပ်ကၠာတုဲ ဂပ်ဝ်သ္ဂးရ။

ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ မ္ဂးဂှ် ဗွဲဥပမာတုန် တၞံတာကအ်ပိုတ်အာတုဲ သၟဟ်ညံၚ်ရဴတၞဟ်နပွမကလေၚ်ကၠုတ်ဍိုပ်ဍဴမွဲလှ်ေပၠန် ဟွံထေက်ကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဝွံရ ခမဳဗြဴဂှ် ကဵုပေၚ်တဴဝတ္ထုဟိုတ် မရနုက်ကဵုဒ္စာံမ္ဂး ခမဳဗြဴဟွံသေၚ်ရ၊ တၞောဝ်ကျာ်ကောန်သၟိၚ်ဗြဴသာကျဝၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး အာစိုပ် ပွမကျနူသာသနာရ။

ပ္ဍဲအရာ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံဂှ် ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးဂှ် ပွမသ္ပဝိနယ်ကမ်မွဲစွံ ပွမစၞောန် (ဖ္ဍောတ်) ပါတိမုက်မွဲစွံ ပွမဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်ပဒတဴမွဲစွံရောၚ်၊ သီုဖအိုတ်ဝွံ ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴမစှ်ေပါရာဇိကဂှ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး “ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံ” ရ။

၆၇၇။ ကုခမဳဗြဴမဟွံမွဲကဵုစိုတ်စေတနာ ခမဳဗြဴမဝိုတ်အာသတိ ခမဳဗြဴမဟွံတီ ခမဳဗြဴမဟွံသာယျေန် ခမဳဗြဴမကြအ်ဥမ္မတ် ခမဳဗြဴစိုတ်ကလှ်လဖှ် ခမဳဗြဴယဲဝေဒနာပ္ဍဵုပ္ဍိုက် ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒးအာပတ်ရ။

စတုတ်ထပါရာဇိက သိက်ခာပိုဒျ တဲုရ။
−
ယွံတၠနာဲဗြဴတအ် ဂပ်ဝ်စၞောန်ထ္ၜးကဵု ပါရာဇိကအာပတ်ဂမၠိုၚ်ဒ္စာံပြကာ ဗွဲသရုပ်အိုတ်တုဲရ၊ ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ပၞောဝ်အာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဒ္စာံဂှ် အာစိုပ်အာပတ်မွဲမွဲမ္ဂး ပ္ဍဲအခိၚ် (ဃောဒှ်ခရှ် သာမဏဳဗြဴ သိက္ခာမာန်) ကၠာတေံ သၟဟ်ညံၚ်ရဴဟွံကလိဂွံ ပွမပံၚ်ဖက်ဆက်ဆောံမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဂဋ္ဌှ် ခမဳဗြဴဂှ် ပ္ဍဲအခိၚ်ကြဴ (မအာစိုပ်ပါရာဇိကတုဲ) လေဝ် ဟွံကလိဂွံပွမပံၚ်ဖက် ဆက်ဆောံမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ရ၊ အာစိုပ် ပွမကျာနူသာသနာရ၊ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက်မွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်ရ။

ပ္ဍဲအာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဒ္စာံဂှ် သၟာန်နာဲဗြဴဂမၠိုၚ်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် သၟာန်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သၟာန်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ နာဲဗြဴတအ်ညးဂမၠိုၚ် ပ္ဍဲအာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဝွံ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ဇြဇြအိုတ်ရ၊ ရဴဝွံ နဒဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ဇြဇြဂှ် ဂွံသမ္တီကေတ် ဒဒှ်မသအးဇ္ၚးနူအာပတ်ဝွံရ။

ဘိက္ခုနဳဘၚ် ခဏ်ပါရာဇ် တုဲရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၃၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဂမ္တဴဂၠးတိဂှ် ထိၚ်မာန်၊ ပေဲါပၞာန်ဂှ် ထိၚ်ဟွံမာန်  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၁၂၊ တ္ၚဲသိုက်၊ ၂၀၂၁ ==

ဂမ္တဴဂၠးတိဂှ် ထိၚ်မာန်၊ ပေဲါပၞာန်ဂှ် ထိၚ်ဟွံမာန်

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၁၂၊ တ္ၚဲသိုက်၊ ၂၀၂၁

ပ္ဍဲကဵုပရိုၚ်တ္ၚဲဏံ  ဂွံလ္ၚတ်ကေတ်ဂှ် မွဲလပါ်ဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးမိပ်၊ မွဲလပါ်ဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးဒှ်ဓဝိၚ်- ထေက်ကဵုဒးမိပ်ဂှ်တုန်၊ ဍုၚ်ကြုက်ကဵုအ မေရိကာန် ပံၚ်တဲက္ဍိုက်ပ်တုဲ ကလိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်တုဲ လလောၚ်တြးပတိတ်ဏာ စပ်ကဵုအခန်သွက်ဂွံလုပ်အာပေဲါဗတိုက်ကဵု ရာသဳ ဥတုဂၠးတိပိုဲ မပြံၚ်လှာဲအာမံၚ်လပါ်ဂမ္တဴ ပ္ဍဲကောံဓရီုဇၞော် ယူအေန် စပ်ကဵုရာသဳဥတုဂၠးတိဝွံဂှ်ရ။ ဂွံညာတ်ကေတ်မိၚ် ကေတ် ညးတအ်မဟီုမလလောၚ်တြးတအ်ဂှ်တုဲ အလုံဂၠးတိမွဲ ဒုၚ်တၠုၚ်အိုတ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ညးတအ်ၜါဍုၚ်မပါ်ခြာတုဲ မတုပ် သၟဟ်မံၚ် ဗီုသၞညးသကအ်တအ်ဂှ် ညးတအ် ၚိတ်လဝ်ဂှ်တုဲ စပ်ကဵုကိစ္စကေၚ်ကာအန္တရာဲအလုံဂၠးတိဏံ ညးတအ်ၜါဍုၚ် မဒှ် ဍုၚ်ဇြဟတ်ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏံ ပံၚ်တဲဂစာန်လွဳပရာအာမာန်ဂှ် ဍေံဒှ်လက်သန်ခိုဟ် သွက်ဂၠးတိရောၚ် ညာတ်ကေတ်အိုတ်ဂှ် တုဲ နူဂကောံဍုၚ်အဳယူတံလေဝ် ဟီုဒုၚ်တၠုၚ်လဝ်ကီုရောၚ်ဂှ် ဂွံဗှ်ကေတ် ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်အေဝ်ဂျာဇြဳရာ ပ္ဍဲနောဝေမ်ဗာ (၁၀)ဂှ်ရ။ 
ပြသၞာအကြာညးတအ်ၜါဍုၚ်ကဵု ပြသၞာအလုံတၞောဝ်မၞိဟ်တအ် မဒးဆဵုဂဗမံၚ်တအ်ဂှ် ဟွံတုပ်သၟဟ်ရောၚ်ဂှ် ညးတအ်တီကေတ် တုဲ ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုအလုံဂၠးတိမွဲ ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵုဆဍုၚ်ဇကုမွဲဓဝ်တုဲ ညးတံလုပ်ကေတ်တာလျိုၚ်မွဲဣဝဵုမွဲဒလေၚ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ဍေံဒှ် ဟိုတ်ဂၠးတိပိုဲ ဂွံတဝ်အာလပါ်ခိုဟ် ပ္ဍဲအရာဖအောန်ဖျေံဓါတ်ဂီုဂမ္တဴဂၠးတိပိုဲဝွံရောၚ်။ သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ နာဲအေန်တိုဝ်နဳ ယော ဂူတရာတ်လေဝ် ဟီုဒုၚ်တၠုၚ်ဂလာန်မိပ်စိုတ်နဒဒှ် “လဂါံဇိုၚ်ကိစ္စဇၞော် important step” ပ္ဍဲအရာလုပ်ပေဲါဗတိုက်ကဵု အန္တရာဲရာသဳဥတုမပြံၚ်လှာဲမံၚ်ပ္ဍဲဂၠးတိပိုဲဝွံရောၚ်။ 
ဍုၚ်ဇၞော်ၜါဝွံ ဒှ်ဍုၚ်မကဵုမံၚ်အန္တရာဲကဵုအလုံညးဂၠးတိမွဲ ပ္ဍဲအရာစပ်ကဵုပြောဟ်ပတိတ်မံၚ်ဓါတ်ဂျိ ဗၞတ်ၜိုတ်(၄၀) က္ဍိုပ်ကၠံကီု ရောၚ် ဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ်လ္ၚတ်ကေတ်မာန်ကီုရ။ ယဝ်ရညးတအ် ဟွံကေတ်တာလျိုၚ် အဓိကမဂး ဟွံတိတ်ဗၠးနူဂမျိ ညးလိုက် ဂၠးတိ တအ်ကီုရောၚ်။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ကိစ္စဏံ ပိုဲတအ် ဒးတၚ်ဂုန်ကဵုညးစၞးအမေရိကာန် နာဲဂျန်ကေဝ်ရဳကီု၊ ညးစၞးဍုၚ်ကြုက် နာဲဇြဳ ယှေန်ဟဲကီုရောၚ်။ ညးတအ်ၜါတၠဂှ် ဒှ်ညးစၞးမကေတ်မံၚ်တာလျိုၚ် သွက်ရာသဳဥတုဂၠးတိ ပ္ဍဲအရာသ္ပစၞးကဵုဍုၚ်ညးတအ် ဂှ် ရောၚ်။
 “ဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် လၟုဟ်ဏံ သွက်ဂွံပံၚ်တဲအာညးသကအ်ကြပ်ပ် ပ္ဍဲအရာဂွံကော်ဆဴအာ ကဵုပြသၞာပိုဲမၞိဟ်တအ် မဒး ဆဵုဂဗမံၚ်ဇၞော်အိုတ် မတွံဂး အခက်အခုဲရာသဳဥတုဂှ်တုဲ အရာဝွံ ဍေံကိတ်ညဳမံၚ်ကဵု ဟိုတ်ပိုဲဂွံဒးကၠုၚ်စိုပ်ဒၞာဲသဳအိုဝ်ပဳ COP – conference of the parties (သဘၚ်သဳကၠဳဇၞော် စပ်ကဵုရာသဳဥတုဂၠးတိ) ဝွံဂှ်တုဲ အဲဒုၚ်တၠုၚ်ဏာကဵု လိက်ပံၚ်တဲလလောၚ် တြးညးတအ် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရောၚ်။ ဣဏံဂှ် ဒှ်ပရိုၚ်ခိုဟ်မွဲ သွက်ပိုဲတအ်ရောၚ်” ဂလာန်မြဴသာ်ဝွံ နာဲဖရေန် တေမ်မာမာန် မစိုန်ဒှ်တဴဒုတိယဥက္ကဌ သၟိၚ်ဇၞော်ကမ္မယှေန်အဳယူ ပ္ဍဲအရာမဆေၚ်စပ်ကဵုကေၚ်ကာရာသဳဥတု(Frans Timmermans, the European Commission’s executive vice president for the European Green Deal) ဂှ် ဟီုလဴထ္ၜးလဝ်ကဵု ဌာန ပရိုၚ်ဂၠးတိဂှ်ရောၚ်။
ပ္ဍဲတ္ၚဲဝွံ ဌာနပရိုၚ် The Guardian လေဝ် ဟီုဗၟံက်လဝ် ဗီုသမ္မတဍုၚ်ကြုက် နာဲဇြဳဂျေန်ပေန် မဟီုကဵုလဝ်သတိ စပ်ကဵုဓဝိၚ် သောက ဖေက်ပ္ဍဲဒေသအာယှဖသဳဖိတ် ကလေၚ်ကတဵုဒှ်ပၞာန် ညံၚ်ရဴခေတ်ကာလပၞာန်ဂံက်၊ ဖေက်ဍုၚ်မွဲကဵုမွဲ ကတဵုဒှ် ပဋိပ က္ခသေက်ဇဵုညးသကအ်ရောၚ်။ ပ္ဍဲကဵုက္ဍိုက်လိက်ပရိုၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် Xi Jinping warns against return to Asia-Pacific tensions of cold war era မြဴသာ်ဝွံတုဲ ၊ ပ္ဍဲပိုဒ်လိက်မွဲဂှ် ချူလဝ် အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်တေံသာ်ဝွံပၠန်ရ။“The Asia-Pacific region cannot and should not relapse into the confrontation and division of the cold war era.”  ညံၚ်ဒေသဝွံ ဂွံက လေၚ်ကတဵုဒှ်ပၞာန်ပၠန်ဂှ် အမေရိကာန် က္ဍိုက်ပ်တုဲ ဖန်က်ပထုဲမံၚ်ဖေဝ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုဂလာန်ညးဂှ်မဂး ညးဂၠးတိတအ် တီကေတ်မာန်ရ။ ကြဴနူအမေရိကာန် က္ဍိုက်ပ်ဒက်ပတန်ဂကောံမဟာမိတ်ဂမၠိုၚ် မပါလုပ်လၟိဟ်သီုဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယကီု၊ အဝ်သတြေလျကီု၊ ဂျပါန်ကီုဂှ်တုဲ နကဵုဍုၚ်ကြုက် ကတဵုဒှ်ဂဝိၚ်သောကရောၚ်။ စပ်ကဵုပဋိပက္ခထာဲဝါန်ဂှ်လေဝ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်ဒေ သဍုၚ်အာယှဂမၠိုၚ် ဂွံထုဲထံၚ်ပရေၚ်ပၞာန်ကီုရောၚ်။
နကဵုဍုၚ်ကြုက် ဍေံဒှ်ကၠုၚ်သၞကဵုဂကောံဍုၚ်မဟာမိတ်ကွိတ် (Quad) ခ္ဍၚ် ညးတအ်ဒးဂၠာဲဍုၚ်မဟာမိတ် သွက်ဂွံစၞေဟ်ပလန် ခ္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဂှ် ဍုၚ်ပိုဲ သွက်ဂွံဒးဗက်လကြဴဍုၚ်ကြုက်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။ အလဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ဗက်လကြဴလပါ်ဍုၚ်ကြုက်၊ အလဵုအသဳပြိုၚ်ပကာန်အေန်ယူဂျဳတအ်၊ ဂကောံရပ်လွဟ်မဒိုအ်လဝ်ပန်ပှော် မချုက်လိက်ကသုက်အေန်သဳအေတအ်ဂှ် ဗက် လကြဴမဟာမိတ်ကွိတ်တအ်ဂှ်မဂး ပဋိပက္ခဍုၚ်ပိုဲဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်သ္ဂောံဂၠိၚ်သ္ၚောဲမာန်ရောၚ်ဂှ် တော်ဆကေတ်မာန်ရ။ လစွံစိုတ် အကြာဂကောံဍုၚ်အာဇြဳယာန်တအ်လေဝ် ထကးပြးတိတ်အာမာန်ကီုရ။ ပ္ဍဲဂကောံဍုၚ်တအ်ဝွံ ဍုၚ်လ္ၚဵုဂှ် ဒးဒုၚ်အုပ်ဂလီုလဝ် နကဵုအဝဵုဍုၚ်ကြုက်လေဝ်ကီု၊ အမေရိကာန်လေဝ်ကီုဂှ်တုဲ ၜိုန်ရပဝ်လဇြဳညးတအ်မသုန်တၚ်တအ်ဂှ် အလုံလိုက်မွဲဒုၚ်တဲ မာန်ကီုလေဝ် ဆဂး စပ်ကဵုလညာတ်သဳကၠဳပညဳပညပ်ဂၠာဲသွဟ်တအ်ဂှ် လပါ်ရဲအေန်ယူဂျဳတအ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ဟွံမွဲရောၚ်ဂှ် လိက်လညာတ်တၠဂုန်အစာရာဝိက ချူဗၟံက်လဝ်နွံရ။ ကုအလဵုအသဳပၞာန်ဂှ် ညးတအ်တက်ကျာဟွံမာန်၊ အဇာဂှ် စၞးဂှ် ဒးဗတိုက် သအးကၠေံရောၚ်ဂှ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်လညာတ်သာ်ဝွံဂှ်တုဲ ကုခမဳသၚ် မနွံကဵုလညာတ်လပါ်ပၞာန်တအ်ဂှ်လေဝ် ညးတအ် ကၠတ်ပန်ဂစိုတ်မံၚ်ကီုရောၚ် ပရိုၚ်ဘာသာဗၟာတအ် အကြာဏံ ချူဗၟံက်လဝ်နွံရ။ ကုခမဳသၚ် မနွံကဵုလညာတ် ဟွံတုပ်ကဵုဇကု တအ်ဂှ်လေဝ် သ္ဍာံပန်ဂစိုတ် ကၠတ်ဂစိုတ်တဴကီုဂှ် ပိုဲတအ် ဒှ်သတ်မၞိဟ်မဓဇန်လောန်အာနူဗၞတ်ရ။ ပ္ဍဲတွဵုရးကရေၚ်ဍာဲဂှ် ပူဂဵုဟွံ ကေၚ်ဒစဵုဒစး ပစူလပုဟ်တဲပိတၞုၚ်တအ်ဂှ် ဂြိပ်ဒဴလုပ်မံၚ် ပ္ဍဲဗဒိုပ်ညးဒဴပၞာန်ညးတအ်ဟွံဂွံ၊ ထ္ၜးဟိုတ်ညးတၟုတ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် လုပ်ထုဲမံၚ်ဂှ်တုဲ တးပဲါကၠေံ ဟွံကဵုအခေါၚ်၊ ညးမဒဴပၞာန်တအ်ဂှ် ဒဒိုက်မွဲစိုပ်ဒဒိုက်ၜါရ။ ပရိုၚ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲနောဝေမ်ဗာ ၁၂ဂှ်ရ။ လၟုဟ်ဝွံ ပေဲါဗတိုက်လ္ၚဵုဂှ် ဒပ်ပၞာန်အလဵုအသဳတအ်ဟာ၊ အေန်ယူဂျဳတအ်ဟာဂှ် ပါ်ပဲါဟွံဒးအိုတ်ဂှ်တုဲ ဒုၚ်တၠုၚ် ညးတအ်လေဝ် ဒးဒုဟ်၊ ပဲါတးညးတအ်လေဝ် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ် ဒှ်မံၚ်အကာဲအရာသာ်ဂှ်တုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် ဒှ်မံၚ်အဓိပဲါ ပဲါလံက်ကွတ်ဒးလံက်ဂၞၚ်ရောၚ်။
တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲဝွံပၠန် ဘာညးမရှေ်သှေ်ကျာ်ခရေတ်တအ် ပ္ဍဲတိဍာ်ဍုၚ်ချေၚ်တအ်ဂှ် ဗၞတ်ၜိုတ်၂၂ဘာ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ပလီုပလာ်ကၠေံပၠန်ရ။ လအာသာ်ဝွံ ကၠာကၠာတေံ သၞာံမဟွံလအ် ပ္ဍဲတွဵုရးရခေၚ်ဂှ်  သၚ်ရခေၚ်တအ် ဒးဒုၚ်ပတိုန်ဒုဟ် ဆက် ဆောံကဵုပၠန်ဂရးရပ်လွဟ်အေအေတအ်တုဲ ဒးဒုၚ်ရပ်ဂှ်လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ခေတ်ဂှ်ဒှ်ခေတ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ မအုပ်ဓုပ် လဝ်ရောၚ်။ ပြဝမဓဇန်ကြမ်လတူညးဟွံမွဲကဵုဒုဟ်တအ်ဂှ် အလဵုအသဳဗၟာလဵုတိုန်န် ကၠောန်သ္ပမံၚ်ဟဂှ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ် ဘာလ ကျာ် ဗုဒ္ဓဘာသာကီု၊ ဘာလ္ၚောဝ်ကျာ်ညးဘာသာမပ္တံခရေတ်တအ်ကီု ယဝ်ရဆက်စပ်မံၚ်ကဵုကောန်ဂကူတအ်မဂး ဒးဒုၚ်ပ လီုပလာ် အိုတ်ရ။ ညးမဒှ်ဂလာရောဟေန်ဂျာတအ် ဂၠိုၚ်ကဵုစှော်ကိုတ် အာစိုပ်ဒဒိုက် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ်စံၚ်ကွာန်၊ ပလီုကောန်သမ္ဘာ သီုဒးဒုၚ် ထ္ဍေၚ်ပတိတ်နူဍုၚ်ကီုလေဝ် ဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ လုပ်စမံၚ်လပါ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာညးတုဲ ဂြောပ်ဗဒန်တဴဒုဟ်အိုတ်ဏီဂှ်ရံၚ် ကေတ်မ ဂး ကောန်ဍုၚ်ဗၟာတအ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူဗၟာတအ် ဓဇန်လောန်တဲရ။
ရံၚ်ကဵုဥပ္ပတ္တိမကတဵုဒှ်မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲဇေတ်တ်ဂှ်မဂး ကမၠောန်ဍေံမဒှ်လလေၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် အုပ်ဂလီုဂွံလဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ အလဵုအသဳပၞာန်လေဝ် ပလီုပလာ် ဓဇန်ဇြက်ဟီုဟၟဲ၊ ရဲအေန်ယူဂျဳတအ်လေဝ် ပလီုပလာ် ဓဇန်တဲလတူ။ ဂကောံကောန်ဍုၚ်အ ရၚ်တအ်လေဝ် လုပ်စလပါ်ပၞာန်ကီု၊ လပါ်အေန်ယူဂျဳကီု နွံတဴနာနာသာ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ လညာတ်ဂွံပညဳပ ညပ်သွက်ဍုၚ်ကွာန်ဂွံၜိုဟ်သြိုဟ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲဆကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ညိညဟေၚ်နွံတဴဂှ်တုဲ ဍုၚ်ပိုဲ အဃောဂၠံၚ်ကၠေံမံၚ်ရောၚ် ဟီုမာန်ရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော် ညံၚ်ရဴလဂုၚ်တအ်၊ အၚ်ဝတအ်၊ သေတ်ကါၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် အကာဲအရာကြပ်တုပ်မံၚ်ကဵု သဳရဳယျာ ကၠာတေံရ။ လၟုဟ်ဝွံဍုၚ်သဳရိယျာသ္ၚိတ်ဇြမံၚ်ကီုလေဝ် ဆဂးဍုၚ်ပိုဲဂှ် ကြပ်ဂွံမံၚ်ချာမ် ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်ရောၚ်။ ဝါဒပလီုပလာ် နူလ ပါ်အလဵုအသဳပၞာန်ကီု၊ အေန်ယူဂျဳကီု ကၠောန်မံၚ်ပေၚ်ၚ်တအ်ဂှ် ဆလအ် ဂွံဒိုအ်ကၠေံမာန်ဂှ်ရော ယဝ်ရပိုဲသၟာန်ရံၚ်မဂး အခိၚ်ဝွံ ဒှ်အခိၚ်အဃောစိုပ်မံၚ်သဂါဗတံရောၚ် ယဝ်ရဟီုမဂး ဟွံဗၠေတ်ရ။ အနာဂတ်ဂတပြဟ်ဟ်ဝွံ ဂွံခိုဟ်တိုန်ဂှ် စၟဳဟွံညာတ်ရ။ လညာတ်မဓဇန်ကြမ်ကြဂှ် ဒှ်လညာတ်မပၠေၚ်ကၠေံတသိုက်ပိုဲမၞိဟ်တအ်မွဲရောၚ်ဂှ် ဗွဲယျေဘူယျဟီုမာန်ဂှ်တုဲ လညာတ်ဏံ ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲ ရဲဂကောံတအ်ဂှ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ ပရိုၚ်မဆက်စပ်ကဵုပွမဓဇန်ကြမ်ကြတအ်ဂှ် ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်ဗတ်ဘာသာဗၟာ ပ္ဍဲဗဳဗဳဇြဳတအ်၊ ဗဳအိုဝ်အေတအ်ဂှ် ဂတဏံ ဒဵုကဵုဗှ်ဗက်ဟွံမာန်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ 
ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် ဟွံပြေပြံၚ်ခ္ဍၚ် သွဟ်ဍေံမတဝ်အာကဵုၜိုဟ်လလမ်ဍုၚ်ပိုဲ သ္ၚောဲအာခ္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ယူအေန်လေဝ် မူပကဵု ဟွံမာန်၊ အာဇြဳယာန်လေဝ် မူဖန်က်ကဵုဟွံတုဲရ။ အလဵုအသဳပၞာန်ကဵုအေန်ယူဂျဳလေဝ် ဝေၚ်ပြိုၚ်ဓဇန်ညးသကအ်သၟးဂှ်တုဲ လအ် အာခ္ဍၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ဒဒိုက်ဇၞော်ခ္ဍၚ်ရ။ အကြာဏံ ဂကူဝတအ်၊ ဂကူရခေၚ် မတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ် ဒၞာဲအဝဵုအေအေတဴ တအ်ဂှ် ဒဒိုက်အောန်အိုတ် ဟီုကြပ်ဂွံမံၚ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဗွိုၚ်ဇကု ၜိုန်ရဍောတ်ကီုလေဝ် တိဍာ်ဇကုကဵုဇကု အဝဵုအုပ်ဓုပ်ဇကု ကဵုဇကုမဂး ခိုဟ်အိုတ်ရောၚ်ဂှ် ရံၚ်ကဵုဒဒှ်ရဲမတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ်တအ်ဂှ်ကီု၊ ပ္ဍဲတိဍာ်အဝဵုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတဴတအ်ဂှ်ကီုမဂး တီကေတ် မာန်ရ။ သွက်ရဲမတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ်တအ်ဂှ် ဂဥုဲစဵုဒၞာလေဝ် ကလိဂွံမံၚ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်ယဲမဂး ဂွံအာလွဳလွတ်ပ္ဍဲရုၚ်ဂဥုဲဂှ်လေဝ် ခက်ခုဲ အောန်ရ။ သ္ၚိဇကုဍောတ်သွတ် မသိုၚ်ခၞံလဝ်အဆံၚ်ဟွံစိုပ်လဝ်ကဵုဒှ်ကၠာရ ယဝ်ရတိတ်ဗၠးမံၚ်နူဘဲအန္တရာဲၜိုဟ်ဂံက်ဂမ္တဴ၊ ဂဂဳအ ယဴတအ်ဂှ်မဂး ဂွံတိက်မံၚ်ၜိုဟ်ဟ် ဗွဲတသိုက်မာန်ကီုရောၚ်။ ဂွံလဝ်သ္ၚိခိုဟ်ဟ်တုဲ ဒးဗက်အောပ်တိက်မံၚ်ကီု၊ ဒးဂွိၚ်ဖေက် မံၚ်ကဵုညးကၠုၚ်စံၚ်ပလီုပလာ်ကီုမဂး ဟွံကလိဂွံတသိုက်စိုတ်ရ။ ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၀၁၊ ၁၃ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်တဲသွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       အလန်ဒုတိယ

ဥက္ကဌဇၞော်ဂုဏ်တၟေၚ်➲နာဲဟံသာ(ကော်ခဴစ)
အ္စာကၞေဟ်➲ၜိုပ်ဍာဲ 

ယၟုလိက် - ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်
ကၞေဟ်   - ၜိုပ်ဍာဲ
            (ဥက္ကဌဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ- အ္စာနာဲဟံသာ)
အစဳအဇန် - တရဴအအာ
ဂတိုပ်ဒဳဇြောၚ် - ဇဝ်ဝဳနန် (Jaw V Non) 
ကောန်ပျူတာ - ခေတ်လိုက်
သၞာံတက်ပ္တိတ် - 30.1.2022-၁၃၈၃ သၞာံ။
                     ဂိတုပုဟ်(၁၄)စွေက်
တက်ပ္တိတ်အလန် - ဒုတိယ
လၟိဟ်အုပ် - ၁၀၀၀၀အုပ်
ညးတၠဒါန် - မဒါန်ကောန်ဂကူမန်

       ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် 

       ဂလာန်ညးဇန်လိက် 
                      
လိက်အုပ်ဍောတ် “ ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ” ဝွံ ရန်ကဵုသၟတ်မန် အဝဲမံၚ်ဘာအဝဲဇူဘာတၟိတၟိတအ် သွက်ဂွံတီအာ ပရေၚ်ဂကူ၊ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ပၞာန်၊ ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်၊ ပရေၚ်ပညာ ကေုာံ ပရေၚ်မန် ပ္ဍဲအဝၚ်တိက်တအ် 
ၜိုတ်ဒးရးပြဟ်ဟ်မာန်တုဲ ဂလာန်တၚ်ဏှ်နွံကဵုရှ်သာတအ်ဂှ် ၜိုတ်ကပှ်ဂၠာဲ ချပ်ဗစာဂွံ ချူဇန်တက်ပ္တိတ်ဏာရ။  ဂလာန်တအ်ဏံဂှ် တိတ်ကၠုၚ်နူက္ဍဟ် ညးဇန်လိက်ဖအိုတ် ဟွံသေၚ်၊ ဂလာန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် နွံပ္ဍဲလိက်ဂွံကေၚ်ဗှ်တၚ် နၚ် ဇကုစှ်ေစိုတ် ဒုၚ်တဲ မာန် ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုကုဂကူမန်ဟေၚ် ရုဲစှ် ချူပြေၚ်တက် ပ္တိတ်ဏာရောၚ်။ 
   သၟတ်မန်ညးဂွံဗှ် ဂွံတီကေတ်ဂလာန်တအ်ဏံ အနာဂတ်ဂတတေံ ကဵုဂွံဒှ်ညးဆာန်ဂကူမန် ညးကၠောန်ပရေၚ်ဂကူမန် ညးအာက္ဍိုပ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူမန်မာန်ညိ။
                      ✍ၜိုပ်ဍာဲ✍
                  (၁)
            ပရေၚ်ဂကူ 
၁။ ဂကူမွဲမွဲဟီုဂှ် ဂကောံမၞိဟ် မံၚ်စံၚ်တန်တဴကၠုၚ်လဝ်မွဲစွံလအ်လ ကဵုသၞာံအခါ (လ္ၚီသၞာံ -ဠက်သၞာံ) အရေဝ် -လိက် - ယေန်သၞာၚ်အခိုက် ကၞာတုပ်၊ ကံကုသဵုဆက်စပ် (အခေါၚ်အရာ သၠဲလး/ဍန်ဂြက်တုပ်) တအ်ဂှ် ဒှ်မွဲဂကူရ။ 

၂။ ဇုဇဗဴလပိုဲနူကၠာကၠာတေံဂှ် ဟိုတ်နူညးတအ် ဟိုတ်နူမံၚ်စံၚ်တန်တဴကၠုၚ်မွဲစွံ လအ်လကဵုအခိၚ်တုဲ အရေဝ် - လိက် - ယေန်သၞာၚ် အခိုက်ကၞာပိုဲ ဂွံတုပ်မံၚ်ရောၚ်။
    
     - ဇုဇဗဴလပိုဲတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူမဗဳဇ (ဆီဇာတိ) ဆက်စပ်မံၚ်ညးသ္ကံတုဲ ရုပ်သာ်ပိုဲ မပ္တံ 
အရံၚ်စၞာံ၊ အရံၚ်သော်၊ အရံၚ်မတ်၊ ဗီုပြၚ်ဇကုဇကောဝ်ပိုဲ ဂွံတုပ် (ဝါ) ကြပ်တုပ်မံၚ်ရောၚ်။

  - ဒၟာနူဏံဟေၚ် ဂကူမသဆက်စပ်မံၚ်ရဂှ် ပိုဲတီ၊ ပိုက်တံဂၠာဲရိုဟ်မ္ဂး ဂကူမန်တအ်ဂှ် ဒှ်မသ ကောဒေံ ကြပ်ပ် (ဝါ) သ္ၚောဲသ္ၚောဲဖအိုတ်ရရောၚ်။ 

၃။ ကောဒေံဂှ် ဒှ်မသကြပ်ပ် ဂကူဂှ် ဒှ်မသသ္ၚောဲသ္ၚောဲ ဗီုဆာန်ကောဒေံဂှ် ဆာန်ဂကူကီုမ္ဂး မန်ပိုဲမုက်မတ် ယးတၟးဂကူပိုဲဗၠးၜးရောၚ်။
              (၂)
၄။ ဂကူမၞးဒှ်မံၚ်ဍိက်မ္ဂး မၞးကီု ကောဒေံမၞးကီု ဒှ်ဗက်ဍိက် ဒးဒုၚ်ဇိက်ဖအိုတ်ရ။ ဂကူမၞးဗၠးၜးမ္ဂး မၞးကီု ကောဒေံမၞးကီု ဗၠးၜးသၠဲလးဇၞော်မောဝ် ဖအိုတ်ရောၚ်။  

၅။ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက် ဒှ်မံၚ်ဒဒိုက်ဂှ်ဟွံရံၚ်၊ ရံၚ် သွက်ဇကုတုဲ ပဲါဒဴအာဌာန်တၞဟ်ဟ်ဂှ် ဒှ်ညး ဒှ်ဂြိပ်ဒဴ မာန်ဗက်စရ။ 

၆။ ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဒေသဇကု ဇကုဟွံမံၚ် ရန်ကဵုသြန်တုဲ အာထောံဌာန်တၞဟ်မ္ဂး ဂကူညးတၞဟ် လုပ်ကၠုၚ်ဗပေၚ်ဒၞာဲရောၚ်။ ဒှ်သာ်ဂှ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဇကု ဒှ်အာဌာန်ညးတၞဟ်ရောၚ်။ 

၇။ မန်တအ်အာဍုၚ်သ္အာၚ် ဂၠာဲသြန်ဂှ် ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုပူဂဵုရဂၠိုၚ် ဍုၚ်ကွာန်မန် ဒှ်အာဍုၚ်ကွာန်ဂကူညးတၞဟ်ဂှ် ဂွံကလေၚ် ပလေဝ်ဟွံလောဲ လေၚ်ဆောံသွက် ဂကူဇၞော်ဇၞော် ဒဵုကဵုဂကူကၠေံကၠက် ဒှ်မာန်ရောၚ်။

၈။ ဂကူတုပ်မ္ဂး ဒးရီုဗၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်ရောၚ်။ဂကူကြုက်၊ ဂကူဂလာ၊ (မူသလေမ်)တအ် ရီုဗၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်ခိုဟ်တုဲ  ဂကူဍေံတအ် ဇၞော်မောဝ်ပြာကတ်ရောၚ်။ 

၉။ မၞိဟ်ဂကူတုပ်တအ်ဂှ် ကံကုသဵုဆက်စပ်မံၚ် ညးသ္ကအ်ရောၚ်တုဲ ဒးညဳသာညးသ္ကအ် ဒးရီုဗၚ်ညးသ္ကအ်။ 
ဟွံညဳသာ ဟွံရံၚ်စံၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်မ္ဂး ညးလေဝ်ဒှ်ဒဒိုက် အဲလေဝ်ဒှ်ဒဒိုက် တၞီဗၠိုက်အာ အလုံဂကူရောၚ်။  
                  (၃)
၁၀။ ကၠဵုတအ်ဂှ် ဟွံဝိုတ်တၠ၊ မၞိဟ်ဝိုတ်မံၚ်မသ ဂကူတအ်ဂှ် ပရေံစိုပ်ကဆံၚ်လဵု ချပ်ဗ္စာညိ။

၁၁။ ပြံၚ်အာမံၚ် ဍုၚ်ညးတၞဟ် ဌာန်ညးတၞဟ်မ္ဂး ဒးဗက်မံၚ် အခိုက်ညးတၞဟ်ရောၚ်တုဲ လက်သဏ်ဂကူဇကု ဗၠိုက်တၞီအာရ၊ ကၞောတ်တဲ (စိုပ်အဆက်ကောန် အဆက်စဴ) ဒှ်အာ ဂကူညးတၞဟ်တွဵုရ။

၁၂။ ဘဝဍိက်ဂှ် ပါဲဒဴကေတ်ဟွံဗၠး၊ အာမံၚ်ဍုၚ်ညး ဒးမံၚ်သၟဝ်တဲဂကူညးရ၊ ကုသဵုခိုဟ်မ္ဂး ဘဝဍိက်ကဆံၚ်သၠုၚ်ညိဟေၚ် ဒှ်မာန်ရောၚ်။သ္ဂောံဗၠးတိတ် နူဘဝဍိက်မာန် ဌာန်ဒေသ ဂကူဇကုဂှ် သ္ပသ္ဇိုၚ်တုဲ ဒးလွဳဒြဟတ် ဒးဒက်ပတန်အာရောၚ်။

၁၃။ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက် ဒှ်မံၚ်ဒဒိုက်ဂှ် ဟွံရံၚ်၊ ရံၚ်ကဵုဖဵုဂုဏ်ဇကုတုဲ ကၠောန်မံၚ်သွက် ညးဍဵုဍိက်ဂကူဇကုဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ကၠက်ဂကူ ဒှ်မၞိဟ်ဂကူတဝ်မုဲဟွံသေၚ်ဟာ?။

၁၄။ ပိုဲဒးဒုၚ်ဒှ်မံၚ်ဍိက်ဂှ် ဟိုတ်နူကဵုကံကုသဵုဘဝအတိက်ဟွံသေၚ်၊ ဟိုတ်နူကဵု ပိုဲဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်တုဲ ညးတၞဟ်ဂွံသ္ပဂွံအုပ်ဓလီုမံၚ်ရောၚ်။
                 (၄)
၁၅။ ဂကူဟွံမိက်ဒုၚ် သ္ပဍိက်ညးတၞဟ်တအ်ဂှ် ညးတၞဟ်လေဝ် ဟွံမိက်သ္ပဍိက်ရ၊ ဟိုတ်ဍေံဂှ် ဖဵု ဂုဏ်ညးဟွံမွဲ သီုဒှ်အန္တယ်ကုညးမာန်တုဲ ညးဟွံမိက်သ္ပရောၚ်။

၁၆။ ကံကုသဵုဂကူမွဲမွဲဂှ် နွံလ္တူပရေၚ်လွဳပရာ ကေုာံ ပရေၚ်ညဳသာပ္ဍဲဂကူဂှ်ရ။

၁၇။ ဂကူဟွံမွဲကုဍုၚ် စရာဲဂွံဇၞော်သၠုၚ်ပြာကတ် ဗီုညးတၞဟ်ဒှ်ဟွံမာန်။ 

    - ဂကူဟွံမွဲကုအခေါၚ်ပရေၚ်ဂကူဇကုဇကုဖန် သ္ဂောံ တန်ကြန်အာဍာ်ဇမၠိၚ် ဒှ်ဟွံမာန်။
 
    - ဂကူဟွံမွဲကုဒပ်ပၞာန် ညးသ္ပမာန်ဍဵုဍိုက် ဒးဗၠိုက်တၞီအာ ပြဟ်ဟ်ရောၚ်။

၁၈။ လ္ၚတ်ဝၚ်ဂကူ သွက်ဂွံကြီုကြဴမံၚ်ဟွံသေၚ်၊လ္ၚတ်ဝၚ်ဂကူ သွက်ဂွံတီ အာဲကၟာဲဟေၚ်၊ တီအာဲကၟာဲတုဲ ညံၚ်သ္ဂောံစိုပ်တဲဂကူဇကု ဒးပြုပြေၚ်။

၁၉။ အရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲ လိက်ပတ်ဘာသာမွဲမွဲဂှ် ဟွံဒှ်အထက်အပၚ်ကု ပရေၚ်ဂယိုၚ်လမျီုမ္ဂး မၞိဟ်တအ်ဟွံစွံ ၚုဟ်မး ဟွံမိက်ကတ်ဗတောန် စကာအောန်ကၠုၚ်တုဲ အရေဝ်၊လိက်ပတ်၊ ဘာသာ ဗၠိုက်တၞီစှ်ေအာတွဵုရ။ 
                    (၅)
   ညးမဂွံလဝ်အဝဵုတအ် တီလဝ်ဒဒှ်ဏံတုဲ ကၟာတ် ဒၞာလဝ်၊ အရေဝ်၊ လိက်ပတ် ဂကူကောန်
ဍုၚ်အရၚ်တအ် ညံၚ်ဟွံဂွံစကာ အပ္ဍဲရုၚ် အပ္ဍဲသၞောဝ်တအ်ဂှ် သွက်ဂွံၚိတ်ကလက်ဂကူ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ်။ 

၂၀။ လ္ၚဴမွဲမဟွံဒှ်ကၠေၚ်၊ ပလေၚ်မွဲမဟွံဒှ်ကွာၚ် ဟီု ကၠာလေဝ် ဂကူတၞဟ်မွဲ စိုပ်ကၠုၚ်ကွာန်ဇကု ဍေံဟွံဟီုအရေဝ်ဇကု ဇကုမၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဗက်ဟီု မံၚ်အရေဝ်ဍေံဂှ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူဇကု ဟွံသဝ်အာနူဍေံဟာ။

၂၁။ မၞိဟ်ကၠုၚ်ပၠံၚ်တိဍာ်ဂကူဇကု ၚိတ်ကလက်ဂကူ ဇကုဂှ်စွံစိုတ်သၠဲသၠဲဒုၚ်လဝ်တဲမ္ဂး မၞးဂှ် မၞိဟ်ဆာန်ဂကူဟွံသေၚ် ဒှ်မၞိဟ်ဒုၚ်စကာသၞ ဗပေၚ်ပၟိက်သၞ ဒှ်မၞိဟ်ကလက်ဂကူ ဇကုကီုရ။

၂၂။ ဂကူမွဲမွဲ မိက်ဂွံဒက်ပ္တန်ကၟိန်ဍုၚ်ဗၠးၜး သွက်ဂကူ ဇကုမ္ဂး မ္ၚးနူဌာန်ဒတန် ဇုဇဗဴလဂကူဇကုတုဲ
ဒၞာဲဒေသတၞဟ် ဒက်ပ္တန်ဟွံလောဲရ။
 
၂၃။ ပ္ဍဲလိုက်ဏံ ဒြပ်ရတ်ၚုဟ်မးဇၞော်နူကၟိန်ဍုၚ်ဗၠးၜးဂှ် ဟွံမွဲရ။ ဟိုတ်နူၚုဟ်မးဇၞော်ဂၠိုၚ်ဟေၚ် မၞိဟ်တအ် ဒုၚ်သၠာဲမံၚ်ကုဆီပဠက် လမျီု ဗွဲမဂၠိုၚ် ရောၚ်။

၂၄။ ဆာန်ဂကူမန်ဍာံမ္ဂး မဇဂကူမန်ညံၚ်ဟွံဂွံကၠေံကၠက်အာဂှ် ဒးထိၚ်ဒဝ်အာရောၚ်။မဇဂကူမန် ညံၚ်ဟွံဂွံကၠေံကၠက် ပရေၚ်ဘဝဂကူမန် မန်ဒးဖန်ဖက်ကေတ်တ်ရောၚ်။ မဇဂကူမန် ညံၚ်ဂွံတန်ကြန် ဍုၚ်မန်ဗၠးၜးပိုဲ ဒးပ္တန်ရောၚ်။

၂၅။ မိက်ဂွံတီအာဲ ဒးဂၠာဲရၚ်ဝၚ်အတိက်၊ ဝၚ်အတိက်ဟွံရံၚ် ဆီပြံၚ်ဒှ်ဍိက်။(ကျာ်ဇၞော်ဘာဒေါဝ် ကွာန်တံၚ်ပရၚ်)

၂၆။ မိက်ဂွံကဵုဂကူဗၠးၜးမ္ဂး အလုံဂကူမန်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ညံၚ်သ္ဂောံသၠုၚ်၊ ညံၚ်သ္ဂောံမြဟ်မြဴကၠုၚ်ဂှ် ဒးကၠောန်ကၠာအိုတ်ရောၚ်။စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူသၠုၚ် မံၚ် ဟေၚ်ဒုၚ်ဒဒိုက်၊ ဒုၚ်ဂိ၊ ဒုၚ်ကဵုမာန် စိုတ်ဓါတ် ဆာန်ဂကူ မြဟ်မြဴဟေၚ် ဒုၚ်ထံၚ် ဒုၚ်ချိုတ် သွက်ဂကူမာန်ရောၚ်။

၂၇။ မၞိဟ်ကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူတအ်ဂှ် ၜိုန်ယောၚ်ယာနွံကၠာလေဝ် ဆဵုဂဗဂၠိုၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ကၠောန်ဒး အံၚ်ဇၞး မာန်မံၚ်ရောၚ်။မၞိဟ်ဟီုကေတ်သၟးသၟးတအ်ဂှ် အခိၚ်လဵုလေဝ် အံၚ်ဇၞးမာန်ဟွံသေၚ်၊ဟိုတ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်ဗီုလဵု ဒးထိုၚ်သးထေက် သ္ၚဳဂၠိပ်ညိ။

၂၈။ မၞိဟ်မွဲမွဲ ပူဂဵုဆာန်ဂကူဟွံသေၚ်၊ ကလၚ်အရေဝ်ညးသၟး ဟွံတီ၊ ဒးရံၚ်လ္တူ ကမၠောန် ပွညးတအ်ရောၚ်။ 

၂၉။ ဒုၚ်ယၟုကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ဂးတုဲ ရေက်ကးပ္တိတ်မံၚ်ပရဲ လ္တူကမၠောန်ဂကူမ္ဂး ပရေံနူ ဟွံကၠောန်ပရေၚ်ဂကူဏီ။
   
၃၀။ ဘဝဂတမုဒှ်ဂှ် ညးလဵုလေဝ်တီချိုတ်ပၠိုတ် ဟွံသေၚ်၊ ကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်ဍုၚ်
ပရေၚ်ညးဂမၠိုၚ် ညံၚ်စိုပ်တရဴမ္ဂး မၞိဟ်ချိုတ်အာလေဝ် ဝၚ်ခိုဟ်မွဲ ဂွံဒုၚ်စချိုတ်ပၠိုတ်အာရောၚ်။ 

၃၁။ ဂၠာဲဒြပ်ရန်သွက်ကောန် ဗတောန်ကွတ် ရန်သွက်ဇကုဖဵု ညးဂမၠိုၚ်ဟွံဒှ်မ္ဂး ညးမွဲဟွံထိုၚ်သးဝၚ်ခိုဟ်ဟွံၜက်သှ်ေရ။

၃၂။ မၞိဟ်မွဲမွဲ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူၜိုတ်လဵုနွံဂှ် မိက်ဂွံတီမ္ဂး ၜိုတ်လဵုညးဒုၚ်ဂိ ဒုၚ်အိုတ် ဒုၚ်ကၠောန်မံၚ် သွက်ဂကူဂှ် ရံၚ်ညိ၊ လ္တူအရေဝ်ညးသၟး သ္ပသ္ဂုတ်သွာတ်ညိ။

၃၃။ ဆာန်ကၠအ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ဒၞးဒပ်၊ ဆာန်ဒြပ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ပရေၚ်ဂီုကၠီု ဆာန်ဂကူဆာန်ဍုၚ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ဒပ်ပၞာန် ရောၚ်။

၃၄။ ဂကူမွဲမွဲ ဂွံဇၞော်မောဝ်တဴတက်ပြာကတ်မံၚ်ဂှ် ချိုတ်တုပ်ဂျိုၚ်တုပ် ဝါတ်တုပ်သိုက်တုပ် ညဳညဳသာသာ ရုန်ဂစာန်ထတ်ထပါ်ကၠုၚ် အခက်အခုဲနာနာ၊ တဝ်စၞေဟ်သၞနာနာမွဲစွံ လအ်ကဵုသၞာံအခါရောၚ်၊ အခိုက်ဏံ လီုလာ်ယောၚ်ယာအာမ္ဂး ဒှ်ဍိက်ညးတၞဟ်ရ။ 

၃၅။ မၞိဟ်ဟွံတီဂုဏ်မိမ ဂုဏ်အစာ ဂုဏ်ဂကူတအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဟွံတီဂုဏ်ညးတၞဟ် ဒှ်မၞိဟ်သစ္စဟွံမွဲတုဲ ပရေံနူသတ်တိစ္ဆာန်ဏီရ။
                        (၈)

၃၆။ ကြက်ဂကူဂှ် အရေဝ်၊ ကြက်အရေဝ်ဂှ် လိက်ပတ် ဆာန်ဂကူဇကုမ္ဂး ထိၚ်ဒဝ်အရေဝ် လိက်ပတ်ဂကူဇကုအိုတ်ညိ။

၃၇။ သ္ဂောံထိၚ်ဒဝ်အာအရေဝ်ဂကူဇကုမာန်
မန်ကုမန် ဟီုအရေဝ်မန်အိုတ်ညိ၊ဟီုအရေဝ်မန်မ္ဂး အရေဝ်ညးတၞဟ် လ္ပကဵုပြံက်နှဴ၊ ပြံက်နှဴမံၚ်အရေဝ်ညးတၞဟ်မ္ဂး အရေဝ်ဂကူဇကုဂှ် ကၠာဲအာတုဲ လအ်မ္ဂး ကၠေံကၠက် အာရောၚ်။

၃၈။ ဂကူမန်ကောန်ဗုဒ္ဓသာသာတအ် ဗီုစိုတ်ဓါတ်ပ္ဍဲအရာကဵုဒါန်သ္ပကုသဵုဂှ် ယဝ်ထံက်ပၚ် ပ္ဍဲပရေၚ်ကမၠောန်ဂကူကီုမ္ဂး ဂကူပိုဲဇၞော်မောဝ် တဴတက်တိုန်ပြဟ်ဟ် ဗွဲစၟတ်ရောၚ်။

၃၉။ မၞိဟ်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ၜိုတ်လဵုဇြိုဟ်နက်ရောဂှ် အခါဆဵုဂဗကြေပ်ဂြတ်ဟေၚ် တီကေတ်မာန်ရ။ အခါကြေပ်ဂြတ် ဝေၚ်ပဲါ၊ အခိၚ်သၠဲလးမ္ဂး လုပ်ဗဒဲါ၊ ကြပ်ကၠုၚ်ပေဲါအံၚ်ဇၞးမ္ဂး ပၠံၚ်ဒၞာဲ ပွသာ်ဏံဂှ် ပွရဲဗက်သာတအ်ရောၚ်။

၄၀။ ဂွံမံၚ်ပ္ဍဲတိဇကု သ္ၚိဇကုဂှ် ၜိုန်ဝါတ်ဒိုက်ကၠာလေဝ် သိက္ခာနွံဂၠိုၚ်နူ ဒးမံၚ်ပ္ဍဲတိညးတၞဟ် သ္ၚိညးတၞဟ်ဏီ၊ ပ္ဍဲသ္ၚိဇကု ဒးစပုၚ်ၜိုတ်လေဝ် ခိုဟ်နူဒးအာတ်စ ပ္ဍဲသ္ၚိညးတၞဟ်ဏီရ။

၄၁။ ဂကူမန်တအ် ၜိုတ်လဵုဝါတ်တ် စိုတ်ဓါတ်ဂွိၚ်ဖေက်ဂကူ ကၠက်နွံမံၚ်မ္ဂး ပရေၚ်ဗၠးၜးဂကူဂှ် ကၠောန်ဂွံမံၚ်ဏီ။ဂကူမန်တအ် ၜိုတ်လဵုလောဲလောဲ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ဟွံမွဲရမ္ဂး ပရေၚ်ဗၠးၜးဂကူဂှ် ကၠောန်ဟွံလောဲရ။

၄၂။ ဟိုတ်နူစိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူထတ် ကၠောန်သွက်ဂကူတုဲ ဒးဒုၚ်ချိုတ်အာဂှ် လ္ပဂွိၚ်လ္ပဖေက်စိုတ်လ္ပလီု ချိုတ်ဂှ်ညးလဵုမွဲပါဲဟွံဗၠး၊ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက်ဖိုဟ် ဇကုတိက်မံၚ်မိပ်မံၚ်တုဲ ဒးချိုတ်အာဂှ် ထေက်ကဵု ဒးဂွကဵုညးဂမၠိုၚ်။
 
၄၃။ မၞိဟ်မွဲမွဲ အယုက်ၜိုတ်လဵုဂၠိၚ်ၚ် ပိုန်ဒြပ်ၜိုတ်လဵုသၠဲသၠဲ နွံမံၚ်ပ္ဍဲဘဝဍိက်မ္ဂး ဝၚ်လျးတၟးမာန်ဟွံသေၚ်၊ ၜိုန်ဒှ်သၟိၚ်မွဲမွဲဒၞာဲ ၜိုန်ဝၚ်နာဲဒယှ်လေဝ် ဒှ်ဍိက်ကဆံၚ်သၠုၚ်၊ ဍိက် ဒယှ်မွဲဟေၚ်တုဲ သိက္ခာဟွံမွဲရ။ 

၄၄။ ဝၚ်ဂှ်ညးဇၞးတအ်ဟေၚ် အခေါၚ်ချူခၞံဂၠိုၚ်တုဲ ညးဂမၠိုၚ်စိုတ်လုပ်စရ။

၄၅။ ဟီုကြီုမံၚ်ဝၚ်အတိက် ဇကုဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်ဂှ် ဂွကဵုလေပ်ညိ။
        
၄၆။ ကူချပ်ရံၚ်အးအး မၞိဟ်ဟွံဂွံဒုၚ်စလဝ် အာဲကၟာဲဂကူ နွံမံၚ်ကီုရဟာ၊ ဒုၚ်စလဝ်အာဲကၟာဲဂကူတုဲ ဟွံတီဂုဏ်ဂကူ ဟွံကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ  ဟွံရီုဗၚ်ဂကူမ္ဂး ဒှ်မၞိဟ်ဟွံတီတာလျိုၚ် ဒှ်ပွမၞိဟ် အရိုၚ်တအ်ရောၚ်။
                   (၁၀)
 ၄၇။ မၞိဟ်ကၠာတေံကၠောန်ဗဒှ်ကၠုၚ်လဝ်ဂှ် မၞိဟ်တ္ၚဲဏံ ဒုၚ်စသိုၚ်၊ မၞိဟ်တ္ၚဲဏံကၠောန်ဗဒှ်လဝ်တအ်ဂှ် မၞိဟ်တ္ၚဲယးတေံဒုၚ်စသိုၚ်ရ။ လၟေၚ်ဓမ္မတာဏံဂှ် တီကၠိုဟ်တုဲ သွက်မဇဂကူပိုဲ တ္ၚဲယးတေံ သ္ဂောံဒုၚ်စသိုၚ်ခိုဟ်ဟ်မာန် ပိုဲဒးဂစာန်ကၠောန် ကဵုရောၚ်ဂှ် ဒှ်တာလျိုၚ်ပရေၚ်မၞိဟ်ရ။

၄၈။ မၞိဟ်တုပ်ပ် ပိုဲဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်ဂကူတၞဟ်မ္ဂး ၚုဟ်မးဂကူပိုဲပၠိုတ် ဝၚ်ဂကူပိုဲ ကၠေံအိုတ်အာရောၚ်။ 

၄၉။ တၠအဝဵုတအ်ဂှ် ထ္ၜးဟိုတ်ကဵုစဵုဒၞာဖဵုဂုဏ်ဂကူတုဲ ရပ်လဝ်အဝဵုသၟးရ၊ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အခါသရုပ်ဇာတ်မ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုကုဂကူဂှ် အောန်အာနူအန္တယ်ကုဂကူ သာ်ဂှ်သၟး ဂွံဆဵုကၠုၚ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၆၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ပရေၚ်မန်ပ္ဍဲဝၚ်အတိက်   ပရေၚ်တဲသွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       ပရေၚ်မန်ပ္ဍဲဝၚ်အတိက်

၁။ လ္ၚတ်ဝၚ်တမၠာ အာသ္ဂောံတီဂၠံၚ်
     ဆီဒၞာဲမန်ခံၚ်    လံၚ်ဗပေၚ်ကဵုဇြဟတ်
     လ္ၚတ်ဒၞာဲမန်သဝ်  ဗဝ်ဗပေၚ်ပလေဝ်ဒး။
     မိက်ဂွံဗၠးၜး        ဒးကၠးဝၚ်အတိက်
     ဟွံတီဝၚ်အတိက် ဆီပြံၚ်ဒှ်ဍိက်မာန်။

၂။ ဂကူမန်ပိုဲဂှ် ကၠုၚ်နူမဇမန်ဂေါလွာ် ဂကောံဂကူမန်ခမာရ။ ဒေသမူလမန်ခမာတအ်ဂှ် ကုန်ဒဵုမန်ဂေါလဳယျာ လပါ်သၟဝ်ကျာ ကန္တာရဗတဳ (ဂၚ်ဗတဳ) ဂေါဗဳရ။

၃။ ဒၞာဲတေံဝွံ ဟိုတ်နူဥတုရာသဳဟွံခိုဟ်တုဲ ဆုဲပြံၚ်စှ်ေမံၚ် ပ္ဍဲဗလးပရၚ်ဝဳယာန်ဇြဳကျာန်န် (ပ္ဍဲဍုၚ်ကြုက်လပါ်ဗၟံက်) ဂှ် သၞာံ ဗွဲမလအ်လ ကၠောန်ကၠုၚ်ဝါဗ္ၚတဵုသြောံရ၊ မန်ခမာတအ် သြောံသ္ၚုဇွောံမသၠဲလးမံၚ်ဂှ် ဂကူတၞဟ်ကၠုၚ်ပၠံၚ်ၜးဂၠိုၚ်ကဵုဝါ ဂၠိုၚ်ကဵုသၞာံတုဲ နူဂှ်ထပ်ဆုဲပြံၚ်ကၠုၚ် လပါ်ပလိုတ်သၠုၚ်ကျာ (နေရတိ) မွဲက္ဍိုပ်တုဲမွဲက္ဍိုပ်ရ၊ ဟိုတ်နူဂှ် ပြးအာညးသကအ်တုဲ လအ်ညိဒှ်အာဂကူတၞဟ်ခြာရ။

၄။ ဂကူမွဲကရောံ လုပ်ဂကောံဂကူမန်ခမာတအ်ဂှ် ဗဳယေက်နာမ်၊ ခမာ (ခမေန်)၊ မန်၊ ပလံၚ်(တအၚ်)၊ ဝ(လဝ)၊ မုန္ဒ (ဍုၚ်အိန္ဒိယသၠုၚ်ကျာ)၊သာန်တာ၊ (ဍုၚ်အိန္ဒိယ/ ဗေန်ဂလာဒက်)၊ ခါဇြဳ (ဍုၚ်အိန္ဒိယ တွဵုရးဍုၚ်အာသာံ) တအ်ရ။

၅။ ဂကူမန်တအ်ဂှ် နူအခိၚ်ၜိုတ် (BC-၂၀၀၀) တေံ ဆုဲပြံၚ်တိတ်နူဒေသပြၚ်ၜဳယာန်ဇြဳကျာန်တုဲ စှ်ေအာလပါ်ဒိုဟ်နေရတိ (ပလိုတ်သၠုၚ်ကျာ) ဖျေံသဇိုၚ်ပ္ဍဲဒေသ (ခါလၟုဟ်ကော်) ကၟိန်ဍုၚ်သေံဒကုတ်သၠုၚ်ကျာ ကေုာံ ကၟိန်ဍုၚ် မန်ဗၟာ ဒကုတ်သၠုၚ်ကျာကျာတအ်ရ။ 

၆။ အခိၚ်ၜိုတ် (BC-၁၀၀၀) ဂှ် မန်တအ် ဒက်ပ္တန်ကၠုၚ် ဍုၚ်သုဓမ္မဝတဳ ပ္ဍဲဒၞာဲတမ်ဒဵုကေလာသ ခါလၟုဟ်နွံသၟဝ်ကျာ ဍုၚ်သဓီုၜိုတ်(၃၀)တိုၚ်၊ ပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ၜဳလၚ်၊ တွဵုရးဍုၚ်မန်ရ၊ ဍုၚ်ဝွံ သၟိၚ်မန် (၂၄) အဆက်သ္ပကၠုၚ်သၟိၚ် ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ်ရ၊ ကြဴဏံပြံၚ်သၠာဲယၟုဍုၚ် သုဘိန္နနာဂရတုဲ ဆက်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၟိၚ် (၃) အဆက်ပၠန်ရ။

၇။ နူဍုၚ်သုဘိန္နနာဂရဂှ် ပြံၚ်ဆုဲအာပတန်ဍုၚ် ရာဇာဌာနဳ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ဒၞာဲဍုၚ်သဓီုလၟုဟ်တုဲ အဆက်သၟိၚ် ဥမဵု (၅) အဆက် အဆက်သၟိၚ်သဳဟသုဓမ္မရာဇာ (၅၇)အဆက်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ။ ကြဴအိုတ် လက်ထက်သၟိၚ်မနဟဝ် သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၆၀၁) ခရေတ် (၁၀၅၇)ဍုၚ် (၄၁၉)ဂိတုဇှ်ေ(၁၁)မံက်ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ပလီုသီုရပ်ဏာသၟိၚ်မနုဟဝ် ကေတ်ဏာဂြပ်ရတ် သီုပိဋကတ်တအ်ရ။ ခေတ်တေံယၟုဍုၚ်ရာဇာဌာနဳဂှ် ဒှ်မံၚ် ယၟုကၟိန်ဍုၚ်ရ)

၈။ ပ္ဍဲရးလ္ဂုၚ် ပွိုၚ်ဍုၚ်ကျိုက်တာန် ဒၞာဲကွာန်ပါဒဇၞော်လၟုဟ်ဂှ် ပ္ဍဲမဟာသက္ကရာဇ်(၉၈)တေံ ကောန်ဨကရာဇ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘိမ္မိ မနွံယၟု တိဿဘောဂသေန အာပတန်လဝ်ဍုၚ်ပါဒတုဲ အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၟိၚ်(၃၄)အဆက် ပွိုၚ်ကာလၜိုတ်(၈၀၀)သၞာံရ။

၉။ ပ္ဍဲဒၞာဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်လေဝ် သၟိၚ်ဥက္ကလာပ ပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ် တြိဂုမ္ဗတုဲ သၟိၚ်ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ် (၃၂) အဆက်ရ။

၁၀။ သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၁၁၆)၊ ခရေတ် (၅၇၃)ဂှ် အဆက်သၟိၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏမ္မိ သမလ၊ ဝိမလ ကောဒေံၜါသ္ပက္ဍိုပ်တုဲ အာပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ် ဟံသာဝတဳရ။ သၟိၚ်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ် (၁၇) ဒတောဝ်၊ စိုပ်လက်ထက်သၟိၚ်တိဿသက္ကရာဇ်သာသနာ ('၁၄၈၇)၊ ခရေတ် (၁၀၄၃)ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာနူဍုၚ် ဗကာံအာဗ္တိုက်ပလီုထောံရ။

၁၁။ ဂကူမန်ကု ဂကူခမာတအ် ပံၚ်တုဲ ပ္ဍဲကာလသက္ကရာဇ်ခရေတ် AD- မွဲဗွဝ်ကၠံသၞာံ  ဒဵု (၆) ဗွဝ်ကၠံသၞာံဂှ် ပ္တန်ကၠုၚ်လဝ်ဍုၚ်ဇၞော်သၠဲ (အေမ်ပါရာ) မနွံယၟု ဖူနာံရ။ ပ္ဍဲ (၆) ဗွဝ်ကၠံသၞာံဂှ် မန်ကုခမာပြးအာတုဲ မန်တအ်ဒက်ပ္တန်ကၠုၚ် ကၟိန်ဍုၚ်ဒွါရဝတဳ ဒဵုစိုပ် (၁၁) ဗွဝ်ကၠံသၞာံ (သၞာံ-၁၀၂၂) သ္ပလဝ်သဇိုၚ်အပ္ဍဲဒေသကၟိန်ဍုၚ်သေံ ဒကုတ်သၠုၚ်ကျာလၟုဟ်ဏံရ။ ကၟိန်ဍုၚ်ဒွါရဝတဳဂှ် သၟိၚ်ခမာသူရိယဝါရမာန် ပဌမကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ ဒးလီုအာရ။

၁၂။ သက္ကရာဇ်ခရေတ် (AD-၆၆၃) (၇-ဗွဝ်ကၠံသၞာံ) ဂှ် ဨကရာဇ်ဗြဴ စာဓမ္မဒေဝဳ စပ္တန်ကၠုၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မန် ဟရိပုဥ္ဇ(ဒၞာဲဍုၚ်လာံဖုန် လၟုဟ်နွံသၠုၚ်ကျာ ဍုၚ်ဇျှၚ်မာဲၜိုတ် ၃၀ ဂဳလဵုမဳတာ)ဂှ်တုဲ သၟိၚ်မန်တအ် ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ် (၄၉) ဒတောဝ်ရ၊ စိုပ်အခိၚ်သၟိၚ်မန် ဗညာယိဗအုပ်ဓုပ်လဝ်ပ္ဍဲ (၁၃)ဗွဝ်ကၠံသၞာံ (AD-၁၂၉၃)ဂှ် သၟိၚ်သေံမၚ်ရာဲကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ ဒးလီုအာရ။

၁၃။ အခိၚ်ကၟိန်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ၊ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ၊ ဒွါရဝတဳ၊ ဟရိပုဥ္ဇ တအ်တန်မံၚ်တေံဂှ် ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကုမွဲ ဆက်တဲကၠောံဍ ရီုဗၚ်ကၠုၚ်ညးသ္ကအ်နွံရ။

၁၄။ ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ဒှ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ရာဇဌာနဳ ကၟိန်ဍုၚ်မန်ပိုဲဂှ် နွံပိဝါရ။
     
      အလန်ပဌမ-သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၁၁၆) ခရေတ် (၅၇၃) သမလ၊ ဝိမလ တအ် စပ္တန်သၟိၚ် (၁၇)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ၊ ပ္ဍဲသၞာံသာသနာ (၁၅၈၇) ခရေတ် (၁၀၄၃) လက်ထက်သၟိၚ်တိဿ သၟိၚ်ဗၟာနူဍုၚ်ဗကာံကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ လီုအာရ။
     
    အလန်ဒုတိယ-သၞာံခရေတ်(၁၃၆၉)ဂှ် သၟိၚ်ဗညာဥူ (အပါရာဇာဓိရာဇ်) ပြံၚ်အာနူမုတ္တမ၊ ဍုၚ်ဝါန်တအ်တုဲ စပ္တန်၊ သၟိၚ် (၁၁)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၞာံ ခရေတ်(၁၅၃၈) အခိၚ်သၟိၚ်မန် တၠညးဒကာရတ်ပိ ပ္ကၚ်ရၚ်ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာနူတံၚ်ဥူတဗေန်ယှိုဲထဳကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲသီဂွံဏာရ။

    အလန်တတိယ- သၞာံခရေတ် (၁၇၄၀)ဂှ် သၟိၚ်ဗုဒ္ဓကေသဳ ကလေၚ်ပ္တန် သၟိၚ်မန် (၂) ဒတောဝ် ပ္ဍဲခရေတ် (၁၇၅၇) သာသနာ (၂၃၀၁) လက်ထက်သၟိၚ်ဗညာဒလဂှ် သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲလီုအာရ။

၁၅။ ကၟိန်ဍုၚ်မန် ဍုၚ်မုတ္တမ ဒှ်ဍုၚ်ရာဇာဌာနဳဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ခရေတ် (၁၂၈၁) သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ် (မဂဒူ) ပ္တန်ဗဒှ်ကၠုၚ်တုဲ သၟိၚ် (၈)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ။ သၟိၚ်လၟိဟ် (၈) ဗညာဥူဂှ် တန်တဴဂွံပ္ဍဲမုတ္တမ(၁၅)သၞာံတုဲ ပြံၚ်အာပ္တန်ဍုၚ်ရာဇာနဳ ပ္ဍဲဟံသာဝတဳပ္ဍဲသၞာံခရေတ် (၁၃၆၉)ဂှ်ရ။

၁၆။ ဂကူမန်ပိုဲဂှ် အရီုဇၞော်ပ္ဍဲကမၠောန်ပိုန်ဒြပ် ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ပ္ဍဲသာသနာ အကြာဂကူဂမၠိုၚ် ကၟိန်ဍုၚကဂမၠိုၚ် မိက်ဂွံမံၚ်ညဳညဳသာသာ စေတနာခိုဟ်ပြဲ လ္တူညးတၞဟ်ဂၠိုၚ် ပလေဝ်ပခိုၚ်လဝ် ဇြဟတ်ပၞာန်အောန်ရ၊ လ္တူဂှ်ညးတၞဟ်ပ္တိတ်ဏာပရဲ ဍုၚ်မန်တိမန်လပါ်ဗၟံက်တေံဂှ် သေံတအ်ပၠံၚ်ကေတ်ဏာလပါ်ပလိုတ်ဏံဗၟာတအ်ပၠံၚ်ကေတ်ဏာတုဲ ဍုၚ်မန် တိမန် ဒးလေၚ်ဆောံ အာရ။

၁၇။ လ္ၚတ်ရံၚ်ပ္ဍဲဝၚ်မ္ဂး ဂကူမန်ပိုဲ အာပၠံၚ်ဗ္တိုက်ဍုၚ်ညးတၞဟ်ဂွံဆဵုအောန်ကွေံကွေံရ။ မန်ပိုဲတိုန်ဗ္တိုက် ဍုၚ်ဗၟာ အၚ်ဝနွံၜါဝါဓဝ်ရ၊ အလန်ပဌမ-လက်ထက်ရာဇာဓိရာဇ် သၟိၚ်ဗၟာဖရၚ်မၚ်ဂံၚ် (မၚ်းခေါၚ်း) ကေုာံ ဒေံညးပၠံၚ်နန်ဒှ်ပြသၞာဒေံညး စိုပ်ကၠုၚ်အာတ်အရီုအဗၚ်တုဲ ရာဇာဓိရာဇ် ဇက်တိုန်အာ ဗိုၚ်လဝ်ဍုၚ်အၚ်ဝရ။

        ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ခမဳဗၚ်ယသဂြော (စဂြိုဟ်သူမြတ်) တိတ်ဆဵုဂဗ သောၚ်ကလး စၞးသၟိၚ်ဗၟာတုဲ ဟွံဒှ်ဗတိုက် ရုပ်စဴကၠုၚ်ပၞာန်ရ။

        အလန်ဒုတိယ ပ္ဍဲလက်ထက်သၟိၚ်မန်ဗညာဒလ မန်တအ် ဗၠးၜးတိတ် နူသၟဝ်တဲဗၟာတၟိတၟိ အဃောဂစာန်ပလေဝ်ပခိုၚ်မံၚ်ကၟာၚ်ဍုၚ် ကၟာၚ်နန်တုဲဒှ်ဝွံ ပိဂအုံမွဲဂအုံဂှ် သၟိၚ်ဗၟာဒှ်ဂဝိၚ် ဖေက်မန်တအ်. ဇြဟတ်ဗိုန်ခိုၚ်အာတုဲ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ဍုၚ်မန်ရ၊ မန်တအ်လေဝ် ဃရေက်ပကောံဇြဟတ် ဒုၚ်ဗ္တိုက်ဗက်တိုန်အာ သီဂွံဍုၚ်အၚ်ဝ ရပ်ဂွံနၚ်သၟိၚ်ဗၟာရ။ ဗၟာတအ်ကၠုၚ်ဗ္တိုက်မံၚ်ဍုၚ်မန်ဂှ် ခေတ်ဆက်က် ဂၠိုၚ်ကဵုဝါရ။

    တၚ်သမ္တီ။      ။ဗညာဒလတိုန်ဂွံနန်ပွိုၚ် (၄)သၞာံ ရန်လဝ်ဒက်ကၟာၚ်ဍုၚ်ပိထပ် တုဲဂွံမံၚ်ထပ်ဓဝ်ဂှ် ဗၟာတအ်စှ်ေကၠုၚ်ဗ္တိုက်ရ၊ ဗၟာတအ် ဒှ်မံၚ်ဂဝိၚ်ဂှ် မန်တအ်ဂွံလဝ်ဒၞာဲ ပါၚ်ၜဳဨရာဝတဳရောၚ်တုဲ ဇြဟတ်မန်ခိုၚ်ဗိုန်အာမ္ဂး တြၚ်တိတ်ဍုၚ်မ္ၚး ကၠက်အာမာန်ဂှ်မွဲသာ် ဇွောံမသြောံသ္ၚု နူဒေသမန် ဟွံဂွံမ္ဂး စသုၚ်ဟွံရုမ် ဒှ်ဝါတ်မာန်မွဲသာ်တုဲ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ရောၚ်။

၁၈။ ဍုၚ်မန်တိမန်ပိုဲဂှ် နွံပ္ဍဲဇိုၚ်ၜဳဇၞော်တုဲ အာကၠုၚ်ဆက်ဆောံကုဍုၚ်သအာၚ်လောဲသွာကီု တိဗလး တိဝါဒၞာဲတဵုစဂၠိုၚ်ဇြဟတ်ဝဲါခိုဟ်တုဲ ကၠောန်ပ္တိတ်ဇွောံမ သၠဲလးကီု တိဗလးၜဳကြုၚ်ဂၠိုၚ်တုဲ အာကၠုၚ်လောဲသွာကီု၊ ဥတုရာသဳညဳသာဒးရတုဲ ဘဲသဘာဝအောန်ကီုကၚုဲသတ်ဆုဂၠိုၚ်နွံကဵုရှ်သာခိုဟ်ကီုတုဲ ညးတၞဟ်မိက်ဂွံပၠံၚ်ကေတ်မံၚ်ရောၚ်။

၁၉။ သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျ သီဂွံဍုၚ်မန်ဟံသာဝတဳတုဲဂှ် ညံၚ်ဂွံဒှ်အာတိဍာ်ဍေံတအ် လၟိုန်ထာဝရမာန် ဂစိုတ်ကလက်ကၠုၚ်ဂကူမန် ထဍေၚ်ပ္တိတ်ထောံဂကူမန် ၚိတ်ကလက်ကၠုၚ်ဂကူမန် ဗွဲမဓဇန်ကြာန်ရောၚ်။ ကြဴဏံလေဝ် သၟိၚ်ဗၟာ တအ်အဆက်က် ၚိတ်ကလက်ကၠုၚ်မံၚ်ဂကူမန် နဲနာနာဖိုဟ်ရ၊ ဟိုတ်နူဒးဒုၚ်ၚိတ်ကၠုၚ်သာ်ဝွံတုဲ ပ္ဍဲရးဖါသီကုရးဟံသာဝတဳ ဂကူမန်တအ် ဂွံကၠေံအာရောၚ်။

၂၀။ သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျ အခါသီဂွံဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသၞာံ(၁၁၁၉)တေံ မၞိဟ်ချိုတ်အာပ္ဍဲပေဲါဗ္တိုက်ဂှ် ဟွံရိုဟ်မၞိဟ်ဂြိပ်ပဲါဒဴဟွံမာန် သှ်ေမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ခမဳသၚ် (၃၀၀၀)၊ မၞိဟ်ဗြဴနွံကဵုယဲဒဒိုက် (၇၀၀၀) ၊သၟတ်မန်  (၅၀၀၀)၊ ကောန်ၚာ်အဝဲမဴတှ် (၆၀၀၀)၊ တအ် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ်ကၠုၚ်ရ၊ မၞိဟ်ဂြိပ် ပါဲဒဴအာအောပ်မံၚ်အကြာဝါ အကြာကြုၚ် အကြာဂြိုပ် အကြာဒဵု ၜိုတ်ဆဵုညာတ်တအ်ဂှ် အာဂၠာဲ ဗက်ရပ်နၚ်တုဲ ကြိုၚ်စုတ်လဝ်ပ္ဍဲစာတ် (ခရိုၚ်ဇၞော်ဇၞော်)၊ အပံၚ် (၉)စာတ် ပေၚ်တဴထာတ်မံၚ်တအ်ဂှ် စံၚ်ဂစိုတ်ထောံကဵုပၟတ်ယဇ်၊ ရပ်ပကောံဒက်စွံလဝ်ပ္ဍဲပရၚ်ၜဳ ဍာ်ဒဳတိုန်ဟဳဗၠိုက်အာဂှ်လေဝ် ရိုဟ်လၟိဟ်ဟွံမာန်ရ။ပဲါနူဂှ်ဒြပ်ရတ်ကပေါတ်မန် မပတံကဵုနန်၊ ဘာ၊ဒြပ်၊ ကၟာၚ်ဍုၚ်ဂှ် လက်သဏ်ဂကူတအ်ကီု သီုကဵုလိက်ပတ်ပိဋကတ်အၚ်ယန်ဂြန်ဂဥုဲဗေဒၚ်ဝၚ်တြေံတြဟ် ဒှ်အာဲကၟာဲမန်တအ်ဂှ် ဗက်ဂၠာဲစံၚ်ပလီုထောံဖအိုတ်ရ။

၂၁။ မန်တအ် ဟွံမိက်မံၚ်သၟဝ်တဲဗၟာ ပၠန်ဂတးဟွံမာန်တုဲ ဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံ နလၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠိုၚ်ၚ်နွံ (၉ဝါရ၊ အလန် ကၠာအိုတ်ဂှ် လက်ထက်သၟိၚ်နန္ဒ (ကောန်ဗရေအ်နံၚ်)အုပ်ဓုပ်လဝ်ဍုၚ် ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်သာသနာ(၂၁၀၈) ပ္ဍဲ(၁၅၆၅)ဂှ် ဗညာကေန်ဒဴ၊ ဗညာရာံ ကေုာံ မဟာထေရ်ခါန်ဆံၚ်တအ် ပံၚ်ကဵုကောန်သၟိၚ်သေံ နရေဝ်သွောန် တဝ်စၞေဟ်ကဵုဗၟာတုဲ လုပ်အာဍုၚ်သေံဂှ် ကၠာအိုတ် အလန်ကြဴအိုတ်ဂှ် သက္ကရာဇကသာသနာ (၂၃၆၇) AD-(၁၈၂၄) ဒစဵုဒစးကုသၟိၚ်ဗၟာဗဂျဳဒဝ်ဟွံမာန်တုဲ ဒဴအာပၠန်ရ။ ပၠန်ဂတးဟွံမာန်မ္ဂး ဖေက်သၟိၚ်ဗၟာဗက်ဂစိုတ်တုဲ သီုကောန်သီုဗြဴ သီုကောဒေံမသဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံရ၊ သၟိၚ်ကောန်သီုဗြဴ သီုကောဒေံမသဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံရ၊ သၟိၚ်သေံတအ်လေဝ်ကဵုအရီုအဗၚ်ဖျေံကဵုဒၞာဲ ပကောံလဝ်တုဲ သ္ပလဝ်ဇြဟတ်သွက်ဂွံစဵုဒၞာအခါဗၟာတအ်ကၠုၚ် ဗ္တိုက်ရ။

၂၂။ ဍုၚ်ဟံသာဝတဳအဆက်ကြဴအိုတ် ဒးလီုအာပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် (၁၁၁၉) AD-(၁၇၅၇)တုဲဂှ်ပ္ဍဲ AD-(၁၇၆၁) သ္ကိုပ်ပၞာန်တၠဗါန်သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ဗ္တိုက်ကၠုၚ်သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျမွဲဝါ သ္ကိုပ်ပၞာန်ဗညာစိၚ်သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္ဍဲ AD-(၁၇၇၃)ဂှ် ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာတၠညးစိၚ်ဗ္တာၚ်မွဲဝါ၊ ပ္ဍဲ AD-(၁၈၁၄) ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာသေအ်ကူ (စဥ်ကူးမၚ်း) ဂှ်မွဲဝါ။ ညးစဍုၚ်သြေၚ် (သံလျၚ်) နာဲသာတ် ကေုာံ စက္ကာဲ မာံထဝ်လေဝ်တအ် သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္ဍဲ AD-(၁၈၂၄)ဂှ် ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာဗဂျဳဒဝ် မွဲဝါဍုၚ်မန်ညံၚ်ဂွံကလေၚ်မံက် ညးတအ်ဂစာန်ကၠုၚ်နွံရ၊ ပဲါနူပေဲါပၞာန်ဇၞော်ဇၞော်တအ်ဏံ ပေဲါဍောတ်တ်လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ဏီရ။

၂၃။ ကျာ်တြဲဂေါတမ ကလိဂွံသဗ္ဗုတညာဏ် (ကတဵုဒှ်ကျာ်) တုဲပေၚ် (၄၉)တ္ၚဲဂှ် သၟာဗၞိက်ဂကူမန် တပူတဗဝ်အာစိုပ်ကဵုလဝ်ဒါန် ကျာ်တြဲကဵုနၚ်ဓါတ်သော် (၈)တၞုၚ် စဴကၠုၚ်ဌာန်ဇကု အပ်ကဵုသၟိၚ်ဥက္ကလာပ ဒက်လဝ်ကျာ်လ္ဂုၚ်ဂှ် သာသနာကျာ် စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်မန်ရးမည အလန်ပဌမရ။

၂၄။ အပ္ဍဲအခိၚ်ကျာ်ဝွံ (၆)ဝှ် သၟာဗၟိက်ကောန်သေဌဳမန် နူဍုၚ်ဇံၚ်တူ (မောၚ်းတူ) မဟာသလကဵုစူဠသာလတအ်ညးၜါ အာစိုပ်ဂွံကဵုလဝ်ဒါန်ကုကျာ်တြဲ ကျာ်တြဲကဵုနၚ်ဓါတ်သော် (၂)တၞုၚ်ပၠန် ဓါတ်သော်ဝွံဂိုၚ်စွံလဝ် ဇိုၚ်ဍုၚ်ဇံၚ်တူဗွဲမလအ်၊ အလန်ဏံ သာသနာကျာ်စိုပ်ကၠုၚ်တိဍာ်မန်အလန်ဒုတိယရ၊ ဓါတ်သော် ကြဴဏံ အခါသာမလ-ဝိမလတအ် ပ္တန်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳတုဲ ဒက်ပ္တန်ကျာ်မံက်တဴဂှ် သၠိုၚ်လဝ်ဓါတ်ရ။

၂၅။ အခါကျာ် ဂွံ (၈)ဝှ် မဟမထေရ်ဂဝမ္မတိ ကညနိမန်တုဲ ကျာ်တြဲကေုာံသၚ်ဂမၠိုၚ် ကညကၠုၚ် ဍုၚ်မန်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ဂွံလဝ်ဓဝ်ဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်တိဍာ်မန် အလန်တတိယရ။

၂၆။အခိၚ် ကျာ်တြဲဂေါတမ ကညကၠုၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ နကဵုၛာန်စိုပ်ဒၞာဲဍုၚ်ဗဂေါလၟုဟ် ဆဵုဒးၜိုပ်ၜါဍုန်မံၚ် ပ္ဍဲကုန်ပ္တဳဍောတ် မံက်မံၚ်ပ္ဍဲဍာ်ဂှ်တုဲ ကျာ်ကဵုလဝ်ပယျးဒိုဟ် &quot;ပ္ဍဲဌာန်ဏံ မွဲတ္ၚဲကတဵုဒှ် ဍုၚ်ဇၞော်မွဲ သာသနာအဲကျာ်ဂဵုမြဟ်ရာၚ်ဆာဲရောၚ်&quot; သာ်ဝွံ နွံကၠုၚ်ရ။ သ္ပသဇိုၚ်ကဵုနကျာ်တြဲ ဆဵုလဝ်ၜိုပ်ၜါ ကဵုလဝ်ပယျးဒိုဟ်ဂှ်တုဲ အခါတီတန်ဗဒှ်ဍုၚ် ကဵုကၠုၚ်ယၟုဍုၚ်ဟံသာဝတဳ (ဍုၚ်ၜိုပ်) ရောၚ်။ဂကူမန်တအ်လေဝ် စကာကၠုၚ်တဆိပ်သ္ပစၞးဂကူရ။

၂၇။ကျာ်တြဲစဴပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ (၂၃၅)သၞာံ (သက္ကရာဇ်သာသနာ-၂၃၅) ပ္ဍဲရးအိန္ဒိယ ဍုၚ်ပါတလိပုတ် သၟိၚ်အာသောက(သဳရိဓမ္မသောက) ဒုၚ်သ္ပဒကာ မဟာထေရ်မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿ သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္တိုန်သၚ်္ဂါယနာ ဗလးနၚ် မဟာထေရ်သောဏ မဟာထေရ်ဥတ္တရတအ် သ္ပက္ဍိုပ် ဖအိုတ်သၚ်(၅)ဇကု စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်ဍုၚ်မန် အလန်စတုတ္ထရ။

၂၈။ သက္ကရာဇ်သာသနာ (၉၃၀) AD-(၃၈၇) နူုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ လက်ထက်သၟိၚ်ဓမ္မပါလ မဟာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာ ကညစိုပ်ဍုၚ်သိဃဵု (သဳရိလၚ်္ကာ)တုဲ ချူဆာဲစၠောံနၚ် ပိဋကတ်ပိဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်ဍုၚ်မန်အလန်ပဥ္ဇမရ။

၂၉။ အက္ခရ်လိက်မန်ပိုဲ စကာမံၚ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကုအက္ခရ်လိလ်ဂကူပလ္လဝတအ် စကာမံၚ်ပ္ဍဲ AD-(၄)ဗွဝ်ကၠံဂှ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ်ရ၊ အက္ခရ်ပလ္လဝတအ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကု အက္ခရ်ဗြာဟ္မဳစကာမံၚ်ပ္ဍဲ AD(၃)ဗွဝ်ကၠံ ပ္ဍဲဒေသ အိန္ဒိယကၠာအိုတ်ရ။

၃၀။လိက်မန်ပိုဲၜိုတ်ဂွံဆဵုလဝ် အယုက်ဇၞော်အိုတ်ဂှ် ချူလဝ်ပ္ဍဲ AD-(၅)ဗွဝ်ကၠံသၞာံတေံ လိက်ဝွံ လိက်တၟအ် နွံပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်သေံ၊ ပလိုတ်ဍုၚ်ၜၚ်ကံက် ပ္ဍဲဍုၚ်နခန်ပထုမ် စေတဳ ဖရပထုမ် လိက်တၟအ်ကမေက်ထကးမံၚ်နွံၜါကလောံ ကေုာံ လိက်ခေါ်ဍိုတ် (တိစံၚ်) ချူလဝ်ဂါထာ ယေဓမ္မာၜါမရ။ လိက်ခေါ်ဍိုတ်သာ်ဝွံကီု ပ္ဍဲလ္ဂုၚ် ကျာ်ဒဵုအပ် (ဗိုလ်ယထောၚ်)ဂှ် ဂွံဆဵုလဝ်ကီုရ။

၃၁။ လိက်တၟအ်မန်တြေံ နွံပ္ဍဲဍုၚ်လဓီု (လပ်ပူရဳ) ကၟိန်ဍုၚ်သေံလၟုဟ် ဒၞာဲမန်တြေံတြဟ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲဍုၚ်ဝၚ်ကျာံ (ဗဳယေန်ကျာန်) ကၟိန်ဍုၚ်လဴဟီုဂှ် ချူကှ်ေလဝ် ပ္ဍဲ AD-(၈)ဗွဝ်ကၠံသၞာံ ပ္ဍဲဍုၚ်သဓီု (သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ) ပ္ဍဲဍုၚ်ဗကာံ ချူကှ်ေလဝ် ပ္ဍဲ(၁၁)ဗွဝ်ကၠံသၞာံတအ်နွံတဴရ။

၃၂။ လိက်တၟအ်တိုၚ်ပန်ကၠၚ် ကောန်သၟိၚ်ကျာန်ယေတ်(ကျန်စစ်သား) ရာဇာကုမ္မာ ကၠောန်လဝ်လိက်တၟအ် (မြစေတဳကျောက်စာ) ဂှ် ချူလဝ် (၄)ဘာသာရ။ ပ္ဍဲဂှ် လိက်မန်၊လိက်ဗၟာ၊ လိက်ပါဠိတအ် စကာလဝ်အက္ခရ်မန်ဖအိုတ်တုဲ လိက်ပျူမွဲဘာသာဟေၚ် ချူလဝ်နကဵုအက္ခရ်ပျူရ၊ လိက်ဗၟာအယုက်ဇၞော်အိုတ်ဂှ် လိက်တၟအ်ဝွံ ဟေၚ်တုဲ ချူလဝ်ပ္ဍဲ AD-(၁၁)ဗွဝ်ကၠံသၞာံရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၇၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== လိက်ပရေင်အဲ ပ္ဍဲဂျာနေဝ်အမာတ်ဒိန် (အဆက်အလန်မတုဲကၠုင်)။  လိက်ရာဇာဘိသိက် - တြဲ ကေုာံ ပဏ္ဍိတ် ==

လိက်ပရေင်အဲ ပ္ဍဲဂျာနေဝ်အမာတ်ဒိန် (အဆက်အလန်မတုဲကၠုင်)။

လိက်ရာဇာဘိသိက် - တြဲ ကေုာံ ပဏ္ဍိတ်

ပၞောဝ်ကဵု ကပေါတ်ပူရာန်ဂမၠိုင်ဂှ် ကပေါတ်သက်သဳ လိက်တၟအ်မူလဂှ် ဒှ်သက်သဳမခိုင်ကၠိုက်မွဲရ။  လိက်ဂှ် ဒှ်သင်္ကေတ မချူ အရေဝ်ရမ္သာင်မၞိဟ် မဆက်စပ် ကုပရူဒဒှ်ဝင် ဂကောံမၞိဟ်ဂှ်တုဲ ဂကောံမၞိဟ်ဂှ် မုအရေဝ် ညးတအ် မဟီု၊ မုလိက် ညးတအ် မစကာဂှ် ပိုယ်ဂွံတီကေတ် နူကဵု လိက်တၟအ်တအ် မာန်ကီုရ။ ပၞောန်ကဵု လိက်တၟအ်မန် ၜိုတ်မဂွံဆဵုလဝ်ဂမၠိုင်ဂှ် လိက်တၟအ်ၜါ မကဵုလဝ်ယၟု လိက်တၟအ်တြာပ် ကဵု လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံ ကျာ်သဓီုဂှ် သွက်ဝင်ဂကူမန်မ္ဂး ဒှ်သက်သဳ ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန်ရ။ ပရူလိက်တၟအ်တြာပ်ဂှ် ပ္ဍဲလိက်ပရေင်အဲ မတုဲကၠုင်ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးကဵုလဝ်တုဲ အလန်ဏအ် အဲဆက်ချူ ပရူလိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ရ။ လိက်တၟအ်ၜါဝွံ ဒှ်လိက်ကမာ မကတဵုဒှ်ကၠုင်မွဲစွံတုဲ ဗီုညးကဵုညး ၜိုန်ရ မနွံကဵု စရိုတ်ပူဂိုလ်တၞဟ်ခြာကီုလေဝ် ဒှ်ဒၟံင် မွဲဗီု မွဲပြကာဓဝ်ရ။ လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ဝွံလေဝ် ဟိုတ်နူ မအက္ခရ်လလီု နွံဂၠိုင် ဗွဲမလောန်တုဲ အဓိပ္ပါယ် ပေင်ပေင်ဂှ် ၜိုန်ရ ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဟွံမာန်ကီုလေဝ် ၜိုတ်မဗှ်ဂွံဂှ် လ္ၚတ်တုဲ ချူပ္တိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲကဵု လိက်ပရေင်ဝွံရ။ 

တၟအ်
လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ဝွံ ဗွဲကိုပ်ကၠာ ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံကျာ်သဓီု ဗဒါဲစင်္ကြံ လပါ်ဗမံက် ကရောမ်မွဲစွံ ကုလိက်တၟအ်တြာပ်တုဲ လၟုဟ် ဂိုင်စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု ရုင်လိက်တၟအ်တြေံ ကျာ်သဓီုရ။ လိက်တၟအ်ဝွံ နွံ သမၠုင် ၆ ပေ၊ လပါ်က္ဍိုပ်ဂှ် တၟအ်မေက်လီုဒၟံင် ညိညရ။ ပ္ဍဲလပါ်လတူဂှ် နွံရုပ်ကျာ်ဒတဴမွဲဇကု ကဵု တၠအရှန်မွဲဇကု။ လတူရုပ်တအ်ဂှ် ညာတ်ဒၟံင် မအက္ခရ်ညိည၊ ဆဂး ဗှ်ဟွံဂွံရ။ 

မဗှ်လိက်
လိက်တၟအ်ဝွံ ကိုပ်ကၠာတေအ် ဟိုတ်မနွံဒၟံင်မ္ၚး မဒးလဝ် ဘဲဒဏ်ဗြဲကျာတ္ၚဲ သၞာံဗွဲမလအ်တုဲ ဒၞာဲဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဗှ်ဟွံကၠးရ။ ဒၞာဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်ဒၟံင် မလိက်ညိညကီုလေဝ် ဆသကုတ်သၟဝ်ဂှ်ဟေင် ဗှ်ဂွံ ဂၠိုင်ညိရ။ အစာလိက်တၟအ်တြေံ ဗီုကဵု အစာဇၞော်နာဲချေတ်သိင် (ဦးချစ်သိန်း) တအ် ဗှ်တုဲ ဒၞာဲဟွံကၠး ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ဂှ် ညးဆိင်ဗပေင်စုတ်လဝ် နွံညိညကီုရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်ပရေင်ဏအ် ဆဒၞာဲ မဗှ်ကၠး ကေုာံ ဒၞာဲမဖျေဟ်စိုတ်ဂွံတအ်ဂှ်ဟေင် ပတိုန်ထ္ၜးဏာရ။ 

လိက်ဝွံ ညးပါ်လဝ် သီုဖအိုတ် ပိသကုတ်။ သကုတ်လတူအိုတ်ဂှ် ညာတ်ကေတ် အက္ခရ်ပန်မသုန်မဂှ် ဒှ်ဂါထာ နူပိဋကတ်မွဲမွဲမာန်တုဲ မနွံကဵု ရုပ်ကျာ်တြဲ မွဲဇကု ကေုာံ တၠအရှန် (ဝါ) ကွးသာဝကကျာ် မွဲဇကုရ။ တုဲဂှ် ညးတန်လဝ် နကဵု ဇၟန်ဗၠဲ။

ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဒုတိယဂှ် ညးချူလဝ် နကဵုဘာသာပါဠိ မတုပ်ညံင် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု လိက်တၟအ်တြာပ်ကီုတုဲ ညးဆက်ချူ မဟိမုဇမၠိင် ဨကရာဇ် သဓီုရ။ တုဲဂှ် ညးဆက်ချူလဝ် ဂါထာ နကဵု ဘာသာပါဠိ မဇန်လဝ် နကဵုနဲကဗျ ယၟု ကေုာံ အသဝ်ဂုဏ် ကျာ်တြဲ ၂၈ မကၠုင်နူ အာဋာနာဋိယသုတ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု မူလိက်ဇၞော်ဂှ် လိက်ဏအ် ဟွံဂွံဆဵုကေတ်။ ညးတအ် နုက်ပ္တိတ်လဝ် ဒှ်မာန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်သၠပတ်ပရိုတ်မန် ဂါထာဂၞန် ၁၁၀ - ၁၁၆ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ၜိုန်ရ လိက်ဟွံကၠးကီုလေဝ် ပ္ကိတ် ကုအာဋာနာဋိယသုတ်တုဲ ဗပေင်စုတ် ဂွံခိုဟ်ဟ်ရ။ ဂတဂှ် ညးဆက်ချူလဝ် နကဵု ဘာသာမန် ရံင်ကဵု မလိက် ဆၜိုတ် မဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံင်ညိညမ္ဂး ဒၞာဲဂှ် ညးချူလဝ် အသဝ်ဂုဏ်ဂမၠိုင် ပိုယ်ဟီုမာန်ရ။ ပိုဒ်ဂှ် အိုတ်ကဵု ယၟုဇမၠိင် သၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုတုဲ သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီု ညးခုတ်ကဵု ယၟု  “တြိအ်ရ်္လေယ် (တၠဳအဲ/တြဲ)” တုဲ မွဲသကုတ်တုဲ ညးတန်လဝ် နကဵု ဇၟန်ဗၠဲပၠန်ရ။

ပ္ဍဲကဵု သကုတ်တတိယဂှ် ညံင်ရဴ သကုတ်လတူဂှ်ကီု ညးစကဵု နကဵုဘာသာပါဠိ မတုပ်ကဵု သကုတ်တၞဟ်တအ်တုဲ ညးဆက်ချူ မဟိမုဇမၠိင် ဨကရာဇ် သဓီု။ တုဲ ညးဆက်ချူ နကဵု ဘာသာမန်တြေံပၠန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဏအ်ဂှ် ဟိုတ်မဂွံညာတ်ကေတ်ဒၟံင် ယၟု  ဝိဓူရ၊ ဝေသန္တရ်တအ်တုဲ ညးဒုင်သဇိုင် ကုဇာတ်ဇၞော် ၁၀ တုဲ မချူလဝ် ဒှ်မာန်ရ။ တုဲဂှ် ညံင်ရဴ သကုတ်တၞဟ်တအ်ကီု အိုတ်ကဵု ယၟုဇမၠိင် သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုတုဲ သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုဂှ် ညးခုတ်ကဵု ယၟု  “ပဏ္ဍိတ်” မဂွံအဓိပ္ပါယ် တၠပညာ ရ။ 

ရံင်ကဵု သကုတ်လိက် ဗွဲလတူဝွံတုဲ လိက်တၟအ်မကဵုလဝ်ယၟု လိက်တၟအ်ပိဏ္ဍိတ်ဝွံ ဒှ်လိက်ရာဇာဘိသိက် မကဵုယၟု ဨကရာဇ်သဓီု ၜါ၊ မွဲဂှ် မဟိမု “တြဲ/တၠဳအဲ” တုဲ၊ မွဲပၠန်ဂှ် မဟိမု “ပိဏ္ဍိတ်”။ 

လိက် သကုတ်ဒုတိယ
ပ္ဍဲသကုတ်ဒုတိယ ပၞောန် ၁ စဵုကဵု ပၞောန် ၅ လပါ်စ 

{၁} အာဒိကာလေရ - [နာ}မ ပုရေ သရ်္ဗ္ဗ သိကာလ တိ[ပ္ပေ] သရ်္ဗ္ဗ သိ[ပျကာ] {၂} - - လောက မက[တ] ရာဇာနာမ ရာဇာဓိရာဇ ဒေဝေါတိဒေ[ဝ ပ]{၃} [ရမေ] သွရ [ဣ]သွရ ရာဇ[နာမာ]ယ မဟာရာဇ ဗဟူညာန သာဂ[ရ]{၄}[ဂုန ဂမ္ဘိရ] သြိ[နိ]တျဓရ်္မၟ ဓရ ဓနေသွရ သကလ တမှာဝိသေယ် တြေ{၅}[ယ်] လောကဓရ်္မၟ။ 

နူပၞောန် ၅ စဵုကဵု ပၞောန် ၁၇ လပါ်စဂှ် ဒှ်ဂါထာ မကၠုင်နူ အာဋာနာဋိယသုတ်။ 

နမောသဗ္ဗ ဗုဒ္ဓါနံ တဏှကင်္ကရာ မဟာဝိ[ရော မေဓင်္က][ရော မဟာယ]သော သရနင်္ကရော လောကဟိတော ဒိပင်္ကရော ဇု[တိန္ဓ ရော] ကောဏ္ဍ[ညော] ဇိနပါမောက္ခော မင်္ဂလော ပုရိသာ သဘော သုမနော သုမန[ဓိရော ရေ]ဝတော ရတိစ[ဒ္ဓ]နော သောဘိတောဂူန သမ္ပ[န္နော အနော] မ[ဒ]ဿိ ဇနု[တ္တမော] ပဒုမော လောက ပ[ဇ္ဇော]တော [နာရဒေါ] ဝ[ရ]သာရ [ထိ ပဒုမုတ္တ]ရော သတ္တသာရော သုမေဓေါ အဂ္ဂပုဂ္ဂလော သု[ဇာတော] သဗ္ဗလောက[ဂ္ဂေါ ပိ]ယဒဿိ နရာသဘော အဋ္ဌဒဿီ ကာ[ရု]နိကော ဓမၟဒဿီ တမော [နုဒေါ သိဒ္ဓတ္ထော အ]မောလောကေ တိ[ဿော]စ ဝရဒဒံဝရော ဖုဿော[စ] ဝရ[ဒေါ ဗုဒ္ဓေါ ဝိပဿိ]စ အ[နု]ပမော သိခိ သဗ္ဗဟိတော သတှာ [ဝေဿဘူ သုခဒါယကော] ကကုသ[န္ဓော] သတ္ထဝါဟော ကောနာဂမနော [ရနည္ဇဟော က]ဿပေါ သိ[ရိသမ္ပ]နၞော [ဂေါ]တမော [သာကျ] ပုင်္ဂ ဝေါ ဨ[တေသ] ညေစ သံဗုဒ္ဓါ အနေကသတ္တ ကောဋိယော - - - မ - သေ - - - 

နူပၞောန် ၁၇ လိက်ဂှ်အိုတ် ပ္ဍဲကဵု ပၞောန် ၂၉။ နူပၞောန် ၁၇ စဵုကဵု ပၞောန် ၂၂ ဂှ် ဗှ်ဂွံညိညတုဲ တီအဓိပ္ပါယ် ၜိုတ်ဒးရးရ။ နူပၞောန် ၂၃ စဵုကဵု ပၞောန် ၃၁ ဂှ် ဂွံဆဵုဒၟံင် ညိညဓဝ်တုဲ တီကေတ် အဓိပ္ပါယ် ဟွံမာန်ရ။  ပၞောန် ၃၂ ကဵု ပၞောန် ၃၃ ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲ မဟိမုဇမၠိင်တုဲ ထပ်ဗပေင်စုတ်လဝ်ရ။ တုဲပၠန် နူပၞောန် ၃၅ စဵုကဵု ပၞောန် ၃၈ ဂှ် မလိက်မဗှ်ဒး ကြပ်ဟွံမဲရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် အဲစှ်ေစိုတ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပယၟု တြဲ/တၠဳအဲ၊ ဒုတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ၜါအလန် ပယၟုတြဲ/တၠဳအဲ၊ တတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ပိအလန် ပယၟုတြဲ/တၠဳအဲ” ဆပၞောန်လက်ကြဴအိုတ် ၃၉ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ညိညပၠန်ရ။ 

{၁၇} - - - ပု[မ်]ရေယ် မအ်တြိအ်(လအ် မအ်)ပြေယ် [နောရ်] - - {၁၈} - - - မာနုသ် ဣ[သိ] ပြာက်ဗုအ်လးဟ် သ(တ်) [အုတ်စ]သ် လ္ငိမ်(စက္ကဝါ) – {၁၉} - - - - မာရ် မအ်နောမ် ကုအ်တြိဇသ် ကးသ်(ဒသ်) မရေမ် - - - - {၂၀} - - - သ် တ္လသ်ဗြအ်မြိအ် - - - ယ် - - - - တြိ[ရ်္လေယ်](စိ) - - {၂၁} - - တုအ်ဂေတ် ဓရ်္မၟစက် - - - - ယရ် - - - အ် - - - - {၂၂} - - (စာ)ရ် ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ် - - - (လအ်) - - - မ - - - 
(…) {၃၂ -၃၄} [ရာဇာဓိရာဇ] (ပရမေ) [သွရ] (ဣ)သွရ ရာ(ဇ ရာဇာဓိရာဇ) [ဒေဝါတိ ဒေဝ] (ဗဟူ) ညာ(နသာဂရ ဂမ္ဘိရ) [သြိနိတျ] (ဓရ်္မၟ ဓရ ဓနေသွရ) [သကလ တမှာဝိ](သေယ်တြေယ်) လောက(ဓရ်္မၟ) 
(…)  {၃၉} အ် - (နောရ်) - - (လေးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -

ပ္ဍဲအကြာပၞောန် ၁၇ ကဵု ၁၈ ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပရဲ မတၠ မပြဲနူ - - - မၞိဟ်၊ ဣသိ၊ ပြာ်ဗလး သတ် အိုတ်စှ်လ္ၚီစက္ကဝါ။” ပၞောန် ၁၉ ဂွံဆဵုကေတ် “- - - - မာရ်” ဒၞာဲမဗှ်ဟွံညာတ် အက္ခရ် ပန်မဂှ် “မအ်ဇိန်နး” ဗပေင်စုတ်မာန်ရောင် စှ်ေစိုတ်တုဲ ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “မဇၞးမာရ်”။ ဂတဂှ် “မအ်နောမ် ကုအ်တြိဇသ် ကးသ်(ဒသ်)မရေမ်” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “မနွံ ကုကြဳဇှ် ဟွံမဲကုသၟဟ်”။ ပ္ဍဲဒၞာဲ “မရေမ်” ဂှ် ရံင်ကဵု တၠုင်ဝါကျတုဲ “သုမောဟ်” ဒှ်မာန်ရ။ ပၞောန် ၂၀ “တ္လသ်ဗြအ်မြိအ်” ဂှ် အဓိပ္ပါယ် ဟွံမံက်။ “တြိရ်္လေယ်စိ - - - - တုအ်ဂေတ် ဓရ်္မၟစက်” ဂှ် “တၠဳအဲစိ - - - - ဗဂေတ် ဓမ္မစက်”။ ပၞောန် ၂၂ ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ် ဂှ် “(ထ္ၜး)ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ်”။ 

ပၞောန် ၃၉ ဂှ် နကဵု အစာဇၞော်ချေတ်သိင် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် “အ် - (နောရ်) - - (လေးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -“ ရံင်ကဵု တၠုင်လအာလိက် ဒၞာဲတၞဟ်မ္ဂး ဒၞာဲညးမဗပေင်လဝ်ဂှ် အဲမိက်ဂွံ ဗပေင် “အ် - - - - (ရောဝ်) (ဂေါးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -“ မဂွံအဓိပ္ပါယ် “ရဴဂှ် ပယၟု တြဲ/တၠဳအဲ” ရ။

လိက် သကုတ်တတိယ
ပ္ဍဲကဵု သကုတ်တတိယဏအ်လေဝ် အက္ခရ်မဂွံဆဵုကေတ်မာန်ဂှ် အောန်ကွေဟ်ဟ်ရ။ နူပၞောန် ၁ စဵုကဵုပၞောန်ပိ ဂှ် တုပ်ကဵု ပိုဒ်တၞဟ်တအ်ရ။ တုဲပၠန် နူပၞောန် ၄ စဵုကဵု ပၞောန် ၁၁ ဂှ် မလိက် မဗှ်ဂွံ ကြပ်ဟွံမဲရ။ ပၞောန် ၁၂ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “လောက်မဟာဇန် (ဂုံလောင်)” တုဲ နူပၞောန် ၁၅ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် မလိက်ဂၠိုင်ညိပၠန်ရ။ 

{၁} (။ၐြီ။) အာဒိကာ[လေ] - - - - [ပုရေ]၊ သရ်္ဗ္ဗ ကာလတိ[ပ္ပေ] သဗ္ဗသိ - - - {၂} - - - [ရာဇာနာမ] - - - [ပရမေ]သွရ ဣ[သွရ ရာ]ဇာ - - - -- - - - {၃} - - - - - - - - [ဂမ္ဘိရ သြိနိတျ] ဓရ်္မ္မ ဓရ ဓနေ [သွ]ရ [သကလ] - - - (…) 

သၟဝ်ပိုဒ်ဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲပၞောန် ၄ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ပညောတိ”။ တုဲပၠန် ပၞောန် ၆ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ယသ ကရုနာ” တုဲ စဵုကဵု ပၞောန် ၆ ဂှ် ချူလဝ် နကဵု ဘာသာပါဠိ ဟီုမာန်ရ။

{၁၄} - - -  -  - လမှာယ် ဍေးဟ် ရပ် သုန်တိတ် ဝီ- - - - - - - - - - - {၁၅} - - - - - - - ကာလ် နာရ(ဒေါ)ဟ် မဟာဗြဟၟ - - - - - {၁၆} - - - - - - - တွေသ် - - တြိလအ်ဝိ[ဓူ](ရ) - - - - {၁၇} ထရ်  - - - - - - - - - ရ် တြိလအ်ဝေသန္တရ် (တု)န်လရ်ကျာက် - - - {၁၈} - - - - - - - - ပဏ္ဍိတ်ဂုမ်လူမ် သြရ် - - အ် ကုအ် - - 

ပၞောန် ၁၄ “လမှာယ် ဍေးဟ် ရပ်” ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် “အလမ္ဗာ ညးမဝေင်ပလှ်ေဇြုံ ရပ်”။ ပၞောန် ၁၅ ဂှ် “ကာလ်နာရဒေါဟ် မဟာဗြဟၟ” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ကာလ နာရဒ မဟာဗြဟ္မ”။ ပၞောန် ၁၆ “တွေသ် - - တြိလအ် ဝိဓူရ” ဂွံအဓိပ္ပါယ် “တွဟ် - - တၠဝိဓူရ”။ ပၞောန် ၁၇ “ထရ်” ဂှ် “ထဝ်”။ တုဲ ဂတဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ တြိလအ်ဝေသန္တရ် တုန်လရ် ကျာက်- - ” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “တၠဝေသန္တရ် တုန် စွံ ကျာ်- -“ ပၞောန် ၁၈ “ပဏ္ဍိတ်ဂုမ်လူမ် သြရ်- “ ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပဏ္ဍိတ်(တၠပညာဂမၠိုင် သြဝ်”။ 

{၁၉} (အုတ်လောက် မဟာဇန်ဂုမ်)လောင် သြရ်ရုမ်ငေါအ် [သၟိင်]အ[ဘိ]ပြာယ် - ကျာက် - {၂၀} (မအ်ကုတ) ရာဇာဓိရာဇ (ပရမေသွရ်) ဣသွရ ရာဇ[အ]ဘေယ် မဟာရာဇ ဒေဝါတိ ဒေဝ (ဗဟူညာန သာဂရ ဂမ္ဘိရ်)သြိနိတ္ထျဓရ်္မၟဓရ သွရ သကလ [တာ]မှာ ဝိသေယ် တြေယ်လောကဓရ်္မၟ - - {၂၂} - - - - (ဍေး)ဟ် [နာမဓေယ် ပုအ်ရေယ် အာရ် ကုန္တအ် ပအ်ဣ]မောအ် (ပဏ္ဍိတ်) {၂၃} ဒုတိယံပိ ရိန်ဍုက် ကုအ်ၜါရ်လေးဟ် ပဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် တတိယံပိ ရိန်ဍုက် ကုအ်ပိ {၂၄} [လေးဟ် ပဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် - - - ဇ - မ် [တောက်]ဖံမ်က္လောအ် (ဝေါအ်) ကုအ် - - {၂၅} - - - - က် - - အ် [ရောဝ်]ဂေါးဟ် ပအ် ဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် ။ ။ ။ 

နူပၞောန် ၁၉ စဵုကဵုအိုတ်ဂှ် “အိုတ်လိုက် မဟာဇန်ဂမၠိုင် သြဝ်ဗၞဟ် သၟိင်အဘိပြာယ် - ကျာ် မကုတ ရာဇာဓိရာဇ ပရမေသွရ် ဣသွရ ရာဇအဘေယ် မဟာရာဇ ဒေဝါတိ ဒေဝ ဗဟူညာန သာဂရ ဂမ္ဘိရ် သြဳနိတ္ထျဓမ္မဓရ သွရ သကလတာမှာ ဝိသေယ် တြေယ်လောကဓမ္မ - - - - ဍေဟ် နာမဓေယ် ပရဲ အာဂတ ပယၟုပဏ္ဍိတ်၊ ဒုတိယမ္ပိ မရနုက် ကုၜါအလန် ပယၟုပဏ္ဍိတ်၊ တတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ပိအလန် ပယၟုပဏ္ဍိတ် - - - တက်ဖမ်ကၠဟ် ဝွံ ကု - - - - - - ရဴဂှ် ပယၟု  ပိဏ္ဍိတ်။ ။ ။” 

တြိအ်ရ်္လေယ်
တြိအ်ရ်္လေယ် ဂှ် လိက်မန် ခေတ်ကြဴနူဂှ်ညိ ပ္ဍဲဗုကာံ ဂွံဆဵုကေတ် “တရ်္လေယ်” နကဵု အဓိပ္ပါယ်မန် ခေတ်လၟုဟ် “တဳလအဲ/တၠဳအဲ” ရ။ “တြိအ်ရ်္လေယ်” ဂှ် မအရေဝ် ၜါမ “တြိအ်လ (တၠ) + ဨယ် (အဲ)” ပ္ကောံတုဲ ခၞံဗဒှ်လဝ် ဝေါဟာရ မွဲမရ။ လိက်မန် ပ္ဍဲဗုကာံမ္ဂး မအရေဝ် “တရ်္လေယ်” ဂှ် စကာ ကုအရာ မလုပ်လၟိဟ် ရတ်ပိပြကာ ဗီုကဵု “ကျာ်၊ ဓရ်၊ ကေုာံ သင်” သၟးရ။ မအရေဝ်ဝွံ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် ၜိုန်ရ ပိုယ်တအ် စကာဒၟံင် “တၠဳအဲ” ကီုလေဝ်၊ မလိက်မန် မချူ “ကျာ်တြဲ” တြဲ ဂှ်လေဝ် မြိပတ်ကၠုင် နူဏအ်ကီုရ။ 

ပ္ဍဲအခိင် ညးမကဵုယၟု “တြဲ” ကုသၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုဂှ် ညးဗှ်ဂါထာ ယၟုကျာ်တြဲ ၂၈။ ရံင်ကဵု ညးမကဵုယၟု “တြဲ” ကုဨကရာဇ်သဓီုဂှ်တုဲ ဒဒှ်ရ ဨကရာဇ်မန်သဓီုဂှ် ညးတအ် စွံလဝ် နဒဒှ် ကျာ်ဂမျိုင်မွဲဇကု ဟီုမာန်ရ။

ပဏ္ဍိတ်
မအရေဝ် ပဏ္ဍိတ် ဂှ် ကၠုင် နူအရေဝ်ပါဠိ ပဏ္ဍိတ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမနွံကဵု ဂမြင်ညာဏ်ပညာ ရ။ မအရေဝ်ဏအ် သွက်ဂွံ ဒးပသောင်ကလး အဓိပ္ပါယ် လှဲလှဲလးလး ဟွံမဲပၟိက်ရ။ 

ပ္ဍဲအခိင် ညးမကဵုယၟု “ပဏ္ဍိတ်” ကုသၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုဂှ် ညးဗှ်ထ္ၜး ပရူပါရမဳစှ်သာ် (ဝါ) ဘဝကျာ်တြဲ အလန်လက်ကြဴအိုတ် စှ်ဘဝဂှ်တုဲ ညးကဵုယၟု “ပဏ္ဍိတ်” ရ။ ရံင်ကဵု ညးမကဵုယၟုဏအ် ကုဨကရာဇ်သဓီုဝွံတုဲ ဒဒှ်ရ ညးတအ် မိက်ဂွံဟီု ဨကရာဇ်ဍုင်သဓီုဝွံ သ္ဒး (ဝါ) ဒှ်မၞိဟ် မနွံကဵု ဂမြင်ညာဏ်ပညာ သွက်ဂွံ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် သၞောတ်သၞောဝ်ဗဗွဲဓဝ်ရ။ 

ကျာ်တြဲ ၂၈ 
ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဒုတိယဂှ် ညးဗှ် အာဋာနာဋိယသုတ်။ လညာတ်မ္ဂး ပ္ဍဲမွဲကဝ် ကျာ်ကတဵုဒှ် ပိဇကု ဟွံသေင်မ္ဂး ပန်ဇကုတုဲ သီုဖအိုတ် ကျာ်တြဲမကလိလောန်အာတုဲ နွံ ၂၈ ဇကုဂှ် ဒှ်လညာတ် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာမွဲရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်ရာဇာဘိသိက် သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုဏအ် ညးတအ် ဖ္ဍောတ်ဗှ် ဂါထာဏအ်ဂှ် လ္ၚတ်ရံင်မ္ဂး ဒဒှ်ရ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ကောန်ဍုင်သဓီုတအ် ရှ်ေသှ်ေဒၟံင် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာဂှ် ပိုယ်တအ် ဟီုမာန်ရ။ 

သရောပ်
လိက်တၟအ်တြာပ် ကဵု လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံကျာ်သဓီုဂှ် ဒှ်လိက် ရာဇာဘိသိက် သွက်ဂွံဗှ် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ညးစဝ်ရာဇာဘိသိက်တုဲ ကဵုယၟု သၟိင်ဍုင်သဓီု ပိသာ်၊ မဟိမုတြာပ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးဇမၞော်လပါ်ပၞာန်ကီု သီုကဵု ညးဍုင်ကွာန်၊ မဟိမုတြဲ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမသၠုင်ပြဲ မတုပ်ညံင် ကျာ်ဂမျိုင်မွဲဇကု၊ မဟိမုပဏ္ဍိတ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမနွံကဵု လညာတ်ညာဏ်ပညာ မဂွံဒှ် ဇမၞော်လပါ်သာသနာရ။ 

နူဂှ်မွဲကဆံင် ပိုယ်ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်ရ ဍုင်သဓီုဂှ် ဒှ်ဍုင်သၠးပွး မနွံကဵု ဨကရာဇ်ဇကုကဵုဇကုရ။ ဟိုတ်မစကာလဝ် နကဵုလိက်မန် အရေဝ်မန်တုဲ ဍုင်သဓီု ရးမညဒေသဝွံ ဒှ်ဍုင်ဂကူမန်တအ် မပဒတဴမွဲရ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲကဵုအခိင် (၁၀ ဗွဝ်ကၠံ) မချူလဝ်လိက်တၟအ်ဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲဍုင်သဓီု သာသနာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ဇၞော်မောဝ်ပြာကတ်ဒၟံင်ဂှ် ပိုယ်တအ် ဂွံတီကေတ်ရ။ 

နိဿဲ

Luce, Gordon H., Ba Shin, Bo-Hmu (1969) Old Burma-Early Pagán, Volume one Text, Published for Artibus Asiae and the Institute of Fine Arts, New York University, J.J. Augustin Publisher, Locust Valley, New York. 

Shorto, H. L. (1971) A Dictionary of the Mon Inscriptions from the Sixth to the Sixteenth Centuries, London, Oxford University Press, New York Toronto. 

သိန်း၊ ဦးချစ် (၁၉၆၅) ရှေးဟောင်မွန်ကျောက်စာပေါင်းချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုယဉ်ကျေးမှုဌာန၊ ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာနခွဲ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၈၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်         ပရေၚ်ပညာ ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       ပရေၚ်ပညာ

၁။ ပရေၚ်ပညာဂှ် ဝဳၜံၚ်သၠုၚ်ကီု အစောံစရာဲမၞိဟ် ၚုဟ်မး၊မၞိဟ်ရ၊ မၞိဟ်ဟွံမွဲကဵုပညာတအ်ဂှ် ဟွံတၟေၚ်နူပြေၚ်ဂၠဴကၠီတအ်ကွေံကွေံရ။

၂။ ၚုဟ်မးမၞိဟ်မွဲမွဲဂှ် တန်တဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲကဆံၚ်ပညာဍေံလေပ်ဍေံကၠိုဟ် ဍေံဒုၚ်ကေတ်ဟေၚ်ရ။

၃။ လိုက်မၞိဟ်ပိုဲတ္ၚဲဏံ ပညာဟေၚ်ပၠမံၚ်တရဴရောၚ်။

၄။ ဗတောန်ပညာကဵုသၟတ်တအ်ဂှ် ဝဳၜံၚ်သၠုၚ်တိုန်ဘဝ ဂကောံမၞိဟ်ဇကု၊ ဂကူဇကု၊ ဍုၚ်ဇကုရ။

၅။ ဂကူပိုဲဂွံသၠုၚ် (လှုၚ်) ပိုဲဒးသၠုၚ် (သမၠုၚ်)' ကဵုကဆံၚ်ပညာကောန်ဂကူပိုဲရောၚ်။

၆။ ကောန်ၚာ်မွဲမွဲ  နူအခိၚ်ဍောတ်တ် အာစွံလဝ်ပ္ဍဲဂြိုပ်ဇၞော် (ညံၚ်ဍေံဟွံချိုတ်ဂှ်ဖန်ဇန်ကဵု) လ္ပဗတောနအရေဝ် လ္ပဟီုဂးတက်ကျာ လ္ပဗတောန်ကဵုပညာမ္ဂး ၜိုန်ဇၞော်တိုန်ဒှ်မၞိဟ်ဗီုဓမ္မတာကၠာလေဝ် ကၠေၚ်နူသတ်ဂြိုပ် အရိုၚ်ကွေံကွေံဟွံသေၚ်။
                           (၄၁)
၇။ မိမတအ် ကဵုအာဲကၟာဲကုကောန်နနဲ ဗတောန်ကဵုကွတ်ပညာဂှ် ဒှ်ဖဵုသွက်ကောန်ချိုတ်ပၠိုတ် အိုတ်ရ။

၈။ ကမၠောန်ဖျေံတံရိုဟ်သွက်ဍုၚ် သ္ဂောံဒှ်ဂုဏ်ဖဵုပ္ဍဲအနာဂတ်နွံနာနာသာ်ဝွံ ပရေၚ်သၠုၚ်ကဵု ကဆံၚ်ကွတ်ပညာကုကောန်ဍုၚ်ဇကုဂှ် ဒှ်ပရဲဇၞော်သၠုၚ် သွက်ဍုၚ်ဂၠိုၚ်အိုတ် ချိုတ်ပၠိုတ်အိုတ်ရ၊ (ဍုၚ်သေၚ်ကပေါဝ်) ၊ ထာဲဝါန်၊ ဟံၚ်ကံၚ်တအ်ဂှ် နနဲဝွံဟေၚ် ဇၞော်သၠုၚ်ကၠုၚ်ရ။)

၉။ အာစာဘာတအ်ဂှ် ဒှ်ညးသၠုၚ်စရာဲ ပၠုပ်ဗီုကုသၟတ်၊သၟတ်တအ်ဂှ် ဒှ်ညးပိုၚ်ပြဳအနာဂတ် ဟိုတ်ဂှ်တုဲ အာစာဘာတအ်ဂှ် ဒှ်ညးသၠုၚ်စရာဲဖျေံဗီုအနာဂတ်ရောၚ်။

၁၀။ ကောန်ၚာ်နူဍောတ်တ် ဒဵုဇၞော်ဒေံါဇူနူဘာ သၞာံအခါဗွဲမလအ် အာစာဘာတအ်ဂွံအခိၚ် ဖျေံဗီုဗတောန်ဖျောန်ရောၚ်တုဲ အာစာဘာတအ်စောန်မ္ဂး ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ် ဗီုဒးစိုတ်ဖျေံဗီုမာန်ရောၚ်။

၁၁။ မိမတအ်ဂှ် ဒှ်အာစာတမ် အာစာသဇိုၚ် ဒှ်ညးဖျေံဗီုကဵု ကောန်ၚာ်ကၠာအိုတ်ရောၚ်။
                        (၄၂)
၁၂။ လညာတ်သမ္တီဂှ် ကတဵုဗဒှ်ကဵု ဇဲ၊ ဝဳရိယ၊ သတ္တိ၊ ဇဲ-ဝဳရိယ သတ္တိဂှ် ပတဝ်ပဓဝ်အာနကဵုပညာ ဒးမ္ဂး၊ အာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴ ရန်တၟအ်ရောၚ်။

၁၃။ ပံက်ကဵုဘာကောန်ဂကူဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် နဲသဇိုၚ် နဲဍာ်ဇမၠိၚ်ရ။

၁၄။ ဗတောန်ပညာ ကုကောန်ၚာ်သၟတ်တအ်မ္ဂး ပညာမဗတောန်ဂှ် ၜိုတ်သ္ပမာန်ဒးပံၚ်ဗစပ်ကဵု ပညာအနုၜတ်(အနုပညာ)ရောၚ်၊ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဒှ်မံၚ်ပွပျဲပျာံ ကောန်ၚာ် (ဝါ) ပလီုက္ဍဟ် ကောန်ၚာ်တအ်ရောၚ်။

၁၅။ ဗတောန်ကဵုလိက်မန်ဂှ် ဒှ်ပွထိၚ်ဒဝ်ဂကူမန် ညံၚ်ဟွံဂွံ ကၠေံကၠက်အာမွဲသာ် အခိၚ်ညးတၞဟ်ၚိတ် ကလက်မံၚ်ဂကူဇကု ပရေၚ်ထိၚ်ဒဝ်ဂကူဇကုသာ်ဝွံဂှ် ဒှ်ကမၠောန်နွံကဵုၚုဟ်မးဇၞော်ဇၞော်ရ။

၁၆။ ဗတောန်ကဵုဝၚ်မန် လဴထ္ၜးကဵုပရေၚ်မန် ဗီုဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်ကၠုၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ပွသၠုၚ်စိုတ်ဓါတ် ဆာန်ဂကူရ၊ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူသၠုၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ညးတၞဟ်ဍဵုဍိုက်ဂကူဇကုဟွံဒုၚ် ပေဲါဗ္တိုက်ပၠန်ဂတး ဗၠးၜးဂကူ စိုပ်တရဴသၠုၚ်ကၠုၚ်ရောၚ်။

၁၇။ ဘာဗတောန်လိက် ကၟာတ်ဒၞာလဝ်အခေါၚ်ဗတောန်လိက်ဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ရုၚ်စက်ၚိတ်ကလက်ဂကူဇၞော်အိုတ် အလဵုအသဳတအ်ဖန် ဗဒှ်လဝ်ရောၚ်။

၁၈။  ဘဝမၞိဟ်မွဲမွဲ အဝဲပဌမဂှ် ဒှ်သဇိုၚ်ပၟိက်ဇၞော်အိုတ်ရ၊ပ္ဍဲအဝဲပဌမဂှ် ကတ်လဝ်ပညာသၠုၚ်မ္ဂး စိုပ်အဝဲဒုတိယဂၠာဲပိုန်ဒြပ်ကလိဂွံလောဲ အဝဲဒုတိယ ဒြပ်နွံသိုက်သၠဲဟေၚ် စိုပ်အဝဲတတိယ ဂၠာဲဓဝ်ကဵုဒါန် ကၠောန်သ္ပမာန်ရောၚ်၊ပ္ဍဲအဝဲပဌမ သဇိုၚ်ပရေၚ်ပညာယဝ်ဍိုန်အာမ္ဂး အဝဲကြဴၜါဂှ် ခက်ခုဲဒှ်ရောၚ်။

၁၉။ ဆာန်ကောန်ဇာတ်မ္ဂး ကဵုအာဲပညာ၊ အာဲကၟာဲပညာ ညးပၠံၚ်ဏာဟွံဂွံ။

၂၀။ တၠပညာ ညးအာက္ဍိုပ်ကောန်ဂကူ ကေုာံညးအာက္ဍိုပ်ကၟိန်ဍုၚ်တအ် ပ္ဍဲအနာဂတ်ဂတ ဂကောံမၞိဟ်ဇကု ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဇကု ဗီုလဵုမိက်ဂွံဒှ်တအ်ဂှ် ဒးစတံဖျေံဗီုပၠုပ်လညာတ် ပ္ဍဲဘာဗတောန်လိက်တအ်ရ၊ လညာတ်မွဲမွဲ စောဲဗာန်လုပ်အာပ္ဍဲက္ဍဟကကွးဘာတအ်မ္ဂး ဗွဲစၟတ်ဨကန် ပြာကတ်ဇၞော်မောဝ်တိုန်ပ္ဍဲအနာဂတ်ရောၚ်။

၂၁။ပ္ဍဲခေတ်ကၠာတေံဂှ် ကၟိန်ဍုၚ်ပိုၚ်ပြဳလဝ် သယံဇာတသၟဝ်တိလ္တူတိ နွံကဵုၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်တအ်ဟေၚ် ဒှ်မံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်သိုက်သၠဲရ၊ခေတ်လၟုဟ်သာ်ဝွံဟွံသေၚ် ကၟိန်ဍုၚ်ဝဳၜံၚ်ပ္တိတ်တၠပညာကဆံၚ်သၠုၚ်ဂၠိုၚ်ၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်ဍုၚ်သိုက်သၠဲရ၊ တၠပညာတအ်ဂှ် ပံၚ်ကဵုက်ဂတာပ် ခေတ်ကံပျူတာတအ်တုဲ အာမံၚ်က္ဍိုပ်ပ္ဍဲကမၠောန်နာနာ ပ္တိတ်မံၚ်ကပေါတ်နွံကဵုၚုဟ်မး ပရးမံၚ်ဂၠးတိရ၊ တၠပညာစကာ ဟွံအိုတ်တအ်ဂှ် အာကၠောန်စဍုၚ်မ္ၚးမ္ဂး ဂွံၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ၚ်ပၠန်ရ၊ သၠာကမၠောန်ဒးပတိတ်ဒြဟတ် ကာယတအ်ဂှ် ကော်စကာနူဍုၚ်မ္ၚး နကဵုၚုဟ်မးအောန်န်တုဲ ဂွံပရဲမွဲလပါ်ပၠန်ရ၊ နနဲသာ်ဏံ ကၟိန်ဍုၚ်ညးတအ် သိုက်သၠဲကၠုၚ် ဍုၚ်သေၚ်ကပေါဝ်၊ ဟံၚ်ကံၚ်၊ ထာဲဝါန်တအ်ဂှ် စကာနဲသာ်ဝွံရ။ ကၟိန်ဍုၚ်ပတှ်ေကပေါတ်သယံဇာတတအ်ဂှ် သဘာဝပွဳပွူလီု သီုဒးသွံစကောန်ကမၠောန်ကာယတုဲ လဇုဲဂလုဲ စိုပ်မံၚ်ကြဴညးဗွဲမဂၠိုၚ်ဂွံဆဵုညာတ်ရ။

၂၂။ ဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲ သ္ဂောံလောဲတောတက်တိုန်ဂှ် တၠပညာကေုာံ ညးအာက္ဍိုပ် ညးတအ်ဟေၚ် စဳရေၚ်ပြုပြေၚ်လဝ်၊ သ္ဂောံဒှ်တၠပညာ ညးအာက္ဍိုပ်ကၟိန်ဍုၚ်ခိုဟ်မာန်၊ ဒးတတ်အာဘာဗတောန်လိက်တအ်ဖအိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ကံကုသဵုဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲဂှ် နူဘာဗတောန်လိလ်တအ်ဟေၚ် စဳရေၚ်ပြုပြေၚ်မံၚ်ရောၚ်ဂှ် ပိုဲဒးညာတ် ဒးဒုၚ်တဲရောၚ်။

၂၃။ အရာပညာ ဝိဇ္ဇာ ကုသိပ္ပံ နွံၜါဂၠံၚ်ရောၚ်၊ ဆေၚ်ကဵုနာံ ဆေၚ်ကဵုစိုတ်၊ ပညာသိပ္ပံဂှ် ဆေၚ်ကဵုရုပ် ဆေၚ်ကဵုကွတ်စက်ကွတ်တဲ သီုၜါရဲမၞိဟ်မွဲမွဲ ဒးလေပ်ဒးကၠိုဟ်လဝ်ရောၚ်၊ ဝိဇ္ဇာသၟးဂှ် ဍိုန်ၜတ်ဂၠိုၚ်အာ အခါဒးပြိုၚ်ပကာန်ဟွံမာန်ညးတၞဟ် သိပ္ပံသၟးပၠန် ဓဇန်ရိုၚ်ဇိုၚ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဒှ်ဒဒိုက်ၜါသာ်ဏံပံၚ် ညံၚ်ဂွံညဳသၟဟ်ဟေၚ် ဒှ်ပရေၚ်ဖဵုလိုက် မာန်။

၂၄။ ခေတ်လၟုဟ်ဏံ ကွတ်ပညာနာနာတအ်ဂှ် တောတက်ပြံၚ်သၠာဲ မြက်ဇက်မံၚ်တုဲ လေပ်လဝ် ကွတ်ပညာမွဲမွဲတုဲဂှ် ရုမ်ဂပ်ရ၊ မြက်ဇက်မံၚ်တုဲ လေပ်လဝ် ကွတ်ပညာမွဲမွဲတုဲဂှ် ရုမ်ဂပ်ရ စွံစိုတ်ဟွံဂွံ၊ ဟွံဆက်လ္ၚတ်လံၚ်ဗပေၚ်မံၚ်မ္ဂး ခြာဟွံလအ်ဗက်ညးတၞဟ်ဟွံမာန်လလုဲအာရောၚ်။

၂၅။ ခေတ်ကာလဏံ ပ္ဍဲအဝဲအဌမဟေၚ် ဒးဂၠာဲပညာဟွံသေၚ်၊ အပ္ဍဲဘာဟေၚ် ဒးဂၠာဲပညာဟွံသေၚ် ဇၟာပ်ပ်အဝဲဇၟာပ်ပ်ဒၞာဲ ဒးဂၠာဲဗပေၚ်မံၚ်ပညာ အဆက်ဟွံကဵုပိုတ်ရောၚ်။

၂၆။ ကောန်ၚာ်တအ် သ္ဂောံလေပ်လိက်မြဟ် သ္ဂောံကေက်သကာကၠုၚ်မာန်၊ နူဂကောံကုလသမဂ္ဂ သွာၚ်ပညာ၊ သိပ္ပံ ယေန်သၞာၚ်(UNESCO) ကတ်လ္ၚတ်ဆဵုဂဗ သ္ပလဝ်သမ္တီဂှ် အခိၚ်စဗတောန်လိက်ကုကောန်ၚာ်တအ်မ္ဂး ဒးဗတောန်နကဵုအရေဝ်ဘာသာ မိမကောနကၚာ်တအ်ရောၚ်။ ကောန်ၚာ်တအ်လ္တူအရေဝ်ဘာသာဂှ် ကၠိုဟ်မံၚ်ခိုဟ်ဟ်မ္ဂး ဒးစွံအရီုနဲချူ ကုနဲဂှ် ပ္တိတ်ရမျာၚ်ဟေၚ်တုဲ သာကဵုက္ဍဟ်ကောန်ၚာ် ၚာ် ဗတောန်ကဵုသာ်ဝွံ ၜိုတ် ၂/၃ သၞာံတုဲ ထပ်ဗတောန်ဘာသာ ဒးစကာဂၠိုၚ်ကေၚ်မိၚ်ဂၠိုၚ် ဘာသာစကာကၟိန်ဍုၚ်ဇကုပၠန်၊ ဇၞော်တိုန်ညိပၠန်မ္ဂး း ထပ်ဗတောန်ဘာသာ ဂၠးတိစကာဖန်အာသာ်ဝွံ မွဲကဆံၚ်တုဲ မွဲကဆံၚ်မ္ဂး လေပ်လောဲတုဲ က္ဍဟ်ကောန်ၚာ်တအ် သာ်ဒှ်မၞိဟ်ကေက်သကာဂၠိုၚ်ရ၊ ဂလေၚ်သာမ္ဂး အာတရဴသ္ၚောဲ၊ က္ဍဟ်သာမ္ဂး ဗတောန်ပညာလောဲ နဲသာနဲခိုဟ်ဂှ် ဒးစကာထေက်ရောၚ်။

၂၇။ အရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲ ကၠိုဟ်ကေတ်မ္ဂး ဒှ်ၚုဟ်မးဇၞော်ကွေံကွေံရောၚ်၊ လိက်တၟအ်တြေံတြဟ်တအ်ဂှ် သွက်ရဲလ္ၚတ်ဝၚ်တအ်  ၚုဟ်မးဇၞော်ကွေံကွေံရ၊ ဆ္ဂး ယဝ်ဟွံကၠိုဟ်မ္ဂး ဒှ်ၚုဟ်မးဟွံသေၚ်၊သာ်ဝွံကီု အၚ်ယန် ဂြန်ဂဥုဲ။ဝၚ်၊ ပုံအာဂီု၊ ဂလာန်တၠပညာချူလဝ် ကၠေံကၠက်အာမ္ဂး ညးတီဟွံမွဲတုဲ ဆောံလေၚ်အာကီုရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ အရေဝ်ဘာသာဂကူနာနာ ညံၚ်ဂွံတန်တဴမာန်ဂှ် ဒးကဵုဒြဟတ်၊ ပရေၚ်ၚိတ်ကလက်ဂကူဂှ် ဒးဒစဵုဒစးရောၚ်။

၂၈။ ကၟိန်ဍုၚ်ညိၚ်ဝတ် တောတက်မွဲ ညံၚ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်မာန် ကောန်ဂကူနာနာ သာသနာရှ်ေသှ်ေနာနာ နွံမံၚ်ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဇကုဂှ် ဒးသ္ပသမ္တီ ဒးကဵုဒၞာဲ ဒးကဵုဇြဟတ်ရောၚ်၊ နဲက [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၀၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်             ပရေၚ်ပၞာန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

           ပရေၚ်ပၞာန်

၁။ ပၞာန်ဟီုဂှ် ပရေၚ်ပြိုၚ်ပကာန်ပၠံၚ်ဇမၞးအကြာ ဂကောံမွဲကဵုမွဲ (ဝါ) ဂကူမွဲကဵုမွဲ ဗွဲဓဇန်ကြာန် ကဆံၚ် သၠုၚ်အိုတ်ရ။
            ပေဲါပၞာန်ဂှ် အခိၚ်မၞိဟ်တအ်ဂၠိုၚ်ဟန်ပိုၚ်ကၠုၚ်တိဍာ်တုဲ ပြိုၚ်ပကာန်ပၠံၚ်ၜးညးသကအ်ဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ။
             ပရေၚ်ဝေၚ်ဒၟံၚ်ပၞာန် နူအတိက်ဗွဲမလအ် ဒဵုတ္ၚဲဏံဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်လ္တူပၠံၚ်ၜးဖဵုဂုဏ် သွက်ဂကူးညးဂကူအဲ (ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်ညးကဵုဂကောံမၞိဟ်အဲဟေၚ်ရ။ ပရေၚ်ဒဒှ်သာ်ဏံဂှ် ဆက်နွံအာဗွဲမလအ်လ ဏီရောၚ်။

၂။ ပၞာန်ဒှ်ကၠုၚ်မ္ဂး ဆမၞိဟ်ဗ္တိုက်မံၚ်ပၞာန် ၜါလပါ်ဓဝ်ဟွံသေၚ် မၞိဟ်ဆက်စပ်ညးဗြဴကောန်ၚာ်လကျာ်တအ်လေဝ် ဒးဒုၚ်ဘဲဒဏ်ပၞာန်ဖအိုတ်ရ။

၃။ ဒှ်ကၠုၚ်ပၞာန်မ္ဂး သွက်ဘဝညးဂွံသာ ညးဒးဗ္ဒဗ္ဒာဲကဵုဂကူညး(ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်ညး သွက်ဘဝအဲဂွံဟာ အဲဒးဗ္ဒဗ္ဒာဲကဵုဂကူ အဲ (ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်အဲရ။ ဂကောံညဳသာဇြဟတ်ဇၞော်တအ်ဂှ် ဂွံဇမၞးဂၠိုၚ်တုဲ ဂွံဒုၚ်စသိုၚ် အခေါၚ်နာနာရ။ ဂကောံကျ တအ်ဂှ် ဒးဆောံလေၚ် ဒးဒုၚ်ပျဲ ဒးဒုၚ်ဂစိုတ် ဒးဂြိပ် ပဲါဒဴရ။ ဒၞာဲလ္ၚဵု ဟွံမိက်ပဲါဒဴ ဒုၚ်ကမျမ္ဂး ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်ဒးကဵုအကံက်အခေါန် ဗီုညးဖန်ဒးဒုၚ်ရ။
                    (၂၆)

၄။ ရဲကျပၞာန်တအ်ဂှ် ယဝ်ဟွံတဝ်စၞေဟ်မ္ဂး ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်အဆက်ကောန်အဆက်စဴ သီုဂကူဗၠိုက်တၞီ အာရောၚ်ဂှ် ညာတ်တုဲ ဝဳစိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ကလေၚ်ပလန်လေပ်ရ။ရဲဇၞးလဝ်ပၞာန်တအ်ဂှ် အခေါၚ်တၟေၚ်ဂွံလဝ်တအ် ဖေက်ဗၠးတိတ်နူတဲတုဲ ဝဳစိုတ်ဓါတ်မဟာဂကူ ဇၞော်ဇြဟတ်ပၞာန်ဂစာန်ဍဵုဍိုက်ရ။ ပဋိပက္ခဏံဂှ်သောၚ်ကလးဟွံလောဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲမံၚ်ဏီရောၚ်။

၅။ ပၞာန်ဂၠးကဝ်ဒှ်ကၠုၚ်ၜါဝါ ဆောံလေၚ်ဂိချိုတ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ညာတ်တုဲ သွက်ဂွံဒၞာတာ ပံက်ကၠုၚ်ဂကောံ ကုလသမဂ္ဂရ  ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကုမွဲ ဒှ်ပၞာန်အောန်ကၠုၚ်၊ ဆ္ဂး ပ္ဍဲဗွိုၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲ ဂကူဂွံလဝ်အဝဵုတအ် ဍဵုဍိုက်ၚိတ်ကလက်မံၚ်ဂကူသၟဝ်တဲတအ်တုဲ ပၞာန်အပ္ဍဲဍုၚ်ဆက်ဒှ်မံၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုကၟိန်ဍုၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုဒၞာဲဏီရောၚ်။

၆။ ပၞာန်ဂှ် သောၚ်ပြသၞာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် နဲသၠုၚ်အိုတ်ရ၊ သောၚ်ၜိုဟ်ဟ်ၜတ်တ်ဟွံလောဲတုဲ သောၚ်နကဵုဒြဟတ်ရ။ဟိုယ်ဂှ်တုဲ ပၞာန်ဂှ်ဒှ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဆီပါ်ဍာ်ဇွောဝ်ရ။

၇။ ကၠောန်ပၠန်ဂတးမ္ဂး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကုပရေၚ်ပၞာန်မ္ဂး ဒးပံၚ်ဗွဝ်လဝ်သီုၜါရောၚ်။ ပၞာန်ဟွံမွဲ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်သၟးအာဟွံစိုပ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံမွဲ ပၞာန်သၟးအာဟွံဂွံရ။
                 (၂၇)

၈။ ပရေၚ်ကွာန်ဂှ် တုပ်ညံၚ်က္ဍိုပ် ပၞာန်ဂှ် တုပ်ညံၚ်ဇိုၚ်တဲၜါဏံပံၚ်ဒးကၠောန်ဂွံနာနာရ။ဆ္ဂး က္ဍိုပ်ဂှ် ဒးစကာဇိုၚ်တဲရောၚ်။

၉။ ဇြဟတ်ပၞာန်ဟွံမွဲ အခေါၚ်ပရေၚ်ဍုၚ် ပရေၚ်ဂကူဟွံဂွံလောဲ၊ ဇြဟတ်ပၞာန်ဇၞော်မ္ဂး ဟွံအာတ်လေဝ်ညးကဵု ကေၚ်နွံကၠုၚ်ကီုရ။

၁၀။ ဘဝဍိက်ဂှ် ပါဲဒဴကေတ်ဟွံဗၠး ဒဴအာဍုၚ်ညးတၞဟ် ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်ကုညးတၞဟ်ရ၊ ဘဝဍိက်ဂှ် ဗတိုက်ကေတ်ဟေၚ်ဗၠးမာန်၊ တိဍာ်ဇုဇဗဴလပိုဲ ညံၚ်ပိုဲဂွံပိုၚ်ဗ္တိုက်မာန်မ္ဂး ဗၠးနူဘဝဍိက်ဍာံဍာံရောၚ်။

၁၁။ နွံပၟိက်ကဵုတသိုက်အခေါၚ်သွက်ဂကူတုဲ ပိုဲကၠောန်ပၠန်ဂတး၊ ကၠောန်ပၠန်ဂတးမ္ဂး ဒးဆဵုဒဒိုက်ရောၚ်။ ဖေက်မံၚ်ဒဒိုက်တအ်ဂှ်မ္ဂး ဂွံအခေါၚ် ဂွံတသိုက် ဟွံမာန်၊ ဂကူပိုဲဟွံဗၠးၜးမ္ဂး ဒဒိုက်တအ်ဂှ် အိုတ်အာ ဟွံသေၚ် သီုဇၞော်တိုန်မံၚ်ဏီရောၚ်။

၁၂။ အခိၚ်ကာလပၞာန်ပၠန်ဂတး မၞိဟ်ချိုတ်အာဂှ်တိုပ်၊ ညံၚ်စိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴ မၞိဟ်နွံတအ် ဒးဆက်ကၠောန်အာ လၟေၚ်ဏံဂှ် ဓမ္မတာရ။

၁၃။ ဍုၚ်ပိုဲဂှ်ညးတၞဟ်သၠာဲလဝ်ကဵု ဆီပလက်တုဲ ပၠံၚ်ၜးဂွံလဝ်ရောၚ်။ပိုဲအာတ်ကေတ်နနဲ၊ ဓမ္မတာဂွံမာန်မံၚ်ဟာ၊ ရဲအာတ်ဍုၚ်တအ်ဂှ် ညးတအ် မၚ်ရပ်ပၠုပ်ထံၚ် မၚ်ပန်ဂစိုတ်မံၚ်နကဵုလွဟ်မ္ဂး ပိုဲဟွံပန်ကေတ် ကလိဂွံမာန်ဟွံသေၚ်။ 
                 (၂၈)

၁၄။ အဝဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် တိတ်နူပၠံၚ်လွဟ်ရောၚ်။
        (မဝ်ဇြဳတုၚ်)

၁၅။ ဂကူမွဲမွဲ ဒပ်စဵုဒၞာမၚ်မွဲဂကူဇကု ဟွံမွဲမ္ဂး အခေါၚ်အရာ သွက်ညးတံ မုလေဝ်ကလိဂွံဟွံမာန်ရ။ (မဝ်ဇြဳတုၚ်)

၁၆။ ကြက်ပၠန်ဂတးဂှ် ဇြဟတ်ပၞာန်/လွဟ်/ဇွောံမထဝ်သြန်ဟွံသေၚ်၊ ဂလာန်ပတှ်ေ ကေုာံ သဘဴဓဝ်ဟေၚ်ရောၚ်။

၁၇။ ဂိုတ်ဂစာန်ဗ္တိုက်သၞ နကဵုဇြဟတ်မၞိဟ် ဇြဟတ်လွဟ်တုဲ မာန်တှ်ေမာန် ဟွံမာန်မ္ဂး ဒုၚ်ကမျ ဖျေံလွဟ် ဗက်ကြဴသၞဂှ် လညာတ်ရဲပၠန်ဂတးဟွံသေၚ် လညာတ်ပၠန်သက်က်ဟေၚ်ရ။

၁၈။ ရဲပၠန်ဂတးတအ် ဖျေံလွဟ်ကုသၞဂှ် ဒှ်ဒုဟ်ဖံက်သစ္စလ္တူပၠန်ဂတးဇၞော်အိုတ်ရ။

၁၉။ ပၞာန်ဂှ်ဗတိုက်ကဵုဂြိုဟ် (ဂံၚ်သ္ကာ) သၟးဟွံဂွံ၊ ဒးစကာ ဥာဏ်ပညာဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်။ သရာဲပၞာန်ပတှ်ေ ဇြဟတ်ပတှ်ေကွတ်တဲတအ်ဂှ် ဒးကဵုစၞာဲပြယာဲသၞတုဲ ဒးကျကၠုၚ်ဂၠိုၚ်ကွေံကွေံရ၊ ထ္ၜးသက်သဳမ္ဂး လ္ဂန်အိန်ဂွံဒးကျ ဗညာဓရာံဂွံဒးဒုၚ်ရပ်တအ်ဂှ် ဒးကဵုစၞာဲပြယာဲရ။
                        (၂၉)

၂၀။ ဝေၚ်ပၞာန်ဂှ် ပြိုၚ်ပကာန်ဇြဟတ်မၞိဟ် ဇြဟတ်လွဟ် သၟးဟွံသေၚ် ပြိုၚ်ဂွန် (ဗျူဟာ) ပြိုၚ်ပညာ ပြိုၚ်စိုတ်ဓါတ် ပြိုၚ်ပိုနိဒြပ် ပြိုၚ်မံၚ်နာနာသာ်ရောၚ်။

၂၁။ နကဵုဒေါသလ္ပဝေၚ်ပၞာန် ဒေါဇၞော်မ္ဂး သတိဗၠးကျ ညးဒှ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၂။ ဆဒှ်ကဵုဒှ်လ္ပဇန်ပၞာန် အောန်အိုတ်အာသၞဍိုဟ်အာ၊ ယောၚ်အာမွဲဒၞာဲ ဒးဒုၚ်သၠာဲကဵုဆီ/လမျီုရောၚ်။

၂၃။ ပၞာန်ဂှ် အဆက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ဒၟာနူပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပၞာန်ဂွံကတဵုဒှ်၊ မိက်ဂွံကဵုပၞာန်တုဲဒှ်မ္ဂး ဒးသှ်ကလး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။

၂၄။ ဝေၚ်ပၞာန်မ္ဂး ပရေၚ်သၞကီု သီုပရေၚ်ဇကု ဒးတီဒးကၠိုဟ်လဝ်ခိုဟ်ဟ်ရောၚ်။ ဒၞာဲသၞဍိုန်အိုတ်ဂှ်ဂၠာဲ အခိၚ်/ဂၠံၚ်ဍေံဟွံခယျဂှ် လုပ်ဗ္တိုက်မ္ဂး သွက်ဂွံဇမၞးဂှ် နွံဂၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၅။ ပ္ဍဲလိုက်ဏံ သတ်တှ်ေတုဲ လွဟ်မွဲမွဲသာ် နွံမံၚ်သၟးရ။ ယဝ်ဟွံမွဲမ္ဂး ဗီုညးတၞဟ်ဖန်ဒးဒုၚ်တုဲ တန်တဴလအ်အ်ဟွံမာန် ကၠေံကၠက်အာပြဟ်ဟ်ရောၚ်။ ကၞုတအ် အရုတ်တအ် နွံကဵုခၞော်ကြံၚ်ၚ်ဂှ် ဒှ်လွဟ်ဍေံကီုရ။ လွဟ်ဟီုဂှ်  သွက်ဂွံစဵုဒၞာဇကု ကေုာံ သွက်ဂွံ သ္ပမာန် လ္တူညးတၞဟ်ရန်တၟအ်နွံၜါသာ်ရ။ လွဟ်စကာသွက်ဂွံစဵု ဒၞာဇကုနွံဂှ် ခိုဟ် ဒးရး၊ ပိုဲဒးထံက်ဂလာန်ရောၚ်။ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး သတ်ဂြိုပ်အရိုၚ်တအ်ကီု မၞိဟ်စိုတ်ဓါတ်နွံ ဗီုသတ်ဂြိုပ်အရိုၚ်တအ်ကီု ကၠုၚ်ကဵုဘယ်ပၠံၚ်ၜးသ္ပမာန်မ္ဂး ပိုဲဒးဒုၚ်သက်က်ရောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ လွဟ်ဇကုဂှ် အခါလဵုမွဲလ္ပအပ် ဒပ်ဇကုဂှ် အခါလဵုမွဲ လ္ပဒုၚ်ပလီု လွဟ်ဟွံမွဲ ဒပ်ဟွံမွဲမ္ဂး ဗီုညးဖန်ဒးဒုၚ် ညးကၠုၚ်သ္ပမာန် ဒးယာံဒးလ္ၚောဝ်ရောၚ်။
                         (၃၀)

၂၆။ ဂကူညးကဵုညး ဂကောံညးကဵုညး လွဟ်/ဒပ်စဵုဒၞာ ညးတအ်နွံဟေၚ် ရဲမိက်ဂွံ ကြံကြသ္ပမာန်တအ် ဖေက်ဓညချပ်ဗ္စာဒးကၠုၚ်တုဲ ထိၚ်ဒဝ်အာဓဝ်ၜိုဟ်လလံမာန်ရောၚ်။

၂၇။ သွက်ဂွံဒက်ပ္တန်ဓဝ်ၜိုဟ်လလံကီု သီုပရရေၚ်ဆာန်ကၟိန်ဂကူအိုဿီုမာန် ဂကူမွဲကဵုမွဲ ကဆံၚ်ဒးတုပ် ပရေၚ်ဂကူညးညးဖန် အခေါၚ်သာ်ဝွံ ဒးနွံရောၚ်ဂှ် ဂကူဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်မံၚ်တအ်ဟေၚ် ဒုၚ်ကေတ်တုဲ ဟီုဂးမံၚ်၊ ဂကူဂွံလဝ်စေဝ်လ္တူတအ် ဒုၚ်တဲမာန် ဟီုဂးမံၚ်၊ ဂကူဂွံလဝ်စေဝ်လ္တူတအ် ဒုၚ်တဲမာန် စှ်ေမံၚ်စိုတ်ဟွံသေၚ် ညးတအ်ညံၚ်ဂွံဒုၚ်ကၠုၚ်တဲမာန် နပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်သၟး ဟီုဂးဂှ် ညးဟွံကၠိုဟ် ဒးဟီုသီုကဵု ပရေၚ်ပၞာန်ရောၚ်။
                    (၃၁)

၂၈။ ပ္ဍဲဝၚ်ပၠန်ဂတးဍုၚ်ပိုဲပွိုၚ် (၇၀)သၞာံပြၚ်ဏံ ဂကောံပၠန်ဂတးရပ်လွဟ်မွဲမွဲ ဒးဒုၚ်ပ္တိတ်နကဵုဇြဟတ်ပၞာန်တုဲ အိုတ်အာဟွံမွဲဏီ။ ဒးဒုၚ်လီနနဲပရေင်ဍုၚ်ကွာန်တုဲ အပ်ထောံလွဟ်ဟေၚ် အိုတ်အာဂှ် နွံဂၠိုၚ်ကဵုဂကောံရ။

၂၉။ ဂကောံအပ်ထောံလွဟ်တအ်ဂှ် အပ်တုဲ အဝဵုပိုတ်သြဇာပၠိုတ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ်ချိုတ် ဒဵုလမျီုအိုတ်ယာက္ဍိုပ်ဟွံမာန် လုပ်ဝိုၚ်ဟွံဂွံရ။

၃၀။ နွံပၟိက်ကဵုဓဝ်ၜိုတ်လလံမ္ဂး ဗလးထောံလွဟ်မွဲလါ်ဓဝ်ဂှ် ဂွံမာန်ဟွံသေၚ်ရ၊ ပြသၞာရပ်လွဟ် ဂွံကတဵုဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် တာလျိုၚ်နွံမွဲလါ်ဓဝ်ဟွံသေၚ်၊ မိက်ဂွံပြေပြံၚ်မ္ဂး ဒးပညဳပညပ်အကြာၜါ ဒးသၠးဖဵုဒးကဵုကေတ်သီုၜါလ္ပါ်ရောၚ်၊ သာ်ဝွံဟွံ သေၚ် မွဲလ္ပါ်ဟေၚ် ဗလးထောံလွဟ်မ္ဂး သၠဒကေဝ်ဒးစေၚ်ဂၠိုၚ်အာတုဲ သ္ၚောဲခြာအာကဵုဓဝ်ဍာံ သ္ၚောဲခြာအာကဵုဓဝ်ၜိုဟ်လလံရောၚ်။

၃၁။ ဖျေံလွဟ်၊ အပ်လွဟ်၊ သၠာဲထောံလွဟ်ကဵုဒဳမဝ်ကရေဇြဳသၠာဲထောံလွဟ်ကဵုဓဝ်ၜိုဟ်လလံ လုပ်အာဗွိုၚ်တၟးတအ်ဂှ် ဝေါဟာၜိုန်ဟွံတုပ် ကၠာလေဝ်အဓိပ္ပါယ်တုပ်ပ်ရ။ဒုၚ်ကမျ ဒုၚ်ယျံက် ဒုၚ်ထံက်ၜံၚ် ဒုၚ်သ္ပ ဍိက်ဖအိုတ်ရ။

၃၂။ ဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဒှ်သွက်စဵုဒၞာဂကူ စဵုဒၞာဍုၚ် စဵုဒၞာပိုန်ဒြပ် တိဍာရ၊ အရာအိုဿီုတအ်ဂှ် ပရေၚ်စဵုဒၞာနွံဟေၚ် တန်တဴအာမာန်ရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဆာန်ဂကူဍာံမ္ဂး ဒပ်ပၞာန်စဵုဒၞာဂကူဂှ် ဒးပခိုၚ်လဝ်ရောၚ်။
                            (၃၂)
၃၃။ ပေဲါပၞာန်ဂှ် အန္တရာယ်ဇၞော်၊ လမျီုဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်၊ ဒြပ်ရတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်၊ဒးလေၚ်ဆောံမံၚ်တုဲ ၜိုန်ဟွံမွဲပၟိက်ကီုလေဝ် ဗလေတ်ပဲါထောံသောၚ်ၚ်ဂွံဟွံသေၚ်၊ ဟွံပြေၚ်ရေၚ်ပလေဝ်ပလေတ်လဝ်မ္ဂး ပရေၚ်ဒးလေဝ် ဆောံတအ်ဂှ် ဂၠိုၚ်အာနူကဵုဝေၚ်ပၞာန် ဏီရောၚ်။

၃၄။ ဒပ်ပၞာန်မွဲမွဲဂှ် လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံမွဲ စေဝ်ပၞောန်ဟွံမွဲမ္ဂး ဒှ်အာဗီုဂကောံဒမၠမွဲကီုရောၚ်။

၃၅။ သတီုလဝ်ဂြိုဟ် မ္ၚိုဟ်လဝ်စိုတ် ချိုတ်အာတှ်ေတုဲ ဟွံမွဲ ကဵုဂွန် ဟွံမွဲကဵုအစဳအဇန်မ္ဂး ကေတ်ဇမၞးသၞ ဟွံမာန်။
                      (၃၃) [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၁၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်             ပရေၚ်အာက္ဍိုပ် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

           ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်

၁။ ရန်တၟအ်ပရေၚ်ကမၠောန် သွက်ဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ညံၚ်ဂွံအံၚ်ဇၞး ညံၚ်ဂွံတုဲဒှ်ပြဟ်ဟ်မာန် ပွမ္ဒးဖန်ဇန်ဖျေံဗီုလ္တူညးတၞဟ် ညံၚ်ဂွံရေၚ်တၠုၚ်ကၠောန်ၜိုတ်အာ ညဳညဳသာသာဂှ် ဒှ်ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်ရ။ 

၂။ ပ္ဍဲဂကောံမွဲမွဲ ပြာပြာကတ်တ် (ဝါ) သ္ၚိတ်တ်ဇြဇြ မံက်မံက် (ဝါ) ပၞုက်ပၞုက် မၞိဟ်အာက္ဍိုပ် ဒးနွံဟေၚ်ရ။အကြာမၞိဟ်နွံၜါဂှ်လေဝ်ဝ်  မၞိဟ်မွဲဂှ် ဒှ်မၞိဟ်က္ဍိုပ်တုဲ မၞိဟ်မွဲဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဗက်ကြဴရ၊ ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး မၞိဟ်ကၠိုဟ် မၞိဟ်ကေက် မၞိဟ်ဂံၚ်သကာတအ်ဂှ် ဒှ်က္ဍိုပ်ရ။
     
၃။ ညးအာက္ဍိုပ်ဟီုဂှ် ညးဂမၠိုၚ်ညံၚ်ဂွံဗက်ကၠုၚ်ကြဴဇကု ညးတၞဟ်ညံၚ်ဂွံကၠောန်အတိုၚ်စၞောန်ဇကု ကၠောန်သ္ပလေပ် ကၠောန်သ္ပဒှ်ဂှ် ဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်ရ။

၄။ ပ္ဍဲညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် ဆန္ဒမိက်ဂွံအာက္ဍိုပ် ကေုာံ သတ္တိနွံဟေင် ဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်ရ။ 

၅။ ညးအာက္ဍိုပ်မွဲမွဲဂှ် နကဵုကမၠောန်ကီုပွကီု နကဵုအရေဝ်ကီု ထ္ၜးပျးသောၚ််လးတံၚ်ဂြဲ ညးဗက်ကြဴတအ် ဓဝ်ပတှ်ေညံၚ်ဂွံနွံလ္တူကမၠောန်လ္တူဇကုမာန်မ္ဂး ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်ညးဂှ်အံၚ်ဇၞးစိုပ်တရဴရောၚ်။
                   (၃၄)

၆။ ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဝွံ လ္တူကမၠောန် ဇကုကေတ်လဝ်လျိုၚ်ဂှ် ဒးကၠိုဟ်ဒးလေပ်လဝ် ခိုဟ်ဟ်ရောၚ်။ သ္ဂောံအာက္ဍိုပ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မာ္န် ဒးဆက်ကတ်လ္ၚတ်မံၚ် လၟိုန်ရောၚ်။

၇။ ညးအာက္ဍိုပ်မွဲ (ဝါ) သ္ကိုပ်ဒပ်မွဲဂှ် ရန်တၟအ်ပရဝၚ်ကမၠောန်ညံၚ်ဂွံအံၚ်ဇၞး ညးဗက်ကြဴဇကု ညံၚ်ဂွံဗၠးဘယ် ဒးစွံအရီုဒးကေတ်တာလျိုၚ် ဂၠိုၚ်အိုတ်ရောၚ်။

၈။ ညးဍုၚ်ကွာန် (ဝါ) ကောန်ဂကောံ ဓမ္မတာတအ်ဂှ် လ္တူပရေၚ်မွဲမွဲ မိက်ဂွံဒှ်ရတီ နဲလဵုဂွံကၠောန် ဂွံဖန်ဗဒှ်ဂှ် ဟွံတီ ယဝ်တီလေဝ် တီဆလ္တူကျာညိညဟေၚ်ရ။
          ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် တီပၟိက်ဆန္ဒညးဍုၚ်ကွာန် (ဝါ) ကောန်ဂကောာံတအ်တုဲ နဲလဵုဂွံကၠောန် ဗီုလဵုဂွံဗၟံက်ရုပ်ရဴဂှ် ချပ်ဗစာ စဳဇန် ပၠကဵုတရဴမ္ဂး တၚ်ရန်တၟံတအ်ဂှ် အံၚ်ဇၞးစိုပ်တရဴမာန်ရောၚ်။

၉။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ဂှ် ဒးစန္ဒက်တံၚ်ဂြဲညးဂမၠိုၚ်လေပ် ဍာန်ဗၠေတ်ဍာန်ဒး ပညုၚ်ထ္ၜးမာန်တုဲ နပွ နကမၠောန်လေဝ် ဒးကၠောန်ဒးမံၚ် ဒးသ္ပ ဒးပၠတရဴနာနာသာ်ရောၚ်။

၁၀။ သ္ဂောံဒှ် ညးအာက္ဍိုပ်ညးဂမၠိုၚ်မာန်ဂှ် ကွတ်၊ သတ္တိ၊ ပဋိပတ် ပိသာ်ဏံပၟိက်ဇၞော်အိုတ်ရ။ မၞးမိက်ဂွံဂှ် ညးအာက္ဍိုပ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်မ္ဂး ပ္ဍဲဇကုမၞးညံၚ်ဂွံဍိုက်ပေၚ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ဂှ် လွဳပရာညိ။  
                      (၃၅)  

၁၁။ စိၚ်အာမ္ဂးဒှ်ဂၠံၚ်၊ မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်တအ် ကၠောန်သ္ပမ္ဂး ဒှ်သၞောဝ်ရောၚ်တုဲ ပွခိုဟ်ကီု မၞိဟကအာက္ဍိုပ်တအ် သ္ၚဳဂၠိပ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်တုဲ ကၠောန်ထေက်ရ။

၁၂။ မၞိဟ်ကၠိုဟ်မၞိဟ်ခိုဟ် မၞိဟ်ဍိုဟ်တအ်ဟေၚ် ဒှ်မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်။

၁၃။ အာယုက်ပ္ဍဲကမၠောန် (ဝှ်) ဂှ်ဒှ်စရာဲပၟိက်ဇၞော် မွဲသာ်ကီုရ၊ ဗွဲတၟေၚ်ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလပြံၚ်သၠာဲ အခိၚ်ကြေပ်ဂြတ်တအ် ဗီုလဵုဒတူလိုၚ်ဂှ် ဒးစွံၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ရ။

၁၄။ မၞိဟ်ကၠိုဟ်ပရေၚ်ကမၠောန် စေတနာဍာံတအ်ဂှ် ၜိုန်ဆဵု ဂဗအာယုက်ကမၠောန်အောန်ကီုလေဝ် သ္ၚဳဂၠိပ်တုဲ ကဵုဒၞာဲ ကဵုက္ဍိုပ်ထေက်မံၚ်ကီုရောၚ်၊ တၟော်လ္တူဝှ်သၟးမ္ဂး ကမၠောန် လ္ဇုဲအာမာန်ရောၚ်။

၁၅။ ချေံဂြိပ်မြက်တ်ဂှ် ထိၚ်ဝါတ် ဆ္ဂး ထိၚ်မာန်မ္ဂး စိုပ်တရဴပြဟ်ရောၚ်။

၁၆။ မိက်ဂွံဒှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပြာကတ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မ္ဂး လ္ပဍဵုဍိုက်မဇအဆက်တၟိ(သၟတ်)တအ်ညိ၊ ပ္ဍဲအနာဂတ် သၟတ်တအ်ဟေၚ် ဂွံဒၞာဲရောၚ်တုဲ ဍေံတအ်ဒုၚ်တဲဟေၚ် ဝၚ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပြာကတ် အာမာန်ရောၚ်။
                   (၃၆)

၁၇။ ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် ဒးဂစာန်ချူလိက်ဂၠိုၚ်ၚ်ရောၚ်။လညာတ်ဇကုဂှ်ဟီုကေတ်သၟးမ္ဂး မၞိဟ်ကြပ်ကဵုဇကုဟေၚ်ဂွံမိၚ်၊ မိၚ်တုဲခြာဟွံလအ်ဝိုတ်အာ မာန်ရောၚ်။ ချူတြးနကဵုလိက်မ္ဂး အာစိုပ်တရဴသ္ၚောဲ သှ်ေၜက်အခိၚ်လအ်အ်မာန်တုဲ မၞိဟ်တီညာတ်ဂၠိုၚ် သီုဗိုန်ခိုၚ်ရောၚ်။

၁၈။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ကီု တၠပညာတအ်ကီု ယဝ်လၞုဟ်ဟီုဂး ၚုဟ်မးမၞိဟ်အောန် ယဝ်လၞုဟ်ကၠုၚ်အာ လာဘ်သကာအောန်ရောၚ်။

၁၉။ ရုဲပ္တိုန်ညးအာက္ဍိုပ် ဗက်အခိုက်သၞောတ်တြေံ နနဲကောန်ဨကရာဇ် ဂွံဒှ်ဨကရာဇ် သၚ်ဝှ်ဇၞော် ဂွံဒှ်ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ရုဲစှ်လောဲသွာ ပြသၞာအောန်ဒှ်ကၠာလေဝ် ဒုၚ်သဇိုၚ်လ္တူစရာဲဟွံသေၚ်တုဲ ပရေၚ်ကမၠောန်ဂွံဇၞော်မောဝ်ဝါတ်ရ။

၂၀။ သ္ဂောံဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်လ္တူမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်မာန်ဂှ် ကွတ်၊ သတ္တိ၊ ပဋိပတ် ပိသာ်ဏံဒှ်သဇိုၚ်ပၟိက်ဇၞော် တပ်တးသၠးဖဵု တံၚ်ဂြဲ၊ စိုတ်ပြဲ ပန်သာ်ဏံလေဝ် ဒးဍိုက်ပေၚ်ကီုရောၚ်။

၂၁။ သ္ဂောံဒှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ကံကုသိုလ်အတိက်ဖန်လဝ်ဟွံသေၚ် လက်သဏ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ညံၚ်ဂွံပေၚ်ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်မၚ်မွဲမာန်မ္ဂး ညးညးအဲအဲဒှ်မာန်ဖအိုတ်ရ။
                   (၃၇)

၂၂။ ဂကောံ(ဝါ)မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဒးထိၚ်ဒဝ်ကဵုသၞောဝ်၊ မၞိဟ်အာမံၚ်က္ဍိုပ်ဂကောံတအ်ဂှ် မၚ်မွဲသၞောဝ်ဟွံမာန်မ္ဂး  သၞောဝ်ဂှ်ဟွံတန်ကြပ်တုဲ ဂကောံရောအ်ရေၚ်ပြးဆာဲရောၚ်၊ဟိုတ်ဂှ် တုဲ မၞိဟ်မၚ်မွဲ သၞောဝ်ဟွံမာန် ပဋိပတ်ယောၚ်တအ်ဂှ် သ္ပက္ဍိုပ်ဟွံဂွံရ။

၂၃။  ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် သမ္တီ၊ သတ္တိ၊ သစ္စ၊သမာဓိ၊ သၠးဖဵု &quot;သ&quot; မသုန်မဏံ ညံၚ်ရဴသဳမသုန် ဒးထိၚ်ဒဝ်ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်လဝ်ရောၚ်။

၂၄။ နဲကဲအာက္ဍိုပ်နွံပိသာ် နဲကဵုအမိၚ်၊ နဲသောၚ်ကလး၊ နဲကြဴစးတအ်ရ၊ နဲကဵုအမိၚ်ဂှ် ဒှ်သၞောတ်တၠအဝဵုစကာဂၠိုၚ်၊ နဲသောၚ်ကလးဝွံ ချပ်သဳကၠဳပညဳ လုပ်အဝေါၚ် ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ စကာအကြာ ဗွိုၚ်မၞိဟ်လညာတ်သမ္တီ သၠုၚ်ၚ်တအ်ရ၊ နဲကြဴစးဝွံ စကာမၞိဟ်သၟဝ်တဲတုဲ ဇကုမံၚ်ထောံသာသာ နဲဝွံ စကာပ္ဍဲဗွိုၚ်မၞိဟ်သၟဝ်တဲခိုၚ်ၚ် ဗွိုၚ်ဂွံဖျေံစိုတ် စကာဒေံကောန်ဇာတ်ဂၠိုၚ်ရ၊ နဲပိသာ်ဝွံ ရံၚ်ဒၞာဲတုဲ စကာလေပ်မ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖဵု စကာဒၞာဲဗၠေတ်မ္ဂး ဒှ်လလေၚ်ဖဵုရောၚ်။

၂၅။မၞိဟ်အာက္ဍိုပ် ရန်ကဵုဖဵုဂကောံတအ်ဂှ် ကဵုဒၞာဲကုမၞိဟ်ခိုဟ်မၞိဟ်ကၠိုဟ်၊ မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်ရန်ကဵု ဖဵုဇကု တအ်ဂှ် ကဵုဒၞာဲဂှ် မၞိဟ်ဍုက်ကေဝ်ကဵုဇကုတအ်ရ။
                     (၃၈)

၂၆။ ဗျိဒေါန်ဂၠိုၚ်မ္ဂး မၞိဟ်ဗက်ကြဴအောန်၊ စန္ဒက်သမၠုၚ် စိုတ်ဓါတ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး မၞိဟ်ဗက်ကြဴဂၠိုၚ်ဂှ် ဓမ္မတာရ။

၂၇။ လက်ကြဴက္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာအဝဵုတအ်ဂှ် ရဲကလၚ်အမိၚ် မၞိဟ်သမ္တီသဝ်ဝ်ဟေၚ်နွံဂၠိုၚ်တုဲ လက်ကြဴ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာ ပရေၚ်စန္ဒက်တအ်ဂှ် ရဲလေပ်ပညာ မၞိဟ်သမ္တီသၠုၚ်ၚ် နွံဂၠိုၚ်ရ။

၂၈။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဒးစိုတ် သၞောတ်တၠအဝဵုတအ်ဂှ် ဖေက်ရဲတၠပညာ တုဲ စကာရဲကလၚ်အမိၚ်ဂၠိုၚ် ကေမ်ၛာပ်လဝ်အဝဵု ဂၠိုၚ်ရ၊ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဒးစိုတ်သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳတအ်ဂှ် ဒးစိုတ်ရဲတၠပညာ ပါ်ကဵုတာလျိုၚ် ဗွိုၚ်ညးကဵုညးဂၠိုၚ်ရ။

၂၉။ ဟိုတ်ဖဵုညးအာက္ဍိုပ်ဂွံဒတုံပြဟ် နွံစှ်သာ်ရ၊ ဟွံလေပ်ကွတ်၊ စိုတ်ဟွံထတ်၊ ပဋိပတ်လီု၊ ဗီုဟီုတွံကၠောန်၊ အောန်ဓဝ်ခန္တဳ၊ရဲဒၞာဲပဲါက္ဍိုပ်၊ က္ဍိုပ်က္ဍုတ်ဟွံသၟဟ်၊ ဂၠုဟ်ပၟိက်ညးညးဂမၠိုၚ်၊ ရိုၚ်ဇိုၚ် အရေဝ်ကြံၚ်၊ ညာတ်မံၚ်ဇကုပြဲ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တဲဏံ ဟွံလအ်ပြဟ်စှ်ေရောၚ်။

၃၀။ လက်သဏ်ညးအာက္ဍိုပ်ခိုဟ်(၅)သာ်ဝွံ လညာတ်ဒးသၠဲ၊စိုတ်ဓါတ်ဒးပြဲ၊ နဲကဲဒးဍိုဟ်၊ သတ္တိဒးခိုဟ်၊ လဂံါသၞဒးကၠိုဟ်ရောၚ်။
                  (၃၉)

၃၁။ ညးလ္ၚဵုဂှ် ဂွံဒှ်က္ဍိုပ်မှကၠောန် ပရေၚ်ဂကောံပရေၚ်ဂကူ ဒးဖက်ကြံမ္ဂး ဆုဲတိတ်သ္ၚောဲသ္ၚောဲတုဲ ဂၠာဲဒုဟ်ပါ်ပဲါခါဂွံဒၞာဲပၠန် ဒၞာဲယၟုပရေံဂှ် ဗဝ်စုတ်ဒုဟ်ညးတၞဟ် ယၟုမြဟ်ခိုဟ်တှ်ေ ဇကုဒုၚ်ကေတ် စကာမံၚ်ကွေတ် ကၠိက်တုက်ကတဵု ကၠဵုဒုဟ်ဒယှ်မ္ဂး ညးဂမၠိုၚ်ကဵုက္ဍိုပ် လအ်အ်မာန်ဟွံသေၚ်။

၃၂။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်တၠအဝဵုတအ်ဂှ်ဟွံကဵုဒၞာဲကုညးတၞဟ်၊ မၞိဟ်ကေက်သကာ မံက်ကၠုၚ်မ္ဂး ဖေက်ပၠံၚ်ဒၞာဲတုဲ မၚ်ဝးပကဝ်ထောံ အခါဗျုယဲကၠောန်ဟွံမာန်မ္ဂး ကဵုဒၞာဲဇကုကောန်ဇကု ဒေံဇကုသာ်ဝွံ ကၠောန်သ္ပလေပ်ရ။
      က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳတအ်ဂှ် မၞိဟ်ကေက်သကာမံၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ပါ်ပရအ်ကဵုအဝဵု၊ မွဲလ္ပါ်ဂှ် ဒုၚ်ကေတ်သ္ဂုတ်သွာတ်မာဲညးဂမၠိုၚ် စိုပ်အခိၚ်ပေဲါကဵုဒၞာဲဂှ်လေဝ် ဟွံဇြိုၚ်စိုတ်ရ။

၃၃။ သၟိၚ်ဂိတုဂှ် ပျးလျးအရံၚ် ၜိုဟ်သြိုဟ်တုဲ သၞံၚ်တအ်ပူဗိုၚ်မိတ်သဟာဲဂၠိုၚ် သၟိၚ်တ္ၚဲဂှ် ပျးအရံၚ် က္တူကတာန်ဂၠိုၚ်တုဲ ပွဳဗွိုၚ်ဟွံမွဲ သ္ကအ်ရဲဟွံမွဲရ၊ သာ်ဝွံကီု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ပညဳလညာတ်ကုညးတၞဟ်ဂှ် ဗွဳဗွိုၚ်ဂၠိုၚ်၊ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်တၠအဝဵုဂှ် ကေတ်လညာတ် ဇကုမွဲဓဝ်တုဲ ဗွဳဗွိုၚ်ဟွံမွဲရ။
                      (၄၀) [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၂၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== အမေရိကာန်ကဵုနေတိုဝ် မွဲကရေက်၊  ကြုက်ကဵုရာတ်သာ မွဲလပါ် ပါ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲ ကောန်စဴထဝ် ==

အမေရိကာန်ကဵုနေတိုဝ် မွဲကရေက်၊  ကြုက်ကဵုရာတ်သာ မွဲလပါ် ပါ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲ
ကောန်စဴထဝ်
ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၃၊ တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ၊ ၂၀၂၂
ပဝ်လဇြဳဍုၚ်ကြုက်ညးတအ် ဟွံလုပ်ပလာပ်ပထုဲ ပ္ဍဲကေၚ်ကာဍုၚ်မွဲမွဲရောၚ် ၜိုန်ရဟီုကီုလေဝ် ဆဂး ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညးတအ် ဗွဲတၟေၚ် ဗဒစးကဵု ဍုၚ်ရာတ်သာတုဲ စဵုဒၞာအန္တရာဲနူအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်အမေရိကာန် မပ္တံ ဂျပါန်၊ အိန္ဒိယ၊ ယူခေ၊ အဝ်သတြေလျ၊ နေတိုဝ်တအ်ရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ဍုၚ်ရာတ်သာဂှ် ဒှ်မဟာမိတ်အဓိက ပ္ဍဲအရာမစဵုဒၞာအာဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညး တအ်ရောၚ် ဟွံသေၚ်ဟာ။ 
ဂကောံကွိတ် Quad ကဵုအဝ်ကာတ် AUKUS ၜါဝွံ ဒှ်ဂကောံသွက်ဂွံကရေပ်ဂရတ် ဍုၚ်ကြုက်ဂှ်တုဲ ဂွံဗၠးဘဲကီု ဂွံကလေၚ်ပ လန်တဲကဵုဂကောံဍုၚ်တအ်ဝွံကီုဂှ် နကဵုဍုၚ်ကြုက်ဂှ် ဒးသ္ပမဟာမိတ်ကဵုရာတ်သာဟေၚ်ရ။ ကေုာံဍုၚ်ဍောတ်တ်တအ်ဂှ် ၜိုန်ရသ္ပမဟာမိတ်ကီုလေဝ် အစောံဇြဟတ်ဟွံဍိုက်ပေၚ် သွက်ဂွံတဝ်စၞေဟ်ရောၚ်။ ဂၠုၚ်ဍောတ်တ်တအ်ဂှ် ဒုန်ပ္ဍဲၜဳမှာ သၟိဒ်ဟွံဂွံရောၚ် ဒးဟီုပတောံဥပမာသာ်ဝွံရ။ ကာလဍုၚ်ကြုက် ဒးဒုၚ်ကရေပ်ဂရတ်ကဵုအ မေရိကာန်၊  မဟာမိတ်အမေရိကာန် မပတံအဳယူတအ် ပ္ဍဲကေၚ်ကာဟံၚ်ကံၚ်၊ ဇြေန်ကျေန်၊ တိဗိတ်၊ ထာဲဝါန်တအ်ဂှ် ညးတအ် အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ မဟာမိတ်ဇၞော်ဇၞော်ဟွံမွဲမဂး ဟွံလောဲရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ လအိတ်သၞာံတုဲကၠုၚ်ဏံ ညးတအ်ပံၚ်တဲ ကဵုရာတ်သာတုဲ ပကတ်ပကေၚ်ကွတ်ပၞာန်ဇၞော်ဇၞော်ကီု၊ သၞာံဏံ သမ္မတၜါဍုၚ်ဂှ် ဆဵုဂဗညးသကအ် ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်အိုဝ် လာမ်ပေတ်က္ဍၚ်ဂှ်တုဲ လလောၚ်တြးပတိတ်လဝ် လိက်လလောၚ်တြးဇမၠိၚ် မနွံမသုန်လ္ၚီမလိက် ပ္ဍဲဖေဖဝ်ဝါရဳ(၄)ဂှ်ကီုတုဲ ကော်ဆဴပြိုၚ်ပကာန်ဏာကဵုအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်အမေရိကာန်တအ် ပြာပြာကတ်တ်အိုတ်ရ။ ဣဝွံဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ် ဍုၚ်ရာတ်သာ ကလိဂွံအဟံက်ခိုဟ် ပ္ဍဲအရာဂံၚ်ဖျေံသဂုတ်သွာတ် ဂွံနိမိတ်ဗဒှ်ပဋိပက္ခယူကရိၚ် ဒှ်မာန်ကီုရောၚ်။ ပေဲါပြိုၚ်ပ ကာန်အကြာဂကောံဇြဟတ်ဍုၚ်တအ်ဂှ် ဂတဏံဇၞော်နူဏံဏီဒှ်မာန်ရ။
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် မူဟိုတ်ကြုက်ဟွံထံက်ဂလာန်ရာတ်သာ လုပ်သီခရာၚ်မဳယျာကီု၊ ဟွံစၟတ်သမ္တီဍုၚ်တၟိၜါကီုဂှ်တုဲ ဂွံမံၚ်ကၠေံလဒေါဝ်၊ ကဵုကသပ်လညာတ် ညံၚ်ဂွံစကာနဲကဲၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်တုဲ ဂၠာဲသွဟ် ပ္ဍဲကောံဓရီုကံၚ်သဳဂီုကၠီုယူအေန်ရော။ တၚ်တုပ် စိုတ်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ညးတအ်ကဵုရာတ်သာဂှ် နွံမံၚ်117ဗဳလဳယာန်ပြၚ်ဂှ်တုဲရ။ စပ်ကဵုယူကရိၚ်ဝွံဂှ် ပရေၚ်ပို်န်ဒြပ်ကူသာန်ဗၞိက်ညး တအ်ကဵုယူကရိၚ် သၞာံ2020ဂှ် နွံမံၚ်စှ်သုန်အသၚ်ဃဲယံၚ်(ဗဳလဳယာန်)ပြၚ်ရောၚ်။   တုဲပၠန် ယဝ်ရညးတအ်ကေတ်စ လ ပါ်ရာတ်သာပေၚ်ၚ်မဂး ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ညးတအ်ကဵုအမေရိကာန်တအ်ကီု၊ အဳယူတအ်ကီုဂှ် လီုလာ်အာမာန်ရောၚ်။ မံၚ်လဒေါဝ် ညိညဂှ် သာမံၚ်သွက်ဍုၚ်ညးတအ်ရ။ ရာတ်သာလေဝ် ပေၚ်စိုတ်၊ ယူက ရိၚ်လေဝ် ဟွံဒက်စိုတ်၊ ဍုၚ်ပလိုတ်တအ်လေဝ် ဂၠာဲသၞဟွံဂွံကွေံကွေံရ။ ကွတ်ပညာမံၚ်လဒေါဝ်သာ်ဏံ ပ္ဍဲက္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ်နွံမံၚ်ကီုဟာ။ 
ပဋိပက္ခဍုၚ်ယူကရိၚ်ဝွံ အတိုၚ်တၠပညာကြုက်မွဲတၠမဟီုပါ်ပဲါလဝ်ဗၞတ်ညိညဂှ်မဂး က္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ် ထေက်ကဵုဒး ဂိုၚ်ကေတ်၊ ယိုက်ဒိုက်ကေတ်လညာတ်မံၚ်လဒေါဝ် ဟွံလျောဝ်ဗက် နေတိုဝ်ကဵုအမေရိကာန်၊ ဟွံဗလးကၠေံရာတ်သာရောၚ်။ ဂလာန်ညးဝွံ ဒုၚ်သဇိုၚ်လဝ်ကဵုအကာဲအရာသာ်လဵုရောမဂး ဍုၚ်ယူကရိၚ်ဂှ် ပယျဵုစပ်မံၚ်ကဵုရာတ်သာရောၚ်၊ လုပ်နွံမံၚ် အဒေါဝ်ဂကောံဇြဟတ်ၜါလပါ်ဂှ်ရောၚ်။ ဍုၚ်ရာတ်သျှာဂှ် ဇြဟတ်ဇၞော်ကီုဒှ် ဍောတ်ကီုဒှ် ဒဒှ်ရကဵုအန္တရာဲကဵုညးတအ်မာန် ရောၚ်ဂှ် ဇကုဇမၞော်ဍုၚ်ယူကရိၚ်တအ် ဒးတီလဝ်ထေက်ရောၚ်။ ဗီုဍုၚ်ကြုက်ဝေၚ်ဏာ ဟီုဏာ ပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ညးတအ် ဟွံကေတ်စလပါ်တေံလပါ်ဏံတုဲ သွက်ကြုက်ဂှ် ယီုသာအာရ။ ညးတအ်ဟွံထံက်ဂလာန်ကဵုရာတ်သာကီု ဟွံကေတ်စ လပါ်ယူကရိၚ်ကီုရ။ ဝၚ်ဍုၚ်ကြုက် ကေၚ်ဒှ်လဝ်ပၞာန်ကဵုခေတ်ကာလသဵုဗဳယိတ်ယူနဳယာန်တေံဂှ်လေဝ် နွံတဴဏီရ။ ဍာံဍာံတေံ ယဝ်ရဒးကေတ်စမွဲလပါ်မဂး ညးတအ်ဒးကေတ်ရာတ်သာဟေၚ်ရ။ ဆဂး ပညာကလုတ်တမာန်ဟီုဂှ် ပၟိက်ဇၞော်တဴဂှ်တုဲ သမ္မတယူကရိၚ်လၟုဟ်ဝွံ ယဝ်ရရံၚ်ကဵုဝှ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဂး ၜတ်မံၚ်ရောၚ်ဂှ် ဗှ်ရံၚ်ဝၚ်ဘဝညးတေံ ပ္ဍဲဝဳကဳပဳယျာမဂး ကၠး ကေတ်မာန်ရ။ ဘဝညးတေံဂှ် ကၠုၚ်နူဗွိုၚ်ကောန်မှိၚ်ဇာတ်၊ မၞိဟ်ကတဵုဂရိုၚ် ဍေံမလျောဝ်ဗက် အာကဵုလညာတ်ဒ ယှ်တှ် ပဝ်ပျူဠာတအ်မွဲရ။ အကာဲအရာဝွံ တုပ်မံၚ်ကဵုသမ္မတအမေရိကာန် ဒေါနေဝ်ထရာမ်ညိညကီုရောၚ်။ အစောံစရာဲ ဂွံတတ်ကၠောံအခက်အခုဲဍုၚ် ယူကရိၚ် ပ္ဍဲညးတေံဟၟဲဒှ်မာန်ရောၚ်။ 
သမ္မတယူကရိၚ် မဒှ်ကောန်ဂကူရာတ်သာ ဒးဂြိပ်ဒဴတိတ်အာရာတ်သာဂှ် အခိၚ်တ္ၚဲဏံ ၜိုန်ရပရိုၚ်မဳဒဳယျာဍုၚ်ပလိုတ်တအ် ဟွံချူဗၟံက်ကီုလေဝ် ပၠန်ဂတးယူကရိၚ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် ဒုၚ်လဝ်သဇိုၚ်ကဵုအကာဲအရာဏံရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ပ္ဍဲယူကရိၚ် လညာတ်ဍုဟ်မၠေံကောန်ဂကူရာတ်သာတအ် ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်မစံၚ်ဗဂဵုပၟတ်ပဋိပက္ခဝွံရောၚ်။ မွဲလပါ်တေံဂှ် သမ္မတ ဒဳမဝ်ကရိတ်အမေရိကာန်ဂှ်လေဝ် တိုန်ကၠုၚ်နကဵုရမျာၚ်ကရေဲ ဒစဵုဒစးကဵုရာတ်သာကီု ရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ဗီုသမ္မတ ဒေါနေဝ်ထရာမ် ဆက်ဆောံခိုဟ်ဆာဲကဵုရာတ်သာဂှ် ခေတ်သမ္မတဂျောဗာ်ဒေန်ဏံ ဍေံဟွံဒှ်သာ်ဂှ်ရ။ အခိၚ်ညးဒှ်ကၠုၚ်ဒုတ တိယသမ္မတ ပ္ဍဲသၞာံ၂၀၁၄တေံဂှ်လေဝ် ကေၚ်ဆဵုဂဗလဝ် စပ်ကဵုရာတ်သာ လုပ်သီလဝ်ဒေသခရာၚ်မဳယျာကီုရောၚ်။ ဇကုသမ္မတအမေရိကာန်ဂှ် ဟီုသောၚ်ကလးပရိုၚ် ဗီုကတဵုဒှ်ပြံၚ်လှာဲမံၚ်ပ္ဍဲယူကရိၚ်ကီုရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲစိုတ်သမ္မတပူတေန်ဂှ်လေဝ် သွက်ဂွံအုပ်ဓုပ်အာဍုၚ်ရာတ်သာလအ်အ်မာန်ဂှ် ညးဒးကၠောန်သ္ပသာ်ဝွံကီုရောၚ်။
 သမ္မတဖဳလေပ်ပါၚ်လၟုဟ် ကေၚ်ဟီုလဝ်ဂလာန်နွံရ။ ရံၚ်ကေတ်မဂး ညးဒးဒုၚ်ကဵုဇြဟတ်ဓရိုဟ်ကဵုအမေရိကာန် စပ်ကဵု ကေၚ်ကာဂွံထိၚ်ကၠေံဍုၚ်ကြုက်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ ဍုၚ်ကြုၚ်တၟာဏံဂှ် ကဵုညးဒစဵုဒစးကီုဟာ၊ ယဝ်ရဒစဵုဒစးကဵုကြုက်ဂှ် ဍုၚ်ညး သာ်လဵုဒှ်အာမာန်ရောဂှ် ညးတီရ။ ကာလလဆောဝ်ညးဒစဵုဒစးကဵုကြုက် သီုအမေရိကာန်ရောၚ်။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ကာလဍုၚ် တဳမဝ်ဗၟံက်ဗၠးၜးတိတ်တၟိတၟိဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ပၠန်ဂတးညးတအ် မဒှ်သမ္မတကၠာအိုတ်ဂှ် ညးသ္ပအဓိကတုဲဆဵုဂဗကဵုက္ဍိုပ်သ ကိုပ်အေန်ဒေါနဳရှာရောၚ်။ ၜိုန်ရက္ဍုဟ်မၠေံအေန်ဒေါနိသာကီုလေဝ် ဆဂး ရံၚ်ကဵုဂီုကၠီု ကေုာံ ဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညးတုဲ ညးဒးရုဲစှ်သာ် ဂှ်ရောၚ်။ လညာတ်နဲကဲဏံ ပ္ဍဲက္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ် နွံညိဟာဂှ် အဲဟွံကၠးကေတ်ရ။ 
ပ္ဍဲကဵုဂလာန်တၠပညာကြုက် မဗတိုက်ဖအောဝ်လဝ်ဂှ်တုန်၊ နကဵုယူကရိၚ် ထေက်ကဵုဒးဆဵုဂဗတက်ကျာကဵုရာတ်သာ ဗွဲတိုက် ရိုက် ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵု နူ ကောံဇြဟတ်တၞဟ်တအ် မွဲအဆံၚ် ကော် face to face ရောၚ်။ ဂလာန်ဗတိုက်ဖအောဝ်ညးဝွံ စှေ်စိုတ်လောန်ရ။ ပ္ဍဲကဵုဌာနပရိုၚ်ဂၠးတိတအ် ဟီုတဴနွံပၠန်ဂှ် ပ္ဍဲပ္ၚံက်ဏံ ရမျာၚ်ကောန်ဍုၚ်ယူကရိၚ်တအ်ဇေတ်တ် ဟွံမိၚ် ကေတ်တုဲ ရမ်သာၚ်မ္ၚးမ္ၚးတအ်သၟး ဂွံမိၚ်ကေတ်မံၚ်ရောၚ်။ အရာဝွံ ပိုဲကံက်ကေတ်အဓိပဲါသာ်လဵုမာန်ရောမဂး၊ ပဋိပက္ခ ယူကရိၚ်ဂှ် ဍေံကၠောအ်ထၞာန်အာ ညံၚ်ရဴပၟတ်ဂြိုပ်ဂှ်တုဲ ညးဂှ်ဒှ်ကမၠတ် ညးဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ထ္ဍေၚ်ကမၠတ်ဂှ် ပါ်ပဲါဝါတ်အာရ။ ပၠန်ဂတး ယူကရိၚ်တအ် သာ်လဵုမဟီုတုဲ အလဵုအသဳယူကရိၚ်တအ် သာ်လဵုမဟီုရောဂှ် ပိုဲတအ် ဟွံဂွံမိၚ်ကေတ်တုဲ ဂွံမိၚ်မံၚ်ရမ် သာၚ် သမ္မတရာတ်သာကဵု အမေရိကာန် ကေုာံ နေတိုဝ်တအ်သၟးရ။
ပရေၚ်ဇီုလပိုက် ဍေံမဒှ်လလေၚ်ဍုၚ်ဂကူဍောတ်ဇၞော်တအ်ဂှ် စွံလဝ်ကၠာ၊ တၠုၚ်လအာယူကရိၚ် ဒးဆဵုဂဗမံၚ်တ္ၚဲဏံဂှ် တုပ်မံၚ် ကဵုပိုဲတအ်တၟာဂလိုၚ်ရ။ ပၞာန်ဗၟာဂှ် ညးတအ်နွံလပါ်ကြုက်ကဵုရာတ်သာ၊ အေန်ယူဂျဳဂှ် နွံလပါ်အမေရိကာန် ကေုာံ မဟာ မိတ်အမေရိကာန်ဂှ်တုဲ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် လ္ၚဵုနွံလပါ်တေံ၊ လ္ၚဵုလပါ်ဏံရ။ ဆဂး ဂကောံလ္ၚဵုကဟဳထောံတုဲ ရုဲစှ်ကေတ် လညာတ်မံၚ်လဒေါဝ် ညံၚ်ရဴဂကောံလပါ်တိဍာ်သၟဝ်ကျာ ကေုာံ အေန်သဳအေတအ်လ္ၚဵုရ။ တိဍာ်မန်ဟွံဒှ်ပၞာန် တိဍာ်က ရေၚ်တအ် ဒှ်ပၞာန်၊ မဳဒဳယျာမန်တအ် မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဂွံ၊ မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဒးဂြိပ်ဒဴရ။ ရဲကေတ်စလပါ်ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ညံၚ်ရဴပဲါဒုဟ် ဟွံလောဲသွာကီု၊ ဟွံဗၠးအစောကီု၊ ရဲဒစဵုဒစးတအ်လေဝ် အန္တရာဲဟွံဍောတ်ရ။ လညာတ်အကြာက္ဍိုပ်သကိုပ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ ပၠန်ဂတးဂကူမန်တအ်လေဝ် ဒှ်မံၚ်ပိကဵုပန်ကီုရ။ 
ဂၠးတိပိုဲတ္ၚဲဏံ ပရေၚ်ပြိုၚ်ပကာန်အကြာကြုက်ကဵုရာတ်သာမွဲလပါ်ကဵု အမေရိကာန်၊ နေတိုဝ် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ်မွဲလ ပါ်ဂှ် ကၠးကၠး ပိုဲတအ်ဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရ။ ဗီုပြၚ်ကြုက်၊ ရာတ်သာ၊ အမေရိကာန်၊ နေတိုဝ်တအ် ပလှေ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲဂှ် ပိုဲတအ် ဟွံတီလဝ်ကၠာမဂး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိဂှ် ဂွံဗ္ၜမ်ဍေံဟွံလောဲသွာရ။ ပိုဲဒးဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပဝ်လဇြဳဍုၚ်ဂကောံဇၞော်ပန်တအ်ဂှ်တုဲ လ္ၚတ်အာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိပိုဲမဂး ကၠိုဟ်လောဲသွာမာန်ရောၚ်။ ဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပဝ်လဇြဳပန်က္ဍိုပ်တအ်ဂှ်တုဲ ဂၠးတိပိုဲ ပြံၚ်လှာဲ အာမာန်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ဟီုမာန်ရ။ ဍုၚ်ကိုဝ်ရဳယျာသၠုၚ်ကျာ ကေုာံ ဂျပါန်တအ်ဂှ် ဒၞာဲလ္ၚဵုညးတအ် ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ညးတအ်တုဲ ၜိုန်ရဟွံမိက်ပါ်ပဲါကြုက်ကီုလေဝ် ဆဂး ဒစဵုဒစးကဵုဇြဟတ်ဓရိုဟ်မဟာမိတ်အမေရိကာန်ဟွံမာန်ရ။ နေတိုဝ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုညးတအ်တုဲ ဟွံမိက်ဒးဓယံက်အမေရိကာန်တုဲ မိက်ဂွံက္ဍိုက်ပ်သဳကၠဳကေၚ်ကာအေန်ဒေါ-ဖသဳဖိက် ရဳဂျေန် ကော် Indo-Pacific Regionကီုရ။ 
ဂၠးတိဏံ ယြဴဍုၚ်လဵုမွဲဟွံဟီု ယဝ်ရဇၞော်ပြိုၚ်ပကာန်ကၠုၚ်မဂး နကဵုအမေရိကာန် ဒးပဒေါံကၟိုၚ်ဖျေံရောၚ်။ ဍုၚ်ရာတ်သာလေဝ် ကြဴနူသဵုဗဳယိတ်ယူနဳယာန် သရိုဟ်အာတုဲ သိက္ခာညးတအ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏံအောန်စှေ်အာ၊ မုက်ဍောတ် မတ်သဝ်၊ ညးတၞဟ်တအ် ဖျဝ်အဆံၚ်တုဲဆက်ဆောံ၊ ဂကောံနေတိုဝ်တအ် စိုပ်ဇိုၚ်ပယျဵုဇကုတုဲ ပၠေတ်မံၚ်ဍာ်ပါၚ်ပ္ဍဲကတောဝ်ဂှ် ဒုၚ်စသိုၚ်ပရေံလောန် မိက်ဂွံကလေၚ်ဂွံဘဝတြေံ ညံၚ်ရဴဂကူမန်ပိုဲ စိုတ်ဟဳသွဝ်မံၚ်ကဵုအေန်ပါယျာမန်ခေတ်ကၠာတေံကီုရ။ ပရေၚ်ဒုၚ်စသိုၚ်စိုတ် သာ်ဝွံတအ်ဂှ် ဍေံဖန်ဗဒှ်မံၚ်ရာသဳဥတုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိပိုဲရောၚ်။
ကြုက်ကဵုရာတ်သာ ဒှ်မွဲဇြဟတ်တုဲ ဍုၚ်ဍောတ်တ်တအ် မံက်ဂတဝ်ဗၠးၜးကၠုၚ်ဂှ် ၜိုန်ရဒှ်ဇြဟတ်စိုတ်ကဵုသွက်ပၠန်ဂတးဂွံဗၠးၜး ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲကီုလေဝ် ဆဂး ဍုၚ်ၜါဝွံ ဒှ်ကၟာၚ်စက္ကဝါ သွက်အလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာတအ်မွဲရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ညးတအ် နွံမံၚ် ထံက်မံၚ် ဂလာန်ဏီမဂး ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ဂံၚ်သီမံၚ်အဝဵု ဒဵုတွဵုကဝ်ဂှ်တုဲ အပါအမေရိကာန်၊ အဳယူတအ်လေဝ် ညးတအ်ဟွံဒးဖေက်ရ။ ယဝ်ရဒးဟီုပတောံဥပမာမဂး သၟိၚ်နာဲဝၚ်ဇၞော်မသုန် မအုပ်ဓုပ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲဂှ် ညးတအ်ဂွံလဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ၜါတၠတုဲရောၚ်။ ဖျေံညး သကအ်ဟွံစှေ်ရ။ ဂလာန်သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာ နာဲဇြဝ်မေန်ထောန် ကေၚ်ဟီုကၠုၚ်လဝ်ကြံၚ်ၚ်မ္ၚိုဟ်ဟ် နွံမွဲသာ်ဂှ်တုန်၊ ယဝ်ရဒး ဖေက်မံၚ်ဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော်တအ်ဂှ်တှေ် ဍုၚ်ဗၟာညးလေဝ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲဂၠးတိဏံဟွံသေၚ်ရောၚ်။ 
ဍေံနွံမွဲသာ်ဂှ် ဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ် ဗတိုဟ်ဗမ်မဂး မၞိဟ်တအ်ချိုတ်ရ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် စကာက္ၜၚ်ကျာတုဲပန်သၠေက်မဂး မၞိဟ်တအ် ဒှ်လလေၚ်ရ။ ဆလအ် ပၞာန်ဗၟာ ကေတ်ဇၞးကုအေန်ယူဂျဳမာန်ရော၊ ဆလအ် အေန်ယူဂျဳကေတ်ဇၞး ကံၚ်သဳ ပၞာန်ဗၟာမာန်ရော၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာပရေံဂလိုၚ်တေံ၊ အေန်ယူဂျဳပရေံခိုဟ်ဂလိုၚ်ဏံ ဂလာန်သၟာန်မြဴသာ်ဝွံ စွံလဝ်ကၠာ၊ တ္ၚဲဏံ ကောန်ဍုၚ်ပိုဲ စုတိချိုတ်အာမွဲစိတၠ၊ ဍုၚ်ကွာန်သ္ၚိဌာန် လေၚ်ဒိုက်အာ ဂလိုၚ်လဵုဂှ်ဟေၚ် မိက်ဂွံသၟာန်တီကၠာရောၚ်။ အခိၚ်ကာ လပိုဲဍောတ်တ်တေံ ကေၚ်ဗှ်လ္ၚတ်ကၠုၚ်ပရိုၚ် စပ်ကဵုပေဲါပၞာန် ပ္ဍဲယူဂေါသဠာဗဳယျာဂှ်တုန်၊ “အနိဌာရီုပေဲါပၞာန်- ဇကုဟွံမွဲကဵုက္ဍိုပ်၊ က္ဍိုဟ်မသက္ကုဇကုတအ်” ဂှ် ပေဲါပၞာန်ညးတအ် လလမ်ကၠုၚ် ၜိုတ်၂၇သၞာံဂှ် အခိၚ်တ္ၚဲဏံ ကလေၚ်ဒှ်ကၠုၚ်ညိညပၠန်ရ။ ပေဲါပၞာန် ဍုၚ်ပိုဲဂှ် ညံၚ်ရဴပၟတ်နရက် ဝေၚ်ပၠိုတ်ဟွံမွဲဂှ် ကောန်ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ဍေံဒှ်မံၚ်ညံၚ်ကောန်နရက်ဂျိုၚ်ၚ်ရောၚ်။ မဟာဝါဒဳဂ ကူဗၟာတအ်ဂှ် ဒှ်အဓိကမၞိဟ်စုတ်မံၚ်သၞပရက်ပၟတ်နရက်ဂှ်ရောၚ်၊ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲပၞာန်ဍုၚ်ညးတအ်ဂှ်လေဝ် မဟာဝါဒဳ သာပ်တအ် ဒှ်ၝောံလတေၚ်ဍေံကီုရောၚ်။ ဓဝ်သၟိၚ်စှ်ဟွံမွဲမဂး ဍုၚ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳလေဝ်ကဵုဒှ် ဒဳမဝ်ကရေဇြဳဟွံသေၚ်လေဝ်ကဵုဒှ် ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ကလိဂွံတသိုက်ဟွံမာန်ရ။ ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၃၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

==မအာတ်မိက်နကဵုညးလွပ်သီုဖ္အိုတ်သွက်ဂွံမၚ်မွဲလိက်ပတ်မန်==
ကာလချူလိက်မန်မ္ဂးလ္ပကွက် &quot;ရ&quot; နကဵုခ္ဍံက်လိက် &quot;္ရ&quot; ညိအဴ။ ယဝ်ရဆက်ချူအာအတိုၚ်တဏအ်တှ်ေသ္ကဵုအခိုက်ချူလိက်ဘာသာမန်ပိုဲမလီုလာ်အာမာန်ရောၚ်။ ဥပမာ ကာလချူ (မ္ၚဵု) ကွက်  &quot;ရ&quot; တှ်ေရမျာၚ် (မ ၚေ) ဟွံတိတ်ရ၊ တိတ်ဆၜိုတ်ရမျာၚ် (မ ရေ) ဟေၚ်ရ၊ ဟိုတ်နူ ကွက်လဝ် &quot;္ၚ&quot; ဟွံသေၚ်တုဲမတိတ်အာရ (ရ) ဟေၚ်ရ။ ကာလချူ (လ္ၚတ်) ကွက်  &quot;ရ&quot; တှ်ေတိတ်ရမျာၚ် (လ ၚတ်) ဟွံတိတ်ရ၊ တိတ်ဆၜိုတ်ရမျာၚ် (လ ရတ်) ဟေၚ်ရ။ စွံသတိညိအဴ၊ ကၠောမန်ပိုဲ။ ယဝ်ရနွံပၟိက်တၚ်ဂလာန်သၟာန်မ္ဂး နကဵုအကံက် [[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:咽頭べさ|Dr.Intobesa]] ဂှ်သၟာန်ကေတ်မာန်ရအဴ၊ တၚ်ဂုန်ဗွဲမလောန်နကဵုမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရအဴ။
* စရၚ်မိက်လိက် ကွက် &quot;္ရ&quot; တုဲချူလဝ်: [[ကမ္မတဳ သိုင်ခၞံ ဘာကောန်ဂကူမန် (ကွာန်လှာ)]]၊ [[ကမ်နိရာဲ]]၊ [[ကလော်မန်ဂမၠိုၚ်]]၊ [[ကအ်ကျာ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ကအ်ကျာ်]]၊ [[ကျာ်ဗတာၚ်၊ ကၠအ်သတ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်မုဟ်ဍုၚ်]]၊ [[ကျာ်မနုဟဝ်၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[ကျာ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်မုဟ်နာင်]]၊ [[ခၞိင်ဖရင်နံင် ဍုင်ဗဂေါ]]၊ [[ဂကောံစဳပျးဖောအ်ဗြေဝ်မဟာဇန်]]၊ [[ဂလာန်အာစာပဏ္ဍိတ]]၊ [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ကအ်ဗိန် ဘာဇၞော်]]၊ [[ဂျိဂှ်ၚိုတ်လဝ် ထဝ်ဂှ်ကလာတ်ပတိတ်]]၊ [[ဂွံအခိၚ်ကဵု ကေတ်အခိၚ်]]၊ [[ဂွံအခိၚ်ကဵုကေတ်အခိၚ်]]၊ [[စၟတ်သမ္တီဒဴပၞာန်ဗၟာဒက်လဝ်ကျာ်ပိကေုာံဝၚ်ဗၟာဂစိုတ်မန်]]၊ [[တက္ကသိုလ်အပါ]]၊ [[တံင်ပိုအ်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]၊ [[တၠဂုဏ်အ္စာအာနန္ဒ]]၊ [[ထဝ်မန် (ဥက္ကဋ္ဌဇၞော် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ)]]၊ [[ဒ္ဂေတ်ဝတ်]]၊ [[ဓါတ်ပံင်ကောံ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်လ္ဂုင်]]၊ [[ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် သၞာံ ၂၀၂၀တအ်]]၊ [[ပရေံဂှ်ထေၚ်ခိုဟ် ညးသပ္ပရိုဟ်ဂှ်ထေၚ်ဗၠေတ်]]၊ [[ပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန်]]၊ [[ပလိုတ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ကြေဝ်ဏာ]]၊ [[ပါန်သာ၊ နာဲ]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိစူဠဝဝ် သကုတ်−၁)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိစူဠဝဝ် သကုတ်−၂)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိပါဲစိုတ် သကုတ်−၁)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိမဟာဝဂ် သကုတ်−၂)]]၊ [[ပြကိုဟ်စရာဲဗုဒ္ဓဘာသာ ကၞပ်(၁)]]၊ [[ပြကိုဟ်စရာဲဗုဒ္ဓဘာသာ ကၞပ်(၂)]]၊ [[ဗညာအံင် (သကိုပ်ဂဳတ)]]၊ [[ဗော်ညဳသၟဟ်မန်]]၊ [[ဗော်ဍုင်မန်တၟိ]]၊ [[ဗော်သင်ပံက်ဗ္တောန် လိက်တၟအ်မန်]]၊ [[ဘဝဗၠာဲ]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်ခလံက်ခပြု]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်ဝါဂၠံင်]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် တန်ဒေါဝ် တံၚ်ပိုအ်]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ပွိုင်တိုက်ဝင်ဒုန်]]၊ [[မဟောဟ်သဓ၊ဇာတ်]]၊ [[မာံဝိုတ်တိုန်ဘာ]]၊ [[မေန်နဲသိုဝ်]]၊ [[မ္လစ်သာ၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[ယှိုဲသဳခုင်၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[လိက်ခၞိင် ကျာ်ယှိုဲသဳခုင်]]၊ [[လောကသိဒ္ဓိ]]၊ [[လျးသာသနာ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ဝါခရူ]]၊ [[လွဳအံင်၊ နာဲ]]၊ [[ဝင်ဓါတ်ကျာ်မုဟ်တဴ]]၊ [[ဝါဗ္ၚကၠံသွဝ် မုက်ဍောတ်မတ်သဝ်]]၊ [[ဝဳရ၊တၠဂုဏ်]]၊ [[သင်ကၠံ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်သင်ကၠံ]]၊ [[သဗ္ဗညု၊ ကျာ်စေတဳ]]၊ [[သိပ္ပံပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်]]၊ [[သိယဵု၊ ကျာ်စေတဳ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်ထဝ်]]၊ [[သုတကဵု ဂျဵုကာ]]၊ [[သၞေဟ်ဗဒဝ် ကွာန်တြေံ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]၊ [[ဟံသာကဵုနန်ထဝ်]]၊ [[အခိုက်ကၞာသၟာဒွက် ဗီုစိုပ်ကၠုၚ်ဌာန်ဒူရာ]]၊ [[အာရှ]] 
:ဆေၚ်စပ်ကဵုမုက်လိက်တဏအ်သီုဖ္အိုတ်ပိုဲတံပလေဝ်ပလေတ်တုဲယျ၊ လက္ကရဴတှ်ေနကဵုညးလွပ်တံသီုဖ္အိုတ်လ္ပဆက်ချူ ကွက် &quot;ရ&quot; (္ရ) အိုတ်ညိအဴ။ သွက်ဂွံမၚ်မွဲထိၚ်ဒက်အာဲကၟာဲလိက်ပတ်မန်၊ ဒုၚ်ဂုန်အာတ်မိက်ဏာနကဵုညးလွပ်တံသီုဖ္အိုတ်ရအဴ။ (သတိ။ ။ပိုဲတံဒုၚ်ဂုန်အာတ်မိက်လဝ်ကီုလေဝ်ဟွံသ္ပဂရုဆက်ကၠောန်သ္ပဒၟံၚ်သာ်တဏအ်ရတှ်ေ၊ သွက်ဂွံစဵုဒၞာထိၚ်ဒက်လိက်ပတ်မန်နကဵုညးမသ္ပပွဗၠေတ်ဒးတၟာတ်အကံက်ရောၚ်။ ပရေၚ်အဲဂွိၚ်ဒၟံၚ်ကဵုလိက်ပတ်မန်ဂှ်လေဝ်သ္ပကရုဏာတုဲကၠိုဟ်စိုတ်ကဵုညိအဴ)။--[[ညးလွပ်:Intobesa.bot|Intobesa.bot]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Intobesa.bot|ဓရီု]])  ၁၀:၂၂၊ ၂၀ ဂျူလာင် ၂၀၂၅ (+0630)

== ကလေင်စၟဳစၟတ်လဝ် သက္ကရာဇ် သၞာံ ဒတောဝ်ဨကရာဇ်မန် ဂဇအ်နန် ==
ကလေင်စၟဳစၟတ်လဝ် သက္ကရာဇ် သၞာံ ဒတောဝ်ဨကရာဇ်မန် ဂဇအ်နန်

&lt;nowiki&gt;#&lt;/nowiki&gt;သၟိင်ဝါရောဝ် (မဂဒူ)

         တဳလမၞုံကုပိုန်ကျာ်တြဲ ဒှ် ၈ ဝှ် စိုပ်မုဟ်တၟံ ပ္ဍဲမုဟ်တၟံဝွံတုန် ပပဓါန်ကဵုကလော်သုမ ဍေံအာကေတ်နင်တၟအ်ကမုမွဲ ကဵုကျာ်ဂဇအ်၊ သၠအင်ဒိုင်ဒစာံတၞး သီုကၞာင် ကၠုင်ဗ္ဒန်လဝ်သဗ္ဗညုတုဲ ကျာ်ပျးဒိုဟ်လဝ်။

        စုတိအာနူဂှ် က္တဵုဒှ်ကောန်ညးကအ်ဝါန်၊ နူသွတ် မိသ္တိက်လဝ်ပ္ဍဲဂဒူ ကနှံက်ကျာဂွံပ္တိန်နာမွဲပတိဟာတုဲ လသာစိဟ်ကၠုင်ထာန်ဂှ်ပၠန်။ ပဟိုတ်ဂှ် မဂဒူ ညးမ္ဂး။ သမာလမိတ်သှ်လဝ် သၟတ်ဝွံ သ္ပိုင်အကာသ သ္ဒဟ်ဨကရာဇ်။ ဇၞော်ဒှ်အာဗၠာဲတုဲ ဒှ်ဇမၞော်ဒလေင် ၁၆၀ စိုပ်က္ဍိုပ်ဒဵုမွဲ ကောန်ဒလေင်မွဲယဲအာ ဇကုဒြဟတ်ဇၟူမွဲဒလေင်ဂှ်ပင်ယိုက် ပ္ၚောအ်အာဍုင်သုက္ခောဒါယ။ တမ်သၞာံ သက္ကရာတ်တိုန် ဂဂဵုဂတးပန်စုတ်ဒလေင်ဒကုတ်အာ ပ္ဍဲပၞး ဗအ်မွဲဒတုံစိဟ်ပါဲပလိုတ် ဗအ်မွဲဒတုံစိဟ်ပါဲဗၟံက်ဂှ်အာၜိုတ်ကေတ်ရ။ ပသာန်လျးလလဳမဒြေပ်ဂှ် ညံင်ပြာသာတ်ထဝ်ရ ပ္ဍဲမတ်မညာတ်။ အာသှ်ကဵုဗမၞးမွဲနွံကဵုပညာ၊ လာပ်သၠုင်ဒတဴပူဇဴအဲတုဲအဲသှ်ကဵုရ။ ခနှဂှ်ပညာဂွံအခေါင် ဒုန်မွဲသၠုင်ဒတဴၜတ်ကေတ်တုဲ ယာတ်ထမှိင်က္ဍိုပ်ဂှ်ဂြောပ်ဖျိဟ်သြန်ရုပ်စိင်မွဲ တိုန်စွံလဝ်ဝွံ အဲပူဇဴအစာရ။ ဗမၞးခါမမိင်ညာတ်ပတဴအသဝ်၊ ဟာဲကောန်မန် မပတၠကုသဵုမပြဲနူညးရောင်၊ ပသ္ကဵုယိုက်ဒလေင်ရော ဒေဝတဴလဝ်စိုတ်တုဲ ပပန်ဒကုတ်ကၠေံဒလေင်ရောင်။ လ္တူက္ဍိုပ်ညာတ်ရုပ်ပြာသာတ်ဂှ် လတူက္ဍိုပ်တၟံနန်ပြာသာတ်က္တဵုဒှ်ဟွံလအ်ရ။ ပပူဇဴသြန်ရုပ်စိင်ကဵုအဲဝွံ ဂမာစိင်မခစကၠာတုဲ ညိမခစသၟိင်ရ။ သာ်ဝွံသၟာနိမိတ်သှ်လဝ်။ 

        ဇကုမွဲဒိုအ်ဒၟံင်ဍုင်သုက္ခောဒါယ ကောန်ဒလေင် ၁၆၀ ကလေင်စဴအာရ။ ဇကုတဴပ္ဍဲရုင်စိင်၊ တၠညးသုက္ခောဒါယစိဟ်ဗဵုစိင်ပျတ်၊ သုင်ဍာ်ဒဂံင်တုဲ တ္ၜောဟ်ဖျိဟ်ဒးစုတ်ခတ်မွဲလမးတိုန်။ ဟာဲကောန်မန် ဝွံခတ်မွဲ၊ မင်ဗၠာဲဇအ်သဝ်လောပ်အာၜိုတ်ကေတ်ခတ်ဂှ်ရ။ မင်ဗၠာဲအာရာန်မခါကဵုယဗြဴသေံ၊ ခတ်မွဲမကီု လပုဟ်တဲမွဲမတုက်ကေတ်ရ။ မိင်ဂလာန်ယဗြဴတုဲ လပုဟ်တဲတလေတ်ဍာ်ပါင် စလံက်စုတ်ဒေါဝ်မခါ လးဒပှ်တုဲကွဟ်ကေတ်ရ။ ယဗြဴညာတ်ပွမင်ဗၠာဲဝွံတုဲ ပတဴအသဝ်။ ဟာဲကောန်မန် မတီဝဳပရာက္တဵုပြဟ် ၚုဟ်ဂၠု မသ္ဒဟ်ဨကရာဇ်ယိုက်စၞန်တဲမွဲရ။ 

ဒေဝတဴပၠောပ်စိုတ်ဒးသမိတ်လဝ် မင်ဗၠာဲဒြာတ်စုတ် ဇနော်တၞံခါမွဲတၞံ မွဲသ္ဂန် ဇလိင်ဍေံပန်ဟတ်။ သၟိင်သုက္ခောဒါယ ညာတ်တုဲသၟာန်ညးမတဵုဂှ်ရော၊ အဲဍိက်မတဵု ခတ်မွဲတၠတိဇနော်မထ္ၜးဂှ်ရ ရာန်ဂွံမခါမတဵုလဝ်ရအဴ။ မခိုဟ်စရ တၠညးဂး။ တ္ၚဲသဳဗပေင် ဂိတုအသာတ် မင်ဗၠာဲမွဲ စၚိန်တၞံခါ တိုန်တွာဲတၠညးသုက္ခောဒါယရ။ ကောန်မန်ဝွံ ဆခတ်မွဲကီုဒတုဲမြမဝ်အဲဂလိုင်ဝွံခနှံဒှ်။ ဟာဲကောန်မန် ဒၟံင်ပ္ဍဲမုက်ကၠတ်အဲရ။ ပတွဵုနူဂှ်တုဲ က္တဵုပြဟ် ၚုဟ်ဂၠု၊ ဟွံဟိုတ်မာဲ သၟိင်သုက္ခောဒါယ သညာတ်ပတိပတ်သာ်ဝွံတုဲ အလုံဝင်ဖအိုတ်ဇိုန်ကဵုပဝိုင်ရ။

သၟိင်သုက္ခောဒါယ အာဝေင်စိင်၊ ကောန်သၟိင်သုက္ခောဒါယ မေဏင်သောဲဍာ ဂှ်ဒဒှ်ေဒယှ်အာ၊ ဖေက်ညးတီညာတ် ဒကိုပ်ပၞာန် ၄၀ ဒက်ဖံင်၊ သ္အာဒုင်တၠညးဂးတုဲ စိုတ်ဒှ်မွဲတုဲ ကၠောံအာပါဲသင်ပလိုတ်ရ။ ညး ၄၀ ဒှ်စိုတ်မွဲတုဲ ဗက်ကၠုင်ကရောမ် မဂဒူကီုရ။ တြဳဇှ်ကုသဵု ညးဟွံဗက်ထက်ကၠုင်စိုပ်ထာန်ဒမံင်ဇကုရ။ 

        နစလဳစလးဇကု ညးမတဴထာန်ရးပးအိုတ်သီု၊ နဓနသံဝိဘာဂ၊ ဝါစာသံဝိဘာဂ၊ ပၠောပ်လဝ်သကေံတဲတုဲ စိဟ်ဗ္ဒဟ်မတ်လမၠီု၊ နဥပါဲဇကုမဆိုက်ဗ္ဒက် ကေတ်ဇၞးကဵုသၟိင်အလဳမာ တုဲ ကေုာံအစာပိ - အစာကါဝေါက် ဂးမွဲ၊ အစာဂေါသြ ဂးမွဲ၊ အစာဒဂဵုမှာသၟိတ် လေဂးမွဲ၊ အစာသေံ မန် ဗမာ အစာတအ်ဝွံမဆိုက်ဗ္ဒက်ပ္ဍဲဗိုတ် ၃၊ ဗေဒင် ၄ ညံင်မဂြင်လဝ်ကီု၊ တဴပ္ဍဲဒလောအ်ဗ္တောန်အစာတံဝွံတုဲ အတိုင်အစာတံဝွံဟီုလဝ် ဒိတ္ထဳနက္သတ် သၞာံဝွံခိုဟ် ခနှံဗ္ဒဟ်ဍုင်ကွာန် ညံင်ကမၠိုင် ကမာမၞုံကဵုဗလာဲရ။ 

ကဵုၚးပ္တန်ဂအာင်ဍုင် အဒိမၚးကၠာ ကၠန်မွဲဇၞော်ကၠးမဆဵု၊ ဍုင်ဝွံသ္ဒဟ်သၞိဟ် က္ၜင်ဂၠိုင်သန်ဂတ၊ ၚးအာဂတဂှ် ဆဵုကၠမွဲပၠန် သၟိင်ပသၟိင်သန်ထာန်ဝွံဂံင်သ္ကာတ် ဟွံဇမိုက်ကဵုသတြုရ။ ဇနးမပြဲသ္ဂောံရ၊ အစာတအ်သှ်လဝ် ပ္ဍဲသက္ကရာတ် ၆၄၉ ဂိတုမာ် ၉ မၟံက် တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ လက်မကဝ် မယိုက်ဒယိုင်မြမေမဍာ်။ ကာလဂှ် ဗြဴမွဲသီုလယိုင်ဂဝ်ဂၞဴတလာဲသော် ကၠုင်ဇမဳက္တိုင်ဂှ် ဇကုဍေံဒတုံစိဟ် ဒွံ(ဇီုဒး) ဒယိုင်ဆီဍေံပရာတ်တိုန်ဒှ်ဇြုံ ၈၊ ဇြုံ ၇ ချိုတ်ပ္ဍဲဍုင် ဇြုံမွဲဇက်တိတ်တုဲဟွံညာတ်ရ။ ညာတ်လၟိတ်ဂှ်တုဲ အစာတအ်မသှ်လဝ် သၟိင် ၇ ဒတောဝ်ပသၟိင်ပ္ဍဲထာန်ဝွံ၊ မွဲဒတောဝ်ဂှ် သ္တိတ်အာနူဍုင်ဝွံတုဲ သ္ပသၟိင်ထာန်တၟေင်ဗွဲဒိုဟ်ပလိုတ် အစာတအ်သှ်လဝ်ရ။ ပလိုတ်တၞံဇြဲမွဲတၞံ နွံဒေဝတဴဇြဲ ၇ ညးဂး။ 

        သၟိင်မဂဒူတုန် ကၠာဍုင်မတ်တၟဟတုဲညိ စဳရေင်တမာဲဇမိန် သီုလိက်ရာဇာသာန် စကာကလုတ်ဥဒုတ် ကဵုတိုန်တွာဲတၠညးသုက္ခောဒါယ၊ အာတ်ကြိယာပသေက် သီုယၟု၊ သၟိင်ဗြတေဇ တၠဍုင်သုက္ခောဒါယ ကာလမမိင်လိက်ရာဇာသာန် သၟိင်မဂဒူ ဂမာန်ဇကုသ္ဂောံဒှ်သၟိင် အိုဟ်တၟိုဟ်စိုတ်ဗွဲမလောန် စင်ခြင်ကဵုအမာတ် ၄၀ တုဲ ကြိယာပသေက် ၅ သာ် စဳရေင်၊ ပူဂဵုမွဲတၞောဝ်ဒတောဝ်ဨကရာဇ်ဟသေင် နအနုဘဴကုသဵုရောင် ညံင်ဒဇူစိဟ်နူလတူအကာသကီု ယၟုဂှ်တက်တဆိပ် ပ္တဴလဝ်လ္တူအကာသ ၇ ဟတ်တုဲကဵုပလံင်ဖျိဟ်ရ။ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၄၉ ကီု သၟိင်ခနှံဍုင်လေဝ်တုဲ ကေုာံကောန်သၟိင်သုက္ခောဒါယ မေဏင်သောဲဍာ ဂှ်ဒုင်ရာဇာဘိသေခ ဒုင်ယၟုသၟိင်ဝါရောဝ်၊ သၟိင်ဒဇူစိဟ်နူလတူအကာသ မိဂ္ဂး။ သၟိင်ဂှ်ပသၟိင် ၃ သၞာံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၂ ကေုာံညးမၞုံပညာ ဂမှဳ ဗမၞး ဒကိုပ်ပၞာန်ဇမၞော်သၟတ် ခနှံလဝ်ဓမ္မသာတ်အပၠေတ် သ္ဂုတ်စဝါတ်သတ္တံဂမၠိုင်၊ သၟိင်ဂှ်ခနှံဓမ္မသာတ်တုဲ သၟိင်အဒိထာန်လဝ် - သ္ဂုတ်စွာတ်ဝွံ သတ္တံမိင်တုဲ လ္ပပဝါတ်ဂါတ်ကေုာံရင်သကအ် ဝါဒသ္ကဵုဟဲအာ တုဲဇဟာန်သမိန်ဗွဲမဂၠိုင်က္တဵုဒှ်၊ သၟိင်စမိန်စမာန်ထာန်ဝွံ သ္ကဵုရပ်စပ်ဒလောံဗ္တောန်ညးဂမၠိုင်အဓါန်ဂၠိင်သ္ၚောဲ၊ သာ်ဝွံရဟွံကဵုဒှ်မ္ဂး ပြကိုဟ်အဲမကနှံလဝ်ဝွံ ကဵုဗ္ဒန်အာညိ သၟိင်အဒိထာန်လဝ်၊ စဳရေင်တုဲ ပ္ဍဲတာန်ဆံင် မနွံရုပ်ကသူမစိစောန်ထၜုတ်လဝ်ရ။

        နူဂှ်ပိသၞာံဂတ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၅ စိင်ဗ္တာင်သၟိင်သုက္ခောဒါယမွဲ ဍာ်ဇၞော်ဍိုက်ကၠုင်သွး ညးဂွံတုဲတွာဲသၟိင်သုက္ခောဒါယ၊ ဇကုညံင်တောဝ်ချဵုဗၜန် ဒြင်ညံင်သဗသမ္ၚိတ်၊ သော်ကၞေင်ညံင်အံင်မုဲ၊ ကာပ်ပါင်ညံင်ညးမဖျောန်လဝ်ဍာ်ကြေက်၊ သၞေမ်ညံင်သြန်၊ မှ်သၞေမညံင်အခဝ်ဇာင်ၚုညးမစဳလဝ်ကီု၊ ဂတာဇိုင်တဲဗကေတ်ညံင်သာ်ဆုန်၊ ဂဍောင်မတ်ဗကေတ်ညံင်ကလောံမၞိက်၊ ဗတညံင်ပၞိက်ပၟဝ်။ 

        သၟိင်သုက္ခောဒါယ ဂွံပ္ကင်ရင်ဍုင် ၉ သၞာံ အယုက်စိင်ဂှ်ဒှ် ၁၉ သၞာံ၊ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၅ စိင်ဗ္တာင်စိုပ်သုက္ခောဒါယ၊ ၁၉ သၞာံဂွံပတၠ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၆၄ စိင်ဗ္တာင်ဟွံရပ်ကမတ်(ဟွံစချောဲ)၊ ကော်နင်အစာစိင် ၚေဝ်ရံင် လက္သန်ယဲဟမွဲ၊ စိင်ဝွံသၟိက်အာဒၟံင်ထာန်တၟေင်ရောင်။ သၟိင်သုက္ခောဒါယ ကဵုထောံကမတ်ဍုင်ယောနက၊ ကမတ်ဍုင်အယုဒ္ဓယပုရ၊ ကမတ်ဍုင်ပဘာလရး၊ ကမတ်မတိမ(မတ်တၟ)၊ ကမတ်သုက္ခောဒါယ။ ကမတ်မတိမ စိင်ဗ္တာင်ရပ်။ သၟိင်ဗြဍဳဇ ခါမညာတ်မိပ်စိုတ်ပူမှ်၊ ဒကိုပ်ပၞာန် ၄၊ ဗဵု ၄၀၀ ကဵုပလံင်ဖျိဟ်ကုသၟိင်ဝါရောဝ်။ 

ဂွံစိင်ဗ္တာင်တုဲ စဳရေင်ထာန်ဆံင်လေတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဂှ်ကီု ပၞာန်သၟိင်ဟဝ်ဇက်စိဟ် ပ္ဍဲဂိတုမာ် ဗဵုမွဲကိုတ်ကဵုတြဴလက် စိင်ချေံဗွဲမဂၠိုင် ကၠုင်တ္ၚီုမတ်တၟသ္ပဍုင်ဇကု သီုကောန်ဗြဴဇက်စိဟ်ကၠုင်ဖျိဟ်ဒၟံင်ဒပ်။ ပ္ဍဲခၞဂှ် သၟိင်ဝါရောဝ် ဍိုက်စိင်ဗ္တာင်ဇက်တိတ်အာ မသက္ကုဇမိုက်(ဟွံဖေက်) ဒေါဝ်ပၞာန်ဟဝ်ဂမၠိုင် ဗၠးလောပ်အာ၊ စိင်ချေံဗဵုလဗး အပေါတ်လွဟ် ဗၞုဟ်ခြပ်တ္ၚ ဗွဲမဂၠိုင်။ ထဝ်သြန်ဟတီကဵုလမိဟ် ပစှ်စွံမွဲစွံ ဗဵုပၞာန်ဗၠးစိုပ်ဍုင်ဇကု၊ မိင်ပရိုင်ဒယှ်သၟိင်ဝါရောဝ်။ ဇၟာပ်ဍုင်ဒးပလံင်စမာဲဇမိန်အိုတ်။ 

        ပတွဵုနူဂှ် ဍုင်မတၟဂၠိုင်ကဵုစိင်ချေံ ဗဵုလဗးဂၠိုင်သန်ဟေင်၊ သၟိင်ဝါရောဝ် ညာတ်ဒဒိုက်သနာသၟိင်ဟဝ်သီုဗဵုဂမၠိုင် ဒဇပ်ဇတဝ် ထောံကြိယာပတ်သာဓနတုဲ ဒြေပ်ဒဴဟဒှ်ဖျိဟ်က္ဍိုပ်ပါန်လမျီု၊ ခါသၟိင်ဝါရောဝ်မညာတ်တုဲ ဂတကျာ်ဂတသင် ပလဝ်သစ္စရ။ “သ္ပတမ်နူတ္ၚဲဝွံသ္အာဂတ ကမိန်ဍုင် ပိုန်ဟာန် ယာန်ဗဍိုက်ညး ယဝ်အဲလွဵုအသဳညး လ္ပကဵုအဲဒးရာဒနာမိက်ညိ။ လ္ပကဵုဒးအာပဝါတ်ဂါတ်ကဵုညးညိ။ ပိုန်ဟာန်အဲ လွဵုအသဳကမိန်ဍုင်အဲလေဝ် ပကဵုညးဒသိုင်ဏာမာန်ညိ၊” သာ်ဝွံပလဝ်အဒိထာန်တုဲ ပ္တုဲကုသဵုဒက်ကျာ်မဟ်သၟိင်ကျာ် ၈ ထာန်၊ ကျာ် ၁၆ ထာန်၊ ကျာ်က္ဍိုပ်ဒဵုပန်၊ ကဵုသေဌဳ သမ္ၚေဟ် သ္ဂံင်သ္ဂဴတအ်သီုသၟိင်၊ ပတုဲကုသဵုယိုက်ဒိုက်သာသၞာ ဇဇၞော်ပၟဝ်အာဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ဓါတ်သော် ၆ တၞုင် ပ္တိုန်က္ဍိုင်ရပ်ထဝ်၊ ညးရးနဳဂီုဂမၠိုင်က္တဵုဒှ်ကရုဏာ၊ ညးဒိုက်ကဵုဒြပ်ဟုံမှာစုတ်တံ ကဵုဗွိုက်လတက်ညံင်ကောန်ပ္ဍဲစြိုဟ်ကီု၊ သၟိင်ဝွံမင်မွဲတဴရ။ 

        ကၠာဟဒှ်သၟိင် အယုက် ၄၀ သၞာံ၊ ပသၟိင် ၁၉ သၞာံ၊ အယုက် ၅၉ သၞာံ အာစိုပ်အနိစ္စဓဝ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၆၈ သၟိင်ဝါရောဝ် အာစိုပ်အနိစ္စဓဝ်။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၀:၄၇၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)</text>
      <sha1>pl2e65qq6qztnff69hh62r2mdt4tpw2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>57444</id>
      <parentid>57443</parentid>
      <timestamp>2026-09-19T14:20:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50595-94</username>
        <id>5660</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကိစ္စယိုက်ဝန်ပၞာန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် သၠုင်ပတေင်ပတိုန်မွဲအဆံင်ပၠန် */ ဒကုတ်တၟိ</comment>
      <origin>57444</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="888820" sha1="ey8n8g144ma0cn8j03xsgauxsjdpizh" xml:space="preserve">ရော်ဂုဏ် အာစာဗညာသာၚ်မန်
   ချူဇန်အာလိက်မန်စဵုလအိတ်လမျီုရောၚ်
   ============================
     က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ဂှ် အခိၚ်ဓမ္မတာ ဟွံမံက်ဂတဝ် ပြာကတ်ကၠုၚ်ရ၊ အခိၚ်ကာလစိုပ် ပ္ၚံက်ကရေပ်မွဲမွဲမ္ဂး မံက်တိုန်ကၠုၚ်ရ၊ အချကာလ လိက်ပတ်မန်ပိုဲ ဒးဒုၚ်ခြိုၚ်လဝ်အပ္ဍဲဗွိုၚ် ဆဘာလကျာ်ဓဝ် တိတ်မ္ၚးဍုၚ်ကွာန်တေံဟွံဂွံဂှ် အာစာဗညာသာၚ်မန်တအ် က္တဵုဂစာန်လွဳပရာကၠုၚ်ဂှ် ဝၚ်ချဳဒရာၚ်ဝွံ၊ သေဗ်သၟေဟ်အာ အပ္ဍဲဝၚ်လျက်ပတ်မန်ပိုဲ ခိုဟ်ခိုဟ်မွဲရ။
     အဲဂွံချူ ပရူအ္စာဗညာသာၚ်မန်ဂှ် မိပ်စိုတ်လောတ်ရ၊ နူအဲဍောတ်ဍောတ် အခိၚ်ကာလ ဘဝထပိုဲခမဳ၊ မံၚ်ဘာဗ္ဂောပ ပရိယတ္တိ အပ္ဍဲဍုၚ်မတ်မလီုဂှ်၊ အပ္ဍဲအကြာသၞာံၜိုတ် (၁၉၉၁-၁၉၉၂) တေံဂှ်၊ ဂွံစလ္ၚတ်တီကေတ်ပရူညး၊ ဒၟာနူညးကလိဂွံလာဘ်တဆိပ်ကြာ၊ ပေါဲပြိုၚ် ချူလိက်ပတ် အပ္ဍဲတ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ရ၊ အပ္ဍဲပေါဲပြိုၚ်ချူလိက်ပတ်ဂှ်မ္ဂး မၞိဟ်တအ်ဂွံဇၞးကေတ်ညးဂှ် ဝါတ်ကွေံကွေံရ။
     အခိၚ်ဂှ်အဲလေဝ် ကလိဂွံလာဘ်ချူကဗျကီုတုဲ၊ ဘဝအာစာကၞေဟ်မွဲစွံ ကေၚ်ဆဵုကၠုၚ်ညးအလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ၊ သၟူအမြာဲစၠန်ညးဂှ်၊ ကိုပ်ကၠာနူဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ်ဂွံတီမံၚ်တုဲတဲု လိက်အုပ်ဝေါရလ္ၚီ မတိတ်နူကွာန်ညး၊  ဘာညးဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ် နူအခိၚ်ဘဝထပိုဲခမဳ ဍောတ်ဍောတ်ဂှ် ဗှ်လ္ၚတ်လဝ်ပြဵုမံၚ်တဲုတဲုရ၊ ဗွဲကြဴဏအ် ပိုဲက္ဍိုက်က္ဍိုပ်သၚ်သၟတ်လဂုၚ်တဲု၊ ဟိုတ်နူဒးအာတ်တမ်လိက်ဇရေၚ်အာစာကီုဂှ်တုဲ၊ နူကဵုအခိၚ်ဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်ဍုက်ကေဝ်ကဵု အာစာခိုဟ်ခိုဟ်ရ၊ ယၟုအဲဂှ်စဵုလၟုဟ် ညးကော်မံၚ်ယၟုခမဳ(နာရဒ) ဏီဖိုဟ်ဂှ်တဲု၊ သွက်အဲဂှ် ထပ်တဲု ဒှ်မံၚ်အမ်သဝ်ရ၊ သၞာံ ၂၀၁၈ အဲစိုပ်အာ သ္ၚိညးဂှ်လေဝ်၊ ညးကော်မံၚ်ယၟုအဲ မဒှ်ယၟုခမဳဂှ်ရ။
     လိက်ဗွဟ် မူကအ်ဗိန်တအ်ဂှ် ဒှ်အခေတ်ကာလညးတအ် ချဳဒရာၚ်ဂှ်တဲု၊ အခိၚ်တေံဂှ် ဒှ်အခေတ်ရဲဍုၚ်ကွာန် ညးတအ်ကၠောန်စဂွံဒှ်အခေတ် ကၠတ်ဖျေံကပေါတ် နူဍုၚ်သေံရ၊ ၜိုန်ရရဲကွာန်တအ် မိပ်လဟိၚ်မံၚ်ကဵု ပရေၚ်သိုက်သၠိၚ်ဖဲသအဳ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ကီုလေဝ် စိုတ်ဓါတ်အာစာတအ် စိန်ဝုန်မံၚ် အပ္ဍဲပရေၚ်လိက်ပတ်မန်ဂှ်၊ လောန်တဲုဒးကေတ်ဂုဏ်စရာဲရ၊ အခိၚ်တေံရဲကွာန်ကအ်ဗိန် ညးဂမၠိုၚ်ဒှ်မံၚ်သေဌဳကဆံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကီုရ၊ ဆဂးပရေၚ်ပိုန်ဟာန် ယဿပက်တအ်ဂှ် ဓရိုက်ပချဳစိုတ်ဓါတ်အာစာ အပ္ဍဲအရာဆာန်လိက်ပတ်မန်ဟွံမာန်ရောၚ် ထေၚ်ကေတ်ရ။
     အခေတ်ကာလ ညးတအ်ချဳဒရာၚ်လိက်ပတ်မန်ဂှ် ဒှ်အခေတ်ကာလလိက်ပတ်မန်ပိုဲ နွံမံၚ်အပ္ဍဲဗွိုၚ်ကျာ် အပ္ဍဲဆအကြာ ဘာလကျာ်ဓဝ် ဂှ်တုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်မန်တအ် ညံၚ်ရဴလၟုဟ် ဗှ်လိက်မန်ဒးမံၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ အခေတ်ကာလ သ္ကိုပ်ပၞာန်နေဝေန်တအ် အုပ်ဓုပ်ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ်တေံဂှ်၊ လိက်မန်ပိုဲယာက္ပိုပ်ဟွံမာန် သက်သက်ဂှ်တဲု ဒးချဳဒရာၚ်လိက်ပတ် အခေတ်ကၠာတေံဂှ် ဗၞတ်ဂလိုၚ်လဵုဒဒိုက်ဇၞော်မံၚ် ရောဂှ် ညးဟီုလဴထ္ၜးမ္ဂး လောန်တုဲ ကၠးကေတ် အပ္ဍဲစိုတ်ပိုဲ မာန်ရောၚ်။
     မွဲလ္ပာ်ဂှ် ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်အဃောဇၞော်မောဝ် ရဲဍုၚ်ကွာန်တအ် ကၠောန်စဂွံ မွဲလ္ပာ်ဂှ် ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက် ပရေၚ်လိက်ပတ် ဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ဂှ်တဲု၊ အကြာအန္တရာဲၜါသာ်ဏအ် အာစာတအ်သီုကျာ်ဇၞော်ပညာဒဳပတအ် ချဳဒရာၚ်မၚ်မွဲကၠုၚ်လိက်ပတ်မန်ပိုဲဂှ် ဒးတၚ်ဂုဏ်ကဵုညးတအ် စဵုကဵုမွဲအာယုက်ဟွံအိုတ်ရ၊ အခိၚ်တေံ ပိုဲတအ်ဘဝ ထပိုဲခမဳဍောတ်ဍောတ် သဘၚ်ဇွသၚ် ကျာ်ဇၞော်အာစာပညာဒဳပဂှ် ညံၚ်ရဴသဘၚ်ဍုၚ်သွဝ်ရ၊ ကောန်ကွာန်ညးတအ်လေဝ် အဃောကၠောန်စဂွံ အဃောဒယှ်တှ်မံၚ် အလံုကၟိန်ဍုၚ်ဟီုမာန်ရ၊ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကွာန်ညးတအ်ကဵု ပရေၚ်ချဳဒရာၚ် လိက်ပတ်ကွာန်ညးတအ် အခိၚ်တေံဂှ် သ္ပစၞးကဵုအလံုကောန်ဂကူမန်ပိုဲမာန်ရ၊ အကြာကျာ်ဇၞော်အ္စာတအ် ယၟုမဒယှ်တှ်မံၚ်တအ်ဂှ်၊ ယၟုအာစာဗညာသာၚ်မန်လေဝ် မောဝ်ဖ္ဍးမံၚ် ဗွဲမလောန်ကီုရ။
     အပ္ဍဲအကြာသၞာံၜိုတ် ၁၉၉၅ ဂှ် အဲချူပ္တိတ်လိက်အုပ် ( လညာတ်ပရၚ်တဲ ) တဲုကီု အဟိန်အာသွံလိက်အုပ် မဂ္ဂဇြေနိ ( လဂါံအာဇာနဲ ) ကီုတအ်ဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်အာဆဵုကဵုညးကီုရ၊ တမလိက်အာစာဂှ်လေဝ် ဒှ်အဓိက သွက်မဂ္ဂဇြေန်ပိုဲရ၊ အခိၚ်တေံဂှ်် ယၟုကၞေဟ်အာစာဂှ် မြမောဝ်ဇေတ်(ခယျးအပ္ဍဲ) လေဝ်ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ၊ အာစာဂှ် ၜိုန်ရဗျုထဴကီုလေဝ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်လိက်ပတ်မန် ဟွံဗျုတဴလးလးရ။
     ဗွဲကြဴဏအ် အခိၚ်နွံမံၚ်အပ္ဍဲကွာန်ဝၚ်္က ဇိုၚ်ပယျဵု အဟိန်ကၠောန်မံၚ်လိက်ပရိုၚ်သၞံၚ်တိုၚ်ရဂှ်လေဝ်၊ အခိၚ်အာဝေၚ် စိုပ်ကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ် မဒှ်ကွာန်သမ္ဘာအဲဂှ်လေဝ် အဲဂွံအာဆဵုမံၚ်ကဵုညးကီုရ၊ အဲစဴဝေၚ်ကွာန် နူကၟိန်ဍုၚ်မေရိကာန် ဗၞတ်ပိအလန်ဂှ်လေဝ် အဲဂွံအာဆဵုမံၚ်ညး သီုပိအလန်ကီုရ၊ ညးဝွံရံၚ်ကဵုဗီုရုပ်သာ်မၞိဟ်ကီု စိုတ်စရိုတ်ကီု ဆက်ဆောံကီု နာနာသာ် ခါတ်ရံၚ်အကာဲမ္ဂး ဒှ်အာစာကၞေဟ်ပိုဲမန် မဂပ်ဂဝ်လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်မွဲရောၚ်။
     ၜိုန်အာယုက်ညး မဗျုထဴဂလိုၚ်လဵုကီုလေဝ် အဟိန်အဲဇူဒီုမံၚ် အပ္ဍဲကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ်ဂှ် ညးကၠုၚ်ဝေၚ်စိုပ်ဇရေၚ်အဲမာန်ဂှ်တဲု၊ စိုတ်ဇဴအဲဂှ်လောန်တုဲ လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်လ္တူညးရ၊ ဟိုတ်နူပရေၚ်ဆက်ဆောံခိုဟ်တဲု လိက်ဂျာနေဝ် တိုၚ်ပ္ကဴပိုဲ ဥဒျာန်လိက်ပတ်ပိုဲ၊ မတိတ်မံၚ်အပ္ဍဲအမေရိကာန်ဝွံဂှ် ညးဗိုၚ်ဂိုတ်ဂစာန် ချူကဵုမာန်ဏီရ၊ ညးချူတဲု ကံုၚ်ပလံၚ်ဗ္စိုပ်ဇရေၚ်ကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ်၊ ဇရေၚ်အဲမာန်ဏီရ။

              အာစာဂှ်
              ၜိုန်ရဗျးထဴကီုလေဝ်
              စိုတ်ဓါတ်ဆာန်လိက်မန်ဂှ်
              ဟှံဗှုထူလးလးရ။

     လိက်အုပ်ညးပ္တိတ်လဝ်ဂှ်လေဝ် နူအာစာပါန်ထဝ် ကော်(ဖံၚ်သာၚ်မန်) မဒှ်ကောန်ညး မတန်တဴမံၚ် အပ္ဍဲဝှတ်ဝိၚ်၊ ကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်မွဲစွံဂှ်လေဝ် ညးကၠုၚ်ကဵုဒါန်ကုအဲကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်ညး ချူဇန်မံၚ် အပ္ဍဲဂျာနေဝ် အမာတ်ဒိန် တအ်ဂှ်လေဝ် အဲကလိဂွံအခေါၚ် ဗှ်လ္ၚတ်ကီုရ၊ အခိၚ်ပိုဲဍောတ်တအ် လိက်မဂ္ဂဇြေန် ဂျာနေဝ် ကွးဘာတက္ကသိုလ်ပံၚ်ကောံလေဝ် လိက်ပရေၚ်အာစာ ဂွံဗှ်မံၚ်လၟိုန်လၟိုန်ကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်မွဲပိုဒ် အဲသမ္တီုဒးမံၚ်ဂှ် (ဍုၚ်မတ်မလီုဟာ? ဍုၚ်မန်လီုဟာ? ဂှ် အဲခယျကေတ် အာစာချူလဝ်ရောၚ်၊ ဆဂးဂွံကလေၚ်ဂၠာဲဆဵုဂှ် ဟွံလောဲသက်သက်ရ။

          ကၞေဟ်ညးဂှ်
          ဒှ်တၟအ်ချူမြသွက်ပိုဲ
          အာစာကၠေဟ်ခေတ်တၟိတအ်မွဲရ။

     ပိုဲဂွံဆဵုညး မွဲအလန်မ္ဂး စိုတ်ဓါတ်မိက်ဂွံဆက်ချူအာလိက်မန်မွဴာဲအလန်ပၠန်ဂှ် က္တဵုဒှ်ချိုတ်ပၠိုတ်ရ၊ ၜိုန်ညးဗျုထဴ ကီုလေဝ် ညးချူမာန်ဏီမ္ဂး ပိုဲတအ်ဂှ်လောန်တဲု ဒးဆက်ချူအာမာန်ဏီရောၚ်ဂှ်၊ ဗီုသာ်ဏအ် စိုတ်ဂါတ်ကီတဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ၊ ပူဂိုလ်ဗီုသာ်ဝွံဂှ် ညးကော်စ (အစာံ) ရ၊ ညးဂှ် ဒှ်အစာံပိုဲ အပ္ဍဲအရာအရာချူကေှ်လိက်မဒှ်ရ၊ ကၞေဟ်ညးဂှ် ဒဵုတၟအ်ချူမြသွက်ပိုဲအာစာကၞေဟ် ခေတ်တၟိတအ်မွဲရ၊ ပိုဲစေှ်စိုတ် မြပိုဲၜီုအာရမ္ဂး ပိုဲဒးချူသကေက်ဂှ်တဲု ယဝ်ပိုဲ စိုတ်ဓါတ်လီုအာ အပ္ဍဲအရာချူဆာဲ လိက်ပတ်မန်မ္ဂး ပိုဲဗှ်လိက်ညး ပိုဲအာဆဵုကဵုညးမ္ဂး စိုတ်တေံ ဍေံပြံၚ်လှာဲအာ မာန်ရ။
     တၟေၚ်တၟဟ်မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် အပ္ဍဲအာစာကၞေဟ်မန်တအ်ဂှ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ဇြိုဟ်ဇြိုဟ်နက်နက် နွံအိုတ်ဂှ်တဲု၊ ဣဝွံလေဝ် ပိုဲတအ်ဒးကေတ်မံၚ် ဂုဏ်စရာဲဟွံအိုတ်ပၠန်ရ၊ အာစာကၞေဟ်မန်တအ်ဂှ် ဂယိုၚ်လမျီုကဵုကၞေဘ်ဟွံမာန်အိုတ်ကီုလေဝ်၊ နကဵုအသိၚ်စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ မသ္ကာတ်မြဟ်ဂှ်ရဒုၚ်ခဳတုဲ၊ ချူဇန်ပ္တိတ်မံၚ် လိက်မန်ရောၚ်ဂှ် ညးတီအဲတီရ၊ အာစာကၞေဟ်တအ် ၜိုန်ရမိက်ဂွံပ္တိတ် လိက်အုပ်ဇကုအိုတ်ကီုလေဝ် ဒၟာနူတော်ဟွံကိတ်လောန်ဂှ်တဲု ဒးဗ္ဒေါံလဝ်အသိၚ်အိုတ်ရ၊ တမလိက်ဇကု တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဟွံဒှ်ကၠုၚ် လိက်အုပ်ဂှ်တဲု ကၠေံဏှၚ်အာအိုတ်ကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်တအ် ကဗျတအ် ပံုအာဂီုတအ်ဂှ် ၜိုန်ရအာစာပိုဲ ဗညာသာၚ်မန်၊ ချူလဝ်နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ကီုလေဝ် ပိုဲတအ် ဟွံဂွံဗှ်ကေတ်ဖအိုတ်ဂှ် ဒၟာနူဟွံဒှ်လိက်ကၞပ်ရ၊ သွက်ဂွံပသေှ်စွံအာ အဆက်ကောန်အဆက်စဴဂှ်လေဝ် ရန်တၟအ်တအ်ဂှ် ဟွံမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။
     ဗီုအာစာဗညာသာၚ်မန် ဆာန်လိက်ပတ်မန်ဂှ် ပိုဲကောန်ဂကူမန် သၟတ်တၞောဝ်ဒတောဝ်တၟိတအ် ကေတ်သ္ပအစာံတဲု ဂပ်ဝဝ်ဒးချူအာလိက်ပတ်မန်၊ ဂပ်ဝ်ဒးမၚ်မွဲအာ လိက်ပတ်မန် ထေက်ကွေံကွေံရ၊ ဗီုညးဆာန်လိက်မန် စဵုလ္အိတ်လမျီုဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ် ကဵုဂွံကေတ်စ နဲကဲမာန်အိုတ် ကီုညိ၊ နဒဒှ် ရော်ဏာ ဂုဏ်အာစာ ဗညာသာၚ်မန်တဲု၊ စဵုလ္အိတ်လမျီု အဲဆက်ချူအာလိက်မန် ပ္တိတ်အာလိက်မန်ရောၚ်၊ ဂှ်လေဝ်မိက်ဂွံလဴပူစကဵု အာစာဗညာသာၚ်မန်ကီုရ။

                      ဗညာတိထဝ်  (တၠဂုဏ်နာရဒ)
                      ကွာန်ကြုၚ်ဘာ
                      ခတ်ေတ U.S.A
      
   လိက်ပရေၚ်ဝွံ ကံက်ပ္တိတ်နၚ်နူလိက် မဂ္ဂဇြေန်
   ဂကောံအာစာကၞေဟ်မန် ကၞပ် (၃)
   မုက်လိက် (၂၉)
   ညးကံက်ပ္တိတ် အမ်သဝ်နာဲ အၜဝ်
   (.12:10.AM.21.08.2021.)

ဂကူမန်လိက်မန်ကၠုၚ်နူလဵုရော
*****************************
အ္စာသုတေသနတံ ဍေံတံချူဝၚ်ဂကူမွဲမွဲ ဍေံထ္ၜး သက်သဳမာန်ဒၟံၚ်ကီု၊ ဝၚ်ဂကူမ္ဂး သက်သဳလိက်ပတ် ဒှ်ဇြ ဟတ်ဇၞော် အိုတ်ရ။ ဍေံတံကေတ်လဝ်အဓိပ္ပါယ် ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်မန်ကၠုၚ်နူမန်ဟွံသေၚ်ဂှ် ဟွံမိက်စှ်ေ စိုတ်အှ်ေရ။ ညးတၞဟ် ဟီုဂွံကၠာ ဟီုအာရ ညးတၞဟ်ချူဂွံကၠာ ချူဏာရ ဒးဆိၚ်ဆခယျကေတ်လဝ် နွံဗဝ်ရ။ ဂွံလဝ်ဂမြၚ်ညာဏ်ကျာ်အရှန် ဟွံသေၚ် ဒးထေၚ်ကေတ်ရဂၠိုၚ်တုဲ ဍေံတံထေၚ်ကေတ်လဝ် နွံမံၚ်ကီုရ။      
  မိက်ဂွံထ္ၜးသက်သဳ တွဵုရးဍုၚ်မန်ကၠာတေံ အလုံ (၉၆)ဍုၚ် ပၞောဝ်ကဵုတွဵုရးဖာသီ, မံၚ်မလ, ဒဵုပသဲ, ဟံသာ ဒေံါ(၃၂)ဍုၚ် တွဵုရးဗဂေါဟံသာဝတဳ, ဍုၚ်သေၚ်, ဍုၚ်ဒလ, ဍုၚ်ပါဒ, ဍုၚ်လ္ဂုၚ် ဥက္ကလာပ(၃၂)ဍုၚ် တွဵုရး မုဟ်တၟံ, သဓီု သုဝဏ္ဏဘုံ,တ္ကအ်ခၟိုၚ်, ဗြဝတဳ, ရးဇြာဝါခရူ, ရေဝ်, ရး တနၚ်သဳ(၃၂)ဍုၚ်တံဂှ် ဒှ်ဍုၚ်မန် ဒက်ပ္တန်လဝ် ဍုၚ်မန်သိုၚ် နန်ပြာသာဒ် ဍုၚ်နွံကဵုဨကရာဇ်မန် ချိုတ်တ် ပၠိုတ်တ်မဒှ်ရ။         
    ဂကူဒှ်သၟိၚ်မန်ကၠာအိုတ် ဒးထံက်ထ္ၜးဂလာန် ရာဇာ ဝၚ်မန်မ္ဂး တွဵုရးဍုၚ်မုဟ်တၟံ(၃၂)ဍုၚ် ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုံဝွံ ကၠာကျာ်တြဲဂေါတမပိုဲ ဟွံက္တဵုဒှ်ကျာ်ဏီ ဗၞတ်(၅ဝဝ)သၞာံ တေံ ဂကူမန်မၚ်ဗၠာဲမၞုံယၟုသုဓမာနဝ, သုဓမ္မ မာဏဝ, သၟိၚ်အိန်မာဃတၠသွဝ်ၜါ စှ်ေကၠုၚ်ပသေက်ကဵု သ္ပဨက ရာဇ်မန် ကၠာအိုတ်ရ။
    သ္ပဟိုတ်နူကဵု သၟိၚ်အိန်နိမိတ်ဗဒှ်ကဵု ဍုၚ်ပြာသာဒ် သၠိုက်ကဵုအဘိသိက် ၝောံကိုဋ်ဗြကၞေၚ် ရေၚ်မတ်ရတ် နာနာ ရန်ကဵုယၟုယၟာဗွဲဘာသာပါဠိဂှ်တုဲ̏ ဍုၚ်သုဓမ္မဝတဳ̋ ဍုၚ်မၞုံကဵုဓဝ်သၟိၚ်အိန် ခုတ်ခဴကဵုလဝ်ယၟုရ။ ဂလာန်ရာဇာဝၚ်မန်ဂှ် ဒှ်ဂလာန် မဍာံပြဟေၚ်တုဲ မၚ်ဗၠာဲသၟတ်မန် သုဓမ္မမာဏဝဂှ် ဒှ်ကောန်ညးဇၞော်တမ္ၚာတုဲ မၚ်မွဲလဝ်သဳလဥပုဟ်လၟိုန်ကာလရ။ မိမယာဲဣတဂှ် ၜိုန်ရကၠောန်မံၚ် ကမၠောန်တမ္ၚာ ဂယိုၚ်လမျီု ̏မိစ္ဆာဇဳဝ̋ ပရေံကဵုဒှ်ကၠာရ။ ကောန်တြုံပရဲ ပြဲနူတၞဟ် ဒှ်ညးတၠပါရမဳ ဂှ် ဝေၚ်ပဲါထောံကမၠောန် ပွသရာံပါပ် ဗၞတ်မွဲအာယုက် မာန်တုဲ ဟိုတ်နူအသိၚ်သဳလဥပုဟ် သဳလပါရမဳစိ သၟိၚ် အိန်ဒေဝတဴသွဝ်ၜါ ဒးစှ်ေသၠိုက်အဘိသိက် ပအပ်ဇိုန် ကဵုကၟိန်ဍုၚ်က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်နန်ထဝ် ပြာသာဒ်ထဝ် ကဵုသ္ပသၟိၚ် ဨကရာဇ် မန်ကၠာအိုတ်ရ။
          ဟိုတ်ဂှ်ရ ထံက်ရံၚ်ကဵုဒဒှ်သက်သဳ ရာဇာဝၚ်မန် အာဂမယုတ္တိ ဗီုဒှ်မူလဍာံပြဒၟံၚ်တုဲ သၟိၚ်ဨကရာဇ်မန်ဂမၠိုၚ် တံဂှ် ယာဲအပါမန်ဟေၚ် ၜံၚ်ခ္ဍတ်ပတိတ် က္တဵုဗဒှ်ကဵုဂကူမန် မဒှ်ရ။ မန်ကၠုၚ်နူမန်ဇေတ်တ် ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်မန်,ယေန်သၞာၚ်မန်,ကၠုၚ်နူမန်ဖအိုတ်ရ။ တိတ် ကၠုၚ်နူကဵု ဂကူ(၄)ဂကူတေံဟွံသေၚ် ဂကူမန်ပိုဲသမ္တီလဝ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်အိုတ်ညိအဴ။ စပ်ကဵုကိစ္စ အရေဝ်မန်, လိက်ပတ်မန်ဂှ် လညာတ်ရဲညးလ္ၚတ် (သုတေသန) တံဂှ် ဂကူမန်, လိက်မန်, အရေဝ်မန်, ကၠုၚ်နူကဵု (၄)ဂကူ တေံရ။ ဂကူမန် ယဝ်ရကၠုၚ်နူဂကူ (၄)တေံမ္ဂး သံသယ သၠေဟ်ပၟာ ဟွံအိုတ်ရ။
    မန်ကၠုၚ်နူဂလာလေဝ်ဒှ်ဂွံ ကၠုၚ်နူကြုက်ခမေန်လေဝ် ဒှ်ဂွံ သၠေဟ်ပၟာဟွံအိုတ် နကဵုစိုတ်ဟေၚ် ဒးထေၚ်ဒးခယျ ဆိၚ်ဆ ကေတ်တုဲ သံသယစိုတ်က္တဵုဒှ်ၜါလွးရ။ ဂၠာဲရိုဟ် ကၞက်တမ် ဂကူမၞိဟ်ဂွံ လဝ်ကၠာတမ်ဍာ်ၜဳမှာသၟိဒ် နွံဒၞာဲလဵု ရောဒဵုသိန္နရာဇ်နွံဒၞာဲလဵုရော အာဂၠာဲဆဵုမံၚ်ကီုဟာ? လညာတ်အ္စာရာဇာဝၚ်မန်လ္ၚဵု ဂကူမန် လိက်မန် အရေဝ်မန်ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ် သၠေဟ်ပၟာဟွံမွဲတုဲ ဖျေံတၚ် သ္ဂုတ်သွာတ်ဂံၚ်ၚ် ဟွံယောၚ်ဟွံယံၚ် ဖျေံစိုတ်ပိုတ်တ် သ္ကုတ်တ်ရ။ ဂကူမန်, လိက်မန်, အရေဝ်မန်, ကၠုၚ်နူဂဝ် ဂၞဴတၟာမလ္ၚဴဟွံသှ်ေ နူကၠာကျာ်တြဲဂေါတမဟွံက္တဵုဒှ်ဏီ ဗၞတ်(၅ဝဝ)သၞာံ ပယာံမလအ် တေံဟေၚ်၊ ဟွံသေၚ်သာ်ဂှ် နူတိဒှ် ဒကှ်တိုန်တေံ မန်ပိုဲသှေ်ၜက် ကၠုၚ်မံၚ် စဵုကဵုအခိၚ် လၟုဟ်ရ။ 
   ဟီုဍေံရ လိက်မန်ကၠုၚ်နူ ဂလာအိန္ဒိယ(INDIA) အက္ခရ်ဗြဟ္မဳ နူဂှ်အက္ခရ်ပလ္လဝ ကဒမ္ဗဂးသာ်ဂှ်တုဲ ပူဂဵုလ္ၚဵုလ္ၚဵုလေဝ်ဒုၚ်ယဵု အာမန္တာ နွံမံၚ်ကီုရ။ ခရေတ်အေဒဳ(ဗီ) (၅ဝဝ)သၞာံဂှ် အ္စာသၠပတ်မန် မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာ က္ညအာ ချူကှ်ေဆာဲ ကၠာဲကေတ်ပိဋကတ်ပိစိုပ် ဍုၚ်မန် သုဝဏ္ဏဘုံရ။ သၞာံသာသနာမန်ပိုဲဂှ် (၉ဝဝ)သၞာံဟေၚ် ဝၚ်ပိဋကတ်မန် စၞောန်ထ္ၜးလဝ်တုဲ အက္ခရ်မန် လိက်မန်ပိုဲဂှ် နွံမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်မန် သုဓမ္မဝတဳ ကၠာနူသၞာံခရေတ် ထုက်ထက်ဏီရ။ 
    (က)ဗြဟ္မဳသဒ္ဒါ ဣကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် ပ္ဍဲပါဠိအဘိဓာန်မန် အက္ခရာဝလိဟွံမွဲတုဲ ဗြဟ္မဳ ဣကာရန္တပုံလိၚ်ဟေၚ် နွံထေၚ်လဵုမံၚ်ရ။ ဗြဟ္မဳသဒ္ဒါဂှ် တွံအရထတၞးဗြီု-မနဳ တွံ အရထဂလာန် ၜါသာ်ရ။ တၞးဆုဗြီုမနဳဂှ် တၞးဍေံ ညးသ္ပဂဥုဲ အ္စာသဝ်တံရပ်စပ်စကာရ။
            (ခ)ကဒမ္ဗသဒ္ဒါ အာကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် တွံအရထ ဆုသဴ, ဆုပြဲ, တၞံရာဲသဳဓတ်, တၞံမိတ်, ဂကောံ တွံအရထ (၅)ဂကူရ။
   (ဂ)ပလ္လဝသဒ္ဒါ အကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် တွံအရထသၠ လမတ်, တၞံဆုမၜတ်,တၚ်ကၞာၚ်ဆု,မဒှ်မွဲဟာန်သၠလၟတ်,တွံအရထသၠဆုၜတ်တ်
ကဵုတါ်ျကၞာါ်ျဆုရ။
    ပါဠိသဒ္ဒါဍာံပြဟေၚ် အရထဍေံတိတ်ကၠုၚ်ဗွဲမဍာံပြတုဲ အဓိပ္ပါယ်နွံပၟိက်လ္ပာ်ဍေံလေဝ် ကလိဂွံမာန်ဗွဲစၟတ် ဟေၚ်ရ။
    အတိုၚ်လညာတ်ညာဏ် အ္စာသုတေသနတံ ကေတ်လဝ် အဓိပ္ပါယ်အက္ခရ်မန် ကၠုၚ်နူဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယ ထ္ၜးပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်တုဲ ကံက်ကေတ်အဓိပ္ပါယ်ဂွံ ဂွံဍောၚ်ဓရ်သဒ္ဒတ် သာ်ဂှ်ရ။ အက္ခရ် လိက်မန်, ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳဂှ် ဂွံကဵုတၞးဆုရ။

    အတိုၚ်လညာတ်ညာဏ် အ္စာသုတေ သနတံ ကေတ်လဝ် အဓိပ္ပါယ်အက္ခရ်မန် ကၠုၚ်နူဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယ ထ္ၜးပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်တုဲ ကံက်ကေတ်အဓိပ္ပါယ်ဂွံ ဂွံဍောၚ်ဓရ်သဒ္ဒတ် သာ်ဂှ်ရ။ အက္ခရ် လိက်မန်, ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳဂှ် ဂွံကဵုတၞးဆုရ။
    အက္ခရ်မန်,လိက်မန် ကၠုၚ်နူတၞံဆု, တၞးဆုဂှ် ဒှ်အဓိပ္ပါယ်ဍေံရ။ ဂလာန်အရေဝ်ဂှ် ကၠုၚ်နူ ဂလာတုဲ ဆက်စိုပ်ကၠုၚ်မန်ပိုဲဂှ် ဒှ်ဟွံမာန် ဗၠေတ်လ္ပကေတ်စညိ။ 
    အက္ခရ်မန်,လိက်မန် ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳ, ပလ္လဝ, ကဒမ္ဗ ဍာံပြဟွံဍာံပြ စၟဳစၟတ်ရံၚ်နကဵုသဒ္ဒါညိ။ ညံၚ်ရဴမလိက် နွံပ္ဍဲဗုၚ်ဂၞဴမပ္တံ (သြွံသြွဳဿုံဟ္တ အအ) တံဂှ် ဒှ်ပါဠိလီုလီုတုဲ အရထဟွံမွဲ အဓိပ္ပါယ်ဟွံတိတ်ရ။ ယဝ်ရကေတ်အတိုၚ် ပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်မ္ဂး လိက်မန်ပိုဲဂှ် တုပ်ကဵုလိက်ဗၟာ လကျာ်တဳ ခမဳအပြောံ ဍုၚ် ဗကာံတေံကီုရ။
  လကျာ်တဳခမဳအပြောံတေံဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ချူကေတ် လိက်ပပ်ပ်ပဳပဳတုဲ အာတိုပ်ပြိုက် စုတ် ပ္ဍဲဂဝေၚ်ဆု ပေၚ်ပိသၞာံ ဂဝေၚ်ဆုဂှ် ဂတိုပ်ခၞော်ဍေံပေၚ်တိုန်တုဲ ကၟာတ်ကၠက် အာရ။ ဒဒှ်ရလိက်ဗၟာပိုဲနွံဒၟံၚ်ဂှ် ဒေဝတဴတံကဵုနိ မိတ်လ္ပအ်တုဲ ပိုဲမရာဇ်ဒးဇက်ပၞာန် အာကေတ် လိက်ပတ် တံဂှ်ရောၚ်။                                ဂရၚ်ပ္တီ သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာ (အနော်ရထာ)ရ။ သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာပတှ်ေတုဲ ဇက်ပၞာန်အာခဲါ အာၜံက် အာဂၠံက်ကေတ်တုဲ ဒှ်လိက်ချူဗဒှ် ကၠောန်ကေတ် ပပ်ပ်ပဳပဳဂှ်တုဲ ညိဟွံကိတ် ညဳကဵု ပရေၚ်လောကဓမ္မဒ္စာံသာ်တုဲ သၟိၚ်စံၚ် ထောံဖအိုတ်ရ။ 
    ဂွန်အလီညာဏ်အလီဇၞော်ကွေံကွေံတုဲ ဟိုတ်နူကဵု လိက်ပတ်ဟွံမွဲဂှ်ရ လကျာ်တဳခမဳ အဖြေဟ်ဒးကၠောန် ဗဒှ်ကေတ်လိက်ပတ်ရ။ လိက်မန်ပိုဲဂှ် ဟွံတုပ်ကဵုလိက်ဗၟာ လကျာ်တဳ ဍုၚ်ဗကာံတေံပုဟ်၊ လိက်မန်ပိုဲဂှ် ကၠုၚ်နူကဵုတၞံ 
ဆု,တၞးဆု,ကဝေၚ်ဆုဟွံသေၚ်၊ ကၠုၚ်နူကဵုမန် ဂကူမန်ဟေၚ်ရ။ ခေတ်ညးကဵုညး အခိၚ်ညး ကဵုညး စကာသုၚ်စောဲပြံၚ် လှာဲကၠုၚ်နွံမံၚ်တုဲ လိက်မန်ခေတ်သၠပတ် ပြာကတ်မံက်ဂတဝ် တိုန် ပ္ဍဲလက်ထက်အ္စာကဝိမန် အ္စာသၠပတ်မန် မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာပိုဲရ။                             ကောန်မန် ပိုဲဂွံတီအာကိုန်ဂစိုတ်မာန် ဂကူမန် လိက်မန် အရေဝ်မန် ကၠုၚ်နူ မန်ဟေၚ်၊ ကွေတ်ဗုဒ္ဓဘာသာကဵု အခိုက်ကၞာ သာသနာမန် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ရှ်ေသှ်ေ ဗဴဗယိကလော်သ္ၚိ ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ဒက်စေတဳ ဒးပ္တိုန်က္ဍိုၚ် လ္ဇံက် က္ဍိုၚ်ကျာ် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်။ 
    အခိုက်ကၞာ သ္ပဒကာထပိုဲခမဳပယျၚ် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ပြေၚ်စွံ ကမ္မဋ္ဌာန်သၚ်ကဵုခရှ်ဂှ် ကၠုၚ်နူမန်တံ ဖအိုတ်ရ။                         
    ဟိုတ်ဂှ်ရ-ဂကူမန်, လိက်မန်, ကၠုၚ်နူကဵု ဂကူတၞဟ် သအာၚ်တေံဟွံသေၚ်။ (ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်ပတ်မန်, ယေန်သၞာၚ်မန်) ကၠုၚ်နူမန်ပိုဲဖအိုတ်ရ။ 
     မိက်ဂွံဗ္ကန်ဏာကဵုဂကူမန် ညးမဗှ်လိက် မန်ပိုဲတံ      မွဲတၚ်ပၠန်ဂှ် ဒၞာဲလဵုမံၚ်ၚ်က္ဆံၚ်လဵု စိုပ်ပ် ဟီုအရေဝ်မန်,ချူဗှ် လိက်မန်, သုၚ်စောဲ အာဲယေန်သၞာၚ်အခိုက်ကၞာမန်ပိုဲတံ အိုတ်ညိ။ လ္ပထေၚ်ဇၞော်ကဵု ဂကူတၞဟ်သအာၚ်အိုတ်ညိဂှ် မိက်ဂွံဗ္ကန်ပြၚ်ဏာ နကဵုကၞေဟ်လိက်ဏံ မဒှ်ရအဴ။

ရာမညအာၚ်မန်
တံၚ်ပရၚ်

ရတနတ္တယပဏာမ-ကေုာံ-ပတ္တနာ
   
       နမောတဿ၊ ပဏာမလိက်ပတ်။ ဗုဒ္ဓဓမ္မ၊ သီုသဳဃံရတ်။ အဲဍိက်ရှ်ေသှ်ေ၊ ဖျေံက္ဍိုပ်သ္ပဝတ်။ ဣန်ဗြီုယီုမာ၊ဒေဝါပြကတ်။ နွံဂၠိုၚ်ပြးဇး၊ဂးဗးဟုဝတ်။မိကဵုမၜါ၊ အ္စာဇၞော်သွတ်။ကဝိပန်ဌာန်၊ ဥာဏ်ညံၚ်သၞာ်ရတ်။ ဂုဏ်ညးတအ်ဂှ်၊ဒှ်ဗဇ္ဇဗတ်။ အတိက်လေဝ်ကီု၊သီုအနာဂတ်။အဲဍိက်သ္ပဝတ်၊ပ္ဍဲပစ္စုပ္ပန်။ 
        ဖျေံက္ဍိုပ်စိန်ဝုန်၊ ယိုက်လဝ်ဂုဏ်ပၠန်။ ဖိုလ်အဲရဴဂဴ၊ဇဴထပှ်တန်။ကမ္မကဵုစိ၊ ပိစှော်ၜါပၠန်။ ဝေဒနာတုန်၊ ၜါဣသုန်ဗ္ဂန်။ ပရိုက်ဥပဒြဴ၊ စှ်တြဴတန်။ အန္တရာယ်စှ်၊ ဒဏ်စှ်မွဲဒွန်။အိုတ်ကပ်ပိကီု၊ သီုဝဲမသုန်တန်။ဂြိုဟ်ပါပပၠန်၊ သီုဒဏ်အန္တရာယ်။
         အိုတ်သီုယဲဗော်၊ ကလော်တာဲဗြဲ။ ဗၟုဲဘုတ်ပြိုတ်၊အိုတ်သီုသရာဲ။ ပရိစ္ဆေဒ၊ ဘဝဇၟာပ်ဒၞဲါ။သၞနိမိတ်သၞဲ၊ ကဵုဍေံသ္ၚောဲသာဲ။ သၟိၚ်ဍာ်ပၟတ်၊ ကမၠက်စိုတ်စၞာဲ။ ကဵုဍေံပြးဆာဲ ပဲါဒဴအာညိ။
        ယိုက်ဂုဏ်တုဲပၠန်၊ ဆန်ဗ္ဒက်လိက်စိ။ ညးမဒှ်ကၠာ၊အ္စာကဝိ။ တံၚ်ပိုအ်ရးဇြာ၊ ကွာန်ဂှ်ဇာတိ။ အဲမာံတောအ်ကၠာ၊အ္စာကဝိ။ဥာဏ်ဒှ်မြမောဝ် လ္ၚောဝ်ရးမန်ပိ။ အာယုဒဳဃ၊လာဘသုခိ။လာပ်ကဵုစိုပ်ကၠုၚ်၊ ညံၚ်နုၚ်နိဓိ။အာယုက်ကဵုဂၠိၚ်၊ညံၚ်သၟိၚ်နေမိ။ ဂွံဒှ်မြမောဝ်၊ဒေါဝ်ရးမန်ပိ။ဝၚ်တြေံတြဟ်၊ဆန်ဗ္ဒက်တၟိ။ ဂကူမန်ကၠာ၊ဂွံတီအာညိ။ ဗၟာယုတ်ပျဲလဝ်၊ညံၚ်ကဝ်အဂ္ဂိ။တူဂြောတ်ဂဵုဒၟံၚ်၊ညံၚ်ရဴပ္တေၚ်ဂျိ။သွက်မန်ဂွံတီ၊တၞီမံၚ်ဒမၠိ။တီတုဲသတိုက်၊ စွံစိုတ်ကဵုဂိ။ ညံၚ်ဂွံချပ်မာန်၊ဂစာန်တိုန်ညိ။ညးအဲလ္ပဝိုတ်၊ ဂိုတ်ကဵုဗိုန်ဂၠိ။မန်ပိုယ်ဗၠိုက်မံၚ်၊ဘိုၚ်ဟံၚ်အိုတ်ညိ။ယဝ်ဟံၚ်ဂွံကၠာ၊ လာဘသုခိ။ လာပ်ဂွံစိုပ်ကၠုၚ်၊ညံၚ်နုၚ်နိဓိ။ အာယုက်ဂွံဂၠိၚ်၊ ညံၚ်သၟိၚ်နေမိ။ဇဲယသိဒ္ဓိ၊ကဵုဒှ်ညိမန်။
        မၞိဟ်ဒေဝတဴ၊ ကလောသ္ၚောဲညန်။တၞောဝ်ဂကူစိဇာတိပိုယ်မန်။တဆိပ်ၜိုပ်ကၠာ၊ဟံသာထဝ်သောန်။ရာဇာဝၚ်တၞမ်၊ တမၠာလအ်လောန်။ နူသၟိၚ်ပိုယ်မန်၊ စှ်ေနူနန်ထဝ်။
    ဍုၚ်ဟံသာဟေၚ်၊ ညးတၟေၚ်ဂွံလဝ်။ ၜိုပ်ကျအာမြာ်၊သြိုဟ်ပါ်သၞေၚ်ထဝ်။ပြာသာဒ်ရတ်ထ္ၜိုၚ်၊ က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်နန်ထဝ်။ဘုတ်ဘာသီုသ္ၚိ၊ တိဍာ်ကၠအ်သွဝ်။ဍုၚ်ဗဂေါကၠာ၊ တၟာမဗ္ဒဝ်။ဟွံသှ်ေလေၚ်အိုတ်၊ ဟိုတ်ဝဲတမ်ကဝ်။ သာ်ဝွံဆတ္တဝ်၊ ပြာကတ်လဝ်ရောၚ်။
      သမ္ပတီယောၚ်၊ မွဲတောၚ်ချူဇန်။ နူရာဇာဝၚ်၊ ရံၚ်ကေတ်နၚ်ဂြန်။ ပ္ဍဲဇာတာထဝ်၊ သ္ပလဝ်ကိုန်ခန်။သ္ၚဳဂၠိပ်တုဲပၠန်၊ဆန်ဗ္ဒဟ်မၚ်ဇေန်။
        ဘာသာမန်အဴ၊ ကြဴဂွံဆက်ဆေန်။ ကလောမိတ်စှ်၊တုဲဂွံဗှ်ပ္ဍေန်။သ္ပလိက်မၚ်ဇေန်၊ မာံတောအ်ဟေန်ဆာဲ။
        ဍုၚ်ဗဂေါလီု၊ ဗီုကဝ်တူပြာဲ။ ဒဒိုက်ပိုယ်မန်၊ ကောန်ယာံကဵုယာဲ။ မိယာံကဵုကောန် အောန်စိုတ်ဇၟာပ်ဒၞဲါ။ဝုတ်ယာံကဵုဗၠာဲ၊ ဆာန်တုဲသာဲအာ။
        တၞောဝ်ရာဇာဝၚ်၊ အိုတ်လၚ်ဂတာ။ ဂကူမည၊ ဝံသပိုယ်ကၠာ။ ဒှ်ဍိက်ဗၟာရ၊ သဗ္ဗကေၚ်ကာ။ပိုယ်ဒးဒှ်လၞီ၊ ကြအ်ဆီသိၚ်သာ။အတိက်တမၠာ၊ နူကၠာတေံဂှ်။
             ဒဒိုက်ပိုယ်မန်၊ဇၞော်လောန်သ္ကာတ်မြဟ်။ ဒးချိုတ်ဘဲပၟတ်၊ တူဂြောတ်ဟေၚ်ဟဟ်။လေၚ်သီုဒြပ်ရတ်၊ပိဋကတ်သၟဟ်။ လေၚ်ဘုတ်လေၚ်ဘာ၊ လေၚ်ဝါတိရှ်။ လေၚ်ဍုၚ်လေၚ်ကွာန်၊ လေၚ်ဌာန်ဒိုဟ်စှ်။ လေၚ်သၟိၚ်နာဲတၠ၊ လေၚ်မသထပှ်။ပိုယ်လဴခၠေဝ်သှ်၊ ဂတှ်ဝိပက်။
        ဂွံတီညာတ်ရ၊ ဂတမွဲအဆက်။ ဒှ်စိတ္တဥာဏ်၊ ဂလာန်ဒှ်ကြက်။ ကောန်ဇာတ်ဗွဲကြဴ၊ စဴစေက်သှ်ေၜက်။ ဂွံတီညးအဲ၊မွဲၜါအဆက်။လိက်နွံဂွံဗှ်၊ မန်စှ်ကိုဋ်ဠက်။ဝၚ်မန်ပိုယ်ဟေၚ်၊ ဗီုတၟေၚ်ဒးကၠက်။ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ ဂစိုတ်မန်ညံၚ်ကၠက်။သ္ပလဝ်ရိုဟ်ကၞက်၊ ဨကဂ္ဂတာ။
        ရာဇဝၚ်ရ၊ နူသၠပတ်ကၠာ။ သ္ပမၚ်ဇေန်ပ္ညုၚ်၊ဍုၚ်မန်ဟံသာ။ အဲချူဆန်ဗ္ဒဟ်၊ ဂွံဗှ်သေၚ်ဟာ။ ဝၚ်ပိုယ်ဖအိုတ်၊ ပၠောပ်စိုတ်လောဲသွာ။ ချူကှ်ေပိုဒ်ဗျဥ်၊ ဆန္ဒလကႅာ။ဗီုပိုယ်ဒှ်ကၠုၚ်၊ ဍုၚ်မန်ဟံသာ။ သ္ဂောံစေန်ဆက်အာ၊ ပြာကတ်လဝ်ရောၚ်။
      မၞးတအ်ကလၚ်၊ ပၚ်မှိၚ်မွဲတောၚ်။ထံၚ်လဝ်သောတ၊စိုတ်ပကဵုယောၚ်။မညာဘာသာ၊ မေတ္တာအခေါၚ်။ ဆာန်ဂကူရောၚ်၊ ဟီုလဴသောၚ်ထ္ၜး။
        ဟိုဲတၞောဝ်မည၊ဝံသဗော်သွး။ဂကူပိုယ်ကၠာ၊ ညဳသာသၟဟ်တး။ ဟွံဒးလီုလာ်၊ ဟွံပါ်ဒကး၊ဍိက်ကဵုတၠနာဲ၊ ဟွံဒးသာဲပြး။ ပၚ်မှိၚ်ညိဏး၊ ယွံကွးဘာမန်။
        အတိက်တေံကၠာ၊တမၠာလအ်လောန်။ ဟံသာဝတဳ၊ဍုၚ်ကျာ်သြဳမန်၊ သၟိၚ်ဨကရာဇ်၊သီုအမာတ်ဝန်။မၞိဟ်မွဲဍုၚ်ကွာန်၊ ဇၟာပ်ဌာန်သ္ၚောဲညောန်။ သ္ကိုပ်ပၞာန်ဂှ်၊ ဟိုတ်ဟွံသၟဟ်သၟန်။ညိရောဒးဗီု၊ ဒးလီုလ္ၚုလ္ၚန်။ဟံသာဍုၚ်မန်၊ နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်။
       ဒးထောံကၠေံသ္ကဲ၊ လုပ်တဲညးသ္အာၚ်။ သၟိၚ်ဒဴဗညာ၊ ရာဇာတြုံသာၚ်။ က္တဴက္တာန်မံၚ်၊ ညံၚ်ၜိုဟ်ကဵုကၠာၚ်။ ဒးထောံကၠေံဂအာၚ်၊ ကၟာၚ်ဍုၚ်ဒေါဝ်ဝါ။
         ဂၠုက်ရာပ်ဂၠုက်အုပ်၊ ဒဴလုပ်ဒျူဒျာ။ ဍိုက်ဂွံဂၠုၚ်က္ၜၚ်၊လှၚ်ဒေါဝ်ဂဂႅါ၊ သၟိၚ်ဨကရာဇ်၊အမာတ်ဒဴဗညာ။ဝံသဒတောဝ်၊တၞောဝ်မန်ရာဇာ။ဖေက်အဲအနိုၚ်၊ ဝၚ်သၟိၚ်ယုတ်ဗၟာ။မန်ပိုယ်ဒဴပၞာန်၊ ထောံကွာန်ဂွံဝါ။ ဂြိပ်ဒဴထောံဗၟာ၊ ပ္ၚောံဒျူဒျာရောၚ်။
         သာ်ဝွံမွဲတောၚ်၊ ဟွံယောၚ်ဒှ်ဍာံ။ ဍုၚ်ဗဂေါဝွံ၊ လ္ၚုလုံဒိုဟ်ဒ္စံါ။ တၞောဝ်ပိုယ်မည၊ ညံၚ်ကဒဴကျာံ။ သ္ပကာဝရာံ၊ 
သၞာံဂှ်လ္အိတ်။
        ကၞိရောၚ်ဒးဘဲ၊ ဗ္ဂဲရပ်ကိတ်။ သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ကၠုၚ်စိုပ်လ္အိတ်။ လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ကဵုစှ်ဒ္စိတ် (၁၁၁၉)။ မန်ကျအာဗၟာ၊ ရာဇာတၞောဝ်သိဒ်။ တၞောဝ်မညပြဲ၊ 
စိုပ်ဘဲဍာ်ဒ္စိတ်။ ပ္ဍဲဇမ္ဗုဒိပ်၊ဂြိပ်ဒဴဗၟာၚိတ်။ တိုန်ဒဵုကၠဆာ်၊ စှ်ေဍာ်ကျာံကိတ်။ ညံၚ်သာ်ဂှ်ကၠာ၊ ဥပၟာလ္အိတ်။ ညံၚ်သာ်ဂှ်လေဝ်၊ သရေနိမိတ်။ မန်ဒးထောံဍုၚ်၊ သုၚ်ဝိပရိတ်။ ဆၚ်ဒဴနူနန်၊ ယောန်အာဟိတ်ဟိတ်။လုပ်အာဂြိုပ်ဂၞိၚ်၊ ကြာကၠစိၚ်သိတ်။ ဂၠိုၚ်ကဵုဝိဝဲ၊ ဂၠိုၚ်ဘဲလ္အိတ်။ဒးအေၚ်ပုၚ်ဍာ်၊ ကွာ်အာမံၚ်ဍိတ်။ဒဒိုက်စိုပ်သိဒ်၊ လ္အိတ်ပိုတ်သ္ကုတ်။
    ဍုၚ်ဟံသာရော၊ ဗဂေါညးခုတ်။ လုပ်စိုပ်တဲဗၟာ၊ ရာဇာအယုတ်။ ဂးအံၚ်ဇေယျ၊ စိုတ်ညံၚ်ကၠဂြုတ်။တၞောဝ်ၜိုပ်ထဝ်ကွေံ၊ ဍေံရပ်ပရှ်ဍုတ်။ ဂၠာဲဒုဟ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ ဂၠာဲစောဲဂဗုတ်။လဟုက်ထေဲထုတ်၊ စုတ်ဒုဟ်ကဵုမန်။
         သၟိၚ်ဗၟာယုတ်လေဝ်၊ ဨကရာဇ်ဝန်။ညံၚ်ကလော်ကြုက်၊မုက်ညုဓညောန်။ ဍေံဂွံအဝဵု၊ ဍဵုဍိုက်ပျဲလောန်။ ခမဳသၚ်မန်၊ကြပ်ညောန်သ္ၚောဲသာဲ။
         ကဵုကော်နၚ်ကၠာ၊ ဗၠးဏာသရာဲ။ ကၠုၚ်စိုပ်ဆတ္တဝ်၊ပ္တောံလဝ်မွဲဒၞဲါ။ညာတ်ဒှ်ဒေါသ၊ ညံၚ်ကၠရပ်သ္ၚာဲ။ ဟၟဲမေတ္တာ၊အာဏာလောန်ကာဲ။ မုက်အံၚ်ဇေယျ၊ ဒေါသဗ္တေတ်ဍာဲ။မၚ်မွဲဓုတၚ်၊ သၚ်ခမဳဗၠာဲ။ ဒးအလီရ၊ ဗၟာသ္ပပြယာဲ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်စၞာဲ၊ ဥပါယ်အဟိုတ်။
        ကေတ်စိၚ်ဒြၚ်ဗိုန်၊ ကဵုလိုန်ဂစိုတ်။ နကဵုလွဟ်ပၠန်၊ ပန်ဗာ်ဖအိုတ်။ ဒးဒုၚ်ပယျဲ၊ ဘဲကမ်ဒးချိုတ်။ ဗုၚ်လိုက်ကအ်ပိုတ်၊ ချိုတ်ၜိၚ်မံၚ်ဆီ။
       ကွးသၚ်အရဳ၊ခမဳမန်ပိလ္ၚီ (၃၀၀၀)။ စုတိစဴသွဝ်၊ သီုဓဝ်လၞီ။ဒးဒုၚ်ကၠုၚ်ပၠန်၊ ဘဲဒဏ်ကၠံလ္ၚီ။ သာ်ဝွံခပ်သီ၊ သမ္တီလဝ်ညိ။
          ဣတ္တဳဗြဴမန်၊ သီုဂဝ်သန္ဓိ။ပ္ဍဲဗော်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်ဒိဋ္ဌိ။ပန်ဗာ်ထပက်၊ ၜုၚ်တက်ကဵုရိ။ ညာတ်ဒှ်ဗဟေက်၊ ဖေက်ဖေက်ဂိဂိ။ လရိုအ်ယာံဟာဲ၊ ဗက်ဂၠာဲကော်မိ။ ပၞာန်ဗၟာတဲဂံၚ်၊ ညံၚ်နာ်သတ်ဂျိ။ ညးဒၞဲါဟွံမွဲ၊ ဂၠိုၚ်နဲလက်ဗျိ။ စိုတ်ယုတ်လောန်ကာဲ၊ဟာဲသတ်ရိုၚ်ရိ။ ဗြဴသီုသန္ဓိ၊ အိုတ်ဇဳဝိတ။
         မၞိဟ်ထပှ်လ္ၚီ၊ တီကၠးဍာံပြ။ (၇၀၀၀) ဂကူပိုဲကၠာ၊ဘာသာမည။ အဆက်သၟိၚ်ပိုတ်၊ အိုတ်တၞောဝ်ဝံသ။ ညံၚ်ဂွံကၠက်အာ၊ ဘာသာပိုယ်ပၠ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်စၞာဲ၊ ဍေံဗက်ဂၠာဲသၞ။ကောန်ၚာ်တြုံရ၊ သ္ပမံၚ်ကွးဘာ။
           ဍေံဒဳနၚ်သ္ကဲ၊ ညံၚ်ဂၠဴပ္ဍဲဝါ။ ဗာ်ထပက်ပန်၊ ပ္ကီုဒဏ်နာနာ။ဆီဇွောဝ်ဒှ်ဍာ်၊ ကောန်ၚာ်ကွးဘာ။ဗုၚ်လိုက်ကအ်ပိုတ်၊ ချိုတ်ထပ်လောတ်လ္ၚာ။ ပဲါရောဟွံဗၠး၊ ဒးဘဲလွဟ်ဗၟာ။ ဗာ်ထပက်ပန်၊ကဵုဒဏ်နာနာ။အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာသတ်အလီ။
          ဂစိုတ်ထောံပၠန်၊ သၟတ်မန်မသုန်လ္ၚီ။ (၅၀၀၀) ဒးဘဲလမျီု၊ ဗီုစိၚ်မံၚ်ဆီ။ ဒဒိုက်ဠက်ဆ၊ ဟွံကကၠံလ္ၚီ။ ဟိုတ်နူဗၟာ၊ကွးဘာဒှ်လၞီ။ လိက်နွံဂွံတီ၊ သီပရူဒဒှ်။
           ဆဏအ်ရောသေၚ်၊ တၟေၚ်တိုန်နူဂှ်။ကောန်ၚာ်သၟတ်မန်၊ ဒှ်မံၚ်ကောန်တှ်။ အံၚ်ၚေဝ်လရိုအ်၊ ဂွံဆဗက်ဂြဟ်။ မွဲသာ်ရောကၠိုဟ်၊ဂၠုက်သြိုဟ်မဴတှ်။သၟတ်မန်တြဴလ္ၚီ (၆၀၀၀)၊ ဗက်သီကေတ်ပြဟ်။ ပ္ကောံလဝ်တုဲပၠန်၊ ဟွံတန်ချပ်ဗှ်။ ဂစိုတ်ထောံသၟဟ်၊ ကဵုလွဟ်မၞုဟ်ဇြၚ်။
       သုသာန်ကောန်ၚာ်၊ဆီဒှ်ဍာ်ဝၚ်။ ဇွမန်ပြးမံၚ်၊ တုပ်ညံၚ်သွးဂၚ်။ ဂၠိုၚ်ကဵုဠက်ကိုဋ်၊ ချိုတ်မွဲသဘၚ်။ ဂးအံၚ်ဇေယျ၊သၟိၚ်တၠမၞုဟ်ဇြၚ်။ ဓဇန်လောန်ကာဲ၊ ဂၠာဲကော်ပ္ကောံနၚ်။ ဗၟာသတ်အယုတ်၊ ကုတ်ထောံဂၠိုၚ်ဂၠၚ်။ ကောန်တှ်ကောန်သၟတ်၊ လောတ်လောချိုတ်လၞၚ်။ ဆီဒှ်ၜဳဂၚ်၊ ဘိၚ်ဘၚ်လောန်ကၠာ။
        ဂကူပိုယ်မန်၊တၟေၚ်ဂၞန်သၚ်္ချာ။ အဃောဂှ်ရ၊ ဆမန်ချိုတ်အာ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ဟံသာ၊ ၜါဠက်မွဲလ္ၚီ။ (၂၁၀၀၀) ရာဇဝၚ်ထၟိက်၊ လိက်နွံဂွံတီ။ ဆဗၞတ်ဂှ်ဟေၚ်၊ တုဲဟွံသေၚ်ဏီ။ ဗၟာဗက်ဂစိုတ်၊ဠက်ကိုဋ်ကၠံလ္ၚီ။ အလုံဍုၚ်မွဲ၊ ရိုဟ်တ္ၚဲဗက်လီ။ အသမ်တၠနာဲ၊ ဗက်ဂၠာဲဗက်သီ။ မန်ပိုယ်ကြအ်ဆီ၊ ဆဵုလၞီဇၞော်။
       မညဘာသာ၊ နွံကြာဂရော်။ ဇၟာပ်ဒိုဟ်သတိုတ်၊ ပလိုတ်ဗၟံက်။ ဒိုဟ်ဥတ္တရ၊ဒက္ခိဏဗော်။ ပ္ဍဲဒိုဟ်ပန်ဟာန်၊ဒ္စံါဌာန်ညးကော်။ ဍေံဗက်ဂၠာဲအာ၊ ကြာဒဵုဂရော်။ ဒဴလေဝ်ဟွံဗၠး၊ဒးစိုပ်ဘဲဇၞော်။ဆမန်နွံကၠာ၊ ဍေံအာဗက်ကော်။ ဍေံရပ်နၚ်တုဲ၊ဟွံရုဲဍောတ်ဇၞော်။ တြုံဗြဴဝုတ်ဗၠာဲ၊ သီုကၟာဲဍေံကော်။ဒိုက်သိုက်ဟွံရော်၊ ဍေံကော်ဖအိုတ်။ 
      တၟော်မၞိဟ်ရောတီ၊ ကၠံလ္ၚီဠက်ကိုဋ်။အံၚ်ဇေယျဝွံ၊သၟိၚ်ဒုစရိုတ်။မောဟဒွိဟိုတ်၊ စိုတ်ညံၚ်ဂျိနာဲ။
     အိုတ်ဂကူမန်၊ ၝောံမၞိဟ်ကောန်ၚာ်။ အကြာဍုၚ်ကွာန်၊ဌာန်ၜဳပ္ဍဲဍာ်။ဍေံဗက်သ္ၚဳဂၠာဲ၊ ဇၟာပ်တာဲဇၟာပ်ရာ်။ ပ္ဍဲသ္ၚိဂြိုပ်ဝါ၊ဘုတ်ဘာသီုကျာ်။ ဆနွံဗက်ဂၠာဲ၊ ဒၞာဲဂၠိုၚ်ဇဳသာ်။ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ဒှ်သၟိၚ်ပိုၚ်သၞာ်။ ဒဳပ္ကောံနၚ်မန်၊လက်ဒေါန်သ္အဵုသ္အာ်။ စိုတ်ဍေံမ္ၚိုဟ်ကြံၚ်၊ တုပ်ညံၚ်ဂျိနာ်။ ပါၚ်စက်လ္တာ်၊ ကွာ်လဇုဲဗာ်ထောံ။
         မန်ဖေက်ဍေံစိ၊ စိုတ်ညံၚ်တိကလောံ။ ညံၚ်ဂၠဴသ္ကအ်ရ၊ဖေက်ကၠကွေံသွံ။ဇၟာပ်ဒိုဟ်ဇဳကၠောံ၊ ဍောတ်ဇၞော်ကြောံဇြာဲ။
       မဂဳလထဴ၊ နှဴသီုကၟာဲကၟာဲ။ ကောန်ၚာ်ညးခုတ်၊ ဝုတ်ဝုတ်ဗၠာဲဗၠာဲ။ ကောန်ဍောတ်ဂွံဆဵု၊ လ္ၚဵုမဴတှ်ယာဲ။ ဗျုဗျုဗျဗျ၊မိမနော်နာဲ။ တဲရပ်ဂစုန်၊ ရုန်ရုန်ဂဲါဂဲါ။ သၠုၚ်သဝ်ဂၠိုၚ်စွံ၊ ကြောံကြောံဇြာဲဇြာဲ။ ပၞာန်ဗၟာဒဳနၚ်၊ ဒေါသလၚ်ဍာဲ။ ထေဲပၞောတ်လောန်ကာဲ၊ အသမ်နာဲစာ။
       မုက်မတ်ကှ်ဇြ၊ ဘယလောန်အာ။ ဖေက်ဟွံဂံၚ်ကျောဝ်၊ လၚ်ဇွောဝ်ပူဆာ။ ဒးယာံဓဇူ၊ ဗ္ဂူဗြဲမတ်ၜါ။ ဂၠိုၚ်ဘဲပရိုက်၊ ဂၠိုၚ်ဒဒိုက်သၞာ။ဒးယာံရၚ်သ္ကအ်၊ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ကၠာ။ယာံရေဝ်ကရောတ်၊ ဂစောတ်သာသာ။ ဗၟာဒဳပ္ကောံနၚ်၊ရပ်ဇြဲတဲၜါ။အသမ်သၟိၚ်ကၠာ၊ ယာံဗက်အာဍေံ။
         လရိုအ်သေဲသေဲ၊ ကရေဲညံၚ်ချေံ။ ဗၟာယုတ်မိစ္ဆာ၊ ရပ်ဏာတုဲကွေံ။ ညံၚ်ညးဗက်ချေံ၊ ဍေံဒဳပၠောပ်စာတ်။
      ပိုယ်မန်တမၠာ၊ ဍုၚ်ဟံသာကၞာတ်။ ကိုဋ်ဠက်ကၠံလ္ၚီ၊ ဟွံတီလောဲဝါတ်။ပါၚ်ဟီုတဲချဳ၊ ဍေံဒဳပၠောပ်စာတ်။ ၜုၚ်တက်ဒှ်တမ်၊ အသမ်လေဝ်သ္ကာတ်။ မန်သီုဖအိုတ်၊ လၞီစိုတ်ဂွံညာတ်။မွဲစာတ်ပေၚ်ထာတ်၊ ပ္ဍဲစာတ်က္ဍန်ဂြက်။
       ဒှ်လၞီသောက၊ မောဟညံၚ်ယက်။လရိုအ်ယာံဒၟံၚ်၊ ညံၚ်ဍုၚ်နရက်။ဍိက်ရာဇဝတ်၊ ကြမ်ကြထတ်မြက်။ ဍေံမိၚ်စုတ်ဗက်၊ လက်ဗျိပၠုက်မန်။
        ဂကူပိုယ်ကွေံ၊ မိၚ်ဍေံဗျိဒေါန်။ သြိုဟ်ညံၚ်ကဵုဖဲါ၊ ယာဲယာံကဵုကောန်။ ဒဒိုက်ကၠံလ္ၚီ၊ ဒှ်လၞီဂၠိုၚ်လောန်။ ကြိုၚ်လဝ်ပ္ဍဲစာတ်၊ ကၟာတ်လဝ်ကၟောန်ကၟောန်။ ဗၟာသတ်အယုတ်၊ စိုတ်အုတ်လက်ဒေါန်။ ဒေါသဂဵုမံၚ်၊ ညံၚ်ကၠကဟောန်။ ဂကူပိုယ်လေၚ်၊ ပၠေၚ်ထောံရောအောန်။လၞီဂၠိုၚ်လောန်၊ကောန်ကဵုမိမ။
       သမ္ဘာယာံအဵု၊ ကဵုတၠသ္ၚိပၠ။ ဗြဲမတ်ၜါပြိုဟ်၊ ဂတီုသြိုဟ်ရ။ တြုံတၠသ္ၚိကၠာ၊ သာမိဘာဂ။ ညာတ်မိတ်ဘမ္ဘာ၊ ဖေက်ဘဲရာဇ။ ဍာ်ရမတ်ဍုက်၊ မုက်ညံၚ်ပ္ကဴဇြ။
သောကစံၚ်ပၠေၚ်၊ပေၚ်ဟဒယ။ပ္ဍဲကဵုသ္ၚိစာတ်၊ ပါတ်လုံခန္ဓ။ လၞီဇၞော်ဂိ၊ စိုတ်ဂျိနာဂ။ညးဒှ်ဗဴလ၊ ဇုဇသဳမူ။
        ဆဵုညာတ်စဴကၟိန်၊ ယွာံဟွံတီဇၞူ။ ဍာ်ရမတ်ပြဟ်၊ ထၞဟ်စှ်ေဓဇူ။ အလုံစာတ်အဵု၊ ပၟတ်ဂဵုဝူဝူ။ညံၚ်ဂိတုဘတ်၊ ကျာထတ်ဗြဲဂူ။ လၞီဇၞော်ဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ဟွံမွဲကဵုဇၞူ။ဒးယာံဓဇူ၊ ဆာန်ဍူကောန်စဴ။
       သဳမူကဵုကၟိန်၊ ယာံထဂၠိန်နှဲ။ ညာတ်မံၚ်ပ္ဍဲစာတ်၊ကအ်အာတ်ပါၚ်ဠဴ။ ယာံမံၚ်သေဲသေဲ၊ ကမြေဲကမြဲ။ ဒုၚ်ဂုဏ်ဟွံဂွံ၊လရိုအ်အာတ်စဴ။ ဗၟာယုတ်ဒိုဟ်ဂွိုက်၊ ဍဵုဍိုက်ဗွဲကြဴ။ပၟတ်ဂဵုဗြံၚ်ဗြံၚ်၊ စံၚ်စာတ်ဖအဴ။ဗြဴမိတၠကောန်၊မိန်လဝ်ကောန်ဂၞဴ။မိန်ဗၟဴဖျုၚ်တှ်၊ ပါၚ်ဂှ်ယာံတဴ။ကောန်ဍောတ်ဟွံတီ၊ အီကဵုမိဂၞဴ၊မိညာတ်ဒးဗက်၊ သြိုဟ်ဂြက်ကွေံအဴ။ကောန်ဍောတ်ဂှ်မိန်၊ကောန်ဇၞော်ဂၠိန်နှဴ။ ကောန်ဇၞော်ဂှ်ယာံ၊ မိလေဝ်ယာံတဴ။တြုံကဵုသမ္ဘာ၊ ယာမုက်ဗွဲကြဴ။ဂၠိုၚ်ကဵုယွာံ၊ ဒေံယာံကဵုကော။ကၟိန်ကဵုနာဲတြ၊ ဗဴကဵုလထဴ။ၝဲယာံကဵုဒေံ၊ ကာယပၠောတ်ပၠဴ။ ထုဲၜန်မံၚ်ပၠန်၊ ညံၚ်ချံက်စန်နှဴ။ညံၚ်ၚဴတမ်သၞာံ၊ ယာံမံၚ်ရေဲရဴ၊ညံၚ်ဗရုဂဂဵု၊ဗြုသဓဵုတဴ။ဇၟာပ်ဒိုဟ်ရော၊ယာံတဴဖဳဒွါ။
      ပိုယ်မန်ဗျုဇၞော်၊လုပ်ဗော်ဇရာ။ ဂွိၚ်ဖေက်တၠိၚ်ဒိုဟ်ရိုဟ်ရေၚ်နာနာ။ ဟိုဲလေဝ်ဣတ၊ လေၚ်ရမွဲဝါ။ပိုယ်ကၠက်ဂကူ၊ဂုဏ်နူသၟိၚ်ဗၟာ။ ပိုယ်ဒးဒုၚ်ပၠန်၊ ဘဲဒဏ်နာနာ၊ စံၚ်ဂစိုတ်ပြဟ်၊ဒှ်သၠာတ်ပ္ဍဲဝါ။ ပ္ဍဲကဵုစာတ်ဗၟာ၊ ဘဲရာဇာအနိုၚ်။
     မန်ချိုတ်တူဂြောတ်၊ ပ္ဍဲပၟတ်စာတ်သၟိၚ်။ ဒးသ္ကန်ကလိ၊ စုတိသီုဂဝိၚ်။ ရမ္သာၚ်ထတ်ကၠာ၊ ယာံပြာကတ်ပၟိၚ်။ ဗၟာယုတ်ပၟၚ်ထံၚ်၊ မၚ်မံၚ်စာတ်သၟိၚ်။ တြုံဗြဴဗျုထဴ၊ ယာံတဴမံၚ်ဗျိၚ်။ကၠာဍေံဟွံစံၚ်၊ ပၟၚ်ထံၚ်ဂွံမိၚ်။ ဒေါသဇၞော်တိုန်၊ မွဲချိုန်ဂွံမိၚ်။ဍေံဟွံချပ်ဗ္စာ၊ ကရုဏာသိၚ်။ အပိုၚ်အနိုၚ်၊ ဍေံဖျေံပၟိၚ်ဟေၚ်။
   ဗၟာအံၚ်ဇေယျ၊ သ္ပပိုယ်ဗီုပြေၚ်။ ဍေံစက်ကဵုပသဲ၊ သ္ကဲပိုယ်ဗွဲလၟေၚ်။ဂကူဂွံယုတ်၊ ဍေံဂၠာဲစုတ်ပၠေၚ်။ပလီုကျာ်သြဳကၠာ၊ ဘာသာမန်ဟေၚ်။ တၞောဝ်ရာမည၊ဍေံကော်ဣတလေၚ်။ဇၟာပ်ဇၟပ်စာၚ်ဟေၚ်၊ကွာ်ရေၚ်ဗက်ဗဵု။
        တက်တဲဂေတ်ရ၊ သ္ပဝေၚ်စရဵု။ ဣတလေၚ်ဣတလေၚ်၊ ပိုယ်ရပၠေၚ်ကဵု။ ဍေံဖအဴဂေတ်ကွေံ၊မ္ၚးစာတ်ဂှ်အဵု။မန်ဘဝဍိက်၊ ဒှ်ကၠိက်ဒှ်ကၠဵု။ကျညးမုက်ဍောတ်၊ညံၚ်ပ္ကေတ်ဒးခပဵု။ညံၚ်ဂၠုၚ်က္ၜၚ်ဗြမ်၊ ကမ်အကုသိုလ်။လၚ်ဇွောဝ်ကၠၚ်ပြဵု၊ ပ္ဍဲသ္ၚိစာတ်။
         ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ စိုတ်ဍေံယုတ်သ္ကာတ်။ဍေံပြိုက်စုတ်ဂြုဲ၊ ဂဥုဲသေနာတ်။ရဲသၟိၚ်ရာဇာ၊ ဗၟာဗာဇ္ဇခါတ်။ဍေံစံၚ်ပၠေၚ်အဵု၊ ကဵုအဂ္ဂဓါတ်။ပၟတ်ဗ္ကေတ်ဂဵုဍာဲ၊ တူဂၠိုက်ဂၠာဲသ္ကာတ်။ကၠံလ္ၚီဠက်ကိုဋ်၊ ချိုတ်အိုတ်သီုစာတ်။ဗဂေါလ္ၚုလ္ၚုန်၊ ပိုယ်မန်ဂွံညာတ်။ လုံဍုၚ်ကွာန်ရး၊ ဒးဖေက်သမ္ၚာတ်။ ချိုတ်ဂုဏ်ပယျဲ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဒှ်ဝါတ်။ သီုဂကူလေၚ်၊ ဂြောတ်မံၚ်ပေၚ်စာတ်။ဖျုန်ဇုတ်စၞာံဂှ်၊ ဒှ်အာပ္တေၚ်ဓါတ်။ပိုယ်မန်ဂွံညာတ်၊သမ္ၚာတ်ကွေံဏး။
           ပ္ဍဲဍုၚ်ဗဂေါ၊ အဃောဂှ်သၟး။ဒ္စိတ်စာတ်သွံ၊စံၚ်ထောံကၠးကၠး။ဍေံစံၚ်ပၠေၚ်မန်၊ အောန်စိုတ်ကွေံဏး။ ဗြဲမတ်စရိုဟ်၊တသိုက်တဟး။ ဆဝွံရောသေၚ်၊လ္ပထေၚ်မၞိဟ်သၟး။ ဗၟာစိုတ်ဟွံပြေ၊ အံၚ်ဇေယျဏး။ ပဲါနူမၞိဟ်ဟေၚ်၊ တၟေၚ်နူဂှ်မ္ဂး။ ကပေါတ်မန်ကွေံ၊ ဍေံဗက်ဂၠာဲသၟာန်။
            အကြာၜဳကြုၚ်၊ အလုံဍုၚ်ကွာန်၊ ကၠအ်သွဝ်တိဗ္ၚ ဇွောံမမွဲဟာန်။ဘုတ်ဘာဒေါဝ်ဍုၚ်၊ဇြပ်ဇၞူရုၚ်ဒါန်။သိမ်ဥပုသ်ကၠာ၊ ရုၚ်ဖျာသ္ၚိဌာန်။သ္ၚိသွာၚ်ဒိုဟ်ပန်၊ ဒဒန်ဂၠံၚ်ဍာန်။ဆအပေါတ်မန်၊ ကၠောန်လဝ်ကွေံကြာန်။ ဂိုဟ်မံၚ်ဟာနာဲဍေံဟွံဂၠာဲသၟာန်။ ဗၟာယုတ်တအ်သွံ၊ စံၚ်ထောံကြာန်ကြာန်။နန်ထဝ်သ္ၚိကၠတ်၊ ဒြပ်ရတ်ပိုန်ဟာန်။ ဂၠိုၚ်လောန်သတိုတ်၊ရိုဟ်အိုတ်ဟွံမာန်။ တမ်ဂြန်ကိုန်ဆန်၊ အၚ်ယန်နွံဥာဏ်။
      ဗေဒၚ်ပန်ဗော်၊ ဗိုတ်ဇၞော်ပကာန်။ ဓဝ်ပိဋကတ်၊ လိက်ပတ်ဇၟာပ်ဌာန်။ သိဒ္ဓိ ဗလသဗ္ဗထုဲကြာန်။ ဗၟာအယုတ်တအ်၊တၟအ်ဍုၚ်တၟအ်ကွာန်။ စံၚ်ထောံသီုဘာ၊ ဝါဒဒပ်ပၞာန်။ ဂြန်ဂဥုဲဒဗျ၊ ရောဂနိဒါန်။စံၚ်လိက်စံၚ်ကျာ်၊ လီုလာ်ထုဲတၞာန်။ဂၠာဲဂွံဗက်စံၚ်၊ ကမၠက်ဂၠံၚ်ဍာန်။ဍဵုဍိုက်ပိုယ်မန်၊ ဂၠိုၚ်လောန်ကွေံကြာန်။ ယွံဗော်အဟော၊ ကလောမန်ဆာန်။ ဒဒှ်ဟိုတ်ဖိုလ်၊ သမ္တီကဵုမာန်။ ဗကတ်လဝ်ညိ၊ ပ္ဍဲကဵုဝိဥာဏ်။ ဂိုတ်လွဳညိမန်၊ ညံၚ်ဂွံနန်ယာန်။ ဒဵုစိုပ်နိဗ္ဗာန်၊ ဆာန်ဂကူအိုတ်ညိ။
       ရာဇာမူလ၊ ဝံသသၟိၚ်နန်။ တၞောဝ်ဨကရာဇ်၊ သီုအမာတ်ပန်။ ဗိန္ဒောဟောရာ၊ ပညာဇၞော်လောန်။သ္ကိုပ်ပၞာန်ရ၊ညးတၠအစောန်။ဒဴထောံနူနန်၊ ယောန်လုပ်ဒျူဒျာ။
          ဂိုၚ်သမ္တီရ၊ လ္ပဝိုတ်ပြောဲဇွာ။ ဒဒိုက်မန်ဂှ်၊ ဒှ်နူပၞာန်ဗၟာ။ ပၠောပ်စာတ်တုဲစံၚ်၊ ဒှ်ညံၚ်သၠာတ်ဝါ။ ပန်ဗာ်ဂစိုတ်၊ လေၚ်အိုတ်နာနာ။ ဂကူအယုတ်၊ စံၚ်ဘုတ်စံၚ်ဘာ။ ဒဒိုက်ပိုယ်ဂှ်၊ဒှ်ကၠုၚ်နူဗၟာ။ချူစွံလဝ်ပြဲ၊ ပ္ဍဲသၠရိုတ်တာ။ ဒုမဂႅလ၊ ပ္ဍဲဘဒ္ဒကၠာ။ဂိုၚ်သမ္တီလဝ်၊ ဓဝ်သတိပမှာ။ မန်ရာမည၊ ဂယဏအ်ကၠာ။သၟတ်ဝုတ်ဗၠာဲတအ်၊ တၟအ်ညးအဲမှာ။က္တဵုတိုန်တၟိကၠာ၊ ပဝိုယ်မှာတဴ။
          နူဂှ်သေၚ်ဟာ၊ အခါဗွဲကြဴ။ ဆမန်သှ်ေဂး၊ ပြးဇးဂြိပ်ဒဴ။ပ္ဍဲဂြိုပ်ဇၞော်ဟေၚ်၊ ဇရေၚ်လ္ဂောဝ်အဴ။ ကၠောန်ဂွဲသြောံဇွောံ၊ ဂၞဴဂွံဒုၚ်တဴ။ သိုၚ်သ္ၚိတက်တာဲ၊ ဗြဴကၟာဲလထဴ။မံၚ်လအ်ညိပၠန်၊ဗၟာဗက်လန်နှဴ။ ပ္ဍဲသက္က ရာဇ်၊လောကဓါတ်သ္ဍဴ။ လ္ၚီကၠံပိစှော်၊ပန်ဂှ်ပံၚ်နှဴ။ (၁၁၃၄) ဗၟာယုတ်ဂွံလဝ်၊ နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်ပ္ကဴ။ ရးမန်ပိအဴ၊ က္တဴက္တာန်ရောၚ်။
           သမ္တီပယောၚ်၊ သောၚ်သောၚ်ပံက်ပါၚ်။ ဂကူမန်ရ၊ ညံၚ်ကပ္ဍဲကၠာၚ်။က္တဴက္တာန်အဵု၊ကဵုမံၚ်ရမ္သာၚ်။ ဗညာစိၚ်ကၠာ၊အာထောံဍုၚ်ဂြာၚ်။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်၊နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်
ဗ္တာၚ်။ ဒးထောံဂအောၚ်၊ အောပ်ညံၚ်စာၚ်ဂြိုပ်။
          ပိုယ်မန်သေၚ်ဟာ၊ ဗြဲမတ်ၜါရိုပ်။တွဵုရးမုဟ်ရး၊ ဒးသ္ပဗ္ဒိုပ်။ သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ရိုဟ်ကၠုၚ်အာစိုပ်။ လ္ၚီမွဲကၠံကိုပ်၊ စိုပ်မသုန်ဣသုန်။(၁၁၅၅)
         ဆမန်သှ်ေအဴ၊ မံၚ်ရောစိန်ဝုန်။ဒဴလုပ်ဒျူဒျာ၊ ထောံဂြိုပ်ဝါတုန်။ လ္ၚီမွဲကၠံအဴ၊ တြဴစှော်ဟီုပ္ဍုန်။ (၁၁၆၀) ဆမန်သှ်ေမံၚ်၊ညံၚ်ကဵုစၟဂြုန်။ လုပ်ဒျူဒျာတုန်၊ လ္ၚုသုန်ဒေၚ်ၚုၚ်။
      သမ္တီဒဵုချိုတ်၊ စိုတ်လ္ပကေဝ်ဇြုၚ်။ဖေက်အံၚ်ဇေယျ၊ညးတၠပိုၚ်ဍုၚ်။ လ္ၚဵုဂှ်ကွာ်တိုက်၊ ဍိုက်က္ၜၚ်ဍိုက်ဂၠုၚ်။ မန်ဒဴဗၟာ၊ ဂြိုပ်ဝါတိသၠုၚ်။ နွံမွဲဂလာန်၊ဥာဏ်ပ္သရုၚ်။စိုပ်သက္ကရာဇ်၊ပိုၚ်ကၞာတ်လဝ်ပ္ညုၚ်။လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ထ္ပက်စှော်စုတ်ကၠုၚ်။ (၁၁၇၀) ရးမန်ပိကၠာ၊ ဟံသာလ္ဂုၚ်။ ဗၟာယုတ်အဂွိုက်၊ ဂးမှကျိုက်ပဠုၚ်။ ဍေံဍိုက်ကအ်စိၚ်၊ ပသၟိၚ်ပိုၚ်ဍုၚ်။ ဍဵုဍိုက်မန်ပ္ညုၚ်၊ဒုၚ်ဒဝ်ဟွံမာန်။
        ဟွံမဲဂဗုတ်၊ ဂၠာဲစုတ်ဂလာန်။ သ္ၚိလံက်ခပဵု၊ ကဵုဒဏ်စုတ်ဒါန်။ ပ္ဍဲဍုၚ်ကြာရး၊ မ္ဒးက္တဴက္တာန်။ ဗၟာယုတ်အဂွိုက်၊ကျိုက်ပဠုၚ်သ္ပမာန်။ ဗက်ကၠောန်ဗၠေတ်ဗၠေတ်၊ ကေတ်ဇၞးကေတ်မာန်။ မန်ပိုယ်ၚုၚ်ၚ၊ ဘဝကျပၞာန်။တုပ်ညံၚ်ပၟတ်ဖဴ၊ ဂမ္တဴမ္တာန်။အရေဝ်ဂလာန်၊ သ္ၚိဌာန်ဂမြိၚ်။
           ဆမန်သှ်ေမံၚ်၊ ညံၚ်ဟွံဂွံယုတ်ဂၠိၚ်။ ဖေၚ်ပူက္ဍိုပ်ကၠာ၊ ပြာကတ်ဂွံမိၚ်။ အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်ဒှ်သၟိၚ်။ဂၞိန်မၞိဟ်ဗြဴကွေံ၊ ဍေံကဵုပူဂဵုကွိၚ်။ ဟိုတ်ဒှ်ဂၞိန်ဂး၊ ပိုဲဒးကေတ်ထၟိၚ်။မန်ပိုယ်ဂွံယုတ်၊ ဍေံစုတ်အသိၚ်။ ဒေါသလဟုက်၊ မုက်ဍေံညံၚ်ဂြိၚ်။ ဍေံဖျေံအမိၚ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ကီု။
        ညာတ်မၞိဟ်ဟွံကော်၊ ဍောတ်ဇၞော်ပဟီု။ ယဝ်မိၚ်ဒးမ္ဂး၊ထဗးထၞိက်ပ္ကီု။ တပ်ဒဏ်ကဵုဘဲ၊ ဂြဲကၠေၚ်တက်တ္ၚီု။ စန်ဇိုၚ်ကၠေၚ်တဲ၊ စဲပ္ဍဲတ္ၚဲကီု။ဆဂှ်ဟွံသေၚ်၊ တၟေၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုဗီု။ ဂလာန်ၜဴပါၚ်၊ လာၚ်မုက်လေဝ်ကီု။ လဳမုက်ရောၚ်ဂး၊ ပိုယ်ဒးဗက်ကီု။ညံၚ်ဂွံဟိဏ္ဏ၊ မညအိုတ်သီု။ ဍေံရောၚ်ပလီု၊ ကဵုပိုယ်ဟီုစုတ်။
      ကောန်ၚာ်တြုံဗြဴ၊ အာနုဘဴဂွံဟုတ်။ဂကူမန်ဂှ်၊ ဒှ်မၞိဟ်ဂွံယုတ်။ ဝေါဟာဥပဲါ၊ ကဵုကၞာဲဒးစုတ်။ ဍေံဗ္ဂေတ်ထောံပၠန်၊ပိပန်ဟွံသ္ကုတ်။ ဂကူပိုယ်ကၠာ၊ ပညာဂွံဆုတ်။ မိကောန်ၚာ်ဂး၊ဇံၚ်နးဍေံစုတ်။ သၠးသန္ဓိကောန်၊ မန်ပိုယ်ဂွံယုတ်။ ညံၚ်ကွိုန်ဂွံဟုတ်၊ ဇံၚ်နးစုတ်ညိ။
        ဍေံကဵုတက်မံၚ်၊ လ္တူဇံၚ်အဂ္ဂိ။ ဂလာန်ဂှ်ကၠာ၊ ခါဟွံစၟတ်ညိ။ ဗၟာယုတ်သ္ပဝဲ၊ ဍေံပျဲမတှ်၊ ပါၚ်ကှ်ဖိဖိ။ အိုတ်ဇိုၚ်တဲမာ၊ကၠာဟွံချိုတ်ညိ။ ကာလဒးဘဲ၊ ဒှ်ယဲဗျာဓိ။ ကောန်ဂၞဴဂှ်စိ၊ မိဂွံဆဵုကၠာ။
      ကောန်ၚာ်သၟတ်ပြဲ၊ လောန်မွဲအခါ။ ပိုယ်ဂကူမန်၊ယဝ်ကၠောန်ဇာတာ။ ညံၚ်ကၠိုက်လ္ၚၚ်ရ၊ ဟိဏ္ဏလောန်အာ။ဒုန်ဓလိၚ်ဇွ၊ ဂဗသေၚ်ဟာ။ ကဵုဂကူမန်၊ကၠောန်သ္ပဇာတာ။အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်မိစ္ဆာ။ပြဝေဏဳတၞမ်၊ ဝါဒိတမၠာ။သၠရိုတ်သၠတာ၊ ကၠောန်ဇာတာရ။
       ဗၟာယုတ်တအ်အဵု၊ ယဝ်ဍေံဆဵုပၠ။ လဟုက်ကဟောန်၊ကောန်သီုယာဲတ။စန်ဇိုၚ်တဲပ္ညဳ၊ ဖုံပၠဳမိက်ရ။ပၠေတ်အသုဘ၊ညံၚ်ဇွပသ။ပၠေဲစဲတ္ၚဲကၠာ၊ ကြာဂြိုပ်ဝါဗ္ၚ။ကၠာဟွံချိုတ်ညိ၊သှ်ေဇဳဝိတ။ တုဲဗလးဖျဴ၊ကြဴတပ်ဒဏ်ရ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်သၠုၚ်၊ကၠုၚ်ပိုၚ်ပိုယ်ပၠ။ ဍေံဓဇန်လောန်၊ ပျဲပိုယ်မည။ ညံၚ်လကိုဟ်,ကၠန်၊ ကုမ္ဘဏ်ယက္ခ။ ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ စိုတ်နာ်စိုတ်ကၠ။ ဂၠိုၚ်ကဵုပယျဲ၊ ပျဲပိုယ်မန်ရ။ ဂကူမန်အဴ၊ ဗွဲကြဴဂတ။ 
လၟုဟ်ပစ္စက်၊သွက်ရာမည။ မိၚ်လိၚ်ဝွံပၠန်၊ ပ္တန်လဝ်စိတ္တ။ ပၠံၚ်ဍုၚ်ဗက်အာဲ၊သၠာဲကဵုဇဳဝ။ ဒၞာဲချပ်ဒၞာဲဂွ၊ လ္ပဝိုတ်ဒညဟေၚ်။
             ဒးစှ်ေနူနန်၊ ကောန်ဗြဴယိုက်လေၚ်။ မိုၚ်သဝ်နာမ၊ ဗၟာရခေၚ်။ ဒဏ်ရာဇဝတ်၊ဇြဟတ်စိၚ်ဟေၚ်။ ကြောံကၠေၚ်ကျေဝ်ဂေါဝ်၊ ဗဵုလ္ၚောဝ်ဍိုက်ပေၚ်။ပ္ဍဲရးမည၊ သ္ပသၟိၚ်ဍေံပၠေၚ်။ ဍဵုဍိုက်ပိုယ်မန်၊ နန်ထဝ်ဒးလေၚ်။ ပွိုၚ်မွဲသၞာံကၠာ၊ အခါလဵုဟွံဝေၚ်။ ဍေံပၠေၚ်ပိုယ်ဟေၚ်၊ ဗွဲတၟေၚ်ပျဲပျာံ။
         ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ဂွံညာတ်ဍာံဍာံ။ အေက်ၜါသပ်ၜါ၊ ဟွံမှာဒှ်သၞာံ။ (၁၁၁၇) ကၠံလ္ၚီဠက်ကိဋ်၊အိုတ်မန်မွဲဂံါ။ဘဲသၟိၚ်ရာဇာဖေက်ဗၟာဗက်ဒံါ။ ဂွိၚ်ဂွိၚ်ယံၚ်ယံၚ်၊ ညံၚ်ကၞိဒးတာံ။ ပဲါဘဲယုတ်ဗၟာ၊ လုပ်ဒျူဒျာသ္ဍာံ။ သမ္တီလ္ပဝိုတ်၊ ဟိုတ်ဍေံပျဲပျာံ။ ဖေက်ဗၟာအိုတ်ရ၊ ကလုပ်ပါၚ်ကျာံ။ တုပ်ညံၚ်သာ်ဂှ်၊ သၟဟ်ကဵုပယျာံ။ဗွဲကြဴတုန်သ္အး၊ အတးၜက်သၞာံ။ လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ထပှ်စှော်ဒ္စံါ။(၁၁၇၈) သၟိၚ်ဒါဝန်သ္ဍာံ၊ နာမ်နာမအဴ။
     သီုဗိုလ်ပၞာန်ရ၊ ထဥဒှ်တဴ။ဇက်လုပ်ဒျူဒျာ၊ အဝဇ္ဇာထဴ။ယိုက်လဝ်ဇၞော်မာန်၊ ဝေၚ်ပၞာန်ဒှ်ဆဴ။ဍေံဗက်လုပ်ပၠန်၊ လီၜန်ဗက်နှဴ။ ပန်ဗာ်ဗက်ဗ္တိုက်၊ လိုက်ဍုၚ်သေံအဴ။ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ မိၚ်ညာတ်ကော်ခဴ။လ္ၚီမွဲကၠံဂှ်၊ ထပှ်ဣသုန်နှဴ။ (၁၁၇၅) ရးမန်ပိအဴ၊ က္တဴက္တာန်ရိၚ်က္တၚ်။ 
     ဥတုပိကီု၊ ကသီုကညၚ်။သြောံသ္ၚုခၞေဝ်သွ၊ ဖျုန်ကၚုဟ်က္ဍၚ်။ က္ဍၚ်ဇဳဒှ်ကၞောဝ်၊ ကၠောဝ်ဗျဵုတဟၚ်။ ဝတ်ဓမ္မတာ၊သံသာဍာ်ဂၚ်။ ဖျာတိုက်ကွဳပ္ညုၚ်၊ ဖျာဂၠုၚ်ဖျာက္ၜၚ်။ၚုဟ်မးအနဳ၊အိုတ်ဇၟာပ်ဇဳက္ဍၚ်။ ဒှ်ဂ္ညိဂ္ညောန်အဵု၊ အလဵုဍေံကၠောန်နၚ်။ ပ္တိုန်ၚုဟ်မးက္ဍၚ်၊ ကၠောန်နၚ်ဒကေဝ်နှဳ။
      ကၠောန်သၠဒကေဝ်၊ အလေဝ်ဍေံဟွံတီ။လောဘလောန်ကာဲ၊ဆာဲဥာဏ်အလီ။ ပၠောပ်သၠဒကေဝ်၊ ကေဝ်တုဲဍေံသီ။ ဟီုလဝ်အရေဝ်၊ၚုဟ်အလေဝ်နှီ။လျိုၚ်ညဳသတိုတ်၊တုပ်စိုတ်ဂြိုၚ်အီ။ ကၠောန်သ္ပသာ်ဂှ်၊ ဟွံဒှ်ဗၞိက်အလီ။ ပ္ဍဲကဵုရးမန်၊ ကမၠောန်ကၠံလ္ၚီ။ ကေတ်ကေတ်ကဵုနှီ၊ ဂွံတီတၟော်ရော်။
               ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ သမ္ၚာတ်စိုတ်ဇၞော်။ ထအုကမြဴ၊ စိုတ်ဂၠိုက်က္တဴသၞော်။ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ ဒှ်သၟိၚ်ပိုၚ်ဗော်။ စိုတ်ဍေံမ္ၚိုဟ်ကြံၚ်၊ ညံၚ်ဘုတ်ကလော်။ ဗၟာဗၟုဲနာံဗ္ဂဲ၊ ပျဲမန်ဂၠာဲကော်။ ဂွံတုဲဒဳဏာ၊ အကြာဂရော်။ နာမ်ကၞိဂှ်မန်၊ ဆီနန်တော်တော်။ကၠဗ္ဂဲရပ်ကိတ်၊သ္ၚာဲၚိတ်ကြော်ကြော်။ မန်ကဵုဗၟာရ၊ သၞကဝ်ညးကော်။ ယဝ်ရဒးတၟော်၊ တော်ညိတီတဴ။
         ကၞိကဵုဗ္ဂဲ၊ ဒှ်ဝဲထုဲနှဴ။ စိုပ်ကၠုၚ်ပၠန်သွံ၊ ဟွံလအ်ဗွဲကြဴ။လ္ၚီမွဲကၠံဂှ်၊ ထပှ်စှော်တြဴ။ (၁၁၇၆) ဒပ်မန်ဗၠးၜး၊ပၠန်ဂတးအဴ။ဒှ်ကလိုက်ကၟဵု၊ ကွဵုဍုၚ်တှ်ေကြဴ။ မံၚ်စံၚ်ဟွံမာန်၊ ဟိုတ်ဍုၚ်ကွာန်က္တဴ။ ထအုကမြဴ၊ စိုတ်ဂၠိုက်က္တဴသၞော်။
         နူတြိကုမ္ဘုၚ်၊ လ္ဂုၚ်ဍုၚ်ဇၞော်။ ထောံကၠေံကျာ်လေဝ်၊စေတဳဓါတ်သော်။ ပ္ၚောံလုပ်ဍုၚ်သေံ၊ တိတြေံဒှ်ဆော်။ ဒဴလုပ်ဗြိုဟ်ဗြိုဟ်၊ ပုဗ္ဗဒိုဟ်ဗၟော်။ ဍာ်ရမတ်တော်တော်၊ စိုတ်သၞော်ကတဴ။
        ဒှ်ဍိက်ညးကီု၊ လေၚ်သီုဂကူ။ ပိုယ်မန်ကွေံကြာန်၊ညံၚ်ပၞာန်အသူ။ ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်၊ ဗၠိုက်စှ်ေဖြဴဖြဴ။ဗၟာယုတ်တအ်ပၠန်၊ ပ္တန်ၚုဟ်မးအဴ။ မၞိက်ရတ်ဂကူ၊ ဝိပူရသာဲ။
      ဇာတိကုလ၊မညၜိုပ်ကၠာ။ မ္ဒးထောံလဝ်၊ နန်ထဝ်ဟံသာ။ ဍုၚ်ဗဂေါလီု၊ စွံဗီုဥပၟာ။ လ္ၚုလ္ၚန်ဒၟံၚ်၊ ညံၚ်ဂြိုပ်အၚ်လှာ။ဗၟာဗၟုဲစံၚ်ပၠေၚ်၊ ဒှ်ပ္တေၚ်သေၚ်ဟာ။ ဘာတူကျာ်ပိုတ်၊ မန်ချိုတ်ဟွံသာ။သှ်ေပ္တေၚ်သှ်ေချး၊သၟးသုသာန်ကၠာ။ ထောံဍုၚ်ထောံနန်၊ မန်တအ်ဒဴအာ။ ချပ်စိုပ်သိၚ်သာ၊ အခါယောၚ်ယာ။
     မန်ပိုယ်ဒးချိုတ်၊ ဟိုတ်နူဗၟုဲဗၟာ။ မဒးထောံလဝ်၊ နန်ထဝ်ဗၠဲဂွါ။ လီုဒၟံၚ်အပၠိတ်၊ ပေၚ်ဒ္စိတ်ဝါ။ သန္တာန်မန်တြေံ၊ ဍုၚ်သေံဒျူဒျာ။အာသ္ပနိဿာဲ၊ သ္ပရဲပြောဲဇွာ။ မန်ဒးယာံဓဇူ၊ဟိုတ်နူဗၟုဲဗၟာ။ ဘဲအဝိဇ္ဇာ၊ဂလာဗက်အာဲ။
        ဟိုတ်ဂွံတိုပ်လဝ်၊ ထးထဝ်ဂဵုဍာဲ။ ဣတ္ထဳရာဇာ၊ သ္ဂောံမြာဒှ်နာဲ။ ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဗၟာ၊ ဗၠဲဂွါရာၚ်ဆာဲ။ ဂလာသ္ပသၟိၚ်၊ သိုက်လှိၚ်ပိုန်အာဲ။ ပိုၚ်ရးနိဂီု၊ ဇူဒီုဒှ်နာဲ။ ဟံသာသဓီု၊ မတ်မလီုဆာဲ။ဍုၚ်မတ်တၟ၊ ဒေသဇၟာပ်ဒၞာဲ။ ဒယှ်လောန်ကာဲ၊ နာဲညးပိုၚ်တဴ။
       သ္ပတံနူဂှ်၊ ဍုၚ်မြဟ်ကွေံအဴ။ လအ်လလောန်သန်၊ဒတန်ဗွဲကြဴ။ဂလာမုက်ဗု၊ ညံၚ်ကၞုဲဗျုထဴ။ လ္ၚီမွဲကၠံသ္ဍာံ၊ကဵုဒ္စံါစှော်တြဴ။ (၁၁၈၆) သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ကၠုၚ်ခုတ်လဝ်အဴ။ဒဒှ်အိုတ်သီု၊ ဟီုတုဲအီစဴ။ စိုပ်ဍုၚ်တေံအဴ၊ မံၚ်တဴဒၞာဲဂှ်။
      ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ ဟီုကၞာတ်ဒဒှ်။ လ္ၚီမွဲကၠံသ္ဍာံ၊ဒ္စံါအဋ္ဌသၟဟ်။(၁၁၈၈) ပ္တန်မတ်မလီုရ၊ ဒေသဒဒှ်။လ္ၚီၜါကၠံပၠန်၊ ပန်စှော်ထပှ်။(၁၂၄၇) သၟိၚ်အၚ်ဝပ္ညဳ၊ ဒဳဗဝ်ဒယှ်။ ဍေံရပ်ဏာသ္ဍာံ၊ ပ္ဍဲကဵုသၞာံဂှ်။လ္ၚီပိကၠံပိ၊ ယုတ္တိဒဒှ်။ (၁၃၀၃) ကြုက်ဂျပါန်ဂှ်၊ ဒှ်သၟိၚ်ပိသၞာံ။
          ဍုၚ်ပိုယ်မန်ဝွံ၊ လ္ၚုလုံဒိုဟ်ဒ္စံါ၊ ညးတၞဟ်ပိုၚ်အဵု၊ ဒဵုကဵုလၟုဟ်ဍာံ။ သၟိၚ်ဗၟာဒှ်ဇၞော်၊ ပိုၚ်ဗော်သံက်စၞာံ။ မန်ပိုယ်ဒးကျ၊ကလုပ်ပါၚ်ကျာံ။ ဘဝဍိက်ပၠက်၊ ညးတက်ပျဲပျာံ။ သမ္တီလဝ်ရ၊ သ္ပလဝ်ပတ္တာံ။ ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ ပိုၚ်မန်ဍာံဍာံ။ ဘဝဍိက်ဂၠုဲ၊ထုဲလအ်ပယျာံ။ ဂကူပိုယ်မန်၊ လအ်လောန်ကဵုသၞာံ။ လ္ၚုလ္ၚန်သုန်ဂြာံ၊ ဟွံတီအိုတ်ဟာ။
        ယွံကလောမန်၊ တၠနန်ဟံသာ။ ဍုၚ်ွာန်ပိုယ်ဂှ်၊ ညးတၞဟ်ဂွံဏာ။ဗၟာတအ်ပိုယ်မန်၊ လအ်လောန်အခါ။ ပိုယ်ဒးဒုၚ်ပျဲ၊ဘဲညးတၞဟ်ကၠာ။ဂၠိုၚ်ဂိတုသၞာံ၊ ပယျာံအခါ။ လၟုဟ်ဂွံတီရ၊စိုတ်လ္ပသ္ပအ်သာ။ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး၊ နူဍိက်ညးကၠာ။ညံၚ်ဂွံဒှ်နာဲ၊ဂၠာဲဂစာန်အာ။ ညးကီုအဲကီု၊ပြီုလွဳပရာ။ဆီတၠဆီနာဲ၊ဝုတ်ဗၠာဲကညာ။ သမ္တီလ္ပမှာ၊ ချ်ဗ္စာညိ။ ဝၚ်နူအာဒိ၊ကေတ်ကၠာညိအဴ။
         
             ဝၚ်မန်အတိက် တုဲဆဝွံရအဴ။
            ✯           ✯           ✯          ✯
       ယၟုအ္စာကၞေဟ်➲မာံတောအ်✍✍✍

== တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁ ==

တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁

တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ? ဂလာန်ဝွံ အဲသၟာန်ရံၚ်ဇကုအဲသာ်ဝွံတုဲ အဲကလေၚ်ဂၠာဲရံၚ်သွဟ် သွက်ပုစ္ဆာ အဲကဵုအဲဂှ်တုန်၊ “ဟွံသေၚ်” အဲဓရိုက်က္ဍိုပ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး  သာ်လဵုဂွံဖန်ရော ကလေၚ်စမ်ၜတ်ရံၚ်ဗဟုသုတညာန် ပညာ ပရေၚ်ဆဵုဂဗဇကုပၠန်ရ။ အခန်ဝွံ ဗော်ပၠန်ဂတးရခေၚ်တအ်၊ ယူဒဗယူအိတ်သ်အေတအ်ဂှ် လညာတ်ညးတအ်ဂှ် ညး တအ်ဗတိုက်သအးတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာဟွံသေၚ်ရ။ ဆဂး ရခေၚ်တအ် ဒှ်ကၠုၚ်မံၚ်ပေဲါဗတိုက်ကဵုဗၟာတအ် ဇၞော်အိုတ်မွဲတုဲ သီုဒး ဒုၚ်ကေၚ်ထ္ၜုတ်ကၠုၚ်ယၟု နဒဒှ်ဂကောံပလီုပလာ် ကော် ထေဝ်ရဝ်ရေတ်ဏီရ။ အခိၚ်ညးတအ် ဒးဒုၚ်ထ္ၜုတ်ကော်သာ်ဂှ် တၠအ ဝဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဟေၚ် ဖျေံလဝ်သဂုတ်သွာတ်ဟွံသေၚ်၊ ဗွဲတၟေၚ် အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်၊ ရဲဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ်ကီု ၊ က္ဍိုပ် သကိုပ်ဗော်ဗၟာတၞဟ်ဟ်တအ်ကီု သီုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ကီုရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ် နွံပ္ဍဲကၠတ်ထဝ်တအ်လေဝ် မူပကဵုဟွံမာန်၊ တာဒၞာကဵုဟွံမာန်ရ။ အခိၚ်ဂှ် ကၠတ်ထဝ်တအ် ဖျေံလဝ်သဂုတ်သွာတ်ရောၚ် ဟီုမဂး ကၠးဂၠိုၚ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး ပိုဲသ္ပအဓိ ကဗ တိုက်မံၚ်တၠအဝဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာဂှ် သာ်လဵုဂုန်ဖဵုမဇၞော်ရော။ ရခေၚ်ကဵုဝတအ်ဂှ် ညးတအ်ဟွံစွံလဝ်စိုတ် ဗၟာတအ်ဂှ် နဒဒှ်သၞ ဒတန် ကဝ်ညးတအ်ရ။ ဂုန်ဖဵုဂကူညးတအ်နွံမဂး ပံၚ်အာတုဲ ဂုန်ဖဵု ဟွံမွဲမဂး ဟွံပံၚ်ရ။ ယဝ်ကဵုကၠုၚ်အန္တရာဲညးတအ်မဂး ညးတအ်စဵုဒၞာ ဒဵုအိုတ်လမျီုရ။ တ္ၚဲရ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် ဟွံကဵုအန္တရာဲကုညးတအ်မဂး တ္ၚဲဂှ် ညးတအ်ဟွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်သၞညးတအ်မွဲရ။ အေ အေတအ် ဟီုပတိတ်လဝ်ဂှ် အဟိန်ဗတိုက်ဂှ် ဒက်ပတန် မဒှ်ရ။ အခိၚ်လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူပေဲါဗတိုက်ကဵုဗၟာတအ်ဟွံမွဲဂှ်တုဲ ညးတအ် သ္ပအဓိကကဵုဒက်ပတန်အဝဵု ပမာညံၚ်ရဴ မလလောၚ်တရးတဴ အဝဵုညးတအ် ပ္ဍဲတိဍာ်ဍုၚ်ရခေၚ်ညးတအ်ဂှ်ရ။ လၟုဟ် ဝွံ အဝဵုဂကောံရခေၚ် မဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုအေအေတအ်ဂှ် တဴအာနူကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ် ညံၚ်ရဴကရေၚ်၊ ကချေၚ်တအ်ဏီရောၚ်။
ပ္ဍဲကာလဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်မၞိဟ်မွဲဂှ် ပတိုန်လဝ်ပ္ဍဲပတ်ညးတေံ စပ်ကဵုအဝဵုပိသာ်မတွံဂး “ကုတ်သၞောဝ်ဒန်သၞောဝ်၊ ခၞံသၞောဝ်၊ စဳရေၚ်ဂဗုတ်၊ အုပ်ဓုပ်” ပိပြကာဏံဂှ် ဒှ်အဓိကရောၚ်ဂး။ အဝဵုပိဏံ ဂွံစိုပ်ပ္ဍဲသကေံတဲပိုဲဂှ် သာ်လဵုပိုဲဒးကၠောန်သ္ပရော။ ဒးကဵုဥ ပမာမွဲမဂး ပ္ဍဲဇကု သြန်နွံကဵုပြကောတိကိုတ်မဂး ဗွဲအလဵုဇကု ဟီုဂး အဲဂှ် ဒှ်မဳလဳယာန်နာမွဲရောၚ်ဂွံရ။ ယဝ်ရနွံ ကဵုအ သၚ် ဃဲယံၚ်မဂး ဗွဲအလဵုဇကု ထ္ၜုတ်ဟီု အဲဂှ် ဗဳလဳယာန်နာမွဲရောၚ်မာန်ရ။ ဟွံပတှေ်မဂး ထ္ၜးကဵုဗီုညာတ်မာန်ရောၚ်။ ညး တၞဟ် တအ် သ္ပသမ္တီကဵုဒှ် ဟွံသ္ပကဵုဒှ် ဟွံဒှ်အဓိက၊ အဓိကဇေတ်တ်ဂှ် သြန်ဇကုနွံဍာံဍာံမဒှ်ရ။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီုရ ပ္ဍဲဇကု အဝဵုပိပြကာဏံ ညံၚ်ဂွံနွံဂၠိုၚ်ၚ်ဂှ် ဒးဂစာန်၊ ဇြဟတ်ပိဏံဂွံနွံဂၠိုၚ်ဂှ် ဇကုဒးဖျေံဗီုပြၚ်ရ။ အစောန်စရာဲဖျေံဗီုပြၚ်ဗၟံက်ရုပ်ရဴဇကုခိုဟ်မဂး ဒးဟီုစ အ လဵုအသဳဇကုခိုၚ်ကီု ခိုဟ်ကီုရ။ အဝဵုပိပြကာဏံ ရောဟ်ရေၚ်မံၚ်၊ ဟွံခိုဟ်ဆာဲဏီမဂး ဒးသၟိတ်ဂး အလဵုအသဳဇကု ရောဟ်ရေၚ် ဟွံခိုဟ်ဆာဲဏီရ။ 
ယဝ်ရဒးဟီုကဵုဥပမာမွဲမဂး ပ္ဍဲတိဍာ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတဴဂှ် ပရေၚ်အုပ်လဒမ်သၞောဝ်နွံဂၠိုၚ်မံၚ်ဟာ၊ ယဝ်ရနွံဂၠိုၚ်မဂး အဝဵုပိပြကာဂှ် ခိုဟ်ဟီုမာန်ရ။ ယဝ်ရအောန်မဂး အဝဵုဟွံဗျာပ်တရးဏီရောၚ်ဒးဟီုရ။ ရဲတန်တဴပ္ဍဲဗွိုၚ်တိဍာ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတအ် ဂွံကၠောန်ဂယိုၚ် အာလမျီု ၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်အမှုဂဗုတ်မဂး ညးတာလျိုၚ်တအ် စဳရေၚ်ကဵုဓဝ်ဝ်တြာတြာ၊ ဍုၚ်ကွာန်ညးတအ် မံၚ်တန် တဴဂှ်လေဝ် ကမၠတ်ဒမၠအောန်၊ ဂွံတိက်မံၚ်ၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်ယဲဘဲလေဝ် ညးတအ်ရံၚ်စံၚ်ကဵုပေၚ်ၚ်ရောၚ်မဂး အဝဵုပိ တန်ဂှ် ခိုၚ်မံၚ်ခိုဟ်မံၚ် ဗွဲယျေဘူယျ ဟီုမာန်ရ။ ဍေံဂွံဒှ်ကၠုၚ်သာ်ဝွံမာန်ဂှ် ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်ဖျေံတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာကၠာရောၚ် ဟီု ဟွံဂွံရ။ 
မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် အလဵုအသဳဟီုဂှ် ဒှ်ညးကေတ်အကံက်အခေါန်မွဲရ။ အကံက်ဂှ်ရ ဒးကလေၚ်ကၠောန်ပလေဝ်ဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။ ဌာ နအကံက်အခေါန်ညးတအ် ညံၚ်ဂွံခိုၚ်ဂၠိုၚ်ၚ်ဂှ် ဒးဂိုတ်ဂစာန်တုဲ သတ်ပၟဝ်ဇဝ်ပကဴဍေံဂှ် ညးတအ်ဒးကလေၚ်ပလေဝ်ဍုၚ်ကွာန် ညံၚ်ရဴလွဳလွတ်ဂဥုဲ၊ ပလေဝ်ဂၠံၚ်ဍာန်၊ လဟဵုပတိုန်ပရေၚ်ပညာ မပ္တံသာ်ဝွံရ။ ဌာနအကံက်အခေါန်ဟွံခိုၚ်မဂး ဍုၚ်လဵုမွဲ ကလိဂွံ အလဵုအသဳခိုဟ်ဟ်ဟွံမာန်ရ။ ဂွံဇနော်ပတိုန်အလဵုအသဳဂှ် ဒးဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုအကံက်ရောၚ်။ ဗွိုၚ်ကေတ်အကံက်မာန်တအ်ဂှ် ဒးဇနော်သၠဲပတိတ်ဍေံ ဒးပခိုၚ်ပတိုန်ဍေံ ဒးသၠုၚ်ပတိုန်အသိၚ်ဍေံ ဒးပခိုဟ်ပတိုန်နဲကဲဍေံရောၚ်။ 
မွဲလပါ်ဂှ် ဇကုကေတ်အကံက်၊ မွဲလပါ်ဂှ် ဇကုကေတ်လျိုၚ် ကုညးမကဵုအကံက်တအ်ဂှ်မဂး ဍေံဒှ်ကၠုၚ်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳရောၚ်။ ဟွံကေတ်အကံက်လေဝ် ဇနော်ပတိုန်အလဵုအသဳဟွံမာန်၊ ကေတ်အကံက်တုဲ ဟွံဒုၚ်လျိုၚ်ကဵုမၞိဟ်ကဵုအကံက်တအ်ဂှ်လေဝ် ဒတုံမံၚ်ညံၚ်မၞိဟ်ဂၠေံသြန်တုဲ ဟွံကလေၚ်လေဲကဵုရ။ မၞိဟ်ကဵုအကံက်တအ်ဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန်သီုဖအိုတ်မဒှ်ဂှ်တုဲ၊ မၞိဟ်သီုဖအိုတ် မတၞီလုပ်လၟိဟ်သီုမၞိဟ်ကၠောန်ကမၠောန်ပ္ဍဲအလဵုအသဳမဒှ်ဂှ်တုဲ အကြာကဵုကဵုကေတ်ၜါဏံ ညံၚ်ဂွံပြေပြံၚ်ဂှ် ဒှ်ဖျေံဗီုပြၚ်ရ။ ယဝ်ဒး ထ္ၜးဥပမာမွဲကြပ်ပ် ပ္ဍဲဗွိုၚ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိမဂး တၠကၠအ်သွဝ်တအ် တၠဆေၚ်ဖျာတအ်၊ ကမ္ပဏဳတအ်ဂှ် ဒးကဵုအကံက်ဂှ်တုဲ ဗီု လဵု ညးတအ်ဂွံကဵုအကံက်နကဵုနဲကဲဒးဒးရးရးကီု၊ ဂတာပ်ခေတ်ကီုဂှ် လပါ်ညးတာလျိုၚ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတအ် ဒးဖန်ဇန်ရ။ ၜိုတ်အဲ ဍဟောဝ်စိုပ်မဂး ညးတအ်အာဗက်ကေတ်ပ္ဍဲကၠအ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲဆေၚ်တၠဖျာတအ်သၟးဂၠိုၚ်တုဲ နကဵုလိက်ကဵုဗစိုပ်တၠဆေၚ်ဖျာ၊ တၠကၠအ်တအ်တုဲ ကဵုညးတအ်ဗစိုပ်နၚ်ဇရေၚ်ရုၚ်ဇကုဂှ် အောန်လောန်လေဝ်ဒှ်မာန်၊ ဟွံမွဲဏီလေဝ်ဒှ်မာန်ရ။ တၠကၠအ်တအ်ဂှ်၊ တၠဆေၚ်ဖျာတအ်ဂှ် စိုပ်အခိၚ်မဂး၊ ကလိဂွံလိက်အကံက်တုဲမဂး ညးတအ် ဒးအာကဵုပ္ဍဲရုၚ်တအ်ဂှ်ရ။ အခန်ဏံမွဲ ယဝ်ရ ဖျေံဗီုခိုဟ်ဟ်မဂး သြန်အကံက်တအ်ဂှ် ဂွံမံၚ်တၟာဂလိုၚ်ရ။ အခန်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဒးကေတ်တာလျိုၚ်စပ်ကဵုဂီုကၠီု အုပ်လဒမ် သၞောဝ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ် အာတ်မိက်တအ်ဂှ်တုဲ ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်ကဵုမာန်ကီုရ။
ဂလာန်အဲမပတိုန်ထ္ၜးသာ်ဝွံဂှ် ဗၞတ်ညိညဓဝ်ဟေၚ်ရ။ နကဵုဥပမာဍောတ်တ်မွဲရ။ ဍေံဒးဒှ်ထေက်ဂှ် ပညာစပ်ကဵုကေတ် အ ကံက်အခေါန်၊ လညာတ်မကေတ်လျိုၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် သၠဲလးဗျာပ်တရးလောန်ဂှ်တုဲ တန်တဴကဵုအဝယ်ဗွိုက်အလဵုအ သဳဂှ်တုဲ ဒးဖန်အာရောၚ်။ ဂွံလ္ၚတ်ကေတ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဗက်ဒုၚ်မံၚ်ဒါန် ပ္ဍဲဍုၚ်သေံကီု ဍုၚ်တၞဟ်ဟ်တအ်ကီုဂှ် ပရေံဟွံသေၚ်၊ ဆဂး ကမၠောန်အုပ်ဓုပ်အလဵုအသဳဟီုဂှ် ဒးသ္ပအဓိကကဵုမၞိဟ်မတန်တဴမံၚ်ပ္ဍဲတိဍာ်ဇကုဂှ်တုဲ၊ သယံဇာတမတိတ်နူတိဍာ်ဇ ကုတအ်ဂှ်လေဝ် ညံၚ်ဂွံဒှ်သြန်ဖအုံဇကုဂှ် ဒးပတိတ်ဇြဟတ်ကီုရ။ အဝဵုအုပ်ဓုပ်ဇကုခိုၚ်မဂး အလဵုအသဳဇက၊ု ဂကောံအလဵုအ သဳဇကုခိုၚ်ကၠုၚ်ရ။ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဂှ် အလဵုအသဳဟွံသေၚ် ၜိုန်ရခၠေဝ်မာန်ကီုလေဝ် ဆဂး ဍေံဒးဒှ်အလဵုအသဳဟေၚ်ရ။ ယဝ်ရ အလဵုအသဳဟွံသေၚ်မဂး ပိုဲဟီုဂကောံကမၠတ်ဒမၠမတာ၊ ဂကောံတံၚ်ဂြဲရပ်မၞိဟ်တုဲ အာတ်သြန်ဂးဟာ။ ဗီုပြၚ်ညးတအ် မဒက် ပတန်လဝ်ဂှ်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ ဗီုညးတအ်အုပ်ဓုပ်ကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ ရန်တၟံညးတအ်ကီုဂှ် ဍေံဒှ်မံၚ်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳရောၚ်။ ဌာနအုပ်ဓုပ်ညးတအ်၊ ပညာ၊ ထတ်ယုက်ညးတအ်၊ ကမၠောန်သ္ပစၞးဂကူမန်တုဲ မကၠောန်မံၚ်တအ်၊ ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်ညးတအ် သီုဖအိုတ်တအ်ဂှ် ဍေံသ္ပမံၚ်အဓိကကဵုဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲရောၚ်။ ဥပမာမွဲဂှ် ကောန်ဗော်မွဲမွဲဂှ် ယဝ်ရဟွံပေၚ်စိုတ်တုဲ အာထံက် ၜံၚ်ကဵုသၞမဂး အာပအပ်ဇကုရဂွံမာန်၊ ကေတ်ဏာလွဟ်ဟွံဂွံရောၚ်၊ လွဟ်ဂှ် လွဟ်ညးဍုၚ်ကွာန်ရောၚ် သာ်ဝွံ ညးတအ်ဒုၚ် ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလကပ်ယဲဝွံဂှ်လေဝ် ဌာနထတ်ယုက်ညးတအ် ပံၚ်ဗစပ်ကဵုဂကောံအလဵုအသဳဍုၚ် သ အာၚ်တအ်ကီု၊ ယူအေန်ကီုတုဲ ချဳဒရာၚ်မံၚ်ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်အိုတ်ရ။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ဌာနပညာညးတအ်လေဝ် ပံၚ်ဗစပ် ကဵုယူအေန်ကီု၊ အလဵုအသဳဍုၚ်သအာၚ်တအ်ကီုတုဲ ချဳဒရာၚ်မံၚ်အိုတ်ရ။ ကမၠောန်တအ်ဝွံ ဒှ်ကမၠောန်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳမွဲဟီု မာန်ရောၚ်။
ပ္ဍဲအရာပိုဲပတန်အဝဵုဂကူပိုဲဂှ် သၞကဵုမိတ်ၜါသာ်ဏံ ပိုဲဒးပါ်ဒးရ။ သၞလၟိုန်လေဝ်ဟွံမွဲ မိတ်လၟိုန်လေဝ်ဟွံမွဲ၊ အဓိကဂှ် ဂုန်ဖဵုဂကူ ဟေၚ်ရ။ ဂကူဗၟာဂှ် သၞပိုဲလၟိုန်ဟွံသေၚ် မိတ်ပိုဲလၟိုန်လေဝ်ဟွံသေၚ်ရ။ အခိၚ်ဂုန်ဖဵုဂကူနွံဂှ် ဒှ်မိတ်တုဲ အခိၚ်ဟွံမွဲဂှ် ဒှ်သၞလေဝ် ဒှ်မာန်ရ။ သၞဗွဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ်နွံ၊ သၞဗွဲပရေၚ်ပၞာန်လေဝ်နွံပၠန်ရ။ အခိၚ်လၟုဟ်ဏံ ပိုဲပတန်အဝဵုဂကူပိုဲမဂး ပိုဲဒးသ္ပတိုၚ် ကဵုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဟေၚ်ရ။ ဆဂး လညာတ်တအ်ဂှ် တၞဟ်ဟ်သာ်နွံမာန်ရောၚ်။ ယဝ်ရဒးလုပ်ပေဲါဗတိုက်ပ္ဍဲပါလဳမာန် ပမာညံၚ်ရဴ မတုဲကၠုၚ်တေံမဂး ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ပ္ဍဲဂှ် ဒှ်အဓိကရောၚ်ဟီုမာန်ရ။ ဂကူဗၟာဂှ် ဒှ်သၞအဓိကပိုဲလၟိုန်ဟွံသေၚ်၊ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ ဂကူ တၞဟ်ဟ်တအ် ညံၚ်ရဴကရေၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်သၞမုက်ဂၞန်မွဲမာန်တဴကီုရောၚ်။ ဆဂး တန်တဴကဵုအကာဲအရာတုဲ ဒးဟီုဂးအာရောၚ်။ ပိုဲရံၚ်အာဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန်မဂး ကိုပ်ကၠာတေံ ၜိုန်ရဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် ဟွံဒှ်သၞကီုလေဝ် လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တုဲ ဒှ်အာသၞမုက်ဂၞန်မွဲညးသကအ်အိုတ်ရ။ 
ပ္ဍဲအရာပိုဲပတဝ်က္ဍိုပ်ကဵုဂကူပိုဲ ဒက်ပတန်အဝဵုပိတန် ဍေံမဒှ်လက်သန်အလဵုအသဳဂကူမွဲမွဲဂှ် လွဟ်လေဝ်ဒးနွံပ္ဍဲတဲ၊ ပေဲါဗတိုက် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပ္ဍဲပါလဳမာန်လေဝ် ဒးကော်ဆဴအာရောၚ်။ ပ္ဍဲကဵုလညာတ်တၠဂုန်အစာရာဝိက မဟီုသောၚ်ကလးလဝ် မဟွံ လအ်ကၠုၚ်ဏံဂှ် ဗီုပြၚ်ဒပ်ပၞာန် ကေုာံ အုပ်ဓုပ်ကရေၚ်တအ်ဂှ် ဍေံဒှ်မံၚ်အန္တရာဲကဵုဂကူပိုဲအနာဂတ်ဇၞော်ဇၞော်ရောၚ်။ ပဝ်လ ဇြဳဂကူ ကရေၚ်ညးတအ်လေဝ် ကၠေဟ်မံၚ်ကဵုပိုဲတအ်ရ။ တိဍာ်အုပ်ဓုပ်ပိုဲကဵုညးတအ်လေဝ် ထပ်မံၚ်ညးသကအ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ညး တအ်ကဵုပိုဲဂှ် သွက်ဂွံဒှ်သၞဇၞော်ဇၞော်နွံတဴဏီရ။ တိဍာ်ဍုၚ်မန်ပိုဲဂှ် ညးတအ်သ္ပလဝ်တိဍာ်ညးတအ် ကြပ်အိုတ်မံၚ်ဂှ်တုဲ အနာ ဂတ်ဏံ ပဲါဟွံဗၠး ဍေံဒးဒှ်သၞညးသကအ်မာန်ရောၚ်။ ဇြဟတ်ပၠန်ဂတး ကေုာံ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ညးတအ်ကီု ဇြဟတ်တၞဟ်ဟ် တအ်ကီုလေဝ် ဍေံတဴမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဏီရ။ စပ်ကဵုကိစ္စဏံဂှ် အလဵုဇကုအစာဟံသာ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိလေဝ် ဟီုပတိတ်မံၚ်ဓဝိၚ် ညးတအ် ဟွံလအ်ဟွံလအ်ကီုရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ လညာတ်မဂး တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာသရိုဟ်စှေ်မဂး ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဂှ် ဒးကလေၚ်ကူချပ်သ္ၚဳဂၠိပ်ရောၚ်။ အဝဵုပိုဲ အလဵု အသဳပိုဲ တိဍာ်အုပ်ဓုပ်ပိုဲ တ္ၚဲရစိုပ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲသကေမ်တဲပိုဲတုဲ ပိုဲပစူအလာံပိုဲ ပ္ဍဲကရောံဍုၚ်ဗော်သွးဂၠးတိမာန်မဂး တ္ၚဲဂှ်မဂး ပိုဲဟီုစ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ရောၚ်။ ဒှ်တ္ၚဲနွံကဵုစရာဲကျာ်သြဳပိုဲ ပ္ဍဲလိုက်ဝွံရောၚ်။ အကြာဏံ အန္တရာဲခက်ခုဲဆိုအ်ဗတအ်ဂှ် နကဵုကောန်ဂ ကူပိုဲသီုဖအိုတ် ဒးတဝ်စၞေဟ်ပြိုၚ်ပကာန်အာရောၚ်။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၁:၂၃၊ ၇ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဝၚ်အံၚ်ဇေယျအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဗမာချိုတ် ==

ဝၚ်အံၚ်ဇေယျအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဗမာချိုတ်

 အဃောဍုၚ်မန်ဆီပါ်ဍာ်ဇွောဝ် ပၟတ်ကဵုယက်ဂၠု ထအုတမ္ညဝ်ယာံတသဝ် ရိုဟ်ရေၚ်ကေုာံညးမွဲကဵုမွဲ (မန်သှေ်အကြာ ဂြိပ်ဂၞိၚ်)ဂှ် ဂၠာဲဒၟံၚ်ညးပၠန်ဂတးကဵု ဗမာအံၚ်ဇေယျလေဝ်ဟီုစဂွံရ။ မၞိဟ်ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ကဵု မၞိဟ်ဒးဒုၚ်ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ဂှ် တ္ၚဲလဵုဟွံရုဲ (ဂစေံဝိုၚ်ဒၞက်၊ ဒၞက်ဟွံဝိုတ်ဂစေံ) ဒးပၠန်တဲကလေၚ်ကွိုက်တွဵုရ။ ဒးကလေၚ်ဗက်တမ်တွဵုရ။ သိၚ်သာကဵုဒဒိုခ်ဂကူ မန်ကီု၊ စိုတ်ဂိကဵုဂကူဗမာကီု ဂွံအခေါၚ်ခိုဟ် အခါပြဲ ဂၠာဲရဲကောန်သ္ဂံၚ်တုဲ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်တၠညးဗညာစိၚ် ကၠတ်ကၠောန်တိုန်ကမၠောန်ပၠန်ဂတး ကဵုဂကူဗမာတအ်ရ။ သၠးလမျီုသွက်ဂကူရောၚ်ဂှ်  ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ် တုဲတုဲရ။ 


             နနဲပၞုက် နနဲဓလုက်ကၠတ်ကၠောန်ကၠတ်ပ္ကောံကောန်သ္ဂံၚ်တုဲ မၞိဟ်ပတှေ်ဇကု ချိုတ်မွဲက္တုိုၚ် - ဂျိုၚ်မွဲစွံဂှ် စန္ဒက် လဝ်ကၟောန်န်ရ။ ချဳဒရာၚ်အပ္ဍဲလေဝ် ချဳဒရာၚ်သ္ၚိတ်တ်ရ။ သၟိၚ်ဗမာအံၚ်ဇေယျလေဝ် ဟွံဗလးမတ်ရ။ ပရိုၚ်ဗညာစိၚ်တအ် မံက်ပြာကတ်တိုန်က္ဍၚ် ကောန်ဍုၚ်မန်တအ် ဒှ်ဒဒိုခ်က္ဍၚ်ရ။ မိၚ်ရိုၚ်တၟေၚ် ဗက်ရပ်ဗက်ကၠေၚ်ဒက်ဇုက် ဒုၚ်ၜုၚ်တက်ထပက်ဗာ်ဂစိုတ်မံၚ် မၞိဟ်ဟွံမွဲကဵုဒုဟ်ဒဏ်တအ်လေဝ် ဍေံစောဲစုတ် ဒုဟ်တုဲ ဒးလေၚ်ဆောံဟွံမွဲကဵုလၟိဟ်ဂၞန်ရ။ အခိၚ်ဂှ်မ္ဂး မန်ပိုဲနွံမံၚ်သၟဝ်တဲဍေံဂှ် ညံၚ်ဂၠဴဖေက်ကၠ၊ ကၚ္ၚုဲဖေက်ဇာ၊ စာၚ်အဒါဖေက်ပၞောဟ်၊ ကၞိဖေက်ဗ္ဂဲဂှ်ကီု ဖေက်ဗမာအံၚ်ဇေယျ သေပ်ထဍေပ် ခြေပ်ဟွံဂံၚ်ဗြုမွဲတုဲ ညံၚ်ရဴကဟွံမွဲ ကဵုဍာ် ဂြက်က္ဍန်အိုတ်အစောန်ရ။


            ပ္ဍဲပွိုၚ်ၜါစှော်သၞာံ မပေၚ်ဂှ်ဟေၚ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်ဗညာစိၚ်စၞေဟ်ပလန် ပၠန်ဂတးကဵုဗမာသ္ဂးလဝ်ရ။ ဂကူမန်ပိုဲဒးမံၚ်သၟဝ်တဲ ဂကူဗမာ ဒှ်ဘဝဍိက်ဗမာ ဗၞတ်ၜါစှော်သၞာံတုဲဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၁၂၁ - အလဵုဇကု အံၚ်ဇေယျ ယိုက်ပၞာန်ဇၞော်တုဲ တိုန်ဗ္တိုက်ဍုၚ်ဒျူဒျာဇၚ်မာဲတေံရ။ စံၚ်ဍုၚ်စံၚ်ကွာန် သၠာတ်ဒှ်ဝါဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ကျာ်ပဋိမာရုပ် ကျာ်စေတဳနွံအပ္ဍဲအကြာဂှ်လေဝ် ဗက်ဗာ်ဗက်စံၚ် တက်သရိုဟ်ပလီုထောံအိုတ်ရ။ စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ် ဂွံညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ပၞာန်သေံဒျူဒျာဇၚ်မာဲ ကြာပ်ဗ္တိုက်ပန်ဗာ် အံၚ်ဇေယျတုဲ ချိုတ်အာပ္ဍဲကွာန်သေံ ကွာန်မဳ ချံက်(မန်ဍုၚ်သေံကော် ကွာန်ဗမာချိုတ်)ဂှ်ရ။ ဇွအံၚ်ဇေယျဂှ် ကောန်ပၞာန်ဍေံ လုပ်ပၠံၚ်ဂွံတုဲ ဖျဴဗစိုပ်ဍုၚ်မုဟ်တၟအ် နူဂှ် ဖ္ဍိုက်ဖျဴဏာကဵုဖံၚ် အာစံၚ်တိုပ်ထောံ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗြဴကၟာဲ ဒၞာဲအံၚ်ဇေယျ တိုပ်သုက်တေံရောၚ်။


            ထ်ၜးလဝ်ပ္ဍဲဝၚ်ဗညာစိၚ်ဂှ် 

ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၂၄ (ဨကရာဇ်ပၞာန်ဗမာအံၚ်ဇေယျ သီဂွံဍုၚ်မန်ဗဂေါဟံသာဝတဳ နကဵုလွဟ်သေဏာတ်ဗွဲမ ဓဇန်ဂှ် ပိုၚ်လဝ်ဍုၚ်ပိုဲ ဂွံမသုန်သၞာံ) တၠညးသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် သေနာပတိဗျူဟာ-ဂှ်ကီု၊ တၠစိၚ်လ္ၚီ၊ သၟိၚ်သတ်ဗြဴ၊ ဃံၚ်ဝါခရူကီု၊ တၠညးဒါဂြာၚ်ကီု လုပ်ဇူပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်ဒျူဒျာ -ရတနကောသိန္ဒ ဍုၚ်ဓနၜူရဳ၊ ကော်ခဴစလၟုဟ် &quot;ဍုၚ်ၜၚ် ကံက်&quot;ရ။ သ္ကိုပ်ပၞာန်မန်သၟိၚ်ဗညာစိၚ် လုပ်ဇူပ္ဍဲဍုၚ်သေံတေံတုဲ ပကောံဗဵုလဗးပၞာန်မန်ကီု၊ ပၞာန်သေံကီု သီုၜါတၠ (ပၞာန်ၜါဒပ်) ဂှ် ကလေၚ်ပၠန်ဂတးဗ္တိုက်ကဵုပၞာန်ဗမာ မွဲဝါပၠန်ရ။ နကဵုလွဟ်ဇၞော်ဍောတ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ဇက်ဂၠောဲတိတ်ကၠုၚ်နူဍုၚ်သေံဒျူဒျာ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗမာအံၚ်ဇေယျ ဇက်ဂၠောဲတိုန်အာဗတိုက်ဍုၚ်သေံရ။


            အဃောဆိုၚ်မုခ်ပ္ဍဲဂၠံၚ်တရဴမွဲဒၞာဲ ဗ္ဒာဲကွာန်သေံဂှ် ဗမာအံၚ်ဇေယျ ဒးဗၞုဟ်ပ္ဍဲပါၚ်ကၞက် သ္ကိုပ်ပၞာန်မန်ဗညာ စိၚ် ထပက်ကဵုလွဟ်တဲတုဲ၊ လမျီုဒးအိုတ် ဒးချိုတ်အာဟေၚ် ဒးကလေၚ်စဴကၠုၚ် ဍုၚ်ဗမာဏအ်ရောၚ်။ ဒၞာဲကွာန်သေံ - ဗမာအံၚ်ဇေယျချိုတ်ဂှ် မန်တအ်ကော်ခဴစကၠုၚ် (ကွာန်ဗမာချို်တ်)လအ်လဂၠိၚ်သ္ၚောဲ ဗွဲကြဴဏအ် ရမျာၚ်ပြံၚ်အာ (ကွာန်မာချံက် - ကွာန်ကၟာချံက်- ကွာန်မာဲချံက်) ပံက်ဗရုယောၚ်ယာစဵုကဵုလၟုဟ်ရောၚ်။


            က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန် တၠညးဗညာစိၚ် ကဵုကောန်သ္ဂံၚ်ဆီဨကရာဇ် မွဲဂကောံဂှ်၊ ရပ်ကေတ်ဗၞုဟ်ဇြၚ်တုဲ က္လေၚ် တဝ်စၞေဟ်ပၠန်ဂတးကဵု ဂကူဗမာတအ်ရ။ သၟိၚ်ဗမာအံၚ်ဇေယျဟွံမွဲတုဲ ကောန်ညးမၞုံယၟု တၠစိၚ်ဗ္တာၚ်&quot;သေန်ဖျူယှေန်&quot;ပိုၚ်ဍုၚ်ဗဂေါ ပစၞးမအံက်ဇကုတုဲ သ္ပပ္တံနူသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၂၅-သၞာံဂှ် ဒုၚ်ယၟုတၠစိၚ် ဗ္တာၚ်ရ။ ပ္ဍဲလက်ထက်အံၚ်ဇေယျ ကဵုကောန်ညးဂှ်ဟေၚ် ဒှ်လက်ထက်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန် တၠညးဗညာစိၚ် ကဵုကောန် သ္ဂံၚ်ဆီနာဲဂမၠိုၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုဝါကီုရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ပ္ဍဲဂြိုပ်စွံဗဒိုပ်တုဲ သ်အးကြဴကြာတ်ကမၠက်ထောံဂကူဗမာလေဝ် ကၠောန်ကၠုၚ်ရ။ ဆဂး  ဟွံအံၚ်ဇၞးတုဲ ကောန်မန်သှ်ေမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်သေံတေံဂှ်လေဝ် ကလေၚ်ဂြိပ်တိတ်ကၠုၚ်ၜါဝါဂှ် ဒှ်အလန် ဒ္စာံကဵုဒ္စိတ် ရ။ လၟိဟ်မၞိဟ်မပါတိတ်ကၠုၚ်ကရောံဂှ် ပိဠက်ကဵုပိလ္ၚီပြၚ်ၚ် ပံၚ်ထောံသီုအလန်တုဲတုဲကၠုၚ်တေံ သီုဒ္စိတ်အလန်မ္ဂး ကောန်မန်ဒဴလုပ်ဍုၚ်သေံ ဗၞတ်ဒ္စိတ်ဝါဂှ် မွဲကိုဋ်ဍောတ်ကီုရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၁:၂၈၊ ၇ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ခိၚ်ပေဲါရုဲမာဲ ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၈၊ တ္ၚဲစန် ==

အခိၚ်ပေဲါရုဲမာဲ ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၈၊ တ္ၚဲစန်

 “တၠပညာမန်ဂမၠိုၚ် လညာတ်တုပ်မံၚ်ကဵုအစာလိက်ဏံဖအိုတ်ရတှေ် လ္ပစၟဳအခေါၚ်ဗၠးၜးရ။” (Win Bo)
“ယဝ်ခါရလညာတ်ဏံဒးမံၚ်တှေ် မန်ပိုဲ ဗတိုက်မံၚ်ကဵုပၞာန်ဗၟာပွိုၚ်(၇၀)သၞာံပြၚ်ဂှ် အဓိပဲါဍေံဟွံမွဲရ။” (Banyarsoe Saimon)
 
လညာတ်အဲမချူပတိုန်ထ္ၜးလဝ်“တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ” ပ္ဍဲ ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁” နကဵုက္ဍိုပ်သာ်ဝွံဂှ် ညးတအ်ညးၜါတၠ နာဲဝေန်ဗိုဝ်ကဵု ဗညာသဵု သာဲမန် ဟီုခၠေဝ်ပါ်ပဲါသ္ၚဳဂၠိပ်နၚ်လညာတ်ညးတအ် ဗွဲလ တူတေံဂှ်တုဲ ပိုဲၜတ်ကၞာတ် လညာတ်ကီု ပရေၚ်ဆဵုဂဗကီုတုဲ ဆက်သဳကၠဳပါ်ပဲါအာထေက်ရောၚ် ညာတ်ကေတ်တုဲ လိက်ပ ရေၚ်လညာတ်ဏံ မဒးထပ်ကလေၚ်ချူဏာလဝ်ရ။ ပ္ဍဲအရာဝွံ ဗွဲကိုပ်ကၠာ မိက်ဂွံဟီုဏာဂှ် ညးတအ်ဗၠေတ် အဲဒး သာ်ဝွံ ပၠုပ်စိုတ်တုဲ ချူဟွံသေၚ်ရ။ လတူလညာတ်မပါ်ခြာတအ်ဂှ် ပိုဲပတိုန်ထ္ၜးတၚ်နၚ်တုဲ ပါ်ပရအ်လညာတ်တုဲ ညးမဗှ်လိက်တအ် ဒးပါ်ပဲါကေတ်ရ။ ပ္ဍဲသဘၚ်ပေဲါမွဲမွဲလေဝ် ဆေၚ်ဍာ်ၜဴညးခိုဟ်၊ ဆေၚ်လဵုခၞာညးခိုဟ်၊ ဆေၚ်ပုၚ်ညးခိုဟ် သာ်ဝွံ ပတိုန်သာၚ် ဗုက်တုဲ ပစူပတိုန်မလိက်ဆေၚ်အိုတ်ရ။ မၞိဟ်ဗဵုပေဲါ ကြေဝ်ပ္ဍဲပေဲါတအ်ဂှ် ဆေၚ်ဇကုဒးစိုတ်ဂှ် လုပ်ဂဇံရာန်စ သီုလဟိၚ်စိုတ် မာန်ရ။ လညာတ်ဟီုဂှ် ညးမွဲကဵုမွဲ ကာလလဵုဟွံတုပ်ညးသကအ်ပေၚ်ၚ်ရ။ ကာလလဆောဝ်တုပ်ညိည၊ ကာလလ္ဆောဝ် တုပ် ဂၠိုၚ် သာ်ဝွံ နွံအဆံၚ်အဆံၚ်အိုတ်ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲအကြာပိုဲ ယေန်သၞာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် မသဳကၠဳလှာဲဂတးလညာတ်ညးသကအ် ကျေဝ်ဝ်ဂေါဝ်ဝ်ဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်မဂး နွံကဵုသိက္ခာကဵုဂကူပိုဲရ။ လညာတ်ဗၠေတ်ဒးဂှ် ဟွံမိက်သ္ပအဓိကတုဲ ဂုန်ဖဵုကောန်ဂကူနွံဟွံမွဲဂှ် ဟေၚ် မိက်ဂွံသ္ပအဓိကရောၚ်။
အခိၚ်ကာလဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဂွံအဝဵုပွိုၚ်မသုန်သၞာံဂှ် ညးတအ်ဂှ် အန္တရာဲဇၞော်နူကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာဏီ သာ်ဝွံ လညာတ်တၟိတၟိမွဲ မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်အကြာပိုဲတအ်ရ။ ဖိဒ္ဒရာဂှ် ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် က္ဍိုက်ပ်တုဲ ဒးဗၟံက်ရုပ်ရဴရောၚ်၊ ပတှေ်ဗၟာတအ်ဟွံဂွံရောၚ် လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တၟိ မဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပရေၚ်ဆဵုဂဗ ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ပေဲါရုဲမာဲက္ဍၚ် ကတဵုဒှ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲအကြာဗွိုၚ်ပရေၚ်ဍုၚ် ကွာန်ဂကူမန်ပိုဲတအ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ဏံ လၟုဟ်ကလေၚ်ဟောံပၠိုတ်အာရ။ မူဟိုတ်လညာတ်တံဏံ ဂွံမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ရော ပိုဲပိုက်တမ်ဂၠာဲရိုဟ်ဂှ် တၚ်နၚ်နာနာသာ် မံက်ဂတဝ်တိတ်ကၠုၚ်မာန်ရ။ အခိၚ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဒှ်မံၚ်ဗော်ဒစဵုဒစးတေံ လ ညာတ်တအ်ဏအ် ဟွံမံက်ကၠုၚ်တုဲ အခိၚ်ညးတအ် ဂွံအဝဵုရောၚ်မံက်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ပိုဲဒးကလေၚ်ဗစာရဏာရောၚ်။ ဂလာန် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် မဟီုပတိတ်လဝ် ပ္ဍဲအကြာမသုန်သၞာံဝွံ ပိုဲကလေၚ်သ္ၚဳဂၠိပ်ဖအိုတ်ရောၚ် ယဝ်ဒှ်မဂးလေဝ် ပိုဲကဵုသွဟ်ကၠးကၠးမာန်ဂၠိုၚ်ရ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲခေတ်အေန်အေဝ်ဒဳ တိုန်ဂွံအဝဵုဂှ် မၞိဟ်၊ ပူဂဵု ပိုဲဂကူမန်တအ် က္ဍုဟ်မၠေံဂၠိုၚ်အိုတ် ဟီုဂှ် ညးဂှ်ရော ယဝ်ရသၟာန်မဂး ဗွဲမဂၠိုၚ် ဟီုသွဟ် (မိကောန်ဆာန် ) သာ်ဝွံမာန်ရောၚ်။ ပ္ဍဲမွဲအယုက်ပိုဲဏံ ကောန်ဂကူမန်တအ် ဗီုက္ဍုဟ်မၠေံမိ ကောန်ဆာန်ဂှ် ဟွံကေၚ်ဆဵုမွဲလှေ်ရ။ မိကောန်ဆာန်ဂှ်ညးဂှ်ရော ဒၞာဲဏံ ဟွံမိက်ဆက်သၟာန်အာရ။ မူဟိုတ်ဂွံက္ဍုဟ်မၠေံညးဂၠိုၚ်ရော သာ်ဝွံလေဝ် ဟွံမိက်ဆက်သဳကၠဳအာရ။ 
တၚ်နၚ်ဗွဲသၟဝ်တေံ ပိုဲသဳကၠဳပတို်န်ထ္ၜးမဂး ခိုဟ်ရောၚ်။
(၁) ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ အလဵုဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ အာစိုပ်ဂတမုက်ရုၚ်ဂလုတ်ဂၠးတိတုဲ စဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာရ။ ယဝ်ရညးဟွံစဵုဒၞာ အာဟီုခၠေဝ်သှ်မဂး အခိၚ်ဂှ် သကိုပ်ပၞာန်မေန်အံၚ်လှာၚ်တအ် ဒတုံဇြဟ်ဗၚ်မာန်ရောၚ် ပိုဲတအ် ညာတ်ကေတ်လဝ်သာ် ဂှ်အိုတ်ရ။ အခိၚ်ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန် ညံၚ်ယာက္ဍိုပ်ဟွံဂွံမာန်ဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ဟွံဗတိုက်ရောၚ်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။ ကောန်ပၞာန်ဗၟာညး ဟွံကလိလောန်လဝ်ဒုဟ် မပ္တံပလီုကောန်သမ္ဘာ ကေုာံ ပြိုက်ဂစိုတ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ဟီုစဵုဒၞာပၠန်ရ။ ဂလာန်အံၚ်ဆာန်စုကျဳမဟီုခၠေဝ်ပလန်လဝ် ပ္ဍဲအာၚ်သဳဂျေတအ်ဂှ် ယဝ်ရပိုဲကလေၚ်လ္ၚတ်ရံၚ်မဂး ဗၞတ်ဂလိုၚ်လဵုညး ဆာန်မံၚ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ မဒှ်ဒပ်ပၞာန်အပါညးမထ္ၜုတ်လဝ်ဂှ်မဂး တီကၠိုဟ်ကေတ်မာန်ရ။ ဟိုတ်နူညးဟီုစဵုဒၞာဒပ်ပၞာန်ဗၟာ မကြမ် ကြရုန်မဵုဂှ်တုဲ အလုံညးလိုက်မွဲ မေတ္တာပ္ဍုၚ်ကၠုၚ်လတူညးတုဲ ကလေၚ်သီကေတ်ထောံ တဆိပ်ကြာနာနာ မဇိုန်ဏှၚ် လဝ်ကုညးအိုတ်ဏီရ။ ဒဒှ်ဗီုဏံ ပ္ဍဲလိုက်ဂၠးတိပိုဲဏံ ကြပ်ဟွံဆဵုမံၚ်ရ။ ဒုၚ်က္ဍုဟ်ကဵုဗော်သွးဂၠးတိတုဲ ညးစဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဗီုဏံ ဍေံကတဵုဒှ်ကၠုၚ်မာန်ရောၚ် ပိုဲတအ်ဟွံထေၚ်စှေ်စိုတ်အိုတ်ရ။ လၟုဟ်ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်ဒပ်ပၞာန်ဂှ်ပၠန်မဂး ပိုဲကဵုညး ညံၚ် ကဵုဒစဵုဒစးမံၚ်ဇၞော်ဇၞော်ရ။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ ညးကလေၚ်ကလိဂွံအဝဵုပၠန်မဂး ညးဟွံဟီုစဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာညးရပုဟ်ဂှ် ဂံၚ်ဟီုဟာ။
ဗီုပိုဲက္ဍုဟ်မၠေံဒပ်ပၞာန်ဗၟာအိုတ်အစောန်ဂှ် ညးဟွံက္ဍုဟ်ညိညတုဲ ဆာန်မံၚ်အိုတ်အစောန်ရောၚ်ဂှ် ၜတ်ကၞာတ်မာန်ရ။ အလဵုဇ ကုညး အာခၠေဝ်သှ်မာန်ရောၚ် အခိၚ်ဂှ်ဂှ် မၞိဟ်ပတှေ်ကေတ်အောန်ကွေံကွေံရ။ အခိၚ်ညးအာခၠေဝ်သှ်ဂဗုတ်ဂှ် က္ဍိုပ်သ ကိုပ် ဂကူဗၟာတအ် ညာတ်ဒုဟ်အောန်ကွေံကွေံရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်လေဝ် ကဟဳမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ဂလာတအ်ဂှ် ကောန်ဍုၚ် အရၚ်ဟွံသေၚ် သာ်ဝွံစွံလဝ်စိုတ်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ပရေံမံၚ်ဂလိုၚ်ဂှ်လေဝ် အခိၚ်ဂှ် မူဟိုတ်ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် ဟွံ ဟီုဗျိဂရိုဟ် ညံၚ်ရဴမသီအဝဵုဂှ်ရော။ ဟွံဒစဵုဒစးကဵုပြဝဒပ်ပၞာန်ပရေံ မဒှ်အဆံၚ်ပရေံလောန် ပ္ဍဲဂၠးတိဂှ် ဒှ်ပြဝဗတိုက် သရိုဟ်ဖျေံဒပ်ပၞာန်ဗၟာဂးမာန်ဟာ။ မေန်ကိုဝ်နာၚ်တအ်လေဝ် မူပဟွံဒစဵုဒစးကီုရော။ အခိၚ်ဂှ် လုပ်စမံၚ်လပါ်အေန်အေဝ်ဒဳကဵု ပၞာန်ဗၟာဖအိုတ်ရ။ လညာတ်ပိုဲတအ်ကဵု လညာတ်ညးဂၠးတိတအ်ဂှ် အခိၚ်ဂှ်မဂး ဒစဵုဒစးမံၚ်ပေၚ်ၚ်ရ။ ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဒး ဒုၚ်သီအဝဵုမှ နာဲမေန်ကိုဝ်နာၚ်တအ် မံက်ကၠုၚ် ပ္ဍဲမဳဒဳယျာဗၟာတအ်အိုတ်ရ။ အခိၚ်အေန်အေဝ်ဒဳဂွံအဝဵုဂှ် မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဒတဴ လိုၚ်ကရောံအေန်အေဝ်ဒဳဖအိုတ်တုဲ ဟွံသ္ပကေၚ်ကာကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် နာဲလွဳဝၚ် မဒှ်ပူဂဵုမကေၚ် ကၠောန်လဝ်ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်အေရာဝတဳဂှ် ဟီုပါ်ပဲါလဝ်နွံကီုရ။ ဂကူဝတအ် ဗၠးၜးတိတ်မံၚ်ညိညဂှ် မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဟွံပေၚ်စိုတ်လး လးရောၚ်ဂှ်လေဝ် လ္ၚတ်ကေတ်မာန်ကီုရ။ ဌာနပရိုၚ်သြၚ်လောန် ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် ဟိုတ်နူအေန်အေဝ်ဒဳ ဒးဒုၚ်သီအဝဵုဂှ်တုဲ ညး တအ်စိုတ်လီုဗွဲမလောန်ဏီရောၚ်။ 
 ညးဂၠးတိတအ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုမုက်အေန်အေဝ်ဒဳတုဲ ဟွံဂံၚ်ဟီုပါ်ပဲါ စပ်ကဵုဂစိုတ်ကမၠက်တၞောဝ်မၞိဟ်တအ်ဂှ်ရ။ အခိၚ်တေံဂှ် အလဵုဇကုကံၚ်သဳဂီုကၠီုယူအေန် အာစိုပ်ဂၠိုက်ဂၠာဲစၟဳတ်ဏီရဟွံသေၚ်ဟာ။ ရံၚ်ကဵုဒဒှ်သာ်ဝွံတအ်ဂှ်မဂး ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဗတိုက်ပလီုမံၚ်တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာဟွံသေၚ်၊ သီုစဵုဒၞာမံၚ်ကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာပေၚ်ၚ်ရောၚ် ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ ဗေဲရေတ်ချိတ် သေန် မဒှ်ကလုတ်အမေရိကာန်တြေံ ဟိုတ်နူဟီုဗၟံက်ဒးပရော ဂလာရောဟေန်ဂျာညိဂှ်ဗက်ဂှ် ဒးဒုၚ်ကဟုက်ကဵုအံၚ်ဆာန် စုကျဳရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ခေတ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဖံက်ပကဝ်အခေါၚ်မၞိဟ်ဂှ် အလုံဂၠးတိမွဲ သ္ပလဝ်မဇ္ဇျဟ်၊ ပိုဲကောန်ဍုၚ် အရၚ်တအ် အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ဝန်ဇၞော်ဍုၚ်သအာၚ်အမေရိကာန် ပမ်ပဳယောလေဝ် ရံၚ်ကဵုမုက်အံၚ်ဆာန်စု ကျဳတအ်ဂှ်တုဲ ဟွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ဂျေန်နောသာ်၊ ဟွံသ္ပသမ္တီ နဒဒှ်ဂစိုတ်ကမၠက်တၞောဝ်မၞိဟ်ကီုရ။ ယဝ်ရအံၚ်ဆာန်စု ကျဳ ထေဲအာမဂး ဖေက်ကၠဟ်ထောံအမေရိကာန်တုဲ အာပံၚ်ဗဒကဵုကြုက်ဟာဂှ် ကေတ်ဟွံဒးရ။ ကိုပ်ကၠာအေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံဂွံအဝဵုဂှ် ဓဝ်ပတှေ်ကောန်ဂကူတအ် နွံမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ကီုလေဝ် ကာလညးတအ်ဂွံအဝဵုဂှ် ကောန်ဂကူတအ် ဓဝ်ပတှေ်လတူညးတအ် ကြပ် အိုတ်အာရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ်ကၠးကၠးမာန်ရ။ အခိၚ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳဂွံအဝဵုဂှ် ကောန်ပၞာန်ဗၟာ မစဴကၠုၚ်နူပေဲါဗတိုက် ကချေၚ်တအ် သမ္မတနာဲထေန်ကျဝ် ဟီုသၟိတ်တဴ “လုပ်ပေဲါဗတိုက် ဂံၚ်ၚ်သကာသကာ” ကော်ဗတ်ဗၟာ (ရွတ်ရွတ်ခွျန်ခွျန်) ဂှ်တုဲ ကောန်ဂကူတအ် ဒှ်ဒေါသအိုတ်ရ။ ဒးလၞိန်ဗပိန်ကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ဂကူဗၟာညးတအ်ဖအိုတ်ရောၚ် ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ 
(၂)ကိစ္စကေၚ်ကာရခေၚ်ဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်အေအေတအ် တဲကၠာဂှ် ဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ စၟတ်သမ္တီညးတအ် နဒဒှ်ဂကောံ ပလီုပလာ်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဟွံညာတ်ကေတ်အိုတ်ဂှ်တုဲ မိက်ဂွံတီကေတ်လညာတ်ညးဗွဲတိုက်ရိုက်ရ။ ဆဂး ဗွဲကြဴဏံ တီကၠး ကေတ်ဂှ်တုဲ အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ်ကီု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာလေဝ်ကီုဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုလေံဒုက် မနွံၜါအရံၚ်သာ်ဗ္ဂေတ် ကဵုသာ်တ္ၚေက်ရ။ နကဵုလေံဒုက် သာ်တ္ၚေက်ဒုက်လေဝ်ဂိ၊ နကဵုလေံဒုက်သာ်ဗ္ကေတ် ၜုၚ်တက်လေဝ်ဂိ သာ်ဝွံ က္ဍိုပ်သကိုပ်အေအေတအ် ဟီုပ တုပ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။ က္ဍိုပ်သကိုပ်ရခေၚ် နာဲအေမံၚ်လေဝ် သီုဒုဟ်ဟွံမွဲမွဲသာ် အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ဖျေံလဝ်ထံၚ်မွဲအယုက်ဏီရ။ ထ္ၜးဟိုတ်သွက်ဂွံပါ်တိတ်တုဲ ဒက်ပတန်ဍုၚ်ရခေၚ်တၞဟ်ခြာရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး သွက်ရခေၚ်တအ်ဂှ် အလဵုအသဳကဵုပၞာန် ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော၊ တုပ်တုပ်ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ ယဝ်ရဟီုဟွံမာန်မဂး အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဇၞော်ဂၠိုၚ်ညိဒှ်မာန်ရောၚ်။
 (၃) တၠုၚ်လအာမတုပ်သာ်ဂှ်ကီု ကာလဒပ်ပၞာန်ဗၟာထပက်ပၞာန် ပ္ဍဲကချေၚ်ဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံဟီုဗျိဂရိုဟ်ကုဒပ်ပၞာန်ဂှ်တုဲ နကဵုအလဵုဗော်ကချေၚ်တအ် ဒဵုကဵုဒးနုက်တိတ်ထောံနယူအေန်အာဖ်သဳဏီရ။ ဟိုတ်နူအန္တရာဲထပက်ပၞာန်ဇၞော်လောန်ဂှ်တုဲ ဒပ်ဥမၚ်ညးတအ် မခိုၚ်ဗိုန်ဇၟအ်(ဂျဳဂန်)ဂှ်လေဝ် သရိုဟ်အာရ။ ဂွံစဵုဒၞာနူဘဲထပက်ပၞာန်မာန်ဂှ်တုဲ ညးတအ်ဒးအာပံၚ်ကဵုဂ ကောံမဟာမိတ်ပၞာန် သၟဝ်ကျာဏီရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် အလဵုအသဳအံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် တုပ်ပ်ရရောၚ်ဂးတုဲ ပ္ဍဲဝေါဟာရတၟိမွဲ ဗတ်အေၚ်္ဂလိက် မုက်လိက်တုပ်ပ် မတွံဂး the same page ဂှ် ဂွံဗှ်ကေတ်ရ။ ယဝ်ရဒးဟီုအရေဝ်အ ရာပ်ဂွံကၠိုဟ်လောဲသွာမဂး အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် ဗၟာတုပ်ပ်ရ။ လညာတ်တုပ်ပ်ရ။ တုဲပၠန် ပဝ်လဇြဳဂ ကူဗၟာ စပ်ကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် တုပ်ပ်ဖအိုတ်ရောၚ် သာ်ဝွံလေဝ် ဟီုအိုတ်ပၠန်ရ။ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဗီုဒးစိုတ်ဍဵုဍိုက် ကောန် ဍုၚ်အရၚ်တအ်မာန် ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ်ဂှ်တုဲ နကဵုဗော်အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ် ဗက်စဵုဒၞာပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိမာန်ရ။ အလဵုအသဳဍုၚ်ဂၠးတိ တအ်လေဝ် ဟွံမိက်သ္ပအရီု ကဵုကံ ကုသဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်တုဲ ဆၜိုတ်ကလၚ်ဂလာန်အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်သၟးရ။ ဟိုတ် ဂှ်တုဲ အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳဂှ် အန္တရာဲသွက်ကောန်ဂကူတအ်ဂှ် ဇၞော်လောန်ရောၚ်ဂးရ။
(၄) စပ်ကဵုလိက်ကသုက်အေန်သဳအေဂှ် ကရေၚ်၊ ချေၚ်၊ သေံဇၞော်တအ် က္ဍိုက်ပ်တုဲ လုပ်ချုက်လိက်၊ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ၊ ကချေၚ်တအ် သှေ်အာဂှ် ဟိုတ်နူမိက်ဂွံအာတ်အခေါၚ်အရာကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂၠိုၚ်ၚ်ရ။ အခိၚ်ကၠောန်သ္ပသဘၚ်ဂှ် ဟိုတ် နူအေန်အေဝ်ဒဳ တိုန်စိုပ်ထံက်ဂလာန်ကီုဂှ်တုဲ ဂၠးတိတအ် လုပ်စလပါ်အေန်အေဝ်ဒဳတုဲ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ သီုကချေၚ် ဒးဒုၚ် ကရေပ်ဓရတ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ် ဟဳဗက်ကဵုလိက်ကသုက်ဂှ်တုဲ လုပ်စလပါ်ပၞာန်ဗၟာပေၚ်ၚ်ရ။ ဗွဲကြဴဏံ ဟိုတ်နူဒးဒုၚ်ကရေပ်ဂရတ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိလေဝ် ဒးချုက်လိက်ကသုက်ဂှ်ကီုရ။ ဂကောံယူအေန်အာဖ်သဳလေဝ် လ မျီုအိုတ်အာ အခိၚ်ဂှ်ဂှ်ကီုရ။ 
(၅) အတိုၚ်သၞောဝ်၂၀၀၈ဂှ်မဂး ကောန်ဍုၚ်အရၚ်မဇၞးမာဲဂၠိုၚ်တအ် အခေါၚ်ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော်တွဵုရးနွံကီုလေဝ် ဆဂး ဗော်ရ ခေၚ်တအ် ဟွံဂွံတိုန်ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ပ္ဍဲတွဵုရးညးတအ်ဂှ်တုဲ ဒၞာဲဂှ် အေန်အေဝ်ဒဳရောၚ် တိုန်္ၚာပ်ကေတ်ထောံရ။ မၞိဟ်ဇၞး ကေတ်သီုဖအိုတ်ဂးတုဲ မာဲညးတအ်အလုံဍုၚ်ဂှ် ဟိုတ်နူဂၠိုၚ်အိုတ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်ဟွံမိက်ပရအ်အဝဵုရ။ ယဝ်ရအာမံၚ်နဲကဲဏံရ မဂး ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် ကာလလဵုလေဝ် ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော်တွဵုရးဟွံမာန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဗော်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် မိက်ဂွံပံၚ်တဲကဵုကျဖောတ်ကီု၊ ဒပ်ပၞာန်ကီုတုဲ မိက်ဂွံကေတ်ဇၞးလတူအေန်အေဝ်ဒဳရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အေန်အေဝ်ဒဳ ကၠတ်လဝ်မာဲ ပ္ဍဲတွဵုရးတအ်ဂှ်တုဲ ကေတ်ဇၞးဏာမမာဲကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရ။ ပ္ဍဲရခေၚ်ဂှ် ဖေက်ကျတုဲ သီုကၟာတ်ဒၞာထောံ ဟွံကၠောန်ဗ ဒှ်ကဵုပေဲါရုဲမာဲဏီရ။ ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ပေဲါရုဲမာဲဂှ် မူဟိုတ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် မိက်ဂွံပံၚ်ကဵုကျဖောတအ် ကေုာံ ပၞာန်ရော၊ ဂလာန်ဝွံ ဟိုတ်နူအေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံလဂူတပ်တး ကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ် ဟီုမာန်ရ။
(၆) ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုအလန်ဏံဂှ် မူဟိုတ်ရော၊ ဟိုတ်နူမိက်ဂွံဍဵုဍိုက်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဟာ ဂလာန်သၟာန်သာ်ဝွံ မိက်ဂွံ သၟာန်ရ။ ယဝ်ရမိက်ဂွံဍဵုဍိုက်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်မဂး ညးစၞးဗော်မန် ကေုာံ ရခေၚ်တအ်ကီု၊ ကရေၚ်(မာန်ညိၚ်မံၚ်) ကီု တအ်ဂှ် ပါလုပ်ကၠောန်ပ္ဍဲကံၚ်သဳပၞာန်မာန်ရောၚ်ဟွံထေၚ်ရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် ဗော်မန်ပိုဲ အဃောလညာတ်ကၠေဟ်မံၚ်ကဵုအေန်အေဝ် ဒဳတၟိတၟိဂှ်တုဲ ညးတအ် အဃောထေဲမံၚ်ကဵုအေန်အေဝ်ဒဳ ဟိုတ်နူပလီုကၠေံပေဲါကောံဓရီုအကြာၜါလပါ် နပွမထ္ၜးဟိုတ် ဟွံလ ဂူတပ်တးရ။ 
(၇) ပၞာန်ဗၟာလေဝ် ဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲဟွံမွဲ၊ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ် ဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲဟွံမွဲ တုပ်ပ်မဂး လညာတ်မဂး ဒးဗတိုက်သရိုဟ်တၠ အဝဵုပၞာန်ဗၟာရောၚ်၊ ဟွံဒးဗတိုက်တၠအဝဵုအေန်အေဝ်ဒဳရောၚ်ဂှ် ဟွံဒးရ။ ပိုဲဗတိုက်မံၚ်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ပွိုၚ်(၇၀)သၞာံဂှ် ဂုန်ဖဵု ဟွံမွဲရောၚ် သာ်ဝွံ ပိုဲတအ် ဟွံဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်ရ။ ဆၜိုတ်ဂှ် ဟွံရုမ်ဂပ်ဏီရောၚ် မိက်ဂွံဟီုရ။ နကဵုသွာၚ်ပၞာန်ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ကၟာတ် လဒဵုလဝ်အခေါၚ်ပု်ိဲ၊ နကဵုသွာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ကၟာတ်လဒဵုလဝ်ပိုဲဂှ်တုဲ တုဲတုဲကၠုၚ်တေံ နကဵုဂၠံၚ် အဓိက ၜါဏံ ဗၟာတအ် ကၟာတ်လဝ်ပိုဲရောၚ်ဂှ်တုဲ ပၞော်တိတ်ပိုဲတအ် ဟွံမွဲရ။ အန္တရာဲပၞာန်ဂှ် မသုန်စှော်၊ အန္တရာဲအေန်အေဝ်ဒဳ ပရေၚ်ဍုၚ် ကွာန်ဂှ် မသုန်စှော် ယဝ်ဒှ်မဂး အေန်အေဝ်ဒဳ အောန်စှေ်အာမွဲမဂး အန္တရာဲဂကူပိုဲ ယအ်စှေ်အာမ သုန်စှေ်ကၠိုပ်ကၠံရောၚ် မိက် ဂွံဟီုရ။ ပ္ၚံက်ပေဲါဗတိုက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဒးဗတိုက်ကဵုအေန်အေဝ်ဒဳ ဝါတ်လောန်ဂှ်တုဲ သီုဒးကူချပ်ဖျေံဗီုပြၚ် ဂွံပံၚ်ကဵု ဒပ်ပၞာန်တအ်ဏီရောၚ် ဟွံသေၚ်ဟာ။ ပရောဒဒှ်ဍာံဏံ မိက်ဂွံတီကၠးမဂး အာသၟာန်ရံၚ်ကာပၞုက် သၟာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ပ္ဍဲဍုၚ် မန်တေံညိ။ ညးတအ် သှ်ကဵုဗွဲတြးမာန်ရောၚ်။ ယဝ်ရပၞာန်ဟွံသီအဝဵုမဂး အေန်အေဝ်ဒဳ ဆိၚ်လဝ်ဝေၚ်အမှုကဵု ဒံက်တာအံၚ် နာၚ်ဥူတုဲ ညးတေံ ဒးထံၚ်မာန်ဏီရောၚ်ဂှ် အခိၚ်တေံတေံ ပိုဲတအ် ဒုၚ်စသိုၚ်လဝ်သာ်ဂှ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၀၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ယဝ်ရဍုၚ်ဗၟာ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞး ပ္ဍဲယူအေန်မဂး ဒဵုဗျု ဂိတုသာပ်တေမ်ဗာ ၁၆၊ တ္ၚဲဗြဴဗတိ၊ ၂၀၂၁ ==

ယဝ်ရဍုၚ်ဗၟာ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞး ပ္ဍဲယူအေန်မဂး ဒဵုဗျု ဂိတုသာပ်တေမ်ဗာ ၁၆၊ တ္ၚဲဗြဴဗတိ၊ ၂၀၂၁ သွက်ဂွံပၠံၚ်အဝဵုဒၞာဲခုၚ် ပ္ဍဲဂကောံကုလသမဂ္ဂ ဍေံမစိုန်ဒှ်တဴဒၞာဲ ဂွံဟီုသ္ပစၞးကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကံၚ်သဳပၞာန်ကဵုဂကောံအေန်ယူဂျဳ မ ဒးဒုၚ်သီအဝဵုတအ် ဗီုညးညးဂစာန်လွဳပရာကၠုၚ်ဂှ် မဟာမိတ်ညးတအ်ဇၞော်အိုတ် အမေရိကာန်ကဵုကြုက် လုပ်စမွဲမွဲလပါ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်သီုၜါဂကောံဂှ် မွဲဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်တိုန်စိုပ်တုဲ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်ဟီုဂးမွဲမွဲသာ်၊ မွဲဂှ် ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်တိုန်စိုပ်သက် သက်၊ ပြဟ်ဟ်ဏံဒးဟီုစ ညးကျအဲကျ၊ ညးဟွံဇၞးအဲဟွံဇၞးဂှ်တုဲ သွက်ဂကောံကံၚ်သဳပၞာန် ဂွံဒှ်အာဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိဂှ်လေဝ် လပါ်အမေရိကာန် မဒှ်မဟာမိတ်ကဵုအေန်ယူဂျဳဂှ် ဗက်ဒစဵုဒစးမံၚ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ အခိၚ်တ္ၚဲဏံပၠန် နကဵုဍုၚ်ပြၚ်သေတ်လေဝ် ထပ် လလောၚ်တရးဏာ ညးသ္ပလဝ်စၟတ်သမ္တီကဵု သွဟ်ပေဲါရုဲမာဲဖိုဟ်ဂှ်တုဲ၊ ဂလာန်ညးတအ်ဂှ် ကလိဂွံအဓိပဲါ ညးတအ်သ္ပလဝ် စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဒှ်အလဵုအသဳဗဗွဲဓဝ်တုဲ ကံၚ်သဳပၞာန်(ဝါ)အလဵုအသဳမၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဟွံဗဗွဲဓဝ်ရောၚ်။ ရံၚ်ကဵုဒတဴလိုၚ်ဍုၚ်အမေရိကာန်ကေုာံမဟာမိတ်ညးတအ် ညံၚ်ရဴဍုၚ်ပြၚ်သေတ်၊ ယူခေတအ်ဂှ်မဂး ညးတအ်ကေတ်စလပါ် အလဵုအသဳအံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ၊ ဒတဴလိုၚ်ဍုၚ်ကြုက်ကဵုရာတ်သာတအ်ဂှ် ညးတအ်ကေတ်စလပါ်ကံၚ်သဳပၞာန် ပေၚ်ၚ်ပၠန်ဂှ်တုဲ ဇြဟတ်တံၚ်ဂြဲဂၠးတိတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဇၞော်လောန်ဂှ်တုဲ ပေဲါပြိုၚ်ပကာန်အဝဵုအကြာဗော်ဗၟာၜါ ဂွံအုပ်ဓုပ်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် လောဲလောဲသွာသွာ တုဲဒှ်အာဟွံမာန်ရ။ ပၞာန်ဂှ်လေဝ် ဂွံဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိဂှ် ဟွံလောဲ၊ ဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ်ဂှ်လေဝ် ဂွံကလေၚ်ဒှ်အလဵုအသဳ ကလေၚ်ဂွံအဝဵုပၠန်ဂှ် ဟွံလောဲသွာ။ ၜါလပါ်ဏံ ညးဂွံကေတ်ဇၞးလတူအဲ အဲဂွံကေတ်ဇၞးလတူညးဂှ် ဖန် လောဲသွာတဴဟွံသေၚ်ရောၚ်ဂှ် ရံၚ်ကဵုအကာဲအရာသတ္တာဟဏံ ဗီုကတဵုဒှ်မံၚ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကောံဓရီုယူအေန်ဂှ်မဂး ကၠးကေတ် မာန်ရ။ ပရိုၚ်တအ်ဟီုတဴဂှ် အမေရိကာန်ကဵုကြုက် ကၠတ်ပညဳညးသကအ် ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ကောံဓရီုယူအေန်က္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ကလိဂွံ တၚ်တုပ်စိုတ်၊ ဆက်ဒုၚ်အာတဲကဵုအမာတ်ကုလသမဂ္ဂ နူအေန်ယူဂျဳ နာဲကျဝ်မိုဝ်ထောန်၊ ဆဂး ဟွံကဵုညးတေံဟီုဂလာန် ညံၚ်ရဴကၠာကၠာတေံကီု၊ ဟွံဒုၚ်တဲကဵုအမာတ်ကံၚ်သဳပၞာန်မခါန်ကၞက်လဝ် နာဲအံၚ်သူရိန်ဏီဂှ်တုဲ စိုပ်ဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံမဂး ကမ္မတဳစၟဳတ်အစောံစရာဲ ကော် Credentials Committeeဂှ် ဒးစၟဳတ်ညးစၞးနူဍုၚ်ဗၟာတအ်ဂှ်တုဲ ဒးပလံၚ်ဗစိုပ်ကဵုသဘၚ်သဳကၠဳ ဇၞော်ယူအေန် သွက်ဂွံသ္ပစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ညးစၞးဗဗွဲဓဝ်ဒဒက်တဴကဵုဍုၚ်ဗၟာရောၚ်။ အကြာဏံဂှ် လပါ်လဵုမွဲလေဝ် အခေါၚ်ကဵုသ ဂုတ်သွာတ်ကံကုသဵုကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာဟွံမွဲဏီဒးဟီုရောၚ်။ စိုပ်အခိၚ်တေံလေဝ် သဂုတ်သွာတ်မွဲမွဲသာ် ကၠးကၠးမးမးစှေ်ကၠုၚ်မာန် ဟာဂှ် ဒးမၚ်ဗဵုအာဏီရ။ ယဝ်ရပိုဲရံၚ်အာကဵုမတ်ဓမ္မတာမဂး ကံၚ်သဳပၞာန်ဂှ် ညးတအ် ကေမ်္ၚာပ်ဂွံလဝ်အဝဵုအလဵုအသဳ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ မူမွဲကီုပကဵု ညးတအ်ဟွံမာန်ဂးကီုလေဝ် ဆဂး ဂကောံဍုၚ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳဇၞော်ဇၞော် ညံၚ်ရဴအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ် ယဝ်ရ ဟွံသ္ပစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂမဂး သွက်ဂွံသ္ပစၞးဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဖန်က်ဟွံဂွံဂှ်တုဲ အကာဲအရာဝွံ ဍေံဒှ်အာဇြဟတ်စိုတ်ကဵုဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ဂှ်တုဲ သွက်ဂွံဝေၚ်အာပေဲါပၞာန်အပ္ဍဲဍုၚ်ဂှ်လေဝ်ကီု၊ သွက်ဂွံက လေၚ်သီဗၜေါဝ်ဇြဟတ် ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်လေဝ်ကီုဂှ် ဒှ်အာအထံက်အပၚ်ဇၞော်ဇၞော်ရ။ ယဝ်ရစိုပ်အခိၚ်သဘၚ်သဳကၠဳဇၞော် ဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံ ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဒှ်အာဗဗွဲဓဝ်မဂး ဂကောံအေန်ယူဂျဳဂှ် သွက်ဂွံဒေါံကၟိုၚ်စှေ်အာမာန်ရောၚ်။ ဆဂး ညံၚ် ဟွံဂွံဒှ်အာဗီုပြၚ်သာ်ဂှ်မာန် အလဵုအသဳအမေရိကာန်တအ် ဂစာန်လွဳပရာမံၚ်ပေၚ်ၚ်ရောၚ်ဟီုဂှ် သက်သဳသာဓကတ္ၚဲဏံ ပိုဲ ညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ မွဲလပါ်ပၠန်ဂှ် ညးစၞးကုလသမဂ္ဂ သွက်ဍုၚ်ပိုဲဂှ်လေဝ် ညးတအ်လုက်စုက်မံၚ်ကဵုဂကောံရပ်လွဟ်ကောန် ဍုၚ်အရၚ်တအ်ကီုဂှ်တုဲ ရမ်သာၚ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် လျောဝ်ဗက်မံၚ်လပါ်အေန်ယူဂျဳကီုရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ် မာန်ပၠန်ရ။ ရံၚ်ကဵုဝၚ်မွဲပ္ၚံက်မဂး ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ ဗော်ရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် ကၠောံဍမံၚ်ကဵုအ မေရိကာန်ဂၠိုၚ်ကီုရောၚ်ဂှ် ပိုဲဒးညာတ်ကေတ်သာ်ဂှ်မာန်ကီုရ။ ယဝ်ရပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂတေံ အမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ် ဗလံက်ထောံ ဟွံဒုၚ်တဲကဵုညးစၞးကံၚ်သဳပၞာန်တအ်ဂှ် မဂး ပၞော်တိတ်တၞဟ်ဟ် သွက်ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် နွံသာ်လဵုဏီရောဂှ် ပိုဲဒးဂၠိုက်ဂၠာဲရ။ ညးစၞးနာဲကျဝ်မဵုထောန်ဂှ် ဟိုတ်နူနွံမံၚ်ပ္ဍဲ ဍုၚ်အမေရိကာန်ဖိုဟ်ဂှ်တုဲ ၜိုန်ရကြုက်ဟွံတုပ်စိုတ်ကီုလေဝ် ညးတေံ အာစိုပ်ဂတမုက်ရုၚ်ကုလသမဂ္ဂ အခိၚ်ကောံဓရီုမာန်ဏီ ဂှ်တုဲ မွဲနဲမွဲဗီု ညးတေံကလိဂွံအခေါၚ်ဟီုဗၟံက်မွဲမွဲသာ်မာန်ဏီဂှ်တုဲ သွက်အေန်ယူဂျဳဂှ် သာမံၚ်ရ။ ဂကောံအေန်ဂျဳအိုဝ်ဇၞော်ဇၞော် တအ် ထံက်ဂလာန်ညးတေံလေဝ် ဒှ်မာန်ဏီရ။ ပ္ဍဲမ္ၚးကောံဓရီုဂှ် ညးတေံ ဒုၚ်ဆဵုကဵုအစာပရိုၚ်တအ်တုဲ ဟီုပတိတ်လညာတ် ဂွံ မံၚ်တၟာဂလိုၚ်ဏီရ။ ညးစၞးကံၚ်သဳပၞာန်ဂှ် အမေရိကာန် ဟွံကဵုလုပ်ဍုၚ် ဟွံပတိတ်ကဵုဗွဳဇြာမဂး အကာဲအရာဂှ် ဂတးဂတန် အာမွဲမွဲဗီုလေဝ်မာန်ဏီရ။ ဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော်တအ် ဝေၚ်နဲကလုတ်ညးသကအ်မဂး သီုညးစၞးၜါလပါ်ဂှ် ဟွံကလိဂွံတိုန်စိုပ်ကောံဓရီု ပ္ဍဲယူအေန်မဂး အခိၚ်ဂှ် သွက်နာဲကျဝ်မဵုထောန်ဂှ် အာထ္ၜးဆန္ဒပ္ဍဲမ္ၚးရုၚ်ယူအေန်မာန်ဏီဂှ်တုဲ သွက်အေန်ယူဂျဳတအ် သာမံၚ်ညိ ဏီဒးဟီုရ။ အကာဲအရာဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံဂှ် ညးစၞးနူကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဂွံတိုန်သ္ပစၞးပေၚ်ၚ် ပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ကြပ်ဒှ်ဟွံမာန်ရ။ ယဝ်ရယူအေန် တုပ်စိုတ်ကဵုညးစၞးအေန်ယူဂျဳမဂးရော သာ်လဵုမကတဵုဒှ်မာန်ဂှ်ရော ဂလာန်စောဒနာသာ်ဝွံလေဝ် ကတဵုဒှ်ကၠုၚ် မာန်ဏီရ။ ဆဂး ဂွံတုပ်စိုတ်ဂှ် ဝါတ်မံၚ်ရောၚ်ဟီုဂှ် သက်သဳကြုက်ကဵုအမေရိကာန် မကလိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်အကြာဏံဂှ် ကၠးမံၚ် တုဲတုဲရ။ ယဝ်ရပၞာန်တအ် ဒှ်အာဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ယူအေန်မဂး အကာဲအရာဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ပ္ဍဲဂၠးတိပိုဲဏံ သုန်စှေ်အာစိုပ်ဂၠးဂတာမာန် ရောၚ်။ ဝါဒဒဳမဝ်ကရေဇြဳဂှ် ဓဝ်ပတှေ်ညးဂၠးတိတအ် အောန်စှေ်အာဇၞော်ဇၞော်ရ။ ဝါဒတၠအဝဵုပၞာန်တအ်ဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲဍုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ် တအ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်မာန်ကီုရောၚ်။ ပရေၚ်သီအဝဵုနူအလဵုအသဳ မဇၞးလဝ်မာဲတအ်ဂှ်လေဝ် ကတဵုဒှ်ဇၟာပ်ပ်ဒၞာဲမာန်ကီု ရောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ဂွံဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂဂှ် ဝါတ်မံၚ်တၟာလှေ်ရောၚ် တော်ဆကေတ်မာန်ရ။ ဗီုကတဵုဒှ်မံၚ်တ္ၚဲဏံ စပ်ကဵုပေဲါပြိုၚ်ပကာန် ဂွံသ္ပစၞးပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ကၠာကၠာတေံ ခေတ်ကာလနေဝေန်၊ ခေန်ညောအ်တအ်ဂှ် ဟွံ ကေၚ်နွံကၠုၚ်ဂှ်တုဲ ဍေံဒှ်ဗီုသာ်ဝွံမာန်ရောၚ်ဂှ် ညးဂှ်မွဲ ဟွံကေၚ်တော်ဆလဝ်ရ။ ကၠာတေံ ပၞာန်သီအဝဵုတုဲဗက်ဂှ် ညးစၞးသွက် ယူအေန်ဂှ်လေဝ် ဍေံဒှ်အာညးစၞးသွက်ပၞာန်တအ်ကီုရ။ လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူနာဲကျဝ်မဵုထောန် ဟွံလျောဝ်ဗက်လပါ်ပၞာန်ဂှ်တုဲ အ ကာဲအရာဂှ် ဒှ်အာဂတးဂတန်ရောၚ်။ အလဵုအသဳအမေရိကာန်လေဝ် သ္ပလဝ်စၟတ်သမ္တီ ဒုၚ်လဝ်တဲညးတေံပၠန်ဂှ်တုဲ အကာဲအ ရာဍာံဍာံဂှ် ဗီုဆိၚ်ဂှ်သၟိၚ်ဟွံစၟတ်ရ။ တုဲကၠုၚ်ခြာဟွံလအ်တေံပၠန်ဂှ်လေဝ် ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဗလးမၞိဟ်ကဵုကၠတ်ဂစိုတ်ညးတေံ ပၠန်ဂှ်တုဲ ဟိုတ်အမေရိကာန် ဂွံလုပ်စလပါ်နာဲကျဝ်မဵုထောန် လပါ်အေန်ယူဂျဳဂှ် လောန်တုဲခိုၚ်ဗိုန်ဂၠိုၚ်အာရ။ ပ္ဍဲဂကောံကုလသမဂ္ဂဂှ် ယဝ်ရဂကောံကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး သာ်လဵုညးတအ် ချဳဒရာၚ်အာပ္ဍဲကေၚ်ကာ ဂၠးတိဂှ်ရော။ ယဝ်ရအေန်ယူဂျဳ ကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး အကာဲအရာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဍုၚ်ပိုဲ ဗီုလဵုကြက်ဒှ်အာမာန်ဂှ်ရော၊ ယဝ် ရညးတအ်ကီု အေန်ယူဂျဳကီု ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး သာ်လဵုကံကုသဵုဗၟာ ကတဵုဒှ်အာမာန်ဂှ်ရော။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၃၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== စေဝ်ပၞောန်ပန်တၚ် ==

စေဝ်ပၞောန်ပန်တၚ်
&quot;#ယၟုအ္စာကၞေဟ်ဂှ်ဒးဒှ်ယၟုမန်ဟေၚ်ရောၚ်ယဝ်ဟွံဒှ်မ္ဂးၜိုန်ရတမ်လိက်စၟတ်ပေၚ်ဒၟံၚ်ကီုလေဝ်ဒှ်လလေၚ်ဟေၚ်ရ&quot;

    ပ္ဍဲအရာချူလိက်ပရေၚ်မွဲပိုဒ် ဒးပၠောပ်စိုတ်ကၠာအိုတ်ဂှ် လိက်ပရေၚ်ဇကု ဂွံဒုၚ်ရုဲစှ်မံၚ်ကဵု/ဟွံမာန်ဟွံသေၚ်။ လိက်ပရေၚ်ဇကု ကိတ်ညဳမံၚ်ကဵု၊ တၚ်ရန်တၟံကေုာံ စေဝ်ပၞောန်ဂကောံကီုဟာဟေၚ်မဒှ်ရ။ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးမချူလိက်ဝွံ ဇၟာပ်ချူတမ်လိက် သ္ပကၠုၚ်သတိကဵုတၚ်ရန်တၟံကေုာံစေဝ်ပၞောန်ဂကောံဗွဲတၟေၚ်ရ။ပ္ဍဲကာလကလိဂွံကသပ် သွက်ဂွံချူတမ်လိက် ဇရေၚ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်လဂံါအာဇာနဲကၞပ်ပိဝွံလေဝ် ဗှ်လ္ၚတ်ရံၚ် တၚ်ရန်တၟံကေုာံစေဝ်ပၞောန်ဂကောံမဖျေံလဝ် သွက်အ္စာကၞေဟ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ကာလစိုပ်စေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန် အတိုၚ်မစၞောန်ထ္ၜးလဝ်လတူတေံဂှ်-
         &quot;  အဝ်……ဒၟါနူဂှ်ဟေၚ် ပ္ဍဲကၞပ်ၜါတေံ နာဲမိၚ်တဝ်ဂှ်ဂွံဒှ်အာယၟု နာဲမၞိက်ၜိုပ်၊
        နာဲထောန်သိၚ်ဂှ် ဂွံအာယၟုနာဲထဝ်သောန်ရောၚ်သွံ…။&quot;
          သာ်ဝွံ ပဟေဠိဟွံသောၚ်ပ္ဍောၚ်မံၚ်မွဲတၚ်ဂှ် တၟးအာဖၠၚ်ရ။ မွဲဒမြိပ်ဓဝ်ဟေၚ် စိုဂ်မကေတ်တဴဂုဏ်စရာဲလတူလညာတ်ဥာဏ်ညးတာလျိုၚ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန် လဂံါအာဇာနဲဂမၠိုၚ်ဂှ် မံက်ဂတဝ်တိုန်ကၠုၚ် တာဒၞါဟွံမာန်ရ။ စေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန်ဝွံ ဇၟာပ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန်တံ သ္ပဒတန်တုဲ သုၚ်စောဲထေက်ရောၚ်။
         ယၟုမ္ဂးဂှ် တၚ်လဝ်သွက်ဂွံကော်သက်သက်ရောၚ်-သာ်ဝွံမိက်ဂွံသ္ဂးမာန်ရ။ ဆဂးမၞိဟ်မ္ဂးဂှ် မံၚ်ဒၟံၚ်ကဵုယၟုမွဲမရောၚ်-ဗီုဂလာန်မြဴသာ်ဝွံလေဝ်နွံမံၚ်ကီုတုဲ သွက်ဂွံလ္ၚတ်ပရောယၟုဂှ် ဂွံတဴဒြဟတ်ပၠန်ရ။ သွက်မၞိဟ်မွဲမွဲဂှ် ယၟုမွဲမကိစ္စဇၞော်ကွေုရ။ ယၟုမွဲမခိုဟ်မ္ဂး ကုကၠောန်ကၠောန်ညးတၞဟ်ထေၚ်ခိုဟ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်-ယဝ်ရကၠောန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်,ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်မ္ဂး ယၟုဟွံခိုဟ်ဟွံဂွံရ။
             ဆေၚ်စပ်ကဵုယၟုတုဲ ညးကဝ်တံ ဟွံသ္ပထောံမဇ္ဇျဟ်ရ။ ဓရ်ပရမတ်ဂမၠိုၚ် ယဝ်ရစာ်စ္ဍးအာနူပညပ် (ယၟု)မ္ဂး လတူနူဒှ်ဂုဏ်ဖဵုညးလောကတံဂှ် ဒှ်ဒုဟ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်-ဂှ် ညးတံကၠိုဟ်ခၠၚ်လဝ်ရ။ ယၟုဟွံမွဲမ္ဂး ကပေါတ်ကညောတ်အဝိညာဏကမပ္တံ ဂဥုဲဂမၠိုၚ်ကီု၊ သတ်သဝိညာဏက မပ္တံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ကီုဟွံမွဲကဵုအပိုၚ်ခြာအာကာသဓာတ်ညးကဵုညးရ။ အပိုၚ်အခြာမြဴသာ်ဝွံ ဟွံမွဲမ္ဂး အဝေါၚ်မၞိဟ်လေဝ်မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ဟွံသေၚ်ရ။
             ဟိုတ်ဂှ်ရ ဆေၚ်စပ်ကဵုယၟုတုဲ သ္ပကၠုၚ်သုတေသန်ဗွဲမလံလကာဖာတေံရ။ ပြကိုဟ်ဗေဒၚ်ဂမၠိုၚ်မပ္တံကဵု နာမက္ခရဆာန်
မဒက်ပတန်လဝ်နကဵုဂိုဏ် (၈)ဂိုဏ်မပ္တံ &quot;ဘ&quot; ဂိုဏ်၊ ပြကိုဟ်ခုတ်ယၟုဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵု ဂၞန်သၚ်္ချာသ္ၚိတုဲ၊ ပြကိုဟ်ဗေဒၚ်ရးပလိုတ်-ဗီုရုပ်ယၟုမကိတ်ညိကဵု ဂၞန်သၚ်္ချာပုၚ်ခၟူ၊ ဂၞန်သၚ်္ချာယၟု-NUMEROEOGY ဂမၠိုၚ်ကီု ပြကိုဟ်သုတေသနဂမၠိုၚ် မပ္တံကဵုပြကိုဟ်ဝၚ်ကောန်ဂကူဒေသကောန်ဂကူ၊ ပြကိုဟနအဘိဓာန်ဂမၠိုၚ်ကီုမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်လတူကဝ်ဏံဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။

         ဗွဲစၟတ်တုန်-ယၟုမ္ဂးဂှ် စၞောန်ထ္ၜးမံၚ်အဓိပ္ပါယ် ရနူက်ဗ္ဒန်မၞုံကဵုၚုဟ်မးဂမၠိုၚ်ရ။ ယၟုမၞိဟ်မ္ဂးဗီုယၟုမၞိဟ်၊ ယၟုတိရစ္ဆာန်၊ ယၟုတၞံဆုမ္ဂး ဗီုတၞံဆု-မပ္တံသာ်ဏံ ဖန်ဗဒှ်မံၚ်ကဵုဒြဟတ်ဒမၠုဂမၠိုၚ်နူလက်ကြဴတေံ ဗွဲမသကာတ်မြဟ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ဆဂးဂှ် လိက်ပရေၚ်ဝွံ ချူပရောအစောံသတ္တိယၟုဟွံသေၚ်တုဲ ဟွံဇမၠိၚ်ဇိုၚ်ကၞေဟ်ပရောဗေဒၚ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ဟီုသာ်ဂှ်မ္ဂး ပဲါနူဏံမုဂုဏ်ဖဵုနွံမံၚ်ဏီရော။
          ဗီုယၟုကိစ္စဇၞော်ဂှ် နကဵုပုစ္ဆာ(၃)တၚ် သၟဝ်ဝွံ သ္ပဏာပြာကတ်ရ။
      ၁။  ဂကူမြာန်မာ(ဗၟာ)တံဂှ် ဂကူသာကျ၊ဝၚ်ကွေံဟာ။
     ၂။   မန်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုဟ်လဵုရော။
      ၃။   ဂကူပျူ အခိၚ်လဵုကၠေံအာရော။
၁။ ဂကူမြန်မာ(ဗၟာ)တံဂှ်ဂကူသာကျဝၚ်ကွေံဟာ။

   ဗၟာတံ ဒလူလပုဟ်တဲကဵုဝင် &quot;တကံၚ်&quot; တုဲ ဒုၚ်ယၟုဂကူသာကျဝၚ်ရ။ ဒုၚ်ယၟုဂကူသာကျဝၚ်မ္ဂး &quot;ပိုယ်ဂှ်တၞောဝ်ဒတောဝ်ကျာ်ရောၚ်- &quot; သာ်ဝွံ ဒုၚ်ဝန်တုပ်တုပ်ရ။ အာစာဝၚ်ဗၟာတံဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် &quot;တၞောဝ်သၟိၚ်ပထမ-အဘိရာဇာဂှ် ဒှ်ညးပတန်ဍုၚ်ရ။ ဟိုတ်နူသၟိၚ်ဝိဋဋူဘ ဗတိုက်ဍုၚ်ကပိလဝှ်တုဲ ညးတံပှ်တိတ်ကၠုၚ်ဒၞဲါ ဍုၚ်တကံၚ်ဝွံရောၚ်။ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူမဒှ်တၞောဝ်ဒတောဝ် &quot;တကံၚ်&quot; ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဒှ်ဂကူမပိၚ်ပှ်ကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသတေံရောၚ်&quot; သာ်ဝွံ ချူတဴအိုတ်ရ။ အတိုၚ်လဟီုဏံ ယဝ်ရကေတ်စမ္ဂး ဂကူဗၟာတံဂှ် ဟွံပါလုပ်ပ္ဍဲဂကောံ &quot;မန်ဂေါ&quot; တုဲ ပါလုပ်ပ္ဍဲဂကောံဂလာတၟောဝ်အာရိယာန်တံရောၚ်-ဟီုစဂွံရ။
           FDEA - ကၠေၚ်က္ဍဟ် &quot;ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ် &quot; ပ္ဍဲဝၚ်ဗၟာကၠာတေံချူကၠုၚ်ဟွံမွဲရ။ မွဲအခိၚ်တေံဍုၚ် &quot;တကံၚ်&quot;နွံကၠုၚ်၊ ယၟုဨကရာဇ်ဂှ် အဘိရာဇာ-သာ်ဝွံဗွဲမခ္ဍန်ဟေၚ် ချူကၠုၚ်ရ။ ညးတၞောဝ်ဒတောဝ်&quot;တကံၚ်&quot; တံ ကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသလေဝ်ဟွံပါ။ ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ်လေဝ်ဟွံပါရ။
       အ္စာဝၚ်ဗၟာမဟာသဳလဝံသ(၁၆က္ဍိုပ်ကၠံကၠာ)ကီု၊ ဥူကလာ(၁၈ က္ဍိုပ်ကၠံကၠာ)ကီု ၊ တောန်တေန်တာက်ဝန် မဟာစဳသူ(၁၈ ဗွဝ်ကၠံ) ကီု၊ ဒှ်အ္စာဝၚ်ဗၟာ ဒယှ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ဆေၚ်စပ်ကဵဝၚ် &quot;တကံၚ်&quot; ဂှ်အယာံမာတ်မြော်-ဓမံက်သ္ဂးရ။ ပ္ဍဲလိက်ရာဇာဝၚ်ဗကာံတၟိလေဝ် ဓမံက်ထ္ၜးလဝ်တၞောဝ်ဒတောဝ်သၟိၚ်တကံၚ်ဟွံမွဲရ။
        စိုပ်လက်ထက်ကုၚ်ဗံၚ်(၁၉ က္ဍိုပ်ကၠံ)၊ ဟီုချိုတ်ချိုတ်ပၠိုတ်ပၠိုတ်မ္ဂးပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ခရေတ်-၁၈၂၉သၞာံဏံမှ အ္စာရာဇဝၚ်မှန်နန်တံ ဟီုကၠုၚ်ပရောဝၚ်တကံၚ်ဗွဲတြးရ။ ပရောဍုၚ်တကံၚ်ကီု၊ ပရောတၞောဝ်ဒတောဝ် သၟိၚ်တကံၚ်ကီု ဟီုကၠုၚ်ဗွဲတြးတုဲ ဝါဒ &quot;ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ် &quot; ဂှ် မံက်တိတ်ကၠုၚ်-မဒှ်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အ္စာရာဇဝၚ်မှန်နန်တံ ချူလဝ်ဆဆဵုဟွံသေၚ် ညံၚ်ဂွံနွံကဵုယုတ္တိဗေဒဂှ် စၞောန်ထ္ၜးလဝ်ပြကိုဟ်နိဿယ်ရ၊တကံၚ်-ညးတံနိဿယ်လဝ်ဂှ်လေဝ် ဍာံဍာံတေံပရောတၞောဝ်ဒတောဝ်သၟိၚ်တကံၚ် ဟွံပါရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ စိုပ်လက်ထက်ဏံမှ ဖန်ဇန်တိုန်ရာဇဝၚ်ဏံဗွဲတြးရောၚ်ဂှ် ပြာကတ်မံၚ်ရ။
          အခိၚ်ချူရာဇဝၚ်မှန်နန်ဂှ် ဒှ်အခိၚ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံဟွံညဳသာသၟဟ်သၟန်၊ ဒှ်မံၚ်ပြသၞာဝိရောဓိတုဲ ညံၚ်ဂွံစိုပ်လတူဂကူမန်မၞုံကဵုတၞောဝ်ဒတောဝ်ဝၚ်မခိုၚ်ကၠိုက် မဍိုက်ပေၚ်ကဵုယေန်သၞာၚ်ပြဝေဏဳကဆံၚ်လှုၚ်ဂှ် ဗၟာတံသ္ဒးထွုတ်ပတိုန်ဝၚ်ကံၚ်ဗွဲတြးရ။ ဂကူမန်တံဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ဂကူ သာကျဝၚ်ဂှ်ဂကူပြဲတုဲ ညးတံလုပ်ထောံအဝေါၚ်ဂကူသာကျဝၚ်မှ ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ဝးပကဝ်ကၠေံ စိုတ်ဓါတ်ဆီနာဲဂကူမန်တံမာန်ရောၚ်မဒှ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ-အရေဝ်မ္ဂး&quot; ဂကူဗၟာ-ဂကူသာကျဝၚ် &quot;ဂှ် ဒှ်အရေဝ်ဇြဲကဴဝဴသတ်-သဒ္ဒတ်ဟွံမွဲတုဲ အယာံမာတ်သၠုၚ်ဝေၚ်သကေတ်ဇကုဟေၚ်ရောၚ်ဂှ် အ္စာဝၚ်တံ ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ်ညာတ်လဝ်အဇှ်ေ ဇိုၚ်ကၞေဟ်ရာဇဝၚ်မှန်နန်ရ။
        ပ္ဍဲအရာဂကူဗၟာတံ ဂစာန်တဴညံၚ်ဂွံစိုပ်လတူဂကူမန်ဂှ် စိုပ်ခေတ်ကုၚ်ဗံၚ်ဏံမှ သ္ပကၠုၚ်ဍာ်ပလာဲဝေၚ်ကၠုၚ်ပြယာဲ ဟွံသေၚ်ရ။ နူခေတ်ဗကာံတေံလဝ် သၟိၚ်ရေတ် တက်ကၠုၚ်ပေဲါအလီ-ဂှ်ဗှ်ကေတ်ပ္ဍဲလိက်တၟံယှိုဲစိခုံ &quot;မာန်ရ။ ဂကူမန်တံ ရှ်ေသှ်ေမံၚ်မှာထေရ်ပဝမ္မတိ၊ ဂကူပျူဂှ်ရှ်ေသှ်ေဒေဝတဴဗိသြဴ-တုဲ-&quot;ဂွံလဝ်ပျးဒိုသ်နူညးတံညံၚ်ညံၚ်&quot; ချူလဝ်ပ္ဍဲလိက်တၟံဂှ်ရ။သုၚ်စောဲပါဝါမှာထေရ်ဂဝမ္မတိ, ဒေဝတဴဗိသြဴတံတုဲ အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ဂကူမန်တံကေုာံဂကူတိစူ(ပျူ)ရ။တက်ကၠုၚ်ဓယံက် ပရေၚ်ဘာသာဂှ် စကၠုၚ်နူဍုၚ်ဗကာံတေံရောၚ်-ဟီုစဂွံရ။
      ဂကူဗၟာကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသဟွံသေၚ်မ္ဂး နူလဵုညး တံကၠုၚ်ဂှ် သ္ဒးစၞောန်ထ္ၜးမာန်ရ။ ပ္ဍဲဒၞဲါဝွံယၟုဂမၠိုၚ်ဟီု ကၠုၚ်အရေဝ်ရ။ မၞိဟ်မ္ဂးဂှ်ဇိုတ်ကၠေံဒၞဲါဇိုၚ်ဇကုဟွံအးရ။ ဂၠိုၚ်ကဵုအောန် စက်ဒၞဲါဇိုၚ်သှ်ေဝက်မံၚ်ဟေၚ်ရ။ &quot;ဇြုံကဵု ဇြုံညာတ်ဒၞဲါဇိုၚ် &quot;ဟီုဂှ် တန်ဒှ်အဓိပ္ပါယ်ဏံရ။
       ဂကူဗၟာတံလေဝ် ဒၞဲါညးတံမံၚ်ကၠုၚ်နူတမၠာတေံဂှ် ဒၞဲါဇိုၚ်သှ်ေဝက်ကၠုၚ်ရ။ ယဝ်ရဒးထ္ၜး ဥပမာမ္ဂး ပ္ဍဲဂကူမန်ပိုယ် ဒိုသ်ပန်ဂှ် အဓိပ္ပါယ်ပြာကတ်လောန်ရ။ဒိုဟ်ဗၟံက်မ္ဂးဒၞဲါတ္ၚဲမံက်တိုန်၊ ဒိုဟ်ပလိုတ်မ္ဂးဒၞဲါတ္ၚဲပၠိုတ်စှ်ေ၊ ဒိုသ်သၠုၚ်ကျာမ္ဂး ဂၠံၚ်ကျာသၠုၚ်၊ ဒိုသ်သၟဝ်ကျာမ္ဂး ဂၠံၚ်ကျာအာ-ပြာကတ်မံၚ်ရ။ ပ္ဍဲဂကူဗၟာတံ ဒိုဟ်ပန်ဂှ် အဓိပ္ပါယ်ရနူက်ဗ္ဒန်လောန်ရ။ အဓိပ္ပါယ်ဟွံမံက်ဂတဝ်။ဂတမုခ်လပါ်တ္ၚဲတိုန်တေံညိ။ ဂတမုခ်ဇကုဂှ် &quot;အရှေအ်&quot;၊ လက်ကြဴဇကုဂှ် &quot;အနံက် ၊ လပါ်တဲပုၚ် ဂှ် တံၚ် &quot;လပါ်တဲပဲါဂှ် မြံက် &quot; သာ်ဝွံသ္ဂးရ။ နူဂကူဗၟာ ဝိုတ်ကၠံ ကံက်သၟာန်စမ်ရံၚ်မ္ဂး အတိုၚ်လတူတေံဟေၚ် ကဵုကၠုၚ်သွဟ်ရောၚ်-မဒှ်ရ။ တၚ်ဒုဟ်ဟွံထေက်ရ။ ပ္ဍဲဘာတန်မူလလေဝ် ဗတောန်မံၚ်အတိုၚ်ဂှ်ရသေၚ် ဟာ။
           အဓိပ္ပါယ်ဒိုသ်ပန်လတူတေံဂှ် အဓိပ္ပါယ် &quot;အရှေအ် &quot;ကဵု &quot;အနံက်&quot; ဝါဒိုသ်ဂှ်နွံကဵုယုတ္တိတုဲ အဓိပ္ပါယ် &quot;တံၚ်&quot; ကဵု မြံက်ဝါဒိုသ်&quot; ဂှ် ဟွံပြာကတ်ရ။ယၟုဒိုသ်(၂)ဒိုသ်ဝွံ စၞောန်ထ္ၜးလဝ် ဇာတိတိုပ်သုက်ဂကူဗၟာတံ ပေၚ်ပေၚ်ရ။ ဒၞဲါဗၟာတံမံၚ်ကၠုၚ်ကိုပ်ကၠာတေံဂှ် ဒှ်ဍုၚ်ကြုက်ဒေသနေရတိရ။ တ္ၚဲဏံ တွဵုရးကောန်သုကော်ရ။ ညးတံယေန်သၞာၚ်ဟွံမွဲဏီတုဲ မံၚ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲအကြာ ဂြိုပ်ဒဵုဝိစောဝ်ရ။ ဒၞဲါမူလဒေသညးတံဂှ် တၟေၚ်တၟေၚ်တၟဟ်တၟဟ် ဝိဂှ်ဇွောဝ်မံၚ်လပါ်သၟဝ်ကျာရ။ ဗွဲမဂၠိုၚ်ဝိမ္ဂးဂှ်ဇွောဝ်လပါ်သၠုၚ်ကျာဂၠိုၚ်ရ။ ဟွံသေၚ်မ္ဂးလပါ်ပလိုတ် ဟွံသေၚ်မ္ဂးလပါ်ဗၟံက် ဇွောဝ်တဴတုဲလပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် ဇွောဝ်စအောန်ရ။ ဝိမၞုံယၟု &quot;ဟဵုအေန်ယဵု&quot; မူလဒေသဗၟာတံဂှ် ဟဳဇွောဝ်မံၚ်လပါ်သၟဝ်ကျာရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ သၠုၚ်ကျာဂှ် ဟိုတ်နူဒဵုနွံမံၚ်တုဲ &quot;တံၚ်&quot; သာ်ဝွံသ္ဂးတုဲ လပါ်ၜဳဟဳဇွောဝ်စှ်ေအာဂှ် &quot;မြံက်&quot; သာ်ဝွံပညပ်စရ။ မြံက်ဂှ်ချူမံၚ်ပ္ဍဲလိက်တၟံ&quot;မ္လစ်သြက်-မ္လစ်အောက်&quot; တုဲအဓိပ္ပါယ်ဂှ် သၟဝ်ၜဳ-ၜဳလပါ်သၟဝ်-မဒှ်ရ။သရုပ်ထောံမ္ဂးလတူၜဳဂှ်ဒဵုနွံမံၚ်တုဲ &quot;တံၚ်&quot; လပါ်ၜဳ ဟဳဇွောဝ်စှ်ေအာဂှ် မ္လစ်အောက်/မြောက်&quot; သာ်ဝွံ ဂွံအဓိပ္ပါယ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗၟာတံဂှ် ဂကူသာကျဝၚ်ပိၚ်ပှ်ကၠုၚ်နူ မဇ္ဇျုမဒေသဟွံသေၚ်တုဲ ဒှ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဍုၚ်ကြုက်မၞုံပ္ဍဲအကြာမုဟ်ဂြိုပ်ခၟဴ ဂစေံ သကေံကၞောတ်ၜဳ &quot;မာချူ&quot; မဒှ်လစှ်ေၜဳဇၞော်ဟဵု အေန်ဟဵုကေုာံဒေသ&quot;ဗယျာန်ခရ &quot;ရောၚ် - ဂှ် ယၟုဒိုသ် ညးတံသုၚ်စောဲမံၚ်ဂှ် လဴထ္ၜးလဝ်ကဵုဗွဲမဗိုန်ဗတ်ရ။ပဵုတုဲပြာကတ်မံၚ်ပၠန်ဂှ် ဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဆီတုပ်ကဵုဗၟာ မသှ်ေမံၚ်လတူဒဵုတံဂှ် ဒဵုတ္ၚဲဏအ်ကော်စချေံ &quot;မြာန်&quot; ရ။ ဗၟာတံဍိုက်ချေံစောန် ပန်တ္ၚဆိုက်ဗ္ဒက်တဴရ။ ဗၟာပါမ္ဂးချေံပါရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗၟာကၠုၚ်မ္ဂး ချေံကၠုၚ်ရ- သာ်ဝွံ နကဵုဌာနူပစာ၊ သဒိသူပစာ ကော်ခဴကၠုၚ်ဂကူ ဗၟာတံ &quot;မြန်မာ&quot; ဒှ်ဂွံရောၚ်-အ္စာသုတေသိတံစှ်ေ စိုတ်ရ။ မြက်စာတုဲ &quot;မြာန်&quot;ကြံၚ်မ္ၚိုဟ်တုဲ &quot;မာ&quot; ဟွံသေၚ်။ &quot;ဍိုက်ချေံကြမ်တုဲ&quot;  &quot;မြန်မာ&quot; မဒှ်ရ။ ဂကူဗၟာတံဂှ် ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်ကဵုဂကူကြက်တံဗွဲမလောန်တုဲ ဟွံဂွံမံၚ်ကၠုၚ်ဝိုဟ်ဝိုဟ်ရ။ စိုပ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏံတုဲမှ ညးတံဝွံ ဇူစဗွဲတသိုခ်စိုတ်တသိုခ်ကာယအိုတ်ရ။
      ပ္ဍဲအေဒဳ-၈၃၂ ဂှ် ကောန်ပၞာန်ချောမ်ဖေအ်ယဵု ကၠုၚ်ဗတိုက်ပလီုထောံလုၚ်သိရိခေတ္တရာတုဲ ရပ်ဏာမၞိဟ်ပိလ္ၚီတုဲ ဖျေံကဵုဒၞဲါပ္ဍဲချေဝ်တုၚ်-လၟုဟ်ဍုၚ်ခေါန်မေန် တွဵုရးယူနာန်ရ။ ပ္ဍဲအေဒဳ ၈၃၅ သၞာံဂှ် ထပ်ဗတိုက်သဓီုတုဲ ထပ်ရပ်ဏာ မၞိဟ်ပိလ္ၚီပၠန် စွံပကန်လဝ် ပ္ဍဲကၞောတ်ၜဳ ဨရာဝတဳ လၟုဟ်မျေတ်ကျဳနာ ရပ်နၚ်ဂကူဗၟာတံသ္ပကောန်ပဝ်တာဒပ်အာဂတ သ္ပစရန်ဍန်ပၞာန်ရောၚ် -သ္ဂောံတီကေတ်တုဲ ကိုပ်ကၠာနူအေဒဳ-၉-က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် ဂကူဗၟာတံဟွံဂွံဖျေံဇိုၚ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏီဂှ်လေဝ် ပြာကတ်အာရ။ဣဝွံ……အဆက်ဒတုဲဖဵုဝၚ်မကလိဂွံနူယၟုဂမၠိုၚ်မဒှ်ရ။
၂။မန်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုဟ်လဵုရော

       အ္စာဝၚ်မန်တံဂှ် မန်ပိုယ်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုသ်သၟဝ်ကျာရောၚ်-သ္ဂးရ။ မန်တံပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ်ပ္ဍဲဇရေၚ်ၜဳ ယာန်သဳကြုၚ်ရောၚ်လေဝ်ဟီုရ။ အ္စာဝၚ်ဗၟာတံဂှ် မန်ပိုယ်လုပ်ကၠုၚ်နူဒိုဟ်ဗၟံက်တုဲကေၚ်မံၚ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲဒေသတွဵုရး ကာန်တုၚ်ရောၚ်-သ္ဂးအိုတ်ရ။ အ္စာဝၚ်မန်လ္ၚဵု ယိုက်ဗက်အ္စာဝၚ်ဗၟာတံတုဲ ချူဗက်အတိုၚ်လညာတ်ညးတံလေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။
         တွဵုရးကာန်တုၚ်ဂှ်နွံသၠုၚ်ကျာၜဳယာန်သဳ ကြုၚ်,ဗၟံက်ဍုၚ်ဗဳယေက်နာမ်ဏီရ။ ယၟုၜဳယာန်သဳ ကျာန်ဂှ်ဒှ်မံၚ်ယၟုမန်ကီု၊ မၞိဟ်ဒေသတံဂှ် သုၚ်စောဲလဝ်ဝေါဟာမန်ဗွဲမဂၠိုၚ်ကီု၊ ၜဳယာန်သဳကျာန်ဂှ်နူကုန်ဒဵုတိဗက်ဟဳဇွောဝ်အာလဒေါဝ်ဍုၚ်ကြုက်ဒဵုကဵုစိုပ်ဍုၚ် ရုၚ်ဟာဲကီုတော်ရံၚ်မ္ဂးဂကူမန်စကၠုၚ်နူကာန်တုၚ်ဂှ်ဒှ်ဟွံမာန်ရ။ပ္ဍဲကာန်တုၚ်ဂှ်မံၚ်ကၠုၚ်ကီုလေဝ် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဟီုဟွံဂွံရ။
          ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူမန်တံဂှ် နူဒဵုသၟဝ်ကျာ လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏံကီု၊ ဍုၚ်ဒွါရဝတဳ(သေံ)ကီု၊ ဍုၚ်ကမ္ဗုဇကီု မဒှ်ရ။ ဒွါရဝတဳလီုတုဲမှ စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ရာမညဏံဟွံသေၚ်။ မန်ဒွါရဝတဳကေုာံမန်ရာမည (ဍုၚ်ဗၟံက်+ဍုၚ်ပလိုတ်)ဝါဍုၚ်ဝွံ မွဲဒမြိပ်ဓဝ်လိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်ဇၞော်-မောဝ်ရာၚ်ဆာဲကၠုၚ်ရောၚ်ဂှ် ယၟုယၟာမန်တြေံတြဟ် ညးဂူတံ,ခါသဳတံ ထ္ၜးမံၚ်သာဓကရ။
       မွဲသာ်ပၠန် ယဝ်ရလုပ်ကၠုၚ်နူဒိုဟ်ဗၟံက်မ္ဂး တၞောဝ်ဒတောဝ်မန်မပ္တံဂကူ မုဏ္ဍဆာန်တာ(လ်)၊ခါသဳတံဂှ် ဂွံစိုပ်အာတွဵုရးအာသာမ်၊ ရးမဇ္ဇျိမဒေသတေံဟွံလောဲရ။ ယၟုကွာန်၊ ယၟုဍုၚ်၊ ယၟုဘုတ်ဘာစေတဳ မၞုံမံၚ်ပ္ဍဲလတူဍုၚ်ပိုယ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠၚ်တံဂှ် စၞောန်ထ္ၜးမံၚ်ဒဒှ်ရ မန်တံစိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံနူဒိုသ်သၟဝ်ကျာရ။ ကာလချိုတ်-စွံက္ဍိုပ်, ကေတ်ဏာက္ဍိုပ်လ္ပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် ပြာကတ်မံၚ်ရ။ ဒၟါနူယၟုမန်သှ်ေဝက်မံၚ်ပ္ဍဲဒေသတံဂှ်တုဲ ဂုဏ်ဖဵုဝၚ် ပတန်ၚုဟ်ဟွံမာန် ဂမၠိုၚ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ရ။
       ၃။ ဂကူပျူ အခိၚ်လဵုကၠေံအာရော-
     ကြုက်တံကော်ခဴစဂကူပျူတံ &quot;ပိယော&quot; -(PINO)၊ မန်တံတံကော်ခဴစ &quot;တိရ်စူလ်&quot; ရ။ ဍုၚ်ဗဳသၞဴ ရာဇဌာနဳပျူတံဂှ် ပ္ဍဲ အေဒဳ-၅ က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် ဖူနန်အၚ်ပါယာဗတိုက်ပလီုထောံရောၚ်-ဂှ် အ္စာဝၚ်ဗၟာတံ ထေၚ်သၠေဟ်တဴရ။ ဍုၚ်သဳရိခေတ္တရာ(ပြည်)ဂှ် ပ္ဍဲအေဒဳ (၈)က္ဍိုပ်ကၠံဂှ်သၟိၚ်ပျူလက်ကြဴအိုတ် သဳဟဝိကြမ ဂ္ဇံနန်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ လက်ထက်သၟိၚ်ဝွံ ယေန်သၞာၚ် ပျူတံဇၞော်မောဝ်ရာၚ်ဆာဲစိုပ်ကၞောတ်အထောတ်ရ။ သၟိၚ်သဳဟဝိကြမဂှ် ပ္ဍဲအေဒဳ-၇၁၈, စဴအာသွဝ်တုဲလက် ကြဴဏံ သၟိၚ်ပျူအဆက်ပိုတ်အာရ။ညးမွဲကဵုမွဲဟွံညဳ သကအ်ရ။ သၟိၚ်မအုပ်ဓုပ်ဂကူပျူတံသီု ဖအိုတ်ဂှ်ဟွံမွဲရ။ သၟိၚ်ဒေသညးကဵုညးဂှ်နွံမံၚ်ဏီရ။ ပ္ဍဲအေဒဳ-၈၃၂-ကာလကြုက်နန်ချံၚ်တံကၠုၚ်ဗတိုက်ဂှ် ဍုၚ်ပျူသီရိ ခေတ္တရာလီုအာရ။နူဂှ်ပတန်ဍုၚ်ဟာန်လေန်ပၠန်ရ။ ဍုၚ်ဟာန်လေန်လေဝ် ဒုၚ်ဟွံလံရ။ လ္ၚဵုဟီုကြုက်ဗ္တိုက် လ္ၚဵုဟီုပၟတ်ဒဵုဂတိုဟ်ဍုၚ်ဟာန်လေန်လီုအာရ။တော်ရံၚ်ကဵု ဂကူဗၟာတံ စိုပ်မံၚ်ဗကာံဍုၚ်ပျူတုဲ ဗၟာတံဟွံ ဗတိုဟ်-ဟီုဟွံဂွံ။
        ဂကူပျူတံဂှ် ကဵုဂကူဗၟာတုပ်တုပ်ဟီုဂှ် ဒးဗ္စာရဏာရ။ ဥပမာ-ဂကူညးဂူကဵုဂကူမန်တံ လောန်ကၠုၚ်ၜိုတ်(၈၀၀)သၞာံတေံဒှ်ကၠုၚ်မွဲဂကူဓဝ်ကီုလေဝ် လၟုဟ်ဟွံကၠိုဟ်အရေဝ်ညးသကံရ။ ဂကူဗၟာကဵုဂကူပျူတံဂှ် ဒှ်ဂကောံ တိဗက်တဝ်ပါမေန်တုဲ အရေဝ်တုပ်-ဟီုဟွံဂွံ။ ကရေၚ်ကဵုကချေၚ်တံလေဝ် အ္စာတံစုတ်လဝ်ပ္ဍဲဂကောံတိဗက်တဝ်ပါမေန်ကီုရ။ ရ မျှာၚ်ညးတံ ပဲါနူဟွံတုပ်ကဵုဗၟာတံ သက်သက်ရ။ ရ မျှာၚ်ညးတံ ပဲါနူဟွံတုပ်ကဵုဗၟာတံဂှ် ကြပ်မံၚ်ကဵုမန်တဴဏီရ။ နူစတမ်တေံ ပျူကဵုဗၟာတံ ဟီအရေဝ်တုပ်ကဵုဒှ်ကၠာရ။ ပြဆာဲမံၚ်ညးသကံပွိုၚ်(၉၀၀)သၞာံတုဲအခိၚ်တေံ ဂၠံၚ်ဆက်ဆောံ ဟွံမွဲတုဲ အရေဝ်ဂွံဆက်တုပ်အာပၠန် အခေါၚ်အောန်လောန်ရ။
         အ္စာဝၚ်ဗၟာတံချူမ္ဂး ဂကူပျူတံဂွံကၠက်ဂှ် ဗဝ်စုတ်ဒုဟ်လတူမန်,ခမေန်,ကြုက်တံရ။ ဆဂး-ဒၞါဲဍုၚ်ပျူတံဂှ် ဂကူဗၟာတံဂ္ဇံလဝ်ဂှ် ရုပ်ရဴပရေံမံၚ်ရ။ မန်ဂွံၚိတ်ပျူတံဂှ်လ္ပဟီုဏီ၊ အခိၚ်ပျူတံကၠက်အာဂှ် မန်တံနွံကဵုဍုၚ်ဟွံသေၚ်ရ။ နွံမံၚ်သၟဝ်တဲဗၟာတုဲ ညံၚ်ဂကူဇကု ဟွံဂွံကၠက်အာဂှ် ဒးရုန်ဂစာန်မံၚ် ဟွံသံက်သာလးလးဂှ် ဇၟာပ်ညးအဲမတ်တၟးမံၚ်သီုဖအိုတ်ရ။ ဂကူပျူတံဂှ် ကၠအ်အာပ္ဍဲတဲဗၟာတံတုဲ တာလျိုၚ်ပ္ဍဲမန်,ခမေန်,ကြုက်တံဟွံမွဲရ။
        ဂကူမန်ကဵုပျူတံ ဒှ်ကၠုၚ်ပၞာန်မွဲလှ်ေဟွံဆဵုရ။ကာလပၞာန်ကြုက်တံ+ခမေန်တံဓလဵုခၞံၚ် ကၠုၚ်ပၠံၚ်တိဍာ်မ္ဂး မန်ကဵုပျူတံ တံၚ်တဲညဳသာတုဲ စဵုဒၞါကၠုၚ်တိဍာ်ဇကုအိုတ်ရ။ အတိုၚ်အ္စာဝၚ်ဗၟာတံဟီု-ပျူတံဖေက်ဘဲမန်တုဲပြံၚ်တိုန်အာလပါ်ယှိုဝ်ဗဝ်တေံဂှ် ဒှ်ဟွံမာန်ရ။မူဟိုတ်ရောမ္ဂး ပ္ဍဲအေဒဳ ၈၃၂ သၞာံဂှ်ဍုၚ်သဓီုလေဝ် ဒၟါနူလီုအာကီုမဒှ်ရ။ ဒၟါနူဘဲပၞာန်ကြုက်တံတုဲ ပျူတံမွဲဓဝ်ဟွံသေၚ် ဒးပြံၚ်ဍုၚ် မန်တံလေဝ်ဒးပြံၚ်ဍုၚ်ကီုရ။
       ပျူတံဂှ် ဍုၚ်ဗိသၞဴလဵု စိုပ်သိရိခေတ္တရာ၊ သိရိခေတ္တရာလီု စိုပ်ဟာန်လေန်(ဟာန်လေန်ဂှ်နွံမံၚ်ဒိုဟ်ဂၞဲ ဍုၚ်ယှိုက်ဗဝ်(၁၁)တိုၚ်ရ)မဒှ်ရ။ မန်တံဂှ် ပထမသဓီုလဵု-စိုပ်သဓီုဒုတိယ၊ သဓီုဒုတိယလီု-စိုပ်သဓီုတတိယ၊ (ပထမသဓီုကဵု တတိယသဓီုဂှ် သဓီုလၟုဟ်ဝွံရ။ ဒုတိယသဓီုဂှ် နွံဇိုၚ်ဒဵုကေလာသရောၚ်-အ္စာတံသ္ဂးရ။)မဒှ်ရ။ မန်ကဵုပျူတံ ဟွံတၟေၚ်ညးသကအ်ရ။ ဂကူမန်ကဵုပျူဒဒှ်ရညိသာမံၚ်ညးသကံဂှ် ယၟုယၟာကပေါတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ထ္ၜးမံၚ်သက်သိရ။
        စိုပ်လက်ထက်သၟိၚ်ဗၟာအနူရုဒ္ဒ (အနာဝ်ရထာ)ဂှ် သဓီုလေဝ်လီုအာတုဲ စှ်ေအာသၟဝ်တဲဗၟာ ညံၚ်ရဴပျူတံကီုရ။ မန်ကဵုပျူဘဝတုပ်ရ။ သၟိၚ်အနဝ်ရထာဂှ်နူ AD-1044-စိုပ်-AD-1077သ္ပသၟိၚ်ရ။ သၟိၚ်ဗကာံလက်ကြဴအိုတ်ဂှ် သၟိၚ်ပေက်ကြုက်(AD-1256-1287)မဒှ်ရ။ခေတ်ဗကာံဂှ် ပွိုၚ်-234သၞာံတန်တဴကၠုၚ်ရ။ ဂကူပျူတံဂှ် ဒဵုကဵုစိုပ် AD-1248ဟွံကၠက်ဏီရ။ပ္ဍဲလိက်တၟံညံၚ်ယျၚ်ကျိတမိ မချူကှ်ေလဝ် AD-1233ဂှ် ယၟုဂကူပျူ,ဂကူမန်တံပါမံၚ်တုဲ ဒဵုကဵုအခိၚ်ဏံ ဂကူပျူတံနွံမံၚ်ဏီရောၚ်ဂှ် ပြာကတ်အာရ။ ဂကူပျူတံ နန်ကၠေံအာပွိုၚ်(၄၀၀)သၞာံပြၚ်ပြၚ်တုဲမှ ဂကူကၠက်အာရောၚ်မဒှ်ရ။ဂကူမန်တံဂှ် စိုပ်လက်ထက် သၟိၚ်ပေက်ကြုက်မှ ဂွံတိတ်ဗၠးနူသၟဝ်တဲဗၟာရ။
       ဒၟါနူဆဵုယၟု ကမၠောန်မောၚ်မပျူတံပ္ဍဲလိက်တၟံတုဲ အခိၚ်ပျူတံကၠေံအာကီု၊ ကၠေံအာပ္ဍဲတဲညးလဵုကီု၊ ညးဂှ်ၚိတ်ထောံကီု  တြးဇာဥာဏ်တုဲ ညးကဝ်တံတော်ဆဒးအာရ။ ဂကူမွဲမွဲကၠေံကၠက်အာဂှ် မွဲတ္ၚဲဓဝ်မွဲဗတံဓၚ်ဟွံသေၚ်။ ကၠေံကၠက်အာသိုက်သိုက်ရောၚ်။ညးမၚိတ်တံဂှ် ဖျေံလဝ်ဂွန်တုဲ ဖန်ၚိတ်အာညံၚ်ရဴကၠန်ရောၚ်ဂှ် ယၟုကမၠောန်မောၚ်မပျူတံဂှ် ကဵုမံၚ်သတိကဵုပိုယ်ရ။တၚ်ယၟုမန်ညိမန်-
            အ္စာသုတေသနတံဂွံရုပ်ကျာ်ပရမံ ခေတ်အနဝ်ရထာချူလဝ်လိက်ပျူမွဲ၊ အ္စာချူဂှ်ယၟုမန်။ၜိုန်ရတၚ်လဝ်ယၟုမန်မ္ဂး။ &quot;သီရိဗညာနော &quot;ကီုလေဝ် ဂကူပျူတန်ဒှ်ရ။ ပ္ဍဲထွာဲတေံ ဂွံရုပ်ကျာ်ပရမံၜါ ခေတ်သၟိၚ်ကျာန်ယျေတ် ချူလဝ်လိက်မန်၊ အ္စာချူလဝ်ယၟုမန်သီုၜါ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ်-ဆဵုလိက်မန်ပ္ဍဲထွာဲတုဲ ဂကူမန်စိုပ်ထွာဲရ-ဟီုဟွံဂွံသာ်ဝွံ အ္စာဝၚ်ဗၟာ သဝ်လူသွးရ။ 
      မန်ခေတ်ဗကာံတေံ တၚ်လဝ်ယၟုမန်ဖိုဟ် ဒးဒုၚ်ထောံ ဂကူပျူ။ ရးတနၚ်္သီတေံယၟုကွာန်မန်နွံပြာကတ်မံၚ်ဖိုဟ် ဒးဒုၚ်ထေၚ်မန်တံဟွံကေၚ်မံၚ်ရ။ အရေဝ်ဏအ်ဒှ်ဟွံဒှ်စွံလဝ်ကၠာတုဲမန်ပိုယ်ခေတ်ဏံ ဗွဲမဂၠိုၚ်ယၟုမန်ဟွံတၚ်၊ လိက်မန်ဟွံလေပ်တံဂှ် ဂတဏံ(၁၀၀၀)သၞာံပၠန်မ္ဂးအ္စာသုတေသနတံ စုတ်စရၚ်ပ္ဍဲဂကူလဵုထေၚ်ရောၚ်။ ဘာမန်လ္ၚဵု၊ ကွာန်မန်လ္ၚဵု အတိုၚ်ယၟုမန်ဂှ်ဟွံချူ၊ ကၠာဲထောံဘာသာတုဲ ချူမံၚ်တံဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲဘာတံဂှ် ပ္ဍဲကွာန်တံဂှ် မူရဴဂကူလဵုမွဲမံၚ်ကၠုၚ်-အ္စာသုတေသနတံထေၚ်ရောၚ်။ ဥပမာ- &quot;ဘာဇၞော်&quot; ဂှ် ကၠာဲထောံ &quot;ဘုရာကြီးကျောင်း&quot;တုဲ ချူဟွံထေက်။&quot;ဘာကျိုက်၊ဇနော&quot;- သာ်ဝွံသ္ဒးချူအတိုၚ်ယၟုမန်ဂှ်ရ။
       လိက်မန်ဂှ်နူလက်ထက်အနဝ်ရထာစိုပ်လက်ထက်အလံၚ်စိသူ-ပွိုၚ် (၁၀၀)သၞာံဍောတ်ဍောတ် သုၚ်စောဲကၠုၚ်ပ္ဍဲနန်ဗကာံရ။ အမာတ်ဒဴဗညာမန်ဗၟာဟွံရုဲ သ္ဒးလေပ်လိက်မန်ရ။ ၜိုန်ရဒးဗတောန် လိက်မန်ကီုလေဝ် ဗၟာတံ ဒုၚ်ယၟုမန်ဟွံသေၚ်ရ။ တ္ၚဲဏံဂကူမန် ရဲဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တံဂှ် သ္ပဟိုတ်ကဵုဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တုဲ ဟွံဒုၚ်ယၟုမန်ဂှ် သ္ဒးအမ်သဝ်ရ။ ယၟုဍေံဂှ်လေဝ်ယၟုမန်ဟွံတၚ်လဝ်၊ အရေဝ်မန်လေဝ် ဟွံဗတောန်လဝ်ကဵုဍေံ၊ လိက်မန်ဂှ်သ္ၚောဲ၊ ကောန်ၚာ်ဗီုဏံဍေံထေၚ်ဍေံဂကူမန်ဟွံသေၚ်ဂှ် ဗျိဟွံထေက်ရ။
       ပ္ဍဲအိန်ထံၚ်မၞုံကဵုပ္ဍဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်လ္ၚဵု မဍုက်ကေဝ်မံၚ်ကေုာံ ညးမချူလိက်ဏံဝွံ ညးတံသုၚ်စောဲယၟုမန်အလုံသ္ၚိရ။ကောန်ညးတံ ဟီုအရေဝ်မန်ဂွံသီုဖအိုတ်ဟွံသေၚ်ကီုလေဝ် &quot;အာဲဂကူမန်&quot; သာ်ဝွံဍေံတံ ဂံၚ်ဒုၚ်ယၟုသီုဖအိုတ်ရ။ ဒၟါနူဟွံလေပ်လိက်မန်,ဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တုဲ ဟွံဒှ်ဂကူမန်ဂှ်အဓိပ္ပါယ်ဟွံမွဲရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်လက်တေန်အမေရိကာန်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် အရေဝ်,လိက်ပတ်ညးတံကၠေံအာပ္ဍဲအကြာဘာသာကဵုလဵုနဳကီုလေဝ် ယၟုဂကူညးတံ ညးတံဟွံကၠဟ်။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲညးတံဟွံကၠဟ်။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲညးတံဂွံဗၠးၜးရ။
          ပ္ဍဲအခိၚ်တ္ၚဲဏံ ဂကူမန်တံ ထေက်ကဵုဒးစွံသတိအိုတ်ရ။ ၜိုတ်လဵုဒှ်ဒှ် ယၟုဇကုကီု၊ ယၟုဒေသဇကုကီု၊ ယၟုမန် သ္ဒးဒှ်ရ။ ဂွံဆဵုညးယၟုကၠာဲမံၚ်တံဂှ်မ္ဂး ဒးကဵုလညာတ်ထေက်ရ။ ဒးသောၚ်ကလးၚုဟ်မးယၟုထေက်ရ။ &quot;ဂကူမန်ဂှ် ဂျိုၚ်မံၚ်ကဵုယၟုမန်မွဲမရောၚ်&quot;ဂှ် ဒးကဵုသမ္တီထေက်ရ။ သ္ၚိဌာန်ဇကုဘုတ်ဘာဇကု၊ ကောန်ဇကု ကောန်ကွးဇကုတံဂှ် ဒးခုတ်ခဴကၟုမန်ထေက်ရ။ အယာံမာတ်မိ,နာဲမိမံၚ်ဂတဂှ်မွဲမဓဝ် ဟွံရုမ်ဂပ်ဏီဂှ် သ္ဒးကဵုပညာထေက်ရ။
        ကၟိန်ဍုၚ်ပိုယ်ဝွံဒက်ပတန်လဝ်နကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် နကဵုသာ်အရံၚ် ဇကုအပိုၚ်ဂှ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်မံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်အိုတ်ရ။သွက်ဂွံကယျိုၚ်ကယျဝ်ကၟိန်ဍုၚ်ဂှ်ဂကူမန်တံ ဟွံဒးပြံၚ်သာ်ရ။ နကဵုသာ်အရံၚ်ဇကုအပိုၚ်ဂှ်ဟေၚ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်မ္ဂး ကၟိန်ဍုၚ်လေဝ်တန်ဂကူပိုယ်,တွဵုရးပိုယ်လေဝ်တန်အာမာန်ရောၚ်။ နကဵုသာ်အရံၚ်မန်မတွံဂး လိက်ပတ်ဘာသာ,သာသနာ,ပညာဂကူမန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်အာကၟိန်ဍုၚ်ထေက်ရ။ နကဵုယၟုမန်ဂှ် ဒက်ပတန်အာဝၚ်ဘဝကောန်ဂကူဇကုပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဏံထေက်ရ။ လက်ကြဴအိုတ်ဂှ် ညံၚ်ရဴစေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန် ဒှ်မံၚ်ဒတန်ပ္ဍဲမဂ္ဂဇြေန်မန်လဂံါအာဇာနဲကီု ဇၟာပ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန် သ္ပဒတန်စေဝ်ပၞောန်ဝွံထေက်ရ။
         
                ✍   ရာမည-မာံဝါန်ၛာဲ✍
                ကွာန်ကအ်သိုခ်
     သၞောဝ်စိုပ်တွဵုရး ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာဏံမ္ဂး &quot;မွဲတ္ၚဲဂကူမပဒတဴ ပ္ဍဲတွဵုရး ဒၞာဲတံဂှ်တံဂှ် အာတ်မိက်ကၠုၚ် မိက်သၠာဲယၟုတွဵုရးမ္ဂး သၠာဲကဵုမာန်ရောၚ်&quot; ရံၚ်ကဵုပိုဒ်ဏံတုဲ ပ္ဍဲတွဵုရးမန် မၞိဟ်ဟီုအရေဝ်မန် အောန်အာမ္ဂး ယၟုမ္ဂး &quot;တွဵုရးဍုၚ်မန် &quot; ဂှ် ပြံၚ်လှာဲအာ ယၟုတၞဟ်မာန်ရောၚ်၊ စွံသတိကဵုဇၞော်ညိ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၈၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဍိက်တၠအဝဵုပၞာန် ==

ဍိက်တၠအဝဵုပၞာန်

ယွံကလောပိုဲ ဟိုဲမန်မွဲသကအ်
ဂွံတီလဴကဵု ဒှ်ဖဵုဗိုန်ဇၟအ်
နေဝေန် သာန်ယု ယၟုဗမာတအ်
ဗော်ပၞာန်ဂမၠိုၚ် ပိုၚ်လဝ်ဍုၚ်ဏအ်
ပေၚ်စှ်ၜါသၞာံ ပယျာံဟွံပၠအ်
ဍန်ဂြက်ဇဳဂၠံၚ် ပၠံၚ်ၜးတေံဏအ်
ဗက်သီဗၞိက်တိုက် ဍိုက်ယာန်ဂဇအ်
လောဘဖအဴ ထဴသီတိကၠအ်
လုံကောန်ရးဍုၚ် ဒုၚ်ပျဲရေက်ကအ်
ပၞာန်ဂွှံအဝဵု ညျြါံ က်ကဵု ကှအကြှအြ
ဗက်ကိတ်ဗက်ကဳ သၚဳညးဂြိပ်တၚအ်
ဓဇနျလောနျကဲာ ဟဲာက္ကဵုတမွအျ
စှၜါသၞာံဏအှ ဝးကအသှုါဆှီ
နူဂှ်သၠာဲပြံၚ် ညံၚ်ဒးအလီ
လပါ်တံသွံ စွံလဝ်မွဲလၚီ
ပိပိမသုန်(၁၉၇၃) သၞာံတုန်ဂေါဝ်မြီ
မြေက်ကသဵုအဴ တြဴစွေက်ကြအ်ဆီ
ဍှုါရှးဟှံပဲါ ရဲုမဲာအလီ
ပၞာန်အပ်အဝဵု လၚဵုမိပ်ဂြိုၚ်အီ
လလံကဵုပြဟ် မွဲတၚဲဒှ်လၞီ
သမတလေဝ် နေဝေန်ကြအ်ဆီ
မန်ညံၚ်ဂွံသၠေက် ဍေံပေက်ဟဇီ
မိၚ်ဒးၚုၚ်ၚ ဂွဂွဗြီဗြီ
ရုဲမာဲအလီ ဒှ်လၞီရိုဟ်တၚဲ
သၞာံလတူဂှ် ဟီုသှ်ဗဗွဲ
ဂိတုပုဟ်ကၠာ ဖါမံက်စှ်မွဲ 
ကဵုဍုၚ်မန်ရ ပစၟတ်လဝ်တၚဲ
နေဝေန်သာန်ယု ဂးယၟုညးအဲ
ဒှ်အလဵုသဳ ပိုၚ်ပြီဂၠိုၚ်နဲ
ဍာံဂှ်ဟွံကေတ် ဗၠေတ်ရောၚ်ဗဗွဲ
ကဵုဍုၚ်မန်ဂှ် ရှ်ညိဟွံမွဲ
ဂကူဂွံကၠေအ် လှေအ်လှန်ဂၠိုၚ်နဲ
ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ပၠက် ခိုဟ်သွက်ညးမွဲ
မူသာ်ရောတၟေၚ် ပထေၚ်ညးအဲ
ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဍိက် ရပ်ဇိက်ရိုဟ်တၚဲ
ညိရောဟွံတၟေၚ် ဒးထေၚ်ညးအဲ
ညးဂဇံခုၚ် ပေၚ်ဗုၚ်ရိုဟ်တၚဲ
မန်ဍိက်ဗမာ ယာမုက်ဒုၚ်နဲ
အခေါၚ်မန်ကၠက် သွက်ဇကုမွဲ
ဍုၚ်ဟွံဗဗွဲ တုပ်နဲကောန်ဍိက်
ရဲမန်ဒုၚ်ဂိ ညိဟွံမွဲပၟိက်
အခေါၚ်အဝဵု စဵုဇာစဵုနှိက်
ကၠောန်ပၠန်ဒှ်လုတ် စုတ်ထံၚ်စုတ်ထိက်
ဂကူဟွံသၠုၚ် ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဍိက်
မန်ကေတ်ဟွံကဵု ပလဝ်ကၠဵုကၠိတ်
မန်ဟွံကေတ်ဂှ် ဗဒှ်ခိုဟ်ပိက်
မန်ညးဂရိုဟ် မန်ဒိုဟ်မန်ကၞိက်
မန်ဏအ်ရောၚ် ဂွံဖဵုဒှ်ဍိက်
ဒုၚ်ဇက်ဒုၚ်ဇိက် မန်ဍိက်နေဝေန်
ကှ်ေကဲလၚုလၚန် ဍုၚ်မန်ဟွံထၞေန်
ညိရောစောဲစပ် ကၞိပ်တိက်ကဝေန်
ဂွံဆယၟုပညုၚ် ဍုၚ်မန်ပိုတ်ကြေန်
မူသာ်ရောဒှ် ဟွံသၟဟ်မၚ်ဇေန်
ညးဒုၚ်ဂစိုတ် တဲပိုတ်ဇိုၚ်လၟေန်
မူဟွံပကဵု တုပ်ကၠဵုဂျာပေန်
ညးဆာန်မန်ဍိက် ဗက်ကိတ်ဗက်ကဟေန်
မန်ဍိက်နေဝေန် ထၞေန်ကဵုဍုၚ်ပၠက်
မန်ညံၚ်ဂွံကၠက် ဍုၚ်ပၠက်ဍုၚ်ဍိက်
မန်ဏအ်ရောၚ်ကဵု ဂွံဖဵုဒုၚ်ဇိက်
မန်ဒုၚ်ဒဒိုက် သီုကွိုက်သီုထၞိက်
ဍုၚ်မန်‌ဍေံကဵု ညးလဵုရောဘိက်
မန်ရဲနေဝေန် ဒက်ဂြေန်စတိက်
စၚ်ခဗာဲကၠာ စကာရပ်ဇိက်
မန်ဏအ်ပဇၞော် ဍေံကော်ဍေံဘိက်
ရပ်ဗဂန်ဟေၚ် ညံၚ်ပြေၚ်ဂၠဴဇိက်
ဗီုပြၚ်ဍုၚ်လၟုဟ် ဒုဟ်ဟွံဗၠးဍိက်
သွက်ဂကူမန် ဆီနန်ပြိုက်သိက် 
ရဲညးတၠကောန် ဗတောန်ဗှ်လိက်
ရေၚ်တၠုၚ်ဟွံမာန် ကွာန်ပိုဲနွံပၟိက်
ဍုၚ်ပၠက်ဍုၚ်ဍိက် လိက်ပတ်ကၠေံအိုတ် [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၃၃၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== မဟာဗျူဟာဂွံဂွံဖျောန်အရံၚ်ချီဒနာဲသာ်ဍာဲဂှ်မာန် ဒးပဓာန်နဲပတန်သာသနာမန် ==

မဟာဗျူဟာဂွံဂွံဖျောန်အရံၚ်ချီဒနာဲသာ်ဍာဲဂှ်မာန် ဒးပဓာန်နဲပတန်သာသနာမန်
------------------------------
ရံၚ်ကဵု ၂၀၂၀ ဏအ်မ္ဂး အတိုၚ်တိဍာ်မန်ဖအိုတ်လ္ပဟီုဏီ 
ၜိုတ်တိဍာ်နွံသၟဝ်ယၟုတွဵုရးမန်ဂှ် မန်ဟွံဂွံအခေါၚ်ကျမာဲပေၚ်ၚ်။ 
ညအ်ဂှ်တာလျိုၚ်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရ။ ဇေတ်တ်ၜိုတ်ဟွံဇၞးကီုလေဝ် ဇၟာပ်ပွိုၚ်ဍုၚ် ၜိုတ်ကျ ဒးဂံၚ်ပြိုၚ်။ ညအ်ဂှ် အခေါၚ်ကျဟွံမွဲဏီမ္ဂး ဂွံဇၞးဂှ်လအ်မံၚ်ညိဏီ။ 
ဂွံဇၞးနကဵုပေဲါပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မွဲဟီုဂှ် ညံၚ်ပေဲါပတိုက်ပၠန်ဂတး မွဲပေဲါ မွဲတမြိပ် ကၠောန်ဂွံဟွံသေၚ်။ ဒးအာကဵုဗျူဟာဟေၚ်ရ။ 
မုဟိုတ်ဂွံဟီုရောတှ်ေ မန် ရဲစွံဒၞဲါဟွံဒးဏီဂှ် မုဒှ်ဒှ်ကၠုၚ်ဂၠာဲမံၚ်သၞကဵုလကျာ် ဗွဲတၟေၚ်အဲ &quot; ဟိုတ်နူ လကျာ်လၟိုဟ်ဂၠိုၚ် ၊ ဟိုတ်နူညးရုၚ်သ္ၚာဂၠိုၚ်ရ &quot; ဇြဟတ်ပၞာန် ဇြဟတ်မန် ယအ် &quot; ညအ်ဂှ် လညာတ်ရဲစွံအိက်ဒၞဲါဟွံဒးတအ်မွဲရဒးဟီု။ 
တ္ၚဲဏအ် လကျာ်မန်အိုတ်အာ တ္ၚဲဏအ်ဂကူမန်ပြံၚ်အာရ။ နတဲဂှ် ရံၚ်ကဵုကွာန်မန် ဒှ်ဘာလကျာ်ဗၟာ ဘာမန်သုၚ်စောဲဝေါဟာဗမာမ္ဂး သက်သဳဏအ်ကၠိုဟ်ကေတ်လုပ်ရ။ 
ဒၞဲါဏအ်မိက်ဂွံဟီုဂှ် စၞးဒးဟီုမံၚ်ကဵုလကျာ်မန်ဂၠိုၚ် ဇြဟတ်ပၞာန် ဇြဟတ်ညးကဵုမာဲယှအ်ဂှ် 
သြန်ဇကုတအ် မပၠေၚ်မံၚ်အကြာသ္ဘၚ်ဘာသာ ဌာန်ကွာန်ဇကုဂှ် ပကောံတုဲ ဗက်ရာန်တိ ပတိုန်ဘာ ဗဒှ်ဘာတုဲ ဌာန်ဘာလကျာ်မန်ဟွံမွဲညိ။ အခါဂှ်မ္ဂး ဌာန်ဂှ် တိဂှ် ဗၞတ် ၃၀ သၞာံ ၄၀ သၞာံမ္ဂး ဒှ်ကၠုၚ်ဇြဟတ်မန်ဟေၚ်ရ။ ၜိုန်ရဟွံဒှ်မန်ကီုလေဝ် အောန်အိုတ် ညံၚ်ဍေံဂွံစုတ်ကၠုၚ်မာဲကဵုဗော်မန်ဇကု ဒးဂစာန်ဂွံ ဂစာန်မာန်။ 
ကဆံၚ်ၜိုတ်ဏအ် ချပ်လဝ်ဟွံမွဲ ချပ်ဟွံလုပ် ဗက်ဟရာံမံၚ်လကျာ်ဗၠာဲ သက်က်ဂှ် ဂၠံၚ်ဒးဟွံသေၚ်။ လမုဟ် ဘာလကျာ်မန် ပအပ်ထောံလကျာ်ဗမာ ကွာန်မန် ၁၀ သၞာံဟွံပေၚ် ဒှ်အာဗမာ (ဗမာသာမညဟွံသေၚ်၊ ဗမာဍဟ်မန်ဒှ်ကၠုၚ်မာန်) 
လပါ်သၚ်မန်တအ်လေဝ် ကမၠောန်ပတိုန်သာသနာဂှ် ကဆံၚ်ဂိုဏ် ကဆံၚ်ကွာန် ဒးချပ်ဇန်ထေက်ရ။ ညအ်ဂှ်ကမၠောန် ကောန်သာသနာတအ်ဒးကၠောန်ရ။ လကျာ်ဗမာ ညးတအ်ဂစာန်ပတိုန်မံၚ်သာသနာ အကြာတိဍာ်ချေၚ် ကချေၚ်တအ် ပရဲညးတအ်တိတ် ၂ လပါ် မွဲသာသနာ ညးတအ်တိုန် ၂ ဂကူညးတအ် ဗျာပ်တြး။ ကမၠောန် ပတိုန်သာသနာ missonary ဟီုဂှ် အၚ်္ဂလိက်လေဝ် သုၚ်စောဲလဝ်ရ။ ကိုပ်ကၠာနူဒပ်ဍေံဟွံအာမ္ဂး သၟာပတိုန်သာသနာ ဍေံစိုပ် တုဲမ္ဂး ဒပ်ပၞာန်ဍေံဗက်စိုပ်။ 
မန်ပိုယ်လေဝ် ဒးမံၚ်ကၠာ်ဏအ်ရသေၚ်ဟာ။ နဲသီကေတ်တိဍာ်ဇြဟတ်ဂကူၜေတ်တ်၊ တီဖိုဟ်ရနဲ ဆဟွံကလေၚ်သုၚ်စောဲ။ 
ဌာန်တိဍာ် နူကျာ်ထဝ် စဵုစိုပ်သထီုဂှ် ပွိုၚ် ၁၀ သနာံ ဘာမန် ဒးဒှ်မုစိဘာ၊ ပွိုၚ် ၂၀ သၞာံ မုစိဘာ ၊ ပွိုၚ် ၁၀၀ သၞာံ မုစိဘာ နကဵုကသပ်ကမၠောန် ကဆံၚ်သၚ်ဂကူဟီုဟ
ို ကဆံ၎်ဂိုဏ်ညးကဵုညးဟီုဟီု ဒးချပ်ဇန်ကမၠောန်ပတိုန်သာသနာရ။ ညအ်ဂှ်သွက်မဟာဗျူဟာရ။ ဘာဒှ်တုဲ ဒးကာဗက်ဟေၚ်ရ။ ဒးကာဗဒှ်ဘာတုဲ လကျာ်ဗက်ဟေၚ်ရ။ 
ဂွံကလေၚ်သီတိ ဂွံဗဒှ်ဇြဟတ်ဂကူပၠန်ဂှ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဗော်ရပ်လွဟ် ကေုာံ သၚ် တအ်ကီု သီုကောန်ဂကူမန်တအ် ဗဒိက္ဍိုပ်တုဲ လကြဴကမၠောန်ပတိုန်သာသနာမန်ဂှ် ဇြဟတ်မန်ဗီုလဵုသ္ဂောံဆက်ဗက်အာဂှ် ဒးသီကၠဳရ။ 
လမုဟ်ဂှ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ် ပတှ်ေမံၚ်ဇြဟတ်မၞိဟ်ကၠးကၠး ဒၞဲါလဵုမန်တီုရ ဂံၚ်လုပ်ပြိုၚ်၊ နကဵုအစဳအဇန်ဗော်လေဝ် ဒၞဲါဒးဖံက်ဂၠံၚ်တၟိဂှ်ဟွံဂံၚ်သုၚ်စောဲဇြဟတ် ဗွိုက်ဘာသာပၠန်လေဝ် တုပ်ကဵုရဲမာဲကီု ဒၞဲါလဵုမန်တီုရ ပကီုစုတ်။ 
အခါညးချူလိက် ပရေၚ်ပညာတုဲမ္ဂး ဌာန်ဒၞဲါတၟိမွဲ ၜိုန်ညံၚ်ဂွံဒှ်ဂကူမန်ဟွံမာန်ကီုလေဝ် အောန်အိုတ် ၜိုတ်ညးစုတ်မာဲကဵုဗော်မန် ညံၚ်ဂွံဒှ်မာန် ရန်ချပ်လဝ်နွံ။
Pic: TLT [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၃၇၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ၜံက် ==

ကြက်မၞိဟ်ဂှ်ပုၚ် ကြုက်ဍုၚ်ဂှ်ပၞာန်
ကြုက်မၞိဟ်ဂှ်ဒှ်မံၚ်ပုၚ်ဖိုဟ် မူဟိုတ်မၞိဟ်စောဲၜံက်တံ ထပိုတ်ၜံက်ဟွံမာန်တုဲ ဟီုမံၚ်ၜံက်မွဲတၞုၚ် ပုၚ်မွဲပ္ၚာန်ဂှ်ရော? ထေက်ကဵုဒးသ္ပ သုတေသန လ္တူၜံက်ဏံထေက်ကွေံရ၊ ၜက်ဏံဂှ် သုၚ်ကၠုၚ်နူစကဝ်တန်ရဟာ? သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ် ဗီုလဵုဂွံစိုပ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲမၞိဟ်ရောဂှ် ယဝ်ရလ္ၚတ်မ္ဂး အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဏံ ဂွံဆဵုကေတကမာန်ရောၚ်-

          လောန်ကၠုၚ်သၞာံၜိုတ် ၜါလ္ၚီ(၂၀၀၀) တေံ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် စံၚ်တၞးဆု တၞံဆုတံဂှ် ကေၚ်ခရေတ်ကေတ်သၟုဟ်ဍေံ နဒဒှ်ဂဥုဲမွဲဂကူရ။ၜိုန်ဂှ်ခမူဗီုၜံက်တုဲ သုၚ်ဂှ် ဟွံကေၚ်ဆဵုကေတ်ရ။
       သက္ကရာဇ်ခရေတ် (၁၄၉၂)ကောန်ဍုၚ်ယူရောပ်ပ မၞုံယၟု ကိုဝ်လာန်ဗာတ် ကၠုၚ်ဇရေၚ်တ္ကံ မဟာမာဗ္ဒဲါတိုက်အမေရိကဂှ်တုဲ ဂွံဆဵုကေတ်ညးအရိုၚ်ဂမၠိုၚ် စံၚ်ဒၟံၚ်တၞးဆုမွဲဂကူတုဲ ခရေတ်ဒၟံၚ် ယက်တၞးဆုဂှ် ဗွဲမသာယျေန်ရ။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မၞိဟ်အရိုၚ်ဂှ်လေဝ် ဆက်ကွာဲကဵုတၟာဲတဲကုကိုဝ်လာန်ဗာတ်တုဲ ဂဥုဲတၞးဂှ် စိုပ်အာတိုက်ယူရောပ်ပတေံ ကီုရ။
      မၞိဟ်အရိုၚ်နွံပ္ဍဲဇရေၚ် ဇိုၚ်ၜဳဍုၚ်ဗေန်နဳဇွဳဠာ ပ္ဍဲတိုက်အမေရိက သၠုၚ်ကျာဂှ် ထၜမ်လဝ် ဂဥုဲတၟးသီုညးဖ္အိုတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၄၉၉)တေံရ။
       ပ္ဍဲခေတ်ဂှ်ကီု ကောန်ဂကူသပိန်ဂမၠိုၚ် အာစိုပ်တ္ကံဂျူဗာတုဲ ဂွံဆဵုကေတ်မၞိဟ်အရိုၚ်ဂမၠိုၚ် ခရေတ်ဒုၚ်မံၚ်သၟူ ခမူမွဲဂကူ သၠဟ်ညံၚ်ၜံက်ခမူ ခေတ်ပိုဲဏံကီုဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ။ ရံၚ်ကဵုဟိုတ်စဏံတုဲ ဂဥုဲတၞးဏံဂှ် ကၠုၚ်နူဒေသတိုက်အမေရိကတေံဟီုစမာန်ရ။
         ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၅၆၅) ဂှ် ဂဥုဲတၞးစိုပ်အာ ဍုၚ်အေန်ဂလာန်တုဲ အခိုက်သုၚ်ၜံက်တဝ်တံ ဂၠိုၚ်တိုန်ညံၚ်ဍာ်ဒဳကီုရ။ ဗွဲကြဴဏံ ဂဥုဲတၞးဂှ် ပြးဇးအာအလုံမွဲတိုက် ယူရောပ်မွဲတုဲ နဒဒှ်ဂဥုဲမွဲဂကူလေဝ် သုၚ်စောဲကၠုၚ်ရ။ ဗီုဒှ်ဂှ်ပ္ဍဲၜိုတ်ခရေတ် (၁၆၆၄-၁၆၆၆) တေံဂှ် ပ္ဍဲဍုၚ်အေန်ဂလာန်က္တဵုဒှ်ယဲ ပလိက်တုဲ မၞိဟ်ချိုတ်အာ ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ တၞဟ်နဂွံစဵုဒၞာယဲဂှ် မၞိဟ်သၟတ်ဂမၠိုၚ် မွဲတ္ၚဲမွဲတၞုၚ်ဒးသုၚ်ၜံက်ရ။ ရဴဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီရ။ ယဲပဲါနူဂှ်ပၠန်လေဝ် နဲလွဳယဲ ထဂိုဟ်စုတ်သၟုဟ်ဂဥုဲ ပ္ဍဲဂၠံၚ်ကသုၚ်အိက်လေဝ် နွံရ။
       မဂဥုဲက္လိဂွံ နူအ တိုက်အမေရိကဂှ် ကၠောံအာတိုက်ယူရောပ်ပနူဂှ်ကၠောံအာတိုက်အာဖရိက တိုက်အာယှသကုတ်လ္ဒောဝ်ကေုာံ ဍုၚ်ကြုက်တံ ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ပ္ဍဲအခေတ်ဂှ် ဇၟာပ်မၞိဟ်တြုံသုၚ်ၜံက်လေပ်အာရ။ ယဝ်ရ ဟွံသုၚ်ၜံက်မ္ဂး ဟွံဒှ်မၞိဟ်တြုံခိုဟ်က္ဆံၚ်ဏံစိုပ်ကၠုၚ်ရ။
         ညံၚ်ရဴမၞိဟ်ဒးစိုတ်ၜံက်ဂၠိုၚ်ဂှ် ဍုၚ်လ္ၚဵုလ္ၚဵုဂှ် ကၟာတ်စဵုဒၞာၜံက်လေဝ် က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ကီုရ။ ပ္ဍဲခရေတ် (၁၆၀၄)ဍုၚ်အေန်ဂလာန် လက်ထက်သၟိၚ်ဂျုၚ် (ကိုပ်ကၠာ) ဂှ် သုၚ်ၜံက်မ္ဂး က္တဵုဒှ်ယဲကဴဇြဏောဝ်ဟီုတုဲ စဵုဒၞာကၠုၚ်ကီုရ။ ခရေတ် (၁၆၃၄) ဂှ် ပ္ဍဲဍုၚ်ရုယှာ ညးသွံရာန်သုၚ်စောဲဂဥုဲတၞးတံ သီုဖ္အိုတ်ရပ်ဂွံမ္ဂး ရေက်ထပိုတ်ကၠေံမုဟ်ကေုာံကဵု ဒုဟ်ဒဏ်ဓဇန်ဓဇန်ကီုရ။ ညးမက္လိဂွံလောန်အာဒုဟ် ဂၠိုၚ်ကဵုအလန်မ္ဂး ဒးဒုၚ်ဘဲဒဏ်ဂစိုတ်ရ။ ပ္ဍဲ (၁၇) ဗွဝ်ကၠံတေံ  ဍုၚ်ဒါၚ်မာတ် ဍုၚ်သွိဒေန် ဍုၚ်နလ်တာလာန် ဍုၚ်သေဿဠဳ ဍုၚ်အဝ်သကြဳယျကဵု ဍုၚ်ဟာန်ဂေရဳဂမၠိုၚ် ပ္တိတ်သၞောဝ်ဥပဒေ သုၚ်ၜံက်ဟွံဂွံကီုရ။ ဆဂးသၞောဝ်ဂှ် ဟွံဓလီုဖဍိုက်ကွေံကွေံရ။
     နူဂှ် ဗီုဂွံစိုပ်ကၠုၚ် ၜံက်ခၟူနကဵုစက္ခောဏံ ဂှ် သၟာလအာတ်မစောဲၜံက်တံဂှ် ရာန်သုၚ်ဟွံမာန်တုဲ ဗက်ဂၠာဲကပှ်ဍုတ်ၜံက် ညးတၞဟ် ကၠဟ်လဝ်ဂှ်တုဲ ခမူကဵုစက္ခောတုဲသုၚ်ရ။စနူဂှ်တုဲ ကၠောံအာအလုံဍုၚ်ရ။ ပ္ဍဲ (၁၈) ဗွဝ်ကၠံ ပ္ဍဲဍုၚ်အဳတလဳကဵုဍုၚ်ပဝ်တူကဳ သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ကၠောန်ခမူၜံက်နကဵုစက္ခောတုဲ ပ္တိတ်ၜံက်ရ။ ပ္ဍဲခရေတ် ၁၈၅၃ ဍုၚ်ဟာဗာနာတ္ကံဂျူဗာဂှ် ကၠောန်ပ္တုတ်ရုၚ်စက်ၜံက် ကၠာအိုတ်ရ။
      ဆဂး ကၠောန်လဝ် ဗီုမၞိဟ်ဗြဴရတံခၟူလၟုဟ်ရ။ နူဂှ် သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ညံၚ်ညးတၞဟ် စိုတ်ဂွံလုပ်စဂှ် ဂစာန်ကၠောန်လဝ် ကျေဝ်ကျေဝ် လိၚ်ကေတ် ကောန်သၟိၚ်ဒယှ်ဒယှ်တုဲ ကဵုတက်ဗီု ဗီုသုၚ်ၜံက်အကြာရုပ်ဒမျိုၚ်တံတုဲ မၞိဟ်သုၚ်ၜံက် ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ရ။
          ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲဏံဂှ် ပ္ဍဲအကြာရာဇဝၚ်ပိုဲမန်ကီု ပ္ဍဲအကြာတၞဟ်ဟ်ကီု ယဝ်ရလ္ၚတ်ရံၚ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်မ္ဂး ဨကရာဇ်မန်ပိုဲသုၚ်ဒၟံၚ်ၜံက် ကောန်ဂကူမန်ပိုဲ အခိုက်သုၚ်ၜံက် နွံမံၚ်ဏောၚ်ဂှ် ဟွံဆဵုကေတ်ရ။ ဆဂး အတိုၚ်ရာဇာဝၚ်ဗၟာတံမ္ဂး ၜံက်ဏံ စနူသက္ကရာဇ်ဍုၚ် (၉၉၁) လက်ထက်သၟိၚ်ဗၟာ တလောန်မေန်တယျာ ဍေံတံဂှ် စိုပ်ကၠုၚ်ဒေသလပါ်ဍေံတံရ။ အခိုက်ဒုၚ်ကၟုဲ နပၠံၚ်ကဵု ဂဥုဲ သုၚ်ၜံက် ဒှ်အခိုက်ဗၟာတံရောၚ်။ ဆဂး လက္ကရဴဏံ ပ္ဍဲသက္ကကရာဇ် ၁၁၁၉ သၟိၚ်မန် ကၟိန်နန်မန် ဒးကဝ်အာတုဲ ဘဝဂကူပိုဲဒးမံၚ် သၟဝ်ဂကူဗၟာအယုတ်မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဂှ်တုဲ ယဲသုၚ်ၜံက်ဏံ ကၠောံကၠုၚ်နူကဵု ဍေံတံဂှ် အဲထေၚ်ကေတ်ရ။
     ပိုဲတီကေတ် ဟိုတ်ဝၚ်ၜံက် ဒဒှ်စကၠုၚ်နူမၞိဟ်အရိုၚ်တံတုဲ သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ပဂေတ်ဝေၚ်က္ဍဟ်လ္တူဘဝပိုဲဂှ်တုဲ ပိုဲကလေၚ်ပံက်ရံၚ်အဘိဓာန် ဟိုတ်ဖဵုရှ်သာဍေံပၠန်မ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရ။
      ပိုဲဇြောတ်ပြောတ် ပ္တိတ်ၜံက်မွဲတဲမ္ဂး ဗၞတ်ဗ္ၜတ်သၟုဟ်ဂဥုဲမတၟုဲတဴနကဵုဓါတ်ဂျိ, မပ္တံနေတ်ကဵုတောန်,ဘာနဇဵုပါၚ်ယေန်ကာဗန်မဵုနံက်သာ်,ပါၚ်ရဵုဖေန်ဖိနဝ်,ဖဝ်မေတ်အက်သေတ်,နာ်တရေတ်အက်သေတ်,အေက်ဇြဳတုန်တုန် တံပါလုပ်ခက်ဗာန်ဂွံကသအ်ညးသုၚ်ၜံက်ဂှ် (၉၀) က္ဍိုပ်ကၠံရ။
    ပ္ဍဲကဵုဓာတ်ဂမၠိုၚ် ဓာတ်ကာဗန်မိနံက်သာ်မွဲပရေံဓဇန်အိုတ်တုဲ ဓာတ်နေစ်ကဵုတေန်ဂှ် ဒှ်ဓာတ်အဓိကပ္ဍဲၜံက်ဂှ်ရ။ ဓာတ်ဂျိဂမၠိုၚ်ဂှ် ပိုဲဇြောတ်ပၠောပ် ဂၠိုၚ်ကဵုအလန်မ္ဂး ဓာတ်ဂျိဂှ် ကောံဂၠိုၚ်ကၠုၚ်တုဲ ကဵုဒဒိုက်ကုခန္ဓကာယပိုဲမာန်ရ။ ဟိုတ်နူၜံက်တုဲ ယဲအဓိကက္တဵုဒှ်မာန်ဂှ် 
(၁) ယဲကဠေန်ပ္ဍဲကသအ် (ဒဳဗဳ) (၂) ယဲသ္ၚိကျာ်ကသအ်ဂုဟ်ဖေါဝ် (၃) ယဲကတေၚ်ကျာကသအ်ဂုဟ် (၄) ယဲဂန္ဓမာလာ (ဂေန်ဇြာ) ကသအ်ကေုာံဂန္ဓမာလာတၞဟ်ဟ် (၅) ယဲကောန်တၟံ (၆) ယဲဆီၜေတ် (ကတေၚ်ဆီဍန်) (၇) ယဲထိုၚ်စၞတံ က္တဵုဒှ်မာန်ရ။

       ဟိုတ်နူသုၚ်ၜံက်တုဲ ခမုဟ်ယက်အိက်ၜံက်ဂှ် ခက်ဗာန်ဂွံကတေၚ်ကျာကသအ်တုဲ က္တဵုဒှ်လှေဟ်ရ။လှေဟ်ဂမၠိုၚ် ပလီုကၠေံ ကသော်ၜတ်တ် ပ္ဍဲကတေၚ်ကျာဂှ်တုဲ လံညိ ကတေၚ်ကျာဂှ် ကၟာတ်အာတုဲ ကတေၚ်ကျာ ပ္ဍဲကသအ်ဂမၠိုၚ် ဖေါဝ်တေၚ်ကၠုၚ်တုဲ မွဲခဏခဏခ္ဍက်တုဲ (Emphysema) စောဲဂွံလေပ်ရ။
        ဓါတ်မလေပ်ဗဒှ်ကဵုယဲ ဂန္ဓမာလာ တၞဟ်ဟ်မပ္တံပ္ဍဲကသအ်,ပ္ဍဲဂၠံၚ်ယွီု ပါၚ်,လတာ်,တံဂှ် လေဝ် ပါလုပ်ဒၟံၚ်နဒဒှ်အဓိကမွဲတုဲ ညးမထၜမ်ဂဥုဲတဲဂှ် မလေပ်ဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာပ္ဍဲပါၚ်လတာ်ရ။ ဓါတ်ဂျိခၟုဟကယက်ၜံက်ဂှ် ခ္ဍဳလျတ်ဒးမံၚ် ခန္ဓကာယပိုဲလၟိုန်တုဲ ကလာရုပ်ပိုဲက္တဵုဒှ် မူဟွံဍာံတုဲ က္တဵုဒှ်ယဲ ဂန္ဓမာလာမာန်ပေၚ်ပၚ်ရောၚ်။
        ပဲါနူဂှ်ပၠန် ဓာတ်နဳကဵုတေန်ဂှ် မလေပ်ကဍန်ကဵုကတေၚ်ဆီတုဲ ညးသုၚ်ၜံက်လောန်န်ကာဲကာဲတံဂှ် က္တဵုဒှ်ယဲ ကတေၚ်ဆီဍန်တၞဟ်ဟ်သာ်မာန်ရ။
        ကတေၚ်ဆီ ကောန်တၟံဍန်မ္ဂး ယဲကောန်တၟံမပ္တံကဵု ကောန်တၟံထအံၚ် ကောန်တၟံအုဲတံက္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ။ ပဲါနူဂှ်ပၠန် ဆီနွံပ္ဍဲကောန်တၟံတေံဂှ်လေဝ် ကှ်ကလောံကၠုၚ်မာန်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်တှ်ေ မၞိဟ်ဗြဴသုၚ်ၜံက်လေဝ်လေပ် သီုသုၚ်ဂဥုဲပလီုဂဝ်ပၠန်တှ်ေ က္တဵုဒှ်ယဲကတေၚ် ဆီကောန်တၟံဍန် ဂၠိုၚ်နူမၞိဟ်ဓမ္မတာမသုန်ချရ။ ကတေၚ်ဆီနွံပ္ဍဲဇိုၚ်တဲဂမၠိုၚ် ဍန်ဂြက်ကၠုၚ်မ္ဂး ဇိုၚ်အုဲတဲအုဲ ဒးရေက်ကုတ်ဇိုၚ်တဲတံ မလေပ်ကတဵုဒှ်ရ။ မၞိဟ်ဗြဴက္တဵုဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာပ္ဍဲသ္ၚိကောန်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် ဒှ်သၟတ်ဗြဴသုၚ်ၜံက်လေပ်တံသၟးရ။
      လောန်ကၠုၚ်ၜိုတ်(၂၀)သၞာံတေံ အ္စာသုတေသနဂမၠိုၚ်ဂွံတီကေတ် ဟိုတ်နူခၟုဟ်ၜံက်ပွဳပွူတုဲ ဟွံဟီုဂး တြုံဗြဴ ကတဵုဒှ်ယဲမာန်ရ။ မွဲအခိၚ်တေံ ယဲဂန္ဓမာလာ ကသအ်ကဵုယဲ ကတေၚ်ဆီကောန်တၟံတံဂှ် ဒှ်ပ္ဍဲညးသုၚ်ၜံက်လေပ်တံဟေၚ် ၜိုန်ထေၚ်ကီုလေဝ် လၟုဟ်ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်တေံ ပ္ဍဲ ကဵုညးချိုတ်အာနကဵုယဲ ကသအ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် မၞိဟ်ၜိုတ် (၃၀၀၀) ပြၚ်ဂှ် ဒှ်ညးသုၚ်ၜံက် ဟွံလေပ်တံတုဲ တၟေၚ်ကွေံကွေံရ။ ညံၚ်သာ်ဂှ်ကီု ညးသုၚ်ၜံက် ဟွံလေပ်တံ ချိုတ်အာမ္ဂး နကဵုယဲကတေၚ်ဆီ ကောန်တၟၠံ ၊ မွဲသၞာံဂှ် နူကဵုပိလက် (၃၀၀၀၀) စဵုကဵုမသုန်လက် (၅၀၀၀၀) ရ။ ဟိုတ်နူသၟုဟ်ယက်ၜံက်ပွဳပွူဂွံတီကေတ်ရ။
        သၟုဟ်ယက်ၜံက်ဂှ် တိတ်ဒှ်ၜါသာ် (၁) ယံက်ၜံက်နူတမ် (၂) ယက်ၜံက်တိတ်ဟဗဵုရ ယက်ၜံက်တမ်ဟီုဂှ် ဒှ်ယက်ၜံက် ခြောတ်ပၠေပ်ပ္ဍဲဂၠံၚ်ယွီုညးသုၚ် ၜံက်ဂှ်ရ။ ယက်ၜံက်တိတ်ဟဗဵု ၜံက်မဍေန်လဝ်တုဲ ယက်မဓဂုဲမံၚ်ပ္ဍဲက္ဍိုပ်ဍေံဂှ် မဟီုရ။
       ယံက်ၜံက်တုတ်ဟဗဵုဂှ် ဗၞတ်ဗ္ၜတ်ဒြဟတ် ဓါတ်မလေပ်ပလီုကၠေံ ကလာရုပ် ပိုဲမၞိဟ်တံဂှ် ဂၠိုၚ်နူယက်ၜံက်တမ်ဏီရ။ ပ္ဍဲကဵုရုၚ်သ္ၚိဌာန်ကျာလုပ်တိတ်အောန်အောန်တံဂှ် သာတုဲဒးသ္ပဂရုဏီရ။ လဂွံကဵုသုတေသန ပ္ဍဲ (၁၉၈၁) တေံမ္ဂး သၟတ်ဗြဴဟွံကေၚ်သုၚ်ၜံက် ပ္ဍဲဍုၚ်ဂျပေန်တံဂှ် က္တဵုဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာကသအ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ဟိုတ်နူယက်ၜံက်ပွဳပွူရ။
       သၟတ်တြုံပ္ဍဲဍုၚ်ဂျဖေန်ဂမၠိုၚ် ဟိုတ်နူသုၚ်ၜံက်သဳခ်ရိတ် ဂၠိုၚ်လောန်တုဲအာယုက်သုၚ်ၜံက်လောန်အာနူ (၁၄) သၞာံမ္ဂး ကောန်ဗြဴ ညးတံကလိဂွံယဲ ဂန္ဓမာလာကသအ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်တှ်ေ သၟတ်ဗြဴမပဒတဴပ္ဍဲသ္ၚိကၟိန်မၞိဟ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ် ကျာလုပ်တိတ်လေဝ် ဟွံခိုဟ် မၞိဟ်သုၚ်ၜံက်လေဝ် နွံဒၟံၚ်မ္ဂး သွက်ကလိဂွံယဲဂှ် နွံစဒှ်ရ။
     သၟတ်ဗြဴမၞုံကဵုယဲဒိုက် (ဂဝ်ဂၞဴ) တံဂှ် အလဵုဇကုညးသုၚ်ၜံက်ကဵုဒှ် ဟိုတ်နူယက်ၜံက်ပွဳပွူကဵုဒှ် ကောန်ဖျုန်ဂြိုဟ်ညးတံဂှ်  ယဲဇၞော်ပါနူဂဝ်တံကီု ဂိတုတ္ၚဲဟွံပေၚ်ကီု၊ ကၠေၚ်က္ဍဟ်ညာဏ်သမ္တီဟွံခိုဟ်ကီု၊ ပရေၚ်ထတ်ယုက်ဟွံခိုဟ်ကီု က္တဵုဒှ်မာန်တုဲ စဵုကဵုဂဝ်ဂၞဴလီုက္တဵုဒှ်မာန်ရ။
       အန္တရာဲဘဲၜံက်ဏံဂှ် ယဝ်ဒှ်မံၚ်ဗီုဂျိပတိုဟ်တၠိၚ်သၞာံ ကၠၚ်ပၟတ်ခဍောတ်စဒးထၜူဓဝဲါဂှ်မ္ဂး ဇၟာပ်မၞိဟ်ဝေၚ်ပဲါအိုတ်ရ။ သုၚ်ၜံက်မွဲတၞုၚ် မုလေဝ်ဟွံဒှ် သုၚ်မွဲဂိတု,မွဲသၞာံ မုလေဝ်ဟွံဒှ်တုဲ မၞိဟ်တံဟွံဖေက်စကွေံကွေံရ။ အန္တရာဲ ပ္ဍဲၜံက်မွဲဂှ် ယဝ်ပါ်ပ္တိတ်ဓာတ်ဂျိဍေံသၟးမ္ဂး ကၞိမွဲချိုတ်မာန်ကီုလေဝ်၊ ပိုဲမၞိဟ်ဂှ် ဟိုတ်နူဓာတ်ကြံၚ်နူကၞိၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုချတုဲ ရုပ်ရဴဟွံမံက်ရ။
        လၟုဟ်ပ္ဍဲကဵုလ္တူဂၠးတိဏံ ညးတံတီဒဒှ်ၜံက်ဏံဟွံခိုဟ်တုဲ ပ္ဍဲဂိတုမေ (၃၁) ဂှ်မ္ဂး စၟတ်သမ္တီလဝ် တ္ၚဲဂၠးကဝ်ဟွံသုၚ်ၜံက် (World No Tobacco Day) ရ။ ဍုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်မပ္တံဍုၚ်အမေရိကာန်၊ ဍုၚ်ကြုက်တံဂှ် ညးတံဂွိၚ်ကဵု ကောန်ဍုၚ်ကွာန်ညးတံဂှ် ၜိုတ်စဵုဒၞာမာန် ကဵုမာန် ညးတံစဵုဒၞာအိုတ်ရ။
         မပ္တံကဵုဍုၚ်ကြုက်တံဂှ် ဟိုတ်နူမၞိဟ်သုၚ်ၜံက်ဍုၚ်ညးပေၚ်အာ ပိကၠံပြကောဋိကိုဋ် (၃၀၀, ၀၀၀,၀၀၀,)တုဲ စတံနူ၁၉၉၅ ဂိတုဇန်နဝရဳ (၁)ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲလိက်ပရိုၚ်ကီု ပ္ဍဲလိက်ကၞပ်တၞဟ်ဟ်ကီု ပ္ဍဲပလံၚ်ဓာတ်ကီု ပ္ဍဲဓူရဓါတ် (TV) တံဂှ် ကြီုလလောၚ်တြးပရူၜံက်ဟွံဂွံ၊ ပ္ဍဲအကြာဂၠံၚ် ယဝ်ရဆဵုဒးဗါန်လဝ် မွဲတၞးမ္ဂး ကုမ္ပဏဳၜံက်ဂှ် ဒးလေဲသြန်ရ။
           ဗွဲကြဴဏံ ကလေၚ်ပ္တိတ်ကမိၚ်မွဲပၠန်ဂှ် ညးဂှ်သုၚ်ၜံက် အကြာမၞိဟ်မ္ဂး ဒးဒဏ်သန်ဒဝ်လာ အမေရိကာန် မွဲဒကေဝ်ရောၚ်၊ ပ္ဍဲဍုၚ်ပရာဇြဳပၠန် ညးဟွံပေၚ်အာယုက် (၁၈)မ္ဂး သုၚ်ၜံက်အခေါၚ်ဟွံမွဲ မၞိဟ်အာလ္တူအာယုက် (၁၈) ဂှ်ပၠန် လေဝ် ညးဟွံကလိဂွံ အခေါၚ်သုၚ်ၜံက် ယဝ်ရပ်ဂွံမ္ဂး ဒးဒဏ်ဇၞော်ကဵဒြဟတ်ရောၚ်။ ပ္ဍဲဍုၚ်အမေရိကာန်ပၠန်တၞဟ်နဂွံဖအောန်ကၠေံမၞိဟ်သုၚ်ၜံက်တုဲ ကြီုၜံက်အခေါၚ်ဟွံမွဲ၊ သွံၜံက်အကြာဂၠံၚ် ဍာန်ဟွံဂွံရ။
         ဍုၚ်ပိုဲဏံဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၁၉၃) တေံဂှ် အတိုၚ်သုတေသန ပရေၚ်ထတ်ယုက်တံ ဂၠာဲဂွံမ္ဂး မၞိဟ်မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်သုၚ်ၜံက်လၟိဟ် ၃၁ ဒသမ ၅ က္ဍိုပ်ကၠံ၊ မၞိဟ်ပ္ဍဲဂြိုပ် ၃၆ ဒသမ ၈ က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် သုၚ်ၜံက်ရ။ ပ္ဍဲ(၁၉၉၄) ကလေၚ်သ္ပ သုတေသနပၠန် ဂွံဆဵုကေတ်လၟိဟ်မၞိဟ်သုၚ်ၜံက် အလုံကၟိန်ဍုၚ်မွဲ ၄၆ ဒသမ ၆ က္ဍိုပ်ကၠံရ။ လၟိဟ်ဂၠိုၚ်တိုန်မံၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အလဵုအသဳတၠအဝဵုတံ ဟွံသ္ပတီဏီရ၊ သီုဘိက်ကော်ပၠောပ်ကုမ္ပဏဳၜံက်တံရ။ ပ္ဍဲကဵုဓူရဓါတ် (TV) ကီု၊ ပ္ဍဲကဵုပလံၚ် ဓာတ်ကီုဂှ် ကုမ္ပဏဳၜံက်တံဒှ်မံၚ်အ္စာရ။ အတိုၚ်ညးတၞဟ်တံဟီု ဍုၚ်ဗၟာဏံ ကော်ဘိက်မံၚ် (ဘိၚ်,အရက်,ၜံက်,မှံက်မုစ္စလေန်တုဲ ဂၠာဲပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ရ။ အတိုၚ်ဍေံတံတက်တၚ်ပ္တဝ်က္ဍိုပ်ဍေံ တမျိုတာလုံကြာန်မာယျေနေအ် လူမှုယျေ မျေအ်မာယျေ &quot; ဂှ် ဒှ်အာဆလံက်ဂြိပ်ကဵု ညးတၞဟ်ဟေၚ်ရ။
         ဟိုတ်ဂှ်ရ ပိုဲဂကူမန်တံ ယဝ်ရဆာန်ကောန်ဖျုန်ဂြိုဟ်ဇကု၊ ယဝ်ရဆာန်ဇကု ယဝ်ရဂိုဟ်ဒြပ်လေပ်မ္ဂး ၜံက်ဟွံမွဲ ၚုဟ်မးသွက်ဘဝဂှ် လ္ပဒုၚ်ဗဂေတ်မတ်ကဵု ရဲသၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တံညိ၊ ၜံက်ဏံဗဵုလဵုဂွံထပိုတ်ရော ယဝ်သၟာန်မ္ဂး အတိုၚ်ပိုဲသ္ပကၠုၚ်သုတေသနမ္ဂး တ္ၚဲဏံထပိုတ်မ္ဂး တ္ၚဲဏံပိုတ်ရ။ တ္ၚဲပ္ဍဲမၞိဟ်သုၚ်ဂှ်ဟေၚ်ရ။ မၞိဟ်ဟွံဂွံသုၚ်ၜံက်ဂှ် ဍေံဟွံချိုတ် ဟွံဂွံစပုၚ်ဟေၚ် ချိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ၜံက်ကဵုပရေၚ်ထတ်ယုက် ၝောံဒးဂၞပ်ဂှ် ရုဲကေတ်ရသဟာဲ…………။         ။
         ✍ကောန်စေက်✍(ချူ)☞☟
          {ရာမညမာံဝါန်ၛာဲ}
      ဗ္စိုပ်/➩➭➬
                         ခန္ဓကာယပိုဲသီုဖ္အိုတ် ဂွံထတ်ယိုတ်မံၚ်ဂှ် ဒှ်ဆီပ္ဍဲလတေၚ်ပိုဲရ၊ ဆီတံ ဂွံက္တဴဂွံအး ဇ္ၚးဂှ် ကသအ်ပိုဲကဵု ဒြဟတ်ခ္ဍိုက်ကဵုရ၊ ဒၟာနူဂှ်ရ၊ မၚ်မွဲကသအ်ညံၚ်ဟွံဂွံဒှ်ယဲညိ။ ပိုဲသုၚ်ဖျေံၜံက်မ္ဂး ကသော် (ချောဲ) နွံလ္တူကသအ် (မကဵုဒြဟတ်ကဵုက္သအ်) ဂှ်အေဲအာမ္ဂး ကသအ်ဂှ် ဒြဟတ်ဍိုန်ကၠုၚ်မ္ဂး ဂမ္တဴကဵုဆီလေဝ်ဟွံမာန် ဖ္အးကဵုဆီလေဝ်ဟွံမာန်ကၠုၚ်မ္ဂး ယဲဗွဲမဂၠိုၚ် က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်မာန်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၃၈၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ရုဲစှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကဵုလေပ်ညိ ==

လိက်ပတ်

 ရုဲစှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကဵုလေပ်ညိ
 
“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” အရေဝ်ဏံ ပိုယ်တအ်ကေၚ်မိၚ်ကၠုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ မပ္တံ ဍုၚ်မွဲမွဲ ကွာန်မွဲမွဲ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဂကောံမွဲမွဲ ဂွံတောတက်ဇၞော်မောဝ်ကျေဝ်ဂေါဝ်ကီု ဂွံတန်တဴအာဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်ကီုဂှ် ညးမဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ဒှ်တဴအဓိကမွဲတၠကီု ဟီုမ္ဂးဟွံဗၠေတ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မ္ဂး-ကောန်ဂကောံတအ်ရော ဟွံဒှ်အဓိကပုဟ်ဟာ-? ယဝ်ပုစ္ဆာမ္ဂး “ဟွံသေၚ်” ဗီုဏံဂှ် မ္ဒးသွဟ်ဏာဂၠေံဂၠေံရ။ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဇရေၚ်ပူဂိုလ် ညးမဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” အံၚ်ဇၞးမွဲဂှ် ဒးနွံကဵု ကောန်ဂကောံခိုဟ်ဟ်တအ် ပူဗိုၚ်လဝ်ရ။ တုပ်ပမာ-သၟာရပ်သၞေဝ်ဂၠုၚ်(အာစာဂၠုၚ်) ကေုာံ ကောန်ဂကောံမတွံဂးညးမဒုန်ဂၠုၚ်တအ် တာလျိုၚ်ညးကဵုညးပြေမှ သ္ဂောံအာစိုပ်သြၚ်တၚ်ရန်တၟအ်တေံမာန်ရ။ ပ္ဍဲအရာဏံ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ယဝ်ထ္ၜးဂၠံၚ်ခိုဟ် တီပြယာဲဂၠံၚ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး ညးမဒှ်ကောန်ဂကောံတအ် ဒှ်လၟောၚ်ဍောၚ်ၜိုတ်အောန်တုဲ အာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴလေဝ် လောဲသွာကီုရ။

ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲအရာမရုဲစှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်”ဂှ် ဒှ်တၚ်အဓိကဇၞော်မွဲရောၚ် စှ်ေစိုတ်တုဲၜိုတ်လညာတ်သၟဟ်

အစောံ မ္ဒးပ္တိုန်ထ္ၜးဏာကဵု ကုညးမဗှ်လိက်တအ် “ပူဂိုလ်ဟွံထေက်ကဵုရုဲစှ်နဒဒှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဍန်န်ဂၠေံဂၠေံ မွဲကဏ္ဍကီုရ။

ပူဂိုလ်ညးမသုၚ်စောဲအဝဵုအာဏာ

ခေတ်ကာလလၟုဟ်ဏံ ဍုၚ်ကွာန်ကီု ဂကောံကီု အုပ်ဓုပ် နကဵု အဝဵုအာဏာဂှ် အောန်ကၠုၚ် မၞိဟ်ဒးစိုတ်ဟွံမွဲကၠုၚ်တုဲ ပြံၚ်သၠာဲကၠုၚ် ဗီုပြၚ်အုပ်ဓုပ် နကဵု “တၚ်တုပ်စိုတ်” ကေုာံ “သၞောဝ်စဳပၞောန်” အိုတ်ရ။ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်”တအ်ကီု ကောန်ဂကောံတအ်ကီု ဒးဒ္ဂေတ်ဗက်အာ ဒးကွာ်ဗက်အာ အတိုၚ်“တၚ်တုပ်စိုတ်” ကေုာံ “သၞောဝ်စဳပၞောန်” တအ်ဂှ်ရ။ အဝဵုအာဏာ ဟီုဂှ် တုပ်ပမာ-ပၟတ်ကီုရ။ ယဝ်စိုပ်တဲ ညးမၞုံကဵုဓရ်ဍာံမ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖိုလ်မာန်တုဲ ယဝ်စိုပ်အာတဲ ပူဂိုလ်ကြအ်ကဵုအဝဵုအာဏာမ္ဂး ဒှ်လလေၚ်ဖိုလ် သွက်ဍုၚ်ကွာန် သွက်ဂကောံတအ်ဂှ်တအ်ဂှ် မာန်ရ။

ပူဂိုလ်ညးမဟွံမွဲကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်ကေတ်လျိုၚ်

ဂလာန်ဝွံ ဍာံစၟတ်သြန်ရ။ ကုပူဂိုလ် ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် တၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်,ကေတ်လျိုၚ် ဂှ် ဒှ်အဓိကဇၞော်မွဲရ။ ကု“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဟွံမွဲကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်ဂှ် ကောန်ဂကောံတအ် ဂွံရှ်ေသှ်ေရဴဂဴလေဝ် ဒှ်ဟွံမာန်တုဲ အာစိုပ် ဒဵုကဵုက္ဆံၚ် ဍုၚ်ကွာန်လီု ဂကောံလီု လေပ်ရ။ “ဒးတှ်ေ ဗီုဒး၊ ဗၠေတ်တှ်ေ ဗီုဗၠေတ်” ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ဒးနွံကဵုသစ္စ ဒးနွံကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ် လ္တူဂလာန်ဇကု လ္တူကမၠောန်ဇကု ဍိုက်က်ပေၚ်ၚ်ထေက်ရ။

ပူဂိုလ်နွံကဵုဓရ်အဂတိ ဟွံတပ်တး

ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ယဝ်ဟွံတပ်တးမ္ဂး ဒှ်ဂၠံၚ်တရဴသွက်ဂကောံဂွံယုတ်ဒေက်စှ်ေဟေၚ်ရ။ ယဝ်ရံၚ်လ္ပာ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မ္ဂး ပူဂိုလ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် မိက်ဂွံဒှ်တဴ “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဗွဲမလောန်ရ ဆ္ဂး ဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တုဲ ရံၚ်ကဵုလာဘ်သကာဟွံဗဗွဲဓရ်တအ်မ္ဂး ဍုၚ်ကွာန်မွဲမွဲ ထေက်ကဵုဒးတောတက် ဒးၜိုဟ်သြိုဟ်ဂှ် ဟွံတောတက် ဟွံၜိုဟ်သြိုဟ်ကၠုၚ်ရ။

ပူဂိုလ်ဟွံဂံၚ်ဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်

ပ္ဍဲအရာပံၚ်ကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံဝွံ ပွမဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်မွဲဂှ် ဒှ်တၚ်အဓိကမွဲသာ်ကီုရ။ သၠေဟ်ပမာ ဒှ်ကၠုၚ်ၜါလွးတုဲ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ယဝ်ဟွံဂံၚ်ဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်မ္ဂး ကမၠောန်လဇုဲလဇ ဟွံစိုပ်ဒ္တုဲဒှ်မာန်ရ။

ပူဂိုလ်ဟွံမွဲကဵုဓရ်မေတ္တာ

ဒဒိုက်၊တသိုခ် ကောန်ဂကောံ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ယဝ်ဟွံသ္ပစၟတ်၊ဟွံကၠိုဟ်လဝ်မ္ဂး ကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံ ဟွံစိုပ်တရဴရ။ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ်ဒးနွံကဵုတၚ်သၠာဲဂတးလညာတ် ကုကောန်ဂကောံရ။ ဟွံထေက်ကဵုစွံဓရ်ဣဿာ မစ္ဆရိယ လ္တူကောန်ဂကောံတအ်တုဲ ဒၞာဲထေက်ကဵုဒးထိုၚ်သးမ္ဂး ဒးထိုၚ်သး ဒၞာဲထေက်ကဵုဒးကဵုက္ဍိုပ်မ္ဂး ဒးကဵုက္ဍိုပ်လေပ်ရ။

သရုပ်ကၠေံမ္ဂး ဂကောံမွဲမွဲ ဂွံအာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴအံၚ်ဇၞးမာန်ဂှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” လေဝ်ဒးခိုဟ်၊ ကောန်ဂကောံတအ်လေဝ် ဒးတီတာလျိုုၚ် ဘိုၚ်ယိုက်ဂၠေၚ်အာမ္ဂး အံၚ်ဇၞးလောဲလောဲရ။ မွဲသာ်ပၠန် ပ္ဍဲအရာကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံဂှ် ပရေၚ်ဂကောံ, ပရေၚ်ပူဂိုလ် ပိုယ်တအ်ထေက်ကဵု ဒးပါ်ပါဲလေပ်ရ။ ယဝ်ရ ပါ်ပါဲဟွံလေပ်မ္ဂး ပူဂိုလ်မွဲကဵုမွဲ ဒက်ဝဲဒှ်သၞ ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ “ပရေၚ်ပူဂိုလ်မ္ၚးဏံ ၜိုန်ပၟိက်ဟွံတုပ်ညးသ္ကအ်ကီုလေဝ် ကိစ္စစပ်ကဵုကမၠောန်ဂကောံမ္ဂး ဒးပံၚ်ကၠောန်ညးသ္ကအ်ဂွံ” စိုတ်ဓါတ်ဗီုဏံဒးနွံထေက်ရ။

  ဓမ္မေ ဟောန္တု သဂါရဝါ

မၚ်ဗၠာဲဗျူဟာခေတ် (လျးကျာ်သြဳ)

(11/7/2020)
crd [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၄၀၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ==

 လိက်ပတ်

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု

 တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု(အင်္ဂလိက်: Mon Kingdom Hongsawatoi Fallen Day) ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲကဵုဂိတုပသာ် (၈) စွေက်တုဲ မဒှ်တ္ၚဲ မရန်တၟအ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ မဒးဒုင်ပလီု ကုသၟိင်ဗၟာ အလန်လက္ကရဴအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၅၇ (သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉) တေအ် နကဵုသၟိင်ဗၟာ အံင်ဇေယျ မဒှ်သၟိင် နူ မုက်ဆဝ်ပေါဝ်တုဲ ဒှ်တ္ၚဲ ဂကူမန်တအ် မဗှ်ဗၞုဟ် ဒှ်လၞီ ဟိုတ်နူ ဍုင်ဇကု မစိုပ်အာ သၟဝ်ဂကူညးတၞဟ်ကီု သီုကဵု ဂကူမန် မဂၠိုင်ကဵု လက်ကိုဋ် သီုမၞိဟ်ဗြဴ ကောန်ၚာ် ခမဳသင် မဒးဒုင် စံင်ယဇ် ဂစိုတ်ပဠက်ဏာလဝ်ဂကူဂှ်ရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် နကဵု တ္ၚဲမစၟတ်သမ္တီ ဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်ယဇ် ကုဗၟာဂှ် ၜိုန်ရ ကၠောန်ကၠုင် နူစ ခေတ်ပၠန်ဂတးမန် ကလေင်ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲခေတ်တၟိ (ကြဴနူခေတ် ကဝ်လဝ်နဳ) ကီုလေဝ် နကဵု ပရေင်ချဳဓရာင် ဂကောံမၞိဟ်မှာဇန်မန်မွဲဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲအခိင် ဍုင်ဗၟာ တၠအဝဵုပၞာန် မအုပ်ဓလီုလဝ် ဗွဲမတေင်ဂြတ် ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ် ဟီုဂွံရ၊၊

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု
Cannon-inscription.jpg                
လိက် သၟိင်ဗၟာအံင်ဇေယျ မချူလဝ် ပ္ဍဲအမၠံက် မြတဗူ၊
(၁) သံလျှင်ရ မြတဗူ --။ (၂) ကုဓရ မဵုကြီး

(၃) သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ခု ကဆုလပြည်ကျော် (၄) ၆ ရက် ညတချက်တိကျော် ဟံသာဝတီ (၅) မဟာသတ္တြု သေဒ
အဓိပ္ပါယ်
အဗၠံက်မြတၜူ မသီဂွံ နူဍုင်သြေင်။
ဗြဲဇၞော်ကုဓရ (ပတိုန်စလဝ် အမၠံက်။ မဂွံအဓိပ္ပါယ် အမၠံက် မဗဂူဖျေဟ်ပၞောတ်ဒေါသ ညံင်ဗြဲဇၞော် (ကုဓ (ပါဠိ) - ပၞောတ်ဒေါသ))
သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ပသာ် ၆ စွေက် (8 May 1757)[၁]အခိင်ဗတံ လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်မဟာသၞသတြု(ဗၟာ)။၊
ဍုင်မကၠောန်
ဒၞာဲ ဂကူမန် မနွံ
ပေါဲသဘင်ဂမၠိုင်
ပူဇဴ ပၞာင်သ္ဍဴ ကေုာံ က္ဍိုင်ဇၞောဝ် ပ္ဍဲကျာ်၊ ဟီုတွဟ် ပရူဟံသာဝတဳလီု ကေုာံ ဗီုလဵု ဂွံကလေင်ပ္တန် ဍုင်မန် မွဲဝါပၠန်
ဗီုမကၠောန်သဘင်
သွက်ဂကူမန်တအ် ဂွံကလေင်ဗှ်ဗၞုဟ် ဝင်အတိက်ဇကု
စနူ
မေ ၉၊ ၁၇၅၇ (မရနုက် ကဵု ၂၆၄)
ပသာ် (၈) စွေက် (တ္ၚဲကၟာင်ဍုင်သရိုဟ်ဂှ် ပသာ် ၆ စွေက် (ဂိတုမေ ၉)
မဆက်စပ် ကု
ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ မဒးဒုင်ပလီု ဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်ယဇ် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူ ကဵုသၟိင်ဗၟာ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၁၁၉ ဂိတုပသာ် (၈) စွေက်၊၊
စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု	


ဗီုဂတာပ်လိက် ဂျာနေဝ်တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ မဒှ်ဗီု ကောန်ဂကူမန်တအ် ကလေင်ဇက်လုပ် နန်ဍုင်ဗဂေါ နကဵုအလာံခေတ်တၟိ၊ နမရန်တၟအ် မန်ကလေင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်မန်တၟိ၊၊
တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မကၠောန်ဗဒှ် နဒဒှ် ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၇ ပ္ဍဲသၞာံ ဟံသာဝတဳလီု ပေင် (၂၅၀) သၞာံဂှ် ဟီုဂွံရ၊၊ ကၠာနူဏအ် ပ္ဍဲကဵုတိဍာ်ဗၠးၜး ဒၞာဲဒေသ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ မအုပ်ဓုပ်ဂှ် နကဵုအခန်ကၞာ ဟီုတွဟ် ကေင်ကၠောန်လဝ် ညိညကီုရ၊၊ တုဲပၠန် အခိင်ကာလ ဂကူမန်တအ် မအာစိုပ် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် နကဵုအစဳအဇန် ကုလသမဂ္ဂ မဖျေဟ်ဒၞာဲ ကုညးမဒှ်ဒဒိုက်တုဲ ဂကူမန် ပ္ဍဲအမေရိကာန်တအ် စတမ်နူ သၞာံ ၁၉၉၄ နကဵုအစဳအဇန် ထ္ၜးဆန္ဒ ဂတရုင်ကလုတ်ဗၟာ ဇၟာပ်ပ်သၞာံရ၊၊ ဗွဲကြဴ နူဂှ်ညိ ၜိုတ်သၞာံ ၂၀၀၀ ဂှ် ဂကူမန်တအ် ပါဲနူကဵု ရးအမေရိက ကဵု ရးအဝ်သတြေလျာတုဲ စိုပ်အာ သီုကဵု ရးယူရောပ်တအ်ကီုရ၊၊ မန်ဒေသအလုံလိုက် (အမေရိက၊ အဝ်သတြေလျ၊ ယူရောပ်) တအ် ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန် ဂကောံပံင်ကောံမန်ဍုင်သအာင် မွဲရ၊၊ နကဵုဂကောံဏအ် ပံင်တောဲ ကုမန် ပ္ဍဲဍုင်မန် ဗွဲတၟေင် ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ၊ ညးတာလျိုင် ပရေင်စန်ဒက် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗွဲတၟေင် နာဲအံင်မ္ၚဵု) တုဲ သၠုင်ပတိုန် အသိင် ပရေင်ချဳဓရာင် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂကူမန် ပ္ဍဲဍုင်မန်တေအ်ရ၊၊ မန်ဍုင်သအာင်ဂှ် ပ္တိတ်ကဵုသြန်ခရိတ် ကေုာံ လညာတ်တုဲ မၞိဟ်မဗမံက်ရုပ်ရဴကမၠောန်ဂှ် ကောန်ဂကောံ ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ကေုာံ နာဲအံင်မ္ၚဵု မဒှ်မၞိဟ်မပၠတရဴရ၊၊

လညာတ်မ္ဂး ＂ကမၠောန် ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် ညံင်ဂွံစိုပ် ပ္ဍဲညးဍုင်ကွာန်မန်＂ ဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူပရေင်ပံင်ကောံ အကြာမန် မစိုပ်ဍုင်သအာင် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်မန်တအ်ရ၊၊ နကဵုလညာတ်ဂှ် ရုပ်ရဴကမၠောန် ညံင်ဂွံမံက်ဂှ် ညာတ်ကေတ် ပ္ဍဲမန်

တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် မဒှ်တ္ၚဲ ပ္တန်ဍုင်၊
တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မဒှ်တ္ၚဲ မန်ဒးကျဟောံဗြမ်ဍုင် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူ ကုဗၟာ၊
တ္ၚဲပၠန်ဂတး မဒှ်တ္ၚဲ ကောန်ဂကူမန် ဂစာန်တဝ်စၞေဟ် သွက်ဗၠးၜးဂကူမန်၊
တ္ၚဲပိဝွံ စွံအာရီုတုဲ ဒးကၠောန်အာရောင်၊၊ ကၠောန်ပၠန်ရ သ္ဒးဒှ် နကဵု ဗီုပြင်ပရေင်ချဳဓရာင် ကောန်ဂကူဂှ် ဒးကၠောန်ရောင်၊၊ တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် တ္ၚဲပရေင်ချဳဓရာင် အလုံဂကူမန်မွဲ တုဲဒၟံင်ရ၊၊ သှ်ေဒၟံင် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ကဵု တ္ၚဲပၠန်ဂတး ရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် မၞိဟ်တီအောန်တုဲ လဆောဝ်မ္ဂး ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကၠောန်ဒၟံင် သဘင်ဟီုတွဟ်ညိည ကဵု ဂကူမန် မစိုပ်အမေရိကာန်တအ် အာထ္ၜးဆန္ဒ ပ္ဍဲဂတမုက် ရုင်ကလုတ်ဍုင်ဗၟာရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ကာလဂှ် ၜိုန်ရ ရဲတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ကၟာတ်လဝ် အခေါင်ပရိုင် ဗွဲမတေင်ဂြတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်ပ်သၞာံ နူကဵုဌာနရေဒဳယော RFA ဘာသာဗၟာ နူကဵု ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ဗလးကဵုဒၟံင်ပရိုင် မန်ပ္ဍဲအမေရိကာန် ထ္ၜးဆန္ဒ ဂတမုက်ရုင်ကလုတ်ဗၟာ ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ်တုဲ ယၟု ကေုာံ စၟတ်တ္ၚဲဂှ် ဂကူမန်တအ် ဗွဲမဂၠိုင် တီကေတ်ဒၟံင်အိုတ်ကီုရ၊၊ ညံင်ဂွံဒှ် နကဵုပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်၊ ညးဍုင်ကွာန်ဂွံတီ ပရူဟံသာဝတဳဂှ် ချပ်ဂၞန် ရေင်သကအ်ဂှ်

ဒုင်သဇိုင် ကုဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်လဝ်ယဇ် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်လဝ်ဂကူတုဲ သ္ဒးဖန်ဇန်အာ ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ကုအခိုက်ကၞာဂကူမန်၊၊
နကဵုအကာဲအရာလဵုဒှ်ဒှ် ဗွဲမဗၠးဒုဟ် ဗၠးရာ ကုတၠအဝဵုဗၟာဂှ် ညံင်ဂွံညးဍုင်ကွာန်တအ် ဂွံကၠောန်အာဂွံဂှ် သ္ဒးဖန်ရောင်၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် အခေါင်ညးဍုင်ကွာန် ကောံရေင်သကအ် ဟွံမဲ၊၊
ဒုင်သဇိုင် ကုတင်ဗွဲလတူတအ်တုဲ ချပ်ရေင်သကအ်ဂှ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ နူဒိန်မက် ပတိုန်လညာတ် ＂ဆဝ်မ္ၚုဟ် ဂကူမန် ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မဒှ် တ္ၚဲသဳ ပသာ်ဒစာံစွေက်ဂှ် ရန်တၟအ်ကဵု ဇုဇဗဴလပိုယ် မဒးဒုင်ဂစိုတ် ပဠက်ဂကူ၊ မဒးဒုင်စံင်ယဇ်ဂှ်တုဲ ကောံရေင်သကအ် အာဇရေင်ကျာ်တုဲ ဍေန်ပၞာင်၊ အတိုင်အခိုက်မန် သွက်ညးမစုတိတအ်ဂှ် ညးထောအ်ဇၞောဝ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ကၠောန်ဇၞောဝ်တုဲ ပူဇဴကျာ်ရ၊၊ ကၠောန်ဗီုဏအ်မ္ဂး နကဵုအလဵုအသဳ ကၟာတ်လဒဵုဟွံဂွံ ပဒုဟ် လတူညးဍုင်ကွာန် ဟွံဂွံရ၊၊ တုဲပၠန် ညးဍုင်ကွာန်တအ်လေဝ် ဂွံတီကေတ် ပရူတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုမာန်ရ၊၊＂

နကဵုကသပ်ဂှ် မၞိဟ်ဂမၠိုင် တုပ်စိုတ်တုဲ ဖျေဟ်အစဳအဇန်ကမၠောန် ညံင်ဂွံစကၠောန် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၆ မဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၄၉ သၞာံ၊၊ ကေတ်အသိင် ပွိုင်မွဲသၞာံတုဲ သွက်သၞာံဂတ မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ်မ္ဂး ညံင်ဂွံဒှ် ဒေသဇဳဇဳ သီုကဵု ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါ လတူကျာ်မုဋ္ဌော (မုဟ်တဴ)ဂှ် ဖန်ဇန်ရောင်၊၊ အတိုင်မဖျေဟ်လဝ် အစဳအဇန်ဂှ် စဗၟံက်ရုပ်ရဴတုဲ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု နကဵုဗီုပြင် ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်မန် နမပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၆ ဂှ်ရ၊၊ ဆဂး ဒေသဟွံဇဳရ၊၊

သွက်ဂွံဆဝ်မ္ၚုဟ် ဗၟံက်ရုပ်ရဴ သွက် မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ် နူကဵု ဂကောံပံင်ကောံမန်ဍုင်သအာင် ဖျေဟ်လဝ်သ္ဂုတ်သွာတ် ဒးပံက် ဗော်သွးကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုပေင် ၂၅၀ သၞာံမွဲ နကဵုဂကောံနာနာရောင်၊၊ ပ္ဍဲကဵုကမ္မတဳဂှ် ညးစၞး နူဗော်ဍုင်မန်တၟိ၊ ဂကောံညဳသၟဟ်ဂကူမန် (MUL)၊ ဂကောံမန် နယူဇြဳလာန်၊ ဂကောံမန်အဝ်သတေလျာ၊ ဂကောံမန်မလေရှာ၊ ဂကောံမန်ပံင်ကောံ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် (ဗော်ကလေင်ဒက်ပတန်ဍုင်မည်)၊ ဂကောံမန်ခေနဒါ၊ ဂကောံမန် ရးယူရောပ်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ဂကောံမန်ဒိန်မက်၊ ဂကောံမန်ဝှေန်လာန်၊ ဂကောံမန် နေတာလာန်၊ ဂကောံမန်နဝ်ဝေတအ် ပါလုပ် ပ္ဍဲကမ္မတဳဂှ်ရ၊၊

နူကဵုကမ္မတဳဂှ် ဖျေဟ်လဝ် သ္ဂုတ်သွာတ် ကၠောန်ပ္တိတ်

ကဝးဒွက် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ နာဲရတ်ရတ် မန်ဇြာ ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်အမေရိကာန် ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
လိက်ဂျာနေဝ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်ဒိန်မက် ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာ ရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊ ဂျာနေဝ်ဂှ် တၠဂုဏ်အစာ ဣန္ဒလင်္ကာရ (ဘာကျာ်သြဳမန်)၊ တၠဂုဏ်အစာကေလာသ (တၠဂုဏ်သေံ) ဗိုင်ကၠောန်ကဵု ပ္ဍဲအရာ မဖျေဟ်ဒဳဇာင် ကေုာံ အရာတၞဟ်၊ နာဲတိုင်ပ္ကဴ နူကဵု ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ဒှ်မၞိဟ်မချဳဓရာင် ညံင်လိက်ဂွံစိုပ်စက်တုဲ ကောန်ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ကောန်တာလျိုင် ညံင်ဂွံစိုပ် တဲဂကူမန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဒေါအ်လဝ် ပန်ပှော် ကုတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတုဲ တၞဟ်န ဂွံတြးလောဲသွာ ဟွံဂွံဒှ် အန္တရာဲ ကုညးမချဳဓရာင်တအ်တုဲ ဒုင်လဝ်ယၟု တြးပ္တိတ် နူကဵု ဌာနပရေင်စန်ဒက် (ဗဟဵု) ဗော်ဍုင်မန်တၟိ၊၊
ပလောအ်တဳရှာတ် မစုတ်လဝ် တဆိပ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊ ဂကောံသၟတ်လညာတ်တၟိ ကေတ်တာလျိုင်တုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာ ရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
ထိုင်ကၟာဲ (ဟွံဒှ်ပတိတ်)
ဝဳဇြဳဒဳ နာဲလျးရတ် (ဂင်ယင်) ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက်ဗၟံက်အာရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
အရာတအ် သီုဖအိုတ် ညံင်ဂွံဒှ်တိတ် ကၠာဟွံစိုပ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ	
အတိုင် ဗော်သွးကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ မရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံ ဗၟံက်ရုပ်ရဴကမၠောန်ဂှ် နာဲအံင်မ္ၚဵု နူဌာနစန်ဒက်ဗဟဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကေုာံ ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ (MYPO) ပံင်ကောံ ကုဂကောံသင်သၟတ် ပ္ဍဲဍုင်မန်တုဲ ဗၟံက်အာရုပ်ရဴရ၊၊ သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ် နူဒေသနာနာ ပ္ဍဲဒေသညးကဵုညး ဗၟံက်ရုပ်ရဴကမၠောန် နကဵုမဍေန်ပၞာင် ရာဒၞာမံက် ပ္ဍဲကဵု ကျာ်စေတဳတအ်ရ၊၊

ဍုင်ဗဂေါ	
ဂကောံသၟတ်မန်တအ် ပ္ဍဲတ္ၚဲပသာ် (၈) စွေက်ဂှ် ပြာပ်အာ ဒၞာဲအာဲကၟာဲဂကူမန်တြေံ ပ္ဍဲလတူဍုင်ဗဂေါ မပ္တံ ဒၞာဲကျာ်ပန်၊ နန်၊ ကျာ်ၜိုပ်တုဲ ပၠးပ္တိတ်ယာတ် မချူလဝ်＂ပသာ် ၈ စွေက် တ္ၚဲဍုင်ဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ ဍုင်ဗဂေါ＂ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်သဝ်တ္ၚဲဂှ် ခမဳသင် ကေုာံ ကောန်ဂကူမန် လတူဗဂေါ ၜိုတ် ၂၀၀ဂှ် ကောံအာ ဇရေင်ကျာ်မုဟ်တဴ သွက်ဂွံဍေန်ပၞာင် ပူဇဴကျာ် နကဵုမဗဒှ်မလိက် တ္ၚဲဍုင်ဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊ တုဲဂှ် ဖဍောတ်လ္ၚောဝ်ကျာ် ရာဒၞာဖျေဟ်မေတ္တာ ကုဂကူမန် မဒးဒုင်ဂစိုတ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဍုင်လီုတေအ်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ညးသၟိင်တၠဗၟာတအ် ပြာပ်ကၠုင်တုဲ စၟဳစၟတ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူမဒှ်ကမၠောန် မဍေန်ပၞာင် ပူဇဴကျာ်တုဲ ဍေဟ်တအ် ကေတ်ဒုဟ်ဟွံဂွံ၊ ကောန်ဂကူမန် လတူဍုင်ဗဂေါတအ် ဆက်ကၠောန်အာ ဗွဲမအံင်ဇၞးရ၊၊

ဒဵုမာဲ၊ ဆက်တဲ	
သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်ဒေသ ဒဵုမာဲဆက်တဲ ပံင်ကောံတုဲ ကၠောန်သီုမလိက်လက္ကရဴတုဲ ဟီုဂး ပရူဝင်ဟံသာဝတဳ၊ ဗှ်လိက်လလောင်တြး ပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင် သီုမဂေတ်ကျာ်ရ၊၊

ကွာန်အၜေတ်	
ပ္ဍဲကွာန်ၜေတ်ဂှ် သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်တအ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဘာလကျာ် ဟီုဂး ပရူဝင်ဟံသာဝတဳ၊ ဗှ်လိက်လလောင်တြးလတူဘာတုဲ စှ်အာ ဇရေင်ကျာ်တုဲ နကဵုပ္ကဴ ကေုာံပၞာင်တုဲ ဂေတ်ကျာ်တုဲ ပူဇဴကျာ်ရ၊၊

ကၟာဝက် ကျာ်ဇြာ	
ဂကောံဗ္တောန်လိက်ပတ်မန် ကေုာံ ယေန်သၞာင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ဂကောံသၟတ်တအ် ပံင်ကောံတုဲ ကွာန်မန် ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် စှ်မွဲကွာန် ကောံကၠုင် ဇရေင်ကျာ်ဇြာ ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳ ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊ မၞိဟ်နူကွာန်တၞဟ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲကွာန်ညးတအ်လေဝ် ညးတအ်ကၠောန်လဝ်ကီုတုဲ ကောံကၠုင် ဇရေင်ကျာ်ဇြာ နဒဒှ် ဒၞာဲဒတန်ဗဟဵုရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဍုင်မန်မ္ဂး ပ္ဍဲဇရေင်ကျာ်ဇြာဂှ် မၞိဟ်ဂၠိုင်အိုတ် ဇၞော်အိုတ်ရ၊၊

ဒေသတၞဟ်ဟ်	
ပါဲနူ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ကေုာံ ဍုင်ဗဂေါတုဲ ဒေသတကအ်ခၟိုင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်၊ ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီုလေဝ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် မဂၠိုင်ကဵုဒၞာဲရ၊၊ ဟိုတ်နူမကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲတကအ်ခၟိုင်ဂှ်တုဲ တ္ၚဲယးဂတဂှ် ဗၠာဲသၟိင်ဗၟာ ကၠုင်စၟဳစၟတ် သီုဘပဠဏာ နကဵုဒုဟ် မဆက်ဆောံ ကုဍုင်သအာင်ရ၊၊

ဍုင်သေံ	
ပ္ဍဲကွာန်ဝင်ကဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ Songkhlalia River Hut and Resort ပ္ဍဲဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်သၟာပၠန်ဂတးမန် ဗွဲမဂၠိုင်တိုန်စိုပ်ရ၊၊ တုဲဂှ် မၞိဟ်တအ် ကောံအာ ဇရေင်ကျာ်သာမ်သုက်တုဲ ပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင် ကေုာံ က္ဍိုင်ဇၞောဝ်ရ၊၊ ပ္ဍဲဍုင်က္ၜင်ကံက်၊ မာဲဆံက်လေဝ် နကဵုအစဳအဇန် ခန်ကၞာကၠောန်ဗဒှ်လဝ်ကီုရ၊၊

ဍုင်သအာင်	

(နူပုင် ပ္ဍဲဗီု) နာဲမဂ္ဂါမန်၊ Broddi Siguroarson, တၠဂုဏ်ရတ်တ် မန်ဇြာ အဃောမအာဆဵု ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀သၞာံ ပ္ဍဲရုင်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ၊၊ နူကဵုကောံဓရီုဏအ် ဂကူမန် ဒှ်အာ ဂကောံထာဝရ ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု ဂကူရးတၟံ၊၊[၄]
ရန်တၟအ် ကဵုတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် (၂၅၀) သၞာံ ကေုာံ ဂကူမန် ဂွံတိတ်ဗၠး နူဘဝဍိက်တုဲ နူကဵု ဗော်ကလေင်ဒက်ပတန်ဍုင်မန် ကောန်ဂကူမန် (၅၇)တၠ အာထ္ၜးဆန္ဒ ဂတမုက် ရုင်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ ပ္ဍဲဍုင်နယူယျံက်၊၊ နာဲမဂ္ဂါမန် (ညးအုပ်ကာ ဗော်ကလေင်ဒက်ပ္တန်ဍုင်မန်)၊ မိပ္ကဴရတ် (ဒုဥက္ကဌ ဂကောံညးဗြဴမန် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်)၊ တၠဂုဏ်ရတ်တ်မန်ဇြာ ညးပိဝွံ အာဆဵုဂဗ ကုညးတာလျိုင် ဂကောံကုလသမဂ္ဂ မၞုံယၟု Broddi Siguroarson (Division for Social Policy and Development, Department of Economic and Social Affairs) Permanent Forum on Indigenous Issues.United Nations၊ သ္ဂောအ်ဓရီု ကိစ္စဂကူမန် ဗၞတ် (၅၀) မိနေတ်ဂှ် နူကဵုညးစၞးဂှ် ကဵုကသပ် ဂကူမန် ညံင်ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံ Permanent Forum on Indigenous Issues မာန်ဂှ် ပတိုန်အာတ်မိက်ညိ၊ ဒှ်ကောန်ဂကောံတုဲ နူကဵုညးစၞး ဂကောံမန် သွက်ဂွံတိုန်စိုပ် ကောံဓရီုဂှ်တုဲ ပတိုန်ထ္ၜး ပရူဂကူမန် ပ္ဍဲကောံဓရီုဂှ်ဂွံရ၊၊ စနူကဵုဂှ် ဂကူမန် ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံထာဝရ ပ္ဍဲဂကောံဂကူရးတၞံ ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂဂှ်တုဲ အလာံမန်ဂှ်လေဝ် ညးစုတ်လဝ်ကဵု မွဲကီုရ၊၊ ဇၟာပ်ပ်သၞာံ မန်အာတိုန်ဒၟံင် ကောံဓရီု ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု ဂကူရးတၟမ်တအ်ရ၊၊

ပါဲနူဂှ်တုဲ နူကဵု ကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ ချူလဝ်လိက် သွက်ဂွံဗစိုပ် ဇရေင်ညးအုပ်ကာနာနာ ကုလသမဂ္ဂ ဗေန်ကဳမုန် (Mr. Ban Ki Moon, Secretary General)ဂှ်လေဝ် ဂွံကဵုဗစိုပ်ကီုရ၊၊ ကောန်မန် (၉) တၠဂှ် အာထ္ၜးဆန္ဒ ဂတရုင်ကလုတ်ဗၟာ ပ္ဍဲဝတ်ယှေန်ဒါန် ဒဳဇြဳ၊၊ ပ္ဍဲဘာလကျာ်မန်တအ်ဂှ် ကၠောန်သဘင် နကဵုအစဳအဇန် မဍေန်ပၞာင် ရာဒနာ ဇိုန်ပိုန် ကုဂကူမန် မဒးဒုင်ဂစိုတ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ကျဍုင်တေအ်ကီုရ၊၊

ဍုင်အဝ်သတြေလျာ၊ ဍုင်ဒိန်မက်၊ နာဲနေတာလန်၊ ကေုာံ ဍုင်တၞဟ်ဟ်တအ်လေဝ် ကၠောန်ဗဒှ် စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု နကဵုအစဳအဇန် မဍေန်ပၞာင် ဟီုတွဟ် ပရူဝင်မန် ကေုာံ အကာဲအရာ ဘဝဂကူမန် တ္ၚဲဏအ်အိုတ်ကီုရ၊၊

HFD-Bago.jpg
ဝင် စတုတ္ထ ဟံသာဝတဳ	

တတိယ ဟံသာဝတဳလီု	
သၟိင်ဗၟာ တပေန်သောဲထဳ ကၠုင်ဗတိုက် ပၠံင်ကေတ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ နူသၟိင်ဒကာရတ်ပိ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၀၁ ဂှ်တုဲ တၞောဝ်ဨကရာဇ်မန် ပ္ဍဲဟံသာဝတဳ ပိုတ်အာရ၊၊ ကျာ်ဇၞော်ဓမ္မရာမ မၞုံပိုန် ဘာအသောကရာမ်ဂှ် ပအပ်ကွးဇကု မၞုံယၟု သၟိင်ဍောတ် ကုတပေန်သောဲထဳ၊ သၟိင်ဍောတ်ဂှ် ဒှ်ကောန်သၟိင်စဍုင်ဒသေတ်ရ၊၊ ခြာဟွံလအ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၂ ဂိတုပသာ် ၁ စွေက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါဂှ် သၟိင်ဍောတ်ဂစိုတ်ကၠေအ် တပေန်သောဲထဳတုဲ ပိုင်ပြဳ ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ ဆဂး သၟိင်ဍောတ် ဂွံပိုင်ဍုင် ၜါဂိတုလပါ် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ကလေင်ဂစိုတ်ကၠေအ်ပၠန်တုဲ သၟိင်ဓဝ် တိုန်ပသၟိင်ပၠန်ရ၊၊ သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳဂှ် ဒှ်ကောန်သၟိင်ဗညာရာံစေဝ် (၈၅၃-၈၈၈) မဒှ်ကောန်စဴ သၟိင်ဓမ္မစေတဳရ၊၊

ဂတဂှ် ခြာဟွံလအ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၃ ဂိတုစဲ ၃ စွေက် တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် ကြဴနူသၟိင်ဗၟာဘုရင်နံင် ကလိဂွံဇမၞး သရေခေတ္တရာတုဲ စိုပ်ကၠုင် ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ သၟိင်ဗၟာ ဘုရင်နံင် ကဵု သၟိင်မန် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ပြိုင်ဗဇဵုစိင် ဂြင်စိင် သၟိင်ဘုရင်နံင်ကဝ်၊ သၟိင်ဘုရင်နံင်လေဝ် ဒးဂိသကေဝ်အာ ဗွဲမဂၠိုင်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူဗိုလ်လဗး ဘုရင်နံင်ဂၠိုင် မလုပ်သီဍုင်တုဲ သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ဒးဒဴလုပ်အာဂြိုပ်ရ၊၊ ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳဂှ် ကလေင်စိုပ်အာ သၟဝ်တဲဗၟာပၠန်ရ၊၊ စိုပ်သက္ကရာဇ် ၉၁၉ ဂိတုမြေက္ကသိုရ်ဂှ် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ဒးဒုင်ရပ်တုဲ စဵုကဵုစဴသွဝ် ဟွံပင်တဲလ္ၚောဝ် ဘုရင်နံင်ရ၊၊

ဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳဂှ် လဆောဝ် ဒှ်ဍုင်ရာဇာဌာနဳ၊ လဆောဝ် ဒှ်ဍုင်သၟဝ်အင်ဝ ဆဂး နူဘုရင်နံင် မသီဂွံတုဲဂှ် ဒးမံင်ကၠုင် သၟဝ်ဗၟာရ၊၊ စိုပ်လက်ထက် သၟိင်ဗၟာဓမ္မရာဇာဓိပတိဂှ် ဗၟာတအ် ပၠံင်နန် ရေင်သကအ်တုဲ ဍုင်ကွာန်ဟွံၜိုဟ်သြိုဟ်၊ ဂကူသေံတအ်လေဝ် ကတဵုသပုန် တဝ်စၞေဟ် ကဵုဗၟာရ၊၊

စတုတ္ထ ဟံသာဝတဳတန်	
ပ္ဍဲဗဂေါဟံသာဝတဳဂှ် သၟိင်စဍုင်ဗၟာ နာဲသာအံင်ဂှ် စနူကဵု သက္ကရာဇ် ၁၁၀၂ ဂိတုဇှ်ေပေင် တ္ၚဲဗြဴဗတိဂှ် ဂစိုတ်ထောအ် မၞိဟ်ဟွံမိက် ပုန်ကဵု အင်ဝတုဲ လလောင်တြး ဍုင်ဗၠးၜးမွဲရ၊၊ မန်တအ်လေဝ် ချပ်ဒၟံင် ညံင်ဂွံဗၠးၜး နူဗၟာတွဵုတုဲ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဂွံအခေါင်ခိုဟ် ဂစိုတ်ထောအ် နာဲသာအံင် ရ၊၊ နာဲသာအံင် ချိုတ်အာတုဲ သၟိင်ဗၟာဗလးနင် မင်ရာဲအံင်နာင် သီုကဵု ဒပ်ပၞာန် ဗွဲမဇၞော် ကၠုင်ဗတိုက်တုဲ မန်တအ် ဒးမံင်အာ သၟဝ်ဗၟာပၠန်ရ၊၊ ဆဂး မန်တအ် ပံင်ကဵု သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳတုဲ ကလေင်ဂစိုတ်ထောအ် မင်ရာဲအံင်နာင်ပၠန်ရ၊၊ သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳဂှ်လေဝ် ဒှ်ဂကူဗၟာ ဆဂး ဒှ်မၞိဟ် ဟွံမိက်မံင် သၟဝ်အဝဵုသြဇာအင်ဝရ၊၊

သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳ ဂွံပိုင်ဍုင် ဗၞတ် ၆ သၞာံ ပ္ဍဲအခိင်မအာဝေင်ဂြိုပ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၀၈ ဂိတုမာဃ် ၁၂ မံက် တ္ၚဲအဒိုက်ဂှ် နာဲစရင်ခိုင် ညးမဒှ်ဂကူဗၟာပၠန် သီကေတ် အဝဵုဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳပၠန်ရ၊၊ ဆဂး မန်တအ် ကလေင်ဖျေဟ်ထောအ် နာဲစရင်ခိုင် နူဒဒှ် ဨကရာဇ်တုဲ ပ္ဍဲဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၄ မံက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါဂှ် မန်တအ် ခပတိုန် မဟာသေနာပတိ ဗညာဒလ နဒဒှ် ဨကရာဇ်ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ ဗညာဒလဂှ် ကာလမတိုန်နန်ဂှ် ကလိဂွံယၟု ဗြမိုင်ဓိရာဇာနာဓိပ္ပတိ၊၊ ဆဂး ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်ခၞိင် မဒှ်လိက်ဒေအ်ညး (ဥပ္ပရာဇာ) မချူလဝ် နကဵုယၟု မဟာသေနာပတိရာဇ်၊ ဟိုတ်မဒှ်လဝ် သကိုပ်ပၞာန်တုဲ ညးဂမၠိုင်တီလဝ် ဗညာဒလ ဂှ်ရ၊၊ ပ္ဍဲကဵုလိက်ဝင်မ္ဂး တၠညးဗညာဒလ မြဴသာ်ဝွံ ချူစဂၠိုင်ရ၊၊ နူစ သၟိင်ဗၟာ ဘုရင်နံင် မလုပ်သီကေတ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၃ တေအ်တုဲ လုကဴ ပွိုင် ၁၉၅ သၞာံဂှ် ဍုင်ဗဂေါ ဒးမံင်လဝ် သၟဝ်ဗၟာဂှ် စိုပ်သၞာံ ၁၁၀၈ ဂှ် အဝဵုသြဇာဍုင် ကလေင်စိုပ် တဲဂကူမန်ပၠန်ရ၊၊ အလန်ဝွံ ဒှ်အလန်မန် ကလေင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်ဟံသာဝတဳ အလန်စတုတ္ထ ရ၊၊

ဟံသာဝတဳ သီအင်ဝ	
ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်ဗၠးၜးမွဲဂှ် နကဵုသၟိင်ဗၟာအင်ဝ ဟွံဒးဂၞပ်လးလးရ၊၊ ညးဗလးနင် သွက်ဂွံဗတိုက် ကဵုမန် မဂၠိုင်ကဵုအလန်ရ၊၊ စိုပ် သက္ကရာဇ် ၁၁၁၂ ဂှ် ဥပ္ပရာဇာ အာဗတိုက် ပၞာန်ဗၟာ စိုပ်အာ စဵုကဵု မြစ်ဆုံ၊ ဗၟာစိုပ်ကရေပ်တုဲ သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာ သတိုးမင်းခေါင် အာတ်မိက် သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံတုဲ တုပ်စိုတ် ရေင်သကအ် အတိုင်ပယျဵုတိ သၟိင်မန် တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ကေုာံ သၟိင်ဗၟာ တၠညးဖရင်မင်ဂံင် မစၟတ်သမ္တီလဝ် ဗွဲပလိုတ်ၜဳဨရာဝတဳမ္ဂး တၟအ်ဗ္ဒင်ရမ္မဂှ် ပပယျဵုတုဲ လပါ်လတူ ဒှ်ရးဗၟာ၊ လပါ်သၟဝ် ဒှ်ရးမန်၊၊ ဗွဲဗမံက်ၜဳဨရာဝတဳမ္ဂး ကြုင်လှာဗ္ၚဂှ် ပပယျဵုတုဲ ကြုင်လပါ်သၟဝ်ကျာ ဒှ်တိရးဍုင်ဗၟာ၊ ကြုင်လပါ်သၠုင်ကျာ ဒှ်တိရးဍုင်မန်ရ၊၊ ပါဲနူဂှ် တၞဟ်နမဂွံရီုဗင် ကမၠောန်ဇၞော်မောဝ်သာသနာကျာ်တုဲ ဗၟာတအ် ဗလးကဵု တၠပညာ မဒါတ်ထဝ် ငဥူ ကေုာံ ကောန်ရဲ ၜါစှော်တၠ ရ၊၊

ဆဂး ငဥူဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မကၠတ်လ္ၚတ် အကာဲအရာ ပရူဍုင်မန်တုဲ ညးကဵုဒုဟ်ဒဏ် အမိင်ဂစိုတ်ရ၊၊ ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ သၟိင်ဗၟာအင်ဝ ဗလးနင် မင်းရဲကျော်ခေါင် သွက်ဂွံ ကၠုင်ဗတိုက် ဝေင်ပၞာန်ကဵုမန်ပၠန်ရ၊၊ မွဲလပါ်ဂှ်လေဝ် ဟံသာဝတဳ ဒက်မိတ် ကုသကိုပ်က္ၜင်ပြင်သေတ် သဳခွာဒဳပရူနဝ် (Sieur de Bruno) တုဲ နူကဵုမန် ကဵုဒၞာဲဂအာင်တိ ကုပြင်သေတ် ပ္ဍဲဍုင်သြေင် မဒှ်ဍုင်ဗၞိက်တုဲ နူကဵုပြင်သေတ်ဂှ် ကဵုမန် အမၠံက်ပါင်စှ်ဒစာံ ၆ ဒကိုအ်၊ သေနာတ် ပိပန်ကၠံရ၊၊ ဒပ်ပၞာန်မန် ဇက်တိုန်အာ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၃ ဂိတုခ္ဍဲသဳ ၅ မံက်ဂှ် သီဂွံ ယှိုဲပံင်လံင်၊ ခ္ဍဲသဳ ၁၀စွေက်ဂှ် သီဂွံ ညောင်လှ၊ မြေက္ကသိုရ် ၈ မံက်ဂှ် ဂွံဇမၞးကေတ် ဒပ်ဗၟာ ခေန်ဥူ၊ မြေက္ကသိုရ် ၅ စွေက်ဂှ် သီဂွံ ငါသောက်၊ ပ္ဍဲသၞာံဂှ်အိုတ်ဂှ် သီဂွံအာ ဍုင်ကြံက်သေဝ်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၁၁၃ ဂိတုစဲ ၉မံက် တ္ၚဲဗြဴဗတိဂှ် မန်သီဂွံအာ ဍုင်အင်ဝရ၊၊

စတုတ္ထဟံသာဝတဳလီု	

လိက် သၟိင်ဗၟာအံင်ဇေယျ မချူလဝ် ပ္ဍဲအမၠံက် မြတဗူ၊ ((၁) သံလျှင်ရ မြတဗူ --။(၂) ကုဓရမ်ုကြီး(၃-၅) သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ခု ကဆုလပြည်ကျော် ၆ ရက် ညတချက်တိကျော် ဟံသာဝတီမဟာသတ္တြု သေဒ) မဂွံအဓိပ္ပါယ် အဗၠံက်မြတဗူ မသီဂွံ နူဍုင်သြေင်။ ဗြဲဇၞော်ကုဓရ။ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ပသာ် ၆ စွေက် (9 May 1757)[၅]အခိင်ဗတံ လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်မဟာသၞသတြု(ဗၟာ)။ ဟိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် သ္ဒးဒှ် တ္ၚဲကြဴနူပသာ် (၆) စွေက်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။
ဒပ်ပၞာန်မန် သီဂွံအာ ဍုင်အင်ဝတုဲ သၟိင်စဍုင်ဝုတ်ဒိုဟ်ဂမၠိုင် ကၠုင်ဒုင်သစာ ကုဟံသာဝတဳရ၊၊ မၞိဟ်မိက်ဂွံတဝ်စၞေဟ် ကုမန် ဗီုကဵု ကောန်သၟိင်အင်ဝတြေံဂှ်ကီု သရာဲပၞာန်ဗၟာတြေံကီု အာကောံဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဖအိုတ်ရ၊၊ မၞိဟ်ဇၞော်ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဥူအံင်ဇေယျဂှ် ဟွံကၠုင် ဒုင်သစာ ကုဟံသာဝတဳရ၊၊ ကာလဒပ်မန် သိဒ္ဓိဟံသာ ပြာပ်စိုပ်အာ ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ဂှ် ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ဂှ် ပခိုင်လဝ် ကၟာင်ဒပ် ဗွဲမခိုင်တုဲတုဲရ၊၊ တုဲပၠန် ကေတ်မာန် နကဵုပြယာဲတုဲ လၞိန်ဗပိန် ဒပ်မန်သိဒ္ဓိဟံသာမာန်အာရ၊၊ သကိုပ်ပၞာန်တၠဗာန် အာဗတိုက် ဂၠိုင်ကဵုအလန်ကီုလေဝ် ဒးကျစဴကၠုင်ရ၊၊ ကောန်ပၞာန်ဇကု ညးမဒှ်ဂကူဗၟာတအ်ဂှ် စိုပ်မုက်ပၞာန် ဟွံကဠင်အမိင်ဇကု ဒှ်အာ ကောန်ပၞာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ရ၊၊

မွဲလပါ်ဂှ် လပါ်ဗၟံက် ဍုင်ဟံသာဝတဳ သၟိင်သေံလေဝ် ဘပဠကၠုင် ဟံသာဝတဳကီုရ၊၊ တၞဟ်နဂွံသၠာဲ ဗီုပြင် မုက်ပၞာန်တုဲ သကိုပ်ပၞာန်တၠဗာန်ဂှ် ကော်ဖျဴ ဟံသာဝတဳတုဲ စၞးဂှ် ပလံင်ဏာ သၟိင်အခေါန်ထဝ် ကေုာံ သကိုပ်ပၞာန်ဗညာအရိန္ဒမ ရ၊၊ နကဵုသကိုပ်ပၞာန် ဗညာအရိန္ဒမလေဝ် အာဗတိုက်ဒၟံင် ဒပ်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် မဂၠိုင်ကဵုအလန်ကီုလေဝ် ကေတ်ဇၞး မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဟွံမာန်၊၊ ကြဴနူ မန်သီဂွံအင်ဝ ၜါသၞာံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၁၅ ဂှ် ဒပ်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် သီဂွံအာ အင်ဝရ၊၊

ဒပ်မန် နူအင်ဝ ဒးစှ်ေဒုင်လဝ် ပ္ဍဲပြန်၊၊ နူကဵု ဟံသာဝတဳပၠန်တုန်လေဝ် ဂကောံမြုဝန်ဍုင်ဂမၠိုင် ချပ်ရေင်သကအ်တုဲ သွက်ဂွံကလေင်သီကေတ်အင်ဝ ဗွဲမပြဟ်မာန်ဂးတုဲ ဗလးဏာ ဒပ်ပၞာန်ဗွဲမဇၞော်ရ၊၊ ဆဂး အခိင်ဂှ် စိုပ်အာအခိင်ကၞောတ်သၞာံရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ပၞာန်မဇီုရေင်သကအ်ကွေဟ်ဟ်ဂှ် စိုပ်အာအခိင်ဗြဲရ၊၊ ဒြဟတ်ပၞာန်မန် ပၞာန်ဂၠုင်ဂှ် ဒးဘဲဗြဲကျာကီု ဘဲပၞာန်ကီုတုဲ ဒးလီုလာ် ကျသ္ၚောံဗြံအာရ၊၊ ဟိုတ်နူကျပၞာန် ပ္ဍဲအလန်ဏအ်ဂှ်တုဲ ဒြဟတ်ဟံသာဝတဳ ဍိုန်လျစှ်ေအာ ဗွဲမလောန်ရ၊၊

ဒြဟတ်ပၞာန် အောန်စှ်ေဗက် ဂကူမန် မဟီုအရေဝ်ဗၟာတုဲ မဒုင်ပလဝ် ဂကူဗၟာ ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါ၊ ပ္ဍဲဍုင်ပြန်တအ်ဂှ် ကတဵုသပုန်တုဲ ဒပ်ပၞာန်မန် ပ္ဍဲကဵုပြန်ဂှ် ဒးဒြေပ်တိတ် နူဍုင်ရ၊၊ ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါဂှ် ၜိုန်ရ ကလေင်ထိင်မာန်၊ သပုန်တအ်ဂှ် ဗက်ရပ်ထိင်မာန်ကီုလေဝ် ဍုင်ကွာန်ဓရံက်ဓရာ်အာရ၊၊ ဒေသမၞိဟ်မဟီုအရေဝ်ဗၟာဂၠိုင် ဗွဲတၟေင် ဒေသလတူဍုင်လ္ဂုင်တအ်ဂှ် အဓိကိုရ် ကောန်ဂကူ အကြာဂကူမန် ကဵု ဂကူဗၟာ ကတဵုဒှ်တုဲ ဂကူမန် နူဒေသတအ်ဂှ် ဒးဒြေပ်ဒဴစှ်ေကၠုင် လပါ်ဍုင်လ္ဂုင် ဍုင်ဗဂေါရ၊၊ အဝဵုသြဇာမန် ပ္ဍဲဒေသဂှ်လေဝ် အိုတ်အာရ၊၊

ညးဇၞော်ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် အံင်ဇေယျဂှ် ဂွိင်ဖေက် ဇကုဟွံကလိဂွံအဝဵုတုဲ ကောန်ဨကရာဇ်အင်ဝတြေံ မပၠဒၟံင်ဒပ် ကရောမ်ဇကုဂှ် ဇကုဂစိုတ်ထောအ်တုဲ ဇကုဂွံဒှ် ဨကရာဇ်သၟိင်ဗၟာရ၊၊ အခိင်ညးစိုပ် ဍုင်ပြန်ဂှ် ဂကူအာမေရဳယာန် ဂြဳဂေါရဳ အာဝေလ် (gregory Aves) အာခစညးရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဟိုတ်နူဒြဟတ်ပၞာန်မန်အောန်တုဲ ဂကူယူရောပ် အင်္ဂလိက် မန်မကဵုလဝ်ဒၞာဲ ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း)ဂှ်ကီု၊ ပြင်သေတ် မန်ကဵုလဝ်ဒၞာဲ ပ္ဍဲဍုင်သြေင်ဂှ်ကီု ချပ်ကၠုင် သွက်ဂွံပံင်ကဵုဗၟာအိုတ်ရ၊၊ ညးဒြဟတ်ဇၞော်ၜါ ပြင်သေတ် ကဵု အင်္ဂလိက်ဂှ် ဒှ်ဂကူသၞတမ်ကဝ်တုဲ ပြိုင်ပကာန်ဒၟံင် ရေင်သကအ်ရ၊၊ ညးတအ်သီုၜါဂှ် မိက်ဂွံဂွံဒၟံင် သီုဒၞာဲဖအိုတ်ရ၊၊ ဆဂး နကဵုမန် ညးလဵုမွဲလေဝ် ဟွံကဵုလဝ် ဒၞာဲဂၠိုင်င် ဇၞော်ဇၞော်ရ၊၊ ယဝ်ရကဵုမ္ဂး ဍေဟ်တအ် ကလေင်သီဇကုမာန်ဂှ် မန်တအ်တီလဝ် ဒှ်မာန်ရ၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကဵုလဝ် ဒၞာဲသီုညးၜါတုဲ အကြာဒြဟတ်ၜါဂှ် ကလေင်ထိင်လဝ် အဝဵုသြဇာ ညးမွဲကုမွဲ ညံင်ဟွံဂွံဇၞော်တိုန်ရ၊၊

နကဵုအရီုအဗင် ဂြဳဂေါရဳတုဲ ကလုတ်ဗၟာအာဆဵုကဵု သကိုပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက် ဟေန်ရဳဗရက် (Henry Brooke) မၞုံပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်မာန်ရ၊၊ အင်္ဂလိက်ကဵုဗၟာ တုပ်အာစိုတ် ရေင်သကအ် နကဵုအင်္ဂလိက် ကဵုအရီုအဗင် နကဵုဒြဟတ်ပၞာန်ကီု သီုကဵုဒြဟတ်လွဟ် ကုဗၟာ စဵုကဵုသီကေတ် ဍုင်မန်သီုဖအိုတ်မာန်ရ၊၊ ကာလသီဂွံတုဲမ္ဂး ဗၟာဒးကဵုအင်္ဂလိက် ဒၞာဲဗဒိုပ် ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်၊ ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်ဂှ်တုဲ ကုပြင်သေတ်ဂှ် ဒးထဍေင်ပ္တိတ် နူကဵုဒေသဂှ်ရ၊၊ ပြင်သေတ်လေဝ် ကၠတ်ဗလးဏာမၞိဟ် သွက်ဂွံပံင်ကဵု ဗၟာကီုရ၊၊ ဆဂး နကဵုအရီုအဗင်ပူဂိုလ်ဂှ် အံင်ဇေယျဒုင်တဲတုဲ နကဵုကမ္မဏဳ (ဝါ) နကဵုဂကူဂှ် အံင်ဇေယျ ဟွံဒုင်တဲရ၊၊

ပရေင်ပံင်တောဲ အကြာဗၟာ ကဵု အင်္ဂလိက် ညံင်ဂွံလီုဂှ် နကဵုနဲကလုတ်ကီု နကဵုနဲပၞာန်ကီု ၜိုန်ရ ဥပ္ပရာဇာ ဂစာန်ဂၠိုင်ကဵုနဲကီုလေဝ် နကဵုပူဂိုလ်သကိုပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက်လ္ၚဵု ပါလုပ်ကၠုင် လပါ်မန်ကီုလေဝ် နကဵုဂကူအင်္ဂလိက်ဂှ် ဟွံပါလုပ်ကၠုင် လပါ်မန်ရ၊၊ 

ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ဒှ်ဍုင်ကိစ္စဇၞော် သွက်ပၞာန်ဟွံသေင်၊ ဒှ်ဍုင် ဒၞာဲဒတန်ဓါတ်ကျာ်ရ၊၊ ဆဂး ဒပ်ပၞာန်အံင်ဇေယျ စၞးအာဗတိုက်သြေင်ဂှ် လုပ်ဖျေဟ်ထောအ်ဒပ်ဇကု ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်ရ၊၊ ကျာ်စုလောဟ် (ဆူလေ)ကဵု ကျာ်လ္ဂုင်ဂှ် ပဒၞာဲဗဒိုပ်ဇကုရ၊၊ အတိုင်စၟတ်သမ္တီမ္ဂး အံင်ဇေယျ ဖျေဟ်ထောအ်က္ဍိုင်ကျာ်လ္ဂုင် မတ်မၞိက်ၚုဟ်က္ဍင်င်ဂှ် ကေတ်တုဲ ကဵုတၟာဲတဲ ကုအင်္ဂလိက် သွက်ဂွံဂွံလွဟ်ရ၊၊ ဟိုတ်နူဒပ်ဗၟာ မဖျေဟ်လဝ် ပ္ဍဲကျာ်တုဲ မန်ဟွံဂံင်ပန်တုဲ ဖအးထောအ်ဗၟာ နူလ္ဂုင် ဟွံမာန်ရ၊၊ ဗၟာ၊ အင်္ဂလိက် ကေုာံ သကိုပ်ပၞာန်ပြင်သေတ် ပံင်ကောံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၁၈ ဂိတုဒဂိုန် ၃ စွေက်ဂှ် လုပ်သီဂွံ ဍုင်သြေင်ရ၊၊ နူဂှ် ပၞာန်ဗၟာ၊ ပၞာန်အင်္ဂလိက်၊ ပၞာန်ပြင်သေတ် ဇက်ကၠုင်တုဲ ဗိုင်လဝ် ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ တၞဟ်နဂွံဗၜိုဟ်လလံပၞာန်တုဲ နကဵုခမဳသင်မန်၊ ခမဳသင်ဗၟာ၊ ခမဳသင်သေံ အာပညဳပညပ် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံကီုလေဝ် အံင်ဇေယျ ဟွံဒုင်တဲ၊၊ ယဝ်ရ ပအပ်ကဵု ကောန်ဝုတ်ဨကရာဇ်မန် မိဂုဏ် မ္ဂး နုက်ကဵုပၞာန်ရောင် ဟီုနင်ကီုလေဝ် ကာလကလိဂွံ ကောန်ဝုတ်ဨကရာဇ်တုဲလေဝ် ဟွံနုက်ပၞာန်၊၊ အလဵုဇကု ဨကရာဇ်ဟံသာဝတဳ တၠညးဗညာဒလ အာပညဳပညပ် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံဂှ် ရပ်ကၠေင်ထောအ် တၠညးဗညာဒလတုဲ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ဂိတုပသာ် ၄ စွေက်ဂှ် လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳတုဲ ဂိတုပသာ် ၆ စွေက် ကၟာင်ဍုင်ဟံသာဝတဳသရိုဟ် ပၞာန်ဗၟာလုပ်စိုပ်ဍုင်တုဲ ဂတဂှ် ၜါပိတ္ၚဲဂှ် ဗၟာသီဂွံအာ ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊

ဟံသာဝတဳလီုတုဲ	

ဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳ စိုပ်အာသၟဝ်တဲဗၟာတုဲ

တၠညးဗညာဒလဂှ် ရပ်ဏာ ကြိုင်စွံလဝ် ပ္ဍဲမုဟ်သဝ်ပေါဝ်၊ ဗွဲကြဴ နကဵုဒုဟ် မဆဝ်မ္ၚုဟ် မန်ညံင်ဂွံတဝ်စၞေဟ်တုဲ ကေတ်နင် ဍုင်လ္ဂုင်တုဲ ကုတ်ဂစိုတ်ကအ်၊၊
ကောန်ဂကူမန် ၜိုတ်မရပ်ဂွံဂှ် မၞိဟ်မသွံစဂွံဂှ် သွံစ နဒဒှ်ဍိက် မၞိဟ်မွဲ မသုန်စှ်ော၊ အစိတ်၊ ၜါစှ်ော၊ စှ်သုန် ဗွဲမဗဗွဲကဵု အဝဲခန္ဓကာယ၊
ကုမၞိဟ်မသွံစ ဟွံဂွံ၊ သွံဟွံအိုတ် သှ်ေဒၟံင်တအ်ဂှ် စုတ်ကဵုစာတ်တုဲ စံင်ဂစိုတ် သီုဖအိုတ် ဒစိတ်စာတ်၊
ခမဳသင်မန်ပိလ္ၚီပြင်င်ဂှ် ကဵုစိင်လိုန်တုဲ ဂစိုတ်၊၊ နကဵုဓဝ်ပတှ်ေညးတအ် အလဵုဇကုညးတအ် ဂစိုတ်ဟွံသေင် ကဵုစိင်လိုန်တုဲ မဂစိုတ်မ္ဂး ညးတအ် ဟွံကလိလောန် ပါဏာတိပါတကမ်တုဲ ကဵုစိင်လိုန်တုဲဂစိုတ်၊၊ 
ဒြပ်ရတ်ထဝ်သြန် မကေတ်ဏာဂွံတအ်ဂှ် ဖ္ဍိုက်ကဵုက္ၜင်တုဲ ဖျဴဏာဍုင်ဗၟာ၊ အရာမကေတ်ဏာ ဟွံမာန်တအ်ဂှ် ကဵုစံင်ပလီုထောအ်၊၊
အရာမဒှ်အာဲကၟာဲမန် မပ္တံ လိက်တၟအ်တအ်ဂှ် ၜိုတ်မဆဵု ကဵုတက်ပကဝ်ထောအ်ဖအိုတ်၊ ယၟုကျာ်ဂှ် စၞးကျာ်ဂှ် ဒးစုတ် ရွှေ ညံင်ရဴ ဍုင်မုဟ်သဝ်ပေါဝ်ဂှ် မစုတ် ရွှေဘို ကီု၊၊
အတိုင်မတုပ်လဝ်စိုတ် ကုအင်္ဂလိက် ဍုင်သြေင်ဂှ် ဟွံကဵုဒှ် ဌာန်ဒတန်မၞိဟ်မံင်၊ စၞးဂှ် ဗဒှ်ပတိုန်လ္ဂုင်တုဲ ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ကဵုဒၞာဲ ကုကမ္မဏဳ (ဝါ) ဒပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက် မဖျေဟ်ဒၞာဲ၊ တုဲပၠန် ဒၞာဲအင်္ဂလိက်တြေံ မန်မဖျေဟ်ကဵုလဝ် ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်ဂှ် ကဵုအင်္ဂလိက် ဆက်မံင်အာ၊၊ 
က္ဍိုပ်သကိုပ်ပြင်သေတ် မၞုံပ္ဍဲသြေင်ဂှ် ဂစိုတ်ထောအ်၊၊ ဟွံကဵု ဒၞာဲကုပြင်သေတ်၊၊ အင်္ဂလိက်မွဲဓဝ် သှ်ေပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ သကုတ်သၟဝ်၊၊ ဂုဏ်ဖိုဟ်ဍေဟ်ဂှ် ပြင်သေတ် ဟွံမဲတုဲ ဂတဂှ် သၞာံဟွံလအ်ကွေဟ်ဟ် အင်္ဂလိက် သီကေတ်ဏာ သီုဖအိုတ်ရ၊
နူ ဝဳကဳမန်

== လိက်မာတင်ဂ ==

လိက်မာတၚ်ဂ

✍(ဘဒ္ဒန္တ − ညာဏဝံသ) ဒူရာ ဘာဇၞော်

(နမောတဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသ)

ကလေၚ်တက်ပ္တိုန်လဝ်လ္တူဝဳကဳပဳဒဳယာဘာသာမန် စၟတ်တ္ၚဲ (16-8-2020)မဒှ်ကီုရ ။


မာတိကာ
၁	မုက်လိက်−၁
၂	မုက်လိက်−၂
၃	မုက်လိက်−၃
၄	မုက်လိက်−၄
၅	မုက်လိက်−၅
၆	မုက်လိက်−၆
၇	မုက်လိက်−၇
၈	မုက်လိက်−၈
၉	မုက်လိက်−၉
၁၀	မုက်လိက်−၁၀
၁၁	မုက်လိက်−၁၁
၁၂	မုက်လိက်−၁၂
၁၃	မုက်လိက်−၁၃
၁၄	မုက်လိက်−၁၄
၁၅	မုက်လိက်−၁၅
၁၆	မုက်လိက်−၁၆
၁၇	မုက်လိက်−၁၇
၁၈	မုက်လိက်−၁၈
၁၉	မုက်လိက်−၁၉
၂၀	မုက်လိက်−၂၀
၂၁	မုက်လိက်−၂၁
၂၂	မုက်လိက်−၂၂
၂၃	မုက်လိက်−၂၃
၂၄	မုက်လိက်−၂၄
၂၅	မုက်လိက်−၂၅
၂၆	မုက်လိက်−၂၆
၂၇	မုက်လိက်−၂၇
၂၈	မုက်လိက်−၂၈
၂၉	မုက်လိက်−၂၉
၃၀	မုက်လိက်−၃၀
၃၁	မုက်လိက်−၃၁
၃၂	မုက်လိက်−၃၂
၃၃	မုက်လိက်−၃၃
၃၄	မုက်လိက်−၃၄
၃၅	မုက်လိက်−၃၅
၃၆	မုက်လိက်−၃၆
၃၇	မုက်လိက်−၃၇
၃၈	မုက်လိက်−၃၈
၃၉	မုက်လိက်−၃၉
၄၀	မုက်လိက်−၄၀
၄၁	မုက်လိက်−၄၁
၄၂	မုက်လိက်−၄၂
၄၃	မုက်လိက်−၄၃
၄၄	မုက်လိက်−၄၄
၄၅	မုက်လိက်−၄၅
၄၆	မုက်လိက်−၄၆
၄၇	မုက်လိက်−၄၇
၄၈	မုက်လိက်−၄၈
၄၉	မုက်လိက်−၄၉
၅၀	မုက်လိက်−၅၀
၅၁	မုက်လိက်−၅၁
၅၂	မုက်လိက်−၅၂
၅၃	မုက်လိက်−၅၃
၅၄	မုက်လိက်−၅၄
၅၅	မုက်လိက်−၅၅
၅၆	မုက်လိက်−၅၆
၅၇	မုက်လိက်−၅၇
၅၈	မုက်လိက်−၅၈
၅၉	မုက်လိက်−၅၉
၆၀	မုက်လိက်−၆၀
၆၁	နိဿဲ
မုက်လိက်−၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကျာ်သမ္ဗုဒ္ဓ နာမတုလံ၊ ဟွံမွဲပ္တောံၜတ် အိုတ်သတ်လောကံ၊ သောဘဂဝါ ဗုဒ္ဓအရဟံ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အန္တအန္တံ၊ ဗုဒ္ဓဂုန္နံ အဟံဝန္ဒာ၊ ဍောၚ်ဓရ်ကျာ်တြဲ ဇၟန်ဗၠဲဒွါ၊ ပိဋ္ ကပိ သီုပိပြကာ၊ ဒစာံစှော်လ္ၚီ ကဵုပန်လ္ၚီကၠာ၊ မိက်ဂွံဒ္ဂေတ် လၟေတ်ဒေသနာ၊ မၚ်မွဲဂွံဗၠး နူပဝိဇ္ဇာ၊ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အနန္တအနန္တာ၊ ဓမ္မဂုန္နာ တန္ဒာမိဟံ၊ သၚ်ၜါပြကာ မဟာတုလံ၊ မၚ်မွဲလဝ်ကၠာ သာသၞာဗုဒ္ဓံ၊ သံဃဂုန္နံ အဟံဝန္ဒာ၊ မာတာပိတု ဂုရုပဇျာ၊ ဂုန်မဇၞော်လှဲ လ္တူအဲကၠာ၊ ခါမသၟဟ်စိ တိသုန္ဓရာ၊ မွဲသာ်တိုန်အဵု သၟဟ်ကဵုဂၚ်္ဂါ၊ ဟွံတုပ်သၟဟ်စိ ဂုန်မိမၜါ၊ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အနန္တအနန္တာ၊ ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ လ္ၚောဝ်ကၠာရအဴ။


ဘုမ္မဇဵုရ ရုက္ခဒေဝတဴ၊ အကာသပၠန် မရာဇ်ပန်နှဴ၊ ဗဳနာဲယၟု ဗဳသၞုဗဳသဴ၊ အိန်ဗြီုယီုမာ ဒေဝသွဝ်တရဴ၊ အဲဍိက်ရဴဂဴ ပူဇဴသကာ၊ သ္မိၚ်ဂိတုသ္မိၚ်တ္ၚဲ သ္မိၚ်ဗြဲသ္မိၚ်ကျာ၊ ပၟၚ်ဟေမဝန် သဳဒန်ဂၚ်္ဂါ၊ ဝိသုန္ဓရဳ မနဳခလာ၊ သြဿဝတဳ သဏ္ဍဳမိဒ္ဒြာ၊ လက္ခမ္မဳစိ ဝိနာယကာ၊ အိုတ်ဒေဝတဴကွေံ ဂၠးစက္ကဝါ၊ အဲဍိက်ကလံကၠာ သီုကဵုဒွါပိ၊ ဖဵုကလံရ သရဏစိ၊ ဖဵုကလံအ္စာ ၜါမကဵုမိ၊ ဖဵုကလံအဴ ဒေဝတဴမဂ္ညိ၊ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ လောကဝုတ္တိ၊ သဗ္ဗယဲပၠန် ပကဵုစောန်ကၠိ၊ ဗၞတ်အာယုက်ကၠာ ကဵုမြာသုခိ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ညိ သီုသတိညာဏ်၊၊

မုက်လိက်−၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဆန္ဒလၚ်္ကာ မြာကဵုချပ်မာန်၊ ပါဠိရထ သဗ္ဗနိဒါန်၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပကဵုတိုန်စှ်ေ ကဵုတၟးပ္ဍဲညာဏ်၊ ပကဵုဝိုက်ဝုဲ ပကဵုထုဲကြာန်၊ ကဵုအဲချပ်မာန် ပ္ဍဲညာဏ်ကဝိ၊ ဟိုတ်ကဵုဝါသနာ ပြေၚ်ဏာယတိ၊ ဓမ္မဒါန်အဴ သၟိက်ပူဇဴညိ၊ သၟိက်လလောၚ်ကမြဴ ဓရ်သ္ဍဴမူဏိ၊ လၟေၚ်ဓမ္မ ရထပါဠိ၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်မဂ္ညိ၊ အဲမာဲယှိုဲလေန် ဟေၚ်ဆာဲဖိဖဳ၊ သၟိက်ဇန်လဝ်ညိ ကဝိလၚ်္ကာ၊ သၟက်ကောန်ဂကူ လ္ဂူဓရ်မေတ္တာ၊ ကွိုၚ်ကွုဲဟွံဖေက် ဗ္ဒေက်ဖျဝ်ကာယျာ၊ ဟွံရိုဟ်စရ ရုပ္ပခန္ဓာ၊ သွက်ဂွံဗှ်လောဲ ဆန်ဗွဲလၚ်္ကာ၊ ယၟုလိက်ကီု ပိုဲဟီုကဵုကၠာ၊ ကဵုဂွံပြာထာ လိက်မာတၚ်္ဂ၊ ကာလၜတ်ၜတ် ဗောဓိသတ္တာ၊ ဟံၚ်ပြာ်ရဲတဳ ပ္တိတ်ဝဳရိယ၊ ၜိုတ်လွဳဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဒဵုဒဴနိဗ္ဗာန် ပြာ်ဟွံမာန်ရ၊ ဂလာန်သာ်ဂှ် တွံအဂါမ၊ ပိုဲဟီုကဵုရ က္ညကၠၚ်ညိကၠာ၊ မိၚ်ဂွံဒှ်မ ဗိဇ္ဇဆက်အာ၊ မိၚ်ဂွံဂၠာဲဟေန် ဒက်ဂြေန်စိတ္တာ၊ မိၚ်တုဲဂွံလွဳ ပါရမဳမြာ၊ မိၚ်မၚ်မွဲဒး ကြဗၠးဒက္ခာ၊ ယဝ်ဂွံမိၚ်လဝ် ဓရ်သမ္ဗုဒ္ဓါ ကြဴတုဲမွဲဝါ မြာသုခညောန်၊ လိက်ဇၟန်ဗၠဲ ကာအဲဆန်၊ (၁)သက္ကရာဇ်ကီု ပိုဲတိတ်ဟီုပ္တန်၊ သုညနဝ ဒွါရဨကန်၊ ဖဝ်ရဂိုန်စိ ပိမံက်ပြဲလောန်၊ အာဒိုတ်ဒှ်တ္ၚဲ ပ္ဍဲစှ်ခၞောန်၊ နက်သတ်ဟီုတွံ ဒှ်ၜါစှော်ပန်၊ မူဒၞာဲဂွံဆန် သန္ထာန်ဒေသ၊ ကိုပ်အဒိကၠာ ယက္ခာဒဳပ၊ ကံခၟိုၚ်အဴ ကြဴခုတ်နာမ၊ မုဟ်ရိုတ်ဍောတ်ကွာန် ဋ္ဌာန်ဂှ်မူလ၊ သ္ၚိဇိုၚ်ဍာန်ကၠာ ဖျာဗေသဇ္ဇ၊ ကရောံသွံဂဥုဲ တုဲဂွံဆန်ရ၊ ထံၚ်လဝ်သောတ တ္ညကၠုၚ်ညိအဴ၊ လၟိဟ်ဍုၚ်ဇၞော်အဴ စှ်တြဴရ၊ ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ် ၜိုဟ်သိုဟ်လောန်တဴ၊ ဒဵုဗိုၚ်လဝ်ပၠန် ဆုဒုန်ဍိုပ်ဍဴ၊ သဝ်ဇဝ်ပေၚ်ရ သီုသၠသီုပ္ကဴ၊ အဒေါဝ်ဂှ်အဴ မဒှ်ဂၞဴဍုၚ်၊ ကၟာပ်ပိထပ် ညဳညပ်သဝ်သၠုၚ်၊


မုက်လိက်−၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အကြာဂှ်ပၠန် ၜံက်ကၠောန်ခါဲကြုၚ်၊ တြၚ်ပန်ကၠာ လုပ်အာတိတ်ကၠုၚ်၊ သတြုဂြိုဟ်စာ ဂွံဒၞာဒုၚ်၊ ပ္တိုန်ကၟာၚ်ဍုၚ် သၠုၚ်သဝ်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ သၠဲဍုၚ်ရော ပိယောဇနာ၊ ပန်ကၠၚ်ဒးရး တပ်တးညဳသာ၊ အပ္ဍဲဍုၚ်ဟေၚ် ပြုပြေၚ်နာနာ၊ ဥဒျာန်ဍုၚ်စိ ဘိသေဓနန်၊ ပြာသာဒ်အဆံၚ် ညံၚ်ဝေဒယန်၊ ဂ္ညိဂ္ညာတ်လဝ်ကွေံ နဂၠးထဝ်သြန်၊ ဗြံက်ဗြပေၚ်တဴ ပ္ကဴသၠဇာဗြောန်၊ ဂးပြာသာဒ်နန် စိစောန်ပြေၚ်ဖျဳ၊ အဆံၚ်ဂၠိုၚ်သာ် ဂၞကျာ်ဒေဝဳ ဗၞတ်လၟိဟ်တုန် မသုန်ကၠံညဳ၊ ပြပြေၚ်လဝ်သၟတ် နန်ကၠတ်ကျာ်သြဳ၊ လျးထဝ်ဖၞောတ် လျးမတ်လလဳ၊ ပ္ကဴဒုၚ်ဗွုတ် ပါန်မုတ်ပါန်ခဳ၊ လျးရတ်လလဳ နန်ဒေဝဳဗြဴ၊ မှောၚ်မှနၚ်စၚ် လဗၚ်ဖက်နှဴ၊ ဇၞော်ဇၞော်ဍောတ်ဍောတ် သ္ၚိကၠတ်ကၠံပ္ကဴ၊ တိုက်အမာတ်စိ သ္ၚိသၞာဲဒဴ၊ သေဏၚ်္ဂအဴ သ္ၚိသၞာဲဒဴ၊ တိုက်လွဟ်ပၠန် ကောန်ပၞာန်မွဲသာ၊ တိုက်ကၠိက်ယာတ်သွံ တိုက်ဇွောံအဟာ၊ တိုက်ဖံမန်ဒိုၚ် ဗာတ်ကိုၚ်သီုခရာ၊ ဆာၚ်မံၚ်လဒု ဗရုကြဵုဇာ၊ တိုက်ကဵုတိုက်ဗ္ဂါ ဟာန်ဇာစိစောန်၊ ရုၚ်ကဵုရုၚ်ဟေၚ် ဝၚ်ကဵုဝၚ်ခၠန်၊ ရုပ်ချေံရုပ်စိၚ် ရုပ်သၟိၚ်ကုတ်ဒန်၊ သ္ၚိကဵုသ္ၚိဂၠောဲ ဗၚ်ဗွဲလီုဝန်၊ ဓမာတ်ရဲဖျာ တမ္ၚာလုလန်၊ ဂၠံၚ်ကဵုဂၠံၚ်ဗျာၚ် ဇၟာပ်သွာၚ်ဒိုဟ်ပန်၊ တိုက်သေဋ္ဌဳပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ ဂြပ်ရတ်ထဝ်သန် ဟွံတီနန္တာ၊ ဍုၚ်သ္အာၚ်ရောၚ် ဟွံဂံၚ်ပ္တောံၜါ၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် အာကၠုၚ်ဟောဒြာ၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် ဍိုက်ကွဳမွဲသာ၊ ညံၚ်ဂြုန်ဇက်ဂၠောဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကၠုၚ်အာ၊ ဆာဲရာၚ်သ္အဳဗ္ဂါ ကၠုၚ်အာလီၜန်၊ စရာဲဍုၚ်ကၠာ ရာဇာဂြိုဟ်ပၠန်၊ ယဝ်ရချူအာ သၠရိုတ်တာအောန်၊ ချူကှ်ေဟွံအိုတ် လၟေၚ်ပိုတ်ဗျဥ်၊ ဗၞတ်ဆညိည ဟီုပၠလက်သန်၊ လၟေၚ်ဍုၚ်ပၠန် တန်လဝ်ကၠာရ၊ . . . . .။


မုက်လိက်−၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လၟေၚ်ဖဵုဂုန် တွံပၠန်ဂတ၊ ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ် ၜိုဟ်သိုဟ်ကာယျ၊ သၟိၚ်ဘိမ္မသာ မဟာရာဇာ၊ တၠက္ဍိုၚ်သန် နန်ဘိသေခ၊ ဂကောံဍုၚ်အဴ စှ်တြဴရ၊ ဍုၚ်ဝွံပဋ္ဌမ ကျာ်တြဲတ္ညတန်၊ သၟိၚ်ဘိမ္မသာ သဒ္ဓါပြဲလောန်၊ သိုၚ်လဟဵုလဝ် ဘာထဝ်ဘာသန်၊ ဘာဝေဠုဝန် သီုကွန်စိစောန်၊ ကဵုဒါဂၠိုၚ်သာ် တ္ညကျာ်နိမန်၊ ကျာ်သီုအရှန် တ္ညတန်တဴရ၊ ပ္ဍဲမမံၚ်စိ ပိတ္ၚဲဂတ၊ ကြိုက်သၟိက်ကဵုဒှ် တွံဒေသ၊ မၞးၜါပၠန် ကွးသန်ဇဲယ၊ မွဲဂးယၟု ဥပတိဿ၊ မွဲဂှ်တုန်ရော ဂးကောလိတ၊ ဟွံစှ်ေစိုတ်ရ ပြဝအ္စာတဳ၊ ဓရ်မစုပ်ကၞတ် ပ္တိတ်ဓတ်ဂၠာဲလွဳ၊ အလုံဍုၚ်ရး ဟီုဂးဂၠာဲသ္ၚေဝ်၊ ဟွံဂွံဆဵုသၟတ် စံၜတ်ဂၠာဲဇဳ၊ ဟွံဂွံဆဵုအဴ ကၠေၚ်စဴအနဳ၊ ပ္ဍဲလုပ်ဍုၚ်ဂှ် ညာတ်ဒဒှ်အရဳ၊ ကၠုၚ်အာတ်ပါန်ယဵုတဲ ဓဝ်မပြဲဂ္ညိ၊ ဖျေံက္ဍိုပ်လ္ၚောဝ် ကၞိပ်လျောဝ်တိ၊ ခါဂှ်ထေရ ဟွံလဇညိ၊ ထေအဿဇိ နကြိတွံကဵု၊ ဗၞတ်ၜါဂါထာ ဟွံခြာဒစဵု၊ ဥပတိဿ တၠကုသဵု နဲလ္ၚီကွေံ တီကၠးလၚ်ပြဵု၊ မကၠိဂွံကၠာ သောတာပတ္တိဖဵု၊ မိပ်စိုတ်ပူမှ် တဲစရှ်ယဵု၊ စ္ဍးစဴတုဲအဵု ဟီုကဵုအ္စာ၊ ယွံလေဝ်တိက္ခ တၠဒါယကာ၊ ချိုန်လၟုဟ်အဲ လန်ထဲကၠုၚ်အာ၊ ဓဝ်မစိုပ်သိတ် လအိတ်ရှ်သာ၊ အဲဂွံမိၚ်ရ နသောတဒွါ၊ ယဝ်နွံဂၞပ် ပချပ်စန်စာ၊ ညံၚ်ပိုဲဂွံအာ ဋ္ဌာန်ဘာကျာတြဲ၊ သန်ဇဲယကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ ယွံလေဝ်ကွးအဲ၊ ရာဇာဂြိုပ်ကၠာ အ္စာဆအဲမွဲ၊ ချိုတ်လဝ်ကဵုချိုတ် ဒဵုလ္အိတ်သ္ကန်ဒဲ၊ ပကွးကျာ်တြဲ အဲအာဟွံမာန်၊ ဥပတိဿ တွံနကယျာန်၊ ယွံလေဝ်အ္စာ ပသၚ်္ကာကြာန်၊ ဓဝ်အ္စာတွံ ဟွံဒှ်ဂလာန်၊ ရုပ်နာံဟွံပၠိုတ် ဟွံပိုတ်ဝိညာဏ်၊ တွံဓဝ်ကေတ်လာပ် ဇၟာပ်ဍုၚ်ဇၟာပ်ကွာန်၊


မုက်လိက်−၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကၠတ်စမဒါန် ဂလာန်အ္စာတွံ၊ ဂွံစသုၚ်ဖဲ ပ္ဍဲချိုန်လၟုဟ်၊ ဒ္ဂေတ်အာကြာန် နိဗ္ဗာန်ဟွံဒှ်၊ လံညိဗျုအာ ဇရာဟွံရုဲစှ်၊ တာပိုတ်ကၞတ် လာဘဇတ်ကှ်၊ ဒုက္ခမတ်ဇျဟ် ကြဴဒှ်ရအ္စာ၊ တဳသန်ဇဲယ ဟွံဂွံညှာတာ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ကွးတံညံၚ်အာ၊ မၞိဟ်ဒိုဟ်ဓီုလောန် မၞိဟ်အောန်ပညာ၊ ကၠုၚ်ကဵုအဲရ ဍေံပရှ်သာ၊ မၞိဟ်နွံပညာ အာကဵုကျာ်တြဲ၊ မၞိဟ်ဍေံအောန်ညာဏ် ကဵုဒါန်ကဵုအဲ၊ လာပ်အဲဟွံပိုတ် ဟွံအိုတ်ကြဴတဲ၊ ကွးတံပဂွိၚ် တြဴဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ကွးတံညံၚ်အာ အာပနိဿဲ၊ ကံအဲကဵုအဲ ပကော်ဂြဲရ၊ မိၚ်တုဲလ္အိတ် ဥပတိဿ၊ ညးၜါတုန်ရော သီုကောလိတ၊ သီုညးၜါပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ သၟိက်ဂွံတိတ်အာ ဘာမှာဗုဒ္ဓ၊ သ္ပိုၚ်လ္တက်ရ တၞဟ်နယကြာ၊ ကွးအ္စာတဳ မဂၠိုၚ်သ္အဳဗ္ဂါ၊ ဗၞတ်မသုန်ကၠံ ဂကောံရဲသာ၊ ဒှ်တိုန်ဂြုက်ဂြေက် သၟိက်ဗက်ညးၜါ၊ ညးညးအဲအဲ ကွာ်ဂၠောဲဗက်အာ၊ အဏံဘာအ္စာ ပၟာသုသာန်၊ လ္ၚုကှ်သံၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံမာန်၊ အ္စာတဳဂရေက် ဒြေပ်ဗက်ဂစာန်၊ ဒြေပ်အာသီုဓတ် လောတ်အဒေါဝ်ဍာန်၊ ကွးကလေၚ်ရံၚ် ဒှ်စံၚ်ခလာန်၊ က္တဵုဒှ်ဇြဟာန် ဆာန်ဍူအ္စာ၊ မၞိဟ်ကဝက်ဟေၚ် ကလေၚ်စဴအာ၊ ကဝက်အာကောံ ကရောံညးၜါ၊ ကွာ်အာမွဲဟာန် အာစိုပ်ဋ္ဌာန်ဘာ၊ ကောံရေၚ်သ္ကံ ဂဇံညဳသာ၊ ယဵုတဲဟောဒြာ ဝန္ဒနာရ၊ အာတ်ပါတ်တိုန်အဴ ယွံသ္ဍဴလောက၊ သၟိက်ဂွံခမဳ လွဳဓတ်သဳလ၊ ကြၚ်ကၠုၚ်စိုပ်ကွေံ ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ၊ နမေတ္တာဇဴ ဖ္အောဝ်လဴဂတ၊ သၟိၚ်သၚ်တၠဳ တ္ညခၞံညိအဴ၊ ကျာ်အ္စာဗြီု သီုလျးတြဴ၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဂွံညာတ် ပတ်ပဳတိဇဴ၊ ကျာ်သၟိက်လလောၚ် ဍောၚ်ဓဝ်ကမြဴ၊ ပါဠိပဋ္ဌမ ရထဖက်နှဴ၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်ဗွဲကြဴ၊ ညံၚ်ရဴဍောၚ်ပ္ကဴ ကမြဴဓဝ်ဂှ်၊ ကွးတဳရေၚ်ဗဂါ ၜါကၠံမသုန်စှော်၊


မုက်လိက်−၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဓဝ်စှ်ေစိုတ်တုန် အရှန်ဂွံဒှ်၊ ဥပ္ပတိဿ ကောလိတသၟဟ်၊ ၜိုန်မိၚ်အိုတ် စရိုတ်ကၠိုက်ကၠဟ်၊ ညးၜါညဳသၟဟ် ဟွံဒှ်အရှန်၊ မူဟိုတ်မ္ဂး ဟီုပျးလက်သန်၊ ဟိုတ်ပါရမဳ လွဳလဝ်ဂၠိုၚ်လောန်၊ ညးၜါကြဴဒှ် ဓယှ်တန်တန်၊ ဟိုတ်ဂှ်လဇ ဗွဲဂတတုန်၊ ညးၜါသၟဟ်န် ဇၞော်လောန်ပါရမဳ၊ ဥပ္ပတိဿ ဇၞတ်မပလွဳ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်ပၠန် ဟွံဗၠန်ဟွံချဳ၊ ဗၞတ်စှ်သုန်တ္ၚဲ နဲအိန်တက္ခဳ၊ ကၠေံစိုတ်ပၟဝ် ဓဝ်သၟိၚ်ခမဳ၊ ဇၞတ်မလွဳ ဒှ်အရဳပၠန်၊ ဂးကောလိတ ညးတၠအစောန်၊ ဗၞတ်ထပှ်တ္ၚဲ ကြဴတဲဒှ်အရှန်၊ သီုညးၜါရ တေဇပြဲလောန်၊ ဓယှ်က္ဍၚ်က္ဍီု အိုဿီုဒိုဟ်ပန်၊ ကျာ်မဂၠိုၚ်ဂုန် ဒေါဝ်အရှန်ကၠာ၊ ဥပ္ပတိဿ ကျာ်မပြထာ၊ ကွးသတုံရ ဓမ္မအစာ၊ သာရိပိုတ်ကၠာ မြာကျာ်ခုတ်ပ္တိုန်၊ ဂးကောလိတညး ညးတၠအစောန်၊ ဒေါဝ်အရှန်ကၠာ ကျာ်ပြာကတ်ပၠန်၊ ဒှ်ကွးဇွိမွဲ မပြဲလောန်သန်၊ မုဂ္ဂလာန်ပြဲ ကျာ်တြဲခုတ်ပ္တိုန်၊ ဣဒ္ဓိဗလပၠန် အစောံပြာထာ၊ ဂွံဓဝ်တုဲကီု သီုကဵုညးၜါ၊ ညာတ်ဓဝ်နိဗ္ဗာန် ဆာန်ဍူအ္စာ၊ သၟိက်ကဵုတိတ်ဗၠး နူပးဝိဇ္ဇာ၊ ၜိုန်ကော်ခဴရ ဟွံပကေၚ်ကာ၊ သီုကဵုညးၜါ ချပ်ပိုၚ်ခြာရ၊ ပိုဲဟိုတ်ဒှ်ကွး ဟွံဝးဓဝ်မၞ၊ ကျာ်မဂၠိုၚ်အသဝ် ယဝ်ဂွံဆောံမ၊ နဣဒ္ဓိသၟတ် ကၞတ်လောက၊ ဍဵုဍိုက်ဟီုဝေတ် ဖေက်ဒးကေတ်စ၊ ကသပ်ဝွံဂွံမြာ အ္စာသန်ဇဲယ၊ ချပ်တုဲဟေၚ်ရ လ္ၚောဝ်ပါဒပၠန်၊ ယွံကျာ်ဂမျိုၚ် ပၞာၚ်တိုၚ်တ္ကံပန်၊ တဳသန်ဇဲယ မူလပြာပ်ညောန်၊ အဒိကိုပ်ကၠာ အ္စာခုတ်ပ္တိုန်၊ ဟိုတ်နူသာ်ဂှ် ဂၠာဲချပ်ဗှ်ရန်၊ ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး သ္ဍးကိလေသန်၊ ကျာ်သ္ဍဴတ္ကံပန် ဝေတ်ဗ္တောန်ညိအဴ၊ ကျာ်တဲနာဲညး တၠလျးတြဴ၊ ခါဂွံမိၚ်ဒး တရးဝိတှဳဇဴ၊ အတိက်ကာလ ဘဝဗွဲကြံ၊ ကေၚ်ဂွံဝေတ်လဝ် ဖအောဝ်လလဴ၊


မုက်လိက်−၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
နွံဟွံမွဲဟာ ဗ္စာရံၚ်တဴ၊ အဒိတံအဴ တရံသ္ၚောဲခြာ၊ နညာဏ်ဒိပ်ဟေၚ် ဂြၚ်ရံၚ်ညာတ်အာ၊ တုဲကျာ်ဟီုဂး ယွံလေဝ်ကွးၜါ၊ သန်ဇဲယကီု သီုဒါယကာ၊ အဲဟီုဝေတ်အဵု ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုဝါ၊ ဘဝအတိက်ကၠာ ဂၠိုၚ်ဝါရမၞး၊ ရိုဟ်မဒှ်ကောံ ကရေအဲညး၊ ဓဝ်မဂၠိုၚ်နဲ ၜိုန်အဲဟီုပျး၊ မၞဗိုန်ဇၟံ ဍေံတံဟွံဝး၊ ယိုက်လဝ်ဇၞောန်မာန် ကယျာန်ဟီုဂး၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ သ္ဇက်ဂးနွံဟာ၊ သာရိပိုတ်ရ တေဇပြဲဖါ၊ မုဂ္ဂလာကီု သီုကဵုညးၜါ၊ မိၚ်ကျာ်ဟီုပျး တၟးစိတ္တာ၊ လၟေၚ်သာဒက ဘဝတမၠာ၊ သီုကဵုညးၜါ ခါဂှ်အာတ်ပါန်၊ ယွံကျာ်မဂ္ညိ ပလိုဟ်ဗောဓိယာန်၊ ကိုပ်အဓိရ မူလဂလာန်၊ ၜိုန်ဝေတ်တဴကီု ဟီုဂးဟွံမာန်၊ လၟေၚ်ဓဝ်ဂှ် တွံကဵုနိဒါန်၊ သၟိက်ယဵုဒုၚ်အိုတ် ပၠောပ်စိုတ်ဝိညာဏ်၊ က္တဵုဗဒှ်ဇြဟာန် ဆာန်ဍူယတ်သဒှ်၊ ပိုဲဍိက်တံကီု သီုညးတၞဟ်၊ သၟိက်ဂွံမိၚ်လဝ် ဍောၚ်ဓဝ်နွံရှ်၊ တၟေၚ်ဓဝ်ဂှ် တွံပၟိၚ်ညိအဴ၊ သၟိၚ်သဳစန်ဂြ နအနုဘဴ၊ ဂါံဍိုက်ကွဳသန် ဗ္ဂန်သိန္ဓဴ၊ အရံၚ်သာ်ကၟု သ္ဇုၚ်ဂွုၜတ်သဴ၊ ဂၠးကာသအဴ ဂၠိုၚ်တဴကျာ်သြဳ၊ နက်သတ်တာရာ ကျိုၚ်လှာပေၚ်ညဳ၊ ပၠေဲပၠေဲပၠဴပၠဴ ဖျဴဖျဴဖျဳဖျဳ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် ပေၚ်ပြောဲဝိထဳ၊ လျးကဵုလျး တၟးဗ္ဂဳ၊ တူဂၠံဝိထဳ ပေၚ်ဇဳရေၚ်ဗ္ဂါ၊ လ္ၚဵုဂှ်ပျးသဲ ဗွဲဒိက္ခိဏာ၊ လ္ၚဵုဂှ်ဍောတ်ဇၞော် ပျးညတ္တရာ၊ လ္ၚဵုကောံကလောံ ပ္ၚောံအမ္ဗာ၊ အရံၚ်ဗြာဗြာ ပျးအာတ္ကံပန်၊ ပျးတဴဟွံပိုတ် တရိုပ်စိုတ်ဇန်၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ ကၠုၚ်အာလဆန်၊ ဂွံညာတ်ရေၚ်သ္ကံ၊ မုဂြံလီုၜန်၊ မိပ်တဴစရိုတ် အဵုဇိုတ်ပူဗန်၊ အိုဿီုတ္ကံပန် ဗၞုဟ်သၟိၚ်စန္ဒြာ၊ ကျာ်သ္ဍဴဇမ္မု သၟိၚ်ဂိတုပၟာ၊ ဓဝ်ကျာ်နာဲညး လျူသာ်လွာ၊ အရံၚ်ဒးရး တၟးစက္ကဝါ၊ သၚ်မတုပ်သၟတ် နက်သတ်တာရာ၊ ကမြဴဓဝ်ပၠန် စိုတ်ဇန်လိုက်ဗာ၊ ရေၚ်တၠုၚ်ဏာ မြာစိုပ်နိဗ္ဗာန်၊


မုက်လိက်−၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကျာတၠဳဂှ် ဂၠိုၚ်တေဇဥာဏ်၊ ဂြၚ်ရံၚ်တီလောဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲသန်ဋ္ဌာန်၊ သၟိက်တွံကဵုပၠန် အရှန်မွဲဟာန်၊ လၟေၚ်အၚ်္ဂ ဓမ္မနိဒါန်၊ ဝေတ်ဗော်တဳဟေၚ် ပရေၚ်ဂလာန်၊ ကျာ်တၠဳဇျာန် နညာဏ်တွံရ၊ ယွံအရှန်တံ ဗိုန်ဇၟံညာဏ၊ သၟတ်ကလၚ်ရောၚ် ထံၚ်လဝ်သောတ၊ အတိက်တေံပြဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲကာလ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ ခုတ်ပ္ညဳနာမ၊ ဨကရာဇ ဗြမ်မရာဇာ၊ ဒးရးစိစောန် ပိုၚ်နန်ထာၚ်သွာ၊ မိပ်ဇြိပ်ရာၚ်ဆာဲ စရာဲဘောဂါ၊ ဂကူဗၞးပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ ရှ်ေသှ်ေမှာဗြီု မသ္တီုဘာသာ၊ မဇၞော်ဂကူကၠာ မဟာသာလ၊ ဟိုတ်ဂကူသွံ စွံဓဝ်မၞ၊ ညးသ္အာၚ်ဂှ် ညံၚ်ဟွံသၟဟ်ရ၊ ဟွံပဆောယျာ ကၠုၚ်အာရောံဆ၊ ညးသ္အာၚ်ဂှ်ဗတ်ဍုန်ပုၚ်သွ၊ ဟွံဒုၚ်စဟေၚ်ပါဲဝေၚ်စၞ၊ ဟိုတ်ဂကူရဒှ်မၞကီု၊ မဟာသာလ ရဲခစဗြီု၊ ဗၞးဝွံရ တေဇက္ဍၚ်က္ဍီု၊ မဂၠိုၚ်ယဿပတ် ဒြပ်ရတ်မသ္တီု၊ ဒစာံစှော်ကိုတ် တော်ဂိုတ်စိုန်သ္ကီု၊ ဗော်ဗၞးတံကီု အိန်သွီုအိုတ်အာဲ၊ ကၠံသွဝ်ဂူဗ္ၚ သဗ္ဗဂၠိုၚ်ဒၞာဲ၊ ပြေၚ်ဂၠံစိချေံ ပေၚ်သ္ဂေဟ်တက်နှာဲ၊ ကွဳဍောတ်ကွဳဇၞော် ပေၚ်ဗြော်စရာဲ၊ ဥဒျာန်ပ္ကဴကၠံ ဍိက်တံၜှ်ကွာဲ၊ မဂၠိုၚ်ပိုန်စရာဲ ဂၠာဲဟီုရောမာန်၊ သိုက်လှိၚ်တဴဟေၚ် ၜိုဟ်စိုတ်ရေၚ်ကာန်၊ လ္တူလွဳမာန် မဒါန်တမၠာ၊ ဗၞးဗြဴပၠန် တန်အာဂဗ္ဘာ၊ နူတန်ဂဝ်ဗက် မသက္ကုခြာ၊ ဟွံက္တဵုဒှ်ယဲ ဘဲဝေဒနာ၊ စဟာပ်မၚ်မွဲ ဋ္ဌာန်သ္ၚောဲဟွံအာ၊ မၚ်မွဲဇကု အမှုဇြိုၚ်သာ၊ မၞတ်ဓမ္မတာ ဟွံခြာဟွံညန်၊ ဒစိတ်ဂိတု ဂွံသၠးဂဝ်ပၠန်၊ ဂွံကောန်ဗြဴမွဲ ရုပ်နဲညးသောန်၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ်ရ ဂွံလာပ်ထဝ်သန်၊ သေဋ္ဌဳမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ပူဗန်၊ လညာတ်ဝွံပြဲလောန် မ္ၚဵုတန်ဒှ်ရ၊ ဂးဣၚုဟ်ကွေံ ဗၞးသာလ၊ ကော်နၚ်အ္စာ မဟာတိက္ခ၊ ထ္ၜုတ်တၟာဲ ဇိုန်ကွာဲသက္ခ၊ ပ္ဍဲကောန်ဗြဴဍောတ် ကဵုခုတ်နာမ၊


မုက်လိက်−၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အ္စာဂှ်ရ တော်ဆသ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ သၟတ်ဝွံသၟတ် ရုပ်ညံၚ်ရဴနှံၚ်၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲဝွံအသဝ် ထတ်သန်လုပ်ကၠံၚ်၊ တော်ဂိုတ်ဂၠိုၚ်နာဲ စရာဲဇဳဂၠံၚ်၊ လညာတ်ပြဲအဵု မ္ၚဵုမၚ်္ဂလံ၊ အ္စာတော်ရံၚ် ဇဳဂၠံၚ်ဗိုတ်ပိ၊ နက်သတ်ဟေရာ စဂ္ဂတာမဂ္ညိ၊ ယးမတ်ၜါပြဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲသုခိ၊ တံကၞောတ်ရောၚ်ပြဲ အဒေါဝ်ဂှ်ဘဲမြိ၊ ၜိုန်ဒိုက်စိုတ်ကွေံ ဗၠးလီုဇိဝိ၊ အ္စာခုတ်ရ နာမဗၠးဗျိ၊ ဒိဋ္ဌိဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဗၞးဂှ်ဂွံမိၚ် ကွိၚ်ပါၚ်အ္စာ၊ အိုဟ်တၟိုဟ်စိုတ် အဵုဇိုတ်လာံတာ၊ ထဝ်သန်ဍိုပ်ဍဴ ပူဇဴအ္စာ၊ ဇိုန်ကဵုလက်ဆံၚ် လ္ၚောဝ်ပလံၚ်ဏာ၊ ချိန်ဂှ်အ္စာ တ္ညစဴအာ၊ မၞးသေဋ္ဌဳကၠာ မဟာသာလ၊ မၚ်မွဲမြိမြန် ဖန်ဖက်တော်ဆ၊ ကော်ဍိက်တြုံဗြဴ လွဳတဴခယျ၊ ဗၟဴဖျီုဖအံ မုံဂြံကဵုပ၊ ဝတ်ဗြဴတံရ ထဒၟမၚ်မွဲ၊ ဍိက်ဗြဴတံကီု အိုတ်ညးအဲလွဳ၊ ဖျီုဖအံ ဆံလံတက်တဲ၊ နနဲသာ်ဂှ် ရိုဟ်ဒဒှ်တ္ၚဲ၊ ဇၞော်တိုန်ဖေါၚ်ၚ် ညံၚ်ဒကောၚ်ဗၠဲ၊ မသက္ကုယဲ ဘဲဝေဒနာ၊ ကြဴဂှ်ဟွံလံ ဂဇံဂမာ၊ ဟွံမွဒဒဒိုက် ဗြဴသိုက္ခမာ၊ ဒါန်အတိက်ရောၚ် ထံက်ပၚ်ဍံၚ်သွာ၊ ညးဒးမုံဂြံ ဆံလံလာံသာ၊ လံညိဇၞော်အာ တီဝေါဟာပန်၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု ဟွံမိက်ဆဵုပၠန်၊ ယဝ်ဒးမိၚ်ညာတ် သ္ၚာတ်စိုတ်က္ဍန်၊ ဟွံကဵုမိၚ်ညာတ် မာတ်ဒဝ်တန်န်၊ စွံသတိဟေၚ် ဟွံကဵုဝေၚ်ခၠန်၊ အိုဿီုဒိုဟ်ပန် ဗိုန်ညန်မၚ်မွဲ၊ သေဋ္ဌဳတြုံဗြဴ ဗဴလဇမ္ၚောဲ၊ သဳမုနော်တြ ဝေါၚ်သတပ်ဂၠောဲ၊ ထိုၚ်သးထဥ ရုရုညံၚ်ပေါဲ၊ ကဵုတဴခၟ ဝေါၚ်သနတဲ၊ မိပ်စိုတ်ဟွံဟဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကၠုၚ်အာ၊ ဒါန်အတိက်သၟတ် ဝတ်ဓမ္မတာ၊ ဇၞော်တိုန်ဖေါၚ်ၚ် ညံၚ်ဍောၚ်ထာၚ်သွာ၊ ဗၞတ်အယုက်အဴ စှ်တြဴအခါ၊ ရုပ်သာ်ဂဥုပ် ညးဟွံတုပ်ၜါ၊ အလုံဍုၚ်ကၠာ ပြာကတ်ဒယှ်၊ တုပ်အဇပ္ကဴ မောဝ်နှဴဒိုဟ်စှ်၊ အမြာဲမောဝ်ပ္ဍး ထိုၚ်သးကဴဂှ်၊ ဒှ်တိုန်ခဵုခါတ် ညာတ်သၟိက်ဂွံၜှ်၊


မုက်လိက်−၁၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အလုံဍုၚ်ကၠာ မေတ္တာက္တဵုဒှ်၊ ကောန်ဝုတ်ဗၞးဂှ် ဓယှ်ရုပ်ဗြဴ၊ ကောန်သေဋ္ဌဳသ္အာၚ် တၟံပါၚ်ဂၠာဲလဴ၊ တၟံညးအဲ နတဲဇန်ပ္ကဴ၊ ဗလးကလုတ်အဵု ကဵုကၠုၚ်ပူဇဴ၊ ညးညးအဲအဲ ရိုဟ်တ္ၚဲဖက်နှဴ၊ ကလုတ်တံဟေၚ် ဂွဒးကလေၚ်စဴ၊ မနသၠုၚ်အဴ ကောန်ဗြဴသေဋ္ဌဳ၊ ပ္တေဟ်လဝ်ဗိုန် ပိုန်ရုပ်ကျာ်သြဳ၊ ဗတ်ဟီုလှေံလှန် ဟွံဗၠန်ဟွံချဳ၊ ကၟာဲဂၠိုၚ်တောၚ် ဟွံရံၚ်ဟွံသ္ၚေဝ်၊ ဂလာန်အိုဿီု ဟီုထောံဓရဳ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ လွဳဓဝ်မန၊ ညးညးအဲအဲ ဟွံဂွံမွဲရ၊ ပ္ကဴၜိုန်ဍေံဂေါဝ် မြမောဝ်ပသ၊ ညံၚ်ဗီုသာ်ဂှ် သၟဟ်ပၟာဏ၊ ဗတ်နွံမေတ္တာ ယဝ်အာဒးဂွ၊ ဟွံဂံၚ်မွဲရ အိုတ်ဒေသဍုၚ်၊ ရုပ်ဂေါဝ်ကွေံရ ဟိုတ်မနသၠုၚ်၊ ၜိုန်ရုပ်ဂေါဝ်တဴ ညံၚ်ပ္ကဴဟရုၚ်၊ ပသဂၠိုက်မံၚ် ညးဟွံဂံၚ်ဆုၚ်၊ ကောန်သေဋ္ဌဳဗၠာဲ ကွာ်သာအာကၠုၚ်၊ ယိုက်စၞောန်တဲ ဂေတ်ဂြဲပါဲပုၚ်၊ သၟိက်ဂွံဂဗး ဟီုဂးတက်ၜုၚ်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် ဍုဟ်ဟွံကၠုၚ်အာ၊ မိဒိဋ္ဌဟေၚ် ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကရောံမိမ မနဖြာဖြာ၊ လ္တူပိုန်ဘိုက် တသိုက်ဘောဂါ၊ လ္တူဍိက်ကမၠောန် ကၠောန်ၜိုတ်နၚ်ဏာ၊ နပိုန်အခါ တန်တဴကၠာရ။


လၟေၚ်ဖဵုဂုန် တွံဆန္ဒ ပိုဲချူပျးဇန် ဇၟန်ဝက်ကျ၊ လၟေၚ်မဂ္ညိ ဗောဓိသတ္တ၊ ဟိုတ်အကုသဵု ဇိုန်ကဵုမူလ၊ မက္တဵုဒှ်ရ ဋ္ဌာနဍုၚ်ဂှ်၊ ဂဗ္ဘာဂမြၚ် ကြၚ်ကၠုၚ်က္တဵုဒှ်၊ ညးပမၞိဟ်ယုတ် ခါဲဒုတ်ညးချဟ်၊ ဍုဟ်ဒၞာဲ ညးပါဲရုဲစှ်၊ ဗတ်ညးဍုဟ်ကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပ္ဍဲဂကူဂှ် ကၠုၚ်ဒှ်ဂဗ္ဘ၊ ကံအတိက်ဟေၚ် ချူပြေၚ်နၚ်ဏာ၊ ပါရမဳစိ ဗောဓိသတ်ကၠာ၊ မသက္ကုယဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ အကုသဵုကီု ကုသဵုသီုၜါ၊ ဍေံဇိုန်ကဵုကၠာ သၠးဂဗ္ဘာရ၊ ဗဗွဲဓမ္မတာ ဇၞော်အာလျလျ၊ ရုပ်သာ်ဟိန်ဗိန် ဇိုၚ်သေန်တတ်ဖလ၊ မုက်လးကယေၚ်ၚံက် သီုဗ္စံက်သီုကွ၊ ရာညးညာတ်ဗိုန် ဇအိုန်ဇရ၊


မုက်လိက်−၁၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညးခုတ်နာမ မာတၚ်ဂပၠန်၊ ကရောံမိမၜါ ဂယိုၚ်လမျီုစိ ပိမိကဵုကောန်၊ လၟိုန်တ္ၚဲဟေၚ် ဟွံဂွံဝေၚ်ခၠန်၊ တ္ၚဲသဝ်စဴညောန် သန္ထာန်တာဲဝၚ်၊ တ္ၚဲယးခဵုခါတ် ဂၠာဲအာတ်စဟေၚ်၊ ခၞာတ်ထိုၚ်ရ ထ္ၜကေတ်ဓလေၚ်၊ လၟိဟ်သ္ၚိကၠာ အာတ်ဟွံခြာဝေၚ်၊ လ္ၚဵုညးချဟ် ဍုဟ်မုက်ဓစေၚ်၊ ဆညးကဵုဟေၚ် ယိုက်ဂၠေၚ်တုဲစဴ၊ ရိုဟ်တ္ၚဲအာတ်ရ ဂွံပဗုၚ်ဂၞဴ၊ ဗောဓိသတ္တ တုပ်အဇပ္ကဴ၊ ဗွဲဓမ္မတာ ဇၞော်အာသဴသဴ၊ အယုက်တိုန်ဒှ် စိုပ်စှ်တြဴ၊ မိမဗျုထဴ စိုပ်သဘဴဇရာ၊ ဗောဓိသတ္တ မာတၚ်ဂကၠာ၊ က္တဵုဒှ်ဗဒှ်ကသပ် ချပ်နပညာ၊ ဂုန်မဇၞော်ပြဲ မိမအဲၜါ၊ မဂၠိုၚ်အနန္တ ဟွံကသုန္ဓရာ၊ လၟုဟ်အဲဇၞော် အဲဒးရော်ခၠေဝ်၊ မိမဇရာ ဟွံကဵုအာတ်ရ၊ အဲအာတ်ဗ္စညိ ၜါမိကဵုမ၊ ဟွံကဵုယုတ်တ် ပ္ဍဲဝတ်ပုၚ်သွ၊ ဟွံကဵုဒိုတ်ဝါတ် ဂၠိက်ယာတ်ညိည၊ ဂၠာဲအာညံၚ်ဂွံ ဟွံဒိုအ်ဟွံလဇ၊ ချပ်တုဲဟေၚ်ရ ပ္တီမိမၜါ၊ လ္ၚောဝ်ဒးရး ဂၠးဇိုၚ်ပါဒါ၊ တုဲဟီုတုန်ရ ယွံမိမၜါ၊ လၟုဟ်ကောန်ဍောတ် ထတ်စောံမြက်စာ၊ မိမၜါဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဇရာ၊ ဂုန်မဇၞော်လှဲ လ္တူအဲကၠာ၊ ကဵုကောန်ဂွံခၠေဝ် မွဲဝါညိအဴ၊ မိမၜါဝွံ လၟုဟ်ဗျုထဴ၊ လ္ပဂၠာဲရ စၞအဟာဂၞဴ၊ မံၚ်ပ္ဍဲတာဲညိ မိလ္ပကတဴ၊ ကောန်ဂၠာဲအာတ်ဟေၚ် ဂွံယိုက်ဂၠေၚ်ဖျဴ၊ သွကအဟာဂၞဴ လ္ပကတဴညိ၊ မိၚ်ကောန်ဟီုပၠန် ဒှ်တိုန်ပဳတိ၊ ကောန်ညံၚ်ကောန်အဲ ဟွံမွဲလိုက်ပိ၊ ဟိုတ်ဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်ညးဟီုဗျိ၊ ကောန်အဲဟွံယုတ် ဟိုတ်တီဝတ်မိ၊ ညံၚ်ကောန်ဝွံစိ ဇြက်ဗျိနွံဟာ၊ ဟီုထိုၚ်ဟးကီု သီုမိမၜါ၊ ဝဳတိနရု ဒုၚ်သာဓုကာ၊ ဂးမၚ်တၚ်ဂ တၠပညာ၊ သၟိက်ခၠေဝ်ရော်ညိ ဂုန်မိမၜါ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ အဲမြာကွေံရ၊ ဂးဣၚုဟ်ပြဲ တ္ၚဲယးဂတ၊


မုက်လိက်−၁၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သွက်ကေတ်ထိုၚ်ဟေၚ် ဓလေၚ်ရပ်ထ္ၜ၊ ခၞာတ်တဲမွဲ ကွာ်သဲတိတ်ရ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ဂဇံအာတ်ရ သ္ပရာဒနာ၊ သာဓုသာဓု သာ်ဝွံကဵုမြာ၊ ဖဵုဂွံကဵုရ ပုၚ်သွအဟာ၊ သ္ၚုသီုသှုဲသၠာဲ ဂၠိုၚ်သာ်နာနာ၊ ပိုန်ကၞောတ်ပိုန် သီုကွိုန်ပညာ၊ ရုပ်ကၞတ်ရုပ် ညးဟွံတုပ်ၜါ၊ ဖဵုကဵုဒါန်ကၠာ ကဵုမြာသုခိ၊ ကဵုဂွံဗၠးယဲ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ၊ ကဵုသိုက်လှိၚ်အဴ ပ္ဍဲဘဴဂတ၊ ယဝ်စုတိအဴ ဇၟာပ်ဘဴဘဝ၊ ဋ္ဌာန်အပါဲကွေံ ကဵုဗၠးဒိဋ္ဌ၊ ဍုၚ်သွဝ်မူလ ကဵုစိုပ်ညိအဴ၊ မိၚ်ဒးဆံလံ တၟံတြုံဗြဴ၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ကဵုရ ပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ သၠုဲသၠာ်သီုသ္ၚု ဇဗၠုဗြာတ်က္ၜဴ၊ သီုစေတနာ သီုမေတ္တာဇဴ၊ မာတၚ်ဂအဴ အာတ်တဴညိညိ၊ တဲရပ်ခၞာတ် ဂၠာဲအာတ်ဇၟာပ်သ္ၚိ၊ ယဝ်ဖ္ဍောဝ်ပၠန် ညံၚ်မန်ရသိ၊ မိၚ်ဒးစိုတ်ချဳ ရာသဳပက္ကတိ၊ ဂြပ်နွံကဵုပၠန် ညံၚ်ကောန်ကဵုမိ၊ ဆုဲအာတ်အာညိ သ္ၚိဟွံညန်သ္ၚောဲ၊ မာတၚ်ဂဗိုန် ဖ္ဍောတ်တိုန်သဲသဲ၊ သာဓုသာဓု ယွံလဇုအဲ၊ ယွံဗဴယွံလနော်တြၝဲ၊ ဆာန်ဍူညိရ ဒါနရောၚ်ပြဲ၊ ဒါန်ဂွံနိဿဲ ကြဴတဲဒှ်မ၊ အယုဝဏ္ဏ သုခဗလ၊ ဂွံဍိုက်ပေၚ်တဴ ဇၟာပ်ကဵုဘဝ၊ ပိုန်မၞိဟ်ပိုန်သွဝ် ဗွဝ်သုခ၊ ဋ္ဌာန်အပါဲကၠာ ဟွံဒးအာရ၊ ယွံမိယွံမ သၠးညိရအဴ၊ ဝုတ်တ်ဗၠာဲဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလထဴ၊ သၟတ်တြုံကီု သီုကဵုသၟတ်ဗြဴ၊ ယဝ်မိၚ်ဒးအဴ ကၠုၚ်ကဵုနှဴရဴ၊ သ္ၚုသၠုဲသၠာဲရ ပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ မာတၚ်ဂအဴ ဂွံတုဲစဴအာ၊ ဂၠေၚ်ဖျဴဏာသၟတ် လျတ်သာသာ၊ ညောန်စိုပ်တာဲဝၚ် ဇရေၚ်မိမၜါ၊ ဖျေံဓလေၚ်ရ သဂါရဝါ၊ ဆန်ၜန်တုဲကီု သီုမရောံညှာ၊ လ္ၚောဝ်ဂၠးပါဒါ ခါဂှ်ဟီုပၠန်၊ ယွံလေဝ်ပိတာ ညးၜါဂၠိုၚ်ဂုန်၊ ဒုၚ်ဒါန်ညိရ ပုၚ်စၞဗျန်၊ စွံမေတ္တာပြဲ ပ္ဍဲအဲဍိက်ကောန်၊ ပြေၚ်ဖျဳတုဲသ္အး ဒးရ:ပြဲလောန်၊ ချိုန်လမုဟ်ပၠန် ဒုၚ်ဒါန်ကောန်အဴ၊ ဂမြၚ်ဇၞော်ကၠာ ညးၜါတြုံဗြဴ၊ မိၚ်လဟီုကောန် ဝန်စဝ်ပူဇဴ၊


မုက်လိက်−၁၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မိပ်တဴစရိုတ် အဵုဇိုတ်မှောဝ်ဇဴ၊ ရိုဟ်ရေၚ်ဟီုဂး ထိုၚ်သးကောန်ဂၞဴ၊ ကောန်ပိုဲဝွံအဴ ဒေဝတဴပၟာ၊ ဂၠာဲအာတ်ဟွံလံ လၟုဟ်ဏံရောၚ်အာ၊ ဂွံနၚ်ပြဟ်ရ စၞအာဟာ၊ သ္ၚုသီုသၠုဲသၠာ် ဂၠိုၚ်သာ်နာနာ၊ ၜိုန်ဂြပ်ညးလအိတ် အာတ်ကေတ်လောဲသွာ၊ ညံၚ်ကောန်ဝွံကၠာ ၜါဟွံမွဲရ၊ ထိုၚ်သးကၠာအဴ ကြဴဟာပ်ပုၚ်သွ၊ ဂဇံဒးရး ဂးမာတၚ်ဂ၊ ဍာ်ကြဴတဲပ္ညုၚ် ဍာ်သုၚ်ရပ်ထ္ၜ၊ ဇိုန်ကွာဲကဵုရ တဲမိမၜါ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တၠပညာ၊ ဟွံဂွံလၞုဟ် ပ္ၚုဟ်ဓဝ်သဒ္ဓါ၊ လၟိုန်တ္ၚဲပၠန် ကၠောန်ၜိုတ်နၚ်ဏာ၊ ဖါၚ်ဗ္စရ စၞအဟာ၊ ဟွံကဵုယုတ်မတ် ပတ်ပေါန်လွဳပရာ၊ ဒးအခိၚ်ကၠာ အာဂၠာဲအာတ်ပၠန်၊ အလုံဍုၚ်မွဲ ဂေတ်အာထဲလန်၊ ဆညးကဵုကွေံ ဟွံဂးဂၠိုၚ်အောန်၊ သိုဂၠိက်ယာတ်ကွေံ ဟီုဂးကၠိစောန်၊ ဆဂွံယိုက်ဖျဴ စဴသ္ၚိပြာပ်ညောန်၊ ဗ္စမိမပၠန် အာတ်ကၠောန်လွဳပရာ၊ မိမၜါဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဇရာ၊ နူဇရာစိ ဗျာဓိပြိုက်ဖါ၊ ယဲဂှ်ထပ်လံၚ် လံအာကြံၚ်အာ၊ ရာန်သကိုတ်ရ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဒွံမာရဏ သီုညးၜါပၠန်၊ မါတၚ်္ဂရ စိတ္တကၠိစောန်၊ ညာတ်ဒးဂိုဟ် တက်သိုဟ်ယာံဒေါန်၊ တံဇိုၚ်မိမ ယာံထပူဗန်၊ မိမဒဴထောံ ဟွံဂွံခၠေဝ်ဂုန်၊ လၞီထတ်လောန် တသောန်တသဝ်၊ အဵုတၟံတိုၚ်ဗိုတ် ဒေပ်စိုတ်ဓဇန်၊ မိလၟာဂၞဴ ကၠုၚ်ဒဴထောံကောန်၊ ကၠၚ်ဨကောဝ ဒေသဒိုဟ်ပန်၊ ဟွံမွဲကောဒေံ ကၠၚ်ရစောန်လောန်၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ဒဴထောံကောန်ဟာ၊ အဵုမဂၠိုၚ်ဂုန် သၟဟ်သုန္ဓရာ၊ လၟုံကောန်ဇၞော် ကောန်ဂွံရော်ခၠေဝ်၊ ဟွံလံသွံအဴ မိတံဒဴအာ၊ ထောံလဝ်အောန်မွဲ ညံၚ်ဇြဲဒေါဝ်ဝါ၊ ဟွံမွဲသၞေဟ်သၚ် ပါတဟၚ်သာ၊ အဵုမိမာတာ က္ဍုဟ်ကောန်ဟာအဴ၊ အဵုဓုပ်ပြကာ ယွံလၟာဂၞဴ၊ ကောန်ကဵုဒုဟ် ဍုဟ်လဝ်ကဵုဒဴ၊ ကောန်ဂၠာဲအာတ်ဇွောံ ဂွံတုဲကလေၚ်စဴ၊


မုက်လိက်−၁၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
စိုပ်သ္ၚိဇံသဝ် လ္ၚောဝ်ပူဇဴ၊ လၟုဟ်ဒဴအာ သ္ၚောဲခြာတဴ၊ ယွံလၟာဂၞဴ ဒဴထောံကောန်မွဲ၊ အဵုလၟာဂၞဴ တုပ်ရဴသၟိၚ်တ္ၚဲ၊ ပျးတကံပန် ဂေတ်လန်ဂေၚ်ထဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ဝွံ ရာဟုကၠုၚ်ပျဲ၊ လျးဂၠုထုပ် အုပ်ဒးမတ်ဗြဲ၊ ဒဵုသဝ်ပၠိုတ်အာ ပါသတြုပျဲ၊ ဒဴထောံကောန်မွဲ ကဵုညးပျဲဟာ၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ထောံကောန်ဒဴအာ၊ ဥတုဒးဂွာံ တံသၞာံလဗိုက်ကျာ၊ အကာသဓဇူ ဗြဲဂူဖြာဖြာ၊ ဍာ်ဗြဲလေဝ်ကှ် ကြဴဒှ်မုဟ်ကျာ၊ ဗြဲမတ်ကောန်ၜါ ကှ်ကီုဟာယာဲ၊ အဵုလၟာဂၞဴ ဒဴထောံကောန်ဗၠာဲ၊ ညးနွံညးသိုက် ညးဂွံအိုတ်အာဲ၊ ကောန်ဒှ်ခါဲဒုတ် ဒုဟ်ဂၠိုၚ်ဒၞာဲ၊ ဇကုမွဲအဵု ဟွံမွဲကဵုဗ္ဒာဲ၊ ကောန်ကၠၚ်ညးဂး ဒးပြးနူယာဲ၊ ကောန်ဒးတူလာဲ အဵုယာဲတၠဂုန်၊ အဵုလၟဂၞဴ ကောန်ရဴအှ်ေဒုန်၊ ဗဗုလဟဵု ဂဵုတုဲဒးသုန်၊ ပၠိုတ်တုဲဟုံအဴ ကြဴဒှ်ဗွဝ်ဂြုန်၊ ညံၚ်သာ်ဂှ်ရ ဒုက္ခမဵုရုန်၊ အဵုမိတၠဂုန် ဒဴထောံကောန်ဟာ၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ကောန်ဒှ်ပူဆာ၊ လတေံဍာ်ဆၚ် လၟောဝ်ဂၚ်္ဂါ၊ ကျာလေၚ်ကဝ်ပိုတ် သိုက်က်ဇတ်အာ၊ ရမတ်ကောန်ဆက် နူစက္ခုဒွါ၊ ရမတ်ဂၚ်္ဂါ ဇတ်မာန်ဟာအဴ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တၠအနုအဴ၊ နဓဝ်ပညာ ချပ်ဗ္စာတဴ၊ ဇာတိဇရာ ဗျုဓိဖက်နှဴ၊ ဓဝ်မာရဏ ဇၟာပ်သတ်ကျစဴ၊ ဒှ်ဗျုယဲအဴ ချိုတ်အဴဟွံလံ၊ ညံၚ်မံၚ်ညးအဲ တက်တဲကဵုကံ၊ မံၚ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ သိုတ်သာသ္ပံ၊ ဟွံဗှ်ဂၠံၚ်ချိုတ် စရိုတ်စတ္တံ၊ ညံၚ်ဟွံပြးဆာဲ ဟွံလာဲညံၚ်တၟ၊ ကာလဒးချိုတ် စိုတ်ကၠုၚ်ဒှ်ပရအ်၊ အဲလၟုံဏံ ဒှ်ပရံရသွံ၊ ချပ်ဣၚုဟ်သွံ ဂတိဂိုၚ်စွံ၊ သောကဂၠိုက်ဂၠာဲ ဂိုၚ်ဖရာဲထောံ၊ ဟွံကဵုဗၠိုက်ဗၠန် ဟွံကဵုစောန်ကလောံ၊ သောတဆေဝ်ဒဝ် ဓဝ်ရောၚ်ဇၞးဂွံ၊ မာတၚ်ဂသွံ စွံသ္တိတုဲဗ္စာ၊ တုဲသၟိက်ဂိုၚ်ရ ဇွမိမၜါ၊ ကော်ပကောံနၚ် ဂမြၚ်ရဲသာ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် သီုဗော်ပြဝါ၊


မုက်လိက်−၁၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဖန်ဖက်စဳရေၚ် လၟေၚ်အရာ၊ ပြဝေဏဳရ ယိုက်ဇွတမၠာ၊ ပြုပြေၚ်တုဲကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ သၟိက်ဂိုၚ်ဒေပ်ကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ခါဲကတိုၚ်ကၠာ သီုၜါညဳသၟဟ်၊ တိုပ်ဒေပ်ညဳသာ သီုၜါဟွံတၞဟ်၊ ကလေၚ်စဴရ ဒေသဒဒှ်၊ မာတၚ်ဂဂှ် ဂၠာဲဗှ်ဗ္စာ၊ ဗတ်အဲမွဲသွံ ချိုတ်ထောံဂွံဟာ၊ ဇၟာပ်ညးအဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ရ မူဒၞာဲပကာ၊ ခိုဝ်ခိုဝ်ခါတ်တ် ဂၠာဲအာအာတ်အာ၊ ဗွဲဓမ္မတာ အာတ်စအာရ၊ ချပ်ဣၚုဟ်ပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ပလေဝ်ကောန်တာဲ ဂၠာဲၜုန်မြ၊ ဇုက်ဝါဂၠာဲပၠန် ဆုဒုန်မှာဲမှ၊ ဂၠာဲပကောံနၚ် ပြုပြေၚ်သက္ခဏ၊ သၞာံဂၠဴမူလ ဂွံပကၟဳ၊ ဒုန်ၜဝ်ထၞေက် ကရေက်ဝဏဳ၊ ဇုက်ညးဒက်ဂဝ် ဒက်ကွဝ်ညဳညဳ၊ ယာတ်ညးဂြာပ်ဇွ ဂွံဇိၚ်ပဂၞဳ၊ အိုတ်ဂမြၚ်ပၠန် ဗိုၚ်ကၠောန်ပလွဳ၊ မံၚ်တဴညဳညဳ ပနဳသုသာန်၊ တၠပညာ ပ္စာနညာဏ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ဟေၚ် ပရေၚ်နဳဒါန်၊ ခါဲဒုတ်ညးဍုဟ် စုတ်ဒုဟ်သီုကွာန်၊ ဂကူယုတ်ကွေံ ဟီုက္ၜေဟ်အဓာန်၊ အိုတ်ဇၟာပ်ကွာန် ကွာ်ဍာန်ညးချဟ်၊ ဂကူယုတ်ကွေံ ဒုဟ်ဍေံဟွံဒှ်၊ စိုတ်ယဝ်ရယုတ် ဒှ်လုတ်ကျာ်တွံ၊ ဒးစှ်ေအပါဲ ဂၠိုက်ဂၠာဲပှ်လှ်၊ ဂကူယုတ်ပြဲ ၜါနဲတုပ်သၟဟ်၊ စိုတ်သတ္တံဂှ် ဒှ်တံအရၚ်၊ သမ္မာမိစ္ဆာ စိုတ်ၜါတွံနၚ်၊ သမ္မာစိုတ် ကွာ်လောဲစိုပ်သၚ်၊ မိစ္ဆာဒှ်ဗက် နရက်ဒးကြၚ်၊ စိုတ်ယုတ်ခဵုခါတ် ပါတ်ဇၟာပ်တၚ်၊ စိုတ်ဆောံမမၚ် ဟွံဒးကြၚ်အာ၊ ဂလာန်ဝွံဂှ် ဗှ်တုဲဗ္စာ၊ ဂးမာတၚ်ဂ မိမသီုၜါ၊ ဂကူယုတ်အိုတ် ချိုတ်ရောသ္ဂးဟာ၊ ဂကူပြဲပၠန် ချိုတ်အနန္တာ၊ တိုၚ်ချိုတ်မွဲတ္ၚဲ အိုတ်အဲညးကၠာ၊ ဓဝ်မာရဏ ချပ်ဗ္စာညိ၊ လောဘဒေါသ မောဟညးပိ၊ မၞမွဲကၠာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ ယဝ်ဗက်စဍေံ ဒးစှ်ေကမ္ဘိ၊ သၟိက်ကဵုဝေၚ်ပါဲ ဂၠာဲကဵုဂတိ၊ ဝေၚ်ပါဲကၠေံညိ သတိပလွဳ၊ မဟာသာလ နာမသေဋ္ဌဳ၊


မုက်လိက်−၁၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂွံကောန်ဝုတ်မွဲ ညံၚ်နဲထဝ်ဂွဳ၊ မၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါကျာ်သြဳ၊ မဇၞော်ဓဝ်မၞ ခန္ဓပြေၚ်ဖျဳ၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဟုံလဳ ပြေၚ်ဖျဳရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ပ္ဍဲလိုက်ဝွံကွေံ ညးဟွံတုပ်အဲ၊ ဂကူပိုဲဗၞး နူညးပိုဲပြဲ၊ ထတ်သန်ဂၠိုၚ်ထပ် ပိုန်ဒြပ်ပိုဲလှဲ၊ ဂးရုပ်အသဝ် ဂေါဝ်ဆအဲမွဲ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဒက်ဂြဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကျိုၚ်လှာ၊ ကြိုက်သၟိက်ဒှ် ကာလဂှ်ကၠာ၊ သ္ဘၚ်နက်သတ် ဒးသၞောဝ်အ္စာ၊ အလုံဍုၚ်မွဲ မွဲသၞာံမွဲဝါ၊ အိုတ်ဗၞးတံ တၟံဝေါဟာ၊ ၜးကေတ်ကြိယျာ ကၠုၚ်အာလဳၜန်၊ ညးဝါတ်ညးလောဲ တံၚ်ဂြဲပြာပ်ညောန်၊ ပုၚ်ကွာၚ်စၞ သဗ္ဗဂၠာဲကၠောန်၊ ကၞာထကီု သီုပ္ကဴဇၟန် အိုတ်ဇၟာပ်သ္ၚိ တိညံၚ်ဍန်၊ ဖါပ်စ္စပၠန် တန်ဆန်ကၠုၚ်အာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဍိက်ကမၠောန်ရောၚ် ဟောဟောဂြာဂြာ၊ သၟိက်ဝေၚ်သဘၚ် အခြၚ်နာနာ၊ ဂၠာဲကၠောန်ကွာၚ်ၜဲ ဂၠိုၚ်နဲပြကာ၊ ဓရိက်ခၞာ ဂၠိုၚ်ဝေါဟာလောန်၊ ထဝ်ဗာတ်ဍာ်သာဲ ဖက်ပၠာဲခန်န်၊ သဂြာကလောံ ထောံကၠေၚ်သောန်န်၊ ဓုပ်ကဵုဓုပ်အဵု ဂွဳကဵုဂွဳပၠန်၊ ဝေါဟာဗၞး ဒးရးဂၠာဲကၠောန်၊ ဍိုက်ပေၚ်စိစောန် ဂၠာဲကၠောန်ဗဒှ်၊ ကော်ဍိက်ဗြဴပၠန် ဗၞတ်မသုန်စှော်၊ ကဵုကျိုၚ်ကျဝ်အဴ ပ္ကဴကဵုစရှ်၊ ကော်ဍိက်တြုံရ ခၞံညဳသၟဟ်၊ မသုန်စှော်ကၠာ ဟွံခြာတၞဟ်၊ ကောံတုဲညဳသၟဟ် ပြဟ်ကဵုနၚ်ကွဳ၊ အမာဲပုၚ်သွ စၞကွာၚ်ဂွဳ၊ လ္ၚဵုဂှ်စန်ဒက် ကၠံက်ဂွက်ဓရဳ၊ မြမောဝ်ဂၠိုၚ်ဂၠၚ် ကဵုပၟၚ်ကဵုဂွဳ၊ ဍိုက်စုတ်ပေၚ်ဍတ် ဟွံလျတ်ချဳ၊ ဍိုက်ပေၚ်ဇၟာပ်ကွဳ ညဳညဳသာသာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဒးရး ၜးလဝ်ကြိယျာ၊ ကွဳဇရာထဝ် အသဝ်သာ်လွာ၊ ကျိုၚ်လဝ်ဒးရး ချေံသိန္ဓဴၜါ၊ ဗ္ဂန်ကေတ်တုဲ သၟိက်အာဥဒျာန်၊ ဍိုက်ကွဳကမၠေ အသေအဟာန်၊ ညးညးအဲအဲ ထပ်ဂၠောဲပေၚ်ဍာန်၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် လ္ၚဵုဍိုက်ကွဳယာန်၊


မုက်လိက်−၁၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကောန်သေဋ္ဌဳဗြဴ ပ္ကဴလှဖ္ဍာန်၊ ကၟဳလဝ်ကွဳယာန် မွဲဟာန်သၟိက်အာ၊ ခၞဂှ်ပၠန် ဖျေံအမန္တာ၊ ယွံလေဝ်ဍိက်သ္ကံ လ္ပသ္ပံသာ၊ လညာတ်ယုတ်ကွေံ မၞးတံဆေဝ်တာ၊ မၞိဟ်ချိုတ်မၞိဟ်ယဲ ကဵုပါဲသ္ၚောဲခြာ၊ ခါဲဒုတ်ယုတ်မာ ပကဵုဒနာကြတ်၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု လေပ်ဆဵုဒးပယျတ်၊ ယာံအဲညာတ်ကွေံ ဟွံဒးကဵုမတ်၊ ဟွံဒးညာတ်မွဲ နူအဲဍောတ်တ်၊ ဂၠံၚ်ပိုဲအာကွေံ ပကဵုဍေံတတ်၊ မၞးတံဍောတ်ဇၞော် စဳစောတ်မၚ်မွဲ၊ မိၚ်တုဲဆံလံ ဍိက်သ္ကံရဲ၊ လ္ၚဵုလေံလွပ် ရၠ်ကေတ်နတဲ၊ ကွာ်အာဂတ ဟီုရသဲသဲ၊ ဟွံမွဲမ္ၚဵုကၠာ ပါဲသာဲသ္ၚောဲ၊ ကောန်သေဋ္ဌဳပြဲ တ္ၚဲဝွံတိတ်ကၠုၚ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ဂၠာဲစၞပုၚ်၊ တ္ၚဲဝွံပြဲဟေၚ် ဝေၚ်သဘၚ်ဍုၚ်၊ ဇၟာပ်ညးဇၟာပ်ကွာန် ကဵုဒါန်အာကၠုၚ်၊ အဲဂွံလောဲရ စိတ္တကေဝ်ဇြုၚ်၊ ဂွံကသပ်ပ္ညုၚ် ကွာ်ကၠုၚ်ဇောဲဇောဲ၊ ခၞာတ်နတဲ ထိုၚ်မွဲကၟာဲ၊ ဆဵုသ္ၚိလုပ်အာတ် ဟွံဒးဝါတ်ခါဲ၊ ဆညာတ်ဒးကဵု ကုသဵုဇိုန်ကွာ်၊ ဆဵုဒးပေၚ်ခုတ် ဍိက်ဝုတ်ဍိက်ဗၠာဲ၊ ဍေံဟီုသ္ကာတ်သာဲ ဂၠိုၚ်ဒၞာဲဆေဝ်တာ၊ ဟေံမာတၚ်္ဂ မၞးလ္ပအာ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ဗှ်ေမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ တေံနာဲပိုဲကွေံ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဟွံမိက်ညာတ်ဟေၚ် အမၚ်္ဂလာ၊ မၞးလ္ပအာ ယဝ်အာဒှ်ဝါတ်၊ မာတၚ်ဂဗၠာဲ ဂါဲဝါဲခါတ်မါတ်၊ ဟွံဟီုဟွံခၠေဝ် ကွာ်ကြေဝ်ဂၠာဲအာတ်၊ ဍိက်တံအိုဿီ ဗိုၚ်ဟီုရာဲသာတ်၊ ဟေံမာတၚ်ဂ ယဂၠာဲပတိဃာတ်၊ နာဲပိုဲယာံညာတ် ဒှ်ဝါတ်ရယ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ဓဏာတ်တဲမွဲ ကွာ်သဲဗၠဗၠ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ စဝ်ကၠုၚ်ကွဳရ၊ ဂွံညာတ်ကေတ်ကွေံ မၞးမာတၚ်ဂ၊ ချပ်ခါ်ဆိုအ်ေ ဇအိန်ဇရထအအ်၊ တုဲသၟာန်တိုန်ကွေံ ယွံလေဝ်မၞးတံ၊ ဒးညာတ်လၟုဟ် ညးဂှ်ဍေံဏံ၊ မူယၟုကီု ဟီုပကဵုလံ၊ ဟိန်ဗိန်ယုတ်မာ လအာညံၚ်ပရံ၊ ညးဂှ်ဍေံဏံ မၞးတံဟီုစံ၊ ဍိက်ဂမၠိုၚ်ဂွိၚ် မိၚ်ဒးအသံ၊


မုက်လိက်−၁၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္ၚောဝ်ပ္တီညိ ယွံမိတ္ကံဇမ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ဍေံမၞိဟ်ပရံ၊ ပိုဲဍိက်ဆေဝ်တာ ဂၠိုၚ်ဝါလ္ၚီကၠံ၊ ဍေံဟွံဒိုအ်စံ ဍေံကြံလောန်အဴ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ မိၚ်ချဳလိုက်လဴ၊ ညာတ်မာတၚ်ဂ ဒေါသဖက်နှဴ၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု ဆဵုဘာ်တရဴ၊ ဟွံမိက်အာဟေၚ် ဂေတ်ကလေၚ်စဴ၊ ချပ်ခါ်တုဲအဴ ကလေၚ်စဴအာရ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳကီု ဟီုသီုဒေါသ၊ ဟိုယ်လေဝ်ယတံ တ္ၚဲဏံဒးဂွံ၊ ဒၟာနူဂမြၚ် ယမာတၚ်ဂ၊ ဟွံဂွံစသုၚ် ပုၚ်ကွာၚ်စၞ၊ ကဵုဘဲဒက္ခ ဒးရယတံ၊ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ကီု ဟီုတုန်ခံခံ၊ ကဵုဘဲလၟုံရ ပစွံဍေံလံ၊ ဂၠောဲလုပ်ဗိုန်ဗတ် ဍေံရပ်ပတ်ကံ၊ လ္ၚဵုဍေံခၞက် တက်ဗိုတ်ကဵုတၟံ၊ စိပ်တိုန်ဂြိုဟ်ချအ် ကံဝ်မတ်ပ္တဴ၊ ဍိက်သ္ကံရဲ တက်ဖဲစဴအာ၊ ဍေံပၠောထောံအဵု ညံၚ်ကဵုဇွဂၠဴ၊ ဗောဓိသတ္တ တၠအနှဘဴ၊ ဓဝ်အကုသဵု ဇိုန်ကဵုဖက်နှဴ၊ ဟွံဂွံချိုတ်အဴ လောတ်လောကၟဝ်၊ ဂိသၠောံကာယျ သဗသ္အဝ်၊ ဝိုတ်သ္တိကီု တသ္ၚဳကသဝ်၊ လောတ်လောကၟဝ် ကသဝ်သာသာ၊ လံညိဗ္ၜူဗၠး ဂွးတိဇက်အာ၊ ဇရေၚ်သၞိၚ်ဇြဲ ထောံဇိုၚ်တဲၜါ၊ လၟောၚ်ဂၠိုၚ်ထပ် ဗကပ်လ္ၚာ၊ နကဵုတဲကဵု ဗက်ဍဵုညှာညှာ၊ ပတ်ဇွိတ်သာသာ ဂိဟဲအာရ၊ ဇက်က္တဵုပၠန် ဂဇုန်တော်ဆ၊ အဲအာတ်စလၟုဟ် ဗၠးဒုဟ်ပွ၊ မၚ်္ဂလိကာ ဒေပ်စိုတ်ပါပ၊ ချပ်ခါ်အဲပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ စရိုတ်ဓဝ်မၞ ဍေံပနိဿဲ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ပွလုတ်ဟွံမွဲ၊ ဂၠာဲအာတ်စရ ဗၞတ်ဆစဖဲ၊ ဟွံဂၠာဲဟီုၜေဟ် ညးရးဇမ္ၚောဲ၊ ရာဒနာအဵု လ္ၚောဝ်ယဵုတဲ၊ ဍေံညာတ်ရုပ်အဲ ချဟ်ခါ်အဲပၠန်၊ ဍိက်တံဂှ်ရ ဟွံဒညရန်၊ ဍေံရပ်ဂွံအဲ ဍေံကဵုဘဲဒန်၊ ဍိက်ကဵုနာဲရ မၞတန်တန်၊ ဓဝ်မေတ္တာရ သ္တိညာဏ်အောန်၊ ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန် ဟွံချပ်စန်စာ၊ မာတၚ်ဂပြဲ ချပ်ပၠန်မွဲဝါ၊ ညးဍဵုဍိုက်သၟတ် ကဵုယုတ်ရဟာ၊ ဒေပ်စိုတ်ကဵုပြဲ မၚ်မွဲဂွံမြာ၊


မုက်လိက်−၁၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗတ်ၜုၚ်တက်ကွေံ ဖျေံဓဝ်မေတ္တာ၊ ရပ်စိုတ်သမ္မာ မြာပိုန်သုခ၊ မၚ်္ဂလိကာ ပိုၚ်ခြာမာန၊ ဓဝ်မေတ္တာသွံ အဲစွံဂတ၊ အဲဟံၚ်ပြာ်ဍေံ ဂှ်ရောၚ်ဒးပွ၊ ကြဴဂွံတီညိ သတိဗလ၊ အဲအာတ်ဍေံရ ကာလဂှ်ဒး၊ ဂးမာတၚ်ဂ တြုံတၠညး၊ ချပ်တုဲက္တဵု ဍဵုၜံၚ်ရပ်ပၞး၊ လျဝ်ဇိုၚ်တဲ ကွာ်ထဲဆဒး၊ စံဇြဟတ်ညိ ဋ္ဌာန်တိသတး၊ မာန်ကီုရဂး ဇၞးစိုတ်တုဲအာ၊ ဇောဲဇောဲဇာဲဇာဲ လုဲလာဲဇိုၚ်ၜါ၊ ဟိုတ်ညးၜုၚ်တက် ဟွံဓဝ်ဟွံယာ၊ ဒစုန်ဝါဲဝါဲ ထိုၚ်ကၟာဲဏာ၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်အာစိ သ္ၚိမၚ်္ဂလိကာ၊ ချိုန်ဂှ်စိုပ်အာ ဟွံပါလၞၚ်၊ ဂဇုန်ယဵုဲ ပ္ဍဲတြၚ်ဝၚ်၊ ဖ္ဍောဝ်သဲသဲ ဂၠိုၚ်ကဵုနဲတၚ်၊ သာဓသာဓု ဒါန်ဝွံပြဲက္ဍၚ်၊ ဒါန်ရောၚ်ဇိုန်ကဵု မဂ်ဖဵုစိုပ်သၚ်၊ ဒါန်ရောၚ်ရီုဗၚ် ဟွံဒးကြၚ်လန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုစိ ကလိဂွံထဝ်သန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုတသိုက် ပိုန်ဘိုက်တန်န်၊ ဒါန်ဇိုတ်အဝဲ ရုပ်သာ်ပြဲလောန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုကွေံ ဟွံဒးဂၠာဲကၠောန်၊ ကၠိဂွံထဝ်သန် ဒြပ်ကောန်သမ္ဘာ၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်တံ ခၞံနၚ်ဏာ၊ ဒါန်ဝွံရီုဗၚ် ဒါန်ဂွံဍံၚ်သွာ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုတသိုက် လိုက်သွဝ်သီုၜါ၊ ဒါန်ရောၚ်တိတ်ဗၠး နူပးသံသာ၊ ဒါန်မှတ်ကဵုမြာ သုခသိုၜါ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳတံ တၟံတြုံဗြဴ၊ မိၚ်ကၠုၚ်ကဵုရပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ မာတၚ်ဂကီု ဟွံကေတ်ဟီုတဴ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ ကျာ်သြဳၜတ်သဴ၊ အဲဂွံအဲစဴ အဲအာတ်တဴရောၚ်၊ ဍိုက်သ္ကံရဲ တက်တဲဂြိုၚ်ကၠံၚ်၊ ကောန်ဝုတ်အသဝ် ရုပ်ထဝ်ဒကောၚ်၊ ဂလာန်ဂှ်ကွေံ ဒှ်ဍေံဟီုဂံၚ်၊ ခါဲဒုတ်ညံၚ်ဍေံ ညာတ်ဒးစံၚ်ပရံၚ်၊ ဒှ်ဍေံအာတ်ဂံၚ် အဲစံၚ်ပြံၚ်ကွေံ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳတံ ကဵုကံဟီုၜေဟ်၊ ဍေံတံဂြိုၚ်ကၠံၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံဒး၊ လ္ၚဵုခါတ်မါတ် သၟိက်ဘာတ်ထောံဍေံ၊ လ္ၚဵုဂှ်ချပ် သၟိက်ရပ်ဂဗး၊ ဆဍေံကဵုဍေံ ဂၠာဲဟီုဂးကၠံၚ်၊ ကၠံၚ်မံၚ်ထဥ ရုရုသံၚ်သံၚ်၊ သေဋ္ဌဳဗြဴမိၚ် ဂွံၚ်ဘိုန်စိုတ်စံၚ်၊


မုက်လိက်−၂၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကော်ဍိက်ဗြဴအဵု ကဵုပါန်အခေါၚ်၊ ထဝ်သန်ကဵုဏာ ကဵုအာပလံၚ်၊ ပကဵုဍေံမံၚ် ညံၚ်ဒုၚ်ဂုန်ညိ၊ မိၚ်သေဋ္ဌဳဟီု သီုဍိက်ဗြဴပိ၊ဂိုၚ်ကေတ်ထဝ်သန် ယောန်စှ်ေအာတိ၊ ဟွံမိက်အာကီု ဍေံဟီုဒေါန်ဗျိ၊ ဍုဟ်ခါဲဒုတ်လောန် ညောန်လုပ်ညိညိ၊ စိုပ်တြၚ်ဝၚ်စိ နကြိဟီုပၠန်၊ ယွံမာတၚ်ဂ ကေတ်ရထတ်သန်၊ ကောန်ဝုတ်ညးကီု တုပ်ဗီုထဝ်သောန်၊ မၞးလ္ပအာတ် သွက်ဂွံဝါတ်လောန်၊ လံညးထေဲအဵု ညးကဵုဘဲဒန်၊ ဆဗၞတ်ထတ်သန် ကေတ်ညိပၠန်ရ၊ မာတၚ်ဂကီု ဟီုတိုန်ခယျ၊ ချိုတ်လၟုဟ်အဲ ဟွံမွဲမိမ၊ သွက်ဂွံမၚ်တာဲ ဂၠာဲဖျိန်ပုၚ်သွ၊ ဗတ်ညးဂစိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝိ၊ အာတ်ဒဵုဂွံရ ပဆေဝ်တာညိ၊ မိၚ်ကေတ်ဆဴဆဴ ဍိက်ဗြဴညးပိ၊ မိၚ်ဒးစိုတ်စံၚ် ဗီုသုၚ်ဍာ်ဂျိ၊ သၟိက်ဂွံကဵုချိုတ် ထေဲပၞတ်စိုတ်ဂိ၊ သ္ၚေဝ်မုက်တုဲဟေၚ် ကလေၚ်တိုန်သ္ၚိ၊ လ္ၚောဝ်ပ္တီစိ ယွံမိသေဋ္ဌဳ၊ လၟုဟ်ခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်ခါခၞဳ၊ ဒုၚ်ဂုန်ဍေံကီု ဍေံဟီုဝေရဳ၊ ကဵုထဝ်သန်ကွေံ ဘာတ်ဍေံဟွံချဳ၊ ဍေံအာတ်ကေတ်ပၠန် ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ၊ ခါဲဒုတ်ခါခၞဳ ဍေံဟွံချဳစဴ၊ မိၚ်လဟီုစိ မိသေဋ္ဌဳဗြဴ၊ ဇၞော်တဴဇကု သၟူဒမြဴ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ကောန် ဒယှ်လောန်တဴ၊ ပရိုၚ်သာ်ဂှ် မြဟ်ကမြဴ၊ ဂွံလောန်သဘဴ လှေံဖျဴပြဲလောန်၊ ဂးဗြဴသေဋ္ဌဳ ဂွဳစိုက်ကေတ်သန်၊ ဗၞတ်ကၠံပသာ ဂွဳဏာလှေံလှန်၊ သေဋ္ဌဳဗြဴကၠာ ကွာ်အာပြာပ်ညန်၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ယွံကောန်ယွံကောန်၊ မိနၚ်ကဵုသန် ကောန်ကေတ်ညိရ၊ သန်ကၠံပသာ အာပဇွောံမ၊ ကြဴဟွံဒးအာတ် ဟွံဝါတ်စၞ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ ကဵုမြာသုခ၊ အာတ်ကောန်ကွေံ ဟွံဒးပွ၊ ညးမိၚ်ဒးဂွ စဴကၠာရကောန်၊ မိၚ်သေဋ္ဌဳဗြဴ ဟီုတဴသောန်သောန်၊ မာတၚ်ဂကီု ဟီုခၠေဝ်ပလန်၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ကီု မူနွံပၟိက်သန်၊ ခါဲဒုတ်သိုက်ကွေံ ညးထိုၚ်သးအောန်၊


မုက်လိက်−၂၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟိုတ်ဂှ်အဲပၠန် ဂၠာဲကောန်သမ္ဘာ၊ အဲဒးအာတ်စိ မၚ်္ဂလိကာ၊ ဗတ်ရဂစိုတ် ကဵုအိုတ်ဇိဝါ၊ အဲအါတ်ညံၚ်ဂွံ ဒိုအ်ပၠန်ဂွံဟာ၊ချိုန်လၟုံပြဲ ကဵုအဲစဴအာ၊ ဗတ်ဟီုလာံသာ အဲဟွံအာရ၊ ပါၚ်တရၚ်ဝၚ် ဂးမာတၚ်ဂ၊ တိက်လၞၚ်ကၠာ ဗဒေါံဖျေံကာယျ၊ ပိတ္ၚဲလ္အိတ် ဟွံကေတ်ပုၚ်သွ၊ ပ္တပ်ဇိုၚ်တဲ တုပ်နဲဇွ၊ ပညံၚ်ချိုတ်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ပရိုၚ်သာ်ဂှ် ဒယှ်တန်တန်၊ မၞစိုတ်ယုတ် ခါဲဒုတ်အာန်ကောန်၊ ကောန်ဗၠာဲသေဋ္ဌဳ ဟီုကြေဝ်ဂၠာဲလန်၊ အလုံဍုၚ်မွဲ ညးအဲလီၜန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် ကောန်ကၠုၚ်ပြာပ်ညန်၊ ဟီုရေၚ်သ္ကံပၠန် ဒးဂွန်ရယ၊ ပိုဲကၠုၚ်ဒုၚ်ဂုန် ညးပ္တိုန်မာန၊ လၟုံဒးအဵု ကဵုမာတၚ်ဂ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ဏာ ဂွမာဂွ၊ ကံဍေံစိုပ်ဍေံ ပေၚ်စိုတ်ဍေံရ၊ ဟိုတ်နူဓဝ်မၞ ဂွံရဟွံလံ၊ ဍေံဟီုတိုန်ပလေ ဟိုယဲလေယတံ၊ ပိုဲလၟုဟ်ရ ပိုဲပသောၚ်ဏံ၊ ကဵုမာတၚ်ဂ ပိုဲပသ္ကံ၊ ပကဵုညးပျဲ ဘဲပကဵုဒွံ၊ ဍေံဂွံဗြဴဏံ ယတံထေဲဟာ၊ လ္ၚဵုဂှ်အီဂြိုၚ် တက်ဇိုၚ်တဲၜါ၊ ဗြဴသၠုၚ်မာန မူပရောဇွာ၊ စိုတ်ညံၚ်အိက်အာ် ရုပ်သာ်ဍေံကျေဝ်၊ ဗြဴသာ်ဂှ်ကွေံ စရုပ်ဍေံဟာ၊ ဍုဟ်ကွေံရဇွာ ကဵုဏာခါဲဒုတ်၊ ညးလ္ၚဵုကီု ဍေံဟီုဂၠာဲပျုတ်၊ ယွံလေဝ်ယတံ ဗြဴဏံဗြဴယုတ်၊ ပိုဲတီလံကွေံ နူဍေံဍောတ်တ်၊ သၠုၚ်မၞအဵု ဒဵုဍေံဒှ်ဝုတ်၊ ဟိုတ်နူဍေံယုတ် ခါဲဒုတ်အာတ်ဍေံ၊ လ္ၚဵုဟီုတိုန်ပြဟ် ဒှ်ကွေံဒှ်ကွေံ၊ မိၚ်ညးဟီုဂှ် ချဟ်ခါ်လဝ်ဍေံ၊ ဍိက်သ္ကံစိုတ်သၠုၚ် တက်ၜုၚ်ဂဗး၊ ဟိုတ်ပွလုတ် ယုတ်မာပဒး၊ မာတၚ်ဂကွေံ ဍေံအာတ်ရောၚ်ယ၊ သေဋ္ဌဳဗၠာဲရောၚ် ဟီုကၠံၚ်ခယျ၊ အိုဿီုညးအဲ တက်တဲဂြိုၚ်ခ၊ မိပ်စိုတ်ယူယာ် ဒံၚ်သၠာ်ရ၊ ကောံတုဲရံၚ်ပၠန် ယတံပကသဳ၊ ဟေံမာတၚ်ဂ ကၠေံစိုတ်ပလွဳ၊ ဂွံလၟုဟ်ရ မၞးလ္ပချဳ၊ ယဝ်ညးတက်ကီု ပိုဲရီုညဳညဳ၊


မုက်လိက်−၂၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မၞးလ္ပချဳ လွဳကျာ်ထိုၚ်သး၊ ဗၠာဲလ္ၚဵုကီု ဍေံကော်ဟီုဂး၊ ဟေံမာတၚ်ဂ လွဳရဂွံဇၞး၊ လွဳဂှ်ကၠေံစိုတ် ဗတ်ချိုတ်လ္ပဗလး၊ လွဳမာန်ရောၚ်ပြဲ ကျာ်တြဲထိုၚ်သး၊ တိက်ဟွံချဳကွေံ ဗၠးမာန်ကီုဟာ၊ ဗၠာဲဂမၠိုၚ်ရောၚ် ကောံမံၚ်ဟောဂြာ၊ ဍေံဗိုၚ်ဟီုရ ဂၠိုၚ်ကဵုပြကာ၊ ကောံတုဲတက်တဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ဂၠောဲအာ၊ ဍေံဍုဟ်ညာတ်ဟေၚ် မၚ်္ဂလိကာ၊ ကဵုဇြဟတ်ကၠာ ကဵုမှာတၚ်ဂ၊ ဍိုက်သေဋ္ဌဳကီု ဍေံဟီုစမြ၊ ဗၞတ်မဟီုဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဟွံဂံၚ်ပျဲပျာံ ဍေံရောံဒည၊ ဗၠာဲသ္ကံရဲ ဟိုတ်မၚ်မွဲရ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တိက်ရဟွံချဳ၊ အိုတ်ပန်ဒိုဟ်စိ ဇရေၚ်သ္ၚိသေဋ္ဌဳ၊ မၞးသ္ကံရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ရံၚ်သ္ၚေဝ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ တိက်ရလွဳ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်အာ ဘာသာလီုဇဳ၊ ဂွိၚ်တိုန်ဂြိုဟ်ချဳ ဒးကၠုၚ်သ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ ဗၞးရေၚ်သ္ကံ ကောံဂဇံမံၚ်၊ ညးညးအဲအဲ ဂၠိုၚ်နဲဟီုကၠံၚ်၊ မာတၚ်္ဂချိုတ် ဝုတ်ဒိုဟ်ပန်ဂၠံၚ်၊ ထပ်ှထပှ်စိ ဇၟာပ်သ္ၚိဒးပြံၚ်၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ရောၚ် တုဲဒးပြံၚ်အာ၊ ဇာတ်ဗၞးရ ညးပပြာထာ၊ လၟုဟ်ခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ပ္ဍဲပါၚ်တြၚ် တိက်တၚ်လ္ၚာ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်ဟေၚ် လေၚ်ရသေၚ်ဟာ၊ အိုတ်မွဲဘာသာ ဒှ်လေၚ်အာရ၊ ဟိုတ်နူညးကီု လေၚ်သီုမသ၊ ကဵုပိုဲလေၚ်ကွေံ ဟွံဒးပွ၊ အိုတ်ပိုဲညးကီု ဗိုၚ်ဟီုဆောံမ၊ ညံၚ်အာကီုရ ကာလဂှ်ဒး၊ လ္ၚဵုဟီုပြဟ် ဒှ်ကွေံဒှ်ကွေံ၊ ဂကောံဝေါဟာ ဘာသာဗၞး၊ ဂုန်ကောန်ညးမွဲ ညးအဲလေၚ်ပြး၊ ယဝ်ဟွံကဵုကီု ပိုဲဟီုညံၚ်ဇၞး၊ ကသပ်ဝွံကွေံ ဒးရမၞးတံ၊ တိုၚ်ကသပ်အဵု ပိုဲပကဵုလံ၊ အိုတ်မၞးတံဟေၚ် ကောံရေၚ်သ္ကံ၊ ဂၠာဲကၠုၚ်ထိမြိ ပ္ဍဲသ္ၚိပေၚ်ချံ၊ ဆမွဲကရောံ ကောံတုဲဂဇံ၊ အိုတ်မၞးတံ ခံမံဟီုပၠန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်ညးတၠသန်၊ ဂကူပိုဲဗၞး ဒးရးပြဲလောန်၊ ဘာသာဗၞးစိ ဟွံဂွံကၠိစောန်၊ အိုဿီုညးအဲ မၚ်မွဲတန်န်၊


မုက်လိက်−၂၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ချိုတ်လၟုဟ်ပၠန် ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ရောၚ် တိက်မံၚ်ဟွံချဳ၊ ထပှ်တ္ၚဲရ လံခန္ဓဏှဳ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်အာ ဘာသာလီုဇဳ၊ ဒးဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာကၠၚ်ဟဳ၊ ဟိုတ်ဂှ်သေဋ္ဌဳ သ္ၚေဝ်တုဲတော်ဆ၊ ဂုန်ကောန်ဝုတ်မွဲ သီုရဲမသ၊ ဒးလေၚ်တဴအဆက် အနာဂတ်ဂတ၊ လေၚ်ညးမွဲဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ လေၚ်သီုမသ ဝါတ်ရသေဋ္ဌဳ၊ မဟာသာလ တော်ဆဂၠာဲသ္ၚဳ၊ လၟုဟ်ဝါတ်လောန် ဂုန်ကောန်ကျာ်သြဳ၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်စုတ် ခါဲဒုတ်ခါခၞဳ၊ ဟွံဂွံဟွံအာ ဗက်ဏာဟွံချဳ၊ လံဖေက်ချိုတ်ပၠန် ခန္ဓဍေံဏှဳ၊ ဍေံချိုတ်လီုဇဳ ပြဝေဏဳဗၞး၊ ဒးကဵုဏာကောန် သၞောဝ်ပၠန်ဂတး၊ ဟွံကဵုဒှ်ဝါတ် ဝါတ်သီုညးအဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ရ သိက်ဂွံပဒး၊ အိုတ်ကသပ်ရောၚ် ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ကွေံ ဟွံဟီုဂးပၠန်၊ ဗၞးဂမၠိုၚ် ဗိုၚ်ဟီုတန်တန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်တၠသန်၊ ဟွံဟီုသၚ်ရိုဟ် လၟုဟ်ဂိုဟ်ကောန်၊ ညးဂမၠိုၚ်ဂှ် ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သီုသေဋ္ဌဳပၠန် သီုကောန်သီုဗြဴ၊ သဳမူနော်တြ မသကောန်စဴ၊ အဆက်ဆက် ဂၠိုၚ်လောန်ဖက်နှဴ၊ ဒးဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာဗွဲကြဴ၊ ဗတ်ဒြပ်နွံကွေံ ညးဟွံရဴဂဴ၊ ယဝ်ဂိုဟ်ကောန်ဗြဴ ကြဴတဲဒးဟောံ၊ သေဋ္ဌဳၜိုန်ကြံ ဂဇံဒေန်ဗျောံ၊ ဖျုန်ဂြိုဟ်ဂတဝ် ဒှ်ဓဝ်ဇြဟောံ၊ ညံၚ်ဆုဇိုၚ်ဍာ် သၚ်လာ်ဆုဒေါံ၊ ဟွံသေၚ်မွဲသာ် ညံၚ်ညးဗာ်ပြောံ၊ ဒှ်ဓဝ်ဇြဟောံ ဒေါံစှ်ေအာရ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ရော ကောလာဟာလ၊ ၜိုန်ဟီုတိုန်ဇဳ သေဋ္ဌဳဟိတ်ဇြ၊ ဟွံကလေၚ်ပါၚ် ရမျာၚ်ညိည၊ ဒှ်မံၚ်ကၠိုက်ကၠဟ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဟီုတိုန်ပၠန်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်တၠသန်၊ ဟွံဂိုဟ်ဘာသာ လၟုဟ်ဂိုဟ်ဟာကောန်၊ ကဵုဟွံကဵုကီု ဟီုရခိုဟ်သန်၊ ယဝ်သ္ၚိတ်မံၚ်ကီု ပဟီုပိုဲဓဇန်၊ ပိုဲဟီုဒုၚ်ဂုန် တုန်စှ်ေစိုတ်ရ၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ကီု ဟွံဟီုပါတ်သဗ၊


မုက်လိက်−၂၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဇြဟာတ်ပ္ဍဲကောန် ဍိုန်တိုန်စိတ္တ၊ မွဲသာ်ဂှ်ပၠန် ရံၚ်ကဵုဝံသ၊ ဂၠိုၚ်ကဵုအောန်ဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ကောန်သၠးကဵုရ ကာလဂှ်ဒး၊ မူဟိုတ်တုန်ရော ပိုဲဂကူမၞး၊ လၟေၚ်ဝေါဟာ ဘာသာဇၞော်ကၠး၊ ဇာတ်လီုညးပါဲ ဂၠိုၚ်နဲပြးဇး၊ ဟွံဂွံအာကောံ ကရောံအဲညး၊ ကောန်ကဵုဏာကွေံ ဒှ်ဒးရးသန်၊ ချပ်တုဲသေဋ္ဌဳ ဒ္ၚဳကဵုကဵုကောန်၊ ယွံကောန်သ္ဍိုက်မ ရုပ္ပလက်သန်၊ လၟုံခါဲဒုတ် ဍေံယုတ်မာလောန်၊ ဍေံကၠုၚ်တိက်တၚ် ပါၚ်တြၚ်ပၠန်၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်ကောန် အံက်ဝါတ်လောန်ရ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်ကီု လေၚ်သီုမသ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကီု ကၠုၚ်ဟီုကြံကြ၊ ဟိုတ်ဘာသာမၞး အံက်မ္ဒးကျ၊ ချိုန်လၟုံကောန် ပ္တိုန်လဝ်စိတ္တ၊ မူဟိုတ်မွဲရ ဒါနဒှ်တံ၊ ပ္ဍဲကုသဵုရ အကုသဵုကံ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပ္ညုၚ် ဍေံကၠုၚ်ခၞံ၊ ပ္ဍဲဂၞဴအဆၚ် က္ၜၚ်လေဝ်ဒးဗြံ၊ လီုတုဲသဘဴ ကြဴခိုဟ်လေဝ်နွံ၊ ဟိုတ်ရောၚ်ဒှ်တံ ခၞံနၚ်ဏာ၊ ဟိုတ်ကဵုဖဵုရ သီုၜါပြကာ၊ ဍေံဇိုန်ကဵုသၟတ် သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ လဆောဝ်သၠုၚ်သဝ် ရေတ်ဂပဝ်အာ၊ လဆောဝ်ဒှ်ရ သုခဒုက္ခာ၊ သ္ဘဴဓဝ်ရ ဗ္စာညိရကောန်၊ လၟုံအံက်မ ဒှ်ပွဓဇန်၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ပွလုတ်ဂြန်၊ ယဝ်ဟွံကဵုသၟတ် ခါဲဒုတ်အိုတ်သ္ကန်၊ ယဝ်ဍေံချိုဃတ်ကီု လေၚ်သီုဒိုဟ်ပန်၊ ကရောံခါဲဒုတ်ရ ညံၚ်အာညိကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်ဂလာန်ညး ဟွံသၟဟ်ရထ၊ က္တဵုဒှ်စံၚ်တူ ဒွံဓဝ်သောက၊ တိုန်ညံၚ်ဂျိဇြုံ ဗ္ဒောံဖျေံကာယျ၊ ဝိုတ်သတိရ သက်ခၞပၠန်၊ သောကဍဵုဍိုက် စရိုတ်ဗၠိုက်ဗၠန်၊ ဟီုဟွံဒးဟေၚ် ညံၚ်ညးကၠေၚ်စန်၊ သဗသ္ဘာ် တသၚ်တသောန်၊ ဂွံသ္တိကီု ဂၠာဲဟီုယာံဒေါန်၊ တံဇိုၚ်မပၠန် သောန်န်ယာံတဴ၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ တၠနှဘဴ၊ မူရဴနွံဒုဟ် လၟုဟ်က္ဍုဟ်ကောန်ဂၞဴ၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ယုတ်သန်သွံအဴ၊ အံက်မကျာ်ဂန် ဓဇန်ကဵုကောန်ဂၞဴ၊


မုက်လိက်−၂၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အဵုလၟာဂၞဴ ဍုဟ်ကောန်ဗြဴဟာ၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ ဂးဓုပ်ပြကာ၊ ညးသ္အာၚ်ပၠန် ဍုဟ်ကောန်နွံဟာ၊ လၟုဟ်အံက်မ ပွမှာရာ၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ပွယုတ်မာ၊ အဵုအံက်ရာဇာ မူရာဍုဟ်ကောန်၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ တၠတိုက်သန်၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ ကောန်ဒးစောန်လောန်၊ ဗျဂ္ဃစောရ ညးပဓဇန်၊ လၟုဟ်အံက်မ ပွလုလန်၊ အဵုအံက်ကျာ်ဂန် ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ အဵုလၟာဂၞဴ မူရဴနၚ်ဒုဟ်၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်က္ဍုဟ်၊ ကောန်ဒးလေၚ်ဘဝ ဒိဋ္ဌလၟုဟ်၊ ဂစိုတ်ထောံပြဲ ကဵုဘဲဇြၚ်ဗၞုဟ်၊ ကောန်ဟွံမွဲဒုဟ် မူရာဍုဟ်ရော၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ ညးတၠအယော၊ ညးဂွံဗၠးဒုဟ် က္ဍုဟ်ကောန်ဟီုတဴ၊ ညးမိပ်စိုတ်အဴ ကြဴညးစောစ၊ ဟိုတ်ပတှ်ေညး ကောန်ဒးစံၚ်တဴ၊ အဵုမဂၠိုၚ်အယော ဗဵုညးစောဟာ၊ အဵုမဂၠိုၚ်အဇ အံက်မရာဇာ၊ ကောန်လဝ်ကဵုချိုတ် ကေတ်စိုတ်ဘာသာ၊ အိုတ်ဂကူဗၞး ကောန်ရးခန်လွာ၊ ဟိုတ်နူညးက္ဍုဟ် ဂၠာဲဒုဟ်နာနာ၊ အံက်မရာဇာ အဵုအံက်မရာဇာ ဟုံမှာရအဴ၊ အဵုမဇၞော်ဣဒ္ဓိ မိဒေဝတဴ၊ ကံအတိက်ဟေၚ် ချူပြေၚ်အဲဗြဴ၊ ဟွံသေၚ်ပ္ဍဲလၟုဟ် ဒုဟ်ကၠုၚ်ဖက်နှဴ၊ နတဲခါဲဒုတ် ညးစုတ်လလဴ၊ အဵုဒေဝတဴ ဍုဟ်အဲဗြဴဟာ၊ ဇိုန်ကဵုခါဲဒုတ် အဲဒးယုတ်မာ၊ ညံၚ်ဒဒှ်အဲ ညးဟွံမွဲၜါ၊ လၟုံမွဲဝါ ပြာ်ညိကၠာအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ သိုက္ခာဗြဴ၊ တံဇိုၚ်သၟိၚ်မ ယာံထဂၠက်သ္ဍဴ၊ နရာတ်ဇတဝ် ဖ္အောဝ်စိုတ်ဇဴ၊ ဂၠးကၞေၚ်အဝဲ ယဵုတဲညံၚ်ပ္ကဴ၊ လ္ၚောဝ်သၟိၚ်မအဴ ရဴဝွံသ္ဂးပၠန်၊ ယွံလေအံမ တၠတိုက်သန်၊ ခါဲဒုတ်ဂၠိုၚ်ဒုဟ် အဲဗြဴဍုဟ်လောန်၊ နူဍောတ်တ်ဟေၚ် အဲဗြဴဝေၚ်ခၠန်၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်ကွေံ ဒးကဵုဏာကောန်၊ အံက်မကျာ်ဂန် ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ ဗတ်ဍေံအာတ်ပၠန် ကဵုသန်ဗက်ဖျဴ၊


မုက်လိက်−၂၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကဵုဍိက်တံဓဇက် ၜုၚ်တက်ဗက်ဗဒဴ၊ ကဵုဘဲဓိမြိ ဍေံဂိဒးစဴ၊ ဟွံမိက်ဗက်အဵု ဇိုန်ကဵုကောန်ဂၞဴ၊ ကံအဲဍိက်ဗြဴ ခၞံတဴသ္ဂးဟာ၊ မွဲသာ်သၟိၚ်မ ကျရောံပြဝါ၊ ကောန်စၞးထောံရ ဗက်စဘာသာ၊ ရန်ကဵုညးကွေံ ကောန်ဒးကဵုဏာ၊ ဟွံချပ်ဂၠိုၚ်ဂၠေံ ပွမှာရာ၊ သၟိၚ်မရာဇာ အေၚ်ညိကၠာအဴ၊ သေဋ္ဌဳမိၚ်ကီုသၟိက်ဟီုဖ္အောဝ်အဴ၊ ယွံကောန်သ္ဍိုက်မ အဇဍောၚ်ပ္ကဴ၊ လၟေၚ်ဓဝ်စိ သတိသှ်ပတဴ၊ ကံပြုပြေၚ်ရ ကံပၠတြဴ၊ အိုတ်သတ္တံအဴ ဂေတ်တဴသံသာ၊ ကံဇိုန်ကဵုဟေၚ် ကံနၚ်ကံဏာ၊ ကံရောၚ်ဒှ်သၠဲ သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ လဆောဝ်သၠုၚ်သဝ် ဂွံသွဝ်အာ၊ အိုတ်သီုညးအဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ ပဒှ်သၚ်ကာ ညံၚ်အာရကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊ ဂၠုသူစရိုတ် အိုဿီုဒိုဟ်ပန်၊ သီုဓဝ်ဟိရိ သတိစွံပ္တိုန်၊ ဟိုတ်အသံရ မိမပြဲလောန်၊ ယဵုဒုၚ်ကေတ်ပၠန် တိုၚ်အမန္တာ၊ ကယိုၚ်မဂ္ညိ အိုဿီုကြိယျာ၊ ဂယိုၚ်ဂှ်သွံ ၜးစွံသာသာ၊ ယာတ်မစောန်ပြံက် ဗစံက်ဂဝါန်၊ ဒးကျိုၚ်သၠောံစုတ် ခါဲဒုတ်ပၟာ၊ ဇရေၚ်မိမာ တာကွာ်ရဴဂဴ၊ သၟိက်ခၠေဝ်ရော်ပၠန် ဂုန်လၟာဂၞဴ၊ စိုပ်တုဲဂဇံ တဲခၠာံပ္ကဴ၊ ချိုန်ဂွံညာတ်ဒး မိဗၞးဗြဴ၊ ကၠိၚ်ရုပ်ကောန် သိုဟ်စန်လိုက်လဴ၊ သဗသ္အဝ်တဴ ညံၚ်ရဴကၠေၚ်စန်၊ နရာတ်သ္အဝ် တသဝ်တသောန်၊ ဒတဝ်ဖျုန်ဂြိုဟ် ဟီုရိုဟ်ရေၚ်ဒေါန်၊ ဟီုအာယာံအာ စံၚ်ဏှာပူဗန်၊ မိဒးကြံအု ဟိုတ်ဆာန်ဍူကောန်၊ ဗၞးဗြဴပၠန် ယာံဒက်ဒေါန်တဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်ဗြဴ ၊ ယဵုတဲဂဇံ ကၠံမိဂၞဴ၊ ဝါစဳကာယ စိတ္တဖက်နှဴ၊ လ္ပုဟ်တဲစှ် သၟဟ်ဍောၚ်ပ်ကဴ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်ဗြဴ ကဵုစ္ဍးဒဴညိ၊ ဗၞးဗြဴကီု ဟီုတိုန်တသိ၊ သာဓုသာဓု အယုဝုဒ္ဓိ၊ သဗ္ဗဒုဟ်ပၠန် ပကဵုစောန်ကၠိ၊ အိုတ်သဗ္ဗယဲ ဘဲပကဵုမြိ၊ ကဵုဒှ်သုခိ ညံၚ်အာညိကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊


မုက်လိက်−၂၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကလံမိတုဲ သုဲဂါဲအာပၠန်၊ သၟိက်ကလံရ သၟိၚ်မကျာ်ဂန်၊ ယောန်လုပ်သာသာ ခါမပြာပ်ညောန်၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ပၠန် ညာတ်ဒးကောန်ဗြဴ၊ ဒှ်တိုန်ဝိဝိၚ် ကၠိၚ်ကောန်ဂၞဴ၊ ညံၚ်ရဴဒးဂျိ သတိဖက်နှဴ၊ ဟီုဇီုဟွံဒး ညံၚ်ညးက္ဍိုၚ်ကၠဴ၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်အဴ ရမတ်ရဴဗြဲ၊ မၚ်္ဂလိကာ ယဵုသ္ပာတဲ၊ သီုမဇံသဝ် လ္ၚောဝ်အဲပရဲ၊ ဝါစဳကာယျ သီုစိတ္တပ္ဍဲ၊ သီုမသိပ်ဂၠိပ် ကၞိပ်အဝဲ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်မွဲ ကဵုစ္ဍးသ္ၚောဲညိ၊ သီုမကၠၚ်ဟဳ သေဋ္ဌဳဇၞော်စိ၊ ဒုၚ်သာဓုပၠန် ပ္ဍဲစိုတ်စောန်ကၠိ၊ ကောန်ဒးစ္ဍးအာ ပၟာသုၚ်ဂျိ၊ အိုတ်ဝေဒနာ ပကဵုပါမြိ၊ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ ဒိဋ္ဌဝုတ္တိ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ညိ သုခကဵုတန်၊ ညံၚ်အာညံၚ်အာ ညံၚ်အာရကောန်၊ ကံဝဳပက်ရ အံက်မဟွံဓဇန်၊ ယဝ်ကောန်စှ်ေစး အံက်ဒးဘဲဒန်၊ အိုဿီုဝေါၚ်သ ဋ္ဌာနဒိုဟ်ပန်၊ ကောန်ဂွံဍံၚ်သွာ စေတနာပ္တိုန်၊ ညံၚ်အာရကောန် ပစောန်စိုတ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ တုဲစ္ဍးတိတ်အာ ဗ္စာတော်ဆ၊ အိုတ်သတ္တံရော အလုံလောက၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်ကံ တံပထမ၊ ကာမာဝစရ နမကုသဵု၊ ဟိန်ဏာဒါန်ပ္ညုၚ် ဍေံကၠုၚ်ဇိုန်ကဵု၊ လဆောဝ်ဂှ်ခိုဟ် လဆောဝ်ဂှ်ရုန်မဵု၊ ဆာန်ဒးသာဲရောၚ် ဍုဟ်မဗံၚ်ဒးဆဵု၊ ပၟိက်သၟိက်ဂွံ ဟွံဂွံလၚ်ပြဵု၊ ဟွံမွဲပၟိက်အဵု ဒးဆဵုဂၠိုၚ်တုန်၊ ကာမာဝစရ ဒါနဒးကၠောန်၊ ကၠုၚ်ဒှ်မၞိဟ်စိ ကၠိဂွံထဝ်သန်၊ ဇပန်ဂွံညိ တိညံၚ်ဍန်၊ သၠေဟ်သုခ ဒေပ်ရဗိုန်တ္ညန်၊ ဗတ်ဂၠိုၚ်ထဝ်သန် လေၚ်ပၠန်မွဲဝါ၊ ကုဇကုဟေၚ် ချိုတ်ပၠန်သေၚ်ဟာ၊ ဂြပ်ဒေပ်လဝ်ရောၚ် ဇမၠိၚ်သံသာ၊ ဂျိုၚ်မံၚ်ဟွံအိုတ် ချိုတ်ညးဂွံဏာ၊ ဂုပ်ရတ်သန်ထဝ် ဒေပ်လဝ်ဒှ်မှာ၊ မၚ်္ဂလိကာ ချပ်ဗ္စာရ၊ မွဲနဲသေၚ်ဟာ ချပ်အာဂတ၊ အဲဟိုတ်ဒါန်ကၠာ ကာမာဝစရ၊ ဒှ်ကောန်သေဋ္ဌဳ ရုပ်ပစဳခၞ၊ ဟိုတ်ဂၠိုၚ်သန်ထဝ် စွံဓဝ်မၞ၊


မုက်လိက်−၂၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ချိုန်လၟုံရ ဒုက္ခကၠုၚ်ပျဲ၊ ဒှ်ဂၠုဲခါဲဒုတ် ယုတ်မာလောန်တဲ၊ အိုဿီုညးတၞဟ် လေပ်ဒှ်ညံၚ်အဲ၊ ဂြပ်ကောန်သမ္ဘာ လေၚ်အာလောဲလောဲ၊ ၜိုန်ဇကုရ မာရဏပျဲ၊ ဗၠးပၠန်ဟၟဲ အိုတ်အဲညးကၠာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ မဂၠိုၚ်ကဵုကသပ် ချပ်နပညာ၊ အိုဿီုညးအဲ လန်ထဲသံၚ်သာ၊ ဇပန်ဒှ်စိ သ္တိဝိုတ်အာ၊ ညံၚ်ဟွံဒးချိုတ် ဒက်ဂတ်စိတ္တာ၊ ဟိုတ်ဓဝ်သၚ်ကာ ဟွံမှာဘဝ၊ မွဲသာ်ဒေပ်လဝ် ဟိုတ်ဓဝ်လောဘ၊ မွဲသာ်ဒေါသ မောဟမန၊ သီုကဵုဓဝ်ပန် ဗ္ဒန်ညာဏ၊ ဂၠုညံၚ်ညးမာတ် ဟွံဂွံညာတ်ရ၊ ဟွံစ္ဍးလောဘ ညာတ်ရသ္ဂးဟာ၊ ဂွံကသပ်စိ မၚ်္ဂလိကာ၊ ဝးဓဝ်မၞ လောဘဒေါသ၊ ဝေၚ်ဓဝ်မောဟ ဖေက်ဂွံရောံညှာ၊ တိုၚ်အသံရ အံက်မိပိတာ၊ ဂွဳပုၚ်သွကၠာ တုဲစှ်ေအာရ၊ ပ္ဍဲတြုၚ်ဝၚ် ဂးမာတၚ်ဂ ၊ တိက်သဝပ်လဝ် တုပ်အၚောပ်ဇွ၊ ထပှ်တ္ၚဲသွံ ဟွံဂွံပုၚ်သွ၊ ဟၟဲဇြဟတ် ဆဗၞတ်ညိည၊ မၚ်္ဂလိကာရ ခၞပြာပ်ညောန်၊ ဂဇံတုဲဗိုန် ဟီုတိုန်သောန်န်၊ ယွံနာဲပိုဲရောၚ် ညံၚ်ကတဵုညိပၠန်၊ ညံၚ်လာၚ်မုက်မတ် ပ္တိုန်ဓဝ်ခိုဟ်သန်၊ ပုၚ်သွနွံရှ် ဍာ်တှ်ခန်ခန်၊ အဲပရာပ်နၚ်ပၠန် သွက်ကောန်တၠ ၊ ညံၚ်က္တဵုညံၚ်က္တဵု ညံၚ်က္တဵုရ၊ က္တဵုဍာ်ဂွံသုၚ် ဂွံစပုၚ်သွ၊ တိုၚ်ပၟိက်စိ ကၠိဂွံဒိဋ္ဌာ၊ ပဒှ်စံၚ်တူ ပဒှ်သောက၊ ယွံမာတၚ်ဂ ညက္တဵုညိအဴ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ချပ်ဗ္စာတဴ၊ တိုၚ်လွဳကွေံ အဲဂွံဇၞးစဴ၊ လၟုဟ်အဲဂွံမြာ သိုက္ခမာဗြဴ၊ ကဵုမၚ်တာဲကွေံ အဲဒးကော်ဖျဴ၊ ချပ်တုဲသဘဴ ညံၚ်ရဴမက္တဵု၊ ဗၠာဲအလုံဍုၚ် ဍေံတံကၠုၚ်ဗဵု၊ ဍေံကော်ဟီုရ ဍေံပဝေၚ်စရဵု၊ ဟိုဲမာတၚ်ဂ မူပဟွံက္တဵု၊ မွဲအယုက်ဗှ်ေ မွဲလှ်ေဟွံဆဵု၊ ချုန်လၟုဟ်အဵု ဂွံဆဵုရယ၊ ညက္တဵုကီု ဍေံဟီုဂြိုၚ်ခ၊ ဟိုဲမတၚ်ဂ သာ်လဵုယပ၊ ပိုဲမၚ်မွဲကွေံ ယဗၠးဘဲလ္ၚ၊ ၚုဟ်တၟံယဒုၚ် ပိုဲဂွံသုၚ်စ၊ ဟွံကဵုပိုဲကၠဟ် ယဒှ်ဒုက္ခ၊ ဟီုတုဲဂြိုၚ်ရ ခယျတက်တဲ၊


မုက်လိက်−၂၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညးလ္ၚဵုကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ဟိုဲမာတၚ်ဂ လွဳရယပြဲ၊ ဟိုတ်လွဳယ ဂွံရလောဲလောဲ၊ ဂွံညံၚ်ကဵုစိုတ် ပဝိုတ်သ္ကံရဲ၊ ဟီုဂြိုၚ်ဝေၚ်ဖဲ တက်တဲစဴအာ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ယောၚ်ကတဵုသာသာ၊ က္တဵုဟွံမာန် ဟွံစအာဟာ၊ ဟွံမွဲဇြဟတ် ဂၠုသီုမတ်ၜါ၊ မၚ်္ဂလိကာညာတ် သမ္ၚာတ်ပူဆာ၊ သီုကဵုမေတ္တာ သာသာထ္ၜ၊ ဝတ်တြုံကဵုဗြဴ ရဴဗၟာဏ၊ ၜိုန်ဗၠာဲဗဵုကၠံၚ် အမာဲပုၚ်သွ၊ ဟွံရောံဒည ပြုပြေၚ်နတဲ၊ မာတၚ်ဂအဵု က္တဵုဇာဲဇောဲ၊ မၠာဲရံၚ်ကၞာတ် ညာတ်ကေတ်လောဲလောဲ၊ ညာတ်မၚ်္ဂလိကာ ချပ်ဗ္စာမွဲ၊ ပထမစိ ကိုပ်အဒိတဲ၊ ဖျဝ်မၞဍေံ ဂးဇကုအဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပြဲ အဲဗၠးဒုဟ်ဟာ၊ ကာမေသုကီု ပလီုကောန်သမ္ဘာ၊ အဲဟွံဂွံပလီု ဟီုပါန်သာသာ၊ အာတ်ပါန်ဂၠိုၚ်ကီု သီုကဵုမေတ္တာ၊ ၜိုန်ညးကဵုရောၚ် သ္ၚေဝ်ရံၚ်ညိကၠာ၊ ကြိုက်ဟွံကြိုက်ဟာ ဗ္စာရံၚ်မွဲ၊ လောကထ္ၜုတ် ဂကူယုတ်ပြဲ၊ ဂကူခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်ရအ်၊ ဍေံကောန်သေဋ္ဌဳ ညံၚ်ဗနဳတ္ၚဲ၊ ဟွံကြိုက်ကဵုဗှ်ေ ဗှ်ေပတံၚ်တဲ၊ ဗှ်ေဝေၚ်ကဵုသ္ၚောဲ ဗွဲဝိရတိ၊ မာတၚ်ဂရ ချပ်တုဲပလွဳ၊ တိုၚ်ကသပ်ပၠန် ဟွံကဵုဗၠန်ချဳ၊ ဒက်ဂန်ဗိုန်တၟံ လံခန္ဓဏှဳ၊ ချပ်ပ္ဍဲစိုတ်ရ ပညံၚ်ပိုၚ်ပြ၊ ၜးဂဇံသ္ၚေဝ် ဟွံချဳကာယျ၊ မၚ်္ဂလိကာ လာံသာခယျ၊ ယွံနာဲပိုဲရောၚ် ညံၚ်ဟာပ်ပုၚ်သွ၊ ဂွံဒှ်ဇြဟတ် ဗၞတ်ဆညိည၊ မူဒၞာဲအာဂှ် ဂွံသၟဟ်ရထ၊ ပဒှ်ၚုၚ်ၚ ဟာပ်ပုၚ်ရကော၊ ဂးမာတၚ်ဂ ညးတၠအယော၊ ဟာပ်ဖျေံပုၚ်ညိ မြိဒးဝါယျော၊ ကျာဒွံမုဟ်ဂြိုဟ် လှိုဟ်တိုန်သောသော၊ မၚ်္ဂလိကာ မေတ္တာဂၠိုၚ်အဴ၊ ဟွံဖေက်ညးစော အဵုကောသိက်ပ၊ ဂးဣၚုဟ်ပၠန် ဟွံရန်ဟွံဂွံ၊ ထံက်ကလဵုပၠန် ပဝ်ပေါန်ဓယျ၊ ဇွိတ်သြိုဟ်ဇွိတ်စး ရပ်ပၞးတုဲထ္ၜ၊


မုက်လိက်−၃၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကဵုဍာ်ညိညိ ဂိဍိုန်အာရ၊ ဒှ်တဴၚုၚ်ၚ ၚိတ်စၞဝါတ်လောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ပတ်ပေါန်၊ ဟာပ်ပုၚ်ညိညိ လံဍေံဂိအောန်၊ ပုၚ်စှ်ေဂၠိုၚ်ဇၞး ကြဴဂွံဗၠးပၠန်၊ ဗၠးတုဲဒှ်ဓဝ် ဇြဟတ်စိစောန်၊ မာတၚ်ဂပၠန် သၟိက်ဟီုဝန်စဝ်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မိရဴရုပ်ထဝ်၊ မိကောန်သေဋ္ဌဳ ပိုန်ကျာ်သြဳဗဝ်၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ဂကူယုတ်သဝ်၊ ၜိုန်ခါဲဒုတ်ကီု ပဟီုဗ္ဒေက်ဖျဝ်၊ စွံစိုတ်ကဵုသဝ် ဝးဓဝ်မၞ၊ ဂကူပိုဲပြဲ ဟွံမွဲဂုန္န၊ ဂကူယုတ်ဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ စိုတ်ယၚ်ပြဲသ္အး ဂွံဗၠးဒုက္ခ၊ လိုက်ပလိုက်ကၠာ သီုၜါဋ္ဌာဏ၊ ဒှ်ပၠန်ဒုက္ခ ပသၠေဟ်ရမိ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ယုတ်ပဟီုဗျိ၊ ဟိုတ်မဒါန်ရ မူလအဒိ၊ ဒါန်ဂှ်ဟိုတ်အဵု ဖဵုဒှ်ဇာတိ၊ ဟိုတ်ဒါန်ဇၞော်လှဲ ဇိုန်ကဵုပြဲဂၠိ၊ ပသၚ်ကာညိ ယွံမၚ်္ဂလိကာ၊ ဟီုဇီုတုဲဒှ် တၞံနယကြာ၊ မာတၚ်ဂအဵု က္တဵုသာသာ၊ ဂါံကွာ်ဇောဲဇောဲ လုဲလာဲဇိုၚ်ၜါ၊ အိုတ်တဴဇြဟတ် ဒးဖုတ်အဟာ၊ ဂးမၚ်္ဂလိကာ လဘာ်ဏာရ၊ ကၠာလောတ်ဟွံလောတ် ဇြဟတ်ဍိန်လျ၊ လုဲလုဲလာဲလာဲ ဇောဲဇာဲရံက်ရာ်၊ ဇိုၚ်ဒေၚ်ဒိုတ်ဓီု ဓယီုဗၠဗၠ၊ သီုညးၜါလ္အိတ် ပ္တိတ်ဝဳရိယ၊ ဂွံအာစိုပ်ရ ဒေသသုသာန်၊ တိုန်စိုပ်တာဲကၠာဲ ညးၜါမွဲဟာန်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ညးတၠညာဏ်၊ တိုၚ်ပၟိက်ပြဲ ဟီုမွဲဂလာန်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မူရဴစံၚ်ခလာန်၊ လ္တူအဲကၠာ ပသၚ်ကာကြာန်၊ ဒေံဗြဴဟွံကယျာန် ဂလာန်မိမ၊ ညးဇိုန်ကဵုပြဲ စိုပ်တဲအဲရ၊ ကောကဵုဒေံကၠာ စွံပၟာဏ၊ ညံၚ်ကောန်မွဲမိ သန္ဓိဇလ၊ ပိုဲပ္တန်လဝ်စိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝိ၊ စှ်ေစိုတ်ညိရ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုတဴ၊ ဒးရးအိုဿီု လဟီုကောဂၞဴ၊ ဂွိၚ်စၞပုၚ် စသုၚ်ဗွဲကြဴ၊ ဂွိၚ်ကဵုဗိုက်လ္တက် ဂၞိန်ယာတ်ဖက်နှဴ၊ ပိုဲဒှ်မၞိဟ်ဗြဴ ဒှ်စံၚ်တူလာန်၊ မာတၚ်ဂကီု ဂၠာဲဟီုလှေံလှန်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မူရဴစိုတ်ဍန်၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ရ မူဒေပ်စွံသန်၊ ဒိုတ်သိုက်ဟွံဝါတ် အာတ်ကေတ်ဂွံပၠန်၊


မုက်လိက်−၃၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂၠိက်ယာတ်ထဝ်သန် ဂွံပၠန်လောဲလောဲ၊ ဒေံဗြဴမၚ်တာဲ ဂၠာဲအာရိုဟ်တ္ၚဲ၊ သ္ၚိဆက်ရေၚ်ဗဝ် ယဝ်ညာတ်ဒးအဲ၊ ဟွံဟီုမုက်ဂွး လၚ်လးညန်သ္ၚောဲ၊ ပုၚ်သ္ၚုသၠုဲအဵု ဇိုန်ကဵုရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ပဂွိၚ်ဒေံအဲ တိုၚ်စဖဲရ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်တုဲမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ခယျ၊ ဝတ်ကောဒေံဟေၚ် ပြုပြေၚ်နာထ၊ အှော်ဍာ်သွက်သုၚ် ဗစိန်ပုၚ်သွ၊ ရှ်ေသှ်ေညံၚ်မ အဇကောပၟာ၊ ပ္ဍဲမမံၚ်ကောံ ကရောံညးၜါ၊ ဂးမာတၚ်ဂ ချပ်နပညာ၊ အိုတ်သတ္တံအဴ ဂၚေၚ်ဘဴသံသာ၊ ဘုံပိစှော်မွဲ လန်ထဲကၠုၚ်အာ၊ ချိုတ်ကဵုဒှ်ရ ဘဝနာနာ၊ ယုတ်ပြဲဇၟာပ်ရာ နာနာဘဝ၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ ဗ္စာတော်ဆ၊ ဇၟာပ်ဍုၚ်ဇၟာပ်ကွာန် ဟိုတ်ဒါန်မသ၊ ဇၟာပ်ညးအဲ ဟွံမွဲဂါရဝ၊ အရီုကြာန်ထုဲ ပတုဲဒါန၊ ကေတ်စဇျာန်မက် ဗက်ပကာသန်၊ ဇၞော်ပၟဝ်ရာဂ ပသဘၚ်ပေါဲ၊ ကာလဇိုၚ်ကဵု ကုသဵုဇမ္ၚောဲ၊ ဒးဒုၚ်စကီု သီုယုတ်သီုပြဲ၊ လဆောဝ်ဒှ်တသိုက် လဆောဝ်ဒိုက်ယဲ၊ လဆောဝ်ဂွံဇၞး လဆောဝ်ဒးဘဲ၊ သၠုၚ်သဝ်ဂၠိုၚ်နဲ ယုတ်ပြဲနာနာ၊ လဆောဝ်ဒှ်ရ ဨကရာဇာ၊ လဆောဝ်ပိုန်ဟုတ် ဒှ်မၞိဟ်ယုတ်မာ၊ လဆောဝ်စိန်ဂၠက် နရက်ဒုက္ခာ၊ လဆောဝ်ဍုၚ်သွဝ် ဂေဝ်သွဝ်အာ၊ ဘဝနာနာ စိုပ်လိုက်ဗာပၠန်၊ ဗတ်စိုပ်လိုက်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဝါတ်လောန်၊ ယဝ်ဒှ်မၞိဟ်စိ တိညံၚ်ကဵုဍန်၊ လောဘဒေါသ မောဟတန်တန်၊ ဟိုတ်နူဗိဇ္ဇ မဂှ်ပြာပ်ညောန်၊ ဇၞော်ပၟဝ်ပၠန် ကၠောန်ဒါန်မိဿ၊ ဆက်မံၚ်ဟွံသ္ဂုတ် သမုဒ္ဒယ၊ သမုဒ္ဒယော ဒုက္ခောဝန္ဓ ဗတ်ဆဵုဒးစိ၊ တိသရဏ ဟွံထောံဒဂေတ်၊ ဇြိုၚ်ရောၚ်ကေတ်စ ဘဝအနန္တဂၠိုၚ်ကဝ်ရအဴ၊ ဟွံကဵုဒှ်ရ ဘဝဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ဘဝဂွံအိုတ် ဂွံပၠိုတ်ဟုံဟဲ၊ မူမၚ်မွဲရ ဂွံပနိဿ၊


မုက်လိက်−၃၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဒဴဝတ်ပိရ ကာလဂှ်ပြဲ၊ ရုပ်နာံပၠိုတ်ဟဲ ဗၠးဘဲသံသာ၊ အဲအာပညိ ရသိဟေမာ၊ သ္ဂောံပၟဝ်ရ သမထကၠာ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ် လိုန်သဗာန်ကျာ၊ ကြဴဂွံပ္တန်လဝ် ဓဝ်ဝိပဿနာ၊ ကသပ်ဝွံဒးကၠာ မြာရကုသဵု၊ ချိုန်လၟုဟ်အဴ မၞုံဒေဴဗြဴမွဲ၊ မၚ်္ဂလိကာ ပါသတြုဝဲ၊ အဲထံက်ပၚ်ညိ ကိုပ်အဒိတုဲ၊ ကသပ်ဂှ်ရ မၞုံစိတ္တပ္ဍဲ၊ ကသပ်ဂှ်ပြဲ အဲဒးလွဳကၠာ၊ ဂးမွဲသာ်ပၠန် ချပ်နပညာ၊ လောကုတ္တဵုကီု လောကဳသီုၜါ၊ ကဵုဍိက်ပေၚ်ပြဟ် ဂှ်ရောၚ်ဂွံမြာ၊ အဲဂၠာဲအာတ်ရ ဇွောံမအဟာ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ကၠာ ကာလဒှ်ဒး၊ ဗောဓိသတ္တ တြုံတၠလွဳ၊ တိုၚ်ကသပ်ကီု သၟိက်ဂွံဟီုဂး၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါဒးရး၊ ဇွောံမဟွံမွဲ စဟွံလှဲလး၊ ဒေံဗြဴမွဲကွေံ မၚ်တာဲဒးရ၊ အဲဂၠာဲအာတ်ကီု သီုဇွောံစၞ၊ ဒေံပအာသ္ၚောဲ မၚ်မွဲစိတ္တ၊ ယဝ်ရအာသ္ၚောဲ လေပ်ဆဵုဝဲသၞ၊ ရံၚ်မၚ်မွဲညိ သတိဗလ၊ ဟိုတ်ကောဏံရ ဆောံမဗကန်၊ ဗတ်ရကောအာ ဟွံခြာသ္ၚောဲညန်၊ ဟွံကဵုလံဟေၚ် ကလေၚ်ကၠုၚ်ပၠန်၊ ဟီုတုဲစဳရေၚ် ဓလေၚ်ထိုၚ်ယန်၊ ခၞာတ်တဲမွဲ ကွာ်ထဲကြေဝ်လန်၊ ဆဵုသ္ၚိညးပၠန် ဟွံဂွံညောန်သ္ၚောဲ၊ ရပ်ခၞာတ်ပၠန် ဂဇုန်ယဵုတဲ၊ အရာဒါန်သၟတ် ဖ္ဍောတ်သဴသဴ၊ သာဓုသာဓု ဒါန်ဝွံဒှ်ပြဲ၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်မ ဒါန်ပနိဿဲ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုပြဲ ကြဴတဲဂွံမြာ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုလဝ် ရုပ်သာ်ကျေဝ်ဂေါဝ်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုသၟတ် ထတ်စောံမြက်စာ၊ ဒါန်ကဵုပိုန်ဘိုက် တသိုက်ဘောဂါ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုအယုက် ဂွံဗၠးဒုက္ခာ၊ ဒါန်ဂွံဍံၚ်သွာ ဂွံမြာသုခ၊ ဒါန်ရောၚ်ဇိုန်ကဵု မဂ်ဖဵုဂတ၊ ဒါန်လၟောဝ်တၠုၚ် ဍုၚ်နိဗ္ဗာန်၊ ဒါန်ဒှ်မူလ ကဵုညိရအဴ၊ မိၚ်ဒးဆံလံ တၟံတြုံဗြဴ၊ သီုဝုတ်သိုဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလထဴ၊ မၞိဟ်ဇၞော်ဗျုလောန် စကာကောန်စဴ၊ ခါမိၚ်ဖ္ဍောတ် ဒြပ်ရတ်ပူဇဴ၊ ဟုသၠုဲသၠာဲအဴ ကဵုတဴညးအဲ၊


မုက်လိက်−၃၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မာတၚ်ဂကၠာ အာတ်ဟါံခြာသ္ၚောဲ၊ ဆုဲအာညိညိ သ္ၚိရေၚ်ဂၠောဲ၊ ယဝ်ဖ္ဍောတ်အဵု ကၠုၚ်ဗဵုညံၚ်ပေါဲ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိသွံ အာတ်ဂွံလောလောဲ၊ ပယျာံသဝ်တ္ၚဲ ဇာဲဇောဲစဴအာ၊ ခါစဴစိုပ်သ္ၚိ ကဵုမၚ်္ဂလိကာ၊ အာတ်လၟိုန်ပြဲ မွဲတ္ၚဲမွဲဝါ၊ နဲသာ်ဂှ်ရ သ္ပလွဳပရာ၊ ဇၞတ်ပကောံရ ဇွောံမပေၚ်ဗဂါ၊ မၚ်္ဂလိကာ မိပ်စိုတ်ခါဂှ်၊ ဗောဓိသတ္တ တၠကြဳဇှ်၊ တိုၚ်ကသပ်ကၠာ မြာသၟိက်ကဵုဒှ်၊ တ္ၚဲဂတဒး နူဂယျးပြဟ်၊ ကဵုဒေံဗြဴကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ဇကုမွဲကၠာ သၟိက်အာတၞဟ်၊ တိုၚ်ကသပ်ဂှ် ပြဟ်ဒဴတိတ်အာ၊ ဇကုမွဲသ္ၚိတ် ဟွံကေတ်ပြဝါ၊ သၠးကဝိုၚ်ဍုၚ် သရုၚ်ကန္တာ၊ တြဴဂၠိၚ်သ္ၚောဲ ကွာ်သဲဒေါဝ်ဝါ၊ ဂမၠိုၚ်ကဵုအဆၚ် လစအၚ်လှာ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် ပေၚ်ဗြော်ရေၚ်ဗ္ဂာ၊ သီုဓကှ်သွာ ဝုန်ခါဗၚ်ဗွဲ၊ ကံက်ကဇုံဝေါတ် ကၟောတ်သောဲသောဲ၊ ကဴကဵုကဴပြး၊ တၞးကဵုတၞးဂၠောဲ၊ သတ်ကဵုသတ်ကောံ ခၟောံညံၚ်ခၟောံဗၠဲ၊ တဝ်ကဵုတဝ်ဖလ ကွကွဒက်ဂြဲ၊ ညာတ်ဋ္ဌာန်ဇမ္ၚောဲ ဗဵုဟွံဖဲကီု၊ လ္ၚဵုလျလျ ဖလဍီုဍီု၊ လ္ၚဵုဗြဗြး ပေါၚ်လးသာ်ဍီု၊ လ္ၚဵုဂှ်ခရံက် ဗ္စံက်ဂၠိုက်တီု၊ လ္ၚဵုခစာန်ဗြံက် ကဝံက်ဂြီုဂြီု၊ ဗဵုဟွံဖဲကီု အကြီုအၚ်လှာ၊ မွဲသာ်ဍောတ်ဇၞော် သတ်လ္တူကျာ၊ လၞေၚ်ပူပံက် ၚေက်ကြေၚ်ဂံက်ဂါ၊ ခဍိအဂၠောန် ကောန်ၜိုပ်ကောန်မာ၊ ကြေဲတေဝ်တောတ်ရ ဗျုဒိုၚ်ဂလာ၊ ဇံၚ်မံၚ်ပရောတ်ၜဳ ၜိၚ်လေဝ်သာဲအာ၊ အကၠဟ်မွဲသာ ဗၠိုပ်အာရေၚ်ၚ်၊ ဒိုၚ်ဗျုဒိုၚ်ဂလာ ယောန်အာလက်ခစေၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကဵုကံ လ္ၚဵုဂှ်ပၠံသၞေၚ်၊ လ္ၚဵုကဵုရဲသာ ဟွံကဵုခြာဝေၚ်၊ လ္ၚဵုဇဵုထုဲထ္ၜန် ညံၚ်ညးစန်ကၠေၚ်၊ ဍေံကဵုဍေံဟေၚ် ညံၚ်သ္ဘၚ်ပေါဲ ၊ ထိုၚ်သာဲအဒါဲ ဂၠာဲဇာပ်ပဝ်ဂၠောဲ၊ အလိုန်ဂြပ်သၞေၚ် အခြၚ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ ဗရုဇၞော်ဍောတ် ထတ်တ်သောဲသောဲ၊ ညံၚ်ရဴစိၚ်ဂြဝ် တိၚ်လဝ်နတဲ၊


မုက်လိက်−၃၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံမိက်အာသ္ၚောဲ ဟွံဖဲသောတ၊ ဆဂှ်ဟွံသေၚ် တၟေၚ်ဝိသေသ၊ သတ်ပ္ဍဲဍာ်ကီု မဂၠိုၚ်အနန္တ၊ ဂၠိုၚ်ထုဲဓရုဲ သီုၚုဲသီုက၊ ကၞုဟ်ကၠဴဂတာံ ဟလီုကျာံရ၊ ဇၞော်ဍောတ်နထ ဂၠိုၚ်နာမကီု၊ ဂမၠိုၚ်တ္ၜန်တ္ၜောဲ ထဝ်ဂၠောဲသီုသီု၊ လ္ၚဵုစောန်ပြံက် လ္ၚဵုမံက်လှီုလှီု၊ လ္ၚဵုသဝ်ဗၠိုက် လ္ၚဵုပိုက်ယဝီု၊ လ္ၚဵုဒံၚ်သၠာ် ညံၚ်ညးဗာ်တ္ၚီု၊ ဍေံကဵုဍေံကီု သီုသီုသာဲသာဲ၊ မာတၚ်္ဂညာတ် သမ္ၚာတ်ပူဆာ၊ ဗှ်ဇကုမွဲ ကြၚ်ထဲဂၠိုက်ဂၠာဲ၊ ဗဵုအာရံၚ်အာ ပါတဟၚ်ဂြာဲ၊ ရံၚ်အာအိုတ်မတ် စိုတ်ဍောတ်ဇၟာပ်ဒၞာဲ၊ ကွာ်အာသာဲသာဲ ပယျာဲကန္တာ၊ ကွာ်အာသောၚ်ၚ် ဗက်ူဓလောၚ်ဝါ၊ တဟၚ်ဒြာဲဇး တၟးညာတ်အာ၊ ဗျဵုဗျဵုဗျောံဗျောံ မၞုံသာ်လွာ၊ ညံၚ်ဒဵုညံၚ်ဆု သာ်ဝွံနာနာ၊ စမဳညာတ်အာ မိပ်စိုတ်ခါဂှ်၊ ဝါဝွံၜိုဟ်သ္တိုတ် မိပ်စိုတ်ပူမှ်၊ ပ္တိတ်ဝဳရိယျ စိတ္တဟွံလၞုဟ်၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ စေတနာပ္ၚုဟ်၊ ဟိုတ်ဝဳရိယ ခဏစိုပ်ပြဟ်၊ ကၞောတ်ဝါဂှ် ဇီုဇြဟ်ဗတဳ၊ ဂြိုပ်ဇီုဂြိုပ်ဗြး ပြးဗြးပေၚ်ဇဳ၊ သိၚ်သိၚ်သာဲရေၚ် ညံၚ်ညးပြေၚ်ဖျဳ၊ သၠုၚ်ၚ်တၞံလျ ကွကွမံၚ်ညိဳ၊ ကဴကဵုကဴဆက် ညံၚ်ညးဒက်ဂွဳ၊ ဂၠိုၚ်လောတ်ကျာသြီ ညံၚ်လွဳမာန်သွဝ်၊ ကွာ်အာဗဵုအာ ရံၚ်အာဗဵုဒ္ၚောဝ်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကၞာၚ်လျ သီုသၠသီုကၟဝ်၊ သၠုၚ်ၚ်သဝ်သဝ် ဗဵုလ္ၚောဝ်ဟွံဖဲ၊ ဗဵုအာရံၚ်အာ ကွာ်အာဇကုမွဲ၊ ညောန်စိုပ်ဒဵုရ သၠုၚ်လျသၠာလကဲ၊ တၞံဗၠိုဟ်မံၚ်ဗျာၚ် ထာၚ်လျမံၚ်ဂၠောဲ၊ ကဴရဴနော်နာ် ဗကေတ်သာ်ဗၠဲ၊ ယဝ်ရဍုဟ်သၟတ် သတ်ဍေံလုပ်ပေါဲ၊ ယဝ်ဍုဟ်ဍေံလကဲ တုပ်နဲသတ်ဗြာတ်၊ လ္ၚဵုဂှ်သၠုၚ်သဓုံ တၞံညံၚ်ပြသာဒ်၊ လဴဂှ်သဝ်လက် ခတောဲဂှ်ကြံၚ်ဃာတ်၊ သတ်ယဝ်ဍုဟ်ဗက် ကရေက်စဍေံဝါတ်၊


မုက်လိက်−၃၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ယဝ်စရံၚ်ကီု သီုကြောံသီုဍာတ်၊ မၞိဟ်ယဲစိုပ်ဝါတ် ကဵုဓါတ်ဒူရေန်၊ လ္ၚဵုတၞံကဓုံ ကောံညံၚ်ညဂြေန်၊ ကဴဍေံဇဝ်ပရဲ လကဲသေန်န်၊ သတ်ကြံၚ်ဗ္စံက် သီုတ္ၚံက်သီုကဝေန်၊ ယဝ်ထ္ၜးသတ်ဍေံ ညံၚ်လှ်ေညံၚ်အေန်၊ စံၚ်လဝ်စိန်န် အမြာဲဂၠိန်ခနေၚ်၊ လ္ၚဵုသၠုၚ်ခဝေါဲ ဇာၚ်ဇောဲမံၚ်ရေၚ်၊ ဟွံမွဲကၞၚ်ကဝ သၠညံၚ်ဗၞုဟ်ဇြၚ်၊ ဗရဲဗုၜတ်သတ်လက်ဂစေၚ်၊ ဍုဟ်စဖျိုတ်လောန် ခ္ဍန်ညံၚ်မဝေၚ်၊ တၞံကဵုတၞံတၟေၚ် သတ်ဟေၚ်ကော်ဍေံ၊ မွဲသာ်တၞံလ္ၚဵု ထာၚ်ကဵုထာၚ်ပြး၊ ကၞာၚ်ဗာၚ်ဟွံမွဲ သတ်လကဲပြး၊ အပ္ဍဲရဴဗြံက် ၜံက်ရံၚ်ဍေံထကး၊ ဍာ်ဍာတ်ဖျုန်ကြောံ ပ္တောံပၠန်ဟွံဒး၊ ကောန်မန်တံကွေံ ကော်ဂးသတ်ဗြဴ၊ လ္ၚဵုဗြးဗြး မွဲလှ်ေဟွံကဴ၊ သတ်တိတ်နူပီု ညံၚ်ဗီုကောန်ရဴ၊ ကြံၚ်ၜိုဟ်ပေက်ရ ဍုန်သွဖက်နှဴ၊ ဍုဟ်စဍာတ်အိုတ် ထၜိုတ်ဆဴဆဴ၊ ယဝ်ညးခုတ်ခဴ တုပ်ညံၚ်ရဴပၞဟ်၊ လ္ၚဵုသဓုံဗျာၚ် သၠကၞာၚ်မဝ်ဂၠဟ်၊ ကဴဇဝ်ပရဲ လကဲလျဟ်၊ ခတောဲၜတ်တ် ဖျိုတ်ဖျးလေဝ်ဒှ်၊ဍုဟ်စဟွံဝါတ် ဍာတ်ဖျးနွံရှ်၊ သတ်ကြုက်ရဒှ် ကော်ဍေံဂှ်ရ၊ လ္ၚဵုမွဲရဲ တၞံသောဲကွကွ၊ အလုံတၞံပၠန် ကေက်လောန်ဇလ၊ ၜှ်တၞးဍေံ ဆုၚ်ဒးပသ၊ ဖျးနူၜတ်ၜတ် ဍုဟ်မတ်ဖလ၊ ပၠာဲထဥုဲထပက် ဗၠးသက်ခၞ၊ ညးကော်တုန်အဴ သတ်ပၞဴရ၊ လ္ၚဵုတၞံဒလ ကၞာၚ်လျဍိုပ်ဍဴ၊ တၞးၜတ်တ် သတ်သီုပ္ကဴ၊ ယတ်ၜှ်ဆုၚ်ရ ပသကတဴ၊ ပါ်ရံၚ်အဒေါဝ် ခၟောဝ်ဖက်နှဴ၊ သတ်ဂှ်သဘဴ ညံၚ်ရဴသတ်ဗဳ၊ သီုသတ်သီုပ္ကဴ ဖက်နှဴညဳညဳ၊ သၟးဟေမဝန် ဂၠိုၚ်လောန်ကျာ်သြဳ၊ ညံၚ်ညးပြေၚ်ဖျဳ တုပ်ဗၞဳသွဝ်၊ ကှ်ေအနာၚ်ပြာန် ပ္ကာန်ဍောၚ်ပ္တိတ်ဇဝ်၊ အနုသ္ဇၚ်ထောဲ ခပေါဲတဝ်သွဝ်၊ အဂၠဴကြက်စၠန် ကဴသန်ကဴထဝ်၊ ပ္ၚာလာံသဴ ညံၚ်ရဴကျိုၚ်ကျဝ်၊


မုက်လိက်−၃၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သီုကဴသီုဇဝ် မြမောဝ်နာနာ၊ ပြာ်ဇုက်အဂၞု သ္ဇုၚ်ဂွုစမ္မာ၊ အံၚ်ရေၚ်သၞေၚ်ဇုက် အသုက်ကဏ္ဏကာ၊ ဓဇေၚ်သရဖဳ ပကဇဳသွာ၊ မၠဵုကဴသတၚ် ဗၚ်ယခ္ဍၚ်ရာ၊ သတ်ကဵုသတ်နှဴ ကဴကဵုကဴခြာ၊ ဇဝ်ကဵုဇဝ်ကၠာ ဂၠိုၚ်ရာစိစောန်၊ ကၞာၚ်ကဵုကၞာၚ်လျ လှကဵုလှညန်၊ ဟွံသိၚ်ဟွံသာဲ ဂၠိုၚ်ဒၞာဲစိစောန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကြပ်ဇြ တုပ်အဇသန်၊ ပ္ဍဲဂြိုပ်ဟေမန် ဂၠိုၚ်လောန်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ မာတၚ်ဂအဵု ကွာ်အာဗဵုအာ၊ သတ်ဂြိုပ်တံပၠန် သ္ၚောဲညန်ဂၠိုၚ်ရာ၊ လ္ၚဵုညံၚ်ကၞုဲဗျ လ္တူဆုမွဲသာ၊ ဍောန်ဝေၚ်ဓရီု သီုကောန်ဗာဏာ၊ သီုကဵုပြဝါ အာကၠုၚ်လဆန်၊ လ္ၚဵုညံၚ်ဂၚ် ဆၚ်အာတန်န်၊ ဆဵုဏှာအာပြဟ် ဂှ်ဂှ်ဟီုဒေါန်၊ လ္ၚဵုဗုၜတ် ညံၚ်ဝုတ်အဵုပၠန်၊ ဗြုတဴဝိုဟ်ဝိုဟ် အိုတ်ကံသောန်န်၊ လ္တူဆုပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ပြဝါ၊ ပ္ဍဲတိဂၠိုၚ်ရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ဂၠော်အာ၊ စိုၚ်ကၠဒြာဲမၚ် ဗလေၚ်မွဲသာ၊ ပှ်ပှ်ေကၠဵုကၠိၚ် ကလိၚ်နာနာ၊ က္ၜိုၚ်သိတ်သီုကောန် ကၠဗြန်ကၠလှာ၊ ဂၠိုၚ်ကဵုရဲသာ အာကၠုၚ်လဆန်၊ ကၟက်ကၟက်ဂၠိုၚ်စွံ ၝောံၝောံသီုကောန်၊ ဗၟက်ကလှ်ေ ဍေံကဵုဍေံပၠန်၊ ဟွံတီသ္ကံရဲ ထပ်ဂၠောဲလီၜန်၊ မဂၠိုၚ်ဇၞော်ဍောတ် သတ်ပ္ဍဲဟေမဝန်၊ မၚ်တၚ်ဂပၠန် ဂၠာဲချပ်စန်စာ၊ ချိုန်လၟုံအဲ ဒဴဝဲသံသာ၊ အဲတိတ်ဋ္ဌာန်ဂြိုပ် ဗ္ဒိုပ်ဟေမာ၊ ပရသိပၠန် ပ္တန်စေတနာ၊ တိုၚ်ကသပ်ကီု ကဵုလီုရဟာ၊ ဟွံကဵုလီုကၠာ စေတနာပ္တိုန်၊ ပ္ဍဲဋ္ဌာန်ဝွံကွေံ ဒးရးပြဲလောန်၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်အာမွဲ သၞဝဲလေဝ်အောန်၊ ဂးဍာ်လေဝ်ၜိုဟ် သာဓါဒိုဟ်ပန်၊ ရိုဟ်ဇုက်ကြုက်ပၞဟ် နွံရှ်စိစောန်၊ ဒးရးပြဲလောန် စိစောန်ဇၟာပ်ဒၞာဲ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ခၞံကောန်တာဲ၊ တိုၚ်ပၟိက်အဵု ဂၠိုၚ်ကဵုပြယာဲ၊ ခၞံဗွဲပရှ် ဋ္ဌာန်ဇြဟ်ဗိုၚ်လာဲ၊ ဇရေၚ်တၞံဇြဲ ဟွံမွြကဵုဗ္ဒာဲ၊ ဂြိုပ်မဂၠိုၚ်စရာဲ ပဗ္ဒာဲပန်၊ ယာတ်မစေါန်ပြံက် ဍာ်လွံက်ဖျောန်၊


မုက်လိက်−၃၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္တူကၞိပ်ကၠာ ကေသာကုတ်ဒန်၊ သ္ပိုၚ်တုဲကၠေဟ် ဒးရးပြဲလောန်၊ လှာဲရုပ်တၟိ ရသိဟေမောန်၊ ဇကုမွဲပၠန် တန်တဴမံၚ်ရ။

ဟွံမွဲလၞုဟ်ကွေံ ဂးမာတၚ်ဂ၊ လဆောဝ်ဂှ်အိုတ် စရိုဟ်ကာယျ၊ သၟိက်ဂွံပ္တိုန်လဝ် ဓဝ်သမထ၊ သတးတိဗက် စက်စေဝ်သၟိက်ပ၊ ထွာဲဟွံသ္ၚောဲ မွဲဟတ်မွဲဍ၊ ပရိကံရ ပထမကၠာ၊ ဒက်ထဝါဲဗိုန် သွိုန်ဘာဝနာ၊ ထ္ၜေက်မၠာ်ကီု ကၠံဝါလ္ၚီဝါ၊ စေဝ်ကသိုဏ်အဵု ဟွံကဵုကၠေံအာ၊ ပ္တိုန်သမာဓိ ဒမၠိဂၠိုၚ်ဝါ၊ ဟွံကဵုယောၚ်မှာ ပ္ဍဲကာလဂှ် ရိုဟ်တ္ၚဲအနဳ လွဳဟွံလၞုဟ်၊ ဟွံကဵုကၠိပၠန် ဟွံကဵုစောန်ထၞဟ်၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်စိ ပဳတိက္တဵုဒှ်၊ ပရိကံလ္လိတ် နိမိတ်စဝ်ပြဟ်၊ သမာဓိဂှ် မက္တဵုဒှ်ရ၊ ကြဴဝွံအနဳ ပ္တိတ်ဝဳရိယျ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်ပၠန် ပန်စှော်နာမ၊ ဗၞတ်မွဲမွဲ ပ္တန်ပ္ဍဲစိတ္တ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်ဂိုတ် ကိုတ်လက်ဟွံက၊ ကဵုပြာကတ်ကၠး တၟးစက္ခ၊ ဂွံနိမိတ်ရ ဥဂ္ဂဟပၠန်၊ နိမိတ်ဗိုန်စိ သမာဓိတုန် ၊ သ္ဍိုက်စိုတ်လွဳ ပဳတိပြာပ်ညန်၊ စွံတဴဂတိ ဟွံကဵုကၠိစောန်၊ လၟိုန်တ္ၚဲဟေၚ် ဟွံကဵုဝေၚ်ခၠန်၊ နဲဂှ်လက်သန် ပၟဝ်ပၠန်ဂတ၊ ဂဇံဟွံချဳ ပတိတ်လွဳရိယ၊ နိမိတ်ဂဵုခၠၚ် ဟွံဒှ်ခၚ်ခ၊ နိမိတ်ဗိုန်စိ ပတိဘာဂ၊ သမာဓိတိုန် နရဴခန္ဓ၊ ပဳတိစပ်ရ လုံကာယျဒွါ၊ ပဳတိမသုန် မၞုံဂုန်ပြဲဖါ၊ သ္ဍိုက်စိုတ်ပ္ဍဲ ဟွံဟဲစိတ္တာ၊ လၟေၚ်ဇျာန်တိုန် မသုန်ပြကာ၊ ပၟဝ်တုန်န် ထပ်ပၠန်မွဲဝါ၊ လၟေၚ်ၚ်ကၠာ ပၟဝ်အာရ၊ ဝိတက်ဇျာန်စိ ပၟဝ်အဒိတ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် စှ်ေတန်စိတ္တ၊ နိမိတ်ဗိုန်ဆိတ် ပ္တိတ်လွဳရိယ၊ ဇျာန်ဝိတက်အဴ ဒှ်တဴကြံကြ၊ ပါဲဝိတက်ဂျ ပၟဝ်ရဝိစာ၊ ပၟဝ်ဂလိုၚ် ဂၠိုၚ်ၚ်ကဵုဝါ၊ စှ်ေစိုတ်ဗိုန်ကြပ် ခပ်ပ္ဍဲစိတ္တာ၊ မဂၠိုၚ်ပဳတိ သမာဓိဂွံမြာ၊ ဝိစာလောန်က္ဍၚ် စၚ်ခြၚ်မနောဒွါ၊ ပါဲကၠေံဝိစာ ပၟဝ်အာပဳတိ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် ပ္တိုန်သမာဓိ၊ ပတိတ်ဝဳရိယ ဟွံလဇညိ၊


မုက်လိက်−၃၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အိုတ်တၟိုဟ်တဴ ပါတ်ဇဴဖိဖိ၊ ဟွံဗၠန်ဒစေၚ် ဟွံဝေၚ်ခြာစိ။ ပါဲဇျာန်ပဳတိ ပၟတ်ညိသုခ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် ပ္တိုန်စိတ္တ၊ တသိုက်စိုတ်တန် ကြပ်ဗန်ကာယ၊ ဝိထဳဗိုန်ဗတ် စိုပ်သၞောတ်ဇျာန၊ ဟွံဗၠန်ဒစေၚ် ဟွံဝေၚ်သက္ခဏ၊ ပါဲကၠေံသုခ ဨကဂ္ဂတာ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်ဆိတ် စိုတ်သိပ်ဂွံမြာ၊ လၟေၚ်ဇျာန်တုန် မသုန်ပြကာ၊ ဍိုက်ပေၚ်ဟွံချဳ လိုန်ဝိထဳကျာ၊ ဂေတ်လန်အာပၠန် တ္တံပန်ကၠုၚ်အာ၊ အိုတ်အလုံပြဲ မွဲစက္ကဝါ၊ ဇျာန်ဍိုက်ပေၚ်ကၠာ ပြာကတ်အဘိညာန်၊ အဘိညာန်အဴ သီုတရဴဋ္ဌာန်၊ သမာပတ်ဒ္စာံ ဒးဂွါမွဲဟာန်၊ တိုၚ်ပၟိက်အဴ အာတဴနဇျာန်၊ ရသိတၠညာန် နဇျာန်ကၠုၚ်အာ၊ ပၠေၚ်ဗဒှ်ရုပ် ပတုပ်နာနာ၊ ညံၚ်ဂိတုတ္ၚဲ ညံၚ်ဗြဴညံၚ်ကျာ၊ ညံၚ်အိန်ဗြီုရောၚ် အယောၚ်အာ၊ ပ္တောံကၠဗြန် ကုမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ပၠေၚ်ဗဒှ်ဏာ နာနာသဗ္ဗ၊ နအဘိညာန် ဇျာန်သမ္မထ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ သွာပ္ဍဲစိတ္တ၊ ရသိပြဲက္ဍၚ် ဂးမာတၚ်ဂ၊ လွဳဗိုန်ဗတ် ထပှ်သတ္တဟ၊ ဍိုက်ပေၚ်တုဲရ သမ္မထဇျာန်၊ မာတၚ်ဂစိ ဣသိတၠညာန်၊ ဂၠာဲချပ်ဗ္စာ ဗှ်အာဍုက်ကွာန်၊ စွံလဝ်ဒေံဗြဴ တဴပ္ဍဲသုသာန်၊ အဲထံက်ပၚ်ညိ အဒိဂလာန်၊ ဒက်ဂြေန်ဝိဥာန် ပၟဝ်ဇျာန်ဂွံမြာ၊ ချိုန်လၟုံအဲ ဒးရးပြဲဖါ၊ တိုၚ်ပၟိက်အဲ ကၠိဂွံလောဲသွာ၊ အဲဒးထံက်ပၚ် မၚ်္ဂလိကာ၊ က္တဵုဗဒှ်ဇျာန် လိုန်သဗါန်ကျာ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ကလာၚ်စဴအာရ၊ ပရဟ်ဇျာန်ပြဲ မွဲသက္ခဏ၊ ခါညန်စိုပ်ကွေံ စှ်ေနူကာသ၊ ဂမြၚ်တံညာတ် သွာတ်ဟဒယ၊ ဂြေပ်ကၠုၚ်လ္ၚောဝ် ဇံသဝ်ထဒၟ၊ မၚ်္ဂလိကာ ညာတ်သ္ပာထ၊ တဲပ္ဍဵုသိသ ပဝတ်လ္ၚောဝ်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်ထဝ်၊ ညာတ်ရသိပၠန် ကသောန်ကသဝ်၊ သောကဍဵုဍိုက် ကလိုက်ကၟဝ်၊ ဂၠိုက်တိုန်ပေၚ်သိုဟ် ဖျုန်ဂြိုဟ်ဇတဝ်၊ ရမတ်ဗြဲကဝ် ဆေဝ်ဒဝ်ဟွံမာန်၊ လီုစတ္တဇ ကာယျဝိညာဏ်၊


မုက်လိက်−၃၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံညာတ်ဒိုဟ်စှ် ဒှ်အာန်တၞာန်၊ ဂၠာဲဗှ်ချပ်ခဝ် ဆေဝ်ဒဝ်ဟွံမာန်၊ ညံၚ်ရဴဥူမတ် ပညောတ်သန္ထာန်၊ တၞံနအာတ်ပါန် ဂၠိုၚ်ဂလာန်ယာံပၠန်၊အဵုကောရသိ ကောမိဓဇန်၊ ထောံလဝ်အဲဗြဴ ညံၚ်ရဴအှော်ဒုန်၊ ဗဗုလဟဵု ဂဵုတုဲပၠိုတ်သုန်၊ ဒးပၠိုတ်ဟုံဇြ ဒှ်စၞဂြုန်၊ အဵုကောတၠဂုန် အဵုကောတၠဂုန် ကဵုလေၚ်သုန်ဟာ၊ အဵုကောသော်က္ဍိုပ် ဋ္ဌာန်ဂြိုပ်ဒဴအာ၊ နူတံတုန်စိ အဒိကိုပ်ကၠာ၊ ကော်နၚ်တုဲသွံ ကၠုၚ်ထောံလသာ၊ ဟွံဗှ်ဂၠိၚ်သ္ၚောဲကဵုအဲပူဆာ၊ အဵုတၠသိက္ခာက္ဍုဟ်အဲဟာကော၊ အဵုတၠပဿတၠအယော၊ ထောံလဝ်အဲမွဲခြာသ္ၚောဲကလော၊ ဟွံမွဲဝံသညးဟွံပဆော၊ ညးဂၠာဲနၚ်ဒုဟ်ညးဍုဟ်ဟီုစော၊ အဵုကောအဵုကောကဵုညးစောပၠန်၊ အဵုမဂၠိုၚ်အယောအဵုကျာ်ဂန်၊ တူတံဝါဒိကြာမိကဵုကောန်၊ အာတ်တုဲဖျာ်နၚ်ကဵုအဲကၠၚ်ကၠောန်၊ ပွတံဂှ်ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ ဒဴထောံအဲပၠန်ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ အဵုတာပဿတၠနုဘဴ၊ ပၠီုကၠေံတုဲကၠာဘာသာအဲဗြဴ၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ရောၚ်သ္ၚိဟွံဂံၚ်စဴ၊ ညာတ်ဗွဝ်ဒုဟ်ဒုဟ်အဲဒြေပ်ဒဴ၊ ကောဟးကောဂၞဴဟွံစဴရဟာ၊ တံဇိုၚ်ရသိဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ တက်သိုဟ်တုန်န်ယာံအာဒေါန်အာ၊ ဇါတ်လီုဂၠိုၚ်စွံဒးထောံဘာသာ၊ ဂကူလီုရလောကပြိုက်ဖါ၊ ဒဴထောံအဲကၠာဒးရးရဟာ၊ မာတၚ်္ဂစိရသိကြက်လှဴ၊ သီုမေတ္တာကီုသၟိက်ဟီုဖ္ဘောဝ်လဴ၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာကညာဒေံဗြဴ၊ ၜိုန်ဒးသာဲခြာမူဒၞာဲစိုတ်ကတဴ၊ ထံက်ပၚ်ဒေံဗြဴအဲဒးဒဴအာ၊ ဂလာန်ဂှ်ရောၚ်ထံၚ်လဝ်သောတ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ်ဂကူယုတ်မာ၊ အောန်ရကဵုပိုန်ဟိုတ်နူဒိုက်သာ၊ ဟွံမွဲလးလးဥုပ်ဂၠးကြိယျာ၊ ဂွံထံက်ပၚ်ကၠာခါဂှ်ဝါတ်လောန်၊ နမေတ္တာဇဴဒဴတိတ်ဟေမောန်၊ က္တဵုဗဒှ်ဇျာန်အဘိညာဏ်ပၠန်၊


မုက်လိက်−၄၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဍိုက်ပေၚ်တုဲလ္အိတ်စိုပ်သိတ်ဗိုန်တ္ညန်၊ တိုၚ်ပၟိက်ဟေၚ်ဟွံဂွံဝေၚ်ခၠန်၊ ဍိုက်ပေၚ်စိစောန်ဂွံပၠန်ဒေံဗြဴ၊ မၚ်္ဂလိကာခါဂှ်ပါန်တဴ၊ ယွံတာပဿတၠနုဘဴ၊ ထဝ်သန်ဗိုန်မြဇိုန်ကဵုညိအဴ၊ ဇိုန်ကဵုပိုန်ဘိုက်တသိုက်ဗွဲကြဴ၊ ဆာန်ဍူညိအဴကြဴဂွံသိုက်တန်၊ မာတၚ်ဂကီုသၟိက်ဟီုဗ္တောန်၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာလောဲသွာထဝ်သန်၊ ဗတ်ဂွံဒြပ်ဂၠိုၚ်ညးထိုၚ်သးအောန်၊ ဟိုတ်ဒှ်ခါဲဒုတ်ယုတ်ညးဂးပၠန်၊ ဗတ်သိုက်ညးၜေဟ်ဟီုဂးဒက်ဒေါန်၊ ကြဴဒေံဂွံပၠန်ထဝ်သန်ဗၠဲဒွါ၊ လုပ်အာဍုၚ်ဇၞော်ကွာ်အာကော်အာ၊ ပသာ်ဂလာန်ကီုသၟိက်ဟီုကဵုကၠာ၊ ယွံတၠတံလ္ပသာသ္ပံ၊ လ္တူအဲဂှ်ပဒှ်သၚ်ကာ၊ သမ္ဘာအဲကၠာမှာဗြီုတေံရ၊ ပလွေဟ်ကၠာရုပ်မှာတၚ်ဂ၊ ယဝ်ဟွံပ္တေဟ်အဲထပှ်တ္ၚဲဂတ၊ ဗပေၚ်သဝ်ပၠန်သၟိၚ်တ္ၚဲပၠိုတ်ဇြ၊ မှာဗြီုစှ်ေကၠုၚ်ဍုၚ်ဝွံမူလ၊ ဗဵုအိုတ်ညိရယွံတၠအဲ၊ တိုၚ်ဗကန်စိဟီုညိကဵုတ္ၚအ်၊ ထပှ်တ္ၚဲရဂတဟွံလံ၊ ညးညာတ်ညးဆဵုညးဒးကဵုကံ၊ ညးဒးရှ်ေသှ်ေဖျေံက္ဍိုပ်မုဂြံ၊ ခိုဟ်စလၟုဟ်ဏံဟွံလံဂတ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ ဂွံမိၚ်တုဲအဵုယဵုတဲဓယျ၊ မိပ်စိုတ်အသဝ်လ္ၚောဝ်ထဒၟ၊ တိုၚ်ဗကန်ကၠာညးတာပဿ၊ ယဵုဒုတ်လဝ်ရပ္ဍဲကာလဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိရသိဒယှ် ဗကန်တုဲကၠာတၞံနအာပြဟ်၊ ဂလာန်သ္အာၚ်ကီုဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပ္ၚုဟ်အဘိညာဏ်နဇျာန်က္တဵုဗဒှ်၊ ဋ္ဌာန်ဟေမဂှ်ပြဟ်ကလာၚ်အာ၊ အဏံတုန်ကွေံဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ တိုၚ်ဗကန်စိရသိပြဲဖါ၊ သၟိက်လလောၚ်ပ္ညုၚ်ဋ္ဌာန်ဍုၚ်လုပ်အာ၊ ဆဵုမၞိဟ်ထပ်ဂၠောဲကွာ်ထဲရေၚ်ဗ္ဂါ၊ မၚ်္ဂလိကာခါဂှ်ကော်ဟီု၊ ယွံမိယွံမဗဴလအိုဿီု၊ ကလၚ်လဝ်ကွေံဒးဟွံဒးကီု၊ သမ္ဘာအဲကၠာညးဂှ်မှာဗြီု၊ ပလွေဟ်ပုတ်ခါဲဒုတ်သမၠီု၊ ထပှ်တ္ၚဲကီုဗဵုစံဂတ၊ ဗပေၚ်သဝ်ပြဲတ္ၚဲပၠိုတ်ဟောံဇြ၊


မုက်လိက်−၄၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညံၚ်ဂိတုၜါတုပ်မၟာဏ၊ သၟိၚ်ဗြီုစှ်ေရမူလဒၟံၚ်၊ ရံၚ်ဗဵုရံၚ်အာလ္တူကာသ၊ စိုတ်ပခၚ်ခတ္ညဗဵုညိအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာသိုက္ခမာဗြဴ၊ လၟိုန်တ္ၚဲကီုကော်ဟီုကမြဴ၊ နူယးဒဵုသဝ်ကော်ဖ္အောဝ်လလဴ၊ ကဵုညးမိၚ်အိုတ်တ္ၚဲပၠိုတ်တုဲစဴ၊ လၟိုန်တ္ၚဲအဴကော်တဴတမ္ညဝ်၊ အိုတ်ဂကူဗၞးမိၚ်ဒးချပ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာဟုံမှာလၚ်ဇွောဝ်၊ ယုတ်မာကာဲကဝ်၊ သမ္ဘာဍေံဗြီုကၠုၚ်ဟီုပ္ဍဲကတောဝ်၊ ခါဲဒုတ်ဇိုၚ်ကဝ်ဆဵုလဝ်ဍာံဍာံ၊ ညးလ္ၚဵုကီုဟီုတိုန်ဆာံဆာံ၊ ဗြဴဒှ်သာ်ဏံကြံရုပ်ကြံနာံ၊ ဟွံဒှ်ဟီုအဵုဟွံဆဵုဂၠာဲဂၠာံ၊ ခါဲဒုတ်ညာတ်ကၠးဗြီုညးအာဟီု၊ ပိုဲဆဵုဍာံဍာံဍေံပဂၠာံကြာန်၊ ညးလ္ၚဵုကီုသၟိက်ဟီုကယျာန်၊ ယွံလေဝ်မၞးတံသာ်ဏံဂလာန်၊ အတိက်တေံဟေၚ်ပရေၚ်မဒါန်၊ ဍာံဟွံဍာံဟာဗ္စာနညာဏ်၊ ဗြီုပၠေၚ်ရုပ်မာန် တီညာဏ်ဗြီုဟာ၊ လ္ၚဵုမွဲရဲတက်တဲဂြိုၚ်အာ၊ ဍေံဂၠာဲဟီုက္ၜေဟ်ပတေဟ်ညိဇွာ၊ ဗြီုပ္တောံခါဲဒုတ်ဂလာန်ယုတ်မာ၊ ဟွံမွဲမွဲလှ်ေဍေံပကၠုၚ်ကျာ၊ ဍေံဂွံဂၠိုၚ်အာဍေံကျာစရောၚ်၊ အလုံဍုၚ်ထဥရုရုသံၚ်သံၚ်၊ လ္ၚဵုပ္တေဟ်ကီုဟီုတဗြံၚ်ၚ်၊ လ္ၚဵုဟွံပ္တေဟ်ဂၠာဲဟီုဂးကၠံၚ်၊ ကောလာဟာလတော်ဆသ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ ရုရုသံၚ်ၚ်ကၠံၚ်ညံၚ်ကဵုပေါဲ၊ ညးလ္ၚဵုကွေံဗၞးသ္ကံရဲ၊ ချပ်ရေၚ်သ္ကံကွေံညးညးအဲအဲ၊ ကောန်ဝုတ်ကညာအာတ်ဏာလောဲလောဲ၊ သဘဴမၞိဟ်သွံဂွံပၠန်ဟွံမွဲ၊ ဂုန်ဒှ်ဗြီုအဵုဟွံဂံၚ်ကဵုဘဲ၊ ဂွံဏာလောဲလောဲဗြီုအဲဂးရ၊ ညးလ္ၚဵုဂှ်စိုတ်ဒှ်ခၚ်ခ၊ မၚ်္ဂလိကာဗၞတ်ဗြဴဟာယ၊ ရုပ်သာ်ဂေါဝ်လောန်ညံၚ်ကောန်ဒေဝ၊ ပိုန်ဒြပ်ဍေံပၠန်ဟွံတီနန္တ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ကီုလဟီုစောဒက၊ ဗြီုတိုန်ဒှ်ရအဲခယျရံၚ်၊ ညးလ္ၚဵုပ္တေဟ်ဟွံဟီုဂးဍောၚ်၊ ခၞံကၞာပ္ကဴတြုံဗြဴသံၚ်ဗြံၚ်၊ တဵုဗြာတ်တဵုက္ၜဴသတ်နှဴၜတ်ကြံၚ်၊ ညးညးအဲအဲညံၚ်ပေါဲဟောကၠံၚ်၊

မုက်လိက်−၄၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အိုတ်ဗၞးတံရောၚ်ကၠောန်မံၚ်ဟောဂြာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံကီုဗြီုပပြာထာ၊ ရှ်ေသှ်ေဗြီုဂှ်ဒှ်မွဲဘာသာ၊ ဗၞးဂကူဗြီုလဟီုဝေါဟာ၊ လညာတ်ကျေဝ်ဂေါဝ်အသဝ်ဂန္ဓာ၊ မ္ၚဵုရသေၚ်ဟာပပြာကတ်ပၠန်၊ ညးလ္ၚဵုရခၚ်ခစိုတ်က္ဍန်၊ အတိက်မိမဗဴလသ္ၚောဲလောန်၊ ဂလာန်တြေံကီုညးဟီုဗကန်၊ ဗြီုစှ်ေလိုက်ကွေံစှ်ေဝေတ်ဗ္တောန်၊ လေဝ်ပိုဲမိၚ်ပၠန်လံလောန်ကာလ၊ လၟုဟ်ဗြီုစှ်ေဟီုဂးခယျ၊ ယဝ်စှ်ေပြဲလောန်ဂုဏအနန္တ၊ မိပ်စိုတ်သၠောၚ်ဟွံဍောၚ်ကာယျ၊ သိုက်ကၞာမ္ၚဵုတဵုပ္ကဴသၠ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိရဆဂကူဗၞး၊ ကွာၚ်ၜဲယိုဟ်ၜန်ဂၠာဲကၠောန်ဒးရး၊ သ္ဂောံပူဇဴဗြီုအိုဿီုအဲညး၊ တိညံၚ်ကဵုဍန်ဖန်ဖက်ၜံက်ဂွး၊ ဇၞောဝ်အလာံကီုဍာ်ထီုမောဝ်ဖ္ဍး၊ အိုတ်ဂကူဗၞးဒးရးကျိုၚ်ကျဝ်၊ မွဲသာ်ပၠန်ရဒးပအံသဝ်၊ ဒါန်ကညဗြဴဂွံပူဇဴလဝ်၊ ဒါန်ဂှ်ဒါန်ပြဲဒါန်ဗ္စဲကဝ်၊ ဇာတ်ဗၞးရဍေံပဇၞော်မောဝ်၊ ဍေံကဵုကျိုၚ်ကျဝ်အသဝ်ကောန်ဗြဴ၊ ဗၞဝုတ်တ်ကရှ်စုတ်ပ္ကဴ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော်ပေၚ်ဗြော်ဖက်နှဴ၊ ယဝ်ဗြီုစှ်ေကၠုၚ်ဝေၚ်ဒုၚ်ပူဇဴ၊ ဗၞးဗၠာဲဗၠာဲဗြဴကၟာ်လထဴ၊ စၟဳရံၚ်အဴလ္တူအကာသ၊ ပေၚ်ထပှ်တ္ၚဲ တ္ၚဲသဝ်ပၠိုတ်ဇြ၊ ဂိတုစက်သန်ယုဂ္ဂန်သၠးရ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ဂးတာပဿ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ်နဇျာန်ကြံကြ၊ ဗဒှ်ရုပ်ဗြီု မသ္တီုတေဇ၊ အရံၚ်ဗိုတ်မြ အဇဂိတုကီု၊ ညံၚ်ဂိတုၜါတုပ်ပၟာဗီု၊ ဂဵုတဴတၟးလစးက္ဍီုက္ဍီု၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ ညာတ်ကျာ်သြီလီု၊ ဒံၚ်သၠာ်ယူ ဗဵုဒ္ၚောဝ်သီုသီု၊ ယဵုတဲဂြီုဂြီု ဗြီုတန်ဒှ်ဟာ၊ လ္ၚဵုဍေံဟီုဂိတုသီုၜါ၊ ညောန်စိုပ်ဓဝ်ဝ်သဝ်စှ်ေသာသာ၊ ဂေတ်မံၚ်တူကျာညာတ်အာညံၚ်ဗြီု၊ ဗၞးထပ်ဂၠောဲယဵုတဲဂြီုဂြီု၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော်ပေၚ်ဗြော်ကဍၚ်ဍီု၊


မုက်လိက်−၄၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကလံရဴဂဴပူဇဴကောဟီု၊ ကောလာဟာလ ကော်အာသီုသီု၊ တန္ဒနာကီုအိုဿီုညးအဲ၊ ဟွံတီဍောတ်ဇၞော် ပေၚ်ဗြော်ယဵုတဲ၊ ဂဇံရဴဂဴဂတဴဂၠိုၚ်နဲ၊ ဟွံတီလထဴလဗြဴမွဲရဲ၊ ဟွံတီဝုတ်ဗၠာဲဗြဴကၟာဲထပ်ဂၠောဲ၊ တိညံၚ်ရဴပြဵုလ္ၚောဝ်အဲပရဲ၊ မာတၚ်ဂပြဲဂေတ်ထဲလ္တူဍုၚ်၊ ပၠဇကုကဵုကဵုညးဝေၚ်ဒုၚ်၊ ညာတ်ဂွံဗဵုဒ္ၚောဝ်ဟွံသဝ်ဟွံသၠုၚ်၊ ပၠတဴစရာဲသီုပါဲသီုပုၚ်၊ ဗၞးတံဇံသဝ်လ္ၚောဝ်တၠုၚ်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဝေၚ်ဒုၚ်လ္ၚောဝ်၊ ဗကဗြာတ်က္ၜဴယဵုပူဇဴလဝ်၊ ဗ္ဂဵုပၞာၚ်သ္ဍဴပ္ကဴမြမောဝ်၊ ပုၚ်ကွာၚ်စၞကဵုသၠကဵုခဝ်၊ မဂၠိုၚ်သတ်ပ္ကဴပူဇဴဇံသဝ်၊ ဗၞးတံလ္ၚောဝ်ဇံသဝ်ရဴဂဴ၊ မွဲသာ်ဂှ်ကၠာဒါန်ကညာဗြဴ၊ ဗၞးဗြဴဝုတ်ကရှ်စုတ်ပ္ကဴ၊ ဟွံတီသၠုၚ်သဝ်ကျိုၚ်ကျဝ်ဖက်နှဴ၊ ပဝတ်ဇံသဝ်လ္ၚောဝ်ပူဇဴ၊ ဒါန်ကညာဗြဴပူဇဴသကာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံတၟံဘာသာ၊ ဍုၚ်ညံၚ်ထကးလုံရးခန်လွာ၊ လ္ၚောဝ်ဝေၚ်ဒုၚ် ဒြေပ်ကၠုၚ်ဒြေပ်အာ၊ ဟွံဂွံဒိုအ်စံ ဗ္တံသ္ဂာ၊ ဟောဟောဂြာဂြာကၠုၚ်အာလီၜန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမောန်၊ ဂေဝ်သွဝ်အာလတူကျာဂေၚ်လန်၊ ဂၚေၚ်အာဒးရးမ္ၚးဍုၚ်ကွာန်၊ ဒေသသုသာန်မွဲဟာန်စိတ္တ၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဒေပ်ကၠုၚ်ထဒၟ၊ ဟွံတီဍောတ်ဇၞော် ဗော်မိဂၠးမ၊ ထုဲဓရုဲကောံ လ္ၚဵုဒေါံဂြ၊ တိတ်ဟွံမာန်ရဒေသတြၚ်ဍုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်လိုန်လဝ်တဲကဝ်ပါဲပုၚ်၊ လ္ၚဵုထိမြိတိသဝ်တိသၠုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်တံၚ်ဂြဲတဲဒၞာဒုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်လောတ်စှ်ေညးလိုန်ဒးဗုၚ်၊ ၜေတ်တြၚ်ဍုၚ်အာကၠုၚ်ဟွံမာန်၊ လ္ၚဵုဆဗၠးတိတ်ကိတ်ၚေက်ဂစာန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ဂၠိက်လာဲဇော်ဇာဲဇိုၚ်ညန်၊ လောတ်ဒးကြေဟ်ဝါန်ၜေတ်တြၚ်ဟွံမာန် ဂစာန်ဟောဒြာ၊


မုက်လိက်−၄၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္ၚဵုဂှ်မၞုံဓတ်ၜေတ်စတ်တိတ်အာ၊ ပ္ၚောံသုသုာန်ဋ္ဌာဂှ်ဒြေပ်အာ၊ ဂွံညာတ်ရုပ်ရောၚ်အယောၚ်အလာ၊ လ္ၚောဝ်ရဴဂဴပူဇဴသကာ၊ ကောံမံၚ်ဟောဒြာပ္ဍဲကာလဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိရသိဒယှ်၊ ပ္ဍဲမၚ်္ဂလိကာမေတ္တာစောန်တၞံ၊ သၟိက်ဂွံထံက်လဝ်အသဝ်ဂွံဒှ်၊ ကဵုရှ်ေသှ်ေကီုဗၞးသီုဒိုဟ်စှ်၊ အဒိဋ္ဌာရခၞဗွဲပရဟ်၊ ပ္ဍဲကာလဂှ်ဗဒှ်ဓဝ်ဟိရိ၊ မၚ်္ဂလိကာပ္တိုန်သမာဓိ၊ မာတၚ်ဂတၠရသိ၊ နလ္ပုဟ်တဲအဵုဍဵုပၞေဟ်စိ၊ ဂဗ္ဘပြဲလောန်ကဵုတန်ဂဝ်ဂၞဴ၊ ခါဂှ်ရသိအဒိဋ္ဌာန်ပၠန်၊ တုဲရသိကီုသၟိက်ဟီုဗ္ကန်၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာကၠၚ်ကၠာဗိုန်တ္ညန်၊ ချိုန်လၟုံရဂဗ္ဘဒးတန်၊ သၟတ်တြုံဗြဴကြဴကလိဂွံကောန်၊ လ္တူညးပၠန်ဂၠိုၚ်လောန်ကျာ်သြဳ၊ ဒးရှ်ေသှ်ေကီုညးဒးဖုံပၠဳ၊ အလုံဍုၚ်ရညးဒးပလွဳ၊ အိုတ်ဂကူဗၞးညးဒးပြေၚ်ဖျဳ၊ ဂွံစသိုၚ်အဵုဒဵုခန္ဓဏှဳ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳဒးလွဳဒေံဗြဴ၊ ခါရသိပၠန်ဗ္ကန်တုဲသၟိက်စဴ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ်သီုဇျာန်ဖက်နှဴ၊ သီုအရဴၚ်အဵုဂဵုမံၚ်ဖျဴဖျဴ၊ အဇဗြီုကွေံညာတ်ဒးပူဇဴ၊ ရသိဓယှ်အဴကလာၚ်စဴအာ၊ မၚ်္ဂလိကာတန္ဒနာသ္ပ၊ ဗၞးတံညာတ်သမ္ၚာတ်ဟဒယ၊ သီုသ္ကံရဲယဵုတဲထ္ၜ၊ စမဳရံၚ်အာလ္တူကာသ၊ ကၠေံဗ္ဒန်အာရပ္ဍဲဂတမတ်၊ ဗၞးအလုံဍုၚ်ဒြေပ်ကၠုၚ်ဖ္ဘောတ်၊ ဗၞးဂၠိုၚ်ဗော်ဟွံတီဇၞော်ဍောတ်၊ ကြိက်ကြက်လၞၚ် တိတ်တြၚ်ဟွံလတ်၊ ဟွံဂတာပ်ကို ဒြေပ်သီုဇြဟတ်၊ ဟီုဒေါန်ၜုတ်ၜုတ် မၞိဟ်ယုတ်အဲရ၊ ညးဒြေပ်ညးဆဵု ညးဗဵုဖဲဖဲ၊ ပိုဲဒြေပ်ညံၚ်ချိုတ် ဒြေပ်အိုတ်သ္ကန်ဒဲ၊ ဒြေပ်ဂၠိုၚ်ဗုၚ်ဂိဂုန်ညိရောမွဲ၊ ဟီုဒေါန်ဗြိုဟ်ဟ်တက်သိုဟ်နတဲ၊ ဍောၚ်မံၚ်ဟွံဟဲထောံဇိုၚ်တဲၚုၚ်၊ ပေၚ်သုသာန်ကွေံ ဗၞးအလုံဍုၚ်၊ မိပ်စိုတ်ဟောဒြာကောံအာကောံကၠုၚ်၊ ကဵုမၚ်္ဂလိကာ လုပ်အာဝေၚ်ဒုၚ်၊ ဍေံပယွံသွံစွံဋ္ဌာန်သၠုၚ်၊


မုက်လိက်−၄၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗၞးအလုံဍုၚ်သၟိက်ဒုၚ်ဖျဴဏာ၊ မိဗြီုမိဗြီု ဟီုမံၚ်ဟောဒြာ၊ ဇာတ်ဗၞးဂှ်ဒှ်မွဲဘာသာ၊ ခၞံဝဝ်ထဝ်အသဝ်သာ်လွာ၊ အလာံဖက်နှဴပ္ကဴနာနာ၊ သၠဖ္ဍာန်ရတ်ရေၚ်မတ်နဳလာ၊ မြမောဝ်နာနာပၟာလွဳမာန်၊ ဗၞးသ္ကံရဲကျိုၚ်ထဲပေၚ်ဍာန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ကောံကၠုၚ်မွဲဟာန်၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် လ္ၚဵုဍိုက်ယာန်၊ ဇက်ပ္ၚောံအာဋ္ဌာဏသုသာန်၊ ကောံမွဲဟာန်ယိုက်ဏာယာန်ထဝ်၊ လ္ၚဵုမွဲသာတိၚ်အာစံၚ်ဂြဝ်၊ လ္ၚဵုသေဲကျာံဗာတ်သၞာံအဟဝ်၊ ဗရုကြဵုဆက် တိၚ်ဇက်တမ္ညဝ်၊ ဗၞးဝုတ်ဗၠာဲလှ်ေကွာ်အာဗဝ်၊ ဝေၚ်ဒုၚ်မိဗြီုတုပ်ဗီုဍုၚ်သွဝ်၊ ယိုက်ဏာယာန်ထဝ် မိပ်တဴအဝ်ဇာ၊ အာစိုပ်သုသာန်ဋ္ဌာန်မၚ်္ဂလိကာ၊ စိုပ်တုဲဝန်စဝ်ဇံသဝ်အောပ်မာ၊ ယွံလေဝ်မိဗြီုမသ္တီုအဒ္ညာ၊ ဒၟံၚ်ပ္ဍဲသုသာန်ဒှ်ဋ္ဌာန်ယုတ်မာ၊ အပ္ဍဲအဍုၚ်ရဂပ်ဝ်ကျအာ၊ စွံစိုတ်မေတ္တာတ္ညအာညိအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာမိကညာဗြဴ၊ ဂွံတီကေတ်ပၠန်ဟိုတ်တန်ဂဝ်ဂၞဴ၊ ဒုၚ်ပါၚ်ကဵုကံဟွံပၠံကမြဴ၊ ဟွံတီဝုတ်ဗၠာဲဗြဴကၟာဲလထဴ၊ ဍေံဗၠိုပ်ဖုံပၠန်စၠန်အဂၠဴ၊ ယာတ်သုတ်ယာတ်ပ္ကဴကဵုကျိုၚ်စဴပၠန်၊ လ္တူဝဝ်ထဝ်အသဝ်ပြဲလောန်၊ မၚ်္ဂလိကာဍိုက်အာသိပ်တန်၊ ဗၞးတံဂမၠိုၚ်ဝေၚ်ဂြိုၚ်လုလန်၊ ဝုတ်တ်ဗၠာဲဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလီၜန်၊ တိၚ်တိုက်တုဲလှ်ေဓယှ်ေသောန်န်၊ ဒုၚ်မိဗြီုပၠန်မိပ်လောန်ဟောဒြာ၊ အိုတ်ဗၞးကၠာဝေါဟာဂလာ၊ အာတဴသိုက်က်အခိုက်နာနာ၊ ယိုက်ဏာယာန်ထဝ်မိပ်လောန်မှောဝ်ဇာ၊ အဝဲအလာံမန်ဂြာံဂြာတ်ဏာ၊ ဗ္ဂိုဟ်ခပဵုသီုကဵုခရာ၊ ဝေၚ်အာဂြိုၚ်အာစိုပ်ဍုၚ်ခါဂှ်၊ အိုတ်ဗနးကၠာစိုတ်ညဳသာသၟဟ်၊ အဒေါဝ်ဍုၚ်ပၠန်ကၞကၠောန်ဗဒှ်၊ ခၞံဇံၚ်ရတ် ကြကောတ်ဍာ်စှ်၊ ညံၚ်ဇံၚ်ဒေဝဟွံခြာတၞဟ်၊ ဂၠာဲကၠောန်ဗဒှ်ဆဂှ်ရောသေၚ်၊


မုက်လိက်−၄၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ပ္ကဴလဳဆက်ကွက်စုတ်သၠကြေၚ်၊ သၠကဵုသၠဗျာၚ် ကၞာၚ်ကဵုကၞာၚ်ဗၠေၚ်၊ တၞံသတ်ဗြဴက္ၜဴကဵုတဵုရေၚ်ဏာ၊ အလာံနာနာဟွံခြာဟွံဝေၚ်၊ အိုတ်ဗၞးဟေၚ်ပြုပြေၚ်သ္အဳဗ္ဂါ၊ ကၞာရတ်ပၠန်ကၠောန်လဝ်တုဲကၠာ၊ စွံပ္တိုန်စိမၚ်္ဂလိကာ၊ ညးညးအဲအဲမၚ်မွဲဟောဒြာ၊ ဖါပ်ဗ္စရစၞဟောဒြာ၊ ဗိုၚ်ပူဇဴပၠန်ထတ်သန်ဗၠဲဒွါ၊ ယာတ်ဗြေဝ်ယာတ်သုတ် မြခုတ်သရာ၊ ဗ္ဂဵုပၞာၚ်သ္ဍဴပူဇဴသကာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံတၟံဝေါဟာ၊ လၟိုန်တ္ၚဲကၠာသာဓာလီၜန်၊ ဗၞးအလုံဍုၚ်ပြာပ်ကၠုၚ်စိုပ်ညန်၊ ညံၚ်ဆဵုဒးကျာ်သာ်ဂှ်စိုတ်တန်၊ ဇံသဝ်ရဴဂဴပူဇဴထဝ်သန်၊ မၚ်္ဂလိကာဗြဴဂွံစဴသိုက်တုန်၊ မၚ်္ဂလိကာပၠန်သိုက်တုန်ကာယျ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ သ္ဇိုၚ်ဂဝ်ဂၞဴမဒှ်သဘာဝ၊ ကြံၚ်ဍုဟ်အာညိညိဂတ၊ ဗၞးဗြဴဟေၚ်မၚ်မွဲထဒၟ၊ ဝတ်ဗြဴတံရဆောံမထံက်ပၚ်၊ စသုၚ်တိက်မံၚ်သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဇၟာပ်တၚ်၊ ဍာတ်ကြောံဂၠိုၚ်နဲဂၠာဲပြာပ်နၚ်၊ ကဵုဝေၚ်ပါဲရစၞရိၚ်ကတၚ်၊ အိုတ်ဇၟာပ်ဒၞာဲ ဂၠာဲသ္ၚေဝ်စၚ်ခြၚ်၊ ပြုပြေၚ်ဇၟာပ်တၚ်မၚ်မွဲသ္အဳဗဂါ၊ ရုပ္ပဒးရး ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကြံၚ်အာိညညိသန္ဓိဂဗ္ဘ၊ ဒစိတ်ဂိတုပြဲဗွဲဓမ္မတာ၊ ဒးအခိၚ်သၟတ်နက်သတာရာ၊ သၟိက်သၠးကၠာကာလဂှ်ရ၊ ဗၞးဗြဴတံတၟံဋ္ဌဏ၊ ကၠုၚ်မၚ်မွဲကောံဗိုၚ်ရောံဆောံမ၊ တုပ်အဇကောန် ပူဗန်ခယျ၊ ဟောဟောဒြာဒြာလာံသာထဲဒၟ၊ သန္ဓိဇလဂဗ္ဘယာယဳ၊ ဥဒ္ဓံဂါထာ ကျာဂဝ်ဂှ်ချဳ၊ ဓမ္မမပြဲသတ်ပ္ဍဲလောကဳ၊ ဝတ်ဗြဴတံရတုဲသ္ပလွဳ၊ ကောန်တြုံအသဝ်တုပ်နဲထဝ်ဂွဳ၊ သီုရုပ်ကျာ်သြဳဒ္ၚဳဂွံသၠးရ၊ သၠးတုဲဗိုန်ချိုန်သက္ခဏ၊ နဍာ်မြမောဝ် စဝ်ဗၠိုပ်ဂတ၊ တုဲလာၚ်ဇအးဍာ်ပၠးရ၊ ဟိုတ်ကောန်ဗြီုပၠန် ဍေံရောံဒည၊ ဗၞးဗြဴတံရဍေံပရေက်သာ၊ ယာတ်ဗြေဝ်ယာတ်ပါန် ဖက်ခါန်သာခါ၊


မုက်လိက်−၄၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္တူထးထဝ်ကဵုလးလဝ်ကၠာ၊ သုတ်ညံၚ်ရဴသော်သောတ် ဂွဳကဵုသာသာ၊ တၟံညးအဲဆက်တဲဒုၚ်အာ၊ လ္တူထးကၠာသာသာစွံပတုန်၊ ဗြဴတၠတှ် ခါဂှ်ရုဲပၠန်၊ ဗြဴဗကေတ်သ္အးတှ်ဖျးတှ်အောန်၊ ဗြဴဗ္စံက်ကြၚ် တှ်ဖျိုတ်က္ဍၚ်သန်၊ ဗြဴဗ္တာၚ်ကြဳ တှ်ကေဝ်ဍာတ်လောန်၊ ဗြဴသရဳဂှ် တှ်ေကြောံဍာတ်ခန်၊ တီတုဲလက်သန် ကောန်ပၠန်ဗြဴမွဲ၊ ဗြဴသရဳသ္အး ကဵုဗၟဴရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ဗၞးဗြဴတံသီုသ္ကံရဲ၊ လွဳဖျီုဖအံ ဆံလံတက်တဲ၊ ကြဳဇှ်ကုသဵုဟွံက္တဵုဒှ်ယဲ၊ ဇၞော်တိုန်ရိုဟ်တ္ၚဲဗွဲဓမ္မတာ၊ ဗၞးဍောတ်ဇၞော်ဂၠိုၚ်ဗော်အ္စာ၊ အ္စာဗိန္ဒော အ္စာဟောရာ၊ ဗိုတ်ပိဗေဒၚ် မက္ဍၚ်အဒ္ညာ၊ အိုတ်မွဲကရောံ ဂကောံပြဝါ၊ ရံၚ်စဝွံတာကာလဂှ်ရ၊ တီအိုတ်ညာတ်ကၠး တၟးစိတ္တ၊ အ္စာဂမၠိုၚ်ကွေံ ဟွံဒးခၚ်ခ၊ ဒဒှ်တြုံမွဲ ပ္ဍဲကဵုလောက၊ ဂွံဒုၚ်ဒယှ်သၟဟ်ဗြီုတံရ၊ မိပ်စိုတ်ခယျကာလဂှ်ပၠန်၊ ပ္ဍဲကၞာအဴ ရတ်ပ္ကဴဇၟန်၊ ဟိုတ်ဒှ်မၠိဟ်အဵု မ္ၚဵုရောၚ်ဂးပၠန်၊ နကွတ်ဂၠိုၚ်ဒၞာဲ ဂၠာဲဟီုတော်ဂၞန်၊ ဗိုတ်ပိလေဝ်ကီု သီုဗေဒၚ်ပန်၊ တုဲသၟိက်ခုတ်နာမပြဲလောန်၊ မာန်ဏာပ္ပပၠန်ခုတ်ပ္တိုန်လဝ်ရ၊ အ္စာဗၞးကီု ဟီုတိုတ်ခယျ၊ လၟုံပိုဲအဴတဴပ္ဍဲလောက၊ ပြဲနူညးကွေံ ဍုၚ်ရးလောက၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ ဗ္စာတော်ဆ၊ ဗြီုဒှ်သၟိၚ်မ ဆဵုရသေၚ်ဟာ၊ ပ္ဍဲဍုၚ်ဝွံဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဒှ်မဗြီုရဂွံပရေက်သာ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပြဲ ကောန်တြုံမွဲမြာ၊ ဂွံရှ်ေသှ်ေရဂတဆက်အာ၊ နူညးသ္အာၚ်ကၠာ ဘာသာပိုဲပြဲ၊ အ္စာဗၞးကီုဟီုတိုန်သဲသဲ၊ မိၚ်အ္စာဟီု သီုသ္ကံရဲ၊ မိပ်စိုတ်ခံမံ ကဵုကံတက်တဲ၊ ဗဂိုဟ်ကၞုသၚ် အခြၚ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ လ္ၚဵုဒံၚ်သၠာ် ယူယာ်ညးအဲ၊ ဗၞးသကံရဲအိုတ်မွဲဘာသာ၊ ဗၞးသ္အာၚ်ကီု သီုကဵုအ္စာ၊ သိုၚ်ဗဒှ်ကၞာတ်ပြာသာဒ်ရေၚ်ဗဂါ၊ ထပှ်ဘုံကီု ညံၚ်ဘုံဒေဝါ၊ ဂ္ညိဂ္ညာတ်လဝ်အဴ ပ္ကဴသြဴနာနာ၊ နရတ်ထတ်သန် ဇၟန်ဗၠဲဒွါ၊ ပြေၚ်ဖျဳနာနာ သီုဓဇာပ္ကဴ၊


မုက်လိက်−၄၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ရတ်မဂၠိုၚ်သာ် သၠုဲသၠာ်ဖက်နှဴ၊ ညံၚ်ဇုက်လလဳ ဖျဳဖျဳဖျဴဖျဴ၊ အရံၚ်မတ်လစ တၟးဍိုပ်ဍဴ၊ ပ္ကဴကြကောတ် အရံၚ်ၜတ်သဴ၊ ဂၠာဲခၞံလဝ်အဴဂၠိုၚ်တဴပြကာ၊ ဍိက်ပေၚ်စိစုံ ထပှ်အုဴရေၚ်ဗဂါ၊ တဵုလဝ်ဗြာတ်က္ၜဴပ္ကဴသြဴနာနာ၊ အလာံစောန်ပြံက်ဗစံက်ဂဝါန်၊ ပတာၚ်ဗ္ကေတ်ဍာ်မိတ်မွဲသာ၊ သာ်တ္ၚေက်အရံၚ်မာဲဂၠိုၚ်နဲပြကာ၊ ဗၞးတံဟောဒြာ ခၞံတုဲခါဂှ်၊ ဗၞးမွဲကရောံကောံတုဲညဳသၟဟ်၊ အိုတ်တၟိုဟ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ပူမှ်၊ မၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါဒယှ်၊ ဗၞးတံအဵုသၟိက်ဇိုတ်ကဵုပြဟ်၊ ဇိုန်ကဵုညဳသၟဟ်ကာလဂှ်ပၠန်၊ ဂွံသိုက်သၠိၚ်ကၠာၜါမကဵုကောန်၊ မဂၠိုၚ်ပိုန်ဘိုက်တသိုက်ထဝ်သန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဖျေံက္ဍိုပ်ဒုၚ်ဝေါန်၊ ပူဇဴရိုဟ်တ္ၚဲ ထပ်ဂၠောဲရေၚ်ဇန်၊ ၜေတ်ဟွံမာန်အဵုဂွံဝါတ်လောန်၊ အိုတ်ဗၞးတံပၠန်ဂၠိုၚ်လောန်ပူဇဴ၊ ဂးမာန်ဏာပ္ပတုပ်အဇပ္ကဴ၊ ဇၞော်တိုန်ဒးရးတၟးဍိုပ်ဍဴ၊ အိုတ်ဇၟာပ်အ္စာမေတ္တာစိုတ်ဇဴ၊ ကၠုၚ်ပကတ်ကၠာ ပညာဖက်နှဴ၊ မာန်ဏာပ္ပအဴ လေပ်တဴဂၠိုၚ်လောန်၊ ဗိုက်ပိလေကီု သီုဗေဒၚ်ပန်၊ ဗိန္ဒောဟောရာ ကြိယျာတော်ဂၞန်၊ နက်သတ်ဒိထိ တာရာစဳဇန်၊ လေပ်အိုတ်စိုပ်သၚ် ဂြၚ်ရံၚ်သၟဟ်ပ္တိုန်၊ ဒုၚ်ဒယှ်ပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ပြထာ၊ ညးဒးရှ်ေသှ်ေဍုၚ်ရးခန်လွာ၊ ညးဒးရဴဂဴပူဇဴသကာ၊ မဂၠိုၚ်ကြက်ဂြပ် အရပ်အရာ၊ ဍိက်သ္ကံတြုံဗြဴ ဂၠိုၚ်တဴပြဝါ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ ခါဂှ်သိုက်လှိၚ်၊ ပိုန်ဟာန်သၠဲလးစဟွံဒးဂွိၚ်၊ မဂၠိုၚ်ပေၚ်ဍတ် သ္ၚိကၠတ်ဇမၠိၚ်၊ ပိုန်ဒိပ်အသဝ် ညံၚ်သွဝ်တာဝတိၚ်၊ ဂးမာံဏာပ္ပ အဇကောန်သၟိၚ်၊ စဟွံဒးဂွိၚ်သိုက်လှိၚ်သ္အဳဗဂါ၊ အယုက်ဒှ်အဴစှ်တြဴအခါ၊ အိုတ်ဗၞးရကၠုၚ်ပအ္စာ၊ ကောန်ဗြီုကောန်ဗြီု ဗိုၚ်ဟီဟောဒြာ၊ ဟိုတ်ညးထိုၚ်သး စိုတ်ဂတးအာ၊ မၞိဟ်ညံၚ်ကဵုအဲ လိုက်ဟွံမွဲၜါ၊


မုက်လိက်−၄၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ပ္ဍဲစိုတ်သၚ်ကာဒှ်ပၟာဒ၊ ညံၚ်ကောန်ဗြီုကွေံသၠေဟ်ပၟာဏ၊ ယိုက်ဇၞော်မာန် မွဲဟာန်မၞ၊ ၜိုန်ညးဇၞော်ပြဲ ဟၟဲဂါရဝ၊ ဇကုပြဲအိုတ် ဒိပ်စိုတ်ပါပ၊ ချိုတ်ဟွံတီရမာန်ဏာပ္ပပၠန်၊ ဒါန်အတိက်အဵုဇိုန်ကဵုထတ်သန်၊ ကသပ်သာ်ဂှ်ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သၠေဟ်ကောန်ဗြီုဟိုတ်ဒိုဟ်ဓီုလောန်၊ ဟိုတ်ဓဝ်မနမောဟဂၠုဗ္ဒန်၊ ဟွံညာတ်သက်က် ကၠက်သီုဒိုဟ်ပန်၊ ကုဇကုပၠန်ကောန်သၚ်ကာ၊ ဒးဂွါံကာလ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ သၟိက်ကဵုဒါန်ကီုချပ်သီုစေတနာ၊ ကော်သ္ကံကွး ဍုၚ်ရးခန်လၟာ၊ ဆမွဲကရောံဂကောံဘာသာ၊ ဖန်ဖက်ညဳသာ ခါဂှ်ပြုပြေၚ်၊ ဒယိုၚ်လ္ၚီကၞာ ဟွံကဵုခြာဗၠေၚ်၊ ၜတ်ကၞာတ်ညဳညတ် ခါဂှ်ဗ္ဂပ်စဳရေၚ်၊ ညဳညဳသာသာ ဟွံဂွံခြာဝေၚ်၊ ညးညးအဲအဲကၠောန်တုဲမံၚ်ရေၚ်၊ ဘာသာမၞးဟေၚ်ပြုပြေၚ်ညးအဲ၊ ၜတ်ကၞာတ်ဗိုန်တ္ညန် ကုတ်ဒန်နတဲ၊ ကၠောန်ဖ္ဍာန်လဝ် အၚောဝ်သၞိၚ်ဇြဲ၊ ဇိပ်ဂၠိပ်ဒးရး သွက်ဂွံဗၠးတ္ၚဲ၊ ပ္ကဴလဳဆက်ကွက်လဝ်လကဲ၊ ယာတ်အရံၚ်ဗၠဲ ကၠောန်နဲခဇာ၊ အသေအဟာန်သၠးဖ္ဍာန်ကျာ၊ မွဲသာ်ပါန်ခဳ ချူပ္ညဳဏာ၊ ရုပ်က္ၜိုၚ်ရုပ်ဒြာဲ ဗ္တာဲကၠလှာ၊ ရုပ်စိၚ်ရုပ်ချေံ ပှ်ပှ်ေမွဲသာ၊ ရုပ်ကၞုဲရုပ်ဂၚ် ရုပ်မၚ်ဂၠိုၚ်ရာ၊ ချူလဝ်နာနာ ရိုဟ်အာဟွံမာန်၊ လ္ၚဵုလၟေၚ်ဇာတ် နိပါတ်ဍုၚ်ကွာန်၊ လ္ၚဵုဍုၚ်ရးဟီုဂးဥဒျာန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ချူဏာပြာသာဒ်နန်ယာန်၊ လ္ၚဵုဗီုတိုက်စိ လ္ၚဵုဗီုသ္ၚိဋ္ဌာန်၊ ဗီုဂၠံၚ်ဗီုဍာန်ကွဳယာန်ဇက်ဂၠောဲ၊ မွဲသာ်ချူပျး အကးအမှဲ၊ မွဲသာ်ချူကီု ညံၚ်ဗီုမတ်ဗြဲ၊ မွဲသာ်ချူလံၚ် နှံၚ်ဂိတုတ္ၚဲ၊ မွဲသာ်ချူဏာ တာရာသောဲသောဲ၊ ယဝ်ဗဵုဋ္ဌာန်သ္ၚောဲ ဗဵုဟွံဖဲကီု၊ မွဲသာ်ချူဗဒှ် ဒဵုဇြဟ်ဂြိုပ်ဇီု၊ မွဲသာ်ညံၚ်တ္ကံ ညံၚ်တၟံညံၚ်ထီု၊ မွဲသာ်ညံၚ်ဝါ အၚ်လှာချူဗြီု၊ မွဲသာ်ၚုဲက အဇတုပ်ဗီု၊ ပေၚ်ဗြော်ဍၚ်ဍီုဂၠာဲဟီုရောမာန်၊ ယဝ်ကၠုၚ်ညာတ်ဒးအိုတ်ရးဍုၚ်ကွာန်၊


မုက်လိက်−၅၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
တၟံတြုံဗြဴ ပါတ်ဇဴဝိညာန်၊ ဝိုတ်ဝုဲသတိ ထောံကၠေံသ္ၚိဋ္ဌာန်၊ ဗဵုတဴရုရု ကေုာံမွဲဟာန်၊ သိုၚ်ကၞာယာန်မွဲဟာန်ညဳသာ၊ အလုံဍုၚ်ကွေံဗၞးပုဏ္ဏာ၊ ကောံတဴလဆန် ကၠောန်ၜိုတ်ဟောဒြာ၊ ကွာၚ်ၜဲယိုယ်ၜန် ဖန်ဖက်နာနာ၊ လ္ၚဵုကွာၚ်ဗုတ် လ္ၚဵုဝေါတ်သာသာ၊ လ္ၚဵုဖက်ပၠာဲ တၚ်လာဲကဝ်တာ၊ ဍာ်သာဲသဂြာ ဖက်ဏာခန်ခန်၊ ကဝ်သဂြာ ထၞာသောန်န်၊ တၚ်ဂွါၜဲဒုတ် ၜဲမုတ်သွံဂန်၊ ခၞာဂၠိုၚ်သာ်သီုဍာ်မၚ်ဂၠန်၊ မဇဳမအဳ ဖက်ပ္ညဳဆအောန်၊ ကဵုထဝ်ဗာတ်ပၠန် သောန်န်ခၞာ၊ ပုၚ်ကၠေၚ်သွဟ် နွံကုရှ်သာ၊ ဖျိန်ဗဒှ်လဝ် မြမောန်နာနာ၊ သဂြာဍာ်ပၞဴ ပၠာဲနှဴသီုၜါ၊ မွဲမွဲဗောတ်ဟေၚ် ကဵုပြေၚ်လဝ်ကၠာ၊ ဗောတ်တြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်အာ၊ ပြုပြေၚ်ညဳသာ ဝေါဟာဗၞး၊ အ္စာစိုပ်ကောံ အလုံဍုၚ်ရ၊ တြဴလက်ပၠန် ကဵုပန်လ္ၚီဒး၊ ဂဇံရေၚ်ဗဂါ ကၞာလှဲလး မာန်ဏပ္ပကၠာ မဒှ်အ္စာညး၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဒးရး ၜးကေတ်ကြိယျာ၊ စှ်ေဒတဴဗျာံ ပ္ဍဲဂါံလုပ်ကၞာ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ သၟိက်ဝးဓဝ်မၞ မာန်ဏပ္ပကၠာ၊ ချပ်တုဲလုပ်ဍုၚ် ကၠုၚ်လ္တူကျာ၊ စှ်ေတုဲလုပ်အာ စိုပ်ကၞာဂှ်၊ မာန်ဏပ္ပညာတ် သ္ၚာတ်က္တဵုဒှ်၊ ဟိုတ်ဒးညာတ်စိ ကၠိခဍက်ဇြကှ်၊ အဲဒးညါတ်စုတ် မၞိဟ်ယုတ်မတ်ဇျဟ်၊ ဗက်ထောံခိုဟ်ရ ခဏလၟုဟ်၊ ချပ်တုဲဣၚုဟ် ခါဂှ်ဟီုတိုန်၊ ဟေံမၞိဟ်ယုတ်မာ ပါပအိုတ်ကွိုန်၊ ညံၚ်စ္ဍးတိတ်အာ ဇိုၚ်ကၞာပလိုန်၊ အာဟွံအာကီု ဟီုညိဗိုန်န်၊ ဟွံအာကဵုဘဲ နတဲအဲသွိုန်၊ ဇိုၚ်ကၞာပလိုန် ချိုန်လၟုံတိတ်အာ၊ မာတၚ်စိ ရသိဟေမာ၊ ဟွံဒှ်ဒေါသ ဟီုရညှာညှာ၊ ယွံမာန်ဏပ္ပ တၠသဒ္ဓါ၊ မၞိဟ်ဇၟာပ်ကွာန် သၠးဒါန်သေၚ်ဟာ၊ လ္ၚးညးစိ ညိညသ္ဇိုၚ်သာ၊ လၟုံမွဲဝါ ကဵုညိကၠာရ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာဍာံပြ၊ အဲပရသိ ဂ္ညိလဝ်သဳလ၊


မုက်လိက်−၅၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လၟေၚ်သိက္ခာ မၚ်မွဲကာယျ၊ ဒဴထောံဍုၚ်ကွာန် မံၚ်ဋ္ဌာန်ဟေမ၊ အဲကၠုၚ်အာတ်ဒါန် ပ္ဍဲမာန်ဏာပ္ပ၊ ဗၞတ်ဆညိည ကဵုဒါန်ရဒကာ၊ မာန်ဏာပ္ပဂှ် မိၚ်ဒှ်ဒေါသာ၊ သီုဒေါသကီု ဟီုတိုန်ဟွံညှာ၊ ဟာဲရသိမုတ် ရုပ်ရဴယုတ်မာ၊ မုက်ညံၚ်ကလော်ပၠန် ကမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ချိုတ်လၟုဟ်ပြဲ ဋ္ဌာန်သ္ၚောဲသ္ဍးအာ၊ ပဟီုဂၠိုၚ်ဝါ အာကၠေံကဵုပြဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဒယှ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ကီု တုဲဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ ကဵုဒါန်သဒှ်၊ ညံၚ်ရဲဇိက်ဗ္ၚ တဵုမသၟဟ်၊ တိခိုဟ်ဂွံသွံ စွံပၟာဂှ်၊ မာန်ဏာပ္ပလၟုဟ် စွံစိုတ်ဂှ်ညိ၊ မာန်ဏာပ္ပကီု မိၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ဟေံတၠရသိ၊ ဟီုလၟုဟ်ကီု ညံၚ်ဗီုရုဲတိ၊ အဲပါဲထောံသၟတ် မၞိဟ်ယုတ်ဒိဋ္ဌိ၊ ရုဲဂိုၚ်လဝ်စိ ဇာတိဗၞး၊ ဇၞော်ဂကူကၠာ ပညာလှဲလး၊ ပူဂဵုဂှ်ရ လောကထိုၚ်သး၊ ဇၞော်လောန်ကုသဵု ကဵုဒါန်ရောၚ်ဒး၊ ရသိမၞိဟ်ယုတ် ခါဲဒုတ်တီကၠး၊ ချိုန်လၟုံကွေံ ညံၚ်စ္ဍးတိတ်ညိ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ မိၚ်ဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်ညှာညှာ၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ တၠသဒ္ဓါ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ယုတ်ရသ္ဂးဟာ၊ အိုတ်ဂကူဗၞး ပြဲပသၠေဟ်ပၟာ၊ ယုတ်ပြဲသီုၜါ ညဳသာသၟဟ်န်၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ ကၠၚ်ရဗိုန်တ္ညန်၊ သတ္တံတုပ်သၟဟ် ဒှ်နူဓါဟ်ပန်၊ ဘုံလိုက်ဝွံ သန္ဓိဒးတိုန်၊ ဒှ်ယဲဗျုအဴ ကြဴဒးချိုတ်ပၠန်၊ ဟွံတၟေၚ်တၟဟ် တုပ်သၟဟ်လက်သန်၊ ပိုဲသတ္တံပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်သာသာ၊ ဂကူဇၞော်ကွေံ ပြဲရသ္ဂးဟာ၊ သဳလဟွံသ္အး ဒှ်မၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ဂကူယုတ်ကီု ယဝ်နွံသဳလာ၊ ပူဂဵုဂှ်ပြဲ သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ ဗ္စာတုဲကဵုဒါန်၊ မာန်ဏာပ္ပကီု ဟီုဗက်ဟွံမာန်၊ အိုတ်တဴကသပ် ဂၠာဲချပ်ကြာန်န်၊ ကော်သ္ကံရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်မွဲဟာန်၊ ကဵုရပ်ထၞက် ကဵုတက်ပ်ဍဲဍာန်၊ ရသိတၠဇျာန် နညာန်ကလာၚ်အာ၊ ဟွံညောန်သ္ၚောဲကွေံ တုဲစှ်ေသာညာ၊ လိုန်ဒးတိရ တုဲပပတ္တနာ၊


မုက်လိက်−၅၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဒၞာဲဇိုၚ်အဲ ကဵုညာတ်လောဲသွာ၊ ဂါံကွာ်အာဗိုန် ဍိုန်ဍိုန်ညှာညှာ၊ ဇရေၚ်ဇြပ်ကၠာ ခါဂှ်မံၚ်တိုန်၊ လတေံတုန်ရ မာန်ဏာပ္ပပၠန်၊ ဝါစဳကံရ ပွလုလန်၊ ညးမၞုံသဳလ ဟီုရဒက်ဒေါန်၊ ဍဵုဍိုက်ဟီုပျုတ် လဟီုယုတ်လောန်၊ ကဵုၜုက်တက်ဟေၚ် သၟိက်ကဵုကၠေၚ်စန်၊ မဂၠိုၚ်ဒုဟ်လောန် ဟွံချပ်စန်စာ၊ ပၟၚ်ဍုၚ်ရ ရုက္ခဒေဝါ၊ အာကော်နၚ်ပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ရပ်မာန်ဏာပ္ပ ကြံကြဂြိုဟ်စာ၊ ဝတ်ကၠေံကံပၠန် ကၠဗၠန်ဝိုတ်အာ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီသၞက်ဗဂါ၊ စိပ်လေါတ်စှ်ေအာ လောအကြာတိ၊ ရုဒှ်တိုန်အဴ ဖက်နှဴထိမြိ၊ သိက်ပသိက်ပ သိက်ဂွံပညိ၊ ညးလ္ၚဵုကၠာ ဒြေပ်တိုန်အာသ္ၚိ၊ ဟီုဇီုဟွံဒး တက်သိုဟ်ဖိဖိ၊ ဂဇံတုဲစိ နကြိဟီုပၠန်၊ ယွံလေဝ်မိဗြီု ဗဵုကီုရကောန်၊ မာန်ဏာပ္ပသၟတ် ကံဝတ်မုက်ဗၠန်၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်လောတ် ညံၚ်ရဴအိုတ်သ္ကန်၊ ဒှ်လၟုဟ်ရ ယွံမိတၠဂုန်။ ချိုန်လၟုဟ်ပၠန် ဝါတ်လောန်ရမိ၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုစိ၊ ယွံလေဝ်မၚ်ဗၠာဲ ကာတ်သာဲက္ဍၚ်ညိ၊ တိုၚ်မၚ်ဗၠာဲဟီု ညံၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ ဗ္ၜူလောတ်နး ပြးအလုံတိ၊ ဟွံတီဟိုတ်စိ တန်ဒှ်ညိဟာ၊ ယွံလေဝ်မိဗြီု ကလၚ်ပိုဲဟီုကၠာ၊ ရသိခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ဒါန်ရ ဟွံဂွညှာတာ၊ မာန်ဏာပ္ပကီု ဟီုစုတ်ပြိုက်ဖါ၊ ကဵုရပ်တက်ကၠာ ရသိကၠေံအာရ၊ ကၠေံအာတုဲဗက် ချိုန်သက္ခဏ၊ ကံဝတ်အာကွေံ ဂးမာန်ဏာပ္ပ၊ အိုတ်အ္စာဗၞး လောတ်စှ်ေညံၚ်ဇွ၊ ဟွံဂွံမုဟ်ပါၚ် ရမျာၚ်သ္ၚိတ်ဇြ၊ ဍိက်ဖေက်ကွေံရ ယွံမိတၠဂုန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊ ဂွံမိၚ်လဟီု တီကေတ်ဗိုန်တ္ညန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိတၠအစောန်၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ဒါန်ကွေံ ဟီုတ္ၜေဟ်လက်ဒေါန်၊ ဟိုတ်ဒုဟ်ဂှ်ပၠန် ဇၞော်သန်က္တဵုဒှ်၊ ကလံအာတ်ဒုဟ် လၟုဟ်ညံၚ်ပြဟ်၊ ကေတ်နၚ်သၠိုၚ်ထဝ် ဍာ်မြမောဝ်စှ်၊ ဂွံတုဲသၟိက်အာ ကောံညဳသာသၟဟ်၊


မုက်လိက်−၅၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဋ္ဌာန်ရသိကၠာ ကွာ်အာပြဟ်ဟ်၊ ရသိဓယှ် ဗဒှ်လတ်ဒၞာဲဇိုၚ်၊ ရံၚ်တုဲဗက်အာ ယဵုဏာဍာ်သၠိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်လ္ၚာ် ကွာ်အာလက်ဂစိုၚ်၊ စိုပ်ဇြပ်ဂွံညာတ်သ္ၚာတ်က္ဍိုပ်ဘိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်ဟီုပြဟ် ဒှ်မံၚ်ကၠိုၚ်မိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်အီဂြိုၚ် လ္ၚောဝ်ဇိုၚ်သာသာ၊ ဟီုပါန်တိုန်ရ ယွံတၠပညာ၊ ကောန်အဲဗြဴရပွယောၚ်မှာ၊ အဲဍိက်အာတ်ဒုဟ် လၟုဟ်မွဲဝါ၊ လ္တူကောန်သွံ ယဝ်စွံမေတ္တာ၊ လၟုဟ်မွဲဝါပြာ်ညိကၠာအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ မိၚ်တုဲသၟိက်ဟီု သီုမေတ္တာဇဴ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ၊ အဲဟွံကဵုဘဲ ဒက်ဝဲဗွဲကြဴ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်ဂၞဴ မူရဴကဵုဒှ်၊ အဲဟွံဂွံပပွတံဂှ်၊ ဒေဝတံအနဳ မဇၞော်ကြဳဇှ်၊ ဒေဝတံပ ပ္ဍဲပွလၟုဟ်၊ ဟိုတ်ဒးပ္ကီုလဝ် ပ္ဍဲဗွဝ်ဒုဟ်၊ ဒေဝတံက္ဍုဟ် ဍေံတန်ဒှ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ ဟီုပါန်တိုန်ကၠာ ယွံတာပဿ၊ ယဝ်လေပ်လဝ်ပၠန် မန်ယန်နာထ၊ သ္ဂောံဗက်ဗ္ဒဴပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခ၊ ယဝ်မၞုံတဴသၟတ် ဗၞတ်ဆညိည၊ ထံၚ်ပၚ်ညိရ ယွံတၠဂုန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမောန်၊ မိၚ်လဟီုအဵု ကဵုပိုဲတုဲပၠန်၊ ပ္ဍဲလှိုၚ်ထဝ် မြမောဝ်စၠန်၊ လ္ၚဵုက္ၜဴပါၚ် လာၚ်မုက်မွဲဂွန်၊ ဆမသှ်ေပၠန် ဍာ်စၠန်ဂှ်၊ ကြဴဗဗေၚ်ရ ခၞဗွဲပရဟ်၊ ညးတာပဿ တၠကြဳဇှ်၊ ပတ္တနညာဏ် အဓိဋ္ဌာန်ဗဒှ်၊ ကဵုဗၠးဘဲသွာ နမေတ္တာသၟဟ်၊ ဍာ်ၜါသာ်ဂှ် ပၠာဲစုတ်နတဲ၊ စုတ်ဗပေၚ်လဝ် လှိုန်ထဝ်သာ်ဗၠဲ၊ မွဲဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ယွံဒေံဗြဴအဲ ကလၚ်ညိမွဲဝါ၊ ပုၚ်ဍာ်ဝွံရောၚ် ဒေံဗြဴညံၚ်ဏာ၊ ဖျီုဗ္စရ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ ဆသှ်ေက္ဍဝ် ပၠာဲလဝ်ဂၠိုၚ်ရာ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်တုဲမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ခယျ၊ တဲစရှ်ယဵု ပ်ဍဵုတူသိသ၊ လ္ၚောဝ်ဒးရး ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ၊


မုက်လိက်−၅၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂွံသၠိုၚ်ထဝ်ရ ခဏဂှ်စဴအာ၊ ခါမညန်ကြပ် လုပ်စိုပ်ကၞာ၊ တိုၚ်ဗ္စန်ရောၚ် ဟွံကဵုယောၚ်ယာ၊ ဖျုၚ်ဗ္စရ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ သက္ခဏပြဲ ဂွံဗၠးလောဲသွာ၊ ညံၚ်ရဴသၠိၚ်အာ ခါဂှ်ၚုဟ်ပၠန်၊ ချိုန်ခဏစိ ညာတ်မိကျာ်ဂန် အိုတ်ဇၟာပ်ဂၠံၚ်၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဒိုဟ်ပန် ညာတ်ဗၞးအိုတ်လောတ်လောလီၜန်၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ သၚ်ကာစိုတ်ဍန်၊ ဟွံတီလက်သန် သၟာန်မိပၠန်ရေၚ်၊ ယွံလၟာဂၞဴ မူရဴုဒုက္ခ ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ကဵု ဟွံဟီုသ္ၚိတ်ဇြ၊ လောတ်လောကၟဝ် တုပ်အၚောပ်ဇွ၊ ကဵုသတိရ ဟီုပၠညိအဴ၊ သြကောန်သြကောန် ယွံလေဝ်ကောန်ဂၞဴ၊ ကောန်တံစွံမၞ သီုဒေါသဇဴ၊ ညးမၞုံသဳလ ဟွံပရဴဂဴ၊ ရသိပြဲသ္အး ကောန်ဒးဗက်ဗ္ဒဴ၊ ဟိုတ်ဂှ်သဘဴ ဒုဟ်စဴဒှ်ရ၊ ကောန်ဒးဝပ်ပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခ၊ ကံဝတ်မုက်ဗၠန် ညောန်မာရဏ၊ ဟွံဂွံတီစိ သတိဗလ၊ မိဒြေပ်ဂၠာဲအာ ညးတာပဿ၊ ဂွံဆဵုလောဲလောဲ ယဵုတဲထ္ၜ၊ မိအာတ်ဒုဟ်ရ တာပဿပၠန်၊ အာတ်ဂဥုဲကီု ဟီုပါန်ဒုၚ်ဂုန်၊ သွက်ဂွံဗၠးအာ ဝေဒနာကောန်၊ ဍာ်မကေဝ်ဇြုၚ် သီုပုၚ်ပၟန်၊ ဂွံတုဲဒြေပ်စဴ တရဴသ္ၚောဲလောန်၊ သုၚ်တုဲမွဲဂွန် ကောန်ဂွံဗၠးလၟုဟ်၊ ကောန်ဟွံပ္တေဟ်ကၠာ ရံၚ်အာညးတၞဟ်၊ လောတ်လောမံၚ်ရ ဒုက္ခမတ်ဇျဟ်၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာ သၟိက်ကဵုဗၠးပြဟ်၊ ဂဥုဲရသိ မဂ္ညိကြဳဇှ်၊ ဖျုၚ်ဂွံဗၠးပြဟ် ချိုန်လၟုဟ်ရ၊ ဟီုရိုဟ်ရေၚ်ပၠန် ကဵုကောန်ပုတ္တ၊ တုဲဂိုၚ်ပ္တိတ်ကၠာ ပုၚ်တာပဿ၊ ဖက်ဍာ်ပၠာဲအဵု ဟွံကဵုလဇ၊ ဖက်တုဲဖျုၚ်ကွေံဗၠးသက္ခဏ၊ ဂးမာန်ဏာပ္ပ ညာတ်ရသေၚ်ဟာ၊ ညာတ်ဒှ်ဗဟေက် ဖေက်ဂွညှာတာ၊ ပ္ဍဲတာပဿ ပွဇကုမှာ၊ ဂွံတီကေတ်ရ ဘယသၚ်ကာ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဗှ်ဂွိၚ် ဒှ်မံၚ်သိၚ်သာ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ သိၚ်သာမံၚ်တုန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုဗ္တောန်၊ ယွံလေကောန်မိ ကၠၚ်ညိဗိုန်တ္ညန်၊


မုက်လိက်−၅၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သတ္တံပ္ဍဲလိုက် ဒိုက်သိုက်ပရန်၊ ဂကူယုတ်ပြဲ ဟွံမွဲရကောန်၊ တုပ်သၟဟ်လက်သန် ဓာတ်ပန်က္တဵုဒှ်၊ ဇာတိပုည ဂုနကျာ်တွံ၊ ဓဝ်ပိဝွံရ မၞတုပ်သၟဟ်၊ ရုပ်ဂေါဝ်ပိုန်လှဲ ဂုန်ပ္ဍဲညးတၞဟ်၊ ဓဝ်မၞအဵု ဇၞော်ကဵုကြဳဇှ်၊ ဓဝ်ပိဝွံဂှ် ဗဒှ်ညိကောန်၊ ဒမုၚ်ဒါန်သဳလပြဲလောန်၊ ဂကူပြဲဂှ်ပဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သဳလဟၟဲဋ္ဌာန်သ္ၚောဲဝေၚ်ခၠန်၊ ဂကူယုတ်ရသဳလယဝ်တိုန်၊ ပူဂဵုဂှ်ပၠန်ကောန်ကဵုဒါန်ညိ၊ ဖေက်ပါပ်ဂွပါပ် ဗျာပ်ဓဝ်ဟိရိ၊ သဳလဇြၚ်ဂွု အယုဝုဒ္ဓိ၊ ဂှ်ညးပြဲလောန်တိုၚ်ဗ္ကန်မိ၊ သမ္တီအိုဒဵုလီုဇိဝိ၊ ကဵုလဝ်သတိလ္ပဝိုတ်ညိကောန်၊ မာန်ဏာပ္ပစိ တိုၚ်မိဗကန်၊ ဟွံစှ်ေစးကီုဟွံဟီုပၠန်၊ မၞဂှ်ဍဵုဍိုက် ဗ္တိုက်ဗ္တောန်၊ ဝေၚ်အကုသဵု ဟွံကဵုမဵုရုန်၊ စွံသတိပၠန် မၚ်မွဲစန်စာ အိုတ်အ္စာဗၞးဂွံဗၠးရောဂါ၊ ဗၠးအိုတ်တုဲဟေၚ်ကလေၚ်စဴအာ၊ လ္ၚခါဲဒုတ်စၞယုတ်မာ၊ စသုၚ်ဂှ် ဓယှ်ဖြာဖြာ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာဘာသာဗၞး၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ကီုဍေံတံဟီုဂး၊ ဍေံပါဲထောံကီု ဇာန်လီုပြးဇး၊ ဗၞးတံဂှ်ရောၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံဒး၊ တြဴလက်လၟိဟ် မၞိဟ်ပန်လ္ၚီ၊ ဍုၚ်မစ္စတာ ပြံၚ်ကၠောံအာကီု၊ တံဇိုၚ်သၟိၚ်ရ ခစဂြီုဂြီု၊ ပ္တေဟ်ဂကူရ ရဲခစဗြီု၊ ဟွံတီဖေက်ဂွ မၞဂၠိုက်ထီု၊ ဍုၚ်မစ္စကီု မံၚ်သီုညးအဲ၊ ပ္ဍဲဂကူကွေံ မၞုံဗၞးမွဲ၊ ဇိုၚ်ၜဳဝတ္တ တိတ်ပနိဿဲ၊ ပရသိကီု ပလီုရုပ်ဝဲ၊ ဟိုတ်ဂကူရမၞထုၚ်ဂြဲ၊ ဓဝ်ဟွံမၚ်မွဲမံၚ်ပ္ဍဲဇိုၚ်ၜဳ၊ ဇာတိမာန်တ နာမခုတ်ပ္ညဳ၊ ဓဝ်ဇကုရ ဂၠာဲပလွဳ၊ နဲညးတၞဟ် ဟွံဂၠာဲဗှ်သ္ၚေဝ်၊ ပၟိက်ဇကုမွဲ ရိုဟ်တ္ၚဲပြေၚ်ဖျဳ၊ နိဿဲကဵုၜဳ လွဳမံၚ်အဓါန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိတၠဇျာန်၊ လ္တူကျာတၟး တြးအဘိညာန်၊ ဂွံညာတ်ရသိ ဒှ်ဇာတိမာန်၊ သၟိက်ဝးကၠေံရ မၞထုဲကြာန်၊ ချပ်တုဲနညာန် မွဲဟာန်ပြာပ်အာ၊ ဗွဲလ္တူပ္ညဳ ဇိုၚ်ၜဳဂၚ်္ဂါ၊ ဍာ်ဟွံဒးတုက်လာၚ်မုက္ခဝါ၊


မုက်လိက်−၅၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗကဂၠိုၚ်ရာ ပေါတ်ၚေက်ခါဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ်၊ နမေတ္တာညာန်အဒိဋ္ဌာန်ဗဒှ်၊ ဖဳဖျေံဏာဗက ခၞဗွဲပရှ်၊ ကဵုခက်က္ဍိုပ်ညိ ဇာတိမာန်လၟုဟ်၊ ဖဳဖျေံဏာသၟဟ် လၟုဟ်ရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိၜိုန်သ္ၚောဲ၊ စှ်ေဗၠိုပ်ဍာ်ၜဳ ဟုံလီကြာတ်တဲ၊ ဗကဟဳစိုပ် ခက်က္ဍိုပ်အဂဲ၊ ချိုန်မလုက်ဒး ပသၠေဟ်ချောဲ၊ ခက်မံၚ်တံၚ်ဂြဲ နတဲလၟုဟ်ရ၊ ခါသ္ၚေဝ်ရံၚ်ကၠာ ဒှ်အာဗက၊ ညာတ်ဒးဂြိုဟ်ဆအ် သၟိက်ဂအံတ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိကြံကြ၊ ခၞဗွဲပရဟ် က္တဵုဒှ်ဒေါသ၊ မူညးမွဲရ ဖဳဗ္ကကဵုအဲ၊ ဒစးတိုန်ရောၚ် ဂၠာဲရံၚ်တီလောဲ၊ သီုဒေါသကၠာ ကွာ်အာၜိုတ်သ္ၚောဲ၊ အာဆဵုဒးရ မာတၚ်ဂပြဲ၊ မွဲဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ယွံတၠအဲ မံၚ်မွဲဓဝ်ဟာ၊ မၚ်မွဲသ္ဒးပ ပွယုတ်မာ၊ ဖဳဖျေံဗက ပသနာနာ၊ ခက်ဒးက္ဍိုပ်အဲ ရိုဟ်တ္ၚဲဟွံခြာ၊ လ္တူဇမောဝ် ဂပ်ဝ်ရဟာ၊ ဗွဲသၟဝ်ကၠာ ပြံၚ်အာကဵုပြဟ်၊ မာတၚ်ဂကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပြံၚ်စှ်ေအါရ ချိုန်ခဏလၟုဟ်၊ ဗၞတ်မွဲကော်ရ ဒေသဋ္ဌာန်ဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ် စိုပ်ဒၞာဲဂှ် ဗဒှ်အဒိဋ္ဌာန်၊ ဗကအဲဖဳ ကဵုဟဳတိုန်မာန်၊ နဣဒ္ဓိစိ သီုအဘိညာဏ်၊ လာၚ်မုက်တုဲဖဳ ၜိၚ်လဳဂစာန်၊ ရသိတေံကီု ဟုံဍာ်အဓာန်၊ ခက်ဒးက္ဍိုပ်ကြာန် ဒှ်မာန်ဒေါသ၊ ထေဲပၞတ်က္ဍၚ် ကဵုမာတၚ်ဂ၊ ခဵုခါတ်အာပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ခါစိုပ်တုဲကီု သၟိက်ဟီုကြံကြ၊ လက်ချဴစုတ်ပၠန် ဟွံရန်တော်ဆ၊ ဟာဲမၞိဟ်ပါပ ပွဗှ်ေလၟုဟ်၊ ထပှ်တ္ၚဲဂတ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ဂဂဵုတးပန်ပၠန် ကဵုပန်ဗှ်ေပြဟ်၊ ဒေါသဂြေန်ဒက် သီုလက်သီုချဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ် ဟွံခၠေဝ်သှ် ဗဒှ်ဓဝ်မေတ္တာ၊ ဟိုတ်ဂကူရ မၞဖြာဖြာ၊ ဟိုတ်ဓဝ်မၞ ဒေါသသ္ကေက်သ္ကာ၊ ကၠုၚ်ချဴအဲပၠန် စောန်စိုတ်လက်ဖါ၊ ဝါစဳကံရ ရသိဝွံမှာ၊ ထပှ်တ္ၚဲကၠာ လံအာဂတ၊ ဂဂဵုတးပန်စိ ရသိဂှ်ရ၊


မုက်လိက်−၅၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သီုဓဝ်မေတ္တာ ဗ္စာတော်ဆ၊ တီတုဲမဇ္ဇျဟ် ဒှ်မံၚ်ၚုၚ်ၚ၊ ဒှ်ဓဝ်လဟောံ ဒေၚ်ဗျောံကာယျ၊ ဂွံကသပ်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ထပှ်တ္ၚဲဒး ဂဵုတးကၠာဟွံပန်၊ အဲဗ္ဒောံလဝ်တ္ၚဲ ကဵုထဲမံၚ်ပၠန်၊ ရသိဂွံဖေက် ဗဟေက်ဇၞော်လောန်၊ သ္ဒးဖျဝ်မၞ ဘယစိုတ်က္ဍန်၊ ဂှ်ဒးရးသန် မိပ်စိုတ်ပၠန်ရ၊ ထပှ်တ္ၚဲပြဲ ချိုန်ဗွဲဂတ၊ နဣဒ္ဓိကာ ရသိမှာတၚ်္ဂ၊ စက်ဗ္စဲကဝ် ပ္တိုန်လဝ်သ္ပ၊ ၜိုန်အခိၚ်ဒး အကးဟွံဖလ၊ ဗ္ဒန်လျးတ္ၚဲ ဂၠုနဲအန္ဓ၊ ကောလာဟာလ ဒှ်ရလုံဍုၚ်၊ ဒှ်တဴသၚ်ကာ ကောံအာကောံကၠုၚ်၊ ဒှ်တဴလၞီ ဟွံတီဍာ်ပုၚ်၊ တိတ်ကဵုရသိ တိသဝ်တိသၠုၚ်၊ စိုပ်တုဲဇံသဝ် လ္ၚောဝ်ယဵုဒုၚ်၊ ဇၟာပ်ညးဂၠောဲကၠုၚ် ယဵုဒုၚ်တဲသၟာန်၊ ယွံတာပဿ ဂၠိုၚ်တေဇညာဏ်၊ ချိုန်လၟုဟ်အဵု ဓိကဵုဒှ်ကြာန်၊ သၟိၚ်တ္ၚဲကၠေံဗ္ဒန် ဝါတ်လော်ဍုၚ်ကွာန်၊ ဟိုတ်တာပဿ နပွဇျာန်၊ ပိုဲဍိက်တံကၠာ သၚ်ကာတုဲသၟာန်၊ ယဝ်ဗဒေါံတ္ၚဲယာန် ဆာန်ဍူညိကၠာ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိကြက်လှဴ၊ သၟိက်ဟီုတိုန်ရ သီုဒေါသဇဴ၊ ယွံဒါယကာ ပသၚ်ကာတဴ၊ စက်ဗ္စဲကဝ် အသနုအဴ၊ အဲရပ်မာန်အဴ သဘဴဍေံနွံဟာ၊ တေတေံမွဲစိ ရသိဓိစ္ဆာ၊ ရသိခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ရသိဂှ်ပၠန် တိုန်ဒှ်ရောၚ်ဒကာ၊ ဍေံလေပ်မန်ယန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ ဍေံတန်ဒှ်ကၠာ ညံၚ်အာသၟာန်ရ၊ အိုတ်ဒါယကာ ဒြေပ်အာထဒၟ၊ အိုဿီုညးအဲ ဒြေပ်မွဲခဏ၊ စိုပ်တုဲကလံ မုံဂြံသ္ပ၊ တုဲသၟာန်တိုန်အဵု ကဵုတာပဿ၊ ယွံလေဝ်သိက္ခ ဂၠိုၚ်တေဇညာန်၊ သၟိၚ်တ္ၚဲကၠေံအာ ပူဆာဍုၚ်ကွာန်၊ ဟိုတ်တာပဿ နပွဇျာန်၊ ဗ္ဒန်လဝ်ကွေံ ပိုဲဍိက်သၠေဟ်ကြာန်၊ နမေတ္တာသၟဟ် က္တဵုဗဒှ်ဇြဟာန်၊ ဗၠးစက်ယာန် ဆာန်ဍူညိအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ သၟိက်ကဵုတီရ နအနုဘဴ၊ တုဲဟီုတိုန်ကၠာ သီုမေတ္တာဇဴ၊ ယွံဒါယကာ မူရဴစိုတ်ကတဴ၊


မုက်လိက်−၅၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗ္ဒန်လတ်တ္ၚဴအဴ တဴလျိုန်အဲရ၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ မူဟိုတ်ဒးပ၊ လတေံမွဲစိ ရသိဂၠိုၚ်မၞ၊ လက်ချဴလဝ်အဲ ထပှ်တ္ၚဲဂတ၊ ဂဵုတးကဵုပန် ချဴပၠန်ကြံကြ၊ ဟိုတ်ဂှ်အဲရ လဇဗ္ဒန်လဝ်၊ ယဝ်ညာတ်တ္ၚဲပၠန် ပန်စှ်ေဓဝ်ဓဝ်၊ ဒးရသိဂှ် ကြဴဒှ်လၚ်ဇွောဝ်၊ ဟိုတ်ဒုဟ်သေသာတ် ညာတ်တုဲဆာန်ဍူ၊ ချိုန်လၟုဟ်အဲ တ္ၚဲဒးဆေဝ်ဒဝ်၊ တ္ၚဲဒတန်ကဝ် ဒးဆေဝ်ဒဝ်ရ၊ သြကျာ်သြကျာ်သာ်လဵုဂွံပ၊ ဂပ်ဝ်ဖေက်ကၠာ ယွံတာပဿ၊ ဟိုတ်မၞစိ ညိဟွံတော်ဆ၊ ဝါစဳကံကၠာ ဂြိုဟ်စာကြံကြ၊ သိက်လဵုဂွံပ ဟီုပၠညိအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ မွဲဂလာန်အဴ ဟီုတဴသဲသဲ၊ ရသိတေံအဵု ကဵုကၠုၚ်ကလံအဲ၊ စှ်ေပ္ဍဲၜဳအဵု ယဵုတိကလောံမွဲ၊ ခဏအဲဗလး ဂဵုတးပန်သော်၊ ကဵုဗၠိုပ်စှ်ေအာ ရာဋ္ဌာန်ဇမ္ၚောဲ၊ တိုၚ်လဟီုအံ ဗၠးဘဲဒက္ခ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာ မိၚ်ဒြေပ်အာရ၊ အိုတ်သီုရဲသာ ဒြေပ်အာသက္ခဏ ခါစိုပ်ရသိ ညိဟွံလဇ၊ ဟီုတိုန်သဲသဲ ယဵုတဲထ္ၜ၊ ယွံတာပဿ ပွယောၚ်မှာ၊ တာပဿကီု ဟီုလတ်သေၚ်ဟာ၊ အာကလံညိ ရသိတေံကၠာ၊ ညံၚ်ဂွံကလံ လ္ပသ္ပံသာ၊ ညးဗလးတ္ၚဲ ဂၠိုၚ်ဘဲဒုက္ခာ၊ ဂဵုတးပန်ကၠာ ဒးတာပဿ၊ ချိုန်ဂှ်ရသိ ဇာတိမၞ၊ ဟွံမိက်ကလံရောၚ် မံၚ်တဴသ္ၚိတ်ဇြ၊ ပညံၚ်က္ဍိုၚ်ကၠဴ ပ္တပ်တဴကာယျ၊ ယဝ်ရဟွံအာ ဟုံမှာဗွဲကြဴ၊ ကရောံရသိဂှ် ပိုဲဒှ်ဂတဴ၊ ဟိုတ်ဂှ်ဝန်စဝ် ဒးဖ္အောဝ်လဴ၊ ညံၚ်အာညိအဴ ယွံသ္ဍဴမူဏိ၊ သ္ၚိတ်ဇြမံၚ်ရတၠရသိ ၊ ဟိုတ်မၞကီု ညံၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ ဒကာတံကွေံ ဍေံတံစိုတ်ဂိ၊ ဂၠောဲလုပ်ဓဇက် ဂြုက်ဂြက်ထိမြိ၊ အာစိုပ်တုဲစိ နကြိကဵုလ္ၚောဝ်၊ ညးဂမၠိုၚ်အဵု ဍေံကဵုဝန်စဝ်၊ ကဵုစှ်ေဍာ်စိ တိကဵုယဵုလ္ၚောဝ်၊ တုဲကဵုဗလး လျးဗ္စဲကဝ်၊ ဂဵုတးထတ်လောန် ပန်ဖျေဴဓဝ်ဓဝ်၊


မုက်လိက်−၅၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံဒးရသိ တိဍာ်ဇမောဝ်၊ ရသိဂြိုဟ်ဂတဝ် ၜိၚ်စဝ်လုပ်သၚ်၊ ဟိုတ်နူဓဝ်မၞ ဒးဂွဇၟာပ်တၚ်၊ ဒဴထောံဍုၚ်ကွာန် ဋ္ဌာန်ဂြိုပ်တိတ်ကြၚ်၊ ၜိုန်ဒှ်ရသိ ညိဟွံချပ်ဂြၚ်၊ မၞဟွံဝး ကြဴဒးဘိၚ်ဘၚ်၊ မိၚ်တုဲစၚ်ခြၚ် မၚ်မွဲအိုတ်ညိ၊၊ ပ္ဍဲဍုၚ်မစ္စ ဒေသနန်လွဳ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်ဂၠိ၊ နူဗာရာန္နသဳ ပြံၚ်တုဲသိုၚ်သ္ၚိ၊ ကၠုၚ်ကောံမံၚ်ကွေံ ဟွံဗၠးဒိဋ္ဌိ၊ မာတၚ်ဂစိ ပြာ်ညိချပ်ပၠန်၊ နဓဝ်မေတ္တာ ဗ္စာတုန်တုန်၊ သၟိက်ကဵုဗၠးညိ နူဇာတိပန်၊ ကသပ်ဝွံကွေံ ဂှ်ဒးရးသန်၊ သ္ပိုၚ်လ္တက် လၜက်ဗိုန်ညန်၊ သၟိၚ်ဒုၚ်ဒါန်ပၠန် ကွာ်ညောန်စဴအာ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ သၟိက်ဒုၚ်ပုၚ် လုပ်စိုပ်ဍုၚ်ကၠာ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်ဗ္ဂါ၊ ဍေံညာတ်ဒးစိ ရသိပြဲဖါ၊ ဒေါသဖြာဖြာ သီုရဲသာပၠန်၊ ပ္ကောံသရဲ ဂၠောဲလုပ်အာနန်၊ ဍေံလ္ၚောဝ်ပ္တီရ ယွံတၠက္ဍိုၚ်သန်၊ ရသိခါဲဒုတ် ပူဂဵုယုတ်လောန်၊ ချိုန်လၟုံပ္ညုၚ် စိုပ်ဍုၚ်ဝွံပၠန်၊ ဍေံလုပ်မန်ယန် လေၚ်ရကောန်တၠ၊ မူဟိုတ်မွဲရော ထံၚ်လဝ်သောတ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ လေၚ်ကၠုၚ်တုဲရ၊ ပိုဲဒးပြံၚ်ကွေံ စိုပ်ဂၠးပါဒ၊ ဗက်ရပ်ဂစိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝ၊ ပလဇရ ယွံတၠနန်၊ ဨကရာဇ်မိၚ် ကွိၚ်ပါၚ်လက်သန်၊ စှ်ေစိုတ်ဒးရး ပတှ်ေဗိုန်ညန်၊ ကော်သရာဲသဂံၚ် ချပ်ရံၚ်တုန်တုန်၊ ကေတ်ဟွံဂွံရ ဇျာနအစောန်၊ ကြဴမွဲဝါပၠန် ဇၞော်လောန်ဓိကဵု၊ ဟိုတ်ပ္တုဲလဝ်ရ ဓဝ်အကုသဵု၊ ဒးဒုၚ်ဘဲလ္ၚ ပွရုန်မဵု၊ ပ္ဍဲကဵုပိုန်ပၠန် ဍေံယောၚ်ကၠုၚ်ဆဵု၊ နလွဟ်ဆက် ထပက်တုဲဍဵု၊ နာံဒဴထောံအဵု ဒဵုဗြီုစိုပ်အာ၊ ဂးဍုၚ်မစ္စ ဨကရာဇာ၊ မိၚ်ဂလာန်ဗၞး ပ္တေဟ်တုဲမှာ၊ ပ္ဍဲညးမၞုံရ သဳလသိက္ခာ၊ ပတုံဇိဝိ တၞဟ်နဖ္အောဝ်ဏာ၊ ဒေဝတံမၚ် ပၟၚ်လန်လွာ၊ ထေဲပၞတ်ကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ဟွံမၚ်မွဲကၠာ ကျာပိုက်သှ်သှ်၊ လံအာကြံအာ စာ်ခြာပှ်လှ်၊ ဗြံဗ္တဳဂူ သူညဳသၟဟ်၊


မုက်လိက်−၆၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဍုၚ်ဗၠိုက်တၞီ ဟွံတီဒိုဟ်စှ်၊ လေၚ်ဟုံတုဲချိုတ် ကၠေံအိုတ်တုဲဒှ်၊ အကုသဵုဂှ် ဒးဒှ်ဒိဋ္ဌ၊ ကျာ်သမ္ဗုဒ္ဓေါ နာဲသာလောက၊ ဂ္ၚေၚ်လန်အဴ ဂၠိုၚ်တဴဘဝ၊ ဇာတ်မသုန်ကၠံ တံပထမ၊ ဂြၚ်တုဲတွံလဝ် ဓဝ်ဝိသေသ၊ သၟတ်ကၠေံဇာတ်ရ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ အတိက်ရသိ ဒိတှိစောန်ထၞဟ်၊ ဒေဝဒတ်ပ္ညုၚ် လၟုံကၠုၚ်ဒှ်၊ သၟိၚ်ဍုၚ်မစ္စ စိတ္တဟေက်ဟဟ်၊ တဳညန်ဇဲယ ဒှ်ရလၟုံ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ကၠာ ဒကာညဳသၟဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ်၊ မွဲချိုန်လၟုဟ် ဒှ်အဲကျာ်ရ၊ အတိက်မွဲဟာန် ဂးမာန်ဏာပ္ပ၊ ပ္ဍဲချိုန်လၟုံဒှ်ရာဟုလ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကၠာပဋ္ဌမ၊ ချိုန်လၟုံရ ယသောဓရာ၊ ကျာ်တြဲတွံဇန် ကဵုအရှန်ကၠာ၊ အရှန်တံအဵု ကဵုသာဓုကာ၊ ဇန်တံမိၚ်ရောၚ် ရှ်ဍောၚ်ဓမ္မာ၊ ဒှ်သောတာပန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ တၠပညာ သမ္တီကၠာအဴ....။

ဖဵုအဲချူပၠန် လိက်ဇၟန်ပ္ကဴ၊ ညောန်ကဵုစုတိ ကၠိသ္ကန်တဴသာရဏပၠန် ကဵုတုန်ပ္ဍဲဇဴ၊ စုတိတုဲရ ဘဝဗွဲကြဴ၊ တိဟိုတ်ပြဲဂၠိ သန္ဓိဂဝ်ဂၞဴ၊ ပကဵုဆောတ်အဴ ကဵုတန်တဴညိ၊ ပ္ဍဲညးမၞုံကၠာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ကရောံညးပၠန် တန်ဂဝ်ကဵုမိ၊ ပကဵုဒိုက်ယဲ ဘဲပကဵုမြိ၊ ကဵုဂွံတီလတ် ဍောၚ်ဓဝ်ဒမၠိ၊ ကဵုဂွံပ္တံပ္ညဳ ပါရမဳကျာ်ညိ၊ ဗွဲကြဴဒမၠိ ယဝ်စုတိပၠန်၊ ပ္ဍဲတၠပညာ မြာကဵုဂွံတုန် ၊ ကဵုဒှ်ကျာ်မွဲ နဲမေတ္တဲယျ၊ ဂွံအိုတ်ဇပန် ကြဴပၠန်ဟွံဒှ်၊ နိဗ္ဗာန်ဂဵုမြဟ် စိုပ်ပြဟ်ညိအဴ ။ ။ ။


သက္ကရာဇ်တၞံ ၁၃၅၉ − သၞာံ ၊ ဂိတုပသာ် ၄−မံက်၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်အခိၚ်မွဲနာဍဳ ၄၅−မိဏေတ် ချူအာစိုပ်ဒတုဲရ။ (ဘဒ္ဒန္တ ညာဏ − ဒူရာဘာဇၞော်)

နိဿဲ[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လိက်အုပ်- မၞုံယၟု(လိက်မာတၚ်ဂ) ဘဒ္ဒန္တ−ညာဏဝံသ (ဒူရာ−ဘာဇၞော်) − (စောဟံသာ)ပုံနှိပ်တိုက် ကမာဝက် စိန်တောၚ်ရပ်။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၄၅၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== นายทอโสน (สุพจน์) ผู้นำชนชาติมอญอายุ 98 ปี เสียชีวิต เมื่อวันที่ 7 พ.ย. 2557  အစာထဝ်သောန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကောန်ဂကူမန် ညးမဒှ်အစာံခိုဟ်ပြဲ သွက်ပိုဲကောန်ဗွဲကြဴညးဂမၠိုင် ==

นายทอโสน (สุพจน์) ผู้นำชนชาติมอญอายุ 98 ปี เสียชีวิต เมื่อวันที่ 7 พ.ย. 2557 
အစာထဝ်သောန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကောန်ဂကူမန်
ညးမဒှ်အစာံခိုဟ်ပြဲ သွက်ပိုဲကောန်ဗွဲကြဴညးဂမၠိုင်

 ပ္ဍဲကဵုဝင်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်မွဲဒမြိပ်နူပၞာန်ဂၠးကဝ်အလန်ဒုတိယတုဲတေံ ဒိုဝ်ကဵုစိုပ်အခိင် ပစ္စုပန်ဏအ်ယၟုယၟာအစာထဝ်သောန် (နိုင်ထွန်းသိန်း) မွဲပြာကတ်ကၠုင်ဒၟံင်လၟိုန်ရ။ တၞဟ်နသဂွံတိုန်ဒှ်ကဍိုပ်သကိုပ်မန်ဂှ် ဟွံလောဲသွာမွဲ ဒးဍိုက်ပေင်ကဵု အင်္ဂလက်သန်ဂၠိုင်ကဵုသာ် မပတံဒ္ဂေတ်ပတိပတ်ယျဵုလဂူတပ်တး ညာန်ပညာကေတ်သကာမြက်စာ ရင်တၠုင်ဂုန်ဖဵုကဵုကောန်ဍုင်ကောန်ကွာန်ဂမၠိုင်မာန်ရောင်။ 
 နူအဝဲဍောတ်သွတ်တေံ အစာထဝ်သောန်မနွံညာန်ပညာကေတ်သကာဗွဲမလောန်တုဲ ကလိဂွံလာပ်ကတ်ပညာမကော်ဂး SHOLARSHIP လၟိုန်န်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ကာလတိုန်ကတ်လိက် ပ္ဍဲဘာတက္ကသိုလ်ပၠန်လေဝ် ဂွံလုပ်တိုန်ကတ်ဓါတုဗေဒ ပ္ဍဲတန်ဂုန်တၟေင်၊ ကၠာဘာညးဟွံတုဲက္ဍင်ဏီ ပ္ဍဲကဵုသၞာံကြဴအိုတ် သက္ကရာတ် ၁၉၄၀ ဂှ် ကတဵုဒှ်ပၞာန်ဂၠးကဝ်အလန်ဒုတိယဂှ်ရ ဘာတက္ကသိုလ်ဂမၠိုင်လေဝ် မ္ဒးကၟာတ်အာအိုတ်ရ။ ဟိုတ်သာ်ဂှ်ရ ဘာတက္ကသိုလ်ညးဂွံတုဲဂှ် အခိင်လဇုဲလအ်အာမသုန်သၞာံ ဒိုဝ်ကဵုပၞာန်တုဲမဒှ်ရ။ ပ္ဍဲလက်ထက်အင်ဂလိက်အုပ်ဓုပ်လဝ်ဍုင်ပိုဲ ကောန်ဂကူမန်ပိုဲမၞိဟ်ဂွံတိုန်ကတ်လိက်ကဆံင်ဘာတက္ကသိုလ်မာန်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ကၞောတ်အထောတ်မွဲ ဟီုစမာန်ရ။ ကတ်လိက်ဘာတက္ကသိုလ်တုဲသက်ဂတာပ် အစာထဝ်သောန် လုပ်ကၠောန်ပရေင်ကောန်ဂကူမန် ပ္ဍဲဂကောံမန်အလုံရးမည ဒှ်ညးအုပ်ကာဂကောံဂှ်ရ။ မွဲအခိင်ဓဝ် သီုကဵုဒှ်ဂအုပ်ဋ္ဌာနပရေင်ပညာခရိုင်ကျာ်ခမဳ မနွံဒေသတာလျိုင် (၁၀) ပွိုင်ဍုင်မဒှ်ရ။ ဗွဲကြဴဂှ် ကာလရဲဗော်သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်တအ် ချဳဒရာင်ပရေင်ဍုင်ကွာန် အပ္ဍဲဍုင်ဟွံဂွံတုဲ မ္ဒးလုပ်အာဂြိုပ်ဂှ် အစာထဝ်သောန်လေဝ်ဗက်လုပ်အာကီုရ။ 

 ပ္ဍဲကဵုလိက်ကၞပ်နာဲဆာန်ဍုင် (ဗဵုပၞာန်ဒပ်ဍာ်သေံမွဲတၠ) ချူဇန်လဝ်ပရောဆဵုဂဗညး မနွံယၟုလိက် &quot;ဒစာံသၞာံဒစာံဗြဲပ္ဍဲဍုင်မန်&quot; ဂှ် ညးချူထ္ၜးလဝ် ပရောအစာထဝ်သောန်နွံကီုရ။  အလန်ကၠာအိုတ်ညးဂွံဆဵုဂဗကုအစာထဝ်သောန် ပ္ဍဲဘာလကျာ်ကွာန်ကြုက်ပိ သက္ကရာတ် ၁၉၅၁ တက်ကျာရင်သကအ် နကဵုဘာသာအင်ဂလိက် ဍုက်ကေဝ်ဒှ်အာမိတ်သဟာဲညးသကအ်ညံင်ရဴတီညာတ်လဝ်ညးသက်တုဲတုဲ၊ ပရေင်ဝေါဟာမၞိဟ်အစာထဝ်သောန်ခိုဟ်ဗီုလဵု မဍိုက်ပေင်တဴကဵုအင်ဂလက်သန်တၠပညာ မနွံစိုတ်စရိုတ်ခိုဟ်ပြဲလောန်သန် ရဴသာ်ဝွံ နာဲဆာန်ဍုင်ချူထ္ၜးလဝ်ပ္ဍဲလိက်ကၞပ်ညးဂှ်ရ၊ အခိင်ကၠောန်ဒၟံင်ပရေင်ပၠန်ဂတးတေံဂှ် အစာထဝ်သောန် မနွံတာလျိုင်ဗွဲတၟေင် ပရေင်ဆက်ဆောံကုဍုင်သၟာင် ပစၞးကောန်ဂကူမန် မကဵုလဝ်ယၟုသေံ &quot;နာဲသုဖတ်&quot; ဂးပြာကတ် ဒၟံင်အကြာမန်ဍုင်သေံဂမၠိုင်ရ။ 

 မွဲအယုက်အစာထဝ်သောန်နူအယုက်အဝဲဍောတ်သွတ်ကတ်ဗတောန်ဒၟံင်ပညာ ပ္ဍဲဘာတန်သဇိုင်တေံ ကၠောန်ကၠုင်ပရေင်ကောန်ဂကူမန် စဵုကဵုလအိတ်အယုက်ညးဂိုတ်ဂစာန်ကၠောန်ကၠုင်လဝ်ပရေင်ဂကူမန်။ ကမၠောန်ဂွံလာပ်သြန်ဂိတုကီုဒှ် ကမၠောန် အလဵုသဳသၟိင်ကီုဒှ် အစာထဝ်သောန်စိုတ်ဟွံလုပ်စကမၠောန် ပရေင်ကောန်ဂကူမန် ပရေင် လိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်ဟေင်ရ အစာထဝ်သောန်စိုတ်လုပ်စတုဲ ဂိုတ်ဂစာန်ကၠောန်လဝ်ရ။ နကဵုဓဝ်စေတနာပြဲ ဟွံကလိဂွံၚုဟ်မးမွဲသာ် အစာထဝ်သောန်ဗတောန်ထ္ၜးကဵုလိက်မန် လိက်တၟိမန်တြေံ ကုခမဳသင်မန်ကီု ကောန်ဍုင်ကောန်ကွာန်မန်ဂမၠိုင် ညးမလုပ်စိုတ် ပ္ဍဲပရေင်လိက်ပတ်မန်ဂမၠိုင်ရ။ သအာင်နူဂှ်ပၠန်လေဝ် ညးချူဇန်လဝ် လိက်ကၞပ်ပ္ဍဵုဗီုတက်ပတိတ် လဝ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ညးညးအဲအဲဂွံဆဵုဒၟံင်ရ။ အခိင်အခါဒးရးကၠောန်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်ဂွံမ္ဂး အစာထဝ်သောန်ပိုဲကၠောန်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်တုဲ အခိင်အခါဍေံဟွံဒးရးမ္ဂး အစာပိုဲ ကၠောန်အာပရေင်လိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်မဒှ်ရ။

 စိုတ်ဓါတ် စေတနာညးလတူကောန်ဂကူမန်ကီု သီုကောန်ဂကူတၞဟ်သအာင်ဂမၠိုင် အးဇ္ၚးကေဝ်သ္ဇုင်ဗွဲမလောန်တုဲ ဒ္ဂေတ်ပတိပတ်ညးပၠန်လေဝ်မနွံကဵုဓဝ်သဳလ သမာဓိ ဟွံစသုင်စၞဗၜူမွဲလေဟ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ အယုက်ညးဂွံဂၠိင်သီုကဵုပရေင်ထတ်ယုက်ခိုဟ်ဒၟံင်ဂှ် ပိုဲဂွံညာတ်ကေတ်ရ။ ပရေင်လိက်ပတ်ယေန်သၞာင် ပရေင်ကောန်ဂကူ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဆဂှ်ဟွံသေင်ဏီ ပ္ဍဲကဵုပရေင်သာသနာပၠန်လေဝ် အစာထဝ်သောန်ဂွံကၠောန်ပတုဲကၠုင်လဝ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ပ္ဍဲပေဲါသၟာန်လိက်ပရိယတ္တိရာမညနိကာယ ဓမ္မာစရိယခမဳသင်မန် သက္ကရာတ် ၁၉၈၄ - ၁၉၈၅ ဂှ် အစာထဝ်သောန် ကေတ်တာလျိုင်ဒဒှ်ဥက္ကဋ္ဌဂှ်လေဝ်ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၄:၂၀၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဝတ် ကဵု တာလျိုၚ် ကောန်ဒပ် (၂၇) တၚ် ==

ဝတ် ကဵု တာလျိုၚ် ကောန်ဒပ် (၂၇) တၚ်
===============================

၀၁။ ဒးက္လၚ်အမိၚ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ရောၚ်။

၀၂။ ဒးမြက်ဇက်ရောၚ်။

၀၃။ လၟိုန်ကာလ ဒးနွံကဵု သတိရောၚ်။

၀၄။ ဒးနွံကဵု ပွမသ္အးဇ္ၚးရောၚ်။

၀၅။ လၟိုန် ဒးနွံကဵု ဂွန်ရောၚ်။

၀၆။ ဒးလ္ၚတ် လိက်ပတ်ရောၚ်။

၀၇။ ဗွဲတၟေၚ် ဒးသ္ပဂရုကဵု ပရေၚ်ထတ်ယုက်
       ရောၚ်။

၀၈။ ကောန်ဒပ် ကဵု ကောန်ဒပ် ဒးနွံကဵု စိုတ်
       ရဲဗော်ရောၚ်။

၀၉။ ဒးပါ်ပါဲကေတ် တၚ်တၟေၚ်တၟဟ် 
       ပ္ဍဲအကာဲအရာ ညးဍုၚ်ကွာန်၊ 
       အကာဲအရာ ညးတိဍာ်တအ်မာန်ရောၚ်။

၁၀။ အခိၚ်သၠး နူတာလျိုၚ် ပရေၚ်ပၞာန်ဂှ် 
       ဒးကၠောန်သ္ပကဵု သွက်ဂုဏ်ဖဵု 
       ညးဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။

၁၁။ ပ္ဍဲကဵု ပံၚ်ဖက်ဆက်ဆောံ ကဵု
       ညးဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဒးဍိုန်ဍောတ် 
       ကၠောံက္ဍရောၚ်။

၁၂။ သွက်ဒပ် ဂွံဇၞော်မောဝ်တိုန်ဂှ် ထ္ၜးစဳပျးတုဲ 
       ဒးစန်ဒက်ပၠုပ် ကောန်ပၞာန်တၟိတအ်
       ရောၚ်။

၁၃။ လ္တူဍုၚ်ကွာန် ဂကူဇကု အလဵုဇကု မၞိဟ် 
       က္ဆံၚ် ဇၞော်ဍောတ် ကဵု ကောန်သ္ဂံၚ်ဇကု 
       ဂမၠိုၚ်တအ်ဂှ် ဒးနွံကဵု သစ္စ သမာဓိ
       ရောၚ်။

၁၄။ လ်တူသၞဂျှ ဒးစှံစိုတျ ဗီုသၞတဲု ဒးနှံကဵု 
       ပွမက္ဍုဟ်မၠေံရောၚ်။

၁၅။ ဒးစဵုဒၞာမၚ်မွဲကဵု လမျီု သ္ၚိဌာန် ပိုန်ဟာန် 
       ညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ရောၚ်။

၁၆။ လ္တူတၚ်နၚ်ဆဵုဂဗ ကဵု ပရိုၚ်ဂမၠိုၚ် ဇကု 
       ဂွံနၚ်တအ်ဂှ် ဒးဒုၚ်စဳရေၚ်ကဵု 
       သ္ကိုပ်ဒပ်စြေက် ဇကုရောၚ်။

၁၇။ ဒးထိၚ်ဒဝ်လဝ် လွဟ်ဇကု ညံၚ်ဂွံ 
       ဂီုကၠီုရောၚ်။

၁၈။ လၟိုန်တ္ၚဲ ဒးပေါတ် သ္အးကဵု လွဟ်ဇကု
       ရောၚ်။

၁၉။ ဒ္ဂေတ်ပဋိပတ် ဒးခိုဟ်ရောၚ်။

၂၀။ ဒးရှ်ေသှ်ေ ညးဇၞော်လ္တူဇကု ဂမၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၁။ ဒးရှ်ေသှ်ေ အခိၚ်ရောၚ်။

၂၂။ ဒးနွံကဵု ပွမပတှ်ေကေတ် ဇကုဇကုရောၚ်။

၂၃။ ဒးနွံကဵု ပွစိုတ်ဓါတ် ကတိုၚ်ကၟဟ် 
       ချဳဒရာၚ်ရောၚ်။

၂၄။ ဒးနွံကဵု ဂလာန်ပတှ်ေ မဗိုန်ဇၟအ်ရောၚ်။

၂၅။ ပ္ဍဲကမၠောန် သ္ဒးစှ်ေသၞောတ် သိပ်ဂၠိပ်
       ရောၚ်။

၂၆။ ဒးဒုၚ်ကေတ် ဘဲဒဏ် ပရေၚ်ဝါတ်ဂါတ် 
       ကြေပ်ဂြတ် ခတ်က္ဍန်တအ်မာန်ရောၚ်။

၂၇။ ဒးထိၚ်ဒဝ် ဇကုဇကု မာန်ရောၚ်။

#crd #Wunchay Rukchaytdee [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၄၉၊ ၁၀ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ညးတၠဂုန် မိကဴထဝ် ကဵုစိုပ်သွဝ်ညိ  အဂုန်တိုၚ်ထဝ် ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၉၊ တ္ၚဲအၚာ၊ ၂၀၂၁ ==

ညးတၠဂုန် မိကဴထဝ် ကဵုစိုပ်သွဝ်ညိ

အဂုန်တိုၚ်ထဝ်
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၉၊ တ္ၚဲအၚာ၊ ၂၀၂၁

ဂလာန်မရာဒနာသာ်ဝွံ မိက်ဂွံချူပတိုန်ထ္ၜးလညာတ်တၟိမွဲ ပ္ဍဲခေတ်ကာလဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ်မအောန်တဴဝွံရ။ ပိုဲဂကူမန် မတန် တဴပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်တအ် ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် အကြာဂြောဝ်ဂတာသ္ၚိကၟိန်- အကြာသမ္ဘာကဵုတၠသ္ၚိ၊ အကြာမိမကဵုကောန် ဇာတ်၊ အကြာသကအ်ရဲမွဲကဵုမွဲ ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် မဒှ်ဓဝ် မဒှ်ဒ္ဂေတ် ပူဂဵုမပြဲပြဲတအ် မဖအာတဴတအ်ဂှ် အောန်စှေ်ကၠုၚ် ဂၠိုၚ် လောန်၊ သုန်ဂြာံကၠုၚ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ဂပ်ဝ်ဒးဒှ်ဂဝိၚ်လောန်သန်ရ။ အသပ္ပုရိသတောဝါ ပ္ဍဲပါဠိသၠပတ်ပရိုတ်ဇၞော် ဟီုလဝ်စပ်ကဵု အန္တရာဲနာနာသာ် မပ္တံသၟိၚ်ဍာ်ကမၠတ်ပၟတ်တအ်ဂှ် ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ်မကၠေံခၞၚ်ဝွံဂှ်လေဝ် တၞီလုပ်လၟိဟ်မွဲကီုရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်မၞိဟ်ပိုဲဏံ မၞိဟ်တအ် ရှေ်သှေ်ကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမံၚ်မိမကီုဟာ သွက်ဂွံလ္ၚတ်ဂၠိုက်ဂၠာဲမာန်ဂှ် ဒေဝတဴတအ် ဇၟာပ်ပ်သတ္တာဟ ကေတ်မံၚ်စ ရၚ်ရောၚ်ဂှ် လိက်ပိဋကတ်တေံ ဟီုလဝ်ရ။ ယဝ်ရဟွံကၠောန်ၜိုတ် ဟွံသ္ပရှေ်သှေ်ရဴဂဴမိမမဂး ပိုဲမၞိဟ်တအ် ဂွံအာစိုပ်ဍုၚ်သွဝ် ညးတအ်ဟွံလောဲသွာဂှ် အလဵုဇကုဒေဝတဴတအ် တီညာတ်လဝ်ဂှ်တုဲ ပိုဲတအ် ညံၚ်ဂွံကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမိမတအ်ဂှ် လိက်ပိဋ ကတ်ဂှ် ဟီုဆဝ်ဗ္ၚုဟ်လဝ်ရ။ ပိုဲကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမိမမဂး သွက်ဂွံကလိဂွံဍုၚ်သွဝ်ဂှ် ဒှ်ဟိုတ်ကြပ်ပ်မွဲရောၚ်ဂှ်လေဝ် တီကၠိုဟ် ကေတ်မာန်ရ။ ဣဏံဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဗုဒ္ဓဘာသာမွဲရောၚ် မိက်ဂွံဟီုလေဝ် ဂွံ၊ ဟွံမိက်ဟီုလေဝ် ဂွံ၊ ဆဂး ပူဂဵုနွံကဵုဓဝ်သပ္ပရိုဟ် တီဂုန် မိမတအ်ဂှ် ညးတအ်ကွာ်မံၚ်ဂၠံၚ်တရဴဂွံစိုပ်ဍုၚ်သွဝ်ရောၚ် ယဝ်ရသရုပ်တုဲဟီုမဂး ရုမ်ဂပ်ရ။
သကအ်ရဲပိုဲ ပ္ဍဲအမေရိကာန်တအ် ကောန်ဗြဴဗြဴညးတအ် ဟီုပတိုန်ဒုဟ်ညးတအ် နဒဒှ်ပလီုအိန်ရဳ physical abuses (အိနြ္ဒေဖျက်ဆီးမှု)ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဂၠိုၚ်တိုန်ကၠုၚ်ဂှ်တုဲ အရာဝွံ ဂပ်ဝ်ဖေက်ဂၟံက်လောန်ရ။ ကောန်ၚာ်ဗြဴဗြဴတအ်ဂှ် မူဟိုတ်ဍေံတအ် ဂွံပတိုန်ကၠုၚ်ဒုဟ် ကုအပါဍေံတအ်သာ်ဝွံရောဂှ် ဟိုတ်ဍေံဇေတ်တ် တီကေတ်ဟွံမာန်ကီုလေဝ် ညးမဒှ်အပါဍေံတအ် ဒှ် ဟိုတ်မေတ္တာဂွံပ္ဍုၚ်ကၠုၚ်ကုဍေံတအ်ရောၚ်ဂှ် ချိုတ်ပၠိုတ်ရ။ ကိစ္စတအ်ဏံ ဒှ်ကာပၞုက်ဂးတုဲ ညးတာလျိုၚ်အလဵုအသဳတအ် သၟာန် သၟုက်ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ်တုဲ ပတိုန်အမှုကုအပါဍေံတအ်အိုတ်ရ။ ကာလစိုပ်ရုၚ်ဂဗုတ်ဂှ်မှ ဂွံတီကေတ်ဗွဲတြး ဗီုကောန်ဝုတ်ဇကု ပတိုန်လဝ်အမှုဂှ်တုဲ ညးတအ်စိုတ်လီုအိုတ်ရ။ ပ္ဍဲယေန်သၞာၚ်အခိုက်ကၞာပိုဲမန်ဂှ် ကောန်ဒဒေံဂှ် မိမဆာန်အိုတ်ဟီုမာန်ဂှ်တုဲ ကောန်ဒဒေံဂှ် ယဝ်ရဒှ်မၞိဟ်ဗြဴမဂး ညးမဒှ်အပါတအ် သ္ဍိုက်ဆာန်သၞေမ်သၞဴဂၠိုၚ်ရ။  ကောန်ဒဒေံဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်အာဲတၟာဲ ဂှ်တုဲ ဒှ်မၞိဟ်မံၚ်အာမွဲအယုက်ဒဵုကဵုမိမမတ်ပၠိုတ်ရ။ အခိုက်ကၞာကောန်ဍုၚ်ပလိုတ်တအ် လုပ်ဓလီုဂွံဍေံတအ်ဟာ၊ ကောန်ဍုၚ် အမေရိကာန်တအ် အာမံၚ်ဗီုဏံဖအိုတ်ဟာ ၜိုန်ရဟွံတီကေတ်ကီုလေဝ် ဆဂး ကောန်ဇာတ်လဵုဟွံဟီု ယဝ်ကဵုအန္တရာဲ ကုမိမ ၜါမဂး ဘဝဂတတေံ ဂွံစိုပ်သွဝ်ဟွံလောဲသွာရောၚ်ဂှ် လညာတ်ပိဋကတ်တေံ စဳပျးမံၚ်ရ။ ပူဂဵုကဵုဒဒိုက်ကဵုမိမတအ်ဂှ် ဘဝ ဏံလေဝ် ဒးကတဴဂၠမ်စိုတ် ဘဝဂတတေံလေဝ် စုတိဗက် ဒးအာစိုပ်ဘုံအပဲါရောၚ်။ 
ကုပူဂဵုနွံကဵုစိုတ်သပ္ပရိုဟ်တအ်ဂှ် ထေက်ကဵုဒးထိုၚ်သးလောန်ရ။ အခိၚ်ကာလသၞာံအာတေံ အဃောကပ်ယဲက္ဍၚ်မံၚ်ဂှ် ညးမဒှ် သမ္ဘာအဲမိကဴထဝ် (မိပကဴထဝ်)ဂှ် ညးတေံဒးကၠောန်အာကမၠောန် အကြာမၞိဟ်ဒှ်ယဲကဝ်ဗေတ်တအ်ဂှ်တုဲ ဇကုညးတေံ ကလိ ဂွံယဲဂှ်ကီုရ။ နူဂှ် ပိုဲအလုံသ္ၚိ သီုညးမသုန်တၠ ကလိဂွံယဲဂှ်ကီုရ။ ဆဂး ညးတေံဂှ် ၜိုန်ရစၟယဲနွံကီုလေဝ် ထတ်ယုက်မံၚ်ဖိုဟ်ဂှ်တုဲ သီုဒးကၠောန်ကမၠောန် သီုဒးဍုန်တိုပ် သီုဒးရံၚ်စံၚ်သ္ၚိကၟိန်ဖအိုတ်ရ။ ယဝ်ရညးတေံ ဟွံဆက်ကၠောန်ကမၠောန်မဂး ဂြောဝ်ဂ တာပိုဲ အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ဇၞော် ကဵုကေတ်ဟွံပြေပြံၚ်ရောၚ်ဂှ်တုဲ ညးတေံ ဒုၚ်ခဳတုဲ ကၠောန်အာမံၚ် အကြာမဒးပံၚ်ကဵုလမျီုရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် ဂဥုဲစဵုဒၞာလေဝ်ဟွံမံက်ကၠုၚ်ဏီရ။ ဂုန်ညးတေံ လတူအဲကီု အိန်ထံၚ်ကီုဂှ် ကာလလဵုဝိုတ်ကၠေံဟွံဂွံဂှ် အဲဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ် လဝ်သာ်ဝွံရ။ ယဝ်ရအဲတၠိၚ်ဂုန်ညးတေံမဂး အဲဏံဒှ်ဗာလသမၠီုပါပမွဲရောၚ်ဂှ်လေဝ် ယဵုဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ကီုရ။ ပူဂဵုအကတညူ ကတဝါဒဳ ဟွံတီဂုန်တအ်ဂှ် သမၠီုရောၚ်ဂှ် ခမဳအရဳတအ် ဟီုတွံလဝ်အိုတ်ရ။ မၞိဟ်ဗြဴဗြဴနွံကဵု စိုတ်ဓါတ်သာ်ဝွံ သွက်သ္ဂောံက လိဂွံ ဍုၚ်သွဝ်ရောၚ်ဂှ် ၜတ်ကၞာတ်ကဵုလညာတ်ပိဋကတ်တေံမဂး ကၠးကေတ်မာန်ရ။ မၞိဟ်ခေတ် လၟုဟ်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဒုၚ်ဂိုၚ် ကေတ်သာ်ဝွံဂှ် အောန်တဴဗွဲမလောန်ကီုရ။ 
ဟိုတ်နူဂုန်ညးတေံဇၞော်လောန်ကၠုၚ်သာ်ဝွံဂှ်တုဲ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ အဲဒုၚ်ဂိကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာသမ္ဘာအဲကီုရောၚ် စိုတ်သာ်ဝွံ မံက်ဂတဝ် ကၠုၚ်ကုအဲရ။ ဗီုစိုတ်သမ္ဘာအဲနွံကၠုၚ်သာ်ဏံဂှ် ပ္ဍဲကောန်ဇာတ်အဲဂမၠိုၚ် ညံၚ်ဂွံနွံမာန်ဂှ် ဒးစဳပျးထ္ၜးဂၠံၚ်တရဴကီုရ။ ယဝ်ရဍေံတအ် ဟွံတီဗီုဒုၚ်လဝ်ဒဒိုက်သွက်ဍေံတအ်မဂး စိုတ်ပြဲပြဲဂွံနွံကၠုၚ်ကုကောန်ဇာတ်တအ်ဂှ် ဝါတ်အာညိညရောၚ်။ လညာတ်ညးသပ္ပ ရိုဟ်တအ်ဂှ် ပၟိက်ဇၞော်လောန်ရ။ ကောန်ဂကူပိုဲတအ် ဟိုတ်နူဝါတ်ဒိုက်လောန်ဂှ်တုဲ ဒးအာကၠောန်စဍုၚ်ညးတၞဟ် ကောန် ဇာတ်ဂှ်တၞဟ် မိမဂှ်တၞဟ်၊ အပါဂှ်တၞဟ် ယာဲဂှ်တၞဟ် သာ်ဝွံ ပြးဆာဲညးသကအ်အိုတ်ဂှ်တုဲ သွက်ဂွံဒၠောံဗတောန်ကောန်ဇာတ် ဂွံနွံကဵုစိုတ်သပ္ပရိုဟ်ဂှ် ဝါတ်လတူဝါတ်ရ။ ဒးဇၞော်ဂေါဝ်အကြာဗွိုၚ်သၟာကမၠောန် ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵုလညာတ်တၠပညာ သပ္ပရိုဟ် တအ်ဂှ်ပၠန်မဂး ပရေံလတူပရေံပၠန်ရ။ ပိုဲမကတ်လ္ၚတ်မံၚ်လိက်အဝဵုဝဵုဂှ်လေဝ် အဟိန်မကွာ်အာဂှ် ဒးပတပ်မံၚ်ဂၠံၚ်ဍာန်လ ညာတ်ဏီမဂး ရဲဟွံဗှ်လိက်တၠပညာတအ်ဂှ် ဟွံပံၚ်ကဵုတၠပညာတအ်ဂှ် ဇြက်ဟီုဟွံမွဲရ။
ဟိုတ်နူဇကုတုဲ ဂြောဝ်ဂတာသ္ၚိကၟိန်ဇကုကီု၊ မသကောဒေံတအ်ကီု၊ သကအ်ရဲညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ကီု၊ ဒှ်မံၚ်တသိုက်ကီုဟာဂှ် လၟိုန်န်ကာလကလေၚ်သၟာန်ရံၚ်ဇကုတုဲ လးပတပ်ဂၠံၚ်ဍာန်လစွံစိုတ်ညိ။ ယဝ်ရဒှ်မံၚ်မဂး ဂၠံၚ်ဍာန်ညးသပ္ပရိုဟ်ဒးဂှ်တုဲ ယဝ်ဟွံဒှ် မဂး ဍာန်ဂှ် ဟွံဒးရ။ ကာလလ္ဆောဝ်ဂွံဆဵုကေတ်မံၚ်လညာတ် “သြန်နွံကၠောန်ဂွံဖအိုတ်” ဂှ်တုဲ သြန်ဂှ် ရာန်ကေတ်စိုတ်ညး သပ္ပရိုဟ်ဟွံဂွံရ။ စိုတ်ညးသပ္ပရိုဟ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် ဒးပံၚ်ကဵုညးသပ္ပရိုဟ်၊ ဒးကလၚ်ဓဝ် ညးသပ္ပရိုဟ် ဒးဖအာဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် ရောၚ်။ သကအ်ရဲပိုဲတအ် ဒးစံၚ်တူပူမှ်မံၚ်ဂၠမ်စိုတ်တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူသြန်ဟွံမွဲဟွံသေၚ်၊ ဟိုတ်နူကောန်ဇာတ်ညးတအ် စိုတ် ဓါတ်သဝ်လောန်ရောၚ်။ ကောန်ဇာတ်ပိုဲတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဂွံမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဇၞော်ဂှ်တုဲ ပညာလောကဳဍေံတအ် ခိုဟ်ကွေံကွေံရ။ ဆဂး လေပ်ပညာ အိက်စုတ်အရှာံဘာ ဒှ်မံၚ်သာ်ဂှ်တုဲ ပြဝဍေံတအ်ဂှ် ပလီုပလာ်မံၚ်ဂုန်သိက္ခာ ကေုာံ ဘဝအိန်ထံၚ်ဍေံတအ်ကီုရ။ တၠပညာဍုၚ်ပိုဲကၠာကၠာတေံ လိက်ဗွဟ်ဘာတန်တအ်ဂှ် ညးတအ်စုတ်မံၚ်သုတ်ဇာတ်မကၠုၚ်နူဇာတ်ဗောဓိသတ်အလံၚ်ကျာ် တအ်ဂှ်တုဲ နူဍောတ်တ် ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ် စိုတ်ဗောဓိသတ်နွံကၠုၚ်အိုတ်ရ။ ပရေၚ်ပညာခေတ်ဏံ လိက်ဗွဟ်ပရောသာ်ဝွံ ဂပ်ဝ်ဒးစုတ်ကဵုထေက်ရောၚ်။
ပိုဲတအ် ဂွံစွံစိုတ်ဒးဂှ် ဒးလ္ၚတ်ဗှ်လိက်နာနာသာ်အိုတ်ရ။ လိက်ပရေၚ်ပညာလောကဳကီု လောကုတ္တဵုကီု ဗက်ဂၠာဲဗှ်လ္ၚတ်အိုတ်ရ။ ပိုဲဗှ်လိက်ဟီုဂှ် သွက်ဂွံဒှ်ဒတုဲဖဵုဘဝဇကုရ။ ဘဝဇကုဂှ် ဗဂပ်စုတ်ကဵုလညာတ်တၠပညာတအ်၊ ညးသပ္ပရိုဟ်တအ်မဂး ကျေဝ် ဂေါဝ်အိုတ်ရ။ အလံၚ်ကျာ်တအ်၊ အလံၚ်မှာထေရ်မဒယှ်တှ်တအ်ဂှ် ကလေၚ်ရံၚ်အာမဂး ကိုပ်ကၠာတေံ ညးတအ်ဂွံညာတ် ကေတ်ဗီုညးတၞဟ်တအ်ကၠောန်- ဗီုကျာ်၊ ဗီုကွးသာဝကကျာ်ကၠာတေံ ကၠောန်သ္ပဂှ်တုဲ ညးတအ် ဗတောံဗက်တုဲ၊ ရာဒ နာမိက်ကၠောန်ဗက်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဘဝဏံ ညးတအ် ဒှ်ဘဝအရဳကီု သီုဒယှ်တှ်ပြာထာကီုတုဲ ကလိဂွံဨတဒဂ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲလိက်တေံ ညး ဟီုလဝ် ထီုဗးပါရမဳ၊ ဗပေၚ်ပါရမဳ မဒှ်ဂှ်တုဲ ပိုဲတအ်လေဝ် ယဝ်ရဒ္ဂေတ်ဗက် ပတောံဗက်လညာတ်တၠပညာ ညးသပ္ပရိုဟ် တအ် ကီုမဂး ဍေံဒးဒှ်သာ်ဂှ်ကီုဟေၚ်ရ။
ကောန်ဂကူမန်ပိုဲကၠာကၠာတေံ ၜိုန်ရဟွံဂွံကတ်လ္ၚတ်လိက်ပတ် ပ္ဍဲဘာတန်အိုတ်ကီုလေဝ် ညးမလေပ်လိက်တအ်ဂှ် အခိၚ်သၠး ညးတအ်ဟီုဂးသဳကၠဳပရောဇာတ်ကျာ်တအ်ဂှ်တုဲ ညးမွဲကဵုမွဲ ဒ္ဂေတ်ဗက်လညာတ်တအ်ဂှ်အိုတ်ရ။ ဗီုလစွံစိုတ်ဂၞကျာ်မဒ္ဒဳတအ်၊ ဗီု လစွံစိုတ်ဂၞကျာ်ဝိသာခါတအ် ဒှ်တမ် သွက်မၞိဟ်ဗြဴဗြဴတအ်ဂှ် မိမပိုဲတအ် ညးတအ်ဟီုလဴဒးမံၚ်အိုတ်ရ။ ဇာတ်ဇၞော်စှ်၊ ဇာတ် (၅ ၅၀)တအ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုၚ် ညးတအ်ကေၚ်မိၚ်လဝ်အိုတ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲညးတအ် စိုတ်သပ္ပရိုဟ်နွံမံၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ပိုဲမၞိဟ်တြုံတအ်ဂှ်လေဝ် ဒးနွံကဵုဝဳရိယဇဲသတ္တိ ညံၚ်ရဴမဟာဇနက်ဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုပညာ ညံၚ်ရဴမဟောသဓဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုစိုတ်ဓါတ်ကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာ မိမ ညံၚ်ရဴသုဝဏ္ဏသာမ်ဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုစိုတ်ညံၚ်ရဴတေမဳဏောၚ်၊ အယုက်ဇၞော်ကၠုၚ် ဒးအာကျာ်ဘာဏောၚ် မပ္တံသာ်ဏံ ညးတအ် ယိုက်ဒိုက်လဝ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲတွဳဗွိုၚ်မၞိဟ် မနွံကဵုဒ္ဂေတ်ပဋိပတ်မပြဲသာ်ဝွံတအ်ဂှ် ၜိုန်ရညးတအ်ဟွံလေပ်လိက်ကီုလေဝ် ယဝ်ရဂွံမံၚ်ကရောံညးတအ်မဂး ကလိဂွံတသိုက်စိုတ်အိုတ်ရ။ လၟုဟ်ဝွံ လညာတ်ဍုၚ်ပလိုတ်မသ္ပအဓိကကဵုကလိဂွံအဝဵုတအ်၊ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တအ်၊ အံၚ်ဇၞးဘဝတအ် ဂၠိုၚ်လောန်ဂှ်တုဲ အတ္တပိုဲမၞိဟ်တအ် ဇၞော်သၠုၚ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။ 
ဘာလကျာ်သေံ ပ္ဍဲဍုၚ်က္ၜၚ်ကံက်တအ်ဂှ် ကောန်ဍုၚ်ပိုဲတအ် ကဵုဒါန် ကလၚ်ဓဝ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်မိပ်စိုတ်တုဲ ဒုၚ်တၠုၚ်အိုတ်ရ။ ကောန်ကမၠောန်နူဍုၚ်ပိုဲဂမၠိုၚ် ဟိုတ်နူစိုတ်စေတနာသဒ္ဓါညးတအ်ထတ်ဂှ်တုဲ ခမဳသၚ်ကောန်ဍုၚ်သေံတအ် ကေတ်စဂုန်စရာဲ အိုတ်ရ။ ဟိုတ်နူဒကာတအ်ဂှ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ညးတအ် ဒးနိမန်သၚ်မန် ဓမ္မကထိကတအ်ဂှ်တုဲ ကဵုတွံဓဝ်ဗတ်မန်အိုတ်ကီုရ။ ၜိုန်ရ ဍုၚ်ပိုဲဝါတ်ကီုလေဝ် ၜိုန်ရညးတအ်ဒှ်မၞိဟ်ဝါတ်ကီုလေဝ် ဆဂး သဒ္ဓါစေတနာညးတအ်ဟွံဝါတ်ဂှ်တုဲ အခိၚ်အာမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ညးတၞဟ် တအ်မွဲချိုန်ခဏဂှ် ကလိဂွံဓဝ်မေတ္တာ ကရုဏာ နူကောန်ညးဍုၚ်သေံတအ်ဂှ်အိုတ်ရ။ သဒ္ဓါစေတနာဂှ် ဒှ်ဓဝ်ပူဂဵုကလျာဏပု ထုဇန်တအ် မကၠောန်သ္ပမွဲရ။ ဟိုတ်နူစိုတ်တအ်ဂှ်တုဲ ဒၞာဲလဵုအာအာမုက်မတ်ယးတၟးတုဲ တိတ်ဗၠးနူအန္တရာဲမာန်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၃:၅၃၊ ၁၀ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်  − (ခဏ်သံဃာဒိသေသ်) ==

ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်  − (ခဏ်သံဃာဒိသေသ်)

၂၁၁။ ပဌမသံဃဒိသသျေသိက်ခာပိုဒျ

ယွံနာဲဗြဴတအ် အာပတ်သံဃဒိသေသ်ဂမၠိုၚ် စှ်ထပှ်ဝွံ အာစိုပ်ဒဒှ်ဂပ်ဝ်စၞောန်ထ္ၜးဗွဲသရုပ်အိုတ်ရ။

၆၇၈။ ပ္ဍဲမခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ဥပးမွဲတၠ ကဵုဒါန်တိုက်ဂြပ် ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲ ပ္ဍဲကြဴ စုတိကလိလောန်စဴအာရ၊ ပၞောဝ်ကဵုကောန်ၜါတၠ မၞုံတဴကုဥပးဂှ် မွဲတၠဂှ် ဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါရ၊ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာရ၊ မွဲတၠဂှ်တုန် မၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါရ၊ လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာရ၊ ကောန်ၜါတၠဂမၠိုၚ်ဂှ် ပါ်ပရအ်တဴ ကြက်ဂြပ်မကၠုၚ်နူမအံက်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကၠုၚ် ကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်မ္ဂး ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်ပိုဲညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်ပိုဲညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယဝ်ဒှ်အဲပိုၚ်မ္ဂး (ယဝ်အဲဂွံမ္ဂး) အဲလေဝ် ကြက်ကဵုဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်ရ” ရဴဝွံ (ပၠုပ်စိုတ်တုဲ) “ပါ်ပရအ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်တုဲ ပ္ဍဲကြဴ အခိၚ်ပါ်ပရအ်ဂြပ်ဂှ် (တိုက်ဂြပ်ဂှ်) အာစိုပ်ဇရေၚ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် ပြာပ်အာဇရေၚ်ဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲ “ယွံနာဲဗြဴတအ် ဩဝ်တိတ်အိုတ်ညိ၊ တိုက်ဂြပ်အဲဏောဝ်” ရဴဝွံ သ္ဂးတိုန်ဂလာန်ဝွံမ္ဂး ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်မၞးတအ်ညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲဒှ်ရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုတြုံဂှ်ရ။ ကဵုဒါန်တုဲရ ဟဂွဴကဵုဒါန်ဏီရ ရဴဝွံ ကယျာန်ဓဝါတ်တုဲ သၟာန်တဴ အမာတ်ဇၞော် မဒှ်ညးသ္ဂုတ်သွာတ်ဓရ်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ “ယွံနာဲဗြဴတအ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ ရဴဝွံ ညးလဵုမွဲတီရော?” ရဴဝွံ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် သၟာန်အိုတ်ရ။

သၟာန်တဴရဴဝွံမ္ဂး ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာဂှ် “ယွံနာဲတအ် စွံသက်သဳတုဲ ဒါန် မကဵုဒါန်သၠးပွးဂှ် တၠအဲအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ညာတ်လေဝ်ကေၚ်ညာတ်ဟာ မိၚ်လေဝ်ကေၚ်မိၚ်ဟာ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် “ယွံနာဲဗြဴဂမၠိုၚ် ဟီုဂလာန်ဍာံစၟတ်အိုတ်ရ” ဂှ် တိုက်ဂြပ်ဂှ် သ္ပတဴဂြပ်ဘိက္ခုနဳသၚ်ပိုၚ်အိုတ်ရ။ တြုံဂှ် ဟိုတ်မကျအာဂှ်ရ ဗြဴက္ဍိုပ်တ္ၚာတ် ဂကူအယုတ်ဂမၠိုၚ်ဝွံ ခမဳဗြဴဟွံသေၚ်အိုတ်ရ၊ “မုဟိုတ် ပၠံၚ်ၜါ်ကတ် တိုက်ဂြပ်ပိုဲညးဂမၠိုၚ်အိုတ်ဂှ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်ရ။

ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဟီုလဴပတီ ဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ထပ်စွံဒဏ်ကုတြုံဂှ်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် တြုံမဒးဒုၚ်တပ်စွံလဝ်ဒဏ်ဂှ် ကဵုသိုၚ်ခၞံဘာတဳ ပ္ဍဲဇရေၚ်ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်တုဲ “ဩဝ်တ္ၜေဟ်လက်ချဴဟီုတေၚ် ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ဂှ်အိုတ်ညိ” ရဴဝွံ ဗတိုက်ဖအောဝ်တဳဂမၠိုၚ်ရ၊ ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဟီုလဴပတီ ဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ပၠန်ဂှ်ရ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ကဵုကၠေၚ်ဒက်တြုံဂှ်အိုတ်ရ။ ဂကောံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် ဗွဲကိုပ်ကၠာ ပၠံက်ကေတ်တိုက်ဂြပ်အိုတ်၇၊ မရနုက်ကဵုၜါအလန်ဂှ် ကဵုတပ်စွံဒဏ်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်လၟုဟ်တုန် ကြက်ကဵုဂစိုတ်အိုတ်ရ” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် သ္ဂောံမိၚ်ကေတ် ဂလာန်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် မဟီုဂရိုဟ်ပျုတ်ဗ္ဒေက် ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ဟေၚ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မုဟိုတ် နာဲဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလနာ် နပၞောတ်,မာန်တုဲ သ္ဂောံပဒတဴရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ဂှ် ဂရၚ်ပတီဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုခမဳတြုံဂမၠိုၚ်အိုတ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန်တုဲ ပဒတဴရဟီုဂှ် ဍာံပြရဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် မုဟိုတ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန်တုဲ ပဒတဴရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။ 

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၇၉။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ကေုာံသမ္ၚေဟ်ကီု ကေုာံကောန်သမ္ၚေဟ်ကီု ကေုာံဍိက်ကီု ကေုာံသၟာကမၠောန်ကီု ဗွဲတွဵုမယုတ် ကေုာံခမဳပြဘာဇ်မ္ၚးသာသနာလေဝ် သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန် (သ္ပအမှု) တုဲ ပဒတဴမ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံ ဒးအာပတ် ပ္ဍဲချိုန်ခဏမကလိလောန်ကၠေံဗွဲကိုပ်ကၠာဒှ်တုဲ အာစိုပ်အာပတ်သံဃာဒိသေသ် မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် (နူဂကောံသၚ်) ရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜး အိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 ---
၂.၁.၂။ ပွံက်ပဌမသံဃာဒိသေသ်သိက္ခာပိုဒ်

၆၈၀။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျ ရူဝှံမ်ဂးခမုဗွူရ။

သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် မ္ဂးဂှ် သ္ဂးတဴပွမသ္ပအမှုရ။

သမ္ၚေဟ် မ္ဂးဂှ် ညးမမိက်ကဵုမွဲမွဲ အုပ်ဓုပ်ပိုၚ်ပြဳတုဲ ပဒတဴပ္ဍဲသ္ၚိရောၚ်။

ကောန်သမ္ၚေဟ် မ္ဂးဂှ် ကောန်ကောဒေံညးမမိက်ကဵုမွဲမွဲဂမၠိုၚ်ရောၚ်။

ဍိက် မ္ဂးဂှ် ဍိက်ကတဵုဒှ်ပ္ဍဲသ္ၚိ ဍိက်ရာန်နဂြပ် ဍိက်ဂၠုဲရောၚ်။

သၟာန်ကမၠောန် မ္ဂးဂှ် ညးမဒုၚ်ဝန် ရဴဝွံမ္ဂး ညးဒုၚ်လိၚ်ရောၚ်။

ခမဳပြဘာဇ် မ္ဂးဂှ် ပါဲကၠေံ ခမဳတြုံ ခမဳဗြဴ သိက္ခမာန် သာမဏဳတြုံ သာမဏဳဗြဴတုဲ ညးမတၞီလုပ်ပ္ဍဲပြဘာဇ်မမိက်ကဵုမွဲမွဲရောၚ်။

“ကြက်ဂဗုဓ်စုတ်အမှုရ” ရဴဝွံ သကအ်ပွံၚ်လေဝ် ဂၠာဲသ္ၚေဝ်မ္ဂး၊ အာလေဝ်အာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဟီုလဴဗ္စ ကုညးမွဲမ္ဂး ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဟီုလဴဗ္စ ကုသကအ်ပွံၚ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။ ပ္ဍဲအလိက်သ္ပဂဗုဓ်အမှုတုဲဂှ် ဒးအာပတ်သံဃာဒိသေသ်ရ။

ဒးအာပတ် ပ္ဍဲချိုတ်ခဏမကလိလောန်ကၠေံဗွဲကိုပ်ကၠာဒှ်တုဲ မ္ဂးဂှ် မွဲဒမြိပ်ကေုာံပွမကလိလောန်ဒ္ဂေတ်သ္ပဝတ္ထုဂှ် ဒးအာပတ်ရ၊ ဟိုတ်နူပွမဒၠောံဗတောန် နဉတ်ကမ္မဝါစ်ဂှ် ဒးအာပတ်ဟွံသေၚ်ရ။

မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် မ္ဂးဂှ် မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် နူဂကောံသၚ်ရ။

သံဃာဒိသေသ် မ္ဂးဂှ် သွက်အာပတ်ဂှ် သၚ်ဟေၚ် သ္ဒးကဵုမာနတ်ရ၊ သ္ဒးတံၚ်ဓဇက်တမ်ရ၊ သ္ဒးပၠုပ်အဗ္ဘာန်ရ၊ ခမဳဗြဴၜါဇကုပိဇကုကီု၊ မွဲဇကုကီု၊ ကဵုမာနတ်ဟွံဂွံရ၊ တံၚ်ဓဇက်တမ်ဟွံဂွံရ၊ ပၠုပ်အဗ္ဘာန်ဟွံဂွံရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး ရဴဝွံမ္ဂး “သံဃာဒိသေသ်” ရ၊ (ယၟုမတွံဂး သံဃာဒိသေသ်ဂှ်) ယၟုဂကောံအာပတ်ဂှ်ဟေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်လေဝ် ကော်ခဴဂး ရဴဝွံမ္ဂး “သံဃာဒိသေသ်” ရ။

၆၈၁။ ဂကောံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဟိုတ်မတံၚ်ဓဇက် ဇရေၚ်ညးဇၞော်ဓရ်တုဲ အာမ္ဂး၊ အာတ်ပၟၚ်ပၟဲမ္ဂး၊ သီုဟွံရန်တၟအ် ဟီုလဴဗ္စမ္ဂး၊ ဟွံဒးအာပတ်ရ၊ ကုခမဳဗြဴမကြအ်ဥမ္မတ် ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒးအာပတ်ရ။

ပဌမသံဃာဒိသသျေ သိက်ခာပိုဒျ တဲုရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၁၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)  ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်  ၁.၃.၁။ တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ် ==

(ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)

ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်

၁.၃.၁။ တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၆၈။ ပ္ဍဲအခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မုဟိုတ် နာဲဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရ ဟီုဂှ် ဍာံပြရဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ မုဟိုတ် ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ်ရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာသ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၆၉။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ် ‘ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵု ပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠောပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပမပံၚ်ဖက်ဏီရ’ ရဴဝွံ သ္ဒးဟီုသ္ဂးကဵုခမဳဗြဴဂှ်ရ၊ ရဴဝွံဟေၚ် ခမဳဗြဴဂှ် သီုကဵုခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ်ဟီုသ္ဂးတဴဂှ် တုပ်နဲကိုပ်ကၠာဟေၚ် ယိုက်ဒိုက်ဂိုၚ်ကေတ်မ္ဂး၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံကွေတ်ဂှ် စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါ ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ် ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴဂှ် ဗွဲမဒးရးရ၊ စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါ ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရးနေဝ် ယဝ်သၠးကၠေံကွေတ်ဂှ်မ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံ ရဴဝွံ ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မဗက်ပတိတ်လဝ်ဒှ်တုဲ ဒးအာပတ်ပါရာဇ် (မၞုံယၟုဉက္ခိတ္တာနုဝတ္ထိကာ) ရ၊  ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜးအိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 −−−
၁.၃.၂။ ပွံက်တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၇၀။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျရူဝှံမ်ဂး ခမုဗွူရ။

သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မ္ဂးဂှ် (သၚ်) မၞုံကဵုပွမပံၚ်ဖက်တုပ်သၟဟ် မတန်တဴပ္ဍဲသိမ်တုပ်သၟဟ် (မွဲသိမ်ဓဝ်)။

ခမဳ မဗက်ပတိတ်လဝ် မ္ဂးဂှ် ခမဳမဗက်ပတိတ်လဝ် ဟိုတ်နူပွမဟွံမၠာဲသ္ၚေဝ် ပွမဟွဴဇအုဲဇဗ ဝဳဗလးအာပတ် ပွမဟွဴသၠးကၠေံကွေတ်မိစ္ဆာရောၚ်။

နအဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် မ္ဂးဂှ် ယြဴနသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် ယြဴနစောဒနာသာရဏာဝိနယ်။

န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မ္ဂးဂှ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မအံၚ်ဇၞးမာရ်မသုန်ပြကာ ကေုာံန ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဂြၚ်တီကေတ်သစ္စပန်။

ဟှံမှဲကဵုပှမရျှသျှေရေူဂူ မ်ဂးဂျှ ဟှံရျှသျှေရေူဂူ သါ်ျကို ဂိုဏျကီု ကမျကီုရ။

မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မ္ဂးဂှ် ဗက်ပတိတ်လဝ် နဥက္ခေပနဳယကမ်တုဲ ခမဳ မဟဂပ်ဝ်ကော်ပၠုပ်လဒေါဝ်သၚ်ဏီရောၚ်။

မဟဂွံသ္ပပွမပံက်ဖက်ဏီ မ္ဂးဂှ် ခမဳမပဒတဴမံၚ်စံၚ်မွဲစွံဂမၠိုၚ်ဂှ် ကော်ခဴဂးပံၚ်ဖက်အိုတ်ရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲကေုာံခမဳဂှ်မွဲစွံရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ။

ဒ္ဂေတ်ဗက် ခမဳဂှ် မ္ဂးဂှ် ခမဳမဒးဒုၚ်ဗက်ပတိတ်ဂှ် ယြဴမၞုံကွေတ်မွဲရ၊ ယြဴမၞုံပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်မွဲရ၊ ယြဴမၞုံဂၞပ်ပၟိက်မွဲရ၊ ခမဳဗြဴဂှ်လေဝ် မၞုံကွေတ်သာ်ဂှ်ရ၊ မၞုံပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်သာ်ဂှ်၇၊ မၞုံပၟိက်သာ်ဂှ်ရ။

ခမဳဗြဴဂှ် မ္ဂးဂှ် ယြဴခမဳဗြဴမဒ္ဂေတ် ခမဳမဒးဒုၚ်ဗက်ပတိတ်လဝ္ နဥက္ခေပနဳယကမ်မွဲ။

ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် မ္ဂးဂှ် ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ်။

ခမဳဗြဴ မဆဵုညာတ်မမိၚ်ဂမၠိုၚ် “ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေ ရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠုပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ ယဝ်သၠးကၠေံမ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံဂှ် ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ မိၚ်တုဲ ဟွံဟီုသ္ဂးမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ခမဳဗြဴဂှ် တံၚ်ဓဇက်ဏာလဒေါဝ်သၚ်တုဲလေဝ် “ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာ သၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ္ နသဘဴဓရ်မဍာံစမတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠုပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ၊ ယွံနာဲဗြဴ လ္ပဒ္ဂေတ်ဗက် ခမဳတြုံဂှ်ညိ” ရဴဝွံ သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ ယဝ်သၠးကၠေံမ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံဂှ် ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဒးဒၠောံဗတောန် မမဳဗြဴဂှ် ဗွဲဒးရးရ၊ ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် သ္ဒးဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရးရ၊ ခမဳဗြဴ စဳကၠးဆိုက်ဗ္ဒက်တုဲ မၞုံကဵုအစောံသတ္တိဂှ် သ္ဒးကဵုသၚ်တီရ။

၆၇၁။ ယွံနာဲဗြဴတအ် သၚ် ဩဝ်ကလၚ်ပၚ်မှိၚ် (ဂလာန်) အဲဍိက်ညိ၊ ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ် ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်ရ၊ ခမဳဗြဴဂှ် ဟွံသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ်ရ၊ ကမ်မၞုံကဵုအခိၚ်မဗဗွဲ ကုသၚ် ယဝ်ဒှ်မ္ဂး၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ် သ္ဒးဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဗွဲမဒးရးရ၊ ဣဝွံတုန် ပွမကဵုတီရောၚ်။

ယွံနာဲဗြဴတအ် သၚ် ဩဝ်ကလၚ်ပၚ်မှိၚ် (ဂလာန်) အဲဍိက်ညိ၊ ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်ရ၊ ခမဳဗြဴဂှ် ဟွံသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ်ရ၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ် ဒၠောံဗတောန်ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ (နဉတ်ကမ္မဝါစ်) ဗွဲမဒးရးရ၊ နာဲဗြဴဂှ် သ္ဒးဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ရ၊ ယြဴကုနာဲဗြဴမွဲ ဟွံမွဲကဵုပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်ရ၊ နာဲဗြဴဂှ် သ္ဒးဟီုတိုန်ရ။

မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် ဟီုသ္ဂးဟိုတ်ဂှ်ရ ။ ပ ။ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် ဟီုသ္ဂးဟိုတ်ဂှ်ရ ။ ပ ။

“တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ်ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဗွဲမဒးရးတုဲရ၊ ကုသၚ်ဂှ် မၞုံကဵုပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒၟံၚ်ကၞပ်သ္ၚောံသ္ၚိတ်ဇြရ၊ နမဒၟံၚ်ကၞပ်သ္ၚောံသ္ၚိတ်ဇြ ရဴဝွံ ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်မသ္ဍိုက်မၠိုက်ဂှ်ရ” ရဴဝွံ (သ္ဒးကဵုတီရ)။

ပ္ဍဲလအိတ်ဉတ် ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ ပ္ဍဲလအိတ်ကမ္မဝါစ်ဂမၠိုၚ်ၜါဝါ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ၊ ပ္ဍဲလအိတ်ကမ္မဝါစ် ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။

ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မ္ဂးဂှ် ထံက်ရံၚ်ကဵုခမဳဗြဴ မအာစိုပ်ပါရာဇိကမဒှ်ကိုပ်ကၠာဂှ် ဂပ်ဝ်သ္ဂးရ။

ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ မ္ဂးဂှ် ဗွဲဥပမာတုန် တၟအ်လးဇၞော် မဒကးအာၜါလွးတုဲဂှ် သၟဟ်ညံၚ်ရဴကလေၚ်ဗ္ဂပ်ဖျပ်မွဲလှ်ေပၠန် ဟွံဂွံရကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဝွံရ ခမဳဗြဴဂှ် ဒၠောံဗတောန် ‘နဉတ်ကမ္မဝါစ်’ စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါနေဝ် ဟွံသၠးကၠေံကွေတ်ဂှ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴ ဟွံသေၚ်ရ၊ တၞောဝ်ကျာ်ကောန်သၟိၚ်ဗြဴသာကျဝၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး အာစိုပ် ပွမကျနူသာသနာရ။

ပ္ဍဲအရာ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံဂှ် ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးဂှ် ပွမသ္ပဝိနယ်ကမ်မွဲစွံ ပွမစၞောန်ထ္ၜး (ဖ္ဍောတ်) ပါတိမုက်မွဲစွံ ပွမဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်ပဒတဴမွဲစွံရောၚ်၊ သီုဖအိုတ်ဝွံ ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴမစှ်ေပါရာဇိကဂှ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး “ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံ” ရ။

၆၇၂။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် (မဂပ်ဝ်သ္ပ နဗဗွဲဓရ်) မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ ဓမ္မကမ်ဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် မၞုံသၠေဟ်ပၟာဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ အဓမ္မကမ်ဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ ဓမ္မကမ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုသၠေဟ်ပၟာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ အဓမ္မကမ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။

၆၇၃။ ကုခမဳဗြဴ မဟွံဒးဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရး (နဉတ်ကမ္မဝါစ်) ခမဳဗြဴသၠးကၠေံကွေတ် ခမဳဗြဴကြအ်ဥမ္မတ် ။ ပ ။ ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒအာပတ်ရ။

တတိယပါရာဇိက သိက္ခာပိုဒ် တုဲရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၃၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)  ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်  ၁.၄.၁။ စတုတ်ထပါရာဇိကသိက်ခာပိုဒျ ==

(ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)

ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်

၁.၄.၁။ စတုတ်ထပါရာဇိကသိက်ခာပိုဒျ

၆၇၄။ ပ္ဍဲအခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ပွမရပ်တၞုဟ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ် ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်သ္ၚောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရ၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရ၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မူဟိုတ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်ဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရော? ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရော? ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရော? ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ ။ ပ ။ 

“ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပိဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ် လေဝ် အာအိုတ်ရ၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရ၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရ ဟီုဂှ် ဍာံပြဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ 

“ယွံခမဳတအ် မုဟိုတ် ခမဳဗြဴ ဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်ဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ် ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန်အိုတ်ရော? ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရော? ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရော? ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ်သ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။ 

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၇၅။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်မ္ဂး၊ မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန်မ္ဂး၊ ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာမ္ဂး၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်မ္ဂး၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မၞုံကဵုဟိုတ်ဒ္စာံသာ်ဒှ်တုဲ ဒးအာပတ်ပါရာဇ် (မၞုံယၟုအဋ္ဌဝဝတ္ထုကာ) ရ၊ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜးအိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 ---
၁.၄.၂။ ပွံက်စတုတ္ထပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၇၆။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျ ရူဝှံမ်ဂးခမုဗွူရ။

ဍုက်ဍေက်ကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ မ္ဂးဂှ် မၞုံကဵုပွမထၞေန်စပ်သ္ဍိုက်မၠိုက်ဒှ်တုဲ မၞုံကဵုပွမသ္ၚေဝ်မဲဒှ်တုဲ မၞုံကဵုစိုတ်ဆာန် ရာဂဒက်ဂြေန်လဝ်ဒှ်တုဲ။

ဍေံမဍုက်ဍေက်နကာယသံသဂ္ဂရာဂ မ္ဂးဂှ် ဍေံမၞုံကဵုပွမထၞေန်စပ်သ္ဍိုက်မၠိုက် ဍေံမၞုံကဵုပွမသ္ၚေဝ်မဲ ဍေံမၞုံကဵုစိုတ်ဆာန် ရာဂဒက်ဂြေန်လဝ်။

ပူဂိုလ်တြုံမၞိဟ် မ္ဂးဂှ် တြုံလကိုဟ်ဟွံသေၚ် တြုံပြိုတ်ဟွံသေၚ် တြုံတိရစ္ဆာန်မပတောလဝ် မၞိဟ်ဟွံသေၚ် တြုံမၞိဟ်မတီကၠိုဟ်ခၠၚ် မသၟဟ်စောံတၞဟ်နပွမဒ္ဂေတ်သ္ပ ပွမနှဴရဴဇကုကာယဟေၚ်ရောၚ်။

ပ္ဍဲအရာ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တဲ မ္ဂးဂှ်တုန် သ္ပတမ်နူတၚ်တဲတုဲ အဝယ်လစှ်ေဇကု ဍေံဒစဵုကဵုစိုပ်တၞုၚ်သၞေမ်တဲရောၚ်။ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမရပ် ပ္ဍဲလတူဇုတ်ကၞၚ်ကအ်ၜါ ကေုာံသၟဝ်ဗၞဳအဝဏ်တၚ်က္ၜံၚ်ၜါမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပိဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမရပ်ယာတ်ဗိုက်ကီု ယာတ်လတက်ကီုမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

မွဲစွံလေဝ် ဒတူ မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒတူတဴ ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍတြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သီုမဒတူတဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံ ဟီုဂလာန်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ဌာန်သၟောဲကြန်လေဝ် အာ မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် တြုံဂှ် “ဩဝ်ကၠုၚ်ဌာန်မဟိမုဝွံညိ” ရဴဝွံ ချိၚ်ဖာပ်တုဲ အာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ ဇၟာပ်ဂါမ်ဇိုၚ် ဇၟာပ်ဂါမ်ဇိုၚ် ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ အာစိုပ်အပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ လုပ်အာမပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ် ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ပ္ဍဲအယာံမာတ် မလုပ်အာဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်မမိက်ကဵုမွဲမွဲဂှ် ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။
ဇကုလေဝ် ပြာပ်ဏာဇရေၚ် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ် ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သီုမဒတူဒၟံၚ် ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံ လၟောဝ်ဏာဇကုဇရေၚ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မ္ဂးဂှ် ထံက်ရံၚ်ကဵုခမဳဗြဴ မအာစိုပ်ပါရာဇိကမဒှ်ကိုပ်ကၠာတုဲ ဂပ်ဝ်သ္ဂးရ။

ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ မ္ဂးဂှ် ဗွဲဥပမာတုန် တၞံတာကအ်ပိုတ်အာတုဲ သၟဟ်ညံၚ်ရဴတၞဟ်နပွမကလေၚ်ကၠုတ်ဍိုပ်ဍဴမွဲလှ်ေပၠန် ဟွံထေက်ကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဝွံရ ခမဳဗြဴဂှ် ကဵုပေၚ်တဴဝတ္ထုဟိုတ် မရနုက်ကဵုဒ္စာံမ္ဂး ခမဳဗြဴဟွံသေၚ်ရ၊ တၞောဝ်ကျာ်ကောန်သၟိၚ်ဗြဴသာကျဝၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး အာစိုပ် ပွမကျနူသာသနာရ။

ပ္ဍဲအရာ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံဂှ် ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးဂှ် ပွမသ္ပဝိနယ်ကမ်မွဲစွံ ပွမစၞောန် (ဖ္ဍောတ်) ပါတိမုက်မွဲစွံ ပွမဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်ပဒတဴမွဲစွံရောၚ်၊ သီုဖအိုတ်ဝွံ ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴမစှ်ေပါရာဇိကဂှ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး “ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံ” ရ။

၆၇၇။ ကုခမဳဗြဴမဟွံမွဲကဵုစိုတ်စေတနာ ခမဳဗြဴမဝိုတ်အာသတိ ခမဳဗြဴမဟွံတီ ခမဳဗြဴမဟွံသာယျေန် ခမဳဗြဴမကြအ်ဥမ္မတ် ခမဳဗြဴစိုတ်ကလှ်လဖှ် ခမဳဗြဴယဲဝေဒနာပ္ဍဵုပ္ဍိုက် ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒးအာပတ်ရ။

စတုတ်ထပါရာဇိက သိက်ခာပိုဒျ တဲုရ။
−
ယွံတၠနာဲဗြဴတအ် ဂပ်ဝ်စၞောန်ထ္ၜးကဵု ပါရာဇိကအာပတ်ဂမၠိုၚ်ဒ္စာံပြကာ ဗွဲသရုပ်အိုတ်တုဲရ၊ ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ပၞောဝ်အာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဒ္စာံဂှ် အာစိုပ်အာပတ်မွဲမွဲမ္ဂး ပ္ဍဲအခိၚ် (ဃောဒှ်ခရှ် သာမဏဳဗြဴ သိက္ခာမာန်) ကၠာတေံ သၟဟ်ညံၚ်ရဴဟွံကလိဂွံ ပွမပံၚ်ဖက်ဆက်ဆောံမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဂဋ္ဌှ် ခမဳဗြဴဂှ် ပ္ဍဲအခိၚ်ကြဴ (မအာစိုပ်ပါရာဇိကတုဲ) လေဝ် ဟွံကလိဂွံပွမပံၚ်ဖက် ဆက်ဆောံမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ရ၊ အာစိုပ် ပွမကျာနူသာသနာရ၊ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက်မွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်ရ။

ပ္ဍဲအာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဒ္စာံဂှ် သၟာန်နာဲဗြဴဂမၠိုၚ်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် သၟာန်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သၟာန်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ နာဲဗြဴတအ်ညးဂမၠိုၚ် ပ္ဍဲအာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဝွံ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ဇြဇြအိုတ်ရ၊ ရဴဝွံ နဒဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ဇြဇြဂှ် ဂွံသမ္တီကေတ် ဒဒှ်မသအးဇ္ၚးနူအာပတ်ဝွံရ။

ဘိက္ခုနဳဘၚ် ခဏ်ပါရာဇ် တုဲရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၃၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဂမ္တဴဂၠးတိဂှ် ထိၚ်မာန်၊ ပေဲါပၞာန်ဂှ် ထိၚ်ဟွံမာန်  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၁၂၊ တ္ၚဲသိုက်၊ ၂၀၂၁ ==

ဂမ္တဴဂၠးတိဂှ် ထိၚ်မာန်၊ ပေဲါပၞာန်ဂှ် ထိၚ်ဟွံမာန်

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၁၂၊ တ္ၚဲသိုက်၊ ၂၀၂၁

ပ္ဍဲကဵုပရိုၚ်တ္ၚဲဏံ  ဂွံလ္ၚတ်ကေတ်ဂှ် မွဲလပါ်ဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးမိပ်၊ မွဲလပါ်ဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးဒှ်ဓဝိၚ်- ထေက်ကဵုဒးမိပ်ဂှ်တုန်၊ ဍုၚ်ကြုက်ကဵုအ မေရိကာန် ပံၚ်တဲက္ဍိုက်ပ်တုဲ ကလိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်တုဲ လလောၚ်တြးပတိတ်ဏာ စပ်ကဵုအခန်သွက်ဂွံလုပ်အာပေဲါဗတိုက်ကဵု ရာသဳ ဥတုဂၠးတိပိုဲ မပြံၚ်လှာဲအာမံၚ်လပါ်ဂမ္တဴ ပ္ဍဲကောံဓရီုဇၞော် ယူအေန် စပ်ကဵုရာသဳဥတုဂၠးတိဝွံဂှ်ရ။ ဂွံညာတ်ကေတ်မိၚ် ကေတ် ညးတအ်မဟီုမလလောၚ်တြးတအ်ဂှ်တုဲ အလုံဂၠးတိမွဲ ဒုၚ်တၠုၚ်အိုတ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ညးတအ်ၜါဍုၚ်မပါ်ခြာတုဲ မတုပ် သၟဟ်မံၚ် ဗီုသၞညးသကအ်တအ်ဂှ် ညးတအ် ၚိတ်လဝ်ဂှ်တုဲ စပ်ကဵုကိစ္စကေၚ်ကာအန္တရာဲအလုံဂၠးတိဏံ ညးတအ်ၜါဍုၚ် မဒှ် ဍုၚ်ဇြဟတ်ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏံ ပံၚ်တဲဂစာန်လွဳပရာအာမာန်ဂှ် ဍေံဒှ်လက်သန်ခိုဟ် သွက်ဂၠးတိရောၚ် ညာတ်ကေတ်အိုတ်ဂှ် တုဲ နူဂကောံဍုၚ်အဳယူတံလေဝ် ဟီုဒုၚ်တၠုၚ်လဝ်ကီုရောၚ်ဂှ် ဂွံဗှ်ကေတ် ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်အေဝ်ဂျာဇြဳရာ ပ္ဍဲနောဝေမ်ဗာ (၁၀)ဂှ်ရ။ 
ပြသၞာအကြာညးတအ်ၜါဍုၚ်ကဵု ပြသၞာအလုံတၞောဝ်မၞိဟ်တအ် မဒးဆဵုဂဗမံၚ်တအ်ဂှ် ဟွံတုပ်သၟဟ်ရောၚ်ဂှ် ညးတအ်တီကေတ် တုဲ ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုအလုံဂၠးတိမွဲ ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵုဆဍုၚ်ဇကုမွဲဓဝ်တုဲ ညးတံလုပ်ကေတ်တာလျိုၚ်မွဲဣဝဵုမွဲဒလေၚ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ဍေံဒှ် ဟိုတ်ဂၠးတိပိုဲ ဂွံတဝ်အာလပါ်ခိုဟ် ပ္ဍဲအရာဖအောန်ဖျေံဓါတ်ဂီုဂမ္တဴဂၠးတိပိုဲဝွံရောၚ်။ သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ နာဲအေန်တိုဝ်နဳ ယော ဂူတရာတ်လေဝ် ဟီုဒုၚ်တၠုၚ်ဂလာန်မိပ်စိုတ်နဒဒှ် “လဂါံဇိုၚ်ကိစ္စဇၞော် important step” ပ္ဍဲအရာလုပ်ပေဲါဗတိုက်ကဵု အန္တရာဲရာသဳဥတုမပြံၚ်လှာဲမံၚ်ပ္ဍဲဂၠးတိပိုဲဝွံရောၚ်။ 
ဍုၚ်ဇၞော်ၜါဝွံ ဒှ်ဍုၚ်မကဵုမံၚ်အန္တရာဲကဵုအလုံညးဂၠးတိမွဲ ပ္ဍဲအရာစပ်ကဵုပြောဟ်ပတိတ်မံၚ်ဓါတ်ဂျိ ဗၞတ်ၜိုတ်(၄၀) က္ဍိုပ်ကၠံကီု ရောၚ် ဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ်လ္ၚတ်ကေတ်မာန်ကီုရ။ ယဝ်ရညးတအ် ဟွံကေတ်တာလျိုၚ် အဓိကမဂး ဟွံတိတ်ဗၠးနူဂမျိ ညးလိုက် ဂၠးတိ တအ်ကီုရောၚ်။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ကိစ္စဏံ ပိုဲတအ် ဒးတၚ်ဂုန်ကဵုညးစၞးအမေရိကာန် နာဲဂျန်ကေဝ်ရဳကီု၊ ညးစၞးဍုၚ်ကြုက် နာဲဇြဳ ယှေန်ဟဲကီုရောၚ်။ ညးတအ်ၜါတၠဂှ် ဒှ်ညးစၞးမကေတ်မံၚ်တာလျိုၚ် သွက်ရာသဳဥတုဂၠးတိ ပ္ဍဲအရာသ္ပစၞးကဵုဍုၚ်ညးတအ် ဂှ် ရောၚ်။
 “ဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် လၟုဟ်ဏံ သွက်ဂွံပံၚ်တဲအာညးသကအ်ကြပ်ပ် ပ္ဍဲအရာဂွံကော်ဆဴအာ ကဵုပြသၞာပိုဲမၞိဟ်တအ် မဒး ဆဵုဂဗမံၚ်ဇၞော်အိုတ် မတွံဂး အခက်အခုဲရာသဳဥတုဂှ်တုဲ အရာဝွံ ဍေံကိတ်ညဳမံၚ်ကဵု ဟိုတ်ပိုဲဂွံဒးကၠုၚ်စိုပ်ဒၞာဲသဳအိုဝ်ပဳ COP – conference of the parties (သဘၚ်သဳကၠဳဇၞော် စပ်ကဵုရာသဳဥတုဂၠးတိ) ဝွံဂှ်တုဲ အဲဒုၚ်တၠုၚ်ဏာကဵု လိက်ပံၚ်တဲလလောၚ် တြးညးတအ် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရောၚ်။ ဣဏံဂှ် ဒှ်ပရိုၚ်ခိုဟ်မွဲ သွက်ပိုဲတအ်ရောၚ်” ဂလာန်မြဴသာ်ဝွံ နာဲဖရေန် တေမ်မာမာန် မစိုန်ဒှ်တဴဒုတိယဥက္ကဌ သၟိၚ်ဇၞော်ကမ္မယှေန်အဳယူ ပ္ဍဲအရာမဆေၚ်စပ်ကဵုကေၚ်ကာရာသဳဥတု(Frans Timmermans, the European Commission’s executive vice president for the European Green Deal) ဂှ် ဟီုလဴထ္ၜးလဝ်ကဵု ဌာန ပရိုၚ်ဂၠးတိဂှ်ရောၚ်။
ပ္ဍဲတ္ၚဲဝွံ ဌာနပရိုၚ် The Guardian လေဝ် ဟီုဗၟံက်လဝ် ဗီုသမ္မတဍုၚ်ကြုက် နာဲဇြဳဂျေန်ပေန် မဟီုကဵုလဝ်သတိ စပ်ကဵုဓဝိၚ် သောက ဖေက်ပ္ဍဲဒေသအာယှဖသဳဖိတ် ကလေၚ်ကတဵုဒှ်ပၞာန် ညံၚ်ရဴခေတ်ကာလပၞာန်ဂံက်၊ ဖေက်ဍုၚ်မွဲကဵုမွဲ ကတဵုဒှ် ပဋိပ က္ခသေက်ဇဵုညးသကအ်ရောၚ်။ ပ္ဍဲကဵုက္ဍိုက်လိက်ပရိုၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် Xi Jinping warns against return to Asia-Pacific tensions of cold war era မြဴသာ်ဝွံတုဲ ၊ ပ္ဍဲပိုဒ်လိက်မွဲဂှ် ချူလဝ် အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်တေံသာ်ဝွံပၠန်ရ။“The Asia-Pacific region cannot and should not relapse into the confrontation and division of the cold war era.”  ညံၚ်ဒေသဝွံ ဂွံက လေၚ်ကတဵုဒှ်ပၞာန်ပၠန်ဂှ် အမေရိကာန် က္ဍိုက်ပ်တုဲ ဖန်က်ပထုဲမံၚ်ဖေဝ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုဂလာန်ညးဂှ်မဂး ညးဂၠးတိတအ် တီကေတ်မာန်ရ။ ကြဴနူအမေရိကာန် က္ဍိုက်ပ်ဒက်ပတန်ဂကောံမဟာမိတ်ဂမၠိုၚ် မပါလုပ်လၟိဟ်သီုဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယကီု၊ အဝ်သတြေလျကီု၊ ဂျပါန်ကီုဂှ်တုဲ နကဵုဍုၚ်ကြုက် ကတဵုဒှ်ဂဝိၚ်သောကရောၚ်။ စပ်ကဵုပဋိပက္ခထာဲဝါန်ဂှ်လေဝ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်ဒေ သဍုၚ်အာယှဂမၠိုၚ် ဂွံထုဲထံၚ်ပရေၚ်ပၞာန်ကီုရောၚ်။
နကဵုဍုၚ်ကြုက် ဍေံဒှ်ကၠုၚ်သၞကဵုဂကောံဍုၚ်မဟာမိတ်ကွိတ် (Quad) ခ္ဍၚ် ညးတအ်ဒးဂၠာဲဍုၚ်မဟာမိတ် သွက်ဂွံစၞေဟ်ပလန် ခ္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဂှ် ဍုၚ်ပိုဲ သွက်ဂွံဒးဗက်လကြဴဍုၚ်ကြုက်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။ အလဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ဗက်လကြဴလပါ်ဍုၚ်ကြုက်၊ အလဵုအသဳပြိုၚ်ပကာန်အေန်ယူဂျဳတအ်၊ ဂကောံရပ်လွဟ်မဒိုအ်လဝ်ပန်ပှော် မချုက်လိက်ကသုက်အေန်သဳအေတအ်ဂှ် ဗက် လကြဴမဟာမိတ်ကွိတ်တအ်ဂှ်မဂး ပဋိပက္ခဍုၚ်ပိုဲဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်သ္ဂောံဂၠိၚ်သ္ၚောဲမာန်ရောၚ်ဂှ် တော်ဆကေတ်မာန်ရ။ လစွံစိုတ် အကြာဂကောံဍုၚ်အာဇြဳယာန်တအ်လေဝ် ထကးပြးတိတ်အာမာန်ကီုရ။ ပ္ဍဲဂကောံဍုၚ်တအ်ဝွံ ဍုၚ်လ္ၚဵုဂှ် ဒးဒုၚ်အုပ်ဂလီုလဝ် နကဵုအဝဵုဍုၚ်ကြုက်လေဝ်ကီု၊ အမေရိကာန်လေဝ်ကီုဂှ်တုဲ ၜိုန်ရပဝ်လဇြဳညးတအ်မသုန်တၚ်တအ်ဂှ် အလုံလိုက်မွဲဒုၚ်တဲ မာန်ကီုလေဝ် ဆဂး စပ်ကဵုလညာတ်သဳကၠဳပညဳပညပ်ဂၠာဲသွဟ်တအ်ဂှ် လပါ်ရဲအေန်ယူဂျဳတအ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ဟွံမွဲရောၚ်ဂှ် လိက်လညာတ်တၠဂုန်အစာရာဝိက ချူဗၟံက်လဝ်နွံရ။ ကုအလဵုအသဳပၞာန်ဂှ် ညးတအ်တက်ကျာဟွံမာန်၊ အဇာဂှ် စၞးဂှ် ဒးဗတိုက် သအးကၠေံရောၚ်ဂှ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်လညာတ်သာ်ဝွံဂှ်တုဲ ကုခမဳသၚ် မနွံကဵုလညာတ်လပါ်ပၞာန်တအ်ဂှ်လေဝ် ညးတအ် ကၠတ်ပန်ဂစိုတ်မံၚ်ကီုရောၚ် ပရိုၚ်ဘာသာဗၟာတအ် အကြာဏံ ချူဗၟံက်လဝ်နွံရ။ ကုခမဳသၚ် မနွံကဵုလညာတ် ဟွံတုပ်ကဵုဇကု တအ်ဂှ်လေဝ် သ္ဍာံပန်ဂစိုတ် ကၠတ်ဂစိုတ်တဴကီုဂှ် ပိုဲတအ် ဒှ်သတ်မၞိဟ်မဓဇန်လောန်အာနူဗၞတ်ရ။ ပ္ဍဲတွဵုရးကရေၚ်ဍာဲဂှ် ပူဂဵုဟွံ ကေၚ်ဒစဵုဒစး ပစူလပုဟ်တဲပိတၞုၚ်တအ်ဂှ် ဂြိပ်ဒဴလုပ်မံၚ် ပ္ဍဲဗဒိုပ်ညးဒဴပၞာန်ညးတအ်ဟွံဂွံ၊ ထ္ၜးဟိုတ်ညးတၟုတ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် လုပ်ထုဲမံၚ်ဂှ်တုဲ တးပဲါကၠေံ ဟွံကဵုအခေါၚ်၊ ညးမဒဴပၞာန်တအ်ဂှ် ဒဒိုက်မွဲစိုပ်ဒဒိုက်ၜါရ။ ပရိုၚ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲနောဝေမ်ဗာ ၁၂ဂှ်ရ။ လၟုဟ်ဝွံ ပေဲါဗတိုက်လ္ၚဵုဂှ် ဒပ်ပၞာန်အလဵုအသဳတအ်ဟာ၊ အေန်ယူဂျဳတအ်ဟာဂှ် ပါ်ပဲါဟွံဒးအိုတ်ဂှ်တုဲ ဒုၚ်တၠုၚ် ညးတအ်လေဝ် ဒးဒုဟ်၊ ပဲါတးညးတအ်လေဝ် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ် ဒှ်မံၚ်အကာဲအရာသာ်ဂှ်တုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် ဒှ်မံၚ်အဓိပဲါ ပဲါလံက်ကွတ်ဒးလံက်ဂၞၚ်ရောၚ်။
တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲဝွံပၠန် ဘာညးမရှေ်သှေ်ကျာ်ခရေတ်တအ် ပ္ဍဲတိဍာ်ဍုၚ်ချေၚ်တအ်ဂှ် ဗၞတ်ၜိုတ်၂၂ဘာ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ပလီုပလာ်ကၠေံပၠန်ရ။ လအာသာ်ဝွံ ကၠာကၠာတေံ သၞာံမဟွံလအ် ပ္ဍဲတွဵုရးရခေၚ်ဂှ်  သၚ်ရခေၚ်တအ် ဒးဒုၚ်ပတိုန်ဒုဟ် ဆက် ဆောံကဵုပၠန်ဂရးရပ်လွဟ်အေအေတအ်တုဲ ဒးဒုၚ်ရပ်ဂှ်လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ခေတ်ဂှ်ဒှ်ခေတ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ မအုပ်ဓုပ် လဝ်ရောၚ်။ ပြဝမဓဇန်ကြမ်လတူညးဟွံမွဲကဵုဒုဟ်တအ်ဂှ် အလဵုအသဳဗၟာလဵုတိုန်န် ကၠောန်သ္ပမံၚ်ဟဂှ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ် ဘာလ ကျာ် ဗုဒ္ဓဘာသာကီု၊ ဘာလ္ၚောဝ်ကျာ်ညးဘာသာမပ္တံခရေတ်တအ်ကီု ယဝ်ရဆက်စပ်မံၚ်ကဵုကောန်ဂကူတအ်မဂး ဒးဒုၚ်ပ လီုပလာ် အိုတ်ရ။ ညးမဒှ်ဂလာရောဟေန်ဂျာတအ် ဂၠိုၚ်ကဵုစှော်ကိုတ် အာစိုပ်ဒဒိုက် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ်စံၚ်ကွာန်၊ ပလီုကောန်သမ္ဘာ သီုဒးဒုၚ် ထ္ဍေၚ်ပတိတ်နူဍုၚ်ကီုလေဝ် ဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ လုပ်စမံၚ်လပါ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာညးတုဲ ဂြောပ်ဗဒန်တဴဒုဟ်အိုတ်ဏီဂှ်ရံၚ် ကေတ်မ ဂး ကောန်ဍုၚ်ဗၟာတအ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူဗၟာတအ် ဓဇန်လောန်တဲရ။
ရံၚ်ကဵုဥပ္ပတ္တိမကတဵုဒှ်မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲဇေတ်တ်ဂှ်မဂး ကမၠောန်ဍေံမဒှ်လလေၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် အုပ်ဂလီုဂွံလဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ အလဵုအသဳပၞာန်လေဝ် ပလီုပလာ် ဓဇန်ဇြက်ဟီုဟၟဲ၊ ရဲအေန်ယူဂျဳတအ်လေဝ် ပလီုပလာ် ဓဇန်တဲလတူ။ ဂကောံကောန်ဍုၚ်အ ရၚ်တအ်လေဝ် လုပ်စလပါ်ပၞာန်ကီု၊ လပါ်အေန်ယူဂျဳကီု နွံတဴနာနာသာ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ လညာတ်ဂွံပညဳပ ညပ်သွက်ဍုၚ်ကွာန်ဂွံၜိုဟ်သြိုဟ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲဆကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ညိညဟေၚ်နွံတဴဂှ်တုဲ ဍုၚ်ပိုဲ အဃောဂၠံၚ်ကၠေံမံၚ်ရောၚ် ဟီုမာန်ရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော် ညံၚ်ရဴလဂုၚ်တအ်၊ အၚ်ဝတအ်၊ သေတ်ကါၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် အကာဲအရာကြပ်တုပ်မံၚ်ကဵု သဳရဳယျာ ကၠာတေံရ။ လၟုဟ်ဝွံဍုၚ်သဳရိယျာသ္ၚိတ်ဇြမံၚ်ကီုလေဝ် ဆဂးဍုၚ်ပိုဲဂှ် ကြပ်ဂွံမံၚ်ချာမ် ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်ရောၚ်။ ဝါဒပလီုပလာ် နူလ ပါ်အလဵုအသဳပၞာန်ကီု၊ အေန်ယူဂျဳကီု ကၠောန်မံၚ်ပေၚ်ၚ်တအ်ဂှ် ဆလအ် ဂွံဒိုအ်ကၠေံမာန်ဂှ်ရော ယဝ်ရပိုဲသၟာန်ရံၚ်မဂး အခိၚ်ဝွံ ဒှ်အခိၚ်အဃောစိုပ်မံၚ်သဂါဗတံရောၚ် ယဝ်ရဟီုမဂး ဟွံဗၠေတ်ရ။ အနာဂတ်ဂတပြဟ်ဟ်ဝွံ ဂွံခိုဟ်တိုန်ဂှ် စၟဳဟွံညာတ်ရ။ လညာတ်မဓဇန်ကြမ်ကြဂှ် ဒှ်လညာတ်မပၠေၚ်ကၠေံတသိုက်ပိုဲမၞိဟ်တအ်မွဲရောၚ်ဂှ် ဗွဲယျေဘူယျဟီုမာန်ဂှ်တုဲ လညာတ်ဏံ ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲ ရဲဂကောံတအ်ဂှ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ ပရိုၚ်မဆက်စပ်ကဵုပွမဓဇန်ကြမ်ကြတအ်ဂှ် ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်ဗတ်ဘာသာဗၟာ ပ္ဍဲဗဳဗဳဇြဳတအ်၊ ဗဳအိုဝ်အေတအ်ဂှ် ဂတဏံ ဒဵုကဵုဗှ်ဗက်ဟွံမာန်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ 
ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် ဟွံပြေပြံၚ်ခ္ဍၚ် သွဟ်ဍေံမတဝ်အာကဵုၜိုဟ်လလမ်ဍုၚ်ပိုဲ သ္ၚောဲအာခ္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ယူအေန်လေဝ် မူပကဵု ဟွံမာန်၊ အာဇြဳယာန်လေဝ် မူဖန်က်ကဵုဟွံတုဲရ။ အလဵုအသဳပၞာန်ကဵုအေန်ယူဂျဳလေဝ် ဝေၚ်ပြိုၚ်ဓဇန်ညးသကအ်သၟးဂှ်တုဲ လအ် အာခ္ဍၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ဒဒိုက်ဇၞော်ခ္ဍၚ်ရ။ အကြာဏံ ဂကူဝတအ်၊ ဂကူရခေၚ် မတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ် ဒၞာဲအဝဵုအေအေတဴ တအ်ဂှ် ဒဒိုက်အောန်အိုတ် ဟီုကြပ်ဂွံမံၚ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဗွိုၚ်ဇကု ၜိုန်ရဍောတ်ကီုလေဝ် တိဍာ်ဇကုကဵုဇကု အဝဵုအုပ်ဓုပ်ဇကု ကဵုဇကုမဂး ခိုဟ်အိုတ်ရောၚ်ဂှ် ရံၚ်ကဵုဒဒှ်ရဲမတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ်တအ်ဂှ်ကီု၊ ပ္ဍဲတိဍာ်အဝဵုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတဴတအ်ဂှ်ကီုမဂး တီကေတ် မာန်ရ။ သွက်ရဲမတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ်တအ်ဂှ် ဂဥုဲစဵုဒၞာလေဝ် ကလိဂွံမံၚ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်ယဲမဂး ဂွံအာလွဳလွတ်ပ္ဍဲရုၚ်ဂဥုဲဂှ်လေဝ် ခက်ခုဲ အောန်ရ။ သ္ၚိဇကုဍောတ်သွတ် မသိုၚ်ခၞံလဝ်အဆံၚ်ဟွံစိုပ်လဝ်ကဵုဒှ်ကၠာရ ယဝ်ရတိတ်ဗၠးမံၚ်နူဘဲအန္တရာဲၜိုဟ်ဂံက်ဂမ္တဴ၊ ဂဂဳအ ယဴတအ်ဂှ်မဂး ဂွံတိက်မံၚ်ၜိုဟ်ဟ် ဗွဲတသိုက်မာန်ကီုရောၚ်။ ဂွံလဝ်သ္ၚိခိုဟ်ဟ်တုဲ ဒးဗက်အောပ်တိက်မံၚ်ကီု၊ ဒးဂွိၚ်ဖေက် မံၚ်ကဵုညးကၠုၚ်စံၚ်ပလီုပလာ်ကီုမဂး ဟွံကလိဂွံတသိုက်စိုတ်ရ။ ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၀၁၊ ၁၃ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်တဲသွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       အလန်ဒုတိယ

ဥက္ကဌဇၞော်ဂုဏ်တၟေၚ်➲နာဲဟံသာ(ကော်ခဴစ)
အ္စာကၞေဟ်➲ၜိုပ်ဍာဲ 

ယၟုလိက် - ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်
ကၞေဟ်   - ၜိုပ်ဍာဲ
            (ဥက္ကဌဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ- အ္စာနာဲဟံသာ)
အစဳအဇန် - တရဴအအာ
ဂတိုပ်ဒဳဇြောၚ် - ဇဝ်ဝဳနန် (Jaw V Non) 
ကောန်ပျူတာ - ခေတ်လိုက်
သၞာံတက်ပ္တိတ် - 30.1.2022-၁၃၈၃ သၞာံ။
                     ဂိတုပုဟ်(၁၄)စွေက်
တက်ပ္တိတ်အလန် - ဒုတိယ
လၟိဟ်အုပ် - ၁၀၀၀၀အုပ်
ညးတၠဒါန် - မဒါန်ကောန်ဂကူမန်

       ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် 

       ဂလာန်ညးဇန်လိက် 
                      
လိက်အုပ်ဍောတ် “ ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ” ဝွံ ရန်ကဵုသၟတ်မန် အဝဲမံၚ်ဘာအဝဲဇူဘာတၟိတၟိတအ် သွက်ဂွံတီအာ ပရေၚ်ဂကူ၊ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ပၞာန်၊ ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်၊ ပရေၚ်ပညာ ကေုာံ ပရေၚ်မန် ပ္ဍဲအဝၚ်တိက်တအ် 
ၜိုတ်ဒးရးပြဟ်ဟ်မာန်တုဲ ဂလာန်တၚ်ဏှ်နွံကဵုရှ်သာတအ်ဂှ် ၜိုတ်ကပှ်ဂၠာဲ ချပ်ဗစာဂွံ ချူဇန်တက်ပ္တိတ်ဏာရ။  ဂလာန်တအ်ဏံဂှ် တိတ်ကၠုၚ်နူက္ဍဟ် ညးဇန်လိက်ဖအိုတ် ဟွံသေၚ်၊ ဂလာန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် နွံပ္ဍဲလိက်ဂွံကေၚ်ဗှ်တၚ် နၚ် ဇကုစှ်ေစိုတ် ဒုၚ်တဲ မာန် ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုကုဂကူမန်ဟေၚ် ရုဲစှ် ချူပြေၚ်တက် ပ္တိတ်ဏာရောၚ်။ 
   သၟတ်မန်ညးဂွံဗှ် ဂွံတီကေတ်ဂလာန်တအ်ဏံ အနာဂတ်ဂတတေံ ကဵုဂွံဒှ်ညးဆာန်ဂကူမန် ညးကၠောန်ပရေၚ်ဂကူမန် ညးအာက္ဍိုပ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူမန်မာန်ညိ။
                      ✍ၜိုပ်ဍာဲ✍
                  (၁)
            ပရေၚ်ဂကူ 
၁။ ဂကူမွဲမွဲဟီုဂှ် ဂကောံမၞိဟ် မံၚ်စံၚ်တန်တဴကၠုၚ်လဝ်မွဲစွံလအ်လ ကဵုသၞာံအခါ (လ္ၚီသၞာံ -ဠက်သၞာံ) အရေဝ် -လိက် - ယေန်သၞာၚ်အခိုက် ကၞာတုပ်၊ ကံကုသဵုဆက်စပ် (အခေါၚ်အရာ သၠဲလး/ဍန်ဂြက်တုပ်) တအ်ဂှ် ဒှ်မွဲဂကူရ။ 

၂။ ဇုဇဗဴလပိုဲနူကၠာကၠာတေံဂှ် ဟိုတ်နူညးတအ် ဟိုတ်နူမံၚ်စံၚ်တန်တဴကၠုၚ်မွဲစွံ လအ်လကဵုအခိၚ်တုဲ အရေဝ် - လိက် - ယေန်သၞာၚ် အခိုက်ကၞာပိုဲ ဂွံတုပ်မံၚ်ရောၚ်။
    
     - ဇုဇဗဴလပိုဲတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူမဗဳဇ (ဆီဇာတိ) ဆက်စပ်မံၚ်ညးသ္ကံတုဲ ရုပ်သာ်ပိုဲ မပ္တံ 
အရံၚ်စၞာံ၊ အရံၚ်သော်၊ အရံၚ်မတ်၊ ဗီုပြၚ်ဇကုဇကောဝ်ပိုဲ ဂွံတုပ် (ဝါ) ကြပ်တုပ်မံၚ်ရောၚ်။

  - ဒၟာနူဏံဟေၚ် ဂကူမသဆက်စပ်မံၚ်ရဂှ် ပိုဲတီ၊ ပိုက်တံဂၠာဲရိုဟ်မ္ဂး ဂကူမန်တအ်ဂှ် ဒှ်မသ ကောဒေံ ကြပ်ပ် (ဝါ) သ္ၚောဲသ္ၚောဲဖအိုတ်ရရောၚ်။ 

၃။ ကောဒေံဂှ် ဒှ်မသကြပ်ပ် ဂကူဂှ် ဒှ်မသသ္ၚောဲသ္ၚောဲ ဗီုဆာန်ကောဒေံဂှ် ဆာန်ဂကူကီုမ္ဂး မန်ပိုဲမုက်မတ် ယးတၟးဂကူပိုဲဗၠးၜးရောၚ်။
              (၂)
၄။ ဂကူမၞးဒှ်မံၚ်ဍိက်မ္ဂး မၞးကီု ကောဒေံမၞးကီု ဒှ်ဗက်ဍိက် ဒးဒုၚ်ဇိက်ဖအိုတ်ရ။ ဂကူမၞးဗၠးၜးမ္ဂး မၞးကီု ကောဒေံမၞးကီု ဗၠးၜးသၠဲလးဇၞော်မောဝ် ဖအိုတ်ရောၚ်။  

၅။ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက် ဒှ်မံၚ်ဒဒိုက်ဂှ်ဟွံရံၚ်၊ ရံၚ် သွက်ဇကုတုဲ ပဲါဒဴအာဌာန်တၞဟ်ဟ်ဂှ် ဒှ်ညး ဒှ်ဂြိပ်ဒဴ မာန်ဗက်စရ။ 

၆။ ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဒေသဇကု ဇကုဟွံမံၚ် ရန်ကဵုသြန်တုဲ အာထောံဌာန်တၞဟ်မ္ဂး ဂကူညးတၞဟ် လုပ်ကၠုၚ်ဗပေၚ်ဒၞာဲရောၚ်။ ဒှ်သာ်ဂှ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဇကု ဒှ်အာဌာန်ညးတၞဟ်ရောၚ်။ 

၇။ မန်တအ်အာဍုၚ်သ္အာၚ် ဂၠာဲသြန်ဂှ် ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုပူဂဵုရဂၠိုၚ် ဍုၚ်ကွာန်မန် ဒှ်အာဍုၚ်ကွာန်ဂကူညးတၞဟ်ဂှ် ဂွံကလေၚ် ပလေဝ်ဟွံလောဲ လေၚ်ဆောံသွက် ဂကူဇၞော်ဇၞော် ဒဵုကဵုဂကူကၠေံကၠက် ဒှ်မာန်ရောၚ်။

၈။ ဂကူတုပ်မ္ဂး ဒးရီုဗၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်ရောၚ်။ဂကူကြုက်၊ ဂကူဂလာ၊ (မူသလေမ်)တအ် ရီုဗၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်ခိုဟ်တုဲ  ဂကူဍေံတအ် ဇၞော်မောဝ်ပြာကတ်ရောၚ်။ 

၉။ မၞိဟ်ဂကူတုပ်တအ်ဂှ် ကံကုသဵုဆက်စပ်မံၚ် ညးသ္ကအ်ရောၚ်တုဲ ဒးညဳသာညးသ္ကအ် ဒးရီုဗၚ်ညးသ္ကအ်။ 
ဟွံညဳသာ ဟွံရံၚ်စံၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်မ္ဂး ညးလေဝ်ဒှ်ဒဒိုက် အဲလေဝ်ဒှ်ဒဒိုက် တၞီဗၠိုက်အာ အလုံဂကူရောၚ်။  
                  (၃)
၁၀။ ကၠဵုတအ်ဂှ် ဟွံဝိုတ်တၠ၊ မၞိဟ်ဝိုတ်မံၚ်မသ ဂကူတအ်ဂှ် ပရေံစိုပ်ကဆံၚ်လဵု ချပ်ဗ္စာညိ။

၁၁။ ပြံၚ်အာမံၚ် ဍုၚ်ညးတၞဟ် ဌာန်ညးတၞဟ်မ္ဂး ဒးဗက်မံၚ် အခိုက်ညးတၞဟ်ရောၚ်တုဲ လက်သဏ်ဂကူဇကု ဗၠိုက်တၞီအာရ၊ ကၞောတ်တဲ (စိုပ်အဆက်ကောန် အဆက်စဴ) ဒှ်အာ ဂကူညးတၞဟ်တွဵုရ။

၁၂။ ဘဝဍိက်ဂှ် ပါဲဒဴကေတ်ဟွံဗၠး၊ အာမံၚ်ဍုၚ်ညး ဒးမံၚ်သၟဝ်တဲဂကူညးရ၊ ကုသဵုခိုဟ်မ္ဂး ဘဝဍိက်ကဆံၚ်သၠုၚ်ညိဟေၚ် ဒှ်မာန်ရောၚ်။သ္ဂောံဗၠးတိတ် နူဘဝဍိက်မာန် ဌာန်ဒေသ ဂကူဇကုဂှ် သ္ပသ္ဇိုၚ်တုဲ ဒးလွဳဒြဟတ် ဒးဒက်ပတန်အာရောၚ်။

၁၃။ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက် ဒှ်မံၚ်ဒဒိုက်ဂှ် ဟွံရံၚ်၊ ရံၚ်ကဵုဖဵုဂုဏ်ဇကုတုဲ ကၠောန်မံၚ်သွက် ညးဍဵုဍိက်ဂကူဇကုဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ကၠက်ဂကူ ဒှ်မၞိဟ်ဂကူတဝ်မုဲဟွံသေၚ်ဟာ?။

၁၄။ ပိုဲဒးဒုၚ်ဒှ်မံၚ်ဍိက်ဂှ် ဟိုတ်နူကဵုကံကုသဵုဘဝအတိက်ဟွံသေၚ်၊ ဟိုတ်နူကဵု ပိုဲဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်တုဲ ညးတၞဟ်ဂွံသ္ပဂွံအုပ်ဓလီုမံၚ်ရောၚ်။
                 (၄)
၁၅။ ဂကူဟွံမိက်ဒုၚ် သ္ပဍိက်ညးတၞဟ်တအ်ဂှ် ညးတၞဟ်လေဝ် ဟွံမိက်သ္ပဍိက်ရ၊ ဟိုတ်ဍေံဂှ် ဖဵု ဂုဏ်ညးဟွံမွဲ သီုဒှ်အန္တယ်ကုညးမာန်တုဲ ညးဟွံမိက်သ္ပရောၚ်။

၁၆။ ကံကုသဵုဂကူမွဲမွဲဂှ် နွံလ္တူပရေၚ်လွဳပရာ ကေုာံ ပရေၚ်ညဳသာပ္ဍဲဂကူဂှ်ရ။

၁၇။ ဂကူဟွံမွဲကုဍုၚ် စရာဲဂွံဇၞော်သၠုၚ်ပြာကတ် ဗီုညးတၞဟ်ဒှ်ဟွံမာန်။ 

    - ဂကူဟွံမွဲကုအခေါၚ်ပရေၚ်ဂကူဇကုဇကုဖန် သ္ဂောံ တန်ကြန်အာဍာ်ဇမၠိၚ် ဒှ်ဟွံမာန်။
 
    - ဂကူဟွံမွဲကုဒပ်ပၞာန် ညးသ္ပမာန်ဍဵုဍိုက် ဒးဗၠိုက်တၞီအာ ပြဟ်ဟ်ရောၚ်။

၁၈။ လ္ၚတ်ဝၚ်ဂကူ သွက်ဂွံကြီုကြဴမံၚ်ဟွံသေၚ်၊လ္ၚတ်ဝၚ်ဂကူ သွက်ဂွံတီ အာဲကၟာဲဟေၚ်၊ တီအာဲကၟာဲတုဲ ညံၚ်သ္ဂောံစိုပ်တဲဂကူဇကု ဒးပြုပြေၚ်။

၁၉။ အရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲ လိက်ပတ်ဘာသာမွဲမွဲဂှ် ဟွံဒှ်အထက်အပၚ်ကု ပရေၚ်ဂယိုၚ်လမျီုမ္ဂး မၞိဟ်တအ်ဟွံစွံ ၚုဟ်မး ဟွံမိက်ကတ်ဗတောန် စကာအောန်ကၠုၚ်တုဲ အရေဝ်၊လိက်ပတ်၊ ဘာသာ ဗၠိုက်တၞီစှ်ေအာတွဵုရ။ 
                    (၅)
   ညးမဂွံလဝ်အဝဵုတအ် တီလဝ်ဒဒှ်ဏံတုဲ ကၟာတ် ဒၞာလဝ်၊ အရေဝ်၊ လိက်ပတ် ဂကူကောန်
ဍုၚ်အရၚ်တအ် ညံၚ်ဟွံဂွံစကာ အပ္ဍဲရုၚ် အပ္ဍဲသၞောဝ်တအ်ဂှ် သွက်ဂွံၚိတ်ကလက်ဂကူ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ်။ 

၂၀။ လ္ၚဴမွဲမဟွံဒှ်ကၠေၚ်၊ ပလေၚ်မွဲမဟွံဒှ်ကွာၚ် ဟီု ကၠာလေဝ် ဂကူတၞဟ်မွဲ စိုပ်ကၠုၚ်ကွာန်ဇကု ဍေံဟွံဟီုအရေဝ်ဇကု ဇကုမၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဗက်ဟီု မံၚ်အရေဝ်ဍေံဂှ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူဇကု ဟွံသဝ်အာနူဍေံဟာ။

၂၁။ မၞိဟ်ကၠုၚ်ပၠံၚ်တိဍာ်ဂကူဇကု ၚိတ်ကလက်ဂကူ ဇကုဂှ်စွံစိုတ်သၠဲသၠဲဒုၚ်လဝ်တဲမ္ဂး မၞးဂှ် မၞိဟ်ဆာန်ဂကူဟွံသေၚ် ဒှ်မၞိဟ်ဒုၚ်စကာသၞ ဗပေၚ်ပၟိက်သၞ ဒှ်မၞိဟ်ကလက်ဂကူ ဇကုကီုရ။

၂၂။ ဂကူမွဲမွဲ မိက်ဂွံဒက်ပ္တန်ကၟိန်ဍုၚ်ဗၠးၜး သွက်ဂကူ ဇကုမ္ဂး မ္ၚးနူဌာန်ဒတန် ဇုဇဗဴလဂကူဇကုတုဲ
ဒၞာဲဒေသတၞဟ် ဒက်ပ္တန်ဟွံလောဲရ။
 
၂၃။ ပ္ဍဲလိုက်ဏံ ဒြပ်ရတ်ၚုဟ်မးဇၞော်နူကၟိန်ဍုၚ်ဗၠးၜးဂှ် ဟွံမွဲရ။ ဟိုတ်နူၚုဟ်မးဇၞော်ဂၠိုၚ်ဟေၚ် မၞိဟ်တအ် ဒုၚ်သၠာဲမံၚ်ကုဆီပဠက် လမျီု ဗွဲမဂၠိုၚ် ရောၚ်။

၂၄။ ဆာန်ဂကူမန်ဍာံမ္ဂး မဇဂကူမန်ညံၚ်ဟွံဂွံကၠေံကၠက်အာဂှ် ဒးထိၚ်ဒဝ်အာရောၚ်။မဇဂကူမန် ညံၚ်ဟွံဂွံကၠေံကၠက် ပရေၚ်ဘဝဂကူမန် မန်ဒးဖန်ဖက်ကေတ်တ်ရောၚ်။ မဇဂကူမန် ညံၚ်ဂွံတန်ကြန် ဍုၚ်မန်ဗၠးၜးပိုဲ ဒးပ္တန်ရောၚ်။

၂၅။ မိက်ဂွံတီအာဲ ဒးဂၠာဲရၚ်ဝၚ်အတိက်၊ ဝၚ်အတိက်ဟွံရံၚ် ဆီပြံၚ်ဒှ်ဍိက်။(ကျာ်ဇၞော်ဘာဒေါဝ် ကွာန်တံၚ်ပရၚ်)

၂၆။ မိက်ဂွံကဵုဂကူဗၠးၜးမ္ဂး အလုံဂကူမန်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ညံၚ်သ္ဂောံသၠုၚ်၊ ညံၚ်သ္ဂောံမြဟ်မြဴကၠုၚ်ဂှ် ဒးကၠောန်ကၠာအိုတ်ရောၚ်။စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူသၠုၚ် မံၚ် ဟေၚ်ဒုၚ်ဒဒိုက်၊ ဒုၚ်ဂိ၊ ဒုၚ်ကဵုမာန် စိုတ်ဓါတ် ဆာန်ဂကူ မြဟ်မြဴဟေၚ် ဒုၚ်ထံၚ် ဒုၚ်ချိုတ် သွက်ဂကူမာန်ရောၚ်။

၂၇။ မၞိဟ်ကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူတအ်ဂှ် ၜိုန်ယောၚ်ယာနွံကၠာလေဝ် ဆဵုဂဗဂၠိုၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ကၠောန်ဒး အံၚ်ဇၞး မာန်မံၚ်ရောၚ်။မၞိဟ်ဟီုကေတ်သၟးသၟးတအ်ဂှ် အခိၚ်လဵုလေဝ် အံၚ်ဇၞးမာန်ဟွံသေၚ်၊ဟိုတ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်ဗီုလဵု ဒးထိုၚ်သးထေက် သ္ၚဳဂၠိပ်ညိ။

၂၈။ မၞိဟ်မွဲမွဲ ပူဂဵုဆာန်ဂကူဟွံသေၚ်၊ ကလၚ်အရေဝ်ညးသၟး ဟွံတီ၊ ဒးရံၚ်လ္တူ ကမၠောန် ပွညးတအ်ရောၚ်။ 

၂၉။ ဒုၚ်ယၟုကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ဂးတုဲ ရေက်ကးပ္တိတ်မံၚ်ပရဲ လ္တူကမၠောန်ဂကူမ္ဂး ပရေံနူ ဟွံကၠောန်ပရေၚ်ဂကူဏီ။
   
၃၀။ ဘဝဂတမုဒှ်ဂှ် ညးလဵုလေဝ်တီချိုတ်ပၠိုတ် ဟွံသေၚ်၊ ကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်ဍုၚ်
ပရေၚ်ညးဂမၠိုၚ် ညံၚ်စိုပ်တရဴမ္ဂး မၞိဟ်ချိုတ်အာလေဝ် ဝၚ်ခိုဟ်မွဲ ဂွံဒုၚ်စချိုတ်ပၠိုတ်အာရောၚ်။ 

၃၁။ ဂၠာဲဒြပ်ရန်သွက်ကောန် ဗတောန်ကွတ် ရန်သွက်ဇကုဖဵု ညးဂမၠိုၚ်ဟွံဒှ်မ္ဂး ညးမွဲဟွံထိုၚ်သးဝၚ်ခိုဟ်ဟွံၜက်သှ်ေရ။

၃၂။ မၞိဟ်မွဲမွဲ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူၜိုတ်လဵုနွံဂှ် မိက်ဂွံတီမ္ဂး ၜိုတ်လဵုညးဒုၚ်ဂိ ဒုၚ်အိုတ် ဒုၚ်ကၠောန်မံၚ် သွက်ဂကူဂှ် ရံၚ်ညိ၊ လ္တူအရေဝ်ညးသၟး သ္ပသ္ဂုတ်သွာတ်ညိ။

၃၃။ ဆာန်ကၠအ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ဒၞးဒပ်၊ ဆာန်ဒြပ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ပရေၚ်ဂီုကၠီု ဆာန်ဂကူဆာန်ဍုၚ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ဒပ်ပၞာန် ရောၚ်။

၃၄။ ဂကူမွဲမွဲ ဂွံဇၞော်မောဝ်တဴတက်ပြာကတ်မံၚ်ဂှ် ချိုတ်တုပ်ဂျိုၚ်တုပ် ဝါတ်တုပ်သိုက်တုပ် ညဳညဳသာသာ ရုန်ဂစာန်ထတ်ထပါ်ကၠုၚ် အခက်အခုဲနာနာ၊ တဝ်စၞေဟ်သၞနာနာမွဲစွံ လအ်ကဵုသၞာံအခါရောၚ်၊ အခိုက်ဏံ လီုလာ်ယောၚ်ယာအာမ္ဂး ဒှ်ဍိက်ညးတၞဟ်ရ။ 

၃၅။ မၞိဟ်ဟွံတီဂုဏ်မိမ ဂုဏ်အစာ ဂုဏ်ဂကူတအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဟွံတီဂုဏ်ညးတၞဟ် ဒှ်မၞိဟ်သစ္စဟွံမွဲတုဲ ပရေံနူသတ်တိစ္ဆာန်ဏီရ။
                        (၈)

၃၆။ ကြက်ဂကူဂှ် အရေဝ်၊ ကြက်အရေဝ်ဂှ် လိက်ပတ် ဆာန်ဂကူဇကုမ္ဂး ထိၚ်ဒဝ်အရေဝ် လိက်ပတ်ဂကူဇကုအိုတ်ညိ။

၃၇။ သ္ဂောံထိၚ်ဒဝ်အာအရေဝ်ဂကူဇကုမာန်
မန်ကုမန် ဟီုအရေဝ်မန်အိုတ်ညိ၊ဟီုအရေဝ်မန်မ္ဂး အရေဝ်ညးတၞဟ် လ္ပကဵုပြံက်နှဴ၊ ပြံက်နှဴမံၚ်အရေဝ်ညးတၞဟ်မ္ဂး အရေဝ်ဂကူဇကုဂှ် ကၠာဲအာတုဲ လအ်မ္ဂး ကၠေံကၠက် အာရောၚ်။

၃၈။ ဂကူမန်ကောန်ဗုဒ္ဓသာသာတအ် ဗီုစိုတ်ဓါတ်ပ္ဍဲအရာကဵုဒါန်သ္ပကုသဵုဂှ် ယဝ်ထံက်ပၚ် ပ္ဍဲပရေၚ်ကမၠောန်ဂကူကီုမ္ဂး ဂကူပိုဲဇၞော်မောဝ် တဴတက်တိုန်ပြဟ်ဟ် ဗွဲစၟတ်ရောၚ်။

၃၉။ မၞိဟ်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ၜိုတ်လဵုဇြိုဟ်နက်ရောဂှ် အခါဆဵုဂဗကြေပ်ဂြတ်ဟေၚ် တီကေတ်မာန်ရ။ အခါကြေပ်ဂြတ် ဝေၚ်ပဲါ၊ အခိၚ်သၠဲလးမ္ဂး လုပ်ဗဒဲါ၊ ကြပ်ကၠုၚ်ပေဲါအံၚ်ဇၞးမ္ဂး ပၠံၚ်ဒၞာဲ ပွသာ်ဏံဂှ် ပွရဲဗက်သာတအ်ရောၚ်။

၄၀။ ဂွံမံၚ်ပ္ဍဲတိဇကု သ္ၚိဇကုဂှ် ၜိုန်ဝါတ်ဒိုက်ကၠာလေဝ် သိက္ခာနွံဂၠိုၚ်နူ ဒးမံၚ်ပ္ဍဲတိညးတၞဟ် သ္ၚိညးတၞဟ်ဏီ၊ ပ္ဍဲသ္ၚိဇကု ဒးစပုၚ်ၜိုတ်လေဝ် ခိုဟ်နူဒးအာတ်စ ပ္ဍဲသ္ၚိညးတၞဟ်ဏီရ။

၄၁။ ဂကူမန်တအ် ၜိုတ်လဵုဝါတ်တ် စိုတ်ဓါတ်ဂွိၚ်ဖေက်ဂကူ ကၠက်နွံမံၚ်မ္ဂး ပရေၚ်ဗၠးၜးဂကူဂှ် ကၠောန်ဂွံမံၚ်ဏီ။ဂကူမန်တအ် ၜိုတ်လဵုလောဲလောဲ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ဟွံမွဲရမ္ဂး ပရေၚ်ဗၠးၜးဂကူဂှ် ကၠောန်ဟွံလောဲရ။

၄၂။ ဟိုတ်နူစိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူထတ် ကၠောန်သွက်ဂကူတုဲ ဒးဒုၚ်ချိုတ်အာဂှ် လ္ပဂွိၚ်လ္ပဖေက်စိုတ်လ္ပလီု ချိုတ်ဂှ်ညးလဵုမွဲပါဲဟွံဗၠး၊ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက်ဖိုဟ် ဇကုတိက်မံၚ်မိပ်မံၚ်တုဲ ဒးချိုတ်အာဂှ် ထေက်ကဵု ဒးဂွကဵုညးဂမၠိုၚ်။
 
၄၃။ မၞိဟ်မွဲမွဲ အယုက်ၜိုတ်လဵုဂၠိၚ်ၚ် ပိုန်ဒြပ်ၜိုတ်လဵုသၠဲသၠဲ နွံမံၚ်ပ္ဍဲဘဝဍိက်မ္ဂး ဝၚ်လျးတၟးမာန်ဟွံသေၚ်၊ ၜိုန်ဒှ်သၟိၚ်မွဲမွဲဒၞာဲ ၜိုန်ဝၚ်နာဲဒယှ်လေဝ် ဒှ်ဍိက်ကဆံၚ်သၠုၚ်၊ ဍိက် ဒယှ်မွဲဟေၚ်တုဲ သိက္ခာဟွံမွဲရ။ 

၄၄။ ဝၚ်ဂှ်ညးဇၞးတအ်ဟေၚ် အခေါၚ်ချူခၞံဂၠိုၚ်တုဲ ညးဂမၠိုၚ်စိုတ်လုပ်စရ။

၄၅။ ဟီုကြီုမံၚ်ဝၚ်အတိက် ဇကုဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်ဂှ် ဂွကဵုလေပ်ညိ။
        
၄၆။ ကူချပ်ရံၚ်အးအး မၞိဟ်ဟွံဂွံဒုၚ်စလဝ် အာဲကၟာဲဂကူ နွံမံၚ်ကီုရဟာ၊ ဒုၚ်စလဝ်အာဲကၟာဲဂကူတုဲ ဟွံတီဂုဏ်ဂကူ ဟွံကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ  ဟွံရီုဗၚ်ဂကူမ္ဂး ဒှ်မၞိဟ်ဟွံတီတာလျိုၚ် ဒှ်ပွမၞိဟ် အရိုၚ်တအ်ရောၚ်။
                   (၁၀)
 ၄၇။ မၞိဟ်ကၠာတေံကၠောန်ဗဒှ်ကၠုၚ်လဝ်ဂှ် မၞိဟ်တ္ၚဲဏံ ဒုၚ်စသိုၚ်၊ မၞိဟ်တ္ၚဲဏံကၠောန်ဗဒှ်လဝ်တအ်ဂှ် မၞိဟ်တ္ၚဲယးတေံဒုၚ်စသိုၚ်ရ။ လၟေၚ်ဓမ္မတာဏံဂှ် တီကၠိုဟ်တုဲ သွက်မဇဂကူပိုဲ တ္ၚဲယးတေံ သ္ဂောံဒုၚ်စသိုၚ်ခိုဟ်ဟ်မာန် ပိုဲဒးဂစာန်ကၠောန် ကဵုရောၚ်ဂှ် ဒှ်တာလျိုၚ်ပရေၚ်မၞိဟ်ရ။

၄၈။ မၞိဟ်တုပ်ပ် ပိုဲဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်ဂကူတၞဟ်မ္ဂး ၚုဟ်မးဂကူပိုဲပၠိုတ် ဝၚ်ဂကူပိုဲ ကၠေံအိုတ်အာရောၚ်။ 

၄၉။ တၠအဝဵုတအ်ဂှ် ထ္ၜးဟိုတ်ကဵုစဵုဒၞာဖဵုဂုဏ်ဂကူတုဲ ရပ်လဝ်အဝဵုသၟးရ၊ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အခါသရုပ်ဇာတ်မ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုကုဂကူဂှ် အောန်အာနူအန္တယ်ကုဂကူ သာ်ဂှ်သၟး ဂွံဆဵုကၠုၚ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၆၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ပရေၚ်မန်ပ္ဍဲဝၚ်အတိက်   ပရေၚ်တဲသွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       ပရေၚ်မန်ပ္ဍဲဝၚ်အတိက်

၁။ လ္ၚတ်ဝၚ်တမၠာ အာသ္ဂောံတီဂၠံၚ်
     ဆီဒၞာဲမန်ခံၚ်    လံၚ်ဗပေၚ်ကဵုဇြဟတ်
     လ္ၚတ်ဒၞာဲမန်သဝ်  ဗဝ်ဗပေၚ်ပလေဝ်ဒး။
     မိက်ဂွံဗၠးၜး        ဒးကၠးဝၚ်အတိက်
     ဟွံတီဝၚ်အတိက် ဆီပြံၚ်ဒှ်ဍိက်မာန်။

၂။ ဂကူမန်ပိုဲဂှ် ကၠုၚ်နူမဇမန်ဂေါလွာ် ဂကောံဂကူမန်ခမာရ။ ဒေသမူလမန်ခမာတအ်ဂှ် ကုန်ဒဵုမန်ဂေါလဳယျာ လပါ်သၟဝ်ကျာ ကန္တာရဗတဳ (ဂၚ်ဗတဳ) ဂေါဗဳရ။

၃။ ဒၞာဲတေံဝွံ ဟိုတ်နူဥတုရာသဳဟွံခိုဟ်တုဲ ဆုဲပြံၚ်စှ်ေမံၚ် ပ္ဍဲဗလးပရၚ်ဝဳယာန်ဇြဳကျာန်န် (ပ္ဍဲဍုၚ်ကြုက်လပါ်ဗၟံက်) ဂှ် သၞာံ ဗွဲမလအ်လ ကၠောန်ကၠုၚ်ဝါဗ္ၚတဵုသြောံရ၊ မန်ခမာတအ် သြောံသ္ၚုဇွောံမသၠဲလးမံၚ်ဂှ် ဂကူတၞဟ်ကၠုၚ်ပၠံၚ်ၜးဂၠိုၚ်ကဵုဝါ ဂၠိုၚ်ကဵုသၞာံတုဲ နူဂှ်ထပ်ဆုဲပြံၚ်ကၠုၚ် လပါ်ပလိုတ်သၠုၚ်ကျာ (နေရတိ) မွဲက္ဍိုပ်တုဲမွဲက္ဍိုပ်ရ၊ ဟိုတ်နူဂှ် ပြးအာညးသကအ်တုဲ လအ်ညိဒှ်အာဂကူတၞဟ်ခြာရ။

၄။ ဂကူမွဲကရောံ လုပ်ဂကောံဂကူမန်ခမာတအ်ဂှ် ဗဳယေက်နာမ်၊ ခမာ (ခမေန်)၊ မန်၊ ပလံၚ်(တအၚ်)၊ ဝ(လဝ)၊ မုန္ဒ (ဍုၚ်အိန္ဒိယသၠုၚ်ကျာ)၊သာန်တာ၊ (ဍုၚ်အိန္ဒိယ/ ဗေန်ဂလာဒက်)၊ ခါဇြဳ (ဍုၚ်အိန္ဒိယ တွဵုရးဍုၚ်အာသာံ) တအ်ရ။

၅။ ဂကူမန်တအ်ဂှ် နူအခိၚ်ၜိုတ် (BC-၂၀၀၀) တေံ ဆုဲပြံၚ်တိတ်နူဒေသပြၚ်ၜဳယာန်ဇြဳကျာန်တုဲ စှ်ေအာလပါ်ဒိုဟ်နေရတိ (ပလိုတ်သၠုၚ်ကျာ) ဖျေံသဇိုၚ်ပ္ဍဲဒေသ (ခါလၟုဟ်ကော်) ကၟိန်ဍုၚ်သေံဒကုတ်သၠုၚ်ကျာ ကေုာံ ကၟိန်ဍုၚ် မန်ဗၟာ ဒကုတ်သၠုၚ်ကျာကျာတအ်ရ။ 

၆။ အခိၚ်ၜိုတ် (BC-၁၀၀၀) ဂှ် မန်တအ် ဒက်ပ္တန်ကၠုၚ် ဍုၚ်သုဓမ္မဝတဳ ပ္ဍဲဒၞာဲတမ်ဒဵုကေလာသ ခါလၟုဟ်နွံသၟဝ်ကျာ ဍုၚ်သဓီုၜိုတ်(၃၀)တိုၚ်၊ ပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ၜဳလၚ်၊ တွဵုရးဍုၚ်မန်ရ၊ ဍုၚ်ဝွံ သၟိၚ်မန် (၂၄) အဆက်သ္ပကၠုၚ်သၟိၚ် ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ်ရ၊ ကြဴဏံပြံၚ်သၠာဲယၟုဍုၚ် သုဘိန္နနာဂရတုဲ ဆက်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၟိၚ် (၃) အဆက်ပၠန်ရ။

၇။ နူဍုၚ်သုဘိန္နနာဂရဂှ် ပြံၚ်ဆုဲအာပတန်ဍုၚ် ရာဇာဌာနဳ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ဒၞာဲဍုၚ်သဓီုလၟုဟ်တုဲ အဆက်သၟိၚ် ဥမဵု (၅) အဆက် အဆက်သၟိၚ်သဳဟသုဓမ္မရာဇာ (၅၇)အဆက်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ။ ကြဴအိုတ် လက်ထက်သၟိၚ်မနဟဝ် သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၆၀၁) ခရေတ် (၁၀၅၇)ဍုၚ် (၄၁၉)ဂိတုဇှ်ေ(၁၁)မံက်ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ပလီုသီုရပ်ဏာသၟိၚ်မနုဟဝ် ကေတ်ဏာဂြပ်ရတ် သီုပိဋကတ်တအ်ရ။ ခေတ်တေံယၟုဍုၚ်ရာဇာဌာနဳဂှ် ဒှ်မံၚ် ယၟုကၟိန်ဍုၚ်ရ)

၈။ ပ္ဍဲရးလ္ဂုၚ် ပွိုၚ်ဍုၚ်ကျိုက်တာန် ဒၞာဲကွာန်ပါဒဇၞော်လၟုဟ်ဂှ် ပ္ဍဲမဟာသက္ကရာဇ်(၉၈)တေံ ကောန်ဨကရာဇ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘိမ္မိ မနွံယၟု တိဿဘောဂသေန အာပတန်လဝ်ဍုၚ်ပါဒတုဲ အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၟိၚ်(၃၄)အဆက် ပွိုၚ်ကာလၜိုတ်(၈၀၀)သၞာံရ။

၉။ ပ္ဍဲဒၞာဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်လေဝ် သၟိၚ်ဥက္ကလာပ ပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ် တြိဂုမ္ဗတုဲ သၟိၚ်ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ် (၃၂) အဆက်ရ။

၁၀။ သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၁၁၆)၊ ခရေတ် (၅၇၃)ဂှ် အဆက်သၟိၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏမ္မိ သမလ၊ ဝိမလ ကောဒေံၜါသ္ပက္ဍိုပ်တုဲ အာပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ် ဟံသာဝတဳရ။ သၟိၚ်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ် (၁၇) ဒတောဝ်၊ စိုပ်လက်ထက်သၟိၚ်တိဿသက္ကရာဇ်သာသနာ ('၁၄၈၇)၊ ခရေတ် (၁၀၄၃)ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာနူဍုၚ် ဗကာံအာဗ္တိုက်ပလီုထောံရ။

၁၁။ ဂကူမန်ကု ဂကူခမာတအ် ပံၚ်တုဲ ပ္ဍဲကာလသက္ကရာဇ်ခရေတ် AD- မွဲဗွဝ်ကၠံသၞာံ  ဒဵု (၆) ဗွဝ်ကၠံသၞာံဂှ် ပ္တန်ကၠုၚ်လဝ်ဍုၚ်ဇၞော်သၠဲ (အေမ်ပါရာ) မနွံယၟု ဖူနာံရ။ ပ္ဍဲ (၆) ဗွဝ်ကၠံသၞာံဂှ် မန်ကုခမာပြးအာတုဲ မန်တအ်ဒက်ပ္တန်ကၠုၚ် ကၟိန်ဍုၚ်ဒွါရဝတဳ ဒဵုစိုပ် (၁၁) ဗွဝ်ကၠံသၞာံ (သၞာံ-၁၀၂၂) သ္ပလဝ်သဇိုၚ်အပ္ဍဲဒေသကၟိန်ဍုၚ်သေံ ဒကုတ်သၠုၚ်ကျာလၟုဟ်ဏံရ။ ကၟိန်ဍုၚ်ဒွါရဝတဳဂှ် သၟိၚ်ခမာသူရိယဝါရမာန် ပဌမကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ ဒးလီုအာရ။

၁၂။ သက္ကရာဇ်ခရေတ် (AD-၆၆၃) (၇-ဗွဝ်ကၠံသၞာံ) ဂှ် ဨကရာဇ်ဗြဴ စာဓမ္မဒေဝဳ စပ္တန်ကၠုၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မန် ဟရိပုဥ္ဇ(ဒၞာဲဍုၚ်လာံဖုန် လၟုဟ်နွံသၠုၚ်ကျာ ဍုၚ်ဇျှၚ်မာဲၜိုတ် ၃၀ ဂဳလဵုမဳတာ)ဂှ်တုဲ သၟိၚ်မန်တအ် ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ် (၄၉) ဒတောဝ်ရ၊ စိုပ်အခိၚ်သၟိၚ်မန် ဗညာယိဗအုပ်ဓုပ်လဝ်ပ္ဍဲ (၁၃)ဗွဝ်ကၠံသၞာံ (AD-၁၂၉၃)ဂှ် သၟိၚ်သေံမၚ်ရာဲကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ ဒးလီုအာရ။

၁၃။ အခိၚ်ကၟိန်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ၊ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ၊ ဒွါရဝတဳ၊ ဟရိပုဥ္ဇ တအ်တန်မံၚ်တေံဂှ် ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကုမွဲ ဆက်တဲကၠောံဍ ရီုဗၚ်ကၠုၚ်ညးသ္ကအ်နွံရ။

၁၄။ ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ဒှ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ရာဇဌာနဳ ကၟိန်ဍုၚ်မန်ပိုဲဂှ် နွံပိဝါရ။
     
      အလန်ပဌမ-သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၁၁၆) ခရေတ် (၅၇၃) သမလ၊ ဝိမလ တအ် စပ္တန်သၟိၚ် (၁၇)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ၊ ပ္ဍဲသၞာံသာသနာ (၁၅၈၇) ခရေတ် (၁၀၄၃) လက်ထက်သၟိၚ်တိဿ သၟိၚ်ဗၟာနူဍုၚ်ဗကာံကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ လီုအာရ။
     
    အလန်ဒုတိယ-သၞာံခရေတ်(၁၃၆၉)ဂှ် သၟိၚ်ဗညာဥူ (အပါရာဇာဓိရာဇ်) ပြံၚ်အာနူမုတ္တမ၊ ဍုၚ်ဝါန်တအ်တုဲ စပ္တန်၊ သၟိၚ် (၁၁)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၞာံ ခရေတ်(၁၅၃၈) အခိၚ်သၟိၚ်မန် တၠညးဒကာရတ်ပိ ပ္ကၚ်ရၚ်ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာနူတံၚ်ဥူတဗေန်ယှိုဲထဳကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲသီဂွံဏာရ။

    အလန်တတိယ- သၞာံခရေတ် (၁၇၄၀)ဂှ် သၟိၚ်ဗုဒ္ဓကေသဳ ကလေၚ်ပ္တန် သၟိၚ်မန် (၂) ဒတောဝ် ပ္ဍဲခရေတ် (၁၇၅၇) သာသနာ (၂၃၀၁) လက်ထက်သၟိၚ်ဗညာဒလဂှ် သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲလီုအာရ။

၁၅။ ကၟိန်ဍုၚ်မန် ဍုၚ်မုတ္တမ ဒှ်ဍုၚ်ရာဇာဌာနဳဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ခရေတ် (၁၂၈၁) သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ် (မဂဒူ) ပ္တန်ဗဒှ်ကၠုၚ်တုဲ သၟိၚ် (၈)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ။ သၟိၚ်လၟိဟ် (၈) ဗညာဥူဂှ် တန်တဴဂွံပ္ဍဲမုတ္တမ(၁၅)သၞာံတုဲ ပြံၚ်အာပ္တန်ဍုၚ်ရာဇာနဳ ပ္ဍဲဟံသာဝတဳပ္ဍဲသၞာံခရေတ် (၁၃၆၉)ဂှ်ရ။

၁၆။ ဂကူမန်ပိုဲဂှ် အရီုဇၞော်ပ္ဍဲကမၠောန်ပိုန်ဒြပ် ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ပ္ဍဲသာသနာ အကြာဂကူဂမၠိုၚ် ကၟိန်ဍုၚကဂမၠိုၚ် မိက်ဂွံမံၚ်ညဳညဳသာသာ စေတနာခိုဟ်ပြဲ လ္တူညးတၞဟ်ဂၠိုၚ် ပလေဝ်ပခိုၚ်လဝ် ဇြဟတ်ပၞာန်အောန်ရ၊ လ္တူဂှ်ညးတၞဟ်ပ္တိတ်ဏာပရဲ ဍုၚ်မန်တိမန်လပါ်ဗၟံက်တေံဂှ် သေံတအ်ပၠံၚ်ကေတ်ဏာလပါ်ပလိုတ်ဏံဗၟာတအ်ပၠံၚ်ကေတ်ဏာတုဲ ဍုၚ်မန် တိမန် ဒးလေၚ်ဆောံ အာရ။

၁၇။ လ္ၚတ်ရံၚ်ပ္ဍဲဝၚ်မ္ဂး ဂကူမန်ပိုဲ အာပၠံၚ်ဗ္တိုက်ဍုၚ်ညးတၞဟ်ဂွံဆဵုအောန်ကွေံကွေံရ။ မန်ပိုဲတိုန်ဗ္တိုက် ဍုၚ်ဗၟာ အၚ်ဝနွံၜါဝါဓဝ်ရ၊ အလန်ပဌမ-လက်ထက်ရာဇာဓိရာဇ် သၟိၚ်ဗၟာဖရၚ်မၚ်ဂံၚ် (မၚ်းခေါၚ်း) ကေုာံ ဒေံညးပၠံၚ်နန်ဒှ်ပြသၞာဒေံညး စိုပ်ကၠုၚ်အာတ်အရီုအဗၚ်တုဲ ရာဇာဓိရာဇ် ဇက်တိုန်အာ ဗိုၚ်လဝ်ဍုၚ်အၚ်ဝရ။

        ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ခမဳဗၚ်ယသဂြော (စဂြိုဟ်သူမြတ်) တိတ်ဆဵုဂဗ သောၚ်ကလး စၞးသၟိၚ်ဗၟာတုဲ ဟွံဒှ်ဗတိုက် ရုပ်စဴကၠုၚ်ပၞာန်ရ။

        အလန်ဒုတိယ ပ္ဍဲလက်ထက်သၟိၚ်မန်ဗညာဒလ မန်တအ် ဗၠးၜးတိတ် နူသၟဝ်တဲဗၟာတၟိတၟိ အဃောဂစာန်ပလေဝ်ပခိုၚ်မံၚ်ကၟာၚ်ဍုၚ် ကၟာၚ်နန်တုဲဒှ်ဝွံ ပိဂအုံမွဲဂအုံဂှ် သၟိၚ်ဗၟာဒှ်ဂဝိၚ် ဖေက်မန်တအ်. ဇြဟတ်ဗိုန်ခိုၚ်အာတုဲ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ဍုၚ်မန်ရ၊ မန်တအ်လေဝ် ဃရေက်ပကောံဇြဟတ် ဒုၚ်ဗ္တိုက်ဗက်တိုန်အာ သီဂွံဍုၚ်အၚ်ဝ ရပ်ဂွံနၚ်သၟိၚ်ဗၟာရ။ ဗၟာတအ်ကၠုၚ်ဗ္တိုက်မံၚ်ဍုၚ်မန်ဂှ် ခေတ်ဆက်က် ဂၠိုၚ်ကဵုဝါရ။

    တၚ်သမ္တီ။      ။ဗညာဒလတိုန်ဂွံနန်ပွိုၚ် (၄)သၞာံ ရန်လဝ်ဒက်ကၟာၚ်ဍုၚ်ပိထပ် တုဲဂွံမံၚ်ထပ်ဓဝ်ဂှ် ဗၟာတအ်စှ်ေကၠုၚ်ဗ္တိုက်ရ၊ ဗၟာတအ် ဒှ်မံၚ်ဂဝိၚ်ဂှ် မန်တအ်ဂွံလဝ်ဒၞာဲ ပါၚ်ၜဳဨရာဝတဳရောၚ်တုဲ ဇြဟတ်မန်ခိုၚ်ဗိုန်အာမ္ဂး တြၚ်တိတ်ဍုၚ်မ္ၚး ကၠက်အာမာန်ဂှ်မွဲသာ် ဇွောံမသြောံသ္ၚု နူဒေသမန် ဟွံဂွံမ္ဂး စသုၚ်ဟွံရုမ် ဒှ်ဝါတ်မာန်မွဲသာ်တုဲ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ရောၚ်။

၁၈။ ဍုၚ်မန်တိမန်ပိုဲဂှ် နွံပ္ဍဲဇိုၚ်ၜဳဇၞော်တုဲ အာကၠုၚ်ဆက်ဆောံကုဍုၚ်သအာၚ်လောဲသွာကီု တိဗလး တိဝါဒၞာဲတဵုစဂၠိုၚ်ဇြဟတ်ဝဲါခိုဟ်တုဲ ကၠောန်ပ္တိတ်ဇွောံမ သၠဲလးကီု တိဗလးၜဳကြုၚ်ဂၠိုၚ်တုဲ အာကၠုၚ်လောဲသွာကီု၊ ဥတုရာသဳညဳသာဒးရတုဲ ဘဲသဘာဝအောန်ကီုကၚုဲသတ်ဆုဂၠိုၚ်နွံကဵုရှ်သာခိုဟ်ကီုတုဲ ညးတၞဟ်မိက်ဂွံပၠံၚ်ကေတ်မံၚ်ရောၚ်။

၁၉။ သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျ သီဂွံဍုၚ်မန်ဟံသာဝတဳတုဲဂှ် ညံၚ်ဂွံဒှ်အာတိဍာ်ဍေံတအ် လၟိုန်ထာဝရမာန် ဂစိုတ်ကလက်ကၠုၚ်ဂကူမန် ထဍေၚ်ပ္တိတ်ထောံဂကူမန် ၚိတ်ကလက်ကၠုၚ်ဂကူမန် ဗွဲမဓဇန်ကြာန်ရောၚ်။ ကြဴဏံလေဝ် သၟိၚ်ဗၟာ တအ်အဆက်က် ၚိတ်ကလက်ကၠုၚ်မံၚ်ဂကူမန် နဲနာနာဖိုဟ်ရ၊ ဟိုတ်နူဒးဒုၚ်ၚိတ်ကၠုၚ်သာ်ဝွံတုဲ ပ္ဍဲရးဖါသီကုရးဟံသာဝတဳ ဂကူမန်တအ် ဂွံကၠေံအာရောၚ်။

၂၀။ သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျ အခါသီဂွံဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသၞာံ(၁၁၁၉)တေံ မၞိဟ်ချိုတ်အာပ္ဍဲပေဲါဗ္တိုက်ဂှ် ဟွံရိုဟ်မၞိဟ်ဂြိပ်ပဲါဒဴဟွံမာန် သှ်ေမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ခမဳသၚ် (၃၀၀၀)၊ မၞိဟ်ဗြဴနွံကဵုယဲဒဒိုက် (၇၀၀၀) ၊သၟတ်မန်  (၅၀၀၀)၊ ကောန်ၚာ်အဝဲမဴတှ် (၆၀၀၀)၊ တအ် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ်ကၠုၚ်ရ၊ မၞိဟ်ဂြိပ် ပါဲဒဴအာအောပ်မံၚ်အကြာဝါ အကြာကြုၚ် အကြာဂြိုပ် အကြာဒဵု ၜိုတ်ဆဵုညာတ်တအ်ဂှ် အာဂၠာဲ ဗက်ရပ်နၚ်တုဲ ကြိုၚ်စုတ်လဝ်ပ္ဍဲစာတ် (ခရိုၚ်ဇၞော်ဇၞော်)၊ အပံၚ် (၉)စာတ် ပေၚ်တဴထာတ်မံၚ်တအ်ဂှ် စံၚ်ဂစိုတ်ထောံကဵုပၟတ်ယဇ်၊ ရပ်ပကောံဒက်စွံလဝ်ပ္ဍဲပရၚ်ၜဳ ဍာ်ဒဳတိုန်ဟဳဗၠိုက်အာဂှ်လေဝ် ရိုဟ်လၟိဟ်ဟွံမာန်ရ။ပဲါနူဂှ်ဒြပ်ရတ်ကပေါတ်မန် မပတံကဵုနန်၊ ဘာ၊ဒြပ်၊ ကၟာၚ်ဍုၚ်ဂှ် လက်သဏ်ဂကူတအ်ကီု သီုကဵုလိက်ပတ်ပိဋကတ်အၚ်ယန်ဂြန်ဂဥုဲဗေဒၚ်ဝၚ်တြေံတြဟ် ဒှ်အာဲကၟာဲမန်တအ်ဂှ် ဗက်ဂၠာဲစံၚ်ပလီုထောံဖအိုတ်ရ။

၂၁။ မန်တအ် ဟွံမိက်မံၚ်သၟဝ်တဲဗၟာ ပၠန်ဂတးဟွံမာန်တုဲ ဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံ နလၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠိုၚ်ၚ်နွံ (၉ဝါရ၊ အလန် ကၠာအိုတ်ဂှ် လက်ထက်သၟိၚ်နန္ဒ (ကောန်ဗရေအ်နံၚ်)အုပ်ဓုပ်လဝ်ဍုၚ် ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်သာသနာ(၂၁၀၈) ပ္ဍဲ(၁၅၆၅)ဂှ် ဗညာကေန်ဒဴ၊ ဗညာရာံ ကေုာံ မဟာထေရ်ခါန်ဆံၚ်တအ် ပံၚ်ကဵုကောန်သၟိၚ်သေံ နရေဝ်သွောန် တဝ်စၞေဟ်ကဵုဗၟာတုဲ လုပ်အာဍုၚ်သေံဂှ် ကၠာအိုတ် အလန်ကြဴအိုတ်ဂှ် သက္ကရာဇကသာသနာ (၂၃၆၇) AD-(၁၈၂၄) ဒစဵုဒစးကုသၟိၚ်ဗၟာဗဂျဳဒဝ်ဟွံမာန်တုဲ ဒဴအာပၠန်ရ။ ပၠန်ဂတးဟွံမာန်မ္ဂး ဖေက်သၟိၚ်ဗၟာဗက်ဂစိုတ်တုဲ သီုကောန်သီုဗြဴ သီုကောဒေံမသဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံရ၊ သၟိၚ်ကောန်သီုဗြဴ သီုကောဒေံမသဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံရ၊ သၟိၚ်သေံတအ်လေဝ်ကဵုအရီုအဗၚ်ဖျေံကဵုဒၞာဲ ပကောံလဝ်တုဲ သ္ပလဝ်ဇြဟတ်သွက်ဂွံစဵုဒၞာအခါဗၟာတအ်ကၠုၚ် ဗ္တိုက်ရ။

၂၂။ ဍုၚ်ဟံသာဝတဳအဆက်ကြဴအိုတ် ဒးလီုအာပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် (၁၁၁၉) AD-(၁၇၅၇)တုဲဂှ်ပ္ဍဲ AD-(၁၇၆၁) သ္ကိုပ်ပၞာန်တၠဗါန်သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ဗ္တိုက်ကၠုၚ်သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျမွဲဝါ သ္ကိုပ်ပၞာန်ဗညာစိၚ်သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္ဍဲ AD-(၁၇၇၃)ဂှ် ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာတၠညးစိၚ်ဗ္တာၚ်မွဲဝါ၊ ပ္ဍဲ AD-(၁၈၁၄) ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာသေအ်ကူ (စဥ်ကူးမၚ်း) ဂှ်မွဲဝါ။ ညးစဍုၚ်သြေၚ် (သံလျၚ်) နာဲသာတ် ကေုာံ စက္ကာဲ မာံထဝ်လေဝ်တအ် သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္ဍဲ AD-(၁၈၂၄)ဂှ် ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာဗဂျဳဒဝ် မွဲဝါဍုၚ်မန်ညံၚ်ဂွံကလေၚ်မံက် ညးတအ်ဂစာန်ကၠုၚ်နွံရ၊ ပဲါနူပေဲါပၞာန်ဇၞော်ဇၞော်တအ်ဏံ ပေဲါဍောတ်တ်လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ဏီရ။

၂၃။ ကျာ်တြဲဂေါတမ ကလိဂွံသဗ္ဗုတညာဏ် (ကတဵုဒှ်ကျာ်) တုဲပေၚ် (၄၉)တ္ၚဲဂှ် သၟာဗၞိက်ဂကူမန် တပူတဗဝ်အာစိုပ်ကဵုလဝ်ဒါန် ကျာ်တြဲကဵုနၚ်ဓါတ်သော် (၈)တၞုၚ် စဴကၠုၚ်ဌာန်ဇကု အပ်ကဵုသၟိၚ်ဥက္ကလာပ ဒက်လဝ်ကျာ်လ္ဂုၚ်ဂှ် သာသနာကျာ် စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်မန်ရးမည အလန်ပဌမရ။

၂၄။ အပ္ဍဲအခိၚ်ကျာ်ဝွံ (၆)ဝှ် သၟာဗၟိက်ကောန်သေဌဳမန် နူဍုၚ်ဇံၚ်တူ (မောၚ်းတူ) မဟာသလကဵုစူဠသာလတအ်ညးၜါ အာစိုပ်ဂွံကဵုလဝ်ဒါန်ကုကျာ်တြဲ ကျာ်တြဲကဵုနၚ်ဓါတ်သော် (၂)တၞုၚ်ပၠန် ဓါတ်သော်ဝွံဂိုၚ်စွံလဝ် ဇိုၚ်ဍုၚ်ဇံၚ်တူဗွဲမလအ်၊ အလန်ဏံ သာသနာကျာ်စိုပ်ကၠုၚ်တိဍာ်မန်အလန်ဒုတိယရ၊ ဓါတ်သော် ကြဴဏံ အခါသာမလ-ဝိမလတအ် ပ္တန်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳတုဲ ဒက်ပ္တန်ကျာ်မံက်တဴဂှ် သၠိုၚ်လဝ်ဓါတ်ရ။

၂၅။ အခါကျာ် ဂွံ (၈)ဝှ် မဟမထေရ်ဂဝမ္မတိ ကညနိမန်တုဲ ကျာ်တြဲကေုာံသၚ်ဂမၠိုၚ် ကညကၠုၚ် ဍုၚ်မန်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ဂွံလဝ်ဓဝ်ဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်တိဍာ်မန် အလန်တတိယရ။

၂၆။အခိၚ် ကျာ်တြဲဂေါတမ ကညကၠုၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ နကဵုၛာန်စိုပ်ဒၞာဲဍုၚ်ဗဂေါလၟုဟ် ဆဵုဒးၜိုပ်ၜါဍုန်မံၚ် ပ္ဍဲကုန်ပ္တဳဍောတ် မံက်မံၚ်ပ္ဍဲဍာ်ဂှ်တုဲ ကျာ်ကဵုလဝ်ပယျးဒိုဟ် &quot;ပ္ဍဲဌာန်ဏံ မွဲတ္ၚဲကတဵုဒှ် ဍုၚ်ဇၞော်မွဲ သာသနာအဲကျာ်ဂဵုမြဟ်ရာၚ်ဆာဲရောၚ်&quot; သာ်ဝွံ နွံကၠုၚ်ရ။ သ္ပသဇိုၚ်ကဵုနကျာ်တြဲ ဆဵုလဝ်ၜိုပ်ၜါ ကဵုလဝ်ပယျးဒိုဟ်ဂှ်တုဲ အခါတီတန်ဗဒှ်ဍုၚ် ကဵုကၠုၚ်ယၟုဍုၚ်ဟံသာဝတဳ (ဍုၚ်ၜိုပ်) ရောၚ်။ဂကူမန်တအ်လေဝ် စကာကၠုၚ်တဆိပ်သ္ပစၞးဂကူရ။

၂၇။ကျာ်တြဲစဴပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ (၂၃၅)သၞာံ (သက္ကရာဇ်သာသနာ-၂၃၅) ပ္ဍဲရးအိန္ဒိယ ဍုၚ်ပါတလိပုတ် သၟိၚ်အာသောက(သဳရိဓမ္မသောက) ဒုၚ်သ္ပဒကာ မဟာထေရ်မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿ သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္တိုန်သၚ်္ဂါယနာ ဗလးနၚ် မဟာထေရ်သောဏ မဟာထေရ်ဥတ္တရတအ် သ္ပက္ဍိုပ် ဖအိုတ်သၚ်(၅)ဇကု စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်ဍုၚ်မန် အလန်စတုတ္ထရ။

၂၈။ သက္ကရာဇ်သာသနာ (၉၃၀) AD-(၃၈၇) နူုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ လက်ထက်သၟိၚ်ဓမ္မပါလ မဟာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာ ကညစိုပ်ဍုၚ်သိဃဵု (သဳရိလၚ်္ကာ)တုဲ ချူဆာဲစၠောံနၚ် ပိဋကတ်ပိဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်ဍုၚ်မန်အလန်ပဥ္ဇမရ။

၂၉။ အက္ခရ်လိက်မန်ပိုဲ စကာမံၚ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကုအက္ခရ်လိလ်ဂကူပလ္လဝတအ် စကာမံၚ်ပ္ဍဲ AD-(၄)ဗွဝ်ကၠံဂှ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ်ရ၊ အက္ခရ်ပလ္လဝတအ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကု အက္ခရ်ဗြာဟ္မဳစကာမံၚ်ပ္ဍဲ AD(၃)ဗွဝ်ကၠံ ပ္ဍဲဒေသ အိန္ဒိယကၠာအိုတ်ရ။

၃၀။လိက်မန်ပိုဲၜိုတ်ဂွံဆဵုလဝ် အယုက်ဇၞော်အိုတ်ဂှ် ချူလဝ်ပ္ဍဲ AD-(၅)ဗွဝ်ကၠံသၞာံတေံ လိက်ဝွံ လိက်တၟအ် နွံပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်သေံ၊ ပလိုတ်ဍုၚ်ၜၚ်ကံက် ပ္ဍဲဍုၚ်နခန်ပထုမ် စေတဳ ဖရပထုမ် လိက်တၟအ်ကမေက်ထကးမံၚ်နွံၜါကလောံ ကေုာံ လိက်ခေါ်ဍိုတ် (တိစံၚ်) ချူလဝ်ဂါထာ ယေဓမ္မာၜါမရ။ လိက်ခေါ်ဍိုတ်သာ်ဝွံကီု ပ္ဍဲလ္ဂုၚ် ကျာ်ဒဵုအပ် (ဗိုလ်ယထောၚ်)ဂှ် ဂွံဆဵုလဝ်ကီုရ။

၃၁။ လိက်တၟအ်မန်တြေံ နွံပ္ဍဲဍုၚ်လဓီု (လပ်ပူရဳ) ကၟိန်ဍုၚ်သေံလၟုဟ် ဒၞာဲမန်တြေံတြဟ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲဍုၚ်ဝၚ်ကျာံ (ဗဳယေန်ကျာန်) ကၟိန်ဍုၚ်လဴဟီုဂှ် ချူကှ်ေလဝ် ပ္ဍဲ AD-(၈)ဗွဝ်ကၠံသၞာံ ပ္ဍဲဍုၚ်သဓီု (သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ) ပ္ဍဲဍုၚ်ဗကာံ ချူကှ်ေလဝ် ပ္ဍဲ(၁၁)ဗွဝ်ကၠံသၞာံတအ်နွံတဴရ။

၃၂။ လိက်တၟအ်တိုၚ်ပန်ကၠၚ် ကောန်သၟိၚ်ကျာန်ယေတ်(ကျန်စစ်သား) ရာဇာကုမ္မာ ကၠောန်လဝ်လိက်တၟအ် (မြစေတဳကျောက်စာ) ဂှ် ချူလဝ် (၄)ဘာသာရ။ ပ္ဍဲဂှ် လိက်မန်၊လိက်ဗၟာ၊ လိက်ပါဠိတအ် စကာလဝ်အက္ခရ်မန်ဖအိုတ်တုဲ လိက်ပျူမွဲဘာသာဟေၚ် ချူလဝ်နကဵုအက္ခရ်ပျူရ၊ လိက်ဗၟာအယုက်ဇၞော်အိုတ်ဂှ် လိက်တၟအ်ဝွံ ဟေၚ်တုဲ ချူလဝ်ပ္ဍဲ AD-(၁၁)ဗွဝ်ကၠံသၞာံရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၇၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== လိက်ပရေင်အဲ ပ္ဍဲဂျာနေဝ်အမာတ်ဒိန် (အဆက်အလန်မတုဲကၠုင်)။  လိက်ရာဇာဘိသိက် - တြဲ ကေုာံ ပဏ္ဍိတ် ==

လိက်ပရေင်အဲ ပ္ဍဲဂျာနေဝ်အမာတ်ဒိန် (အဆက်အလန်မတုဲကၠုင်)။

လိက်ရာဇာဘိသိက် - တြဲ ကေုာံ ပဏ္ဍိတ်

ပၞောဝ်ကဵု ကပေါတ်ပူရာန်ဂမၠိုင်ဂှ် ကပေါတ်သက်သဳ လိက်တၟအ်မူလဂှ် ဒှ်သက်သဳမခိုင်ကၠိုက်မွဲရ။  လိက်ဂှ် ဒှ်သင်္ကေတ မချူ အရေဝ်ရမ္သာင်မၞိဟ် မဆက်စပ် ကုပရူဒဒှ်ဝင် ဂကောံမၞိဟ်ဂှ်တုဲ ဂကောံမၞိဟ်ဂှ် မုအရေဝ် ညးတအ် မဟီု၊ မုလိက် ညးတအ် မစကာဂှ် ပိုယ်ဂွံတီကေတ် နူကဵု လိက်တၟအ်တအ် မာန်ကီုရ။ ပၞောန်ကဵု လိက်တၟအ်မန် ၜိုတ်မဂွံဆဵုလဝ်ဂမၠိုင်ဂှ် လိက်တၟအ်ၜါ မကဵုလဝ်ယၟု လိက်တၟအ်တြာပ် ကဵု လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံ ကျာ်သဓီုဂှ် သွက်ဝင်ဂကူမန်မ္ဂး ဒှ်သက်သဳ ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန်ရ။ ပရူလိက်တၟအ်တြာပ်ဂှ် ပ္ဍဲလိက်ပရေင်အဲ မတုဲကၠုင်ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးကဵုလဝ်တုဲ အလန်ဏအ် အဲဆက်ချူ ပရူလိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ရ။ လိက်တၟအ်ၜါဝွံ ဒှ်လိက်ကမာ မကတဵုဒှ်ကၠုင်မွဲစွံတုဲ ဗီုညးကဵုညး ၜိုန်ရ မနွံကဵု စရိုတ်ပူဂိုလ်တၞဟ်ခြာကီုလေဝ် ဒှ်ဒၟံင် မွဲဗီု မွဲပြကာဓဝ်ရ။ လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ဝွံလေဝ် ဟိုတ်နူ မအက္ခရ်လလီု နွံဂၠိုင် ဗွဲမလောန်တုဲ အဓိပ္ပါယ် ပေင်ပေင်ဂှ် ၜိုန်ရ ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဟွံမာန်ကီုလေဝ် ၜိုတ်မဗှ်ဂွံဂှ် လ္ၚတ်တုဲ ချူပ္တိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲကဵု လိက်ပရေင်ဝွံရ။ 

တၟအ်
လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ဝွံ ဗွဲကိုပ်ကၠာ ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံကျာ်သဓီု ဗဒါဲစင်္ကြံ လပါ်ဗမံက် ကရောမ်မွဲစွံ ကုလိက်တၟအ်တြာပ်တုဲ လၟုဟ် ဂိုင်စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု ရုင်လိက်တၟအ်တြေံ ကျာ်သဓီုရ။ လိက်တၟအ်ဝွံ နွံ သမၠုင် ၆ ပေ၊ လပါ်က္ဍိုပ်ဂှ် တၟအ်မေက်လီုဒၟံင် ညိညရ။ ပ္ဍဲလပါ်လတူဂှ် နွံရုပ်ကျာ်ဒတဴမွဲဇကု ကဵု တၠအရှန်မွဲဇကု။ လတူရုပ်တအ်ဂှ် ညာတ်ဒၟံင် မအက္ခရ်ညိည၊ ဆဂး ဗှ်ဟွံဂွံရ။ 

မဗှ်လိက်
လိက်တၟအ်ဝွံ ကိုပ်ကၠာတေအ် ဟိုတ်မနွံဒၟံင်မ္ၚး မဒးလဝ် ဘဲဒဏ်ဗြဲကျာတ္ၚဲ သၞာံဗွဲမလအ်တုဲ ဒၞာဲဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဗှ်ဟွံကၠးရ။ ဒၞာဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်ဒၟံင် မလိက်ညိညကီုလေဝ် ဆသကုတ်သၟဝ်ဂှ်ဟေင် ဗှ်ဂွံ ဂၠိုင်ညိရ။ အစာလိက်တၟအ်တြေံ ဗီုကဵု အစာဇၞော်နာဲချေတ်သိင် (ဦးချစ်သိန်း) တအ် ဗှ်တုဲ ဒၞာဲဟွံကၠး ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ဂှ် ညးဆိင်ဗပေင်စုတ်လဝ် နွံညိညကီုရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်ပရေင်ဏအ် ဆဒၞာဲ မဗှ်ကၠး ကေုာံ ဒၞာဲမဖျေဟ်စိုတ်ဂွံတအ်ဂှ်ဟေင် ပတိုန်ထ္ၜးဏာရ။ 

လိက်ဝွံ ညးပါ်လဝ် သီုဖအိုတ် ပိသကုတ်။ သကုတ်လတူအိုတ်ဂှ် ညာတ်ကေတ် အက္ခရ်ပန်မသုန်မဂှ် ဒှ်ဂါထာ နူပိဋကတ်မွဲမွဲမာန်တုဲ မနွံကဵု ရုပ်ကျာ်တြဲ မွဲဇကု ကေုာံ တၠအရှန် (ဝါ) ကွးသာဝကကျာ် မွဲဇကုရ။ တုဲဂှ် ညးတန်လဝ် နကဵု ဇၟန်ဗၠဲ။

ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဒုတိယဂှ် ညးချူလဝ် နကဵုဘာသာပါဠိ မတုပ်ညံင် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု လိက်တၟအ်တြာပ်ကီုတုဲ ညးဆက်ချူ မဟိမုဇမၠိင် ဨကရာဇ် သဓီုရ။ တုဲဂှ် ညးဆက်ချူလဝ် ဂါထာ နကဵု ဘာသာပါဠိ မဇန်လဝ် နကဵုနဲကဗျ ယၟု ကေုာံ အသဝ်ဂုဏ် ကျာ်တြဲ ၂၈ မကၠုင်နူ အာဋာနာဋိယသုတ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု မူလိက်ဇၞော်ဂှ် လိက်ဏအ် ဟွံဂွံဆဵုကေတ်။ ညးတအ် နုက်ပ္တိတ်လဝ် ဒှ်မာန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်သၠပတ်ပရိုတ်မန် ဂါထာဂၞန် ၁၁၀ - ၁၁၆ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ၜိုန်ရ လိက်ဟွံကၠးကီုလေဝ် ပ္ကိတ် ကုအာဋာနာဋိယသုတ်တုဲ ဗပေင်စုတ် ဂွံခိုဟ်ဟ်ရ။ ဂတဂှ် ညးဆက်ချူလဝ် နကဵု ဘာသာမန် ရံင်ကဵု မလိက် ဆၜိုတ် မဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံင်ညိညမ္ဂး ဒၞာဲဂှ် ညးချူလဝ် အသဝ်ဂုဏ်ဂမၠိုင် ပိုယ်ဟီုမာန်ရ။ ပိုဒ်ဂှ် အိုတ်ကဵု ယၟုဇမၠိင် သၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုတုဲ သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီု ညးခုတ်ကဵု ယၟု  “တြိအ်ရ်္လေယ် (တၠဳအဲ/တြဲ)” တုဲ မွဲသကုတ်တုဲ ညးတန်လဝ် နကဵု ဇၟန်ဗၠဲပၠန်ရ။

ပ္ဍဲကဵု သကုတ်တတိယဂှ် ညံင်ရဴ သကုတ်လတူဂှ်ကီု ညးစကဵု နကဵုဘာသာပါဠိ မတုပ်ကဵု သကုတ်တၞဟ်တအ်တုဲ ညးဆက်ချူ မဟိမုဇမၠိင် ဨကရာဇ် သဓီု။ တုဲ ညးဆက်ချူ နကဵု ဘာသာမန်တြေံပၠန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဏအ်ဂှ် ဟိုတ်မဂွံညာတ်ကေတ်ဒၟံင် ယၟု  ဝိဓူရ၊ ဝေသန္တရ်တအ်တုဲ ညးဒုင်သဇိုင် ကုဇာတ်ဇၞော် ၁၀ တုဲ မချူလဝ် ဒှ်မာန်ရ။ တုဲဂှ် ညံင်ရဴ သကုတ်တၞဟ်တအ်ကီု အိုတ်ကဵု ယၟုဇမၠိင် သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုတုဲ သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုဂှ် ညးခုတ်ကဵု ယၟု  “ပဏ္ဍိတ်” မဂွံအဓိပ္ပါယ် တၠပညာ ရ။ 

ရံင်ကဵု သကုတ်လိက် ဗွဲလတူဝွံတုဲ လိက်တၟအ်မကဵုလဝ်ယၟု လိက်တၟအ်ပိဏ္ဍိတ်ဝွံ ဒှ်လိက်ရာဇာဘိသိက် မကဵုယၟု ဨကရာဇ်သဓီု ၜါ၊ မွဲဂှ် မဟိမု “တြဲ/တၠဳအဲ” တုဲ၊ မွဲပၠန်ဂှ် မဟိမု “ပိဏ္ဍိတ်”။ 

လိက် သကုတ်ဒုတိယ
ပ္ဍဲသကုတ်ဒုတိယ ပၞောန် ၁ စဵုကဵု ပၞောန် ၅ လပါ်စ 

{၁} အာဒိကာလေရ - [နာ}မ ပုရေ သရ်္ဗ္ဗ သိကာလ တိ[ပ္ပေ] သရ်္ဗ္ဗ သိ[ပျကာ] {၂} - - လောက မက[တ] ရာဇာနာမ ရာဇာဓိရာဇ ဒေဝေါတိဒေ[ဝ ပ]{၃} [ရမေ] သွရ [ဣ]သွရ ရာဇ[နာမာ]ယ မဟာရာဇ ဗဟူညာန သာဂ[ရ]{၄}[ဂုန ဂမ္ဘိရ] သြိ[နိ]တျဓရ်္မၟ ဓရ ဓနေသွရ သကလ တမှာဝိသေယ် တြေ{၅}[ယ်] လောကဓရ်္မၟ။ 

နူပၞောန် ၅ စဵုကဵု ပၞောန် ၁၇ လပါ်စဂှ် ဒှ်ဂါထာ မကၠုင်နူ အာဋာနာဋိယသုတ်။ 

နမောသဗ္ဗ ဗုဒ္ဓါနံ တဏှကင်္ကရာ မဟာဝိ[ရော မေဓင်္က][ရော မဟာယ]သော သရနင်္ကရော လောကဟိတော ဒိပင်္ကရော ဇု[တိန္ဓ ရော] ကောဏ္ဍ[ညော] ဇိနပါမောက္ခော မင်္ဂလော ပုရိသာ သဘော သုမနော သုမန[ဓိရော ရေ]ဝတော ရတိစ[ဒ္ဓ]နော သောဘိတောဂူန သမ္ပ[န္နော အနော] မ[ဒ]ဿိ ဇနု[တ္တမော] ပဒုမော လောက ပ[ဇ္ဇော]တော [နာရဒေါ] ဝ[ရ]သာရ [ထိ ပဒုမုတ္တ]ရော သတ္တသာရော သုမေဓေါ အဂ္ဂပုဂ္ဂလော သု[ဇာတော] သဗ္ဗလောက[ဂ္ဂေါ ပိ]ယဒဿိ နရာသဘော အဋ္ဌဒဿီ ကာ[ရု]နိကော ဓမၟဒဿီ တမော [နုဒေါ သိဒ္ဓတ္ထော အ]မောလောကေ တိ[ဿော]စ ဝရဒဒံဝရော ဖုဿော[စ] ဝရ[ဒေါ ဗုဒ္ဓေါ ဝိပဿိ]စ အ[နု]ပမော သိခိ သဗ္ဗဟိတော သတှာ [ဝေဿဘူ သုခဒါယကော] ကကုသ[န္ဓော] သတ္ထဝါဟော ကောနာဂမနော [ရနည္ဇဟော က]ဿပေါ သိ[ရိသမ္ပ]နၞော [ဂေါ]တမော [သာကျ] ပုင်္ဂ ဝေါ ဨ[တေသ] ညေစ သံဗုဒ္ဓါ အနေကသတ္တ ကောဋိယော - - - မ - သေ - - - 

နူပၞောန် ၁၇ လိက်ဂှ်အိုတ် ပ္ဍဲကဵု ပၞောန် ၂၉။ နူပၞောန် ၁၇ စဵုကဵု ပၞောန် ၂၂ ဂှ် ဗှ်ဂွံညိညတုဲ တီအဓိပ္ပါယ် ၜိုတ်ဒးရးရ။ နူပၞောန် ၂၃ စဵုကဵု ပၞောန် ၃၁ ဂှ် ဂွံဆဵုဒၟံင် ညိညဓဝ်တုဲ တီကေတ် အဓိပ္ပါယ် ဟွံမာန်ရ။  ပၞောန် ၃၂ ကဵု ပၞောန် ၃၃ ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲ မဟိမုဇမၠိင်တုဲ ထပ်ဗပေင်စုတ်လဝ်ရ။ တုဲပၠန် နူပၞောန် ၃၅ စဵုကဵု ပၞောန် ၃၈ ဂှ် မလိက်မဗှ်ဒး ကြပ်ဟွံမဲရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် အဲစှ်ေစိုတ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပယၟု တြဲ/တၠဳအဲ၊ ဒုတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ၜါအလန် ပယၟုတြဲ/တၠဳအဲ၊ တတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ပိအလန် ပယၟုတြဲ/တၠဳအဲ” ဆပၞောန်လက်ကြဴအိုတ် ၃၉ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ညိညပၠန်ရ။ 

{၁၇} - - - ပု[မ်]ရေယ် မအ်တြိအ်(လအ် မအ်)ပြေယ် [နောရ်] - - {၁၈} - - - မာနုသ် ဣ[သိ] ပြာက်ဗုအ်လးဟ် သ(တ်) [အုတ်စ]သ် လ္ငိမ်(စက္ကဝါ) – {၁၉} - - - - မာရ် မအ်နောမ် ကုအ်တြိဇသ် ကးသ်(ဒသ်) မရေမ် - - - - {၂၀} - - - သ် တ္လသ်ဗြအ်မြိအ် - - - ယ် - - - - တြိ[ရ်္လေယ်](စိ) - - {၂၁} - - တုအ်ဂေတ် ဓရ်္မၟစက် - - - - ယရ် - - - အ် - - - - {၂၂} - - (စာ)ရ် ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ် - - - (လအ်) - - - မ - - - 
(…) {၃၂ -၃၄} [ရာဇာဓိရာဇ] (ပရမေ) [သွရ] (ဣ)သွရ ရာ(ဇ ရာဇာဓိရာဇ) [ဒေဝါတိ ဒေဝ] (ဗဟူ) ညာ(နသာဂရ ဂမ္ဘိရ) [သြိနိတျ] (ဓရ်္မၟ ဓရ ဓနေသွရ) [သကလ တမှာဝိ](သေယ်တြေယ်) လောက(ဓရ်္မၟ) 
(…)  {၃၉} အ် - (နောရ်) - - (လေးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -

ပ္ဍဲအကြာပၞောန် ၁၇ ကဵု ၁၈ ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပရဲ မတၠ မပြဲနူ - - - မၞိဟ်၊ ဣသိ၊ ပြာ်ဗလး သတ် အိုတ်စှ်လ္ၚီစက္ကဝါ။” ပၞောန် ၁၉ ဂွံဆဵုကေတ် “- - - - မာရ်” ဒၞာဲမဗှ်ဟွံညာတ် အက္ခရ် ပန်မဂှ် “မအ်ဇိန်နး” ဗပေင်စုတ်မာန်ရောင် စှ်ေစိုတ်တုဲ ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “မဇၞးမာရ်”။ ဂတဂှ် “မအ်နောမ် ကုအ်တြိဇသ် ကးသ်(ဒသ်)မရေမ်” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “မနွံ ကုကြဳဇှ် ဟွံမဲကုသၟဟ်”။ ပ္ဍဲဒၞာဲ “မရေမ်” ဂှ် ရံင်ကဵု တၠုင်ဝါကျတုဲ “သုမောဟ်” ဒှ်မာန်ရ။ ပၞောန် ၂၀ “တ္လသ်ဗြအ်မြိအ်” ဂှ် အဓိပ္ပါယ် ဟွံမံက်။ “တြိရ်္လေယ်စိ - - - - တုအ်ဂေတ် ဓရ်္မၟစက်” ဂှ် “တၠဳအဲစိ - - - - ဗဂေတ် ဓမ္မစက်”။ ပၞောန် ၂၂ ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ် ဂှ် “(ထ္ၜး)ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ်”။ 

ပၞောန် ၃၉ ဂှ် နကဵု အစာဇၞော်ချေတ်သိင် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် “အ် - (နောရ်) - - (လေးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -“ ရံင်ကဵု တၠုင်လအာလိက် ဒၞာဲတၞဟ်မ္ဂး ဒၞာဲညးမဗပေင်လဝ်ဂှ် အဲမိက်ဂွံ ဗပေင် “အ် - - - - (ရောဝ်) (ဂေါးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -“ မဂွံအဓိပ္ပါယ် “ရဴဂှ် ပယၟု တြဲ/တၠဳအဲ” ရ။

လိက် သကုတ်တတိယ
ပ္ဍဲကဵု သကုတ်တတိယဏအ်လေဝ် အက္ခရ်မဂွံဆဵုကေတ်မာန်ဂှ် အောန်ကွေဟ်ဟ်ရ။ နူပၞောန် ၁ စဵုကဵုပၞောန်ပိ ဂှ် တုပ်ကဵု ပိုဒ်တၞဟ်တအ်ရ။ တုဲပၠန် နူပၞောန် ၄ စဵုကဵု ပၞောန် ၁၁ ဂှ် မလိက် မဗှ်ဂွံ ကြပ်ဟွံမဲရ။ ပၞောန် ၁၂ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “လောက်မဟာဇန် (ဂုံလောင်)” တုဲ နူပၞောန် ၁၅ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် မလိက်ဂၠိုင်ညိပၠန်ရ။ 

{၁} (။ၐြီ။) အာဒိကာ[လေ] - - - - [ပုရေ]၊ သရ်္ဗ္ဗ ကာလတိ[ပ္ပေ] သဗ္ဗသိ - - - {၂} - - - [ရာဇာနာမ] - - - [ပရမေ]သွရ ဣ[သွရ ရာ]ဇာ - - - -- - - - {၃} - - - - - - - - [ဂမ္ဘိရ သြိနိတျ] ဓရ်္မ္မ ဓရ ဓနေ [သွ]ရ [သကလ] - - - (…) 

သၟဝ်ပိုဒ်ဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲပၞောန် ၄ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ပညောတိ”။ တုဲပၠန် ပၞောန် ၆ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ယသ ကရုနာ” တုဲ စဵုကဵု ပၞောန် ၆ ဂှ် ချူလဝ် နကဵု ဘာသာပါဠိ ဟီုမာန်ရ။

{၁၄} - - -  -  - လမှာယ် ဍေးဟ် ရပ် သုန်တိတ် ဝီ- - - - - - - - - - - {၁၅} - - - - - - - ကာလ် နာရ(ဒေါ)ဟ် မဟာဗြဟၟ - - - - - {၁၆} - - - - - - - တွေသ် - - တြိလအ်ဝိ[ဓူ](ရ) - - - - {၁၇} ထရ်  - - - - - - - - - ရ် တြိလအ်ဝေသန္တရ် (တု)န်လရ်ကျာက် - - - {၁၈} - - - - - - - - ပဏ္ဍိတ်ဂုမ်လူမ် သြရ် - - အ် ကုအ် - - 

ပၞောန် ၁၄ “လမှာယ် ဍေးဟ် ရပ်” ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် “အလမ္ဗာ ညးမဝေင်ပလှ်ေဇြုံ ရပ်”။ ပၞောန် ၁၅ ဂှ် “ကာလ်နာရဒေါဟ် မဟာဗြဟၟ” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ကာလ နာရဒ မဟာဗြဟ္မ”။ ပၞောန် ၁၆ “တွေသ် - - တြိလအ် ဝိဓူရ” ဂွံအဓိပ္ပါယ် “တွဟ် - - တၠဝိဓူရ”။ ပၞောန် ၁၇ “ထရ်” ဂှ် “ထဝ်”။ တုဲ ဂတဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ တြိလအ်ဝေသန္တရ် တုန်လရ် ကျာက်- - ” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “တၠဝေသန္တရ် တုန် စွံ ကျာ်- -“ ပၞောန် ၁၈ “ပဏ္ဍိတ်ဂုမ်လူမ် သြရ်- “ ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပဏ္ဍိတ်(တၠပညာဂမၠိုင် သြဝ်”။ 

{၁၉} (အုတ်လောက် မဟာဇန်ဂုမ်)လောင် သြရ်ရုမ်ငေါအ် [သၟိင်]အ[ဘိ]ပြာယ် - ကျာက် - {၂၀} (မအ်ကုတ) ရာဇာဓိရာဇ (ပရမေသွရ်) ဣသွရ ရာဇ[အ]ဘေယ် မဟာရာဇ ဒေဝါတိ ဒေဝ (ဗဟူညာန သာဂရ ဂမ္ဘိရ်)သြိနိတ္ထျဓရ်္မၟဓရ သွရ သကလ [တာ]မှာ ဝိသေယ် တြေယ်လောကဓရ်္မၟ - - {၂၂} - - - - (ဍေး)ဟ် [နာမဓေယ် ပုအ်ရေယ် အာရ် ကုန္တအ် ပအ်ဣ]မောအ် (ပဏ္ဍိတ်) {၂၃} ဒုတိယံပိ ရိန်ဍုက် ကုအ်ၜါရ်လေးဟ် ပဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် တတိယံပိ ရိန်ဍုက် ကုအ်ပိ {၂၄} [လေးဟ် ပဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် - - - ဇ - မ် [တောက်]ဖံမ်က္လောအ် (ဝေါအ်) ကုအ် - - {၂၅} - - - - က် - - အ် [ရောဝ်]ဂေါးဟ် ပအ် ဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် ။ ။ ။ 

နူပၞောန် ၁၉ စဵုကဵုအိုတ်ဂှ် “အိုတ်လိုက် မဟာဇန်ဂမၠိုင် သြဝ်ဗၞဟ် သၟိင်အဘိပြာယ် - ကျာ် မကုတ ရာဇာဓိရာဇ ပရမေသွရ် ဣသွရ ရာဇအဘေယ် မဟာရာဇ ဒေဝါတိ ဒေဝ ဗဟူညာန သာဂရ ဂမ္ဘိရ် သြဳနိတ္ထျဓမ္မဓရ သွရ သကလတာမှာ ဝိသေယ် တြေယ်လောကဓမ္မ - - - - ဍေဟ် နာမဓေယ် ပရဲ အာဂတ ပယၟုပဏ္ဍိတ်၊ ဒုတိယမ္ပိ မရနုက် ကုၜါအလန် ပယၟုပဏ္ဍိတ်၊ တတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ပိအလန် ပယၟုပဏ္ဍိတ် - - - တက်ဖမ်ကၠဟ် ဝွံ ကု - - - - - - ရဴဂှ် ပယၟု  ပိဏ္ဍိတ်။ ။ ။” 

တြိအ်ရ်္လေယ်
တြိအ်ရ်္လေယ် ဂှ် လိက်မန် ခေတ်ကြဴနူဂှ်ညိ ပ္ဍဲဗုကာံ ဂွံဆဵုကေတ် “တရ်္လေယ်” နကဵု အဓိပ္ပါယ်မန် ခေတ်လၟုဟ် “တဳလအဲ/တၠဳအဲ” ရ။ “တြိအ်ရ်္လေယ်” ဂှ် မအရေဝ် ၜါမ “တြိအ်လ (တၠ) + ဨယ် (အဲ)” ပ္ကောံတုဲ ခၞံဗဒှ်လဝ် ဝေါဟာရ မွဲမရ။ လိက်မန် ပ္ဍဲဗုကာံမ္ဂး မအရေဝ် “တရ်္လေယ်” ဂှ် စကာ ကုအရာ မလုပ်လၟိဟ် ရတ်ပိပြကာ ဗီုကဵု “ကျာ်၊ ဓရ်၊ ကေုာံ သင်” သၟးရ။ မအရေဝ်ဝွံ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် ၜိုန်ရ ပိုယ်တအ် စကာဒၟံင် “တၠဳအဲ” ကီုလေဝ်၊ မလိက်မန် မချူ “ကျာ်တြဲ” တြဲ ဂှ်လေဝ် မြိပတ်ကၠုင် နူဏအ်ကီုရ။ 

ပ္ဍဲအခိင် ညးမကဵုယၟု “တြဲ” ကုသၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုဂှ် ညးဗှ်ဂါထာ ယၟုကျာ်တြဲ ၂၈။ ရံင်ကဵု ညးမကဵုယၟု “တြဲ” ကုဨကရာဇ်သဓီုဂှ်တုဲ ဒဒှ်ရ ဨကရာဇ်မန်သဓီုဂှ် ညးတအ် စွံလဝ် နဒဒှ် ကျာ်ဂမျိုင်မွဲဇကု ဟီုမာန်ရ။

ပဏ္ဍိတ်
မအရေဝ် ပဏ္ဍိတ် ဂှ် ကၠုင် နူအရေဝ်ပါဠိ ပဏ္ဍိတ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမနွံကဵု ဂမြင်ညာဏ်ပညာ ရ။ မအရေဝ်ဏအ် သွက်ဂွံ ဒးပသောင်ကလး အဓိပ္ပါယ် လှဲလှဲလးလး ဟွံမဲပၟိက်ရ။ 

ပ္ဍဲအခိင် ညးမကဵုယၟု “ပဏ္ဍိတ်” ကုသၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုဂှ် ညးဗှ်ထ္ၜး ပရူပါရမဳစှ်သာ် (ဝါ) ဘဝကျာ်တြဲ အလန်လက်ကြဴအိုတ် စှ်ဘဝဂှ်တုဲ ညးကဵုယၟု “ပဏ္ဍိတ်” ရ။ ရံင်ကဵု ညးမကဵုယၟုဏအ် ကုဨကရာဇ်သဓီုဝွံတုဲ ဒဒှ်ရ ညးတအ် မိက်ဂွံဟီု ဨကရာဇ်ဍုင်သဓီုဝွံ သ္ဒး (ဝါ) ဒှ်မၞိဟ် မနွံကဵု ဂမြင်ညာဏ်ပညာ သွက်ဂွံ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် သၞောတ်သၞောဝ်ဗဗွဲဓဝ်ရ။ 

ကျာ်တြဲ ၂၈ 
ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဒုတိယဂှ် ညးဗှ် အာဋာနာဋိယသုတ်။ လညာတ်မ္ဂး ပ္ဍဲမွဲကဝ် ကျာ်ကတဵုဒှ် ပိဇကု ဟွံသေင်မ္ဂး ပန်ဇကုတုဲ သီုဖအိုတ် ကျာ်တြဲမကလိလောန်အာတုဲ နွံ ၂၈ ဇကုဂှ် ဒှ်လညာတ် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာမွဲရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်ရာဇာဘိသိက် သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုဏအ် ညးတအ် ဖ္ဍောတ်ဗှ် ဂါထာဏအ်ဂှ် လ္ၚတ်ရံင်မ္ဂး ဒဒှ်ရ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ကောန်ဍုင်သဓီုတအ် ရှ်ေသှ်ေဒၟံင် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာဂှ် ပိုယ်တအ် ဟီုမာန်ရ။ 

သရောပ်
လိက်တၟအ်တြာပ် ကဵု လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံကျာ်သဓီုဂှ် ဒှ်လိက် ရာဇာဘိသိက် သွက်ဂွံဗှ် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ညးစဝ်ရာဇာဘိသိက်တုဲ ကဵုယၟု သၟိင်ဍုင်သဓီု ပိသာ်၊ မဟိမုတြာပ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးဇမၞော်လပါ်ပၞာန်ကီု သီုကဵု ညးဍုင်ကွာန်၊ မဟိမုတြဲ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမသၠုင်ပြဲ မတုပ်ညံင် ကျာ်ဂမျိုင်မွဲဇကု၊ မဟိမုပဏ္ဍိတ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမနွံကဵု လညာတ်ညာဏ်ပညာ မဂွံဒှ် ဇမၞော်လပါ်သာသနာရ။ 

နူဂှ်မွဲကဆံင် ပိုယ်ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်ရ ဍုင်သဓီုဂှ် ဒှ်ဍုင်သၠးပွး မနွံကဵု ဨကရာဇ်ဇကုကဵုဇကုရ။ ဟိုတ်မစကာလဝ် နကဵုလိက်မန် အရေဝ်မန်တုဲ ဍုင်သဓီု ရးမညဒေသဝွံ ဒှ်ဍုင်ဂကူမန်တအ် မပဒတဴမွဲရ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲကဵုအခိင် (၁၀ ဗွဝ်ကၠံ) မချူလဝ်လိက်တၟအ်ဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲဍုင်သဓီု သာသနာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ဇၞော်မောဝ်ပြာကတ်ဒၟံင်ဂှ် ပိုယ်တအ် ဂွံတီကေတ်ရ။ 

နိဿဲ

Luce, Gordon H., Ba Shin, Bo-Hmu (1969) Old Burma-Early Pagán, Volume one Text, Published for Artibus Asiae and the Institute of Fine Arts, New York University, J.J. Augustin Publisher, Locust Valley, New York. 

Shorto, H. L. (1971) A Dictionary of the Mon Inscriptions from the Sixth to the Sixteenth Centuries, London, Oxford University Press, New York Toronto. 

သိန်း၊ ဦးချစ် (၁၉၆၅) ရှေးဟောင်မွန်ကျောက်စာပေါင်းချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုယဉ်ကျေးမှုဌာန၊ ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာနခွဲ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၈၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်         ပရေၚ်ပညာ ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       ပရေၚ်ပညာ

၁။ ပရေၚ်ပညာဂှ် ဝဳၜံၚ်သၠုၚ်ကီု အစောံစရာဲမၞိဟ် ၚုဟ်မး၊မၞိဟ်ရ၊ မၞိဟ်ဟွံမွဲကဵုပညာတအ်ဂှ် ဟွံတၟေၚ်နူပြေၚ်ဂၠဴကၠီတအ်ကွေံကွေံရ။

၂။ ၚုဟ်မးမၞိဟ်မွဲမွဲဂှ် တန်တဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲကဆံၚ်ပညာဍေံလေပ်ဍေံကၠိုဟ် ဍေံဒုၚ်ကေတ်ဟေၚ်ရ။

၃။ လိုက်မၞိဟ်ပိုဲတ္ၚဲဏံ ပညာဟေၚ်ပၠမံၚ်တရဴရောၚ်။

၄။ ဗတောန်ပညာကဵုသၟတ်တအ်ဂှ် ဝဳၜံၚ်သၠုၚ်တိုန်ဘဝ ဂကောံမၞိဟ်ဇကု၊ ဂကူဇကု၊ ဍုၚ်ဇကုရ။

၅။ ဂကူပိုဲဂွံသၠုၚ် (လှုၚ်) ပိုဲဒးသၠုၚ် (သမၠုၚ်)' ကဵုကဆံၚ်ပညာကောန်ဂကူပိုဲရောၚ်။

၆။ ကောန်ၚာ်မွဲမွဲ  နူအခိၚ်ဍောတ်တ် အာစွံလဝ်ပ္ဍဲဂြိုပ်ဇၞော် (ညံၚ်ဍေံဟွံချိုတ်ဂှ်ဖန်ဇန်ကဵု) လ္ပဗတောနအရေဝ် လ္ပဟီုဂးတက်ကျာ လ္ပဗတောန်ကဵုပညာမ္ဂး ၜိုန်ဇၞော်တိုန်ဒှ်မၞိဟ်ဗီုဓမ္မတာကၠာလေဝ် ကၠေၚ်နူသတ်ဂြိုပ် အရိုၚ်ကွေံကွေံဟွံသေၚ်။
                           (၄၁)
၇။ မိမတအ် ကဵုအာဲကၟာဲကုကောန်နနဲ ဗတောန်ကဵုကွတ်ပညာဂှ် ဒှ်ဖဵုသွက်ကောန်ချိုတ်ပၠိုတ် အိုတ်ရ။

၈။ ကမၠောန်ဖျေံတံရိုဟ်သွက်ဍုၚ် သ္ဂောံဒှ်ဂုဏ်ဖဵုပ္ဍဲအနာဂတ်နွံနာနာသာ်ဝွံ ပရေၚ်သၠုၚ်ကဵု ကဆံၚ်ကွတ်ပညာကုကောန်ဍုၚ်ဇကုဂှ် ဒှ်ပရဲဇၞော်သၠုၚ် သွက်ဍုၚ်ဂၠိုၚ်အိုတ် ချိုတ်ပၠိုတ်အိုတ်ရ၊ (ဍုၚ်သေၚ်ကပေါဝ်) ၊ ထာဲဝါန်၊ ဟံၚ်ကံၚ်တအ်ဂှ် နနဲဝွံဟေၚ် ဇၞော်သၠုၚ်ကၠုၚ်ရ။)

၉။ အာစာဘာတအ်ဂှ် ဒှ်ညးသၠုၚ်စရာဲ ပၠုပ်ဗီုကုသၟတ်၊သၟတ်တအ်ဂှ် ဒှ်ညးပိုၚ်ပြဳအနာဂတ် ဟိုတ်ဂှ်တုဲ အာစာဘာတအ်ဂှ် ဒှ်ညးသၠုၚ်စရာဲဖျေံဗီုအနာဂတ်ရောၚ်။

၁၀။ ကောန်ၚာ်နူဍောတ်တ် ဒဵုဇၞော်ဒေံါဇူနူဘာ သၞာံအခါဗွဲမလအ် အာစာဘာတအ်ဂွံအခိၚ် ဖျေံဗီုဗတောန်ဖျောန်ရောၚ်တုဲ အာစာဘာတအ်စောန်မ္ဂး ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ် ဗီုဒးစိုတ်ဖျေံဗီုမာန်ရောၚ်။

၁၁။ မိမတအ်ဂှ် ဒှ်အာစာတမ် အာစာသဇိုၚ် ဒှ်ညးဖျေံဗီုကဵု ကောန်ၚာ်ကၠာအိုတ်ရောၚ်။
                        (၄၂)
၁၂။ လညာတ်သမ္တီဂှ် ကတဵုဗဒှ်ကဵု ဇဲ၊ ဝဳရိယ၊ သတ္တိ၊ ဇဲ-ဝဳရိယ သတ္တိဂှ် ပတဝ်ပဓဝ်အာနကဵုပညာ ဒးမ္ဂး၊ အာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴ ရန်တၟအ်ရောၚ်။

၁၃။ ပံက်ကဵုဘာကောန်ဂကူဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် နဲသဇိုၚ် နဲဍာ်ဇမၠိၚ်ရ။

၁၄။ ဗတောန်ပညာ ကုကောန်ၚာ်သၟတ်တအ်မ္ဂး ပညာမဗတောန်ဂှ် ၜိုတ်သ္ပမာန်ဒးပံၚ်ဗစပ်ကဵု ပညာအနုၜတ်(အနုပညာ)ရောၚ်၊ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဒှ်မံၚ်ပွပျဲပျာံ ကောန်ၚာ် (ဝါ) ပလီုက္ဍဟ် ကောန်ၚာ်တအ်ရောၚ်။

၁၅။ ဗတောန်ကဵုလိက်မန်ဂှ် ဒှ်ပွထိၚ်ဒဝ်ဂကူမန် ညံၚ်ဟွံဂွံ ကၠေံကၠက်အာမွဲသာ် အခိၚ်ညးတၞဟ်ၚိတ် ကလက်မံၚ်ဂကူဇကု ပရေၚ်ထိၚ်ဒဝ်ဂကူဇကုသာ်ဝွံဂှ် ဒှ်ကမၠောန်နွံကဵုၚုဟ်မးဇၞော်ဇၞော်ရ။

၁၆။ ဗတောန်ကဵုဝၚ်မန် လဴထ္ၜးကဵုပရေၚ်မန် ဗီုဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်ကၠုၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ပွသၠုၚ်စိုတ်ဓါတ် ဆာန်ဂကူရ၊ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူသၠုၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ညးတၞဟ်ဍဵုဍိုက်ဂကူဇကုဟွံဒုၚ် ပေဲါဗ္တိုက်ပၠန်ဂတး ဗၠးၜးဂကူ စိုပ်တရဴသၠုၚ်ကၠုၚ်ရောၚ်။

၁၇။ ဘာဗတောန်လိက် ကၟာတ်ဒၞာလဝ်အခေါၚ်ဗတောန်လိက်ဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ရုၚ်စက်ၚိတ်ကလက်ဂကူဇၞော်အိုတ် အလဵုအသဳတအ်ဖန် ဗဒှ်လဝ်ရောၚ်။

၁၈။  ဘဝမၞိဟ်မွဲမွဲ အဝဲပဌမဂှ် ဒှ်သဇိုၚ်ပၟိက်ဇၞော်အိုတ်ရ၊ပ္ဍဲအဝဲပဌမဂှ် ကတ်လဝ်ပညာသၠုၚ်မ္ဂး စိုပ်အဝဲဒုတိယဂၠာဲပိုန်ဒြပ်ကလိဂွံလောဲ အဝဲဒုတိယ ဒြပ်နွံသိုက်သၠဲဟေၚ် စိုပ်အဝဲတတိယ ဂၠာဲဓဝ်ကဵုဒါန် ကၠောန်သ္ပမာန်ရောၚ်၊ပ္ဍဲအဝဲပဌမ သဇိုၚ်ပရေၚ်ပညာယဝ်ဍိုန်အာမ္ဂး အဝဲကြဴၜါဂှ် ခက်ခုဲဒှ်ရောၚ်။

၁၉။ ဆာန်ကောန်ဇာတ်မ္ဂး ကဵုအာဲပညာ၊ အာဲကၟာဲပညာ ညးပၠံၚ်ဏာဟွံဂွံ။

၂၀။ တၠပညာ ညးအာက္ဍိုပ်ကောန်ဂကူ ကေုာံညးအာက္ဍိုပ်ကၟိန်ဍုၚ်တအ် ပ္ဍဲအနာဂတ်ဂတ ဂကောံမၞိဟ်ဇကု ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဇကု ဗီုလဵုမိက်ဂွံဒှ်တအ်ဂှ် ဒးစတံဖျေံဗီုပၠုပ်လညာတ် ပ္ဍဲဘာဗတောန်လိက်တအ်ရ၊ လညာတ်မွဲမွဲ စောဲဗာန်လုပ်အာပ္ဍဲက္ဍဟကကွးဘာတအ်မ္ဂး ဗွဲစၟတ်ဨကန် ပြာကတ်ဇၞော်မောဝ်တိုန်ပ္ဍဲအနာဂတ်ရောၚ်။

၂၁။ပ္ဍဲခေတ်ကၠာတေံဂှ် ကၟိန်ဍုၚ်ပိုၚ်ပြဳလဝ် သယံဇာတသၟဝ်တိလ္တူတိ နွံကဵုၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်တအ်ဟေၚ် ဒှ်မံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်သိုက်သၠဲရ၊ခေတ်လၟုဟ်သာ်ဝွံဟွံသေၚ် ကၟိန်ဍုၚ်ဝဳၜံၚ်ပ္တိတ်တၠပညာကဆံၚ်သၠုၚ်ဂၠိုၚ်ၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်ဍုၚ်သိုက်သၠဲရ၊ တၠပညာတအ်ဂှ် ပံၚ်ကဵုက်ဂတာပ် ခေတ်ကံပျူတာတအ်တုဲ အာမံၚ်က္ဍိုပ်ပ္ဍဲကမၠောန်နာနာ ပ္တိတ်မံၚ်ကပေါတ်နွံကဵုၚုဟ်မး ပရးမံၚ်ဂၠးတိရ၊ တၠပညာစကာ ဟွံအိုတ်တအ်ဂှ် အာကၠောန်စဍုၚ်မ္ၚးမ္ဂး ဂွံၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ၚ်ပၠန်ရ၊ သၠာကမၠောန်ဒးပတိတ်ဒြဟတ် ကာယတအ်ဂှ် ကော်စကာနူဍုၚ်မ္ၚး နကဵုၚုဟ်မးအောန်န်တုဲ ဂွံပရဲမွဲလပါ်ပၠန်ရ၊ နနဲသာ်ဏံ ကၟိန်ဍုၚ်ညးတအ် သိုက်သၠဲကၠုၚ် ဍုၚ်သေၚ်ကပေါဝ်၊ ဟံၚ်ကံၚ်၊ ထာဲဝါန်တအ်ဂှ် စကာနဲသာ်ဝွံရ။ ကၟိန်ဍုၚ်ပတှ်ေကပေါတ်သယံဇာတတအ်ဂှ် သဘာဝပွဳပွူလီု သီုဒးသွံစကောန်ကမၠောန်ကာယတုဲ လဇုဲဂလုဲ စိုပ်မံၚ်ကြဴညးဗွဲမဂၠိုၚ်ဂွံဆဵုညာတ်ရ။

၂၂။ ဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲ သ္ဂောံလောဲတောတက်တိုန်ဂှ် တၠပညာကေုာံ ညးအာက္ဍိုပ် ညးတအ်ဟေၚ် စဳရေၚ်ပြုပြေၚ်လဝ်၊ သ္ဂောံဒှ်တၠပညာ ညးအာက္ဍိုပ်ကၟိန်ဍုၚ်ခိုဟ်မာန်၊ ဒးတတ်အာဘာဗတောန်လိက်တအ်ဖအိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ကံကုသဵုဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲဂှ် နူဘာဗတောန်လိလ်တအ်ဟေၚ် စဳရေၚ်ပြုပြေၚ်မံၚ်ရောၚ်ဂှ် ပိုဲဒးညာတ် ဒးဒုၚ်တဲရောၚ်။

၂၃။ အရာပညာ ဝိဇ္ဇာ ကုသိပ္ပံ နွံၜါဂၠံၚ်ရောၚ်၊ ဆေၚ်ကဵုနာံ ဆေၚ်ကဵုစိုတ်၊ ပညာသိပ္ပံဂှ် ဆေၚ်ကဵုရုပ် ဆေၚ်ကဵုကွတ်စက်ကွတ်တဲ သီုၜါရဲမၞိဟ်မွဲမွဲ ဒးလေပ်ဒးကၠိုဟ်လဝ်ရောၚ်၊ ဝိဇ္ဇာသၟးဂှ် ဍိုန်ၜတ်ဂၠိုၚ်အာ အခါဒးပြိုၚ်ပကာန်ဟွံမာန်ညးတၞဟ် သိပ္ပံသၟးပၠန် ဓဇန်ရိုၚ်ဇိုၚ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဒှ်ဒဒိုက်ၜါသာ်ဏံပံၚ် ညံၚ်ဂွံညဳသၟဟ်ဟေၚ် ဒှ်ပရေၚ်ဖဵုလိုက် မာန်။

၂၄။ ခေတ်လၟုဟ်ဏံ ကွတ်ပညာနာနာတအ်ဂှ် တောတက်ပြံၚ်သၠာဲ မြက်ဇက်မံၚ်တုဲ လေပ်လဝ် ကွတ်ပညာမွဲမွဲတုဲဂှ် ရုမ်ဂပ်ရ၊ မြက်ဇက်မံၚ်တုဲ လေပ်လဝ် ကွတ်ပညာမွဲမွဲတုဲဂှ် ရုမ်ဂပ်ရ စွံစိုတ်ဟွံဂွံ၊ ဟွံဆက်လ္ၚတ်လံၚ်ဗပေၚ်မံၚ်မ္ဂး ခြာဟွံလအ်ဗက်ညးတၞဟ်ဟွံမာန်လလုဲအာရောၚ်။

၂၅။ ခေတ်ကာလဏံ ပ္ဍဲအဝဲအဌမဟေၚ် ဒးဂၠာဲပညာဟွံသေၚ်၊ အပ္ဍဲဘာဟေၚ် ဒးဂၠာဲပညာဟွံသေၚ် ဇၟာပ်ပ်အဝဲဇၟာပ်ပ်ဒၞာဲ ဒးဂၠာဲဗပေၚ်မံၚ်ပညာ အဆက်ဟွံကဵုပိုတ်ရောၚ်။

၂၆။ ကောန်ၚာ်တအ် သ္ဂောံလေပ်လိက်မြဟ် သ္ဂောံကေက်သကာကၠုၚ်မာန်၊ နူဂကောံကုလသမဂ္ဂ သွာၚ်ပညာ၊ သိပ္ပံ ယေန်သၞာၚ်(UNESCO) ကတ်လ္ၚတ်ဆဵုဂဗ သ္ပလဝ်သမ္တီဂှ် အခိၚ်စဗတောန်လိက်ကုကောန်ၚာ်တအ်မ္ဂး ဒးဗတောန်နကဵုအရေဝ်ဘာသာ မိမကောနကၚာ်တအ်ရောၚ်။ ကောန်ၚာ်တအ်လ္တူအရေဝ်ဘာသာဂှ် ကၠိုဟ်မံၚ်ခိုဟ်ဟ်မ္ဂး ဒးစွံအရီုနဲချူ ကုနဲဂှ် ပ္တိတ်ရမျာၚ်ဟေၚ်တုဲ သာကဵုက္ဍဟ်ကောန်ၚာ် ၚာ် ဗတောန်ကဵုသာ်ဝွံ ၜိုတ် ၂/၃ သၞာံတုဲ ထပ်ဗတောန်ဘာသာ ဒးစကာဂၠိုၚ်ကေၚ်မိၚ်ဂၠိုၚ် ဘာသာစကာကၟိန်ဍုၚ်ဇကုပၠန်၊ ဇၞော်တိုန်ညိပၠန်မ္ဂး း ထပ်ဗတောန်ဘာသာ ဂၠးတိစကာဖန်အာသာ်ဝွံ မွဲကဆံၚ်တုဲ မွဲကဆံၚ်မ္ဂး လေပ်လောဲတုဲ က္ဍဟ်ကောန်ၚာ်တအ် သာ်ဒှ်မၞိဟ်ကေက်သကာဂၠိုၚ်ရ၊ ဂလေၚ်သာမ္ဂး အာတရဴသ္ၚောဲ၊ က္ဍဟ်သာမ္ဂး ဗတောန်ပညာလောဲ နဲသာနဲခိုဟ်ဂှ် ဒးစကာထေက်ရောၚ်။

၂၇။ အရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲ ကၠိုဟ်ကေတ်မ္ဂး ဒှ်ၚုဟ်မးဇၞော်ကွေံကွေံရောၚ်၊ လိက်တၟအ်တြေံတြဟ်တအ်ဂှ် သွက်ရဲလ္ၚတ်ဝၚ်တအ်  ၚုဟ်မးဇၞော်ကွေံကွေံရ၊ ဆ္ဂး ယဝ်ဟွံကၠိုဟ်မ္ဂး ဒှ်ၚုဟ်မးဟွံသေၚ်၊သာ်ဝွံကီု အၚ်ယန် ဂြန်ဂဥုဲ။ဝၚ်၊ ပုံအာဂီု၊ ဂလာန်တၠပညာချူလဝ် ကၠေံကၠက်အာမ္ဂး ညးတီဟွံမွဲတုဲ ဆောံလေၚ်အာကီုရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ အရေဝ်ဘာသာဂကူနာနာ ညံၚ်ဂွံတန်တဴမာန်ဂှ် ဒးကဵုဒြဟတ်၊ ပရေၚ်ၚိတ်ကလက်ဂကူဂှ် ဒးဒစဵုဒစးရောၚ်။

၂၈။ ကၟိန်ဍုၚ်ညိၚ်ဝတ် တောတက်မွဲ ညံၚ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်မာန် ကောန်ဂကူနာနာ သာသနာရှ်ေသှ်ေနာနာ နွံမံၚ်ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဇကုဂှ် ဒးသ္ပသမ္တီ ဒးကဵုဒၞာဲ ဒးကဵုဇြဟတ်ရောၚ်၊ နဲက [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၀၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်             ပရေၚ်ပၞာန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

           ပရေၚ်ပၞာန်

၁။ ပၞာန်ဟီုဂှ် ပရေၚ်ပြိုၚ်ပကာန်ပၠံၚ်ဇမၞးအကြာ ဂကောံမွဲကဵုမွဲ (ဝါ) ဂကူမွဲကဵုမွဲ ဗွဲဓဇန်ကြာန် ကဆံၚ် သၠုၚ်အိုတ်ရ။
            ပေဲါပၞာန်ဂှ် အခိၚ်မၞိဟ်တအ်ဂၠိုၚ်ဟန်ပိုၚ်ကၠုၚ်တိဍာ်တုဲ ပြိုၚ်ပကာန်ပၠံၚ်ၜးညးသကအ်ဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ။
             ပရေၚ်ဝေၚ်ဒၟံၚ်ပၞာန် နူအတိက်ဗွဲမလအ် ဒဵုတ္ၚဲဏံဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်လ္တူပၠံၚ်ၜးဖဵုဂုဏ် သွက်ဂကူးညးဂကူအဲ (ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်ညးကဵုဂကောံမၞိဟ်အဲဟေၚ်ရ။ ပရေၚ်ဒဒှ်သာ်ဏံဂှ် ဆက်နွံအာဗွဲမလအ်လ ဏီရောၚ်။

၂။ ပၞာန်ဒှ်ကၠုၚ်မ္ဂး ဆမၞိဟ်ဗ္တိုက်မံၚ်ပၞာန် ၜါလပါ်ဓဝ်ဟွံသေၚ် မၞိဟ်ဆက်စပ်ညးဗြဴကောန်ၚာ်လကျာ်တအ်လေဝ် ဒးဒုၚ်ဘဲဒဏ်ပၞာန်ဖအိုတ်ရ။

၃။ ဒှ်ကၠုၚ်ပၞာန်မ္ဂး သွက်ဘဝညးဂွံသာ ညးဒးဗ္ဒဗ္ဒာဲကဵုဂကူညး(ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်ညး သွက်ဘဝအဲဂွံဟာ အဲဒးဗ္ဒဗ္ဒာဲကဵုဂကူ အဲ (ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်အဲရ။ ဂကောံညဳသာဇြဟတ်ဇၞော်တအ်ဂှ် ဂွံဇမၞးဂၠိုၚ်တုဲ ဂွံဒုၚ်စသိုၚ် အခေါၚ်နာနာရ။ ဂကောံကျ တအ်ဂှ် ဒးဆောံလေၚ် ဒးဒုၚ်ပျဲ ဒးဒုၚ်ဂစိုတ် ဒးဂြိပ် ပဲါဒဴရ။ ဒၞာဲလ္ၚဵု ဟွံမိက်ပဲါဒဴ ဒုၚ်ကမျမ္ဂး ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်ဒးကဵုအကံက်အခေါန် ဗီုညးဖန်ဒးဒုၚ်ရ။
                    (၂၆)

၄။ ရဲကျပၞာန်တအ်ဂှ် ယဝ်ဟွံတဝ်စၞေဟ်မ္ဂး ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်အဆက်ကောန်အဆက်စဴ သီုဂကူဗၠိုက်တၞီ အာရောၚ်ဂှ် ညာတ်တုဲ ဝဳစိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ကလေၚ်ပလန်လေပ်ရ။ရဲဇၞးလဝ်ပၞာန်တအ်ဂှ် အခေါၚ်တၟေၚ်ဂွံလဝ်တအ် ဖေက်ဗၠးတိတ်နူတဲတုဲ ဝဳစိုတ်ဓါတ်မဟာဂကူ ဇၞော်ဇြဟတ်ပၞာန်ဂစာန်ဍဵုဍိုက်ရ။ ပဋိပက္ခဏံဂှ်သောၚ်ကလးဟွံလောဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲမံၚ်ဏီရောၚ်။

၅။ ပၞာန်ဂၠးကဝ်ဒှ်ကၠုၚ်ၜါဝါ ဆောံလေၚ်ဂိချိုတ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ညာတ်တုဲ သွက်ဂွံဒၞာတာ ပံက်ကၠုၚ်ဂကောံ ကုလသမဂ္ဂရ  ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကုမွဲ ဒှ်ပၞာန်အောန်ကၠုၚ်၊ ဆ္ဂး ပ္ဍဲဗွိုၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲ ဂကူဂွံလဝ်အဝဵုတအ် ဍဵုဍိုက်ၚိတ်ကလက်မံၚ်ဂကူသၟဝ်တဲတအ်တုဲ ပၞာန်အပ္ဍဲဍုၚ်ဆက်ဒှ်မံၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုကၟိန်ဍုၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုဒၞာဲဏီရောၚ်။

၆။ ပၞာန်ဂှ် သောၚ်ပြသၞာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် နဲသၠုၚ်အိုတ်ရ၊ သောၚ်ၜိုဟ်ဟ်ၜတ်တ်ဟွံလောဲတုဲ သောၚ်နကဵုဒြဟတ်ရ။ဟိုယ်ဂှ်တုဲ ပၞာန်ဂှ်ဒှ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဆီပါ်ဍာ်ဇွောဝ်ရ။

၇။ ကၠောန်ပၠန်ဂတးမ္ဂး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကုပရေၚ်ပၞာန်မ္ဂး ဒးပံၚ်ဗွဝ်လဝ်သီုၜါရောၚ်။ ပၞာန်ဟွံမွဲ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်သၟးအာဟွံစိုပ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံမွဲ ပၞာန်သၟးအာဟွံဂွံရ။
                 (၂၇)

၈။ ပရေၚ်ကွာန်ဂှ် တုပ်ညံၚ်က္ဍိုပ် ပၞာန်ဂှ် တုပ်ညံၚ်ဇိုၚ်တဲၜါဏံပံၚ်ဒးကၠောန်ဂွံနာနာရ။ဆ္ဂး က္ဍိုပ်ဂှ် ဒးစကာဇိုၚ်တဲရောၚ်။

၉။ ဇြဟတ်ပၞာန်ဟွံမွဲ အခေါၚ်ပရေၚ်ဍုၚ် ပရေၚ်ဂကူဟွံဂွံလောဲ၊ ဇြဟတ်ပၞာန်ဇၞော်မ္ဂး ဟွံအာတ်လေဝ်ညးကဵု ကေၚ်နွံကၠုၚ်ကီုရ။

၁၀။ ဘဝဍိက်ဂှ် ပါဲဒဴကေတ်ဟွံဗၠး ဒဴအာဍုၚ်ညးတၞဟ် ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်ကုညးတၞဟ်ရ၊ ဘဝဍိက်ဂှ် ဗတိုက်ကေတ်ဟေၚ်ဗၠးမာန်၊ တိဍာ်ဇုဇဗဴလပိုဲ ညံၚ်ပိုဲဂွံပိုၚ်ဗ္တိုက်မာန်မ္ဂး ဗၠးနူဘဝဍိက်ဍာံဍာံရောၚ်။

၁၁။ နွံပၟိက်ကဵုတသိုက်အခေါၚ်သွက်ဂကူတုဲ ပိုဲကၠောန်ပၠန်ဂတး၊ ကၠောန်ပၠန်ဂတးမ္ဂး ဒးဆဵုဒဒိုက်ရောၚ်။ ဖေက်မံၚ်ဒဒိုက်တအ်ဂှ်မ္ဂး ဂွံအခေါၚ် ဂွံတသိုက် ဟွံမာန်၊ ဂကူပိုဲဟွံဗၠးၜးမ္ဂး ဒဒိုက်တအ်ဂှ် အိုတ်အာ ဟွံသေၚ် သီုဇၞော်တိုန်မံၚ်ဏီရောၚ်။

၁၂။ အခိၚ်ကာလပၞာန်ပၠန်ဂတး မၞိဟ်ချိုတ်အာဂှ်တိုပ်၊ ညံၚ်စိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴ မၞိဟ်နွံတအ် ဒးဆက်ကၠောန်အာ လၟေၚ်ဏံဂှ် ဓမ္မတာရ။

၁၃။ ဍုၚ်ပိုဲဂှ်ညးတၞဟ်သၠာဲလဝ်ကဵု ဆီပလက်တုဲ ပၠံၚ်ၜးဂွံလဝ်ရောၚ်။ပိုဲအာတ်ကေတ်နနဲ၊ ဓမ္မတာဂွံမာန်မံၚ်ဟာ၊ ရဲအာတ်ဍုၚ်တအ်ဂှ် ညးတအ် မၚ်ရပ်ပၠုပ်ထံၚ် မၚ်ပန်ဂစိုတ်မံၚ်နကဵုလွဟ်မ္ဂး ပိုဲဟွံပန်ကေတ် ကလိဂွံမာန်ဟွံသေၚ်။ 
                 (၂၈)

၁၄။ အဝဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် တိတ်နူပၠံၚ်လွဟ်ရောၚ်။
        (မဝ်ဇြဳတုၚ်)

၁၅။ ဂကူမွဲမွဲ ဒပ်စဵုဒၞာမၚ်မွဲဂကူဇကု ဟွံမွဲမ္ဂး အခေါၚ်အရာ သွက်ညးတံ မုလေဝ်ကလိဂွံဟွံမာန်ရ။ (မဝ်ဇြဳတုၚ်)

၁၆။ ကြက်ပၠန်ဂတးဂှ် ဇြဟတ်ပၞာန်/လွဟ်/ဇွောံမထဝ်သြန်ဟွံသေၚ်၊ ဂလာန်ပတှ်ေ ကေုာံ သဘဴဓဝ်ဟေၚ်ရောၚ်။

၁၇။ ဂိုတ်ဂစာန်ဗ္တိုက်သၞ နကဵုဇြဟတ်မၞိဟ် ဇြဟတ်လွဟ်တုဲ မာန်တှ်ေမာန် ဟွံမာန်မ္ဂး ဒုၚ်ကမျ ဖျေံလွဟ် ဗက်ကြဴသၞဂှ် လညာတ်ရဲပၠန်ဂတးဟွံသေၚ် လညာတ်ပၠန်သက်က်ဟေၚ်ရ။

၁၈။ ရဲပၠန်ဂတးတအ် ဖျေံလွဟ်ကုသၞဂှ် ဒှ်ဒုဟ်ဖံက်သစ္စလ္တူပၠန်ဂတးဇၞော်အိုတ်ရ။

၁၉။ ပၞာန်ဂှ်ဗတိုက်ကဵုဂြိုဟ် (ဂံၚ်သ္ကာ) သၟးဟွံဂွံ၊ ဒးစကာ ဥာဏ်ပညာဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်။ သရာဲပၞာန်ပတှ်ေ ဇြဟတ်ပတှ်ေကွတ်တဲတအ်ဂှ် ဒးကဵုစၞာဲပြယာဲသၞတုဲ ဒးကျကၠုၚ်ဂၠိုၚ်ကွေံကွေံရ၊ ထ္ၜးသက်သဳမ္ဂး လ္ဂန်အိန်ဂွံဒးကျ ဗညာဓရာံဂွံဒးဒုၚ်ရပ်တအ်ဂှ် ဒးကဵုစၞာဲပြယာဲရ။
                        (၂၉)

၂၀။ ဝေၚ်ပၞာန်ဂှ် ပြိုၚ်ပကာန်ဇြဟတ်မၞိဟ် ဇြဟတ်လွဟ် သၟးဟွံသေၚ် ပြိုၚ်ဂွန် (ဗျူဟာ) ပြိုၚ်ပညာ ပြိုၚ်စိုတ်ဓါတ် ပြိုၚ်ပိုနိဒြပ် ပြိုၚ်မံၚ်နာနာသာ်ရောၚ်။

၂၁။ နကဵုဒေါသလ္ပဝေၚ်ပၞာန် ဒေါဇၞော်မ္ဂး သတိဗၠးကျ ညးဒှ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၂။ ဆဒှ်ကဵုဒှ်လ္ပဇန်ပၞာန် အောန်အိုတ်အာသၞဍိုဟ်အာ၊ ယောၚ်အာမွဲဒၞာဲ ဒးဒုၚ်သၠာဲကဵုဆီ/လမျီုရောၚ်။

၂၃။ ပၞာန်ဂှ် အဆက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ဒၟာနူပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပၞာန်ဂွံကတဵုဒှ်၊ မိက်ဂွံကဵုပၞာန်တုဲဒှ်မ္ဂး ဒးသှ်ကလး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။

၂၄။ ဝေၚ်ပၞာန်မ္ဂး ပရေၚ်သၞကီု သီုပရေၚ်ဇကု ဒးတီဒးကၠိုဟ်လဝ်ခိုဟ်ဟ်ရောၚ်။ ဒၞာဲသၞဍိုန်အိုတ်ဂှ်ဂၠာဲ အခိၚ်/ဂၠံၚ်ဍေံဟွံခယျဂှ် လုပ်ဗ္တိုက်မ္ဂး သွက်ဂွံဇမၞးဂှ် နွံဂၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၅။ ပ္ဍဲလိုက်ဏံ သတ်တှ်ေတုဲ လွဟ်မွဲမွဲသာ် နွံမံၚ်သၟးရ။ ယဝ်ဟွံမွဲမ္ဂး ဗီုညးတၞဟ်ဖန်ဒးဒုၚ်တုဲ တန်တဴလအ်အ်ဟွံမာန် ကၠေံကၠက်အာပြဟ်ဟ်ရောၚ်။ ကၞုတအ် အရုတ်တအ် နွံကဵုခၞော်ကြံၚ်ၚ်ဂှ် ဒှ်လွဟ်ဍေံကီုရ။ လွဟ်ဟီုဂှ်  သွက်ဂွံစဵုဒၞာဇကု ကေုာံ သွက်ဂွံ သ္ပမာန် လ္တူညးတၞဟ်ရန်တၟအ်နွံၜါသာ်ရ။ လွဟ်စကာသွက်ဂွံစဵု ဒၞာဇကုနွံဂှ် ခိုဟ် ဒးရး၊ ပိုဲဒးထံက်ဂလာန်ရောၚ်။ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး သတ်ဂြိုပ်အရိုၚ်တအ်ကီု မၞိဟ်စိုတ်ဓါတ်နွံ ဗီုသတ်ဂြိုပ်အရိုၚ်တအ်ကီု ကၠုၚ်ကဵုဘယ်ပၠံၚ်ၜးသ္ပမာန်မ္ဂး ပိုဲဒးဒုၚ်သက်က်ရောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ လွဟ်ဇကုဂှ် အခါလဵုမွဲလ္ပအပ် ဒပ်ဇကုဂှ် အခါလဵုမွဲ လ္ပဒုၚ်ပလီု လွဟ်ဟွံမွဲ ဒပ်ဟွံမွဲမ္ဂး ဗီုညးဖန်ဒးဒုၚ် ညးကၠုၚ်သ္ပမာန် ဒးယာံဒးလ္ၚောဝ်ရောၚ်။
                         (၃၀)

၂၆။ ဂကူညးကဵုညး ဂကောံညးကဵုညး လွဟ်/ဒပ်စဵုဒၞာ ညးတအ်နွံဟေၚ် ရဲမိက်ဂွံ ကြံကြသ္ပမာန်တအ် ဖေက်ဓညချပ်ဗ္စာဒးကၠုၚ်တုဲ ထိၚ်ဒဝ်အာဓဝ်ၜိုဟ်လလံမာန်ရောၚ်။

၂၇။ သွက်ဂွံဒက်ပ္တန်ဓဝ်ၜိုဟ်လလံကီု သီုပရရေၚ်ဆာန်ကၟိန်ဂကူအိုဿီုမာန် ဂကူမွဲကဵုမွဲ ကဆံၚ်ဒးတုပ် ပရေၚ်ဂကူညးညးဖန် အခေါၚ်သာ်ဝွံ ဒးနွံရောၚ်ဂှ် ဂကူဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်မံၚ်တအ်ဟေၚ် ဒုၚ်ကေတ်တုဲ ဟီုဂးမံၚ်၊ ဂကူဂွံလဝ်စေဝ်လ္တူတအ် ဒုၚ်တဲမာန် ဟီုဂးမံၚ်၊ ဂကူဂွံလဝ်စေဝ်လ္တူတအ် ဒုၚ်တဲမာန် စှ်ေမံၚ်စိုတ်ဟွံသေၚ် ညးတအ်ညံၚ်ဂွံဒုၚ်ကၠုၚ်တဲမာန် နပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်သၟး ဟီုဂးဂှ် ညးဟွံကၠိုဟ် ဒးဟီုသီုကဵု ပရေၚ်ပၞာန်ရောၚ်။
                    (၃၁)

၂၈။ ပ္ဍဲဝၚ်ပၠန်ဂတးဍုၚ်ပိုဲပွိုၚ် (၇၀)သၞာံပြၚ်ဏံ ဂကောံပၠန်ဂတးရပ်လွဟ်မွဲမွဲ ဒးဒုၚ်ပ္တိတ်နကဵုဇြဟတ်ပၞာန်တုဲ အိုတ်အာဟွံမွဲဏီ။ ဒးဒုၚ်လီနနဲပရေင်ဍုၚ်ကွာန်တုဲ အပ်ထောံလွဟ်ဟေၚ် အိုတ်အာဂှ် နွံဂၠိုၚ်ကဵုဂကောံရ။

၂၉။ ဂကောံအပ်ထောံလွဟ်တအ်ဂှ် အပ်တုဲ အဝဵုပိုတ်သြဇာပၠိုတ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ်ချိုတ် ဒဵုလမျီုအိုတ်ယာက္ဍိုပ်ဟွံမာန် လုပ်ဝိုၚ်ဟွံဂွံရ။

၃၀။ နွံပၟိက်ကဵုဓဝ်ၜိုတ်လလံမ္ဂး ဗလးထောံလွဟ်မွဲလါ်ဓဝ်ဂှ် ဂွံမာန်ဟွံသေၚ်ရ၊ ပြသၞာရပ်လွဟ် ဂွံကတဵုဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် တာလျိုၚ်နွံမွဲလါ်ဓဝ်ဟွံသေၚ်၊ မိက်ဂွံပြေပြံၚ်မ္ဂး ဒးပညဳပညပ်အကြာၜါ ဒးသၠးဖဵုဒးကဵုကေတ်သီုၜါလ္ပါ်ရောၚ်၊ သာ်ဝွံဟွံ သေၚ် မွဲလ္ပါ်ဟေၚ် ဗလးထောံလွဟ်မ္ဂး သၠဒကေဝ်ဒးစေၚ်ဂၠိုၚ်အာတုဲ သ္ၚောဲခြာအာကဵုဓဝ်ဍာံ သ္ၚောဲခြာအာကဵုဓဝ်ၜိုဟ်လလံရောၚ်။

၃၁။ ဖျေံလွဟ်၊ အပ်လွဟ်၊ သၠာဲထောံလွဟ်ကဵုဒဳမဝ်ကရေဇြဳသၠာဲထောံလွဟ်ကဵုဓဝ်ၜိုဟ်လလံ လုပ်အာဗွိုၚ်တၟးတအ်ဂှ် ဝေါဟာၜိုန်ဟွံတုပ် ကၠာလေဝ်အဓိပ္ပါယ်တုပ်ပ်ရ။ဒုၚ်ကမျ ဒုၚ်ယျံက် ဒုၚ်ထံက်ၜံၚ် ဒုၚ်သ္ပ ဍိက်ဖအိုတ်ရ။

၃၂။ ဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဒှ်သွက်စဵုဒၞာဂကူ စဵုဒၞာဍုၚ် စဵုဒၞာပိုန်ဒြပ် တိဍာရ၊ အရာအိုဿီုတအ်ဂှ် ပရေၚ်စဵုဒၞာနွံဟေၚ် တန်တဴအာမာန်ရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဆာန်ဂကူဍာံမ္ဂး ဒပ်ပၞာန်စဵုဒၞာဂကူဂှ် ဒးပခိုၚ်လဝ်ရောၚ်။
                            (၃၂)
၃၃။ ပေဲါပၞာန်ဂှ် အန္တရာယ်ဇၞော်၊ လမျီုဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်၊ ဒြပ်ရတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်၊ဒးလေၚ်ဆောံမံၚ်တုဲ ၜိုန်ဟွံမွဲပၟိက်ကီုလေဝ် ဗလေတ်ပဲါထောံသောၚ်ၚ်ဂွံဟွံသေၚ်၊ ဟွံပြေၚ်ရေၚ်ပလေဝ်ပလေတ်လဝ်မ္ဂး ပရေၚ်ဒးလေဝ် ဆောံတအ်ဂှ် ဂၠိုၚ်အာနူကဵုဝေၚ်ပၞာန် ဏီရောၚ်။

၃၄။ ဒပ်ပၞာန်မွဲမွဲဂှ် လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံမွဲ စေဝ်ပၞောန်ဟွံမွဲမ္ဂး ဒှ်အာဗီုဂကောံဒမၠမွဲကီုရောၚ်။

၃၅။ သတီုလဝ်ဂြိုဟ် မ္ၚိုဟ်လဝ်စိုတ် ချိုတ်အာတှ်ေတုဲ ဟွံမွဲ ကဵုဂွန် ဟွံမွဲကဵုအစဳအဇန်မ္ဂး ကေတ်ဇမၞးသၞ ဟွံမာန်။
                      (၃၃) [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၁၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်             ပရေၚ်အာက္ဍိုပ် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

           ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်

၁။ ရန်တၟအ်ပရေၚ်ကမၠောန် သွက်ဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ညံၚ်ဂွံအံၚ်ဇၞး ညံၚ်ဂွံတုဲဒှ်ပြဟ်ဟ်မာန် ပွမ္ဒးဖန်ဇန်ဖျေံဗီုလ္တူညးတၞဟ် ညံၚ်ဂွံရေၚ်တၠုၚ်ကၠောန်ၜိုတ်အာ ညဳညဳသာသာဂှ် ဒှ်ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်ရ။ 

၂။ ပ္ဍဲဂကောံမွဲမွဲ ပြာပြာကတ်တ် (ဝါ) သ္ၚိတ်တ်ဇြဇြ မံက်မံက် (ဝါ) ပၞုက်ပၞုက် မၞိဟ်အာက္ဍိုပ် ဒးနွံဟေၚ်ရ။အကြာမၞိဟ်နွံၜါဂှ်လေဝ်ဝ်  မၞိဟ်မွဲဂှ် ဒှ်မၞိဟ်က္ဍိုပ်တုဲ မၞိဟ်မွဲဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဗက်ကြဴရ၊ ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး မၞိဟ်ကၠိုဟ် မၞိဟ်ကေက် မၞိဟ်ဂံၚ်သကာတအ်ဂှ် ဒှ်က္ဍိုပ်ရ။
     
၃။ ညးအာက္ဍိုပ်ဟီုဂှ် ညးဂမၠိုၚ်ညံၚ်ဂွံဗက်ကၠုၚ်ကြဴဇကု ညးတၞဟ်ညံၚ်ဂွံကၠောန်အတိုၚ်စၞောန်ဇကု ကၠောန်သ္ပလေပ် ကၠောန်သ္ပဒှ်ဂှ် ဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်ရ။

၄။ ပ္ဍဲညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် ဆန္ဒမိက်ဂွံအာက္ဍိုပ် ကေုာံ သတ္တိနွံဟေင် ဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်ရ။ 

၅။ ညးအာက္ဍိုပ်မွဲမွဲဂှ် နကဵုကမၠောန်ကီုပွကီု နကဵုအရေဝ်ကီု ထ္ၜးပျးသောၚ််လးတံၚ်ဂြဲ ညးဗက်ကြဴတအ် ဓဝ်ပတှ်ေညံၚ်ဂွံနွံလ္တူကမၠောန်လ္တူဇကုမာန်မ္ဂး ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်ညးဂှ်အံၚ်ဇၞးစိုပ်တရဴရောၚ်။
                   (၃၄)

၆။ ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဝွံ လ္တူကမၠောန် ဇကုကေတ်လဝ်လျိုၚ်ဂှ် ဒးကၠိုဟ်ဒးလေပ်လဝ် ခိုဟ်ဟ်ရောၚ်။ သ္ဂောံအာက္ဍိုပ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မာ္န် ဒးဆက်ကတ်လ္ၚတ်မံၚ် လၟိုန်ရောၚ်။

၇။ ညးအာက္ဍိုပ်မွဲ (ဝါ) သ္ကိုပ်ဒပ်မွဲဂှ် ရန်တၟအ်ပရဝၚ်ကမၠောန်ညံၚ်ဂွံအံၚ်ဇၞး ညးဗက်ကြဴဇကု ညံၚ်ဂွံဗၠးဘယ် ဒးစွံအရီုဒးကေတ်တာလျိုၚ် ဂၠိုၚ်အိုတ်ရောၚ်။

၈။ ညးဍုၚ်ကွာန် (ဝါ) ကောန်ဂကောံ ဓမ္မတာတအ်ဂှ် လ္တူပရေၚ်မွဲမွဲ မိက်ဂွံဒှ်ရတီ နဲလဵုဂွံကၠောန် ဂွံဖန်ဗဒှ်ဂှ် ဟွံတီ ယဝ်တီလေဝ် တီဆလ္တူကျာညိညဟေၚ်ရ။
          ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် တီပၟိက်ဆန္ဒညးဍုၚ်ကွာန် (ဝါ) ကောန်ဂကောာံတအ်တုဲ နဲလဵုဂွံကၠောန် ဗီုလဵုဂွံဗၟံက်ရုပ်ရဴဂှ် ချပ်ဗစာ စဳဇန် ပၠကဵုတရဴမ္ဂး တၚ်ရန်တၟံတအ်ဂှ် အံၚ်ဇၞးစိုပ်တရဴမာန်ရောၚ်။

၉။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ဂှ် ဒးစန္ဒက်တံၚ်ဂြဲညးဂမၠိုၚ်လေပ် ဍာန်ဗၠေတ်ဍာန်ဒး ပညုၚ်ထ္ၜးမာန်တုဲ နပွ နကမၠောန်လေဝ် ဒးကၠောန်ဒးမံၚ် ဒးသ္ပ ဒးပၠတရဴနာနာသာ်ရောၚ်။

၁၀။ သ္ဂောံဒှ် ညးအာက္ဍိုပ်ညးဂမၠိုၚ်မာန်ဂှ် ကွတ်၊ သတ္တိ၊ ပဋိပတ် ပိသာ်ဏံပၟိက်ဇၞော်အိုတ်ရ။ မၞးမိက်ဂွံဂှ် ညးအာက္ဍိုပ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်မ္ဂး ပ္ဍဲဇကုမၞးညံၚ်ဂွံဍိုက်ပေၚ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ဂှ် လွဳပရာညိ။  
                      (၃၅)  

၁၁။ စိၚ်အာမ္ဂးဒှ်ဂၠံၚ်၊ မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်တအ် ကၠောန်သ္ပမ္ဂး ဒှ်သၞောဝ်ရောၚ်တုဲ ပွခိုဟ်ကီု မၞိဟကအာက္ဍိုပ်တအ် သ္ၚဳဂၠိပ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်တုဲ ကၠောန်ထေက်ရ။

၁၂။ မၞိဟ်ကၠိုဟ်မၞိဟ်ခိုဟ် မၞိဟ်ဍိုဟ်တအ်ဟေၚ် ဒှ်မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်။

၁၃။ အာယုက်ပ္ဍဲကမၠောန် (ဝှ်) ဂှ်ဒှ်စရာဲပၟိက်ဇၞော် မွဲသာ်ကီုရ၊ ဗွဲတၟေၚ်ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလပြံၚ်သၠာဲ အခိၚ်ကြေပ်ဂြတ်တအ် ဗီုလဵုဒတူလိုၚ်ဂှ် ဒးစွံၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ရ။

၁၄။ မၞိဟ်ကၠိုဟ်ပရေၚ်ကမၠောန် စေတနာဍာံတအ်ဂှ် ၜိုန်ဆဵု ဂဗအာယုက်ကမၠောန်အောန်ကီုလေဝ် သ္ၚဳဂၠိပ်တုဲ ကဵုဒၞာဲ ကဵုက္ဍိုပ်ထေက်မံၚ်ကီုရောၚ်၊ တၟော်လ္တူဝှ်သၟးမ္ဂး ကမၠောန် လ္ဇုဲအာမာန်ရောၚ်။

၁၅။ ချေံဂြိပ်မြက်တ်ဂှ် ထိၚ်ဝါတ် ဆ္ဂး ထိၚ်မာန်မ္ဂး စိုပ်တရဴပြဟ်ရောၚ်။

၁၆။ မိက်ဂွံဒှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပြာကတ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မ္ဂး လ္ပဍဵုဍိုက်မဇအဆက်တၟိ(သၟတ်)တအ်ညိ၊ ပ္ဍဲအနာဂတ် သၟတ်တအ်ဟေၚ် ဂွံဒၞာဲရောၚ်တုဲ ဍေံတအ်ဒုၚ်တဲဟေၚ် ဝၚ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပြာကတ် အာမာန်ရောၚ်။
                   (၃၆)

၁၇။ ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် ဒးဂစာန်ချူလိက်ဂၠိုၚ်ၚ်ရောၚ်။လညာတ်ဇကုဂှ်ဟီုကေတ်သၟးမ္ဂး မၞိဟ်ကြပ်ကဵုဇကုဟေၚ်ဂွံမိၚ်၊ မိၚ်တုဲခြာဟွံလအ်ဝိုတ်အာ မာန်ရောၚ်။ ချူတြးနကဵုလိက်မ္ဂး အာစိုပ်တရဴသ္ၚောဲ သှ်ေၜက်အခိၚ်လအ်အ်မာန်တုဲ မၞိဟ်တီညာတ်ဂၠိုၚ် သီုဗိုန်ခိုၚ်ရောၚ်။

၁၈။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ကီု တၠပညာတအ်ကီု ယဝ်လၞုဟ်ဟီုဂး ၚုဟ်မးမၞိဟ်အောန် ယဝ်လၞုဟ်ကၠုၚ်အာ လာဘ်သကာအောန်ရောၚ်။

၁၉။ ရုဲပ္တိုန်ညးအာက္ဍိုပ် ဗက်အခိုက်သၞောတ်တြေံ နနဲကောန်ဨကရာဇ် ဂွံဒှ်ဨကရာဇ် သၚ်ဝှ်ဇၞော် ဂွံဒှ်ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ရုဲစှ်လောဲသွာ ပြသၞာအောန်ဒှ်ကၠာလေဝ် ဒုၚ်သဇိုၚ်လ္တူစရာဲဟွံသေၚ်တုဲ ပရေၚ်ကမၠောန်ဂွံဇၞော်မောဝ်ဝါတ်ရ။

၂၀။ သ္ဂောံဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်လ္တူမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်မာန်ဂှ် ကွတ်၊ သတ္တိ၊ ပဋိပတ် ပိသာ်ဏံဒှ်သဇိုၚ်ပၟိက်ဇၞော် တပ်တးသၠးဖဵု တံၚ်ဂြဲ၊ စိုတ်ပြဲ ပန်သာ်ဏံလေဝ် ဒးဍိုက်ပေၚ်ကီုရောၚ်။

၂၁။ သ္ဂောံဒှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ကံကုသိုလ်အတိက်ဖန်လဝ်ဟွံသေၚ် လက်သဏ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ညံၚ်ဂွံပေၚ်ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်မၚ်မွဲမာန်မ္ဂး ညးညးအဲအဲဒှ်မာန်ဖအိုတ်ရ။
                   (၃၇)

၂၂။ ဂကောံ(ဝါ)မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဒးထိၚ်ဒဝ်ကဵုသၞောဝ်၊ မၞိဟ်အာမံၚ်က္ဍိုပ်ဂကောံတအ်ဂှ် မၚ်မွဲသၞောဝ်ဟွံမာန်မ္ဂး  သၞောဝ်ဂှ်ဟွံတန်ကြပ်တုဲ ဂကောံရောအ်ရေၚ်ပြးဆာဲရောၚ်၊ဟိုတ်ဂှ် တုဲ မၞိဟ်မၚ်မွဲ သၞောဝ်ဟွံမာန် ပဋိပတ်ယောၚ်တအ်ဂှ် သ္ပက္ဍိုပ်ဟွံဂွံရ။

၂၃။  ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် သမ္တီ၊ သတ္တိ၊ သစ္စ၊သမာဓိ၊ သၠးဖဵု &quot;သ&quot; မသုန်မဏံ ညံၚ်ရဴသဳမသုန် ဒးထိၚ်ဒဝ်ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်လဝ်ရောၚ်။

၂၄။ နဲကဲအာက္ဍိုပ်နွံပိသာ် နဲကဵုအမိၚ်၊ နဲသောၚ်ကလး၊ နဲကြဴစးတအ်ရ၊ နဲကဵုအမိၚ်ဂှ် ဒှ်သၞောတ်တၠအဝဵုစကာဂၠိုၚ်၊ နဲသောၚ်ကလးဝွံ ချပ်သဳကၠဳပညဳ လုပ်အဝေါၚ် ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ စကာအကြာ ဗွိုၚ်မၞိဟ်လညာတ်သမ္တီ သၠုၚ်ၚ်တအ်ရ၊ နဲကြဴစးဝွံ စကာမၞိဟ်သၟဝ်တဲတုဲ ဇကုမံၚ်ထောံသာသာ နဲဝွံ စကာပ္ဍဲဗွိုၚ်မၞိဟ်သၟဝ်တဲခိုၚ်ၚ် ဗွိုၚ်ဂွံဖျေံစိုတ် စကာဒေံကောန်ဇာတ်ဂၠိုၚ်ရ၊ နဲပိသာ်ဝွံ ရံၚ်ဒၞာဲတုဲ စကာလေပ်မ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖဵု စကာဒၞာဲဗၠေတ်မ္ဂး ဒှ်လလေၚ်ဖဵုရောၚ်။

၂၅။မၞိဟ်အာက္ဍိုပ် ရန်ကဵုဖဵုဂကောံတအ်ဂှ် ကဵုဒၞာဲကုမၞိဟ်ခိုဟ်မၞိဟ်ကၠိုဟ်၊ မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်ရန်ကဵု ဖဵုဇကု တအ်ဂှ် ကဵုဒၞာဲဂှ် မၞိဟ်ဍုက်ကေဝ်ကဵုဇကုတအ်ရ။
                     (၃၈)

၂၆။ ဗျိဒေါန်ဂၠိုၚ်မ္ဂး မၞိဟ်ဗက်ကြဴအောန်၊ စန္ဒက်သမၠုၚ် စိုတ်ဓါတ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး မၞိဟ်ဗက်ကြဴဂၠိုၚ်ဂှ် ဓမ္မတာရ။

၂၇။ လက်ကြဴက္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာအဝဵုတအ်ဂှ် ရဲကလၚ်အမိၚ် မၞိဟ်သမ္တီသဝ်ဝ်ဟေၚ်နွံဂၠိုၚ်တုဲ လက်ကြဴ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာ ပရေၚ်စန္ဒက်တအ်ဂှ် ရဲလေပ်ပညာ မၞိဟ်သမ္တီသၠုၚ်ၚ် နွံဂၠိုၚ်ရ။

၂၈။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဒးစိုတ် သၞောတ်တၠအဝဵုတအ်ဂှ် ဖေက်ရဲတၠပညာ တုဲ စကာရဲကလၚ်အမိၚ်ဂၠိုၚ် ကေမ်ၛာပ်လဝ်အဝဵု ဂၠိုၚ်ရ၊ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဒးစိုတ်သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳတအ်ဂှ် ဒးစိုတ်ရဲတၠပညာ ပါ်ကဵုတာလျိုၚ် ဗွိုၚ်ညးကဵုညးဂၠိုၚ်ရ။

၂၉။ ဟိုတ်ဖဵုညးအာက္ဍိုပ်ဂွံဒတုံပြဟ် နွံစှ်သာ်ရ၊ ဟွံလေပ်ကွတ်၊ စိုတ်ဟွံထတ်၊ ပဋိပတ်လီု၊ ဗီုဟီုတွံကၠောန်၊ အောန်ဓဝ်ခန္တဳ၊ရဲဒၞာဲပဲါက္ဍိုပ်၊ က္ဍိုပ်က္ဍုတ်ဟွံသၟဟ်၊ ဂၠုဟ်ပၟိက်ညးညးဂမၠိုၚ်၊ ရိုၚ်ဇိုၚ် အရေဝ်ကြံၚ်၊ ညာတ်မံၚ်ဇကုပြဲ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တဲဏံ ဟွံလအ်ပြဟ်စှ်ေရောၚ်။

၃၀။ လက်သဏ်ညးအာက္ဍိုပ်ခိုဟ်(၅)သာ်ဝွံ လညာတ်ဒးသၠဲ၊စိုတ်ဓါတ်ဒးပြဲ၊ နဲကဲဒးဍိုဟ်၊ သတ္တိဒးခိုဟ်၊ လဂံါသၞဒးကၠိုဟ်ရောၚ်။
                  (၃၉)

၃၁။ ညးလ္ၚဵုဂှ် ဂွံဒှ်က္ဍိုပ်မှကၠောန် ပရေၚ်ဂကောံပရေၚ်ဂကူ ဒးဖက်ကြံမ္ဂး ဆုဲတိတ်သ္ၚောဲသ္ၚောဲတုဲ ဂၠာဲဒုဟ်ပါ်ပဲါခါဂွံဒၞာဲပၠန် ဒၞာဲယၟုပရေံဂှ် ဗဝ်စုတ်ဒုဟ်ညးတၞဟ် ယၟုမြဟ်ခိုဟ်တှ်ေ ဇကုဒုၚ်ကေတ် စကာမံၚ်ကွေတ် ကၠိက်တုက်ကတဵု ကၠဵုဒုဟ်ဒယှ်မ္ဂး ညးဂမၠိုၚ်ကဵုက္ဍိုပ် လအ်အ်မာန်ဟွံသေၚ်။

၃၂။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်တၠအဝဵုတအ်ဂှ်ဟွံကဵုဒၞာဲကုညးတၞဟ်၊ မၞိဟ်ကေက်သကာ မံက်ကၠုၚ်မ္ဂး ဖေက်ပၠံၚ်ဒၞာဲတုဲ မၚ်ဝးပကဝ်ထောံ အခါဗျုယဲကၠောန်ဟွံမာန်မ္ဂး ကဵုဒၞာဲဇကုကောန်ဇကု ဒေံဇကုသာ်ဝွံ ကၠောန်သ္ပလေပ်ရ။
      က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳတအ်ဂှ် မၞိဟ်ကေက်သကာမံၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ပါ်ပရအ်ကဵုအဝဵု၊ မွဲလ္ပါ်ဂှ် ဒုၚ်ကေတ်သ္ဂုတ်သွာတ်မာဲညးဂမၠိုၚ် စိုပ်အခိၚ်ပေဲါကဵုဒၞာဲဂှ်လေဝ် ဟွံဇြိုၚ်စိုတ်ရ။

၃၃။ သၟိၚ်ဂိတုဂှ် ပျးလျးအရံၚ် ၜိုဟ်သြိုဟ်တုဲ သၞံၚ်တအ်ပူဗိုၚ်မိတ်သဟာဲဂၠိုၚ် သၟိၚ်တ္ၚဲဂှ် ပျးအရံၚ် က္တူကတာန်ဂၠိုၚ်တုဲ ပွဳဗွိုၚ်ဟွံမွဲ သ္ကအ်ရဲဟွံမွဲရ၊ သာ်ဝွံကီု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ပညဳလညာတ်ကုညးတၞဟ်ဂှ် ဗွဳဗွိုၚ်ဂၠိုၚ်၊ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်တၠအဝဵုဂှ် ကေတ်လညာတ် ဇကုမွဲဓဝ်တုဲ ဗွဳဗွိုၚ်ဟွံမွဲရ။
                      (၄၀) [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၂၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== အမေရိကာန်ကဵုနေတိုဝ် မွဲကရေက်၊  ကြုက်ကဵုရာတ်သာ မွဲလပါ် ပါ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲ ကောန်စဴထဝ် ==

အမေရိကာန်ကဵုနေတိုဝ် မွဲကရေက်၊  ကြုက်ကဵုရာတ်သာ မွဲလပါ် ပါ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲ
ကောန်စဴထဝ်
ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၃၊ တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ၊ ၂၀၂၂
ပဝ်လဇြဳဍုၚ်ကြုက်ညးတအ် ဟွံလုပ်ပလာပ်ပထုဲ ပ္ဍဲကေၚ်ကာဍုၚ်မွဲမွဲရောၚ် ၜိုန်ရဟီုကီုလေဝ် ဆဂး ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညးတအ် ဗွဲတၟေၚ် ဗဒစးကဵု ဍုၚ်ရာတ်သာတုဲ စဵုဒၞာအန္တရာဲနူအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်အမေရိကာန် မပ္တံ ဂျပါန်၊ အိန္ဒိယ၊ ယူခေ၊ အဝ်သတြေလျ၊ နေတိုဝ်တအ်ရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ဍုၚ်ရာတ်သာဂှ် ဒှ်မဟာမိတ်အဓိက ပ္ဍဲအရာမစဵုဒၞာအာဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညး တအ်ရောၚ် ဟွံသေၚ်ဟာ။ 
ဂကောံကွိတ် Quad ကဵုအဝ်ကာတ် AUKUS ၜါဝွံ ဒှ်ဂကောံသွက်ဂွံကရေပ်ဂရတ် ဍုၚ်ကြုက်ဂှ်တုဲ ဂွံဗၠးဘဲကီု ဂွံကလေၚ်ပ လန်တဲကဵုဂကောံဍုၚ်တအ်ဝွံကီုဂှ် နကဵုဍုၚ်ကြုက်ဂှ် ဒးသ္ပမဟာမိတ်ကဵုရာတ်သာဟေၚ်ရ။ ကေုာံဍုၚ်ဍောတ်တ်တအ်ဂှ် ၜိုန်ရသ္ပမဟာမိတ်ကီုလေဝ် အစောံဇြဟတ်ဟွံဍိုက်ပေၚ် သွက်ဂွံတဝ်စၞေဟ်ရောၚ်။ ဂၠုၚ်ဍောတ်တ်တအ်ဂှ် ဒုန်ပ္ဍဲၜဳမှာ သၟိဒ်ဟွံဂွံရောၚ် ဒးဟီုပတောံဥပမာသာ်ဝွံရ။ ကာလဍုၚ်ကြုက် ဒးဒုၚ်ကရေပ်ဂရတ်ကဵုအ မေရိကာန်၊  မဟာမိတ်အမေရိကာန် မပတံအဳယူတအ် ပ္ဍဲကေၚ်ကာဟံၚ်ကံၚ်၊ ဇြေန်ကျေန်၊ တိဗိတ်၊ ထာဲဝါန်တအ်ဂှ် ညးတအ် အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ မဟာမိတ်ဇၞော်ဇၞော်ဟွံမွဲမဂး ဟွံလောဲရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ လအိတ်သၞာံတုဲကၠုၚ်ဏံ ညးတအ်ပံၚ်တဲ ကဵုရာတ်သာတုဲ ပကတ်ပကေၚ်ကွတ်ပၞာန်ဇၞော်ဇၞော်ကီု၊ သၞာံဏံ သမ္မတၜါဍုၚ်ဂှ် ဆဵုဂဗညးသကအ် ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်အိုဝ် လာမ်ပေတ်က္ဍၚ်ဂှ်တုဲ လလောၚ်တြးပတိတ်လဝ် လိက်လလောၚ်တြးဇမၠိၚ် မနွံမသုန်လ္ၚီမလိက် ပ္ဍဲဖေဖဝ်ဝါရဳ(၄)ဂှ်ကီုတုဲ ကော်ဆဴပြိုၚ်ပကာန်ဏာကဵုအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်အမေရိကာန်တအ် ပြာပြာကတ်တ်အိုတ်ရ။ ဣဝွံဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ် ဍုၚ်ရာတ်သာ ကလိဂွံအဟံက်ခိုဟ် ပ္ဍဲအရာဂံၚ်ဖျေံသဂုတ်သွာတ် ဂွံနိမိတ်ဗဒှ်ပဋိပက္ခယူကရိၚ် ဒှ်မာန်ကီုရောၚ်။ ပေဲါပြိုၚ်ပ ကာန်အကြာဂကောံဇြဟတ်ဍုၚ်တအ်ဂှ် ဂတဏံဇၞော်နူဏံဏီဒှ်မာန်ရ။
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် မူဟိုတ်ကြုက်ဟွံထံက်ဂလာန်ရာတ်သာ လုပ်သီခရာၚ်မဳယျာကီု၊ ဟွံစၟတ်သမ္တီဍုၚ်တၟိၜါကီုဂှ်တုဲ ဂွံမံၚ်ကၠေံလဒေါဝ်၊ ကဵုကသပ်လညာတ် ညံၚ်ဂွံစကာနဲကဲၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်တုဲ ဂၠာဲသွဟ် ပ္ဍဲကောံဓရီုကံၚ်သဳဂီုကၠီုယူအေန်ရော။ တၚ်တုပ် စိုတ်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ညးတအ်ကဵုရာတ်သာဂှ် နွံမံၚ်117ဗဳလဳယာန်ပြၚ်ဂှ်တုဲရ။ စပ်ကဵုယူကရိၚ်ဝွံဂှ် ပရေၚ်ပို်န်ဒြပ်ကူသာန်ဗၞိက်ညး တအ်ကဵုယူကရိၚ် သၞာံ2020ဂှ် နွံမံၚ်စှ်သုန်အသၚ်ဃဲယံၚ်(ဗဳလဳယာန်)ပြၚ်ရောၚ်။   တုဲပၠန် ယဝ်ရညးတအ်ကေတ်စ လ ပါ်ရာတ်သာပေၚ်ၚ်မဂး ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ညးတအ်ကဵုအမေရိကာန်တအ်ကီု၊ အဳယူတအ်ကီုဂှ် လီုလာ်အာမာန်ရောၚ်။ မံၚ်လဒေါဝ် ညိညဂှ် သာမံၚ်သွက်ဍုၚ်ညးတအ်ရ။ ရာတ်သာလေဝ် ပေၚ်စိုတ်၊ ယူက ရိၚ်လေဝ် ဟွံဒက်စိုတ်၊ ဍုၚ်ပလိုတ်တအ်လေဝ် ဂၠာဲသၞဟွံဂွံကွေံကွေံရ။ ကွတ်ပညာမံၚ်လဒေါဝ်သာ်ဏံ ပ္ဍဲက္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ်နွံမံၚ်ကီုဟာ။ 
ပဋိပက္ခဍုၚ်ယူကရိၚ်ဝွံ အတိုၚ်တၠပညာကြုက်မွဲတၠမဟီုပါ်ပဲါလဝ်ဗၞတ်ညိညဂှ်မဂး က္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ် ထေက်ကဵုဒး ဂိုၚ်ကေတ်၊ ယိုက်ဒိုက်ကေတ်လညာတ်မံၚ်လဒေါဝ် ဟွံလျောဝ်ဗက် နေတိုဝ်ကဵုအမေရိကာန်၊ ဟွံဗလးကၠေံရာတ်သာရောၚ်။ ဂလာန်ညးဝွံ ဒုၚ်သဇိုၚ်လဝ်ကဵုအကာဲအရာသာ်လဵုရောမဂး ဍုၚ်ယူကရိၚ်ဂှ် ပယျဵုစပ်မံၚ်ကဵုရာတ်သာရောၚ်၊ လုပ်နွံမံၚ် အဒေါဝ်ဂကောံဇြဟတ်ၜါလပါ်ဂှ်ရောၚ်။ ဍုၚ်ရာတ်သျှာဂှ် ဇြဟတ်ဇၞော်ကီုဒှ် ဍောတ်ကီုဒှ် ဒဒှ်ရကဵုအန္တရာဲကဵုညးတအ်မာန် ရောၚ်ဂှ် ဇကုဇမၞော်ဍုၚ်ယူကရိၚ်တအ် ဒးတီလဝ်ထေက်ရောၚ်။ ဗီုဍုၚ်ကြုက်ဝေၚ်ဏာ ဟီုဏာ ပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ညးတအ် ဟွံကေတ်စလပါ်တေံလပါ်ဏံတုဲ သွက်ကြုက်ဂှ် ယီုသာအာရ။ ညးတအ်ဟွံထံက်ဂလာန်ကဵုရာတ်သာကီု ဟွံကေတ်စ လပါ်ယူကရိၚ်ကီုရ။ ဝၚ်ဍုၚ်ကြုက် ကေၚ်ဒှ်လဝ်ပၞာန်ကဵုခေတ်ကာလသဵုဗဳယိတ်ယူနဳယာန်တေံဂှ်လေဝ် နွံတဴဏီရ။ ဍာံဍာံတေံ ယဝ်ရဒးကေတ်စမွဲလပါ်မဂး ညးတအ်ဒးကေတ်ရာတ်သာဟေၚ်ရ။ ဆဂး ပညာကလုတ်တမာန်ဟီုဂှ် ပၟိက်ဇၞော်တဴဂှ်တုဲ သမ္မတယူကရိၚ်လၟုဟ်ဝွံ ယဝ်ရရံၚ်ကဵုဝှ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဂး ၜတ်မံၚ်ရောၚ်ဂှ် ဗှ်ရံၚ်ဝၚ်ဘဝညးတေံ ပ္ဍဲဝဳကဳပဳယျာမဂး ကၠး ကေတ်မာန်ရ။ ဘဝညးတေံဂှ် ကၠုၚ်နူဗွိုၚ်ကောန်မှိၚ်ဇာတ်၊ မၞိဟ်ကတဵုဂရိုၚ် ဍေံမလျောဝ်ဗက် အာကဵုလညာတ်ဒ ယှ်တှ် ပဝ်ပျူဠာတအ်မွဲရ။ အကာဲအရာဝွံ တုပ်မံၚ်ကဵုသမ္မတအမေရိကာန် ဒေါနေဝ်ထရာမ်ညိညကီုရောၚ်။ အစောံစရာဲ ဂွံတတ်ကၠောံအခက်အခုဲဍုၚ် ယူကရိၚ် ပ္ဍဲညးတေံဟၟဲဒှ်မာန်ရောၚ်။ 
သမ္မတယူကရိၚ် မဒှ်ကောန်ဂကူရာတ်သာ ဒးဂြိပ်ဒဴတိတ်အာရာတ်သာဂှ် အခိၚ်တ္ၚဲဏံ ၜိုန်ရပရိုၚ်မဳဒဳယျာဍုၚ်ပလိုတ်တအ် ဟွံချူဗၟံက်ကီုလေဝ် ပၠန်ဂတးယူကရိၚ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် ဒုၚ်လဝ်သဇိုၚ်ကဵုအကာဲအရာဏံရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ပ္ဍဲယူကရိၚ် လညာတ်ဍုဟ်မၠေံကောန်ဂကူရာတ်သာတအ် ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်မစံၚ်ဗဂဵုပၟတ်ပဋိပက္ခဝွံရောၚ်။ မွဲလပါ်တေံဂှ် သမ္မတ ဒဳမဝ်ကရိတ်အမေရိကာန်ဂှ်လေဝ် တိုန်ကၠုၚ်နကဵုရမျာၚ်ကရေဲ ဒစဵုဒစးကဵုရာတ်သာကီု ရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ဗီုသမ္မတ ဒေါနေဝ်ထရာမ် ဆက်ဆောံခိုဟ်ဆာဲကဵုရာတ်သာဂှ် ခေတ်သမ္မတဂျောဗာ်ဒေန်ဏံ ဍေံဟွံဒှ်သာ်ဂှ်ရ။ အခိၚ်ညးဒှ်ကၠုၚ်ဒုတ တိယသမ္မတ ပ္ဍဲသၞာံ၂၀၁၄တေံဂှ်လေဝ် ကေၚ်ဆဵုဂဗလဝ် စပ်ကဵုရာတ်သာ လုပ်သီလဝ်ဒေသခရာၚ်မဳယျာကီုရောၚ်။ ဇကုသမ္မတအမေရိကာန်ဂှ် ဟီုသောၚ်ကလးပရိုၚ် ဗီုကတဵုဒှ်ပြံၚ်လှာဲမံၚ်ပ္ဍဲယူကရိၚ်ကီုရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲစိုတ်သမ္မတပူတေန်ဂှ်လေဝ် သွက်ဂွံအုပ်ဓုပ်အာဍုၚ်ရာတ်သာလအ်အ်မာန်ဂှ် ညးဒးကၠောန်သ္ပသာ်ဝွံကီုရောၚ်။
 သမ္မတဖဳလေပ်ပါၚ်လၟုဟ် ကေၚ်ဟီုလဝ်ဂလာန်နွံရ။ ရံၚ်ကေတ်မဂး ညးဒးဒုၚ်ကဵုဇြဟတ်ဓရိုဟ်ကဵုအမေရိကာန် စပ်ကဵု ကေၚ်ကာဂွံထိၚ်ကၠေံဍုၚ်ကြုက်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ ဍုၚ်ကြုၚ်တၟာဏံဂှ် ကဵုညးဒစဵုဒစးကီုဟာ၊ ယဝ်ရဒစဵုဒစးကဵုကြုက်ဂှ် ဍုၚ်ညး သာ်လဵုဒှ်အာမာန်ရောဂှ် ညးတီရ။ ကာလလဆောဝ်ညးဒစဵုဒစးကဵုကြုက် သီုအမေရိကာန်ရောၚ်။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ကာလဍုၚ် တဳမဝ်ဗၟံက်ဗၠးၜးတိတ်တၟိတၟိဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ပၠန်ဂတးညးတအ် မဒှ်သမ္မတကၠာအိုတ်ဂှ် ညးသ္ပအဓိကတုဲဆဵုဂဗကဵုက္ဍိုပ်သ ကိုပ်အေန်ဒေါနဳရှာရောၚ်။ ၜိုန်ရက္ဍုဟ်မၠေံအေန်ဒေါနိသာကီုလေဝ် ဆဂး ရံၚ်ကဵုဂီုကၠီု ကေုာံ ဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညးတုဲ ညးဒးရုဲစှ်သာ် ဂှ်ရောၚ်။ လညာတ်နဲကဲဏံ ပ္ဍဲက္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ် နွံညိဟာဂှ် အဲဟွံကၠးကေတ်ရ။ 
ပ္ဍဲကဵုဂလာန်တၠပညာကြုက် မဗတိုက်ဖအောဝ်လဝ်ဂှ်တုန်၊ နကဵုယူကရိၚ် ထေက်ကဵုဒးဆဵုဂဗတက်ကျာကဵုရာတ်သာ ဗွဲတိုက် ရိုက် ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵု နူ ကောံဇြဟတ်တၞဟ်တအ် မွဲအဆံၚ် ကော် face to face ရောၚ်။ ဂလာန်ဗတိုက်ဖအောဝ်ညးဝွံ စှေ်စိုတ်လောန်ရ။ ပ္ဍဲကဵုဌာနပရိုၚ်ဂၠးတိတအ် ဟီုတဴနွံပၠန်ဂှ် ပ္ဍဲပ္ၚံက်ဏံ ရမျာၚ်ကောန်ဍုၚ်ယူကရိၚ်တအ်ဇေတ်တ် ဟွံမိၚ် ကေတ်တုဲ ရမ်သာၚ်မ္ၚးမ္ၚးတအ်သၟး ဂွံမိၚ်ကေတ်မံၚ်ရောၚ်။ အရာဝွံ ပိုဲကံက်ကေတ်အဓိပဲါသာ်လဵုမာန်ရောမဂး၊ ပဋိပက္ခ ယူကရိၚ်ဂှ် ဍေံကၠောအ်ထၞာန်အာ ညံၚ်ရဴပၟတ်ဂြိုပ်ဂှ်တုဲ ညးဂှ်ဒှ်ကမၠတ် ညးဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ထ္ဍေၚ်ကမၠတ်ဂှ် ပါ်ပဲါဝါတ်အာရ။ ပၠန်ဂတး ယူကရိၚ်တအ် သာ်လဵုမဟီုတုဲ အလဵုအသဳယူကရိၚ်တအ် သာ်လဵုမဟီုရောဂှ် ပိုဲတအ် ဟွံဂွံမိၚ်ကေတ်တုဲ ဂွံမိၚ်မံၚ်ရမ် သာၚ် သမ္မတရာတ်သာကဵု အမေရိကာန် ကေုာံ နေတိုဝ်တအ်သၟးရ။
ပရေၚ်ဇီုလပိုက် ဍေံမဒှ်လလေၚ်ဍုၚ်ဂကူဍောတ်ဇၞော်တအ်ဂှ် စွံလဝ်ကၠာ၊ တၠုၚ်လအာယူကရိၚ် ဒးဆဵုဂဗမံၚ်တ္ၚဲဏံဂှ် တုပ်မံၚ် ကဵုပိုဲတအ်တၟာဂလိုၚ်ရ။ ပၞာန်ဗၟာဂှ် ညးတအ်နွံလပါ်ကြုက်ကဵုရာတ်သာ၊ အေန်ယူဂျဳဂှ် နွံလပါ်အမေရိကာန် ကေုာံ မဟာ မိတ်အမေရိကာန်ဂှ်တုဲ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် လ္ၚဵုနွံလပါ်တေံ၊ လ္ၚဵုလပါ်ဏံရ။ ဆဂး ဂကောံလ္ၚဵုကဟဳထောံတုဲ ရုဲစှ်ကေတ် လညာတ်မံၚ်လဒေါဝ် ညံၚ်ရဴဂကောံလပါ်တိဍာ်သၟဝ်ကျာ ကေုာံ အေန်သဳအေတအ်လ္ၚဵုရ။ တိဍာ်မန်ဟွံဒှ်ပၞာန် တိဍာ်က ရေၚ်တအ် ဒှ်ပၞာန်၊ မဳဒဳယျာမန်တအ် မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဂွံ၊ မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဒးဂြိပ်ဒဴရ။ ရဲကေတ်စလပါ်ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ညံၚ်ရဴပဲါဒုဟ် ဟွံလောဲသွာကီု၊ ဟွံဗၠးအစောကီု၊ ရဲဒစဵုဒစးတအ်လေဝ် အန္တရာဲဟွံဍောတ်ရ။ လညာတ်အကြာက္ဍိုပ်သကိုပ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ ပၠန်ဂတးဂကူမန်တအ်လေဝ် ဒှ်မံၚ်ပိကဵုပန်ကီုရ။ 
ဂၠးတိပိုဲတ္ၚဲဏံ ပရေၚ်ပြိုၚ်ပကာန်အကြာကြုက်ကဵုရာတ်သာမွဲလပါ်ကဵု အမေရိကာန်၊ နေတိုဝ် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ်မွဲလ ပါ်ဂှ် ကၠးကၠး ပိုဲတအ်ဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရ။ ဗီုပြၚ်ကြုက်၊ ရာတ်သာ၊ အမေရိကာန်၊ နေတိုဝ်တအ် ပလှေ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲဂှ် ပိုဲတအ် ဟွံတီလဝ်ကၠာမဂး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိဂှ် ဂွံဗ္ၜမ်ဍေံဟွံလောဲသွာရ။ ပိုဲဒးဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပဝ်လဇြဳဍုၚ်ဂကောံဇၞော်ပန်တအ်ဂှ်တုဲ လ္ၚတ်အာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိပိုဲမဂး ကၠိုဟ်လောဲသွာမာန်ရောၚ်။ ဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပဝ်လဇြဳပန်က္ဍိုပ်တအ်ဂှ်တုဲ ဂၠးတိပိုဲ ပြံၚ်လှာဲ အာမာန်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ဟီုမာန်ရ။ ဍုၚ်ကိုဝ်ရဳယျာသၠုၚ်ကျာ ကေုာံ ဂျပါန်တအ်ဂှ် ဒၞာဲလ္ၚဵုညးတအ် ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ညးတအ်တုဲ ၜိုန်ရဟွံမိက်ပါ်ပဲါကြုက်ကီုလေဝ် ဆဂး ဒစဵုဒစးကဵုဇြဟတ်ဓရိုဟ်မဟာမိတ်အမေရိကာန်ဟွံမာန်ရ။ နေတိုဝ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုညးတအ်တုဲ ဟွံမိက်ဒးဓယံက်အမေရိကာန်တုဲ မိက်ဂွံက္ဍိုက်ပ်သဳကၠဳကေၚ်ကာအေန်ဒေါ-ဖသဳဖိက် ရဳဂျေန် ကော် Indo-Pacific Regionကီုရ။ 
ဂၠးတိဏံ ယြဴဍုၚ်လဵုမွဲဟွံဟီု ယဝ်ရဇၞော်ပြိုၚ်ပကာန်ကၠုၚ်မဂး နကဵုအမေရိကာန် ဒးပဒေါံကၟိုၚ်ဖျေံရောၚ်။ ဍုၚ်ရာတ်သာလေဝ် ကြဴနူသဵုဗဳယိတ်ယူနဳယာန် သရိုဟ်အာတုဲ သိက္ခာညးတအ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏံအောန်စှေ်အာ၊ မုက်ဍောတ် မတ်သဝ်၊ ညးတၞဟ်တအ် ဖျဝ်အဆံၚ်တုဲဆက်ဆောံ၊ ဂကောံနေတိုဝ်တအ် စိုပ်ဇိုၚ်ပယျဵုဇကုတုဲ ပၠေတ်မံၚ်ဍာ်ပါၚ်ပ္ဍဲကတောဝ်ဂှ် ဒုၚ်စသိုၚ်ပရေံလောန် မိက်ဂွံကလေၚ်ဂွံဘဝတြေံ ညံၚ်ရဴဂကူမန်ပိုဲ စိုတ်ဟဳသွဝ်မံၚ်ကဵုအေန်ပါယျာမန်ခေတ်ကၠာတေံကီုရ။ ပရေၚ်ဒုၚ်စသိုၚ်စိုတ် သာ်ဝွံတအ်ဂှ် ဍေံဖန်ဗဒှ်မံၚ်ရာသဳဥတုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိပိုဲရောၚ်။
ကြုက်ကဵုရာတ်သာ ဒှ်မွဲဇြဟတ်တုဲ ဍုၚ်ဍောတ်တ်တအ် မံက်ဂတဝ်ဗၠးၜးကၠုၚ်ဂှ် ၜိုန်ရဒှ်ဇြဟတ်စိုတ်ကဵုသွက်ပၠန်ဂတးဂွံဗၠးၜး ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲကီုလေဝ် ဆဂး ဍုၚ်ၜါဝွံ ဒှ်ကၟာၚ်စက္ကဝါ သွက်အလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာတအ်မွဲရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ညးတအ် နွံမံၚ် ထံက်မံၚ် ဂလာန်ဏီမဂး ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ဂံၚ်သီမံၚ်အဝဵု ဒဵုတွဵုကဝ်ဂှ်တုဲ အပါအမေရိကာန်၊ အဳယူတအ်လေဝ် ညးတအ်ဟွံဒးဖေက်ရ။ ယဝ်ရဒးဟီုပတောံဥပမာမဂး သၟိၚ်နာဲဝၚ်ဇၞော်မသုန် မအုပ်ဓုပ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲဂှ် ညးတအ်ဂွံလဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ၜါတၠတုဲရောၚ်။ ဖျေံညး သကအ်ဟွံစှေ်ရ။ ဂလာန်သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာ နာဲဇြဝ်မေန်ထောန် ကေၚ်ဟီုကၠုၚ်လဝ်ကြံၚ်ၚ်မ္ၚိုဟ်ဟ် နွံမွဲသာ်ဂှ်တုန်၊ ယဝ်ရဒး ဖေက်မံၚ်ဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော်တအ်ဂှ်တှေ် ဍုၚ်ဗၟာညးလေဝ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲဂၠးတိဏံဟွံသေၚ်ရောၚ်။ 
ဍေံနွံမွဲသာ်ဂှ် ဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ် ဗတိုဟ်ဗမ်မဂး မၞိဟ်တအ်ချိုတ်ရ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် စကာက္ၜၚ်ကျာတုဲပန်သၠေက်မဂး မၞိဟ်တအ် ဒှ်လလေၚ်ရ။ ဆလအ် ပၞာန်ဗၟာ ကေတ်ဇၞးကုအေန်ယူဂျဳမာန်ရော၊ ဆလအ် အေန်ယူဂျဳကေတ်ဇၞး ကံၚ်သဳ ပၞာန်ဗၟာမာန်ရော၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာပရေံဂလိုၚ်တေံ၊ အေန်ယူဂျဳပရေံခိုဟ်ဂလိုၚ်ဏံ ဂလာန်သၟာန်မြဴသာ်ဝွံ စွံလဝ်ကၠာ၊ တ္ၚဲဏံ ကောန်ဍုၚ်ပိုဲ စုတိချိုတ်အာမွဲစိတၠ၊ ဍုၚ်ကွာန်သ္ၚိဌာန် လေၚ်ဒိုက်အာ ဂလိုၚ်လဵုဂှ်ဟေၚ် မိက်ဂွံသၟာန်တီကၠာရောၚ်။ အခိၚ်ကာ လပိုဲဍောတ်တ်တေံ ကေၚ်ဗှ်လ္ၚတ်ကၠုၚ်ပရိုၚ် စပ်ကဵုပေဲါပၞာန် ပ္ဍဲယူဂေါသဠာဗဳယျာဂှ်တုန်၊ “အနိဌာရီုပေဲါပၞာန်- ဇကုဟွံမွဲကဵုက္ဍိုပ်၊ က္ဍိုဟ်မသက္ကုဇကုတအ်” ဂှ် ပေဲါပၞာန်ညးတအ် လလမ်ကၠုၚ် ၜိုတ်၂၇သၞာံဂှ် အခိၚ်တ္ၚဲဏံ ကလေၚ်ဒှ်ကၠုၚ်ညိညပၠန်ရ။ ပေဲါပၞာန် ဍုၚ်ပိုဲဂှ် ညံၚ်ရဴပၟတ်နရက် ဝေၚ်ပၠိုတ်ဟွံမွဲဂှ် ကောန်ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ဍေံဒှ်မံၚ်ညံၚ်ကောန်နရက်ဂျိုၚ်ၚ်ရောၚ်။ မဟာဝါဒဳဂ ကူဗၟာတအ်ဂှ် ဒှ်အဓိကမၞိဟ်စုတ်မံၚ်သၞပရက်ပၟတ်နရက်ဂှ်ရောၚ်၊ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲပၞာန်ဍုၚ်ညးတအ်ဂှ်လေဝ် မဟာဝါဒဳ သာပ်တအ် ဒှ်ၝောံလတေၚ်ဍေံကီုရောၚ်။ ဓဝ်သၟိၚ်စှ်ဟွံမွဲမဂး ဍုၚ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳလေဝ်ကဵုဒှ် ဒဳမဝ်ကရေဇြဳဟွံသေၚ်လေဝ်ကဵုဒှ် ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ကလိဂွံတသိုက်ဟွံမာန်ရ။ ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၃၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

==မအာတ်မိက်နကဵုညးလွပ်သီုဖ္အိုတ်သွက်ဂွံမၚ်မွဲလိက်ပတ်မန်==
ကာလချူလိက်မန်မ္ဂးလ္ပကွက် &quot;ရ&quot; နကဵုခ္ဍံက်လိက် &quot;္ရ&quot; ညိအဴ။ ယဝ်ရဆက်ချူအာအတိုၚ်တဏအ်တှ်ေသ္ကဵုအခိုက်ချူလိက်ဘာသာမန်ပိုဲမလီုလာ်အာမာန်ရောၚ်။ ဥပမာ ကာလချူ (မ္ၚဵု) ကွက်  &quot;ရ&quot; တှ်ေရမျာၚ် (မ ၚေ) ဟွံတိတ်ရ၊ တိတ်ဆၜိုတ်ရမျာၚ် (မ ရေ) ဟေၚ်ရ၊ ဟိုတ်နူ ကွက်လဝ် &quot;္ၚ&quot; ဟွံသေၚ်တုဲမတိတ်အာရ (ရ) ဟေၚ်ရ။ ကာလချူ (လ္ၚတ်) ကွက်  &quot;ရ&quot; တှ်ေတိတ်ရမျာၚ် (လ ၚတ်) ဟွံတိတ်ရ၊ တိတ်ဆၜိုတ်ရမျာၚ် (လ ရတ်) ဟေၚ်ရ။ စွံသတိညိအဴ၊ ကၠောမန်ပိုဲ။ ယဝ်ရနွံပၟိက်တၚ်ဂလာန်သၟာန်မ္ဂး နကဵုအကံက် [[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:咽頭べさ|Dr.Intobesa]] ဂှ်သၟာန်ကေတ်မာန်ရအဴ၊ တၚ်ဂုန်ဗွဲမလောန်နကဵုမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရအဴ။
* စရၚ်မိက်လိက် ကွက် &quot;္ရ&quot; တုဲချူလဝ်: [[ကမ္မတဳ သိုင်ခၞံ ဘာကောန်ဂကူမန် (ကွာန်လှာ)]]၊ [[ကမ်နိရာဲ]]၊ [[ကလော်မန်ဂမၠိုၚ်]]၊ [[ကအ်ကျာ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ကအ်ကျာ်]]၊ [[ကျာ်ဗတာၚ်၊ ကၠအ်သတ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်မုဟ်ဍုၚ်]]၊ [[ကျာ်မနုဟဝ်၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[ကျာ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်မုဟ်နာင်]]၊ [[ခၞိင်ဖရင်နံင် ဍုင်ဗဂေါ]]၊ [[ဂကောံစဳပျးဖောအ်ဗြေဝ်မဟာဇန်]]၊ [[ဂလာန်အာစာပဏ္ဍိတ]]၊ [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ကအ်ဗိန် ဘာဇၞော်]]၊ [[ဂျိဂှ်ၚိုတ်လဝ် ထဝ်ဂှ်ကလာတ်ပတိတ်]]၊ [[ဂွံအခိၚ်ကဵု ကေတ်အခိၚ်]]၊ [[ဂွံအခိၚ်ကဵုကေတ်အခိၚ်]]၊ [[စၟတ်သမ္တီဒဴပၞာန်ဗၟာဒက်လဝ်ကျာ်ပိကေုာံဝၚ်ဗၟာဂစိုတ်မန်]]၊ [[တက္ကသိုလ်အပါ]]၊ [[တံင်ပိုအ်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]၊ [[တၠဂုဏ်အ္စာအာနန္ဒ]]၊ [[ထဝ်မန် (ဥက္ကဋ္ဌဇၞော် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ)]]၊ [[ဒ္ဂေတ်ဝတ်]]၊ [[ဓါတ်ပံင်ကောံ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်လ္ဂုင်]]၊ [[ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် သၞာံ ၂၀၂၀တအ်]]၊ [[ပရေံဂှ်ထေၚ်ခိုဟ် ညးသပ္ပရိုဟ်ဂှ်ထေၚ်ဗၠေတ်]]၊ [[ပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန်]]၊ [[ပလိုတ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ကြေဝ်ဏာ]]၊ [[ပါန်သာ၊ နာဲ]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိစူဠဝဝ် သကုတ်−၁)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိစူဠဝဝ် သကုတ်−၂)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိပါဲစိုတ် သကုတ်−၁)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိမဟာဝဂ် သကုတ်−၂)]]၊ [[ပြကိုဟ်စရာဲဗုဒ္ဓဘာသာ ကၞပ်(၁)]]၊ [[ပြကိုဟ်စရာဲဗုဒ္ဓဘာသာ ကၞပ်(၂)]]၊ [[ဗညာအံင် (သကိုပ်ဂဳတ)]]၊ [[ဗော်ညဳသၟဟ်မန်]]၊ [[ဗော်ဍုင်မန်တၟိ]]၊ [[ဗော်သင်ပံက်ဗ္တောန် လိက်တၟအ်မန်]]၊ [[ဘဝဗၠာဲ]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်ခလံက်ခပြု]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်ဝါဂၠံင်]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် တန်ဒေါဝ် တံၚ်ပိုအ်]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ပွိုင်တိုက်ဝင်ဒုန်]]၊ [[မဟောဟ်သဓ၊ဇာတ်]]၊ [[မာံဝိုတ်တိုန်ဘာ]]၊ [[မေန်နဲသိုဝ်]]၊ [[မ္လစ်သာ၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[ယှိုဲသဳခုင်၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[လိက်ခၞိင် ကျာ်ယှိုဲသဳခုင်]]၊ [[လောကသိဒ္ဓိ]]၊ [[လျးသာသနာ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ဝါခရူ]]၊ [[လွဳအံင်၊ နာဲ]]၊ [[ဝင်ဓါတ်ကျာ်မုဟ်တဴ]]၊ [[ဝါဗ္ၚကၠံသွဝ် မုက်ဍောတ်မတ်သဝ်]]၊ [[ဝဳရ၊တၠဂုဏ်]]၊ [[သင်ကၠံ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်သင်ကၠံ]]၊ [[သဗ္ဗညု၊ ကျာ်စေတဳ]]၊ [[သိပ္ပံပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်]]၊ [[သိယဵု၊ ကျာ်စေတဳ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်ထဝ်]]၊ [[သုတကဵု ဂျဵုကာ]]၊ [[သၞေဟ်ဗဒဝ် ကွာန်တြေံ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]၊ [[ဟံသာကဵုနန်ထဝ်]]၊ [[အခိုက်ကၞာသၟာဒွက် ဗီုစိုပ်ကၠုၚ်ဌာန်ဒူရာ]]၊ [[အာရှ]] 
:ဆေၚ်စပ်ကဵုမုက်လိက်တဏအ်သီုဖ္အိုတ်ပိုဲတံပလေဝ်ပလေတ်တုဲယျ၊ လက္ကရဴတှ်ေနကဵုညးလွပ်တံသီုဖ္အိုတ်လ္ပဆက်ချူ ကွက် &quot;ရ&quot; (္ရ) အိုတ်ညိအဴ။ သွက်ဂွံမၚ်မွဲထိၚ်ဒက်အာဲကၟာဲလိက်ပတ်မန်၊ ဒုၚ်ဂုန်အာတ်မိက်ဏာနကဵုညးလွပ်တံသီုဖ္အိုတ်ရအဴ။ (သတိ။ ။ပိုဲတံဒုၚ်ဂုန်အာတ်မိက်လဝ်ကီုလေဝ်ဟွံသ္ပဂရုဆက်ကၠောန်သ္ပဒၟံၚ်သာ်တဏအ်ရတှ်ေ၊ သွက်ဂွံစဵုဒၞာထိၚ်ဒက်လိက်ပတ်မန်နကဵုညးမသ္ပပွဗၠေတ်ဒးတၟာတ်အကံက်ရောၚ်။ ပရေၚ်အဲဂွိၚ်ဒၟံၚ်ကဵုလိက်ပတ်မန်ဂှ်လေဝ်သ္ပကရုဏာတုဲကၠိုဟ်စိုတ်ကဵုညိအဴ)။--[[ညးလွပ်:Intobesa.bot|Intobesa.bot]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Intobesa.bot|ဓရီု]])  ၁၀:၂၂၊ ၂၀ ဂျူလာင် ၂၀၂၅ (+0630)

== ကလေင်စၟဳစၟတ်လဝ် သက္ကရာဇ် သၞာံ ဒတောဝ်ဨကရာဇ်မန် ဂဇအ်နန် ==
ကလေင်စၟဳစၟတ်လဝ် သက္ကရာဇ် သၞာံ ဒတောဝ်ဨကရာဇ်မန် ဂဇအ်နန်

&lt;nowiki&gt;#&lt;/nowiki&gt;သၟိင်ဝါရောဝ် (မဂဒူ)

         တဳလမၞုံကုပိုန်ကျာ်တြဲ ဒှ် ၈ ဝှ် စိုပ်မုဟ်တၟံ ပ္ဍဲမုဟ်တၟံဝွံတုန် ပပဓါန်ကဵုကလော်သုမ ဍေံအာကေတ်နင်တၟအ်ကမုမွဲ ကဵုကျာ်ဂဇအ်၊ သၠအင်ဒိုင်ဒစာံတၞး သီုကၞာင် ကၠုင်ဗ္ဒန်လဝ်သဗ္ဗညုတုဲ ကျာ်ပျးဒိုဟ်လဝ်။

        စုတိအာနူဂှ် က္တဵုဒှ်ကောန်ညးကအ်ဝါန်၊ နူသွတ် မိသ္တိက်လဝ်ပ္ဍဲဂဒူ ကနှံက်ကျာဂွံပ္တိန်နာမွဲပတိဟာတုဲ လသာစိဟ်ကၠုင်ထာန်ဂှ်ပၠန်။ ပဟိုတ်ဂှ် မဂဒူ ညးမ္ဂး။ သမာလမိတ်သှ်လဝ် သၟတ်ဝွံ သ္ပိုင်အကာသ သ္ဒဟ်ဨကရာဇ်။ ဇၞော်ဒှ်အာဗၠာဲတုဲ ဒှ်ဇမၞော်ဒလေင် ၁၆၀ စိုပ်က္ဍိုပ်ဒဵုမွဲ ကောန်ဒလေင်မွဲယဲအာ ဇကုဒြဟတ်ဇၟူမွဲဒလေင်ဂှ်ပင်ယိုက် ပ္ၚောအ်အာဍုင်သုက္ခောဒါယ။ တမ်သၞာံ သက္ကရာတ်တိုန် ဂဂဵုဂတးပန်စုတ်ဒလေင်ဒကုတ်အာ ပ္ဍဲပၞး ဗအ်မွဲဒတုံစိဟ်ပါဲပလိုတ် ဗအ်မွဲဒတုံစိဟ်ပါဲဗၟံက်ဂှ်အာၜိုတ်ကေတ်ရ။ ပသာန်လျးလလဳမဒြေပ်ဂှ် ညံင်ပြာသာတ်ထဝ်ရ ပ္ဍဲမတ်မညာတ်။ အာသှ်ကဵုဗမၞးမွဲနွံကဵုပညာ၊ လာပ်သၠုင်ဒတဴပူဇဴအဲတုဲအဲသှ်ကဵုရ။ ခနှဂှ်ပညာဂွံအခေါင် ဒုန်မွဲသၠုင်ဒတဴၜတ်ကေတ်တုဲ ယာတ်ထမှိင်က္ဍိုပ်ဂှ်ဂြောပ်ဖျိဟ်သြန်ရုပ်စိင်မွဲ တိုန်စွံလဝ်ဝွံ အဲပူဇဴအစာရ။ ဗမၞးခါမမိင်ညာတ်ပတဴအသဝ်၊ ဟာဲကောန်မန် မပတၠကုသဵုမပြဲနူညးရောင်၊ ပသ္ကဵုယိုက်ဒလေင်ရော ဒေဝတဴလဝ်စိုတ်တုဲ ပပန်ဒကုတ်ကၠေံဒလေင်ရောင်။ လ္တူက္ဍိုပ်ညာတ်ရုပ်ပြာသာတ်ဂှ် လတူက္ဍိုပ်တၟံနန်ပြာသာတ်က္တဵုဒှ်ဟွံလအ်ရ။ ပပူဇဴသြန်ရုပ်စိင်ကဵုအဲဝွံ ဂမာစိင်မခစကၠာတုဲ ညိမခစသၟိင်ရ။ သာ်ဝွံသၟာနိမိတ်သှ်လဝ်။ 

        ဇကုမွဲဒိုအ်ဒၟံင်ဍုင်သုက္ခောဒါယ ကောန်ဒလေင် ၁၆၀ ကလေင်စဴအာရ။ ဇကုတဴပ္ဍဲရုင်စိင်၊ တၠညးသုက္ခောဒါယစိဟ်ဗဵုစိင်ပျတ်၊ သုင်ဍာ်ဒဂံင်တုဲ တ္ၜောဟ်ဖျိဟ်ဒးစုတ်ခတ်မွဲလမးတိုန်။ ဟာဲကောန်မန် ဝွံခတ်မွဲ၊ မင်ဗၠာဲဇအ်သဝ်လောပ်အာၜိုတ်ကေတ်ခတ်ဂှ်ရ။ မင်ဗၠာဲအာရာန်မခါကဵုယဗြဴသေံ၊ ခတ်မွဲမကီု လပုဟ်တဲမွဲမတုက်ကေတ်ရ။ မိင်ဂလာန်ယဗြဴတုဲ လပုဟ်တဲတလေတ်ဍာ်ပါင် စလံက်စုတ်ဒေါဝ်မခါ လးဒပှ်တုဲကွဟ်ကေတ်ရ။ ယဗြဴညာတ်ပွမင်ဗၠာဲဝွံတုဲ ပတဴအသဝ်။ ဟာဲကောန်မန် မတီဝဳပရာက္တဵုပြဟ် ၚုဟ်ဂၠု မသ္ဒဟ်ဨကရာဇ်ယိုက်စၞန်တဲမွဲရ။ 

ဒေဝတဴပၠောပ်စိုတ်ဒးသမိတ်လဝ် မင်ဗၠာဲဒြာတ်စုတ် ဇနော်တၞံခါမွဲတၞံ မွဲသ္ဂန် ဇလိင်ဍေံပန်ဟတ်။ သၟိင်သုက္ခောဒါယ ညာတ်တုဲသၟာန်ညးမတဵုဂှ်ရော၊ အဲဍိက်မတဵု ခတ်မွဲတၠတိဇနော်မထ္ၜးဂှ်ရ ရာန်ဂွံမခါမတဵုလဝ်ရအဴ။ မခိုဟ်စရ တၠညးဂး။ တ္ၚဲသဳဗပေင် ဂိတုအသာတ် မင်ဗၠာဲမွဲ စၚိန်တၞံခါ တိုန်တွာဲတၠညးသုက္ခောဒါယရ။ ကောန်မန်ဝွံ ဆခတ်မွဲကီုဒတုဲမြမဝ်အဲဂလိုင်ဝွံခနှံဒှ်။ ဟာဲကောန်မန် ဒၟံင်ပ္ဍဲမုက်ကၠတ်အဲရ။ ပတွဵုနူဂှ်တုဲ က္တဵုပြဟ် ၚုဟ်ဂၠု၊ ဟွံဟိုတ်မာဲ သၟိင်သုက္ခောဒါယ သညာတ်ပတိပတ်သာ်ဝွံတုဲ အလုံဝင်ဖအိုတ်ဇိုန်ကဵုပဝိုင်ရ။

သၟိင်သုက္ခောဒါယ အာဝေင်စိင်၊ ကောန်သၟိင်သုက္ခောဒါယ မေဏင်သောဲဍာ ဂှ်ဒဒှ်ေဒယှ်အာ၊ ဖေက်ညးတီညာတ် ဒကိုပ်ပၞာန် ၄၀ ဒက်ဖံင်၊ သ္အာဒုင်တၠညးဂးတုဲ စိုတ်ဒှ်မွဲတုဲ ကၠောံအာပါဲသင်ပလိုတ်ရ။ ညး ၄၀ ဒှ်စိုတ်မွဲတုဲ ဗက်ကၠုင်ကရောမ် မဂဒူကီုရ။ တြဳဇှ်ကုသဵု ညးဟွံဗက်ထက်ကၠုင်စိုပ်ထာန်ဒမံင်ဇကုရ။ 

        နစလဳစလးဇကု ညးမတဴထာန်ရးပးအိုတ်သီု၊ နဓနသံဝိဘာဂ၊ ဝါစာသံဝိဘာဂ၊ ပၠောပ်လဝ်သကေံတဲတုဲ စိဟ်ဗ္ဒဟ်မတ်လမၠီု၊ နဥပါဲဇကုမဆိုက်ဗ္ဒက် ကေတ်ဇၞးကဵုသၟိင်အလဳမာ တုဲ ကေုာံအစာပိ - အစာကါဝေါက် ဂးမွဲ၊ အစာဂေါသြ ဂးမွဲ၊ အစာဒဂဵုမှာသၟိတ် လေဂးမွဲ၊ အစာသေံ မန် ဗမာ အစာတအ်ဝွံမဆိုက်ဗ္ဒက်ပ္ဍဲဗိုတ် ၃၊ ဗေဒင် ၄ ညံင်မဂြင်လဝ်ကီု၊ တဴပ္ဍဲဒလောအ်ဗ္တောန်အစာတံဝွံတုဲ အတိုင်အစာတံဝွံဟီုလဝ် ဒိတ္ထဳနက္သတ် သၞာံဝွံခိုဟ် ခနှံဗ္ဒဟ်ဍုင်ကွာန် ညံင်ကမၠိုင် ကမာမၞုံကဵုဗလာဲရ။ 

ကဵုၚးပ္တန်ဂအာင်ဍုင် အဒိမၚးကၠာ ကၠန်မွဲဇၞော်ကၠးမဆဵု၊ ဍုင်ဝွံသ္ဒဟ်သၞိဟ် က္ၜင်ဂၠိုင်သန်ဂတ၊ ၚးအာဂတဂှ် ဆဵုကၠမွဲပၠန် သၟိင်ပသၟိင်သန်ထာန်ဝွံဂံင်သ္ကာတ် ဟွံဇမိုက်ကဵုသတြုရ။ ဇနးမပြဲသ္ဂောံရ၊ အစာတအ်သှ်လဝ် ပ္ဍဲသက္ကရာတ် ၆၄၉ ဂိတုမာ် ၉ မၟံက် တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ လက်မကဝ် မယိုက်ဒယိုင်မြမေမဍာ်။ ကာလဂှ် ဗြဴမွဲသီုလယိုင်ဂဝ်ဂၞဴတလာဲသော် ကၠုင်ဇမဳက္တိုင်ဂှ် ဇကုဍေံဒတုံစိဟ် ဒွံ(ဇီုဒး) ဒယိုင်ဆီဍေံပရာတ်တိုန်ဒှ်ဇြုံ ၈၊ ဇြုံ ၇ ချိုတ်ပ္ဍဲဍုင် ဇြုံမွဲဇက်တိတ်တုဲဟွံညာတ်ရ။ ညာတ်လၟိတ်ဂှ်တုဲ အစာတအ်မသှ်လဝ် သၟိင် ၇ ဒတောဝ်ပသၟိင်ပ္ဍဲထာန်ဝွံ၊ မွဲဒတောဝ်ဂှ် သ္တိတ်အာနူဍုင်ဝွံတုဲ သ္ပသၟိင်ထာန်တၟေင်ဗွဲဒိုဟ်ပလိုတ် အစာတအ်သှ်လဝ်ရ။ ပလိုတ်တၞံဇြဲမွဲတၞံ နွံဒေဝတဴဇြဲ ၇ ညးဂး။ 

        သၟိင်မဂဒူတုန် ကၠာဍုင်မတ်တၟဟတုဲညိ စဳရေင်တမာဲဇမိန် သီုလိက်ရာဇာသာန် စကာကလုတ်ဥဒုတ် ကဵုတိုန်တွာဲတၠညးသုက္ခောဒါယ၊ အာတ်ကြိယာပသေက် သီုယၟု၊ သၟိင်ဗြတေဇ တၠဍုင်သုက္ခောဒါယ ကာလမမိင်လိက်ရာဇာသာန် သၟိင်မဂဒူ ဂမာန်ဇကုသ္ဂောံဒှ်သၟိင် အိုဟ်တၟိုဟ်စိုတ်ဗွဲမလောန် စင်ခြင်ကဵုအမာတ် ၄၀ တုဲ ကြိယာပသေက် ၅ သာ် စဳရေင်၊ ပူဂဵုမွဲတၞောဝ်ဒတောဝ်ဨကရာဇ်ဟသေင် နအနုဘဴကုသဵုရောင် ညံင်ဒဇူစိဟ်နူလတူအကာသကီု ယၟုဂှ်တက်တဆိပ် ပ္တဴလဝ်လ္တူအကာသ ၇ ဟတ်တုဲကဵုပလံင်ဖျိဟ်ရ။ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၄၉ ကီု သၟိင်ခနှံဍုင်လေဝ်တုဲ ကေုာံကောန်သၟိင်သုက္ခောဒါယ မေဏင်သောဲဍာ ဂှ်ဒုင်ရာဇာဘိသေခ ဒုင်ယၟုသၟိင်ဝါရောဝ်၊ သၟိင်ဒဇူစိဟ်နူလတူအကာသ မိဂ္ဂး။ သၟိင်ဂှ်ပသၟိင် ၃ သၞာံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၂ ကေုာံညးမၞုံပညာ ဂမှဳ ဗမၞး ဒကိုပ်ပၞာန်ဇမၞော်သၟတ် ခနှံလဝ်ဓမ္မသာတ်အပၠေတ် သ္ဂုတ်စဝါတ်သတ္တံဂမၠိုင်၊ သၟိင်ဂှ်ခနှံဓမ္မသာတ်တုဲ သၟိင်အဒိထာန်လဝ် - သ္ဂုတ်စွာတ်ဝွံ သတ္တံမိင်တုဲ လ္ပပဝါတ်ဂါတ်ကေုာံရင်သကအ် ဝါဒသ္ကဵုဟဲအာ တုဲဇဟာန်သမိန်ဗွဲမဂၠိုင်က္တဵုဒှ်၊ သၟိင်စမိန်စမာန်ထာန်ဝွံ သ္ကဵုရပ်စပ်ဒလောံဗ္တောန်ညးဂမၠိုင်အဓါန်ဂၠိင်သ္ၚောဲ၊ သာ်ဝွံရဟွံကဵုဒှ်မ္ဂး ပြကိုဟ်အဲမကနှံလဝ်ဝွံ ကဵုဗ္ဒန်အာညိ သၟိင်အဒိထာန်လဝ်၊ စဳရေင်တုဲ ပ္ဍဲတာန်ဆံင် မနွံရုပ်ကသူမစိစောန်ထၜုတ်လဝ်ရ။

        နူဂှ်ပိသၞာံဂတ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၅ စိင်ဗ္တာင်သၟိင်သုက္ခောဒါယမွဲ ဍာ်ဇၞော်ဍိုက်ကၠုင်သွး ညးဂွံတုဲတွာဲသၟိင်သုက္ခောဒါယ၊ ဇကုညံင်တောဝ်ချဵုဗၜန် ဒြင်ညံင်သဗသမ္ၚိတ်၊ သော်ကၞေင်ညံင်အံင်မုဲ၊ ကာပ်ပါင်ညံင်ညးမဖျောန်လဝ်ဍာ်ကြေက်၊ သၞေမ်ညံင်သြန်၊ မှ်သၞေမညံင်အခဝ်ဇာင်ၚုညးမစဳလဝ်ကီု၊ ဂတာဇိုင်တဲဗကေတ်ညံင်သာ်ဆုန်၊ ဂဍောင်မတ်ဗကေတ်ညံင်ကလောံမၞိက်၊ ဗတညံင်ပၞိက်ပၟဝ်။ 

        သၟိင်သုက္ခောဒါယ ဂွံပ္ကင်ရင်ဍုင် ၉ သၞာံ အယုက်စိင်ဂှ်ဒှ် ၁၉ သၞာံ၊ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၅ စိင်ဗ္တာင်စိုပ်သုက္ခောဒါယ၊ ၁၉ သၞာံဂွံပတၠ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၆၄ စိင်ဗ္တာင်ဟွံရပ်ကမတ်(ဟွံစချောဲ)၊ ကော်နင်အစာစိင် ၚေဝ်ရံင် လက္သန်ယဲဟမွဲ၊ စိင်ဝွံသၟိက်အာဒၟံင်ထာန်တၟေင်ရောင်။ သၟိင်သုက္ခောဒါယ ကဵုထောံကမတ်ဍုင်ယောနက၊ ကမတ်ဍုင်အယုဒ္ဓယပုရ၊ ကမတ်ဍုင်ပဘာလရး၊ ကမတ်မတိမ(မတ်တၟ)၊ ကမတ်သုက္ခောဒါယ။ ကမတ်မတိမ စိင်ဗ္တာင်ရပ်။ သၟိင်ဗြဍဳဇ ခါမညာတ်မိပ်စိုတ်ပူမှ်၊ ဒကိုပ်ပၞာန် ၄၊ ဗဵု ၄၀၀ ကဵုပလံင်ဖျိဟ်ကုသၟိင်ဝါရောဝ်။ 

ဂွံစိင်ဗ္တာင်တုဲ စဳရေင်ထာန်ဆံင်လေတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဂှ်ကီု ပၞာန်သၟိင်ဟဝ်ဇက်စိဟ် ပ္ဍဲဂိတုမာ် ဗဵုမွဲကိုတ်ကဵုတြဴလက် စိင်ချေံဗွဲမဂၠိုင် ကၠုင်တ္ၚီုမတ်တၟသ္ပဍုင်ဇကု သီုကောန်ဗြဴဇက်စိဟ်ကၠုင်ဖျိဟ်ဒၟံင်ဒပ်။ ပ္ဍဲခၞဂှ် သၟိင်ဝါရောဝ် ဍိုက်စိင်ဗ္တာင်ဇက်တိတ်အာ မသက္ကုဇမိုက်(ဟွံဖေက်) ဒေါဝ်ပၞာန်ဟဝ်ဂမၠိုင် ဗၠးလောပ်အာ၊ စိင်ချေံဗဵုလဗး အပေါတ်လွဟ် ဗၞုဟ်ခြပ်တ္ၚ ဗွဲမဂၠိုင်။ ထဝ်သြန်ဟတီကဵုလမိဟ် ပစှ်စွံမွဲစွံ ဗဵုပၞာန်ဗၠးစိုပ်ဍုင်ဇကု၊ မိင်ပရိုင်ဒယှ်သၟိင်ဝါရောဝ်။ ဇၟာပ်ဍုင်ဒးပလံင်စမာဲဇမိန်အိုတ်။ 

        ပတွဵုနူဂှ် ဍုင်မတၟဂၠိုင်ကဵုစိင်ချေံ ဗဵုလဗးဂၠိုင်သန်ဟေင်၊ သၟိင်ဝါရောဝ် ညာတ်ဒဒိုက်သနာသၟိင်ဟဝ်သီုဗဵုဂမၠိုင် ဒဇပ်ဇတဝ် ထောံကြိယာပတ်သာဓနတုဲ ဒြေပ်ဒဴဟဒှ်ဖျိဟ်က္ဍိုပ်ပါန်လမျီု၊ ခါသၟိင်ဝါရောဝ်မညာတ်တုဲ ဂတကျာ်ဂတသင် ပလဝ်သစ္စရ။ “သ္ပတမ်နူတ္ၚဲဝွံသ္အာဂတ ကမိန်ဍုင် ပိုန်ဟာန် ယာန်ဗဍိုက်ညး ယဝ်အဲလွဵုအသဳညး လ္ပကဵုအဲဒးရာဒနာမိက်ညိ။ လ္ပကဵုဒးအာပဝါတ်ဂါတ်ကဵုညးညိ။ ပိုန်ဟာန်အဲ လွဵုအသဳကမိန်ဍုင်အဲလေဝ် ပကဵုညးဒသိုင်ဏာမာန်ညိ၊” သာ်ဝွံပလဝ်အဒိထာန်တုဲ ပ္တုဲကုသဵုဒက်ကျာ်မဟ်သၟိင်ကျာ် ၈ ထာန်၊ ကျာ် ၁၆ ထာန်၊ ကျာ်က္ဍိုပ်ဒဵုပန်၊ ကဵုသေဌဳ သမ္ၚေဟ် သ္ဂံင်သ္ဂဴတအ်သီုသၟိင်၊ ပတုဲကုသဵုယိုက်ဒိုက်သာသၞာ ဇဇၞော်ပၟဝ်အာဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ဓါတ်သော် ၆ တၞုင် ပ္တိုန်က္ဍိုင်ရပ်ထဝ်၊ ညးရးနဳဂီုဂမၠိုင်က္တဵုဒှ်ကရုဏာ၊ ညးဒိုက်ကဵုဒြပ်ဟုံမှာစုတ်တံ ကဵုဗွိုက်လတက်ညံင်ကောန်ပ္ဍဲစြိုဟ်ကီု၊ သၟိင်ဝွံမင်မွဲတဴရ။ 

        ကၠာဟဒှ်သၟိင် အယုက် ၄၀ သၞာံ၊ ပသၟိင် ၁၉ သၞာံ၊ အယုက် ၅၉ သၞာံ အာစိုပ်အနိစ္စဓဝ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၆၈ သၟိင်ဝါရောဝ် အာစိုပ်အနိစ္စဓဝ်။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၀:၄၇၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== ကိစ္စယိုက်ဝန်ပၞာန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် သၠုင်ပတေင်ပတိုန်မွဲအဆံင်ပၠန် ==
ကိစ္စယိုက်ဝန်ပၞာန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် သၠုင်ပတေင်ပတိုန်မွဲအဆံင်ပၠန်

မယံင် (ဍုင်မန်)

ပရေင်ယိုက်ဝန်သ္ပပၞာန်ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် ကေတ်ဒၟံင်ဓဝ်ပလိုဟ် ကဵုကေတ်ဒၟံင်ဩန်၊ ကဵုဩန်တုဲ လိင်ကေတ်ဒၟံင်မၞိဟ်ဂှ် ဟွံလုပ်ကဵုသၞောဝ်ဥပဒေ သ္ဂးတုဲ နူကဵုအလဵုအသဳတၠအဝဵုပၞာန်တအ် ဟွံကဵုအခေါင်ရ။ 

စပ်ကဵုကိစ္စညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဝန်သ္ပပၞာန် ပရေင်ကဵုကေတ်ဒၟံင်ဩန် သွက်ဂွံလိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးဂှ် ဗၠေင်ဒၟံင်ကဵုသၞောဝ်ဥပဒေယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ်တုဲ “နဲဂွံ နဲကေတ်” ပတိတ်လဝ်ပၟိင်ရ။

သ္ပဟိုတ်နူပတိတ်လဝ်ပၟိင် “နဲဂွံ နဲကေတ်” ဂှ်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး ပ္ဍဲဍုင်မန် ပရေင်ရပ်တံင်မၞိဟ် သွက်ဂွံယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ် တေင်ဂြတ်ကၠုင်ဒၟံင်နွံရ။ 

ပ္ဍဲဒေသဍုင်မန်ဂှ် အလဵုအသဳတၠအဝဵုတအ် သ္ဂောံကေတ်ဗီုပ္ဍဲဒေသရးဂကူဗၟာတုဲ မၞိဟ်ဒးအလန် ဒးယိုက်ဝန်သ္ပပၞာန်အတေင်ဂှ်လေဝ် ဒှ်ဂဝိင် ဖေက်ၜက်တိတ်အာ ပ္ဍဲဂကောံပၠန်ဂတးတအ်၊ ဖန်အလန်တုဲ ဂွံကဵုဂၠံက်မာဲဂှ်လေဝ် ဒှ်ဂဝိင်ကဵု ပရေင်ဒစဵုဒစး ထတ်သ္ကာတ်အာတုဲ ကေတ်လဝ်ဓဝ်ပလိုဟ် ကဵုကေတ်ဒၟံင်ဩန်၊ ဗက်ကေတ်ဒၟံင်ဩန်ပ္ဍဲသ္ၚိတုဲ စၞးဂှ် လိင်စုတ်ဒၟံင်မၞိဟ်ဂကူဗၟာတအ်ရ။

ဗီုပြင်ဏံဂှ် ဒှ်ဒၟံင်ညံင်ရဴကူသာန်သွံရာန်မၞိဟ်ရောင် အမာတ်ကၠတ်ထဝ်လ္ၚဵု သဳကၠဳပတိုန်ထ္ၜးကၠုင် ပ္ဍဲကောံဓရီုကၠတ်ထဝ် နွံကၠုင်ဂှ်တုဲ ပရေင်ကဵုကေတ်ဩန် သွံရာန်မၞိဟ်ဂှ် နူကဵုအဆံင်လတူတေံ ဟွံကဵုအခေါင်ရ။

ကဵုကေတ်ဩန်တုဲ ရာန်လိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးဂှ် ဟွံကဵုအခေါင်တုဲဂှ် လၟိဟ်မၞိဟ်ဒးကေတ်ဂှ်လေဝ် ညံင်ဂွံပေင်မာန် ကဵုလဝ်စၞောန်ပၟိင်သာ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်မၞုံတာလျိုင် ဒးဂၠာဲဗပေင်သ္ပပၞာန်တအ် သၠုင်ပတေင်ပတိုန်မွဲအဆံင်တုဲ ဒးဗက်ရပ်ဒၟံင် မၞိဟ်အဝဲလုပ်အဝေါင်သ္ပပၞာန်တအ်ရ။

“ပရေင်ဗက်ဩန်ပ္ဍဲကွာန်တုဲ လိင်စုတ်ဒၟံင်မၞိဟ်ဂှ် နူကဵုကဆံင်လတူတေံ ဟွံကဵုအခေါင်ရ၊ ပရောဏံဂှ် နူကဵုအမာတ်လ္ၚဵုတအ် သဳကၠဳကၠုင် ပ္ဍဲကဵုကၠတ်ထဝ်လတူတေံတုဲတှ်ေ ပရေင်ကူသာန်သွံရာန်မၞိဟ်ဂှ် ဒှ်မံင်ညံင်ရဴ သွံစမၞိဟ်၊ ပရောဏံမံက်အာတုဲတှ်ေ ကဵုဩန်တုဲ လိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးဏံဂှ် ဍေံတအ် ကၟာတ်ထောံ ဟွံကဵုအခေါင်ရပုဟ်၊ လၟိဟ်ၜိုတ်ဍေံဒးကေတ်ဂှ်လေဝ် ညံင်ဂွံဂွံ ဍေံစၞောန်လဝ်ဗီုဂှ် ဒှ်ဗီုဂှ်တှ်ေ ရဲညးတာလျိုင်သၟဝ်ဏံဂှ် ဗီုဂွံဂှ် ဒးဖန်ရ၊ ဒၞာဲဒးရပ်ဂှ် ရပ်ကေတ်ဏောင်၊ ဒၞာဲ ကော်ကေတ်ဂွံတှ်ေ ဍေံကော်ကေတ်ဏောင်၊ ဒၞာဲဒးဂၠံက်မာဲတှ်ေ ဍေံဖန်ဂၠံင်ဂၠံက်မာဲဏောင်၊ မွဲဒေသကဵုမွဲဒေသ ဟွံတုပ်ပုဟ်၊ ဗီုဍေံပြေပြံင် ဗီုဍေံဖန်ဂွံဂှ် ဍေံဒးဖန်ရ” သာ်ဝွံ ညးဆက်စပ်ကဵု အမာတ်ကၠတ်ထဝ်မန်မွဲတၠ ဟီုထ္ၜးရ။

ဟိုတ်နူစၞောန်ပၟိင်တိတ်ကၠုင်သာ်ဂှ်တုဲ ဍုင်မန်ဂှ် ပရေင်စၟဳစၟတ်တေင်ဂြတ်ကၠုင်တုဲ ပရေင်ရပ်တံင်ဓဇက်ဒၟံင်သၟတ်တအ်လေဝ် ကတဵုဒှ်ဂၠိုင်တိုန်ကၠုင်၊ ဒေသရပ်တံင်ဓဇက်သၟတ်တအ်လေဝ် သၠဲလးတိုန်ကၠုင်ရ။

ပရေင်ရပ်တံင်ဓဇက်မၞိဟ်အဝဲစိုပ်တအ် တေင်ကြံင်ကၠုင်ဂှ်တုဲ လ္ၚဵုဂှ် ဂွံပရိုင်လေဝ်နွံ၊ လ္ၚဵုဂှ် ဟွံဂွံပရိုင်တုဲ ၜက်အာ ဒၞာဲပကောံပၞာန်တၟိနွံရ။ လ္ၚဵုဂှ် ဂွံမိင်ပရိုင်ဂတာပ်တဲတုဲ ပညဳသၠာဲကဵုဩန်ဂၠိုင်ဂၠိုင် ဗၠးကၠုင်လေဝ်နွံရ။ 

သ္ပဟိုတ်နူပတေင်ရပ်တိုန် သၟတ်ဒးယိုက်ဂၠေင်ပၞာန်တအ် တေင်တိုန်ကၠုင်ဂှ်တုဲ ပရိုင်ဒးဒုင်ရပ်ဂှ် အတေံ အဏံ မိင်မံက်ကၠုင် ရုသံင်ဒၟံင်အဆက်ဆက် က္တဵုဒှ်ကၠုင်ရ။

ကိစ္စညးဍုင်ကွာန်ဒးယိုက်ဝန်ပၞာန် (ဗၟာ) ဂှ် အတိုင်သၞောဝ်ဥပဒေမ္ဂး ဇၟာပ်မၞိဟ်အဝဲစိုပ် (၁၈) သၞာံ တြုံဗြဴဟွံသှ်ေ ဇၟာပ်မၞိဟ် ဒးယိုက်ဂၠေင်ဖအိုတ်ရ။ ဆဂးဂှ် ပ္ဍဲဒေသကောန်ဂကူ ကောန်ဍုင်အရင်တအ်မ္ဂး ကေတ်လဝ်ဓဝ်ကၠိုဟ်ခၠင်တုဲ ဗက်ဩန် လိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးအိုတ်ရ။

ညးဍုင်ကွာန်ဍုင်မန်တအ်ဂှ် ဒးကဵုဩန်သောင်ဍေံ မၞိဟ်ဟွံဒးအာတှ်ေတုဲ သၞောတ်ဏံဂှ် ဒးစိုတ်ဂၠိုင်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ကဟဳ ကၠတ်ကဵုဒၟံင်ဩန် ဗီုညး ဗီုညးတုဲ လိင်စုတ်ဒၟံင်မၞိဟ်စၞးအိုတ်ရ။

“ဒးကဵုကေတ်လှုဲဂှ် ပိုဲမၞိဟ်ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဒုင်တဲမာန်မံင်ရ၊ မွဲဂိတု (၁) လက် (၁) လက်ဘာ်၊ လ္ၚဵုဂှ် ဒဵုကဵု (၂) လက် ဒးလေဝ် နွံမံင်၊ ပိုဲညးဍုင်ကွာန်တအ်ဂှ် ဒးကဵုလှုဲ မၞိဟ်ဟွံဒးအာ မုဟွံဒှ်ပုဟ်၊ လှုဲဂှ်ကၠောန်ကေတ် မၞိဟ်ဟွံဒးအာတှ်ေတုဲ ဒုင်တဲမာန်မံင်၊ လ္ပကဵုဒးအာတှ်ေတုဲ” သာ်ဝွံ မိယာဲသၟတ် နူဒေသဇြပ်ဗုမွဲတၠ ဟီုရ။

သၟတ်အဝဲစိုပ်ဒးလုပ်ပၞာန်တအ်ဂှ် နူစပရိုင်တိတ် ဇၟာပ်မၞိဟ် ဒးလုပ်ကေတ်တာလျိုင်ယိုက်ဝန်ပၞာန်ရောင်ဗက်ဂှ် ဗီုညးကဵုညး ပါဲဓလေတ်တိတ်အာဍုင်မ္ၚး ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ သၟတ်ဗွဲမအောန်ဂှ်ဟေင် သှ်ေဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်/ကွာန်တအ်ရ။

နူကဵုအလဵုအသဳတၠအဝဵုတအ် ပတေင်ဂရတ်ပတိုန် ကိစ္စဒးယိုက်ဝန်ပၞာန် ပ္ဍဲဒေသဍုင်မန်တုဲဗက်ဂှ် သၟတ်သှ်ေဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်/ကွာန်လ္ၚဵုတအ်လေဝ် ထပ်ပါဲဓလေတ်ဒၟံင်ပၠန်တုဲ သၟတ်သှ်ေဒၟံင် ဂတာဍုင်/ဂတာကွာန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ်ဟေင် ဒးဒုင်ဒၟံင်ဘဲ ပရေင်ကရေပ်ဂရတ် ကိစ္စဒးယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ်ရ။

ပရေင်ကိစ္စညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဝန်ပၞာန်ဏံဂှ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် ၜိုန်ဟွံဒးဂၞပ်စိုတ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်ဒးဒၟံင်သၟဝ်တဲ အလဵုအသဳတၠအဝဵုတအ်တုဲ “ပါဲဟွံဂွံ ဒိုအ်ဟွံဗၠး” ဒးဒုင်ဒၟံင်ဘဲအိုတ်ရ။

ဒဒိုက်သၞာညးဍုင်ကွာန် ဒးလုပ်ယိုက်ဝန်ပၞာန် (ဗၟာ) ဏံဂှ် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်တအ်လေဝ် တာဒၞာကဵုဟွံမာန်၊ ဂကောံပၠန်ဂတးတအ်လေဝ် စဵုဒၞာကဵုဟွံမာန်၊ အလဵုအသဳသွာင်မ္ၚး (အေန်ယူဂျဳ) လေဝ် ဟံင်ပြာ်ကဵုဟွံမာန်ရ။

ပေါဲပၞာန် အကြာဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ကဵု ဂကောံပၠန်ဂတးတအ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဂွံဒုင်ဒဝ်ဗတိုက်ပၞာန်မာန်ဂှ် တင်အဓိက ဗပေင်ကၠုင်ဒြဟတ်ပၞာန် နကဵုသၞောဝ်ဥပဒေ ညးဍုင်ကွာန်ဒးယိုက်ဂၠေင်ပၞာန်ဏံတုဲ သၞောတ်ဏံဂှ် သွက်တၠအဝဵုတအ် ဒှ် တင်ပၟိက်ကိစ္စဇၞော်မွဲတုဲ မွဲအဆံင်တုဲမွဲအဆံင် သၠုင်ပတိုန်ဒၟံင်အသိင်နွံရ။

လၟုဟ်မ္ဂး ပံက်ဂွံကွတ်ပၞာန်သဇိုင် လၟေင် (၂၇) ရတုဲ မွဲလၟေင်မ္ဂး လၟိဟ်ပၞာန်တၟိ (၅၀၀၀) တၠ ညံင်ဂွံဂွံဂှ် နကဵုနဲကဲသွာင်ဇဳ တၠအဝဵုပၞာန်တအ် ကော်ကေတ်၊ ရပ်ကေတ်၊ ရာန်ကေတ် ဗီုဂွံ ဗီုကေတ် သၠုင်ဒၟံင်အသိင်နွံရောင် ပတိုန်ထ္ၜးဏာရ။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၀:၅၀၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)</text>
      <sha1>ey8n8g144ma0cn8j03xsgauxsjdpizh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>57445</id>
      <parentid>57444</parentid>
      <timestamp>2026-09-19T14:26:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50595-94</username>
        <id>5660</id>
      </contributor>
      <comment>/* အကြီုသပုန် */ ဒကုတ်တၟိ</comment>
      <origin>57445</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="920486" sha1="2igp3z6pp7dcq1zciw81s5dgb5c11ie" xml:space="preserve">ရော်ဂုဏ် အာစာဗညာသာၚ်မန်
   ချူဇန်အာလိက်မန်စဵုလအိတ်လမျီုရောၚ်
   ============================
     က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ဂှ် အခိၚ်ဓမ္မတာ ဟွံမံက်ဂတဝ် ပြာကတ်ကၠုၚ်ရ၊ အခိၚ်ကာလစိုပ် ပ္ၚံက်ကရေပ်မွဲမွဲမ္ဂး မံက်တိုန်ကၠုၚ်ရ၊ အချကာလ လိက်ပတ်မန်ပိုဲ ဒးဒုၚ်ခြိုၚ်လဝ်အပ္ဍဲဗွိုၚ် ဆဘာလကျာ်ဓဝ် တိတ်မ္ၚးဍုၚ်ကွာန်တေံဟွံဂွံဂှ် အာစာဗညာသာၚ်မန်တအ် က္တဵုဂစာန်လွဳပရာကၠုၚ်ဂှ် ဝၚ်ချဳဒရာၚ်ဝွံ၊ သေဗ်သၟေဟ်အာ အပ္ဍဲဝၚ်လျက်ပတ်မန်ပိုဲ ခိုဟ်ခိုဟ်မွဲရ။
     အဲဂွံချူ ပရူအ္စာဗညာသာၚ်မန်ဂှ် မိပ်စိုတ်လောတ်ရ၊ နူအဲဍောတ်ဍောတ် အခိၚ်ကာလ ဘဝထပိုဲခမဳ၊ မံၚ်ဘာဗ္ဂောပ ပရိယတ္တိ အပ္ဍဲဍုၚ်မတ်မလီုဂှ်၊ အပ္ဍဲအကြာသၞာံၜိုတ် (၁၉၉၁-၁၉၉၂) တေံဂှ်၊ ဂွံစလ္ၚတ်တီကေတ်ပရူညး၊ ဒၟာနူညးကလိဂွံလာဘ်တဆိပ်ကြာ၊ ပေါဲပြိုၚ် ချူလိက်ပတ် အပ္ဍဲတ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ရ၊ အပ္ဍဲပေါဲပြိုၚ်ချူလိက်ပတ်ဂှ်မ္ဂး မၞိဟ်တအ်ဂွံဇၞးကေတ်ညးဂှ် ဝါတ်ကွေံကွေံရ။
     အခိၚ်ဂှ်အဲလေဝ် ကလိဂွံလာဘ်ချူကဗျကီုတုဲ၊ ဘဝအာစာကၞေဟ်မွဲစွံ ကေၚ်ဆဵုကၠုၚ်ညးအလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ၊ သၟူအမြာဲစၠန်ညးဂှ်၊ ကိုပ်ကၠာနူဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ်ဂွံတီမံၚ်တုဲတဲု လိက်အုပ်ဝေါရလ္ၚီ မတိတ်နူကွာန်ညး၊  ဘာညးဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ် နူအခိၚ်ဘဝထပိုဲခမဳ ဍောတ်ဍောတ်ဂှ် ဗှ်လ္ၚတ်လဝ်ပြဵုမံၚ်တဲုတဲုရ၊ ဗွဲကြဴဏအ် ပိုဲက္ဍိုက်က္ဍိုပ်သၚ်သၟတ်လဂုၚ်တဲု၊ ဟိုတ်နူဒးအာတ်တမ်လိက်ဇရေၚ်အာစာကီုဂှ်တုဲ၊ နူကဵုအခိၚ်ဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်ဍုက်ကေဝ်ကဵု အာစာခိုဟ်ခိုဟ်ရ၊ ယၟုအဲဂှ်စဵုလၟုဟ် ညးကော်မံၚ်ယၟုခမဳ(နာရဒ) ဏီဖိုဟ်ဂှ်တဲု၊ သွက်အဲဂှ် ထပ်တဲု ဒှ်မံၚ်အမ်သဝ်ရ၊ သၞာံ ၂၀၁၈ အဲစိုပ်အာ သ္ၚိညးဂှ်လေဝ်၊ ညးကော်မံၚ်ယၟုအဲ မဒှ်ယၟုခမဳဂှ်ရ။
     လိက်ဗွဟ် မူကအ်ဗိန်တအ်ဂှ် ဒှ်အခေတ်ကာလညးတအ် ချဳဒရာၚ်ဂှ်တဲု၊ အခိၚ်တေံဂှ် ဒှ်အခေတ်ရဲဍုၚ်ကွာန် ညးတအ်ကၠောန်စဂွံဒှ်အခေတ် ကၠတ်ဖျေံကပေါတ် နူဍုၚ်သေံရ၊ ၜိုန်ရရဲကွာန်တအ် မိပ်လဟိၚ်မံၚ်ကဵု ပရေၚ်သိုက်သၠိၚ်ဖဲသအဳ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ကီုလေဝ် စိုတ်ဓါတ်အာစာတအ် စိန်ဝုန်မံၚ် အပ္ဍဲပရေၚ်လိက်ပတ်မန်ဂှ်၊ လောန်တဲုဒးကေတ်ဂုဏ်စရာဲရ၊ အခိၚ်တေံရဲကွာန်ကအ်ဗိန် ညးဂမၠိုၚ်ဒှ်မံၚ်သေဌဳကဆံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကီုရ၊ ဆဂးပရေၚ်ပိုန်ဟာန် ယဿပက်တအ်ဂှ် ဓရိုက်ပချဳစိုတ်ဓါတ်အာစာ အပ္ဍဲအရာဆာန်လိက်ပတ်မန်ဟွံမာန်ရောၚ် ထေၚ်ကေတ်ရ။
     အခေတ်ကာလ ညးတအ်ချဳဒရာၚ်လိက်ပတ်မန်ဂှ် ဒှ်အခေတ်ကာလလိက်ပတ်မန်ပိုဲ နွံမံၚ်အပ္ဍဲဗွိုၚ်ကျာ် အပ္ဍဲဆအကြာ ဘာလကျာ်ဓဝ် ဂှ်တုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်မန်တအ် ညံၚ်ရဴလၟုဟ် ဗှ်လိက်မန်ဒးမံၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ အခေတ်ကာလ သ္ကိုပ်ပၞာန်နေဝေန်တအ် အုပ်ဓုပ်ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ်တေံဂှ်၊ လိက်မန်ပိုဲယာက္ပိုပ်ဟွံမာန် သက်သက်ဂှ်တဲု ဒးချဳဒရာၚ်လိက်ပတ် အခေတ်ကၠာတေံဂှ် ဗၞတ်ဂလိုၚ်လဵုဒဒိုက်ဇၞော်မံၚ် ရောဂှ် ညးဟီုလဴထ္ၜးမ္ဂး လောန်တုဲ ကၠးကေတ် အပ္ဍဲစိုတ်ပိုဲ မာန်ရောၚ်။
     မွဲလ္ပာ်ဂှ် ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်အဃောဇၞော်မောဝ် ရဲဍုၚ်ကွာန်တအ် ကၠောန်စဂွံ မွဲလ္ပာ်ဂှ် ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက် ပရေၚ်လိက်ပတ် ဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ဂှ်တဲု၊ အကြာအန္တရာဲၜါသာ်ဏအ် အာစာတအ်သီုကျာ်ဇၞော်ပညာဒဳပတအ် ချဳဒရာၚ်မၚ်မွဲကၠုၚ်လိက်ပတ်မန်ပိုဲဂှ် ဒးတၚ်ဂုဏ်ကဵုညးတအ် စဵုကဵုမွဲအာယုက်ဟွံအိုတ်ရ၊ အခိၚ်တေံ ပိုဲတအ်ဘဝ ထပိုဲခမဳဍောတ်ဍောတ် သဘၚ်ဇွသၚ် ကျာ်ဇၞော်အာစာပညာဒဳပဂှ် ညံၚ်ရဴသဘၚ်ဍုၚ်သွဝ်ရ၊ ကောန်ကွာန်ညးတအ်လေဝ် အဃောကၠောန်စဂွံ အဃောဒယှ်တှ်မံၚ် အလံုကၟိန်ဍုၚ်ဟီုမာန်ရ၊ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကွာန်ညးတအ်ကဵု ပရေၚ်ချဳဒရာၚ် လိက်ပတ်ကွာန်ညးတအ် အခိၚ်တေံဂှ် သ္ပစၞးကဵုအလံုကောန်ဂကူမန်ပိုဲမာန်ရ၊ အကြာကျာ်ဇၞော်အ္စာတအ် ယၟုမဒယှ်တှ်မံၚ်တအ်ဂှ်၊ ယၟုအာစာဗညာသာၚ်မန်လေဝ် မောဝ်ဖ္ဍးမံၚ် ဗွဲမလောန်ကီုရ။
     အပ္ဍဲအကြာသၞာံၜိုတ် ၁၉၉၅ ဂှ် အဲချူပ္တိတ်လိက်အုပ် ( လညာတ်ပရၚ်တဲ ) တဲုကီု အဟိန်အာသွံလိက်အုပ် မဂ္ဂဇြေနိ ( လဂါံအာဇာနဲ ) ကီုတအ်ဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်အာဆဵုကဵုညးကီုရ၊ တမလိက်အာစာဂှ်လေဝ် ဒှ်အဓိက သွက်မဂ္ဂဇြေန်ပိုဲရ၊ အခိၚ်တေံဂှ်် ယၟုကၞေဟ်အာစာဂှ် မြမောဝ်ဇေတ်(ခယျးအပ္ဍဲ) လေဝ်ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ၊ အာစာဂှ် ၜိုန်ရဗျုထဴကီုလေဝ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်လိက်ပတ်မန် ဟွံဗျုတဴလးလးရ။
     ဗွဲကြဴဏအ် အခိၚ်နွံမံၚ်အပ္ဍဲကွာန်ဝၚ်္က ဇိုၚ်ပယျဵု အဟိန်ကၠောန်မံၚ်လိက်ပရိုၚ်သၞံၚ်တိုၚ်ရဂှ်လေဝ်၊ အခိၚ်အာဝေၚ် စိုပ်ကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ် မဒှ်ကွာန်သမ္ဘာအဲဂှ်လေဝ် အဲဂွံအာဆဵုမံၚ်ကဵုညးကီုရ၊ အဲစဴဝေၚ်ကွာန် နူကၟိန်ဍုၚ်မေရိကာန် ဗၞတ်ပိအလန်ဂှ်လေဝ် အဲဂွံအာဆဵုမံၚ်ညး သီုပိအလန်ကီုရ၊ ညးဝွံရံၚ်ကဵုဗီုရုပ်သာ်မၞိဟ်ကီု စိုတ်စရိုတ်ကီု ဆက်ဆောံကီု နာနာသာ် ခါတ်ရံၚ်အကာဲမ္ဂး ဒှ်အာစာကၞေဟ်ပိုဲမန် မဂပ်ဂဝ်လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်မွဲရောၚ်။
     ၜိုန်အာယုက်ညး မဗျုထဴဂလိုၚ်လဵုကီုလေဝ် အဟိန်အဲဇူဒီုမံၚ် အပ္ဍဲကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ်ဂှ် ညးကၠုၚ်ဝေၚ်စိုပ်ဇရေၚ်အဲမာန်ဂှ်တဲု၊ စိုတ်ဇဴအဲဂှ်လောန်တုဲ လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်လ္တူညးရ၊ ဟိုတ်နူပရေၚ်ဆက်ဆောံခိုဟ်တဲု လိက်ဂျာနေဝ် တိုၚ်ပ္ကဴပိုဲ ဥဒျာန်လိက်ပတ်ပိုဲ၊ မတိတ်မံၚ်အပ္ဍဲအမေရိကာန်ဝွံဂှ် ညးဗိုၚ်ဂိုတ်ဂစာန် ချူကဵုမာန်ဏီရ၊ ညးချူတဲု ကံုၚ်ပလံၚ်ဗ္စိုပ်ဇရေၚ်ကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ်၊ ဇရေၚ်အဲမာန်ဏီရ။

              အာစာဂှ်
              ၜိုန်ရဗျးထဴကီုလေဝ်
              စိုတ်ဓါတ်ဆာန်လိက်မန်ဂှ်
              ဟှံဗှုထူလးလးရ။

     လိက်အုပ်ညးပ္တိတ်လဝ်ဂှ်လေဝ် နူအာစာပါန်ထဝ် ကော်(ဖံၚ်သာၚ်မန်) မဒှ်ကောန်ညး မတန်တဴမံၚ် အပ္ဍဲဝှတ်ဝိၚ်၊ ကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်မွဲစွံဂှ်လေဝ် ညးကၠုၚ်ကဵုဒါန်ကုအဲကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်ညး ချူဇန်မံၚ် အပ္ဍဲဂျာနေဝ် အမာတ်ဒိန် တအ်ဂှ်လေဝ် အဲကလိဂွံအခေါၚ် ဗှ်လ္ၚတ်ကီုရ၊ အခိၚ်ပိုဲဍောတ်တအ် လိက်မဂ္ဂဇြေန် ဂျာနေဝ် ကွးဘာတက္ကသိုလ်ပံၚ်ကောံလေဝ် လိက်ပရေၚ်အာစာ ဂွံဗှ်မံၚ်လၟိုန်လၟိုန်ကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်မွဲပိုဒ် အဲသမ္တီုဒးမံၚ်ဂှ် (ဍုၚ်မတ်မလီုဟာ? ဍုၚ်မန်လီုဟာ? ဂှ် အဲခယျကေတ် အာစာချူလဝ်ရောၚ်၊ ဆဂးဂွံကလေၚ်ဂၠာဲဆဵုဂှ် ဟွံလောဲသက်သက်ရ။

          ကၞေဟ်ညးဂှ်
          ဒှ်တၟအ်ချူမြသွက်ပိုဲ
          အာစာကၠေဟ်ခေတ်တၟိတအ်မွဲရ။

     ပိုဲဂွံဆဵုညး မွဲအလန်မ္ဂး စိုတ်ဓါတ်မိက်ဂွံဆက်ချူအာလိက်မန်မွဴာဲအလန်ပၠန်ဂှ် က္တဵုဒှ်ချိုတ်ပၠိုတ်ရ၊ ၜိုန်ညးဗျုထဴ ကီုလေဝ် ညးချူမာန်ဏီမ္ဂး ပိုဲတအ်ဂှ်လောန်တဲု ဒးဆက်ချူအာမာန်ဏီရောၚ်ဂှ်၊ ဗီုသာ်ဏအ် စိုတ်ဂါတ်ကီတဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ၊ ပူဂိုလ်ဗီုသာ်ဝွံဂှ် ညးကော်စ (အစာံ) ရ၊ ညးဂှ် ဒှ်အစာံပိုဲ အပ္ဍဲအရာအရာချူကေှ်လိက်မဒှ်ရ၊ ကၞေဟ်ညးဂှ် ဒဵုတၟအ်ချူမြသွက်ပိုဲအာစာကၞေဟ် ခေတ်တၟိတအ်မွဲရ၊ ပိုဲစေှ်စိုတ် မြပိုဲၜီုအာရမ္ဂး ပိုဲဒးချူသကေက်ဂှ်တဲု ယဝ်ပိုဲ စိုတ်ဓါတ်လီုအာ အပ္ဍဲအရာချူဆာဲ လိက်ပတ်မန်မ္ဂး ပိုဲဗှ်လိက်ညး ပိုဲအာဆဵုကဵုညးမ္ဂး စိုတ်တေံ ဍေံပြံၚ်လှာဲအာ မာန်ရ။
     တၟေၚ်တၟဟ်မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် အပ္ဍဲအာစာကၞေဟ်မန်တအ်ဂှ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ဇြိုဟ်ဇြိုဟ်နက်နက် နွံအိုတ်ဂှ်တဲု၊ ဣဝွံလေဝ် ပိုဲတအ်ဒးကေတ်မံၚ် ဂုဏ်စရာဲဟွံအိုတ်ပၠန်ရ၊ အာစာကၞေဟ်မန်တအ်ဂှ် ဂယိုၚ်လမျီုကဵုကၞေဘ်ဟွံမာန်အိုတ်ကီုလေဝ်၊ နကဵုအသိၚ်စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ မသ္ကာတ်မြဟ်ဂှ်ရဒုၚ်ခဳတုဲ၊ ချူဇန်ပ္တိတ်မံၚ် လိက်မန်ရောၚ်ဂှ် ညးတီအဲတီရ၊ အာစာကၞေဟ်တအ် ၜိုန်ရမိက်ဂွံပ္တိတ် လိက်အုပ်ဇကုအိုတ်ကီုလေဝ် ဒၟာနူတော်ဟွံကိတ်လောန်ဂှ်တဲု ဒးဗ္ဒေါံလဝ်အသိၚ်အိုတ်ရ၊ တမလိက်ဇကု တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဟွံဒှ်ကၠုၚ် လိက်အုပ်ဂှ်တဲု ကၠေံဏှၚ်အာအိုတ်ကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်တအ် ကဗျတအ် ပံုအာဂီုတအ်ဂှ် ၜိုန်ရအာစာပိုဲ ဗညာသာၚ်မန်၊ ချူလဝ်နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ကီုလေဝ် ပိုဲတအ် ဟွံဂွံဗှ်ကေတ်ဖအိုတ်ဂှ် ဒၟာနူဟွံဒှ်လိက်ကၞပ်ရ၊ သွက်ဂွံပသေှ်စွံအာ အဆက်ကောန်အဆက်စဴဂှ်လေဝ် ရန်တၟအ်တအ်ဂှ် ဟွံမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။
     ဗီုအာစာဗညာသာၚ်မန် ဆာန်လိက်ပတ်မန်ဂှ် ပိုဲကောန်ဂကူမန် သၟတ်တၞောဝ်ဒတောဝ်တၟိတအ် ကေတ်သ္ပအစာံတဲု ဂပ်ဝဝ်ဒးချူအာလိက်ပတ်မန်၊ ဂပ်ဝ်ဒးမၚ်မွဲအာ လိက်ပတ်မန် ထေက်ကွေံကွေံရ၊ ဗီုညးဆာန်လိက်မန် စဵုလ္အိတ်လမျီုဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ် ကဵုဂွံကေတ်စ နဲကဲမာန်အိုတ် ကီုညိ၊ နဒဒှ် ရော်ဏာ ဂုဏ်အာစာ ဗညာသာၚ်မန်တဲု၊ စဵုလ္အိတ်လမျီု အဲဆက်ချူအာလိက်မန် ပ္တိတ်အာလိက်မန်ရောၚ်၊ ဂှ်လေဝ်မိက်ဂွံလဴပူစကဵု အာစာဗညာသာၚ်မန်ကီုရ။

                      ဗညာတိထဝ်  (တၠဂုဏ်နာရဒ)
                      ကွာန်ကြုၚ်ဘာ
                      ခတ်ေတ U.S.A
      
   လိက်ပရေၚ်ဝွံ ကံက်ပ္တိတ်နၚ်နူလိက် မဂ္ဂဇြေန်
   ဂကောံအာစာကၞေဟ်မန် ကၞပ် (၃)
   မုက်လိက် (၂၉)
   ညးကံက်ပ္တိတ် အမ်သဝ်နာဲ အၜဝ်
   (.12:10.AM.21.08.2021.)

ဂကူမန်လိက်မန်ကၠုၚ်နူလဵုရော
*****************************
အ္စာသုတေသနတံ ဍေံတံချူဝၚ်ဂကူမွဲမွဲ ဍေံထ္ၜး သက်သဳမာန်ဒၟံၚ်ကီု၊ ဝၚ်ဂကူမ္ဂး သက်သဳလိက်ပတ် ဒှ်ဇြ ဟတ်ဇၞော် အိုတ်ရ။ ဍေံတံကေတ်လဝ်အဓိပ္ပါယ် ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်မန်ကၠုၚ်နူမန်ဟွံသေၚ်ဂှ် ဟွံမိက်စှ်ေ စိုတ်အှ်ေရ။ ညးတၞဟ် ဟီုဂွံကၠာ ဟီုအာရ ညးတၞဟ်ချူဂွံကၠာ ချူဏာရ ဒးဆိၚ်ဆခယျကေတ်လဝ် နွံဗဝ်ရ။ ဂွံလဝ်ဂမြၚ်ညာဏ်ကျာ်အရှန် ဟွံသေၚ် ဒးထေၚ်ကေတ်ရဂၠိုၚ်တုဲ ဍေံတံထေၚ်ကေတ်လဝ် နွံမံၚ်ကီုရ။      
  မိက်ဂွံထ္ၜးသက်သဳ တွဵုရးဍုၚ်မန်ကၠာတေံ အလုံ (၉၆)ဍုၚ် ပၞောဝ်ကဵုတွဵုရးဖာသီ, မံၚ်မလ, ဒဵုပသဲ, ဟံသာ ဒေံါ(၃၂)ဍုၚ် တွဵုရးဗဂေါဟံသာဝတဳ, ဍုၚ်သေၚ်, ဍုၚ်ဒလ, ဍုၚ်ပါဒ, ဍုၚ်လ္ဂုၚ် ဥက္ကလာပ(၃၂)ဍုၚ် တွဵုရး မုဟ်တၟံ, သဓီု သုဝဏ္ဏဘုံ,တ္ကအ်ခၟိုၚ်, ဗြဝတဳ, ရးဇြာဝါခရူ, ရေဝ်, ရး တနၚ်သဳ(၃၂)ဍုၚ်တံဂှ် ဒှ်ဍုၚ်မန် ဒက်ပ္တန်လဝ် ဍုၚ်မန်သိုၚ် နန်ပြာသာဒ် ဍုၚ်နွံကဵုဨကရာဇ်မန် ချိုတ်တ် ပၠိုတ်တ်မဒှ်ရ။         
    ဂကူဒှ်သၟိၚ်မန်ကၠာအိုတ် ဒးထံက်ထ္ၜးဂလာန် ရာဇာ ဝၚ်မန်မ္ဂး တွဵုရးဍုၚ်မုဟ်တၟံ(၃၂)ဍုၚ် ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုံဝွံ ကၠာကျာ်တြဲဂေါတမပိုဲ ဟွံက္တဵုဒှ်ကျာ်ဏီ ဗၞတ်(၅ဝဝ)သၞာံ တေံ ဂကူမန်မၚ်ဗၠာဲမၞုံယၟုသုဓမာနဝ, သုဓမ္မ မာဏဝ, သၟိၚ်အိန်မာဃတၠသွဝ်ၜါ စှ်ေကၠုၚ်ပသေက်ကဵု သ္ပဨက ရာဇ်မန် ကၠာအိုတ်ရ။
    သ္ပဟိုတ်နူကဵု သၟိၚ်အိန်နိမိတ်ဗဒှ်ကဵု ဍုၚ်ပြာသာဒ် သၠိုက်ကဵုအဘိသိက် ၝောံကိုဋ်ဗြကၞေၚ် ရေၚ်မတ်ရတ် နာနာ ရန်ကဵုယၟုယၟာဗွဲဘာသာပါဠိဂှ်တုဲ̏ ဍုၚ်သုဓမ္မဝတဳ̋ ဍုၚ်မၞုံကဵုဓဝ်သၟိၚ်အိန် ခုတ်ခဴကဵုလဝ်ယၟုရ။ ဂလာန်ရာဇာဝၚ်မန်ဂှ် ဒှ်ဂလာန် မဍာံပြဟေၚ်တုဲ မၚ်ဗၠာဲသၟတ်မန် သုဓမ္မမာဏဝဂှ် ဒှ်ကောန်ညးဇၞော်တမ္ၚာတုဲ မၚ်မွဲလဝ်သဳလဥပုဟ်လၟိုန်ကာလရ။ မိမယာဲဣတဂှ် ၜိုန်ရကၠောန်မံၚ် ကမၠောန်တမ္ၚာ ဂယိုၚ်လမျီု ̏မိစ္ဆာဇဳဝ̋ ပရေံကဵုဒှ်ကၠာရ။ ကောန်တြုံပရဲ ပြဲနူတၞဟ် ဒှ်ညးတၠပါရမဳ ဂှ် ဝေၚ်ပဲါထောံကမၠောန် ပွသရာံပါပ် ဗၞတ်မွဲအာယုက် မာန်တုဲ ဟိုတ်နူအသိၚ်သဳလဥပုဟ် သဳလပါရမဳစိ သၟိၚ် အိန်ဒေဝတဴသွဝ်ၜါ ဒးစှ်ေသၠိုက်အဘိသိက် ပအပ်ဇိုန် ကဵုကၟိန်ဍုၚ်က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်နန်ထဝ် ပြာသာဒ်ထဝ် ကဵုသ္ပသၟိၚ် ဨကရာဇ် မန်ကၠာအိုတ်ရ။
          ဟိုတ်ဂှ်ရ ထံက်ရံၚ်ကဵုဒဒှ်သက်သဳ ရာဇာဝၚ်မန် အာဂမယုတ္တိ ဗီုဒှ်မူလဍာံပြဒၟံၚ်တုဲ သၟိၚ်ဨကရာဇ်မန်ဂမၠိုၚ် တံဂှ် ယာဲအပါမန်ဟေၚ် ၜံၚ်ခ္ဍတ်ပတိတ် က္တဵုဗဒှ်ကဵုဂကူမန် မဒှ်ရ။ မန်ကၠုၚ်နူမန်ဇေတ်တ် ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်မန်,ယေန်သၞာၚ်မန်,ကၠုၚ်နူမန်ဖအိုတ်ရ။ တိတ် ကၠုၚ်နူကဵု ဂကူ(၄)ဂကူတေံဟွံသေၚ် ဂကူမန်ပိုဲသမ္တီလဝ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်အိုတ်ညိအဴ။ စပ်ကဵုကိစ္စ အရေဝ်မန်, လိက်ပတ်မန်ဂှ် လညာတ်ရဲညးလ္ၚတ် (သုတေသန) တံဂှ် ဂကူမန်, လိက်မန်, အရေဝ်မန်, ကၠုၚ်နူကဵု (၄)ဂကူ တေံရ။ ဂကူမန် ယဝ်ရကၠုၚ်နူဂကူ (၄)တေံမ္ဂး သံသယ သၠေဟ်ပၟာ ဟွံအိုတ်ရ။
    မန်ကၠုၚ်နူဂလာလေဝ်ဒှ်ဂွံ ကၠုၚ်နူကြုက်ခမေန်လေဝ် ဒှ်ဂွံ သၠေဟ်ပၟာဟွံအိုတ် နကဵုစိုတ်ဟေၚ် ဒးထေၚ်ဒးခယျ ဆိၚ်ဆ ကေတ်တုဲ သံသယစိုတ်က္တဵုဒှ်ၜါလွးရ။ ဂၠာဲရိုဟ် ကၞက်တမ် ဂကူမၞိဟ်ဂွံ လဝ်ကၠာတမ်ဍာ်ၜဳမှာသၟိဒ် နွံဒၞာဲလဵု ရောဒဵုသိန္နရာဇ်နွံဒၞာဲလဵုရော အာဂၠာဲဆဵုမံၚ်ကီုဟာ? လညာတ်အ္စာရာဇာဝၚ်မန်လ္ၚဵု ဂကူမန် လိက်မန် အရေဝ်မန်ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ် သၠေဟ်ပၟာဟွံမွဲတုဲ ဖျေံတၚ် သ္ဂုတ်သွာတ်ဂံၚ်ၚ် ဟွံယောၚ်ဟွံယံၚ် ဖျေံစိုတ်ပိုတ်တ် သ္ကုတ်တ်ရ။ ဂကူမန်, လိက်မန်, အရေဝ်မန်, ကၠုၚ်နူဂဝ် ဂၞဴတၟာမလ္ၚဴဟွံသှ်ေ နူကၠာကျာ်တြဲဂေါတမဟွံက္တဵုဒှ်ဏီ ဗၞတ်(၅ဝဝ)သၞာံ ပယာံမလအ် တေံဟေၚ်၊ ဟွံသေၚ်သာ်ဂှ် နူတိဒှ် ဒကှ်တိုန်တေံ မန်ပိုဲသှေ်ၜက် ကၠုၚ်မံၚ် စဵုကဵုအခိၚ် လၟုဟ်ရ။ 
   ဟီုဍေံရ လိက်မန်ကၠုၚ်နူ ဂလာအိန္ဒိယ(INDIA) အက္ခရ်ဗြဟ္မဳ နူဂှ်အက္ခရ်ပလ္လဝ ကဒမ္ဗဂးသာ်ဂှ်တုဲ ပူဂဵုလ္ၚဵုလ္ၚဵုလေဝ်ဒုၚ်ယဵု အာမန္တာ နွံမံၚ်ကီုရ။ ခရေတ်အေဒဳ(ဗီ) (၅ဝဝ)သၞာံဂှ် အ္စာသၠပတ်မန် မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာ က္ညအာ ချူကှ်ေဆာဲ ကၠာဲကေတ်ပိဋကတ်ပိစိုပ် ဍုၚ်မန် သုဝဏ္ဏဘုံရ။ သၞာံသာသနာမန်ပိုဲဂှ် (၉ဝဝ)သၞာံဟေၚ် ဝၚ်ပိဋကတ်မန် စၞောန်ထ္ၜးလဝ်တုဲ အက္ခရ်မန် လိက်မန်ပိုဲဂှ် နွံမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်မန် သုဓမ္မဝတဳ ကၠာနူသၞာံခရေတ် ထုက်ထက်ဏီရ။ 
    (က)ဗြဟ္မဳသဒ္ဒါ ဣကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် ပ္ဍဲပါဠိအဘိဓာန်မန် အက္ခရာဝလိဟွံမွဲတုဲ ဗြဟ္မဳ ဣကာရန္တပုံလိၚ်ဟေၚ် နွံထေၚ်လဵုမံၚ်ရ။ ဗြဟ္မဳသဒ္ဒါဂှ် တွံအရထတၞးဗြီု-မနဳ တွံ အရထဂလာန် ၜါသာ်ရ။ တၞးဆုဗြီုမနဳဂှ် တၞးဍေံ ညးသ္ပဂဥုဲ အ္စာသဝ်တံရပ်စပ်စကာရ။
            (ခ)ကဒမ္ဗသဒ္ဒါ အာကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် တွံအရထ ဆုသဴ, ဆုပြဲ, တၞံရာဲသဳဓတ်, တၞံမိတ်, ဂကောံ တွံအရထ (၅)ဂကူရ။
   (ဂ)ပလ္လဝသဒ္ဒါ အကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် တွံအရထသၠ လမတ်, တၞံဆုမၜတ်,တၚ်ကၞာၚ်ဆု,မဒှ်မွဲဟာန်သၠလၟတ်,တွံအရထသၠဆုၜတ်တ်
ကဵုတါ်ျကၞာါ်ျဆုရ။
    ပါဠိသဒ္ဒါဍာံပြဟေၚ် အရထဍေံတိတ်ကၠုၚ်ဗွဲမဍာံပြတုဲ အဓိပ္ပါယ်နွံပၟိက်လ္ပာ်ဍေံလေဝ် ကလိဂွံမာန်ဗွဲစၟတ် ဟေၚ်ရ။
    အတိုၚ်လညာတ်ညာဏ် အ္စာသုတေသနတံ ကေတ်လဝ် အဓိပ္ပါယ်အက္ခရ်မန် ကၠုၚ်နူဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယ ထ္ၜးပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်တုဲ ကံက်ကေတ်အဓိပ္ပါယ်ဂွံ ဂွံဍောၚ်ဓရ်သဒ္ဒတ် သာ်ဂှ်ရ။ အက္ခရ် လိက်မန်, ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳဂှ် ဂွံကဵုတၞးဆုရ။

    အတိုၚ်လညာတ်ညာဏ် အ္စာသုတေ သနတံ ကေတ်လဝ် အဓိပ္ပါယ်အက္ခရ်မန် ကၠုၚ်နူဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယ ထ္ၜးပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်တုဲ ကံက်ကေတ်အဓိပ္ပါယ်ဂွံ ဂွံဍောၚ်ဓရ်သဒ္ဒတ် သာ်ဂှ်ရ။ အက္ခရ် လိက်မန်, ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳဂှ် ဂွံကဵုတၞးဆုရ။
    အက္ခရ်မန်,လိက်မန် ကၠုၚ်နူတၞံဆု, တၞးဆုဂှ် ဒှ်အဓိပ္ပါယ်ဍေံရ။ ဂလာန်အရေဝ်ဂှ် ကၠုၚ်နူ ဂလာတုဲ ဆက်စိုပ်ကၠုၚ်မန်ပိုဲဂှ် ဒှ်ဟွံမာန် ဗၠေတ်လ္ပကေတ်စညိ။ 
    အက္ခရ်မန်,လိက်မန် ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳ, ပလ္လဝ, ကဒမ္ဗ ဍာံပြဟွံဍာံပြ စၟဳစၟတ်ရံၚ်နကဵုသဒ္ဒါညိ။ ညံၚ်ရဴမလိက် နွံပ္ဍဲဗုၚ်ဂၞဴမပ္တံ (သြွံသြွဳဿုံဟ္တ အအ) တံဂှ် ဒှ်ပါဠိလီုလီုတုဲ အရထဟွံမွဲ အဓိပ္ပါယ်ဟွံတိတ်ရ။ ယဝ်ရကေတ်အတိုၚ် ပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်မ္ဂး လိက်မန်ပိုဲဂှ် တုပ်ကဵုလိက်ဗၟာ လကျာ်တဳ ခမဳအပြောံ ဍုၚ် ဗကာံတေံကီုရ။
  လကျာ်တဳခမဳအပြောံတေံဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ချူကေတ် လိက်ပပ်ပ်ပဳပဳတုဲ အာတိုပ်ပြိုက် စုတ် ပ္ဍဲဂဝေၚ်ဆု ပေၚ်ပိသၞာံ ဂဝေၚ်ဆုဂှ် ဂတိုပ်ခၞော်ဍေံပေၚ်တိုန်တုဲ ကၟာတ်ကၠက် အာရ။ ဒဒှ်ရလိက်ဗၟာပိုဲနွံဒၟံၚ်ဂှ် ဒေဝတဴတံကဵုနိ မိတ်လ္ပအ်တုဲ ပိုဲမရာဇ်ဒးဇက်ပၞာန် အာကေတ် လိက်ပတ် တံဂှ်ရောၚ်။                                ဂရၚ်ပ္တီ သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာ (အနော်ရထာ)ရ။ သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာပတှ်ေတုဲ ဇက်ပၞာန်အာခဲါ အာၜံက် အာဂၠံက်ကေတ်တုဲ ဒှ်လိက်ချူဗဒှ် ကၠောန်ကေတ် ပပ်ပ်ပဳပဳဂှ်တုဲ ညိဟွံကိတ် ညဳကဵု ပရေၚ်လောကဓမ္မဒ္စာံသာ်တုဲ သၟိၚ်စံၚ် ထောံဖအိုတ်ရ။ 
    ဂွန်အလီညာဏ်အလီဇၞော်ကွေံကွေံတုဲ ဟိုတ်နူကဵု လိက်ပတ်ဟွံမွဲဂှ်ရ လကျာ်တဳခမဳ အဖြေဟ်ဒးကၠောန် ဗဒှ်ကေတ်လိက်ပတ်ရ။ လိက်မန်ပိုဲဂှ် ဟွံတုပ်ကဵုလိက်ဗၟာ လကျာ်တဳ ဍုၚ်ဗကာံတေံပုဟ်၊ လိက်မန်ပိုဲဂှ် ကၠုၚ်နူကဵုတၞံ 
ဆု,တၞးဆု,ကဝေၚ်ဆုဟွံသေၚ်၊ ကၠုၚ်နူကဵုမန် ဂကူမန်ဟေၚ်ရ။ ခေတ်ညးကဵုညး အခိၚ်ညး ကဵုညး စကာသုၚ်စောဲပြံၚ် လှာဲကၠုၚ်နွံမံၚ်တုဲ လိက်မန်ခေတ်သၠပတ် ပြာကတ်မံက်ဂတဝ် တိုန် ပ္ဍဲလက်ထက်အ္စာကဝိမန် အ္စာသၠပတ်မန် မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာပိုဲရ။                             ကောန်မန် ပိုဲဂွံတီအာကိုန်ဂစိုတ်မာန် ဂကူမန် လိက်မန် အရေဝ်မန် ကၠုၚ်နူ မန်ဟေၚ်၊ ကွေတ်ဗုဒ္ဓဘာသာကဵု အခိုက်ကၞာ သာသနာမန် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ရှ်ေသှ်ေ ဗဴဗယိကလော်သ္ၚိ ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ဒက်စေတဳ ဒးပ္တိုန်က္ဍိုၚ် လ္ဇံက် က္ဍိုၚ်ကျာ် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်။ 
    အခိုက်ကၞာ သ္ပဒကာထပိုဲခမဳပယျၚ် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ပြေၚ်စွံ ကမ္မဋ္ဌာန်သၚ်ကဵုခရှ်ဂှ် ကၠုၚ်နူမန်တံ ဖအိုတ်ရ။                         
    ဟိုတ်ဂှ်ရ-ဂကူမန်, လိက်မန်, ကၠုၚ်နူကဵု ဂကူတၞဟ် သအာၚ်တေံဟွံသေၚ်။ (ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်ပတ်မန်, ယေန်သၞာၚ်မန်) ကၠုၚ်နူမန်ပိုဲဖအိုတ်ရ။ 
     မိက်ဂွံဗ္ကန်ဏာကဵုဂကူမန် ညးမဗှ်လိက် မန်ပိုဲတံ      မွဲတၚ်ပၠန်ဂှ် ဒၞာဲလဵုမံၚ်ၚ်က္ဆံၚ်လဵု စိုပ်ပ် ဟီုအရေဝ်မန်,ချူဗှ် လိက်မန်, သုၚ်စောဲ အာဲယေန်သၞာၚ်အခိုက်ကၞာမန်ပိုဲတံ အိုတ်ညိ။ လ္ပထေၚ်ဇၞော်ကဵု ဂကူတၞဟ်သအာၚ်အိုတ်ညိဂှ် မိက်ဂွံဗ္ကန်ပြၚ်ဏာ နကဵုကၞေဟ်လိက်ဏံ မဒှ်ရအဴ။

ရာမညအာၚ်မန်
တံၚ်ပရၚ်

ရတနတ္တယပဏာမ-ကေုာံ-ပတ္တနာ
   
       နမောတဿ၊ ပဏာမလိက်ပတ်။ ဗုဒ္ဓဓမ္မ၊ သီုသဳဃံရတ်။ အဲဍိက်ရှ်ေသှ်ေ၊ ဖျေံက္ဍိုပ်သ္ပဝတ်။ ဣန်ဗြီုယီုမာ၊ဒေဝါပြကတ်။ နွံဂၠိုၚ်ပြးဇး၊ဂးဗးဟုဝတ်။မိကဵုမၜါ၊ အ္စာဇၞော်သွတ်။ကဝိပန်ဌာန်၊ ဥာဏ်ညံၚ်သၞာ်ရတ်။ ဂုဏ်ညးတအ်ဂှ်၊ဒှ်ဗဇ္ဇဗတ်။ အတိက်လေဝ်ကီု၊သီုအနာဂတ်။အဲဍိက်သ္ပဝတ်၊ပ္ဍဲပစ္စုပ္ပန်။ 
        ဖျေံက္ဍိုပ်စိန်ဝုန်၊ ယိုက်လဝ်ဂုဏ်ပၠန်။ ဖိုလ်အဲရဴဂဴ၊ဇဴထပှ်တန်။ကမ္မကဵုစိ၊ ပိစှော်ၜါပၠန်။ ဝေဒနာတုန်၊ ၜါဣသုန်ဗ္ဂန်။ ပရိုက်ဥပဒြဴ၊ စှ်တြဴတန်။ အန္တရာယ်စှ်၊ ဒဏ်စှ်မွဲဒွန်။အိုတ်ကပ်ပိကီု၊ သီုဝဲမသုန်တန်။ဂြိုဟ်ပါပပၠန်၊ သီုဒဏ်အန္တရာယ်။
         အိုတ်သီုယဲဗော်၊ ကလော်တာဲဗြဲ။ ဗၟုဲဘုတ်ပြိုတ်၊အိုတ်သီုသရာဲ။ ပရိစ္ဆေဒ၊ ဘဝဇၟာပ်ဒၞဲါ။သၞနိမိတ်သၞဲ၊ ကဵုဍေံသ္ၚောဲသာဲ။ သၟိၚ်ဍာ်ပၟတ်၊ ကမၠက်စိုတ်စၞာဲ။ ကဵုဍေံပြးဆာဲ ပဲါဒဴအာညိ။
        ယိုက်ဂုဏ်တုဲပၠန်၊ ဆန်ဗ္ဒက်လိက်စိ။ ညးမဒှ်ကၠာ၊အ္စာကဝိ။ တံၚ်ပိုအ်ရးဇြာ၊ ကွာန်ဂှ်ဇာတိ။ အဲမာံတောအ်ကၠာ၊အ္စာကဝိ။ဥာဏ်ဒှ်မြမောဝ် လ္ၚောဝ်ရးမန်ပိ။ အာယုဒဳဃ၊လာဘသုခိ။လာပ်ကဵုစိုပ်ကၠုၚ်၊ ညံၚ်နုၚ်နိဓိ။အာယုက်ကဵုဂၠိၚ်၊ညံၚ်သၟိၚ်နေမိ။ ဂွံဒှ်မြမောဝ်၊ဒေါဝ်ရးမန်ပိ။ဝၚ်တြေံတြဟ်၊ဆန်ဗ္ဒက်တၟိ။ ဂကူမန်ကၠာ၊ဂွံတီအာညိ။ ဗၟာယုတ်ပျဲလဝ်၊ညံၚ်ကဝ်အဂ္ဂိ။တူဂြောတ်ဂဵုဒၟံၚ်၊ညံၚ်ရဴပ္တေၚ်ဂျိ။သွက်မန်ဂွံတီ၊တၞီမံၚ်ဒမၠိ။တီတုဲသတိုက်၊ စွံစိုတ်ကဵုဂိ။ ညံၚ်ဂွံချပ်မာန်၊ဂစာန်တိုန်ညိ။ညးအဲလ္ပဝိုတ်၊ ဂိုတ်ကဵုဗိုန်ဂၠိ။မန်ပိုယ်ဗၠိုက်မံၚ်၊ဘိုၚ်ဟံၚ်အိုတ်ညိ။ယဝ်ဟံၚ်ဂွံကၠာ၊ လာဘသုခိ။ လာပ်ဂွံစိုပ်ကၠုၚ်၊ညံၚ်နုၚ်နိဓိ။ အာယုက်ဂွံဂၠိၚ်၊ ညံၚ်သၟိၚ်နေမိ။ဇဲယသိဒ္ဓိ၊ကဵုဒှ်ညိမန်။
        မၞိဟ်ဒေဝတဴ၊ ကလောသ္ၚောဲညန်။တၞောဝ်ဂကူစိဇာတိပိုယ်မန်။တဆိပ်ၜိုပ်ကၠာ၊ဟံသာထဝ်သောန်။ရာဇာဝၚ်တၞမ်၊ တမၠာလအ်လောန်။ နူသၟိၚ်ပိုယ်မန်၊ စှ်ေနူနန်ထဝ်။
    ဍုၚ်ဟံသာဟေၚ်၊ ညးတၟေၚ်ဂွံလဝ်။ ၜိုပ်ကျအာမြာ်၊သြိုဟ်ပါ်သၞေၚ်ထဝ်။ပြာသာဒ်ရတ်ထ္ၜိုၚ်၊ က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်နန်ထဝ်။ဘုတ်ဘာသီုသ္ၚိ၊ တိဍာ်ကၠအ်သွဝ်။ဍုၚ်ဗဂေါကၠာ၊ တၟာမဗ္ဒဝ်။ဟွံသှ်ေလေၚ်အိုတ်၊ ဟိုတ်ဝဲတမ်ကဝ်။ သာ်ဝွံဆတ္တဝ်၊ ပြာကတ်လဝ်ရောၚ်။
      သမ္ပတီယောၚ်၊ မွဲတောၚ်ချူဇန်။ နူရာဇာဝၚ်၊ ရံၚ်ကေတ်နၚ်ဂြန်။ ပ္ဍဲဇာတာထဝ်၊ သ္ပလဝ်ကိုန်ခန်။သ္ၚဳဂၠိပ်တုဲပၠန်၊ဆန်ဗ္ဒဟ်မၚ်ဇေန်။
        ဘာသာမန်အဴ၊ ကြဴဂွံဆက်ဆေန်။ ကလောမိတ်စှ်၊တုဲဂွံဗှ်ပ္ဍေန်။သ္ပလိက်မၚ်ဇေန်၊ မာံတောအ်ဟေန်ဆာဲ။
        ဍုၚ်ဗဂေါလီု၊ ဗီုကဝ်တူပြာဲ။ ဒဒိုက်ပိုယ်မန်၊ ကောန်ယာံကဵုယာဲ။ မိယာံကဵုကောန် အောန်စိုတ်ဇၟာပ်ဒၞဲါ။ဝုတ်ယာံကဵုဗၠာဲ၊ ဆာန်တုဲသာဲအာ။
        တၞောဝ်ရာဇာဝၚ်၊ အိုတ်လၚ်ဂတာ။ ဂကူမည၊ ဝံသပိုယ်ကၠာ။ ဒှ်ဍိက်ဗၟာရ၊ သဗ္ဗကေၚ်ကာ။ပိုယ်ဒးဒှ်လၞီ၊ ကြအ်ဆီသိၚ်သာ။အတိက်တမၠာ၊ နူကၠာတေံဂှ်။
             ဒဒိုက်ပိုယ်မန်၊ဇၞော်လောန်သ္ကာတ်မြဟ်။ ဒးချိုတ်ဘဲပၟတ်၊ တူဂြောတ်ဟေၚ်ဟဟ်။လေၚ်သီုဒြပ်ရတ်၊ပိဋကတ်သၟဟ်။ လေၚ်ဘုတ်လေၚ်ဘာ၊ လေၚ်ဝါတိရှ်။ လေၚ်ဍုၚ်လေၚ်ကွာန်၊ လေၚ်ဌာန်ဒိုဟ်စှ်။ လေၚ်သၟိၚ်နာဲတၠ၊ လေၚ်မသထပှ်။ပိုယ်လဴခၠေဝ်သှ်၊ ဂတှ်ဝိပက်။
        ဂွံတီညာတ်ရ၊ ဂတမွဲအဆက်။ ဒှ်စိတ္တဥာဏ်၊ ဂလာန်ဒှ်ကြက်။ ကောန်ဇာတ်ဗွဲကြဴ၊ စဴစေက်သှ်ေၜက်။ ဂွံတီညးအဲ၊မွဲၜါအဆက်။လိက်နွံဂွံဗှ်၊ မန်စှ်ကိုဋ်ဠက်။ဝၚ်မန်ပိုယ်ဟေၚ်၊ ဗီုတၟေၚ်ဒးကၠက်။ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ ဂစိုတ်မန်ညံၚ်ကၠက်။သ္ပလဝ်ရိုဟ်ကၞက်၊ ဨကဂ္ဂတာ။
        ရာဇဝၚ်ရ၊ နူသၠပတ်ကၠာ။ သ္ပမၚ်ဇေန်ပ္ညုၚ်၊ဍုၚ်မန်ဟံသာ။ အဲချူဆန်ဗ္ဒဟ်၊ ဂွံဗှ်သေၚ်ဟာ။ ဝၚ်ပိုယ်ဖအိုတ်၊ ပၠောပ်စိုတ်လောဲသွာ။ ချူကှ်ေပိုဒ်ဗျဥ်၊ ဆန္ဒလကႅာ။ဗီုပိုယ်ဒှ်ကၠုၚ်၊ ဍုၚ်မန်ဟံသာ။ သ္ဂောံစေန်ဆက်အာ၊ ပြာကတ်လဝ်ရောၚ်။
      မၞးတအ်ကလၚ်၊ ပၚ်မှိၚ်မွဲတောၚ်။ထံၚ်လဝ်သောတ၊စိုတ်ပကဵုယောၚ်။မညာဘာသာ၊ မေတ္တာအခေါၚ်။ ဆာန်ဂကူရောၚ်၊ ဟီုလဴသောၚ်ထ္ၜး။
        ဟိုဲတၞောဝ်မည၊ဝံသဗော်သွး။ဂကူပိုယ်ကၠာ၊ ညဳသာသၟဟ်တး။ ဟွံဒးလီုလာ်၊ ဟွံပါ်ဒကး၊ဍိက်ကဵုတၠနာဲ၊ ဟွံဒးသာဲပြး။ ပၚ်မှိၚ်ညိဏး၊ ယွံကွးဘာမန်။
        အတိက်တေံကၠာ၊တမၠာလအ်လောန်။ ဟံသာဝတဳ၊ဍုၚ်ကျာ်သြဳမန်၊ သၟိၚ်ဨကရာဇ်၊သီုအမာတ်ဝန်။မၞိဟ်မွဲဍုၚ်ကွာန်၊ ဇၟာပ်ဌာန်သ္ၚောဲညောန်။ သ္ကိုပ်ပၞာန်ဂှ်၊ ဟိုတ်ဟွံသၟဟ်သၟန်။ညိရောဒးဗီု၊ ဒးလီုလ္ၚုလ္ၚန်။ဟံသာဍုၚ်မန်၊ နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်။
       ဒးထောံကၠေံသ္ကဲ၊ လုပ်တဲညးသ္အာၚ်။ သၟိၚ်ဒဴဗညာ၊ ရာဇာတြုံသာၚ်။ က္တဴက္တာန်မံၚ်၊ ညံၚ်ၜိုဟ်ကဵုကၠာၚ်။ ဒးထောံကၠေံဂအာၚ်၊ ကၟာၚ်ဍုၚ်ဒေါဝ်ဝါ။
         ဂၠုက်ရာပ်ဂၠုက်အုပ်၊ ဒဴလုပ်ဒျူဒျာ။ ဍိုက်ဂွံဂၠုၚ်က္ၜၚ်၊လှၚ်ဒေါဝ်ဂဂႅါ၊ သၟိၚ်ဨကရာဇ်၊အမာတ်ဒဴဗညာ။ဝံသဒတောဝ်၊တၞောဝ်မန်ရာဇာ။ဖေက်အဲအနိုၚ်၊ ဝၚ်သၟိၚ်ယုတ်ဗၟာ။မန်ပိုယ်ဒဴပၞာန်၊ ထောံကွာန်ဂွံဝါ။ ဂြိပ်ဒဴထောံဗၟာ၊ ပ္ၚောံဒျူဒျာရောၚ်။
         သာ်ဝွံမွဲတောၚ်၊ ဟွံယောၚ်ဒှ်ဍာံ။ ဍုၚ်ဗဂေါဝွံ၊ လ္ၚုလုံဒိုဟ်ဒ္စံါ။ တၞောဝ်ပိုယ်မည၊ ညံၚ်ကဒဴကျာံ။ သ္ပကာဝရာံ၊ 
သၞာံဂှ်လ္အိတ်။
        ကၞိရောၚ်ဒးဘဲ၊ ဗ္ဂဲရပ်ကိတ်။ သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ကၠုၚ်စိုပ်လ္အိတ်။ လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ကဵုစှ်ဒ္စိတ် (၁၁၁၉)။ မန်ကျအာဗၟာ၊ ရာဇာတၞောဝ်သိဒ်။ တၞောဝ်မညပြဲ၊ 
စိုပ်ဘဲဍာ်ဒ္စိတ်။ ပ္ဍဲဇမ္ဗုဒိပ်၊ဂြိပ်ဒဴဗၟာၚိတ်။ တိုန်ဒဵုကၠဆာ်၊ စှ်ေဍာ်ကျာံကိတ်။ ညံၚ်သာ်ဂှ်ကၠာ၊ ဥပၟာလ္အိတ်။ ညံၚ်သာ်ဂှ်လေဝ်၊ သရေနိမိတ်။ မန်ဒးထောံဍုၚ်၊ သုၚ်ဝိပရိတ်။ ဆၚ်ဒဴနူနန်၊ ယောန်အာဟိတ်ဟိတ်။လုပ်အာဂြိုပ်ဂၞိၚ်၊ ကြာကၠစိၚ်သိတ်။ ဂၠိုၚ်ကဵုဝိဝဲ၊ ဂၠိုၚ်ဘဲလ္အိတ်။ဒးအေၚ်ပုၚ်ဍာ်၊ ကွာ်အာမံၚ်ဍိတ်။ဒဒိုက်စိုပ်သိဒ်၊ လ္အိတ်ပိုတ်သ္ကုတ်။
    ဍုၚ်ဟံသာရော၊ ဗဂေါညးခုတ်။ လုပ်စိုပ်တဲဗၟာ၊ ရာဇာအယုတ်။ ဂးအံၚ်ဇေယျ၊ စိုတ်ညံၚ်ကၠဂြုတ်။တၞောဝ်ၜိုပ်ထဝ်ကွေံ၊ ဍေံရပ်ပရှ်ဍုတ်။ ဂၠာဲဒုဟ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ ဂၠာဲစောဲဂဗုတ်။လဟုက်ထေဲထုတ်၊ စုတ်ဒုဟ်ကဵုမန်။
         သၟိၚ်ဗၟာယုတ်လေဝ်၊ ဨကရာဇ်ဝန်။ညံၚ်ကလော်ကြုက်၊မုက်ညုဓညောန်။ ဍေံဂွံအဝဵု၊ ဍဵုဍိုက်ပျဲလောန်။ ခမဳသၚ်မန်၊ကြပ်ညောန်သ္ၚောဲသာဲ။
         ကဵုကော်နၚ်ကၠာ၊ ဗၠးဏာသရာဲ။ ကၠုၚ်စိုပ်ဆတ္တဝ်၊ပ္တောံလဝ်မွဲဒၞဲါ။ညာတ်ဒှ်ဒေါသ၊ ညံၚ်ကၠရပ်သ္ၚာဲ။ ဟၟဲမေတ္တာ၊အာဏာလောန်ကာဲ။ မုက်အံၚ်ဇေယျ၊ ဒေါသဗ္တေတ်ဍာဲ။မၚ်မွဲဓုတၚ်၊ သၚ်ခမဳဗၠာဲ။ ဒးအလီရ၊ ဗၟာသ္ပပြယာဲ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်စၞာဲ၊ ဥပါယ်အဟိုတ်။
        ကေတ်စိၚ်ဒြၚ်ဗိုန်၊ ကဵုလိုန်ဂစိုတ်။ နကဵုလွဟ်ပၠန်၊ ပန်ဗာ်ဖအိုတ်။ ဒးဒုၚ်ပယျဲ၊ ဘဲကမ်ဒးချိုတ်။ ဗုၚ်လိုက်ကအ်ပိုတ်၊ ချိုတ်ၜိၚ်မံၚ်ဆီ။
       ကွးသၚ်အရဳ၊ခမဳမန်ပိလ္ၚီ (၃၀၀၀)။ စုတိစဴသွဝ်၊ သီုဓဝ်လၞီ။ဒးဒုၚ်ကၠုၚ်ပၠန်၊ ဘဲဒဏ်ကၠံလ္ၚီ။ သာ်ဝွံခပ်သီ၊ သမ္တီလဝ်ညိ။
          ဣတ္တဳဗြဴမန်၊ သီုဂဝ်သန္ဓိ။ပ္ဍဲဗော်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်ဒိဋ္ဌိ။ပန်ဗာ်ထပက်၊ ၜုၚ်တက်ကဵုရိ။ ညာတ်ဒှ်ဗဟေက်၊ ဖေက်ဖေက်ဂိဂိ။ လရိုအ်ယာံဟာဲ၊ ဗက်ဂၠာဲကော်မိ။ ပၞာန်ဗၟာတဲဂံၚ်၊ ညံၚ်နာ်သတ်ဂျိ။ ညးဒၞဲါဟွံမွဲ၊ ဂၠိုၚ်နဲလက်ဗျိ။ စိုတ်ယုတ်လောန်ကာဲ၊ဟာဲသတ်ရိုၚ်ရိ။ ဗြဴသီုသန္ဓိ၊ အိုတ်ဇဳဝိတ။
         မၞိဟ်ထပှ်လ္ၚီ၊ တီကၠးဍာံပြ။ (၇၀၀၀) ဂကူပိုဲကၠာ၊ဘာသာမည။ အဆက်သၟိၚ်ပိုတ်၊ အိုတ်တၞောဝ်ဝံသ။ ညံၚ်ဂွံကၠက်အာ၊ ဘာသာပိုယ်ပၠ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်စၞာဲ၊ ဍေံဗက်ဂၠာဲသၞ။ကောန်ၚာ်တြုံရ၊ သ္ပမံၚ်ကွးဘာ။
           ဍေံဒဳနၚ်သ္ကဲ၊ ညံၚ်ဂၠဴပ္ဍဲဝါ။ ဗာ်ထပက်ပန်၊ ပ္ကီုဒဏ်နာနာ။ဆီဇွောဝ်ဒှ်ဍာ်၊ ကောန်ၚာ်ကွးဘာ။ဗုၚ်လိုက်ကအ်ပိုတ်၊ ချိုတ်ထပ်လောတ်လ္ၚာ။ ပဲါရောဟွံဗၠး၊ ဒးဘဲလွဟ်ဗၟာ။ ဗာ်ထပက်ပန်၊ကဵုဒဏ်နာနာ။အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာသတ်အလီ။
          ဂစိုတ်ထောံပၠန်၊ သၟတ်မန်မသုန်လ္ၚီ။ (၅၀၀၀) ဒးဘဲလမျီု၊ ဗီုစိၚ်မံၚ်ဆီ။ ဒဒိုက်ဠက်ဆ၊ ဟွံကကၠံလ္ၚီ။ ဟိုတ်နူဗၟာ၊ကွးဘာဒှ်လၞီ။ လိက်နွံဂွံတီ၊ သီပရူဒဒှ်။
           ဆဏအ်ရောသေၚ်၊ တၟေၚ်တိုန်နူဂှ်။ကောန်ၚာ်သၟတ်မန်၊ ဒှ်မံၚ်ကောန်တှ်။ အံၚ်ၚေဝ်လရိုအ်၊ ဂွံဆဗက်ဂြဟ်။ မွဲသာ်ရောကၠိုဟ်၊ဂၠုက်သြိုဟ်မဴတှ်။သၟတ်မန်တြဴလ္ၚီ (၆၀၀၀)၊ ဗက်သီကေတ်ပြဟ်။ ပ္ကောံလဝ်တုဲပၠန်၊ ဟွံတန်ချပ်ဗှ်။ ဂစိုတ်ထောံသၟဟ်၊ ကဵုလွဟ်မၞုဟ်ဇြၚ်။
       သုသာန်ကောန်ၚာ်၊ဆီဒှ်ဍာ်ဝၚ်။ ဇွမန်ပြးမံၚ်၊ တုပ်ညံၚ်သွးဂၚ်။ ဂၠိုၚ်ကဵုဠက်ကိုဋ်၊ ချိုတ်မွဲသဘၚ်။ ဂးအံၚ်ဇေယျ၊သၟိၚ်တၠမၞုဟ်ဇြၚ်။ ဓဇန်လောန်ကာဲ၊ ဂၠာဲကော်ပ္ကောံနၚ်။ ဗၟာသတ်အယုတ်၊ ကုတ်ထောံဂၠိုၚ်ဂၠၚ်။ ကောန်တှ်ကောန်သၟတ်၊ လောတ်လောချိုတ်လၞၚ်။ ဆီဒှ်ၜဳဂၚ်၊ ဘိၚ်ဘၚ်လောန်ကၠာ။
        ဂကူပိုယ်မန်၊တၟေၚ်ဂၞန်သၚ်္ချာ။ အဃောဂှ်ရ၊ ဆမန်ချိုတ်အာ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ဟံသာ၊ ၜါဠက်မွဲလ္ၚီ။ (၂၁၀၀၀) ရာဇဝၚ်ထၟိက်၊ လိက်နွံဂွံတီ။ ဆဗၞတ်ဂှ်ဟေၚ်၊ တုဲဟွံသေၚ်ဏီ။ ဗၟာဗက်ဂစိုတ်၊ဠက်ကိုဋ်ကၠံလ္ၚီ။ အလုံဍုၚ်မွဲ၊ ရိုဟ်တ္ၚဲဗက်လီ။ အသမ်တၠနာဲ၊ ဗက်ဂၠာဲဗက်သီ။ မန်ပိုယ်ကြအ်ဆီ၊ ဆဵုလၞီဇၞော်။
       မညဘာသာ၊ နွံကြာဂရော်။ ဇၟာပ်ဒိုဟ်သတိုတ်၊ ပလိုတ်ဗၟံက်။ ဒိုဟ်ဥတ္တရ၊ဒက္ခိဏဗော်။ ပ္ဍဲဒိုဟ်ပန်ဟာန်၊ဒ္စံါဌာန်ညးကော်။ ဍေံဗက်ဂၠာဲအာ၊ ကြာဒဵုဂရော်။ ဒဴလေဝ်ဟွံဗၠး၊ဒးစိုပ်ဘဲဇၞော်။ဆမန်နွံကၠာ၊ ဍေံအာဗက်ကော်။ ဍေံရပ်နၚ်တုဲ၊ဟွံရုဲဍောတ်ဇၞော်။ တြုံဗြဴဝုတ်ဗၠာဲ၊ သီုကၟာဲဍေံကော်။ဒိုက်သိုက်ဟွံရော်၊ ဍေံကော်ဖအိုတ်။ 
      တၟော်မၞိဟ်ရောတီ၊ ကၠံလ္ၚီဠက်ကိုဋ်။အံၚ်ဇေယျဝွံ၊သၟိၚ်ဒုစရိုတ်။မောဟဒွိဟိုတ်၊ စိုတ်ညံၚ်ဂျိနာဲ။
     အိုတ်ဂကူမန်၊ ၝောံမၞိဟ်ကောန်ၚာ်။ အကြာဍုၚ်ကွာန်၊ဌာန်ၜဳပ္ဍဲဍာ်။ဍေံဗက်သ္ၚဳဂၠာဲ၊ ဇၟာပ်တာဲဇၟာပ်ရာ်။ ပ္ဍဲသ္ၚိဂြိုပ်ဝါ၊ဘုတ်ဘာသီုကျာ်။ ဆနွံဗက်ဂၠာဲ၊ ဒၞာဲဂၠိုၚ်ဇဳသာ်။ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ဒှ်သၟိၚ်ပိုၚ်သၞာ်။ ဒဳပ္ကောံနၚ်မန်၊လက်ဒေါန်သ္အဵုသ္အာ်။ စိုတ်ဍေံမ္ၚိုဟ်ကြံၚ်၊ တုပ်ညံၚ်ဂျိနာ်။ ပါၚ်စက်လ္တာ်၊ ကွာ်လဇုဲဗာ်ထောံ။
         မန်ဖေက်ဍေံစိ၊ စိုတ်ညံၚ်တိကလောံ။ ညံၚ်ဂၠဴသ္ကအ်ရ၊ဖေက်ကၠကွေံသွံ။ဇၟာပ်ဒိုဟ်ဇဳကၠောံ၊ ဍောတ်ဇၞော်ကြောံဇြာဲ။
       မဂဳလထဴ၊ နှဴသီုကၟာဲကၟာဲ။ ကောန်ၚာ်ညးခုတ်၊ ဝုတ်ဝုတ်ဗၠာဲဗၠာဲ။ ကောန်ဍောတ်ဂွံဆဵု၊ လ္ၚဵုမဴတှ်ယာဲ။ ဗျုဗျုဗျဗျ၊မိမနော်နာဲ။ တဲရပ်ဂစုန်၊ ရုန်ရုန်ဂဲါဂဲါ။ သၠုၚ်သဝ်ဂၠိုၚ်စွံ၊ ကြောံကြောံဇြာဲဇြာဲ။ ပၞာန်ဗၟာဒဳနၚ်၊ ဒေါသလၚ်ဍာဲ။ ထေဲပၞောတ်လောန်ကာဲ၊ အသမ်နာဲစာ။
       မုက်မတ်ကှ်ဇြ၊ ဘယလောန်အာ။ ဖေက်ဟွံဂံၚ်ကျောဝ်၊ လၚ်ဇွောဝ်ပူဆာ။ ဒးယာံဓဇူ၊ ဗ္ဂူဗြဲမတ်ၜါ။ ဂၠိုၚ်ဘဲပရိုက်၊ ဂၠိုၚ်ဒဒိုက်သၞာ။ဒးယာံရၚ်သ္ကအ်၊ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ကၠာ။ယာံရေဝ်ကရောတ်၊ ဂစောတ်သာသာ။ ဗၟာဒဳပ္ကောံနၚ်၊ရပ်ဇြဲတဲၜါ။အသမ်သၟိၚ်ကၠာ၊ ယာံဗက်အာဍေံ။
         လရိုအ်သေဲသေဲ၊ ကရေဲညံၚ်ချေံ။ ဗၟာယုတ်မိစ္ဆာ၊ ရပ်ဏာတုဲကွေံ။ ညံၚ်ညးဗက်ချေံ၊ ဍေံဒဳပၠောပ်စာတ်။
      ပိုယ်မန်တမၠာ၊ ဍုၚ်ဟံသာကၞာတ်။ ကိုဋ်ဠက်ကၠံလ္ၚီ၊ ဟွံတီလောဲဝါတ်။ပါၚ်ဟီုတဲချဳ၊ ဍေံဒဳပၠောပ်စာတ်။ ၜုၚ်တက်ဒှ်တမ်၊ အသမ်လေဝ်သ္ကာတ်။ မန်သီုဖအိုတ်၊ လၞီစိုတ်ဂွံညာတ်။မွဲစာတ်ပေၚ်ထာတ်၊ ပ္ဍဲစာတ်က္ဍန်ဂြက်။
       ဒှ်လၞီသောက၊ မောဟညံၚ်ယက်။လရိုအ်ယာံဒၟံၚ်၊ ညံၚ်ဍုၚ်နရက်။ဍိက်ရာဇဝတ်၊ ကြမ်ကြထတ်မြက်။ ဍေံမိၚ်စုတ်ဗက်၊ လက်ဗျိပၠုက်မန်။
        ဂကူပိုယ်ကွေံ၊ မိၚ်ဍေံဗျိဒေါန်။ သြိုဟ်ညံၚ်ကဵုဖဲါ၊ ယာဲယာံကဵုကောန်။ ဒဒိုက်ကၠံလ္ၚီ၊ ဒှ်လၞီဂၠိုၚ်လောန်။ ကြိုၚ်လဝ်ပ္ဍဲစာတ်၊ ကၟာတ်လဝ်ကၟောန်ကၟောန်။ ဗၟာသတ်အယုတ်၊ စိုတ်အုတ်လက်ဒေါန်။ ဒေါသဂဵုမံၚ်၊ ညံၚ်ကၠကဟောန်။ ဂကူပိုယ်လေၚ်၊ ပၠေၚ်ထောံရောအောန်။လၞီဂၠိုၚ်လောန်၊ကောန်ကဵုမိမ။
       သမ္ဘာယာံအဵု၊ ကဵုတၠသ္ၚိပၠ။ ဗြဲမတ်ၜါပြိုဟ်၊ ဂတီုသြိုဟ်ရ။ တြုံတၠသ္ၚိကၠာ၊ သာမိဘာဂ။ ညာတ်မိတ်ဘမ္ဘာ၊ ဖေက်ဘဲရာဇ။ ဍာ်ရမတ်ဍုက်၊ မုက်ညံၚ်ပ္ကဴဇြ။
သောကစံၚ်ပၠေၚ်၊ပေၚ်ဟဒယ။ပ္ဍဲကဵုသ္ၚိစာတ်၊ ပါတ်လုံခန္ဓ။ လၞီဇၞော်ဂိ၊ စိုတ်ဂျိနာဂ။ညးဒှ်ဗဴလ၊ ဇုဇသဳမူ။
        ဆဵုညာတ်စဴကၟိန်၊ ယွာံဟွံတီဇၞူ။ ဍာ်ရမတ်ပြဟ်၊ ထၞဟ်စှ်ေဓဇူ။ အလုံစာတ်အဵု၊ ပၟတ်ဂဵုဝူဝူ။ညံၚ်ဂိတုဘတ်၊ ကျာထတ်ဗြဲဂူ။ လၞီဇၞော်ဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ဟွံမွဲကဵုဇၞူ။ဒးယာံဓဇူ၊ ဆာန်ဍူကောန်စဴ။
       သဳမူကဵုကၟိန်၊ ယာံထဂၠိန်နှဲ။ ညာတ်မံၚ်ပ္ဍဲစာတ်၊ကအ်အာတ်ပါၚ်ဠဴ။ ယာံမံၚ်သေဲသေဲ၊ ကမြေဲကမြဲ။ ဒုၚ်ဂုဏ်ဟွံဂွံ၊လရိုအ်အာတ်စဴ။ ဗၟာယုတ်ဒိုဟ်ဂွိုက်၊ ဍဵုဍိုက်ဗွဲကြဴ။ပၟတ်ဂဵုဗြံၚ်ဗြံၚ်၊ စံၚ်စာတ်ဖအဴ။ဗြဴမိတၠကောန်၊မိန်လဝ်ကောန်ဂၞဴ။မိန်ဗၟဴဖျုၚ်တှ်၊ ပါၚ်ဂှ်ယာံတဴ။ကောန်ဍောတ်ဟွံတီ၊ အီကဵုမိဂၞဴ၊မိညာတ်ဒးဗက်၊ သြိုဟ်ဂြက်ကွေံအဴ။ကောန်ဍောတ်ဂှ်မိန်၊ကောန်ဇၞော်ဂၠိန်နှဴ။ ကောန်ဇၞော်ဂှ်ယာံ၊ မိလေဝ်ယာံတဴ။တြုံကဵုသမ္ဘာ၊ ယာမုက်ဗွဲကြဴ။ဂၠိုၚ်ကဵုယွာံ၊ ဒေံယာံကဵုကော။ကၟိန်ကဵုနာဲတြ၊ ဗဴကဵုလထဴ။ၝဲယာံကဵုဒေံ၊ ကာယပၠောတ်ပၠဴ။ ထုဲၜန်မံၚ်ပၠန်၊ ညံၚ်ချံက်စန်နှဴ။ညံၚ်ၚဴတမ်သၞာံ၊ ယာံမံၚ်ရေဲရဴ၊ညံၚ်ဗရုဂဂဵု၊ဗြုသဓဵုတဴ။ဇၟာပ်ဒိုဟ်ရော၊ယာံတဴဖဳဒွါ။
      ပိုယ်မန်ဗျုဇၞော်၊လုပ်ဗော်ဇရာ။ ဂွိၚ်ဖေက်တၠိၚ်ဒိုဟ်ရိုဟ်ရေၚ်နာနာ။ ဟိုဲလေဝ်ဣတ၊ လေၚ်ရမွဲဝါ။ပိုယ်ကၠက်ဂကူ၊ဂုဏ်နူသၟိၚ်ဗၟာ။ ပိုယ်ဒးဒုၚ်ပၠန်၊ ဘဲဒဏ်နာနာ၊ စံၚ်ဂစိုတ်ပြဟ်၊ဒှ်သၠာတ်ပ္ဍဲဝါ။ ပ္ဍဲကဵုစာတ်ဗၟာ၊ ဘဲရာဇာအနိုၚ်။
     မန်ချိုတ်တူဂြောတ်၊ ပ္ဍဲပၟတ်စာတ်သၟိၚ်။ ဒးသ္ကန်ကလိ၊ စုတိသီုဂဝိၚ်။ ရမ္သာၚ်ထတ်ကၠာ၊ ယာံပြာကတ်ပၟိၚ်။ ဗၟာယုတ်ပၟၚ်ထံၚ်၊ မၚ်မံၚ်စာတ်သၟိၚ်။ တြုံဗြဴဗျုထဴ၊ ယာံတဴမံၚ်ဗျိၚ်။ကၠာဍေံဟွံစံၚ်၊ ပၟၚ်ထံၚ်ဂွံမိၚ်။ ဒေါသဇၞော်တိုန်၊ မွဲချိုန်ဂွံမိၚ်။ဍေံဟွံချပ်ဗ္စာ၊ ကရုဏာသိၚ်။ အပိုၚ်အနိုၚ်၊ ဍေံဖျေံပၟိၚ်ဟေၚ်။
   ဗၟာအံၚ်ဇေယျ၊ သ္ပပိုယ်ဗီုပြေၚ်။ ဍေံစက်ကဵုပသဲ၊ သ္ကဲပိုယ်ဗွဲလၟေၚ်။ဂကူဂွံယုတ်၊ ဍေံဂၠာဲစုတ်ပၠေၚ်။ပလီုကျာ်သြဳကၠာ၊ ဘာသာမန်ဟေၚ်။ တၞောဝ်ရာမည၊ဍေံကော်ဣတလေၚ်။ဇၟာပ်ဇၟပ်စာၚ်ဟေၚ်၊ကွာ်ရေၚ်ဗက်ဗဵု။
        တက်တဲဂေတ်ရ၊ သ္ပဝေၚ်စရဵု။ ဣတလေၚ်ဣတလေၚ်၊ ပိုယ်ရပၠေၚ်ကဵု။ ဍေံဖအဴဂေတ်ကွေံ၊မ္ၚးစာတ်ဂှ်အဵု။မန်ဘဝဍိက်၊ ဒှ်ကၠိက်ဒှ်ကၠဵု။ကျညးမုက်ဍောတ်၊ညံၚ်ပ္ကေတ်ဒးခပဵု။ညံၚ်ဂၠုၚ်က္ၜၚ်ဗြမ်၊ ကမ်အကုသိုလ်။လၚ်ဇွောဝ်ကၠၚ်ပြဵု၊ ပ္ဍဲသ္ၚိစာတ်။
         ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ စိုတ်ဍေံယုတ်သ္ကာတ်။ဍေံပြိုက်စုတ်ဂြုဲ၊ ဂဥုဲသေနာတ်။ရဲသၟိၚ်ရာဇာ၊ ဗၟာဗာဇ္ဇခါတ်။ဍေံစံၚ်ပၠေၚ်အဵု၊ ကဵုအဂ္ဂဓါတ်။ပၟတ်ဗ္ကေတ်ဂဵုဍာဲ၊ တူဂၠိုက်ဂၠာဲသ္ကာတ်။ကၠံလ္ၚီဠက်ကိုဋ်၊ ချိုတ်အိုတ်သီုစာတ်။ဗဂေါလ္ၚုလ္ၚုန်၊ ပိုယ်မန်ဂွံညာတ်။ လုံဍုၚ်ကွာန်ရး၊ ဒးဖေက်သမ္ၚာတ်။ ချိုတ်ဂုဏ်ပယျဲ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဒှ်ဝါတ်။ သီုဂကူလေၚ်၊ ဂြောတ်မံၚ်ပေၚ်စာတ်။ဖျုန်ဇုတ်စၞာံဂှ်၊ ဒှ်အာပ္တေၚ်ဓါတ်။ပိုယ်မန်ဂွံညာတ်၊သမ္ၚာတ်ကွေံဏး။
           ပ္ဍဲဍုၚ်ဗဂေါ၊ အဃောဂှ်သၟး။ဒ္စိတ်စာတ်သွံ၊စံၚ်ထောံကၠးကၠး။ဍေံစံၚ်ပၠေၚ်မန်၊ အောန်စိုတ်ကွေံဏး။ ဗြဲမတ်စရိုဟ်၊တသိုက်တဟး။ ဆဝွံရောသေၚ်၊လ္ပထေၚ်မၞိဟ်သၟး။ ဗၟာစိုတ်ဟွံပြေ၊ အံၚ်ဇေယျဏး။ ပဲါနူမၞိဟ်ဟေၚ်၊ တၟေၚ်နူဂှ်မ္ဂး။ ကပေါတ်မန်ကွေံ၊ ဍေံဗက်ဂၠာဲသၟာန်။
            အကြာၜဳကြုၚ်၊ အလုံဍုၚ်ကွာန်၊ ကၠအ်သွဝ်တိဗ္ၚ ဇွောံမမွဲဟာန်။ဘုတ်ဘာဒေါဝ်ဍုၚ်၊ဇြပ်ဇၞူရုၚ်ဒါန်။သိမ်ဥပုသ်ကၠာ၊ ရုၚ်ဖျာသ္ၚိဌာန်။သ္ၚိသွာၚ်ဒိုဟ်ပန်၊ ဒဒန်ဂၠံၚ်ဍာန်။ဆအပေါတ်မန်၊ ကၠောန်လဝ်ကွေံကြာန်။ ဂိုဟ်မံၚ်ဟာနာဲဍေံဟွံဂၠာဲသၟာန်။ ဗၟာယုတ်တအ်သွံ၊ စံၚ်ထောံကြာန်ကြာန်။နန်ထဝ်သ္ၚိကၠတ်၊ ဒြပ်ရတ်ပိုန်ဟာန်။ ဂၠိုၚ်လောန်သတိုတ်၊ရိုဟ်အိုတ်ဟွံမာန်။ တမ်ဂြန်ကိုန်ဆန်၊ အၚ်ယန်နွံဥာဏ်။
      ဗေဒၚ်ပန်ဗော်၊ ဗိုတ်ဇၞော်ပကာန်။ ဓဝ်ပိဋကတ်၊ လိက်ပတ်ဇၟာပ်ဌာန်။ သိဒ္ဓိ ဗလသဗ္ဗထုဲကြာန်။ ဗၟာအယုတ်တအ်၊တၟအ်ဍုၚ်တၟအ်ကွာန်။ စံၚ်ထောံသီုဘာ၊ ဝါဒဒပ်ပၞာန်။ ဂြန်ဂဥုဲဒဗျ၊ ရောဂနိဒါန်။စံၚ်လိက်စံၚ်ကျာ်၊ လီုလာ်ထုဲတၞာန်။ဂၠာဲဂွံဗက်စံၚ်၊ ကမၠက်ဂၠံၚ်ဍာန်။ဍဵုဍိုက်ပိုယ်မန်၊ ဂၠိုၚ်လောန်ကွေံကြာန်။ ယွံဗော်အဟော၊ ကလောမန်ဆာန်။ ဒဒှ်ဟိုတ်ဖိုလ်၊ သမ္တီကဵုမာန်။ ဗကတ်လဝ်ညိ၊ ပ္ဍဲကဵုဝိဥာဏ်။ ဂိုတ်လွဳညိမန်၊ ညံၚ်ဂွံနန်ယာန်။ ဒဵုစိုပ်နိဗ္ဗာန်၊ ဆာန်ဂကူအိုတ်ညိ။
       ရာဇာမူလ၊ ဝံသသၟိၚ်နန်။ တၞောဝ်ဨကရာဇ်၊ သီုအမာတ်ပန်။ ဗိန္ဒောဟောရာ၊ ပညာဇၞော်လောန်။သ္ကိုပ်ပၞာန်ရ၊ညးတၠအစောန်။ဒဴထောံနူနန်၊ ယောန်လုပ်ဒျူဒျာ။
          ဂိုၚ်သမ္တီရ၊ လ္ပဝိုတ်ပြောဲဇွာ။ ဒဒိုက်မန်ဂှ်၊ ဒှ်နူပၞာန်ဗၟာ။ ပၠောပ်စာတ်တုဲစံၚ်၊ ဒှ်ညံၚ်သၠာတ်ဝါ။ ပန်ဗာ်ဂစိုတ်၊ လေၚ်အိုတ်နာနာ။ ဂကူအယုတ်၊ စံၚ်ဘုတ်စံၚ်ဘာ။ ဒဒိုက်ပိုယ်ဂှ်၊ဒှ်ကၠုၚ်နူဗၟာ။ချူစွံလဝ်ပြဲ၊ ပ္ဍဲသၠရိုတ်တာ။ ဒုမဂႅလ၊ ပ္ဍဲဘဒ္ဒကၠာ။ဂိုၚ်သမ္တီလဝ်၊ ဓဝ်သတိပမှာ။ မန်ရာမည၊ ဂယဏအ်ကၠာ။သၟတ်ဝုတ်ဗၠာဲတအ်၊ တၟအ်ညးအဲမှာ။က္တဵုတိုန်တၟိကၠာ၊ ပဝိုယ်မှာတဴ။
          နူဂှ်သေၚ်ဟာ၊ အခါဗွဲကြဴ။ ဆမန်သှ်ေဂး၊ ပြးဇးဂြိပ်ဒဴ။ပ္ဍဲဂြိုပ်ဇၞော်ဟေၚ်၊ ဇရေၚ်လ္ဂောဝ်အဴ။ ကၠောန်ဂွဲသြောံဇွောံ၊ ဂၞဴဂွံဒုၚ်တဴ။ သိုၚ်သ္ၚိတက်တာဲ၊ ဗြဴကၟာဲလထဴ။မံၚ်လအ်ညိပၠန်၊ဗၟာဗက်လန်နှဴ။ ပ္ဍဲသက္က ရာဇ်၊လောကဓါတ်သ္ဍဴ။ လ္ၚီကၠံပိစှော်၊ပန်ဂှ်ပံၚ်နှဴ။ (၁၁၃၄) ဗၟာယုတ်ဂွံလဝ်၊ နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်ပ္ကဴ။ ရးမန်ပိအဴ၊ က္တဴက္တာန်ရောၚ်။
           သမ္တီပယောၚ်၊ သောၚ်သောၚ်ပံက်ပါၚ်။ ဂကူမန်ရ၊ ညံၚ်ကပ္ဍဲကၠာၚ်။က္တဴက္တာန်အဵု၊ကဵုမံၚ်ရမ္သာၚ်။ ဗညာစိၚ်ကၠာ၊အာထောံဍုၚ်ဂြာၚ်။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်၊နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်
ဗ္တာၚ်။ ဒးထောံဂအောၚ်၊ အောပ်ညံၚ်စာၚ်ဂြိုပ်။
          ပိုယ်မန်သေၚ်ဟာ၊ ဗြဲမတ်ၜါရိုပ်။တွဵုရးမုဟ်ရး၊ ဒးသ္ပဗ္ဒိုပ်။ သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ရိုဟ်ကၠုၚ်အာစိုပ်။ လ္ၚီမွဲကၠံကိုပ်၊ စိုပ်မသုန်ဣသုန်။(၁၁၅၅)
         ဆမန်သှ်ေအဴ၊ မံၚ်ရောစိန်ဝုန်။ဒဴလုပ်ဒျူဒျာ၊ ထောံဂြိုပ်ဝါတုန်။ လ္ၚီမွဲကၠံအဴ၊ တြဴစှော်ဟီုပ္ဍုန်။ (၁၁၆၀) ဆမန်သှ်ေမံၚ်၊ညံၚ်ကဵုစၟဂြုန်။ လုပ်ဒျူဒျာတုန်၊ လ္ၚုသုန်ဒေၚ်ၚုၚ်။
      သမ္တီဒဵုချိုတ်၊ စိုတ်လ္ပကေဝ်ဇြုၚ်။ဖေက်အံၚ်ဇေယျ၊ညးတၠပိုၚ်ဍုၚ်။ လ္ၚဵုဂှ်ကွာ်တိုက်၊ ဍိုက်က္ၜၚ်ဍိုက်ဂၠုၚ်။ မန်ဒဴဗၟာ၊ ဂြိုပ်ဝါတိသၠုၚ်။ နွံမွဲဂလာန်၊ဥာဏ်ပ္သရုၚ်။စိုပ်သက္ကရာဇ်၊ပိုၚ်ကၞာတ်လဝ်ပ္ညုၚ်။လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ထ္ပက်စှော်စုတ်ကၠုၚ်။ (၁၁၇၀) ရးမန်ပိကၠာ၊ ဟံသာလ္ဂုၚ်။ ဗၟာယုတ်အဂွိုက်၊ ဂးမှကျိုက်ပဠုၚ်။ ဍေံဍိုက်ကအ်စိၚ်၊ ပသၟိၚ်ပိုၚ်ဍုၚ်။ ဍဵုဍိုက်မန်ပ္ညုၚ်၊ဒုၚ်ဒဝ်ဟွံမာန်။
        ဟွံမဲဂဗုတ်၊ ဂၠာဲစုတ်ဂလာန်။ သ္ၚိလံက်ခပဵု၊ ကဵုဒဏ်စုတ်ဒါန်။ ပ္ဍဲဍုၚ်ကြာရး၊ မ္ဒးက္တဴက္တာန်။ ဗၟာယုတ်အဂွိုက်၊ကျိုက်ပဠုၚ်သ္ပမာန်။ ဗက်ကၠောန်ဗၠေတ်ဗၠေတ်၊ ကေတ်ဇၞးကေတ်မာန်။ မန်ပိုယ်ၚုၚ်ၚ၊ ဘဝကျပၞာန်။တုပ်ညံၚ်ပၟတ်ဖဴ၊ ဂမ္တဴမ္တာန်။အရေဝ်ဂလာန်၊ သ္ၚိဌာန်ဂမြိၚ်။
           ဆမန်သှ်ေမံၚ်၊ ညံၚ်ဟွံဂွံယုတ်ဂၠိၚ်။ ဖေၚ်ပူက္ဍိုပ်ကၠာ၊ ပြာကတ်ဂွံမိၚ်။ အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်ဒှ်သၟိၚ်။ဂၞိန်မၞိဟ်ဗြဴကွေံ၊ ဍေံကဵုပူဂဵုကွိၚ်။ ဟိုတ်ဒှ်ဂၞိန်ဂး၊ ပိုဲဒးကေတ်ထၟိၚ်။မန်ပိုယ်ဂွံယုတ်၊ ဍေံစုတ်အသိၚ်။ ဒေါသလဟုက်၊ မုက်ဍေံညံၚ်ဂြိၚ်။ ဍေံဖျေံအမိၚ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ကီု။
        ညာတ်မၞိဟ်ဟွံကော်၊ ဍောတ်ဇၞော်ပဟီု။ ယဝ်မိၚ်ဒးမ္ဂး၊ထဗးထၞိက်ပ္ကီု။ တပ်ဒဏ်ကဵုဘဲ၊ ဂြဲကၠေၚ်တက်တ္ၚီု။ စန်ဇိုၚ်ကၠေၚ်တဲ၊ စဲပ္ဍဲတ္ၚဲကီု။ဆဂှ်ဟွံသေၚ်၊ တၟေၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုဗီု။ ဂလာန်ၜဴပါၚ်၊ လာၚ်မုက်လေဝ်ကီု။ လဳမုက်ရောၚ်ဂး၊ ပိုယ်ဒးဗက်ကီု။ညံၚ်ဂွံဟိဏ္ဏ၊ မညအိုတ်သီု။ ဍေံရောၚ်ပလီု၊ ကဵုပိုယ်ဟီုစုတ်။
      ကောန်ၚာ်တြုံဗြဴ၊ အာနုဘဴဂွံဟုတ်။ဂကူမန်ဂှ်၊ ဒှ်မၞိဟ်ဂွံယုတ်။ ဝေါဟာဥပဲါ၊ ကဵုကၞာဲဒးစုတ်။ ဍေံဗ္ဂေတ်ထောံပၠန်၊ပိပန်ဟွံသ္ကုတ်။ ဂကူပိုယ်ကၠာ၊ ပညာဂွံဆုတ်။ မိကောန်ၚာ်ဂး၊ဇံၚ်နးဍေံစုတ်။ သၠးသန္ဓိကောန်၊ မန်ပိုယ်ဂွံယုတ်။ ညံၚ်ကွိုန်ဂွံဟုတ်၊ ဇံၚ်နးစုတ်ညိ။
        ဍေံကဵုတက်မံၚ်၊ လ္တူဇံၚ်အဂ္ဂိ။ ဂလာန်ဂှ်ကၠာ၊ ခါဟွံစၟတ်ညိ။ ဗၟာယုတ်သ္ပဝဲ၊ ဍေံပျဲမတှ်၊ ပါၚ်ကှ်ဖိဖိ။ အိုတ်ဇိုၚ်တဲမာ၊ကၠာဟွံချိုတ်ညိ။ ကာလဒးဘဲ၊ ဒှ်ယဲဗျာဓိ။ ကောန်ဂၞဴဂှ်စိ၊ မိဂွံဆဵုကၠာ။
      ကောန်ၚာ်သၟတ်ပြဲ၊ လောန်မွဲအခါ။ ပိုယ်ဂကူမန်၊ယဝ်ကၠောန်ဇာတာ။ ညံၚ်ကၠိုက်လ္ၚၚ်ရ၊ ဟိဏ္ဏလောန်အာ။ဒုန်ဓလိၚ်ဇွ၊ ဂဗသေၚ်ဟာ။ ကဵုဂကူမန်၊ကၠောန်သ္ပဇာတာ။အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်မိစ္ဆာ။ပြဝေဏဳတၞမ်၊ ဝါဒိတမၠာ။သၠရိုတ်သၠတာ၊ ကၠောန်ဇာတာရ။
       ဗၟာယုတ်တအ်အဵု၊ ယဝ်ဍေံဆဵုပၠ။ လဟုက်ကဟောန်၊ကောန်သီုယာဲတ။စန်ဇိုၚ်တဲပ္ညဳ၊ ဖုံပၠဳမိက်ရ။ပၠေတ်အသုဘ၊ညံၚ်ဇွပသ။ပၠေဲစဲတ္ၚဲကၠာ၊ ကြာဂြိုပ်ဝါဗ္ၚ။ကၠာဟွံချိုတ်ညိ၊သှ်ေဇဳဝိတ။ တုဲဗလးဖျဴ၊ကြဴတပ်ဒဏ်ရ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်သၠုၚ်၊ကၠုၚ်ပိုၚ်ပိုယ်ပၠ။ ဍေံဓဇန်လောန်၊ ပျဲပိုယ်မည။ ညံၚ်လကိုဟ်,ကၠန်၊ ကုမ္ဘဏ်ယက္ခ။ ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ စိုတ်နာ်စိုတ်ကၠ။ ဂၠိုၚ်ကဵုပယျဲ၊ ပျဲပိုယ်မန်ရ။ ဂကူမန်အဴ၊ ဗွဲကြဴဂတ။ 
လၟုဟ်ပစ္စက်၊သွက်ရာမည။ မိၚ်လိၚ်ဝွံပၠန်၊ ပ္တန်လဝ်စိတ္တ။ ပၠံၚ်ဍုၚ်ဗက်အာဲ၊သၠာဲကဵုဇဳဝ။ ဒၞာဲချပ်ဒၞာဲဂွ၊ လ္ပဝိုတ်ဒညဟေၚ်။
             ဒးစှ်ေနူနန်၊ ကောန်ဗြဴယိုက်လေၚ်။ မိုၚ်သဝ်နာမ၊ ဗၟာရခေၚ်။ ဒဏ်ရာဇဝတ်၊ဇြဟတ်စိၚ်ဟေၚ်။ ကြောံကၠေၚ်ကျေဝ်ဂေါဝ်၊ ဗဵုလ္ၚောဝ်ဍိုက်ပေၚ်။ပ္ဍဲရးမည၊ သ္ပသၟိၚ်ဍေံပၠေၚ်။ ဍဵုဍိုက်ပိုယ်မန်၊ နန်ထဝ်ဒးလေၚ်။ ပွိုၚ်မွဲသၞာံကၠာ၊ အခါလဵုဟွံဝေၚ်။ ဍေံပၠေၚ်ပိုယ်ဟေၚ်၊ ဗွဲတၟေၚ်ပျဲပျာံ။
         ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ဂွံညာတ်ဍာံဍာံ။ အေက်ၜါသပ်ၜါ၊ ဟွံမှာဒှ်သၞာံ။ (၁၁၁၇) ကၠံလ္ၚီဠက်ကိဋ်၊အိုတ်မန်မွဲဂံါ။ဘဲသၟိၚ်ရာဇာဖေက်ဗၟာဗက်ဒံါ။ ဂွိၚ်ဂွိၚ်ယံၚ်ယံၚ်၊ ညံၚ်ကၞိဒးတာံ။ ပဲါဘဲယုတ်ဗၟာ၊ လုပ်ဒျူဒျာသ္ဍာံ။ သမ္တီလ္ပဝိုတ်၊ ဟိုတ်ဍေံပျဲပျာံ။ ဖေက်ဗၟာအိုတ်ရ၊ ကလုပ်ပါၚ်ကျာံ။ တုပ်ညံၚ်သာ်ဂှ်၊ သၟဟ်ကဵုပယျာံ။ဗွဲကြဴတုန်သ္အး၊ အတးၜက်သၞာံ။ လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ထပှ်စှော်ဒ္စံါ။(၁၁၇၈) သၟိၚ်ဒါဝန်သ္ဍာံ၊ နာမ်နာမအဴ။
     သီုဗိုလ်ပၞာန်ရ၊ ထဥဒှ်တဴ။ဇက်လုပ်ဒျူဒျာ၊ အဝဇ္ဇာထဴ။ယိုက်လဝ်ဇၞော်မာန်၊ ဝေၚ်ပၞာန်ဒှ်ဆဴ။ဍေံဗက်လုပ်ပၠန်၊ လီၜန်ဗက်နှဴ။ ပန်ဗာ်ဗက်ဗ္တိုက်၊ လိုက်ဍုၚ်သေံအဴ။ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ မိၚ်ညာတ်ကော်ခဴ။လ္ၚီမွဲကၠံဂှ်၊ ထပှ်ဣသုန်နှဴ။ (၁၁၇၅) ရးမန်ပိအဴ၊ က္တဴက္တာန်ရိၚ်က္တၚ်။ 
     ဥတုပိကီု၊ ကသီုကညၚ်။သြောံသ္ၚုခၞေဝ်သွ၊ ဖျုန်ကၚုဟ်က္ဍၚ်။ က္ဍၚ်ဇဳဒှ်ကၞောဝ်၊ ကၠောဝ်ဗျဵုတဟၚ်။ ဝတ်ဓမ္မတာ၊သံသာဍာ်ဂၚ်။ ဖျာတိုက်ကွဳပ္ညုၚ်၊ ဖျာဂၠုၚ်ဖျာက္ၜၚ်။ၚုဟ်မးအနဳ၊အိုတ်ဇၟာပ်ဇဳက္ဍၚ်။ ဒှ်ဂ္ညိဂ္ညောန်အဵု၊ အလဵုဍေံကၠောန်နၚ်။ ပ္တိုန်ၚုဟ်မးက္ဍၚ်၊ ကၠောန်နၚ်ဒကေဝ်နှဳ။
      ကၠောန်သၠဒကေဝ်၊ အလေဝ်ဍေံဟွံတီ။လောဘလောန်ကာဲ၊ဆာဲဥာဏ်အလီ။ ပၠောပ်သၠဒကေဝ်၊ ကေဝ်တုဲဍေံသီ။ ဟီုလဝ်အရေဝ်၊ၚုဟ်အလေဝ်နှီ။လျိုၚ်ညဳသတိုတ်၊တုပ်စိုတ်ဂြိုၚ်အီ။ ကၠောန်သ္ပသာ်ဂှ်၊ ဟွံဒှ်ဗၞိက်အလီ။ ပ္ဍဲကဵုရးမန်၊ ကမၠောန်ကၠံလ္ၚီ။ ကေတ်ကေတ်ကဵုနှီ၊ ဂွံတီတၟော်ရော်။
               ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ သမ္ၚာတ်စိုတ်ဇၞော်။ ထအုကမြဴ၊ စိုတ်ဂၠိုက်က္တဴသၞော်။ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ ဒှ်သၟိၚ်ပိုၚ်ဗော်။ စိုတ်ဍေံမ္ၚိုဟ်ကြံၚ်၊ ညံၚ်ဘုတ်ကလော်။ ဗၟာဗၟုဲနာံဗ္ဂဲ၊ ပျဲမန်ဂၠာဲကော်။ ဂွံတုဲဒဳဏာ၊ အကြာဂရော်။ နာမ်ကၞိဂှ်မန်၊ ဆီနန်တော်တော်။ကၠဗ္ဂဲရပ်ကိတ်၊သ္ၚာဲၚိတ်ကြော်ကြော်။ မန်ကဵုဗၟာရ၊ သၞကဝ်ညးကော်။ ယဝ်ရဒးတၟော်၊ တော်ညိတီတဴ။
         ကၞိကဵုဗ္ဂဲ၊ ဒှ်ဝဲထုဲနှဴ။ စိုပ်ကၠုၚ်ပၠန်သွံ၊ ဟွံလအ်ဗွဲကြဴ။လ္ၚီမွဲကၠံဂှ်၊ ထပှ်စှော်တြဴ။ (၁၁၇၆) ဒပ်မန်ဗၠးၜး၊ပၠန်ဂတးအဴ။ဒှ်ကလိုက်ကၟဵု၊ ကွဵုဍုၚ်တှ်ေကြဴ။ မံၚ်စံၚ်ဟွံမာန်၊ ဟိုတ်ဍုၚ်ကွာန်က္တဴ။ ထအုကမြဴ၊ စိုတ်ဂၠိုက်က္တဴသၞော်။
         နူတြိကုမ္ဘုၚ်၊ လ္ဂုၚ်ဍုၚ်ဇၞော်။ ထောံကၠေံကျာ်လေဝ်၊စေတဳဓါတ်သော်။ ပ္ၚောံလုပ်ဍုၚ်သေံ၊ တိတြေံဒှ်ဆော်။ ဒဴလုပ်ဗြိုဟ်ဗြိုဟ်၊ ပုဗ္ဗဒိုဟ်ဗၟော်။ ဍာ်ရမတ်တော်တော်၊ စိုတ်သၞော်ကတဴ။
        ဒှ်ဍိက်ညးကီု၊ လေၚ်သီုဂကူ။ ပိုယ်မန်ကွေံကြာန်၊ညံၚ်ပၞာန်အသူ။ ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်၊ ဗၠိုက်စှ်ေဖြဴဖြဴ။ဗၟာယုတ်တအ်ပၠန်၊ ပ္တန်ၚုဟ်မးအဴ။ မၞိက်ရတ်ဂကူ၊ ဝိပူရသာဲ။
      ဇာတိကုလ၊မညၜိုပ်ကၠာ။ မ္ဒးထောံလဝ်၊ နန်ထဝ်ဟံသာ။ ဍုၚ်ဗဂေါလီု၊ စွံဗီုဥပၟာ။ လ္ၚုလ္ၚန်ဒၟံၚ်၊ ညံၚ်ဂြိုပ်အၚ်လှာ။ဗၟာဗၟုဲစံၚ်ပၠေၚ်၊ ဒှ်ပ္တေၚ်သေၚ်ဟာ။ ဘာတူကျာ်ပိုတ်၊ မန်ချိုတ်ဟွံသာ။သှ်ေပ္တေၚ်သှ်ေချး၊သၟးသုသာန်ကၠာ။ ထောံဍုၚ်ထောံနန်၊ မန်တအ်ဒဴအာ။ ချပ်စိုပ်သိၚ်သာ၊ အခါယောၚ်ယာ။
     မန်ပိုယ်ဒးချိုတ်၊ ဟိုတ်နူဗၟုဲဗၟာ။ မဒးထောံလဝ်၊ နန်ထဝ်ဗၠဲဂွါ။ လီုဒၟံၚ်အပၠိတ်၊ ပေၚ်ဒ္စိတ်ဝါ။ သန္တာန်မန်တြေံ၊ ဍုၚ်သေံဒျူဒျာ။အာသ္ပနိဿာဲ၊ သ္ပရဲပြောဲဇွာ။ မန်ဒးယာံဓဇူ၊ဟိုတ်နူဗၟုဲဗၟာ။ ဘဲအဝိဇ္ဇာ၊ဂလာဗက်အာဲ။
        ဟိုတ်ဂွံတိုပ်လဝ်၊ ထးထဝ်ဂဵုဍာဲ။ ဣတ္ထဳရာဇာ၊ သ္ဂောံမြာဒှ်နာဲ။ ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဗၟာ၊ ဗၠဲဂွါရာၚ်ဆာဲ။ ဂလာသ္ပသၟိၚ်၊ သိုက်လှိၚ်ပိုန်အာဲ။ ပိုၚ်ရးနိဂီု၊ ဇူဒီုဒှ်နာဲ။ ဟံသာသဓီု၊ မတ်မလီုဆာဲ။ဍုၚ်မတ်တၟ၊ ဒေသဇၟာပ်ဒၞာဲ။ ဒယှ်လောန်ကာဲ၊ နာဲညးပိုၚ်တဴ။
       သ္ပတံနူဂှ်၊ ဍုၚ်မြဟ်ကွေံအဴ။ လအ်လလောန်သန်၊ဒတန်ဗွဲကြဴ။ဂလာမုက်ဗု၊ ညံၚ်ကၞုဲဗျုထဴ။ လ္ၚီမွဲကၠံသ္ဍာံ၊ကဵုဒ္စံါစှော်တြဴ။ (၁၁၈၆) သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ကၠုၚ်ခုတ်လဝ်အဴ။ဒဒှ်အိုတ်သီု၊ ဟီုတုဲအီစဴ။ စိုပ်ဍုၚ်တေံအဴ၊ မံၚ်တဴဒၞာဲဂှ်။
      ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ ဟီုကၞာတ်ဒဒှ်။ လ္ၚီမွဲကၠံသ္ဍာံ၊ဒ္စံါအဋ္ဌသၟဟ်။(၁၁၈၈) ပ္တန်မတ်မလီုရ၊ ဒေသဒဒှ်။လ္ၚီၜါကၠံပၠန်၊ ပန်စှော်ထပှ်။(၁၂၄၇) သၟိၚ်အၚ်ဝပ္ညဳ၊ ဒဳဗဝ်ဒယှ်။ ဍေံရပ်ဏာသ္ဍာံ၊ ပ္ဍဲကဵုသၞာံဂှ်။လ္ၚီပိကၠံပိ၊ ယုတ္တိဒဒှ်။ (၁၃၀၃) ကြုက်ဂျပါန်ဂှ်၊ ဒှ်သၟိၚ်ပိသၞာံ။
          ဍုၚ်ပိုယ်မန်ဝွံ၊ လ္ၚုလုံဒိုဟ်ဒ္စံါ၊ ညးတၞဟ်ပိုၚ်အဵု၊ ဒဵုကဵုလၟုဟ်ဍာံ။ သၟိၚ်ဗၟာဒှ်ဇၞော်၊ ပိုၚ်ဗော်သံက်စၞာံ။ မန်ပိုယ်ဒးကျ၊ကလုပ်ပါၚ်ကျာံ။ ဘဝဍိက်ပၠက်၊ ညးတက်ပျဲပျာံ။ သမ္တီလဝ်ရ၊ သ္ပလဝ်ပတ္တာံ။ ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ ပိုၚ်မန်ဍာံဍာံ။ ဘဝဍိက်ဂၠုဲ၊ထုဲလအ်ပယျာံ။ ဂကူပိုယ်မန်၊ လအ်လောန်ကဵုသၞာံ။ လ္ၚုလ္ၚန်သုန်ဂြာံ၊ ဟွံတီအိုတ်ဟာ။
        ယွံကလောမန်၊ တၠနန်ဟံသာ။ ဍုၚ်ွာန်ပိုယ်ဂှ်၊ ညးတၞဟ်ဂွံဏာ။ဗၟာတအ်ပိုယ်မန်၊ လအ်လောန်အခါ။ ပိုယ်ဒးဒုၚ်ပျဲ၊ဘဲညးတၞဟ်ကၠာ။ဂၠိုၚ်ဂိတုသၞာံ၊ ပယျာံအခါ။ လၟုဟ်ဂွံတီရ၊စိုတ်လ္ပသ္ပအ်သာ။ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး၊ နူဍိက်ညးကၠာ။ညံၚ်ဂွံဒှ်နာဲ၊ဂၠာဲဂစာန်အာ။ ညးကီုအဲကီု၊ပြီုလွဳပရာ။ဆီတၠဆီနာဲ၊ဝုတ်ဗၠာဲကညာ။ သမ္တီလ္ပမှာ၊ ချ်ဗ္စာညိ။ ဝၚ်နူအာဒိ၊ကေတ်ကၠာညိအဴ။
         
             ဝၚ်မန်အတိက် တုဲဆဝွံရအဴ။
            ✯           ✯           ✯          ✯
       ယၟုအ္စာကၞေဟ်➲မာံတောအ်✍✍✍

== တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁ ==

တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁

တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ? ဂလာန်ဝွံ အဲသၟာန်ရံၚ်ဇကုအဲသာ်ဝွံတုဲ အဲကလေၚ်ဂၠာဲရံၚ်သွဟ် သွက်ပုစ္ဆာ အဲကဵုအဲဂှ်တုန်၊ “ဟွံသေၚ်” အဲဓရိုက်က္ဍိုပ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး  သာ်လဵုဂွံဖန်ရော ကလေၚ်စမ်ၜတ်ရံၚ်ဗဟုသုတညာန် ပညာ ပရေၚ်ဆဵုဂဗဇကုပၠန်ရ။ အခန်ဝွံ ဗော်ပၠန်ဂတးရခေၚ်တအ်၊ ယူဒဗယူအိတ်သ်အေတအ်ဂှ် လညာတ်ညးတအ်ဂှ် ညး တအ်ဗတိုက်သအးတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာဟွံသေၚ်ရ။ ဆဂး ရခေၚ်တအ် ဒှ်ကၠုၚ်မံၚ်ပေဲါဗတိုက်ကဵုဗၟာတအ် ဇၞော်အိုတ်မွဲတုဲ သီုဒး ဒုၚ်ကေၚ်ထ္ၜုတ်ကၠုၚ်ယၟု နဒဒှ်ဂကောံပလီုပလာ် ကော် ထေဝ်ရဝ်ရေတ်ဏီရ။ အခိၚ်ညးတအ် ဒးဒုၚ်ထ္ၜုတ်ကော်သာ်ဂှ် တၠအ ဝဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဟေၚ် ဖျေံလဝ်သဂုတ်သွာတ်ဟွံသေၚ်၊ ဗွဲတၟေၚ် အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်၊ ရဲဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ်ကီု ၊ က္ဍိုပ် သကိုပ်ဗော်ဗၟာတၞဟ်ဟ်တအ်ကီု သီုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ကီုရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ် နွံပ္ဍဲကၠတ်ထဝ်တအ်လေဝ် မူပကဵုဟွံမာန်၊ တာဒၞာကဵုဟွံမာန်ရ။ အခိၚ်ဂှ် ကၠတ်ထဝ်တအ် ဖျေံလဝ်သဂုတ်သွာတ်ရောၚ် ဟီုမဂး ကၠးဂၠိုၚ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး ပိုဲသ္ပအဓိ ကဗ တိုက်မံၚ်တၠအဝဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာဂှ် သာ်လဵုဂုန်ဖဵုမဇၞော်ရော။ ရခေၚ်ကဵုဝတအ်ဂှ် ညးတအ်ဟွံစွံလဝ်စိုတ် ဗၟာတအ်ဂှ် နဒဒှ်သၞ ဒတန် ကဝ်ညးတအ်ရ။ ဂုန်ဖဵုဂကူညးတအ်နွံမဂး ပံၚ်အာတုဲ ဂုန်ဖဵု ဟွံမွဲမဂး ဟွံပံၚ်ရ။ ယဝ်ကဵုကၠုၚ်အန္တရာဲညးတအ်မဂး ညးတအ်စဵုဒၞာ ဒဵုအိုတ်လမျီုရ။ တ္ၚဲရ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် ဟွံကဵုအန္တရာဲကုညးတအ်မဂး တ္ၚဲဂှ် ညးတအ်ဟွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်သၞညးတအ်မွဲရ။ အေ အေတအ် ဟီုပတိတ်လဝ်ဂှ် အဟိန်ဗတိုက်ဂှ် ဒက်ပတန် မဒှ်ရ။ အခိၚ်လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူပေဲါဗတိုက်ကဵုဗၟာတအ်ဟွံမွဲဂှ်တုဲ ညးတအ် သ္ပအဓိကကဵုဒက်ပတန်အဝဵု ပမာညံၚ်ရဴ မလလောၚ်တရးတဴ အဝဵုညးတအ် ပ္ဍဲတိဍာ်ဍုၚ်ရခေၚ်ညးတအ်ဂှ်ရ။ လၟုဟ် ဝွံ အဝဵုဂကောံရခေၚ် မဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုအေအေတအ်ဂှ် တဴအာနူကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ် ညံၚ်ရဴကရေၚ်၊ ကချေၚ်တအ်ဏီရောၚ်။
ပ္ဍဲကာလဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်မၞိဟ်မွဲဂှ် ပတိုန်လဝ်ပ္ဍဲပတ်ညးတေံ စပ်ကဵုအဝဵုပိသာ်မတွံဂး “ကုတ်သၞောဝ်ဒန်သၞောဝ်၊ ခၞံသၞောဝ်၊ စဳရေၚ်ဂဗုတ်၊ အုပ်ဓုပ်” ပိပြကာဏံဂှ် ဒှ်အဓိကရောၚ်ဂး။ အဝဵုပိဏံ ဂွံစိုပ်ပ္ဍဲသကေံတဲပိုဲဂှ် သာ်လဵုပိုဲဒးကၠောန်သ္ပရော။ ဒးကဵုဥ ပမာမွဲမဂး ပ္ဍဲဇကု သြန်နွံကဵုပြကောတိကိုတ်မဂး ဗွဲအလဵုဇကု ဟီုဂး အဲဂှ် ဒှ်မဳလဳယာန်နာမွဲရောၚ်ဂွံရ။ ယဝ်ရနွံ ကဵုအ သၚ် ဃဲယံၚ်မဂး ဗွဲအလဵုဇကု ထ္ၜုတ်ဟီု အဲဂှ် ဗဳလဳယာန်နာမွဲရောၚ်မာန်ရ။ ဟွံပတှေ်မဂး ထ္ၜးကဵုဗီုညာတ်မာန်ရောၚ်။ ညး တၞဟ် တအ် သ္ပသမ္တီကဵုဒှ် ဟွံသ္ပကဵုဒှ် ဟွံဒှ်အဓိက၊ အဓိကဇေတ်တ်ဂှ် သြန်ဇကုနွံဍာံဍာံမဒှ်ရ။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီုရ ပ္ဍဲဇကု အဝဵုပိပြကာဏံ ညံၚ်ဂွံနွံဂၠိုၚ်ၚ်ဂှ် ဒးဂစာန်၊ ဇြဟတ်ပိဏံဂွံနွံဂၠိုၚ်ဂှ် ဇကုဒးဖျေံဗီုပြၚ်ရ။ အစောန်စရာဲဖျေံဗီုပြၚ်ဗၟံက်ရုပ်ရဴဇကုခိုဟ်မဂး ဒးဟီုစ အ လဵုအသဳဇကုခိုၚ်ကီု ခိုဟ်ကီုရ။ အဝဵုပိပြကာဏံ ရောဟ်ရေၚ်မံၚ်၊ ဟွံခိုဟ်ဆာဲဏီမဂး ဒးသၟိတ်ဂး အလဵုအသဳဇကု ရောဟ်ရေၚ် ဟွံခိုဟ်ဆာဲဏီရ။ 
ယဝ်ရဒးဟီုကဵုဥပမာမွဲမဂး ပ္ဍဲတိဍာ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတဴဂှ် ပရေၚ်အုပ်လဒမ်သၞောဝ်နွံဂၠိုၚ်မံၚ်ဟာ၊ ယဝ်ရနွံဂၠိုၚ်မဂး အဝဵုပိပြကာဂှ် ခိုဟ်ဟီုမာန်ရ။ ယဝ်ရအောန်မဂး အဝဵုဟွံဗျာပ်တရးဏီရောၚ်ဒးဟီုရ။ ရဲတန်တဴပ္ဍဲဗွိုၚ်တိဍာ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတအ် ဂွံကၠောန်ဂယိုၚ် အာလမျီု ၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်အမှုဂဗုတ်မဂး ညးတာလျိုၚ်တအ် စဳရေၚ်ကဵုဓဝ်ဝ်တြာတြာ၊ ဍုၚ်ကွာန်ညးတအ် မံၚ်တန် တဴဂှ်လေဝ် ကမၠတ်ဒမၠအောန်၊ ဂွံတိက်မံၚ်ၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်ယဲဘဲလေဝ် ညးတအ်ရံၚ်စံၚ်ကဵုပေၚ်ၚ်ရောၚ်မဂး အဝဵုပိ တန်ဂှ် ခိုၚ်မံၚ်ခိုဟ်မံၚ် ဗွဲယျေဘူယျ ဟီုမာန်ရ။ ဍေံဂွံဒှ်ကၠုၚ်သာ်ဝွံမာန်ဂှ် ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်ဖျေံတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာကၠာရောၚ် ဟီု ဟွံဂွံရ။ 
မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် အလဵုအသဳဟီုဂှ် ဒှ်ညးကေတ်အကံက်အခေါန်မွဲရ။ အကံက်ဂှ်ရ ဒးကလေၚ်ကၠောန်ပလေဝ်ဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။ ဌာ နအကံက်အခေါန်ညးတအ် ညံၚ်ဂွံခိုၚ်ဂၠိုၚ်ၚ်ဂှ် ဒးဂိုတ်ဂစာန်တုဲ သတ်ပၟဝ်ဇဝ်ပကဴဍေံဂှ် ညးတအ်ဒးကလေၚ်ပလေဝ်ဍုၚ်ကွာန် ညံၚ်ရဴလွဳလွတ်ဂဥုဲ၊ ပလေဝ်ဂၠံၚ်ဍာန်၊ လဟဵုပတိုန်ပရေၚ်ပညာ မပ္တံသာ်ဝွံရ။ ဌာနအကံက်အခေါန်ဟွံခိုၚ်မဂး ဍုၚ်လဵုမွဲ ကလိဂွံ အလဵုအသဳခိုဟ်ဟ်ဟွံမာန်ရ။ ဂွံဇနော်ပတိုန်အလဵုအသဳဂှ် ဒးဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုအကံက်ရောၚ်။ ဗွိုၚ်ကေတ်အကံက်မာန်တအ်ဂှ် ဒးဇနော်သၠဲပတိတ်ဍေံ ဒးပခိုၚ်ပတိုန်ဍေံ ဒးသၠုၚ်ပတိုန်အသိၚ်ဍေံ ဒးပခိုဟ်ပတိုန်နဲကဲဍေံရောၚ်။ 
မွဲလပါ်ဂှ် ဇကုကေတ်အကံက်၊ မွဲလပါ်ဂှ် ဇကုကေတ်လျိုၚ် ကုညးမကဵုအကံက်တအ်ဂှ်မဂး ဍေံဒှ်ကၠုၚ်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳရောၚ်။ ဟွံကေတ်အကံက်လေဝ် ဇနော်ပတိုန်အလဵုအသဳဟွံမာန်၊ ကေတ်အကံက်တုဲ ဟွံဒုၚ်လျိုၚ်ကဵုမၞိဟ်ကဵုအကံက်တအ်ဂှ်လေဝ် ဒတုံမံၚ်ညံၚ်မၞိဟ်ဂၠေံသြန်တုဲ ဟွံကလေၚ်လေဲကဵုရ။ မၞိဟ်ကဵုအကံက်တအ်ဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန်သီုဖအိုတ်မဒှ်ဂှ်တုဲ၊ မၞိဟ်သီုဖအိုတ် မတၞီလုပ်လၟိဟ်သီုမၞိဟ်ကၠောန်ကမၠောန်ပ္ဍဲအလဵုအသဳမဒှ်ဂှ်တုဲ အကြာကဵုကဵုကေတ်ၜါဏံ ညံၚ်ဂွံပြေပြံၚ်ဂှ် ဒှ်ဖျေံဗီုပြၚ်ရ။ ယဝ်ဒး ထ္ၜးဥပမာမွဲကြပ်ပ် ပ္ဍဲဗွိုၚ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိမဂး တၠကၠအ်သွဝ်တအ် တၠဆေၚ်ဖျာတအ်၊ ကမ္ပဏဳတအ်ဂှ် ဒးကဵုအကံက်ဂှ်တုဲ ဗီု လဵု ညးတအ်ဂွံကဵုအကံက်နကဵုနဲကဲဒးဒးရးရးကီု၊ ဂတာပ်ခေတ်ကီုဂှ် လပါ်ညးတာလျိုၚ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတအ် ဒးဖန်ဇန်ရ။ ၜိုတ်အဲ ဍဟောဝ်စိုပ်မဂး ညးတအ်အာဗက်ကေတ်ပ္ဍဲကၠအ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲဆေၚ်တၠဖျာတအ်သၟးဂၠိုၚ်တုဲ နကဵုလိက်ကဵုဗစိုပ်တၠဆေၚ်ဖျာ၊ တၠကၠအ်တအ်တုဲ ကဵုညးတအ်ဗစိုပ်နၚ်ဇရေၚ်ရုၚ်ဇကုဂှ် အောန်လောန်လေဝ်ဒှ်မာန်၊ ဟွံမွဲဏီလေဝ်ဒှ်မာန်ရ။ တၠကၠအ်တအ်ဂှ်၊ တၠဆေၚ်ဖျာတအ်ဂှ် စိုပ်အခိၚ်မဂး၊ ကလိဂွံလိက်အကံက်တုဲမဂး ညးတအ် ဒးအာကဵုပ္ဍဲရုၚ်တအ်ဂှ်ရ။ အခန်ဏံမွဲ ယဝ်ရ ဖျေံဗီုခိုဟ်ဟ်မဂး သြန်အကံက်တအ်ဂှ် ဂွံမံၚ်တၟာဂလိုၚ်ရ။ အခန်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဒးကေတ်တာလျိုၚ်စပ်ကဵုဂီုကၠီု အုပ်လဒမ် သၞောဝ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ် အာတ်မိက်တအ်ဂှ်တုဲ ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်ကဵုမာန်ကီုရ။
ဂလာန်အဲမပတိုန်ထ္ၜးသာ်ဝွံဂှ် ဗၞတ်ညိညဓဝ်ဟေၚ်ရ။ နကဵုဥပမာဍောတ်တ်မွဲရ။ ဍေံဒးဒှ်ထေက်ဂှ် ပညာစပ်ကဵုကေတ် အ ကံက်အခေါန်၊ လညာတ်မကေတ်လျိုၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် သၠဲလးဗျာပ်တရးလောန်ဂှ်တုဲ တန်တဴကဵုအဝယ်ဗွိုက်အလဵုအ သဳဂှ်တုဲ ဒးဖန်အာရောၚ်။ ဂွံလ္ၚတ်ကေတ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဗက်ဒုၚ်မံၚ်ဒါန် ပ္ဍဲဍုၚ်သေံကီု ဍုၚ်တၞဟ်ဟ်တအ်ကီုဂှ် ပရေံဟွံသေၚ်၊ ဆဂး ကမၠောန်အုပ်ဓုပ်အလဵုအသဳဟီုဂှ် ဒးသ္ပအဓိကကဵုမၞိဟ်မတန်တဴမံၚ်ပ္ဍဲတိဍာ်ဇကုဂှ်တုဲ၊ သယံဇာတမတိတ်နူတိဍာ်ဇ ကုတအ်ဂှ်လေဝ် ညံၚ်ဂွံဒှ်သြန်ဖအုံဇကုဂှ် ဒးပတိတ်ဇြဟတ်ကီုရ။ အဝဵုအုပ်ဓုပ်ဇကုခိုၚ်မဂး အလဵုအသဳဇက၊ု ဂကောံအလဵုအ သဳဇကုခိုၚ်ကၠုၚ်ရ။ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဂှ် အလဵုအသဳဟွံသေၚ် ၜိုန်ရခၠေဝ်မာန်ကီုလေဝ် ဆဂး ဍေံဒးဒှ်အလဵုအသဳဟေၚ်ရ။ ယဝ်ရ အလဵုအသဳဟွံသေၚ်မဂး ပိုဲဟီုဂကောံကမၠတ်ဒမၠမတာ၊ ဂကောံတံၚ်ဂြဲရပ်မၞိဟ်တုဲ အာတ်သြန်ဂးဟာ။ ဗီုပြၚ်ညးတအ် မဒက် ပတန်လဝ်ဂှ်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ ဗီုညးတအ်အုပ်ဓုပ်ကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ ရန်တၟံညးတအ်ကီုဂှ် ဍေံဒှ်မံၚ်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳရောၚ်။ ဌာနအုပ်ဓုပ်ညးတအ်၊ ပညာ၊ ထတ်ယုက်ညးတအ်၊ ကမၠောန်သ္ပစၞးဂကူမန်တုဲ မကၠောန်မံၚ်တအ်၊ ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်ညးတအ် သီုဖအိုတ်တအ်ဂှ် ဍေံသ္ပမံၚ်အဓိကကဵုဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲရောၚ်။ ဥပမာမွဲဂှ် ကောန်ဗော်မွဲမွဲဂှ် ယဝ်ရဟွံပေၚ်စိုတ်တုဲ အာထံက် ၜံၚ်ကဵုသၞမဂး အာပအပ်ဇကုရဂွံမာန်၊ ကေတ်ဏာလွဟ်ဟွံဂွံရောၚ်၊ လွဟ်ဂှ် လွဟ်ညးဍုၚ်ကွာန်ရောၚ် သာ်ဝွံ ညးတအ်ဒုၚ် ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလကပ်ယဲဝွံဂှ်လေဝ် ဌာနထတ်ယုက်ညးတအ် ပံၚ်ဗစပ်ကဵုဂကောံအလဵုအသဳဍုၚ် သ အာၚ်တအ်ကီု၊ ယူအေန်ကီုတုဲ ချဳဒရာၚ်မံၚ်ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်အိုတ်ရ။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ဌာနပညာညးတအ်လေဝ် ပံၚ်ဗစပ် ကဵုယူအေန်ကီု၊ အလဵုအသဳဍုၚ်သအာၚ်တအ်ကီုတုဲ ချဳဒရာၚ်မံၚ်အိုတ်ရ။ ကမၠောန်တအ်ဝွံ ဒှ်ကမၠောန်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳမွဲဟီု မာန်ရောၚ်။
ပ္ဍဲအရာပိုဲပတန်အဝဵုဂကူပိုဲဂှ် သၞကဵုမိတ်ၜါသာ်ဏံ ပိုဲဒးပါ်ဒးရ။ သၞလၟိုန်လေဝ်ဟွံမွဲ မိတ်လၟိုန်လေဝ်ဟွံမွဲ၊ အဓိကဂှ် ဂုန်ဖဵုဂကူ ဟေၚ်ရ။ ဂကူဗၟာဂှ် သၞပိုဲလၟိုန်ဟွံသေၚ် မိတ်ပိုဲလၟိုန်လေဝ်ဟွံသေၚ်ရ။ အခိၚ်ဂုန်ဖဵုဂကူနွံဂှ် ဒှ်မိတ်တုဲ အခိၚ်ဟွံမွဲဂှ် ဒှ်သၞလေဝ် ဒှ်မာန်ရ။ သၞဗွဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ်နွံ၊ သၞဗွဲပရေၚ်ပၞာန်လေဝ်နွံပၠန်ရ။ အခိၚ်လၟုဟ်ဏံ ပိုဲပတန်အဝဵုဂကူပိုဲမဂး ပိုဲဒးသ္ပတိုၚ် ကဵုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဟေၚ်ရ။ ဆဂး လညာတ်တအ်ဂှ် တၞဟ်ဟ်သာ်နွံမာန်ရောၚ်။ ယဝ်ရဒးလုပ်ပေဲါဗတိုက်ပ္ဍဲပါလဳမာန် ပမာညံၚ်ရဴ မတုဲကၠုၚ်တေံမဂး ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ပ္ဍဲဂှ် ဒှ်အဓိကရောၚ်ဟီုမာန်ရ။ ဂကူဗၟာဂှ် ဒှ်သၞအဓိကပိုဲလၟိုန်ဟွံသေၚ်၊ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ ဂကူ တၞဟ်ဟ်တအ် ညံၚ်ရဴကရေၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်သၞမုက်ဂၞန်မွဲမာန်တဴကီုရောၚ်။ ဆဂး တန်တဴကဵုအကာဲအရာတုဲ ဒးဟီုဂးအာရောၚ်။ ပိုဲရံၚ်အာဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန်မဂး ကိုပ်ကၠာတေံ ၜိုန်ရဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် ဟွံဒှ်သၞကီုလေဝ် လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တုဲ ဒှ်အာသၞမုက်ဂၞန်မွဲညးသကအ်အိုတ်ရ။ 
ပ္ဍဲအရာပိုဲပတဝ်က္ဍိုပ်ကဵုဂကူပိုဲ ဒက်ပတန်အဝဵုပိတန် ဍေံမဒှ်လက်သန်အလဵုအသဳဂကူမွဲမွဲဂှ် လွဟ်လေဝ်ဒးနွံပ္ဍဲတဲ၊ ပေဲါဗတိုက် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပ္ဍဲပါလဳမာန်လေဝ် ဒးကော်ဆဴအာရောၚ်။ ပ္ဍဲကဵုလညာတ်တၠဂုန်အစာရာဝိက မဟီုသောၚ်ကလးလဝ် မဟွံ လအ်ကၠုၚ်ဏံဂှ် ဗီုပြၚ်ဒပ်ပၞာန် ကေုာံ အုပ်ဓုပ်ကရေၚ်တအ်ဂှ် ဍေံဒှ်မံၚ်အန္တရာဲကဵုဂကူပိုဲအနာဂတ်ဇၞော်ဇၞော်ရောၚ်။ ပဝ်လ ဇြဳဂကူ ကရေၚ်ညးတအ်လေဝ် ကၠေဟ်မံၚ်ကဵုပိုဲတအ်ရ။ တိဍာ်အုပ်ဓုပ်ပိုဲကဵုညးတအ်လေဝ် ထပ်မံၚ်ညးသကအ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ညး တအ်ကဵုပိုဲဂှ် သွက်ဂွံဒှ်သၞဇၞော်ဇၞော်နွံတဴဏီရ။ တိဍာ်ဍုၚ်မန်ပိုဲဂှ် ညးတအ်သ္ပလဝ်တိဍာ်ညးတအ် ကြပ်အိုတ်မံၚ်ဂှ်တုဲ အနာ ဂတ်ဏံ ပဲါဟွံဗၠး ဍေံဒးဒှ်သၞညးသကအ်မာန်ရောၚ်။ ဇြဟတ်ပၠန်ဂတး ကေုာံ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ညးတအ်ကီု ဇြဟတ်တၞဟ်ဟ် တအ်ကီုလေဝ် ဍေံတဴမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဏီရ။ စပ်ကဵုကိစ္စဏံဂှ် အလဵုဇကုအစာဟံသာ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိလေဝ် ဟီုပတိတ်မံၚ်ဓဝိၚ် ညးတအ် ဟွံလအ်ဟွံလအ်ကီုရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ လညာတ်မဂး တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာသရိုဟ်စှေ်မဂး ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဂှ် ဒးကလေၚ်ကူချပ်သ္ၚဳဂၠိပ်ရောၚ်။ အဝဵုပိုဲ အလဵု အသဳပိုဲ တိဍာ်အုပ်ဓုပ်ပိုဲ တ္ၚဲရစိုပ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲသကေမ်တဲပိုဲတုဲ ပိုဲပစူအလာံပိုဲ ပ္ဍဲကရောံဍုၚ်ဗော်သွးဂၠးတိမာန်မဂး တ္ၚဲဂှ်မဂး ပိုဲဟီုစ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ရောၚ်။ ဒှ်တ္ၚဲနွံကဵုစရာဲကျာ်သြဳပိုဲ ပ္ဍဲလိုက်ဝွံရောၚ်။ အကြာဏံ အန္တရာဲခက်ခုဲဆိုအ်ဗတအ်ဂှ် နကဵုကောန်ဂ ကူပိုဲသီုဖအိုတ် ဒးတဝ်စၞေဟ်ပြိုၚ်ပကာန်အာရောၚ်။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၁:၂၃၊ ၇ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဝၚ်အံၚ်ဇေယျအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဗမာချိုတ် ==

ဝၚ်အံၚ်ဇေယျအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဗမာချိုတ်

 အဃောဍုၚ်မန်ဆီပါ်ဍာ်ဇွောဝ် ပၟတ်ကဵုယက်ဂၠု ထအုတမ္ညဝ်ယာံတသဝ် ရိုဟ်ရေၚ်ကေုာံညးမွဲကဵုမွဲ (မန်သှေ်အကြာ ဂြိပ်ဂၞိၚ်)ဂှ် ဂၠာဲဒၟံၚ်ညးပၠန်ဂတးကဵု ဗမာအံၚ်ဇေယျလေဝ်ဟီုစဂွံရ။ မၞိဟ်ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ကဵု မၞိဟ်ဒးဒုၚ်ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ဂှ် တ္ၚဲလဵုဟွံရုဲ (ဂစေံဝိုၚ်ဒၞက်၊ ဒၞက်ဟွံဝိုတ်ဂစေံ) ဒးပၠန်တဲကလေၚ်ကွိုက်တွဵုရ။ ဒးကလေၚ်ဗက်တမ်တွဵုရ။ သိၚ်သာကဵုဒဒိုခ်ဂကူ မန်ကီု၊ စိုတ်ဂိကဵုဂကူဗမာကီု ဂွံအခေါၚ်ခိုဟ် အခါပြဲ ဂၠာဲရဲကောန်သ္ဂံၚ်တုဲ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်တၠညးဗညာစိၚ် ကၠတ်ကၠောန်တိုန်ကမၠောန်ပၠန်ဂတး ကဵုဂကူဗမာတအ်ရ။ သၠးလမျီုသွက်ဂကူရောၚ်ဂှ်  ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ် တုဲတုဲရ။ 


             နနဲပၞုက် နနဲဓလုက်ကၠတ်ကၠောန်ကၠတ်ပ္ကောံကောန်သ္ဂံၚ်တုဲ မၞိဟ်ပတှေ်ဇကု ချိုတ်မွဲက္တုိုၚ် - ဂျိုၚ်မွဲစွံဂှ် စန္ဒက် လဝ်ကၟောန်န်ရ။ ချဳဒရာၚ်အပ္ဍဲလေဝ် ချဳဒရာၚ်သ္ၚိတ်တ်ရ။ သၟိၚ်ဗမာအံၚ်ဇေယျလေဝ် ဟွံဗလးမတ်ရ။ ပရိုၚ်ဗညာစိၚ်တအ် မံက်ပြာကတ်တိုန်က္ဍၚ် ကောန်ဍုၚ်မန်တအ် ဒှ်ဒဒိုခ်က္ဍၚ်ရ။ မိၚ်ရိုၚ်တၟေၚ် ဗက်ရပ်ဗက်ကၠေၚ်ဒက်ဇုက် ဒုၚ်ၜုၚ်တက်ထပက်ဗာ်ဂစိုတ်မံၚ် မၞိဟ်ဟွံမွဲကဵုဒုဟ်ဒဏ်တအ်လေဝ် ဍေံစောဲစုတ် ဒုဟ်တုဲ ဒးလေၚ်ဆောံဟွံမွဲကဵုလၟိဟ်ဂၞန်ရ။ အခိၚ်ဂှ်မ္ဂး မန်ပိုဲနွံမံၚ်သၟဝ်တဲဍေံဂှ် ညံၚ်ဂၠဴဖေက်ကၠ၊ ကၚ္ၚုဲဖေက်ဇာ၊ စာၚ်အဒါဖေက်ပၞောဟ်၊ ကၞိဖေက်ဗ္ဂဲဂှ်ကီု ဖေက်ဗမာအံၚ်ဇေယျ သေပ်ထဍေပ် ခြေပ်ဟွံဂံၚ်ဗြုမွဲတုဲ ညံၚ်ရဴကဟွံမွဲ ကဵုဍာ် ဂြက်က္ဍန်အိုတ်အစောန်ရ။


            ပ္ဍဲပွိုၚ်ၜါစှော်သၞာံ မပေၚ်ဂှ်ဟေၚ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်ဗညာစိၚ်စၞေဟ်ပလန် ပၠန်ဂတးကဵုဗမာသ္ဂးလဝ်ရ။ ဂကူမန်ပိုဲဒးမံၚ်သၟဝ်တဲ ဂကူဗမာ ဒှ်ဘဝဍိက်ဗမာ ဗၞတ်ၜါစှော်သၞာံတုဲဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၁၂၁ - အလဵုဇကု အံၚ်ဇေယျ ယိုက်ပၞာန်ဇၞော်တုဲ တိုန်ဗ္တိုက်ဍုၚ်ဒျူဒျာဇၚ်မာဲတေံရ။ စံၚ်ဍုၚ်စံၚ်ကွာန် သၠာတ်ဒှ်ဝါဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ကျာ်ပဋိမာရုပ် ကျာ်စေတဳနွံအပ္ဍဲအကြာဂှ်လေဝ် ဗက်ဗာ်ဗက်စံၚ် တက်သရိုဟ်ပလီုထောံအိုတ်ရ။ စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ် ဂွံညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ပၞာန်သေံဒျူဒျာဇၚ်မာဲ ကြာပ်ဗ္တိုက်ပန်ဗာ် အံၚ်ဇေယျတုဲ ချိုတ်အာပ္ဍဲကွာန်သေံ ကွာန်မဳ ချံက်(မန်ဍုၚ်သေံကော် ကွာန်ဗမာချိုတ်)ဂှ်ရ။ ဇွအံၚ်ဇေယျဂှ် ကောန်ပၞာန်ဍေံ လုပ်ပၠံၚ်ဂွံတုဲ ဖျဴဗစိုပ်ဍုၚ်မုဟ်တၟအ် နူဂှ် ဖ္ဍိုက်ဖျဴဏာကဵုဖံၚ် အာစံၚ်တိုပ်ထောံ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗြဴကၟာဲ ဒၞာဲအံၚ်ဇေယျ တိုပ်သုက်တေံရောၚ်။


            ထ်ၜးလဝ်ပ္ဍဲဝၚ်ဗညာစိၚ်ဂှ် 

ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၂၄ (ဨကရာဇ်ပၞာန်ဗမာအံၚ်ဇေယျ သီဂွံဍုၚ်မန်ဗဂေါဟံသာဝတဳ နကဵုလွဟ်သေဏာတ်ဗွဲမ ဓဇန်ဂှ် ပိုၚ်လဝ်ဍုၚ်ပိုဲ ဂွံမသုန်သၞာံ) တၠညးသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် သေနာပတိဗျူဟာ-ဂှ်ကီု၊ တၠစိၚ်လ္ၚီ၊ သၟိၚ်သတ်ဗြဴ၊ ဃံၚ်ဝါခရူကီု၊ တၠညးဒါဂြာၚ်ကီု လုပ်ဇူပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်ဒျူဒျာ -ရတနကောသိန္ဒ ဍုၚ်ဓနၜူရဳ၊ ကော်ခဴစလၟုဟ် &quot;ဍုၚ်ၜၚ် ကံက်&quot;ရ။ သ္ကိုပ်ပၞာန်မန်သၟိၚ်ဗညာစိၚ် လုပ်ဇူပ္ဍဲဍုၚ်သေံတေံတုဲ ပကောံဗဵုလဗးပၞာန်မန်ကီု၊ ပၞာန်သေံကီု သီုၜါတၠ (ပၞာန်ၜါဒပ်) ဂှ် ကလေၚ်ပၠန်ဂတးဗ္တိုက်ကဵုပၞာန်ဗမာ မွဲဝါပၠန်ရ။ နကဵုလွဟ်ဇၞော်ဍောတ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ဇက်ဂၠောဲတိတ်ကၠုၚ်နူဍုၚ်သေံဒျူဒျာ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗမာအံၚ်ဇေယျ ဇက်ဂၠောဲတိုန်အာဗတိုက်ဍုၚ်သေံရ။


            အဃောဆိုၚ်မုခ်ပ္ဍဲဂၠံၚ်တရဴမွဲဒၞာဲ ဗ္ဒာဲကွာန်သေံဂှ် ဗမာအံၚ်ဇေယျ ဒးဗၞုဟ်ပ္ဍဲပါၚ်ကၞက် သ္ကိုပ်ပၞာန်မန်ဗညာ စိၚ် ထပက်ကဵုလွဟ်တဲတုဲ၊ လမျီုဒးအိုတ် ဒးချိုတ်အာဟေၚ် ဒးကလေၚ်စဴကၠုၚ် ဍုၚ်ဗမာဏအ်ရောၚ်။ ဒၞာဲကွာန်သေံ - ဗမာအံၚ်ဇေယျချိုတ်ဂှ် မန်တအ်ကော်ခဴစကၠုၚ် (ကွာန်ဗမာချို်တ်)လအ်လဂၠိၚ်သ္ၚောဲ ဗွဲကြဴဏအ် ရမျာၚ်ပြံၚ်အာ (ကွာန်မာချံက် - ကွာန်ကၟာချံက်- ကွာန်မာဲချံက်) ပံက်ဗရုယောၚ်ယာစဵုကဵုလၟုဟ်ရောၚ်။


            က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန် တၠညးဗညာစိၚ် ကဵုကောန်သ္ဂံၚ်ဆီဨကရာဇ် မွဲဂကောံဂှ်၊ ရပ်ကေတ်ဗၞုဟ်ဇြၚ်တုဲ က္လေၚ် တဝ်စၞေဟ်ပၠန်ဂတးကဵု ဂကူဗမာတအ်ရ။ သၟိၚ်ဗမာအံၚ်ဇေယျဟွံမွဲတုဲ ကောန်ညးမၞုံယၟု တၠစိၚ်ဗ္တာၚ်&quot;သေန်ဖျူယှေန်&quot;ပိုၚ်ဍုၚ်ဗဂေါ ပစၞးမအံက်ဇကုတုဲ သ္ပပ္တံနူသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၂၅-သၞာံဂှ် ဒုၚ်ယၟုတၠစိၚ် ဗ္တာၚ်ရ။ ပ္ဍဲလက်ထက်အံၚ်ဇေယျ ကဵုကောန်ညးဂှ်ဟေၚ် ဒှ်လက်ထက်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန် တၠညးဗညာစိၚ် ကဵုကောန် သ္ဂံၚ်ဆီနာဲဂမၠိုၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုဝါကီုရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ပ္ဍဲဂြိုပ်စွံဗဒိုပ်တုဲ သ်အးကြဴကြာတ်ကမၠက်ထောံဂကူဗမာလေဝ် ကၠောန်ကၠုၚ်ရ။ ဆဂး  ဟွံအံၚ်ဇၞးတုဲ ကောန်မန်သှ်ေမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်သေံတေံဂှ်လေဝ် ကလေၚ်ဂြိပ်တိတ်ကၠုၚ်ၜါဝါဂှ် ဒှ်အလန် ဒ္စာံကဵုဒ္စိတ် ရ။ လၟိဟ်မၞိဟ်မပါတိတ်ကၠုၚ်ကရောံဂှ် ပိဠက်ကဵုပိလ္ၚီပြၚ်ၚ် ပံၚ်ထောံသီုအလန်တုဲတုဲကၠုၚ်တေံ သီုဒ္စိတ်အလန်မ္ဂး ကောန်မန်ဒဴလုပ်ဍုၚ်သေံ ဗၞတ်ဒ္စိတ်ဝါဂှ် မွဲကိုဋ်ဍောတ်ကီုရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၁:၂၈၊ ၇ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ခိၚ်ပေဲါရုဲမာဲ ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၈၊ တ္ၚဲစန် ==

အခိၚ်ပေဲါရုဲမာဲ ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၈၊ တ္ၚဲစန်

 “တၠပညာမန်ဂမၠိုၚ် လညာတ်တုပ်မံၚ်ကဵုအစာလိက်ဏံဖအိုတ်ရတှေ် လ္ပစၟဳအခေါၚ်ဗၠးၜးရ။” (Win Bo)
“ယဝ်ခါရလညာတ်ဏံဒးမံၚ်တှေ် မန်ပိုဲ ဗတိုက်မံၚ်ကဵုပၞာန်ဗၟာပွိုၚ်(၇၀)သၞာံပြၚ်ဂှ် အဓိပဲါဍေံဟွံမွဲရ။” (Banyarsoe Saimon)
 
လညာတ်အဲမချူပတိုန်ထ္ၜးလဝ်“တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ” ပ္ဍဲ ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁” နကဵုက္ဍိုပ်သာ်ဝွံဂှ် ညးတအ်ညးၜါတၠ နာဲဝေန်ဗိုဝ်ကဵု ဗညာသဵု သာဲမန် ဟီုခၠေဝ်ပါ်ပဲါသ္ၚဳဂၠိပ်နၚ်လညာတ်ညးတအ် ဗွဲလ တူတေံဂှ်တုဲ ပိုဲၜတ်ကၞာတ် လညာတ်ကီု ပရေၚ်ဆဵုဂဗကီုတုဲ ဆက်သဳကၠဳပါ်ပဲါအာထေက်ရောၚ် ညာတ်ကေတ်တုဲ လိက်ပ ရေၚ်လညာတ်ဏံ မဒးထပ်ကလေၚ်ချူဏာလဝ်ရ။ ပ္ဍဲအရာဝွံ ဗွဲကိုပ်ကၠာ မိက်ဂွံဟီုဏာဂှ် ညးတအ်ဗၠေတ် အဲဒး သာ်ဝွံ ပၠုပ်စိုတ်တုဲ ချူဟွံသေၚ်ရ။ လတူလညာတ်မပါ်ခြာတအ်ဂှ် ပိုဲပတိုန်ထ္ၜးတၚ်နၚ်တုဲ ပါ်ပရအ်လညာတ်တုဲ ညးမဗှ်လိက်တအ် ဒးပါ်ပဲါကေတ်ရ။ ပ္ဍဲသဘၚ်ပေဲါမွဲမွဲလေဝ် ဆေၚ်ဍာ်ၜဴညးခိုဟ်၊ ဆေၚ်လဵုခၞာညးခိုဟ်၊ ဆေၚ်ပုၚ်ညးခိုဟ် သာ်ဝွံ ပတိုန်သာၚ် ဗုက်တုဲ ပစူပတိုန်မလိက်ဆေၚ်အိုတ်ရ။ မၞိဟ်ဗဵုပေဲါ ကြေဝ်ပ္ဍဲပေဲါတအ်ဂှ် ဆေၚ်ဇကုဒးစိုတ်ဂှ် လုပ်ဂဇံရာန်စ သီုလဟိၚ်စိုတ် မာန်ရ။ လညာတ်ဟီုဂှ် ညးမွဲကဵုမွဲ ကာလလဵုဟွံတုပ်ညးသကအ်ပေၚ်ၚ်ရ။ ကာလလဆောဝ်တုပ်ညိည၊ ကာလလ္ဆောဝ် တုပ် ဂၠိုၚ် သာ်ဝွံ နွံအဆံၚ်အဆံၚ်အိုတ်ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲအကြာပိုဲ ယေန်သၞာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် မသဳကၠဳလှာဲဂတးလညာတ်ညးသကအ် ကျေဝ်ဝ်ဂေါဝ်ဝ်ဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်မဂး နွံကဵုသိက္ခာကဵုဂကူပိုဲရ။ လညာတ်ဗၠေတ်ဒးဂှ် ဟွံမိက်သ္ပအဓိကတုဲ ဂုန်ဖဵုကောန်ဂကူနွံဟွံမွဲဂှ် ဟေၚ် မိက်ဂွံသ္ပအဓိကရောၚ်။
အခိၚ်ကာလဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဂွံအဝဵုပွိုၚ်မသုန်သၞာံဂှ် ညးတအ်ဂှ် အန္တရာဲဇၞော်နူကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာဏီ သာ်ဝွံ လညာတ်တၟိတၟိမွဲ မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်အကြာပိုဲတအ်ရ။ ဖိဒ္ဒရာဂှ် ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် က္ဍိုက်ပ်တုဲ ဒးဗၟံက်ရုပ်ရဴရောၚ်၊ ပတှေ်ဗၟာတအ်ဟွံဂွံရောၚ် လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တၟိ မဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပရေၚ်ဆဵုဂဗ ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ပေဲါရုဲမာဲက္ဍၚ် ကတဵုဒှ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲအကြာဗွိုၚ်ပရေၚ်ဍုၚ် ကွာန်ဂကူမန်ပိုဲတအ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ဏံ လၟုဟ်ကလေၚ်ဟောံပၠိုတ်အာရ။ မူဟိုတ်လညာတ်တံဏံ ဂွံမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ရော ပိုဲပိုက်တမ်ဂၠာဲရိုဟ်ဂှ် တၚ်နၚ်နာနာသာ် မံက်ဂတဝ်တိတ်ကၠုၚ်မာန်ရ။ အခိၚ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဒှ်မံၚ်ဗော်ဒစဵုဒစးတေံ လ ညာတ်တအ်ဏအ် ဟွံမံက်ကၠုၚ်တုဲ အခိၚ်ညးတအ် ဂွံအဝဵုရောၚ်မံက်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ပိုဲဒးကလေၚ်ဗစာရဏာရောၚ်။ ဂလာန် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် မဟီုပတိတ်လဝ် ပ္ဍဲအကြာမသုန်သၞာံဝွံ ပိုဲကလေၚ်သ္ၚဳဂၠိပ်ဖအိုတ်ရောၚ် ယဝ်ဒှ်မဂးလေဝ် ပိုဲကဵုသွဟ်ကၠးကၠးမာန်ဂၠိုၚ်ရ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲခေတ်အေန်အေဝ်ဒဳ တိုန်ဂွံအဝဵုဂှ် မၞိဟ်၊ ပူဂဵု ပိုဲဂကူမန်တအ် က္ဍုဟ်မၠေံဂၠိုၚ်အိုတ် ဟီုဂှ် ညးဂှ်ရော ယဝ်ရသၟာန်မဂး ဗွဲမဂၠိုၚ် ဟီုသွဟ် (မိကောန်ဆာန် ) သာ်ဝွံမာန်ရောၚ်။ ပ္ဍဲမွဲအယုက်ပိုဲဏံ ကောန်ဂကူမန်တအ် ဗီုက္ဍုဟ်မၠေံမိ ကောန်ဆာန်ဂှ် ဟွံကေၚ်ဆဵုမွဲလှေ်ရ။ မိကောန်ဆာန်ဂှ်ညးဂှ်ရော ဒၞာဲဏံ ဟွံမိက်ဆက်သၟာန်အာရ။ မူဟိုတ်ဂွံက္ဍုဟ်မၠေံညးဂၠိုၚ်ရော သာ်ဝွံလေဝ် ဟွံမိက်ဆက်သဳကၠဳအာရ။ 
တၚ်နၚ်ဗွဲသၟဝ်တေံ ပိုဲသဳကၠဳပတို်န်ထ္ၜးမဂး ခိုဟ်ရောၚ်။
(၁) ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ အလဵုဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ အာစိုပ်ဂတမုက်ရုၚ်ဂလုတ်ဂၠးတိတုဲ စဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာရ။ ယဝ်ရညးဟွံစဵုဒၞာ အာဟီုခၠေဝ်သှ်မဂး အခိၚ်ဂှ် သကိုပ်ပၞာန်မေန်အံၚ်လှာၚ်တအ် ဒတုံဇြဟ်ဗၚ်မာန်ရောၚ် ပိုဲတအ် ညာတ်ကေတ်လဝ်သာ် ဂှ်အိုတ်ရ။ အခိၚ်ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန် ညံၚ်ယာက္ဍိုပ်ဟွံဂွံမာန်ဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ဟွံဗတိုက်ရောၚ်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။ ကောန်ပၞာန်ဗၟာညး ဟွံကလိလောန်လဝ်ဒုဟ် မပ္တံပလီုကောန်သမ္ဘာ ကေုာံ ပြိုက်ဂစိုတ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ဟီုစဵုဒၞာပၠန်ရ။ ဂလာန်အံၚ်ဆာန်စုကျဳမဟီုခၠေဝ်ပလန်လဝ် ပ္ဍဲအာၚ်သဳဂျေတအ်ဂှ် ယဝ်ရပိုဲကလေၚ်လ္ၚတ်ရံၚ်မဂး ဗၞတ်ဂလိုၚ်လဵုညး ဆာန်မံၚ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ မဒှ်ဒပ်ပၞာန်အပါညးမထ္ၜုတ်လဝ်ဂှ်မဂး တီကၠိုဟ်ကေတ်မာန်ရ။ ဟိုတ်နူညးဟီုစဵုဒၞာဒပ်ပၞာန်ဗၟာ မကြမ် ကြရုန်မဵုဂှ်တုဲ အလုံညးလိုက်မွဲ မေတ္တာပ္ဍုၚ်ကၠုၚ်လတူညးတုဲ ကလေၚ်သီကေတ်ထောံ တဆိပ်ကြာနာနာ မဇိုန်ဏှၚ် လဝ်ကုညးအိုတ်ဏီရ။ ဒဒှ်ဗီုဏံ ပ္ဍဲလိုက်ဂၠးတိပိုဲဏံ ကြပ်ဟွံဆဵုမံၚ်ရ။ ဒုၚ်က္ဍုဟ်ကဵုဗော်သွးဂၠးတိတုဲ ညးစဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဗီုဏံ ဍေံကတဵုဒှ်ကၠုၚ်မာန်ရောၚ် ပိုဲတအ်ဟွံထေၚ်စှေ်စိုတ်အိုတ်ရ။ လၟုဟ်ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်ဒပ်ပၞာန်ဂှ်ပၠန်မဂး ပိုဲကဵုညး ညံၚ် ကဵုဒစဵုဒစးမံၚ်ဇၞော်ဇၞော်ရ။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ ညးကလေၚ်ကလိဂွံအဝဵုပၠန်မဂး ညးဟွံဟီုစဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာညးရပုဟ်ဂှ် ဂံၚ်ဟီုဟာ။
ဗီုပိုဲက္ဍုဟ်မၠေံဒပ်ပၞာန်ဗၟာအိုတ်အစောန်ဂှ် ညးဟွံက္ဍုဟ်ညိညတုဲ ဆာန်မံၚ်အိုတ်အစောန်ရောၚ်ဂှ် ၜတ်ကၞာတ်မာန်ရ။ အလဵုဇ ကုညး အာခၠေဝ်သှ်မာန်ရောၚ် အခိၚ်ဂှ်ဂှ် မၞိဟ်ပတှေ်ကေတ်အောန်ကွေံကွေံရ။ အခိၚ်ညးအာခၠေဝ်သှ်ဂဗုတ်ဂှ် က္ဍိုပ်သ ကိုပ် ဂကူဗၟာတအ် ညာတ်ဒုဟ်အောန်ကွေံကွေံရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်လေဝ် ကဟဳမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ဂလာတအ်ဂှ် ကောန်ဍုၚ် အရၚ်ဟွံသေၚ် သာ်ဝွံစွံလဝ်စိုတ်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ပရေံမံၚ်ဂလိုၚ်ဂှ်လေဝ် အခိၚ်ဂှ် မူဟိုတ်ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် ဟွံ ဟီုဗျိဂရိုဟ် ညံၚ်ရဴမသီအဝဵုဂှ်ရော။ ဟွံဒစဵုဒစးကဵုပြဝဒပ်ပၞာန်ပရေံ မဒှ်အဆံၚ်ပရေံလောန် ပ္ဍဲဂၠးတိဂှ် ဒှ်ပြဝဗတိုက် သရိုဟ်ဖျေံဒပ်ပၞာန်ဗၟာဂးမာန်ဟာ။ မေန်ကိုဝ်နာၚ်တအ်လေဝ် မူပဟွံဒစဵုဒစးကီုရော။ အခိၚ်ဂှ် လုပ်စမံၚ်လပါ်အေန်အေဝ်ဒဳကဵု ပၞာန်ဗၟာဖအိုတ်ရ။ လညာတ်ပိုဲတအ်ကဵု လညာတ်ညးဂၠးတိတအ်ဂှ် အခိၚ်ဂှ်မဂး ဒစဵုဒစးမံၚ်ပေၚ်ၚ်ရ။ ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဒး ဒုၚ်သီအဝဵုမှ နာဲမေန်ကိုဝ်နာၚ်တအ် မံက်ကၠုၚ် ပ္ဍဲမဳဒဳယျာဗၟာတအ်အိုတ်ရ။ အခိၚ်အေန်အေဝ်ဒဳဂွံအဝဵုဂှ် မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဒတဴ လိုၚ်ကရောံအေန်အေဝ်ဒဳဖအိုတ်တုဲ ဟွံသ္ပကေၚ်ကာကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် နာဲလွဳဝၚ် မဒှ်ပူဂဵုမကေၚ် ကၠောန်လဝ်ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်အေရာဝတဳဂှ် ဟီုပါ်ပဲါလဝ်နွံကီုရ။ ဂကူဝတအ် ဗၠးၜးတိတ်မံၚ်ညိညဂှ် မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဟွံပေၚ်စိုတ်လး လးရောၚ်ဂှ်လေဝ် လ္ၚတ်ကေတ်မာန်ကီုရ။ ဌာနပရိုၚ်သြၚ်လောန် ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် ဟိုတ်နူအေန်အေဝ်ဒဳ ဒးဒုၚ်သီအဝဵုဂှ်တုဲ ညး တအ်စိုတ်လီုဗွဲမလောန်ဏီရောၚ်။ 
 ညးဂၠးတိတအ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုမုက်အေန်အေဝ်ဒဳတုဲ ဟွံဂံၚ်ဟီုပါ်ပဲါ စပ်ကဵုဂစိုတ်ကမၠက်တၞောဝ်မၞိဟ်တအ်ဂှ်ရ။ အခိၚ်တေံဂှ် အလဵုဇကုကံၚ်သဳဂီုကၠီုယူအေန် အာစိုပ်ဂၠိုက်ဂၠာဲစၟဳတ်ဏီရဟွံသေၚ်ဟာ။ ရံၚ်ကဵုဒဒှ်သာ်ဝွံတအ်ဂှ်မဂး ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဗတိုက်ပလီုမံၚ်တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာဟွံသေၚ်၊ သီုစဵုဒၞာမံၚ်ကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာပေၚ်ၚ်ရောၚ် ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ ဗေဲရေတ်ချိတ် သေန် မဒှ်ကလုတ်အမေရိကာန်တြေံ ဟိုတ်နူဟီုဗၟံက်ဒးပရော ဂလာရောဟေန်ဂျာညိဂှ်ဗက်ဂှ် ဒးဒုၚ်ကဟုက်ကဵုအံၚ်ဆာန် စုကျဳရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ခေတ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဖံက်ပကဝ်အခေါၚ်မၞိဟ်ဂှ် အလုံဂၠးတိမွဲ သ္ပလဝ်မဇ္ဇျဟ်၊ ပိုဲကောန်ဍုၚ် အရၚ်တအ် အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ဝန်ဇၞော်ဍုၚ်သအာၚ်အမေရိကာန် ပမ်ပဳယောလေဝ် ရံၚ်ကဵုမုက်အံၚ်ဆာန်စု ကျဳတအ်ဂှ်တုဲ ဟွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ဂျေန်နောသာ်၊ ဟွံသ္ပသမ္တီ နဒဒှ်ဂစိုတ်ကမၠက်တၞောဝ်မၞိဟ်ကီုရ။ ယဝ်ရအံၚ်ဆာန်စု ကျဳ ထေဲအာမဂး ဖေက်ကၠဟ်ထောံအမေရိကာန်တုဲ အာပံၚ်ဗဒကဵုကြုက်ဟာဂှ် ကေတ်ဟွံဒးရ။ ကိုပ်ကၠာအေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံဂွံအဝဵုဂှ် ဓဝ်ပတှေ်ကောန်ဂကူတအ် နွံမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ကီုလေဝ် ကာလညးတအ်ဂွံအဝဵုဂှ် ကောန်ဂကူတအ် ဓဝ်ပတှေ်လတူညးတအ် ကြပ် အိုတ်အာရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ်ကၠးကၠးမာန်ရ။ အခိၚ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳဂွံအဝဵုဂှ် ကောန်ပၞာန်ဗၟာ မစဴကၠုၚ်နူပေဲါဗတိုက် ကချေၚ်တအ် သမ္မတနာဲထေန်ကျဝ် ဟီုသၟိတ်တဴ “လုပ်ပေဲါဗတိုက် ဂံၚ်ၚ်သကာသကာ” ကော်ဗတ်ဗၟာ (ရွတ်ရွတ်ခွျန်ခွျန်) ဂှ်တုဲ ကောန်ဂကူတအ် ဒှ်ဒေါသအိုတ်ရ။ ဒးလၞိန်ဗပိန်ကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ဂကူဗၟာညးတအ်ဖအိုတ်ရောၚ် ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ 
(၂)ကိစ္စကေၚ်ကာရခေၚ်ဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်အေအေတအ် တဲကၠာဂှ် ဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ စၟတ်သမ္တီညးတအ် နဒဒှ်ဂကောံ ပလီုပလာ်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဟွံညာတ်ကေတ်အိုတ်ဂှ်တုဲ မိက်ဂွံတီကေတ်လညာတ်ညးဗွဲတိုက်ရိုက်ရ။ ဆဂး ဗွဲကြဴဏံ တီကၠး ကေတ်ဂှ်တုဲ အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ်ကီု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာလေဝ်ကီုဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုလေံဒုက် မနွံၜါအရံၚ်သာ်ဗ္ဂေတ် ကဵုသာ်တ္ၚေက်ရ။ နကဵုလေံဒုက် သာ်တ္ၚေက်ဒုက်လေဝ်ဂိ၊ နကဵုလေံဒုက်သာ်ဗ္ကေတ် ၜုၚ်တက်လေဝ်ဂိ သာ်ဝွံ က္ဍိုပ်သကိုပ်အေအေတအ် ဟီုပ တုပ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။ က္ဍိုပ်သကိုပ်ရခေၚ် နာဲအေမံၚ်လေဝ် သီုဒုဟ်ဟွံမွဲမွဲသာ် အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ဖျေံလဝ်ထံၚ်မွဲအယုက်ဏီရ။ ထ္ၜးဟိုတ်သွက်ဂွံပါ်တိတ်တုဲ ဒက်ပတန်ဍုၚ်ရခေၚ်တၞဟ်ခြာရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး သွက်ရခေၚ်တအ်ဂှ် အလဵုအသဳကဵုပၞာန် ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော၊ တုပ်တုပ်ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ ယဝ်ရဟီုဟွံမာန်မဂး အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဇၞော်ဂၠိုၚ်ညိဒှ်မာန်ရောၚ်။
 (၃) တၠုၚ်လအာမတုပ်သာ်ဂှ်ကီု ကာလဒပ်ပၞာန်ဗၟာထပက်ပၞာန် ပ္ဍဲကချေၚ်ဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံဟီုဗျိဂရိုဟ်ကုဒပ်ပၞာန်ဂှ်တုဲ နကဵုအလဵုဗော်ကချေၚ်တအ် ဒဵုကဵုဒးနုက်တိတ်ထောံနယူအေန်အာဖ်သဳဏီရ။ ဟိုတ်နူအန္တရာဲထပက်ပၞာန်ဇၞော်လောန်ဂှ်တုဲ ဒပ်ဥမၚ်ညးတအ် မခိုၚ်ဗိုန်ဇၟအ်(ဂျဳဂန်)ဂှ်လေဝ် သရိုဟ်အာရ။ ဂွံစဵုဒၞာနူဘဲထပက်ပၞာန်မာန်ဂှ်တုဲ ညးတအ်ဒးအာပံၚ်ကဵုဂ ကောံမဟာမိတ်ပၞာန် သၟဝ်ကျာဏီရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် အလဵုအသဳအံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် တုပ်ပ်ရရောၚ်ဂးတုဲ ပ္ဍဲဝေါဟာရတၟိမွဲ ဗတ်အေၚ်္ဂလိက် မုက်လိက်တုပ်ပ် မတွံဂး the same page ဂှ် ဂွံဗှ်ကေတ်ရ။ ယဝ်ရဒးဟီုအရေဝ်အ ရာပ်ဂွံကၠိုဟ်လောဲသွာမဂး အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် ဗၟာတုပ်ပ်ရ။ လညာတ်တုပ်ပ်ရ။ တုဲပၠန် ပဝ်လဇြဳဂ ကူဗၟာ စပ်ကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် တုပ်ပ်ဖအိုတ်ရောၚ် သာ်ဝွံလေဝ် ဟီုအိုတ်ပၠန်ရ။ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဗီုဒးစိုတ်ဍဵုဍိုက် ကောန် ဍုၚ်အရၚ်တအ်မာန် ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ်ဂှ်တုဲ နကဵုဗော်အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ် ဗက်စဵုဒၞာပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိမာန်ရ။ အလဵုအသဳဍုၚ်ဂၠးတိ တအ်လေဝ် ဟွံမိက်သ္ပအရီု ကဵုကံ ကုသဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်တုဲ ဆၜိုတ်ကလၚ်ဂလာန်အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်သၟးရ။ ဟိုတ် ဂှ်တုဲ အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳဂှ် အန္တရာဲသွက်ကောန်ဂကူတအ်ဂှ် ဇၞော်လောန်ရောၚ်ဂးရ။
(၄) စပ်ကဵုလိက်ကသုက်အေန်သဳအေဂှ် ကရေၚ်၊ ချေၚ်၊ သေံဇၞော်တအ် က္ဍိုက်ပ်တုဲ လုပ်ချုက်လိက်၊ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ၊ ကချေၚ်တအ် သှေ်အာဂှ် ဟိုတ်နူမိက်ဂွံအာတ်အခေါၚ်အရာကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂၠိုၚ်ၚ်ရ။ အခိၚ်ကၠောန်သ္ပသဘၚ်ဂှ် ဟိုတ် နူအေန်အေဝ်ဒဳ တိုန်စိုပ်ထံက်ဂလာန်ကီုဂှ်တုဲ ဂၠးတိတအ် လုပ်စလပါ်အေန်အေဝ်ဒဳတုဲ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ သီုကချေၚ် ဒးဒုၚ် ကရေပ်ဓရတ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ် ဟဳဗက်ကဵုလိက်ကသုက်ဂှ်တုဲ လုပ်စလပါ်ပၞာန်ဗၟာပေၚ်ၚ်ရ။ ဗွဲကြဴဏံ ဟိုတ်နူဒးဒုၚ်ကရေပ်ဂရတ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိလေဝ် ဒးချုက်လိက်ကသုက်ဂှ်ကီုရ။ ဂကောံယူအေန်အာဖ်သဳလေဝ် လ မျီုအိုတ်အာ အခိၚ်ဂှ်ဂှ်ကီုရ။ 
(၅) အတိုၚ်သၞောဝ်၂၀၀၈ဂှ်မဂး ကောန်ဍုၚ်အရၚ်မဇၞးမာဲဂၠိုၚ်တအ် အခေါၚ်ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော်တွဵုရးနွံကီုလေဝ် ဆဂး ဗော်ရ ခေၚ်တအ် ဟွံဂွံတိုန်ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ပ္ဍဲတွဵုရးညးတအ်ဂှ်တုဲ ဒၞာဲဂှ် အေန်အေဝ်ဒဳရောၚ် တိုန်္ၚာပ်ကေတ်ထောံရ။ မၞိဟ်ဇၞး ကေတ်သီုဖအိုတ်ဂးတုဲ မာဲညးတအ်အလုံဍုၚ်ဂှ် ဟိုတ်နူဂၠိုၚ်အိုတ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်ဟွံမိက်ပရအ်အဝဵုရ။ ယဝ်ရအာမံၚ်နဲကဲဏံရ မဂး ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် ကာလလဵုလေဝ် ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော်တွဵုရးဟွံမာန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဗော်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် မိက်ဂွံပံၚ်တဲကဵုကျဖောတ်ကီု၊ ဒပ်ပၞာန်ကီုတုဲ မိက်ဂွံကေတ်ဇၞးလတူအေန်အေဝ်ဒဳရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အေန်အေဝ်ဒဳ ကၠတ်လဝ်မာဲ ပ္ဍဲတွဵုရးတအ်ဂှ်တုဲ ကေတ်ဇၞးဏာမမာဲကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရ။ ပ္ဍဲရခေၚ်ဂှ် ဖေက်ကျတုဲ သီုကၟာတ်ဒၞာထောံ ဟွံကၠောန်ဗ ဒှ်ကဵုပေဲါရုဲမာဲဏီရ။ ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ပေဲါရုဲမာဲဂှ် မူဟိုတ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် မိက်ဂွံပံၚ်ကဵုကျဖောတအ် ကေုာံ ပၞာန်ရော၊ ဂလာန်ဝွံ ဟိုတ်နူအေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံလဂူတပ်တး ကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ် ဟီုမာန်ရ။
(၆) ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုအလန်ဏံဂှ် မူဟိုတ်ရော၊ ဟိုတ်နူမိက်ဂွံဍဵုဍိုက်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဟာ ဂလာန်သၟာန်သာ်ဝွံ မိက်ဂွံ သၟာန်ရ။ ယဝ်ရမိက်ဂွံဍဵုဍိုက်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်မဂး ညးစၞးဗော်မန် ကေုာံ ရခေၚ်တအ်ကီု၊ ကရေၚ်(မာန်ညိၚ်မံၚ်) ကီု တအ်ဂှ် ပါလုပ်ကၠောန်ပ္ဍဲကံၚ်သဳပၞာန်မာန်ရောၚ်ဟွံထေၚ်ရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် ဗော်မန်ပိုဲ အဃောလညာတ်ကၠေဟ်မံၚ်ကဵုအေန်အေဝ် ဒဳတၟိတၟိဂှ်တုဲ ညးတအ် အဃောထေဲမံၚ်ကဵုအေန်အေဝ်ဒဳ ဟိုတ်နူပလီုကၠေံပေဲါကောံဓရီုအကြာၜါလပါ် နပွမထ္ၜးဟိုတ် ဟွံလ ဂူတပ်တးရ။ 
(၇) ပၞာန်ဗၟာလေဝ် ဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲဟွံမွဲ၊ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ် ဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲဟွံမွဲ တုပ်ပ်မဂး လညာတ်မဂး ဒးဗတိုက်သရိုဟ်တၠ အဝဵုပၞာန်ဗၟာရောၚ်၊ ဟွံဒးဗတိုက်တၠအဝဵုအေန်အေဝ်ဒဳရောၚ်ဂှ် ဟွံဒးရ။ ပိုဲဗတိုက်မံၚ်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ပွိုၚ်(၇၀)သၞာံဂှ် ဂုန်ဖဵု ဟွံမွဲရောၚ် သာ်ဝွံ ပိုဲတအ် ဟွံဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်ရ။ ဆၜိုတ်ဂှ် ဟွံရုမ်ဂပ်ဏီရောၚ် မိက်ဂွံဟီုရ။ နကဵုသွာၚ်ပၞာန်ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ကၟာတ် လဒဵုလဝ်အခေါၚ်ပု်ိဲ၊ နကဵုသွာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ကၟာတ်လဒဵုလဝ်ပိုဲဂှ်တုဲ တုဲတုဲကၠုၚ်တေံ နကဵုဂၠံၚ် အဓိက ၜါဏံ ဗၟာတအ် ကၟာတ်လဝ်ပိုဲရောၚ်ဂှ်တုဲ ပၞော်တိတ်ပိုဲတအ် ဟွံမွဲရ။ အန္တရာဲပၞာန်ဂှ် မသုန်စှော်၊ အန္တရာဲအေန်အေဝ်ဒဳ ပရေၚ်ဍုၚ် ကွာန်ဂှ် မသုန်စှော် ယဝ်ဒှ်မဂး အေန်အေဝ်ဒဳ အောန်စှေ်အာမွဲမဂး အန္တရာဲဂကူပိုဲ ယအ်စှေ်အာမ သုန်စှေ်ကၠိုပ်ကၠံရောၚ် မိက် ဂွံဟီုရ။ ပ္ၚံက်ပေဲါဗတိုက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဒးဗတိုက်ကဵုအေန်အေဝ်ဒဳ ဝါတ်လောန်ဂှ်တုဲ သီုဒးကူချပ်ဖျေံဗီုပြၚ် ဂွံပံၚ်ကဵု ဒပ်ပၞာန်တအ်ဏီရောၚ် ဟွံသေၚ်ဟာ။ ပရောဒဒှ်ဍာံဏံ မိက်ဂွံတီကၠးမဂး အာသၟာန်ရံၚ်ကာပၞုက် သၟာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ပ္ဍဲဍုၚ် မန်တေံညိ။ ညးတအ် သှ်ကဵုဗွဲတြးမာန်ရောၚ်။ ယဝ်ရပၞာန်ဟွံသီအဝဵုမဂး အေန်အေဝ်ဒဳ ဆိၚ်လဝ်ဝေၚ်အမှုကဵု ဒံက်တာအံၚ် နာၚ်ဥူတုဲ ညးတေံ ဒးထံၚ်မာန်ဏီရောၚ်ဂှ် အခိၚ်တေံတေံ ပိုဲတအ် ဒုၚ်စသိုၚ်လဝ်သာ်ဂှ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၀၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ယဝ်ရဍုၚ်ဗၟာ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞး ပ္ဍဲယူအေန်မဂး ဒဵုဗျု ဂိတုသာပ်တေမ်ဗာ ၁၆၊ တ္ၚဲဗြဴဗတိ၊ ၂၀၂၁ ==

ယဝ်ရဍုၚ်ဗၟာ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞး ပ္ဍဲယူအေန်မဂး ဒဵုဗျု ဂိတုသာပ်တေမ်ဗာ ၁၆၊ တ္ၚဲဗြဴဗတိ၊ ၂၀၂၁ သွက်ဂွံပၠံၚ်အဝဵုဒၞာဲခုၚ် ပ္ဍဲဂကောံကုလသမဂ္ဂ ဍေံမစိုန်ဒှ်တဴဒၞာဲ ဂွံဟီုသ္ပစၞးကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကံၚ်သဳပၞာန်ကဵုဂကောံအေန်ယူဂျဳ မ ဒးဒုၚ်သီအဝဵုတအ် ဗီုညးညးဂစာန်လွဳပရာကၠုၚ်ဂှ် မဟာမိတ်ညးတအ်ဇၞော်အိုတ် အမေရိကာန်ကဵုကြုက် လုပ်စမွဲမွဲလပါ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်သီုၜါဂကောံဂှ် မွဲဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်တိုန်စိုပ်တုဲ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်ဟီုဂးမွဲမွဲသာ်၊ မွဲဂှ် ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်တိုန်စိုပ်သက် သက်၊ ပြဟ်ဟ်ဏံဒးဟီုစ ညးကျအဲကျ၊ ညးဟွံဇၞးအဲဟွံဇၞးဂှ်တုဲ သွက်ဂကောံကံၚ်သဳပၞာန် ဂွံဒှ်အာဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိဂှ်လေဝ် လပါ်အမေရိကာန် မဒှ်မဟာမိတ်ကဵုအေန်ယူဂျဳဂှ် ဗက်ဒစဵုဒစးမံၚ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ အခိၚ်တ္ၚဲဏံပၠန် နကဵုဍုၚ်ပြၚ်သေတ်လေဝ် ထပ် လလောၚ်တရးဏာ ညးသ္ပလဝ်စၟတ်သမ္တီကဵု သွဟ်ပေဲါရုဲမာဲဖိုဟ်ဂှ်တုဲ၊ ဂလာန်ညးတအ်ဂှ် ကလိဂွံအဓိပဲါ ညးတအ်သ္ပလဝ် စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဒှ်အလဵုအသဳဗဗွဲဓဝ်တုဲ ကံၚ်သဳပၞာန်(ဝါ)အလဵုအသဳမၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဟွံဗဗွဲဓဝ်ရောၚ်။ ရံၚ်ကဵုဒတဴလိုၚ်ဍုၚ်အမေရိကာန်ကေုာံမဟာမိတ်ညးတအ် ညံၚ်ရဴဍုၚ်ပြၚ်သေတ်၊ ယူခေတအ်ဂှ်မဂး ညးတအ်ကေတ်စလပါ် အလဵုအသဳအံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ၊ ဒတဴလိုၚ်ဍုၚ်ကြုက်ကဵုရာတ်သာတအ်ဂှ် ညးတအ်ကေတ်စလပါ်ကံၚ်သဳပၞာန် ပေၚ်ၚ်ပၠန်ဂှ်တုဲ ဇြဟတ်တံၚ်ဂြဲဂၠးတိတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဇၞော်လောန်ဂှ်တုဲ ပေဲါပြိုၚ်ပကာန်အဝဵုအကြာဗော်ဗၟာၜါ ဂွံအုပ်ဓုပ်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် လောဲလောဲသွာသွာ တုဲဒှ်အာဟွံမာန်ရ။ ပၞာန်ဂှ်လေဝ် ဂွံဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိဂှ် ဟွံလောဲ၊ ဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ်ဂှ်လေဝ် ဂွံကလေၚ်ဒှ်အလဵုအသဳ ကလေၚ်ဂွံအဝဵုပၠန်ဂှ် ဟွံလောဲသွာ။ ၜါလပါ်ဏံ ညးဂွံကေတ်ဇၞးလတူအဲ အဲဂွံကေတ်ဇၞးလတူညးဂှ် ဖန် လောဲသွာတဴဟွံသေၚ်ရောၚ်ဂှ် ရံၚ်ကဵုအကာဲအရာသတ္တာဟဏံ ဗီုကတဵုဒှ်မံၚ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကောံဓရီုယူအေန်ဂှ်မဂး ကၠးကေတ် မာန်ရ။ ပရိုၚ်တအ်ဟီုတဴဂှ် အမေရိကာန်ကဵုကြုက် ကၠတ်ပညဳညးသကအ် ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ကောံဓရီုယူအေန်က္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ကလိဂွံ တၚ်တုပ်စိုတ်၊ ဆက်ဒုၚ်အာတဲကဵုအမာတ်ကုလသမဂ္ဂ နူအေန်ယူဂျဳ နာဲကျဝ်မိုဝ်ထောန်၊ ဆဂး ဟွံကဵုညးတေံဟီုဂလာန် ညံၚ်ရဴကၠာကၠာတေံကီု၊ ဟွံဒုၚ်တဲကဵုအမာတ်ကံၚ်သဳပၞာန်မခါန်ကၞက်လဝ် နာဲအံၚ်သူရိန်ဏီဂှ်တုဲ စိုပ်ဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံမဂး ကမ္မတဳစၟဳတ်အစောံစရာဲ ကော် Credentials Committeeဂှ် ဒးစၟဳတ်ညးစၞးနူဍုၚ်ဗၟာတအ်ဂှ်တုဲ ဒးပလံၚ်ဗစိုပ်ကဵုသဘၚ်သဳကၠဳ ဇၞော်ယူအေန် သွက်ဂွံသ္ပစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ညးစၞးဗဗွဲဓဝ်ဒဒက်တဴကဵုဍုၚ်ဗၟာရောၚ်။ အကြာဏံဂှ် လပါ်လဵုမွဲလေဝ် အခေါၚ်ကဵုသ ဂုတ်သွာတ်ကံကုသဵုကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာဟွံမွဲဏီဒးဟီုရောၚ်။ စိုပ်အခိၚ်တေံလေဝ် သဂုတ်သွာတ်မွဲမွဲသာ် ကၠးကၠးမးမးစှေ်ကၠုၚ်မာန် ဟာဂှ် ဒးမၚ်ဗဵုအာဏီရ။ ယဝ်ရပိုဲရံၚ်အာကဵုမတ်ဓမ္မတာမဂး ကံၚ်သဳပၞာန်ဂှ် ညးတအ် ကေမ်္ၚာပ်ဂွံလဝ်အဝဵုအလဵုအသဳ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ မူမွဲကီုပကဵု ညးတအ်ဟွံမာန်ဂးကီုလေဝ် ဆဂး ဂကောံဍုၚ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳဇၞော်ဇၞော် ညံၚ်ရဴအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ် ယဝ်ရ ဟွံသ္ပစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂမဂး သွက်ဂွံသ္ပစၞးဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဖန်က်ဟွံဂွံဂှ်တုဲ အကာဲအရာဝွံ ဍေံဒှ်အာဇြဟတ်စိုတ်ကဵုဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ဂှ်တုဲ သွက်ဂွံဝေၚ်အာပေဲါပၞာန်အပ္ဍဲဍုၚ်ဂှ်လေဝ်ကီု၊ သွက်ဂွံက လေၚ်သီဗၜေါဝ်ဇြဟတ် ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်လေဝ်ကီုဂှ် ဒှ်အာအထံက်အပၚ်ဇၞော်ဇၞော်ရ။ ယဝ်ရစိုပ်အခိၚ်သဘၚ်သဳကၠဳဇၞော် ဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံ ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဒှ်အာဗဗွဲဓဝ်မဂး ဂကောံအေန်ယူဂျဳဂှ် သွက်ဂွံဒေါံကၟိုၚ်စှေ်အာမာန်ရောၚ်။ ဆဂး ညံၚ် ဟွံဂွံဒှ်အာဗီုပြၚ်သာ်ဂှ်မာန် အလဵုအသဳအမေရိကာန်တအ် ဂစာန်လွဳပရာမံၚ်ပေၚ်ၚ်ရောၚ်ဟီုဂှ် သက်သဳသာဓကတ္ၚဲဏံ ပိုဲ ညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ မွဲလပါ်ပၠန်ဂှ် ညးစၞးကုလသမဂ္ဂ သွက်ဍုၚ်ပိုဲဂှ်လေဝ် ညးတအ်လုက်စုက်မံၚ်ကဵုဂကောံရပ်လွဟ်ကောန် ဍုၚ်အရၚ်တအ်ကီုဂှ်တုဲ ရမ်သာၚ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် လျောဝ်ဗက်မံၚ်လပါ်အေန်ယူဂျဳကီုရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ် မာန်ပၠန်ရ။ ရံၚ်ကဵုဝၚ်မွဲပ္ၚံက်မဂး ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ ဗော်ရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် ကၠောံဍမံၚ်ကဵုအ မေရိကာန်ဂၠိုၚ်ကီုရောၚ်ဂှ် ပိုဲဒးညာတ်ကေတ်သာ်ဂှ်မာန်ကီုရ။ ယဝ်ရပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂတေံ အမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ် ဗလံက်ထောံ ဟွံဒုၚ်တဲကဵုညးစၞးကံၚ်သဳပၞာန်တအ်ဂှ် မဂး ပၞော်တိတ်တၞဟ်ဟ် သွက်ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် နွံသာ်လဵုဏီရောဂှ် ပိုဲဒးဂၠိုက်ဂၠာဲရ။ ညးစၞးနာဲကျဝ်မဵုထောန်ဂှ် ဟိုတ်နူနွံမံၚ်ပ္ဍဲ ဍုၚ်အမေရိကာန်ဖိုဟ်ဂှ်တုဲ ၜိုန်ရကြုက်ဟွံတုပ်စိုတ်ကီုလေဝ် ညးတေံ အာစိုပ်ဂတမုက်ရုၚ်ကုလသမဂ္ဂ အခိၚ်ကောံဓရီုမာန်ဏီ ဂှ်တုဲ မွဲနဲမွဲဗီု ညးတေံကလိဂွံအခေါၚ်ဟီုဗၟံက်မွဲမွဲသာ်မာန်ဏီဂှ်တုဲ သွက်အေန်ယူဂျဳဂှ် သာမံၚ်ရ။ ဂကောံအေန်ဂျဳအိုဝ်ဇၞော်ဇၞော် တအ် ထံက်ဂလာန်ညးတေံလေဝ် ဒှ်မာန်ဏီရ။ ပ္ဍဲမ္ၚးကောံဓရီုဂှ် ညးတေံ ဒုၚ်ဆဵုကဵုအစာပရိုၚ်တအ်တုဲ ဟီုပတိတ်လညာတ် ဂွံ မံၚ်တၟာဂလိုၚ်ဏီရ။ ညးစၞးကံၚ်သဳပၞာန်ဂှ် အမေရိကာန် ဟွံကဵုလုပ်ဍုၚ် ဟွံပတိတ်ကဵုဗွဳဇြာမဂး အကာဲအရာဂှ် ဂတးဂတန် အာမွဲမွဲဗီုလေဝ်မာန်ဏီရ။ ဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော်တအ် ဝေၚ်နဲကလုတ်ညးသကအ်မဂး သီုညးစၞးၜါလပါ်ဂှ် ဟွံကလိဂွံတိုန်စိုပ်ကောံဓရီု ပ္ဍဲယူအေန်မဂး အခိၚ်ဂှ် သွက်နာဲကျဝ်မဵုထောန်ဂှ် အာထ္ၜးဆန္ဒပ္ဍဲမ္ၚးရုၚ်ယူအေန်မာန်ဏီဂှ်တုဲ သွက်အေန်ယူဂျဳတအ် သာမံၚ်ညိ ဏီဒးဟီုရ။ အကာဲအရာဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံဂှ် ညးစၞးနူကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဂွံတိုန်သ္ပစၞးပေၚ်ၚ် ပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ကြပ်ဒှ်ဟွံမာန်ရ။ ယဝ်ရယူအေန် တုပ်စိုတ်ကဵုညးစၞးအေန်ယူဂျဳမဂးရော သာ်လဵုမကတဵုဒှ်မာန်ဂှ်ရော ဂလာန်စောဒနာသာ်ဝွံလေဝ် ကတဵုဒှ်ကၠုၚ် မာန်ဏီရ။ ဆဂး ဂွံတုပ်စိုတ်ဂှ် ဝါတ်မံၚ်ရောၚ်ဟီုဂှ် သက်သဳကြုက်ကဵုအမေရိကာန် မကလိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်အကြာဏံဂှ် ကၠးမံၚ် တုဲတုဲရ။ ယဝ်ရပၞာန်တအ် ဒှ်အာဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ယူအေန်မဂး အကာဲအရာဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ပ္ဍဲဂၠးတိပိုဲဏံ သုန်စှေ်အာစိုပ်ဂၠးဂတာမာန် ရောၚ်။ ဝါဒဒဳမဝ်ကရေဇြဳဂှ် ဓဝ်ပတှေ်ညးဂၠးတိတအ် အောန်စှေ်အာဇၞော်ဇၞော်ရ။ ဝါဒတၠအဝဵုပၞာန်တအ်ဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲဍုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ် တအ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်မာန်ကီုရောၚ်။ ပရေၚ်သီအဝဵုနူအလဵုအသဳ မဇၞးလဝ်မာဲတအ်ဂှ်လေဝ် ကတဵုဒှ်ဇၟာပ်ပ်ဒၞာဲမာန်ကီု ရောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ဂွံဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂဂှ် ဝါတ်မံၚ်တၟာလှေ်ရောၚ် တော်ဆကေတ်မာန်ရ။ ဗီုကတဵုဒှ်မံၚ်တ္ၚဲဏံ စပ်ကဵုပေဲါပြိုၚ်ပကာန် ဂွံသ္ပစၞးပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ကၠာကၠာတေံ ခေတ်ကာလနေဝေန်၊ ခေန်ညောအ်တအ်ဂှ် ဟွံ ကေၚ်နွံကၠုၚ်ဂှ်တုဲ ဍေံဒှ်ဗီုသာ်ဝွံမာန်ရောၚ်ဂှ် ညးဂှ်မွဲ ဟွံကေၚ်တော်ဆလဝ်ရ။ ကၠာတေံ ပၞာန်သီအဝဵုတုဲဗက်ဂှ် ညးစၞးသွက် ယူအေန်ဂှ်လေဝ် ဍေံဒှ်အာညးစၞးသွက်ပၞာန်တအ်ကီုရ။ လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူနာဲကျဝ်မဵုထောန် ဟွံလျောဝ်ဗက်လပါ်ပၞာန်ဂှ်တုဲ အ ကာဲအရာဂှ် ဒှ်အာဂတးဂတန်ရောၚ်။ အလဵုအသဳအမေရိကာန်လေဝ် သ္ပလဝ်စၟတ်သမ္တီ ဒုၚ်လဝ်တဲညးတေံပၠန်ဂှ်တုဲ အကာဲအ ရာဍာံဍာံဂှ် ဗီုဆိၚ်ဂှ်သၟိၚ်ဟွံစၟတ်ရ။ တုဲကၠုၚ်ခြာဟွံလအ်တေံပၠန်ဂှ်လေဝ် ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဗလးမၞိဟ်ကဵုကၠတ်ဂစိုတ်ညးတေံ ပၠန်ဂှ်တုဲ ဟိုတ်အမေရိကာန် ဂွံလုပ်စလပါ်နာဲကျဝ်မဵုထောန် လပါ်အေန်ယူဂျဳဂှ် လောန်တုဲခိုၚ်ဗိုန်ဂၠိုၚ်အာရ။ ပ္ဍဲဂကောံကုလသမဂ္ဂဂှ် ယဝ်ရဂကောံကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး သာ်လဵုညးတအ် ချဳဒရာၚ်အာပ္ဍဲကေၚ်ကာ ဂၠးတိဂှ်ရော။ ယဝ်ရအေန်ယူဂျဳ ကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး အကာဲအရာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဍုၚ်ပိုဲ ဗီုလဵုကြက်ဒှ်အာမာန်ဂှ်ရော၊ ယဝ် ရညးတအ်ကီု အေန်ယူဂျဳကီု ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး သာ်လဵုကံကုသဵုဗၟာ ကတဵုဒှ်အာမာန်ဂှ်ရော။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၃၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== စေဝ်ပၞောန်ပန်တၚ် ==

စေဝ်ပၞောန်ပန်တၚ်
&quot;#ယၟုအ္စာကၞေဟ်ဂှ်ဒးဒှ်ယၟုမန်ဟေၚ်ရောၚ်ယဝ်ဟွံဒှ်မ္ဂးၜိုန်ရတမ်လိက်စၟတ်ပေၚ်ဒၟံၚ်ကီုလေဝ်ဒှ်လလေၚ်ဟေၚ်ရ&quot;

    ပ္ဍဲအရာချူလိက်ပရေၚ်မွဲပိုဒ် ဒးပၠောပ်စိုတ်ကၠာအိုတ်ဂှ် လိက်ပရေၚ်ဇကု ဂွံဒုၚ်ရုဲစှ်မံၚ်ကဵု/ဟွံမာန်ဟွံသေၚ်။ လိက်ပရေၚ်ဇကု ကိတ်ညဳမံၚ်ကဵု၊ တၚ်ရန်တၟံကေုာံ စေဝ်ပၞောန်ဂကောံကီုဟာဟေၚ်မဒှ်ရ။ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးမချူလိက်ဝွံ ဇၟာပ်ချူတမ်လိက် သ္ပကၠုၚ်သတိကဵုတၚ်ရန်တၟံကေုာံစေဝ်ပၞောန်ဂကောံဗွဲတၟေၚ်ရ။ပ္ဍဲကာလကလိဂွံကသပ် သွက်ဂွံချူတမ်လိက် ဇရေၚ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်လဂံါအာဇာနဲကၞပ်ပိဝွံလေဝ် ဗှ်လ္ၚတ်ရံၚ် တၚ်ရန်တၟံကေုာံစေဝ်ပၞောန်ဂကောံမဖျေံလဝ် သွက်အ္စာကၞေဟ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ကာလစိုပ်စေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန် အတိုၚ်မစၞောန်ထ္ၜးလဝ်လတူတေံဂှ်-
         &quot;  အဝ်……ဒၟါနူဂှ်ဟေၚ် ပ္ဍဲကၞပ်ၜါတေံ နာဲမိၚ်တဝ်ဂှ်ဂွံဒှ်အာယၟု နာဲမၞိက်ၜိုပ်၊
        နာဲထောန်သိၚ်ဂှ် ဂွံအာယၟုနာဲထဝ်သောန်ရောၚ်သွံ…။&quot;
          သာ်ဝွံ ပဟေဠိဟွံသောၚ်ပ္ဍောၚ်မံၚ်မွဲတၚ်ဂှ် တၟးအာဖၠၚ်ရ။ မွဲဒမြိပ်ဓဝ်ဟေၚ် စိုဂ်မကေတ်တဴဂုဏ်စရာဲလတူလညာတ်ဥာဏ်ညးတာလျိုၚ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန် လဂံါအာဇာနဲဂမၠိုၚ်ဂှ် မံက်ဂတဝ်တိုန်ကၠုၚ် တာဒၞါဟွံမာန်ရ။ စေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန်ဝွံ ဇၟာပ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန်တံ သ္ပဒတန်တုဲ သုၚ်စောဲထေက်ရောၚ်။
         ယၟုမ္ဂးဂှ် တၚ်လဝ်သွက်ဂွံကော်သက်သက်ရောၚ်-သာ်ဝွံမိက်ဂွံသ္ဂးမာန်ရ။ ဆဂးမၞိဟ်မ္ဂးဂှ် မံၚ်ဒၟံၚ်ကဵုယၟုမွဲမရောၚ်-ဗီုဂလာန်မြဴသာ်ဝွံလေဝ်နွံမံၚ်ကီုတုဲ သွက်ဂွံလ္ၚတ်ပရောယၟုဂှ် ဂွံတဴဒြဟတ်ပၠန်ရ။ သွက်မၞိဟ်မွဲမွဲဂှ် ယၟုမွဲမကိစ္စဇၞော်ကွေုရ။ ယၟုမွဲမခိုဟ်မ္ဂး ကုကၠောန်ကၠောန်ညးတၞဟ်ထေၚ်ခိုဟ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်-ယဝ်ရကၠောန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်,ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်မ္ဂး ယၟုဟွံခိုဟ်ဟွံဂွံရ။
             ဆေၚ်စပ်ကဵုယၟုတုဲ ညးကဝ်တံ ဟွံသ္ပထောံမဇ္ဇျဟ်ရ။ ဓရ်ပရမတ်ဂမၠိုၚ် ယဝ်ရစာ်စ္ဍးအာနူပညပ် (ယၟု)မ္ဂး လတူနူဒှ်ဂုဏ်ဖဵုညးလောကတံဂှ် ဒှ်ဒုဟ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်-ဂှ် ညးတံကၠိုဟ်ခၠၚ်လဝ်ရ။ ယၟုဟွံမွဲမ္ဂး ကပေါတ်ကညောတ်အဝိညာဏကမပ္တံ ဂဥုဲဂမၠိုၚ်ကီု၊ သတ်သဝိညာဏက မပ္တံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ကီုဟွံမွဲကဵုအပိုၚ်ခြာအာကာသဓာတ်ညးကဵုညးရ။ အပိုၚ်အခြာမြဴသာ်ဝွံ ဟွံမွဲမ္ဂး အဝေါၚ်မၞိဟ်လေဝ်မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ဟွံသေၚ်ရ။
             ဟိုတ်ဂှ်ရ ဆေၚ်စပ်ကဵုယၟုတုဲ သ္ပကၠုၚ်သုတေသန်ဗွဲမလံလကာဖာတေံရ။ ပြကိုဟ်ဗေဒၚ်ဂမၠိုၚ်မပ္တံကဵု နာမက္ခရဆာန်
မဒက်ပတန်လဝ်နကဵုဂိုဏ် (၈)ဂိုဏ်မပ္တံ &quot;ဘ&quot; ဂိုဏ်၊ ပြကိုဟ်ခုတ်ယၟုဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵု ဂၞန်သၚ်္ချာသ္ၚိတုဲ၊ ပြကိုဟ်ဗေဒၚ်ရးပလိုတ်-ဗီုရုပ်ယၟုမကိတ်ညိကဵု ဂၞန်သၚ်္ချာပုၚ်ခၟူ၊ ဂၞန်သၚ်္ချာယၟု-NUMEROEOGY ဂမၠိုၚ်ကီု ပြကိုဟ်သုတေသနဂမၠိုၚ် မပ္တံကဵုပြကိုဟ်ဝၚ်ကောန်ဂကူဒေသကောန်ဂကူ၊ ပြကိုဟနအဘိဓာန်ဂမၠိုၚ်ကီုမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်လတူကဝ်ဏံဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။

         ဗွဲစၟတ်တုန်-ယၟုမ္ဂးဂှ် စၞောန်ထ္ၜးမံၚ်အဓိပ္ပါယ် ရနူက်ဗ္ဒန်မၞုံကဵုၚုဟ်မးဂမၠိုၚ်ရ။ ယၟုမၞိဟ်မ္ဂးဗီုယၟုမၞိဟ်၊ ယၟုတိရစ္ဆာန်၊ ယၟုတၞံဆုမ္ဂး ဗီုတၞံဆု-မပ္တံသာ်ဏံ ဖန်ဗဒှ်မံၚ်ကဵုဒြဟတ်ဒမၠုဂမၠိုၚ်နူလက်ကြဴတေံ ဗွဲမသကာတ်မြဟ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ဆဂးဂှ် လိက်ပရေၚ်ဝွံ ချူပရောအစောံသတ္တိယၟုဟွံသေၚ်တုဲ ဟွံဇမၠိၚ်ဇိုၚ်ကၞေဟ်ပရောဗေဒၚ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ဟီုသာ်ဂှ်မ္ဂး ပဲါနူဏံမုဂုဏ်ဖဵုနွံမံၚ်ဏီရော။
          ဗီုယၟုကိစ္စဇၞော်ဂှ် နကဵုပုစ္ဆာ(၃)တၚ် သၟဝ်ဝွံ သ္ပဏာပြာကတ်ရ။
      ၁။  ဂကူမြာန်မာ(ဗၟာ)တံဂှ် ဂကူသာကျ၊ဝၚ်ကွေံဟာ။
     ၂။   မန်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုဟ်လဵုရော။
      ၃။   ဂကူပျူ အခိၚ်လဵုကၠေံအာရော။
၁။ ဂကူမြန်မာ(ဗၟာ)တံဂှ်ဂကူသာကျဝၚ်ကွေံဟာ။

   ဗၟာတံ ဒလူလပုဟ်တဲကဵုဝင် &quot;တကံၚ်&quot; တုဲ ဒုၚ်ယၟုဂကူသာကျဝၚ်ရ။ ဒုၚ်ယၟုဂကူသာကျဝၚ်မ္ဂး &quot;ပိုယ်ဂှ်တၞောဝ်ဒတောဝ်ကျာ်ရောၚ်- &quot; သာ်ဝွံ ဒုၚ်ဝန်တုပ်တုပ်ရ။ အာစာဝၚ်ဗၟာတံဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် &quot;တၞောဝ်သၟိၚ်ပထမ-အဘိရာဇာဂှ် ဒှ်ညးပတန်ဍုၚ်ရ။ ဟိုတ်နူသၟိၚ်ဝိဋဋူဘ ဗတိုက်ဍုၚ်ကပိလဝှ်တုဲ ညးတံပှ်တိတ်ကၠုၚ်ဒၞဲါ ဍုၚ်တကံၚ်ဝွံရောၚ်။ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူမဒှ်တၞောဝ်ဒတောဝ် &quot;တကံၚ်&quot; ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဒှ်ဂကူမပိၚ်ပှ်ကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသတေံရောၚ်&quot; သာ်ဝွံ ချူတဴအိုတ်ရ။ အတိုၚ်လဟီုဏံ ယဝ်ရကေတ်စမ္ဂး ဂကူဗၟာတံဂှ် ဟွံပါလုပ်ပ္ဍဲဂကောံ &quot;မန်ဂေါ&quot; တုဲ ပါလုပ်ပ္ဍဲဂကောံဂလာတၟောဝ်အာရိယာန်တံရောၚ်-ဟီုစဂွံရ။
           FDEA - ကၠေၚ်က္ဍဟ် &quot;ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ် &quot; ပ္ဍဲဝၚ်ဗၟာကၠာတေံချူကၠုၚ်ဟွံမွဲရ။ မွဲအခိၚ်တေံဍုၚ် &quot;တကံၚ်&quot;နွံကၠုၚ်၊ ယၟုဨကရာဇ်ဂှ် အဘိရာဇာ-သာ်ဝွံဗွဲမခ္ဍန်ဟေၚ် ချူကၠုၚ်ရ။ ညးတၞောဝ်ဒတောဝ်&quot;တကံၚ်&quot; တံ ကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသလေဝ်ဟွံပါ။ ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ်လေဝ်ဟွံပါရ။
       အ္စာဝၚ်ဗၟာမဟာသဳလဝံသ(၁၆က္ဍိုပ်ကၠံကၠာ)ကီု၊ ဥူကလာ(၁၈ က္ဍိုပ်ကၠံကၠာ)ကီု ၊ တောန်တေန်တာက်ဝန် မဟာစဳသူ(၁၈ ဗွဝ်ကၠံ) ကီု၊ ဒှ်အ္စာဝၚ်ဗၟာ ဒယှ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ဆေၚ်စပ်ကဵဝၚ် &quot;တကံၚ်&quot; ဂှ်အယာံမာတ်မြော်-ဓမံက်သ္ဂးရ။ ပ္ဍဲလိက်ရာဇာဝၚ်ဗကာံတၟိလေဝ် ဓမံက်ထ္ၜးလဝ်တၞောဝ်ဒတောဝ်သၟိၚ်တကံၚ်ဟွံမွဲရ။
        စိုပ်လက်ထက်ကုၚ်ဗံၚ်(၁၉ က္ဍိုပ်ကၠံ)၊ ဟီုချိုတ်ချိုတ်ပၠိုတ်ပၠိုတ်မ္ဂးပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ခရေတ်-၁၈၂၉သၞာံဏံမှ အ္စာရာဇဝၚ်မှန်နန်တံ ဟီုကၠုၚ်ပရောဝၚ်တကံၚ်ဗွဲတြးရ။ ပရောဍုၚ်တကံၚ်ကီု၊ ပရောတၞောဝ်ဒတောဝ် သၟိၚ်တကံၚ်ကီု ဟီုကၠုၚ်ဗွဲတြးတုဲ ဝါဒ &quot;ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ် &quot; ဂှ် မံက်တိတ်ကၠုၚ်-မဒှ်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အ္စာရာဇဝၚ်မှန်နန်တံ ချူလဝ်ဆဆဵုဟွံသေၚ် ညံၚ်ဂွံနွံကဵုယုတ္တိဗေဒဂှ် စၞောန်ထ္ၜးလဝ်ပြကိုဟ်နိဿယ်ရ၊တကံၚ်-ညးတံနိဿယ်လဝ်ဂှ်လေဝ် ဍာံဍာံတေံပရောတၞောဝ်ဒတောဝ်သၟိၚ်တကံၚ် ဟွံပါရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ စိုပ်လက်ထက်ဏံမှ ဖန်ဇန်တိုန်ရာဇဝၚ်ဏံဗွဲတြးရောၚ်ဂှ် ပြာကတ်မံၚ်ရ။
          အခိၚ်ချူရာဇဝၚ်မှန်နန်ဂှ် ဒှ်အခိၚ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံဟွံညဳသာသၟဟ်သၟန်၊ ဒှ်မံၚ်ပြသၞာဝိရောဓိတုဲ ညံၚ်ဂွံစိုပ်လတူဂကူမန်မၞုံကဵုတၞောဝ်ဒတောဝ်ဝၚ်မခိုၚ်ကၠိုက် မဍိုက်ပေၚ်ကဵုယေန်သၞာၚ်ပြဝေဏဳကဆံၚ်လှုၚ်ဂှ် ဗၟာတံသ္ဒးထွုတ်ပတိုန်ဝၚ်ကံၚ်ဗွဲတြးရ။ ဂကူမန်တံဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ဂကူ သာကျဝၚ်ဂှ်ဂကူပြဲတုဲ ညးတံလုပ်ထောံအဝေါၚ်ဂကူသာကျဝၚ်မှ ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ဝးပကဝ်ကၠေံ စိုတ်ဓါတ်ဆီနာဲဂကူမန်တံမာန်ရောၚ်မဒှ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ-အရေဝ်မ္ဂး&quot; ဂကူဗၟာ-ဂကူသာကျဝၚ် &quot;ဂှ် ဒှ်အရေဝ်ဇြဲကဴဝဴသတ်-သဒ္ဒတ်ဟွံမွဲတုဲ အယာံမာတ်သၠုၚ်ဝေၚ်သကေတ်ဇကုဟေၚ်ရောၚ်ဂှ် အ္စာဝၚ်တံ ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ်ညာတ်လဝ်အဇှ်ေ ဇိုၚ်ကၞေဟ်ရာဇဝၚ်မှန်နန်ရ။
        ပ္ဍဲအရာဂကူဗၟာတံ ဂစာန်တဴညံၚ်ဂွံစိုပ်လတူဂကူမန်ဂှ် စိုပ်ခေတ်ကုၚ်ဗံၚ်ဏံမှ သ္ပကၠုၚ်ဍာ်ပလာဲဝေၚ်ကၠုၚ်ပြယာဲ ဟွံသေၚ်ရ။ နူခေတ်ဗကာံတေံလဝ် သၟိၚ်ရေတ် တက်ကၠုၚ်ပေဲါအလီ-ဂှ်ဗှ်ကေတ်ပ္ဍဲလိက်တၟံယှိုဲစိခုံ &quot;မာန်ရ။ ဂကူမန်တံ ရှ်ေသှ်ေမံၚ်မှာထေရ်ပဝမ္မတိ၊ ဂကူပျူဂှ်ရှ်ေသှ်ေဒေဝတဴဗိသြဴ-တုဲ-&quot;ဂွံလဝ်ပျးဒိုသ်နူညးတံညံၚ်ညံၚ်&quot; ချူလဝ်ပ္ဍဲလိက်တၟံဂှ်ရ။သုၚ်စောဲပါဝါမှာထေရ်ဂဝမ္မတိ, ဒေဝတဴဗိသြဴတံတုဲ အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ဂကူမန်တံကေုာံဂကူတိစူ(ပျူ)ရ။တက်ကၠုၚ်ဓယံက် ပရေၚ်ဘာသာဂှ် စကၠုၚ်နူဍုၚ်ဗကာံတေံရောၚ်-ဟီုစဂွံရ။
      ဂကူဗၟာကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသဟွံသေၚ်မ္ဂး နူလဵုညး တံကၠုၚ်ဂှ် သ္ဒးစၞောန်ထ္ၜးမာန်ရ။ ပ္ဍဲဒၞဲါဝွံယၟုဂမၠိုၚ်ဟီု ကၠုၚ်အရေဝ်ရ။ မၞိဟ်မ္ဂးဂှ်ဇိုတ်ကၠေံဒၞဲါဇိုၚ်ဇကုဟွံအးရ။ ဂၠိုၚ်ကဵုအောန် စက်ဒၞဲါဇိုၚ်သှ်ေဝက်မံၚ်ဟေၚ်ရ။ &quot;ဇြုံကဵု ဇြုံညာတ်ဒၞဲါဇိုၚ် &quot;ဟီုဂှ် တန်ဒှ်အဓိပ္ပါယ်ဏံရ။
       ဂကူဗၟာတံလေဝ် ဒၞဲါညးတံမံၚ်ကၠုၚ်နူတမၠာတေံဂှ် ဒၞဲါဇိုၚ်သှ်ေဝက်ကၠုၚ်ရ။ ယဝ်ရဒးထ္ၜး ဥပမာမ္ဂး ပ္ဍဲဂကူမန်ပိုယ် ဒိုသ်ပန်ဂှ် အဓိပ္ပါယ်ပြာကတ်လောန်ရ။ဒိုဟ်ဗၟံက်မ္ဂးဒၞဲါတ္ၚဲမံက်တိုန်၊ ဒိုဟ်ပလိုတ်မ္ဂးဒၞဲါတ္ၚဲပၠိုတ်စှ်ေ၊ ဒိုသ်သၠုၚ်ကျာမ္ဂး ဂၠံၚ်ကျာသၠုၚ်၊ ဒိုသ်သၟဝ်ကျာမ္ဂး ဂၠံၚ်ကျာအာ-ပြာကတ်မံၚ်ရ။ ပ္ဍဲဂကူဗၟာတံ ဒိုဟ်ပန်ဂှ် အဓိပ္ပါယ်ရနူက်ဗ္ဒန်လောန်ရ။ အဓိပ္ပါယ်ဟွံမံက်ဂတဝ်။ဂတမုခ်လပါ်တ္ၚဲတိုန်တေံညိ။ ဂတမုခ်ဇကုဂှ် &quot;အရှေအ်&quot;၊ လက်ကြဴဇကုဂှ် &quot;အနံက် ၊ လပါ်တဲပုၚ် ဂှ် တံၚ် &quot;လပါ်တဲပဲါဂှ် မြံက် &quot; သာ်ဝွံသ္ဂးရ။ နူဂကူဗၟာ ဝိုတ်ကၠံ ကံက်သၟာန်စမ်ရံၚ်မ္ဂး အတိုၚ်လတူတေံဟေၚ် ကဵုကၠုၚ်သွဟ်ရောၚ်-မဒှ်ရ။ တၚ်ဒုဟ်ဟွံထေက်ရ။ ပ္ဍဲဘာတန်မူလလေဝ် ဗတောန်မံၚ်အတိုၚ်ဂှ်ရသေၚ် ဟာ။
           အဓိပ္ပါယ်ဒိုသ်ပန်လတူတေံဂှ် အဓိပ္ပါယ် &quot;အရှေအ် &quot;ကဵု &quot;အနံက်&quot; ဝါဒိုသ်ဂှ်နွံကဵုယုတ္တိတုဲ အဓိပ္ပါယ် &quot;တံၚ်&quot; ကဵု မြံက်ဝါဒိုသ်&quot; ဂှ် ဟွံပြာကတ်ရ။ယၟုဒိုသ်(၂)ဒိုသ်ဝွံ စၞောန်ထ္ၜးလဝ် ဇာတိတိုပ်သုက်ဂကူဗၟာတံ ပေၚ်ပေၚ်ရ။ ဒၞဲါဗၟာတံမံၚ်ကၠုၚ်ကိုပ်ကၠာတေံဂှ် ဒှ်ဍုၚ်ကြုက်ဒေသနေရတိရ။ တ္ၚဲဏံ တွဵုရးကောန်သုကော်ရ။ ညးတံယေန်သၞာၚ်ဟွံမွဲဏီတုဲ မံၚ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲအကြာ ဂြိုပ်ဒဵုဝိစောဝ်ရ။ ဒၞဲါမူလဒေသညးတံဂှ် တၟေၚ်တၟေၚ်တၟဟ်တၟဟ် ဝိဂှ်ဇွောဝ်မံၚ်လပါ်သၟဝ်ကျာရ။ ဗွဲမဂၠိုၚ်ဝိမ္ဂးဂှ်ဇွောဝ်လပါ်သၠုၚ်ကျာဂၠိုၚ်ရ။ ဟွံသေၚ်မ္ဂးလပါ်ပလိုတ် ဟွံသေၚ်မ္ဂးလပါ်ဗၟံက် ဇွောဝ်တဴတုဲလပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် ဇွောဝ်စအောန်ရ။ ဝိမၞုံယၟု &quot;ဟဵုအေန်ယဵု&quot; မူလဒေသဗၟာတံဂှ် ဟဳဇွောဝ်မံၚ်လပါ်သၟဝ်ကျာရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ သၠုၚ်ကျာဂှ် ဟိုတ်နူဒဵုနွံမံၚ်တုဲ &quot;တံၚ်&quot; သာ်ဝွံသ္ဂးတုဲ လပါ်ၜဳဟဳဇွောဝ်စှ်ေအာဂှ် &quot;မြံက်&quot; သာ်ဝွံပညပ်စရ။ မြံက်ဂှ်ချူမံၚ်ပ္ဍဲလိက်တၟံ&quot;မ္လစ်သြက်-မ္လစ်အောက်&quot; တုဲအဓိပ္ပါယ်ဂှ် သၟဝ်ၜဳ-ၜဳလပါ်သၟဝ်-မဒှ်ရ။သရုပ်ထောံမ္ဂးလတူၜဳဂှ်ဒဵုနွံမံၚ်တုဲ &quot;တံၚ်&quot; လပါ်ၜဳ ဟဳဇွောဝ်စှ်ေအာဂှ် မ္လစ်အောက်/မြောက်&quot; သာ်ဝွံ ဂွံအဓိပ္ပါယ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗၟာတံဂှ် ဂကူသာကျဝၚ်ပိၚ်ပှ်ကၠုၚ်နူ မဇ္ဇျုမဒေသဟွံသေၚ်တုဲ ဒှ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဍုၚ်ကြုက်မၞုံပ္ဍဲအကြာမုဟ်ဂြိုပ်ခၟဴ ဂစေံ သကေံကၞောတ်ၜဳ &quot;မာချူ&quot; မဒှ်လစှ်ေၜဳဇၞော်ဟဵု အေန်ဟဵုကေုာံဒေသ&quot;ဗယျာန်ခရ &quot;ရောၚ် - ဂှ် ယၟုဒိုသ် ညးတံသုၚ်စောဲမံၚ်ဂှ် လဴထ္ၜးလဝ်ကဵုဗွဲမဗိုန်ဗတ်ရ။ပဵုတုဲပြာကတ်မံၚ်ပၠန်ဂှ် ဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဆီတုပ်ကဵုဗၟာ မသှ်ေမံၚ်လတူဒဵုတံဂှ် ဒဵုတ္ၚဲဏအ်ကော်စချေံ &quot;မြာန်&quot; ရ။ ဗၟာတံဍိုက်ချေံစောန် ပန်တ္ၚဆိုက်ဗ္ဒက်တဴရ။ ဗၟာပါမ္ဂးချေံပါရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗၟာကၠုၚ်မ္ဂး ချေံကၠုၚ်ရ- သာ်ဝွံ နကဵုဌာနူပစာ၊ သဒိသူပစာ ကော်ခဴကၠုၚ်ဂကူ ဗၟာတံ &quot;မြန်မာ&quot; ဒှ်ဂွံရောၚ်-အ္စာသုတေသိတံစှ်ေ စိုတ်ရ။ မြက်စာတုဲ &quot;မြာန်&quot;ကြံၚ်မ္ၚိုဟ်တုဲ &quot;မာ&quot; ဟွံသေၚ်။ &quot;ဍိုက်ချေံကြမ်တုဲ&quot;  &quot;မြန်မာ&quot; မဒှ်ရ။ ဂကူဗၟာတံဂှ် ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်ကဵုဂကူကြက်တံဗွဲမလောန်တုဲ ဟွံဂွံမံၚ်ကၠုၚ်ဝိုဟ်ဝိုဟ်ရ။ စိုပ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏံတုဲမှ ညးတံဝွံ ဇူစဗွဲတသိုခ်စိုတ်တသိုခ်ကာယအိုတ်ရ။
      ပ္ဍဲအေဒဳ-၈၃၂ ဂှ် ကောန်ပၞာန်ချောမ်ဖေအ်ယဵု ကၠုၚ်ဗတိုက်ပလီုထောံလုၚ်သိရိခေတ္တရာတုဲ ရပ်ဏာမၞိဟ်ပိလ္ၚီတုဲ ဖျေံကဵုဒၞဲါပ္ဍဲချေဝ်တုၚ်-လၟုဟ်ဍုၚ်ခေါန်မေန် တွဵုရးယူနာန်ရ။ ပ္ဍဲအေဒဳ ၈၃၅ သၞာံဂှ် ထပ်ဗတိုက်သဓီုတုဲ ထပ်ရပ်ဏာ မၞိဟ်ပိလ္ၚီပၠန် စွံပကန်လဝ် ပ္ဍဲကၞောတ်ၜဳ ဨရာဝတဳ လၟုဟ်မျေတ်ကျဳနာ ရပ်နၚ်ဂကူဗၟာတံသ္ပကောန်ပဝ်တာဒပ်အာဂတ သ္ပစရန်ဍန်ပၞာန်ရောၚ် -သ္ဂောံတီကေတ်တုဲ ကိုပ်ကၠာနူအေဒဳ-၉-က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် ဂကူဗၟာတံဟွံဂွံဖျေံဇိုၚ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏီဂှ်လေဝ် ပြာကတ်အာရ။ဣဝွံ……အဆက်ဒတုဲဖဵုဝၚ်မကလိဂွံနူယၟုဂမၠိုၚ်မဒှ်ရ။
၂။မန်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုဟ်လဵုရော

       အ္စာဝၚ်မန်တံဂှ် မန်ပိုယ်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုသ်သၟဝ်ကျာရောၚ်-သ္ဂးရ။ မန်တံပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ်ပ္ဍဲဇရေၚ်ၜဳ ယာန်သဳကြုၚ်ရောၚ်လေဝ်ဟီုရ။ အ္စာဝၚ်ဗၟာတံဂှ် မန်ပိုယ်လုပ်ကၠုၚ်နူဒိုဟ်ဗၟံက်တုဲကေၚ်မံၚ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲဒေသတွဵုရး ကာန်တုၚ်ရောၚ်-သ္ဂးအိုတ်ရ။ အ္စာဝၚ်မန်လ္ၚဵု ယိုက်ဗက်အ္စာဝၚ်ဗၟာတံတုဲ ချူဗက်အတိုၚ်လညာတ်ညးတံလေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။
         တွဵုရးကာန်တုၚ်ဂှ်နွံသၠုၚ်ကျာၜဳယာန်သဳ ကြုၚ်,ဗၟံက်ဍုၚ်ဗဳယေက်နာမ်ဏီရ။ ယၟုၜဳယာန်သဳ ကျာန်ဂှ်ဒှ်မံၚ်ယၟုမန်ကီု၊ မၞိဟ်ဒေသတံဂှ် သုၚ်စောဲလဝ်ဝေါဟာမန်ဗွဲမဂၠိုၚ်ကီု၊ ၜဳယာန်သဳကျာန်ဂှ်နူကုန်ဒဵုတိဗက်ဟဳဇွောဝ်အာလဒေါဝ်ဍုၚ်ကြုက်ဒဵုကဵုစိုပ်ဍုၚ် ရုၚ်ဟာဲကီုတော်ရံၚ်မ္ဂးဂကူမန်စကၠုၚ်နူကာန်တုၚ်ဂှ်ဒှ်ဟွံမာန်ရ။ပ္ဍဲကာန်တုၚ်ဂှ်မံၚ်ကၠုၚ်ကီုလေဝ် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဟီုဟွံဂွံရ။
          ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူမန်တံဂှ် နူဒဵုသၟဝ်ကျာ လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏံကီု၊ ဍုၚ်ဒွါရဝတဳ(သေံ)ကီု၊ ဍုၚ်ကမ္ဗုဇကီု မဒှ်ရ။ ဒွါရဝတဳလီုတုဲမှ စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ရာမညဏံဟွံသေၚ်။ မန်ဒွါရဝတဳကေုာံမန်ရာမည (ဍုၚ်ဗၟံက်+ဍုၚ်ပလိုတ်)ဝါဍုၚ်ဝွံ မွဲဒမြိပ်ဓဝ်လိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်ဇၞော်-မောဝ်ရာၚ်ဆာဲကၠုၚ်ရောၚ်ဂှ် ယၟုယၟာမန်တြေံတြဟ် ညးဂူတံ,ခါသဳတံ ထ္ၜးမံၚ်သာဓကရ။
       မွဲသာ်ပၠန် ယဝ်ရလုပ်ကၠုၚ်နူဒိုဟ်ဗၟံက်မ္ဂး တၞောဝ်ဒတောဝ်မန်မပ္တံဂကူ မုဏ္ဍဆာန်တာ(လ်)၊ခါသဳတံဂှ် ဂွံစိုပ်အာတွဵုရးအာသာမ်၊ ရးမဇ္ဇျိမဒေသတေံဟွံလောဲရ။ ယၟုကွာန်၊ ယၟုဍုၚ်၊ ယၟုဘုတ်ဘာစေတဳ မၞုံမံၚ်ပ္ဍဲလတူဍုၚ်ပိုယ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠၚ်တံဂှ် စၞောန်ထ္ၜးမံၚ်ဒဒှ်ရ မန်တံစိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံနူဒိုသ်သၟဝ်ကျာရ။ ကာလချိုတ်-စွံက္ဍိုပ်, ကေတ်ဏာက္ဍိုပ်လ္ပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် ပြာကတ်မံၚ်ရ။ ဒၟါနူယၟုမန်သှ်ေဝက်မံၚ်ပ္ဍဲဒေသတံဂှ်တုဲ ဂုဏ်ဖဵုဝၚ် ပတန်ၚုဟ်ဟွံမာန် ဂမၠိုၚ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ရ။
       ၃။ ဂကူပျူ အခိၚ်လဵုကၠေံအာရော-
     ကြုက်တံကော်ခဴစဂကူပျူတံ &quot;ပိယော&quot; -(PINO)၊ မန်တံတံကော်ခဴစ &quot;တိရ်စူလ်&quot; ရ။ ဍုၚ်ဗဳသၞဴ ရာဇဌာနဳပျူတံဂှ် ပ္ဍဲ အေဒဳ-၅ က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် ဖူနန်အၚ်ပါယာဗတိုက်ပလီုထောံရောၚ်-ဂှ် အ္စာဝၚ်ဗၟာတံ ထေၚ်သၠေဟ်တဴရ။ ဍုၚ်သဳရိခေတ္တရာ(ပြည်)ဂှ် ပ္ဍဲအေဒဳ (၈)က္ဍိုပ်ကၠံဂှ်သၟိၚ်ပျူလက်ကြဴအိုတ် သဳဟဝိကြမ ဂ္ဇံနန်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ လက်ထက်သၟိၚ်ဝွံ ယေန်သၞာၚ် ပျူတံဇၞော်မောဝ်ရာၚ်ဆာဲစိုပ်ကၞောတ်အထောတ်ရ။ သၟိၚ်သဳဟဝိကြမဂှ် ပ္ဍဲအေဒဳ-၇၁၈, စဴအာသွဝ်တုဲလက် ကြဴဏံ သၟိၚ်ပျူအဆက်ပိုတ်အာရ။ညးမွဲကဵုမွဲဟွံညဳ သကအ်ရ။ သၟိၚ်မအုပ်ဓုပ်ဂကူပျူတံသီု ဖအိုတ်ဂှ်ဟွံမွဲရ။ သၟိၚ်ဒေသညးကဵုညးဂှ်နွံမံၚ်ဏီရ။ ပ္ဍဲအေဒဳ-၈၃၂-ကာလကြုက်နန်ချံၚ်တံကၠုၚ်ဗတိုက်ဂှ် ဍုၚ်ပျူသီရိ ခေတ္တရာလီုအာရ။နူဂှ်ပတန်ဍုၚ်ဟာန်လေန်ပၠန်ရ။ ဍုၚ်ဟာန်လေန်လေဝ် ဒုၚ်ဟွံလံရ။ လ္ၚဵုဟီုကြုက်ဗ္တိုက် လ္ၚဵုဟီုပၟတ်ဒဵုဂတိုဟ်ဍုၚ်ဟာန်လေန်လီုအာရ။တော်ရံၚ်ကဵု ဂကူဗၟာတံ စိုပ်မံၚ်ဗကာံဍုၚ်ပျူတုဲ ဗၟာတံဟွံ ဗတိုဟ်-ဟီုဟွံဂွံ။
        ဂကူပျူတံဂှ် ကဵုဂကူဗၟာတုပ်တုပ်ဟီုဂှ် ဒးဗ္စာရဏာရ။ ဥပမာ-ဂကူညးဂူကဵုဂကူမန်တံ လောန်ကၠုၚ်ၜိုတ်(၈၀၀)သၞာံတေံဒှ်ကၠုၚ်မွဲဂကူဓဝ်ကီုလေဝ် လၟုဟ်ဟွံကၠိုဟ်အရေဝ်ညးသကံရ။ ဂကူဗၟာကဵုဂကူပျူတံဂှ် ဒှ်ဂကောံ တိဗက်တဝ်ပါမေန်တုဲ အရေဝ်တုပ်-ဟီုဟွံဂွံ။ ကရေၚ်ကဵုကချေၚ်တံလေဝ် အ္စာတံစုတ်လဝ်ပ္ဍဲဂကောံတိဗက်တဝ်ပါမေန်ကီုရ။ ရ မျှာၚ်ညးတံ ပဲါနူဟွံတုပ်ကဵုဗၟာတံ သက်သက်ရ။ ရ မျှာၚ်ညးတံ ပဲါနူဟွံတုပ်ကဵုဗၟာတံဂှ် ကြပ်မံၚ်ကဵုမန်တဴဏီရ။ နူစတမ်တေံ ပျူကဵုဗၟာတံ ဟီအရေဝ်တုပ်ကဵုဒှ်ကၠာရ။ ပြဆာဲမံၚ်ညးသကံပွိုၚ်(၉၀၀)သၞာံတုဲအခိၚ်တေံ ဂၠံၚ်ဆက်ဆောံ ဟွံမွဲတုဲ အရေဝ်ဂွံဆက်တုပ်အာပၠန် အခေါၚ်အောန်လောန်ရ။
         အ္စာဝၚ်ဗၟာတံချူမ္ဂး ဂကူပျူတံဂွံကၠက်ဂှ် ဗဝ်စုတ်ဒုဟ်လတူမန်,ခမေန်,ကြုက်တံရ။ ဆဂး-ဒၞါဲဍုၚ်ပျူတံဂှ် ဂကူဗၟာတံဂ္ဇံလဝ်ဂှ် ရုပ်ရဴပရေံမံၚ်ရ။ မန်ဂွံၚိတ်ပျူတံဂှ်လ္ပဟီုဏီ၊ အခိၚ်ပျူတံကၠက်အာဂှ် မန်တံနွံကဵုဍုၚ်ဟွံသေၚ်ရ။ နွံမံၚ်သၟဝ်တဲဗၟာတုဲ ညံၚ်ဂကူဇကု ဟွံဂွံကၠက်အာဂှ် ဒးရုန်ဂစာန်မံၚ် ဟွံသံက်သာလးလးဂှ် ဇၟာပ်ညးအဲမတ်တၟးမံၚ်သီုဖအိုတ်ရ။ ဂကူပျူတံဂှ် ကၠအ်အာပ္ဍဲတဲဗၟာတံတုဲ တာလျိုၚ်ပ္ဍဲမန်,ခမေန်,ကြုက်တံဟွံမွဲရ။
        ဂကူမန်ကဵုပျူတံ ဒှ်ကၠုၚ်ပၞာန်မွဲလှ်ေဟွံဆဵုရ။ကာလပၞာန်ကြုက်တံ+ခမေန်တံဓလဵုခၞံၚ် ကၠုၚ်ပၠံၚ်တိဍာ်မ္ဂး မန်ကဵုပျူတံ တံၚ်တဲညဳသာတုဲ စဵုဒၞါကၠုၚ်တိဍာ်ဇကုအိုတ်ရ။ အတိုၚ်အ္စာဝၚ်ဗၟာတံဟီု-ပျူတံဖေက်ဘဲမန်တုဲပြံၚ်တိုန်အာလပါ်ယှိုဝ်ဗဝ်တေံဂှ် ဒှ်ဟွံမာန်ရ။မူဟိုတ်ရောမ္ဂး ပ္ဍဲအေဒဳ ၈၃၂ သၞာံဂှ်ဍုၚ်သဓီုလေဝ် ဒၟါနူလီုအာကီုမဒှ်ရ။ ဒၟါနူဘဲပၞာန်ကြုက်တံတုဲ ပျူတံမွဲဓဝ်ဟွံသေၚ် ဒးပြံၚ်ဍုၚ် မန်တံလေဝ်ဒးပြံၚ်ဍုၚ်ကီုရ။
       ပျူတံဂှ် ဍုၚ်ဗိသၞဴလဵု စိုပ်သိရိခေတ္တရာ၊ သိရိခေတ္တရာလီု စိုပ်ဟာန်လေန်(ဟာန်လေန်ဂှ်နွံမံၚ်ဒိုဟ်ဂၞဲ ဍုၚ်ယှိုက်ဗဝ်(၁၁)တိုၚ်ရ)မဒှ်ရ။ မန်တံဂှ် ပထမသဓီုလဵု-စိုပ်သဓီုဒုတိယ၊ သဓီုဒုတိယလီု-စိုပ်သဓီုတတိယ၊ (ပထမသဓီုကဵု တတိယသဓီုဂှ် သဓီုလၟုဟ်ဝွံရ။ ဒုတိယသဓီုဂှ် နွံဇိုၚ်ဒဵုကေလာသရောၚ်-အ္စာတံသ္ဂးရ။)မဒှ်ရ။ မန်ကဵုပျူတံ ဟွံတၟေၚ်ညးသကအ်ရ။ ဂကူမန်ကဵုပျူဒဒှ်ရညိသာမံၚ်ညးသကံဂှ် ယၟုယၟာကပေါတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ထ္ၜးမံၚ်သက်သိရ။
        စိုပ်လက်ထက်သၟိၚ်ဗၟာအနူရုဒ္ဒ (အနာဝ်ရထာ)ဂှ် သဓီုလေဝ်လီုအာတုဲ စှ်ေအာသၟဝ်တဲဗၟာ ညံၚ်ရဴပျူတံကီုရ။ မန်ကဵုပျူဘဝတုပ်ရ။ သၟိၚ်အနဝ်ရထာဂှ်နူ AD-1044-စိုပ်-AD-1077သ္ပသၟိၚ်ရ။ သၟိၚ်ဗကာံလက်ကြဴအိုတ်ဂှ် သၟိၚ်ပေက်ကြုက်(AD-1256-1287)မဒှ်ရ။ခေတ်ဗကာံဂှ် ပွိုၚ်-234သၞာံတန်တဴကၠုၚ်ရ။ ဂကူပျူတံဂှ် ဒဵုကဵုစိုပ် AD-1248ဟွံကၠက်ဏီရ။ပ္ဍဲလိက်တၟံညံၚ်ယျၚ်ကျိတမိ မချူကှ်ေလဝ် AD-1233ဂှ် ယၟုဂကူပျူ,ဂကူမန်တံပါမံၚ်တုဲ ဒဵုကဵုအခိၚ်ဏံ ဂကူပျူတံနွံမံၚ်ဏီရောၚ်ဂှ် ပြာကတ်အာရ။ ဂကူပျူတံ နန်ကၠေံအာပွိုၚ်(၄၀၀)သၞာံပြၚ်ပြၚ်တုဲမှ ဂကူကၠက်အာရောၚ်မဒှ်ရ။ဂကူမန်တံဂှ် စိုပ်လက်ထက် သၟိၚ်ပေက်ကြုက်မှ ဂွံတိတ်ဗၠးနူသၟဝ်တဲဗၟာရ။
       ဒၟါနူဆဵုယၟု ကမၠောန်မောၚ်မပျူတံပ္ဍဲလိက်တၟံတုဲ အခိၚ်ပျူတံကၠေံအာကီု၊ ကၠေံအာပ္ဍဲတဲညးလဵုကီု၊ ညးဂှ်ၚိတ်ထောံကီု  တြးဇာဥာဏ်တုဲ ညးကဝ်တံတော်ဆဒးအာရ။ ဂကူမွဲမွဲကၠေံကၠက်အာဂှ် မွဲတ္ၚဲဓဝ်မွဲဗတံဓၚ်ဟွံသေၚ်။ ကၠေံကၠက်အာသိုက်သိုက်ရောၚ်။ညးမၚိတ်တံဂှ် ဖျေံလဝ်ဂွန်တုဲ ဖန်ၚိတ်အာညံၚ်ရဴကၠန်ရောၚ်ဂှ် ယၟုကမၠောန်မောၚ်မပျူတံဂှ် ကဵုမံၚ်သတိကဵုပိုယ်ရ။တၚ်ယၟုမန်ညိမန်-
            အ္စာသုတေသနတံဂွံရုပ်ကျာ်ပရမံ ခေတ်အနဝ်ရထာချူလဝ်လိက်ပျူမွဲ၊ အ္စာချူဂှ်ယၟုမန်။ၜိုန်ရတၚ်လဝ်ယၟုမန်မ္ဂး။ &quot;သီရိဗညာနော &quot;ကီုလေဝ် ဂကူပျူတန်ဒှ်ရ။ ပ္ဍဲထွာဲတေံ ဂွံရုပ်ကျာ်ပရမံၜါ ခေတ်သၟိၚ်ကျာန်ယျေတ် ချူလဝ်လိက်မန်၊ အ္စာချူလဝ်ယၟုမန်သီုၜါ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ်-ဆဵုလိက်မန်ပ္ဍဲထွာဲတုဲ ဂကူမန်စိုပ်ထွာဲရ-ဟီုဟွံဂွံသာ်ဝွံ အ္စာဝၚ်ဗၟာ သဝ်လူသွးရ။ 
      မန်ခေတ်ဗကာံတေံ တၚ်လဝ်ယၟုမန်ဖိုဟ် ဒးဒုၚ်ထောံ ဂကူပျူ။ ရးတနၚ်္သီတေံယၟုကွာန်မန်နွံပြာကတ်မံၚ်ဖိုဟ် ဒးဒုၚ်ထေၚ်မန်တံဟွံကေၚ်မံၚ်ရ။ အရေဝ်ဏအ်ဒှ်ဟွံဒှ်စွံလဝ်ကၠာတုဲမန်ပိုယ်ခေတ်ဏံ ဗွဲမဂၠိုၚ်ယၟုမန်ဟွံတၚ်၊ လိက်မန်ဟွံလေပ်တံဂှ် ဂတဏံ(၁၀၀၀)သၞာံပၠန်မ္ဂးအ္စာသုတေသနတံ စုတ်စရၚ်ပ္ဍဲဂကူလဵုထေၚ်ရောၚ်။ ဘာမန်လ္ၚဵု၊ ကွာန်မန်လ္ၚဵု အတိုၚ်ယၟုမန်ဂှ်ဟွံချူ၊ ကၠာဲထောံဘာသာတုဲ ချူမံၚ်တံဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲဘာတံဂှ် ပ္ဍဲကွာန်တံဂှ် မူရဴဂကူလဵုမွဲမံၚ်ကၠုၚ်-အ္စာသုတေသနတံထေၚ်ရောၚ်။ ဥပမာ- &quot;ဘာဇၞော်&quot; ဂှ် ကၠာဲထောံ &quot;ဘုရာကြီးကျောင်း&quot;တုဲ ချူဟွံထေက်။&quot;ဘာကျိုက်၊ဇနော&quot;- သာ်ဝွံသ္ဒးချူအတိုၚ်ယၟုမန်ဂှ်ရ။
       လိက်မန်ဂှ်နူလက်ထက်အနဝ်ရထာစိုပ်လက်ထက်အလံၚ်စိသူ-ပွိုၚ် (၁၀၀)သၞာံဍောတ်ဍောတ် သုၚ်စောဲကၠုၚ်ပ္ဍဲနန်ဗကာံရ။ အမာတ်ဒဴဗညာမန်ဗၟာဟွံရုဲ သ္ဒးလေပ်လိက်မန်ရ။ ၜိုန်ရဒးဗတောန် လိက်မန်ကီုလေဝ် ဗၟာတံ ဒုၚ်ယၟုမန်ဟွံသေၚ်ရ။ တ္ၚဲဏံဂကူမန် ရဲဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တံဂှ် သ္ပဟိုတ်ကဵုဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တုဲ ဟွံဒုၚ်ယၟုမန်ဂှ် သ္ဒးအမ်သဝ်ရ။ ယၟုဍေံဂှ်လေဝ်ယၟုမန်ဟွံတၚ်လဝ်၊ အရေဝ်မန်လေဝ် ဟွံဗတောန်လဝ်ကဵုဍေံ၊ လိက်မန်ဂှ်သ္ၚောဲ၊ ကောန်ၚာ်ဗီုဏံဍေံထေၚ်ဍေံဂကူမန်ဟွံသေၚ်ဂှ် ဗျိဟွံထေက်ရ။
       ပ္ဍဲအိန်ထံၚ်မၞုံကဵုပ္ဍဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်လ္ၚဵု မဍုက်ကေဝ်မံၚ်ကေုာံ ညးမချူလိက်ဏံဝွံ ညးတံသုၚ်စောဲယၟုမန်အလုံသ္ၚိရ။ကောန်ညးတံ ဟီုအရေဝ်မန်ဂွံသီုဖအိုတ်ဟွံသေၚ်ကီုလေဝ် &quot;အာဲဂကူမန်&quot; သာ်ဝွံဍေံတံ ဂံၚ်ဒုၚ်ယၟုသီုဖအိုတ်ရ။ ဒၟါနူဟွံလေပ်လိက်မန်,ဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တုဲ ဟွံဒှ်ဂကူမန်ဂှ်အဓိပ္ပါယ်ဟွံမွဲရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်လက်တေန်အမေရိကာန်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် အရေဝ်,လိက်ပတ်ညးတံကၠေံအာပ္ဍဲအကြာဘာသာကဵုလဵုနဳကီုလေဝ် ယၟုဂကူညးတံ ညးတံဟွံကၠဟ်။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲညးတံဟွံကၠဟ်။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲညးတံဂွံဗၠးၜးရ။
          ပ္ဍဲအခိၚ်တ္ၚဲဏံ ဂကူမန်တံ ထေက်ကဵုဒးစွံသတိအိုတ်ရ။ ၜိုတ်လဵုဒှ်ဒှ် ယၟုဇကုကီု၊ ယၟုဒေသဇကုကီု၊ ယၟုမန် သ္ဒးဒှ်ရ။ ဂွံဆဵုညးယၟုကၠာဲမံၚ်တံဂှ်မ္ဂး ဒးကဵုလညာတ်ထေက်ရ။ ဒးသောၚ်ကလးၚုဟ်မးယၟုထေက်ရ။ &quot;ဂကူမန်ဂှ် ဂျိုၚ်မံၚ်ကဵုယၟုမန်မွဲမရောၚ်&quot;ဂှ် ဒးကဵုသမ္တီထေက်ရ။ သ္ၚိဌာန်ဇကုဘုတ်ဘာဇကု၊ ကောန်ဇကု ကောန်ကွးဇကုတံဂှ် ဒးခုတ်ခဴကၟုမန်ထေက်ရ။ အယာံမာတ်မိ,နာဲမိမံၚ်ဂတဂှ်မွဲမဓဝ် ဟွံရုမ်ဂပ်ဏီဂှ် သ္ဒးကဵုပညာထေက်ရ။
        ကၟိန်ဍုၚ်ပိုယ်ဝွံဒက်ပတန်လဝ်နကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် နကဵုသာ်အရံၚ် ဇကုအပိုၚ်ဂှ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်မံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်အိုတ်ရ။သွက်ဂွံကယျိုၚ်ကယျဝ်ကၟိန်ဍုၚ်ဂှ်ဂကူမန်တံ ဟွံဒးပြံၚ်သာ်ရ။ နကဵုသာ်အရံၚ်ဇကုအပိုၚ်ဂှ်ဟေၚ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်မ္ဂး ကၟိန်ဍုၚ်လေဝ်တန်ဂကူပိုယ်,တွဵုရးပိုယ်လေဝ်တန်အာမာန်ရောၚ်။ နကဵုသာ်အရံၚ်မန်မတွံဂး လိက်ပတ်ဘာသာ,သာသနာ,ပညာဂကူမန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်အာကၟိန်ဍုၚ်ထေက်ရ။ နကဵုယၟုမန်ဂှ် ဒက်ပတန်အာဝၚ်ဘဝကောန်ဂကူဇကုပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဏံထေက်ရ။ လက်ကြဴအိုတ်ဂှ် ညံၚ်ရဴစေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန် ဒှ်မံၚ်ဒတန်ပ္ဍဲမဂ္ဂဇြေန်မန်လဂံါအာဇာနဲကီု ဇၟာပ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန် သ္ပဒတန်စေဝ်ပၞောန်ဝွံထေက်ရ။
         
                ✍   ရာမည-မာံဝါန်ၛာဲ✍
                ကွာန်ကအ်သိုခ်
     သၞောဝ်စိုပ်တွဵုရး ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာဏံမ္ဂး &quot;မွဲတ္ၚဲဂကူမပဒတဴ ပ္ဍဲတွဵုရး ဒၞာဲတံဂှ်တံဂှ် အာတ်မိက်ကၠုၚ် မိက်သၠာဲယၟုတွဵုရးမ္ဂး သၠာဲကဵုမာန်ရောၚ်&quot; ရံၚ်ကဵုပိုဒ်ဏံတုဲ ပ္ဍဲတွဵုရးမန် မၞိဟ်ဟီုအရေဝ်မန် အောန်အာမ္ဂး ယၟုမ္ဂး &quot;တွဵုရးဍုၚ်မန် &quot; ဂှ် ပြံၚ်လှာဲအာ ယၟုတၞဟ်မာန်ရောၚ်၊ စွံသတိကဵုဇၞော်ညိ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၈၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဍိက်တၠအဝဵုပၞာန် ==

ဍိက်တၠအဝဵုပၞာန်

ယွံကလောပိုဲ ဟိုဲမန်မွဲသကအ်
ဂွံတီလဴကဵု ဒှ်ဖဵုဗိုန်ဇၟအ်
နေဝေန် သာန်ယု ယၟုဗမာတအ်
ဗော်ပၞာန်ဂမၠိုၚ် ပိုၚ်လဝ်ဍုၚ်ဏအ်
ပေၚ်စှ်ၜါသၞာံ ပယျာံဟွံပၠအ်
ဍန်ဂြက်ဇဳဂၠံၚ် ပၠံၚ်ၜးတေံဏအ်
ဗက်သီဗၞိက်တိုက် ဍိုက်ယာန်ဂဇအ်
လောဘဖအဴ ထဴသီတိကၠအ်
လုံကောန်ရးဍုၚ် ဒုၚ်ပျဲရေက်ကအ်
ပၞာန်ဂွှံအဝဵု ညျြါံ က်ကဵု ကှအကြှအြ
ဗက်ကိတ်ဗက်ကဳ သၚဳညးဂြိပ်တၚအ်
ဓဇနျလောနျကဲာ ဟဲာက္ကဵုတမွအျ
စှၜါသၞာံဏအှ ဝးကအသှုါဆှီ
နူဂှ်သၠာဲပြံၚ် ညံၚ်ဒးအလီ
လပါ်တံသွံ စွံလဝ်မွဲလၚီ
ပိပိမသုန်(၁၉၇၃) သၞာံတုန်ဂေါဝ်မြီ
မြေက်ကသဵုအဴ တြဴစွေက်ကြအ်ဆီ
ဍှုါရှးဟှံပဲါ ရဲုမဲာအလီ
ပၞာန်အပ်အဝဵု လၚဵုမိပ်ဂြိုၚ်အီ
လလံကဵုပြဟ် မွဲတၚဲဒှ်လၞီ
သမတလေဝ် နေဝေန်ကြအ်ဆီ
မန်ညံၚ်ဂွံသၠေက် ဍေံပေက်ဟဇီ
မိၚ်ဒးၚုၚ်ၚ ဂွဂွဗြီဗြီ
ရုဲမာဲအလီ ဒှ်လၞီရိုဟ်တၚဲ
သၞာံလတူဂှ် ဟီုသှ်ဗဗွဲ
ဂိတုပုဟ်ကၠာ ဖါမံက်စှ်မွဲ 
ကဵုဍုၚ်မန်ရ ပစၟတ်လဝ်တၚဲ
နေဝေန်သာန်ယု ဂးယၟုညးအဲ
ဒှ်အလဵုသဳ ပိုၚ်ပြီဂၠိုၚ်နဲ
ဍာံဂှ်ဟွံကေတ် ဗၠေတ်ရောၚ်ဗဗွဲ
ကဵုဍုၚ်မန်ဂှ် ရှ်ညိဟွံမွဲ
ဂကူဂွံကၠေအ် လှေအ်လှန်ဂၠိုၚ်နဲ
ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ပၠက် ခိုဟ်သွက်ညးမွဲ
မူသာ်ရောတၟေၚ် ပထေၚ်ညးအဲ
ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဍိက် ရပ်ဇိက်ရိုဟ်တၚဲ
ညိရောဟွံတၟေၚ် ဒးထေၚ်ညးအဲ
ညးဂဇံခုၚ် ပေၚ်ဗုၚ်ရိုဟ်တၚဲ
မန်ဍိက်ဗမာ ယာမုက်ဒုၚ်နဲ
အခေါၚ်မန်ကၠက် သွက်ဇကုမွဲ
ဍုၚ်ဟွံဗဗွဲ တုပ်နဲကောန်ဍိက်
ရဲမန်ဒုၚ်ဂိ ညိဟွံမွဲပၟိက်
အခေါၚ်အဝဵု စဵုဇာစဵုနှိက်
ကၠောန်ပၠန်ဒှ်လုတ် စုတ်ထံၚ်စုတ်ထိက်
ဂကူဟွံသၠုၚ် ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဍိက်
မန်ကေတ်ဟွံကဵု ပလဝ်ကၠဵုကၠိတ်
မန်ဟွံကေတ်ဂှ် ဗဒှ်ခိုဟ်ပိက်
မန်ညးဂရိုဟ် မန်ဒိုဟ်မန်ကၞိက်
မန်ဏအ်ရောၚ် ဂွံဖဵုဒှ်ဍိက်
ဒုၚ်ဇက်ဒုၚ်ဇိက် မန်ဍိက်နေဝေန်
ကှ်ေကဲလၚုလၚန် ဍုၚ်မန်ဟွံထၞေန်
ညိရောစောဲစပ် ကၞိပ်တိက်ကဝေန်
ဂွံဆယၟုပညုၚ် ဍုၚ်မန်ပိုတ်ကြေန်
မူသာ်ရောဒှ် ဟွံသၟဟ်မၚ်ဇေန်
ညးဒုၚ်ဂစိုတ် တဲပိုတ်ဇိုၚ်လၟေန်
မူဟွံပကဵု တုပ်ကၠဵုဂျာပေန်
ညးဆာန်မန်ဍိက် ဗက်ကိတ်ဗက်ကဟေန်
မန်ဍိက်နေဝေန် ထၞေန်ကဵုဍုၚ်ပၠက်
မန်ညံၚ်ဂွံကၠက် ဍုၚ်ပၠက်ဍုၚ်ဍိက်
မန်ဏအ်ရောၚ်ကဵု ဂွံဖဵုဒုၚ်ဇိက်
မန်ဒုၚ်ဒဒိုက် သီုကွိုက်သီုထၞိက်
ဍုၚ်မန်‌ဍေံကဵု ညးလဵုရောဘိက်
မန်ရဲနေဝေန် ဒက်ဂြေန်စတိက်
စၚ်ခဗာဲကၠာ စကာရပ်ဇိက်
မန်ဏအ်ပဇၞော် ဍေံကော်ဍေံဘိက်
ရပ်ဗဂန်ဟေၚ် ညံၚ်ပြေၚ်ဂၠဴဇိက်
ဗီုပြၚ်ဍုၚ်လၟုဟ် ဒုဟ်ဟွံဗၠးဍိက်
သွက်ဂကူမန် ဆီနန်ပြိုက်သိက် 
ရဲညးတၠကောန် ဗတောန်ဗှ်လိက်
ရေၚ်တၠုၚ်ဟွံမာန် ကွာန်ပိုဲနွံပၟိက်
ဍုၚ်ပၠက်ဍုၚ်ဍိက် လိက်ပတ်ကၠေံအိုတ် [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၃၃၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== မဟာဗျူဟာဂွံဂွံဖျောန်အရံၚ်ချီဒနာဲသာ်ဍာဲဂှ်မာန် ဒးပဓာန်နဲပတန်သာသနာမန် ==

မဟာဗျူဟာဂွံဂွံဖျောန်အရံၚ်ချီဒနာဲသာ်ဍာဲဂှ်မာန် ဒးပဓာန်နဲပတန်သာသနာမန်
------------------------------
ရံၚ်ကဵု ၂၀၂၀ ဏအ်မ္ဂး အတိုၚ်တိဍာ်မန်ဖအိုတ်လ္ပဟီုဏီ 
ၜိုတ်တိဍာ်နွံသၟဝ်ယၟုတွဵုရးမန်ဂှ် မန်ဟွံဂွံအခေါၚ်ကျမာဲပေၚ်ၚ်။ 
ညအ်ဂှ်တာလျိုၚ်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရ။ ဇေတ်တ်ၜိုတ်ဟွံဇၞးကီုလေဝ် ဇၟာပ်ပွိုၚ်ဍုၚ် ၜိုတ်ကျ ဒးဂံၚ်ပြိုၚ်။ ညအ်ဂှ် အခေါၚ်ကျဟွံမွဲဏီမ္ဂး ဂွံဇၞးဂှ်လအ်မံၚ်ညိဏီ။ 
ဂွံဇၞးနကဵုပေဲါပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မွဲဟီုဂှ် ညံၚ်ပေဲါပတိုက်ပၠန်ဂတး မွဲပေဲါ မွဲတမြိပ် ကၠောန်ဂွံဟွံသေၚ်။ ဒးအာကဵုဗျူဟာဟေၚ်ရ။ 
မုဟိုတ်ဂွံဟီုရောတှ်ေ မန် ရဲစွံဒၞဲါဟွံဒးဏီဂှ် မုဒှ်ဒှ်ကၠုၚ်ဂၠာဲမံၚ်သၞကဵုလကျာ် ဗွဲတၟေၚ်အဲ &quot; ဟိုတ်နူ လကျာ်လၟိုဟ်ဂၠိုၚ် ၊ ဟိုတ်နူညးရုၚ်သ္ၚာဂၠိုၚ်ရ &quot; ဇြဟတ်ပၞာန် ဇြဟတ်မန် ယအ် &quot; ညအ်ဂှ် လညာတ်ရဲစွံအိက်ဒၞဲါဟွံဒးတအ်မွဲရဒးဟီု။ 
တ္ၚဲဏအ် လကျာ်မန်အိုတ်အာ တ္ၚဲဏအ်ဂကူမန်ပြံၚ်အာရ။ နတဲဂှ် ရံၚ်ကဵုကွာန်မန် ဒှ်ဘာလကျာ်ဗၟာ ဘာမန်သုၚ်စောဲဝေါဟာဗမာမ္ဂး သက်သဳဏအ်ကၠိုဟ်ကေတ်လုပ်ရ။ 
ဒၞဲါဏအ်မိက်ဂွံဟီုဂှ် စၞးဒးဟီုမံၚ်ကဵုလကျာ်မန်ဂၠိုၚ် ဇြဟတ်ပၞာန် ဇြဟတ်ညးကဵုမာဲယှအ်ဂှ် 
သြန်ဇကုတအ် မပၠေၚ်မံၚ်အကြာသ္ဘၚ်ဘာသာ ဌာန်ကွာန်ဇကုဂှ် ပကောံတုဲ ဗက်ရာန်တိ ပတိုန်ဘာ ဗဒှ်ဘာတုဲ ဌာန်ဘာလကျာ်မန်ဟွံမွဲညိ။ အခါဂှ်မ္ဂး ဌာန်ဂှ် တိဂှ် ဗၞတ် ၃၀ သၞာံ ၄၀ သၞာံမ္ဂး ဒှ်ကၠုၚ်ဇြဟတ်မန်ဟေၚ်ရ။ ၜိုန်ရဟွံဒှ်မန်ကီုလေဝ် အောန်အိုတ် ညံၚ်ဍေံဂွံစုတ်ကၠုၚ်မာဲကဵုဗော်မန်ဇကု ဒးဂစာန်ဂွံ ဂစာန်မာန်။ 
ကဆံၚ်ၜိုတ်ဏအ် ချပ်လဝ်ဟွံမွဲ ချပ်ဟွံလုပ် ဗက်ဟရာံမံၚ်လကျာ်ဗၠာဲ သက်က်ဂှ် ဂၠံၚ်ဒးဟွံသေၚ်။ လမုဟ် ဘာလကျာ်မန် ပအပ်ထောံလကျာ်ဗမာ ကွာန်မန် ၁၀ သၞာံဟွံပေၚ် ဒှ်အာဗမာ (ဗမာသာမညဟွံသေၚ်၊ ဗမာဍဟ်မန်ဒှ်ကၠုၚ်မာန်) 
လပါ်သၚ်မန်တအ်လေဝ် ကမၠောန်ပတိုန်သာသနာဂှ် ကဆံၚ်ဂိုဏ် ကဆံၚ်ကွာန် ဒးချပ်ဇန်ထေက်ရ။ ညအ်ဂှ်ကမၠောန် ကောန်သာသနာတအ်ဒးကၠောန်ရ။ လကျာ်ဗမာ ညးတအ်ဂစာန်ပတိုန်မံၚ်သာသနာ အကြာတိဍာ်ချေၚ် ကချေၚ်တအ် ပရဲညးတအ်တိတ် ၂ လပါ် မွဲသာသနာ ညးတအ်တိုန် ၂ ဂကူညးတအ် ဗျာပ်တြး။ ကမၠောန် ပတိုန်သာသနာ missonary ဟီုဂှ် အၚ်္ဂလိက်လေဝ် သုၚ်စောဲလဝ်ရ။ ကိုပ်ကၠာနူဒပ်ဍေံဟွံအာမ္ဂး သၟာပတိုန်သာသနာ ဍေံစိုပ် တုဲမ္ဂး ဒပ်ပၞာန်ဍေံဗက်စိုပ်။ 
မန်ပိုယ်လေဝ် ဒးမံၚ်ကၠာ်ဏအ်ရသေၚ်ဟာ။ နဲသီကေတ်တိဍာ်ဇြဟတ်ဂကူၜေတ်တ်၊ တီဖိုဟ်ရနဲ ဆဟွံကလေၚ်သုၚ်စောဲ။ 
ဌာန်တိဍာ် နူကျာ်ထဝ် စဵုစိုပ်သထီုဂှ် ပွိုၚ် ၁၀ သနာံ ဘာမန် ဒးဒှ်မုစိဘာ၊ ပွိုၚ် ၂၀ သၞာံ မုစိဘာ ၊ ပွိုၚ် ၁၀၀ သၞာံ မုစိဘာ နကဵုကသပ်ကမၠောန် ကဆံၚ်သၚ်ဂကူဟီုဟ
ို ကဆံ၎်ဂိုဏ်ညးကဵုညးဟီုဟီု ဒးချပ်ဇန်ကမၠောန်ပတိုန်သာသနာရ။ ညအ်ဂှ်သွက်မဟာဗျူဟာရ။ ဘာဒှ်တုဲ ဒးကာဗက်ဟေၚ်ရ။ ဒးကာဗဒှ်ဘာတုဲ လကျာ်ဗက်ဟေၚ်ရ။ 
ဂွံကလေၚ်သီတိ ဂွံဗဒှ်ဇြဟတ်ဂကူပၠန်ဂှ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဗော်ရပ်လွဟ် ကေုာံ သၚ် တအ်ကီု သီုကောန်ဂကူမန်တအ် ဗဒိက္ဍိုပ်တုဲ လကြဴကမၠောန်ပတိုန်သာသနာမန်ဂှ် ဇြဟတ်မန်ဗီုလဵုသ္ဂောံဆက်ဗက်အာဂှ် ဒးသီကၠဳရ။ 
လမုဟ်ဂှ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ် ပတှ်ေမံၚ်ဇြဟတ်မၞိဟ်ကၠးကၠး ဒၞဲါလဵုမန်တီုရ ဂံၚ်လုပ်ပြိုၚ်၊ နကဵုအစဳအဇန်ဗော်လေဝ် ဒၞဲါဒးဖံက်ဂၠံၚ်တၟိဂှ်ဟွံဂံၚ်သုၚ်စောဲဇြဟတ် ဗွိုက်ဘာသာပၠန်လေဝ် တုပ်ကဵုရဲမာဲကီု ဒၞဲါလဵုမန်တီုရ ပကီုစုတ်။ 
အခါညးချူလိက် ပရေၚ်ပညာတုဲမ္ဂး ဌာန်ဒၞဲါတၟိမွဲ ၜိုန်ညံၚ်ဂွံဒှ်ဂကူမန်ဟွံမာန်ကီုလေဝ် အောန်အိုတ် ၜိုတ်ညးစုတ်မာဲကဵုဗော်မန် ညံၚ်ဂွံဒှ်မာန် ရန်ချပ်လဝ်နွံ။
Pic: TLT [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၃၇၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ၜံက် ==

ကြက်မၞိဟ်ဂှ်ပုၚ် ကြုက်ဍုၚ်ဂှ်ပၞာန်
ကြုက်မၞိဟ်ဂှ်ဒှ်မံၚ်ပုၚ်ဖိုဟ် မူဟိုတ်မၞိဟ်စောဲၜံက်တံ ထပိုတ်ၜံက်ဟွံမာန်တုဲ ဟီုမံၚ်ၜံက်မွဲတၞုၚ် ပုၚ်မွဲပ္ၚာန်ဂှ်ရော? ထေက်ကဵုဒးသ္ပ သုတေသန လ္တူၜံက်ဏံထေက်ကွေံရ၊ ၜက်ဏံဂှ် သုၚ်ကၠုၚ်နူစကဝ်တန်ရဟာ? သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ် ဗီုလဵုဂွံစိုပ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲမၞိဟ်ရောဂှ် ယဝ်ရလ္ၚတ်မ္ဂး အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဏံ ဂွံဆဵုကေတကမာန်ရောၚ်-

          လောန်ကၠုၚ်သၞာံၜိုတ် ၜါလ္ၚီ(၂၀၀၀) တေံ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် စံၚ်တၞးဆု တၞံဆုတံဂှ် ကေၚ်ခရေတ်ကေတ်သၟုဟ်ဍေံ နဒဒှ်ဂဥုဲမွဲဂကူရ။ၜိုန်ဂှ်ခမူဗီုၜံက်တုဲ သုၚ်ဂှ် ဟွံကေၚ်ဆဵုကေတ်ရ။
       သက္ကရာဇ်ခရေတ် (၁၄၉၂)ကောန်ဍုၚ်ယူရောပ်ပ မၞုံယၟု ကိုဝ်လာန်ဗာတ် ကၠုၚ်ဇရေၚ်တ္ကံ မဟာမာဗ္ဒဲါတိုက်အမေရိကဂှ်တုဲ ဂွံဆဵုကေတ်ညးအရိုၚ်ဂမၠိုၚ် စံၚ်ဒၟံၚ်တၞးဆုမွဲဂကူတုဲ ခရေတ်ဒၟံၚ် ယက်တၞးဆုဂှ် ဗွဲမသာယျေန်ရ။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မၞိဟ်အရိုၚ်ဂှ်လေဝ် ဆက်ကွာဲကဵုတၟာဲတဲကုကိုဝ်လာန်ဗာတ်တုဲ ဂဥုဲတၞးဂှ် စိုပ်အာတိုက်ယူရောပ်ပတေံ ကီုရ။
      မၞိဟ်အရိုၚ်နွံပ္ဍဲဇရေၚ် ဇိုၚ်ၜဳဍုၚ်ဗေန်နဳဇွဳဠာ ပ္ဍဲတိုက်အမေရိက သၠုၚ်ကျာဂှ် ထၜမ်လဝ် ဂဥုဲတၟးသီုညးဖ္အိုတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၄၉၉)တေံရ။
       ပ္ဍဲခေတ်ဂှ်ကီု ကောန်ဂကူသပိန်ဂမၠိုၚ် အာစိုပ်တ္ကံဂျူဗာတုဲ ဂွံဆဵုကေတ်မၞိဟ်အရိုၚ်ဂမၠိုၚ် ခရေတ်ဒုၚ်မံၚ်သၟူ ခမူမွဲဂကူ သၠဟ်ညံၚ်ၜံက်ခမူ ခေတ်ပိုဲဏံကီုဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ။ ရံၚ်ကဵုဟိုတ်စဏံတုဲ ဂဥုဲတၞးဏံဂှ် ကၠုၚ်နူဒေသတိုက်အမေရိကတေံဟီုစမာန်ရ။
         ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၅၆၅) ဂှ် ဂဥုဲတၞးစိုပ်အာ ဍုၚ်အေန်ဂလာန်တုဲ အခိုက်သုၚ်ၜံက်တဝ်တံ ဂၠိုၚ်တိုန်ညံၚ်ဍာ်ဒဳကီုရ။ ဗွဲကြဴဏံ ဂဥုဲတၞးဂှ် ပြးဇးအာအလုံမွဲတိုက် ယူရောပ်မွဲတုဲ နဒဒှ်ဂဥုဲမွဲဂကူလေဝ် သုၚ်စောဲကၠုၚ်ရ။ ဗီုဒှ်ဂှ်ပ္ဍဲၜိုတ်ခရေတ် (၁၆၆၄-၁၆၆၆) တေံဂှ် ပ္ဍဲဍုၚ်အေန်ဂလာန်က္တဵုဒှ်ယဲ ပလိက်တုဲ မၞိဟ်ချိုတ်အာ ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ တၞဟ်နဂွံစဵုဒၞာယဲဂှ် မၞိဟ်သၟတ်ဂမၠိုၚ် မွဲတ္ၚဲမွဲတၞုၚ်ဒးသုၚ်ၜံက်ရ။ ရဴဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီရ။ ယဲပဲါနူဂှ်ပၠန်လေဝ် နဲလွဳယဲ ထဂိုဟ်စုတ်သၟုဟ်ဂဥုဲ ပ္ဍဲဂၠံၚ်ကသုၚ်အိက်လေဝ် နွံရ။
       မဂဥုဲက္လိဂွံ နူအ တိုက်အမေရိကဂှ် ကၠောံအာတိုက်ယူရောပ်ပနူဂှ်ကၠောံအာတိုက်အာဖရိက တိုက်အာယှသကုတ်လ္ဒောဝ်ကေုာံ ဍုၚ်ကြုက်တံ ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ပ္ဍဲအခေတ်ဂှ် ဇၟာပ်မၞိဟ်တြုံသုၚ်ၜံက်လေပ်အာရ။ ယဝ်ရ ဟွံသုၚ်ၜံက်မ္ဂး ဟွံဒှ်မၞိဟ်တြုံခိုဟ်က္ဆံၚ်ဏံစိုပ်ကၠုၚ်ရ။
         ညံၚ်ရဴမၞိဟ်ဒးစိုတ်ၜံက်ဂၠိုၚ်ဂှ် ဍုၚ်လ္ၚဵုလ္ၚဵုဂှ် ကၟာတ်စဵုဒၞာၜံက်လေဝ် က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ကီုရ။ ပ္ဍဲခရေတ် (၁၆၀၄)ဍုၚ်အေန်ဂလာန် လက်ထက်သၟိၚ်ဂျုၚ် (ကိုပ်ကၠာ) ဂှ် သုၚ်ၜံက်မ္ဂး က္တဵုဒှ်ယဲကဴဇြဏောဝ်ဟီုတုဲ စဵုဒၞာကၠုၚ်ကီုရ။ ခရေတ် (၁၆၃၄) ဂှ် ပ္ဍဲဍုၚ်ရုယှာ ညးသွံရာန်သုၚ်စောဲဂဥုဲတၞးတံ သီုဖ္အိုတ်ရပ်ဂွံမ္ဂး ရေက်ထပိုတ်ကၠေံမုဟ်ကေုာံကဵု ဒုဟ်ဒဏ်ဓဇန်ဓဇန်ကီုရ။ ညးမက္လိဂွံလောန်အာဒုဟ် ဂၠိုၚ်ကဵုအလန်မ္ဂး ဒးဒုၚ်ဘဲဒဏ်ဂစိုတ်ရ။ ပ္ဍဲ (၁၇) ဗွဝ်ကၠံတေံ  ဍုၚ်ဒါၚ်မာတ် ဍုၚ်သွိဒေန် ဍုၚ်နလ်တာလာန် ဍုၚ်သေဿဠဳ ဍုၚ်အဝ်သကြဳယျကဵု ဍုၚ်ဟာန်ဂေရဳဂမၠိုၚ် ပ္တိတ်သၞောဝ်ဥပဒေ သုၚ်ၜံက်ဟွံဂွံကီုရ။ ဆဂးသၞောဝ်ဂှ် ဟွံဓလီုဖဍိုက်ကွေံကွေံရ။
     နူဂှ် ဗီုဂွံစိုပ်ကၠုၚ် ၜံက်ခၟူနကဵုစက္ခောဏံ ဂှ် သၟာလအာတ်မစောဲၜံက်တံဂှ် ရာန်သုၚ်ဟွံမာန်တုဲ ဗက်ဂၠာဲကပှ်ဍုတ်ၜံက် ညးတၞဟ် ကၠဟ်လဝ်ဂှ်တုဲ ခမူကဵုစက္ခောတုဲသုၚ်ရ။စနူဂှ်တုဲ ကၠောံအာအလုံဍုၚ်ရ။ ပ္ဍဲ (၁၈) ဗွဝ်ကၠံ ပ္ဍဲဍုၚ်အဳတလဳကဵုဍုၚ်ပဝ်တူကဳ သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ကၠောန်ခမူၜံက်နကဵုစက္ခောတုဲ ပ္တိတ်ၜံက်ရ။ ပ္ဍဲခရေတ် ၁၈၅၃ ဍုၚ်ဟာဗာနာတ္ကံဂျူဗာဂှ် ကၠောန်ပ္တုတ်ရုၚ်စက်ၜံက် ကၠာအိုတ်ရ။
      ဆဂး ကၠောန်လဝ် ဗီုမၞိဟ်ဗြဴရတံခၟူလၟုဟ်ရ။ နူဂှ် သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ညံၚ်ညးတၞဟ် စိုတ်ဂွံလုပ်စဂှ် ဂစာန်ကၠောန်လဝ် ကျေဝ်ကျေဝ် လိၚ်ကေတ် ကောန်သၟိၚ်ဒယှ်ဒယှ်တုဲ ကဵုတက်ဗီု ဗီုသုၚ်ၜံက်အကြာရုပ်ဒမျိုၚ်တံတုဲ မၞိဟ်သုၚ်ၜံက် ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ရ။
          ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲဏံဂှ် ပ္ဍဲအကြာရာဇဝၚ်ပိုဲမန်ကီု ပ္ဍဲအကြာတၞဟ်ဟ်ကီု ယဝ်ရလ္ၚတ်ရံၚ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်မ္ဂး ဨကရာဇ်မန်ပိုဲသုၚ်ဒၟံၚ်ၜံက် ကောန်ဂကူမန်ပိုဲ အခိုက်သုၚ်ၜံက် နွံမံၚ်ဏောၚ်ဂှ် ဟွံဆဵုကေတ်ရ။ ဆဂး အတိုၚ်ရာဇာဝၚ်ဗၟာတံမ္ဂး ၜံက်ဏံ စနူသက္ကရာဇ်ဍုၚ် (၉၉၁) လက်ထက်သၟိၚ်ဗၟာ တလောန်မေန်တယျာ ဍေံတံဂှ် စိုပ်ကၠုၚ်ဒေသလပါ်ဍေံတံရ။ အခိုက်ဒုၚ်ကၟုဲ နပၠံၚ်ကဵု ဂဥုဲ သုၚ်ၜံက် ဒှ်အခိုက်ဗၟာတံရောၚ်။ ဆဂး လက္ကရဴဏံ ပ္ဍဲသက္ကကရာဇ် ၁၁၁၉ သၟိၚ်မန် ကၟိန်နန်မန် ဒးကဝ်အာတုဲ ဘဝဂကူပိုဲဒးမံၚ် သၟဝ်ဂကူဗၟာအယုတ်မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဂှ်တုဲ ယဲသုၚ်ၜံက်ဏံ ကၠောံကၠုၚ်နူကဵု ဍေံတံဂှ် အဲထေၚ်ကေတ်ရ။
     ပိုဲတီကေတ် ဟိုတ်ဝၚ်ၜံက် ဒဒှ်စကၠုၚ်နူမၞိဟ်အရိုၚ်တံတုဲ သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ပဂေတ်ဝေၚ်က္ဍဟ်လ္တူဘဝပိုဲဂှ်တုဲ ပိုဲကလေၚ်ပံက်ရံၚ်အဘိဓာန် ဟိုတ်ဖဵုရှ်သာဍေံပၠန်မ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရ။
      ပိုဲဇြောတ်ပြောတ် ပ္တိတ်ၜံက်မွဲတဲမ္ဂး ဗၞတ်ဗ္ၜတ်သၟုဟ်ဂဥုဲမတၟုဲတဴနကဵုဓါတ်ဂျိ, မပ္တံနေတ်ကဵုတောန်,ဘာနဇဵုပါၚ်ယေန်ကာဗန်မဵုနံက်သာ်,ပါၚ်ရဵုဖေန်ဖိနဝ်,ဖဝ်မေတ်အက်သေတ်,နာ်တရေတ်အက်သေတ်,အေက်ဇြဳတုန်တုန် တံပါလုပ်ခက်ဗာန်ဂွံကသအ်ညးသုၚ်ၜံက်ဂှ် (၉၀) က္ဍိုပ်ကၠံရ။
    ပ္ဍဲကဵုဓာတ်ဂမၠိုၚ် ဓာတ်ကာဗန်မိနံက်သာ်မွဲပရေံဓဇန်အိုတ်တုဲ ဓာတ်နေစ်ကဵုတေန်ဂှ် ဒှ်ဓာတ်အဓိကပ္ဍဲၜံက်ဂှ်ရ။ ဓာတ်ဂျိဂမၠိုၚ်ဂှ် ပိုဲဇြောတ်ပၠောပ် ဂၠိုၚ်ကဵုအလန်မ္ဂး ဓာတ်ဂျိဂှ် ကောံဂၠိုၚ်ကၠုၚ်တုဲ ကဵုဒဒိုက်ကုခန္ဓကာယပိုဲမာန်ရ။ ဟိုတ်နူၜံက်တုဲ ယဲအဓိကက္တဵုဒှ်မာန်ဂှ် 
(၁) ယဲကဠေန်ပ္ဍဲကသအ် (ဒဳဗဳ) (၂) ယဲသ္ၚိကျာ်ကသအ်ဂုဟ်ဖေါဝ် (၃) ယဲကတေၚ်ကျာကသအ်ဂုဟ် (၄) ယဲဂန္ဓမာလာ (ဂေန်ဇြာ) ကသအ်ကေုာံဂန္ဓမာလာတၞဟ်ဟ် (၅) ယဲကောန်တၟံ (၆) ယဲဆီၜေတ် (ကတေၚ်ဆီဍန်) (၇) ယဲထိုၚ်စၞတံ က္တဵုဒှ်မာန်ရ။

       ဟိုတ်နူသုၚ်ၜံက်တုဲ ခမုဟ်ယက်အိက်ၜံက်ဂှ် ခက်ဗာန်ဂွံကတေၚ်ကျာကသအ်တုဲ က္တဵုဒှ်လှေဟ်ရ။လှေဟ်ဂမၠိုၚ် ပလီုကၠေံ ကသော်ၜတ်တ် ပ္ဍဲကတေၚ်ကျာဂှ်တုဲ လံညိ ကတေၚ်ကျာဂှ် ကၟာတ်အာတုဲ ကတေၚ်ကျာ ပ္ဍဲကသအ်ဂမၠိုၚ် ဖေါဝ်တေၚ်ကၠုၚ်တုဲ မွဲခဏခဏခ္ဍက်တုဲ (Emphysema) စောဲဂွံလေပ်ရ။
        ဓါတ်မလေပ်ဗဒှ်ကဵုယဲ ဂန္ဓမာလာ တၞဟ်ဟ်မပ္တံပ္ဍဲကသအ်,ပ္ဍဲဂၠံၚ်ယွီု ပါၚ်,လတာ်,တံဂှ် လေဝ် ပါလုပ်ဒၟံၚ်နဒဒှ်အဓိကမွဲတုဲ ညးမထၜမ်ဂဥုဲတဲဂှ် မလေပ်ဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာပ္ဍဲပါၚ်လတာ်ရ။ ဓါတ်ဂျိခၟုဟကယက်ၜံက်ဂှ် ခ္ဍဳလျတ်ဒးမံၚ် ခန္ဓကာယပိုဲလၟိုန်တုဲ ကလာရုပ်ပိုဲက္တဵုဒှ် မူဟွံဍာံတုဲ က္တဵုဒှ်ယဲ ဂန္ဓမာလာမာန်ပေၚ်ပၚ်ရောၚ်။
        ပဲါနူဂှ်ပၠန် ဓာတ်နဳကဵုတေန်ဂှ် မလေပ်ကဍန်ကဵုကတေၚ်ဆီတုဲ ညးသုၚ်ၜံက်လောန်န်ကာဲကာဲတံဂှ် က္တဵုဒှ်ယဲ ကတေၚ်ဆီဍန်တၞဟ်ဟ်သာ်မာန်ရ။
        ကတေၚ်ဆီ ကောန်တၟံဍန်မ္ဂး ယဲကောန်တၟံမပ္တံကဵု ကောန်တၟံထအံၚ် ကောန်တၟံအုဲတံက္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ။ ပဲါနူဂှ်ပၠန် ဆီနွံပ္ဍဲကောန်တၟံတေံဂှ်လေဝ် ကှ်ကလောံကၠုၚ်မာန်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်တှ်ေ မၞိဟ်ဗြဴသုၚ်ၜံက်လေဝ်လေပ် သီုသုၚ်ဂဥုဲပလီုဂဝ်ပၠန်တှ်ေ က္တဵုဒှ်ယဲကတေၚ် ဆီကောန်တၟံဍန် ဂၠိုၚ်နူမၞိဟ်ဓမ္မတာမသုန်ချရ။ ကတေၚ်ဆီနွံပ္ဍဲဇိုၚ်တဲဂမၠိုၚ် ဍန်ဂြက်ကၠုၚ်မ္ဂး ဇိုၚ်အုဲတဲအုဲ ဒးရေက်ကုတ်ဇိုၚ်တဲတံ မလေပ်ကတဵုဒှ်ရ။ မၞိဟ်ဗြဴက္တဵုဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာပ္ဍဲသ္ၚိကောန်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် ဒှ်သၟတ်ဗြဴသုၚ်ၜံက်လေပ်တံသၟးရ။
      လောန်ကၠုၚ်ၜိုတ်(၂၀)သၞာံတေံ အ္စာသုတေသနဂမၠိုၚ်ဂွံတီကေတ် ဟိုတ်နူခၟုဟ်ၜံက်ပွဳပွူတုဲ ဟွံဟီုဂး တြုံဗြဴ ကတဵုဒှ်ယဲမာန်ရ။ မွဲအခိၚ်တေံ ယဲဂန္ဓမာလာ ကသအ်ကဵုယဲ ကတေၚ်ဆီကောန်တၟံတံဂှ် ဒှ်ပ္ဍဲညးသုၚ်ၜံက်လေပ်တံဟေၚ် ၜိုန်ထေၚ်ကီုလေဝ် လၟုဟ်ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်တေံ ပ္ဍဲ ကဵုညးချိုတ်အာနကဵုယဲ ကသအ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် မၞိဟ်ၜိုတ် (၃၀၀၀) ပြၚ်ဂှ် ဒှ်ညးသုၚ်ၜံက် ဟွံလေပ်တံတုဲ တၟေၚ်ကွေံကွေံရ။ ညံၚ်သာ်ဂှ်ကီု ညးသုၚ်ၜံက် ဟွံလေပ်တံ ချိုတ်အာမ္ဂး နကဵုယဲကတေၚ်ဆီ ကောန်တၟၠံ ၊ မွဲသၞာံဂှ် နူကဵုပိလက် (၃၀၀၀၀) စဵုကဵုမသုန်လက် (၅၀၀၀၀) ရ။ ဟိုတ်နူသၟုဟ်ယက်ၜံက်ပွဳပွူဂွံတီကေတ်ရ။
        သၟုဟ်ယက်ၜံက်ဂှ် တိတ်ဒှ်ၜါသာ် (၁) ယံက်ၜံက်နူတမ် (၂) ယက်ၜံက်တိတ်ဟဗဵုရ ယက်ၜံက်တမ်ဟီုဂှ် ဒှ်ယက်ၜံက် ခြောတ်ပၠေပ်ပ္ဍဲဂၠံၚ်ယွီုညးသုၚ် ၜံက်ဂှ်ရ။ ယက်ၜံက်တိတ်ဟဗဵု ၜံက်မဍေန်လဝ်တုဲ ယက်မဓဂုဲမံၚ်ပ္ဍဲက္ဍိုပ်ဍေံဂှ် မဟီုရ။
       ယံက်ၜံက်တုတ်ဟဗဵုဂှ် ဗၞတ်ဗ္ၜတ်ဒြဟတ် ဓါတ်မလေပ်ပလီုကၠေံ ကလာရုပ် ပိုဲမၞိဟ်တံဂှ် ဂၠိုၚ်နူယက်ၜံက်တမ်ဏီရ။ ပ္ဍဲကဵုရုၚ်သ္ၚိဌာန်ကျာလုပ်တိတ်အောန်အောန်တံဂှ် သာတုဲဒးသ္ပဂရုဏီရ။ လဂွံကဵုသုတေသန ပ္ဍဲ (၁၉၈၁) တေံမ္ဂး သၟတ်ဗြဴဟွံကေၚ်သုၚ်ၜံက် ပ္ဍဲဍုၚ်ဂျပေန်တံဂှ် က္တဵုဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာကသအ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ဟိုတ်နူယက်ၜံက်ပွဳပွူရ။
       သၟတ်တြုံပ္ဍဲဍုၚ်ဂျဖေန်ဂမၠိုၚ် ဟိုတ်နူသုၚ်ၜံက်သဳခ်ရိတ် ဂၠိုၚ်လောန်တုဲအာယုက်သုၚ်ၜံက်လောန်အာနူ (၁၄) သၞာံမ္ဂး ကောန်ဗြဴ ညးတံကလိဂွံယဲ ဂန္ဓမာလာကသအ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်တှ်ေ သၟတ်ဗြဴမပဒတဴပ္ဍဲသ္ၚိကၟိန်မၞိဟ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ် ကျာလုပ်တိတ်လေဝ် ဟွံခိုဟ် မၞိဟ်သုၚ်ၜံက်လေဝ် နွံဒၟံၚ်မ္ဂး သွက်ကလိဂွံယဲဂှ် နွံစဒှ်ရ။
     သၟတ်ဗြဴမၞုံကဵုယဲဒိုက် (ဂဝ်ဂၞဴ) တံဂှ် အလဵုဇကုညးသုၚ်ၜံက်ကဵုဒှ် ဟိုတ်နူယက်ၜံက်ပွဳပွူကဵုဒှ် ကောန်ဖျုန်ဂြိုဟ်ညးတံဂှ်  ယဲဇၞော်ပါနူဂဝ်တံကီု ဂိတုတ္ၚဲဟွံပေၚ်ကီု၊ ကၠေၚ်က္ဍဟ်ညာဏ်သမ္တီဟွံခိုဟ်ကီု၊ ပရေၚ်ထတ်ယုက်ဟွံခိုဟ်ကီု က္တဵုဒှ်မာန်တုဲ စဵုကဵုဂဝ်ဂၞဴလီုက္တဵုဒှ်မာန်ရ။
       အန္တရာဲဘဲၜံက်ဏံဂှ် ယဝ်ဒှ်မံၚ်ဗီုဂျိပတိုဟ်တၠိၚ်သၞာံ ကၠၚ်ပၟတ်ခဍောတ်စဒးထၜူဓဝဲါဂှ်မ္ဂး ဇၟာပ်မၞိဟ်ဝေၚ်ပဲါအိုတ်ရ။ သုၚ်ၜံက်မွဲတၞုၚ် မုလေဝ်ဟွံဒှ် သုၚ်မွဲဂိတု,မွဲသၞာံ မုလေဝ်ဟွံဒှ်တုဲ မၞိဟ်တံဟွံဖေက်စကွေံကွေံရ။ အန္တရာဲ ပ္ဍဲၜံက်မွဲဂှ် ယဝ်ပါ်ပ္တိတ်ဓာတ်ဂျိဍေံသၟးမ္ဂး ကၞိမွဲချိုတ်မာန်ကီုလေဝ်၊ ပိုဲမၞိဟ်ဂှ် ဟိုတ်နူဓာတ်ကြံၚ်နူကၞိၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုချတုဲ ရုပ်ရဴဟွံမံက်ရ။
        လၟုဟ်ပ္ဍဲကဵုလ္တူဂၠးတိဏံ ညးတံတီဒဒှ်ၜံက်ဏံဟွံခိုဟ်တုဲ ပ္ဍဲဂိတုမေ (၃၁) ဂှ်မ္ဂး စၟတ်သမ္တီလဝ် တ္ၚဲဂၠးကဝ်ဟွံသုၚ်ၜံက် (World No Tobacco Day) ရ။ ဍုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်မပ္တံဍုၚ်အမေရိကာန်၊ ဍုၚ်ကြုက်တံဂှ် ညးတံဂွိၚ်ကဵု ကောန်ဍုၚ်ကွာန်ညးတံဂှ် ၜိုတ်စဵုဒၞာမာန် ကဵုမာန် ညးတံစဵုဒၞာအိုတ်ရ။
         မပ္တံကဵုဍုၚ်ကြုက်တံဂှ် ဟိုတ်နူမၞိဟ်သုၚ်ၜံက်ဍုၚ်ညးပေၚ်အာ ပိကၠံပြကောဋိကိုဋ် (၃၀၀, ၀၀၀,၀၀၀,)တုဲ စတံနူ၁၉၉၅ ဂိတုဇန်နဝရဳ (၁)ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲလိက်ပရိုၚ်ကီု ပ္ဍဲလိက်ကၞပ်တၞဟ်ဟ်ကီု ပ္ဍဲပလံၚ်ဓာတ်ကီု ပ္ဍဲဓူရဓါတ် (TV) တံဂှ် ကြီုလလောၚ်တြးပရူၜံက်ဟွံဂွံ၊ ပ္ဍဲအကြာဂၠံၚ် ယဝ်ရဆဵုဒးဗါန်လဝ် မွဲတၞးမ္ဂး ကုမ္ပဏဳၜံက်ဂှ် ဒးလေဲသြန်ရ။
           ဗွဲကြဴဏံ ကလေၚ်ပ္တိတ်ကမိၚ်မွဲပၠန်ဂှ် ညးဂှ်သုၚ်ၜံက် အကြာမၞိဟ်မ္ဂး ဒးဒဏ်သန်ဒဝ်လာ အမေရိကာန် မွဲဒကေဝ်ရောၚ်၊ ပ္ဍဲဍုၚ်ပရာဇြဳပၠန် ညးဟွံပေၚ်အာယုက် (၁၈)မ္ဂး သုၚ်ၜံက်အခေါၚ်ဟွံမွဲ မၞိဟ်အာလ္တူအာယုက် (၁၈) ဂှ်ပၠန် လေဝ် ညးဟွံကလိဂွံ အခေါၚ်သုၚ်ၜံက် ယဝ်ရပ်ဂွံမ္ဂး ဒးဒဏ်ဇၞော်ကဵဒြဟတ်ရောၚ်။ ပ္ဍဲဍုၚ်အမေရိကာန်ပၠန်တၞဟ်နဂွံဖအောန်ကၠေံမၞိဟ်သုၚ်ၜံက်တုဲ ကြီုၜံက်အခေါၚ်ဟွံမွဲ၊ သွံၜံက်အကြာဂၠံၚ် ဍာန်ဟွံဂွံရ။
         ဍုၚ်ပိုဲဏံဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၁၉၃) တေံဂှ် အတိုၚ်သုတေသန ပရေၚ်ထတ်ယုက်တံ ဂၠာဲဂွံမ္ဂး မၞိဟ်မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်သုၚ်ၜံက်လၟိဟ် ၃၁ ဒသမ ၅ က္ဍိုပ်ကၠံ၊ မၞိဟ်ပ္ဍဲဂြိုပ် ၃၆ ဒသမ ၈ က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် သုၚ်ၜံက်ရ။ ပ္ဍဲ(၁၉၉၄) ကလေၚ်သ္ပ သုတေသနပၠန် ဂွံဆဵုကေတ်လၟိဟ်မၞိဟ်သုၚ်ၜံက် အလုံကၟိန်ဍုၚ်မွဲ ၄၆ ဒသမ ၆ က္ဍိုပ်ကၠံရ။ လၟိဟ်ဂၠိုၚ်တိုန်မံၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အလဵုအသဳတၠအဝဵုတံ ဟွံသ္ပတီဏီရ၊ သီုဘိက်ကော်ပၠောပ်ကုမ္ပဏဳၜံက်တံရ။ ပ္ဍဲကဵုဓူရဓါတ် (TV) ကီု၊ ပ္ဍဲကဵုပလံၚ် ဓာတ်ကီုဂှ် ကုမ္ပဏဳၜံက်တံဒှ်မံၚ်အ္စာရ။ အတိုၚ်ညးတၞဟ်တံဟီု ဍုၚ်ဗၟာဏံ ကော်ဘိက်မံၚ် (ဘိၚ်,အရက်,ၜံက်,မှံက်မုစ္စလေန်တုဲ ဂၠာဲပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ရ။ အတိုၚ်ဍေံတံတက်တၚ်ပ္တဝ်က္ဍိုပ်ဍေံ တမျိုတာလုံကြာန်မာယျေနေအ် လူမှုယျေ မျေအ်မာယျေ &quot; ဂှ် ဒှ်အာဆလံက်ဂြိပ်ကဵု ညးတၞဟ်ဟေၚ်ရ။
         ဟိုတ်ဂှ်ရ ပိုဲဂကူမန်တံ ယဝ်ရဆာန်ကောန်ဖျုန်ဂြိုဟ်ဇကု၊ ယဝ်ရဆာန်ဇကု ယဝ်ရဂိုဟ်ဒြပ်လေပ်မ္ဂး ၜံက်ဟွံမွဲ ၚုဟ်မးသွက်ဘဝဂှ် လ္ပဒုၚ်ဗဂေတ်မတ်ကဵု ရဲသၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တံညိ၊ ၜံက်ဏံဗဵုလဵုဂွံထပိုတ်ရော ယဝ်သၟာန်မ္ဂး အတိုၚ်ပိုဲသ္ပကၠုၚ်သုတေသနမ္ဂး တ္ၚဲဏံထပိုတ်မ္ဂး တ္ၚဲဏံပိုတ်ရ။ တ္ၚဲပ္ဍဲမၞိဟ်သုၚ်ဂှ်ဟေၚ်ရ။ မၞိဟ်ဟွံဂွံသုၚ်ၜံက်ဂှ် ဍေံဟွံချိုတ် ဟွံဂွံစပုၚ်ဟေၚ် ချိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ၜံက်ကဵုပရေၚ်ထတ်ယုက် ၝောံဒးဂၞပ်ဂှ် ရုဲကေတ်ရသဟာဲ…………။         ။
         ✍ကောန်စေက်✍(ချူ)☞☟
          {ရာမညမာံဝါန်ၛာဲ}
      ဗ္စိုပ်/➩➭➬
                         ခန္ဓကာယပိုဲသီုဖ္အိုတ် ဂွံထတ်ယိုတ်မံၚ်ဂှ် ဒှ်ဆီပ္ဍဲလတေၚ်ပိုဲရ၊ ဆီတံ ဂွံက္တဴဂွံအး ဇ္ၚးဂှ် ကသအ်ပိုဲကဵု ဒြဟတ်ခ္ဍိုက်ကဵုရ၊ ဒၟာနူဂှ်ရ၊ မၚ်မွဲကသအ်ညံၚ်ဟွံဂွံဒှ်ယဲညိ။ ပိုဲသုၚ်ဖျေံၜံက်မ္ဂး ကသော် (ချောဲ) နွံလ္တူကသအ် (မကဵုဒြဟတ်ကဵုက္သအ်) ဂှ်အေဲအာမ္ဂး ကသအ်ဂှ် ဒြဟတ်ဍိုန်ကၠုၚ်မ္ဂး ဂမ္တဴကဵုဆီလေဝ်ဟွံမာန် ဖ္အးကဵုဆီလေဝ်ဟွံမာန်ကၠုၚ်မ္ဂး ယဲဗွဲမဂၠိုၚ် က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်မာန်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၃၈၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ရုဲစှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကဵုလေပ်ညိ ==

လိက်ပတ်

 ရုဲစှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကဵုလေပ်ညိ
 
“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” အရေဝ်ဏံ ပိုယ်တအ်ကေၚ်မိၚ်ကၠုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ မပ္တံ ဍုၚ်မွဲမွဲ ကွာန်မွဲမွဲ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဂကောံမွဲမွဲ ဂွံတောတက်ဇၞော်မောဝ်ကျေဝ်ဂေါဝ်ကီု ဂွံတန်တဴအာဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်ကီုဂှ် ညးမဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ဒှ်တဴအဓိကမွဲတၠကီု ဟီုမ္ဂးဟွံဗၠေတ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မ္ဂး-ကောန်ဂကောံတအ်ရော ဟွံဒှ်အဓိကပုဟ်ဟာ-? ယဝ်ပုစ္ဆာမ္ဂး “ဟွံသေၚ်” ဗီုဏံဂှ် မ္ဒးသွဟ်ဏာဂၠေံဂၠေံရ။ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဇရေၚ်ပူဂိုလ် ညးမဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” အံၚ်ဇၞးမွဲဂှ် ဒးနွံကဵု ကောန်ဂကောံခိုဟ်ဟ်တအ် ပူဗိုၚ်လဝ်ရ။ တုပ်ပမာ-သၟာရပ်သၞေဝ်ဂၠုၚ်(အာစာဂၠုၚ်) ကေုာံ ကောန်ဂကောံမတွံဂးညးမဒုန်ဂၠုၚ်တအ် တာလျိုၚ်ညးကဵုညးပြေမှ သ္ဂောံအာစိုပ်သြၚ်တၚ်ရန်တၟအ်တေံမာန်ရ။ ပ္ဍဲအရာဏံ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ယဝ်ထ္ၜးဂၠံၚ်ခိုဟ် တီပြယာဲဂၠံၚ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး ညးမဒှ်ကောန်ဂကောံတအ် ဒှ်လၟောၚ်ဍောၚ်ၜိုတ်အောန်တုဲ အာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴလေဝ် လောဲသွာကီုရ။

ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲအရာမရုဲစှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်”ဂှ် ဒှ်တၚ်အဓိကဇၞော်မွဲရောၚ် စှ်ေစိုတ်တုဲၜိုတ်လညာတ်သၟဟ်

အစောံ မ္ဒးပ္တိုန်ထ္ၜးဏာကဵု ကုညးမဗှ်လိက်တအ် “ပူဂိုလ်ဟွံထေက်ကဵုရုဲစှ်နဒဒှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဍန်န်ဂၠေံဂၠေံ မွဲကဏ္ဍကီုရ။

ပူဂိုလ်ညးမသုၚ်စောဲအဝဵုအာဏာ

ခေတ်ကာလလၟုဟ်ဏံ ဍုၚ်ကွာန်ကီု ဂကောံကီု အုပ်ဓုပ် နကဵု အဝဵုအာဏာဂှ် အောန်ကၠုၚ် မၞိဟ်ဒးစိုတ်ဟွံမွဲကၠုၚ်တုဲ ပြံၚ်သၠာဲကၠုၚ် ဗီုပြၚ်အုပ်ဓုပ် နကဵု “တၚ်တုပ်စိုတ်” ကေုာံ “သၞောဝ်စဳပၞောန်” အိုတ်ရ။ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်”တအ်ကီု ကောန်ဂကောံတအ်ကီု ဒးဒ္ဂေတ်ဗက်အာ ဒးကွာ်ဗက်အာ အတိုၚ်“တၚ်တုပ်စိုတ်” ကေုာံ “သၞောဝ်စဳပၞောန်” တအ်ဂှ်ရ။ အဝဵုအာဏာ ဟီုဂှ် တုပ်ပမာ-ပၟတ်ကီုရ။ ယဝ်စိုပ်တဲ ညးမၞုံကဵုဓရ်ဍာံမ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖိုလ်မာန်တုဲ ယဝ်စိုပ်အာတဲ ပူဂိုလ်ကြအ်ကဵုအဝဵုအာဏာမ္ဂး ဒှ်လလေၚ်ဖိုလ် သွက်ဍုၚ်ကွာန် သွက်ဂကောံတအ်ဂှ်တအ်ဂှ် မာန်ရ။

ပူဂိုလ်ညးမဟွံမွဲကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်ကေတ်လျိုၚ်

ဂလာန်ဝွံ ဍာံစၟတ်သြန်ရ။ ကုပူဂိုလ် ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် တၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်,ကေတ်လျိုၚ် ဂှ် ဒှ်အဓိကဇၞော်မွဲရ။ ကု“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဟွံမွဲကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်ဂှ် ကောန်ဂကောံတအ် ဂွံရှ်ေသှ်ေရဴဂဴလေဝ် ဒှ်ဟွံမာန်တုဲ အာစိုပ် ဒဵုကဵုက္ဆံၚ် ဍုၚ်ကွာန်လီု ဂကောံလီု လေပ်ရ။ “ဒးတှ်ေ ဗီုဒး၊ ဗၠေတ်တှ်ေ ဗီုဗၠေတ်” ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ဒးနွံကဵုသစ္စ ဒးနွံကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ် လ္တူဂလာန်ဇကု လ္တူကမၠောန်ဇကု ဍိုက်က်ပေၚ်ၚ်ထေက်ရ။

ပူဂိုလ်နွံကဵုဓရ်အဂတိ ဟွံတပ်တး

ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ယဝ်ဟွံတပ်တးမ္ဂး ဒှ်ဂၠံၚ်တရဴသွက်ဂကောံဂွံယုတ်ဒေက်စှ်ေဟေၚ်ရ။ ယဝ်ရံၚ်လ္ပာ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မ္ဂး ပူဂိုလ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် မိက်ဂွံဒှ်တဴ “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဗွဲမလောန်ရ ဆ္ဂး ဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တုဲ ရံၚ်ကဵုလာဘ်သကာဟွံဗဗွဲဓရ်တအ်မ္ဂး ဍုၚ်ကွာန်မွဲမွဲ ထေက်ကဵုဒးတောတက် ဒးၜိုဟ်သြိုဟ်ဂှ် ဟွံတောတက် ဟွံၜိုဟ်သြိုဟ်ကၠုၚ်ရ။

ပူဂိုလ်ဟွံဂံၚ်ဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်

ပ္ဍဲအရာပံၚ်ကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံဝွံ ပွမဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်မွဲဂှ် ဒှ်တၚ်အဓိကမွဲသာ်ကီုရ။ သၠေဟ်ပမာ ဒှ်ကၠုၚ်ၜါလွးတုဲ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ယဝ်ဟွံဂံၚ်ဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်မ္ဂး ကမၠောန်လဇုဲလဇ ဟွံစိုပ်ဒ္တုဲဒှ်မာန်ရ။

ပူဂိုလ်ဟွံမွဲကဵုဓရ်မေတ္တာ

ဒဒိုက်၊တသိုခ် ကောန်ဂကောံ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ယဝ်ဟွံသ္ပစၟတ်၊ဟွံကၠိုဟ်လဝ်မ္ဂး ကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံ ဟွံစိုပ်တရဴရ။ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ်ဒးနွံကဵုတၚ်သၠာဲဂတးလညာတ် ကုကောန်ဂကောံရ။ ဟွံထေက်ကဵုစွံဓရ်ဣဿာ မစ္ဆရိယ လ္တူကောန်ဂကောံတအ်တုဲ ဒၞာဲထေက်ကဵုဒးထိုၚ်သးမ္ဂး ဒးထိုၚ်သး ဒၞာဲထေက်ကဵုဒးကဵုက္ဍိုပ်မ္ဂး ဒးကဵုက္ဍိုပ်လေပ်ရ။

သရုပ်ကၠေံမ္ဂး ဂကောံမွဲမွဲ ဂွံအာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴအံၚ်ဇၞးမာန်ဂှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” လေဝ်ဒးခိုဟ်၊ ကောန်ဂကောံတအ်လေဝ် ဒးတီတာလျိုုၚ် ဘိုၚ်ယိုက်ဂၠေၚ်အာမ္ဂး အံၚ်ဇၞးလောဲလောဲရ။ မွဲသာ်ပၠန် ပ္ဍဲအရာကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံဂှ် ပရေၚ်ဂကောံ, ပရေၚ်ပူဂိုလ် ပိုယ်တအ်ထေက်ကဵု ဒးပါ်ပါဲလေပ်ရ။ ယဝ်ရ ပါ်ပါဲဟွံလေပ်မ္ဂး ပူဂိုလ်မွဲကဵုမွဲ ဒက်ဝဲဒှ်သၞ ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ “ပရေၚ်ပူဂိုလ်မ္ၚးဏံ ၜိုန်ပၟိက်ဟွံတုပ်ညးသ္ကအ်ကီုလေဝ် ကိစ္စစပ်ကဵုကမၠောန်ဂကောံမ္ဂး ဒးပံၚ်ကၠောန်ညးသ္ကအ်ဂွံ” စိုတ်ဓါတ်ဗီုဏံဒးနွံထေက်ရ။

  ဓမ္မေ ဟောန္တု သဂါရဝါ

မၚ်ဗၠာဲဗျူဟာခေတ် (လျးကျာ်သြဳ)

(11/7/2020)
crd [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၄၀၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ==

 လိက်ပတ်

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု

 တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု(အင်္ဂလိက်: Mon Kingdom Hongsawatoi Fallen Day) ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲကဵုဂိတုပသာ် (၈) စွေက်တုဲ မဒှ်တ္ၚဲ မရန်တၟအ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ မဒးဒုင်ပလီု ကုသၟိင်ဗၟာ အလန်လက္ကရဴအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၅၇ (သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉) တေအ် နကဵုသၟိင်ဗၟာ အံင်ဇေယျ မဒှ်သၟိင် နူ မုက်ဆဝ်ပေါဝ်တုဲ ဒှ်တ္ၚဲ ဂကူမန်တအ် မဗှ်ဗၞုဟ် ဒှ်လၞီ ဟိုတ်နူ ဍုင်ဇကု မစိုပ်အာ သၟဝ်ဂကူညးတၞဟ်ကီု သီုကဵု ဂကူမန် မဂၠိုင်ကဵု လက်ကိုဋ် သီုမၞိဟ်ဗြဴ ကောန်ၚာ် ခမဳသင် မဒးဒုင် စံင်ယဇ် ဂစိုတ်ပဠက်ဏာလဝ်ဂကူဂှ်ရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် နကဵု တ္ၚဲမစၟတ်သမ္တီ ဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်ယဇ် ကုဗၟာဂှ် ၜိုန်ရ ကၠောန်ကၠုင် နူစ ခေတ်ပၠန်ဂတးမန် ကလေင်ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲခေတ်တၟိ (ကြဴနူခေတ် ကဝ်လဝ်နဳ) ကီုလေဝ် နကဵု ပရေင်ချဳဓရာင် ဂကောံမၞိဟ်မှာဇန်မန်မွဲဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲအခိင် ဍုင်ဗၟာ တၠအဝဵုပၞာန် မအုပ်ဓလီုလဝ် ဗွဲမတေင်ဂြတ် ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ် ဟီုဂွံရ၊၊

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု
Cannon-inscription.jpg                
လိက် သၟိင်ဗၟာအံင်ဇေယျ မချူလဝ် ပ္ဍဲအမၠံက် မြတဗူ၊
(၁) သံလျှင်ရ မြတဗူ --။ (၂) ကုဓရ မဵုကြီး

(၃) သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ခု ကဆုလပြည်ကျော် (၄) ၆ ရက် ညတချက်တိကျော် ဟံသာဝတီ (၅) မဟာသတ္တြု သေဒ
အဓိပ္ပါယ်
အဗၠံက်မြတၜူ မသီဂွံ နူဍုင်သြေင်။
ဗြဲဇၞော်ကုဓရ (ပတိုန်စလဝ် အမၠံက်။ မဂွံအဓိပ္ပါယ် အမၠံက် မဗဂူဖျေဟ်ပၞောတ်ဒေါသ ညံင်ဗြဲဇၞော် (ကုဓ (ပါဠိ) - ပၞောတ်ဒေါသ))
သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ပသာ် ၆ စွေက် (8 May 1757)[၁]အခိင်ဗတံ လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်မဟာသၞသတြု(ဗၟာ)။၊
ဍုင်မကၠောန်
ဒၞာဲ ဂကူမန် မနွံ
ပေါဲသဘင်ဂမၠိုင်
ပူဇဴ ပၞာင်သ္ဍဴ ကေုာံ က္ဍိုင်ဇၞောဝ် ပ္ဍဲကျာ်၊ ဟီုတွဟ် ပရူဟံသာဝတဳလီု ကေုာံ ဗီုလဵု ဂွံကလေင်ပ္တန် ဍုင်မန် မွဲဝါပၠန်
ဗီုမကၠောန်သဘင်
သွက်ဂကူမန်တအ် ဂွံကလေင်ဗှ်ဗၞုဟ် ဝင်အတိက်ဇကု
စနူ
မေ ၉၊ ၁၇၅၇ (မရနုက် ကဵု ၂၆၄)
ပသာ် (၈) စွေက် (တ္ၚဲကၟာင်ဍုင်သရိုဟ်ဂှ် ပသာ် ၆ စွေက် (ဂိတုမေ ၉)
မဆက်စပ် ကု
ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ မဒးဒုင်ပလီု ဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်ယဇ် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူ ကဵုသၟိင်ဗၟာ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၁၁၉ ဂိတုပသာ် (၈) စွေက်၊၊
စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု	


ဗီုဂတာပ်လိက် ဂျာနေဝ်တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ မဒှ်ဗီု ကောန်ဂကူမန်တအ် ကလေင်ဇက်လုပ် နန်ဍုင်ဗဂေါ နကဵုအလာံခေတ်တၟိ၊ နမရန်တၟအ် မန်ကလေင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်မန်တၟိ၊၊
တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မကၠောန်ဗဒှ် နဒဒှ် ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၇ ပ္ဍဲသၞာံ ဟံသာဝတဳလီု ပေင် (၂၅၀) သၞာံဂှ် ဟီုဂွံရ၊၊ ကၠာနူဏအ် ပ္ဍဲကဵုတိဍာ်ဗၠးၜး ဒၞာဲဒေသ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ မအုပ်ဓုပ်ဂှ် နကဵုအခန်ကၞာ ဟီုတွဟ် ကေင်ကၠောန်လဝ် ညိညကီုရ၊၊ တုဲပၠန် အခိင်ကာလ ဂကူမန်တအ် မအာစိုပ် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် နကဵုအစဳအဇန် ကုလသမဂ္ဂ မဖျေဟ်ဒၞာဲ ကုညးမဒှ်ဒဒိုက်တုဲ ဂကူမန် ပ္ဍဲအမေရိကာန်တအ် စတမ်နူ သၞာံ ၁၉၉၄ နကဵုအစဳအဇန် ထ္ၜးဆန္ဒ ဂတရုင်ကလုတ်ဗၟာ ဇၟာပ်ပ်သၞာံရ၊၊ ဗွဲကြဴ နူဂှ်ညိ ၜိုတ်သၞာံ ၂၀၀၀ ဂှ် ဂကူမန်တအ် ပါဲနူကဵု ရးအမေရိက ကဵု ရးအဝ်သတြေလျာတုဲ စိုပ်အာ သီုကဵု ရးယူရောပ်တအ်ကီုရ၊၊ မန်ဒေသအလုံလိုက် (အမေရိက၊ အဝ်သတြေလျ၊ ယူရောပ်) တအ် ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန် ဂကောံပံင်ကောံမန်ဍုင်သအာင် မွဲရ၊၊ နကဵုဂကောံဏအ် ပံင်တောဲ ကုမန် ပ္ဍဲဍုင်မန် ဗွဲတၟေင် ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ၊ ညးတာလျိုင် ပရေင်စန်ဒက် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗွဲတၟေင် နာဲအံင်မ္ၚဵု) တုဲ သၠုင်ပတိုန် အသိင် ပရေင်ချဳဓရာင် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂကူမန် ပ္ဍဲဍုင်မန်တေအ်ရ၊၊ မန်ဍုင်သအာင်ဂှ် ပ္တိတ်ကဵုသြန်ခရိတ် ကေုာံ လညာတ်တုဲ မၞိဟ်မဗမံက်ရုပ်ရဴကမၠောန်ဂှ် ကောန်ဂကောံ ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ကေုာံ နာဲအံင်မ္ၚဵု မဒှ်မၞိဟ်မပၠတရဴရ၊၊

လညာတ်မ္ဂး ＂ကမၠောန် ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် ညံင်ဂွံစိုပ် ပ္ဍဲညးဍုင်ကွာန်မန်＂ ဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူပရေင်ပံင်ကောံ အကြာမန် မစိုပ်ဍုင်သအာင် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်မန်တအ်ရ၊၊ နကဵုလညာတ်ဂှ် ရုပ်ရဴကမၠောန် ညံင်ဂွံမံက်ဂှ် ညာတ်ကေတ် ပ္ဍဲမန်

တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် မဒှ်တ္ၚဲ ပ္တန်ဍုင်၊
တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မဒှ်တ္ၚဲ မန်ဒးကျဟောံဗြမ်ဍုင် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူ ကုဗၟာ၊
တ္ၚဲပၠန်ဂတး မဒှ်တ္ၚဲ ကောန်ဂကူမန် ဂစာန်တဝ်စၞေဟ် သွက်ဗၠးၜးဂကူမန်၊
တ္ၚဲပိဝွံ စွံအာရီုတုဲ ဒးကၠောန်အာရောင်၊၊ ကၠောန်ပၠန်ရ သ္ဒးဒှ် နကဵု ဗီုပြင်ပရေင်ချဳဓရာင် ကောန်ဂကူဂှ် ဒးကၠောန်ရောင်၊၊ တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် တ္ၚဲပရေင်ချဳဓရာင် အလုံဂကူမန်မွဲ တုဲဒၟံင်ရ၊၊ သှ်ေဒၟံင် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ကဵု တ္ၚဲပၠန်ဂတး ရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် မၞိဟ်တီအောန်တုဲ လဆောဝ်မ္ဂး ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကၠောန်ဒၟံင် သဘင်ဟီုတွဟ်ညိည ကဵု ဂကူမန် မစိုပ်အမေရိကာန်တအ် အာထ္ၜးဆန္ဒ ပ္ဍဲဂတမုက် ရုင်ကလုတ်ဍုင်ဗၟာရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ကာလဂှ် ၜိုန်ရ ရဲတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ကၟာတ်လဝ် အခေါင်ပရိုင် ဗွဲမတေင်ဂြတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်ပ်သၞာံ နူကဵုဌာနရေဒဳယော RFA ဘာသာဗၟာ နူကဵု ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ဗလးကဵုဒၟံင်ပရိုင် မန်ပ္ဍဲအမေရိကာန် ထ္ၜးဆန္ဒ ဂတမုက်ရုင်ကလုတ်ဗၟာ ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ်တုဲ ယၟု ကေုာံ စၟတ်တ္ၚဲဂှ် ဂကူမန်တအ် ဗွဲမဂၠိုင် တီကေတ်ဒၟံင်အိုတ်ကီုရ၊၊ ညံင်ဂွံဒှ် နကဵုပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်၊ ညးဍုင်ကွာန်ဂွံတီ ပရူဟံသာဝတဳဂှ် ချပ်ဂၞန် ရေင်သကအ်ဂှ်

ဒုင်သဇိုင် ကုဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်လဝ်ယဇ် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်လဝ်ဂကူတုဲ သ္ဒးဖန်ဇန်အာ ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ကုအခိုက်ကၞာဂကူမန်၊၊
နကဵုအကာဲအရာလဵုဒှ်ဒှ် ဗွဲမဗၠးဒုဟ် ဗၠးရာ ကုတၠအဝဵုဗၟာဂှ် ညံင်ဂွံညးဍုင်ကွာန်တအ် ဂွံကၠောန်အာဂွံဂှ် သ္ဒးဖန်ရောင်၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် အခေါင်ညးဍုင်ကွာန် ကောံရေင်သကအ် ဟွံမဲ၊၊
ဒုင်သဇိုင် ကုတင်ဗွဲလတူတအ်တုဲ ချပ်ရေင်သကအ်ဂှ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ နူဒိန်မက် ပတိုန်လညာတ် ＂ဆဝ်မ္ၚုဟ် ဂကူမန် ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မဒှ် တ္ၚဲသဳ ပသာ်ဒစာံစွေက်ဂှ် ရန်တၟအ်ကဵု ဇုဇဗဴလပိုယ် မဒးဒုင်ဂစိုတ် ပဠက်ဂကူ၊ မဒးဒုင်စံင်ယဇ်ဂှ်တုဲ ကောံရေင်သကအ် အာဇရေင်ကျာ်တုဲ ဍေန်ပၞာင်၊ အတိုင်အခိုက်မန် သွက်ညးမစုတိတအ်ဂှ် ညးထောအ်ဇၞောဝ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ကၠောန်ဇၞောဝ်တုဲ ပူဇဴကျာ်ရ၊၊ ကၠောန်ဗီုဏအ်မ္ဂး နကဵုအလဵုအသဳ ကၟာတ်လဒဵုဟွံဂွံ ပဒုဟ် လတူညးဍုင်ကွာန် ဟွံဂွံရ၊၊ တုဲပၠန် ညးဍုင်ကွာန်တအ်လေဝ် ဂွံတီကေတ် ပရူတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုမာန်ရ၊၊＂

နကဵုကသပ်ဂှ် မၞိဟ်ဂမၠိုင် တုပ်စိုတ်တုဲ ဖျေဟ်အစဳအဇန်ကမၠောန် ညံင်ဂွံစကၠောန် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၆ မဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၄၉ သၞာံ၊၊ ကေတ်အသိင် ပွိုင်မွဲသၞာံတုဲ သွက်သၞာံဂတ မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ်မ္ဂး ညံင်ဂွံဒှ် ဒေသဇဳဇဳ သီုကဵု ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါ လတူကျာ်မုဋ္ဌော (မုဟ်တဴ)ဂှ် ဖန်ဇန်ရောင်၊၊ အတိုင်မဖျေဟ်လဝ် အစဳအဇန်ဂှ် စဗၟံက်ရုပ်ရဴတုဲ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု နကဵုဗီုပြင် ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်မန် နမပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၆ ဂှ်ရ၊၊ ဆဂး ဒေသဟွံဇဳရ၊၊

သွက်ဂွံဆဝ်မ္ၚုဟ် ဗၟံက်ရုပ်ရဴ သွက် မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ် နူကဵု ဂကောံပံင်ကောံမန်ဍုင်သအာင် ဖျေဟ်လဝ်သ္ဂုတ်သွာတ် ဒးပံက် ဗော်သွးကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုပေင် ၂၅၀ သၞာံမွဲ နကဵုဂကောံနာနာရောင်၊၊ ပ္ဍဲကဵုကမ္မတဳဂှ် ညးစၞး နူဗော်ဍုင်မန်တၟိ၊ ဂကောံညဳသၟဟ်ဂကူမန် (MUL)၊ ဂကောံမန် နယူဇြဳလာန်၊ ဂကောံမန်အဝ်သတေလျာ၊ ဂကောံမန်မလေရှာ၊ ဂကောံမန်ပံင်ကောံ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် (ဗော်ကလေင်ဒက်ပတန်ဍုင်မည်)၊ ဂကောံမန်ခေနဒါ၊ ဂကောံမန် ရးယူရောပ်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ဂကောံမန်ဒိန်မက်၊ ဂကောံမန်ဝှေန်လာန်၊ ဂကောံမန် နေတာလာန်၊ ဂကောံမန်နဝ်ဝေတအ် ပါလုပ် ပ္ဍဲကမ္မတဳဂှ်ရ၊၊

နူကဵုကမ္မတဳဂှ် ဖျေဟ်လဝ် သ္ဂုတ်သွာတ် ကၠောန်ပ္တိတ်

ကဝးဒွက် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ နာဲရတ်ရတ် မန်ဇြာ ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်အမေရိကာန် ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
လိက်ဂျာနေဝ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်ဒိန်မက် ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာ ရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊ ဂျာနေဝ်ဂှ် တၠဂုဏ်အစာ ဣန္ဒလင်္ကာရ (ဘာကျာ်သြဳမန်)၊ တၠဂုဏ်အစာကေလာသ (တၠဂုဏ်သေံ) ဗိုင်ကၠောန်ကဵု ပ္ဍဲအရာ မဖျေဟ်ဒဳဇာင် ကေုာံ အရာတၞဟ်၊ နာဲတိုင်ပ္ကဴ နူကဵု ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ဒှ်မၞိဟ်မချဳဓရာင် ညံင်လိက်ဂွံစိုပ်စက်တုဲ ကောန်ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ကောန်တာလျိုင် ညံင်ဂွံစိုပ် တဲဂကူမန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဒေါအ်လဝ် ပန်ပှော် ကုတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတုဲ တၞဟ်န ဂွံတြးလောဲသွာ ဟွံဂွံဒှ် အန္တရာဲ ကုညးမချဳဓရာင်တအ်တုဲ ဒုင်လဝ်ယၟု တြးပ္တိတ် နူကဵု ဌာနပရေင်စန်ဒက် (ဗဟဵု) ဗော်ဍုင်မန်တၟိ၊၊
ပလောအ်တဳရှာတ် မစုတ်လဝ် တဆိပ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊ ဂကောံသၟတ်လညာတ်တၟိ ကေတ်တာလျိုင်တုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာ ရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
ထိုင်ကၟာဲ (ဟွံဒှ်ပတိတ်)
ဝဳဇြဳဒဳ နာဲလျးရတ် (ဂင်ယင်) ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက်ဗၟံက်အာရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
အရာတအ် သီုဖအိုတ် ညံင်ဂွံဒှ်တိတ် ကၠာဟွံစိုပ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ	
အတိုင် ဗော်သွးကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ မရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံ ဗၟံက်ရုပ်ရဴကမၠောန်ဂှ် နာဲအံင်မ္ၚဵု နူဌာနစန်ဒက်ဗဟဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကေုာံ ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ (MYPO) ပံင်ကောံ ကုဂကောံသင်သၟတ် ပ္ဍဲဍုင်မန်တုဲ ဗၟံက်အာရုပ်ရဴရ၊၊ သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ် နူဒေသနာနာ ပ္ဍဲဒေသညးကဵုညး ဗၟံက်ရုပ်ရဴကမၠောန် နကဵုမဍေန်ပၞာင် ရာဒၞာမံက် ပ္ဍဲကဵု ကျာ်စေတဳတအ်ရ၊၊

ဍုင်ဗဂေါ	
ဂကောံသၟတ်မန်တအ် ပ္ဍဲတ္ၚဲပသာ် (၈) စွေက်ဂှ် ပြာပ်အာ ဒၞာဲအာဲကၟာဲဂကူမန်တြေံ ပ္ဍဲလတူဍုင်ဗဂေါ မပ္တံ ဒၞာဲကျာ်ပန်၊ နန်၊ ကျာ်ၜိုပ်တုဲ ပၠးပ္တိတ်ယာတ် မချူလဝ်＂ပသာ် ၈ စွေက် တ္ၚဲဍုင်ဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ ဍုင်ဗဂေါ＂ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်သဝ်တ္ၚဲဂှ် ခမဳသင် ကေုာံ ကောန်ဂကူမန် လတူဗဂေါ ၜိုတ် ၂၀၀ဂှ် ကောံအာ ဇရေင်ကျာ်မုဟ်တဴ သွက်ဂွံဍေန်ပၞာင် ပူဇဴကျာ် နကဵုမဗဒှ်မလိက် တ္ၚဲဍုင်ဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊ တုဲဂှ် ဖဍောတ်လ္ၚောဝ်ကျာ် ရာဒၞာဖျေဟ်မေတ္တာ ကုဂကူမန် မဒးဒုင်ဂစိုတ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဍုင်လီုတေအ်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ညးသၟိင်တၠဗၟာတအ် ပြာပ်ကၠုင်တုဲ စၟဳစၟတ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူမဒှ်ကမၠောန် မဍေန်ပၞာင် ပူဇဴကျာ်တုဲ ဍေဟ်တအ် ကေတ်ဒုဟ်ဟွံဂွံ၊ ကောန်ဂကူမန် လတူဍုင်ဗဂေါတအ် ဆက်ကၠောန်အာ ဗွဲမအံင်ဇၞးရ၊၊

ဒဵုမာဲ၊ ဆက်တဲ	
သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်ဒေသ ဒဵုမာဲဆက်တဲ ပံင်ကောံတုဲ ကၠောန်သီုမလိက်လက္ကရဴတုဲ ဟီုဂး ပရူဝင်ဟံသာဝတဳ၊ ဗှ်လိက်လလောင်တြး ပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင် သီုမဂေတ်ကျာ်ရ၊၊

ကွာန်အၜေတ်	
ပ္ဍဲကွာန်ၜေတ်ဂှ် သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်တအ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဘာလကျာ် ဟီုဂး ပရူဝင်ဟံသာဝတဳ၊ ဗှ်လိက်လလောင်တြးလတူဘာတုဲ စှ်အာ ဇရေင်ကျာ်တုဲ နကဵုပ္ကဴ ကေုာံပၞာင်တုဲ ဂေတ်ကျာ်တုဲ ပူဇဴကျာ်ရ၊၊

ကၟာဝက် ကျာ်ဇြာ	
ဂကောံဗ္တောန်လိက်ပတ်မန် ကေုာံ ယေန်သၞာင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ဂကောံသၟတ်တအ် ပံင်ကောံတုဲ ကွာန်မန် ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် စှ်မွဲကွာန် ကောံကၠုင် ဇရေင်ကျာ်ဇြာ ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳ ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊ မၞိဟ်နူကွာန်တၞဟ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲကွာန်ညးတအ်လေဝ် ညးတအ်ကၠောန်လဝ်ကီုတုဲ ကောံကၠုင် ဇရေင်ကျာ်ဇြာ နဒဒှ် ဒၞာဲဒတန်ဗဟဵုရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဍုင်မန်မ္ဂး ပ္ဍဲဇရေင်ကျာ်ဇြာဂှ် မၞိဟ်ဂၠိုင်အိုတ် ဇၞော်အိုတ်ရ၊၊

ဒေသတၞဟ်ဟ်	
ပါဲနူ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ကေုာံ ဍုင်ဗဂေါတုဲ ဒေသတကအ်ခၟိုင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်၊ ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီုလေဝ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် မဂၠိုင်ကဵုဒၞာဲရ၊၊ ဟိုတ်နူမကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲတကအ်ခၟိုင်ဂှ်တုဲ တ္ၚဲယးဂတဂှ် ဗၠာဲသၟိင်ဗၟာ ကၠုင်စၟဳစၟတ် သီုဘပဠဏာ နကဵုဒုဟ် မဆက်ဆောံ ကုဍုင်သအာင်ရ၊၊

ဍုင်သေံ	
ပ္ဍဲကွာန်ဝင်ကဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ Songkhlalia River Hut and Resort ပ္ဍဲဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်သၟာပၠန်ဂတးမန် ဗွဲမဂၠိုင်တိုန်စိုပ်ရ၊၊ တုဲဂှ် မၞိဟ်တအ် ကောံအာ ဇရေင်ကျာ်သာမ်သုက်တုဲ ပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင် ကေုာံ က္ဍိုင်ဇၞောဝ်ရ၊၊ ပ္ဍဲဍုင်က္ၜင်ကံက်၊ မာဲဆံက်လေဝ် နကဵုအစဳအဇန် ခန်ကၞာကၠောန်ဗဒှ်လဝ်ကီုရ၊၊

ဍုင်သအာင်	

(နူပုင် ပ္ဍဲဗီု) နာဲမဂ္ဂါမန်၊ Broddi Siguroarson, တၠဂုဏ်ရတ်တ် မန်ဇြာ အဃောမအာဆဵု ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀သၞာံ ပ္ဍဲရုင်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ၊၊ နူကဵုကောံဓရီုဏအ် ဂကူမန် ဒှ်အာ ဂကောံထာဝရ ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု ဂကူရးတၟံ၊၊[၄]
ရန်တၟအ် ကဵုတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် (၂၅၀) သၞာံ ကေုာံ ဂကူမန် ဂွံတိတ်ဗၠး နူဘဝဍိက်တုဲ နူကဵု ဗော်ကလေင်ဒက်ပတန်ဍုင်မန် ကောန်ဂကူမန် (၅၇)တၠ အာထ္ၜးဆန္ဒ ဂတမုက် ရုင်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ ပ္ဍဲဍုင်နယူယျံက်၊၊ နာဲမဂ္ဂါမန် (ညးအုပ်ကာ ဗော်ကလေင်ဒက်ပ္တန်ဍုင်မန်)၊ မိပ္ကဴရတ် (ဒုဥက္ကဌ ဂကောံညးဗြဴမန် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်)၊ တၠဂုဏ်ရတ်တ်မန်ဇြာ ညးပိဝွံ အာဆဵုဂဗ ကုညးတာလျိုင် ဂကောံကုလသမဂ္ဂ မၞုံယၟု Broddi Siguroarson (Division for Social Policy and Development, Department of Economic and Social Affairs) Permanent Forum on Indigenous Issues.United Nations၊ သ္ဂောအ်ဓရီု ကိစ္စဂကူမန် ဗၞတ် (၅၀) မိနေတ်ဂှ် နူကဵုညးစၞးဂှ် ကဵုကသပ် ဂကူမန် ညံင်ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံ Permanent Forum on Indigenous Issues မာန်ဂှ် ပတိုန်အာတ်မိက်ညိ၊ ဒှ်ကောန်ဂကောံတုဲ နူကဵုညးစၞး ဂကောံမန် သွက်ဂွံတိုန်စိုပ် ကောံဓရီုဂှ်တုဲ ပတိုန်ထ္ၜး ပရူဂကူမန် ပ္ဍဲကောံဓရီုဂှ်ဂွံရ၊၊ စနူကဵုဂှ် ဂကူမန် ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံထာဝရ ပ္ဍဲဂကောံဂကူရးတၞံ ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂဂှ်တုဲ အလာံမန်ဂှ်လေဝ် ညးစုတ်လဝ်ကဵု မွဲကီုရ၊၊ ဇၟာပ်ပ်သၞာံ မန်အာတိုန်ဒၟံင် ကောံဓရီု ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု ဂကူရးတၟမ်တအ်ရ၊၊

ပါဲနူဂှ်တုဲ နူကဵု ကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ ချူလဝ်လိက် သွက်ဂွံဗစိုပ် ဇရေင်ညးအုပ်ကာနာနာ ကုလသမဂ္ဂ ဗေန်ကဳမုန် (Mr. Ban Ki Moon, Secretary General)ဂှ်လေဝ် ဂွံကဵုဗစိုပ်ကီုရ၊၊ ကောန်မန် (၉) တၠဂှ် အာထ္ၜးဆန္ဒ ဂတရုင်ကလုတ်ဗၟာ ပ္ဍဲဝတ်ယှေန်ဒါန် ဒဳဇြဳ၊၊ ပ္ဍဲဘာလကျာ်မန်တအ်ဂှ် ကၠောန်သဘင် နကဵုအစဳအဇန် မဍေန်ပၞာင် ရာဒနာ ဇိုန်ပိုန် ကုဂကူမန် မဒးဒုင်ဂစိုတ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ကျဍုင်တေအ်ကီုရ၊၊

ဍုင်အဝ်သတြေလျာ၊ ဍုင်ဒိန်မက်၊ နာဲနေတာလန်၊ ကေုာံ ဍုင်တၞဟ်ဟ်တအ်လေဝ် ကၠောန်ဗဒှ် စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု နကဵုအစဳအဇန် မဍေန်ပၞာင် ဟီုတွဟ် ပရူဝင်မန် ကေုာံ အကာဲအရာ ဘဝဂကူမန် တ္ၚဲဏအ်အိုတ်ကီုရ၊၊

HFD-Bago.jpg
ဝင် စတုတ္ထ ဟံသာဝတဳ	

တတိယ ဟံသာဝတဳလီု	
သၟိင်ဗၟာ တပေန်သောဲထဳ ကၠုင်ဗတိုက် ပၠံင်ကေတ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ နူသၟိင်ဒကာရတ်ပိ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၀၁ ဂှ်တုဲ တၞောဝ်ဨကရာဇ်မန် ပ္ဍဲဟံသာဝတဳ ပိုတ်အာရ၊၊ ကျာ်ဇၞော်ဓမ္မရာမ မၞုံပိုန် ဘာအသောကရာမ်ဂှ် ပအပ်ကွးဇကု မၞုံယၟု သၟိင်ဍောတ် ကုတပေန်သောဲထဳ၊ သၟိင်ဍောတ်ဂှ် ဒှ်ကောန်သၟိင်စဍုင်ဒသေတ်ရ၊၊ ခြာဟွံလအ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၂ ဂိတုပသာ် ၁ စွေက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါဂှ် သၟိင်ဍောတ်ဂစိုတ်ကၠေအ် တပေန်သောဲထဳတုဲ ပိုင်ပြဳ ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ ဆဂး သၟိင်ဍောတ် ဂွံပိုင်ဍုင် ၜါဂိတုလပါ် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ကလေင်ဂစိုတ်ကၠေအ်ပၠန်တုဲ သၟိင်ဓဝ် တိုန်ပသၟိင်ပၠန်ရ၊၊ သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳဂှ် ဒှ်ကောန်သၟိင်ဗညာရာံစေဝ် (၈၅၃-၈၈၈) မဒှ်ကောန်စဴ သၟိင်ဓမ္မစေတဳရ၊၊

ဂတဂှ် ခြာဟွံလအ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၃ ဂိတုစဲ ၃ စွေက် တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် ကြဴနူသၟိင်ဗၟာဘုရင်နံင် ကလိဂွံဇမၞး သရေခေတ္တရာတုဲ စိုပ်ကၠုင် ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ သၟိင်ဗၟာ ဘုရင်နံင် ကဵု သၟိင်မန် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ပြိုင်ဗဇဵုစိင် ဂြင်စိင် သၟိင်ဘုရင်နံင်ကဝ်၊ သၟိင်ဘုရင်နံင်လေဝ် ဒးဂိသကေဝ်အာ ဗွဲမဂၠိုင်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူဗိုလ်လဗး ဘုရင်နံင်ဂၠိုင် မလုပ်သီဍုင်တုဲ သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ဒးဒဴလုပ်အာဂြိုပ်ရ၊၊ ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳဂှ် ကလေင်စိုပ်အာ သၟဝ်တဲဗၟာပၠန်ရ၊၊ စိုပ်သက္ကရာဇ် ၉၁၉ ဂိတုမြေက္ကသိုရ်ဂှ် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ဒးဒုင်ရပ်တုဲ စဵုကဵုစဴသွဝ် ဟွံပင်တဲလ္ၚောဝ် ဘုရင်နံင်ရ၊၊

ဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳဂှ် လဆောဝ် ဒှ်ဍုင်ရာဇာဌာနဳ၊ လဆောဝ် ဒှ်ဍုင်သၟဝ်အင်ဝ ဆဂး နူဘုရင်နံင် မသီဂွံတုဲဂှ် ဒးမံင်ကၠုင် သၟဝ်ဗၟာရ၊၊ စိုပ်လက်ထက် သၟိင်ဗၟာဓမ္မရာဇာဓိပတိဂှ် ဗၟာတအ် ပၠံင်နန် ရေင်သကအ်တုဲ ဍုင်ကွာန်ဟွံၜိုဟ်သြိုဟ်၊ ဂကူသေံတအ်လေဝ် ကတဵုသပုန် တဝ်စၞေဟ် ကဵုဗၟာရ၊၊

စတုတ္ထ ဟံသာဝတဳတန်	
ပ္ဍဲဗဂေါဟံသာဝတဳဂှ် သၟိင်စဍုင်ဗၟာ နာဲသာအံင်ဂှ် စနူကဵု သက္ကရာဇ် ၁၁၀၂ ဂိတုဇှ်ေပေင် တ္ၚဲဗြဴဗတိဂှ် ဂစိုတ်ထောအ် မၞိဟ်ဟွံမိက် ပုန်ကဵု အင်ဝတုဲ လလောင်တြး ဍုင်ဗၠးၜးမွဲရ၊၊ မန်တအ်လေဝ် ချပ်ဒၟံင် ညံင်ဂွံဗၠးၜး နူဗၟာတွဵုတုဲ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဂွံအခေါင်ခိုဟ် ဂစိုတ်ထောအ် နာဲသာအံင် ရ၊၊ နာဲသာအံင် ချိုတ်အာတုဲ သၟိင်ဗၟာဗလးနင် မင်ရာဲအံင်နာင် သီုကဵု ဒပ်ပၞာန် ဗွဲမဇၞော် ကၠုင်ဗတိုက်တုဲ မန်တအ် ဒးမံင်အာ သၟဝ်ဗၟာပၠန်ရ၊၊ ဆဂး မန်တအ် ပံင်ကဵု သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳတုဲ ကလေင်ဂစိုတ်ထောအ် မင်ရာဲအံင်နာင်ပၠန်ရ၊၊ သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳဂှ်လေဝ် ဒှ်ဂကူဗၟာ ဆဂး ဒှ်မၞိဟ် ဟွံမိက်မံင် သၟဝ်အဝဵုသြဇာအင်ဝရ၊၊

သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳ ဂွံပိုင်ဍုင် ဗၞတ် ၆ သၞာံ ပ္ဍဲအခိင်မအာဝေင်ဂြိုပ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၀၈ ဂိတုမာဃ် ၁၂ မံက် တ္ၚဲအဒိုက်ဂှ် နာဲစရင်ခိုင် ညးမဒှ်ဂကူဗၟာပၠန် သီကေတ် အဝဵုဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳပၠန်ရ၊၊ ဆဂး မန်တအ် ကလေင်ဖျေဟ်ထောအ် နာဲစရင်ခိုင် နူဒဒှ် ဨကရာဇ်တုဲ ပ္ဍဲဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၄ မံက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါဂှ် မန်တအ် ခပတိုန် မဟာသေနာပတိ ဗညာဒလ နဒဒှ် ဨကရာဇ်ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ ဗညာဒလဂှ် ကာလမတိုန်နန်ဂှ် ကလိဂွံယၟု ဗြမိုင်ဓိရာဇာနာဓိပ္ပတိ၊၊ ဆဂး ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်ခၞိင် မဒှ်လိက်ဒေအ်ညး (ဥပ္ပရာဇာ) မချူလဝ် နကဵုယၟု မဟာသေနာပတိရာဇ်၊ ဟိုတ်မဒှ်လဝ် သကိုပ်ပၞာန်တုဲ ညးဂမၠိုင်တီလဝ် ဗညာဒလ ဂှ်ရ၊၊ ပ္ဍဲကဵုလိက်ဝင်မ္ဂး တၠညးဗညာဒလ မြဴသာ်ဝွံ ချူစဂၠိုင်ရ၊၊ နူစ သၟိင်ဗၟာ ဘုရင်နံင် မလုပ်သီကေတ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၃ တေအ်တုဲ လုကဴ ပွိုင် ၁၉၅ သၞာံဂှ် ဍုင်ဗဂေါ ဒးမံင်လဝ် သၟဝ်ဗၟာဂှ် စိုပ်သၞာံ ၁၁၀၈ ဂှ် အဝဵုသြဇာဍုင် ကလေင်စိုပ် တဲဂကူမန်ပၠန်ရ၊၊ အလန်ဝွံ ဒှ်အလန်မန် ကလေင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်ဟံသာဝတဳ အလန်စတုတ္ထ ရ၊၊

ဟံသာဝတဳ သီအင်ဝ	
ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်ဗၠးၜးမွဲဂှ် နကဵုသၟိင်ဗၟာအင်ဝ ဟွံဒးဂၞပ်လးလးရ၊၊ ညးဗလးနင် သွက်ဂွံဗတိုက် ကဵုမန် မဂၠိုင်ကဵုအလန်ရ၊၊ စိုပ် သက္ကရာဇ် ၁၁၁၂ ဂှ် ဥပ္ပရာဇာ အာဗတိုက် ပၞာန်ဗၟာ စိုပ်အာ စဵုကဵု မြစ်ဆုံ၊ ဗၟာစိုပ်ကရေပ်တုဲ သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာ သတိုးမင်းခေါင် အာတ်မိက် သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံတုဲ တုပ်စိုတ် ရေင်သကအ် အတိုင်ပယျဵုတိ သၟိင်မန် တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ကေုာံ သၟိင်ဗၟာ တၠညးဖရင်မင်ဂံင် မစၟတ်သမ္တီလဝ် ဗွဲပလိုတ်ၜဳဨရာဝတဳမ္ဂး တၟအ်ဗ္ဒင်ရမ္မဂှ် ပပယျဵုတုဲ လပါ်လတူ ဒှ်ရးဗၟာ၊ လပါ်သၟဝ် ဒှ်ရးမန်၊၊ ဗွဲဗမံက်ၜဳဨရာဝတဳမ္ဂး ကြုင်လှာဗ္ၚဂှ် ပပယျဵုတုဲ ကြုင်လပါ်သၟဝ်ကျာ ဒှ်တိရးဍုင်ဗၟာ၊ ကြုင်လပါ်သၠုင်ကျာ ဒှ်တိရးဍုင်မန်ရ၊၊ ပါဲနူဂှ် တၞဟ်နမဂွံရီုဗင် ကမၠောန်ဇၞော်မောဝ်သာသနာကျာ်တုဲ ဗၟာတအ် ဗလးကဵု တၠပညာ မဒါတ်ထဝ် ငဥူ ကေုာံ ကောန်ရဲ ၜါစှော်တၠ ရ၊၊

ဆဂး ငဥူဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မကၠတ်လ္ၚတ် အကာဲအရာ ပရူဍုင်မန်တုဲ ညးကဵုဒုဟ်ဒဏ် အမိင်ဂစိုတ်ရ၊၊ ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ သၟိင်ဗၟာအင်ဝ ဗလးနင် မင်းရဲကျော်ခေါင် သွက်ဂွံ ကၠုင်ဗတိုက် ဝေင်ပၞာန်ကဵုမန်ပၠန်ရ၊၊ မွဲလပါ်ဂှ်လေဝ် ဟံသာဝတဳ ဒက်မိတ် ကုသကိုပ်က္ၜင်ပြင်သေတ် သဳခွာဒဳပရူနဝ် (Sieur de Bruno) တုဲ နူကဵုမန် ကဵုဒၞာဲဂအာင်တိ ကုပြင်သေတ် ပ္ဍဲဍုင်သြေင် မဒှ်ဍုင်ဗၞိက်တုဲ နူကဵုပြင်သေတ်ဂှ် ကဵုမန် အမၠံက်ပါင်စှ်ဒစာံ ၆ ဒကိုအ်၊ သေနာတ် ပိပန်ကၠံရ၊၊ ဒပ်ပၞာန်မန် ဇက်တိုန်အာ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၃ ဂိတုခ္ဍဲသဳ ၅ မံက်ဂှ် သီဂွံ ယှိုဲပံင်လံင်၊ ခ္ဍဲသဳ ၁၀စွေက်ဂှ် သီဂွံ ညောင်လှ၊ မြေက္ကသိုရ် ၈ မံက်ဂှ် ဂွံဇမၞးကေတ် ဒပ်ဗၟာ ခေန်ဥူ၊ မြေက္ကသိုရ် ၅ စွေက်ဂှ် သီဂွံ ငါသောက်၊ ပ္ဍဲသၞာံဂှ်အိုတ်ဂှ် သီဂွံအာ ဍုင်ကြံက်သေဝ်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၁၁၃ ဂိတုစဲ ၉မံက် တ္ၚဲဗြဴဗတိဂှ် မန်သီဂွံအာ ဍုင်အင်ဝရ၊၊

စတုတ္ထဟံသာဝတဳလီု	

လိက် သၟိင်ဗၟာအံင်ဇေယျ မချူလဝ် ပ္ဍဲအမၠံက် မြတဗူ၊ ((၁) သံလျှင်ရ မြတဗူ --။(၂) ကုဓရမ်ုကြီး(၃-၅) သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ခု ကဆုလပြည်ကျော် ၆ ရက် ညတချက်တိကျော် ဟံသာဝတီမဟာသတ္တြု သေဒ) မဂွံအဓိပ္ပါယ် အဗၠံက်မြတဗူ မသီဂွံ နူဍုင်သြေင်။ ဗြဲဇၞော်ကုဓရ။ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ပသာ် ၆ စွေက် (9 May 1757)[၅]အခိင်ဗတံ လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်မဟာသၞသတြု(ဗၟာ)။ ဟိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် သ္ဒးဒှ် တ္ၚဲကြဴနူပသာ် (၆) စွေက်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။
ဒပ်ပၞာန်မန် သီဂွံအာ ဍုင်အင်ဝတုဲ သၟိင်စဍုင်ဝုတ်ဒိုဟ်ဂမၠိုင် ကၠုင်ဒုင်သစာ ကုဟံသာဝတဳရ၊၊ မၞိဟ်မိက်ဂွံတဝ်စၞေဟ် ကုမန် ဗီုကဵု ကောန်သၟိင်အင်ဝတြေံဂှ်ကီု သရာဲပၞာန်ဗၟာတြေံကီု အာကောံဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဖအိုတ်ရ၊၊ မၞိဟ်ဇၞော်ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဥူအံင်ဇေယျဂှ် ဟွံကၠုင် ဒုင်သစာ ကုဟံသာဝတဳရ၊၊ ကာလဒပ်မန် သိဒ္ဓိဟံသာ ပြာပ်စိုပ်အာ ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ဂှ် ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ဂှ် ပခိုင်လဝ် ကၟာင်ဒပ် ဗွဲမခိုင်တုဲတုဲရ၊၊ တုဲပၠန် ကေတ်မာန် နကဵုပြယာဲတုဲ လၞိန်ဗပိန် ဒပ်မန်သိဒ္ဓိဟံသာမာန်အာရ၊၊ သကိုပ်ပၞာန်တၠဗာန် အာဗတိုက် ဂၠိုင်ကဵုအလန်ကီုလေဝ် ဒးကျစဴကၠုင်ရ၊၊ ကောန်ပၞာန်ဇကု ညးမဒှ်ဂကူဗၟာတအ်ဂှ် စိုပ်မုက်ပၞာန် ဟွံကဠင်အမိင်ဇကု ဒှ်အာ ကောန်ပၞာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ရ၊၊

မွဲလပါ်ဂှ် လပါ်ဗၟံက် ဍုင်ဟံသာဝတဳ သၟိင်သေံလေဝ် ဘပဠကၠုင် ဟံသာဝတဳကီုရ၊၊ တၞဟ်နဂွံသၠာဲ ဗီုပြင် မုက်ပၞာန်တုဲ သကိုပ်ပၞာန်တၠဗာန်ဂှ် ကော်ဖျဴ ဟံသာဝတဳတုဲ စၞးဂှ် ပလံင်ဏာ သၟိင်အခေါန်ထဝ် ကေုာံ သကိုပ်ပၞာန်ဗညာအရိန္ဒမ ရ၊၊ နကဵုသကိုပ်ပၞာန် ဗညာအရိန္ဒမလေဝ် အာဗတိုက်ဒၟံင် ဒပ်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် မဂၠိုင်ကဵုအလန်ကီုလေဝ် ကေတ်ဇၞး မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဟွံမာန်၊၊ ကြဴနူ မန်သီဂွံအင်ဝ ၜါသၞာံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၁၅ ဂှ် ဒပ်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် သီဂွံအာ အင်ဝရ၊၊

ဒပ်မန် နူအင်ဝ ဒးစှ်ေဒုင်လဝ် ပ္ဍဲပြန်၊၊ နူကဵု ဟံသာဝတဳပၠန်တုန်လေဝ် ဂကောံမြုဝန်ဍုင်ဂမၠိုင် ချပ်ရေင်သကအ်တုဲ သွက်ဂွံကလေင်သီကေတ်အင်ဝ ဗွဲမပြဟ်မာန်ဂးတုဲ ဗလးဏာ ဒပ်ပၞာန်ဗွဲမဇၞော်ရ၊၊ ဆဂး အခိင်ဂှ် စိုပ်အာအခိင်ကၞောတ်သၞာံရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ပၞာန်မဇီုရေင်သကအ်ကွေဟ်ဟ်ဂှ် စိုပ်အာအခိင်ဗြဲရ၊၊ ဒြဟတ်ပၞာန်မန် ပၞာန်ဂၠုင်ဂှ် ဒးဘဲဗြဲကျာကီု ဘဲပၞာန်ကီုတုဲ ဒးလီုလာ် ကျသ္ၚောံဗြံအာရ၊၊ ဟိုတ်နူကျပၞာန် ပ္ဍဲအလန်ဏအ်ဂှ်တုဲ ဒြဟတ်ဟံသာဝတဳ ဍိုန်လျစှ်ေအာ ဗွဲမလောန်ရ၊၊

ဒြဟတ်ပၞာန် အောန်စှ်ေဗက် ဂကူမန် မဟီုအရေဝ်ဗၟာတုဲ မဒုင်ပလဝ် ဂကူဗၟာ ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါ၊ ပ္ဍဲဍုင်ပြန်တအ်ဂှ် ကတဵုသပုန်တုဲ ဒပ်ပၞာန်မန် ပ္ဍဲကဵုပြန်ဂှ် ဒးဒြေပ်တိတ် နူဍုင်ရ၊၊ ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါဂှ် ၜိုန်ရ ကလေင်ထိင်မာန်၊ သပုန်တအ်ဂှ် ဗက်ရပ်ထိင်မာန်ကီုလေဝ် ဍုင်ကွာန်ဓရံက်ဓရာ်အာရ၊၊ ဒေသမၞိဟ်မဟီုအရေဝ်ဗၟာဂၠိုင် ဗွဲတၟေင် ဒေသလတူဍုင်လ္ဂုင်တအ်ဂှ် အဓိကိုရ် ကောန်ဂကူ အကြာဂကူမန် ကဵု ဂကူဗၟာ ကတဵုဒှ်တုဲ ဂကူမန် နူဒေသတအ်ဂှ် ဒးဒြေပ်ဒဴစှ်ေကၠုင် လပါ်ဍုင်လ္ဂုင် ဍုင်ဗဂေါရ၊၊ အဝဵုသြဇာမန် ပ္ဍဲဒေသဂှ်လေဝ် အိုတ်အာရ၊၊

ညးဇၞော်ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် အံင်ဇေယျဂှ် ဂွိင်ဖေက် ဇကုဟွံကလိဂွံအဝဵုတုဲ ကောန်ဨကရာဇ်အင်ဝတြေံ မပၠဒၟံင်ဒပ် ကရောမ်ဇကုဂှ် ဇကုဂစိုတ်ထောအ်တုဲ ဇကုဂွံဒှ် ဨကရာဇ်သၟိင်ဗၟာရ၊၊ အခိင်ညးစိုပ် ဍုင်ပြန်ဂှ် ဂကူအာမေရဳယာန် ဂြဳဂေါရဳ အာဝေလ် (gregory Aves) အာခစညးရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဟိုတ်နူဒြဟတ်ပၞာန်မန်အောန်တုဲ ဂကူယူရောပ် အင်္ဂလိက် မန်မကဵုလဝ်ဒၞာဲ ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း)ဂှ်ကီု၊ ပြင်သေတ် မန်ကဵုလဝ်ဒၞာဲ ပ္ဍဲဍုင်သြေင်ဂှ်ကီု ချပ်ကၠုင် သွက်ဂွံပံင်ကဵုဗၟာအိုတ်ရ၊၊ ညးဒြဟတ်ဇၞော်ၜါ ပြင်သေတ် ကဵု အင်္ဂလိက်ဂှ် ဒှ်ဂကူသၞတမ်ကဝ်တုဲ ပြိုင်ပကာန်ဒၟံင် ရေင်သကအ်ရ၊၊ ညးတအ်သီုၜါဂှ် မိက်ဂွံဂွံဒၟံင် သီုဒၞာဲဖအိုတ်ရ၊၊ ဆဂး နကဵုမန် ညးလဵုမွဲလေဝ် ဟွံကဵုလဝ် ဒၞာဲဂၠိုင်င် ဇၞော်ဇၞော်ရ၊၊ ယဝ်ရကဵုမ္ဂး ဍေဟ်တအ် ကလေင်သီဇကုမာန်ဂှ် မန်တအ်တီလဝ် ဒှ်မာန်ရ၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကဵုလဝ် ဒၞာဲသီုညးၜါတုဲ အကြာဒြဟတ်ၜါဂှ် ကလေင်ထိင်လဝ် အဝဵုသြဇာ ညးမွဲကုမွဲ ညံင်ဟွံဂွံဇၞော်တိုန်ရ၊၊

နကဵုအရီုအဗင် ဂြဳဂေါရဳတုဲ ကလုတ်ဗၟာအာဆဵုကဵု သကိုပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက် ဟေန်ရဳဗရက် (Henry Brooke) မၞုံပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်မာန်ရ၊၊ အင်္ဂလိက်ကဵုဗၟာ တုပ်အာစိုတ် ရေင်သကအ် နကဵုအင်္ဂလိက် ကဵုအရီုအဗင် နကဵုဒြဟတ်ပၞာန်ကီု သီုကဵုဒြဟတ်လွဟ် ကုဗၟာ စဵုကဵုသီကေတ် ဍုင်မန်သီုဖအိုတ်မာန်ရ၊၊ ကာလသီဂွံတုဲမ္ဂး ဗၟာဒးကဵုအင်္ဂလိက် ဒၞာဲဗဒိုပ် ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်၊ ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်ဂှ်တုဲ ကုပြင်သေတ်ဂှ် ဒးထဍေင်ပ္တိတ် နူကဵုဒေသဂှ်ရ၊၊ ပြင်သေတ်လေဝ် ကၠတ်ဗလးဏာမၞိဟ် သွက်ဂွံပံင်ကဵု ဗၟာကီုရ၊၊ ဆဂး နကဵုအရီုအဗင်ပူဂိုလ်ဂှ် အံင်ဇေယျဒုင်တဲတုဲ နကဵုကမ္မဏဳ (ဝါ) နကဵုဂကူဂှ် အံင်ဇေယျ ဟွံဒုင်တဲရ၊၊

ပရေင်ပံင်တောဲ အကြာဗၟာ ကဵု အင်္ဂလိက် ညံင်ဂွံလီုဂှ် နကဵုနဲကလုတ်ကီု နကဵုနဲပၞာန်ကီု ၜိုန်ရ ဥပ္ပရာဇာ ဂစာန်ဂၠိုင်ကဵုနဲကီုလေဝ် နကဵုပူဂိုလ်သကိုပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက်လ္ၚဵု ပါလုပ်ကၠုင် လပါ်မန်ကီုလေဝ် နကဵုဂကူအင်္ဂလိက်ဂှ် ဟွံပါလုပ်ကၠုင် လပါ်မန်ရ၊၊ 

ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ဒှ်ဍုင်ကိစ္စဇၞော် သွက်ပၞာန်ဟွံသေင်၊ ဒှ်ဍုင် ဒၞာဲဒတန်ဓါတ်ကျာ်ရ၊၊ ဆဂး ဒပ်ပၞာန်အံင်ဇေယျ စၞးအာဗတိုက်သြေင်ဂှ် လုပ်ဖျေဟ်ထောအ်ဒပ်ဇကု ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်ရ၊၊ ကျာ်စုလောဟ် (ဆူလေ)ကဵု ကျာ်လ္ဂုင်ဂှ် ပဒၞာဲဗဒိုပ်ဇကုရ၊၊ အတိုင်စၟတ်သမ္တီမ္ဂး အံင်ဇေယျ ဖျေဟ်ထောအ်က္ဍိုင်ကျာ်လ္ဂုင် မတ်မၞိက်ၚုဟ်က္ဍင်င်ဂှ် ကေတ်တုဲ ကဵုတၟာဲတဲ ကုအင်္ဂလိက် သွက်ဂွံဂွံလွဟ်ရ၊၊ ဟိုတ်နူဒပ်ဗၟာ မဖျေဟ်လဝ် ပ္ဍဲကျာ်တုဲ မန်ဟွံဂံင်ပန်တုဲ ဖအးထောအ်ဗၟာ နူလ္ဂုင် ဟွံမာန်ရ၊၊ ဗၟာ၊ အင်္ဂလိက် ကေုာံ သကိုပ်ပၞာန်ပြင်သေတ် ပံင်ကောံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၁၈ ဂိတုဒဂိုန် ၃ စွေက်ဂှ် လုပ်သီဂွံ ဍုင်သြေင်ရ၊၊ နူဂှ် ပၞာန်ဗၟာ၊ ပၞာန်အင်္ဂလိက်၊ ပၞာန်ပြင်သေတ် ဇက်ကၠုင်တုဲ ဗိုင်လဝ် ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ တၞဟ်နဂွံဗၜိုဟ်လလံပၞာန်တုဲ နကဵုခမဳသင်မန်၊ ခမဳသင်ဗၟာ၊ ခမဳသင်သေံ အာပညဳပညပ် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံကီုလေဝ် အံင်ဇေယျ ဟွံဒုင်တဲ၊၊ ယဝ်ရ ပအပ်ကဵု ကောန်ဝုတ်ဨကရာဇ်မန် မိဂုဏ် မ္ဂး နုက်ကဵုပၞာန်ရောင် ဟီုနင်ကီုလေဝ် ကာလကလိဂွံ ကောန်ဝုတ်ဨကရာဇ်တုဲလေဝ် ဟွံနုက်ပၞာန်၊၊ အလဵုဇကု ဨကရာဇ်ဟံသာဝတဳ တၠညးဗညာဒလ အာပညဳပညပ် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံဂှ် ရပ်ကၠေင်ထောအ် တၠညးဗညာဒလတုဲ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ဂိတုပသာ် ၄ စွေက်ဂှ် လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳတုဲ ဂိတုပသာ် ၆ စွေက် ကၟာင်ဍုင်ဟံသာဝတဳသရိုဟ် ပၞာန်ဗၟာလုပ်စိုပ်ဍုင်တုဲ ဂတဂှ် ၜါပိတ္ၚဲဂှ် ဗၟာသီဂွံအာ ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊

ဟံသာဝတဳလီုတုဲ	

ဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳ စိုပ်အာသၟဝ်တဲဗၟာတုဲ

တၠညးဗညာဒလဂှ် ရပ်ဏာ ကြိုင်စွံလဝ် ပ္ဍဲမုဟ်သဝ်ပေါဝ်၊ ဗွဲကြဴ နကဵုဒုဟ် မဆဝ်မ္ၚုဟ် မန်ညံင်ဂွံတဝ်စၞေဟ်တုဲ ကေတ်နင် ဍုင်လ္ဂုင်တုဲ ကုတ်ဂစိုတ်ကအ်၊၊
ကောန်ဂကူမန် ၜိုတ်မရပ်ဂွံဂှ် မၞိဟ်မသွံစဂွံဂှ် သွံစ နဒဒှ်ဍိက် မၞိဟ်မွဲ မသုန်စှ်ော၊ အစိတ်၊ ၜါစှ်ော၊ စှ်သုန် ဗွဲမဗဗွဲကဵု အဝဲခန္ဓကာယ၊
ကုမၞိဟ်မသွံစ ဟွံဂွံ၊ သွံဟွံအိုတ် သှ်ေဒၟံင်တအ်ဂှ် စုတ်ကဵုစာတ်တုဲ စံင်ဂစိုတ် သီုဖအိုတ် ဒစိတ်စာတ်၊
ခမဳသင်မန်ပိလ္ၚီပြင်င်ဂှ် ကဵုစိင်လိုန်တုဲ ဂစိုတ်၊၊ နကဵုဓဝ်ပတှ်ေညးတအ် အလဵုဇကုညးတအ် ဂစိုတ်ဟွံသေင် ကဵုစိင်လိုန်တုဲ မဂစိုတ်မ္ဂး ညးတအ် ဟွံကလိလောန် ပါဏာတိပါတကမ်တုဲ ကဵုစိင်လိုန်တုဲဂစိုတ်၊၊ 
ဒြပ်ရတ်ထဝ်သြန် မကေတ်ဏာဂွံတအ်ဂှ် ဖ္ဍိုက်ကဵုက္ၜင်တုဲ ဖျဴဏာဍုင်ဗၟာ၊ အရာမကေတ်ဏာ ဟွံမာန်တအ်ဂှ် ကဵုစံင်ပလီုထောအ်၊၊
အရာမဒှ်အာဲကၟာဲမန် မပ္တံ လိက်တၟအ်တအ်ဂှ် ၜိုတ်မဆဵု ကဵုတက်ပကဝ်ထောအ်ဖအိုတ်၊ ယၟုကျာ်ဂှ် စၞးကျာ်ဂှ် ဒးစုတ် ရွှေ ညံင်ရဴ ဍုင်မုဟ်သဝ်ပေါဝ်ဂှ် မစုတ် ရွှေဘို ကီု၊၊
အတိုင်မတုပ်လဝ်စိုတ် ကုအင်္ဂလိက် ဍုင်သြေင်ဂှ် ဟွံကဵုဒှ် ဌာန်ဒတန်မၞိဟ်မံင်၊ စၞးဂှ် ဗဒှ်ပတိုန်လ္ဂုင်တုဲ ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ကဵုဒၞာဲ ကုကမ္မဏဳ (ဝါ) ဒပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက် မဖျေဟ်ဒၞာဲ၊ တုဲပၠန် ဒၞာဲအင်္ဂလိက်တြေံ မန်မဖျေဟ်ကဵုလဝ် ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်ဂှ် ကဵုအင်္ဂလိက် ဆက်မံင်အာ၊၊ 
က္ဍိုပ်သကိုပ်ပြင်သေတ် မၞုံပ္ဍဲသြေင်ဂှ် ဂစိုတ်ထောအ်၊၊ ဟွံကဵု ဒၞာဲကုပြင်သေတ်၊၊ အင်္ဂလိက်မွဲဓဝ် သှ်ေပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ သကုတ်သၟဝ်၊၊ ဂုဏ်ဖိုဟ်ဍေဟ်ဂှ် ပြင်သေတ် ဟွံမဲတုဲ ဂတဂှ် သၞာံဟွံလအ်ကွေဟ်ဟ် အင်္ဂလိက် သီကေတ်ဏာ သီုဖအိုတ်ရ၊
နူ ဝဳကဳမန်

== လိက်မာတင်ဂ ==

လိက်မာတၚ်ဂ

✍(ဘဒ္ဒန္တ − ညာဏဝံသ) ဒူရာ ဘာဇၞော်

(နမောတဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသ)

ကလေၚ်တက်ပ္တိုန်လဝ်လ္တူဝဳကဳပဳဒဳယာဘာသာမန် စၟတ်တ္ၚဲ (16-8-2020)မဒှ်ကီုရ ။


မာတိကာ
၁	မုက်လိက်−၁
၂	မုက်လိက်−၂
၃	မုက်လိက်−၃
၄	မုက်လိက်−၄
၅	မုက်လိက်−၅
၆	မုက်လိက်−၆
၇	မုက်လိက်−၇
၈	မုက်လိက်−၈
၉	မုက်လိက်−၉
၁၀	မုက်လိက်−၁၀
၁၁	မုက်လိက်−၁၁
၁၂	မုက်လိက်−၁၂
၁၃	မုက်လိက်−၁၃
၁၄	မုက်လိက်−၁၄
၁၅	မုက်လိက်−၁၅
၁၆	မုက်လိက်−၁၆
၁၇	မုက်လိက်−၁၇
၁၈	မုက်လိက်−၁၈
၁၉	မုက်လိက်−၁၉
၂၀	မုက်လိက်−၂၀
၂၁	မုက်လိက်−၂၁
၂၂	မုက်လိက်−၂၂
၂၃	မုက်လိက်−၂၃
၂၄	မုက်လိက်−၂၄
၂၅	မုက်လိက်−၂၅
၂၆	မုက်လိက်−၂၆
၂၇	မုက်လိက်−၂၇
၂၈	မုက်လိက်−၂၈
၂၉	မုက်လိက်−၂၉
၃၀	မုက်လိက်−၃၀
၃၁	မုက်လိက်−၃၁
၃၂	မုက်လိက်−၃၂
၃၃	မုက်လိက်−၃၃
၃၄	မုက်လိက်−၃၄
၃၅	မုက်လိက်−၃၅
၃၆	မုက်လိက်−၃၆
၃၇	မုက်လိက်−၃၇
၃၈	မုက်လိက်−၃၈
၃၉	မုက်လိက်−၃၉
၄၀	မုက်လိက်−၄၀
၄၁	မုက်လိက်−၄၁
၄၂	မုက်လိက်−၄၂
၄၃	မုက်လိက်−၄၃
၄၄	မုက်လိက်−၄၄
၄၅	မုက်လိက်−၄၅
၄၆	မုက်လိက်−၄၆
၄၇	မုက်လိက်−၄၇
၄၈	မုက်လိက်−၄၈
၄၉	မုက်လိက်−၄၉
၅၀	မုက်လိက်−၅၀
၅၁	မုက်လိက်−၅၁
၅၂	မုက်လိက်−၅၂
၅၃	မုက်လိက်−၅၃
၅၄	မုက်လိက်−၅၄
၅၅	မုက်လိက်−၅၅
၅၆	မုက်လိက်−၅၆
၅၇	မုက်လိက်−၅၇
၅၈	မုက်လိက်−၅၈
၅၉	မုက်လိက်−၅၉
၆၀	မုက်လိက်−၆၀
၆၁	နိဿဲ
မုက်လိက်−၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကျာ်သမ္ဗုဒ္ဓ နာမတုလံ၊ ဟွံမွဲပ္တောံၜတ် အိုတ်သတ်လောကံ၊ သောဘဂဝါ ဗုဒ္ဓအရဟံ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အန္တအန္တံ၊ ဗုဒ္ဓဂုန္နံ အဟံဝန္ဒာ၊ ဍောၚ်ဓရ်ကျာ်တြဲ ဇၟန်ဗၠဲဒွါ၊ ပိဋ္ ကပိ သီုပိပြကာ၊ ဒစာံစှော်လ္ၚီ ကဵုပန်လ္ၚီကၠာ၊ မိက်ဂွံဒ္ဂေတ် လၟေတ်ဒေသနာ၊ မၚ်မွဲဂွံဗၠး နူပဝိဇ္ဇာ၊ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အနန္တအနန္တာ၊ ဓမ္မဂုန္နာ တန္ဒာမိဟံ၊ သၚ်ၜါပြကာ မဟာတုလံ၊ မၚ်မွဲလဝ်ကၠာ သာသၞာဗုဒ္ဓံ၊ သံဃဂုန္နံ အဟံဝန္ဒာ၊ မာတာပိတု ဂုရုပဇျာ၊ ဂုန်မဇၞော်လှဲ လ္တူအဲကၠာ၊ ခါမသၟဟ်စိ တိသုန္ဓရာ၊ မွဲသာ်တိုန်အဵု သၟဟ်ကဵုဂၚ်္ဂါ၊ ဟွံတုပ်သၟဟ်စိ ဂုန်မိမၜါ၊ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အနန္တအနန္တာ၊ ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ လ္ၚောဝ်ကၠာရအဴ။


ဘုမ္မဇဵုရ ရုက္ခဒေဝတဴ၊ အကာသပၠန် မရာဇ်ပန်နှဴ၊ ဗဳနာဲယၟု ဗဳသၞုဗဳသဴ၊ အိန်ဗြီုယီုမာ ဒေဝသွဝ်တရဴ၊ အဲဍိက်ရဴဂဴ ပူဇဴသကာ၊ သ္မိၚ်ဂိတုသ္မိၚ်တ္ၚဲ သ္မိၚ်ဗြဲသ္မိၚ်ကျာ၊ ပၟၚ်ဟေမဝန် သဳဒန်ဂၚ်္ဂါ၊ ဝိသုန္ဓရဳ မနဳခလာ၊ သြဿဝတဳ သဏ္ဍဳမိဒ္ဒြာ၊ လက္ခမ္မဳစိ ဝိနာယကာ၊ အိုတ်ဒေဝတဴကွေံ ဂၠးစက္ကဝါ၊ အဲဍိက်ကလံကၠာ သီုကဵုဒွါပိ၊ ဖဵုကလံရ သရဏစိ၊ ဖဵုကလံအ္စာ ၜါမကဵုမိ၊ ဖဵုကလံအဴ ဒေဝတဴမဂ္ညိ၊ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ လောကဝုတ္တိ၊ သဗ္ဗယဲပၠန် ပကဵုစောန်ကၠိ၊ ဗၞတ်အာယုက်ကၠာ ကဵုမြာသုခိ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ညိ သီုသတိညာဏ်၊၊

မုက်လိက်−၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဆန္ဒလၚ်္ကာ မြာကဵုချပ်မာန်၊ ပါဠိရထ သဗ္ဗနိဒါန်၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပကဵုတိုန်စှ်ေ ကဵုတၟးပ္ဍဲညာဏ်၊ ပကဵုဝိုက်ဝုဲ ပကဵုထုဲကြာန်၊ ကဵုအဲချပ်မာန် ပ္ဍဲညာဏ်ကဝိ၊ ဟိုတ်ကဵုဝါသနာ ပြေၚ်ဏာယတိ၊ ဓမ္မဒါန်အဴ သၟိက်ပူဇဴညိ၊ သၟိက်လလောၚ်ကမြဴ ဓရ်သ္ဍဴမူဏိ၊ လၟေၚ်ဓမ္မ ရထပါဠိ၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်မဂ္ညိ၊ အဲမာဲယှိုဲလေန် ဟေၚ်ဆာဲဖိဖဳ၊ သၟိက်ဇန်လဝ်ညိ ကဝိလၚ်္ကာ၊ သၟက်ကောန်ဂကူ လ္ဂူဓရ်မေတ္တာ၊ ကွိုၚ်ကွုဲဟွံဖေက် ဗ္ဒေက်ဖျဝ်ကာယျာ၊ ဟွံရိုဟ်စရ ရုပ္ပခန္ဓာ၊ သွက်ဂွံဗှ်လောဲ ဆန်ဗွဲလၚ်္ကာ၊ ယၟုလိက်ကီု ပိုဲဟီုကဵုကၠာ၊ ကဵုဂွံပြာထာ လိက်မာတၚ်္ဂ၊ ကာလၜတ်ၜတ် ဗောဓိသတ္တာ၊ ဟံၚ်ပြာ်ရဲတဳ ပ္တိတ်ဝဳရိယ၊ ၜိုတ်လွဳဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဒဵုဒဴနိဗ္ဗာန် ပြာ်ဟွံမာန်ရ၊ ဂလာန်သာ်ဂှ် တွံအဂါမ၊ ပိုဲဟီုကဵုရ က္ညကၠၚ်ညိကၠာ၊ မိၚ်ဂွံဒှ်မ ဗိဇ္ဇဆက်အာ၊ မိၚ်ဂွံဂၠာဲဟေန် ဒက်ဂြေန်စိတ္တာ၊ မိၚ်တုဲဂွံလွဳ ပါရမဳမြာ၊ မိၚ်မၚ်မွဲဒး ကြဗၠးဒက္ခာ၊ ယဝ်ဂွံမိၚ်လဝ် ဓရ်သမ္ဗုဒ္ဓါ ကြဴတုဲမွဲဝါ မြာသုခညောန်၊ လိက်ဇၟန်ဗၠဲ ကာအဲဆန်၊ (၁)သက္ကရာဇ်ကီု ပိုဲတိတ်ဟီုပ္တန်၊ သုညနဝ ဒွါရဨကန်၊ ဖဝ်ရဂိုန်စိ ပိမံက်ပြဲလောန်၊ အာဒိုတ်ဒှ်တ္ၚဲ ပ္ဍဲစှ်ခၞောန်၊ နက်သတ်ဟီုတွံ ဒှ်ၜါစှော်ပန်၊ မူဒၞာဲဂွံဆန် သန္ထာန်ဒေသ၊ ကိုပ်အဒိကၠာ ယက္ခာဒဳပ၊ ကံခၟိုၚ်အဴ ကြဴခုတ်နာမ၊ မုဟ်ရိုတ်ဍောတ်ကွာန် ဋ္ဌာန်ဂှ်မူလ၊ သ္ၚိဇိုၚ်ဍာန်ကၠာ ဖျာဗေသဇ္ဇ၊ ကရောံသွံဂဥုဲ တုဲဂွံဆန်ရ၊ ထံၚ်လဝ်သောတ တ္ညကၠုၚ်ညိအဴ၊ လၟိဟ်ဍုၚ်ဇၞော်အဴ စှ်တြဴရ၊ ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ် ၜိုဟ်သိုဟ်လောန်တဴ၊ ဒဵုဗိုၚ်လဝ်ပၠန် ဆုဒုန်ဍိုပ်ဍဴ၊ သဝ်ဇဝ်ပေၚ်ရ သီုသၠသီုပ္ကဴ၊ အဒေါဝ်ဂှ်အဴ မဒှ်ဂၞဴဍုၚ်၊ ကၟာပ်ပိထပ် ညဳညပ်သဝ်သၠုၚ်၊


မုက်လိက်−၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အကြာဂှ်ပၠန် ၜံက်ကၠောန်ခါဲကြုၚ်၊ တြၚ်ပန်ကၠာ လုပ်အာတိတ်ကၠုၚ်၊ သတြုဂြိုဟ်စာ ဂွံဒၞာဒုၚ်၊ ပ္တိုန်ကၟာၚ်ဍုၚ် သၠုၚ်သဝ်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ သၠဲဍုၚ်ရော ပိယောဇနာ၊ ပန်ကၠၚ်ဒးရး တပ်တးညဳသာ၊ အပ္ဍဲဍုၚ်ဟေၚ် ပြုပြေၚ်နာနာ၊ ဥဒျာန်ဍုၚ်စိ ဘိသေဓနန်၊ ပြာသာဒ်အဆံၚ် ညံၚ်ဝေဒယန်၊ ဂ္ညိဂ္ညာတ်လဝ်ကွေံ နဂၠးထဝ်သြန်၊ ဗြံက်ဗြပေၚ်တဴ ပ္ကဴသၠဇာဗြောန်၊ ဂးပြာသာဒ်နန် စိစောန်ပြေၚ်ဖျဳ၊ အဆံၚ်ဂၠိုၚ်သာ် ဂၞကျာ်ဒေဝဳ ဗၞတ်လၟိဟ်တုန် မသုန်ကၠံညဳ၊ ပြပြေၚ်လဝ်သၟတ် နန်ကၠတ်ကျာ်သြဳ၊ လျးထဝ်ဖၞောတ် လျးမတ်လလဳ၊ ပ္ကဴဒုၚ်ဗွုတ် ပါန်မုတ်ပါန်ခဳ၊ လျးရတ်လလဳ နန်ဒေဝဳဗြဴ၊ မှောၚ်မှနၚ်စၚ် လဗၚ်ဖက်နှဴ၊ ဇၞော်ဇၞော်ဍောတ်ဍောတ် သ္ၚိကၠတ်ကၠံပ္ကဴ၊ တိုက်အမာတ်စိ သ္ၚိသၞာဲဒဴ၊ သေဏၚ်္ဂအဴ သ္ၚိသၞာဲဒဴ၊ တိုက်လွဟ်ပၠန် ကောန်ပၞာန်မွဲသာ၊ တိုက်ကၠိက်ယာတ်သွံ တိုက်ဇွောံအဟာ၊ တိုက်ဖံမန်ဒိုၚ် ဗာတ်ကိုၚ်သီုခရာ၊ ဆာၚ်မံၚ်လဒု ဗရုကြဵုဇာ၊ တိုက်ကဵုတိုက်ဗ္ဂါ ဟာန်ဇာစိစောန်၊ ရုၚ်ကဵုရုၚ်ဟေၚ် ဝၚ်ကဵုဝၚ်ခၠန်၊ ရုပ်ချေံရုပ်စိၚ် ရုပ်သၟိၚ်ကုတ်ဒန်၊ သ္ၚိကဵုသ္ၚိဂၠောဲ ဗၚ်ဗွဲလီုဝန်၊ ဓမာတ်ရဲဖျာ တမ္ၚာလုလန်၊ ဂၠံၚ်ကဵုဂၠံၚ်ဗျာၚ် ဇၟာပ်သွာၚ်ဒိုဟ်ပန်၊ တိုက်သေဋ္ဌဳပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ ဂြပ်ရတ်ထဝ်သန် ဟွံတီနန္တာ၊ ဍုၚ်သ္အာၚ်ရောၚ် ဟွံဂံၚ်ပ္တောံၜါ၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် အာကၠုၚ်ဟောဒြာ၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် ဍိုက်ကွဳမွဲသာ၊ ညံၚ်ဂြုန်ဇက်ဂၠောဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကၠုၚ်အာ၊ ဆာဲရာၚ်သ္အဳဗ္ဂါ ကၠုၚ်အာလီၜန်၊ စရာဲဍုၚ်ကၠာ ရာဇာဂြိုဟ်ပၠန်၊ ယဝ်ရချူအာ သၠရိုတ်တာအောန်၊ ချူကှ်ေဟွံအိုတ် လၟေၚ်ပိုတ်ဗျဥ်၊ ဗၞတ်ဆညိည ဟီုပၠလက်သန်၊ လၟေၚ်ဍုၚ်ပၠန် တန်လဝ်ကၠာရ၊ . . . . .။


မုက်လိက်−၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လၟေၚ်ဖဵုဂုန် တွံပၠန်ဂတ၊ ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ် ၜိုဟ်သိုဟ်ကာယျ၊ သၟိၚ်ဘိမ္မသာ မဟာရာဇာ၊ တၠက္ဍိုၚ်သန် နန်ဘိသေခ၊ ဂကောံဍုၚ်အဴ စှ်တြဴရ၊ ဍုၚ်ဝွံပဋ္ဌမ ကျာ်တြဲတ္ညတန်၊ သၟိၚ်ဘိမ္မသာ သဒ္ဓါပြဲလောန်၊ သိုၚ်လဟဵုလဝ် ဘာထဝ်ဘာသန်၊ ဘာဝေဠုဝန် သီုကွန်စိစောန်၊ ကဵုဒါဂၠိုၚ်သာ် တ္ညကျာ်နိမန်၊ ကျာ်သီုအရှန် တ္ညတန်တဴရ၊ ပ္ဍဲမမံၚ်စိ ပိတ္ၚဲဂတ၊ ကြိုက်သၟိက်ကဵုဒှ် တွံဒေသ၊ မၞးၜါပၠန် ကွးသန်ဇဲယ၊ မွဲဂးယၟု ဥပတိဿ၊ မွဲဂှ်တုန်ရော ဂးကောလိတ၊ ဟွံစှ်ေစိုတ်ရ ပြဝအ္စာတဳ၊ ဓရ်မစုပ်ကၞတ် ပ္တိတ်ဓတ်ဂၠာဲလွဳ၊ အလုံဍုၚ်ရး ဟီုဂးဂၠာဲသ္ၚေဝ်၊ ဟွံဂွံဆဵုသၟတ် စံၜတ်ဂၠာဲဇဳ၊ ဟွံဂွံဆဵုအဴ ကၠေၚ်စဴအနဳ၊ ပ္ဍဲလုပ်ဍုၚ်ဂှ် ညာတ်ဒဒှ်အရဳ၊ ကၠုၚ်အာတ်ပါန်ယဵုတဲ ဓဝ်မပြဲဂ္ညိ၊ ဖျေံက္ဍိုပ်လ္ၚောဝ် ကၞိပ်လျောဝ်တိ၊ ခါဂှ်ထေရ ဟွံလဇညိ၊ ထေအဿဇိ နကြိတွံကဵု၊ ဗၞတ်ၜါဂါထာ ဟွံခြာဒစဵု၊ ဥပတိဿ တၠကုသဵု နဲလ္ၚီကွေံ တီကၠးလၚ်ပြဵု၊ မကၠိဂွံကၠာ သောတာပတ္တိဖဵု၊ မိပ်စိုတ်ပူမှ် တဲစရှ်ယဵု၊ စ္ဍးစဴတုဲအဵု ဟီုကဵုအ္စာ၊ ယွံလေဝ်တိက္ခ တၠဒါယကာ၊ ချိုန်လၟုဟ်အဲ လန်ထဲကၠုၚ်အာ၊ ဓဝ်မစိုပ်သိတ် လအိတ်ရှ်သာ၊ အဲဂွံမိၚ်ရ နသောတဒွါ၊ ယဝ်နွံဂၞပ် ပချပ်စန်စာ၊ ညံၚ်ပိုဲဂွံအာ ဋ္ဌာန်ဘာကျာတြဲ၊ သန်ဇဲယကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ ယွံလေဝ်ကွးအဲ၊ ရာဇာဂြိုပ်ကၠာ အ္စာဆအဲမွဲ၊ ချိုတ်လဝ်ကဵုချိုတ် ဒဵုလ္အိတ်သ္ကန်ဒဲ၊ ပကွးကျာ်တြဲ အဲအာဟွံမာန်၊ ဥပတိဿ တွံနကယျာန်၊ ယွံလေဝ်အ္စာ ပသၚ်္ကာကြာန်၊ ဓဝ်အ္စာတွံ ဟွံဒှ်ဂလာန်၊ ရုပ်နာံဟွံပၠိုတ် ဟွံပိုတ်ဝိညာဏ်၊ တွံဓဝ်ကေတ်လာပ် ဇၟာပ်ဍုၚ်ဇၟာပ်ကွာန်၊


မုက်လိက်−၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကၠတ်စမဒါန် ဂလာန်အ္စာတွံ၊ ဂွံစသုၚ်ဖဲ ပ္ဍဲချိုန်လၟုဟ်၊ ဒ္ဂေတ်အာကြာန် နိဗ္ဗာန်ဟွံဒှ်၊ လံညိဗျုအာ ဇရာဟွံရုဲစှ်၊ တာပိုတ်ကၞတ် လာဘဇတ်ကှ်၊ ဒုက္ခမတ်ဇျဟ် ကြဴဒှ်ရအ္စာ၊ တဳသန်ဇဲယ ဟွံဂွံညှာတာ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ကွးတံညံၚ်အာ၊ မၞိဟ်ဒိုဟ်ဓီုလောန် မၞိဟ်အောန်ပညာ၊ ကၠုၚ်ကဵုအဲရ ဍေံပရှ်သာ၊ မၞိဟ်နွံပညာ အာကဵုကျာ်တြဲ၊ မၞိဟ်ဍေံအောန်ညာဏ် ကဵုဒါန်ကဵုအဲ၊ လာပ်အဲဟွံပိုတ် ဟွံအိုတ်ကြဴတဲ၊ ကွးတံပဂွိၚ် တြဴဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ကွးတံညံၚ်အာ အာပနိဿဲ၊ ကံအဲကဵုအဲ ပကော်ဂြဲရ၊ မိၚ်တုဲလ္အိတ် ဥပတိဿ၊ ညးၜါတုန်ရော သီုကောလိတ၊ သီုညးၜါပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ သၟိက်ဂွံတိတ်အာ ဘာမှာဗုဒ္ဓ၊ သ္ပိုၚ်လ္တက်ရ တၞဟ်နယကြာ၊ ကွးအ္စာတဳ မဂၠိုၚ်သ္အဳဗ္ဂါ၊ ဗၞတ်မသုန်ကၠံ ဂကောံရဲသာ၊ ဒှ်တိုန်ဂြုက်ဂြေက် သၟိက်ဗက်ညးၜါ၊ ညးညးအဲအဲ ကွာ်ဂၠောဲဗက်အာ၊ အဏံဘာအ္စာ ပၟာသုသာန်၊ လ္ၚုကှ်သံၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံမာန်၊ အ္စာတဳဂရေက် ဒြေပ်ဗက်ဂစာန်၊ ဒြေပ်အာသီုဓတ် လောတ်အဒေါဝ်ဍာန်၊ ကွးကလေၚ်ရံၚ် ဒှ်စံၚ်ခလာန်၊ က္တဵုဒှ်ဇြဟာန် ဆာန်ဍူအ္စာ၊ မၞိဟ်ကဝက်ဟေၚ် ကလေၚ်စဴအာ၊ ကဝက်အာကောံ ကရောံညးၜါ၊ ကွာ်အာမွဲဟာန် အာစိုပ်ဋ္ဌာန်ဘာ၊ ကောံရေၚ်သ္ကံ ဂဇံညဳသာ၊ ယဵုတဲဟောဒြာ ဝန္ဒနာရ၊ အာတ်ပါတ်တိုန်အဴ ယွံသ္ဍဴလောက၊ သၟိက်ဂွံခမဳ လွဳဓတ်သဳလ၊ ကြၚ်ကၠုၚ်စိုပ်ကွေံ ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ၊ နမေတ္တာဇဴ ဖ္အောဝ်လဴဂတ၊ သၟိၚ်သၚ်တၠဳ တ္ညခၞံညိအဴ၊ ကျာ်အ္စာဗြီု သီုလျးတြဴ၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဂွံညာတ် ပတ်ပဳတိဇဴ၊ ကျာ်သၟိက်လလောၚ် ဍောၚ်ဓဝ်ကမြဴ၊ ပါဠိပဋ္ဌမ ရထဖက်နှဴ၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်ဗွဲကြဴ၊ ညံၚ်ရဴဍောၚ်ပ္ကဴ ကမြဴဓဝ်ဂှ်၊ ကွးတဳရေၚ်ဗဂါ ၜါကၠံမသုန်စှော်၊


မုက်လိက်−၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဓဝ်စှ်ေစိုတ်တုန် အရှန်ဂွံဒှ်၊ ဥပ္ပတိဿ ကောလိတသၟဟ်၊ ၜိုန်မိၚ်အိုတ် စရိုတ်ကၠိုက်ကၠဟ်၊ ညးၜါညဳသၟဟ် ဟွံဒှ်အရှန်၊ မူဟိုတ်မ္ဂး ဟီုပျးလက်သန်၊ ဟိုတ်ပါရမဳ လွဳလဝ်ဂၠိုၚ်လောန်၊ ညးၜါကြဴဒှ် ဓယှ်တန်တန်၊ ဟိုတ်ဂှ်လဇ ဗွဲဂတတုန်၊ ညးၜါသၟဟ်န် ဇၞော်လောန်ပါရမဳ၊ ဥပ္ပတိဿ ဇၞတ်မပလွဳ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်ပၠန် ဟွံဗၠန်ဟွံချဳ၊ ဗၞတ်စှ်သုန်တ္ၚဲ နဲအိန်တက္ခဳ၊ ကၠေံစိုတ်ပၟဝ် ဓဝ်သၟိၚ်ခမဳ၊ ဇၞတ်မလွဳ ဒှ်အရဳပၠန်၊ ဂးကောလိတ ညးတၠအစောန်၊ ဗၞတ်ထပှ်တ္ၚဲ ကြဴတဲဒှ်အရှန်၊ သီုညးၜါရ တေဇပြဲလောန်၊ ဓယှ်က္ဍၚ်က္ဍီု အိုဿီုဒိုဟ်ပန်၊ ကျာ်မဂၠိုၚ်ဂုန် ဒေါဝ်အရှန်ကၠာ၊ ဥပ္ပတိဿ ကျာ်မပြထာ၊ ကွးသတုံရ ဓမ္မအစာ၊ သာရိပိုတ်ကၠာ မြာကျာ်ခုတ်ပ္တိုန်၊ ဂးကောလိတညး ညးတၠအစောန်၊ ဒေါဝ်အရှန်ကၠာ ကျာ်ပြာကတ်ပၠန်၊ ဒှ်ကွးဇွိမွဲ မပြဲလောန်သန်၊ မုဂ္ဂလာန်ပြဲ ကျာ်တြဲခုတ်ပ္တိုန်၊ ဣဒ္ဓိဗလပၠန် အစောံပြာထာ၊ ဂွံဓဝ်တုဲကီု သီုကဵုညးၜါ၊ ညာတ်ဓဝ်နိဗ္ဗာန် ဆာန်ဍူအ္စာ၊ သၟိက်ကဵုတိတ်ဗၠး နူပးဝိဇ္ဇာ၊ ၜိုန်ကော်ခဴရ ဟွံပကေၚ်ကာ၊ သီုကဵုညးၜါ ချပ်ပိုၚ်ခြာရ၊ ပိုဲဟိုတ်ဒှ်ကွး ဟွံဝးဓဝ်မၞ၊ ကျာ်မဂၠိုၚ်အသဝ် ယဝ်ဂွံဆောံမ၊ နဣဒ္ဓိသၟတ် ကၞတ်လောက၊ ဍဵုဍိုက်ဟီုဝေတ် ဖေက်ဒးကေတ်စ၊ ကသပ်ဝွံဂွံမြာ အ္စာသန်ဇဲယ၊ ချပ်တုဲဟေၚ်ရ လ္ၚောဝ်ပါဒပၠန်၊ ယွံကျာ်ဂမျိုၚ် ပၞာၚ်တိုၚ်တ္ကံပန်၊ တဳသန်ဇဲယ မူလပြာပ်ညောန်၊ အဒိကိုပ်ကၠာ အ္စာခုတ်ပ္တိုန်၊ ဟိုတ်နူသာ်ဂှ် ဂၠာဲချပ်ဗှ်ရန်၊ ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး သ္ဍးကိလေသန်၊ ကျာ်သ္ဍဴတ္ကံပန် ဝေတ်ဗ္တောန်ညိအဴ၊ ကျာ်တဲနာဲညး တၠလျးတြဴ၊ ခါဂွံမိၚ်ဒး တရးဝိတှဳဇဴ၊ အတိက်ကာလ ဘဝဗွဲကြံ၊ ကေၚ်ဂွံဝေတ်လဝ် ဖအောဝ်လလဴ၊


မုက်လိက်−၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
နွံဟွံမွဲဟာ ဗ္စာရံၚ်တဴ၊ အဒိတံအဴ တရံသ္ၚောဲခြာ၊ နညာဏ်ဒိပ်ဟေၚ် ဂြၚ်ရံၚ်ညာတ်အာ၊ တုဲကျာ်ဟီုဂး ယွံလေဝ်ကွးၜါ၊ သန်ဇဲယကီု သီုဒါယကာ၊ အဲဟီုဝေတ်အဵု ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုဝါ၊ ဘဝအတိက်ကၠာ ဂၠိုၚ်ဝါရမၞး၊ ရိုဟ်မဒှ်ကောံ ကရေအဲညး၊ ဓဝ်မဂၠိုၚ်နဲ ၜိုန်အဲဟီုပျး၊ မၞဗိုန်ဇၟံ ဍေံတံဟွံဝး၊ ယိုက်လဝ်ဇၞောန်မာန် ကယျာန်ဟီုဂး၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ သ္ဇက်ဂးနွံဟာ၊ သာရိပိုတ်ရ တေဇပြဲဖါ၊ မုဂ္ဂလာကီု သီုကဵုညးၜါ၊ မိၚ်ကျာ်ဟီုပျး တၟးစိတ္တာ၊ လၟေၚ်သာဒက ဘဝတမၠာ၊ သီုကဵုညးၜါ ခါဂှ်အာတ်ပါန်၊ ယွံကျာ်မဂ္ညိ ပလိုဟ်ဗောဓိယာန်၊ ကိုပ်အဓိရ မူလဂလာန်၊ ၜိုန်ဝေတ်တဴကီု ဟီုဂးဟွံမာန်၊ လၟေၚ်ဓဝ်ဂှ် တွံကဵုနိဒါန်၊ သၟိက်ယဵုဒုၚ်အိုတ် ပၠောပ်စိုတ်ဝိညာဏ်၊ က္တဵုဗဒှ်ဇြဟာန် ဆာန်ဍူယတ်သဒှ်၊ ပိုဲဍိက်တံကီု သီုညးတၞဟ်၊ သၟိက်ဂွံမိၚ်လဝ် ဍောၚ်ဓဝ်နွံရှ်၊ တၟေၚ်ဓဝ်ဂှ် တွံပၟိၚ်ညိအဴ၊ သၟိၚ်သဳစန်ဂြ နအနုဘဴ၊ ဂါံဍိုက်ကွဳသန် ဗ္ဂန်သိန္ဓဴ၊ အရံၚ်သာ်ကၟု သ္ဇုၚ်ဂွုၜတ်သဴ၊ ဂၠးကာသအဴ ဂၠိုၚ်တဴကျာ်သြဳ၊ နက်သတ်တာရာ ကျိုၚ်လှာပေၚ်ညဳ၊ ပၠေဲပၠေဲပၠဴပၠဴ ဖျဴဖျဴဖျဳဖျဳ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် ပေၚ်ပြောဲဝိထဳ၊ လျးကဵုလျး တၟးဗ္ဂဳ၊ တူဂၠံဝိထဳ ပေၚ်ဇဳရေၚ်ဗ္ဂါ၊ လ္ၚဵုဂှ်ပျးသဲ ဗွဲဒိက္ခိဏာ၊ လ္ၚဵုဂှ်ဍောတ်ဇၞော် ပျးညတ္တရာ၊ လ္ၚဵုကောံကလောံ ပ္ၚောံအမ္ဗာ၊ အရံၚ်ဗြာဗြာ ပျးအာတ္ကံပန်၊ ပျးတဴဟွံပိုတ် တရိုပ်စိုတ်ဇန်၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ ကၠုၚ်အာလဆန်၊ ဂွံညာတ်ရေၚ်သ္ကံ၊ မုဂြံလီုၜန်၊ မိပ်တဴစရိုတ် အဵုဇိုတ်ပူဗန်၊ အိုဿီုတ္ကံပန် ဗၞုဟ်သၟိၚ်စန္ဒြာ၊ ကျာ်သ္ဍဴဇမ္မု သၟိၚ်ဂိတုပၟာ၊ ဓဝ်ကျာ်နာဲညး လျူသာ်လွာ၊ အရံၚ်ဒးရး တၟးစက္ကဝါ၊ သၚ်မတုပ်သၟတ် နက်သတ်တာရာ၊ ကမြဴဓဝ်ပၠန် စိုတ်ဇန်လိုက်ဗာ၊ ရေၚ်တၠုၚ်ဏာ မြာစိုပ်နိဗ္ဗာန်၊


မုက်လိက်−၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကျာတၠဳဂှ် ဂၠိုၚ်တေဇဥာဏ်၊ ဂြၚ်ရံၚ်တီလောဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲသန်ဋ္ဌာန်၊ သၟိက်တွံကဵုပၠန် အရှန်မွဲဟာန်၊ လၟေၚ်အၚ်္ဂ ဓမ္မနိဒါန်၊ ဝေတ်ဗော်တဳဟေၚ် ပရေၚ်ဂလာန်၊ ကျာ်တၠဳဇျာန် နညာဏ်တွံရ၊ ယွံအရှန်တံ ဗိုန်ဇၟံညာဏ၊ သၟတ်ကလၚ်ရောၚ် ထံၚ်လဝ်သောတ၊ အတိက်တေံပြဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲကာလ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ ခုတ်ပ္ညဳနာမ၊ ဨကရာဇ ဗြမ်မရာဇာ၊ ဒးရးစိစောန် ပိုၚ်နန်ထာၚ်သွာ၊ မိပ်ဇြိပ်ရာၚ်ဆာဲ စရာဲဘောဂါ၊ ဂကူဗၞးပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ ရှ်ေသှ်ေမှာဗြီု မသ္တီုဘာသာ၊ မဇၞော်ဂကူကၠာ မဟာသာလ၊ ဟိုတ်ဂကူသွံ စွံဓဝ်မၞ၊ ညးသ္အာၚ်ဂှ် ညံၚ်ဟွံသၟဟ်ရ၊ ဟွံပဆောယျာ ကၠုၚ်အာရောံဆ၊ ညးသ္အာၚ်ဂှ်ဗတ်ဍုန်ပုၚ်သွ၊ ဟွံဒုၚ်စဟေၚ်ပါဲဝေၚ်စၞ၊ ဟိုတ်ဂကူရဒှ်မၞကီု၊ မဟာသာလ ရဲခစဗြီု၊ ဗၞးဝွံရ တေဇက္ဍၚ်က္ဍီု၊ မဂၠိုၚ်ယဿပတ် ဒြပ်ရတ်မသ္တီု၊ ဒစာံစှော်ကိုတ် တော်ဂိုတ်စိုန်သ္ကီု၊ ဗော်ဗၞးတံကီု အိန်သွီုအိုတ်အာဲ၊ ကၠံသွဝ်ဂူဗ္ၚ သဗ္ဗဂၠိုၚ်ဒၞာဲ၊ ပြေၚ်ဂၠံစိချေံ ပေၚ်သ္ဂေဟ်တက်နှာဲ၊ ကွဳဍောတ်ကွဳဇၞော် ပေၚ်ဗြော်စရာဲ၊ ဥဒျာန်ပ္ကဴကၠံ ဍိက်တံၜှ်ကွာဲ၊ မဂၠိုၚ်ပိုန်စရာဲ ဂၠာဲဟီုရောမာန်၊ သိုက်လှိၚ်တဴဟေၚ် ၜိုဟ်စိုတ်ရေၚ်ကာန်၊ လ္တူလွဳမာန် မဒါန်တမၠာ၊ ဗၞးဗြဴပၠန် တန်အာဂဗ္ဘာ၊ နူတန်ဂဝ်ဗက် မသက္ကုခြာ၊ ဟွံက္တဵုဒှ်ယဲ ဘဲဝေဒနာ၊ စဟာပ်မၚ်မွဲ ဋ္ဌာန်သ္ၚောဲဟွံအာ၊ မၚ်မွဲဇကု အမှုဇြိုၚ်သာ၊ မၞတ်ဓမ္မတာ ဟွံခြာဟွံညန်၊ ဒစိတ်ဂိတု ဂွံသၠးဂဝ်ပၠန်၊ ဂွံကောန်ဗြဴမွဲ ရုပ်နဲညးသောန်၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ်ရ ဂွံလာပ်ထဝ်သန်၊ သေဋ္ဌဳမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ပူဗန်၊ လညာတ်ဝွံပြဲလောန် မ္ၚဵုတန်ဒှ်ရ၊ ဂးဣၚုဟ်ကွေံ ဗၞးသာလ၊ ကော်နၚ်အ္စာ မဟာတိက္ခ၊ ထ္ၜုတ်တၟာဲ ဇိုန်ကွာဲသက္ခ၊ ပ္ဍဲကောန်ဗြဴဍောတ် ကဵုခုတ်နာမ၊


မုက်လိက်−၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အ္စာဂှ်ရ တော်ဆသ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ သၟတ်ဝွံသၟတ် ရုပ်ညံၚ်ရဴနှံၚ်၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲဝွံအသဝ် ထတ်သန်လုပ်ကၠံၚ်၊ တော်ဂိုတ်ဂၠိုၚ်နာဲ စရာဲဇဳဂၠံၚ်၊ လညာတ်ပြဲအဵု မ္ၚဵုမၚ်္ဂလံ၊ အ္စာတော်ရံၚ် ဇဳဂၠံၚ်ဗိုတ်ပိ၊ နက်သတ်ဟေရာ စဂ္ဂတာမဂ္ညိ၊ ယးမတ်ၜါပြဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲသုခိ၊ တံကၞောတ်ရောၚ်ပြဲ အဒေါဝ်ဂှ်ဘဲမြိ၊ ၜိုန်ဒိုက်စိုတ်ကွေံ ဗၠးလီုဇိဝိ၊ အ္စာခုတ်ရ နာမဗၠးဗျိ၊ ဒိဋ္ဌိဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဗၞးဂှ်ဂွံမိၚ် ကွိၚ်ပါၚ်အ္စာ၊ အိုဟ်တၟိုဟ်စိုတ် အဵုဇိုတ်လာံတာ၊ ထဝ်သန်ဍိုပ်ဍဴ ပူဇဴအ္စာ၊ ဇိုန်ကဵုလက်ဆံၚ် လ္ၚောဝ်ပလံၚ်ဏာ၊ ချိန်ဂှ်အ္စာ တ္ညစဴအာ၊ မၞးသေဋ္ဌဳကၠာ မဟာသာလ၊ မၚ်မွဲမြိမြန် ဖန်ဖက်တော်ဆ၊ ကော်ဍိက်တြုံဗြဴ လွဳတဴခယျ၊ ဗၟဴဖျီုဖအံ မုံဂြံကဵုပ၊ ဝတ်ဗြဴတံရ ထဒၟမၚ်မွဲ၊ ဍိက်ဗြဴတံကီု အိုတ်ညးအဲလွဳ၊ ဖျီုဖအံ ဆံလံတက်တဲ၊ နနဲသာ်ဂှ် ရိုဟ်ဒဒှ်တ္ၚဲ၊ ဇၞော်တိုန်ဖေါၚ်ၚ် ညံၚ်ဒကောၚ်ဗၠဲ၊ မသက္ကုယဲ ဘဲဝေဒနာ၊ ကြဴဂှ်ဟွံလံ ဂဇံဂမာ၊ ဟွံမွဒဒဒိုက် ဗြဴသိုက္ခမာ၊ ဒါန်အတိက်ရောၚ် ထံက်ပၚ်ဍံၚ်သွာ၊ ညးဒးမုံဂြံ ဆံလံလာံသာ၊ လံညိဇၞော်အာ တီဝေါဟာပန်၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု ဟွံမိက်ဆဵုပၠန်၊ ယဝ်ဒးမိၚ်ညာတ် သ္ၚာတ်စိုတ်က္ဍန်၊ ဟွံကဵုမိၚ်ညာတ် မာတ်ဒဝ်တန်န်၊ စွံသတိဟေၚ် ဟွံကဵုဝေၚ်ခၠန်၊ အိုဿီုဒိုဟ်ပန် ဗိုန်ညန်မၚ်မွဲ၊ သေဋ္ဌဳတြုံဗြဴ ဗဴလဇမ္ၚောဲ၊ သဳမုနော်တြ ဝေါၚ်သတပ်ဂၠောဲ၊ ထိုၚ်သးထဥ ရုရုညံၚ်ပေါဲ၊ ကဵုတဴခၟ ဝေါၚ်သနတဲ၊ မိပ်စိုတ်ဟွံဟဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကၠုၚ်အာ၊ ဒါန်အတိက်သၟတ် ဝတ်ဓမ္မတာ၊ ဇၞော်တိုန်ဖေါၚ်ၚ် ညံၚ်ဍောၚ်ထာၚ်သွာ၊ ဗၞတ်အယုက်အဴ စှ်တြဴအခါ၊ ရုပ်သာ်ဂဥုပ် ညးဟွံတုပ်ၜါ၊ အလုံဍုၚ်ကၠာ ပြာကတ်ဒယှ်၊ တုပ်အဇပ္ကဴ မောဝ်နှဴဒိုဟ်စှ်၊ အမြာဲမောဝ်ပ္ဍး ထိုၚ်သးကဴဂှ်၊ ဒှ်တိုန်ခဵုခါတ် ညာတ်သၟိက်ဂွံၜှ်၊


မုက်လိက်−၁၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အလုံဍုၚ်ကၠာ မေတ္တာက္တဵုဒှ်၊ ကောန်ဝုတ်ဗၞးဂှ် ဓယှ်ရုပ်ဗြဴ၊ ကောန်သေဋ္ဌဳသ္အာၚ် တၟံပါၚ်ဂၠာဲလဴ၊ တၟံညးအဲ နတဲဇန်ပ္ကဴ၊ ဗလးကလုတ်အဵု ကဵုကၠုၚ်ပူဇဴ၊ ညးညးအဲအဲ ရိုဟ်တ္ၚဲဖက်နှဴ၊ ကလုတ်တံဟေၚ် ဂွဒးကလေၚ်စဴ၊ မနသၠုၚ်အဴ ကောန်ဗြဴသေဋ္ဌဳ၊ ပ္တေဟ်လဝ်ဗိုန် ပိုန်ရုပ်ကျာ်သြဳ၊ ဗတ်ဟီုလှေံလှန် ဟွံဗၠန်ဟွံချဳ၊ ကၟာဲဂၠိုၚ်တောၚ် ဟွံရံၚ်ဟွံသ္ၚေဝ်၊ ဂလာန်အိုဿီု ဟီုထောံဓရဳ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ လွဳဓဝ်မန၊ ညးညးအဲအဲ ဟွံဂွံမွဲရ၊ ပ္ကဴၜိုန်ဍေံဂေါဝ် မြမောဝ်ပသ၊ ညံၚ်ဗီုသာ်ဂှ် သၟဟ်ပၟာဏ၊ ဗတ်နွံမေတ္တာ ယဝ်အာဒးဂွ၊ ဟွံဂံၚ်မွဲရ အိုတ်ဒေသဍုၚ်၊ ရုပ်ဂေါဝ်ကွေံရ ဟိုတ်မနသၠုၚ်၊ ၜိုန်ရုပ်ဂေါဝ်တဴ ညံၚ်ပ္ကဴဟရုၚ်၊ ပသဂၠိုက်မံၚ် ညးဟွံဂံၚ်ဆုၚ်၊ ကောန်သေဋ္ဌဳဗၠာဲ ကွာ်သာအာကၠုၚ်၊ ယိုက်စၞောန်တဲ ဂေတ်ဂြဲပါဲပုၚ်၊ သၟိက်ဂွံဂဗး ဟီုဂးတက်ၜုၚ်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် ဍုဟ်ဟွံကၠုၚ်အာ၊ မိဒိဋ္ဌဟေၚ် ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကရောံမိမ မနဖြာဖြာ၊ လ္တူပိုန်ဘိုက် တသိုက်ဘောဂါ၊ လ္တူဍိက်ကမၠောန် ကၠောန်ၜိုတ်နၚ်ဏာ၊ နပိုန်အခါ တန်တဴကၠာရ။


လၟေၚ်ဖဵုဂုန် တွံဆန္ဒ ပိုဲချူပျးဇန် ဇၟန်ဝက်ကျ၊ လၟေၚ်မဂ္ညိ ဗောဓိသတ္တ၊ ဟိုတ်အကုသဵု ဇိုန်ကဵုမူလ၊ မက္တဵုဒှ်ရ ဋ္ဌာနဍုၚ်ဂှ်၊ ဂဗ္ဘာဂမြၚ် ကြၚ်ကၠုၚ်က္တဵုဒှ်၊ ညးပမၞိဟ်ယုတ် ခါဲဒုတ်ညးချဟ်၊ ဍုဟ်ဒၞာဲ ညးပါဲရုဲစှ်၊ ဗတ်ညးဍုဟ်ကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပ္ဍဲဂကူဂှ် ကၠုၚ်ဒှ်ဂဗ္ဘ၊ ကံအတိက်ဟေၚ် ချူပြေၚ်နၚ်ဏာ၊ ပါရမဳစိ ဗောဓိသတ်ကၠာ၊ မသက္ကုယဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ အကုသဵုကီု ကုသဵုသီုၜါ၊ ဍေံဇိုန်ကဵုကၠာ သၠးဂဗ္ဘာရ၊ ဗဗွဲဓမ္မတာ ဇၞော်အာလျလျ၊ ရုပ်သာ်ဟိန်ဗိန် ဇိုၚ်သေန်တတ်ဖလ၊ မုက်လးကယေၚ်ၚံက် သီုဗ္စံက်သီုကွ၊ ရာညးညာတ်ဗိုန် ဇအိုန်ဇရ၊


မုက်လိက်−၁၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညးခုတ်နာမ မာတၚ်ဂပၠန်၊ ကရောံမိမၜါ ဂယိုၚ်လမျီုစိ ပိမိကဵုကောန်၊ လၟိုန်တ္ၚဲဟေၚ် ဟွံဂွံဝေၚ်ခၠန်၊ တ္ၚဲသဝ်စဴညောန် သန္ထာန်တာဲဝၚ်၊ တ္ၚဲယးခဵုခါတ် ဂၠာဲအာတ်စဟေၚ်၊ ခၞာတ်ထိုၚ်ရ ထ္ၜကေတ်ဓလေၚ်၊ လၟိဟ်သ္ၚိကၠာ အာတ်ဟွံခြာဝေၚ်၊ လ္ၚဵုညးချဟ် ဍုဟ်မုက်ဓစေၚ်၊ ဆညးကဵုဟေၚ် ယိုက်ဂၠေၚ်တုဲစဴ၊ ရိုဟ်တ္ၚဲအာတ်ရ ဂွံပဗုၚ်ဂၞဴ၊ ဗောဓိသတ္တ တုပ်အဇပ္ကဴ၊ ဗွဲဓမ္မတာ ဇၞော်အာသဴသဴ၊ အယုက်တိုန်ဒှ် စိုပ်စှ်တြဴ၊ မိမဗျုထဴ စိုပ်သဘဴဇရာ၊ ဗောဓိသတ္တ မာတၚ်ဂကၠာ၊ က္တဵုဒှ်ဗဒှ်ကသပ် ချပ်နပညာ၊ ဂုန်မဇၞော်ပြဲ မိမအဲၜါ၊ မဂၠိုၚ်အနန္တ ဟွံကသုန္ဓရာ၊ လၟုဟ်အဲဇၞော် အဲဒးရော်ခၠေဝ်၊ မိမဇရာ ဟွံကဵုအာတ်ရ၊ အဲအာတ်ဗ္စညိ ၜါမိကဵုမ၊ ဟွံကဵုယုတ်တ် ပ္ဍဲဝတ်ပုၚ်သွ၊ ဟွံကဵုဒိုတ်ဝါတ် ဂၠိက်ယာတ်ညိည၊ ဂၠာဲအာညံၚ်ဂွံ ဟွံဒိုအ်ဟွံလဇ၊ ချပ်တုဲဟေၚ်ရ ပ္တီမိမၜါ၊ လ္ၚောဝ်ဒးရး ဂၠးဇိုၚ်ပါဒါ၊ တုဲဟီုတုန်ရ ယွံမိမၜါ၊ လၟုဟ်ကောန်ဍောတ် ထတ်စောံမြက်စာ၊ မိမၜါဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဇရာ၊ ဂုန်မဇၞော်လှဲ လ္တူအဲကၠာ၊ ကဵုကောန်ဂွံခၠေဝ် မွဲဝါညိအဴ၊ မိမၜါဝွံ လၟုဟ်ဗျုထဴ၊ လ္ပဂၠာဲရ စၞအဟာဂၞဴ၊ မံၚ်ပ္ဍဲတာဲညိ မိလ္ပကတဴ၊ ကောန်ဂၠာဲအာတ်ဟေၚ် ဂွံယိုက်ဂၠေၚ်ဖျဴ၊ သွကအဟာဂၞဴ လ္ပကတဴညိ၊ မိၚ်ကောန်ဟီုပၠန် ဒှ်တိုန်ပဳတိ၊ ကောန်ညံၚ်ကောန်အဲ ဟွံမွဲလိုက်ပိ၊ ဟိုတ်ဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်ညးဟီုဗျိ၊ ကောန်အဲဟွံယုတ် ဟိုတ်တီဝတ်မိ၊ ညံၚ်ကောန်ဝွံစိ ဇြက်ဗျိနွံဟာ၊ ဟီုထိုၚ်ဟးကီု သီုမိမၜါ၊ ဝဳတိနရု ဒုၚ်သာဓုကာ၊ ဂးမၚ်တၚ်ဂ တၠပညာ၊ သၟိက်ခၠေဝ်ရော်ညိ ဂုန်မိမၜါ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ အဲမြာကွေံရ၊ ဂးဣၚုဟ်ပြဲ တ္ၚဲယးဂတ၊


မုက်လိက်−၁၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သွက်ကေတ်ထိုၚ်ဟေၚ် ဓလေၚ်ရပ်ထ္ၜ၊ ခၞာတ်တဲမွဲ ကွာ်သဲတိတ်ရ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ဂဇံအာတ်ရ သ္ပရာဒနာ၊ သာဓုသာဓု သာ်ဝွံကဵုမြာ၊ ဖဵုဂွံကဵုရ ပုၚ်သွအဟာ၊ သ္ၚုသီုသှုဲသၠာဲ ဂၠိုၚ်သာ်နာနာ၊ ပိုန်ကၞောတ်ပိုန် သီုကွိုန်ပညာ၊ ရုပ်ကၞတ်ရုပ် ညးဟွံတုပ်ၜါ၊ ဖဵုကဵုဒါန်ကၠာ ကဵုမြာသုခိ၊ ကဵုဂွံဗၠးယဲ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ၊ ကဵုသိုက်လှိၚ်အဴ ပ္ဍဲဘဴဂတ၊ ယဝ်စုတိအဴ ဇၟာပ်ဘဴဘဝ၊ ဋ္ဌာန်အပါဲကွေံ ကဵုဗၠးဒိဋ္ဌ၊ ဍုၚ်သွဝ်မူလ ကဵုစိုပ်ညိအဴ၊ မိၚ်ဒးဆံလံ တၟံတြုံဗြဴ၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ကဵုရ ပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ သၠုဲသၠာ်သီုသ္ၚု ဇဗၠုဗြာတ်က္ၜဴ၊ သီုစေတနာ သီုမေတ္တာဇဴ၊ မာတၚ်ဂအဴ အာတ်တဴညိညိ၊ တဲရပ်ခၞာတ် ဂၠာဲအာတ်ဇၟာပ်သ္ၚိ၊ ယဝ်ဖ္ဍောဝ်ပၠန် ညံၚ်မန်ရသိ၊ မိၚ်ဒးစိုတ်ချဳ ရာသဳပက္ကတိ၊ ဂြပ်နွံကဵုပၠန် ညံၚ်ကောန်ကဵုမိ၊ ဆုဲအာတ်အာညိ သ္ၚိဟွံညန်သ္ၚောဲ၊ မာတၚ်ဂဗိုန် ဖ္ဍောတ်တိုန်သဲသဲ၊ သာဓုသာဓု ယွံလဇုအဲ၊ ယွံဗဴယွံလနော်တြၝဲ၊ ဆာန်ဍူညိရ ဒါနရောၚ်ပြဲ၊ ဒါန်ဂွံနိဿဲ ကြဴတဲဒှ်မ၊ အယုဝဏ္ဏ သုခဗလ၊ ဂွံဍိုက်ပေၚ်တဴ ဇၟာပ်ကဵုဘဝ၊ ပိုန်မၞိဟ်ပိုန်သွဝ် ဗွဝ်သုခ၊ ဋ္ဌာန်အပါဲကၠာ ဟွံဒးအာရ၊ ယွံမိယွံမ သၠးညိရအဴ၊ ဝုတ်တ်ဗၠာဲဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလထဴ၊ သၟတ်တြုံကီု သီုကဵုသၟတ်ဗြဴ၊ ယဝ်မိၚ်ဒးအဴ ကၠုၚ်ကဵုနှဴရဴ၊ သ္ၚုသၠုဲသၠာဲရ ပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ မာတၚ်ဂအဴ ဂွံတုဲစဴအာ၊ ဂၠေၚ်ဖျဴဏာသၟတ် လျတ်သာသာ၊ ညောန်စိုပ်တာဲဝၚ် ဇရေၚ်မိမၜါ၊ ဖျေံဓလေၚ်ရ သဂါရဝါ၊ ဆန်ၜန်တုဲကီု သီုမရောံညှာ၊ လ္ၚောဝ်ဂၠးပါဒါ ခါဂှ်ဟီုပၠန်၊ ယွံလေဝ်ပိတာ ညးၜါဂၠိုၚ်ဂုန်၊ ဒုၚ်ဒါန်ညိရ ပုၚ်စၞဗျန်၊ စွံမေတ္တာပြဲ ပ္ဍဲအဲဍိက်ကောန်၊ ပြေၚ်ဖျဳတုဲသ္အး ဒးရ:ပြဲလောန်၊ ချိုန်လမုဟ်ပၠန် ဒုၚ်ဒါန်ကောန်အဴ၊ ဂမြၚ်ဇၞော်ကၠာ ညးၜါတြုံဗြဴ၊ မိၚ်လဟီုကောန် ဝန်စဝ်ပူဇဴ၊


မုက်လိက်−၁၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မိပ်တဴစရိုတ် အဵုဇိုတ်မှောဝ်ဇဴ၊ ရိုဟ်ရေၚ်ဟီုဂး ထိုၚ်သးကောန်ဂၞဴ၊ ကောန်ပိုဲဝွံအဴ ဒေဝတဴပၟာ၊ ဂၠာဲအာတ်ဟွံလံ လၟုဟ်ဏံရောၚ်အာ၊ ဂွံနၚ်ပြဟ်ရ စၞအာဟာ၊ သ္ၚုသီုသၠုဲသၠာ် ဂၠိုၚ်သာ်နာနာ၊ ၜိုန်ဂြပ်ညးလအိတ် အာတ်ကေတ်လောဲသွာ၊ ညံၚ်ကောန်ဝွံကၠာ ၜါဟွံမွဲရ၊ ထိုၚ်သးကၠာအဴ ကြဴဟာပ်ပုၚ်သွ၊ ဂဇံဒးရး ဂးမာတၚ်ဂ၊ ဍာ်ကြဴတဲပ္ညုၚ် ဍာ်သုၚ်ရပ်ထ္ၜ၊ ဇိုန်ကွာဲကဵုရ တဲမိမၜါ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တၠပညာ၊ ဟွံဂွံလၞုဟ် ပ္ၚုဟ်ဓဝ်သဒ္ဓါ၊ လၟိုန်တ္ၚဲပၠန် ကၠောန်ၜိုတ်နၚ်ဏာ၊ ဖါၚ်ဗ္စရ စၞအဟာ၊ ဟွံကဵုယုတ်မတ် ပတ်ပေါန်လွဳပရာ၊ ဒးအခိၚ်ကၠာ အာဂၠာဲအာတ်ပၠန်၊ အလုံဍုၚ်မွဲ ဂေတ်အာထဲလန်၊ ဆညးကဵုကွေံ ဟွံဂးဂၠိုၚ်အောန်၊ သိုဂၠိက်ယာတ်ကွေံ ဟီုဂးကၠိစောန်၊ ဆဂွံယိုက်ဖျဴ စဴသ္ၚိပြာပ်ညောန်၊ ဗ္စမိမပၠန် အာတ်ကၠောန်လွဳပရာ၊ မိမၜါဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဇရာ၊ နူဇရာစိ ဗျာဓိပြိုက်ဖါ၊ ယဲဂှ်ထပ်လံၚ် လံအာကြံၚ်အာ၊ ရာန်သကိုတ်ရ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဒွံမာရဏ သီုညးၜါပၠန်၊ မါတၚ်္ဂရ စိတ္တကၠိစောန်၊ ညာတ်ဒးဂိုဟ် တက်သိုဟ်ယာံဒေါန်၊ တံဇိုၚ်မိမ ယာံထပူဗန်၊ မိမဒဴထောံ ဟွံဂွံခၠေဝ်ဂုန်၊ လၞီထတ်လောန် တသောန်တသဝ်၊ အဵုတၟံတိုၚ်ဗိုတ် ဒေပ်စိုတ်ဓဇန်၊ မိလၟာဂၞဴ ကၠုၚ်ဒဴထောံကောန်၊ ကၠၚ်ဨကောဝ ဒေသဒိုဟ်ပန်၊ ဟွံမွဲကောဒေံ ကၠၚ်ရစောန်လောန်၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ဒဴထောံကောန်ဟာ၊ အဵုမဂၠိုၚ်ဂုန် သၟဟ်သုန္ဓရာ၊ လၟုံကောန်ဇၞော် ကောန်ဂွံရော်ခၠေဝ်၊ ဟွံလံသွံအဴ မိတံဒဴအာ၊ ထောံလဝ်အောန်မွဲ ညံၚ်ဇြဲဒေါဝ်ဝါ၊ ဟွံမွဲသၞေဟ်သၚ် ပါတဟၚ်သာ၊ အဵုမိမာတာ က္ဍုဟ်ကောန်ဟာအဴ၊ အဵုဓုပ်ပြကာ ယွံလၟာဂၞဴ၊ ကောန်ကဵုဒုဟ် ဍုဟ်လဝ်ကဵုဒဴ၊ ကောန်ဂၠာဲအာတ်ဇွောံ ဂွံတုဲကလေၚ်စဴ၊


မုက်လိက်−၁၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
စိုပ်သ္ၚိဇံသဝ် လ္ၚောဝ်ပူဇဴ၊ လၟုဟ်ဒဴအာ သ္ၚောဲခြာတဴ၊ ယွံလၟာဂၞဴ ဒဴထောံကောန်မွဲ၊ အဵုလၟာဂၞဴ တုပ်ရဴသၟိၚ်တ္ၚဲ၊ ပျးတကံပန် ဂေတ်လန်ဂေၚ်ထဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ဝွံ ရာဟုကၠုၚ်ပျဲ၊ လျးဂၠုထုပ် အုပ်ဒးမတ်ဗြဲ၊ ဒဵုသဝ်ပၠိုတ်အာ ပါသတြုပျဲ၊ ဒဴထောံကောန်မွဲ ကဵုညးပျဲဟာ၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ထောံကောန်ဒဴအာ၊ ဥတုဒးဂွာံ တံသၞာံလဗိုက်ကျာ၊ အကာသဓဇူ ဗြဲဂူဖြာဖြာ၊ ဍာ်ဗြဲလေဝ်ကှ် ကြဴဒှ်မုဟ်ကျာ၊ ဗြဲမတ်ကောန်ၜါ ကှ်ကီုဟာယာဲ၊ အဵုလၟာဂၞဴ ဒဴထောံကောန်ဗၠာဲ၊ ညးနွံညးသိုက် ညးဂွံအိုတ်အာဲ၊ ကောန်ဒှ်ခါဲဒုတ် ဒုဟ်ဂၠိုၚ်ဒၞာဲ၊ ဇကုမွဲအဵု ဟွံမွဲကဵုဗ္ဒာဲ၊ ကောန်ကၠၚ်ညးဂး ဒးပြးနူယာဲ၊ ကောန်ဒးတူလာဲ အဵုယာဲတၠဂုန်၊ အဵုလၟဂၞဴ ကောန်ရဴအှ်ေဒုန်၊ ဗဗုလဟဵု ဂဵုတုဲဒးသုန်၊ ပၠိုတ်တုဲဟုံအဴ ကြဴဒှ်ဗွဝ်ဂြုန်၊ ညံၚ်သာ်ဂှ်ရ ဒုက္ခမဵုရုန်၊ အဵုမိတၠဂုန် ဒဴထောံကောန်ဟာ၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ကောန်ဒှ်ပူဆာ၊ လတေံဍာ်ဆၚ် လၟောဝ်ဂၚ်္ဂါ၊ ကျာလေၚ်ကဝ်ပိုတ် သိုက်က်ဇတ်အာ၊ ရမတ်ကောန်ဆက် နူစက္ခုဒွါ၊ ရမတ်ဂၚ်္ဂါ ဇတ်မာန်ဟာအဴ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တၠအနုအဴ၊ နဓဝ်ပညာ ချပ်ဗ္စာတဴ၊ ဇာတိဇရာ ဗျုဓိဖက်နှဴ၊ ဓဝ်မာရဏ ဇၟာပ်သတ်ကျစဴ၊ ဒှ်ဗျုယဲအဴ ချိုတ်အဴဟွံလံ၊ ညံၚ်မံၚ်ညးအဲ တက်တဲကဵုကံ၊ မံၚ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ သိုတ်သာသ္ပံ၊ ဟွံဗှ်ဂၠံၚ်ချိုတ် စရိုတ်စတ္တံ၊ ညံၚ်ဟွံပြးဆာဲ ဟွံလာဲညံၚ်တၟ၊ ကာလဒးချိုတ် စိုတ်ကၠုၚ်ဒှ်ပရအ်၊ အဲလၟုံဏံ ဒှ်ပရံရသွံ၊ ချပ်ဣၚုဟ်သွံ ဂတိဂိုၚ်စွံ၊ သောကဂၠိုက်ဂၠာဲ ဂိုၚ်ဖရာဲထောံ၊ ဟွံကဵုဗၠိုက်ဗၠန် ဟွံကဵုစောန်ကလောံ၊ သောတဆေဝ်ဒဝ် ဓဝ်ရောၚ်ဇၞးဂွံ၊ မာတၚ်ဂသွံ စွံသ္တိတုဲဗ္စာ၊ တုဲသၟိက်ဂိုၚ်ရ ဇွမိမၜါ၊ ကော်ပကောံနၚ် ဂမြၚ်ရဲသာ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် သီုဗော်ပြဝါ၊


မုက်လိက်−၁၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဖန်ဖက်စဳရေၚ် လၟေၚ်အရာ၊ ပြဝေဏဳရ ယိုက်ဇွတမၠာ၊ ပြုပြေၚ်တုဲကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ သၟိက်ဂိုၚ်ဒေပ်ကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ခါဲကတိုၚ်ကၠာ သီုၜါညဳသၟဟ်၊ တိုပ်ဒေပ်ညဳသာ သီုၜါဟွံတၞဟ်၊ ကလေၚ်စဴရ ဒေသဒဒှ်၊ မာတၚ်ဂဂှ် ဂၠာဲဗှ်ဗ္စာ၊ ဗတ်အဲမွဲသွံ ချိုတ်ထောံဂွံဟာ၊ ဇၟာပ်ညးအဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ရ မူဒၞာဲပကာ၊ ခိုဝ်ခိုဝ်ခါတ်တ် ဂၠာဲအာအာတ်အာ၊ ဗွဲဓမ္မတာ အာတ်စအာရ၊ ချပ်ဣၚုဟ်ပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ပလေဝ်ကောန်တာဲ ဂၠာဲၜုန်မြ၊ ဇုက်ဝါဂၠာဲပၠန် ဆုဒုန်မှာဲမှ၊ ဂၠာဲပကောံနၚ် ပြုပြေၚ်သက္ခဏ၊ သၞာံဂၠဴမူလ ဂွံပကၟဳ၊ ဒုန်ၜဝ်ထၞေက် ကရေက်ဝဏဳ၊ ဇုက်ညးဒက်ဂဝ် ဒက်ကွဝ်ညဳညဳ၊ ယာတ်ညးဂြာပ်ဇွ ဂွံဇိၚ်ပဂၞဳ၊ အိုတ်ဂမြၚ်ပၠန် ဗိုၚ်ကၠောန်ပလွဳ၊ မံၚ်တဴညဳညဳ ပနဳသုသာန်၊ တၠပညာ ပ္စာနညာဏ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ဟေၚ် ပရေၚ်နဳဒါန်၊ ခါဲဒုတ်ညးဍုဟ် စုတ်ဒုဟ်သီုကွာန်၊ ဂကူယုတ်ကွေံ ဟီုက္ၜေဟ်အဓာန်၊ အိုတ်ဇၟာပ်ကွာန် ကွာ်ဍာန်ညးချဟ်၊ ဂကူယုတ်ကွေံ ဒုဟ်ဍေံဟွံဒှ်၊ စိုတ်ယဝ်ရယုတ် ဒှ်လုတ်ကျာ်တွံ၊ ဒးစှ်ေအပါဲ ဂၠိုက်ဂၠာဲပှ်လှ်၊ ဂကူယုတ်ပြဲ ၜါနဲတုပ်သၟဟ်၊ စိုတ်သတ္တံဂှ် ဒှ်တံအရၚ်၊ သမ္မာမိစ္ဆာ စိုတ်ၜါတွံနၚ်၊ သမ္မာစိုတ် ကွာ်လောဲစိုပ်သၚ်၊ မိစ္ဆာဒှ်ဗက် နရက်ဒးကြၚ်၊ စိုတ်ယုတ်ခဵုခါတ် ပါတ်ဇၟာပ်တၚ်၊ စိုတ်ဆောံမမၚ် ဟွံဒးကြၚ်အာ၊ ဂလာန်ဝွံဂှ် ဗှ်တုဲဗ္စာ၊ ဂးမာတၚ်ဂ မိမသီုၜါ၊ ဂကူယုတ်အိုတ် ချိုတ်ရောသ္ဂးဟာ၊ ဂကူပြဲပၠန် ချိုတ်အနန္တာ၊ တိုၚ်ချိုတ်မွဲတ္ၚဲ အိုတ်အဲညးကၠာ၊ ဓဝ်မာရဏ ချပ်ဗ္စာညိ၊ လောဘဒေါသ မောဟညးပိ၊ မၞမွဲကၠာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ ယဝ်ဗက်စဍေံ ဒးစှ်ေကမ္ဘိ၊ သၟိက်ကဵုဝေၚ်ပါဲ ဂၠာဲကဵုဂတိ၊ ဝေၚ်ပါဲကၠေံညိ သတိပလွဳ၊ မဟာသာလ နာမသေဋ္ဌဳ၊


မုက်လိက်−၁၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂွံကောန်ဝုတ်မွဲ ညံၚ်နဲထဝ်ဂွဳ၊ မၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါကျာ်သြဳ၊ မဇၞော်ဓဝ်မၞ ခန္ဓပြေၚ်ဖျဳ၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဟုံလဳ ပြေၚ်ဖျဳရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ပ္ဍဲလိုက်ဝွံကွေံ ညးဟွံတုပ်အဲ၊ ဂကူပိုဲဗၞး နူညးပိုဲပြဲ၊ ထတ်သန်ဂၠိုၚ်ထပ် ပိုန်ဒြပ်ပိုဲလှဲ၊ ဂးရုပ်အသဝ် ဂေါဝ်ဆအဲမွဲ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဒက်ဂြဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကျိုၚ်လှာ၊ ကြိုက်သၟိက်ဒှ် ကာလဂှ်ကၠာ၊ သ္ဘၚ်နက်သတ် ဒးသၞောဝ်အ္စာ၊ အလုံဍုၚ်မွဲ မွဲသၞာံမွဲဝါ၊ အိုတ်ဗၞးတံ တၟံဝေါဟာ၊ ၜးကေတ်ကြိယျာ ကၠုၚ်အာလဳၜန်၊ ညးဝါတ်ညးလောဲ တံၚ်ဂြဲပြာပ်ညောန်၊ ပုၚ်ကွာၚ်စၞ သဗ္ဗဂၠာဲကၠောန်၊ ကၞာထကီု သီုပ္ကဴဇၟန် အိုတ်ဇၟာပ်သ္ၚိ တိညံၚ်ဍန်၊ ဖါပ်စ္စပၠန် တန်ဆန်ကၠုၚ်အာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဍိက်ကမၠောန်ရောၚ် ဟောဟောဂြာဂြာ၊ သၟိက်ဝေၚ်သဘၚ် အခြၚ်နာနာ၊ ဂၠာဲကၠောန်ကွာၚ်ၜဲ ဂၠိုၚ်နဲပြကာ၊ ဓရိက်ခၞာ ဂၠိုၚ်ဝေါဟာလောန်၊ ထဝ်ဗာတ်ဍာ်သာဲ ဖက်ပၠာဲခန်န်၊ သဂြာကလောံ ထောံကၠေၚ်သောန်န်၊ ဓုပ်ကဵုဓုပ်အဵု ဂွဳကဵုဂွဳပၠန်၊ ဝေါဟာဗၞး ဒးရးဂၠာဲကၠောန်၊ ဍိုက်ပေၚ်စိစောန် ဂၠာဲကၠောန်ဗဒှ်၊ ကော်ဍိက်ဗြဴပၠန် ဗၞတ်မသုန်စှော်၊ ကဵုကျိုၚ်ကျဝ်အဴ ပ္ကဴကဵုစရှ်၊ ကော်ဍိက်တြုံရ ခၞံညဳသၟဟ်၊ မသုန်စှော်ကၠာ ဟွံခြာတၞဟ်၊ ကောံတုဲညဳသၟဟ် ပြဟ်ကဵုနၚ်ကွဳ၊ အမာဲပုၚ်သွ စၞကွာၚ်ဂွဳ၊ လ္ၚဵုဂှ်စန်ဒက် ကၠံက်ဂွက်ဓရဳ၊ မြမောဝ်ဂၠိုၚ်ဂၠၚ် ကဵုပၟၚ်ကဵုဂွဳ၊ ဍိုက်စုတ်ပေၚ်ဍတ် ဟွံလျတ်ချဳ၊ ဍိုက်ပေၚ်ဇၟာပ်ကွဳ ညဳညဳသာသာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဒးရး ၜးလဝ်ကြိယျာ၊ ကွဳဇရာထဝ် အသဝ်သာ်လွာ၊ ကျိုၚ်လဝ်ဒးရး ချေံသိန္ဓဴၜါ၊ ဗ္ဂန်ကေတ်တုဲ သၟိက်အာဥဒျာန်၊ ဍိုက်ကွဳကမၠေ အသေအဟာန်၊ ညးညးအဲအဲ ထပ်ဂၠောဲပေၚ်ဍာန်၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် လ္ၚဵုဍိုက်ကွဳယာန်၊


မုက်လိက်−၁၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကောန်သေဋ္ဌဳဗြဴ ပ္ကဴလှဖ္ဍာန်၊ ကၟဳလဝ်ကွဳယာန် မွဲဟာန်သၟိက်အာ၊ ခၞဂှ်ပၠန် ဖျေံအမန္တာ၊ ယွံလေဝ်ဍိက်သ္ကံ လ္ပသ္ပံသာ၊ လညာတ်ယုတ်ကွေံ မၞးတံဆေဝ်တာ၊ မၞိဟ်ချိုတ်မၞိဟ်ယဲ ကဵုပါဲသ္ၚောဲခြာ၊ ခါဲဒုတ်ယုတ်မာ ပကဵုဒနာကြတ်၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု လေပ်ဆဵုဒးပယျတ်၊ ယာံအဲညာတ်ကွေံ ဟွံဒးကဵုမတ်၊ ဟွံဒးညာတ်မွဲ နူအဲဍောတ်တ်၊ ဂၠံၚ်ပိုဲအာကွေံ ပကဵုဍေံတတ်၊ မၞးတံဍောတ်ဇၞော် စဳစောတ်မၚ်မွဲ၊ မိၚ်တုဲဆံလံ ဍိက်သ္ကံရဲ၊ လ္ၚဵုလေံလွပ် ရၠ်ကေတ်နတဲ၊ ကွာ်အာဂတ ဟီုရသဲသဲ၊ ဟွံမွဲမ္ၚဵုကၠာ ပါဲသာဲသ္ၚောဲ၊ ကောန်သေဋ္ဌဳပြဲ တ္ၚဲဝွံတိတ်ကၠုၚ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ဂၠာဲစၞပုၚ်၊ တ္ၚဲဝွံပြဲဟေၚ် ဝေၚ်သဘၚ်ဍုၚ်၊ ဇၟာပ်ညးဇၟာပ်ကွာန် ကဵုဒါန်အာကၠုၚ်၊ အဲဂွံလောဲရ စိတ္တကေဝ်ဇြုၚ်၊ ဂွံကသပ်ပ္ညုၚ် ကွာ်ကၠုၚ်ဇောဲဇောဲ၊ ခၞာတ်နတဲ ထိုၚ်မွဲကၟာဲ၊ ဆဵုသ္ၚိလုပ်အာတ် ဟွံဒးဝါတ်ခါဲ၊ ဆညာတ်ဒးကဵု ကုသဵုဇိုန်ကွာ်၊ ဆဵုဒးပေၚ်ခုတ် ဍိက်ဝုတ်ဍိက်ဗၠာဲ၊ ဍေံဟီုသ္ကာတ်သာဲ ဂၠိုၚ်ဒၞာဲဆေဝ်တာ၊ ဟေံမာတၚ်္ဂ မၞးလ္ပအာ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ဗှ်ေမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ တေံနာဲပိုဲကွေံ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဟွံမိက်ညာတ်ဟေၚ် အမၚ်္ဂလာ၊ မၞးလ္ပအာ ယဝ်အာဒှ်ဝါတ်၊ မာတၚ်ဂဗၠာဲ ဂါဲဝါဲခါတ်မါတ်၊ ဟွံဟီုဟွံခၠေဝ် ကွာ်ကြေဝ်ဂၠာဲအာတ်၊ ဍိက်တံအိုဿီ ဗိုၚ်ဟီုရာဲသာတ်၊ ဟေံမာတၚ်ဂ ယဂၠာဲပတိဃာတ်၊ နာဲပိုဲယာံညာတ် ဒှ်ဝါတ်ရယ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ဓဏာတ်တဲမွဲ ကွာ်သဲဗၠဗၠ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ စဝ်ကၠုၚ်ကွဳရ၊ ဂွံညာတ်ကေတ်ကွေံ မၞးမာတၚ်ဂ၊ ချပ်ခါ်ဆိုအ်ေ ဇအိန်ဇရထအအ်၊ တုဲသၟာန်တိုန်ကွေံ ယွံလေဝ်မၞးတံ၊ ဒးညာတ်လၟုဟ် ညးဂှ်ဍေံဏံ၊ မူယၟုကီု ဟီုပကဵုလံ၊ ဟိန်ဗိန်ယုတ်မာ လအာညံၚ်ပရံ၊ ညးဂှ်ဍေံဏံ မၞးတံဟီုစံ၊ ဍိက်ဂမၠိုၚ်ဂွိၚ် မိၚ်ဒးအသံ၊


မုက်လိက်−၁၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္ၚောဝ်ပ္တီညိ ယွံမိတ္ကံဇမ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ဍေံမၞိဟ်ပရံ၊ ပိုဲဍိက်ဆေဝ်တာ ဂၠိုၚ်ဝါလ္ၚီကၠံ၊ ဍေံဟွံဒိုအ်စံ ဍေံကြံလောန်အဴ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ မိၚ်ချဳလိုက်လဴ၊ ညာတ်မာတၚ်ဂ ဒေါသဖက်နှဴ၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု ဆဵုဘာ်တရဴ၊ ဟွံမိက်အာဟေၚ် ဂေတ်ကလေၚ်စဴ၊ ချပ်ခါ်တုဲအဴ ကလေၚ်စဴအာရ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳကီု ဟီုသီုဒေါသ၊ ဟိုယ်လေဝ်ယတံ တ္ၚဲဏံဒးဂွံ၊ ဒၟာနူဂမြၚ် ယမာတၚ်ဂ၊ ဟွံဂွံစသုၚ် ပုၚ်ကွာၚ်စၞ၊ ကဵုဘဲဒက္ခ ဒးရယတံ၊ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ကီု ဟီုတုန်ခံခံ၊ ကဵုဘဲလၟုံရ ပစွံဍေံလံ၊ ဂၠောဲလုပ်ဗိုန်ဗတ် ဍေံရပ်ပတ်ကံ၊ လ္ၚဵုဍေံခၞက် တက်ဗိုတ်ကဵုတၟံ၊ စိပ်တိုန်ဂြိုဟ်ချအ် ကံဝ်မတ်ပ္တဴ၊ ဍိက်သ္ကံရဲ တက်ဖဲစဴအာ၊ ဍေံပၠောထောံအဵု ညံၚ်ကဵုဇွဂၠဴ၊ ဗောဓိသတ္တ တၠအနှဘဴ၊ ဓဝ်အကုသဵု ဇိုန်ကဵုဖက်နှဴ၊ ဟွံဂွံချိုတ်အဴ လောတ်လောကၟဝ်၊ ဂိသၠောံကာယျ သဗသ္အဝ်၊ ဝိုတ်သ္တိကီု တသ္ၚဳကသဝ်၊ လောတ်လောကၟဝ် ကသဝ်သာသာ၊ လံညိဗ္ၜူဗၠး ဂွးတိဇက်အာ၊ ဇရေၚ်သၞိၚ်ဇြဲ ထောံဇိုၚ်တဲၜါ၊ လၟောၚ်ဂၠိုၚ်ထပ် ဗကပ်လ္ၚာ၊ နကဵုတဲကဵု ဗက်ဍဵုညှာညှာ၊ ပတ်ဇွိတ်သာသာ ဂိဟဲအာရ၊ ဇက်က္တဵုပၠန် ဂဇုန်တော်ဆ၊ အဲအာတ်စလၟုဟ် ဗၠးဒုဟ်ပွ၊ မၚ်္ဂလိကာ ဒေပ်စိုတ်ပါပ၊ ချပ်ခါ်အဲပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ စရိုတ်ဓဝ်မၞ ဍေံပနိဿဲ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ပွလုတ်ဟွံမွဲ၊ ဂၠာဲအာတ်စရ ဗၞတ်ဆစဖဲ၊ ဟွံဂၠာဲဟီုၜေဟ် ညးရးဇမ္ၚောဲ၊ ရာဒနာအဵု လ္ၚောဝ်ယဵုတဲ၊ ဍေံညာတ်ရုပ်အဲ ချဟ်ခါ်အဲပၠန်၊ ဍိက်တံဂှ်ရ ဟွံဒညရန်၊ ဍေံရပ်ဂွံအဲ ဍေံကဵုဘဲဒန်၊ ဍိက်ကဵုနာဲရ မၞတန်တန်၊ ဓဝ်မေတ္တာရ သ္တိညာဏ်အောန်၊ ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန် ဟွံချပ်စန်စာ၊ မာတၚ်ဂပြဲ ချပ်ပၠန်မွဲဝါ၊ ညးဍဵုဍိုက်သၟတ် ကဵုယုတ်ရဟာ၊ ဒေပ်စိုတ်ကဵုပြဲ မၚ်မွဲဂွံမြာ၊


မုက်လိက်−၁၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗတ်ၜုၚ်တက်ကွေံ ဖျေံဓဝ်မေတ္တာ၊ ရပ်စိုတ်သမ္မာ မြာပိုန်သုခ၊ မၚ်္ဂလိကာ ပိုၚ်ခြာမာန၊ ဓဝ်မေတ္တာသွံ အဲစွံဂတ၊ အဲဟံၚ်ပြာ်ဍေံ ဂှ်ရောၚ်ဒးပွ၊ ကြဴဂွံတီညိ သတိဗလ၊ အဲအာတ်ဍေံရ ကာလဂှ်ဒး၊ ဂးမာတၚ်ဂ တြုံတၠညး၊ ချပ်တုဲက္တဵု ဍဵုၜံၚ်ရပ်ပၞး၊ လျဝ်ဇိုၚ်တဲ ကွာ်ထဲဆဒး၊ စံဇြဟတ်ညိ ဋ္ဌာန်တိသတး၊ မာန်ကီုရဂး ဇၞးစိုတ်တုဲအာ၊ ဇောဲဇောဲဇာဲဇာဲ လုဲလာဲဇိုၚ်ၜါ၊ ဟိုတ်ညးၜုၚ်တက် ဟွံဓဝ်ဟွံယာ၊ ဒစုန်ဝါဲဝါဲ ထိုၚ်ကၟာဲဏာ၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်အာစိ သ္ၚိမၚ်္ဂလိကာ၊ ချိုန်ဂှ်စိုပ်အာ ဟွံပါလၞၚ်၊ ဂဇုန်ယဵုဲ ပ္ဍဲတြၚ်ဝၚ်၊ ဖ္ဍောဝ်သဲသဲ ဂၠိုၚ်ကဵုနဲတၚ်၊ သာဓသာဓု ဒါန်ဝွံပြဲက္ဍၚ်၊ ဒါန်ရောၚ်ဇိုန်ကဵု မဂ်ဖဵုစိုပ်သၚ်၊ ဒါန်ရောၚ်ရီုဗၚ် ဟွံဒးကြၚ်လန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုစိ ကလိဂွံထဝ်သန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုတသိုက် ပိုန်ဘိုက်တန်န်၊ ဒါန်ဇိုတ်အဝဲ ရုပ်သာ်ပြဲလောန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုကွေံ ဟွံဒးဂၠာဲကၠောန်၊ ကၠိဂွံထဝ်သန် ဒြပ်ကောန်သမ္ဘာ၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်တံ ခၞံနၚ်ဏာ၊ ဒါန်ဝွံရီုဗၚ် ဒါန်ဂွံဍံၚ်သွာ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုတသိုက် လိုက်သွဝ်သီုၜါ၊ ဒါန်ရောၚ်တိတ်ဗၠး နူပးသံသာ၊ ဒါန်မှတ်ကဵုမြာ သုခသိုၜါ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳတံ တၟံတြုံဗြဴ၊ မိၚ်ကၠုၚ်ကဵုရပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ မာတၚ်ဂကီု ဟွံကေတ်ဟီုတဴ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ ကျာ်သြဳၜတ်သဴ၊ အဲဂွံအဲစဴ အဲအာတ်တဴရောၚ်၊ ဍိုက်သ္ကံရဲ တက်တဲဂြိုၚ်ကၠံၚ်၊ ကောန်ဝုတ်အသဝ် ရုပ်ထဝ်ဒကောၚ်၊ ဂလာန်ဂှ်ကွေံ ဒှ်ဍေံဟီုဂံၚ်၊ ခါဲဒုတ်ညံၚ်ဍေံ ညာတ်ဒးစံၚ်ပရံၚ်၊ ဒှ်ဍေံအာတ်ဂံၚ် အဲစံၚ်ပြံၚ်ကွေံ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳတံ ကဵုကံဟီုၜေဟ်၊ ဍေံတံဂြိုၚ်ကၠံၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံဒး၊ လ္ၚဵုခါတ်မါတ် သၟိက်ဘာတ်ထောံဍေံ၊ လ္ၚဵုဂှ်ချပ် သၟိက်ရပ်ဂဗး၊ ဆဍေံကဵုဍေံ ဂၠာဲဟီုဂးကၠံၚ်၊ ကၠံၚ်မံၚ်ထဥ ရုရုသံၚ်သံၚ်၊ သေဋ္ဌဳဗြဴမိၚ် ဂွံၚ်ဘိုန်စိုတ်စံၚ်၊


မုက်လိက်−၂၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကော်ဍိက်ဗြဴအဵု ကဵုပါန်အခေါၚ်၊ ထဝ်သန်ကဵုဏာ ကဵုအာပလံၚ်၊ ပကဵုဍေံမံၚ် ညံၚ်ဒုၚ်ဂုန်ညိ၊ မိၚ်သေဋ္ဌဳဟီု သီုဍိက်ဗြဴပိ၊ဂိုၚ်ကေတ်ထဝ်သန် ယောန်စှ်ေအာတိ၊ ဟွံမိက်အာကီု ဍေံဟီုဒေါန်ဗျိ၊ ဍုဟ်ခါဲဒုတ်လောန် ညောန်လုပ်ညိညိ၊ စိုပ်တြၚ်ဝၚ်စိ နကြိဟီုပၠန်၊ ယွံမာတၚ်ဂ ကေတ်ရထတ်သန်၊ ကောန်ဝုတ်ညးကီု တုပ်ဗီုထဝ်သောန်၊ မၞးလ္ပအာတ် သွက်ဂွံဝါတ်လောန်၊ လံညးထေဲအဵု ညးကဵုဘဲဒန်၊ ဆဗၞတ်ထတ်သန် ကေတ်ညိပၠန်ရ၊ မာတၚ်ဂကီု ဟီုတိုန်ခယျ၊ ချိုတ်လၟုဟ်အဲ ဟွံမွဲမိမ၊ သွက်ဂွံမၚ်တာဲ ဂၠာဲဖျိန်ပုၚ်သွ၊ ဗတ်ညးဂစိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝိ၊ အာတ်ဒဵုဂွံရ ပဆေဝ်တာညိ၊ မိၚ်ကေတ်ဆဴဆဴ ဍိက်ဗြဴညးပိ၊ မိၚ်ဒးစိုတ်စံၚ် ဗီုသုၚ်ဍာ်ဂျိ၊ သၟိက်ဂွံကဵုချိုတ် ထေဲပၞတ်စိုတ်ဂိ၊ သ္ၚေဝ်မုက်တုဲဟေၚ် ကလေၚ်တိုန်သ္ၚိ၊ လ္ၚောဝ်ပ္တီစိ ယွံမိသေဋ္ဌဳ၊ လၟုဟ်ခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်ခါခၞဳ၊ ဒုၚ်ဂုန်ဍေံကီု ဍေံဟီုဝေရဳ၊ ကဵုထဝ်သန်ကွေံ ဘာတ်ဍေံဟွံချဳ၊ ဍေံအာတ်ကေတ်ပၠန် ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ၊ ခါဲဒုတ်ခါခၞဳ ဍေံဟွံချဳစဴ၊ မိၚ်လဟီုစိ မိသေဋ္ဌဳဗြဴ၊ ဇၞော်တဴဇကု သၟူဒမြဴ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ကောန် ဒယှ်လောန်တဴ၊ ပရိုၚ်သာ်ဂှ် မြဟ်ကမြဴ၊ ဂွံလောန်သဘဴ လှေံဖျဴပြဲလောန်၊ ဂးဗြဴသေဋ္ဌဳ ဂွဳစိုက်ကေတ်သန်၊ ဗၞတ်ကၠံပသာ ဂွဳဏာလှေံလှန်၊ သေဋ္ဌဳဗြဴကၠာ ကွာ်အာပြာပ်ညန်၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ယွံကောန်ယွံကောန်၊ မိနၚ်ကဵုသန် ကောန်ကေတ်ညိရ၊ သန်ကၠံပသာ အာပဇွောံမ၊ ကြဴဟွံဒးအာတ် ဟွံဝါတ်စၞ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ ကဵုမြာသုခ၊ အာတ်ကောန်ကွေံ ဟွံဒးပွ၊ ညးမိၚ်ဒးဂွ စဴကၠာရကောန်၊ မိၚ်သေဋ္ဌဳဗြဴ ဟီုတဴသောန်သောန်၊ မာတၚ်ဂကီု ဟီုခၠေဝ်ပလန်၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ကီု မူနွံပၟိက်သန်၊ ခါဲဒုတ်သိုက်ကွေံ ညးထိုၚ်သးအောန်၊


မုက်လိက်−၂၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟိုတ်ဂှ်အဲပၠန် ဂၠာဲကောန်သမ္ဘာ၊ အဲဒးအာတ်စိ မၚ်္ဂလိကာ၊ ဗတ်ရဂစိုတ် ကဵုအိုတ်ဇိဝါ၊ အဲအါတ်ညံၚ်ဂွံ ဒိုအ်ပၠန်ဂွံဟာ၊ချိုန်လၟုံပြဲ ကဵုအဲစဴအာ၊ ဗတ်ဟီုလာံသာ အဲဟွံအာရ၊ ပါၚ်တရၚ်ဝၚ် ဂးမာတၚ်ဂ၊ တိက်လၞၚ်ကၠာ ဗဒေါံဖျေံကာယျ၊ ပိတ္ၚဲလ္အိတ် ဟွံကေတ်ပုၚ်သွ၊ ပ္တပ်ဇိုၚ်တဲ တုပ်နဲဇွ၊ ပညံၚ်ချိုတ်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ပရိုၚ်သာ်ဂှ် ဒယှ်တန်တန်၊ မၞစိုတ်ယုတ် ခါဲဒုတ်အာန်ကောန်၊ ကောန်ဗၠာဲသေဋ္ဌဳ ဟီုကြေဝ်ဂၠာဲလန်၊ အလုံဍုၚ်မွဲ ညးအဲလီၜန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် ကောန်ကၠုၚ်ပြာပ်ညန်၊ ဟီုရေၚ်သ္ကံပၠန် ဒးဂွန်ရယ၊ ပိုဲကၠုၚ်ဒုၚ်ဂုန် ညးပ္တိုန်မာန၊ လၟုံဒးအဵု ကဵုမာတၚ်ဂ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ဏာ ဂွမာဂွ၊ ကံဍေံစိုပ်ဍေံ ပေၚ်စိုတ်ဍေံရ၊ ဟိုတ်နူဓဝ်မၞ ဂွံရဟွံလံ၊ ဍေံဟီုတိုန်ပလေ ဟိုယဲလေယတံ၊ ပိုဲလၟုဟ်ရ ပိုဲပသောၚ်ဏံ၊ ကဵုမာတၚ်ဂ ပိုဲပသ္ကံ၊ ပကဵုညးပျဲ ဘဲပကဵုဒွံ၊ ဍေံဂွံဗြဴဏံ ယတံထေဲဟာ၊ လ္ၚဵုဂှ်အီဂြိုၚ် တက်ဇိုၚ်တဲၜါ၊ ဗြဴသၠုၚ်မာန မူပရောဇွာ၊ စိုတ်ညံၚ်အိက်အာ် ရုပ်သာ်ဍေံကျေဝ်၊ ဗြဴသာ်ဂှ်ကွေံ စရုပ်ဍေံဟာ၊ ဍုဟ်ကွေံရဇွာ ကဵုဏာခါဲဒုတ်၊ ညးလ္ၚဵုကီု ဍေံဟီုဂၠာဲပျုတ်၊ ယွံလေဝ်ယတံ ဗြဴဏံဗြဴယုတ်၊ ပိုဲတီလံကွေံ နူဍေံဍောတ်တ်၊ သၠုၚ်မၞအဵု ဒဵုဍေံဒှ်ဝုတ်၊ ဟိုတ်နူဍေံယုတ် ခါဲဒုတ်အာတ်ဍေံ၊ လ္ၚဵုဟီုတိုန်ပြဟ် ဒှ်ကွေံဒှ်ကွေံ၊ မိၚ်ညးဟီုဂှ် ချဟ်ခါ်လဝ်ဍေံ၊ ဍိက်သ္ကံစိုတ်သၠုၚ် တက်ၜုၚ်ဂဗး၊ ဟိုတ်ပွလုတ် ယုတ်မာပဒး၊ မာတၚ်ဂကွေံ ဍေံအာတ်ရောၚ်ယ၊ သေဋ္ဌဳဗၠာဲရောၚ် ဟီုကၠံၚ်ခယျ၊ အိုဿီုညးအဲ တက်တဲဂြိုၚ်ခ၊ မိပ်စိုတ်ယူယာ် ဒံၚ်သၠာ်ရ၊ ကောံတုဲရံၚ်ပၠန် ယတံပကသဳ၊ ဟေံမာတၚ်ဂ ကၠေံစိုတ်ပလွဳ၊ ဂွံလၟုဟ်ရ မၞးလ္ပချဳ၊ ယဝ်ညးတက်ကီု ပိုဲရီုညဳညဳ၊


မုက်လိက်−၂၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မၞးလ္ပချဳ လွဳကျာ်ထိုၚ်သး၊ ဗၠာဲလ္ၚဵုကီု ဍေံကော်ဟီုဂး၊ ဟေံမာတၚ်ဂ လွဳရဂွံဇၞး၊ လွဳဂှ်ကၠေံစိုတ် ဗတ်ချိုတ်လ္ပဗလး၊ လွဳမာန်ရောၚ်ပြဲ ကျာ်တြဲထိုၚ်သး၊ တိက်ဟွံချဳကွေံ ဗၠးမာန်ကီုဟာ၊ ဗၠာဲဂမၠိုၚ်ရောၚ် ကောံမံၚ်ဟောဂြာ၊ ဍေံဗိုၚ်ဟီုရ ဂၠိုၚ်ကဵုပြကာ၊ ကောံတုဲတက်တဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ဂၠောဲအာ၊ ဍေံဍုဟ်ညာတ်ဟေၚ် မၚ်္ဂလိကာ၊ ကဵုဇြဟတ်ကၠာ ကဵုမှာတၚ်ဂ၊ ဍိုက်သေဋ္ဌဳကီု ဍေံဟီုစမြ၊ ဗၞတ်မဟီုဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဟွံဂံၚ်ပျဲပျာံ ဍေံရောံဒည၊ ဗၠာဲသ္ကံရဲ ဟိုတ်မၚ်မွဲရ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တိက်ရဟွံချဳ၊ အိုတ်ပန်ဒိုဟ်စိ ဇရေၚ်သ္ၚိသေဋ္ဌဳ၊ မၞးသ္ကံရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ရံၚ်သ္ၚေဝ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ တိက်ရလွဳ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်အာ ဘာသာလီုဇဳ၊ ဂွိၚ်တိုန်ဂြိုဟ်ချဳ ဒးကၠုၚ်သ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ ဗၞးရေၚ်သ္ကံ ကောံဂဇံမံၚ်၊ ညးညးအဲအဲ ဂၠိုၚ်နဲဟီုကၠံၚ်၊ မာတၚ်္ဂချိုတ် ဝုတ်ဒိုဟ်ပန်ဂၠံၚ်၊ ထပ်ှထပှ်စိ ဇၟာပ်သ္ၚိဒးပြံၚ်၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ရောၚ် တုဲဒးပြံၚ်အာ၊ ဇာတ်ဗၞးရ ညးပပြာထာ၊ လၟုဟ်ခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ပ္ဍဲပါၚ်တြၚ် တိက်တၚ်လ္ၚာ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်ဟေၚ် လေၚ်ရသေၚ်ဟာ၊ အိုတ်မွဲဘာသာ ဒှ်လေၚ်အာရ၊ ဟိုတ်နူညးကီု လေၚ်သီုမသ၊ ကဵုပိုဲလေၚ်ကွေံ ဟွံဒးပွ၊ အိုတ်ပိုဲညးကီု ဗိုၚ်ဟီုဆောံမ၊ ညံၚ်အာကီုရ ကာလဂှ်ဒး၊ လ္ၚဵုဟီုပြဟ် ဒှ်ကွေံဒှ်ကွေံ၊ ဂကောံဝေါဟာ ဘာသာဗၞး၊ ဂုန်ကောန်ညးမွဲ ညးအဲလေၚ်ပြး၊ ယဝ်ဟွံကဵုကီု ပိုဲဟီုညံၚ်ဇၞး၊ ကသပ်ဝွံကွေံ ဒးရမၞးတံ၊ တိုၚ်ကသပ်အဵု ပိုဲပကဵုလံ၊ အိုတ်မၞးတံဟေၚ် ကောံရေၚ်သ္ကံ၊ ဂၠာဲကၠုၚ်ထိမြိ ပ္ဍဲသ္ၚိပေၚ်ချံ၊ ဆမွဲကရောံ ကောံတုဲဂဇံ၊ အိုတ်မၞးတံ ခံမံဟီုပၠန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်ညးတၠသန်၊ ဂကူပိုဲဗၞး ဒးရးပြဲလောန်၊ ဘာသာဗၞးစိ ဟွံဂွံကၠိစောန်၊ အိုဿီုညးအဲ မၚ်မွဲတန်န်၊


မုက်လိက်−၂၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ချိုတ်လၟုဟ်ပၠန် ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ရောၚ် တိက်မံၚ်ဟွံချဳ၊ ထပှ်တ္ၚဲရ လံခန္ဓဏှဳ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်အာ ဘာသာလီုဇဳ၊ ဒးဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာကၠၚ်ဟဳ၊ ဟိုတ်ဂှ်သေဋ္ဌဳ သ္ၚေဝ်တုဲတော်ဆ၊ ဂုန်ကောန်ဝုတ်မွဲ သီုရဲမသ၊ ဒးလေၚ်တဴအဆက် အနာဂတ်ဂတ၊ လေၚ်ညးမွဲဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ လေၚ်သီုမသ ဝါတ်ရသေဋ္ဌဳ၊ မဟာသာလ တော်ဆဂၠာဲသ္ၚဳ၊ လၟုဟ်ဝါတ်လောန် ဂုန်ကောန်ကျာ်သြဳ၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်စုတ် ခါဲဒုတ်ခါခၞဳ၊ ဟွံဂွံဟွံအာ ဗက်ဏာဟွံချဳ၊ လံဖေက်ချိုတ်ပၠန် ခန္ဓဍေံဏှဳ၊ ဍေံချိုတ်လီုဇဳ ပြဝေဏဳဗၞး၊ ဒးကဵုဏာကောန် သၞောဝ်ပၠန်ဂတး၊ ဟွံကဵုဒှ်ဝါတ် ဝါတ်သီုညးအဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ရ သိက်ဂွံပဒး၊ အိုတ်ကသပ်ရောၚ် ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ကွေံ ဟွံဟီုဂးပၠန်၊ ဗၞးဂမၠိုၚ် ဗိုၚ်ဟီုတန်တန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်တၠသန်၊ ဟွံဟီုသၚ်ရိုဟ် လၟုဟ်ဂိုဟ်ကောန်၊ ညးဂမၠိုၚ်ဂှ် ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သီုသေဋ္ဌဳပၠန် သီုကောန်သီုဗြဴ၊ သဳမူနော်တြ မသကောန်စဴ၊ အဆက်ဆက် ဂၠိုၚ်လောန်ဖက်နှဴ၊ ဒးဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာဗွဲကြဴ၊ ဗတ်ဒြပ်နွံကွေံ ညးဟွံရဴဂဴ၊ ယဝ်ဂိုဟ်ကောန်ဗြဴ ကြဴတဲဒးဟောံ၊ သေဋ္ဌဳၜိုန်ကြံ ဂဇံဒေန်ဗျောံ၊ ဖျုန်ဂြိုဟ်ဂတဝ် ဒှ်ဓဝ်ဇြဟောံ၊ ညံၚ်ဆုဇိုၚ်ဍာ် သၚ်လာ်ဆုဒေါံ၊ ဟွံသေၚ်မွဲသာ် ညံၚ်ညးဗာ်ပြောံ၊ ဒှ်ဓဝ်ဇြဟောံ ဒေါံစှ်ေအာရ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ရော ကောလာဟာလ၊ ၜိုန်ဟီုတိုန်ဇဳ သေဋ္ဌဳဟိတ်ဇြ၊ ဟွံကလေၚ်ပါၚ် ရမျာၚ်ညိည၊ ဒှ်မံၚ်ကၠိုက်ကၠဟ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဟီုတိုန်ပၠန်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်တၠသန်၊ ဟွံဂိုဟ်ဘာသာ လၟုဟ်ဂိုဟ်ဟာကောန်၊ ကဵုဟွံကဵုကီု ဟီုရခိုဟ်သန်၊ ယဝ်သ္ၚိတ်မံၚ်ကီု ပဟီုပိုဲဓဇန်၊ ပိုဲဟီုဒုၚ်ဂုန် တုန်စှ်ေစိုတ်ရ၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ကီု ဟွံဟီုပါတ်သဗ၊


မုက်လိက်−၂၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဇြဟာတ်ပ္ဍဲကောန် ဍိုန်တိုန်စိတ္တ၊ မွဲသာ်ဂှ်ပၠန် ရံၚ်ကဵုဝံသ၊ ဂၠိုၚ်ကဵုအောန်ဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ကောန်သၠးကဵုရ ကာလဂှ်ဒး၊ မူဟိုတ်တုန်ရော ပိုဲဂကူမၞး၊ လၟေၚ်ဝေါဟာ ဘာသာဇၞော်ကၠး၊ ဇာတ်လီုညးပါဲ ဂၠိုၚ်နဲပြးဇး၊ ဟွံဂွံအာကောံ ကရောံအဲညး၊ ကောန်ကဵုဏာကွေံ ဒှ်ဒးရးသန်၊ ချပ်တုဲသေဋ္ဌဳ ဒ္ၚဳကဵုကဵုကောန်၊ ယွံကောန်သ္ဍိုက်မ ရုပ္ပလက်သန်၊ လၟုံခါဲဒုတ် ဍေံယုတ်မာလောန်၊ ဍေံကၠုၚ်တိက်တၚ် ပါၚ်တြၚ်ပၠန်၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်ကောန် အံက်ဝါတ်လောန်ရ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်ကီု လေၚ်သီုမသ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကီု ကၠုၚ်ဟီုကြံကြ၊ ဟိုတ်ဘာသာမၞး အံက်မ္ဒးကျ၊ ချိုန်လၟုံကောန် ပ္တိုန်လဝ်စိတ္တ၊ မူဟိုတ်မွဲရ ဒါနဒှ်တံ၊ ပ္ဍဲကုသဵုရ အကုသဵုကံ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပ္ညုၚ် ဍေံကၠုၚ်ခၞံ၊ ပ္ဍဲဂၞဴအဆၚ် က္ၜၚ်လေဝ်ဒးဗြံ၊ လီုတုဲသဘဴ ကြဴခိုဟ်လေဝ်နွံ၊ ဟိုတ်ရောၚ်ဒှ်တံ ခၞံနၚ်ဏာ၊ ဟိုတ်ကဵုဖဵုရ သီုၜါပြကာ၊ ဍေံဇိုန်ကဵုသၟတ် သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ လဆောဝ်သၠုၚ်သဝ် ရေတ်ဂပဝ်အာ၊ လဆောဝ်ဒှ်ရ သုခဒုက္ခာ၊ သ္ဘဴဓဝ်ရ ဗ္စာညိရကောန်၊ လၟုံအံက်မ ဒှ်ပွဓဇန်၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ပွလုတ်ဂြန်၊ ယဝ်ဟွံကဵုသၟတ် ခါဲဒုတ်အိုတ်သ္ကန်၊ ယဝ်ဍေံချိုဃတ်ကီု လေၚ်သီုဒိုဟ်ပန်၊ ကရောံခါဲဒုတ်ရ ညံၚ်အာညိကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်ဂလာန်ညး ဟွံသၟဟ်ရထ၊ က္တဵုဒှ်စံၚ်တူ ဒွံဓဝ်သောက၊ တိုန်ညံၚ်ဂျိဇြုံ ဗ္ဒောံဖျေံကာယျ၊ ဝိုတ်သတိရ သက်ခၞပၠန်၊ သောကဍဵုဍိုက် စရိုတ်ဗၠိုက်ဗၠန်၊ ဟီုဟွံဒးဟေၚ် ညံၚ်ညးကၠေၚ်စန်၊ သဗသ္ဘာ် တသၚ်တသောန်၊ ဂွံသ္တိကီု ဂၠာဲဟီုယာံဒေါန်၊ တံဇိုၚ်မပၠန် သောန်န်ယာံတဴ၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ တၠနှဘဴ၊ မူရဴနွံဒုဟ် လၟုဟ်က္ဍုဟ်ကောန်ဂၞဴ၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ယုတ်သန်သွံအဴ၊ အံက်မကျာ်ဂန် ဓဇန်ကဵုကောန်ဂၞဴ၊


မုက်လိက်−၂၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အဵုလၟာဂၞဴ ဍုဟ်ကောန်ဗြဴဟာ၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ ဂးဓုပ်ပြကာ၊ ညးသ္အာၚ်ပၠန် ဍုဟ်ကောန်နွံဟာ၊ လၟုဟ်အံက်မ ပွမှာရာ၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ပွယုတ်မာ၊ အဵုအံက်ရာဇာ မူရာဍုဟ်ကောန်၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ တၠတိုက်သန်၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ ကောန်ဒးစောန်လောန်၊ ဗျဂ္ဃစောရ ညးပဓဇန်၊ လၟုဟ်အံက်မ ပွလုလန်၊ အဵုအံက်ကျာ်ဂန် ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ အဵုလၟာဂၞဴ မူရဴနၚ်ဒုဟ်၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်က္ဍုဟ်၊ ကောန်ဒးလေၚ်ဘဝ ဒိဋ္ဌလၟုဟ်၊ ဂစိုတ်ထောံပြဲ ကဵုဘဲဇြၚ်ဗၞုဟ်၊ ကောန်ဟွံမွဲဒုဟ် မူရာဍုဟ်ရော၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ ညးတၠအယော၊ ညးဂွံဗၠးဒုဟ် က္ဍုဟ်ကောန်ဟီုတဴ၊ ညးမိပ်စိုတ်အဴ ကြဴညးစောစ၊ ဟိုတ်ပတှ်ေညး ကောန်ဒးစံၚ်တဴ၊ အဵုမဂၠိုၚ်အယော ဗဵုညးစောဟာ၊ အဵုမဂၠိုၚ်အဇ အံက်မရာဇာ၊ ကောန်လဝ်ကဵုချိုတ် ကေတ်စိုတ်ဘာသာ၊ အိုတ်ဂကူဗၞး ကောန်ရးခန်လွာ၊ ဟိုတ်နူညးက္ဍုဟ် ဂၠာဲဒုဟ်နာနာ၊ အံက်မရာဇာ အဵုအံက်မရာဇာ ဟုံမှာရအဴ၊ အဵုမဇၞော်ဣဒ္ဓိ မိဒေဝတဴ၊ ကံအတိက်ဟေၚ် ချူပြေၚ်အဲဗြဴ၊ ဟွံသေၚ်ပ္ဍဲလၟုဟ် ဒုဟ်ကၠုၚ်ဖက်နှဴ၊ နတဲခါဲဒုတ် ညးစုတ်လလဴ၊ အဵုဒေဝတဴ ဍုဟ်အဲဗြဴဟာ၊ ဇိုန်ကဵုခါဲဒုတ် အဲဒးယုတ်မာ၊ ညံၚ်ဒဒှ်အဲ ညးဟွံမွဲၜါ၊ လၟုံမွဲဝါ ပြာ်ညိကၠာအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ သိုက္ခာဗြဴ၊ တံဇိုၚ်သၟိၚ်မ ယာံထဂၠက်သ္ဍဴ၊ နရာတ်ဇတဝ် ဖ္အောဝ်စိုတ်ဇဴ၊ ဂၠးကၞေၚ်အဝဲ ယဵုတဲညံၚ်ပ္ကဴ၊ လ္ၚောဝ်သၟိၚ်မအဴ ရဴဝွံသ္ဂးပၠန်၊ ယွံလေအံမ တၠတိုက်သန်၊ ခါဲဒုတ်ဂၠိုၚ်ဒုဟ် အဲဗြဴဍုဟ်လောန်၊ နူဍောတ်တ်ဟေၚ် အဲဗြဴဝေၚ်ခၠန်၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်ကွေံ ဒးကဵုဏာကောန်၊ အံက်မကျာ်ဂန် ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ ဗတ်ဍေံအာတ်ပၠန် ကဵုသန်ဗက်ဖျဴ၊


မုက်လိက်−၂၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကဵုဍိက်တံဓဇက် ၜုၚ်တက်ဗက်ဗဒဴ၊ ကဵုဘဲဓိမြိ ဍေံဂိဒးစဴ၊ ဟွံမိက်ဗက်အဵု ဇိုန်ကဵုကောန်ဂၞဴ၊ ကံအဲဍိက်ဗြဴ ခၞံတဴသ္ဂးဟာ၊ မွဲသာ်သၟိၚ်မ ကျရောံပြဝါ၊ ကောန်စၞးထောံရ ဗက်စဘာသာ၊ ရန်ကဵုညးကွေံ ကောန်ဒးကဵုဏာ၊ ဟွံချပ်ဂၠိုၚ်ဂၠေံ ပွမှာရာ၊ သၟိၚ်မရာဇာ အေၚ်ညိကၠာအဴ၊ သေဋ္ဌဳမိၚ်ကီုသၟိက်ဟီုဖ္အောဝ်အဴ၊ ယွံကောန်သ္ဍိုက်မ အဇဍောၚ်ပ္ကဴ၊ လၟေၚ်ဓဝ်စိ သတိသှ်ပတဴ၊ ကံပြုပြေၚ်ရ ကံပၠတြဴ၊ အိုတ်သတ္တံအဴ ဂေတ်တဴသံသာ၊ ကံဇိုန်ကဵုဟေၚ် ကံနၚ်ကံဏာ၊ ကံရောၚ်ဒှ်သၠဲ သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ လဆောဝ်သၠုၚ်သဝ် ဂွံသွဝ်အာ၊ အိုတ်သီုညးအဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ ပဒှ်သၚ်ကာ ညံၚ်အာရကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊ ဂၠုသူစရိုတ် အိုဿီုဒိုဟ်ပန်၊ သီုဓဝ်ဟိရိ သတိစွံပ္တိုန်၊ ဟိုတ်အသံရ မိမပြဲလောန်၊ ယဵုဒုၚ်ကေတ်ပၠန် တိုၚ်အမန္တာ၊ ကယိုၚ်မဂ္ညိ အိုဿီုကြိယျာ၊ ဂယိုၚ်ဂှ်သွံ ၜးစွံသာသာ၊ ယာတ်မစောန်ပြံက် ဗစံက်ဂဝါန်၊ ဒးကျိုၚ်သၠောံစုတ် ခါဲဒုတ်ပၟာ၊ ဇရေၚ်မိမာ တာကွာ်ရဴဂဴ၊ သၟိက်ခၠေဝ်ရော်ပၠန် ဂုန်လၟာဂၞဴ၊ စိုပ်တုဲဂဇံ တဲခၠာံပ္ကဴ၊ ချိုန်ဂွံညာတ်ဒး မိဗၞးဗြဴ၊ ကၠိၚ်ရုပ်ကောန် သိုဟ်စန်လိုက်လဴ၊ သဗသ္အဝ်တဴ ညံၚ်ရဴကၠေၚ်စန်၊ နရာတ်သ္အဝ် တသဝ်တသောန်၊ ဒတဝ်ဖျုန်ဂြိုဟ် ဟီုရိုဟ်ရေၚ်ဒေါန်၊ ဟီုအာယာံအာ စံၚ်ဏှာပူဗန်၊ မိဒးကြံအု ဟိုတ်ဆာန်ဍူကောန်၊ ဗၞးဗြဴပၠန် ယာံဒက်ဒေါန်တဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်ဗြဴ ၊ ယဵုတဲဂဇံ ကၠံမိဂၞဴ၊ ဝါစဳကာယ စိတ္တဖက်နှဴ၊ လ္ပုဟ်တဲစှ် သၟဟ်ဍောၚ်ပ်ကဴ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်ဗြဴ ကဵုစ္ဍးဒဴညိ၊ ဗၞးဗြဴကီု ဟီုတိုန်တသိ၊ သာဓုသာဓု အယုဝုဒ္ဓိ၊ သဗ္ဗဒုဟ်ပၠန် ပကဵုစောန်ကၠိ၊ အိုတ်သဗ္ဗယဲ ဘဲပကဵုမြိ၊ ကဵုဒှ်သုခိ ညံၚ်အာညိကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊


မုက်လိက်−၂၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကလံမိတုဲ သုဲဂါဲအာပၠန်၊ သၟိက်ကလံရ သၟိၚ်မကျာ်ဂန်၊ ယောန်လုပ်သာသာ ခါမပြာပ်ညောန်၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ပၠန် ညာတ်ဒးကောန်ဗြဴ၊ ဒှ်တိုန်ဝိဝိၚ် ကၠိၚ်ကောန်ဂၞဴ၊ ညံၚ်ရဴဒးဂျိ သတိဖက်နှဴ၊ ဟီုဇီုဟွံဒး ညံၚ်ညးက္ဍိုၚ်ကၠဴ၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်အဴ ရမတ်ရဴဗြဲ၊ မၚ်္ဂလိကာ ယဵုသ္ပာတဲ၊ သီုမဇံသဝ် လ္ၚောဝ်အဲပရဲ၊ ဝါစဳကာယျ သီုစိတ္တပ္ဍဲ၊ သီုမသိပ်ဂၠိပ် ကၞိပ်အဝဲ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်မွဲ ကဵုစ္ဍးသ္ၚောဲညိ၊ သီုမကၠၚ်ဟဳ သေဋ္ဌဳဇၞော်စိ၊ ဒုၚ်သာဓုပၠန် ပ္ဍဲစိုတ်စောန်ကၠိ၊ ကောန်ဒးစ္ဍးအာ ပၟာသုၚ်ဂျိ၊ အိုတ်ဝေဒနာ ပကဵုပါမြိ၊ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ ဒိဋ္ဌဝုတ္တိ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ညိ သုခကဵုတန်၊ ညံၚ်အာညံၚ်အာ ညံၚ်အာရကောန်၊ ကံဝဳပက်ရ အံက်မဟွံဓဇန်၊ ယဝ်ကောန်စှ်ေစး အံက်ဒးဘဲဒန်၊ အိုဿီုဝေါၚ်သ ဋ္ဌာနဒိုဟ်ပန်၊ ကောန်ဂွံဍံၚ်သွာ စေတနာပ္တိုန်၊ ညံၚ်အာရကောန် ပစောန်စိုတ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ တုဲစ္ဍးတိတ်အာ ဗ္စာတော်ဆ၊ အိုတ်သတ္တံရော အလုံလောက၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်ကံ တံပထမ၊ ကာမာဝစရ နမကုသဵု၊ ဟိန်ဏာဒါန်ပ္ညုၚ် ဍေံကၠုၚ်ဇိုန်ကဵု၊ လဆောဝ်ဂှ်ခိုဟ် လဆောဝ်ဂှ်ရုန်မဵု၊ ဆာန်ဒးသာဲရောၚ် ဍုဟ်မဗံၚ်ဒးဆဵု၊ ပၟိက်သၟိက်ဂွံ ဟွံဂွံလၚ်ပြဵု၊ ဟွံမွဲပၟိက်အဵု ဒးဆဵုဂၠိုၚ်တုန်၊ ကာမာဝစရ ဒါနဒးကၠောန်၊ ကၠုၚ်ဒှ်မၞိဟ်စိ ကၠိဂွံထဝ်သန်၊ ဇပန်ဂွံညိ တိညံၚ်ဍန်၊ သၠေဟ်သုခ ဒေပ်ရဗိုန်တ္ညန်၊ ဗတ်ဂၠိုၚ်ထဝ်သန် လေၚ်ပၠန်မွဲဝါ၊ ကုဇကုဟေၚ် ချိုတ်ပၠန်သေၚ်ဟာ၊ ဂြပ်ဒေပ်လဝ်ရောၚ် ဇမၠိၚ်သံသာ၊ ဂျိုၚ်မံၚ်ဟွံအိုတ် ချိုတ်ညးဂွံဏာ၊ ဂုပ်ရတ်သန်ထဝ် ဒေပ်လဝ်ဒှ်မှာ၊ မၚ်္ဂလိကာ ချပ်ဗ္စာရ၊ မွဲနဲသေၚ်ဟာ ချပ်အာဂတ၊ အဲဟိုတ်ဒါန်ကၠာ ကာမာဝစရ၊ ဒှ်ကောန်သေဋ္ဌဳ ရုပ်ပစဳခၞ၊ ဟိုတ်ဂၠိုၚ်သန်ထဝ် စွံဓဝ်မၞ၊


မုက်လိက်−၂၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ချိုန်လၟုံရ ဒုက္ခကၠုၚ်ပျဲ၊ ဒှ်ဂၠုဲခါဲဒုတ် ယုတ်မာလောန်တဲ၊ အိုဿီုညးတၞဟ် လေပ်ဒှ်ညံၚ်အဲ၊ ဂြပ်ကောန်သမ္ဘာ လေၚ်အာလောဲလောဲ၊ ၜိုန်ဇကုရ မာရဏပျဲ၊ ဗၠးပၠန်ဟၟဲ အိုတ်အဲညးကၠာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ မဂၠိုၚ်ကဵုကသပ် ချပ်နပညာ၊ အိုဿီုညးအဲ လန်ထဲသံၚ်သာ၊ ဇပန်ဒှ်စိ သ္တိဝိုတ်အာ၊ ညံၚ်ဟွံဒးချိုတ် ဒက်ဂတ်စိတ္တာ၊ ဟိုတ်ဓဝ်သၚ်ကာ ဟွံမှာဘဝ၊ မွဲသာ်ဒေပ်လဝ် ဟိုတ်ဓဝ်လောဘ၊ မွဲသာ်ဒေါသ မောဟမန၊ သီုကဵုဓဝ်ပန် ဗ္ဒန်ညာဏ၊ ဂၠုညံၚ်ညးမာတ် ဟွံဂွံညာတ်ရ၊ ဟွံစ္ဍးလောဘ ညာတ်ရသ္ဂးဟာ၊ ဂွံကသပ်စိ မၚ်္ဂလိကာ၊ ဝးဓဝ်မၞ လောဘဒေါသ၊ ဝေၚ်ဓဝ်မောဟ ဖေက်ဂွံရောံညှာ၊ တိုၚ်အသံရ အံက်မိပိတာ၊ ဂွဳပုၚ်သွကၠာ တုဲစှ်ေအာရ၊ ပ္ဍဲတြုၚ်ဝၚ် ဂးမာတၚ်ဂ ၊ တိက်သဝပ်လဝ် တုပ်အၚောပ်ဇွ၊ ထပှ်တ္ၚဲသွံ ဟွံဂွံပုၚ်သွ၊ ဟၟဲဇြဟတ် ဆဗၞတ်ညိည၊ မၚ်္ဂလိကာရ ခၞပြာပ်ညောန်၊ ဂဇံတုဲဗိုန် ဟီုတိုန်သောန်န်၊ ယွံနာဲပိုဲရောၚ် ညံၚ်ကတဵုညိပၠန်၊ ညံၚ်လာၚ်မုက်မတ် ပ္တိုန်ဓဝ်ခိုဟ်သန်၊ ပုၚ်သွနွံရှ် ဍာ်တှ်ခန်ခန်၊ အဲပရာပ်နၚ်ပၠန် သွက်ကောန်တၠ ၊ ညံၚ်က္တဵုညံၚ်က္တဵု ညံၚ်က္တဵုရ၊ က္တဵုဍာ်ဂွံသုၚ် ဂွံစပုၚ်သွ၊ တိုၚ်ပၟိက်စိ ကၠိဂွံဒိဋ္ဌာ၊ ပဒှ်စံၚ်တူ ပဒှ်သောက၊ ယွံမာတၚ်ဂ ညက္တဵုညိအဴ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ချပ်ဗ္စာတဴ၊ တိုၚ်လွဳကွေံ အဲဂွံဇၞးစဴ၊ လၟုဟ်အဲဂွံမြာ သိုက္ခမာဗြဴ၊ ကဵုမၚ်တာဲကွေံ အဲဒးကော်ဖျဴ၊ ချပ်တုဲသဘဴ ညံၚ်ရဴမက္တဵု၊ ဗၠာဲအလုံဍုၚ် ဍေံတံကၠုၚ်ဗဵု၊ ဍေံကော်ဟီုရ ဍေံပဝေၚ်စရဵု၊ ဟိုဲမာတၚ်ဂ မူပဟွံက္တဵု၊ မွဲအယုက်ဗှ်ေ မွဲလှ်ေဟွံဆဵု၊ ချုန်လၟုဟ်အဵု ဂွံဆဵုရယ၊ ညက္တဵုကီု ဍေံဟီုဂြိုၚ်ခ၊ ဟိုဲမတၚ်ဂ သာ်လဵုယပ၊ ပိုဲမၚ်မွဲကွေံ ယဗၠးဘဲလ္ၚ၊ ၚုဟ်တၟံယဒုၚ် ပိုဲဂွံသုၚ်စ၊ ဟွံကဵုပိုဲကၠဟ် ယဒှ်ဒုက္ခ၊ ဟီုတုဲဂြိုၚ်ရ ခယျတက်တဲ၊


မုက်လိက်−၂၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညးလ္ၚဵုကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ဟိုဲမာတၚ်ဂ လွဳရယပြဲ၊ ဟိုတ်လွဳယ ဂွံရလောဲလောဲ၊ ဂွံညံၚ်ကဵုစိုတ် ပဝိုတ်သ္ကံရဲ၊ ဟီုဂြိုၚ်ဝေၚ်ဖဲ တက်တဲစဴအာ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ယောၚ်ကတဵုသာသာ၊ က္တဵုဟွံမာန် ဟွံစအာဟာ၊ ဟွံမွဲဇြဟတ် ဂၠုသီုမတ်ၜါ၊ မၚ်္ဂလိကာညာတ် သမ္ၚာတ်ပူဆာ၊ သီုကဵုမေတ္တာ သာသာထ္ၜ၊ ဝတ်တြုံကဵုဗြဴ ရဴဗၟာဏ၊ ၜိုန်ဗၠာဲဗဵုကၠံၚ် အမာဲပုၚ်သွ၊ ဟွံရောံဒည ပြုပြေၚ်နတဲ၊ မာတၚ်ဂအဵု က္တဵုဇာဲဇောဲ၊ မၠာဲရံၚ်ကၞာတ် ညာတ်ကေတ်လောဲလောဲ၊ ညာတ်မၚ်္ဂလိကာ ချပ်ဗ္စာမွဲ၊ ပထမစိ ကိုပ်အဒိတဲ၊ ဖျဝ်မၞဍေံ ဂးဇကုအဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပြဲ အဲဗၠးဒုဟ်ဟာ၊ ကာမေသုကီု ပလီုကောန်သမ္ဘာ၊ အဲဟွံဂွံပလီု ဟီုပါန်သာသာ၊ အာတ်ပါန်ဂၠိုၚ်ကီု သီုကဵုမေတ္တာ၊ ၜိုန်ညးကဵုရောၚ် သ္ၚေဝ်ရံၚ်ညိကၠာ၊ ကြိုက်ဟွံကြိုက်ဟာ ဗ္စာရံၚ်မွဲ၊ လောကထ္ၜုတ် ဂကူယုတ်ပြဲ၊ ဂကူခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်ရအ်၊ ဍေံကောန်သေဋ္ဌဳ ညံၚ်ဗနဳတ္ၚဲ၊ ဟွံကြိုက်ကဵုဗှ်ေ ဗှ်ေပတံၚ်တဲ၊ ဗှ်ေဝေၚ်ကဵုသ္ၚောဲ ဗွဲဝိရတိ၊ မာတၚ်ဂရ ချပ်တုဲပလွဳ၊ တိုၚ်ကသပ်ပၠန် ဟွံကဵုဗၠန်ချဳ၊ ဒက်ဂန်ဗိုန်တၟံ လံခန္ဓဏှဳ၊ ချပ်ပ္ဍဲစိုတ်ရ ပညံၚ်ပိုၚ်ပြ၊ ၜးဂဇံသ္ၚေဝ် ဟွံချဳကာယျ၊ မၚ်္ဂလိကာ လာံသာခယျ၊ ယွံနာဲပိုဲရောၚ် ညံၚ်ဟာပ်ပုၚ်သွ၊ ဂွံဒှ်ဇြဟတ် ဗၞတ်ဆညိည၊ မူဒၞာဲအာဂှ် ဂွံသၟဟ်ရထ၊ ပဒှ်ၚုၚ်ၚ ဟာပ်ပုၚ်ရကော၊ ဂးမာတၚ်ဂ ညးတၠအယော၊ ဟာပ်ဖျေံပုၚ်ညိ မြိဒးဝါယျော၊ ကျာဒွံမုဟ်ဂြိုဟ် လှိုဟ်တိုန်သောသော၊ မၚ်္ဂလိကာ မေတ္တာဂၠိုၚ်အဴ၊ ဟွံဖေက်ညးစော အဵုကောသိက်ပ၊ ဂးဣၚုဟ်ပၠန် ဟွံရန်ဟွံဂွံ၊ ထံက်ကလဵုပၠန် ပဝ်ပေါန်ဓယျ၊ ဇွိတ်သြိုဟ်ဇွိတ်စး ရပ်ပၞးတုဲထ္ၜ၊


မုက်လိက်−၃၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကဵုဍာ်ညိညိ ဂိဍိုန်အာရ၊ ဒှ်တဴၚုၚ်ၚ ၚိတ်စၞဝါတ်လောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ပတ်ပေါန်၊ ဟာပ်ပုၚ်ညိညိ လံဍေံဂိအောန်၊ ပုၚ်စှ်ေဂၠိုၚ်ဇၞး ကြဴဂွံဗၠးပၠန်၊ ဗၠးတုဲဒှ်ဓဝ် ဇြဟတ်စိစောန်၊ မာတၚ်ဂပၠန် သၟိက်ဟီုဝန်စဝ်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မိရဴရုပ်ထဝ်၊ မိကောန်သေဋ္ဌဳ ပိုန်ကျာ်သြဳဗဝ်၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ဂကူယုတ်သဝ်၊ ၜိုန်ခါဲဒုတ်ကီု ပဟီုဗ္ဒေက်ဖျဝ်၊ စွံစိုတ်ကဵုသဝ် ဝးဓဝ်မၞ၊ ဂကူပိုဲပြဲ ဟွံမွဲဂုန္န၊ ဂကူယုတ်ဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ စိုတ်ယၚ်ပြဲသ္အး ဂွံဗၠးဒုက္ခ၊ လိုက်ပလိုက်ကၠာ သီုၜါဋ္ဌာဏ၊ ဒှ်ပၠန်ဒုက္ခ ပသၠေဟ်ရမိ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ယုတ်ပဟီုဗျိ၊ ဟိုတ်မဒါန်ရ မူလအဒိ၊ ဒါန်ဂှ်ဟိုတ်အဵု ဖဵုဒှ်ဇာတိ၊ ဟိုတ်ဒါန်ဇၞော်လှဲ ဇိုန်ကဵုပြဲဂၠိ၊ ပသၚ်ကာညိ ယွံမၚ်္ဂလိကာ၊ ဟီုဇီုတုဲဒှ် တၞံနယကြာ၊ မာတၚ်ဂအဵု က္တဵုသာသာ၊ ဂါံကွာ်ဇောဲဇောဲ လုဲလာဲဇိုၚ်ၜါ၊ အိုတ်တဴဇြဟတ် ဒးဖုတ်အဟာ၊ ဂးမၚ်္ဂလိကာ လဘာ်ဏာရ၊ ကၠာလောတ်ဟွံလောတ် ဇြဟတ်ဍိန်လျ၊ လုဲလုဲလာဲလာဲ ဇောဲဇာဲရံက်ရာ်၊ ဇိုၚ်ဒေၚ်ဒိုတ်ဓီု ဓယီုဗၠဗၠ၊ သီုညးၜါလ္အိတ် ပ္တိတ်ဝဳရိယ၊ ဂွံအာစိုပ်ရ ဒေသသုသာန်၊ တိုန်စိုပ်တာဲကၠာဲ ညးၜါမွဲဟာန်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ညးတၠညာဏ်၊ တိုၚ်ပၟိက်ပြဲ ဟီုမွဲဂလာန်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မူရဴစံၚ်ခလာန်၊ လ္တူအဲကၠာ ပသၚ်ကာကြာန်၊ ဒေံဗြဴဟွံကယျာန် ဂလာန်မိမ၊ ညးဇိုန်ကဵုပြဲ စိုပ်တဲအဲရ၊ ကောကဵုဒေံကၠာ စွံပၟာဏ၊ ညံၚ်ကောန်မွဲမိ သန္ဓိဇလ၊ ပိုဲပ္တန်လဝ်စိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝိ၊ စှ်ေစိုတ်ညိရ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုတဴ၊ ဒးရးအိုဿီု လဟီုကောဂၞဴ၊ ဂွိၚ်စၞပုၚ် စသုၚ်ဗွဲကြဴ၊ ဂွိၚ်ကဵုဗိုက်လ္တက် ဂၞိန်ယာတ်ဖက်နှဴ၊ ပိုဲဒှ်မၞိဟ်ဗြဴ ဒှ်စံၚ်တူလာန်၊ မာတၚ်ဂကီု ဂၠာဲဟီုလှေံလှန်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မူရဴစိုတ်ဍန်၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ရ မူဒေပ်စွံသန်၊ ဒိုတ်သိုက်ဟွံဝါတ် အာတ်ကေတ်ဂွံပၠန်၊


မုက်လိက်−၃၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂၠိက်ယာတ်ထဝ်သန် ဂွံပၠန်လောဲလောဲ၊ ဒေံဗြဴမၚ်တာဲ ဂၠာဲအာရိုဟ်တ္ၚဲ၊ သ္ၚိဆက်ရေၚ်ဗဝ် ယဝ်ညာတ်ဒးအဲ၊ ဟွံဟီုမုက်ဂွး လၚ်လးညန်သ္ၚောဲ၊ ပုၚ်သ္ၚုသၠုဲအဵု ဇိုန်ကဵုရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ပဂွိၚ်ဒေံအဲ တိုၚ်စဖဲရ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်တုဲမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ခယျ၊ ဝတ်ကောဒေံဟေၚ် ပြုပြေၚ်နာထ၊ အှော်ဍာ်သွက်သုၚ် ဗစိန်ပုၚ်သွ၊ ရှ်ေသှ်ေညံၚ်မ အဇကောပၟာ၊ ပ္ဍဲမမံၚ်ကောံ ကရောံညးၜါ၊ ဂးမာတၚ်ဂ ချပ်နပညာ၊ အိုတ်သတ္တံအဴ ဂၚေၚ်ဘဴသံသာ၊ ဘုံပိစှော်မွဲ လန်ထဲကၠုၚ်အာ၊ ချိုတ်ကဵုဒှ်ရ ဘဝနာနာ၊ ယုတ်ပြဲဇၟာပ်ရာ နာနာဘဝ၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ ဗ္စာတော်ဆ၊ ဇၟာပ်ဍုၚ်ဇၟာပ်ကွာန် ဟိုတ်ဒါန်မသ၊ ဇၟာပ်ညးအဲ ဟွံမွဲဂါရဝ၊ အရီုကြာန်ထုဲ ပတုဲဒါန၊ ကေတ်စဇျာန်မက် ဗက်ပကာသန်၊ ဇၞော်ပၟဝ်ရာဂ ပသဘၚ်ပေါဲ၊ ကာလဇိုၚ်ကဵု ကုသဵုဇမ္ၚောဲ၊ ဒးဒုၚ်စကီု သီုယုတ်သီုပြဲ၊ လဆောဝ်ဒှ်တသိုက် လဆောဝ်ဒိုက်ယဲ၊ လဆောဝ်ဂွံဇၞး လဆောဝ်ဒးဘဲ၊ သၠုၚ်သဝ်ဂၠိုၚ်နဲ ယုတ်ပြဲနာနာ၊ လဆောဝ်ဒှ်ရ ဨကရာဇာ၊ လဆောဝ်ပိုန်ဟုတ် ဒှ်မၞိဟ်ယုတ်မာ၊ လဆောဝ်စိန်ဂၠက် နရက်ဒုက္ခာ၊ လဆောဝ်ဍုၚ်သွဝ် ဂေဝ်သွဝ်အာ၊ ဘဝနာနာ စိုပ်လိုက်ဗာပၠန်၊ ဗတ်စိုပ်လိုက်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဝါတ်လောန်၊ ယဝ်ဒှ်မၞိဟ်စိ တိညံၚ်ကဵုဍန်၊ လောဘဒေါသ မောဟတန်တန်၊ ဟိုတ်နူဗိဇ္ဇ မဂှ်ပြာပ်ညောန်၊ ဇၞော်ပၟဝ်ပၠန် ကၠောန်ဒါန်မိဿ၊ ဆက်မံၚ်ဟွံသ္ဂုတ် သမုဒ္ဒယ၊ သမုဒ္ဒယော ဒုက္ခောဝန္ဓ ဗတ်ဆဵုဒးစိ၊ တိသရဏ ဟွံထောံဒဂေတ်၊ ဇြိုၚ်ရောၚ်ကေတ်စ ဘဝအနန္တဂၠိုၚ်ကဝ်ရအဴ၊ ဟွံကဵုဒှ်ရ ဘဝဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ဘဝဂွံအိုတ် ဂွံပၠိုတ်ဟုံဟဲ၊ မူမၚ်မွဲရ ဂွံပနိဿ၊


မုက်လိက်−၃၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဒဴဝတ်ပိရ ကာလဂှ်ပြဲ၊ ရုပ်နာံပၠိုတ်ဟဲ ဗၠးဘဲသံသာ၊ အဲအာပညိ ရသိဟေမာ၊ သ္ဂောံပၟဝ်ရ သမထကၠာ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ် လိုန်သဗာန်ကျာ၊ ကြဴဂွံပ္တန်လဝ် ဓဝ်ဝိပဿနာ၊ ကသပ်ဝွံဒးကၠာ မြာရကုသဵု၊ ချိုန်လၟုဟ်အဴ မၞုံဒေဴဗြဴမွဲ၊ မၚ်္ဂလိကာ ပါသတြုဝဲ၊ အဲထံက်ပၚ်ညိ ကိုပ်အဒိတုဲ၊ ကသပ်ဂှ်ရ မၞုံစိတ္တပ္ဍဲ၊ ကသပ်ဂှ်ပြဲ အဲဒးလွဳကၠာ၊ ဂးမွဲသာ်ပၠန် ချပ်နပညာ၊ လောကုတ္တဵုကီု လောကဳသီုၜါ၊ ကဵုဍိက်ပေၚ်ပြဟ် ဂှ်ရောၚ်ဂွံမြာ၊ အဲဂၠာဲအာတ်ရ ဇွောံမအဟာ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ကၠာ ကာလဒှ်ဒး၊ ဗောဓိသတ္တ တြုံတၠလွဳ၊ တိုၚ်ကသပ်ကီု သၟိက်ဂွံဟီုဂး၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါဒးရး၊ ဇွောံမဟွံမွဲ စဟွံလှဲလး၊ ဒေံဗြဴမွဲကွေံ မၚ်တာဲဒးရ၊ အဲဂၠာဲအာတ်ကီု သီုဇွောံစၞ၊ ဒေံပအာသ္ၚောဲ မၚ်မွဲစိတ္တ၊ ယဝ်ရအာသ္ၚောဲ လေပ်ဆဵုဝဲသၞ၊ ရံၚ်မၚ်မွဲညိ သတိဗလ၊ ဟိုတ်ကောဏံရ ဆောံမဗကန်၊ ဗတ်ရကောအာ ဟွံခြာသ္ၚောဲညန်၊ ဟွံကဵုလံဟေၚ် ကလေၚ်ကၠုၚ်ပၠန်၊ ဟီုတုဲစဳရေၚ် ဓလေၚ်ထိုၚ်ယန်၊ ခၞာတ်တဲမွဲ ကွာ်ထဲကြေဝ်လန်၊ ဆဵုသ္ၚိညးပၠန် ဟွံဂွံညောန်သ္ၚောဲ၊ ရပ်ခၞာတ်ပၠန် ဂဇုန်ယဵုတဲ၊ အရာဒါန်သၟတ် ဖ္ဍောတ်သဴသဴ၊ သာဓုသာဓု ဒါန်ဝွံဒှ်ပြဲ၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်မ ဒါန်ပနိဿဲ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုပြဲ ကြဴတဲဂွံမြာ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုလဝ် ရုပ်သာ်ကျေဝ်ဂေါဝ်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုသၟတ် ထတ်စောံမြက်စာ၊ ဒါန်ကဵုပိုန်ဘိုက် တသိုက်ဘောဂါ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုအယုက် ဂွံဗၠးဒုက္ခာ၊ ဒါန်ဂွံဍံၚ်သွာ ဂွံမြာသုခ၊ ဒါန်ရောၚ်ဇိုန်ကဵု မဂ်ဖဵုဂတ၊ ဒါန်လၟောဝ်တၠုၚ် ဍုၚ်နိဗ္ဗာန်၊ ဒါန်ဒှ်မူလ ကဵုညိရအဴ၊ မိၚ်ဒးဆံလံ တၟံတြုံဗြဴ၊ သီုဝုတ်သိုဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလထဴ၊ မၞိဟ်ဇၞော်ဗျုလောန် စကာကောန်စဴ၊ ခါမိၚ်ဖ္ဍောတ် ဒြပ်ရတ်ပူဇဴ၊ ဟုသၠုဲသၠာဲအဴ ကဵုတဴညးအဲ၊


မုက်လိက်−၃၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မာတၚ်ဂကၠာ အာတ်ဟါံခြာသ္ၚောဲ၊ ဆုဲအာညိညိ သ္ၚိရေၚ်ဂၠောဲ၊ ယဝ်ဖ္ဍောတ်အဵု ကၠုၚ်ဗဵုညံၚ်ပေါဲ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိသွံ အာတ်ဂွံလောလောဲ၊ ပယျာံသဝ်တ္ၚဲ ဇာဲဇောဲစဴအာ၊ ခါစဴစိုပ်သ္ၚိ ကဵုမၚ်္ဂလိကာ၊ အာတ်လၟိုန်ပြဲ မွဲတ္ၚဲမွဲဝါ၊ နဲသာ်ဂှ်ရ သ္ပလွဳပရာ၊ ဇၞတ်ပကောံရ ဇွောံမပေၚ်ဗဂါ၊ မၚ်္ဂလိကာ မိပ်စိုတ်ခါဂှ်၊ ဗောဓိသတ္တ တၠကြဳဇှ်၊ တိုၚ်ကသပ်ကၠာ မြာသၟိက်ကဵုဒှ်၊ တ္ၚဲဂတဒး နူဂယျးပြဟ်၊ ကဵုဒေံဗြဴကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ဇကုမွဲကၠာ သၟိက်အာတၞဟ်၊ တိုၚ်ကသပ်ဂှ် ပြဟ်ဒဴတိတ်အာ၊ ဇကုမွဲသ္ၚိတ် ဟွံကေတ်ပြဝါ၊ သၠးကဝိုၚ်ဍုၚ် သရုၚ်ကန္တာ၊ တြဴဂၠိၚ်သ္ၚောဲ ကွာ်သဲဒေါဝ်ဝါ၊ ဂမၠိုၚ်ကဵုအဆၚ် လစအၚ်လှာ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် ပေၚ်ဗြော်ရေၚ်ဗ္ဂာ၊ သီုဓကှ်သွာ ဝုန်ခါဗၚ်ဗွဲ၊ ကံက်ကဇုံဝေါတ် ကၟောတ်သောဲသောဲ၊ ကဴကဵုကဴပြး၊ တၞးကဵုတၞးဂၠောဲ၊ သတ်ကဵုသတ်ကောံ ခၟောံညံၚ်ခၟောံဗၠဲ၊ တဝ်ကဵုတဝ်ဖလ ကွကွဒက်ဂြဲ၊ ညာတ်ဋ္ဌာန်ဇမ္ၚောဲ ဗဵုဟွံဖဲကီု၊ လ္ၚဵုလျလျ ဖလဍီုဍီု၊ လ္ၚဵုဗြဗြး ပေါၚ်လးသာ်ဍီု၊ လ္ၚဵုဂှ်ခရံက် ဗ္စံက်ဂၠိုက်တီု၊ လ္ၚဵုခစာန်ဗြံက် ကဝံက်ဂြီုဂြီု၊ ဗဵုဟွံဖဲကီု အကြီုအၚ်လှာ၊ မွဲသာ်ဍောတ်ဇၞော် သတ်လ္တူကျာ၊ လၞေၚ်ပူပံက် ၚေက်ကြေၚ်ဂံက်ဂါ၊ ခဍိအဂၠောန် ကောန်ၜိုပ်ကောန်မာ၊ ကြေဲတေဝ်တောတ်ရ ဗျုဒိုၚ်ဂလာ၊ ဇံၚ်မံၚ်ပရောတ်ၜဳ ၜိၚ်လေဝ်သာဲအာ၊ အကၠဟ်မွဲသာ ဗၠိုပ်အာရေၚ်ၚ်၊ ဒိုၚ်ဗျုဒိုၚ်ဂလာ ယောန်အာလက်ခစေၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကဵုကံ လ္ၚဵုဂှ်ပၠံသၞေၚ်၊ လ္ၚဵုကဵုရဲသာ ဟွံကဵုခြာဝေၚ်၊ လ္ၚဵုဇဵုထုဲထ္ၜန် ညံၚ်ညးစန်ကၠေၚ်၊ ဍေံကဵုဍေံဟေၚ် ညံၚ်သ္ဘၚ်ပေါဲ ၊ ထိုၚ်သာဲအဒါဲ ဂၠာဲဇာပ်ပဝ်ဂၠောဲ၊ အလိုန်ဂြပ်သၞေၚ် အခြၚ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ ဗရုဇၞော်ဍောတ် ထတ်တ်သောဲသောဲ၊ ညံၚ်ရဴစိၚ်ဂြဝ် တိၚ်လဝ်နတဲ၊


မုက်လိက်−၃၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံမိက်အာသ္ၚောဲ ဟွံဖဲသောတ၊ ဆဂှ်ဟွံသေၚ် တၟေၚ်ဝိသေသ၊ သတ်ပ္ဍဲဍာ်ကီု မဂၠိုၚ်အနန္တ၊ ဂၠိုၚ်ထုဲဓရုဲ သီုၚုဲသီုက၊ ကၞုဟ်ကၠဴဂတာံ ဟလီုကျာံရ၊ ဇၞော်ဍောတ်နထ ဂၠိုၚ်နာမကီု၊ ဂမၠိုၚ်တ္ၜန်တ္ၜောဲ ထဝ်ဂၠောဲသီုသီု၊ လ္ၚဵုစောန်ပြံက် လ္ၚဵုမံက်လှီုလှီု၊ လ္ၚဵုသဝ်ဗၠိုက် လ္ၚဵုပိုက်ယဝီု၊ လ္ၚဵုဒံၚ်သၠာ် ညံၚ်ညးဗာ်တ္ၚီု၊ ဍေံကဵုဍေံကီု သီုသီုသာဲသာဲ၊ မာတၚ်္ဂညာတ် သမ္ၚာတ်ပူဆာ၊ ဗှ်ဇကုမွဲ ကြၚ်ထဲဂၠိုက်ဂၠာဲ၊ ဗဵုအာရံၚ်အာ ပါတဟၚ်ဂြာဲ၊ ရံၚ်အာအိုတ်မတ် စိုတ်ဍောတ်ဇၟာပ်ဒၞာဲ၊ ကွာ်အာသာဲသာဲ ပယျာဲကန္တာ၊ ကွာ်အာသောၚ်ၚ် ဗက်ူဓလောၚ်ဝါ၊ တဟၚ်ဒြာဲဇး တၟးညာတ်အာ၊ ဗျဵုဗျဵုဗျောံဗျောံ မၞုံသာ်လွာ၊ ညံၚ်ဒဵုညံၚ်ဆု သာ်ဝွံနာနာ၊ စမဳညာတ်အာ မိပ်စိုတ်ခါဂှ်၊ ဝါဝွံၜိုဟ်သ္တိုတ် မိပ်စိုတ်ပူမှ်၊ ပ္တိတ်ဝဳရိယျ စိတ္တဟွံလၞုဟ်၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ စေတနာပ္ၚုဟ်၊ ဟိုတ်ဝဳရိယ ခဏစိုပ်ပြဟ်၊ ကၞောတ်ဝါဂှ် ဇီုဇြဟ်ဗတဳ၊ ဂြိုပ်ဇီုဂြိုပ်ဗြး ပြးဗြးပေၚ်ဇဳ၊ သိၚ်သိၚ်သာဲရေၚ် ညံၚ်ညးပြေၚ်ဖျဳ၊ သၠုၚ်ၚ်တၞံလျ ကွကွမံၚ်ညိဳ၊ ကဴကဵုကဴဆက် ညံၚ်ညးဒက်ဂွဳ၊ ဂၠိုၚ်လောတ်ကျာသြီ ညံၚ်လွဳမာန်သွဝ်၊ ကွာ်အာဗဵုအာ ရံၚ်အာဗဵုဒ္ၚောဝ်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကၞာၚ်လျ သီုသၠသီုကၟဝ်၊ သၠုၚ်ၚ်သဝ်သဝ် ဗဵုလ္ၚောဝ်ဟွံဖဲ၊ ဗဵုအာရံၚ်အာ ကွာ်အာဇကုမွဲ၊ ညောန်စိုပ်ဒဵုရ သၠုၚ်လျသၠာလကဲ၊ တၞံဗၠိုဟ်မံၚ်ဗျာၚ် ထာၚ်လျမံၚ်ဂၠောဲ၊ ကဴရဴနော်နာ် ဗကေတ်သာ်ဗၠဲ၊ ယဝ်ရဍုဟ်သၟတ် သတ်ဍေံလုပ်ပေါဲ၊ ယဝ်ဍုဟ်ဍေံလကဲ တုပ်နဲသတ်ဗြာတ်၊ လ္ၚဵုဂှ်သၠုၚ်သဓုံ တၞံညံၚ်ပြသာဒ်၊ လဴဂှ်သဝ်လက် ခတောဲဂှ်ကြံၚ်ဃာတ်၊ သတ်ယဝ်ဍုဟ်ဗက် ကရေက်စဍေံဝါတ်၊


မုက်လိက်−၃၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ယဝ်စရံၚ်ကီု သီုကြောံသီုဍာတ်၊ မၞိဟ်ယဲစိုပ်ဝါတ် ကဵုဓါတ်ဒူရေန်၊ လ္ၚဵုတၞံကဓုံ ကောံညံၚ်ညဂြေန်၊ ကဴဍေံဇဝ်ပရဲ လကဲသေန်န်၊ သတ်ကြံၚ်ဗ္စံက် သီုတ္ၚံက်သီုကဝေန်၊ ယဝ်ထ္ၜးသတ်ဍေံ ညံၚ်လှ်ေညံၚ်အေန်၊ စံၚ်လဝ်စိန်န် အမြာဲဂၠိန်ခနေၚ်၊ လ္ၚဵုသၠုၚ်ခဝေါဲ ဇာၚ်ဇောဲမံၚ်ရေၚ်၊ ဟွံမွဲကၞၚ်ကဝ သၠညံၚ်ဗၞုဟ်ဇြၚ်၊ ဗရဲဗုၜတ်သတ်လက်ဂစေၚ်၊ ဍုဟ်စဖျိုတ်လောန် ခ္ဍန်ညံၚ်မဝေၚ်၊ တၞံကဵုတၞံတၟေၚ် သတ်ဟေၚ်ကော်ဍေံ၊ မွဲသာ်တၞံလ္ၚဵု ထာၚ်ကဵုထာၚ်ပြး၊ ကၞာၚ်ဗာၚ်ဟွံမွဲ သတ်လကဲပြး၊ အပ္ဍဲရဴဗြံက် ၜံက်ရံၚ်ဍေံထကး၊ ဍာ်ဍာတ်ဖျုန်ကြောံ ပ္တောံပၠန်ဟွံဒး၊ ကောန်မန်တံကွေံ ကော်ဂးသတ်ဗြဴ၊ လ္ၚဵုဗြးဗြး မွဲလှ်ေဟွံကဴ၊ သတ်တိတ်နူပီု ညံၚ်ဗီုကောန်ရဴ၊ ကြံၚ်ၜိုဟ်ပေက်ရ ဍုန်သွဖက်နှဴ၊ ဍုဟ်စဍာတ်အိုတ် ထၜိုတ်ဆဴဆဴ၊ ယဝ်ညးခုတ်ခဴ တုပ်ညံၚ်ရဴပၞဟ်၊ လ္ၚဵုသဓုံဗျာၚ် သၠကၞာၚ်မဝ်ဂၠဟ်၊ ကဴဇဝ်ပရဲ လကဲလျဟ်၊ ခတောဲၜတ်တ် ဖျိုတ်ဖျးလေဝ်ဒှ်၊ဍုဟ်စဟွံဝါတ် ဍာတ်ဖျးနွံရှ်၊ သတ်ကြုက်ရဒှ် ကော်ဍေံဂှ်ရ၊ လ္ၚဵုမွဲရဲ တၞံသောဲကွကွ၊ အလုံတၞံပၠန် ကေက်လောန်ဇလ၊ ၜှ်တၞးဍေံ ဆုၚ်ဒးပသ၊ ဖျးနူၜတ်ၜတ် ဍုဟ်မတ်ဖလ၊ ပၠာဲထဥုဲထပက် ဗၠးသက်ခၞ၊ ညးကော်တုန်အဴ သတ်ပၞဴရ၊ လ္ၚဵုတၞံဒလ ကၞာၚ်လျဍိုပ်ဍဴ၊ တၞးၜတ်တ် သတ်သီုပ္ကဴ၊ ယတ်ၜှ်ဆုၚ်ရ ပသကတဴ၊ ပါ်ရံၚ်အဒေါဝ် ခၟောဝ်ဖက်နှဴ၊ သတ်ဂှ်သဘဴ ညံၚ်ရဴသတ်ဗဳ၊ သီုသတ်သီုပ္ကဴ ဖက်နှဴညဳညဳ၊ သၟးဟေမဝန် ဂၠိုၚ်လောန်ကျာ်သြဳ၊ ညံၚ်ညးပြေၚ်ဖျဳ တုပ်ဗၞဳသွဝ်၊ ကှ်ေအနာၚ်ပြာန် ပ္ကာန်ဍောၚ်ပ္တိတ်ဇဝ်၊ အနုသ္ဇၚ်ထောဲ ခပေါဲတဝ်သွဝ်၊ အဂၠဴကြက်စၠန် ကဴသန်ကဴထဝ်၊ ပ္ၚာလာံသဴ ညံၚ်ရဴကျိုၚ်ကျဝ်၊


မုက်လိက်−၃၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သီုကဴသီုဇဝ် မြမောဝ်နာနာ၊ ပြာ်ဇုက်အဂၞု သ္ဇုၚ်ဂွုစမ္မာ၊ အံၚ်ရေၚ်သၞေၚ်ဇုက် အသုက်ကဏ္ဏကာ၊ ဓဇေၚ်သရဖဳ ပကဇဳသွာ၊ မၠဵုကဴသတၚ် ဗၚ်ယခ္ဍၚ်ရာ၊ သတ်ကဵုသတ်နှဴ ကဴကဵုကဴခြာ၊ ဇဝ်ကဵုဇဝ်ကၠာ ဂၠိုၚ်ရာစိစောန်၊ ကၞာၚ်ကဵုကၞာၚ်လျ လှကဵုလှညန်၊ ဟွံသိၚ်ဟွံသာဲ ဂၠိုၚ်ဒၞာဲစိစောန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကြပ်ဇြ တုပ်အဇသန်၊ ပ္ဍဲဂြိုပ်ဟေမန် ဂၠိုၚ်လောန်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ မာတၚ်ဂအဵု ကွာ်အာဗဵုအာ၊ သတ်ဂြိုပ်တံပၠန် သ္ၚောဲညန်ဂၠိုၚ်ရာ၊ လ္ၚဵုညံၚ်ကၞုဲဗျ လ္တူဆုမွဲသာ၊ ဍောန်ဝေၚ်ဓရီု သီုကောန်ဗာဏာ၊ သီုကဵုပြဝါ အာကၠုၚ်လဆန်၊ လ္ၚဵုညံၚ်ဂၚ် ဆၚ်အာတန်န်၊ ဆဵုဏှာအာပြဟ် ဂှ်ဂှ်ဟီုဒေါန်၊ လ္ၚဵုဗုၜတ် ညံၚ်ဝုတ်အဵုပၠန်၊ ဗြုတဴဝိုဟ်ဝိုဟ် အိုတ်ကံသောန်န်၊ လ္တူဆုပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ပြဝါ၊ ပ္ဍဲတိဂၠိုၚ်ရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ဂၠော်အာ၊ စိုၚ်ကၠဒြာဲမၚ် ဗလေၚ်မွဲသာ၊ ပှ်ပှ်ေကၠဵုကၠိၚ် ကလိၚ်နာနာ၊ က္ၜိုၚ်သိတ်သီုကောန် ကၠဗြန်ကၠလှာ၊ ဂၠိုၚ်ကဵုရဲသာ အာကၠုၚ်လဆန်၊ ကၟက်ကၟက်ဂၠိုၚ်စွံ ၝောံၝောံသီုကောန်၊ ဗၟက်ကလှ်ေ ဍေံကဵုဍေံပၠန်၊ ဟွံတီသ္ကံရဲ ထပ်ဂၠောဲလီၜန်၊ မဂၠိုၚ်ဇၞော်ဍောတ် သတ်ပ္ဍဲဟေမဝန်၊ မၚ်တၚ်ဂပၠန် ဂၠာဲချပ်စန်စာ၊ ချိုန်လၟုံအဲ ဒဴဝဲသံသာ၊ အဲတိတ်ဋ္ဌာန်ဂြိုပ် ဗ္ဒိုပ်ဟေမာ၊ ပရသိပၠန် ပ္တန်စေတနာ၊ တိုၚ်ကသပ်ကီု ကဵုလီုရဟာ၊ ဟွံကဵုလီုကၠာ စေတနာပ္တိုန်၊ ပ္ဍဲဋ္ဌာန်ဝွံကွေံ ဒးရးပြဲလောန်၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်အာမွဲ သၞဝဲလေဝ်အောန်၊ ဂးဍာ်လေဝ်ၜိုဟ် သာဓါဒိုဟ်ပန်၊ ရိုဟ်ဇုက်ကြုက်ပၞဟ် နွံရှ်စိစောန်၊ ဒးရးပြဲလောန် စိစောန်ဇၟာပ်ဒၞာဲ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ခၞံကောန်တာဲ၊ တိုၚ်ပၟိက်အဵု ဂၠိုၚ်ကဵုပြယာဲ၊ ခၞံဗွဲပရှ် ဋ္ဌာန်ဇြဟ်ဗိုၚ်လာဲ၊ ဇရေၚ်တၞံဇြဲ ဟွံမွြကဵုဗ္ဒာဲ၊ ဂြိုပ်မဂၠိုၚ်စရာဲ ပဗ္ဒာဲပန်၊ ယာတ်မစေါန်ပြံက် ဍာ်လွံက်ဖျောန်၊


မုက်လိက်−၃၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္တူကၞိပ်ကၠာ ကေသာကုတ်ဒန်၊ သ္ပိုၚ်တုဲကၠေဟ် ဒးရးပြဲလောန်၊ လှာဲရုပ်တၟိ ရသိဟေမောန်၊ ဇကုမွဲပၠန် တန်တဴမံၚ်ရ။

ဟွံမွဲလၞုဟ်ကွေံ ဂးမာတၚ်ဂ၊ လဆောဝ်ဂှ်အိုတ် စရိုဟ်ကာယျ၊ သၟိက်ဂွံပ္တိုန်လဝ် ဓဝ်သမထ၊ သတးတိဗက် စက်စေဝ်သၟိက်ပ၊ ထွာဲဟွံသ္ၚောဲ မွဲဟတ်မွဲဍ၊ ပရိကံရ ပထမကၠာ၊ ဒက်ထဝါဲဗိုန် သွိုန်ဘာဝနာ၊ ထ္ၜေက်မၠာ်ကီု ကၠံဝါလ္ၚီဝါ၊ စေဝ်ကသိုဏ်အဵု ဟွံကဵုကၠေံအာ၊ ပ္တိုန်သမာဓိ ဒမၠိဂၠိုၚ်ဝါ၊ ဟွံကဵုယောၚ်မှာ ပ္ဍဲကာလဂှ် ရိုဟ်တ္ၚဲအနဳ လွဳဟွံလၞုဟ်၊ ဟွံကဵုကၠိပၠန် ဟွံကဵုစောန်ထၞဟ်၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်စိ ပဳတိက္တဵုဒှ်၊ ပရိကံလ္လိတ် နိမိတ်စဝ်ပြဟ်၊ သမာဓိဂှ် မက္တဵုဒှ်ရ၊ ကြဴဝွံအနဳ ပ္တိတ်ဝဳရိယျ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်ပၠန် ပန်စှော်နာမ၊ ဗၞတ်မွဲမွဲ ပ္တန်ပ္ဍဲစိတ္တ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်ဂိုတ် ကိုတ်လက်ဟွံက၊ ကဵုပြာကတ်ကၠး တၟးစက္ခ၊ ဂွံနိမိတ်ရ ဥဂ္ဂဟပၠန်၊ နိမိတ်ဗိုန်စိ သမာဓိတုန် ၊ သ္ဍိုက်စိုတ်လွဳ ပဳတိပြာပ်ညန်၊ စွံတဴဂတိ ဟွံကဵုကၠိစောန်၊ လၟိုန်တ္ၚဲဟေၚ် ဟွံကဵုဝေၚ်ခၠန်၊ နဲဂှ်လက်သန် ပၟဝ်ပၠန်ဂတ၊ ဂဇံဟွံချဳ ပတိတ်လွဳရိယ၊ နိမိတ်ဂဵုခၠၚ် ဟွံဒှ်ခၚ်ခ၊ နိမိတ်ဗိုန်စိ ပတိဘာဂ၊ သမာဓိတိုန် နရဴခန္ဓ၊ ပဳတိစပ်ရ လုံကာယျဒွါ၊ ပဳတိမသုန် မၞုံဂုန်ပြဲဖါ၊ သ္ဍိုက်စိုတ်ပ္ဍဲ ဟွံဟဲစိတ္တာ၊ လၟေၚ်ဇျာန်တိုန် မသုန်ပြကာ၊ ပၟဝ်တုန်န် ထပ်ပၠန်မွဲဝါ၊ လၟေၚ်ၚ်ကၠာ ပၟဝ်အာရ၊ ဝိတက်ဇျာန်စိ ပၟဝ်အဒိတ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် စှ်ေတန်စိတ္တ၊ နိမိတ်ဗိုန်ဆိတ် ပ္တိတ်လွဳရိယ၊ ဇျာန်ဝိတက်အဴ ဒှ်တဴကြံကြ၊ ပါဲဝိတက်ဂျ ပၟဝ်ရဝိစာ၊ ပၟဝ်ဂလိုၚ် ဂၠိုၚ်ၚ်ကဵုဝါ၊ စှ်ေစိုတ်ဗိုန်ကြပ် ခပ်ပ္ဍဲစိတ္တာ၊ မဂၠိုၚ်ပဳတိ သမာဓိဂွံမြာ၊ ဝိစာလောန်က္ဍၚ် စၚ်ခြၚ်မနောဒွါ၊ ပါဲကၠေံဝိစာ ပၟဝ်အာပဳတိ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် ပ္တိုန်သမာဓိ၊ ပတိတ်ဝဳရိယ ဟွံလဇညိ၊


မုက်လိက်−၃၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အိုတ်တၟိုဟ်တဴ ပါတ်ဇဴဖိဖိ၊ ဟွံဗၠန်ဒစေၚ် ဟွံဝေၚ်ခြာစိ။ ပါဲဇျာန်ပဳတိ ပၟတ်ညိသုခ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် ပ္တိုန်စိတ္တ၊ တသိုက်စိုတ်တန် ကြပ်ဗန်ကာယ၊ ဝိထဳဗိုန်ဗတ် စိုပ်သၞောတ်ဇျာန၊ ဟွံဗၠန်ဒစေၚ် ဟွံဝေၚ်သက္ခဏ၊ ပါဲကၠေံသုခ ဨကဂ္ဂတာ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်ဆိတ် စိုတ်သိပ်ဂွံမြာ၊ လၟေၚ်ဇျာန်တုန် မသုန်ပြကာ၊ ဍိုက်ပေၚ်ဟွံချဳ လိုန်ဝိထဳကျာ၊ ဂေတ်လန်အာပၠန် တ္တံပန်ကၠုၚ်အာ၊ အိုတ်အလုံပြဲ မွဲစက္ကဝါ၊ ဇျာန်ဍိုက်ပေၚ်ကၠာ ပြာကတ်အဘိညာန်၊ အဘိညာန်အဴ သီုတရဴဋ္ဌာန်၊ သမာပတ်ဒ္စာံ ဒးဂွါမွဲဟာန်၊ တိုၚ်ပၟိက်အဴ အာတဴနဇျာန်၊ ရသိတၠညာန် နဇျာန်ကၠုၚ်အာ၊ ပၠေၚ်ဗဒှ်ရုပ် ပတုပ်နာနာ၊ ညံၚ်ဂိတုတ္ၚဲ ညံၚ်ဗြဴညံၚ်ကျာ၊ ညံၚ်အိန်ဗြီုရောၚ် အယောၚ်အာ၊ ပ္တောံကၠဗြန် ကုမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ပၠေၚ်ဗဒှ်ဏာ နာနာသဗ္ဗ၊ နအဘိညာန် ဇျာန်သမ္မထ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ သွာပ္ဍဲစိတ္တ၊ ရသိပြဲက္ဍၚ် ဂးမာတၚ်ဂ၊ လွဳဗိုန်ဗတ် ထပှ်သတ္တဟ၊ ဍိုက်ပေၚ်တုဲရ သမ္မထဇျာန်၊ မာတၚ်ဂစိ ဣသိတၠညာန်၊ ဂၠာဲချပ်ဗ္စာ ဗှ်အာဍုက်ကွာန်၊ စွံလဝ်ဒေံဗြဴ တဴပ္ဍဲသုသာန်၊ အဲထံက်ပၚ်ညိ အဒိဂလာန်၊ ဒက်ဂြေန်ဝိဥာန် ပၟဝ်ဇျာန်ဂွံမြာ၊ ချိုန်လၟုံအဲ ဒးရးပြဲဖါ၊ တိုၚ်ပၟိက်အဲ ကၠိဂွံလောဲသွာ၊ အဲဒးထံက်ပၚ် မၚ်္ဂလိကာ၊ က္တဵုဗဒှ်ဇျာန် လိုန်သဗါန်ကျာ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ကလာၚ်စဴအာရ၊ ပရဟ်ဇျာန်ပြဲ မွဲသက္ခဏ၊ ခါညန်စိုပ်ကွေံ စှ်ေနူကာသ၊ ဂမြၚ်တံညာတ် သွာတ်ဟဒယ၊ ဂြေပ်ကၠုၚ်လ္ၚောဝ် ဇံသဝ်ထဒၟ၊ မၚ်္ဂလိကာ ညာတ်သ္ပာထ၊ တဲပ္ဍဵုသိသ ပဝတ်လ္ၚောဝ်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်ထဝ်၊ ညာတ်ရသိပၠန် ကသောန်ကသဝ်၊ သောကဍဵုဍိုက် ကလိုက်ကၟဝ်၊ ဂၠိုက်တိုန်ပေၚ်သိုဟ် ဖျုန်ဂြိုဟ်ဇတဝ်၊ ရမတ်ဗြဲကဝ် ဆေဝ်ဒဝ်ဟွံမာန်၊ လီုစတ္တဇ ကာယျဝိညာဏ်၊


မုက်လိက်−၃၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံညာတ်ဒိုဟ်စှ် ဒှ်အာန်တၞာန်၊ ဂၠာဲဗှ်ချပ်ခဝ် ဆေဝ်ဒဝ်ဟွံမာန်၊ ညံၚ်ရဴဥူမတ် ပညောတ်သန္ထာန်၊ တၞံနအာတ်ပါန် ဂၠိုၚ်ဂလာန်ယာံပၠန်၊အဵုကောရသိ ကောမိဓဇန်၊ ထောံလဝ်အဲဗြဴ ညံၚ်ရဴအှော်ဒုန်၊ ဗဗုလဟဵု ဂဵုတုဲပၠိုတ်သုန်၊ ဒးပၠိုတ်ဟုံဇြ ဒှ်စၞဂြုန်၊ အဵုကောတၠဂုန် အဵုကောတၠဂုန် ကဵုလေၚ်သုန်ဟာ၊ အဵုကောသော်က္ဍိုပ် ဋ္ဌာန်ဂြိုပ်ဒဴအာ၊ နူတံတုန်စိ အဒိကိုပ်ကၠာ၊ ကော်နၚ်တုဲသွံ ကၠုၚ်ထောံလသာ၊ ဟွံဗှ်ဂၠိၚ်သ္ၚောဲကဵုအဲပူဆာ၊ အဵုတၠသိက္ခာက္ဍုဟ်အဲဟာကော၊ အဵုတၠပဿတၠအယော၊ ထောံလဝ်အဲမွဲခြာသ္ၚောဲကလော၊ ဟွံမွဲဝံသညးဟွံပဆော၊ ညးဂၠာဲနၚ်ဒုဟ်ညးဍုဟ်ဟီုစော၊ အဵုကောအဵုကောကဵုညးစောပၠန်၊ အဵုမဂၠိုၚ်အယောအဵုကျာ်ဂန်၊ တူတံဝါဒိကြာမိကဵုကောန်၊ အာတ်တုဲဖျာ်နၚ်ကဵုအဲကၠၚ်ကၠောန်၊ ပွတံဂှ်ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ ဒဴထောံအဲပၠန်ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ အဵုတာပဿတၠနုဘဴ၊ ပၠီုကၠေံတုဲကၠာဘာသာအဲဗြဴ၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ရောၚ်သ္ၚိဟွံဂံၚ်စဴ၊ ညာတ်ဗွဝ်ဒုဟ်ဒုဟ်အဲဒြေပ်ဒဴ၊ ကောဟးကောဂၞဴဟွံစဴရဟာ၊ တံဇိုၚ်ရသိဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ တက်သိုဟ်တုန်န်ယာံအာဒေါန်အာ၊ ဇါတ်လီုဂၠိုၚ်စွံဒးထောံဘာသာ၊ ဂကူလီုရလောကပြိုက်ဖါ၊ ဒဴထောံအဲကၠာဒးရးရဟာ၊ မာတၚ်္ဂစိရသိကြက်လှဴ၊ သီုမေတ္တာကီုသၟိက်ဟီုဖ္ဘောဝ်လဴ၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာကညာဒေံဗြဴ၊ ၜိုန်ဒးသာဲခြာမူဒၞာဲစိုတ်ကတဴ၊ ထံက်ပၚ်ဒေံဗြဴအဲဒးဒဴအာ၊ ဂလာန်ဂှ်ရောၚ်ထံၚ်လဝ်သောတ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ်ဂကူယုတ်မာ၊ အောန်ရကဵုပိုန်ဟိုတ်နူဒိုက်သာ၊ ဟွံမွဲလးလးဥုပ်ဂၠးကြိယျာ၊ ဂွံထံက်ပၚ်ကၠာခါဂှ်ဝါတ်လောန်၊ နမေတ္တာဇဴဒဴတိတ်ဟေမောန်၊ က္တဵုဗဒှ်ဇျာန်အဘိညာဏ်ပၠန်၊


မုက်လိက်−၄၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဍိုက်ပေၚ်တုဲလ္အိတ်စိုပ်သိတ်ဗိုန်တ္ညန်၊ တိုၚ်ပၟိက်ဟေၚ်ဟွံဂွံဝေၚ်ခၠန်၊ ဍိုက်ပေၚ်စိစောန်ဂွံပၠန်ဒေံဗြဴ၊ မၚ်္ဂလိကာခါဂှ်ပါန်တဴ၊ ယွံတာပဿတၠနုဘဴ၊ ထဝ်သန်ဗိုန်မြဇိုန်ကဵုညိအဴ၊ ဇိုန်ကဵုပိုန်ဘိုက်တသိုက်ဗွဲကြဴ၊ ဆာန်ဍူညိအဴကြဴဂွံသိုက်တန်၊ မာတၚ်ဂကီုသၟိက်ဟီုဗ္တောန်၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာလောဲသွာထဝ်သန်၊ ဗတ်ဂွံဒြပ်ဂၠိုၚ်ညးထိုၚ်သးအောန်၊ ဟိုတ်ဒှ်ခါဲဒုတ်ယုတ်ညးဂးပၠန်၊ ဗတ်သိုက်ညးၜေဟ်ဟီုဂးဒက်ဒေါန်၊ ကြဴဒေံဂွံပၠန်ထဝ်သန်ဗၠဲဒွါ၊ လုပ်အာဍုၚ်ဇၞော်ကွာ်အာကော်အာ၊ ပသာ်ဂလာန်ကီုသၟိက်ဟီုကဵုကၠာ၊ ယွံတၠတံလ္ပသာသ္ပံ၊ လ္တူအဲဂှ်ပဒှ်သၚ်ကာ၊ သမ္ဘာအဲကၠာမှာဗြီုတေံရ၊ ပလွေဟ်ကၠာရုပ်မှာတၚ်ဂ၊ ယဝ်ဟွံပ္တေဟ်အဲထပှ်တ္ၚဲဂတ၊ ဗပေၚ်သဝ်ပၠန်သၟိၚ်တ္ၚဲပၠိုတ်ဇြ၊ မှာဗြီုစှ်ေကၠုၚ်ဍုၚ်ဝွံမူလ၊ ဗဵုအိုတ်ညိရယွံတၠအဲ၊ တိုၚ်ဗကန်စိဟီုညိကဵုတ္ၚအ်၊ ထပှ်တ္ၚဲရဂတဟွံလံ၊ ညးညာတ်ညးဆဵုညးဒးကဵုကံ၊ ညးဒးရှ်ေသှ်ေဖျေံက္ဍိုပ်မုဂြံ၊ ခိုဟ်စလၟုဟ်ဏံဟွံလံဂတ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ ဂွံမိၚ်တုဲအဵုယဵုတဲဓယျ၊ မိပ်စိုတ်အသဝ်လ္ၚောဝ်ထဒၟ၊ တိုၚ်ဗကန်ကၠာညးတာပဿ၊ ယဵုဒုတ်လဝ်ရပ္ဍဲကာလဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိရသိဒယှ် ဗကန်တုဲကၠာတၞံနအာပြဟ်၊ ဂလာန်သ္အာၚ်ကီုဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပ္ၚုဟ်အဘိညာဏ်နဇျာန်က္တဵုဗဒှ်၊ ဋ္ဌာန်ဟေမဂှ်ပြဟ်ကလာၚ်အာ၊ အဏံတုန်ကွေံဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ တိုၚ်ဗကန်စိရသိပြဲဖါ၊ သၟိက်လလောၚ်ပ္ညုၚ်ဋ္ဌာန်ဍုၚ်လုပ်အာ၊ ဆဵုမၞိဟ်ထပ်ဂၠောဲကွာ်ထဲရေၚ်ဗ္ဂါ၊ မၚ်္ဂလိကာခါဂှ်ကော်ဟီု၊ ယွံမိယွံမဗဴလအိုဿီု၊ ကလၚ်လဝ်ကွေံဒးဟွံဒးကီု၊ သမ္ဘာအဲကၠာညးဂှ်မှာဗြီု၊ ပလွေဟ်ပုတ်ခါဲဒုတ်သမၠီု၊ ထပှ်တ္ၚဲကီုဗဵုစံဂတ၊ ဗပေၚ်သဝ်ပြဲတ္ၚဲပၠိုတ်ဟောံဇြ၊


မုက်လိက်−၄၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညံၚ်ဂိတုၜါတုပ်မၟာဏ၊ သၟိၚ်ဗြီုစှ်ေရမူလဒၟံၚ်၊ ရံၚ်ဗဵုရံၚ်အာလ္တူကာသ၊ စိုတ်ပခၚ်ခတ္ညဗဵုညိအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာသိုက္ခမာဗြဴ၊ လၟိုန်တ္ၚဲကီုကော်ဟီုကမြဴ၊ နူယးဒဵုသဝ်ကော်ဖ္အောဝ်လလဴ၊ ကဵုညးမိၚ်အိုတ်တ္ၚဲပၠိုတ်တုဲစဴ၊ လၟိုန်တ္ၚဲအဴကော်တဴတမ္ညဝ်၊ အိုတ်ဂကူဗၞးမိၚ်ဒးချပ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာဟုံမှာလၚ်ဇွောဝ်၊ ယုတ်မာကာဲကဝ်၊ သမ္ဘာဍေံဗြီုကၠုၚ်ဟီုပ္ဍဲကတောဝ်၊ ခါဲဒုတ်ဇိုၚ်ကဝ်ဆဵုလဝ်ဍာံဍာံ၊ ညးလ္ၚဵုကီုဟီုတိုန်ဆာံဆာံ၊ ဗြဴဒှ်သာ်ဏံကြံရုပ်ကြံနာံ၊ ဟွံဒှ်ဟီုအဵုဟွံဆဵုဂၠာဲဂၠာံ၊ ခါဲဒုတ်ညာတ်ကၠးဗြီုညးအာဟီု၊ ပိုဲဆဵုဍာံဍာံဍေံပဂၠာံကြာန်၊ ညးလ္ၚဵုကီုသၟိက်ဟီုကယျာန်၊ ယွံလေဝ်မၞးတံသာ်ဏံဂလာန်၊ အတိက်တေံဟေၚ်ပရေၚ်မဒါန်၊ ဍာံဟွံဍာံဟာဗ္စာနညာဏ်၊ ဗြီုပၠေၚ်ရုပ်မာန် တီညာဏ်ဗြီုဟာ၊ လ္ၚဵုမွဲရဲတက်တဲဂြိုၚ်အာ၊ ဍေံဂၠာဲဟီုက္ၜေဟ်ပတေဟ်ညိဇွာ၊ ဗြီုပ္တောံခါဲဒုတ်ဂလာန်ယုတ်မာ၊ ဟွံမွဲမွဲလှ်ေဍေံပကၠုၚ်ကျာ၊ ဍေံဂွံဂၠိုၚ်အာဍေံကျာစရောၚ်၊ အလုံဍုၚ်ထဥရုရုသံၚ်သံၚ်၊ လ္ၚဵုပ္တေဟ်ကီုဟီုတဗြံၚ်ၚ်၊ လ္ၚဵုဟွံပ္တေဟ်ဂၠာဲဟီုဂးကၠံၚ်၊ ကောလာဟာလတော်ဆသ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ ရုရုသံၚ်ၚ်ကၠံၚ်ညံၚ်ကဵုပေါဲ၊ ညးလ္ၚဵုကွေံဗၞးသ္ကံရဲ၊ ချပ်ရေၚ်သ္ကံကွေံညးညးအဲအဲ၊ ကောန်ဝုတ်ကညာအာတ်ဏာလောဲလောဲ၊ သဘဴမၞိဟ်သွံဂွံပၠန်ဟွံမွဲ၊ ဂုန်ဒှ်ဗြီုအဵုဟွံဂံၚ်ကဵုဘဲ၊ ဂွံဏာလောဲလောဲဗြီုအဲဂးရ၊ ညးလ္ၚဵုဂှ်စိုတ်ဒှ်ခၚ်ခ၊ မၚ်္ဂလိကာဗၞတ်ဗြဴဟာယ၊ ရုပ်သာ်ဂေါဝ်လောန်ညံၚ်ကောန်ဒေဝ၊ ပိုန်ဒြပ်ဍေံပၠန်ဟွံတီနန္တ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ကီုလဟီုစောဒက၊ ဗြီုတိုန်ဒှ်ရအဲခယျရံၚ်၊ ညးလ္ၚဵုပ္တေဟ်ဟွံဟီုဂးဍောၚ်၊ ခၞံကၞာပ္ကဴတြုံဗြဴသံၚ်ဗြံၚ်၊ တဵုဗြာတ်တဵုက္ၜဴသတ်နှဴၜတ်ကြံၚ်၊ ညးညးအဲအဲညံၚ်ပေါဲဟောကၠံၚ်၊

မုက်လိက်−၄၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အိုတ်ဗၞးတံရောၚ်ကၠောန်မံၚ်ဟောဂြာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံကီုဗြီုပပြာထာ၊ ရှ်ေသှ်ေဗြီုဂှ်ဒှ်မွဲဘာသာ၊ ဗၞးဂကူဗြီုလဟီုဝေါဟာ၊ လညာတ်ကျေဝ်ဂေါဝ်အသဝ်ဂန္ဓာ၊ မ္ၚဵုရသေၚ်ဟာပပြာကတ်ပၠန်၊ ညးလ္ၚဵုရခၚ်ခစိုတ်က္ဍန်၊ အတိက်မိမဗဴလသ္ၚောဲလောန်၊ ဂလာန်တြေံကီုညးဟီုဗကန်၊ ဗြီုစှ်ေလိုက်ကွေံစှ်ေဝေတ်ဗ္တောန်၊ လေဝ်ပိုဲမိၚ်ပၠန်လံလောန်ကာလ၊ လၟုဟ်ဗြီုစှ်ေဟီုဂးခယျ၊ ယဝ်စှ်ေပြဲလောန်ဂုဏအနန္တ၊ မိပ်စိုတ်သၠောၚ်ဟွံဍောၚ်ကာယျ၊ သိုက်ကၞာမ္ၚဵုတဵုပ္ကဴသၠ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိရဆဂကူဗၞး၊ ကွာၚ်ၜဲယိုဟ်ၜန်ဂၠာဲကၠောန်ဒးရး၊ သ္ဂောံပူဇဴဗြီုအိုဿီုအဲညး၊ တိညံၚ်ကဵုဍန်ဖန်ဖက်ၜံက်ဂွး၊ ဇၞောဝ်အလာံကီုဍာ်ထီုမောဝ်ဖ္ဍး၊ အိုတ်ဂကူဗၞးဒးရးကျိုၚ်ကျဝ်၊ မွဲသာ်ပၠန်ရဒးပအံသဝ်၊ ဒါန်ကညဗြဴဂွံပူဇဴလဝ်၊ ဒါန်ဂှ်ဒါန်ပြဲဒါန်ဗ္စဲကဝ်၊ ဇာတ်ဗၞးရဍေံပဇၞော်မောဝ်၊ ဍေံကဵုကျိုၚ်ကျဝ်အသဝ်ကောန်ဗြဴ၊ ဗၞဝုတ်တ်ကရှ်စုတ်ပ္ကဴ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော်ပေၚ်ဗြော်ဖက်နှဴ၊ ယဝ်ဗြီုစှ်ေကၠုၚ်ဝေၚ်ဒုၚ်ပူဇဴ၊ ဗၞးဗၠာဲဗၠာဲဗြဴကၟာ်လထဴ၊ စၟဳရံၚ်အဴလ္တူအကာသ၊ ပေၚ်ထပှ်တ္ၚဲ တ္ၚဲသဝ်ပၠိုတ်ဇြ၊ ဂိတုစက်သန်ယုဂ္ဂန်သၠးရ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ဂးတာပဿ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ်နဇျာန်ကြံကြ၊ ဗဒှ်ရုပ်ဗြီု မသ္တီုတေဇ၊ အရံၚ်ဗိုတ်မြ အဇဂိတုကီု၊ ညံၚ်ဂိတုၜါတုပ်ပၟာဗီု၊ ဂဵုတဴတၟးလစးက္ဍီုက္ဍီု၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ ညာတ်ကျာ်သြီလီု၊ ဒံၚ်သၠာ်ယူ ဗဵုဒ္ၚောဝ်သီုသီု၊ ယဵုတဲဂြီုဂြီု ဗြီုတန်ဒှ်ဟာ၊ လ္ၚဵုဍေံဟီုဂိတုသီုၜါ၊ ညောန်စိုပ်ဓဝ်ဝ်သဝ်စှ်ေသာသာ၊ ဂေတ်မံၚ်တူကျာညာတ်အာညံၚ်ဗြီု၊ ဗၞးထပ်ဂၠောဲယဵုတဲဂြီုဂြီု၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော်ပေၚ်ဗြော်ကဍၚ်ဍီု၊


မုက်လိက်−၄၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကလံရဴဂဴပူဇဴကောဟီု၊ ကောလာဟာလ ကော်အာသီုသီု၊ တန္ဒနာကီုအိုဿီုညးအဲ၊ ဟွံတီဍောတ်ဇၞော် ပေၚ်ဗြော်ယဵုတဲ၊ ဂဇံရဴဂဴဂတဴဂၠိုၚ်နဲ၊ ဟွံတီလထဴလဗြဴမွဲရဲ၊ ဟွံတီဝုတ်ဗၠာဲဗြဴကၟာဲထပ်ဂၠောဲ၊ တိညံၚ်ရဴပြဵုလ္ၚောဝ်အဲပရဲ၊ မာတၚ်ဂပြဲဂေတ်ထဲလ္တူဍုၚ်၊ ပၠဇကုကဵုကဵုညးဝေၚ်ဒုၚ်၊ ညာတ်ဂွံဗဵုဒ္ၚောဝ်ဟွံသဝ်ဟွံသၠုၚ်၊ ပၠတဴစရာဲသီုပါဲသီုပုၚ်၊ ဗၞးတံဇံသဝ်လ္ၚောဝ်တၠုၚ်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဝေၚ်ဒုၚ်လ္ၚောဝ်၊ ဗကဗြာတ်က္ၜဴယဵုပူဇဴလဝ်၊ ဗ္ဂဵုပၞာၚ်သ္ဍဴပ္ကဴမြမောဝ်၊ ပုၚ်ကွာၚ်စၞကဵုသၠကဵုခဝ်၊ မဂၠိုၚ်သတ်ပ္ကဴပူဇဴဇံသဝ်၊ ဗၞးတံလ္ၚောဝ်ဇံသဝ်ရဴဂဴ၊ မွဲသာ်ဂှ်ကၠာဒါန်ကညာဗြဴ၊ ဗၞးဗြဴဝုတ်ကရှ်စုတ်ပ္ကဴ၊ ဟွံတီသၠုၚ်သဝ်ကျိုၚ်ကျဝ်ဖက်နှဴ၊ ပဝတ်ဇံသဝ်လ္ၚောဝ်ပူဇဴ၊ ဒါန်ကညာဗြဴပူဇဴသကာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံတၟံဘာသာ၊ ဍုၚ်ညံၚ်ထကးလုံရးခန်လွာ၊ လ္ၚောဝ်ဝေၚ်ဒုၚ် ဒြေပ်ကၠုၚ်ဒြေပ်အာ၊ ဟွံဂွံဒိုအ်စံ ဗ္တံသ္ဂာ၊ ဟောဟောဂြာဂြာကၠုၚ်အာလီၜန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမောန်၊ ဂေဝ်သွဝ်အာလတူကျာဂေၚ်လန်၊ ဂၚေၚ်အာဒးရးမ္ၚးဍုၚ်ကွာန်၊ ဒေသသုသာန်မွဲဟာန်စိတ္တ၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဒေပ်ကၠုၚ်ထဒၟ၊ ဟွံတီဍောတ်ဇၞော် ဗော်မိဂၠးမ၊ ထုဲဓရုဲကောံ လ္ၚဵုဒေါံဂြ၊ တိတ်ဟွံမာန်ရဒေသတြၚ်ဍုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်လိုန်လဝ်တဲကဝ်ပါဲပုၚ်၊ လ္ၚဵုထိမြိတိသဝ်တိသၠုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်တံၚ်ဂြဲတဲဒၞာဒုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်လောတ်စှ်ေညးလိုန်ဒးဗုၚ်၊ ၜေတ်တြၚ်ဍုၚ်အာကၠုၚ်ဟွံမာန်၊ လ္ၚဵုဆဗၠးတိတ်ကိတ်ၚေက်ဂစာန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ဂၠိက်လာဲဇော်ဇာဲဇိုၚ်ညန်၊ လောတ်ဒးကြေဟ်ဝါန်ၜေတ်တြၚ်ဟွံမာန် ဂစာန်ဟောဒြာ၊


မုက်လိက်−၄၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္ၚဵုဂှ်မၞုံဓတ်ၜေတ်စတ်တိတ်အာ၊ ပ္ၚောံသုသုာန်ဋ္ဌာဂှ်ဒြေပ်အာ၊ ဂွံညာတ်ရုပ်ရောၚ်အယောၚ်အလာ၊ လ္ၚောဝ်ရဴဂဴပူဇဴသကာ၊ ကောံမံၚ်ဟောဒြာပ္ဍဲကာလဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိရသိဒယှ်၊ ပ္ဍဲမၚ်္ဂလိကာမေတ္တာစောန်တၞံ၊ သၟိက်ဂွံထံက်လဝ်အသဝ်ဂွံဒှ်၊ ကဵုရှ်ေသှ်ေကီုဗၞးသီုဒိုဟ်စှ်၊ အဒိဋ္ဌာရခၞဗွဲပရဟ်၊ ပ္ဍဲကာလဂှ်ဗဒှ်ဓဝ်ဟိရိ၊ မၚ်္ဂလိကာပ္တိုန်သမာဓိ၊ မာတၚ်ဂတၠရသိ၊ နလ္ပုဟ်တဲအဵုဍဵုပၞေဟ်စိ၊ ဂဗ္ဘပြဲလောန်ကဵုတန်ဂဝ်ဂၞဴ၊ ခါဂှ်ရသိအဒိဋ္ဌာန်ပၠန်၊ တုဲရသိကီုသၟိက်ဟီုဗ္ကန်၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာကၠၚ်ကၠာဗိုန်တ္ညန်၊ ချိုန်လၟုံရဂဗ္ဘဒးတန်၊ သၟတ်တြုံဗြဴကြဴကလိဂွံကောန်၊ လ္တူညးပၠန်ဂၠိုၚ်လောန်ကျာ်သြဳ၊ ဒးရှ်ေသှ်ေကီုညးဒးဖုံပၠဳ၊ အလုံဍုၚ်ရညးဒးပလွဳ၊ အိုတ်ဂကူဗၞးညးဒးပြေၚ်ဖျဳ၊ ဂွံစသိုၚ်အဵုဒဵုခန္ဓဏှဳ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳဒးလွဳဒေံဗြဴ၊ ခါရသိပၠန်ဗ္ကန်တုဲသၟိက်စဴ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ်သီုဇျာန်ဖက်နှဴ၊ သီုအရဴၚ်အဵုဂဵုမံၚ်ဖျဴဖျဴ၊ အဇဗြီုကွေံညာတ်ဒးပူဇဴ၊ ရသိဓယှ်အဴကလာၚ်စဴအာ၊ မၚ်္ဂလိကာတန္ဒနာသ္ပ၊ ဗၞးတံညာတ်သမ္ၚာတ်ဟဒယ၊ သီုသ္ကံရဲယဵုတဲထ္ၜ၊ စမဳရံၚ်အာလ္တူကာသ၊ ကၠေံဗ္ဒန်အာရပ္ဍဲဂတမတ်၊ ဗၞးအလုံဍုၚ်ဒြေပ်ကၠုၚ်ဖ္ဘောတ်၊ ဗၞးဂၠိုၚ်ဗော်ဟွံတီဇၞော်ဍောတ်၊ ကြိက်ကြက်လၞၚ် တိတ်တြၚ်ဟွံလတ်၊ ဟွံဂတာပ်ကို ဒြေပ်သီုဇြဟတ်၊ ဟီုဒေါန်ၜုတ်ၜုတ် မၞိဟ်ယုတ်အဲရ၊ ညးဒြေပ်ညးဆဵု ညးဗဵုဖဲဖဲ၊ ပိုဲဒြေပ်ညံၚ်ချိုတ် ဒြေပ်အိုတ်သ္ကန်ဒဲ၊ ဒြေပ်ဂၠိုၚ်ဗုၚ်ဂိဂုန်ညိရောမွဲ၊ ဟီုဒေါန်ဗြိုဟ်ဟ်တက်သိုဟ်နတဲ၊ ဍောၚ်မံၚ်ဟွံဟဲထောံဇိုၚ်တဲၚုၚ်၊ ပေၚ်သုသာန်ကွေံ ဗၞးအလုံဍုၚ်၊ မိပ်စိုတ်ဟောဒြာကောံအာကောံကၠုၚ်၊ ကဵုမၚ်္ဂလိကာ လုပ်အာဝေၚ်ဒုၚ်၊ ဍေံပယွံသွံစွံဋ္ဌာန်သၠုၚ်၊


မုက်လိက်−၄၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗၞးအလုံဍုၚ်သၟိက်ဒုၚ်ဖျဴဏာ၊ မိဗြီုမိဗြီု ဟီုမံၚ်ဟောဒြာ၊ ဇာတ်ဗၞးဂှ်ဒှ်မွဲဘာသာ၊ ခၞံဝဝ်ထဝ်အသဝ်သာ်လွာ၊ အလာံဖက်နှဴပ္ကဴနာနာ၊ သၠဖ္ဍာန်ရတ်ရေၚ်မတ်နဳလာ၊ မြမောဝ်နာနာပၟာလွဳမာန်၊ ဗၞးသ္ကံရဲကျိုၚ်ထဲပေၚ်ဍာန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ကောံကၠုၚ်မွဲဟာန်၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် လ္ၚဵုဍိုက်ယာန်၊ ဇက်ပ္ၚောံအာဋ္ဌာဏသုသာန်၊ ကောံမွဲဟာန်ယိုက်ဏာယာန်ထဝ်၊ လ္ၚဵုမွဲသာတိၚ်အာစံၚ်ဂြဝ်၊ လ္ၚဵုသေဲကျာံဗာတ်သၞာံအဟဝ်၊ ဗရုကြဵုဆက် တိၚ်ဇက်တမ္ညဝ်၊ ဗၞးဝုတ်ဗၠာဲလှ်ေကွာ်အာဗဝ်၊ ဝေၚ်ဒုၚ်မိဗြီုတုပ်ဗီုဍုၚ်သွဝ်၊ ယိုက်ဏာယာန်ထဝ် မိပ်တဴအဝ်ဇာ၊ အာစိုပ်သုသာန်ဋ္ဌာန်မၚ်္ဂလိကာ၊ စိုပ်တုဲဝန်စဝ်ဇံသဝ်အောပ်မာ၊ ယွံလေဝ်မိဗြီုမသ္တီုအဒ္ညာ၊ ဒၟံၚ်ပ္ဍဲသုသာန်ဒှ်ဋ္ဌာန်ယုတ်မာ၊ အပ္ဍဲအဍုၚ်ရဂပ်ဝ်ကျအာ၊ စွံစိုတ်မေတ္တာတ္ညအာညိအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာမိကညာဗြဴ၊ ဂွံတီကေတ်ပၠန်ဟိုတ်တန်ဂဝ်ဂၞဴ၊ ဒုၚ်ပါၚ်ကဵုကံဟွံပၠံကမြဴ၊ ဟွံတီဝုတ်ဗၠာဲဗြဴကၟာဲလထဴ၊ ဍေံဗၠိုပ်ဖုံပၠန်စၠန်အဂၠဴ၊ ယာတ်သုတ်ယာတ်ပ္ကဴကဵုကျိုၚ်စဴပၠန်၊ လ္တူဝဝ်ထဝ်အသဝ်ပြဲလောန်၊ မၚ်္ဂလိကာဍိုက်အာသိပ်တန်၊ ဗၞးတံဂမၠိုၚ်ဝေၚ်ဂြိုၚ်လုလန်၊ ဝုတ်တ်ဗၠာဲဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလီၜန်၊ တိၚ်တိုက်တုဲလှ်ေဓယှ်ေသောန်န်၊ ဒုၚ်မိဗြီုပၠန်မိပ်လောန်ဟောဒြာ၊ အိုတ်ဗၞးကၠာဝေါဟာဂလာ၊ အာတဴသိုက်က်အခိုက်နာနာ၊ ယိုက်ဏာယာန်ထဝ်မိပ်လောန်မှောဝ်ဇာ၊ အဝဲအလာံမန်ဂြာံဂြာတ်ဏာ၊ ဗ္ဂိုဟ်ခပဵုသီုကဵုခရာ၊ ဝေၚ်အာဂြိုၚ်အာစိုပ်ဍုၚ်ခါဂှ်၊ အိုတ်ဗနးကၠာစိုတ်ညဳသာသၟဟ်၊ အဒေါဝ်ဍုၚ်ပၠန်ကၞကၠောန်ဗဒှ်၊ ခၞံဇံၚ်ရတ် ကြကောတ်ဍာ်စှ်၊ ညံၚ်ဇံၚ်ဒေဝဟွံခြာတၞဟ်၊ ဂၠာဲကၠောန်ဗဒှ်ဆဂှ်ရောသေၚ်၊


မုက်လိက်−၄၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ပ္ကဴလဳဆက်ကွက်စုတ်သၠကြေၚ်၊ သၠကဵုသၠဗျာၚ် ကၞာၚ်ကဵုကၞာၚ်ဗၠေၚ်၊ တၞံသတ်ဗြဴက္ၜဴကဵုတဵုရေၚ်ဏာ၊ အလာံနာနာဟွံခြာဟွံဝေၚ်၊ အိုတ်ဗၞးဟေၚ်ပြုပြေၚ်သ္အဳဗ္ဂါ၊ ကၞာရတ်ပၠန်ကၠောန်လဝ်တုဲကၠာ၊ စွံပ္တိုန်စိမၚ်္ဂလိကာ၊ ညးညးအဲအဲမၚ်မွဲဟောဒြာ၊ ဖါပ်ဗ္စရစၞဟောဒြာ၊ ဗိုၚ်ပူဇဴပၠန်ထတ်သန်ဗၠဲဒွါ၊ ယာတ်ဗြေဝ်ယာတ်သုတ် မြခုတ်သရာ၊ ဗ္ဂဵုပၞာၚ်သ္ဍဴပူဇဴသကာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံတၟံဝေါဟာ၊ လၟိုန်တ္ၚဲကၠာသာဓာလီၜန်၊ ဗၞးအလုံဍုၚ်ပြာပ်ကၠုၚ်စိုပ်ညန်၊ ညံၚ်ဆဵုဒးကျာ်သာ်ဂှ်စိုတ်တန်၊ ဇံသဝ်ရဴဂဴပူဇဴထဝ်သန်၊ မၚ်္ဂလိကာဗြဴဂွံစဴသိုက်တုန်၊ မၚ်္ဂလိကာပၠန်သိုက်တုန်ကာယျ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ သ္ဇိုၚ်ဂဝ်ဂၞဴမဒှ်သဘာဝ၊ ကြံၚ်ဍုဟ်အာညိညိဂတ၊ ဗၞးဗြဴဟေၚ်မၚ်မွဲထဒၟ၊ ဝတ်ဗြဴတံရဆောံမထံက်ပၚ်၊ စသုၚ်တိက်မံၚ်သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဇၟာပ်တၚ်၊ ဍာတ်ကြောံဂၠိုၚ်နဲဂၠာဲပြာပ်နၚ်၊ ကဵုဝေၚ်ပါဲရစၞရိၚ်ကတၚ်၊ အိုတ်ဇၟာပ်ဒၞာဲ ဂၠာဲသ္ၚေဝ်စၚ်ခြၚ်၊ ပြုပြေၚ်ဇၟာပ်တၚ်မၚ်မွဲသ္အဳဗဂါ၊ ရုပ္ပဒးရး ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကြံၚ်အာိညညိသန္ဓိဂဗ္ဘ၊ ဒစိတ်ဂိတုပြဲဗွဲဓမ္မတာ၊ ဒးအခိၚ်သၟတ်နက်သတာရာ၊ သၟိက်သၠးကၠာကာလဂှ်ရ၊ ဗၞးဗြဴတံတၟံဋ္ဌဏ၊ ကၠုၚ်မၚ်မွဲကောံဗိုၚ်ရောံဆောံမ၊ တုပ်အဇကောန် ပူဗန်ခယျ၊ ဟောဟောဒြာဒြာလာံသာထဲဒၟ၊ သန္ဓိဇလဂဗ္ဘယာယဳ၊ ဥဒ္ဓံဂါထာ ကျာဂဝ်ဂှ်ချဳ၊ ဓမ္မမပြဲသတ်ပ္ဍဲလောကဳ၊ ဝတ်ဗြဴတံရတုဲသ္ပလွဳ၊ ကောန်တြုံအသဝ်တုပ်နဲထဝ်ဂွဳ၊ သီုရုပ်ကျာ်သြဳဒ္ၚဳဂွံသၠးရ၊ သၠးတုဲဗိုန်ချိုန်သက္ခဏ၊ နဍာ်မြမောဝ် စဝ်ဗၠိုပ်ဂတ၊ တုဲလာၚ်ဇအးဍာ်ပၠးရ၊ ဟိုတ်ကောန်ဗြီုပၠန် ဍေံရောံဒည၊ ဗၞးဗြဴတံရဍေံပရေက်သာ၊ ယာတ်ဗြေဝ်ယာတ်ပါန် ဖက်ခါန်သာခါ၊


မုက်လိက်−၄၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္တူထးထဝ်ကဵုလးလဝ်ကၠာ၊ သုတ်ညံၚ်ရဴသော်သောတ် ဂွဳကဵုသာသာ၊ တၟံညးအဲဆက်တဲဒုၚ်အာ၊ လ္တူထးကၠာသာသာစွံပတုန်၊ ဗြဴတၠတှ် ခါဂှ်ရုဲပၠန်၊ ဗြဴဗကေတ်သ္အးတှ်ဖျးတှ်အောန်၊ ဗြဴဗ္စံက်ကြၚ် တှ်ဖျိုတ်က္ဍၚ်သန်၊ ဗြဴဗ္တာၚ်ကြဳ တှ်ကေဝ်ဍာတ်လောန်၊ ဗြဴသရဳဂှ် တှ်ေကြောံဍာတ်ခန်၊ တီတုဲလက်သန် ကောန်ပၠန်ဗြဴမွဲ၊ ဗြဴသရဳသ္အး ကဵုဗၟဴရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ဗၞးဗြဴတံသီုသ္ကံရဲ၊ လွဳဖျီုဖအံ ဆံလံတက်တဲ၊ ကြဳဇှ်ကုသဵုဟွံက္တဵုဒှ်ယဲ၊ ဇၞော်တိုန်ရိုဟ်တ္ၚဲဗွဲဓမ္မတာ၊ ဗၞးဍောတ်ဇၞော်ဂၠိုၚ်ဗော်အ္စာ၊ အ္စာဗိန္ဒော အ္စာဟောရာ၊ ဗိုတ်ပိဗေဒၚ် မက္ဍၚ်အဒ္ညာ၊ အိုတ်မွဲကရောံ ဂကောံပြဝါ၊ ရံၚ်စဝွံတာကာလဂှ်ရ၊ တီအိုတ်ညာတ်ကၠး တၟးစိတ္တ၊ အ္စာဂမၠိုၚ်ကွေံ ဟွံဒးခၚ်ခ၊ ဒဒှ်တြုံမွဲ ပ္ဍဲကဵုလောက၊ ဂွံဒုၚ်ဒယှ်သၟဟ်ဗြီုတံရ၊ မိပ်စိုတ်ခယျကာလဂှ်ပၠန်၊ ပ္ဍဲကၞာအဴ ရတ်ပ္ကဴဇၟန်၊ ဟိုတ်ဒှ်မၠိဟ်အဵု မ္ၚဵုရောၚ်ဂးပၠန်၊ နကွတ်ဂၠိုၚ်ဒၞာဲ ဂၠာဲဟီုတော်ဂၞန်၊ ဗိုတ်ပိလေဝ်ကီု သီုဗေဒၚ်ပန်၊ တုဲသၟိက်ခုတ်နာမပြဲလောန်၊ မာန်ဏာပ္ပပၠန်ခုတ်ပ္တိုန်လဝ်ရ၊ အ္စာဗၞးကီု ဟီုတိုတ်ခယျ၊ လၟုံပိုဲအဴတဴပ္ဍဲလောက၊ ပြဲနူညးကွေံ ဍုၚ်ရးလောက၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ ဗ္စာတော်ဆ၊ ဗြီုဒှ်သၟိၚ်မ ဆဵုရသေၚ်ဟာ၊ ပ္ဍဲဍုၚ်ဝွံဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဒှ်မဗြီုရဂွံပရေက်သာ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပြဲ ကောန်တြုံမွဲမြာ၊ ဂွံရှ်ေသှ်ေရဂတဆက်အာ၊ နူညးသ္အာၚ်ကၠာ ဘာသာပိုဲပြဲ၊ အ္စာဗၞးကီုဟီုတိုန်သဲသဲ၊ မိၚ်အ္စာဟီု သီုသ္ကံရဲ၊ မိပ်စိုတ်ခံမံ ကဵုကံတက်တဲ၊ ဗဂိုဟ်ကၞုသၚ် အခြၚ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ လ္ၚဵုဒံၚ်သၠာ် ယူယာ်ညးအဲ၊ ဗၞးသကံရဲအိုတ်မွဲဘာသာ၊ ဗၞးသ္အာၚ်ကီု သီုကဵုအ္စာ၊ သိုၚ်ဗဒှ်ကၞာတ်ပြာသာဒ်ရေၚ်ဗဂါ၊ ထပှ်ဘုံကီု ညံၚ်ဘုံဒေဝါ၊ ဂ္ညိဂ္ညာတ်လဝ်အဴ ပ္ကဴသြဴနာနာ၊ နရတ်ထတ်သန် ဇၟန်ဗၠဲဒွါ၊ ပြေၚ်ဖျဳနာနာ သီုဓဇာပ္ကဴ၊


မုက်လိက်−၄၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ရတ်မဂၠိုၚ်သာ် သၠုဲသၠာ်ဖက်နှဴ၊ ညံၚ်ဇုက်လလဳ ဖျဳဖျဳဖျဴဖျဴ၊ အရံၚ်မတ်လစ တၟးဍိုပ်ဍဴ၊ ပ္ကဴကြကောတ် အရံၚ်ၜတ်သဴ၊ ဂၠာဲခၞံလဝ်အဴဂၠိုၚ်တဴပြကာ၊ ဍိက်ပေၚ်စိစုံ ထပှ်အုဴရေၚ်ဗဂါ၊ တဵုလဝ်ဗြာတ်က္ၜဴပ္ကဴသြဴနာနာ၊ အလာံစောန်ပြံက်ဗစံက်ဂဝါန်၊ ပတာၚ်ဗ္ကေတ်ဍာ်မိတ်မွဲသာ၊ သာ်တ္ၚေက်အရံၚ်မာဲဂၠိုၚ်နဲပြကာ၊ ဗၞးတံဟောဒြာ ခၞံတုဲခါဂှ်၊ ဗၞးမွဲကရောံကောံတုဲညဳသၟဟ်၊ အိုတ်တၟိုဟ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ပူမှ်၊ မၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါဒယှ်၊ ဗၞးတံအဵုသၟိက်ဇိုတ်ကဵုပြဟ်၊ ဇိုန်ကဵုညဳသၟဟ်ကာလဂှ်ပၠန်၊ ဂွံသိုက်သၠိၚ်ကၠာၜါမကဵုကောန်၊ မဂၠိုၚ်ပိုန်ဘိုက်တသိုက်ထဝ်သန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဖျေံက္ဍိုပ်ဒုၚ်ဝေါန်၊ ပူဇဴရိုဟ်တ္ၚဲ ထပ်ဂၠောဲရေၚ်ဇန်၊ ၜေတ်ဟွံမာန်အဵုဂွံဝါတ်လောန်၊ အိုတ်ဗၞးတံပၠန်ဂၠိုၚ်လောန်ပူဇဴ၊ ဂးမာန်ဏာပ္ပတုပ်အဇပ္ကဴ၊ ဇၞော်တိုန်ဒးရးတၟးဍိုပ်ဍဴ၊ အိုတ်ဇၟာပ်အ္စာမေတ္တာစိုတ်ဇဴ၊ ကၠုၚ်ပကတ်ကၠာ ပညာဖက်နှဴ၊ မာန်ဏာပ္ပအဴ လေပ်တဴဂၠိုၚ်လောန်၊ ဗိုက်ပိလေကီု သီုဗေဒၚ်ပန်၊ ဗိန္ဒောဟောရာ ကြိယျာတော်ဂၞန်၊ နက်သတ်ဒိထိ တာရာစဳဇန်၊ လေပ်အိုတ်စိုပ်သၚ် ဂြၚ်ရံၚ်သၟဟ်ပ္တိုန်၊ ဒုၚ်ဒယှ်ပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ပြထာ၊ ညးဒးရှ်ေသှ်ေဍုၚ်ရးခန်လွာ၊ ညးဒးရဴဂဴပူဇဴသကာ၊ မဂၠိုၚ်ကြက်ဂြပ် အရပ်အရာ၊ ဍိက်သ္ကံတြုံဗြဴ ဂၠိုၚ်တဴပြဝါ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ ခါဂှ်သိုက်လှိၚ်၊ ပိုန်ဟာန်သၠဲလးစဟွံဒးဂွိၚ်၊ မဂၠိုၚ်ပေၚ်ဍတ် သ္ၚိကၠတ်ဇမၠိၚ်၊ ပိုန်ဒိပ်အသဝ် ညံၚ်သွဝ်တာဝတိၚ်၊ ဂးမာံဏာပ္ပ အဇကောန်သၟိၚ်၊ စဟွံဒးဂွိၚ်သိုက်လှိၚ်သ္အဳဗဂါ၊ အယုက်ဒှ်အဴစှ်တြဴအခါ၊ အိုတ်ဗၞးရကၠုၚ်ပအ္စာ၊ ကောန်ဗြီုကောန်ဗြီု ဗိုၚ်ဟီဟောဒြာ၊ ဟိုတ်ညးထိုၚ်သး စိုတ်ဂတးအာ၊ မၞိဟ်ညံၚ်ကဵုအဲ လိုက်ဟွံမွဲၜါ၊


မုက်လိက်−၄၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ပ္ဍဲစိုတ်သၚ်ကာဒှ်ပၟာဒ၊ ညံၚ်ကောန်ဗြီုကွေံသၠေဟ်ပၟာဏ၊ ယိုက်ဇၞော်မာန် မွဲဟာန်မၞ၊ ၜိုန်ညးဇၞော်ပြဲ ဟၟဲဂါရဝ၊ ဇကုပြဲအိုတ် ဒိပ်စိုတ်ပါပ၊ ချိုတ်ဟွံတီရမာန်ဏာပ္ပပၠန်၊ ဒါန်အတိက်အဵုဇိုန်ကဵုထတ်သန်၊ ကသပ်သာ်ဂှ်ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သၠေဟ်ကောန်ဗြီုဟိုတ်ဒိုဟ်ဓီုလောန်၊ ဟိုတ်ဓဝ်မနမောဟဂၠုဗ္ဒန်၊ ဟွံညာတ်သက်က် ကၠက်သီုဒိုဟ်ပန်၊ ကုဇကုပၠန်ကောန်သၚ်ကာ၊ ဒးဂွါံကာလ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ သၟိက်ကဵုဒါန်ကီုချပ်သီုစေတနာ၊ ကော်သ္ကံကွး ဍုၚ်ရးခန်လၟာ၊ ဆမွဲကရောံဂကောံဘာသာ၊ ဖန်ဖက်ညဳသာ ခါဂှ်ပြုပြေၚ်၊ ဒယိုၚ်လ္ၚီကၞာ ဟွံကဵုခြာဗၠေၚ်၊ ၜတ်ကၞာတ်ညဳညတ် ခါဂှ်ဗ္ဂပ်စဳရေၚ်၊ ညဳညဳသာသာ ဟွံဂွံခြာဝေၚ်၊ ညးညးအဲအဲကၠောန်တုဲမံၚ်ရေၚ်၊ ဘာသာမၞးဟေၚ်ပြုပြေၚ်ညးအဲ၊ ၜတ်ကၞာတ်ဗိုန်တ္ညန် ကုတ်ဒန်နတဲ၊ ကၠောန်ဖ္ဍာန်လဝ် အၚောဝ်သၞိၚ်ဇြဲ၊ ဇိပ်ဂၠိပ်ဒးရး သွက်ဂွံဗၠးတ္ၚဲ၊ ပ္ကဴလဳဆက်ကွက်လဝ်လကဲ၊ ယာတ်အရံၚ်ဗၠဲ ကၠောန်နဲခဇာ၊ အသေအဟာန်သၠးဖ္ဍာန်ကျာ၊ မွဲသာ်ပါန်ခဳ ချူပ္ညဳဏာ၊ ရုပ်က္ၜိုၚ်ရုပ်ဒြာဲ ဗ္တာဲကၠလှာ၊ ရုပ်စိၚ်ရုပ်ချေံ ပှ်ပှ်ေမွဲသာ၊ ရုပ်ကၞုဲရုပ်ဂၚ် ရုပ်မၚ်ဂၠိုၚ်ရာ၊ ချူလဝ်နာနာ ရိုဟ်အာဟွံမာန်၊ လ္ၚဵုလၟေၚ်ဇာတ် နိပါတ်ဍုၚ်ကွာန်၊ လ္ၚဵုဍုၚ်ရးဟီုဂးဥဒျာန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ချူဏာပြာသာဒ်နန်ယာန်၊ လ္ၚဵုဗီုတိုက်စိ လ္ၚဵုဗီုသ္ၚိဋ္ဌာန်၊ ဗီုဂၠံၚ်ဗီုဍာန်ကွဳယာန်ဇက်ဂၠောဲ၊ မွဲသာ်ချူပျး အကးအမှဲ၊ မွဲသာ်ချူကီု ညံၚ်ဗီုမတ်ဗြဲ၊ မွဲသာ်ချူလံၚ် နှံၚ်ဂိတုတ္ၚဲ၊ မွဲသာ်ချူဏာ တာရာသောဲသောဲ၊ ယဝ်ဗဵုဋ္ဌာန်သ္ၚောဲ ဗဵုဟွံဖဲကီု၊ မွဲသာ်ချူဗဒှ် ဒဵုဇြဟ်ဂြိုပ်ဇီု၊ မွဲသာ်ညံၚ်တ္ကံ ညံၚ်တၟံညံၚ်ထီု၊ မွဲသာ်ညံၚ်ဝါ အၚ်လှာချူဗြီု၊ မွဲသာ်ၚုဲက အဇတုပ်ဗီု၊ ပေၚ်ဗြော်ဍၚ်ဍီုဂၠာဲဟီုရောမာန်၊ ယဝ်ကၠုၚ်ညာတ်ဒးအိုတ်ရးဍုၚ်ကွာန်၊


မုက်လိက်−၅၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
တၟံတြုံဗြဴ ပါတ်ဇဴဝိညာန်၊ ဝိုတ်ဝုဲသတိ ထောံကၠေံသ္ၚိဋ္ဌာန်၊ ဗဵုတဴရုရု ကေုာံမွဲဟာန်၊ သိုၚ်ကၞာယာန်မွဲဟာန်ညဳသာ၊ အလုံဍုၚ်ကွေံဗၞးပုဏ္ဏာ၊ ကောံတဴလဆန် ကၠောန်ၜိုတ်ဟောဒြာ၊ ကွာၚ်ၜဲယိုယ်ၜန် ဖန်ဖက်နာနာ၊ လ္ၚဵုကွာၚ်ဗုတ် လ္ၚဵုဝေါတ်သာသာ၊ လ္ၚဵုဖက်ပၠာဲ တၚ်လာဲကဝ်တာ၊ ဍာ်သာဲသဂြာ ဖက်ဏာခန်ခန်၊ ကဝ်သဂြာ ထၞာသောန်န်၊ တၚ်ဂွါၜဲဒုတ် ၜဲမုတ်သွံဂန်၊ ခၞာဂၠိုၚ်သာ်သီုဍာ်မၚ်ဂၠန်၊ မဇဳမအဳ ဖက်ပ္ညဳဆအောန်၊ ကဵုထဝ်ဗာတ်ပၠန် သောန်န်ခၞာ၊ ပုၚ်ကၠေၚ်သွဟ် နွံကုရှ်သာ၊ ဖျိန်ဗဒှ်လဝ် မြမောန်နာနာ၊ သဂြာဍာ်ပၞဴ ပၠာဲနှဴသီုၜါ၊ မွဲမွဲဗောတ်ဟေၚ် ကဵုပြေၚ်လဝ်ကၠာ၊ ဗောတ်တြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်အာ၊ ပြုပြေၚ်ညဳသာ ဝေါဟာဗၞး၊ အ္စာစိုပ်ကောံ အလုံဍုၚ်ရ၊ တြဴလက်ပၠန် ကဵုပန်လ္ၚီဒး၊ ဂဇံရေၚ်ဗဂါ ကၞာလှဲလး မာန်ဏပ္ပကၠာ မဒှ်အ္စာညး၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဒးရး ၜးကေတ်ကြိယျာ၊ စှ်ေဒတဴဗျာံ ပ္ဍဲဂါံလုပ်ကၞာ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ သၟိက်ဝးဓဝ်မၞ မာန်ဏပ္ပကၠာ၊ ချပ်တုဲလုပ်ဍုၚ် ကၠုၚ်လ္တူကျာ၊ စှ်ေတုဲလုပ်အာ စိုပ်ကၞာဂှ်၊ မာန်ဏပ္ပညာတ် သ္ၚာတ်က္တဵုဒှ်၊ ဟိုတ်ဒးညာတ်စိ ကၠိခဍက်ဇြကှ်၊ အဲဒးညါတ်စုတ် မၞိဟ်ယုတ်မတ်ဇျဟ်၊ ဗက်ထောံခိုဟ်ရ ခဏလၟုဟ်၊ ချပ်တုဲဣၚုဟ် ခါဂှ်ဟီုတိုန်၊ ဟေံမၞိဟ်ယုတ်မာ ပါပအိုတ်ကွိုန်၊ ညံၚ်စ္ဍးတိတ်အာ ဇိုၚ်ကၞာပလိုန်၊ အာဟွံအာကီု ဟီုညိဗိုန်န်၊ ဟွံအာကဵုဘဲ နတဲအဲသွိုန်၊ ဇိုၚ်ကၞာပလိုန် ချိုန်လၟုံတိတ်အာ၊ မာတၚ်စိ ရသိဟေမာ၊ ဟွံဒှ်ဒေါသ ဟီုရညှာညှာ၊ ယွံမာန်ဏပ္ပ တၠသဒ္ဓါ၊ မၞိဟ်ဇၟာပ်ကွာန် သၠးဒါန်သေၚ်ဟာ၊ လ္ၚးညးစိ ညိညသ္ဇိုၚ်သာ၊ လၟုံမွဲဝါ ကဵုညိကၠာရ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာဍာံပြ၊ အဲပရသိ ဂ္ညိလဝ်သဳလ၊


မုက်လိက်−၅၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လၟေၚ်သိက္ခာ မၚ်မွဲကာယျ၊ ဒဴထောံဍုၚ်ကွာန် မံၚ်ဋ္ဌာန်ဟေမ၊ အဲကၠုၚ်အာတ်ဒါန် ပ္ဍဲမာန်ဏာပ္ပ၊ ဗၞတ်ဆညိည ကဵုဒါန်ရဒကာ၊ မာန်ဏာပ္ပဂှ် မိၚ်ဒှ်ဒေါသာ၊ သီုဒေါသကီု ဟီုတိုန်ဟွံညှာ၊ ဟာဲရသိမုတ် ရုပ်ရဴယုတ်မာ၊ မုက်ညံၚ်ကလော်ပၠန် ကမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ချိုတ်လၟုဟ်ပြဲ ဋ္ဌာန်သ္ၚောဲသ္ဍးအာ၊ ပဟီုဂၠိုၚ်ဝါ အာကၠေံကဵုပြဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဒယှ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ကီု တုဲဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ ကဵုဒါန်သဒှ်၊ ညံၚ်ရဲဇိက်ဗ္ၚ တဵုမသၟဟ်၊ တိခိုဟ်ဂွံသွံ စွံပၟာဂှ်၊ မာန်ဏာပ္ပလၟုဟ် စွံစိုတ်ဂှ်ညိ၊ မာန်ဏာပ္ပကီု မိၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ဟေံတၠရသိ၊ ဟီုလၟုဟ်ကီု ညံၚ်ဗီုရုဲတိ၊ အဲပါဲထောံသၟတ် မၞိဟ်ယုတ်ဒိဋ္ဌိ၊ ရုဲဂိုၚ်လဝ်စိ ဇာတိဗၞး၊ ဇၞော်ဂကူကၠာ ပညာလှဲလး၊ ပူဂဵုဂှ်ရ လောကထိုၚ်သး၊ ဇၞော်လောန်ကုသဵု ကဵုဒါန်ရောၚ်ဒး၊ ရသိမၞိဟ်ယုတ် ခါဲဒုတ်တီကၠး၊ ချိုန်လၟုံကွေံ ညံၚ်စ္ဍးတိတ်ညိ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ မိၚ်ဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်ညှာညှာ၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ တၠသဒ္ဓါ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ယုတ်ရသ္ဂးဟာ၊ အိုတ်ဂကူဗၞး ပြဲပသၠေဟ်ပၟာ၊ ယုတ်ပြဲသီုၜါ ညဳသာသၟဟ်န်၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ ကၠၚ်ရဗိုန်တ္ညန်၊ သတ္တံတုပ်သၟဟ် ဒှ်နူဓါဟ်ပန်၊ ဘုံလိုက်ဝွံ သန္ဓိဒးတိုန်၊ ဒှ်ယဲဗျုအဴ ကြဴဒးချိုတ်ပၠန်၊ ဟွံတၟေၚ်တၟဟ် တုပ်သၟဟ်လက်သန်၊ ပိုဲသတ္တံပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်သာသာ၊ ဂကူဇၞော်ကွေံ ပြဲရသ္ဂးဟာ၊ သဳလဟွံသ္အး ဒှ်မၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ဂကူယုတ်ကီု ယဝ်နွံသဳလာ၊ ပူဂဵုဂှ်ပြဲ သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ ဗ္စာတုဲကဵုဒါန်၊ မာန်ဏာပ္ပကီု ဟီုဗက်ဟွံမာန်၊ အိုတ်တဴကသပ် ဂၠာဲချပ်ကြာန်န်၊ ကော်သ္ကံရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်မွဲဟာန်၊ ကဵုရပ်ထၞက် ကဵုတက်ပ်ဍဲဍာန်၊ ရသိတၠဇျာန် နညာန်ကလာၚ်အာ၊ ဟွံညောန်သ္ၚောဲကွေံ တုဲစှ်ေသာညာ၊ လိုန်ဒးတိရ တုဲပပတ္တနာ၊


မုက်လိက်−၅၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဒၞာဲဇိုၚ်အဲ ကဵုညာတ်လောဲသွာ၊ ဂါံကွာ်အာဗိုန် ဍိုန်ဍိုန်ညှာညှာ၊ ဇရေၚ်ဇြပ်ကၠာ ခါဂှ်မံၚ်တိုန်၊ လတေံတုန်ရ မာန်ဏာပ္ပပၠန်၊ ဝါစဳကံရ ပွလုလန်၊ ညးမၞုံသဳလ ဟီုရဒက်ဒေါန်၊ ဍဵုဍိုက်ဟီုပျုတ် လဟီုယုတ်လောန်၊ ကဵုၜုက်တက်ဟေၚ် သၟိက်ကဵုကၠေၚ်စန်၊ မဂၠိုၚ်ဒုဟ်လောန် ဟွံချပ်စန်စာ၊ ပၟၚ်ဍုၚ်ရ ရုက္ခဒေဝါ၊ အာကော်နၚ်ပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ရပ်မာန်ဏာပ္ပ ကြံကြဂြိုဟ်စာ၊ ဝတ်ကၠေံကံပၠန် ကၠဗၠန်ဝိုတ်အာ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီသၞက်ဗဂါ၊ စိပ်လေါတ်စှ်ေအာ လောအကြာတိ၊ ရုဒှ်တိုန်အဴ ဖက်နှဴထိမြိ၊ သိက်ပသိက်ပ သိက်ဂွံပညိ၊ ညးလ္ၚဵုကၠာ ဒြေပ်တိုန်အာသ္ၚိ၊ ဟီုဇီုဟွံဒး တက်သိုဟ်ဖိဖိ၊ ဂဇံတုဲစိ နကြိဟီုပၠန်၊ ယွံလေဝ်မိဗြီု ဗဵုကီုရကောန်၊ မာန်ဏာပ္ပသၟတ် ကံဝတ်မုက်ဗၠန်၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်လောတ် ညံၚ်ရဴအိုတ်သ္ကန်၊ ဒှ်လၟုဟ်ရ ယွံမိတၠဂုန်။ ချိုန်လၟုဟ်ပၠန် ဝါတ်လောန်ရမိ၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုစိ၊ ယွံလေဝ်မၚ်ဗၠာဲ ကာတ်သာဲက္ဍၚ်ညိ၊ တိုၚ်မၚ်ဗၠာဲဟီု ညံၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ ဗ္ၜူလောတ်နး ပြးအလုံတိ၊ ဟွံတီဟိုတ်စိ တန်ဒှ်ညိဟာ၊ ယွံလေဝ်မိဗြီု ကလၚ်ပိုဲဟီုကၠာ၊ ရသိခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ဒါန်ရ ဟွံဂွညှာတာ၊ မာန်ဏာပ္ပကီု ဟီုစုတ်ပြိုက်ဖါ၊ ကဵုရပ်တက်ကၠာ ရသိကၠေံအာရ၊ ကၠေံအာတုဲဗက် ချိုန်သက္ခဏ၊ ကံဝတ်အာကွေံ ဂးမာန်ဏာပ္ပ၊ အိုတ်အ္စာဗၞး လောတ်စှ်ေညံၚ်ဇွ၊ ဟွံဂွံမုဟ်ပါၚ် ရမျာၚ်သ္ၚိတ်ဇြ၊ ဍိက်ဖေက်ကွေံရ ယွံမိတၠဂုန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊ ဂွံမိၚ်လဟီု တီကေတ်ဗိုန်တ္ညန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိတၠအစောန်၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ဒါန်ကွေံ ဟီုတ္ၜေဟ်လက်ဒေါန်၊ ဟိုတ်ဒုဟ်ဂှ်ပၠန် ဇၞော်သန်က္တဵုဒှ်၊ ကလံအာတ်ဒုဟ် လၟုဟ်ညံၚ်ပြဟ်၊ ကေတ်နၚ်သၠိုၚ်ထဝ် ဍာ်မြမောဝ်စှ်၊ ဂွံတုဲသၟိက်အာ ကောံညဳသာသၟဟ်၊


မုက်လိက်−၅၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဋ္ဌာန်ရသိကၠာ ကွာ်အာပြဟ်ဟ်၊ ရသိဓယှ် ဗဒှ်လတ်ဒၞာဲဇိုၚ်၊ ရံၚ်တုဲဗက်အာ ယဵုဏာဍာ်သၠိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်လ္ၚာ် ကွာ်အာလက်ဂစိုၚ်၊ စိုပ်ဇြပ်ဂွံညာတ်သ္ၚာတ်က္ဍိုပ်ဘိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်ဟီုပြဟ် ဒှ်မံၚ်ကၠိုၚ်မိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်အီဂြိုၚ် လ္ၚောဝ်ဇိုၚ်သာသာ၊ ဟီုပါန်တိုန်ရ ယွံတၠပညာ၊ ကောန်အဲဗြဴရပွယောၚ်မှာ၊ အဲဍိက်အာတ်ဒုဟ် လၟုဟ်မွဲဝါ၊ လ္တူကောန်သွံ ယဝ်စွံမေတ္တာ၊ လၟုဟ်မွဲဝါပြာ်ညိကၠာအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ မိၚ်တုဲသၟိက်ဟီု သီုမေတ္တာဇဴ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ၊ အဲဟွံကဵုဘဲ ဒက်ဝဲဗွဲကြဴ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်ဂၞဴ မူရဴကဵုဒှ်၊ အဲဟွံဂွံပပွတံဂှ်၊ ဒေဝတံအနဳ မဇၞော်ကြဳဇှ်၊ ဒေဝတံပ ပ္ဍဲပွလၟုဟ်၊ ဟိုတ်ဒးပ္ကီုလဝ် ပ္ဍဲဗွဝ်ဒုဟ်၊ ဒေဝတံက္ဍုဟ် ဍေံတန်ဒှ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ ဟီုပါန်တိုန်ကၠာ ယွံတာပဿ၊ ယဝ်လေပ်လဝ်ပၠန် မန်ယန်နာထ၊ သ္ဂောံဗက်ဗ္ဒဴပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခ၊ ယဝ်မၞုံတဴသၟတ် ဗၞတ်ဆညိည၊ ထံၚ်ပၚ်ညိရ ယွံတၠဂုန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမောန်၊ မိၚ်လဟီုအဵု ကဵုပိုဲတုဲပၠန်၊ ပ္ဍဲလှိုၚ်ထဝ် မြမောဝ်စၠန်၊ လ္ၚဵုက္ၜဴပါၚ် လာၚ်မုက်မွဲဂွန်၊ ဆမသှ်ေပၠန် ဍာ်စၠန်ဂှ်၊ ကြဴဗဗေၚ်ရ ခၞဗွဲပရဟ်၊ ညးတာပဿ တၠကြဳဇှ်၊ ပတ္တနညာဏ် အဓိဋ္ဌာန်ဗဒှ်၊ ကဵုဗၠးဘဲသွာ နမေတ္တာသၟဟ်၊ ဍာ်ၜါသာ်ဂှ် ပၠာဲစုတ်နတဲ၊ စုတ်ဗပေၚ်လဝ် လှိုန်ထဝ်သာ်ဗၠဲ၊ မွဲဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ယွံဒေံဗြဴအဲ ကလၚ်ညိမွဲဝါ၊ ပုၚ်ဍာ်ဝွံရောၚ် ဒေံဗြဴညံၚ်ဏာ၊ ဖျီုဗ္စရ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ ဆသှ်ေက္ဍဝ် ပၠာဲလဝ်ဂၠိုၚ်ရာ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်တုဲမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ခယျ၊ တဲစရှ်ယဵု ပ်ဍဵုတူသိသ၊ လ္ၚောဝ်ဒးရး ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ၊


မုက်လိက်−၅၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂွံသၠိုၚ်ထဝ်ရ ခဏဂှ်စဴအာ၊ ခါမညန်ကြပ် လုပ်စိုပ်ကၞာ၊ တိုၚ်ဗ္စန်ရောၚ် ဟွံကဵုယောၚ်ယာ၊ ဖျုၚ်ဗ္စရ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ သက္ခဏပြဲ ဂွံဗၠးလောဲသွာ၊ ညံၚ်ရဴသၠိၚ်အာ ခါဂှ်ၚုဟ်ပၠန်၊ ချိုန်ခဏစိ ညာတ်မိကျာ်ဂန် အိုတ်ဇၟာပ်ဂၠံၚ်၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဒိုဟ်ပန် ညာတ်ဗၞးအိုတ်လောတ်လောလီၜန်၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ သၚ်ကာစိုတ်ဍန်၊ ဟွံတီလက်သန် သၟာန်မိပၠန်ရေၚ်၊ ယွံလၟာဂၞဴ မူရဴုဒုက္ခ ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ကဵု ဟွံဟီုသ္ၚိတ်ဇြ၊ လောတ်လောကၟဝ် တုပ်အၚောပ်ဇွ၊ ကဵုသတိရ ဟီုပၠညိအဴ၊ သြကောန်သြကောန် ယွံလေဝ်ကောန်ဂၞဴ၊ ကောန်တံစွံမၞ သီုဒေါသဇဴ၊ ညးမၞုံသဳလ ဟွံပရဴဂဴ၊ ရသိပြဲသ္အး ကောန်ဒးဗက်ဗ္ဒဴ၊ ဟိုတ်ဂှ်သဘဴ ဒုဟ်စဴဒှ်ရ၊ ကောန်ဒးဝပ်ပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခ၊ ကံဝတ်မုက်ဗၠန် ညောန်မာရဏ၊ ဟွံဂွံတီစိ သတိဗလ၊ မိဒြေပ်ဂၠာဲအာ ညးတာပဿ၊ ဂွံဆဵုလောဲလောဲ ယဵုတဲထ္ၜ၊ မိအာတ်ဒုဟ်ရ တာပဿပၠန်၊ အာတ်ဂဥုဲကီု ဟီုပါန်ဒုၚ်ဂုန်၊ သွက်ဂွံဗၠးအာ ဝေဒနာကောန်၊ ဍာ်မကေဝ်ဇြုၚ် သီုပုၚ်ပၟန်၊ ဂွံတုဲဒြေပ်စဴ တရဴသ္ၚောဲလောန်၊ သုၚ်တုဲမွဲဂွန် ကောန်ဂွံဗၠးလၟုဟ်၊ ကောန်ဟွံပ္တေဟ်ကၠာ ရံၚ်အာညးတၞဟ်၊ လောတ်လောမံၚ်ရ ဒုက္ခမတ်ဇျဟ်၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာ သၟိက်ကဵုဗၠးပြဟ်၊ ဂဥုဲရသိ မဂ္ညိကြဳဇှ်၊ ဖျုၚ်ဂွံဗၠးပြဟ် ချိုန်လၟုဟ်ရ၊ ဟီုရိုဟ်ရေၚ်ပၠန် ကဵုကောန်ပုတ္တ၊ တုဲဂိုၚ်ပ္တိတ်ကၠာ ပုၚ်တာပဿ၊ ဖက်ဍာ်ပၠာဲအဵု ဟွံကဵုလဇ၊ ဖက်တုဲဖျုၚ်ကွေံဗၠးသက္ခဏ၊ ဂးမာန်ဏာပ္ပ ညာတ်ရသေၚ်ဟာ၊ ညာတ်ဒှ်ဗဟေက် ဖေက်ဂွညှာတာ၊ ပ္ဍဲတာပဿ ပွဇကုမှာ၊ ဂွံတီကေတ်ရ ဘယသၚ်ကာ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဗှ်ဂွိၚ် ဒှ်မံၚ်သိၚ်သာ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ သိၚ်သာမံၚ်တုန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုဗ္တောန်၊ ယွံလေကောန်မိ ကၠၚ်ညိဗိုန်တ္ညန်၊


မုက်လိက်−၅၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သတ္တံပ္ဍဲလိုက် ဒိုက်သိုက်ပရန်၊ ဂကူယုတ်ပြဲ ဟွံမွဲရကောန်၊ တုပ်သၟဟ်လက်သန် ဓာတ်ပန်က္တဵုဒှ်၊ ဇာတိပုည ဂုနကျာ်တွံ၊ ဓဝ်ပိဝွံရ မၞတုပ်သၟဟ်၊ ရုပ်ဂေါဝ်ပိုန်လှဲ ဂုန်ပ္ဍဲညးတၞဟ်၊ ဓဝ်မၞအဵု ဇၞော်ကဵုကြဳဇှ်၊ ဓဝ်ပိဝွံဂှ် ဗဒှ်ညိကောန်၊ ဒမုၚ်ဒါန်သဳလပြဲလောန်၊ ဂကူပြဲဂှ်ပဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သဳလဟၟဲဋ္ဌာန်သ္ၚောဲဝေၚ်ခၠန်၊ ဂကူယုတ်ရသဳလယဝ်တိုန်၊ ပူဂဵုဂှ်ပၠန်ကောန်ကဵုဒါန်ညိ၊ ဖေက်ပါပ်ဂွပါပ် ဗျာပ်ဓဝ်ဟိရိ၊ သဳလဇြၚ်ဂွု အယုဝုဒ္ဓိ၊ ဂှ်ညးပြဲလောန်တိုၚ်ဗ္ကန်မိ၊ သမ္တီအိုဒဵုလီုဇိဝိ၊ ကဵုလဝ်သတိလ္ပဝိုတ်ညိကောန်၊ မာန်ဏာပ္ပစိ တိုၚ်မိဗကန်၊ ဟွံစှ်ေစးကီုဟွံဟီုပၠန်၊ မၞဂှ်ဍဵုဍိုက် ဗ္တိုက်ဗ္တောန်၊ ဝေၚ်အကုသဵု ဟွံကဵုမဵုရုန်၊ စွံသတိပၠန် မၚ်မွဲစန်စာ အိုတ်အ္စာဗၞးဂွံဗၠးရောဂါ၊ ဗၠးအိုတ်တုဲဟေၚ်ကလေၚ်စဴအာ၊ လ္ၚခါဲဒုတ်စၞယုတ်မာ၊ စသုၚ်ဂှ် ဓယှ်ဖြာဖြာ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာဘာသာဗၞး၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ကီုဍေံတံဟီုဂး၊ ဍေံပါဲထောံကီု ဇာန်လီုပြးဇး၊ ဗၞးတံဂှ်ရောၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံဒး၊ တြဴလက်လၟိဟ် မၞိဟ်ပန်လ္ၚီ၊ ဍုၚ်မစ္စတာ ပြံၚ်ကၠောံအာကီု၊ တံဇိုၚ်သၟိၚ်ရ ခစဂြီုဂြီု၊ ပ္တေဟ်ဂကူရ ရဲခစဗြီု၊ ဟွံတီဖေက်ဂွ မၞဂၠိုက်ထီု၊ ဍုၚ်မစ္စကီု မံၚ်သီုညးအဲ၊ ပ္ဍဲဂကူကွေံ မၞုံဗၞးမွဲ၊ ဇိုၚ်ၜဳဝတ္တ တိတ်ပနိဿဲ၊ ပရသိကီု ပလီုရုပ်ဝဲ၊ ဟိုတ်ဂကူရမၞထုၚ်ဂြဲ၊ ဓဝ်ဟွံမၚ်မွဲမံၚ်ပ္ဍဲဇိုၚ်ၜဳ၊ ဇာတိမာန်တ နာမခုတ်ပ္ညဳ၊ ဓဝ်ဇကုရ ဂၠာဲပလွဳ၊ နဲညးတၞဟ် ဟွံဂၠာဲဗှ်သ္ၚေဝ်၊ ပၟိက်ဇကုမွဲ ရိုဟ်တ္ၚဲပြေၚ်ဖျဳ၊ နိဿဲကဵုၜဳ လွဳမံၚ်အဓါန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိတၠဇျာန်၊ လ္တူကျာတၟး တြးအဘိညာန်၊ ဂွံညာတ်ရသိ ဒှ်ဇာတိမာန်၊ သၟိက်ဝးကၠေံရ မၞထုဲကြာန်၊ ချပ်တုဲနညာန် မွဲဟာန်ပြာပ်အာ၊ ဗွဲလ္တူပ္ညဳ ဇိုၚ်ၜဳဂၚ်္ဂါ၊ ဍာ်ဟွံဒးတုက်လာၚ်မုက္ခဝါ၊


မုက်လိက်−၅၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗကဂၠိုၚ်ရာ ပေါတ်ၚေက်ခါဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ်၊ နမေတ္တာညာန်အဒိဋ္ဌာန်ဗဒှ်၊ ဖဳဖျေံဏာဗက ခၞဗွဲပရှ်၊ ကဵုခက်က္ဍိုပ်ညိ ဇာတိမာန်လၟုဟ်၊ ဖဳဖျေံဏာသၟဟ် လၟုဟ်ရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိၜိုန်သ္ၚောဲ၊ စှ်ေဗၠိုပ်ဍာ်ၜဳ ဟုံလီကြာတ်တဲ၊ ဗကဟဳစိုပ် ခက်က္ဍိုပ်အဂဲ၊ ချိုန်မလုက်ဒး ပသၠေဟ်ချောဲ၊ ခက်မံၚ်တံၚ်ဂြဲ နတဲလၟုဟ်ရ၊ ခါသ္ၚေဝ်ရံၚ်ကၠာ ဒှ်အာဗက၊ ညာတ်ဒးဂြိုဟ်ဆအ် သၟိက်ဂအံတ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိကြံကြ၊ ခၞဗွဲပရဟ် က္တဵုဒှ်ဒေါသ၊ မူညးမွဲရ ဖဳဗ္ကကဵုအဲ၊ ဒစးတိုန်ရောၚ် ဂၠာဲရံၚ်တီလောဲ၊ သီုဒေါသကၠာ ကွာ်အာၜိုတ်သ္ၚောဲ၊ အာဆဵုဒးရ မာတၚ်ဂပြဲ၊ မွဲဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ယွံတၠအဲ မံၚ်မွဲဓဝ်ဟာ၊ မၚ်မွဲသ္ဒးပ ပွယုတ်မာ၊ ဖဳဖျေံဗက ပသနာနာ၊ ခက်ဒးက္ဍိုပ်အဲ ရိုဟ်တ္ၚဲဟွံခြာ၊ လ္တူဇမောဝ် ဂပ်ဝ်ရဟာ၊ ဗွဲသၟဝ်ကၠာ ပြံၚ်အာကဵုပြဟ်၊ မာတၚ်ဂကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပြံၚ်စှ်ေအါရ ချိုန်ခဏလၟုဟ်၊ ဗၞတ်မွဲကော်ရ ဒေသဋ္ဌာန်ဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ် စိုပ်ဒၞာဲဂှ် ဗဒှ်အဒိဋ္ဌာန်၊ ဗကအဲဖဳ ကဵုဟဳတိုန်မာန်၊ နဣဒ္ဓိစိ သီုအဘိညာဏ်၊ လာၚ်မုက်တုဲဖဳ ၜိၚ်လဳဂစာန်၊ ရသိတေံကီု ဟုံဍာ်အဓာန်၊ ခက်ဒးက္ဍိုပ်ကြာန် ဒှ်မာန်ဒေါသ၊ ထေဲပၞတ်က္ဍၚ် ကဵုမာတၚ်ဂ၊ ခဵုခါတ်အာပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ခါစိုပ်တုဲကီု သၟိက်ဟီုကြံကြ၊ လက်ချဴစုတ်ပၠန် ဟွံရန်တော်ဆ၊ ဟာဲမၞိဟ်ပါပ ပွဗှ်ေလၟုဟ်၊ ထပှ်တ္ၚဲဂတ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ဂဂဵုတးပန်ပၠန် ကဵုပန်ဗှ်ေပြဟ်၊ ဒေါသဂြေန်ဒက် သီုလက်သီုချဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ် ဟွံခၠေဝ်သှ် ဗဒှ်ဓဝ်မေတ္တာ၊ ဟိုတ်ဂကူရ မၞဖြာဖြာ၊ ဟိုတ်ဓဝ်မၞ ဒေါသသ္ကေက်သ္ကာ၊ ကၠုၚ်ချဴအဲပၠန် စောန်စိုတ်လက်ဖါ၊ ဝါစဳကံရ ရသိဝွံမှာ၊ ထပှ်တ္ၚဲကၠာ လံအာဂတ၊ ဂဂဵုတးပန်စိ ရသိဂှ်ရ၊


မုက်လိက်−၅၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သီုဓဝ်မေတ္တာ ဗ္စာတော်ဆ၊ တီတုဲမဇ္ဇျဟ် ဒှ်မံၚ်ၚုၚ်ၚ၊ ဒှ်ဓဝ်လဟောံ ဒေၚ်ဗျောံကာယျ၊ ဂွံကသပ်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ထပှ်တ္ၚဲဒး ဂဵုတးကၠာဟွံပန်၊ အဲဗ္ဒောံလဝ်တ္ၚဲ ကဵုထဲမံၚ်ပၠန်၊ ရသိဂွံဖေက် ဗဟေက်ဇၞော်လောန်၊ သ္ဒးဖျဝ်မၞ ဘယစိုတ်က္ဍန်၊ ဂှ်ဒးရးသန် မိပ်စိုတ်ပၠန်ရ၊ ထပှ်တ္ၚဲပြဲ ချိုန်ဗွဲဂတ၊ နဣဒ္ဓိကာ ရသိမှာတၚ်္ဂ၊ စက်ဗ္စဲကဝ် ပ္တိုန်လဝ်သ္ပ၊ ၜိုန်အခိၚ်ဒး အကးဟွံဖလ၊ ဗ္ဒန်လျးတ္ၚဲ ဂၠုနဲအန္ဓ၊ ကောလာဟာလ ဒှ်ရလုံဍုၚ်၊ ဒှ်တဴသၚ်ကာ ကောံအာကောံကၠုၚ်၊ ဒှ်တဴလၞီ ဟွံတီဍာ်ပုၚ်၊ တိတ်ကဵုရသိ တိသဝ်တိသၠုၚ်၊ စိုပ်တုဲဇံသဝ် လ္ၚောဝ်ယဵုဒုၚ်၊ ဇၟာပ်ညးဂၠောဲကၠုၚ် ယဵုဒုၚ်တဲသၟာန်၊ ယွံတာပဿ ဂၠိုၚ်တေဇညာဏ်၊ ချိုန်လၟုဟ်အဵု ဓိကဵုဒှ်ကြာန်၊ သၟိၚ်တ္ၚဲကၠေံဗ္ဒန် ဝါတ်လော်ဍုၚ်ကွာန်၊ ဟိုတ်တာပဿ နပွဇျာန်၊ ပိုဲဍိက်တံကၠာ သၚ်ကာတုဲသၟာန်၊ ယဝ်ဗဒေါံတ္ၚဲယာန် ဆာန်ဍူညိကၠာ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိကြက်လှဴ၊ သၟိက်ဟီုတိုန်ရ သီုဒေါသဇဴ၊ ယွံဒါယကာ ပသၚ်ကာတဴ၊ စက်ဗ္စဲကဝ် အသနုအဴ၊ အဲရပ်မာန်အဴ သဘဴဍေံနွံဟာ၊ တေတေံမွဲစိ ရသိဓိစ္ဆာ၊ ရသိခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ရသိဂှ်ပၠန် တိုန်ဒှ်ရောၚ်ဒကာ၊ ဍေံလေပ်မန်ယန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ ဍေံတန်ဒှ်ကၠာ ညံၚ်အာသၟာန်ရ၊ အိုတ်ဒါယကာ ဒြေပ်အာထဒၟ၊ အိုဿီုညးအဲ ဒြေပ်မွဲခဏ၊ စိုပ်တုဲကလံ မုံဂြံသ္ပ၊ တုဲသၟာန်တိုန်အဵု ကဵုတာပဿ၊ ယွံလေဝ်သိက္ခ ဂၠိုၚ်တေဇညာန်၊ သၟိၚ်တ္ၚဲကၠေံအာ ပူဆာဍုၚ်ကွာန်၊ ဟိုတ်တာပဿ နပွဇျာန်၊ ဗ္ဒန်လဝ်ကွေံ ပိုဲဍိက်သၠေဟ်ကြာန်၊ နမေတ္တာသၟဟ် က္တဵုဗဒှ်ဇြဟာန်၊ ဗၠးစက်ယာန် ဆာန်ဍူညိအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ သၟိက်ကဵုတီရ နအနုဘဴ၊ တုဲဟီုတိုန်ကၠာ သီုမေတ္တာဇဴ၊ ယွံဒါယကာ မူရဴစိုတ်ကတဴ၊


မုက်လိက်−၅၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗ္ဒန်လတ်တ္ၚဴအဴ တဴလျိုန်အဲရ၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ မူဟိုတ်ဒးပ၊ လတေံမွဲစိ ရသိဂၠိုၚ်မၞ၊ လက်ချဴလဝ်အဲ ထပှ်တ္ၚဲဂတ၊ ဂဵုတးကဵုပန် ချဴပၠန်ကြံကြ၊ ဟိုတ်ဂှ်အဲရ လဇဗ္ဒန်လဝ်၊ ယဝ်ညာတ်တ္ၚဲပၠန် ပန်စှ်ေဓဝ်ဓဝ်၊ ဒးရသိဂှ် ကြဴဒှ်လၚ်ဇွောဝ်၊ ဟိုတ်ဒုဟ်သေသာတ် ညာတ်တုဲဆာန်ဍူ၊ ချိုန်လၟုဟ်အဲ တ္ၚဲဒးဆေဝ်ဒဝ်၊ တ္ၚဲဒတန်ကဝ် ဒးဆေဝ်ဒဝ်ရ၊ သြကျာ်သြကျာ်သာ်လဵုဂွံပ၊ ဂပ်ဝ်ဖေက်ကၠာ ယွံတာပဿ၊ ဟိုတ်မၞစိ ညိဟွံတော်ဆ၊ ဝါစဳကံကၠာ ဂြိုဟ်စာကြံကြ၊ သိက်လဵုဂွံပ ဟီုပၠညိအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ မွဲဂလာန်အဴ ဟီုတဴသဲသဲ၊ ရသိတေံအဵု ကဵုကၠုၚ်ကလံအဲ၊ စှ်ေပ္ဍဲၜဳအဵု ယဵုတိကလောံမွဲ၊ ခဏအဲဗလး ဂဵုတးပန်သော်၊ ကဵုဗၠိုပ်စှ်ေအာ ရာဋ္ဌာန်ဇမ္ၚောဲ၊ တိုၚ်လဟီုအံ ဗၠးဘဲဒက္ခ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာ မိၚ်ဒြေပ်အာရ၊ အိုတ်သီုရဲသာ ဒြေပ်အာသက္ခဏ ခါစိုပ်ရသိ ညိဟွံလဇ၊ ဟီုတိုန်သဲသဲ ယဵုတဲထ္ၜ၊ ယွံတာပဿ ပွယောၚ်မှာ၊ တာပဿကီု ဟီုလတ်သေၚ်ဟာ၊ အာကလံညိ ရသိတေံကၠာ၊ ညံၚ်ဂွံကလံ လ္ပသ္ပံသာ၊ ညးဗလးတ္ၚဲ ဂၠိုၚ်ဘဲဒုက္ခာ၊ ဂဵုတးပန်ကၠာ ဒးတာပဿ၊ ချိုန်ဂှ်ရသိ ဇာတိမၞ၊ ဟွံမိက်ကလံရောၚ် မံၚ်တဴသ္ၚိတ်ဇြ၊ ပညံၚ်က္ဍိုၚ်ကၠဴ ပ္တပ်တဴကာယျ၊ ယဝ်ရဟွံအာ ဟုံမှာဗွဲကြဴ၊ ကရောံရသိဂှ် ပိုဲဒှ်ဂတဴ၊ ဟိုတ်ဂှ်ဝန်စဝ် ဒးဖ္အောဝ်လဴ၊ ညံၚ်အာညိအဴ ယွံသ္ဍဴမူဏိ၊ သ္ၚိတ်ဇြမံၚ်ရတၠရသိ ၊ ဟိုတ်မၞကီု ညံၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ ဒကာတံကွေံ ဍေံတံစိုတ်ဂိ၊ ဂၠောဲလုပ်ဓဇက် ဂြုက်ဂြက်ထိမြိ၊ အာစိုပ်တုဲစိ နကြိကဵုလ္ၚောဝ်၊ ညးဂမၠိုၚ်အဵု ဍေံကဵုဝန်စဝ်၊ ကဵုစှ်ေဍာ်စိ တိကဵုယဵုလ္ၚောဝ်၊ တုဲကဵုဗလး လျးဗ္စဲကဝ်၊ ဂဵုတးထတ်လောန် ပန်ဖျေဴဓဝ်ဓဝ်၊


မုက်လိက်−၅၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံဒးရသိ တိဍာ်ဇမောဝ်၊ ရသိဂြိုဟ်ဂတဝ် ၜိၚ်စဝ်လုပ်သၚ်၊ ဟိုတ်နူဓဝ်မၞ ဒးဂွဇၟာပ်တၚ်၊ ဒဴထောံဍုၚ်ကွာန် ဋ္ဌာန်ဂြိုပ်တိတ်ကြၚ်၊ ၜိုန်ဒှ်ရသိ ညိဟွံချပ်ဂြၚ်၊ မၞဟွံဝး ကြဴဒးဘိၚ်ဘၚ်၊ မိၚ်တုဲစၚ်ခြၚ် မၚ်မွဲအိုတ်ညိ၊၊ ပ္ဍဲဍုၚ်မစ္စ ဒေသနန်လွဳ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်ဂၠိ၊ နူဗာရာန္နသဳ ပြံၚ်တုဲသိုၚ်သ္ၚိ၊ ကၠုၚ်ကောံမံၚ်ကွေံ ဟွံဗၠးဒိဋ္ဌိ၊ မာတၚ်ဂစိ ပြာ်ညိချပ်ပၠန်၊ နဓဝ်မေတ္တာ ဗ္စာတုန်တုန်၊ သၟိက်ကဵုဗၠးညိ နူဇာတိပန်၊ ကသပ်ဝွံကွေံ ဂှ်ဒးရးသန်၊ သ္ပိုၚ်လ္တက် လၜက်ဗိုန်ညန်၊ သၟိၚ်ဒုၚ်ဒါန်ပၠန် ကွာ်ညောန်စဴအာ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ သၟိက်ဒုၚ်ပုၚ် လုပ်စိုပ်ဍုၚ်ကၠာ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်ဗ္ဂါ၊ ဍေံညာတ်ဒးစိ ရသိပြဲဖါ၊ ဒေါသဖြာဖြာ သီုရဲသာပၠန်၊ ပ္ကောံသရဲ ဂၠောဲလုပ်အာနန်၊ ဍေံလ္ၚောဝ်ပ္တီရ ယွံတၠက္ဍိုၚ်သန်၊ ရသိခါဲဒုတ် ပူဂဵုယုတ်လောန်၊ ချိုန်လၟုံပ္ညုၚ် စိုပ်ဍုၚ်ဝွံပၠန်၊ ဍေံလုပ်မန်ယန် လေၚ်ရကောန်တၠ၊ မူဟိုတ်မွဲရော ထံၚ်လဝ်သောတ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ လေၚ်ကၠုၚ်တုဲရ၊ ပိုဲဒးပြံၚ်ကွေံ စိုပ်ဂၠးပါဒ၊ ဗက်ရပ်ဂစိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝ၊ ပလဇရ ယွံတၠနန်၊ ဨကရာဇ်မိၚ် ကွိၚ်ပါၚ်လက်သန်၊ စှ်ေစိုတ်ဒးရး ပတှ်ေဗိုန်ညန်၊ ကော်သရာဲသဂံၚ် ချပ်ရံၚ်တုန်တုန်၊ ကေတ်ဟွံဂွံရ ဇျာနအစောန်၊ ကြဴမွဲဝါပၠန် ဇၞော်လောန်ဓိကဵု၊ ဟိုတ်ပ္တုဲလဝ်ရ ဓဝ်အကုသဵု၊ ဒးဒုၚ်ဘဲလ္ၚ ပွရုန်မဵု၊ ပ္ဍဲကဵုပိုန်ပၠန် ဍေံယောၚ်ကၠုၚ်ဆဵု၊ နလွဟ်ဆက် ထပက်တုဲဍဵု၊ နာံဒဴထောံအဵု ဒဵုဗြီုစိုပ်အာ၊ ဂးဍုၚ်မစ္စ ဨကရာဇာ၊ မိၚ်ဂလာန်ဗၞး ပ္တေဟ်တုဲမှာ၊ ပ္ဍဲညးမၞုံရ သဳလသိက္ခာ၊ ပတုံဇိဝိ တၞဟ်နဖ္အောဝ်ဏာ၊ ဒေဝတံမၚ် ပၟၚ်လန်လွာ၊ ထေဲပၞတ်ကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ဟွံမၚ်မွဲကၠာ ကျာပိုက်သှ်သှ်၊ လံအာကြံအာ စာ်ခြာပှ်လှ်၊ ဗြံဗ္တဳဂူ သူညဳသၟဟ်၊


မုက်လိက်−၆၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဍုၚ်ဗၠိုက်တၞီ ဟွံတီဒိုဟ်စှ်၊ လေၚ်ဟုံတုဲချိုတ် ကၠေံအိုတ်တုဲဒှ်၊ အကုသဵုဂှ် ဒးဒှ်ဒိဋ္ဌ၊ ကျာ်သမ္ဗုဒ္ဓေါ နာဲသာလောက၊ ဂ္ၚေၚ်လန်အဴ ဂၠိုၚ်တဴဘဝ၊ ဇာတ်မသုန်ကၠံ တံပထမ၊ ဂြၚ်တုဲတွံလဝ် ဓဝ်ဝိသေသ၊ သၟတ်ကၠေံဇာတ်ရ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ အတိက်ရသိ ဒိတှိစောန်ထၞဟ်၊ ဒေဝဒတ်ပ္ညုၚ် လၟုံကၠုၚ်ဒှ်၊ သၟိၚ်ဍုၚ်မစ္စ စိတ္တဟေက်ဟဟ်၊ တဳညန်ဇဲယ ဒှ်ရလၟုံ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ကၠာ ဒကာညဳသၟဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ်၊ မွဲချိုန်လၟုဟ် ဒှ်အဲကျာ်ရ၊ အတိက်မွဲဟာန် ဂးမာန်ဏာပ္ပ၊ ပ္ဍဲချိုန်လၟုံဒှ်ရာဟုလ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကၠာပဋ္ဌမ၊ ချိုန်လၟုံရ ယသောဓရာ၊ ကျာ်တြဲတွံဇန် ကဵုအရှန်ကၠာ၊ အရှန်တံအဵု ကဵုသာဓုကာ၊ ဇန်တံမိၚ်ရောၚ် ရှ်ဍောၚ်ဓမ္မာ၊ ဒှ်သောတာပန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ တၠပညာ သမ္တီကၠာအဴ....။

ဖဵုအဲချူပၠန် လိက်ဇၟန်ပ္ကဴ၊ ညောန်ကဵုစုတိ ကၠိသ္ကန်တဴသာရဏပၠန် ကဵုတုန်ပ္ဍဲဇဴ၊ စုတိတုဲရ ဘဝဗွဲကြဴ၊ တိဟိုတ်ပြဲဂၠိ သန္ဓိဂဝ်ဂၞဴ၊ ပကဵုဆောတ်အဴ ကဵုတန်တဴညိ၊ ပ္ဍဲညးမၞုံကၠာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ကရောံညးပၠန် တန်ဂဝ်ကဵုမိ၊ ပကဵုဒိုက်ယဲ ဘဲပကဵုမြိ၊ ကဵုဂွံတီလတ် ဍောၚ်ဓဝ်ဒမၠိ၊ ကဵုဂွံပ္တံပ္ညဳ ပါရမဳကျာ်ညိ၊ ဗွဲကြဴဒမၠိ ယဝ်စုတိပၠန်၊ ပ္ဍဲတၠပညာ မြာကဵုဂွံတုန် ၊ ကဵုဒှ်ကျာ်မွဲ နဲမေတ္တဲယျ၊ ဂွံအိုတ်ဇပန် ကြဴပၠန်ဟွံဒှ်၊ နိဗ္ဗာန်ဂဵုမြဟ် စိုပ်ပြဟ်ညိအဴ ။ ။ ။


သက္ကရာဇ်တၞံ ၁၃၅၉ − သၞာံ ၊ ဂိတုပသာ် ၄−မံက်၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်အခိၚ်မွဲနာဍဳ ၄၅−မိဏေတ် ချူအာစိုပ်ဒတုဲရ။ (ဘဒ္ဒန္တ ညာဏ − ဒူရာဘာဇၞော်)

နိဿဲ[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လိက်အုပ်- မၞုံယၟု(လိက်မာတၚ်ဂ) ဘဒ္ဒန္တ−ညာဏဝံသ (ဒူရာ−ဘာဇၞော်) − (စောဟံသာ)ပုံနှိပ်တိုက် ကမာဝက် စိန်တောၚ်ရပ်။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၄၅၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== นายทอโสน (สุพจน์) ผู้นำชนชาติมอญอายุ 98 ปี เสียชีวิต เมื่อวันที่ 7 พ.ย. 2557  အစာထဝ်သောန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကောန်ဂကူမန် ညးမဒှ်အစာံခိုဟ်ပြဲ သွက်ပိုဲကောန်ဗွဲကြဴညးဂမၠိုင် ==

นายทอโสน (สุพจน์) ผู้นำชนชาติมอญอายุ 98 ปี เสียชีวิต เมื่อวันที่ 7 พ.ย. 2557 
အစာထဝ်သောန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကောန်ဂကူမန်
ညးမဒှ်အစာံခိုဟ်ပြဲ သွက်ပိုဲကောန်ဗွဲကြဴညးဂမၠိုင်

 ပ္ဍဲကဵုဝင်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်မွဲဒမြိပ်နူပၞာန်ဂၠးကဝ်အလန်ဒုတိယတုဲတေံ ဒိုဝ်ကဵုစိုပ်အခိင် ပစ္စုပန်ဏအ်ယၟုယၟာအစာထဝ်သောန် (နိုင်ထွန်းသိန်း) မွဲပြာကတ်ကၠုင်ဒၟံင်လၟိုန်ရ။ တၞဟ်နသဂွံတိုန်ဒှ်ကဍိုပ်သကိုပ်မန်ဂှ် ဟွံလောဲသွာမွဲ ဒးဍိုက်ပေင်ကဵု အင်္ဂလက်သန်ဂၠိုင်ကဵုသာ် မပတံဒ္ဂေတ်ပတိပတ်ယျဵုလဂူတပ်တး ညာန်ပညာကေတ်သကာမြက်စာ ရင်တၠုင်ဂုန်ဖဵုကဵုကောန်ဍုင်ကောန်ကွာန်ဂမၠိုင်မာန်ရောင်။ 
 နူအဝဲဍောတ်သွတ်တေံ အစာထဝ်သောန်မနွံညာန်ပညာကေတ်သကာဗွဲမလောန်တုဲ ကလိဂွံလာပ်ကတ်ပညာမကော်ဂး SHOLARSHIP လၟိုန်န်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ကာလတိုန်ကတ်လိက် ပ္ဍဲဘာတက္ကသိုလ်ပၠန်လေဝ် ဂွံလုပ်တိုန်ကတ်ဓါတုဗေဒ ပ္ဍဲတန်ဂုန်တၟေင်၊ ကၠာဘာညးဟွံတုဲက္ဍင်ဏီ ပ္ဍဲကဵုသၞာံကြဴအိုတ် သက္ကရာတ် ၁၉၄၀ ဂှ် ကတဵုဒှ်ပၞာန်ဂၠးကဝ်အလန်ဒုတိယဂှ်ရ ဘာတက္ကသိုလ်ဂမၠိုင်လေဝ် မ္ဒးကၟာတ်အာအိုတ်ရ။ ဟိုတ်သာ်ဂှ်ရ ဘာတက္ကသိုလ်ညးဂွံတုဲဂှ် အခိင်လဇုဲလအ်အာမသုန်သၞာံ ဒိုဝ်ကဵုပၞာန်တုဲမဒှ်ရ။ ပ္ဍဲလက်ထက်အင်ဂလိက်အုပ်ဓုပ်လဝ်ဍုင်ပိုဲ ကောန်ဂကူမန်ပိုဲမၞိဟ်ဂွံတိုန်ကတ်လိက်ကဆံင်ဘာတက္ကသိုလ်မာန်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ကၞောတ်အထောတ်မွဲ ဟီုစမာန်ရ။ ကတ်လိက်ဘာတက္ကသိုလ်တုဲသက်ဂတာပ် အစာထဝ်သောန် လုပ်ကၠောန်ပရေင်ကောန်ဂကူမန် ပ္ဍဲဂကောံမန်အလုံရးမည ဒှ်ညးအုပ်ကာဂကောံဂှ်ရ။ မွဲအခိင်ဓဝ် သီုကဵုဒှ်ဂအုပ်ဋ္ဌာနပရေင်ပညာခရိုင်ကျာ်ခမဳ မနွံဒေသတာလျိုင် (၁၀) ပွိုင်ဍုင်မဒှ်ရ။ ဗွဲကြဴဂှ် ကာလရဲဗော်သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်တအ် ချဳဒရာင်ပရေင်ဍုင်ကွာန် အပ္ဍဲဍုင်ဟွံဂွံတုဲ မ္ဒးလုပ်အာဂြိုပ်ဂှ် အစာထဝ်သောန်လေဝ်ဗက်လုပ်အာကီုရ။ 

 ပ္ဍဲကဵုလိက်ကၞပ်နာဲဆာန်ဍုင် (ဗဵုပၞာန်ဒပ်ဍာ်သေံမွဲတၠ) ချူဇန်လဝ်ပရောဆဵုဂဗညး မနွံယၟုလိက် &quot;ဒစာံသၞာံဒစာံဗြဲပ္ဍဲဍုင်မန်&quot; ဂှ် ညးချူထ္ၜးလဝ် ပရောအစာထဝ်သောန်နွံကီုရ။  အလန်ကၠာအိုတ်ညးဂွံဆဵုဂဗကုအစာထဝ်သောန် ပ္ဍဲဘာလကျာ်ကွာန်ကြုက်ပိ သက္ကရာတ် ၁၉၅၁ တက်ကျာရင်သကအ် နကဵုဘာသာအင်ဂလိက် ဍုက်ကေဝ်ဒှ်အာမိတ်သဟာဲညးသကအ်ညံင်ရဴတီညာတ်လဝ်ညးသက်တုဲတုဲ၊ ပရေင်ဝေါဟာမၞိဟ်အစာထဝ်သောန်ခိုဟ်ဗီုလဵု မဍိုက်ပေင်တဴကဵုအင်ဂလက်သန်တၠပညာ မနွံစိုတ်စရိုတ်ခိုဟ်ပြဲလောန်သန် ရဴသာ်ဝွံ နာဲဆာန်ဍုင်ချူထ္ၜးလဝ်ပ္ဍဲလိက်ကၞပ်ညးဂှ်ရ၊ အခိင်ကၠောန်ဒၟံင်ပရေင်ပၠန်ဂတးတေံဂှ် အစာထဝ်သောန် မနွံတာလျိုင်ဗွဲတၟေင် ပရေင်ဆက်ဆောံကုဍုင်သၟာင် ပစၞးကောန်ဂကူမန် မကဵုလဝ်ယၟုသေံ &quot;နာဲသုဖတ်&quot; ဂးပြာကတ် ဒၟံင်အကြာမန်ဍုင်သေံဂမၠိုင်ရ။ 

 မွဲအယုက်အစာထဝ်သောန်နူအယုက်အဝဲဍောတ်သွတ်ကတ်ဗတောန်ဒၟံင်ပညာ ပ္ဍဲဘာတန်သဇိုင်တေံ ကၠောန်ကၠုင်ပရေင်ကောန်ဂကူမန် စဵုကဵုလအိတ်အယုက်ညးဂိုတ်ဂစာန်ကၠောန်ကၠုင်လဝ်ပရေင်ဂကူမန်။ ကမၠောန်ဂွံလာပ်သြန်ဂိတုကီုဒှ် ကမၠောန် အလဵုသဳသၟိင်ကီုဒှ် အစာထဝ်သောန်စိုတ်ဟွံလုပ်စကမၠောန် ပရေင်ကောန်ဂကူမန် ပရေင် လိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်ဟေင်ရ အစာထဝ်သောန်စိုတ်လုပ်စတုဲ ဂိုတ်ဂစာန်ကၠောန်လဝ်ရ။ နကဵုဓဝ်စေတနာပြဲ ဟွံကလိဂွံၚုဟ်မးမွဲသာ် အစာထဝ်သောန်ဗတောန်ထ္ၜးကဵုလိက်မန် လိက်တၟိမန်တြေံ ကုခမဳသင်မန်ကီု ကောန်ဍုင်ကောန်ကွာန်မန်ဂမၠိုင် ညးမလုပ်စိုတ် ပ္ဍဲပရေင်လိက်ပတ်မန်ဂမၠိုင်ရ။ သအာင်နူဂှ်ပၠန်လေဝ် ညးချူဇန်လဝ် လိက်ကၞပ်ပ္ဍဵုဗီုတက်ပတိတ် လဝ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ညးညးအဲအဲဂွံဆဵုဒၟံင်ရ။ အခိင်အခါဒးရးကၠောန်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်ဂွံမ္ဂး အစာထဝ်သောန်ပိုဲကၠောန်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်တုဲ အခိင်အခါဍေံဟွံဒးရးမ္ဂး အစာပိုဲ ကၠောန်အာပရေင်လိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်မဒှ်ရ။

 စိုတ်ဓါတ် စေတနာညးလတူကောန်ဂကူမန်ကီု သီုကောန်ဂကူတၞဟ်သအာင်ဂမၠိုင် အးဇ္ၚးကေဝ်သ္ဇုင်ဗွဲမလောန်တုဲ ဒ္ဂေတ်ပတိပတ်ညးပၠန်လေဝ်မနွံကဵုဓဝ်သဳလ သမာဓိ ဟွံစသုင်စၞဗၜူမွဲလေဟ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ အယုက်ညးဂွံဂၠိင်သီုကဵုပရေင်ထတ်ယုက်ခိုဟ်ဒၟံင်ဂှ် ပိုဲဂွံညာတ်ကေတ်ရ။ ပရေင်လိက်ပတ်ယေန်သၞာင် ပရေင်ကောန်ဂကူ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဆဂှ်ဟွံသေင်ဏီ ပ္ဍဲကဵုပရေင်သာသနာပၠန်လေဝ် အစာထဝ်သောန်ဂွံကၠောန်ပတုဲကၠုင်လဝ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ပ္ဍဲပေဲါသၟာန်လိက်ပရိယတ္တိရာမညနိကာယ ဓမ္မာစရိယခမဳသင်မန် သက္ကရာတ် ၁၉၈၄ - ၁၉၈၅ ဂှ် အစာထဝ်သောန် ကေတ်တာလျိုင်ဒဒှ်ဥက္ကဋ္ဌဂှ်လေဝ်ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၄:၂၀၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဝတ် ကဵု တာလျိုၚ် ကောန်ဒပ် (၂၇) တၚ် ==

ဝတ် ကဵု တာလျိုၚ် ကောန်ဒပ် (၂၇) တၚ်
===============================

၀၁။ ဒးက္လၚ်အမိၚ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ရောၚ်။

၀၂။ ဒးမြက်ဇက်ရောၚ်။

၀၃။ လၟိုန်ကာလ ဒးနွံကဵု သတိရောၚ်။

၀၄။ ဒးနွံကဵု ပွမသ္အးဇ္ၚးရောၚ်။

၀၅။ လၟိုန် ဒးနွံကဵု ဂွန်ရောၚ်။

၀၆။ ဒးလ္ၚတ် လိက်ပတ်ရောၚ်။

၀၇။ ဗွဲတၟေၚ် ဒးသ္ပဂရုကဵု ပရေၚ်ထတ်ယုက်
       ရောၚ်။

၀၈။ ကောန်ဒပ် ကဵု ကောန်ဒပ် ဒးနွံကဵု စိုတ်
       ရဲဗော်ရောၚ်။

၀၉။ ဒးပါ်ပါဲကေတ် တၚ်တၟေၚ်တၟဟ် 
       ပ္ဍဲအကာဲအရာ ညးဍုၚ်ကွာန်၊ 
       အကာဲအရာ ညးတိဍာ်တအ်မာန်ရောၚ်။

၁၀။ အခိၚ်သၠး နူတာလျိုၚ် ပရေၚ်ပၞာန်ဂှ် 
       ဒးကၠောန်သ္ပကဵု သွက်ဂုဏ်ဖဵု 
       ညးဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။

၁၁။ ပ္ဍဲကဵု ပံၚ်ဖက်ဆက်ဆောံ ကဵု
       ညးဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဒးဍိုန်ဍောတ် 
       ကၠောံက္ဍရောၚ်။

၁၂။ သွက်ဒပ် ဂွံဇၞော်မောဝ်တိုန်ဂှ် ထ္ၜးစဳပျးတုဲ 
       ဒးစန်ဒက်ပၠုပ် ကောန်ပၞာန်တၟိတအ်
       ရောၚ်။

၁၃။ လ္တူဍုၚ်ကွာန် ဂကူဇကု အလဵုဇကု မၞိဟ် 
       က္ဆံၚ် ဇၞော်ဍောတ် ကဵု ကောန်သ္ဂံၚ်ဇကု 
       ဂမၠိုၚ်တအ်ဂှ် ဒးနွံကဵု သစ္စ သမာဓိ
       ရောၚ်။

၁၄။ လ်တူသၞဂျှ ဒးစှံစိုတျ ဗီုသၞတဲု ဒးနှံကဵု 
       ပွမက္ဍုဟ်မၠေံရောၚ်။

၁၅။ ဒးစဵုဒၞာမၚ်မွဲကဵု လမျီု သ္ၚိဌာန် ပိုန်ဟာန် 
       ညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ရောၚ်။

၁၆။ လ္တူတၚ်နၚ်ဆဵုဂဗ ကဵု ပရိုၚ်ဂမၠိုၚ် ဇကု 
       ဂွံနၚ်တအ်ဂှ် ဒးဒုၚ်စဳရေၚ်ကဵု 
       သ္ကိုပ်ဒပ်စြေက် ဇကုရောၚ်။

၁၇။ ဒးထိၚ်ဒဝ်လဝ် လွဟ်ဇကု ညံၚ်ဂွံ 
       ဂီုကၠီုရောၚ်။

၁၈။ လၟိုန်တ္ၚဲ ဒးပေါတ် သ္အးကဵု လွဟ်ဇကု
       ရောၚ်။

၁၉။ ဒ္ဂေတ်ပဋိပတ် ဒးခိုဟ်ရောၚ်။

၂၀။ ဒးရှ်ေသှ်ေ ညးဇၞော်လ္တူဇကု ဂမၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၁။ ဒးရှ်ေသှ်ေ အခိၚ်ရောၚ်။

၂၂။ ဒးနွံကဵု ပွမပတှ်ေကေတ် ဇကုဇကုရောၚ်။

၂၃။ ဒးနွံကဵု ပွစိုတ်ဓါတ် ကတိုၚ်ကၟဟ် 
       ချဳဒရာၚ်ရောၚ်။

၂၄။ ဒးနွံကဵု ဂလာန်ပတှ်ေ မဗိုန်ဇၟအ်ရောၚ်။

၂၅။ ပ္ဍဲကမၠောန် သ္ဒးစှ်ေသၞောတ် သိပ်ဂၠိပ်
       ရောၚ်။

၂၆။ ဒးဒုၚ်ကေတ် ဘဲဒဏ် ပရေၚ်ဝါတ်ဂါတ် 
       ကြေပ်ဂြတ် ခတ်က္ဍန်တအ်မာန်ရောၚ်။

၂၇။ ဒးထိၚ်ဒဝ် ဇကုဇကု မာန်ရောၚ်။

#crd #Wunchay Rukchaytdee [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၄၉၊ ၁၀ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ညးတၠဂုန် မိကဴထဝ် ကဵုစိုပ်သွဝ်ညိ  အဂုန်တိုၚ်ထဝ် ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၉၊ တ္ၚဲအၚာ၊ ၂၀၂၁ ==

ညးတၠဂုန် မိကဴထဝ် ကဵုစိုပ်သွဝ်ညိ

အဂုန်တိုၚ်ထဝ်
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၉၊ တ္ၚဲအၚာ၊ ၂၀၂၁

ဂလာန်မရာဒနာသာ်ဝွံ မိက်ဂွံချူပတိုန်ထ္ၜးလညာတ်တၟိမွဲ ပ္ဍဲခေတ်ကာလဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ်မအောန်တဴဝွံရ။ ပိုဲဂကူမန် မတန် တဴပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်တအ် ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် အကြာဂြောဝ်ဂတာသ္ၚိကၟိန်- အကြာသမ္ဘာကဵုတၠသ္ၚိ၊ အကြာမိမကဵုကောန် ဇာတ်၊ အကြာသကအ်ရဲမွဲကဵုမွဲ ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် မဒှ်ဓဝ် မဒှ်ဒ္ဂေတ် ပူဂဵုမပြဲပြဲတအ် မဖအာတဴတအ်ဂှ် အောန်စှေ်ကၠုၚ် ဂၠိုၚ် လောန်၊ သုန်ဂြာံကၠုၚ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ဂပ်ဝ်ဒးဒှ်ဂဝိၚ်လောန်သန်ရ။ အသပ္ပုရိသတောဝါ ပ္ဍဲပါဠိသၠပတ်ပရိုတ်ဇၞော် ဟီုလဝ်စပ်ကဵု အန္တရာဲနာနာသာ် မပ္တံသၟိၚ်ဍာ်ကမၠတ်ပၟတ်တအ်ဂှ် ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ်မကၠေံခၞၚ်ဝွံဂှ်လေဝ် တၞီလုပ်လၟိဟ်မွဲကီုရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်မၞိဟ်ပိုဲဏံ မၞိဟ်တအ် ရှေ်သှေ်ကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမံၚ်မိမကီုဟာ သွက်ဂွံလ္ၚတ်ဂၠိုက်ဂၠာဲမာန်ဂှ် ဒေဝတဴတအ် ဇၟာပ်ပ်သတ္တာဟ ကေတ်မံၚ်စ ရၚ်ရောၚ်ဂှ် လိက်ပိဋကတ်တေံ ဟီုလဝ်ရ။ ယဝ်ရဟွံကၠောန်ၜိုတ် ဟွံသ္ပရှေ်သှေ်ရဴဂဴမိမမဂး ပိုဲမၞိဟ်တအ် ဂွံအာစိုပ်ဍုၚ်သွဝ် ညးတအ်ဟွံလောဲသွာဂှ် အလဵုဇကုဒေဝတဴတအ် တီညာတ်လဝ်ဂှ်တုဲ ပိုဲတအ် ညံၚ်ဂွံကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမိမတအ်ဂှ် လိက်ပိဋ ကတ်ဂှ် ဟီုဆဝ်ဗ္ၚုဟ်လဝ်ရ။ ပိုဲကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမိမမဂး သွက်ဂွံကလိဂွံဍုၚ်သွဝ်ဂှ် ဒှ်ဟိုတ်ကြပ်ပ်မွဲရောၚ်ဂှ်လေဝ် တီကၠိုဟ် ကေတ်မာန်ရ။ ဣဏံဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဗုဒ္ဓဘာသာမွဲရောၚ် မိက်ဂွံဟီုလေဝ် ဂွံ၊ ဟွံမိက်ဟီုလေဝ် ဂွံ၊ ဆဂး ပူဂဵုနွံကဵုဓဝ်သပ္ပရိုဟ် တီဂုန် မိမတအ်ဂှ် ညးတအ်ကွာ်မံၚ်ဂၠံၚ်တရဴဂွံစိုပ်ဍုၚ်သွဝ်ရောၚ် ယဝ်ရသရုပ်တုဲဟီုမဂး ရုမ်ဂပ်ရ။
သကအ်ရဲပိုဲ ပ္ဍဲအမေရိကာန်တအ် ကောန်ဗြဴဗြဴညးတအ် ဟီုပတိုန်ဒုဟ်ညးတအ် နဒဒှ်ပလီုအိန်ရဳ physical abuses (အိနြ္ဒေဖျက်ဆီးမှု)ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဂၠိုၚ်တိုန်ကၠုၚ်ဂှ်တုဲ အရာဝွံ ဂပ်ဝ်ဖေက်ဂၟံက်လောန်ရ။ ကောန်ၚာ်ဗြဴဗြဴတအ်ဂှ် မူဟိုတ်ဍေံတအ် ဂွံပတိုန်ကၠုၚ်ဒုဟ် ကုအပါဍေံတအ်သာ်ဝွံရောဂှ် ဟိုတ်ဍေံဇေတ်တ် တီကေတ်ဟွံမာန်ကီုလေဝ် ညးမဒှ်အပါဍေံတအ် ဒှ် ဟိုတ်မေတ္တာဂွံပ္ဍုၚ်ကၠုၚ်ကုဍေံတအ်ရောၚ်ဂှ် ချိုတ်ပၠိုတ်ရ။ ကိစ္စတအ်ဏံ ဒှ်ကာပၞုက်ဂးတုဲ ညးတာလျိုၚ်အလဵုအသဳတအ် သၟာန် သၟုက်ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ်တုဲ ပတိုန်အမှုကုအပါဍေံတအ်အိုတ်ရ။ ကာလစိုပ်ရုၚ်ဂဗုတ်ဂှ်မှ ဂွံတီကေတ်ဗွဲတြး ဗီုကောန်ဝုတ်ဇကု ပတိုန်လဝ်အမှုဂှ်တုဲ ညးတအ်စိုတ်လီုအိုတ်ရ။ ပ္ဍဲယေန်သၞာၚ်အခိုက်ကၞာပိုဲမန်ဂှ် ကောန်ဒဒေံဂှ် မိမဆာန်အိုတ်ဟီုမာန်ဂှ်တုဲ ကောန်ဒဒေံဂှ် ယဝ်ရဒှ်မၞိဟ်ဗြဴမဂး ညးမဒှ်အပါတအ် သ္ဍိုက်ဆာန်သၞေမ်သၞဴဂၠိုၚ်ရ။  ကောန်ဒဒေံဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်အာဲတၟာဲ ဂှ်တုဲ ဒှ်မၞိဟ်မံၚ်အာမွဲအယုက်ဒဵုကဵုမိမမတ်ပၠိုတ်ရ။ အခိုက်ကၞာကောန်ဍုၚ်ပလိုတ်တအ် လုပ်ဓလီုဂွံဍေံတအ်ဟာ၊ ကောန်ဍုၚ် အမေရိကာန်တအ် အာမံၚ်ဗီုဏံဖအိုတ်ဟာ ၜိုန်ရဟွံတီကေတ်ကီုလေဝ် ဆဂး ကောန်ဇာတ်လဵုဟွံဟီု ယဝ်ကဵုအန္တရာဲ ကုမိမ ၜါမဂး ဘဝဂတတေံ ဂွံစိုပ်သွဝ်ဟွံလောဲသွာရောၚ်ဂှ် လညာတ်ပိဋကတ်တေံ စဳပျးမံၚ်ရ။ ပူဂဵုကဵုဒဒိုက်ကဵုမိမတအ်ဂှ် ဘဝ ဏံလေဝ် ဒးကတဴဂၠမ်စိုတ် ဘဝဂတတေံလေဝ် စုတိဗက် ဒးအာစိုပ်ဘုံအပဲါရောၚ်။ 
ကုပူဂဵုနွံကဵုစိုတ်သပ္ပရိုဟ်တအ်ဂှ် ထေက်ကဵုဒးထိုၚ်သးလောန်ရ။ အခိၚ်ကာလသၞာံအာတေံ အဃောကပ်ယဲက္ဍၚ်မံၚ်ဂှ် ညးမဒှ် သမ္ဘာအဲမိကဴထဝ် (မိပကဴထဝ်)ဂှ် ညးတေံဒးကၠောန်အာကမၠောန် အကြာမၞိဟ်ဒှ်ယဲကဝ်ဗေတ်တအ်ဂှ်တုဲ ဇကုညးတေံ ကလိ ဂွံယဲဂှ်ကီုရ။ နူဂှ် ပိုဲအလုံသ္ၚိ သီုညးမသုန်တၠ ကလိဂွံယဲဂှ်ကီုရ။ ဆဂး ညးတေံဂှ် ၜိုန်ရစၟယဲနွံကီုလေဝ် ထတ်ယုက်မံၚ်ဖိုဟ်ဂှ်တုဲ သီုဒးကၠောန်ကမၠောန် သီုဒးဍုန်တိုပ် သီုဒးရံၚ်စံၚ်သ္ၚိကၟိန်ဖအိုတ်ရ။ ယဝ်ရညးတေံ ဟွံဆက်ကၠောန်ကမၠောန်မဂး ဂြောဝ်ဂ တာပိုဲ အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ဇၞော် ကဵုကေတ်ဟွံပြေပြံၚ်ရောၚ်ဂှ်တုဲ ညးတေံ ဒုၚ်ခဳတုဲ ကၠောန်အာမံၚ် အကြာမဒးပံၚ်ကဵုလမျီုရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် ဂဥုဲစဵုဒၞာလေဝ်ဟွံမံက်ကၠုၚ်ဏီရ။ ဂုန်ညးတေံ လတူအဲကီု အိန်ထံၚ်ကီုဂှ် ကာလလဵုဝိုတ်ကၠေံဟွံဂွံဂှ် အဲဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ် လဝ်သာ်ဝွံရ။ ယဝ်ရအဲတၠိၚ်ဂုန်ညးတေံမဂး အဲဏံဒှ်ဗာလသမၠီုပါပမွဲရောၚ်ဂှ်လေဝ် ယဵုဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ကီုရ။ ပူဂဵုအကတညူ ကတဝါဒဳ ဟွံတီဂုန်တအ်ဂှ် သမၠီုရောၚ်ဂှ် ခမဳအရဳတအ် ဟီုတွံလဝ်အိုတ်ရ။ မၞိဟ်ဗြဴဗြဴနွံကဵု စိုတ်ဓါတ်သာ်ဝွံ သွက်သ္ဂောံက လိဂွံ ဍုၚ်သွဝ်ရောၚ်ဂှ် ၜတ်ကၞာတ်ကဵုလညာတ်ပိဋကတ်တေံမဂး ကၠးကေတ်မာန်ရ။ မၞိဟ်ခေတ် လၟုဟ်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဒုၚ်ဂိုၚ် ကေတ်သာ်ဝွံဂှ် အောန်တဴဗွဲမလောန်ကီုရ။ 
ဟိုတ်နူဂုန်ညးတေံဇၞော်လောန်ကၠုၚ်သာ်ဝွံဂှ်တုဲ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ အဲဒုၚ်ဂိကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာသမ္ဘာအဲကီုရောၚ် စိုတ်သာ်ဝွံ မံက်ဂတဝ် ကၠုၚ်ကုအဲရ။ ဗီုစိုတ်သမ္ဘာအဲနွံကၠုၚ်သာ်ဏံဂှ် ပ္ဍဲကောန်ဇာတ်အဲဂမၠိုၚ် ညံၚ်ဂွံနွံမာန်ဂှ် ဒးစဳပျးထ္ၜးဂၠံၚ်တရဴကီုရ။ ယဝ်ရဍေံတအ် ဟွံတီဗီုဒုၚ်လဝ်ဒဒိုက်သွက်ဍေံတအ်မဂး စိုတ်ပြဲပြဲဂွံနွံကၠုၚ်ကုကောန်ဇာတ်တအ်ဂှ် ဝါတ်အာညိညရောၚ်။ လညာတ်ညးသပ္ပ ရိုဟ်တအ်ဂှ် ပၟိက်ဇၞော်လောန်ရ။ ကောန်ဂကူပိုဲတအ် ဟိုတ်နူဝါတ်ဒိုက်လောန်ဂှ်တုဲ ဒးအာကၠောန်စဍုၚ်ညးတၞဟ် ကောန် ဇာတ်ဂှ်တၞဟ် မိမဂှ်တၞဟ်၊ အပါဂှ်တၞဟ် ယာဲဂှ်တၞဟ် သာ်ဝွံ ပြးဆာဲညးသကအ်အိုတ်ဂှ်တုဲ သွက်ဂွံဒၠောံဗတောန်ကောန်ဇာတ် ဂွံနွံကဵုစိုတ်သပ္ပရိုဟ်ဂှ် ဝါတ်လတူဝါတ်ရ။ ဒးဇၞော်ဂေါဝ်အကြာဗွိုၚ်သၟာကမၠောန် ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵုလညာတ်တၠပညာ သပ္ပရိုဟ် တအ်ဂှ်ပၠန်မဂး ပရေံလတူပရေံပၠန်ရ။ ပိုဲမကတ်လ္ၚတ်မံၚ်လိက်အဝဵုဝဵုဂှ်လေဝ် အဟိန်မကွာ်အာဂှ် ဒးပတပ်မံၚ်ဂၠံၚ်ဍာန်လ ညာတ်ဏီမဂး ရဲဟွံဗှ်လိက်တၠပညာတအ်ဂှ် ဟွံပံၚ်ကဵုတၠပညာတအ်ဂှ် ဇြက်ဟီုဟွံမွဲရ။
ဟိုတ်နူဇကုတုဲ ဂြောဝ်ဂတာသ္ၚိကၟိန်ဇကုကီု၊ မသကောဒေံတအ်ကီု၊ သကအ်ရဲညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ကီု၊ ဒှ်မံၚ်တသိုက်ကီုဟာဂှ် လၟိုန်န်ကာလကလေၚ်သၟာန်ရံၚ်ဇကုတုဲ လးပတပ်ဂၠံၚ်ဍာန်လစွံစိုတ်ညိ။ ယဝ်ရဒှ်မံၚ်မဂး ဂၠံၚ်ဍာန်ညးသပ္ပရိုဟ်ဒးဂှ်တုဲ ယဝ်ဟွံဒှ် မဂး ဍာန်ဂှ် ဟွံဒးရ။ ကာလလ္ဆောဝ်ဂွံဆဵုကေတ်မံၚ်လညာတ် “သြန်နွံကၠောန်ဂွံဖအိုတ်” ဂှ်တုဲ သြန်ဂှ် ရာန်ကေတ်စိုတ်ညး သပ္ပရိုဟ်ဟွံဂွံရ။ စိုတ်ညးသပ္ပရိုဟ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် ဒးပံၚ်ကဵုညးသပ္ပရိုဟ်၊ ဒးကလၚ်ဓဝ် ညးသပ္ပရိုဟ် ဒးဖအာဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် ရောၚ်။ သကအ်ရဲပိုဲတအ် ဒးစံၚ်တူပူမှ်မံၚ်ဂၠမ်စိုတ်တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူသြန်ဟွံမွဲဟွံသေၚ်၊ ဟိုတ်နူကောန်ဇာတ်ညးတအ် စိုတ် ဓါတ်သဝ်လောန်ရောၚ်။ ကောန်ဇာတ်ပိုဲတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဂွံမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဇၞော်ဂှ်တုဲ ပညာလောကဳဍေံတအ် ခိုဟ်ကွေံကွေံရ။ ဆဂး လေပ်ပညာ အိက်စုတ်အရှာံဘာ ဒှ်မံၚ်သာ်ဂှ်တုဲ ပြဝဍေံတအ်ဂှ် ပလီုပလာ်မံၚ်ဂုန်သိက္ခာ ကေုာံ ဘဝအိန်ထံၚ်ဍေံတအ်ကီုရ။ တၠပညာဍုၚ်ပိုဲကၠာကၠာတေံ လိက်ဗွဟ်ဘာတန်တအ်ဂှ် ညးတအ်စုတ်မံၚ်သုတ်ဇာတ်မကၠုၚ်နူဇာတ်ဗောဓိသတ်အလံၚ်ကျာ် တအ်ဂှ်တုဲ နူဍောတ်တ် ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ် စိုတ်ဗောဓိသတ်နွံကၠုၚ်အိုတ်ရ။ ပရေၚ်ပညာခေတ်ဏံ လိက်ဗွဟ်ပရောသာ်ဝွံ ဂပ်ဝ်ဒးစုတ်ကဵုထေက်ရောၚ်။
ပိုဲတအ် ဂွံစွံစိုတ်ဒးဂှ် ဒးလ္ၚတ်ဗှ်လိက်နာနာသာ်အိုတ်ရ။ လိက်ပရေၚ်ပညာလောကဳကီု လောကုတ္တဵုကီု ဗက်ဂၠာဲဗှ်လ္ၚတ်အိုတ်ရ။ ပိုဲဗှ်လိက်ဟီုဂှ် သွက်ဂွံဒှ်ဒတုဲဖဵုဘဝဇကုရ။ ဘဝဇကုဂှ် ဗဂပ်စုတ်ကဵုလညာတ်တၠပညာတအ်၊ ညးသပ္ပရိုဟ်တအ်မဂး ကျေဝ် ဂေါဝ်အိုတ်ရ။ အလံၚ်ကျာ်တအ်၊ အလံၚ်မှာထေရ်မဒယှ်တှ်တအ်ဂှ် ကလေၚ်ရံၚ်အာမဂး ကိုပ်ကၠာတေံ ညးတအ်ဂွံညာတ် ကေတ်ဗီုညးတၞဟ်တအ်ကၠောန်- ဗီုကျာ်၊ ဗီုကွးသာဝကကျာ်ကၠာတေံ ကၠောန်သ္ပဂှ်တုဲ ညးတအ် ဗတောံဗက်တုဲ၊ ရာဒ နာမိက်ကၠောန်ဗက်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဘဝဏံ ညးတအ် ဒှ်ဘဝအရဳကီု သီုဒယှ်တှ်ပြာထာကီုတုဲ ကလိဂွံဨတဒဂ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲလိက်တေံ ညး ဟီုလဝ် ထီုဗးပါရမဳ၊ ဗပေၚ်ပါရမဳ မဒှ်ဂှ်တုဲ ပိုဲတအ်လေဝ် ယဝ်ရဒ္ဂေတ်ဗက် ပတောံဗက်လညာတ်တၠပညာ ညးသပ္ပရိုဟ် တအ် ကီုမဂး ဍေံဒးဒှ်သာ်ဂှ်ကီုဟေၚ်ရ။
ကောန်ဂကူမန်ပိုဲကၠာကၠာတေံ ၜိုန်ရဟွံဂွံကတ်လ္ၚတ်လိက်ပတ် ပ္ဍဲဘာတန်အိုတ်ကီုလေဝ် ညးမလေပ်လိက်တအ်ဂှ် အခိၚ်သၠး ညးတအ်ဟီုဂးသဳကၠဳပရောဇာတ်ကျာ်တအ်ဂှ်တုဲ ညးမွဲကဵုမွဲ ဒ္ဂေတ်ဗက်လညာတ်တအ်ဂှ်အိုတ်ရ။ ဗီုလစွံစိုတ်ဂၞကျာ်မဒ္ဒဳတအ်၊ ဗီု လစွံစိုတ်ဂၞကျာ်ဝိသာခါတအ် ဒှ်တမ် သွက်မၞိဟ်ဗြဴဗြဴတအ်ဂှ် မိမပိုဲတအ် ညးတအ်ဟီုလဴဒးမံၚ်အိုတ်ရ။ ဇာတ်ဇၞော်စှ်၊ ဇာတ် (၅ ၅၀)တအ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုၚ် ညးတအ်ကေၚ်မိၚ်လဝ်အိုတ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲညးတအ် စိုတ်သပ္ပရိုဟ်နွံမံၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ပိုဲမၞိဟ်တြုံတအ်ဂှ်လေဝ် ဒးနွံကဵုဝဳရိယဇဲသတ္တိ ညံၚ်ရဴမဟာဇနက်ဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုပညာ ညံၚ်ရဴမဟောသဓဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုစိုတ်ဓါတ်ကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာ မိမ ညံၚ်ရဴသုဝဏ္ဏသာမ်ဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုစိုတ်ညံၚ်ရဴတေမဳဏောၚ်၊ အယုက်ဇၞော်ကၠုၚ် ဒးအာကျာ်ဘာဏောၚ် မပ္တံသာ်ဏံ ညးတအ် ယိုက်ဒိုက်လဝ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲတွဳဗွိုၚ်မၞိဟ် မနွံကဵုဒ္ဂေတ်ပဋိပတ်မပြဲသာ်ဝွံတအ်ဂှ် ၜိုန်ရညးတအ်ဟွံလေပ်လိက်ကီုလေဝ် ယဝ်ရဂွံမံၚ်ကရောံညးတအ်မဂး ကလိဂွံတသိုက်စိုတ်အိုတ်ရ။ လၟုဟ်ဝွံ လညာတ်ဍုၚ်ပလိုတ်မသ္ပအဓိကကဵုကလိဂွံအဝဵုတအ်၊ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တအ်၊ အံၚ်ဇၞးဘဝတအ် ဂၠိုၚ်လောန်ဂှ်တုဲ အတ္တပိုဲမၞိဟ်တအ် ဇၞော်သၠုၚ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။ 
ဘာလကျာ်သေံ ပ္ဍဲဍုၚ်က္ၜၚ်ကံက်တအ်ဂှ် ကောန်ဍုၚ်ပိုဲတအ် ကဵုဒါန် ကလၚ်ဓဝ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်မိပ်စိုတ်တုဲ ဒုၚ်တၠုၚ်အိုတ်ရ။ ကောန်ကမၠောန်နူဍုၚ်ပိုဲဂမၠိုၚ် ဟိုတ်နူစိုတ်စေတနာသဒ္ဓါညးတအ်ထတ်ဂှ်တုဲ ခမဳသၚ်ကောန်ဍုၚ်သေံတအ် ကေတ်စဂုန်စရာဲ အိုတ်ရ။ ဟိုတ်နူဒကာတအ်ဂှ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ညးတအ် ဒးနိမန်သၚ်မန် ဓမ္မကထိကတအ်ဂှ်တုဲ ကဵုတွံဓဝ်ဗတ်မန်အိုတ်ကီုရ။ ၜိုန်ရ ဍုၚ်ပိုဲဝါတ်ကီုလေဝ် ၜိုန်ရညးတအ်ဒှ်မၞိဟ်ဝါတ်ကီုလေဝ် ဆဂး သဒ္ဓါစေတနာညးတအ်ဟွံဝါတ်ဂှ်တုဲ အခိၚ်အာမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ညးတၞဟ် တအ်မွဲချိုန်ခဏဂှ် ကလိဂွံဓဝ်မေတ္တာ ကရုဏာ နူကောန်ညးဍုၚ်သေံတအ်ဂှ်အိုတ်ရ။ သဒ္ဓါစေတနာဂှ် ဒှ်ဓဝ်ပူဂဵုကလျာဏပု ထုဇန်တအ် မကၠောန်သ္ပမွဲရ။ ဟိုတ်နူစိုတ်တအ်ဂှ်တုဲ ဒၞာဲလဵုအာအာမုက်မတ်ယးတၟးတုဲ တိတ်ဗၠးနူအန္တရာဲမာန်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၃:၅၃၊ ၁၀ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်  − (ခဏ်သံဃာဒိသေသ်) ==

ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်  − (ခဏ်သံဃာဒိသေသ်)

၂၁၁။ ပဌမသံဃဒိသသျေသိက်ခာပိုဒျ

ယွံနာဲဗြဴတအ် အာပတ်သံဃဒိသေသ်ဂမၠိုၚ် စှ်ထပှ်ဝွံ အာစိုပ်ဒဒှ်ဂပ်ဝ်စၞောန်ထ္ၜးဗွဲသရုပ်အိုတ်ရ။

၆၇၈။ ပ္ဍဲမခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ဥပးမွဲတၠ ကဵုဒါန်တိုက်ဂြပ် ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲ ပ္ဍဲကြဴ စုတိကလိလောန်စဴအာရ၊ ပၞောဝ်ကဵုကောန်ၜါတၠ မၞုံတဴကုဥပးဂှ် မွဲတၠဂှ် ဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါရ၊ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာရ၊ မွဲတၠဂှ်တုန် မၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါရ၊ လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာရ၊ ကောန်ၜါတၠဂမၠိုၚ်ဂှ် ပါ်ပရအ်တဴ ကြက်ဂြပ်မကၠုၚ်နူမအံက်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကၠုၚ် ကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်မ္ဂး ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်ပိုဲညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်ပိုဲညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယဝ်ဒှ်အဲပိုၚ်မ္ဂး (ယဝ်အဲဂွံမ္ဂး) အဲလေဝ် ကြက်ကဵုဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်ရ” ရဴဝွံ (ပၠုပ်စိုတ်တုဲ) “ပါ်ပရအ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်တုဲ ပ္ဍဲကြဴ အခိၚ်ပါ်ပရအ်ဂြပ်ဂှ် (တိုက်ဂြပ်ဂှ်) အာစိုပ်ဇရေၚ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် ပြာပ်အာဇရေၚ်ဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲ “ယွံနာဲဗြဴတအ် ဩဝ်တိတ်အိုတ်ညိ၊ တိုက်ဂြပ်အဲဏောဝ်” ရဴဝွံ သ္ဂးတိုန်ဂလာန်ဝွံမ္ဂး ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်မၞးတအ်ညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲဒှ်ရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုတြုံဂှ်ရ။ ကဵုဒါန်တုဲရ ဟဂွဴကဵုဒါန်ဏီရ ရဴဝွံ ကယျာန်ဓဝါတ်တုဲ သၟာန်တဴ အမာတ်ဇၞော် မဒှ်ညးသ္ဂုတ်သွာတ်ဓရ်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ “ယွံနာဲဗြဴတအ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ ရဴဝွံ ညးလဵုမွဲတီရော?” ရဴဝွံ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် သၟာန်အိုတ်ရ။

သၟာန်တဴရဴဝွံမ္ဂး ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာဂှ် “ယွံနာဲတအ် စွံသက်သဳတုဲ ဒါန် မကဵုဒါန်သၠးပွးဂှ် တၠအဲအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ညာတ်လေဝ်ကေၚ်ညာတ်ဟာ မိၚ်လေဝ်ကေၚ်မိၚ်ဟာ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် “ယွံနာဲဗြဴဂမၠိုၚ် ဟီုဂလာန်ဍာံစၟတ်အိုတ်ရ” ဂှ် တိုက်ဂြပ်ဂှ် သ္ပတဴဂြပ်ဘိက္ခုနဳသၚ်ပိုၚ်အိုတ်ရ။ တြုံဂှ် ဟိုတ်မကျအာဂှ်ရ ဗြဴက္ဍိုပ်တ္ၚာတ် ဂကူအယုတ်ဂမၠိုၚ်ဝွံ ခမဳဗြဴဟွံသေၚ်အိုတ်ရ၊ “မုဟိုတ် ပၠံၚ်ၜါ်ကတ် တိုက်ဂြပ်ပိုဲညးဂမၠိုၚ်အိုတ်ဂှ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်ရ။

ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဟီုလဴပတီ ဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ထပ်စွံဒဏ်ကုတြုံဂှ်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် တြုံမဒးဒုၚ်တပ်စွံလဝ်ဒဏ်ဂှ် ကဵုသိုၚ်ခၞံဘာတဳ ပ္ဍဲဇရေၚ်ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်တုဲ “ဩဝ်တ္ၜေဟ်လက်ချဴဟီုတေၚ် ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ဂှ်အိုတ်ညိ” ရဴဝွံ ဗတိုက်ဖအောဝ်တဳဂမၠိုၚ်ရ၊ ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဟီုလဴပတီ ဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ပၠန်ဂှ်ရ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ကဵုကၠေၚ်ဒက်တြုံဂှ်အိုတ်ရ။ ဂကောံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် ဗွဲကိုပ်ကၠာ ပၠံက်ကေတ်တိုက်ဂြပ်အိုတ်၇၊ မရနုက်ကဵုၜါအလန်ဂှ် ကဵုတပ်စွံဒဏ်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်လၟုဟ်တုန် ကြက်ကဵုဂစိုတ်အိုတ်ရ” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် သ္ဂောံမိၚ်ကေတ် ဂလာန်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် မဟီုဂရိုဟ်ပျုတ်ဗ္ဒေက် ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ဟေၚ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မုဟိုတ် နာဲဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလနာ် နပၞောတ်,မာန်တုဲ သ္ဂောံပဒတဴရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ဂှ် ဂရၚ်ပတီဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုခမဳတြုံဂမၠိုၚ်အိုတ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန်တုဲ ပဒတဴရဟီုဂှ် ဍာံပြရဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် မုဟိုတ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန်တုဲ ပဒတဴရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။ 

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၇၉။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ကေုာံသမ္ၚေဟ်ကီု ကေုာံကောန်သမ္ၚေဟ်ကီု ကေုာံဍိက်ကီု ကေုာံသၟာကမၠောန်ကီု ဗွဲတွဵုမယုတ် ကေုာံခမဳပြဘာဇ်မ္ၚးသာသနာလေဝ် သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန် (သ္ပအမှု) တုဲ ပဒတဴမ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံ ဒးအာပတ် ပ္ဍဲချိုန်ခဏမကလိလောန်ကၠေံဗွဲကိုပ်ကၠာဒှ်တုဲ အာစိုပ်အာပတ်သံဃာဒိသေသ် မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် (နူဂကောံသၚ်) ရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜး အိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 ---
၂.၁.၂။ ပွံက်ပဌမသံဃာဒိသေသ်သိက္ခာပိုဒ်

၆၈၀။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျ ရူဝှံမ်ဂးခမုဗွူရ။

သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် မ္ဂးဂှ် သ္ဂးတဴပွမသ္ပအမှုရ။

သမ္ၚေဟ် မ္ဂးဂှ် ညးမမိက်ကဵုမွဲမွဲ အုပ်ဓုပ်ပိုၚ်ပြဳတုဲ ပဒတဴပ္ဍဲသ္ၚိရောၚ်။

ကောန်သမ္ၚေဟ် မ္ဂးဂှ် ကောန်ကောဒေံညးမမိက်ကဵုမွဲမွဲဂမၠိုၚ်ရောၚ်။

ဍိက် မ္ဂးဂှ် ဍိက်ကတဵုဒှ်ပ္ဍဲသ္ၚိ ဍိက်ရာန်နဂြပ် ဍိက်ဂၠုဲရောၚ်။

သၟာန်ကမၠောန် မ္ဂးဂှ် ညးမဒုၚ်ဝန် ရဴဝွံမ္ဂး ညးဒုၚ်လိၚ်ရောၚ်။

ခမဳပြဘာဇ် မ္ဂးဂှ် ပါဲကၠေံ ခမဳတြုံ ခမဳဗြဴ သိက္ခမာန် သာမဏဳတြုံ သာမဏဳဗြဴတုဲ ညးမတၞီလုပ်ပ္ဍဲပြဘာဇ်မမိက်ကဵုမွဲမွဲရောၚ်။

“ကြက်ဂဗုဓ်စုတ်အမှုရ” ရဴဝွံ သကအ်ပွံၚ်လေဝ် ဂၠာဲသ္ၚေဝ်မ္ဂး၊ အာလေဝ်အာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဟီုလဴဗ္စ ကုညးမွဲမ္ဂး ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဟီုလဴဗ္စ ကုသကအ်ပွံၚ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။ ပ္ဍဲအလိက်သ္ပဂဗုဓ်အမှုတုဲဂှ် ဒးအာပတ်သံဃာဒိသေသ်ရ။

ဒးအာပတ် ပ္ဍဲချိုတ်ခဏမကလိလောန်ကၠေံဗွဲကိုပ်ကၠာဒှ်တုဲ မ္ဂးဂှ် မွဲဒမြိပ်ကေုာံပွမကလိလောန်ဒ္ဂေတ်သ္ပဝတ္ထုဂှ် ဒးအာပတ်ရ၊ ဟိုတ်နူပွမဒၠောံဗတောန် နဉတ်ကမ္မဝါစ်ဂှ် ဒးအာပတ်ဟွံသေၚ်ရ။

မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် မ္ဂးဂှ် မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် နူဂကောံသၚ်ရ။

သံဃာဒိသေသ် မ္ဂးဂှ် သွက်အာပတ်ဂှ် သၚ်ဟေၚ် သ္ဒးကဵုမာနတ်ရ၊ သ္ဒးတံၚ်ဓဇက်တမ်ရ၊ သ္ဒးပၠုပ်အဗ္ဘာန်ရ၊ ခမဳဗြဴၜါဇကုပိဇကုကီု၊ မွဲဇကုကီု၊ ကဵုမာနတ်ဟွံဂွံရ၊ တံၚ်ဓဇက်တမ်ဟွံဂွံရ၊ ပၠုပ်အဗ္ဘာန်ဟွံဂွံရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး ရဴဝွံမ္ဂး “သံဃာဒိသေသ်” ရ၊ (ယၟုမတွံဂး သံဃာဒိသေသ်ဂှ်) ယၟုဂကောံအာပတ်ဂှ်ဟေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်လေဝ် ကော်ခဴဂး ရဴဝွံမ္ဂး “သံဃာဒိသေသ်” ရ။

၆၈၁။ ဂကောံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဟိုတ်မတံၚ်ဓဇက် ဇရေၚ်ညးဇၞော်ဓရ်တုဲ အာမ္ဂး၊ အာတ်ပၟၚ်ပၟဲမ္ဂး၊ သီုဟွံရန်တၟအ် ဟီုလဴဗ္စမ္ဂး၊ ဟွံဒးအာပတ်ရ၊ ကုခမဳဗြဴမကြအ်ဥမ္မတ် ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒးအာပတ်ရ။

ပဌမသံဃာဒိသသျေ သိက်ခာပိုဒျ တဲုရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၁၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)  ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်  ၁.၃.၁။ တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ် ==

(ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)

ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်

၁.၃.၁။ တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၆၈။ ပ္ဍဲအခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မုဟိုတ် နာဲဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရ ဟီုဂှ် ဍာံပြရဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ မုဟိုတ် ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ်ရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာသ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၆၉။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ် ‘ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵု ပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠောပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပမပံၚ်ဖက်ဏီရ’ ရဴဝွံ သ္ဒးဟီုသ္ဂးကဵုခမဳဗြဴဂှ်ရ၊ ရဴဝွံဟေၚ် ခမဳဗြဴဂှ် သီုကဵုခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ်ဟီုသ္ဂးတဴဂှ် တုပ်နဲကိုပ်ကၠာဟေၚ် ယိုက်ဒိုက်ဂိုၚ်ကေတ်မ္ဂး၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံကွေတ်ဂှ် စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါ ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ် ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴဂှ် ဗွဲမဒးရးရ၊ စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါ ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရးနေဝ် ယဝ်သၠးကၠေံကွေတ်ဂှ်မ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံ ရဴဝွံ ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မဗက်ပတိတ်လဝ်ဒှ်တုဲ ဒးအာပတ်ပါရာဇ် (မၞုံယၟုဉက္ခိတ္တာနုဝတ္ထိကာ) ရ၊  ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜးအိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 −−−
၁.၃.၂။ ပွံက်တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၇၀။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျရူဝှံမ်ဂး ခမုဗွူရ။

သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မ္ဂးဂှ် (သၚ်) မၞုံကဵုပွမပံၚ်ဖက်တုပ်သၟဟ် မတန်တဴပ္ဍဲသိမ်တုပ်သၟဟ် (မွဲသိမ်ဓဝ်)။

ခမဳ မဗက်ပတိတ်လဝ် မ္ဂးဂှ် ခမဳမဗက်ပတိတ်လဝ် ဟိုတ်နူပွမဟွံမၠာဲသ္ၚေဝ် ပွမဟွဴဇအုဲဇဗ ဝဳဗလးအာပတ် ပွမဟွဴသၠးကၠေံကွေတ်မိစ္ဆာရောၚ်။

နအဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် မ္ဂးဂှ် ယြဴနသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် ယြဴနစောဒနာသာရဏာဝိနယ်။

န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မ္ဂးဂှ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မအံၚ်ဇၞးမာရ်မသုန်ပြကာ ကေုာံန ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဂြၚ်တီကေတ်သစ္စပန်။

ဟှံမှဲကဵုပှမရျှသျှေရေူဂူ မ်ဂးဂျှ ဟှံရျှသျှေရေူဂူ သါ်ျကို ဂိုဏျကီု ကမျကီုရ။

မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မ္ဂးဂှ် ဗက်ပတိတ်လဝ် နဥက္ခေပနဳယကမ်တုဲ ခမဳ မဟဂပ်ဝ်ကော်ပၠုပ်လဒေါဝ်သၚ်ဏီရောၚ်။

မဟဂွံသ္ပပွမပံက်ဖက်ဏီ မ္ဂးဂှ် ခမဳမပဒတဴမံၚ်စံၚ်မွဲစွံဂမၠိုၚ်ဂှ် ကော်ခဴဂးပံၚ်ဖက်အိုတ်ရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲကေုာံခမဳဂှ်မွဲစွံရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ။

ဒ္ဂေတ်ဗက် ခမဳဂှ် မ္ဂးဂှ် ခမဳမဒးဒုၚ်ဗက်ပတိတ်ဂှ် ယြဴမၞုံကွေတ်မွဲရ၊ ယြဴမၞုံပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်မွဲရ၊ ယြဴမၞုံဂၞပ်ပၟိက်မွဲရ၊ ခမဳဗြဴဂှ်လေဝ် မၞုံကွေတ်သာ်ဂှ်ရ၊ မၞုံပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်သာ်ဂှ်၇၊ မၞုံပၟိက်သာ်ဂှ်ရ။

ခမဳဗြဴဂှ် မ္ဂးဂှ် ယြဴခမဳဗြဴမဒ္ဂေတ် ခမဳမဒးဒုၚ်ဗက်ပတိတ်လဝ္ နဥက္ခေပနဳယကမ်မွဲ။

ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် မ္ဂးဂှ် ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ်။

ခမဳဗြဴ မဆဵုညာတ်မမိၚ်ဂမၠိုၚ် “ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေ ရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠုပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ ယဝ်သၠးကၠေံမ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံဂှ် ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ မိၚ်တုဲ ဟွံဟီုသ္ဂးမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ခမဳဗြဴဂှ် တံၚ်ဓဇက်ဏာလဒေါဝ်သၚ်တုဲလေဝ် “ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာ သၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ္ နသဘဴဓရ်မဍာံစမတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠုပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ၊ ယွံနာဲဗြဴ လ္ပဒ္ဂေတ်ဗက် ခမဳတြုံဂှ်ညိ” ရဴဝွံ သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ ယဝ်သၠးကၠေံမ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံဂှ် ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဒးဒၠောံဗတောန် မမဳဗြဴဂှ် ဗွဲဒးရးရ၊ ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် သ္ဒးဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရးရ၊ ခမဳဗြဴ စဳကၠးဆိုက်ဗ္ဒက်တုဲ မၞုံကဵုအစောံသတ္တိဂှ် သ္ဒးကဵုသၚ်တီရ။

၆၇၁။ ယွံနာဲဗြဴတအ် သၚ် ဩဝ်ကလၚ်ပၚ်မှိၚ် (ဂလာန်) အဲဍိက်ညိ၊ ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ် ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်ရ၊ ခမဳဗြဴဂှ် ဟွံသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ်ရ၊ ကမ်မၞုံကဵုအခိၚ်မဗဗွဲ ကုသၚ် ယဝ်ဒှ်မ္ဂး၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ် သ္ဒးဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဗွဲမဒးရးရ၊ ဣဝွံတုန် ပွမကဵုတီရောၚ်။

ယွံနာဲဗြဴတအ် သၚ် ဩဝ်ကလၚ်ပၚ်မှိၚ် (ဂလာန်) အဲဍိက်ညိ၊ ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်ရ၊ ခမဳဗြဴဂှ် ဟွံသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ်ရ၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ် ဒၠောံဗတောန်ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ (နဉတ်ကမ္မဝါစ်) ဗွဲမဒးရးရ၊ နာဲဗြဴဂှ် သ္ဒးဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ရ၊ ယြဴကုနာဲဗြဴမွဲ ဟွံမွဲကဵုပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်ရ၊ နာဲဗြဴဂှ် သ္ဒးဟီုတိုန်ရ။

မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် ဟီုသ္ဂးဟိုတ်ဂှ်ရ ။ ပ ။ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် ဟီုသ္ဂးဟိုတ်ဂှ်ရ ။ ပ ။

“တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ်ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဗွဲမဒးရးတုဲရ၊ ကုသၚ်ဂှ် မၞုံကဵုပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒၟံၚ်ကၞပ်သ္ၚောံသ္ၚိတ်ဇြရ၊ နမဒၟံၚ်ကၞပ်သ္ၚောံသ္ၚိတ်ဇြ ရဴဝွံ ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်မသ္ဍိုက်မၠိုက်ဂှ်ရ” ရဴဝွံ (သ္ဒးကဵုတီရ)။

ပ္ဍဲလအိတ်ဉတ် ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ ပ္ဍဲလအိတ်ကမ္မဝါစ်ဂမၠိုၚ်ၜါဝါ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ၊ ပ္ဍဲလအိတ်ကမ္မဝါစ် ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။

ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မ္ဂးဂှ် ထံက်ရံၚ်ကဵုခမဳဗြဴ မအာစိုပ်ပါရာဇိကမဒှ်ကိုပ်ကၠာဂှ် ဂပ်ဝ်သ္ဂးရ။

ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ မ္ဂးဂှ် ဗွဲဥပမာတုန် တၟအ်လးဇၞော် မဒကးအာၜါလွးတုဲဂှ် သၟဟ်ညံၚ်ရဴကလေၚ်ဗ္ဂပ်ဖျပ်မွဲလှ်ေပၠန် ဟွံဂွံရကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဝွံရ ခမဳဗြဴဂှ် ဒၠောံဗတောန် ‘နဉတ်ကမ္မဝါစ်’ စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါနေဝ် ဟွံသၠးကၠေံကွေတ်ဂှ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴ ဟွံသေၚ်ရ၊ တၞောဝ်ကျာ်ကောန်သၟိၚ်ဗြဴသာကျဝၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး အာစိုပ် ပွမကျနူသာသနာရ။

ပ္ဍဲအရာ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံဂှ် ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးဂှ် ပွမသ္ပဝိနယ်ကမ်မွဲစွံ ပွမစၞောန်ထ္ၜး (ဖ္ဍောတ်) ပါတိမုက်မွဲစွံ ပွမဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်ပဒတဴမွဲစွံရောၚ်၊ သီုဖအိုတ်ဝွံ ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴမစှ်ေပါရာဇိကဂှ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး “ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံ” ရ။

၆၇၂။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် (မဂပ်ဝ်သ္ပ နဗဗွဲဓရ်) မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ ဓမ္မကမ်ဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် မၞုံသၠေဟ်ပၟာဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ အဓမ္မကမ်ဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ ဓမ္မကမ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုသၠေဟ်ပၟာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ အဓမ္မကမ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။

၆၇၃။ ကုခမဳဗြဴ မဟွံဒးဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရး (နဉတ်ကမ္မဝါစ်) ခမဳဗြဴသၠးကၠေံကွေတ် ခမဳဗြဴကြအ်ဥမ္မတ် ။ ပ ။ ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒအာပတ်ရ။

တတိယပါရာဇိက သိက္ခာပိုဒ် တုဲရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၃၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)  ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်  ၁.၄.၁။ စတုတ်ထပါရာဇိကသိက်ခာပိုဒျ ==

(ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)

ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်

၁.၄.၁။ စတုတ်ထပါရာဇိကသိက်ခာပိုဒျ

၆၇၄။ ပ္ဍဲအခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ပွမရပ်တၞုဟ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ် ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်သ္ၚောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရ၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရ၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မူဟိုတ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်ဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရော? ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရော? ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရော? ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ ။ ပ ။ 

“ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပိဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ် လေဝ် အာအိုတ်ရ၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရ၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရ ဟီုဂှ် ဍာံပြဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ 

“ယွံခမဳတအ် မုဟိုတ် ခမဳဗြဴ ဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်ဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ် ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန်အိုတ်ရော? ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရော? ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရော? ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ်သ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။ 

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၇၅။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်မ္ဂး၊ မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန်မ္ဂး၊ ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာမ္ဂး၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်မ္ဂး၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မၞုံကဵုဟိုတ်ဒ္စာံသာ်ဒှ်တုဲ ဒးအာပတ်ပါရာဇ် (မၞုံယၟုအဋ္ဌဝဝတ္ထုကာ) ရ၊ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜးအိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 ---
၁.၄.၂။ ပွံက်စတုတ္ထပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၇၆။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျ ရူဝှံမ်ဂးခမုဗွူရ။

ဍုက်ဍေက်ကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ မ္ဂးဂှ် မၞုံကဵုပွမထၞေန်စပ်သ္ဍိုက်မၠိုက်ဒှ်တုဲ မၞုံကဵုပွမသ္ၚေဝ်မဲဒှ်တုဲ မၞုံကဵုစိုတ်ဆာန် ရာဂဒက်ဂြေန်လဝ်ဒှ်တုဲ။

ဍေံမဍုက်ဍေက်နကာယသံသဂ္ဂရာဂ မ္ဂးဂှ် ဍေံမၞုံကဵုပွမထၞေန်စပ်သ္ဍိုက်မၠိုက် ဍေံမၞုံကဵုပွမသ္ၚေဝ်မဲ ဍေံမၞုံကဵုစိုတ်ဆာန် ရာဂဒက်ဂြေန်လဝ်။

ပူဂိုလ်တြုံမၞိဟ် မ္ဂးဂှ် တြုံလကိုဟ်ဟွံသေၚ် တြုံပြိုတ်ဟွံသေၚ် တြုံတိရစ္ဆာန်မပတောလဝ် မၞိဟ်ဟွံသေၚ် တြုံမၞိဟ်မတီကၠိုဟ်ခၠၚ် မသၟဟ်စောံတၞဟ်နပွမဒ္ဂေတ်သ္ပ ပွမနှဴရဴဇကုကာယဟေၚ်ရောၚ်။

ပ္ဍဲအရာ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တဲ မ္ဂးဂှ်တုန် သ္ပတမ်နူတၚ်တဲတုဲ အဝယ်လစှ်ေဇကု ဍေံဒစဵုကဵုစိုပ်တၞုၚ်သၞေမ်တဲရောၚ်။ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမရပ် ပ္ဍဲလတူဇုတ်ကၞၚ်ကအ်ၜါ ကေုာံသၟဝ်ဗၞဳအဝဏ်တၚ်က္ၜံၚ်ၜါမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပိဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမရပ်ယာတ်ဗိုက်ကီု ယာတ်လတက်ကီုမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

မွဲစွံလေဝ် ဒတူ မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒတူတဴ ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍတြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သီုမဒတူတဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံ ဟီုဂလာန်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ဌာန်သၟောဲကြန်လေဝ် အာ မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် တြုံဂှ် “ဩဝ်ကၠုၚ်ဌာန်မဟိမုဝွံညိ” ရဴဝွံ ချိၚ်ဖာပ်တုဲ အာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ ဇၟာပ်ဂါမ်ဇိုၚ် ဇၟာပ်ဂါမ်ဇိုၚ် ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ အာစိုပ်အပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ လုပ်အာမပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ် ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ပ္ဍဲအယာံမာတ် မလုပ်အာဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်မမိက်ကဵုမွဲမွဲဂှ် ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။
ဇကုလေဝ် ပြာပ်ဏာဇရေၚ် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ် ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သီုမဒတူဒၟံၚ် ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံ လၟောဝ်ဏာဇကုဇရေၚ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မ္ဂးဂှ် ထံက်ရံၚ်ကဵုခမဳဗြဴ မအာစိုပ်ပါရာဇိကမဒှ်ကိုပ်ကၠာတုဲ ဂပ်ဝ်သ္ဂးရ။

ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ မ္ဂးဂှ် ဗွဲဥပမာတုန် တၞံတာကအ်ပိုတ်အာတုဲ သၟဟ်ညံၚ်ရဴတၞဟ်နပွမကလေၚ်ကၠုတ်ဍိုပ်ဍဴမွဲလှ်ေပၠန် ဟွံထေက်ကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဝွံရ ခမဳဗြဴဂှ် ကဵုပေၚ်တဴဝတ္ထုဟိုတ် မရနုက်ကဵုဒ္စာံမ္ဂး ခမဳဗြဴဟွံသေၚ်ရ၊ တၞောဝ်ကျာ်ကောန်သၟိၚ်ဗြဴသာကျဝၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး အာစိုပ် ပွမကျနူသာသနာရ။

ပ္ဍဲအရာ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံဂှ် ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးဂှ် ပွမသ္ပဝိနယ်ကမ်မွဲစွံ ပွမစၞောန် (ဖ္ဍောတ်) ပါတိမုက်မွဲစွံ ပွမဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်ပဒတဴမွဲစွံရောၚ်၊ သီုဖအိုတ်ဝွံ ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴမစှ်ေပါရာဇိကဂှ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး “ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံ” ရ။

၆၇၇။ ကုခမဳဗြဴမဟွံမွဲကဵုစိုတ်စေတနာ ခမဳဗြဴမဝိုတ်အာသတိ ခမဳဗြဴမဟွံတီ ခမဳဗြဴမဟွံသာယျေန် ခမဳဗြဴမကြအ်ဥမ္မတ် ခမဳဗြဴစိုတ်ကလှ်လဖှ် ခမဳဗြဴယဲဝေဒနာပ္ဍဵုပ္ဍိုက် ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒးအာပတ်ရ။

စတုတ်ထပါရာဇိက သိက်ခာပိုဒျ တဲုရ။
−
ယွံတၠနာဲဗြဴတအ် ဂပ်ဝ်စၞောန်ထ္ၜးကဵု ပါရာဇိကအာပတ်ဂမၠိုၚ်ဒ္စာံပြကာ ဗွဲသရုပ်အိုတ်တုဲရ၊ ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ပၞောဝ်အာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဒ္စာံဂှ် အာစိုပ်အာပတ်မွဲမွဲမ္ဂး ပ္ဍဲအခိၚ် (ဃောဒှ်ခရှ် သာမဏဳဗြဴ သိက္ခာမာန်) ကၠာတေံ သၟဟ်ညံၚ်ရဴဟွံကလိဂွံ ပွမပံၚ်ဖက်ဆက်ဆောံမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဂဋ္ဌှ် ခမဳဗြဴဂှ် ပ္ဍဲအခိၚ်ကြဴ (မအာစိုပ်ပါရာဇိကတုဲ) လေဝ် ဟွံကလိဂွံပွမပံၚ်ဖက် ဆက်ဆောံမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ရ၊ အာစိုပ် ပွမကျာနူသာသနာရ၊ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက်မွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်ရ။

ပ္ဍဲအာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဒ္စာံဂှ် သၟာန်နာဲဗြဴဂမၠိုၚ်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် သၟာန်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သၟာန်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ နာဲဗြဴတအ်ညးဂမၠိုၚ် ပ္ဍဲအာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဝွံ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ဇြဇြအိုတ်ရ၊ ရဴဝွံ နဒဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ဇြဇြဂှ် ဂွံသမ္တီကေတ် ဒဒှ်မသအးဇ္ၚးနူအာပတ်ဝွံရ။

ဘိက္ခုနဳဘၚ် ခဏ်ပါရာဇ် တုဲရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၃၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဂမ္တဴဂၠးတိဂှ် ထိၚ်မာန်၊ ပေဲါပၞာန်ဂှ် ထိၚ်ဟွံမာန်  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၁၂၊ တ္ၚဲသိုက်၊ ၂၀၂၁ ==

ဂမ္တဴဂၠးတိဂှ် ထိၚ်မာန်၊ ပေဲါပၞာန်ဂှ် ထိၚ်ဟွံမာန်

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၁၂၊ တ္ၚဲသိုက်၊ ၂၀၂၁

ပ္ဍဲကဵုပရိုၚ်တ္ၚဲဏံ  ဂွံလ္ၚတ်ကေတ်ဂှ် မွဲလပါ်ဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးမိပ်၊ မွဲလပါ်ဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးဒှ်ဓဝိၚ်- ထေက်ကဵုဒးမိပ်ဂှ်တုန်၊ ဍုၚ်ကြုက်ကဵုအ မေရိကာန် ပံၚ်တဲက္ဍိုက်ပ်တုဲ ကလိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်တုဲ လလောၚ်တြးပတိတ်ဏာ စပ်ကဵုအခန်သွက်ဂွံလုပ်အာပေဲါဗတိုက်ကဵု ရာသဳ ဥတုဂၠးတိပိုဲ မပြံၚ်လှာဲအာမံၚ်လပါ်ဂမ္တဴ ပ္ဍဲကောံဓရီုဇၞော် ယူအေန် စပ်ကဵုရာသဳဥတုဂၠးတိဝွံဂှ်ရ။ ဂွံညာတ်ကေတ်မိၚ် ကေတ် ညးတအ်မဟီုမလလောၚ်တြးတအ်ဂှ်တုဲ အလုံဂၠးတိမွဲ ဒုၚ်တၠုၚ်အိုတ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ညးတအ်ၜါဍုၚ်မပါ်ခြာတုဲ မတုပ် သၟဟ်မံၚ် ဗီုသၞညးသကအ်တအ်ဂှ် ညးတအ် ၚိတ်လဝ်ဂှ်တုဲ စပ်ကဵုကိစ္စကေၚ်ကာအန္တရာဲအလုံဂၠးတိဏံ ညးတအ်ၜါဍုၚ် မဒှ် ဍုၚ်ဇြဟတ်ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏံ ပံၚ်တဲဂစာန်လွဳပရာအာမာန်ဂှ် ဍေံဒှ်လက်သန်ခိုဟ် သွက်ဂၠးတိရောၚ် ညာတ်ကေတ်အိုတ်ဂှ် တုဲ နူဂကောံဍုၚ်အဳယူတံလေဝ် ဟီုဒုၚ်တၠုၚ်လဝ်ကီုရောၚ်ဂှ် ဂွံဗှ်ကေတ် ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်အေဝ်ဂျာဇြဳရာ ပ္ဍဲနောဝေမ်ဗာ (၁၀)ဂှ်ရ။ 
ပြသၞာအကြာညးတအ်ၜါဍုၚ်ကဵု ပြသၞာအလုံတၞောဝ်မၞိဟ်တအ် မဒးဆဵုဂဗမံၚ်တအ်ဂှ် ဟွံတုပ်သၟဟ်ရောၚ်ဂှ် ညးတအ်တီကေတ် တုဲ ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုအလုံဂၠးတိမွဲ ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵုဆဍုၚ်ဇကုမွဲဓဝ်တုဲ ညးတံလုပ်ကေတ်တာလျိုၚ်မွဲဣဝဵုမွဲဒလေၚ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ဍေံဒှ် ဟိုတ်ဂၠးတိပိုဲ ဂွံတဝ်အာလပါ်ခိုဟ် ပ္ဍဲအရာဖအောန်ဖျေံဓါတ်ဂီုဂမ္တဴဂၠးတိပိုဲဝွံရောၚ်။ သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ နာဲအေန်တိုဝ်နဳ ယော ဂူတရာတ်လေဝ် ဟီုဒုၚ်တၠုၚ်ဂလာန်မိပ်စိုတ်နဒဒှ် “လဂါံဇိုၚ်ကိစ္စဇၞော် important step” ပ္ဍဲအရာလုပ်ပေဲါဗတိုက်ကဵု အန္တရာဲရာသဳဥတုမပြံၚ်လှာဲမံၚ်ပ္ဍဲဂၠးတိပိုဲဝွံရောၚ်။ 
ဍုၚ်ဇၞော်ၜါဝွံ ဒှ်ဍုၚ်မကဵုမံၚ်အန္တရာဲကဵုအလုံညးဂၠးတိမွဲ ပ္ဍဲအရာစပ်ကဵုပြောဟ်ပတိတ်မံၚ်ဓါတ်ဂျိ ဗၞတ်ၜိုတ်(၄၀) က္ဍိုပ်ကၠံကီု ရောၚ် ဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ်လ္ၚတ်ကေတ်မာန်ကီုရ။ ယဝ်ရညးတအ် ဟွံကေတ်တာလျိုၚ် အဓိကမဂး ဟွံတိတ်ဗၠးနူဂမျိ ညးလိုက် ဂၠးတိ တအ်ကီုရောၚ်။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ကိစ္စဏံ ပိုဲတအ် ဒးတၚ်ဂုန်ကဵုညးစၞးအမေရိကာန် နာဲဂျန်ကေဝ်ရဳကီု၊ ညးစၞးဍုၚ်ကြုက် နာဲဇြဳ ယှေန်ဟဲကီုရောၚ်။ ညးတအ်ၜါတၠဂှ် ဒှ်ညးစၞးမကေတ်မံၚ်တာလျိုၚ် သွက်ရာသဳဥတုဂၠးတိ ပ္ဍဲအရာသ္ပစၞးကဵုဍုၚ်ညးတအ် ဂှ် ရောၚ်။
 “ဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် လၟုဟ်ဏံ သွက်ဂွံပံၚ်တဲအာညးသကအ်ကြပ်ပ် ပ္ဍဲအရာဂွံကော်ဆဴအာ ကဵုပြသၞာပိုဲမၞိဟ်တအ် မဒး ဆဵုဂဗမံၚ်ဇၞော်အိုတ် မတွံဂး အခက်အခုဲရာသဳဥတုဂှ်တုဲ အရာဝွံ ဍေံကိတ်ညဳမံၚ်ကဵု ဟိုတ်ပိုဲဂွံဒးကၠုၚ်စိုပ်ဒၞာဲသဳအိုဝ်ပဳ COP – conference of the parties (သဘၚ်သဳကၠဳဇၞော် စပ်ကဵုရာသဳဥတုဂၠးတိ) ဝွံဂှ်တုဲ အဲဒုၚ်တၠုၚ်ဏာကဵု လိက်ပံၚ်တဲလလောၚ် တြးညးတအ် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရောၚ်။ ဣဏံဂှ် ဒှ်ပရိုၚ်ခိုဟ်မွဲ သွက်ပိုဲတအ်ရောၚ်” ဂလာန်မြဴသာ်ဝွံ နာဲဖရေန် တေမ်မာမာန် မစိုန်ဒှ်တဴဒုတိယဥက္ကဌ သၟိၚ်ဇၞော်ကမ္မယှေန်အဳယူ ပ္ဍဲအရာမဆေၚ်စပ်ကဵုကေၚ်ကာရာသဳဥတု(Frans Timmermans, the European Commission’s executive vice president for the European Green Deal) ဂှ် ဟီုလဴထ္ၜးလဝ်ကဵု ဌာန ပရိုၚ်ဂၠးတိဂှ်ရောၚ်။
ပ္ဍဲတ္ၚဲဝွံ ဌာနပရိုၚ် The Guardian လေဝ် ဟီုဗၟံက်လဝ် ဗီုသမ္မတဍုၚ်ကြုက် နာဲဇြဳဂျေန်ပေန် မဟီုကဵုလဝ်သတိ စပ်ကဵုဓဝိၚ် သောက ဖေက်ပ္ဍဲဒေသအာယှဖသဳဖိတ် ကလေၚ်ကတဵုဒှ်ပၞာန် ညံၚ်ရဴခေတ်ကာလပၞာန်ဂံက်၊ ဖေက်ဍုၚ်မွဲကဵုမွဲ ကတဵုဒှ် ပဋိပ က္ခသေက်ဇဵုညးသကအ်ရောၚ်။ ပ္ဍဲကဵုက္ဍိုက်လိက်ပရိုၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် Xi Jinping warns against return to Asia-Pacific tensions of cold war era မြဴသာ်ဝွံတုဲ ၊ ပ္ဍဲပိုဒ်လိက်မွဲဂှ် ချူလဝ် အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်တေံသာ်ဝွံပၠန်ရ။“The Asia-Pacific region cannot and should not relapse into the confrontation and division of the cold war era.”  ညံၚ်ဒေသဝွံ ဂွံက လေၚ်ကတဵုဒှ်ပၞာန်ပၠန်ဂှ် အမေရိကာန် က္ဍိုက်ပ်တုဲ ဖန်က်ပထုဲမံၚ်ဖေဝ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုဂလာန်ညးဂှ်မဂး ညးဂၠးတိတအ် တီကေတ်မာန်ရ။ ကြဴနူအမေရိကာန် က္ဍိုက်ပ်ဒက်ပတန်ဂကောံမဟာမိတ်ဂမၠိုၚ် မပါလုပ်လၟိဟ်သီုဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယကီု၊ အဝ်သတြေလျကီု၊ ဂျပါန်ကီုဂှ်တုဲ နကဵုဍုၚ်ကြုက် ကတဵုဒှ်ဂဝိၚ်သောကရောၚ်။ စပ်ကဵုပဋိပက္ခထာဲဝါန်ဂှ်လေဝ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်ဒေ သဍုၚ်အာယှဂမၠိုၚ် ဂွံထုဲထံၚ်ပရေၚ်ပၞာန်ကီုရောၚ်။
နကဵုဍုၚ်ကြုက် ဍေံဒှ်ကၠုၚ်သၞကဵုဂကောံဍုၚ်မဟာမိတ်ကွိတ် (Quad) ခ္ဍၚ် ညးတအ်ဒးဂၠာဲဍုၚ်မဟာမိတ် သွက်ဂွံစၞေဟ်ပလန် ခ္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဂှ် ဍုၚ်ပိုဲ သွက်ဂွံဒးဗက်လကြဴဍုၚ်ကြုက်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။ အလဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ဗက်လကြဴလပါ်ဍုၚ်ကြုက်၊ အလဵုအသဳပြိုၚ်ပကာန်အေန်ယူဂျဳတအ်၊ ဂကောံရပ်လွဟ်မဒိုအ်လဝ်ပန်ပှော် မချုက်လိက်ကသုက်အေန်သဳအေတအ်ဂှ် ဗက် လကြဴမဟာမိတ်ကွိတ်တအ်ဂှ်မဂး ပဋိပက္ခဍုၚ်ပိုဲဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်သ္ဂောံဂၠိၚ်သ္ၚောဲမာန်ရောၚ်ဂှ် တော်ဆကေတ်မာန်ရ။ လစွံစိုတ် အကြာဂကောံဍုၚ်အာဇြဳယာန်တအ်လေဝ် ထကးပြးတိတ်အာမာန်ကီုရ။ ပ္ဍဲဂကောံဍုၚ်တအ်ဝွံ ဍုၚ်လ္ၚဵုဂှ် ဒးဒုၚ်အုပ်ဂလီုလဝ် နကဵုအဝဵုဍုၚ်ကြုက်လေဝ်ကီု၊ အမေရိကာန်လေဝ်ကီုဂှ်တုဲ ၜိုန်ရပဝ်လဇြဳညးတအ်မသုန်တၚ်တအ်ဂှ် အလုံလိုက်မွဲဒုၚ်တဲ မာန်ကီုလေဝ် ဆဂး စပ်ကဵုလညာတ်သဳကၠဳပညဳပညပ်ဂၠာဲသွဟ်တအ်ဂှ် လပါ်ရဲအေန်ယူဂျဳတအ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ဟွံမွဲရောၚ်ဂှ် လိက်လညာတ်တၠဂုန်အစာရာဝိက ချူဗၟံက်လဝ်နွံရ။ ကုအလဵုအသဳပၞာန်ဂှ် ညးတအ်တက်ကျာဟွံမာန်၊ အဇာဂှ် စၞးဂှ် ဒးဗတိုက် သအးကၠေံရောၚ်ဂှ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်လညာတ်သာ်ဝွံဂှ်တုဲ ကုခမဳသၚ် မနွံကဵုလညာတ်လပါ်ပၞာန်တအ်ဂှ်လေဝ် ညးတအ် ကၠတ်ပန်ဂစိုတ်မံၚ်ကီုရောၚ် ပရိုၚ်ဘာသာဗၟာတအ် အကြာဏံ ချူဗၟံက်လဝ်နွံရ။ ကုခမဳသၚ် မနွံကဵုလညာတ် ဟွံတုပ်ကဵုဇကု တအ်ဂှ်လေဝ် သ္ဍာံပန်ဂစိုတ် ကၠတ်ဂစိုတ်တဴကီုဂှ် ပိုဲတအ် ဒှ်သတ်မၞိဟ်မဓဇန်လောန်အာနူဗၞတ်ရ။ ပ္ဍဲတွဵုရးကရေၚ်ဍာဲဂှ် ပူဂဵုဟွံ ကေၚ်ဒစဵုဒစး ပစူလပုဟ်တဲပိတၞုၚ်တအ်ဂှ် ဂြိပ်ဒဴလုပ်မံၚ် ပ္ဍဲဗဒိုပ်ညးဒဴပၞာန်ညးတအ်ဟွံဂွံ၊ ထ္ၜးဟိုတ်ညးတၟုတ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် လုပ်ထုဲမံၚ်ဂှ်တုဲ တးပဲါကၠေံ ဟွံကဵုအခေါၚ်၊ ညးမဒဴပၞာန်တအ်ဂှ် ဒဒိုက်မွဲစိုပ်ဒဒိုက်ၜါရ။ ပရိုၚ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲနောဝေမ်ဗာ ၁၂ဂှ်ရ။ လၟုဟ်ဝွံ ပေဲါဗတိုက်လ္ၚဵုဂှ် ဒပ်ပၞာန်အလဵုအသဳတအ်ဟာ၊ အေန်ယူဂျဳတအ်ဟာဂှ် ပါ်ပဲါဟွံဒးအိုတ်ဂှ်တုဲ ဒုၚ်တၠုၚ် ညးတအ်လေဝ် ဒးဒုဟ်၊ ပဲါတးညးတအ်လေဝ် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ် ဒှ်မံၚ်အကာဲအရာသာ်ဂှ်တုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် ဒှ်မံၚ်အဓိပဲါ ပဲါလံက်ကွတ်ဒးလံက်ဂၞၚ်ရောၚ်။
တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲဝွံပၠန် ဘာညးမရှေ်သှေ်ကျာ်ခရေတ်တအ် ပ္ဍဲတိဍာ်ဍုၚ်ချေၚ်တအ်ဂှ် ဗၞတ်ၜိုတ်၂၂ဘာ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ပလီုပလာ်ကၠေံပၠန်ရ။ လအာသာ်ဝွံ ကၠာကၠာတေံ သၞာံမဟွံလအ် ပ္ဍဲတွဵုရးရခေၚ်ဂှ်  သၚ်ရခေၚ်တအ် ဒးဒုၚ်ပတိုန်ဒုဟ် ဆက် ဆောံကဵုပၠန်ဂရးရပ်လွဟ်အေအေတအ်တုဲ ဒးဒုၚ်ရပ်ဂှ်လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ခေတ်ဂှ်ဒှ်ခေတ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ မအုပ်ဓုပ် လဝ်ရောၚ်။ ပြဝမဓဇန်ကြမ်လတူညးဟွံမွဲကဵုဒုဟ်တအ်ဂှ် အလဵုအသဳဗၟာလဵုတိုန်န် ကၠောန်သ္ပမံၚ်ဟဂှ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ် ဘာလ ကျာ် ဗုဒ္ဓဘာသာကီု၊ ဘာလ္ၚောဝ်ကျာ်ညးဘာသာမပ္တံခရေတ်တအ်ကီု ယဝ်ရဆက်စပ်မံၚ်ကဵုကောန်ဂကူတအ်မဂး ဒးဒုၚ်ပ လီုပလာ် အိုတ်ရ။ ညးမဒှ်ဂလာရောဟေန်ဂျာတအ် ဂၠိုၚ်ကဵုစှော်ကိုတ် အာစိုပ်ဒဒိုက် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ်စံၚ်ကွာန်၊ ပလီုကောန်သမ္ဘာ သီုဒးဒုၚ် ထ္ဍေၚ်ပတိတ်နူဍုၚ်ကီုလေဝ် ဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ လုပ်စမံၚ်လပါ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာညးတုဲ ဂြောပ်ဗဒန်တဴဒုဟ်အိုတ်ဏီဂှ်ရံၚ် ကေတ်မ ဂး ကောန်ဍုၚ်ဗၟာတအ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူဗၟာတအ် ဓဇန်လောန်တဲရ။
ရံၚ်ကဵုဥပ္ပတ္တိမကတဵုဒှ်မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲဇေတ်တ်ဂှ်မဂး ကမၠောန်ဍေံမဒှ်လလေၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် အုပ်ဂလီုဂွံလဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ အလဵုအသဳပၞာန်လေဝ် ပလီုပလာ် ဓဇန်ဇြက်ဟီုဟၟဲ၊ ရဲအေန်ယူဂျဳတအ်လေဝ် ပလီုပလာ် ဓဇန်တဲလတူ။ ဂကောံကောန်ဍုၚ်အ ရၚ်တအ်လေဝ် လုပ်စလပါ်ပၞာန်ကီု၊ လပါ်အေန်ယူဂျဳကီု နွံတဴနာနာသာ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ လညာတ်ဂွံပညဳပ ညပ်သွက်ဍုၚ်ကွာန်ဂွံၜိုဟ်သြိုဟ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲဆကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ညိညဟေၚ်နွံတဴဂှ်တုဲ ဍုၚ်ပိုဲ အဃောဂၠံၚ်ကၠေံမံၚ်ရောၚ် ဟီုမာန်ရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော် ညံၚ်ရဴလဂုၚ်တအ်၊ အၚ်ဝတအ်၊ သေတ်ကါၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် အကာဲအရာကြပ်တုပ်မံၚ်ကဵု သဳရဳယျာ ကၠာတေံရ။ လၟုဟ်ဝွံဍုၚ်သဳရိယျာသ္ၚိတ်ဇြမံၚ်ကီုလေဝ် ဆဂးဍုၚ်ပိုဲဂှ် ကြပ်ဂွံမံၚ်ချာမ် ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်ရောၚ်။ ဝါဒပလီုပလာ် နူလ ပါ်အလဵုအသဳပၞာန်ကီု၊ အေန်ယူဂျဳကီု ကၠောန်မံၚ်ပေၚ်ၚ်တအ်ဂှ် ဆလအ် ဂွံဒိုအ်ကၠေံမာန်ဂှ်ရော ယဝ်ရပိုဲသၟာန်ရံၚ်မဂး အခိၚ်ဝွံ ဒှ်အခိၚ်အဃောစိုပ်မံၚ်သဂါဗတံရောၚ် ယဝ်ရဟီုမဂး ဟွံဗၠေတ်ရ။ အနာဂတ်ဂတပြဟ်ဟ်ဝွံ ဂွံခိုဟ်တိုန်ဂှ် စၟဳဟွံညာတ်ရ။ လညာတ်မဓဇန်ကြမ်ကြဂှ် ဒှ်လညာတ်မပၠေၚ်ကၠေံတသိုက်ပိုဲမၞိဟ်တအ်မွဲရောၚ်ဂှ် ဗွဲယျေဘူယျဟီုမာန်ဂှ်တုဲ လညာတ်ဏံ ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲ ရဲဂကောံတအ်ဂှ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ ပရိုၚ်မဆက်စပ်ကဵုပွမဓဇန်ကြမ်ကြတအ်ဂှ် ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်ဗတ်ဘာသာဗၟာ ပ္ဍဲဗဳဗဳဇြဳတအ်၊ ဗဳအိုဝ်အေတအ်ဂှ် ဂတဏံ ဒဵုကဵုဗှ်ဗက်ဟွံမာန်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ 
ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် ဟွံပြေပြံၚ်ခ္ဍၚ် သွဟ်ဍေံမတဝ်အာကဵုၜိုဟ်လလမ်ဍုၚ်ပိုဲ သ္ၚောဲအာခ္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ယူအေန်လေဝ် မူပကဵု ဟွံမာန်၊ အာဇြဳယာန်လေဝ် မူဖန်က်ကဵုဟွံတုဲရ။ အလဵုအသဳပၞာန်ကဵုအေန်ယူဂျဳလေဝ် ဝေၚ်ပြိုၚ်ဓဇန်ညးသကအ်သၟးဂှ်တုဲ လအ် အာခ္ဍၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ဒဒိုက်ဇၞော်ခ္ဍၚ်ရ။ အကြာဏံ ဂကူဝတအ်၊ ဂကူရခေၚ် မတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ် ဒၞာဲအဝဵုအေအေတဴ တအ်ဂှ် ဒဒိုက်အောန်အိုတ် ဟီုကြပ်ဂွံမံၚ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဗွိုၚ်ဇကု ၜိုန်ရဍောတ်ကီုလေဝ် တိဍာ်ဇကုကဵုဇကု အဝဵုအုပ်ဓုပ်ဇကု ကဵုဇကုမဂး ခိုဟ်အိုတ်ရောၚ်ဂှ် ရံၚ်ကဵုဒဒှ်ရဲမတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ်တအ်ဂှ်ကီု၊ ပ္ဍဲတိဍာ်အဝဵုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတဴတအ်ဂှ်ကီုမဂး တီကေတ် မာန်ရ။ သွက်ရဲမတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ်တအ်ဂှ် ဂဥုဲစဵုဒၞာလေဝ် ကလိဂွံမံၚ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်ယဲမဂး ဂွံအာလွဳလွတ်ပ္ဍဲရုၚ်ဂဥုဲဂှ်လေဝ် ခက်ခုဲ အောန်ရ။ သ္ၚိဇကုဍောတ်သွတ် မသိုၚ်ခၞံလဝ်အဆံၚ်ဟွံစိုပ်လဝ်ကဵုဒှ်ကၠာရ ယဝ်ရတိတ်ဗၠးမံၚ်နူဘဲအန္တရာဲၜိုဟ်ဂံက်ဂမ္တဴ၊ ဂဂဳအ ယဴတအ်ဂှ်မဂး ဂွံတိက်မံၚ်ၜိုဟ်ဟ် ဗွဲတသိုက်မာန်ကီုရောၚ်။ ဂွံလဝ်သ္ၚိခိုဟ်ဟ်တုဲ ဒးဗက်အောပ်တိက်မံၚ်ကီု၊ ဒးဂွိၚ်ဖေက် မံၚ်ကဵုညးကၠုၚ်စံၚ်ပလီုပလာ်ကီုမဂး ဟွံကလိဂွံတသိုက်စိုတ်ရ။ ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၀၁၊ ၁၃ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်တဲသွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       အလန်ဒုတိယ

ဥက္ကဌဇၞော်ဂုဏ်တၟေၚ်➲နာဲဟံသာ(ကော်ခဴစ)
အ္စာကၞေဟ်➲ၜိုပ်ဍာဲ 

ယၟုလိက် - ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်
ကၞေဟ်   - ၜိုပ်ဍာဲ
            (ဥက္ကဌဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ- အ္စာနာဲဟံသာ)
အစဳအဇန် - တရဴအအာ
ဂတိုပ်ဒဳဇြောၚ် - ဇဝ်ဝဳနန် (Jaw V Non) 
ကောန်ပျူတာ - ခေတ်လိုက်
သၞာံတက်ပ္တိတ် - 30.1.2022-၁၃၈၃ သၞာံ။
                     ဂိတုပုဟ်(၁၄)စွေက်
တက်ပ္တိတ်အလန် - ဒုတိယ
လၟိဟ်အုပ် - ၁၀၀၀၀အုပ်
ညးတၠဒါန် - မဒါန်ကောန်ဂကူမန်

       ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် 

       ဂလာန်ညးဇန်လိက် 
                      
လိက်အုပ်ဍောတ် “ ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ” ဝွံ ရန်ကဵုသၟတ်မန် အဝဲမံၚ်ဘာအဝဲဇူဘာတၟိတၟိတအ် သွက်ဂွံတီအာ ပရေၚ်ဂကူ၊ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ပၞာန်၊ ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်၊ ပရေၚ်ပညာ ကေုာံ ပရေၚ်မန် ပ္ဍဲအဝၚ်တိက်တအ် 
ၜိုတ်ဒးရးပြဟ်ဟ်မာန်တုဲ ဂလာန်တၚ်ဏှ်နွံကဵုရှ်သာတအ်ဂှ် ၜိုတ်ကပှ်ဂၠာဲ ချပ်ဗစာဂွံ ချူဇန်တက်ပ္တိတ်ဏာရ။  ဂလာန်တအ်ဏံဂှ် တိတ်ကၠုၚ်နူက္ဍဟ် ညးဇန်လိက်ဖအိုတ် ဟွံသေၚ်၊ ဂလာန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် နွံပ္ဍဲလိက်ဂွံကေၚ်ဗှ်တၚ် နၚ် ဇကုစှ်ေစိုတ် ဒုၚ်တဲ မာန် ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုကုဂကူမန်ဟေၚ် ရုဲစှ် ချူပြေၚ်တက် ပ္တိတ်ဏာရောၚ်။ 
   သၟတ်မန်ညးဂွံဗှ် ဂွံတီကေတ်ဂလာန်တအ်ဏံ အနာဂတ်ဂတတေံ ကဵုဂွံဒှ်ညးဆာန်ဂကူမန် ညးကၠောန်ပရေၚ်ဂကူမန် ညးအာက္ဍိုပ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူမန်မာန်ညိ။
                      ✍ၜိုပ်ဍာဲ✍
                  (၁)
            ပရေၚ်ဂကူ 
၁။ ဂကူမွဲမွဲဟီုဂှ် ဂကောံမၞိဟ် မံၚ်စံၚ်တန်တဴကၠုၚ်လဝ်မွဲစွံလအ်လ ကဵုသၞာံအခါ (လ္ၚီသၞာံ -ဠက်သၞာံ) အရေဝ် -လိက် - ယေန်သၞာၚ်အခိုက် ကၞာတုပ်၊ ကံကုသဵုဆက်စပ် (အခေါၚ်အရာ သၠဲလး/ဍန်ဂြက်တုပ်) တအ်ဂှ် ဒှ်မွဲဂကူရ။ 

၂။ ဇုဇဗဴလပိုဲနူကၠာကၠာတေံဂှ် ဟိုတ်နူညးတအ် ဟိုတ်နူမံၚ်စံၚ်တန်တဴကၠုၚ်မွဲစွံ လအ်လကဵုအခိၚ်တုဲ အရေဝ် - လိက် - ယေန်သၞာၚ် အခိုက်ကၞာပိုဲ ဂွံတုပ်မံၚ်ရောၚ်။
    
     - ဇုဇဗဴလပိုဲတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူမဗဳဇ (ဆီဇာတိ) ဆက်စပ်မံၚ်ညးသ္ကံတုဲ ရုပ်သာ်ပိုဲ မပ္တံ 
အရံၚ်စၞာံ၊ အရံၚ်သော်၊ အရံၚ်မတ်၊ ဗီုပြၚ်ဇကုဇကောဝ်ပိုဲ ဂွံတုပ် (ဝါ) ကြပ်တုပ်မံၚ်ရောၚ်။

  - ဒၟာနူဏံဟေၚ် ဂကူမသဆက်စပ်မံၚ်ရဂှ် ပိုဲတီ၊ ပိုက်တံဂၠာဲရိုဟ်မ္ဂး ဂကူမန်တအ်ဂှ် ဒှ်မသ ကောဒေံ ကြပ်ပ် (ဝါ) သ္ၚောဲသ္ၚောဲဖအိုတ်ရရောၚ်။ 

၃။ ကောဒေံဂှ် ဒှ်မသကြပ်ပ် ဂကူဂှ် ဒှ်မသသ္ၚောဲသ္ၚောဲ ဗီုဆာန်ကောဒေံဂှ် ဆာန်ဂကူကီုမ္ဂး မန်ပိုဲမုက်မတ် ယးတၟးဂကူပိုဲဗၠးၜးရောၚ်။
              (၂)
၄။ ဂကူမၞးဒှ်မံၚ်ဍိက်မ္ဂး မၞးကီု ကောဒေံမၞးကီု ဒှ်ဗက်ဍိက် ဒးဒုၚ်ဇိက်ဖအိုတ်ရ။ ဂကူမၞးဗၠးၜးမ္ဂး မၞးကီု ကောဒေံမၞးကီု ဗၠးၜးသၠဲလးဇၞော်မောဝ် ဖအိုတ်ရောၚ်။  

၅။ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက် ဒှ်မံၚ်ဒဒိုက်ဂှ်ဟွံရံၚ်၊ ရံၚ် သွက်ဇကုတုဲ ပဲါဒဴအာဌာန်တၞဟ်ဟ်ဂှ် ဒှ်ညး ဒှ်ဂြိပ်ဒဴ မာန်ဗက်စရ။ 

၆။ ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဒေသဇကု ဇကုဟွံမံၚ် ရန်ကဵုသြန်တုဲ အာထောံဌာန်တၞဟ်မ္ဂး ဂကူညးတၞဟ် လုပ်ကၠုၚ်ဗပေၚ်ဒၞာဲရောၚ်။ ဒှ်သာ်ဂှ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဇကု ဒှ်အာဌာန်ညးတၞဟ်ရောၚ်။ 

၇။ မန်တအ်အာဍုၚ်သ္အာၚ် ဂၠာဲသြန်ဂှ် ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုပူဂဵုရဂၠိုၚ် ဍုၚ်ကွာန်မန် ဒှ်အာဍုၚ်ကွာန်ဂကူညးတၞဟ်ဂှ် ဂွံကလေၚ် ပလေဝ်ဟွံလောဲ လေၚ်ဆောံသွက် ဂကူဇၞော်ဇၞော် ဒဵုကဵုဂကူကၠေံကၠက် ဒှ်မာန်ရောၚ်။

၈။ ဂကူတုပ်မ္ဂး ဒးရီုဗၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်ရောၚ်။ဂကူကြုက်၊ ဂကူဂလာ၊ (မူသလေမ်)တအ် ရီုဗၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်ခိုဟ်တုဲ  ဂကူဍေံတအ် ဇၞော်မောဝ်ပြာကတ်ရောၚ်။ 

၉။ မၞိဟ်ဂကူတုပ်တအ်ဂှ် ကံကုသဵုဆက်စပ်မံၚ် ညးသ္ကအ်ရောၚ်တုဲ ဒးညဳသာညးသ္ကအ် ဒးရီုဗၚ်ညးသ္ကအ်။ 
ဟွံညဳသာ ဟွံရံၚ်စံၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်မ္ဂး ညးလေဝ်ဒှ်ဒဒိုက် အဲလေဝ်ဒှ်ဒဒိုက် တၞီဗၠိုက်အာ အလုံဂကူရောၚ်။  
                  (၃)
၁၀။ ကၠဵုတအ်ဂှ် ဟွံဝိုတ်တၠ၊ မၞိဟ်ဝိုတ်မံၚ်မသ ဂကူတအ်ဂှ် ပရေံစိုပ်ကဆံၚ်လဵု ချပ်ဗ္စာညိ။

၁၁။ ပြံၚ်အာမံၚ် ဍုၚ်ညးတၞဟ် ဌာန်ညးတၞဟ်မ္ဂး ဒးဗက်မံၚ် အခိုက်ညးတၞဟ်ရောၚ်တုဲ လက်သဏ်ဂကူဇကု ဗၠိုက်တၞီအာရ၊ ကၞောတ်တဲ (စိုပ်အဆက်ကောန် အဆက်စဴ) ဒှ်အာ ဂကူညးတၞဟ်တွဵုရ။

၁၂။ ဘဝဍိက်ဂှ် ပါဲဒဴကေတ်ဟွံဗၠး၊ အာမံၚ်ဍုၚ်ညး ဒးမံၚ်သၟဝ်တဲဂကူညးရ၊ ကုသဵုခိုဟ်မ္ဂး ဘဝဍိက်ကဆံၚ်သၠုၚ်ညိဟေၚ် ဒှ်မာန်ရောၚ်။သ္ဂောံဗၠးတိတ် နူဘဝဍိက်မာန် ဌာန်ဒေသ ဂကူဇကုဂှ် သ္ပသ္ဇိုၚ်တုဲ ဒးလွဳဒြဟတ် ဒးဒက်ပတန်အာရောၚ်။

၁၃။ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက် ဒှ်မံၚ်ဒဒိုက်ဂှ် ဟွံရံၚ်၊ ရံၚ်ကဵုဖဵုဂုဏ်ဇကုတုဲ ကၠောန်မံၚ်သွက် ညးဍဵုဍိက်ဂကူဇကုဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ကၠက်ဂကူ ဒှ်မၞိဟ်ဂကူတဝ်မုဲဟွံသေၚ်ဟာ?။

၁၄။ ပိုဲဒးဒုၚ်ဒှ်မံၚ်ဍိက်ဂှ် ဟိုတ်နူကဵုကံကုသဵုဘဝအတိက်ဟွံသေၚ်၊ ဟိုတ်နူကဵု ပိုဲဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်တုဲ ညးတၞဟ်ဂွံသ္ပဂွံအုပ်ဓလီုမံၚ်ရောၚ်။
                 (၄)
၁၅။ ဂကူဟွံမိက်ဒုၚ် သ္ပဍိက်ညးတၞဟ်တအ်ဂှ် ညးတၞဟ်လေဝ် ဟွံမိက်သ္ပဍိက်ရ၊ ဟိုတ်ဍေံဂှ် ဖဵု ဂုဏ်ညးဟွံမွဲ သီုဒှ်အန္တယ်ကုညးမာန်တုဲ ညးဟွံမိက်သ္ပရောၚ်။

၁၆။ ကံကုသဵုဂကူမွဲမွဲဂှ် နွံလ္တူပရေၚ်လွဳပရာ ကေုာံ ပရေၚ်ညဳသာပ္ဍဲဂကူဂှ်ရ။

၁၇။ ဂကူဟွံမွဲကုဍုၚ် စရာဲဂွံဇၞော်သၠုၚ်ပြာကတ် ဗီုညးတၞဟ်ဒှ်ဟွံမာန်။ 

    - ဂကူဟွံမွဲကုအခေါၚ်ပရေၚ်ဂကူဇကုဇကုဖန် သ္ဂောံ တန်ကြန်အာဍာ်ဇမၠိၚ် ဒှ်ဟွံမာန်။
 
    - ဂကူဟွံမွဲကုဒပ်ပၞာန် ညးသ္ပမာန်ဍဵုဍိုက် ဒးဗၠိုက်တၞီအာ ပြဟ်ဟ်ရောၚ်။

၁၈။ လ္ၚတ်ဝၚ်ဂကူ သွက်ဂွံကြီုကြဴမံၚ်ဟွံသေၚ်၊လ္ၚတ်ဝၚ်ဂကူ သွက်ဂွံတီ အာဲကၟာဲဟေၚ်၊ တီအာဲကၟာဲတုဲ ညံၚ်သ္ဂောံစိုပ်တဲဂကူဇကု ဒးပြုပြေၚ်။

၁၉။ အရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲ လိက်ပတ်ဘာသာမွဲမွဲဂှ် ဟွံဒှ်အထက်အပၚ်ကု ပရေၚ်ဂယိုၚ်လမျီုမ္ဂး မၞိဟ်တအ်ဟွံစွံ ၚုဟ်မး ဟွံမိက်ကတ်ဗတောန် စကာအောန်ကၠုၚ်တုဲ အရေဝ်၊လိက်ပတ်၊ ဘာသာ ဗၠိုက်တၞီစှ်ေအာတွဵုရ။ 
                    (၅)
   ညးမဂွံလဝ်အဝဵုတအ် တီလဝ်ဒဒှ်ဏံတုဲ ကၟာတ် ဒၞာလဝ်၊ အရေဝ်၊ လိက်ပတ် ဂကူကောန်
ဍုၚ်အရၚ်တအ် ညံၚ်ဟွံဂွံစကာ အပ္ဍဲရုၚ် အပ္ဍဲသၞောဝ်တအ်ဂှ် သွက်ဂွံၚိတ်ကလက်ဂကူ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ်။ 

၂၀။ လ္ၚဴမွဲမဟွံဒှ်ကၠေၚ်၊ ပလေၚ်မွဲမဟွံဒှ်ကွာၚ် ဟီု ကၠာလေဝ် ဂကူတၞဟ်မွဲ စိုပ်ကၠုၚ်ကွာန်ဇကု ဍေံဟွံဟီုအရေဝ်ဇကု ဇကုမၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဗက်ဟီု မံၚ်အရေဝ်ဍေံဂှ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူဇကု ဟွံသဝ်အာနူဍေံဟာ။

၂၁။ မၞိဟ်ကၠုၚ်ပၠံၚ်တိဍာ်ဂကူဇကု ၚိတ်ကလက်ဂကူ ဇကုဂှ်စွံစိုတ်သၠဲသၠဲဒုၚ်လဝ်တဲမ္ဂး မၞးဂှ် မၞိဟ်ဆာန်ဂကူဟွံသေၚ် ဒှ်မၞိဟ်ဒုၚ်စကာသၞ ဗပေၚ်ပၟိက်သၞ ဒှ်မၞိဟ်ကလက်ဂကူ ဇကုကီုရ။

၂၂။ ဂကူမွဲမွဲ မိက်ဂွံဒက်ပ္တန်ကၟိန်ဍုၚ်ဗၠးၜး သွက်ဂကူ ဇကုမ္ဂး မ္ၚးနူဌာန်ဒတန် ဇုဇဗဴလဂကူဇကုတုဲ
ဒၞာဲဒေသတၞဟ် ဒက်ပ္တန်ဟွံလောဲရ။
 
၂၃။ ပ္ဍဲလိုက်ဏံ ဒြပ်ရတ်ၚုဟ်မးဇၞော်နူကၟိန်ဍုၚ်ဗၠးၜးဂှ် ဟွံမွဲရ။ ဟိုတ်နူၚုဟ်မးဇၞော်ဂၠိုၚ်ဟေၚ် မၞိဟ်တအ် ဒုၚ်သၠာဲမံၚ်ကုဆီပဠက် လမျီု ဗွဲမဂၠိုၚ် ရောၚ်။

၂၄။ ဆာန်ဂကူမန်ဍာံမ္ဂး မဇဂကူမန်ညံၚ်ဟွံဂွံကၠေံကၠက်အာဂှ် ဒးထိၚ်ဒဝ်အာရောၚ်။မဇဂကူမန် ညံၚ်ဟွံဂွံကၠေံကၠက် ပရေၚ်ဘဝဂကူမန် မန်ဒးဖန်ဖက်ကေတ်တ်ရောၚ်။ မဇဂကူမန် ညံၚ်ဂွံတန်ကြန် ဍုၚ်မန်ဗၠးၜးပိုဲ ဒးပ္တန်ရောၚ်။

၂၅။ မိက်ဂွံတီအာဲ ဒးဂၠာဲရၚ်ဝၚ်အတိက်၊ ဝၚ်အတိက်ဟွံရံၚ် ဆီပြံၚ်ဒှ်ဍိက်။(ကျာ်ဇၞော်ဘာဒေါဝ် ကွာန်တံၚ်ပရၚ်)

၂၆။ မိက်ဂွံကဵုဂကူဗၠးၜးမ္ဂး အလုံဂကူမန်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ညံၚ်သ္ဂောံသၠုၚ်၊ ညံၚ်သ္ဂောံမြဟ်မြဴကၠုၚ်ဂှ် ဒးကၠောန်ကၠာအိုတ်ရောၚ်။စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူသၠုၚ် မံၚ် ဟေၚ်ဒုၚ်ဒဒိုက်၊ ဒုၚ်ဂိ၊ ဒုၚ်ကဵုမာန် စိုတ်ဓါတ် ဆာန်ဂကူ မြဟ်မြဴဟေၚ် ဒုၚ်ထံၚ် ဒုၚ်ချိုတ် သွက်ဂကူမာန်ရောၚ်။

၂၇။ မၞိဟ်ကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူတအ်ဂှ် ၜိုန်ယောၚ်ယာနွံကၠာလေဝ် ဆဵုဂဗဂၠိုၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ကၠောန်ဒး အံၚ်ဇၞး မာန်မံၚ်ရောၚ်။မၞိဟ်ဟီုကေတ်သၟးသၟးတအ်ဂှ် အခိၚ်လဵုလေဝ် အံၚ်ဇၞးမာန်ဟွံသေၚ်၊ဟိုတ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်ဗီုလဵု ဒးထိုၚ်သးထေက် သ္ၚဳဂၠိပ်ညိ။

၂၈။ မၞိဟ်မွဲမွဲ ပူဂဵုဆာန်ဂကူဟွံသေၚ်၊ ကလၚ်အရေဝ်ညးသၟး ဟွံတီ၊ ဒးရံၚ်လ္တူ ကမၠောန် ပွညးတအ်ရောၚ်။ 

၂၉။ ဒုၚ်ယၟုကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ဂးတုဲ ရေက်ကးပ္တိတ်မံၚ်ပရဲ လ္တူကမၠောန်ဂကူမ္ဂး ပရေံနူ ဟွံကၠောန်ပရေၚ်ဂကူဏီ။
   
၃၀။ ဘဝဂတမုဒှ်ဂှ် ညးလဵုလေဝ်တီချိုတ်ပၠိုတ် ဟွံသေၚ်၊ ကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်ဍုၚ်
ပရေၚ်ညးဂမၠိုၚ် ညံၚ်စိုပ်တရဴမ္ဂး မၞိဟ်ချိုတ်အာလေဝ် ဝၚ်ခိုဟ်မွဲ ဂွံဒုၚ်စချိုတ်ပၠိုတ်အာရောၚ်။ 

၃၁။ ဂၠာဲဒြပ်ရန်သွက်ကောန် ဗတောန်ကွတ် ရန်သွက်ဇကုဖဵု ညးဂမၠိုၚ်ဟွံဒှ်မ္ဂး ညးမွဲဟွံထိုၚ်သးဝၚ်ခိုဟ်ဟွံၜက်သှ်ေရ။

၃၂။ မၞိဟ်မွဲမွဲ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူၜိုတ်လဵုနွံဂှ် မိက်ဂွံတီမ္ဂး ၜိုတ်လဵုညးဒုၚ်ဂိ ဒုၚ်အိုတ် ဒုၚ်ကၠောန်မံၚ် သွက်ဂကူဂှ် ရံၚ်ညိ၊ လ္တူအရေဝ်ညးသၟး သ္ပသ္ဂုတ်သွာတ်ညိ။

၃၃။ ဆာန်ကၠအ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ဒၞးဒပ်၊ ဆာန်ဒြပ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ပရေၚ်ဂီုကၠီု ဆာန်ဂကူဆာန်ဍုၚ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ဒပ်ပၞာန် ရောၚ်။

၃၄။ ဂကူမွဲမွဲ ဂွံဇၞော်မောဝ်တဴတက်ပြာကတ်မံၚ်ဂှ် ချိုတ်တုပ်ဂျိုၚ်တုပ် ဝါတ်တုပ်သိုက်တုပ် ညဳညဳသာသာ ရုန်ဂစာန်ထတ်ထပါ်ကၠုၚ် အခက်အခုဲနာနာ၊ တဝ်စၞေဟ်သၞနာနာမွဲစွံ လအ်ကဵုသၞာံအခါရောၚ်၊ အခိုက်ဏံ လီုလာ်ယောၚ်ယာအာမ္ဂး ဒှ်ဍိက်ညးတၞဟ်ရ။ 

၃၅။ မၞိဟ်ဟွံတီဂုဏ်မိမ ဂုဏ်အစာ ဂုဏ်ဂကူတအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဟွံတီဂုဏ်ညးတၞဟ် ဒှ်မၞိဟ်သစ္စဟွံမွဲတုဲ ပရေံနူသတ်တိစ္ဆာန်ဏီရ။
                        (၈)

၃၆။ ကြက်ဂကူဂှ် အရေဝ်၊ ကြက်အရေဝ်ဂှ် လိက်ပတ် ဆာန်ဂကူဇကုမ္ဂး ထိၚ်ဒဝ်အရေဝ် လိက်ပတ်ဂကူဇကုအိုတ်ညိ။

၃၇။ သ္ဂောံထိၚ်ဒဝ်အာအရေဝ်ဂကူဇကုမာန်
မန်ကုမန် ဟီုအရေဝ်မန်အိုတ်ညိ၊ဟီုအရေဝ်မန်မ္ဂး အရေဝ်ညးတၞဟ် လ္ပကဵုပြံက်နှဴ၊ ပြံက်နှဴမံၚ်အရေဝ်ညးတၞဟ်မ္ဂး အရေဝ်ဂကူဇကုဂှ် ကၠာဲအာတုဲ လအ်မ္ဂး ကၠေံကၠက် အာရောၚ်။

၃၈။ ဂကူမန်ကောန်ဗုဒ္ဓသာသာတအ် ဗီုစိုတ်ဓါတ်ပ္ဍဲအရာကဵုဒါန်သ္ပကုသဵုဂှ် ယဝ်ထံက်ပၚ် ပ္ဍဲပရေၚ်ကမၠောန်ဂကူကီုမ္ဂး ဂကူပိုဲဇၞော်မောဝ် တဴတက်တိုန်ပြဟ်ဟ် ဗွဲစၟတ်ရောၚ်။

၃၉။ မၞိဟ်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ၜိုတ်လဵုဇြိုဟ်နက်ရောဂှ် အခါဆဵုဂဗကြေပ်ဂြတ်ဟေၚ် တီကေတ်မာန်ရ။ အခါကြေပ်ဂြတ် ဝေၚ်ပဲါ၊ အခိၚ်သၠဲလးမ္ဂး လုပ်ဗဒဲါ၊ ကြပ်ကၠုၚ်ပေဲါအံၚ်ဇၞးမ္ဂး ပၠံၚ်ဒၞာဲ ပွသာ်ဏံဂှ် ပွရဲဗက်သာတအ်ရောၚ်။

၄၀။ ဂွံမံၚ်ပ္ဍဲတိဇကု သ္ၚိဇကုဂှ် ၜိုန်ဝါတ်ဒိုက်ကၠာလေဝ် သိက္ခာနွံဂၠိုၚ်နူ ဒးမံၚ်ပ္ဍဲတိညးတၞဟ် သ္ၚိညးတၞဟ်ဏီ၊ ပ္ဍဲသ္ၚိဇကု ဒးစပုၚ်ၜိုတ်လေဝ် ခိုဟ်နူဒးအာတ်စ ပ္ဍဲသ္ၚိညးတၞဟ်ဏီရ။

၄၁။ ဂကူမန်တအ် ၜိုတ်လဵုဝါတ်တ် စိုတ်ဓါတ်ဂွိၚ်ဖေက်ဂကူ ကၠက်နွံမံၚ်မ္ဂး ပရေၚ်ဗၠးၜးဂကူဂှ် ကၠောန်ဂွံမံၚ်ဏီ။ဂကူမန်တအ် ၜိုတ်လဵုလောဲလောဲ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ဟွံမွဲရမ္ဂး ပရေၚ်ဗၠးၜးဂကူဂှ် ကၠောန်ဟွံလောဲရ။

၄၂။ ဟိုတ်နူစိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူထတ် ကၠောန်သွက်ဂကူတုဲ ဒးဒုၚ်ချိုတ်အာဂှ် လ္ပဂွိၚ်လ္ပဖေက်စိုတ်လ္ပလီု ချိုတ်ဂှ်ညးလဵုမွဲပါဲဟွံဗၠး၊ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက်ဖိုဟ် ဇကုတိက်မံၚ်မိပ်မံၚ်တုဲ ဒးချိုတ်အာဂှ် ထေက်ကဵု ဒးဂွကဵုညးဂမၠိုၚ်။
 
၄၃။ မၞိဟ်မွဲမွဲ အယုက်ၜိုတ်လဵုဂၠိၚ်ၚ် ပိုန်ဒြပ်ၜိုတ်လဵုသၠဲသၠဲ နွံမံၚ်ပ္ဍဲဘဝဍိက်မ္ဂး ဝၚ်လျးတၟးမာန်ဟွံသေၚ်၊ ၜိုန်ဒှ်သၟိၚ်မွဲမွဲဒၞာဲ ၜိုန်ဝၚ်နာဲဒယှ်လေဝ် ဒှ်ဍိက်ကဆံၚ်သၠုၚ်၊ ဍိက် ဒယှ်မွဲဟေၚ်တုဲ သိက္ခာဟွံမွဲရ။ 

၄၄။ ဝၚ်ဂှ်ညးဇၞးတအ်ဟေၚ် အခေါၚ်ချူခၞံဂၠိုၚ်တုဲ ညးဂမၠိုၚ်စိုတ်လုပ်စရ။

၄၅။ ဟီုကြီုမံၚ်ဝၚ်အတိက် ဇကုဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်ဂှ် ဂွကဵုလေပ်ညိ။
        
၄၆။ ကူချပ်ရံၚ်အးအး မၞိဟ်ဟွံဂွံဒုၚ်စလဝ် အာဲကၟာဲဂကူ နွံမံၚ်ကီုရဟာ၊ ဒုၚ်စလဝ်အာဲကၟာဲဂကူတုဲ ဟွံတီဂုဏ်ဂကူ ဟွံကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ  ဟွံရီုဗၚ်ဂကူမ္ဂး ဒှ်မၞိဟ်ဟွံတီတာလျိုၚ် ဒှ်ပွမၞိဟ် အရိုၚ်တအ်ရောၚ်။
                   (၁၀)
 ၄၇။ မၞိဟ်ကၠာတေံကၠောန်ဗဒှ်ကၠုၚ်လဝ်ဂှ် မၞိဟ်တ္ၚဲဏံ ဒုၚ်စသိုၚ်၊ မၞိဟ်တ္ၚဲဏံကၠောန်ဗဒှ်လဝ်တအ်ဂှ် မၞိဟ်တ္ၚဲယးတေံဒုၚ်စသိုၚ်ရ။ လၟေၚ်ဓမ္မတာဏံဂှ် တီကၠိုဟ်တုဲ သွက်မဇဂကူပိုဲ တ္ၚဲယးတေံ သ္ဂောံဒုၚ်စသိုၚ်ခိုဟ်ဟ်မာန် ပိုဲဒးဂစာန်ကၠောန် ကဵုရောၚ်ဂှ် ဒှ်တာလျိုၚ်ပရေၚ်မၞိဟ်ရ။

၄၈။ မၞိဟ်တုပ်ပ် ပိုဲဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်ဂကူတၞဟ်မ္ဂး ၚုဟ်မးဂကူပိုဲပၠိုတ် ဝၚ်ဂကူပိုဲ ကၠေံအိုတ်အာရောၚ်။ 

၄၉။ တၠအဝဵုတအ်ဂှ် ထ္ၜးဟိုတ်ကဵုစဵုဒၞာဖဵုဂုဏ်ဂကူတုဲ ရပ်လဝ်အဝဵုသၟးရ၊ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အခါသရုပ်ဇာတ်မ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုကုဂကူဂှ် အောန်အာနူအန္တယ်ကုဂကူ သာ်ဂှ်သၟး ဂွံဆဵုကၠုၚ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၆၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ပရေၚ်မန်ပ္ဍဲဝၚ်အတိက်   ပရေၚ်တဲသွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       ပရေၚ်မန်ပ္ဍဲဝၚ်အတိက်

၁။ လ္ၚတ်ဝၚ်တမၠာ အာသ္ဂောံတီဂၠံၚ်
     ဆီဒၞာဲမန်ခံၚ်    လံၚ်ဗပေၚ်ကဵုဇြဟတ်
     လ္ၚတ်ဒၞာဲမန်သဝ်  ဗဝ်ဗပေၚ်ပလေဝ်ဒး။
     မိက်ဂွံဗၠးၜး        ဒးကၠးဝၚ်အတိက်
     ဟွံတီဝၚ်အတိက် ဆီပြံၚ်ဒှ်ဍိက်မာန်။

၂။ ဂကူမန်ပိုဲဂှ် ကၠုၚ်နူမဇမန်ဂေါလွာ် ဂကောံဂကူမန်ခမာရ။ ဒေသမူလမန်ခမာတအ်ဂှ် ကုန်ဒဵုမန်ဂေါလဳယျာ လပါ်သၟဝ်ကျာ ကန္တာရဗတဳ (ဂၚ်ဗတဳ) ဂေါဗဳရ။

၃။ ဒၞာဲတေံဝွံ ဟိုတ်နူဥတုရာသဳဟွံခိုဟ်တုဲ ဆုဲပြံၚ်စှ်ေမံၚ် ပ္ဍဲဗလးပရၚ်ဝဳယာန်ဇြဳကျာန်န် (ပ္ဍဲဍုၚ်ကြုက်လပါ်ဗၟံက်) ဂှ် သၞာံ ဗွဲမလအ်လ ကၠောန်ကၠုၚ်ဝါဗ္ၚတဵုသြောံရ၊ မန်ခမာတအ် သြောံသ္ၚုဇွောံမသၠဲလးမံၚ်ဂှ် ဂကူတၞဟ်ကၠုၚ်ပၠံၚ်ၜးဂၠိုၚ်ကဵုဝါ ဂၠိုၚ်ကဵုသၞာံတုဲ နူဂှ်ထပ်ဆုဲပြံၚ်ကၠုၚ် လပါ်ပလိုတ်သၠုၚ်ကျာ (နေရတိ) မွဲက္ဍိုပ်တုဲမွဲက္ဍိုပ်ရ၊ ဟိုတ်နူဂှ် ပြးအာညးသကအ်တုဲ လအ်ညိဒှ်အာဂကူတၞဟ်ခြာရ။

၄။ ဂကူမွဲကရောံ လုပ်ဂကောံဂကူမန်ခမာတအ်ဂှ် ဗဳယေက်နာမ်၊ ခမာ (ခမေန်)၊ မန်၊ ပလံၚ်(တအၚ်)၊ ဝ(လဝ)၊ မုန္ဒ (ဍုၚ်အိန္ဒိယသၠုၚ်ကျာ)၊သာန်တာ၊ (ဍုၚ်အိန္ဒိယ/ ဗေန်ဂလာဒက်)၊ ခါဇြဳ (ဍုၚ်အိန္ဒိယ တွဵုရးဍုၚ်အာသာံ) တအ်ရ။

၅။ ဂကူမန်တအ်ဂှ် နူအခိၚ်ၜိုတ် (BC-၂၀၀၀) တေံ ဆုဲပြံၚ်တိတ်နူဒေသပြၚ်ၜဳယာန်ဇြဳကျာန်တုဲ စှ်ေအာလပါ်ဒိုဟ်နေရတိ (ပလိုတ်သၠုၚ်ကျာ) ဖျေံသဇိုၚ်ပ္ဍဲဒေသ (ခါလၟုဟ်ကော်) ကၟိန်ဍုၚ်သေံဒကုတ်သၠုၚ်ကျာ ကေုာံ ကၟိန်ဍုၚ် မန်ဗၟာ ဒကုတ်သၠုၚ်ကျာကျာတအ်ရ။ 

၆။ အခိၚ်ၜိုတ် (BC-၁၀၀၀) ဂှ် မန်တအ် ဒက်ပ္တန်ကၠုၚ် ဍုၚ်သုဓမ္မဝတဳ ပ္ဍဲဒၞာဲတမ်ဒဵုကေလာသ ခါလၟုဟ်နွံသၟဝ်ကျာ ဍုၚ်သဓီုၜိုတ်(၃၀)တိုၚ်၊ ပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ၜဳလၚ်၊ တွဵုရးဍုၚ်မန်ရ၊ ဍုၚ်ဝွံ သၟိၚ်မန် (၂၄) အဆက်သ္ပကၠုၚ်သၟိၚ် ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ်ရ၊ ကြဴဏံပြံၚ်သၠာဲယၟုဍုၚ် သုဘိန္နနာဂရတုဲ ဆက်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၟိၚ် (၃) အဆက်ပၠန်ရ။

၇။ နူဍုၚ်သုဘိန္နနာဂရဂှ် ပြံၚ်ဆုဲအာပတန်ဍုၚ် ရာဇာဌာနဳ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ဒၞာဲဍုၚ်သဓီုလၟုဟ်တုဲ အဆက်သၟိၚ် ဥမဵု (၅) အဆက် အဆက်သၟိၚ်သဳဟသုဓမ္မရာဇာ (၅၇)အဆက်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ။ ကြဴအိုတ် လက်ထက်သၟိၚ်မနဟဝ် သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၆၀၁) ခရေတ် (၁၀၅၇)ဍုၚ် (၄၁၉)ဂိတုဇှ်ေ(၁၁)မံက်ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ပလီုသီုရပ်ဏာသၟိၚ်မနုဟဝ် ကေတ်ဏာဂြပ်ရတ် သီုပိဋကတ်တအ်ရ။ ခေတ်တေံယၟုဍုၚ်ရာဇာဌာနဳဂှ် ဒှ်မံၚ် ယၟုကၟိန်ဍုၚ်ရ)

၈။ ပ္ဍဲရးလ္ဂုၚ် ပွိုၚ်ဍုၚ်ကျိုက်တာန် ဒၞာဲကွာန်ပါဒဇၞော်လၟုဟ်ဂှ် ပ္ဍဲမဟာသက္ကရာဇ်(၉၈)တေံ ကောန်ဨကရာဇ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘိမ္မိ မနွံယၟု တိဿဘောဂသေန အာပတန်လဝ်ဍုၚ်ပါဒတုဲ အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၟိၚ်(၃၄)အဆက် ပွိုၚ်ကာလၜိုတ်(၈၀၀)သၞာံရ။

၉။ ပ္ဍဲဒၞာဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်လေဝ် သၟိၚ်ဥက္ကလာပ ပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ် တြိဂုမ္ဗတုဲ သၟိၚ်ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ် (၃၂) အဆက်ရ။

၁၀။ သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၁၁၆)၊ ခရေတ် (၅၇၃)ဂှ် အဆက်သၟိၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏမ္မိ သမလ၊ ဝိမလ ကောဒေံၜါသ္ပက္ဍိုပ်တုဲ အာပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ် ဟံသာဝတဳရ။ သၟိၚ်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ် (၁၇) ဒတောဝ်၊ စိုပ်လက်ထက်သၟိၚ်တိဿသက္ကရာဇ်သာသနာ ('၁၄၈၇)၊ ခရေတ် (၁၀၄၃)ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာနူဍုၚ် ဗကာံအာဗ္တိုက်ပလီုထောံရ။

၁၁။ ဂကူမန်ကု ဂကူခမာတအ် ပံၚ်တုဲ ပ္ဍဲကာလသက္ကရာဇ်ခရေတ် AD- မွဲဗွဝ်ကၠံသၞာံ  ဒဵု (၆) ဗွဝ်ကၠံသၞာံဂှ် ပ္တန်ကၠုၚ်လဝ်ဍုၚ်ဇၞော်သၠဲ (အေမ်ပါရာ) မနွံယၟု ဖူနာံရ။ ပ္ဍဲ (၆) ဗွဝ်ကၠံသၞာံဂှ် မန်ကုခမာပြးအာတုဲ မန်တအ်ဒက်ပ္တန်ကၠုၚ် ကၟိန်ဍုၚ်ဒွါရဝတဳ ဒဵုစိုပ် (၁၁) ဗွဝ်ကၠံသၞာံ (သၞာံ-၁၀၂၂) သ္ပလဝ်သဇိုၚ်အပ္ဍဲဒေသကၟိန်ဍုၚ်သေံ ဒကုတ်သၠုၚ်ကျာလၟုဟ်ဏံရ။ ကၟိန်ဍုၚ်ဒွါရဝတဳဂှ် သၟိၚ်ခမာသူရိယဝါရမာန် ပဌမကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ ဒးလီုအာရ။

၁၂။ သက္ကရာဇ်ခရေတ် (AD-၆၆၃) (၇-ဗွဝ်ကၠံသၞာံ) ဂှ် ဨကရာဇ်ဗြဴ စာဓမ္မဒေဝဳ စပ္တန်ကၠုၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မန် ဟရိပုဥ္ဇ(ဒၞာဲဍုၚ်လာံဖုန် လၟုဟ်နွံသၠုၚ်ကျာ ဍုၚ်ဇျှၚ်မာဲၜိုတ် ၃၀ ဂဳလဵုမဳတာ)ဂှ်တုဲ သၟိၚ်မန်တအ် ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ် (၄၉) ဒတောဝ်ရ၊ စိုပ်အခိၚ်သၟိၚ်မန် ဗညာယိဗအုပ်ဓုပ်လဝ်ပ္ဍဲ (၁၃)ဗွဝ်ကၠံသၞာံ (AD-၁၂၉၃)ဂှ် သၟိၚ်သေံမၚ်ရာဲကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ ဒးလီုအာရ။

၁၃။ အခိၚ်ကၟိန်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ၊ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ၊ ဒွါရဝတဳ၊ ဟရိပုဥ္ဇ တအ်တန်မံၚ်တေံဂှ် ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကုမွဲ ဆက်တဲကၠောံဍ ရီုဗၚ်ကၠုၚ်ညးသ္ကအ်နွံရ။

၁၄။ ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ဒှ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ရာဇဌာနဳ ကၟိန်ဍုၚ်မန်ပိုဲဂှ် နွံပိဝါရ။
     
      အလန်ပဌမ-သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၁၁၆) ခရေတ် (၅၇၃) သမလ၊ ဝိမလ တအ် စပ္တန်သၟိၚ် (၁၇)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ၊ ပ္ဍဲသၞာံသာသနာ (၁၅၈၇) ခရေတ် (၁၀၄၃) လက်ထက်သၟိၚ်တိဿ သၟိၚ်ဗၟာနူဍုၚ်ဗကာံကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ လီုအာရ။
     
    အလန်ဒုတိယ-သၞာံခရေတ်(၁၃၆၉)ဂှ် သၟိၚ်ဗညာဥူ (အပါရာဇာဓိရာဇ်) ပြံၚ်အာနူမုတ္တမ၊ ဍုၚ်ဝါန်တအ်တုဲ စပ္တန်၊ သၟိၚ် (၁၁)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၞာံ ခရေတ်(၁၅၃၈) အခိၚ်သၟိၚ်မန် တၠညးဒကာရတ်ပိ ပ္ကၚ်ရၚ်ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာနူတံၚ်ဥူတဗေန်ယှိုဲထဳကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲသီဂွံဏာရ။

    အလန်တတိယ- သၞာံခရေတ် (၁၇၄၀)ဂှ် သၟိၚ်ဗုဒ္ဓကေသဳ ကလေၚ်ပ္တန် သၟိၚ်မန် (၂) ဒတောဝ် ပ္ဍဲခရေတ် (၁၇၅၇) သာသနာ (၂၃၀၁) လက်ထက်သၟိၚ်ဗညာဒလဂှ် သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲလီုအာရ။

၁၅။ ကၟိန်ဍုၚ်မန် ဍုၚ်မုတ္တမ ဒှ်ဍုၚ်ရာဇာဌာနဳဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ခရေတ် (၁၂၈၁) သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ် (မဂဒူ) ပ္တန်ဗဒှ်ကၠုၚ်တုဲ သၟိၚ် (၈)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ။ သၟိၚ်လၟိဟ် (၈) ဗညာဥူဂှ် တန်တဴဂွံပ္ဍဲမုတ္တမ(၁၅)သၞာံတုဲ ပြံၚ်အာပ္တန်ဍုၚ်ရာဇာနဳ ပ္ဍဲဟံသာဝတဳပ္ဍဲသၞာံခရေတ် (၁၃၆၉)ဂှ်ရ။

၁၆။ ဂကူမန်ပိုဲဂှ် အရီုဇၞော်ပ္ဍဲကမၠောန်ပိုန်ဒြပ် ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ပ္ဍဲသာသနာ အကြာဂကူဂမၠိုၚ် ကၟိန်ဍုၚကဂမၠိုၚ် မိက်ဂွံမံၚ်ညဳညဳသာသာ စေတနာခိုဟ်ပြဲ လ္တူညးတၞဟ်ဂၠိုၚ် ပလေဝ်ပခိုၚ်လဝ် ဇြဟတ်ပၞာန်အောန်ရ၊ လ္တူဂှ်ညးတၞဟ်ပ္တိတ်ဏာပရဲ ဍုၚ်မန်တိမန်လပါ်ဗၟံက်တေံဂှ် သေံတအ်ပၠံၚ်ကေတ်ဏာလပါ်ပလိုတ်ဏံဗၟာတအ်ပၠံၚ်ကေတ်ဏာတုဲ ဍုၚ်မန် တိမန် ဒးလေၚ်ဆောံ အာရ။

၁၇။ လ္ၚတ်ရံၚ်ပ္ဍဲဝၚ်မ္ဂး ဂကူမန်ပိုဲ အာပၠံၚ်ဗ္တိုက်ဍုၚ်ညးတၞဟ်ဂွံဆဵုအောန်ကွေံကွေံရ။ မန်ပိုဲတိုန်ဗ္တိုက် ဍုၚ်ဗၟာ အၚ်ဝနွံၜါဝါဓဝ်ရ၊ အလန်ပဌမ-လက်ထက်ရာဇာဓိရာဇ် သၟိၚ်ဗၟာဖရၚ်မၚ်ဂံၚ် (မၚ်းခေါၚ်း) ကေုာံ ဒေံညးပၠံၚ်နန်ဒှ်ပြသၞာဒေံညး စိုပ်ကၠုၚ်အာတ်အရီုအဗၚ်တုဲ ရာဇာဓိရာဇ် ဇက်တိုန်အာ ဗိုၚ်လဝ်ဍုၚ်အၚ်ဝရ။

        ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ခမဳဗၚ်ယသဂြော (စဂြိုဟ်သူမြတ်) တိတ်ဆဵုဂဗ သောၚ်ကလး စၞးသၟိၚ်ဗၟာတုဲ ဟွံဒှ်ဗတိုက် ရုပ်စဴကၠုၚ်ပၞာန်ရ။

        အလန်ဒုတိယ ပ္ဍဲလက်ထက်သၟိၚ်မန်ဗညာဒလ မန်တအ် ဗၠးၜးတိတ် နူသၟဝ်တဲဗၟာတၟိတၟိ အဃောဂစာန်ပလေဝ်ပခိုၚ်မံၚ်ကၟာၚ်ဍုၚ် ကၟာၚ်နန်တုဲဒှ်ဝွံ ပိဂအုံမွဲဂအုံဂှ် သၟိၚ်ဗၟာဒှ်ဂဝိၚ် ဖေက်မန်တအ်. ဇြဟတ်ဗိုန်ခိုၚ်အာတုဲ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ဍုၚ်မန်ရ၊ မန်တအ်လေဝ် ဃရေက်ပကောံဇြဟတ် ဒုၚ်ဗ္တိုက်ဗက်တိုန်အာ သီဂွံဍုၚ်အၚ်ဝ ရပ်ဂွံနၚ်သၟိၚ်ဗၟာရ။ ဗၟာတအ်ကၠုၚ်ဗ္တိုက်မံၚ်ဍုၚ်မန်ဂှ် ခေတ်ဆက်က် ဂၠိုၚ်ကဵုဝါရ။

    တၚ်သမ္တီ။      ။ဗညာဒလတိုန်ဂွံနန်ပွိုၚ် (၄)သၞာံ ရန်လဝ်ဒက်ကၟာၚ်ဍုၚ်ပိထပ် တုဲဂွံမံၚ်ထပ်ဓဝ်ဂှ် ဗၟာတအ်စှ်ေကၠုၚ်ဗ္တိုက်ရ၊ ဗၟာတအ် ဒှ်မံၚ်ဂဝိၚ်ဂှ် မန်တအ်ဂွံလဝ်ဒၞာဲ ပါၚ်ၜဳဨရာဝတဳရောၚ်တုဲ ဇြဟတ်မန်ခိုၚ်ဗိုန်အာမ္ဂး တြၚ်တိတ်ဍုၚ်မ္ၚး ကၠက်အာမာန်ဂှ်မွဲသာ် ဇွောံမသြောံသ္ၚု နူဒေသမန် ဟွံဂွံမ္ဂး စသုၚ်ဟွံရုမ် ဒှ်ဝါတ်မာန်မွဲသာ်တုဲ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ရောၚ်။

၁၈။ ဍုၚ်မန်တိမန်ပိုဲဂှ် နွံပ္ဍဲဇိုၚ်ၜဳဇၞော်တုဲ အာကၠုၚ်ဆက်ဆောံကုဍုၚ်သအာၚ်လောဲသွာကီု တိဗလး တိဝါဒၞာဲတဵုစဂၠိုၚ်ဇြဟတ်ဝဲါခိုဟ်တုဲ ကၠောန်ပ္တိတ်ဇွောံမ သၠဲလးကီု တိဗလးၜဳကြုၚ်ဂၠိုၚ်တုဲ အာကၠုၚ်လောဲသွာကီု၊ ဥတုရာသဳညဳသာဒးရတုဲ ဘဲသဘာဝအောန်ကီုကၚုဲသတ်ဆုဂၠိုၚ်နွံကဵုရှ်သာခိုဟ်ကီုတုဲ ညးတၞဟ်မိက်ဂွံပၠံၚ်ကေတ်မံၚ်ရောၚ်။

၁၉။ သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျ သီဂွံဍုၚ်မန်ဟံသာဝတဳတုဲဂှ် ညံၚ်ဂွံဒှ်အာတိဍာ်ဍေံတအ် လၟိုန်ထာဝရမာန် ဂစိုတ်ကလက်ကၠုၚ်ဂကူမန် ထဍေၚ်ပ္တိတ်ထောံဂကူမန် ၚိတ်ကလက်ကၠုၚ်ဂကူမန် ဗွဲမဓဇန်ကြာန်ရောၚ်။ ကြဴဏံလေဝ် သၟိၚ်ဗၟာ တအ်အဆက်က် ၚိတ်ကလက်ကၠုၚ်မံၚ်ဂကူမန် နဲနာနာဖိုဟ်ရ၊ ဟိုတ်နူဒးဒုၚ်ၚိတ်ကၠုၚ်သာ်ဝွံတုဲ ပ္ဍဲရးဖါသီကုရးဟံသာဝတဳ ဂကူမန်တအ် ဂွံကၠေံအာရောၚ်။

၂၀။ သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျ အခါသီဂွံဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသၞာံ(၁၁၁၉)တေံ မၞိဟ်ချိုတ်အာပ္ဍဲပေဲါဗ္တိုက်ဂှ် ဟွံရိုဟ်မၞိဟ်ဂြိပ်ပဲါဒဴဟွံမာန် သှ်ေမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ခမဳသၚ် (၃၀၀၀)၊ မၞိဟ်ဗြဴနွံကဵုယဲဒဒိုက် (၇၀၀၀) ၊သၟတ်မန်  (၅၀၀၀)၊ ကောန်ၚာ်အဝဲမဴတှ် (၆၀၀၀)၊ တအ် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ်ကၠုၚ်ရ၊ မၞိဟ်ဂြိပ် ပါဲဒဴအာအောပ်မံၚ်အကြာဝါ အကြာကြုၚ် အကြာဂြိုပ် အကြာဒဵု ၜိုတ်ဆဵုညာတ်တအ်ဂှ် အာဂၠာဲ ဗက်ရပ်နၚ်တုဲ ကြိုၚ်စုတ်လဝ်ပ္ဍဲစာတ် (ခရိုၚ်ဇၞော်ဇၞော်)၊ အပံၚ် (၉)စာတ် ပေၚ်တဴထာတ်မံၚ်တအ်ဂှ် စံၚ်ဂစိုတ်ထောံကဵုပၟတ်ယဇ်၊ ရပ်ပကောံဒက်စွံလဝ်ပ္ဍဲပရၚ်ၜဳ ဍာ်ဒဳတိုန်ဟဳဗၠိုက်အာဂှ်လေဝ် ရိုဟ်လၟိဟ်ဟွံမာန်ရ။ပဲါနူဂှ်ဒြပ်ရတ်ကပေါတ်မန် မပတံကဵုနန်၊ ဘာ၊ဒြပ်၊ ကၟာၚ်ဍုၚ်ဂှ် လက်သဏ်ဂကူတအ်ကီု သီုကဵုလိက်ပတ်ပိဋကတ်အၚ်ယန်ဂြန်ဂဥုဲဗေဒၚ်ဝၚ်တြေံတြဟ် ဒှ်အာဲကၟာဲမန်တအ်ဂှ် ဗက်ဂၠာဲစံၚ်ပလီုထောံဖအိုတ်ရ။

၂၁။ မန်တအ် ဟွံမိက်မံၚ်သၟဝ်တဲဗၟာ ပၠန်ဂတးဟွံမာန်တုဲ ဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံ နလၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠိုၚ်ၚ်နွံ (၉ဝါရ၊ အလန် ကၠာအိုတ်ဂှ် လက်ထက်သၟိၚ်နန္ဒ (ကောန်ဗရေအ်နံၚ်)အုပ်ဓုပ်လဝ်ဍုၚ် ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်သာသနာ(၂၁၀၈) ပ္ဍဲ(၁၅၆၅)ဂှ် ဗညာကေန်ဒဴ၊ ဗညာရာံ ကေုာံ မဟာထေရ်ခါန်ဆံၚ်တအ် ပံၚ်ကဵုကောန်သၟိၚ်သေံ နရေဝ်သွောန် တဝ်စၞေဟ်ကဵုဗၟာတုဲ လုပ်အာဍုၚ်သေံဂှ် ကၠာအိုတ် အလန်ကြဴအိုတ်ဂှ် သက္ကရာဇကသာသနာ (၂၃၆၇) AD-(၁၈၂၄) ဒစဵုဒစးကုသၟိၚ်ဗၟာဗဂျဳဒဝ်ဟွံမာန်တုဲ ဒဴအာပၠန်ရ။ ပၠန်ဂတးဟွံမာန်မ္ဂး ဖေက်သၟိၚ်ဗၟာဗက်ဂစိုတ်တုဲ သီုကောန်သီုဗြဴ သီုကောဒေံမသဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံရ၊ သၟိၚ်ကောန်သီုဗြဴ သီုကောဒေံမသဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံရ၊ သၟိၚ်သေံတအ်လေဝ်ကဵုအရီုအဗၚ်ဖျေံကဵုဒၞာဲ ပကောံလဝ်တုဲ သ္ပလဝ်ဇြဟတ်သွက်ဂွံစဵုဒၞာအခါဗၟာတအ်ကၠုၚ် ဗ္တိုက်ရ။

၂၂။ ဍုၚ်ဟံသာဝတဳအဆက်ကြဴအိုတ် ဒးလီုအာပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် (၁၁၁၉) AD-(၁၇၅၇)တုဲဂှ်ပ္ဍဲ AD-(၁၇၆၁) သ္ကိုပ်ပၞာန်တၠဗါန်သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ဗ္တိုက်ကၠုၚ်သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျမွဲဝါ သ္ကိုပ်ပၞာန်ဗညာစိၚ်သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္ဍဲ AD-(၁၇၇၃)ဂှ် ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာတၠညးစိၚ်ဗ္တာၚ်မွဲဝါ၊ ပ္ဍဲ AD-(၁၈၁၄) ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာသေအ်ကူ (စဥ်ကူးမၚ်း) ဂှ်မွဲဝါ။ ညးစဍုၚ်သြေၚ် (သံလျၚ်) နာဲသာတ် ကေုာံ စက္ကာဲ မာံထဝ်လေဝ်တအ် သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္ဍဲ AD-(၁၈၂၄)ဂှ် ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာဗဂျဳဒဝ် မွဲဝါဍုၚ်မန်ညံၚ်ဂွံကလေၚ်မံက် ညးတအ်ဂစာန်ကၠုၚ်နွံရ၊ ပဲါနူပေဲါပၞာန်ဇၞော်ဇၞော်တအ်ဏံ ပေဲါဍောတ်တ်လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ဏီရ။

၂၃။ ကျာ်တြဲဂေါတမ ကလိဂွံသဗ္ဗုတညာဏ် (ကတဵုဒှ်ကျာ်) တုဲပေၚ် (၄၉)တ္ၚဲဂှ် သၟာဗၞိက်ဂကူမန် တပူတဗဝ်အာစိုပ်ကဵုလဝ်ဒါန် ကျာ်တြဲကဵုနၚ်ဓါတ်သော် (၈)တၞုၚ် စဴကၠုၚ်ဌာန်ဇကု အပ်ကဵုသၟိၚ်ဥက္ကလာပ ဒက်လဝ်ကျာ်လ္ဂုၚ်ဂှ် သာသနာကျာ် စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်မန်ရးမည အလန်ပဌမရ။

၂၄။ အပ္ဍဲအခိၚ်ကျာ်ဝွံ (၆)ဝှ် သၟာဗၟိက်ကောန်သေဌဳမန် နူဍုၚ်ဇံၚ်တူ (မောၚ်းတူ) မဟာသလကဵုစူဠသာလတအ်ညးၜါ အာစိုပ်ဂွံကဵုလဝ်ဒါန်ကုကျာ်တြဲ ကျာ်တြဲကဵုနၚ်ဓါတ်သော် (၂)တၞုၚ်ပၠန် ဓါတ်သော်ဝွံဂိုၚ်စွံလဝ် ဇိုၚ်ဍုၚ်ဇံၚ်တူဗွဲမလအ်၊ အလန်ဏံ သာသနာကျာ်စိုပ်ကၠုၚ်တိဍာ်မန်အလန်ဒုတိယရ၊ ဓါတ်သော် ကြဴဏံ အခါသာမလ-ဝိမလတအ် ပ္တန်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳတုဲ ဒက်ပ္တန်ကျာ်မံက်တဴဂှ် သၠိုၚ်လဝ်ဓါတ်ရ။

၂၅။ အခါကျာ် ဂွံ (၈)ဝှ် မဟမထေရ်ဂဝမ္မတိ ကညနိမန်တုဲ ကျာ်တြဲကေုာံသၚ်ဂမၠိုၚ် ကညကၠုၚ် ဍုၚ်မန်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ဂွံလဝ်ဓဝ်ဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်တိဍာ်မန် အလန်တတိယရ။

၂၆။အခိၚ် ကျာ်တြဲဂေါတမ ကညကၠုၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ နကဵုၛာန်စိုပ်ဒၞာဲဍုၚ်ဗဂေါလၟုဟ် ဆဵုဒးၜိုပ်ၜါဍုန်မံၚ် ပ္ဍဲကုန်ပ္တဳဍောတ် မံက်မံၚ်ပ္ဍဲဍာ်ဂှ်တုဲ ကျာ်ကဵုလဝ်ပယျးဒိုဟ် &quot;ပ္ဍဲဌာန်ဏံ မွဲတ္ၚဲကတဵုဒှ် ဍုၚ်ဇၞော်မွဲ သာသနာအဲကျာ်ဂဵုမြဟ်ရာၚ်ဆာဲရောၚ်&quot; သာ်ဝွံ နွံကၠုၚ်ရ။ သ္ပသဇိုၚ်ကဵုနကျာ်တြဲ ဆဵုလဝ်ၜိုပ်ၜါ ကဵုလဝ်ပယျးဒိုဟ်ဂှ်တုဲ အခါတီတန်ဗဒှ်ဍုၚ် ကဵုကၠုၚ်ယၟုဍုၚ်ဟံသာဝတဳ (ဍုၚ်ၜိုပ်) ရောၚ်။ဂကူမန်တအ်လေဝ် စကာကၠုၚ်တဆိပ်သ္ပစၞးဂကူရ။

၂၇။ကျာ်တြဲစဴပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ (၂၃၅)သၞာံ (သက္ကရာဇ်သာသနာ-၂၃၅) ပ္ဍဲရးအိန္ဒိယ ဍုၚ်ပါတလိပုတ် သၟိၚ်အာသောက(သဳရိဓမ္မသောက) ဒုၚ်သ္ပဒကာ မဟာထေရ်မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿ သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္တိုန်သၚ်္ဂါယနာ ဗလးနၚ် မဟာထေရ်သောဏ မဟာထေရ်ဥတ္တရတအ် သ္ပက္ဍိုပ် ဖအိုတ်သၚ်(၅)ဇကု စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်ဍုၚ်မန် အလန်စတုတ္ထရ။

၂၈။ သက္ကရာဇ်သာသနာ (၉၃၀) AD-(၃၈၇) နူုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ လက်ထက်သၟိၚ်ဓမ္မပါလ မဟာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာ ကညစိုပ်ဍုၚ်သိဃဵု (သဳရိလၚ်္ကာ)တုဲ ချူဆာဲစၠောံနၚ် ပိဋကတ်ပိဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်ဍုၚ်မန်အလန်ပဥ္ဇမရ။

၂၉။ အက္ခရ်လိက်မန်ပိုဲ စကာမံၚ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကုအက္ခရ်လိလ်ဂကူပလ္လဝတအ် စကာမံၚ်ပ္ဍဲ AD-(၄)ဗွဝ်ကၠံဂှ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ်ရ၊ အက္ခရ်ပလ္လဝတအ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကု အက္ခရ်ဗြာဟ္မဳစကာမံၚ်ပ္ဍဲ AD(၃)ဗွဝ်ကၠံ ပ္ဍဲဒေသ အိန္ဒိယကၠာအိုတ်ရ။

၃၀။လိက်မန်ပိုဲၜိုတ်ဂွံဆဵုလဝ် အယုက်ဇၞော်အိုတ်ဂှ် ချူလဝ်ပ္ဍဲ AD-(၅)ဗွဝ်ကၠံသၞာံတေံ လိက်ဝွံ လိက်တၟအ် နွံပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်သေံ၊ ပလိုတ်ဍုၚ်ၜၚ်ကံက် ပ္ဍဲဍုၚ်နခန်ပထုမ် စေတဳ ဖရပထုမ် လိက်တၟအ်ကမေက်ထကးမံၚ်နွံၜါကလောံ ကေုာံ လိက်ခေါ်ဍိုတ် (တိစံၚ်) ချူလဝ်ဂါထာ ယေဓမ္မာၜါမရ။ လိက်ခေါ်ဍိုတ်သာ်ဝွံကီု ပ္ဍဲလ္ဂုၚ် ကျာ်ဒဵုအပ် (ဗိုလ်ယထောၚ်)ဂှ် ဂွံဆဵုလဝ်ကီုရ။

၃၁။ လိက်တၟအ်မန်တြေံ နွံပ္ဍဲဍုၚ်လဓီု (လပ်ပူရဳ) ကၟိန်ဍုၚ်သေံလၟုဟ် ဒၞာဲမန်တြေံတြဟ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲဍုၚ်ဝၚ်ကျာံ (ဗဳယေန်ကျာန်) ကၟိန်ဍုၚ်လဴဟီုဂှ် ချူကှ်ေလဝ် ပ္ဍဲ AD-(၈)ဗွဝ်ကၠံသၞာံ ပ္ဍဲဍုၚ်သဓီု (သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ) ပ္ဍဲဍုၚ်ဗကာံ ချူကှ်ေလဝ် ပ္ဍဲ(၁၁)ဗွဝ်ကၠံသၞာံတအ်နွံတဴရ။

၃၂။ လိက်တၟအ်တိုၚ်ပန်ကၠၚ် ကောန်သၟိၚ်ကျာန်ယေတ်(ကျန်စစ်သား) ရာဇာကုမ္မာ ကၠောန်လဝ်လိက်တၟအ် (မြစေတဳကျောက်စာ) ဂှ် ချူလဝ် (၄)ဘာသာရ။ ပ္ဍဲဂှ် လိက်မန်၊လိက်ဗၟာ၊ လိက်ပါဠိတအ် စကာလဝ်အက္ခရ်မန်ဖအိုတ်တုဲ လိက်ပျူမွဲဘာသာဟေၚ် ချူလဝ်နကဵုအက္ခရ်ပျူရ၊ လိက်ဗၟာအယုက်ဇၞော်အိုတ်ဂှ် လိက်တၟအ်ဝွံ ဟေၚ်တုဲ ချူလဝ်ပ္ဍဲ AD-(၁၁)ဗွဝ်ကၠံသၞာံရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၇၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== လိက်ပရေင်အဲ ပ္ဍဲဂျာနေဝ်အမာတ်ဒိန် (အဆက်အလန်မတုဲကၠုင်)။  လိက်ရာဇာဘိသိက် - တြဲ ကေုာံ ပဏ္ဍိတ် ==

လိက်ပရေင်အဲ ပ္ဍဲဂျာနေဝ်အမာတ်ဒိန် (အဆက်အလန်မတုဲကၠုင်)။

လိက်ရာဇာဘိသိက် - တြဲ ကေုာံ ပဏ္ဍိတ်

ပၞောဝ်ကဵု ကပေါတ်ပူရာန်ဂမၠိုင်ဂှ် ကပေါတ်သက်သဳ လိက်တၟအ်မူလဂှ် ဒှ်သက်သဳမခိုင်ကၠိုက်မွဲရ။  လိက်ဂှ် ဒှ်သင်္ကေတ မချူ အရေဝ်ရမ္သာင်မၞိဟ် မဆက်စပ် ကုပရူဒဒှ်ဝင် ဂကောံမၞိဟ်ဂှ်တုဲ ဂကောံမၞိဟ်ဂှ် မုအရေဝ် ညးတအ် မဟီု၊ မုလိက် ညးတအ် မစကာဂှ် ပိုယ်ဂွံတီကေတ် နူကဵု လိက်တၟအ်တအ် မာန်ကီုရ။ ပၞောန်ကဵု လိက်တၟအ်မန် ၜိုတ်မဂွံဆဵုလဝ်ဂမၠိုင်ဂှ် လိက်တၟအ်ၜါ မကဵုလဝ်ယၟု လိက်တၟအ်တြာပ် ကဵု လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံ ကျာ်သဓီုဂှ် သွက်ဝင်ဂကူမန်မ္ဂး ဒှ်သက်သဳ ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန်ရ။ ပရူလိက်တၟအ်တြာပ်ဂှ် ပ္ဍဲလိက်ပရေင်အဲ မတုဲကၠုင်ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးကဵုလဝ်တုဲ အလန်ဏအ် အဲဆက်ချူ ပရူလိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ရ။ လိက်တၟအ်ၜါဝွံ ဒှ်လိက်ကမာ မကတဵုဒှ်ကၠုင်မွဲစွံတုဲ ဗီုညးကဵုညး ၜိုန်ရ မနွံကဵု စရိုတ်ပူဂိုလ်တၞဟ်ခြာကီုလေဝ် ဒှ်ဒၟံင် မွဲဗီု မွဲပြကာဓဝ်ရ။ လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ဝွံလေဝ် ဟိုတ်နူ မအက္ခရ်လလီု နွံဂၠိုင် ဗွဲမလောန်တုဲ အဓိပ္ပါယ် ပေင်ပေင်ဂှ် ၜိုန်ရ ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဟွံမာန်ကီုလေဝ် ၜိုတ်မဗှ်ဂွံဂှ် လ္ၚတ်တုဲ ချူပ္တိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲကဵု လိက်ပရေင်ဝွံရ။ 

တၟအ်
လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ဝွံ ဗွဲကိုပ်ကၠာ ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံကျာ်သဓီု ဗဒါဲစင်္ကြံ လပါ်ဗမံက် ကရောမ်မွဲစွံ ကုလိက်တၟအ်တြာပ်တုဲ လၟုဟ် ဂိုင်စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု ရုင်လိက်တၟအ်တြေံ ကျာ်သဓီုရ။ လိက်တၟအ်ဝွံ နွံ သမၠုင် ၆ ပေ၊ လပါ်က္ဍိုပ်ဂှ် တၟအ်မေက်လီုဒၟံင် ညိညရ။ ပ္ဍဲလပါ်လတူဂှ် နွံရုပ်ကျာ်ဒတဴမွဲဇကု ကဵု တၠအရှန်မွဲဇကု။ လတူရုပ်တအ်ဂှ် ညာတ်ဒၟံင် မအက္ခရ်ညိည၊ ဆဂး ဗှ်ဟွံဂွံရ။ 

မဗှ်လိက်
လိက်တၟအ်ဝွံ ကိုပ်ကၠာတေအ် ဟိုတ်မနွံဒၟံင်မ္ၚး မဒးလဝ် ဘဲဒဏ်ဗြဲကျာတ္ၚဲ သၞာံဗွဲမလအ်တုဲ ဒၞာဲဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဗှ်ဟွံကၠးရ။ ဒၞာဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်ဒၟံင် မလိက်ညိညကီုလေဝ် ဆသကုတ်သၟဝ်ဂှ်ဟေင် ဗှ်ဂွံ ဂၠိုင်ညိရ။ အစာလိက်တၟအ်တြေံ ဗီုကဵု အစာဇၞော်နာဲချေတ်သိင် (ဦးချစ်သိန်း) တအ် ဗှ်တုဲ ဒၞာဲဟွံကၠး ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ဂှ် ညးဆိင်ဗပေင်စုတ်လဝ် နွံညိညကီုရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်ပရေင်ဏအ် ဆဒၞာဲ မဗှ်ကၠး ကေုာံ ဒၞာဲမဖျေဟ်စိုတ်ဂွံတအ်ဂှ်ဟေင် ပတိုန်ထ္ၜးဏာရ။ 

လိက်ဝွံ ညးပါ်လဝ် သီုဖအိုတ် ပိသကုတ်။ သကုတ်လတူအိုတ်ဂှ် ညာတ်ကေတ် အက္ခရ်ပန်မသုန်မဂှ် ဒှ်ဂါထာ နူပိဋကတ်မွဲမွဲမာန်တုဲ မနွံကဵု ရုပ်ကျာ်တြဲ မွဲဇကု ကေုာံ တၠအရှန် (ဝါ) ကွးသာဝကကျာ် မွဲဇကုရ။ တုဲဂှ် ညးတန်လဝ် နကဵု ဇၟန်ဗၠဲ။

ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဒုတိယဂှ် ညးချူလဝ် နကဵုဘာသာပါဠိ မတုပ်ညံင် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု လိက်တၟအ်တြာပ်ကီုတုဲ ညးဆက်ချူ မဟိမုဇမၠိင် ဨကရာဇ် သဓီုရ။ တုဲဂှ် ညးဆက်ချူလဝ် ဂါထာ နကဵု ဘာသာပါဠိ မဇန်လဝ် နကဵုနဲကဗျ ယၟု ကေုာံ အသဝ်ဂုဏ် ကျာ်တြဲ ၂၈ မကၠုင်နူ အာဋာနာဋိယသုတ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု မူလိက်ဇၞော်ဂှ် လိက်ဏအ် ဟွံဂွံဆဵုကေတ်။ ညးတအ် နုက်ပ္တိတ်လဝ် ဒှ်မာန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်သၠပတ်ပရိုတ်မန် ဂါထာဂၞန် ၁၁၀ - ၁၁၆ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ၜိုန်ရ လိက်ဟွံကၠးကီုလေဝ် ပ္ကိတ် ကုအာဋာနာဋိယသုတ်တုဲ ဗပေင်စုတ် ဂွံခိုဟ်ဟ်ရ။ ဂတဂှ် ညးဆက်ချူလဝ် နကဵု ဘာသာမန် ရံင်ကဵု မလိက် ဆၜိုတ် မဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံင်ညိညမ္ဂး ဒၞာဲဂှ် ညးချူလဝ် အသဝ်ဂုဏ်ဂမၠိုင် ပိုယ်ဟီုမာန်ရ။ ပိုဒ်ဂှ် အိုတ်ကဵု ယၟုဇမၠိင် သၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုတုဲ သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီု ညးခုတ်ကဵု ယၟု  “တြိအ်ရ်္လေယ် (တၠဳအဲ/တြဲ)” တုဲ မွဲသကုတ်တုဲ ညးတန်လဝ် နကဵု ဇၟန်ဗၠဲပၠန်ရ။

ပ္ဍဲကဵု သကုတ်တတိယဂှ် ညံင်ရဴ သကုတ်လတူဂှ်ကီု ညးစကဵု နကဵုဘာသာပါဠိ မတုပ်ကဵု သကုတ်တၞဟ်တအ်တုဲ ညးဆက်ချူ မဟိမုဇမၠိင် ဨကရာဇ် သဓီု။ တုဲ ညးဆက်ချူ နကဵု ဘာသာမန်တြေံပၠန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဏအ်ဂှ် ဟိုတ်မဂွံညာတ်ကေတ်ဒၟံင် ယၟု  ဝိဓူရ၊ ဝေသန္တရ်တအ်တုဲ ညးဒုင်သဇိုင် ကုဇာတ်ဇၞော် ၁၀ တုဲ မချူလဝ် ဒှ်မာန်ရ။ တုဲဂှ် ညံင်ရဴ သကုတ်တၞဟ်တအ်ကီု အိုတ်ကဵု ယၟုဇမၠိင် သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုတုဲ သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုဂှ် ညးခုတ်ကဵု ယၟု  “ပဏ္ဍိတ်” မဂွံအဓိပ္ပါယ် တၠပညာ ရ။ 

ရံင်ကဵု သကုတ်လိက် ဗွဲလတူဝွံတုဲ လိက်တၟအ်မကဵုလဝ်ယၟု လိက်တၟအ်ပိဏ္ဍိတ်ဝွံ ဒှ်လိက်ရာဇာဘိသိက် မကဵုယၟု ဨကရာဇ်သဓီု ၜါ၊ မွဲဂှ် မဟိမု “တြဲ/တၠဳအဲ” တုဲ၊ မွဲပၠန်ဂှ် မဟိမု “ပိဏ္ဍိတ်”။ 

လိက် သကုတ်ဒုတိယ
ပ္ဍဲသကုတ်ဒုတိယ ပၞောန် ၁ စဵုကဵု ပၞောန် ၅ လပါ်စ 

{၁} အာဒိကာလေရ - [နာ}မ ပုရေ သရ်္ဗ္ဗ သိကာလ တိ[ပ္ပေ] သရ်္ဗ္ဗ သိ[ပျကာ] {၂} - - လောက မက[တ] ရာဇာနာမ ရာဇာဓိရာဇ ဒေဝေါတိဒေ[ဝ ပ]{၃} [ရမေ] သွရ [ဣ]သွရ ရာဇ[နာမာ]ယ မဟာရာဇ ဗဟူညာန သာဂ[ရ]{၄}[ဂုန ဂမ္ဘိရ] သြိ[နိ]တျဓရ်္မၟ ဓရ ဓနေသွရ သကလ တမှာဝိသေယ် တြေ{၅}[ယ်] လောကဓရ်္မၟ။ 

နူပၞောန် ၅ စဵုကဵု ပၞောန် ၁၇ လပါ်စဂှ် ဒှ်ဂါထာ မကၠုင်နူ အာဋာနာဋိယသုတ်။ 

နမောသဗ္ဗ ဗုဒ္ဓါနံ တဏှကင်္ကရာ မဟာဝိ[ရော မေဓင်္က][ရော မဟာယ]သော သရနင်္ကရော လောကဟိတော ဒိပင်္ကရော ဇု[တိန္ဓ ရော] ကောဏ္ဍ[ညော] ဇိနပါမောက္ခော မင်္ဂလော ပုရိသာ သဘော သုမနော သုမန[ဓိရော ရေ]ဝတော ရတိစ[ဒ္ဓ]နော သောဘိတောဂူန သမ္ပ[န္နော အနော] မ[ဒ]ဿိ ဇနု[တ္တမော] ပဒုမော လောက ပ[ဇ္ဇော]တော [နာရဒေါ] ဝ[ရ]သာရ [ထိ ပဒုမုတ္တ]ရော သတ္တသာရော သုမေဓေါ အဂ္ဂပုဂ္ဂလော သု[ဇာတော] သဗ္ဗလောက[ဂ္ဂေါ ပိ]ယဒဿိ နရာသဘော အဋ္ဌဒဿီ ကာ[ရု]နိကော ဓမၟဒဿီ တမော [နုဒေါ သိဒ္ဓတ္ထော အ]မောလောကေ တိ[ဿော]စ ဝရဒဒံဝရော ဖုဿော[စ] ဝရ[ဒေါ ဗုဒ္ဓေါ ဝိပဿိ]စ အ[နု]ပမော သိခိ သဗ္ဗဟိတော သတှာ [ဝေဿဘူ သုခဒါယကော] ကကုသ[န္ဓော] သတ္ထဝါဟော ကောနာဂမနော [ရနည္ဇဟော က]ဿပေါ သိ[ရိသမ္ပ]နၞော [ဂေါ]တမော [သာကျ] ပုင်္ဂ ဝေါ ဨ[တေသ] ညေစ သံဗုဒ္ဓါ အနေကသတ္တ ကောဋိယော - - - မ - သေ - - - 

နူပၞောန် ၁၇ လိက်ဂှ်အိုတ် ပ္ဍဲကဵု ပၞောန် ၂၉။ နူပၞောန် ၁၇ စဵုကဵု ပၞောန် ၂၂ ဂှ် ဗှ်ဂွံညိညတုဲ တီအဓိပ္ပါယ် ၜိုတ်ဒးရးရ။ နူပၞောန် ၂၃ စဵုကဵု ပၞောန် ၃၁ ဂှ် ဂွံဆဵုဒၟံင် ညိညဓဝ်တုဲ တီကေတ် အဓိပ္ပါယ် ဟွံမာန်ရ။  ပၞောန် ၃၂ ကဵု ပၞောန် ၃၃ ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲ မဟိမုဇမၠိင်တုဲ ထပ်ဗပေင်စုတ်လဝ်ရ။ တုဲပၠန် နူပၞောန် ၃၅ စဵုကဵု ပၞောန် ၃၈ ဂှ် မလိက်မဗှ်ဒး ကြပ်ဟွံမဲရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် အဲစှ်ေစိုတ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပယၟု တြဲ/တၠဳအဲ၊ ဒုတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ၜါအလန် ပယၟုတြဲ/တၠဳအဲ၊ တတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ပိအလန် ပယၟုတြဲ/တၠဳအဲ” ဆပၞောန်လက်ကြဴအိုတ် ၃၉ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ညိညပၠန်ရ။ 

{၁၇} - - - ပု[မ်]ရေယ် မအ်တြိအ်(လအ် မအ်)ပြေယ် [နောရ်] - - {၁၈} - - - မာနုသ် ဣ[သိ] ပြာက်ဗုအ်လးဟ် သ(တ်) [အုတ်စ]သ် လ္ငိမ်(စက္ကဝါ) – {၁၉} - - - - မာရ် မအ်နောမ် ကုအ်တြိဇသ် ကးသ်(ဒသ်) မရေမ် - - - - {၂၀} - - - သ် တ္လသ်ဗြအ်မြိအ် - - - ယ် - - - - တြိ[ရ်္လေယ်](စိ) - - {၂၁} - - တုအ်ဂေတ် ဓရ်္မၟစက် - - - - ယရ် - - - အ် - - - - {၂၂} - - (စာ)ရ် ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ် - - - (လအ်) - - - မ - - - 
(…) {၃၂ -၃၄} [ရာဇာဓိရာဇ] (ပရမေ) [သွရ] (ဣ)သွရ ရာ(ဇ ရာဇာဓိရာဇ) [ဒေဝါတိ ဒေဝ] (ဗဟူ) ညာ(နသာဂရ ဂမ္ဘိရ) [သြိနိတျ] (ဓရ်္မၟ ဓရ ဓနေသွရ) [သကလ တမှာဝိ](သေယ်တြေယ်) လောက(ဓရ်္မၟ) 
(…)  {၃၉} အ် - (နောရ်) - - (လေးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -

ပ္ဍဲအကြာပၞောန် ၁၇ ကဵု ၁၈ ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပရဲ မတၠ မပြဲနူ - - - မၞိဟ်၊ ဣသိ၊ ပြာ်ဗလး သတ် အိုတ်စှ်လ္ၚီစက္ကဝါ။” ပၞောန် ၁၉ ဂွံဆဵုကေတ် “- - - - မာရ်” ဒၞာဲမဗှ်ဟွံညာတ် အက္ခရ် ပန်မဂှ် “မအ်ဇိန်နး” ဗပေင်စုတ်မာန်ရောင် စှ်ေစိုတ်တုဲ ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “မဇၞးမာရ်”။ ဂတဂှ် “မအ်နောမ် ကုအ်တြိဇသ် ကးသ်(ဒသ်)မရေမ်” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “မနွံ ကုကြဳဇှ် ဟွံမဲကုသၟဟ်”။ ပ္ဍဲဒၞာဲ “မရေမ်” ဂှ် ရံင်ကဵု တၠုင်ဝါကျတုဲ “သုမောဟ်” ဒှ်မာန်ရ။ ပၞောန် ၂၀ “တ္လသ်ဗြအ်မြိအ်” ဂှ် အဓိပ္ပါယ် ဟွံမံက်။ “တြိရ်္လေယ်စိ - - - - တုအ်ဂေတ် ဓရ်္မၟစက်” ဂှ် “တၠဳအဲစိ - - - - ဗဂေတ် ဓမ္မစက်”။ ပၞောန် ၂၂ ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ် ဂှ် “(ထ္ၜး)ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ်”။ 

ပၞောန် ၃၉ ဂှ် နကဵု အစာဇၞော်ချေတ်သိင် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် “အ် - (နောရ်) - - (လေးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -“ ရံင်ကဵု တၠုင်လအာလိက် ဒၞာဲတၞဟ်မ္ဂး ဒၞာဲညးမဗပေင်လဝ်ဂှ် အဲမိက်ဂွံ ဗပေင် “အ် - - - - (ရောဝ်) (ဂေါးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -“ မဂွံအဓိပ္ပါယ် “ရဴဂှ် ပယၟု တြဲ/တၠဳအဲ” ရ။

လိက် သကုတ်တတိယ
ပ္ဍဲကဵု သကုတ်တတိယဏအ်လေဝ် အက္ခရ်မဂွံဆဵုကေတ်မာန်ဂှ် အောန်ကွေဟ်ဟ်ရ။ နူပၞောန် ၁ စဵုကဵုပၞောန်ပိ ဂှ် တုပ်ကဵု ပိုဒ်တၞဟ်တအ်ရ။ တုဲပၠန် နူပၞောန် ၄ စဵုကဵု ပၞောန် ၁၁ ဂှ် မလိက် မဗှ်ဂွံ ကြပ်ဟွံမဲရ။ ပၞောန် ၁၂ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “လောက်မဟာဇန် (ဂုံလောင်)” တုဲ နူပၞောန် ၁၅ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် မလိက်ဂၠိုင်ညိပၠန်ရ။ 

{၁} (။ၐြီ။) အာဒိကာ[လေ] - - - - [ပုရေ]၊ သရ်္ဗ္ဗ ကာလတိ[ပ္ပေ] သဗ္ဗသိ - - - {၂} - - - [ရာဇာနာမ] - - - [ပရမေ]သွရ ဣ[သွရ ရာ]ဇာ - - - -- - - - {၃} - - - - - - - - [ဂမ္ဘိရ သြိနိတျ] ဓရ်္မ္မ ဓရ ဓနေ [သွ]ရ [သကလ] - - - (…) 

သၟဝ်ပိုဒ်ဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲပၞောန် ၄ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ပညောတိ”။ တုဲပၠန် ပၞောန် ၆ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ယသ ကရုနာ” တုဲ စဵုကဵု ပၞောန် ၆ ဂှ် ချူလဝ် နကဵု ဘာသာပါဠိ ဟီုမာန်ရ။

{၁၄} - - -  -  - လမှာယ် ဍေးဟ် ရပ် သုန်တိတ် ဝီ- - - - - - - - - - - {၁၅} - - - - - - - ကာလ် နာရ(ဒေါ)ဟ် မဟာဗြဟၟ - - - - - {၁၆} - - - - - - - တွေသ် - - တြိလအ်ဝိ[ဓူ](ရ) - - - - {၁၇} ထရ်  - - - - - - - - - ရ် တြိလအ်ဝေသန္တရ် (တု)န်လရ်ကျာက် - - - {၁၈} - - - - - - - - ပဏ္ဍိတ်ဂုမ်လူမ် သြရ် - - အ် ကုအ် - - 

ပၞောန် ၁၄ “လမှာယ် ဍေးဟ် ရပ်” ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် “အလမ္ဗာ ညးမဝေင်ပလှ်ေဇြုံ ရပ်”။ ပၞောန် ၁၅ ဂှ် “ကာလ်နာရဒေါဟ် မဟာဗြဟၟ” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ကာလ နာရဒ မဟာဗြဟ္မ”။ ပၞောန် ၁၆ “တွေသ် - - တြိလအ် ဝိဓူရ” ဂွံအဓိပ္ပါယ် “တွဟ် - - တၠဝိဓူရ”။ ပၞောန် ၁၇ “ထရ်” ဂှ် “ထဝ်”။ တုဲ ဂတဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ တြိလအ်ဝေသန္တရ် တုန်လရ် ကျာက်- - ” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “တၠဝေသန္တရ် တုန် စွံ ကျာ်- -“ ပၞောန် ၁၈ “ပဏ္ဍိတ်ဂုမ်လူမ် သြရ်- “ ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပဏ္ဍိတ်(တၠပညာဂမၠိုင် သြဝ်”။ 

{၁၉} (အုတ်လောက် မဟာဇန်ဂုမ်)လောင် သြရ်ရုမ်ငေါအ် [သၟိင်]အ[ဘိ]ပြာယ် - ကျာက် - {၂၀} (မအ်ကုတ) ရာဇာဓိရာဇ (ပရမေသွရ်) ဣသွရ ရာဇ[အ]ဘေယ် မဟာရာဇ ဒေဝါတိ ဒေဝ (ဗဟူညာန သာဂရ ဂမ္ဘိရ်)သြိနိတ္ထျဓရ်္မၟဓရ သွရ သကလ [တာ]မှာ ဝိသေယ် တြေယ်လောကဓရ်္မၟ - - {၂၂} - - - - (ဍေး)ဟ် [နာမဓေယ် ပုအ်ရေယ် အာရ် ကုန္တအ် ပအ်ဣ]မောအ် (ပဏ္ဍိတ်) {၂၃} ဒုတိယံပိ ရိန်ဍုက် ကုအ်ၜါရ်လေးဟ် ပဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် တတိယံပိ ရိန်ဍုက် ကုအ်ပိ {၂၄} [လေးဟ် ပဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် - - - ဇ - မ် [တောက်]ဖံမ်က္လောအ် (ဝေါအ်) ကုအ် - - {၂၅} - - - - က် - - အ် [ရောဝ်]ဂေါးဟ် ပအ် ဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် ။ ။ ။ 

နူပၞောန် ၁၉ စဵုကဵုအိုတ်ဂှ် “အိုတ်လိုက် မဟာဇန်ဂမၠိုင် သြဝ်ဗၞဟ် သၟိင်အဘိပြာယ် - ကျာ် မကုတ ရာဇာဓိရာဇ ပရမေသွရ် ဣသွရ ရာဇအဘေယ် မဟာရာဇ ဒေဝါတိ ဒေဝ ဗဟူညာန သာဂရ ဂမ္ဘိရ် သြဳနိတ္ထျဓမ္မဓရ သွရ သကလတာမှာ ဝိသေယ် တြေယ်လောကဓမ္မ - - - - ဍေဟ် နာမဓေယ် ပရဲ အာဂတ ပယၟုပဏ္ဍိတ်၊ ဒုတိယမ္ပိ မရနုက် ကုၜါအလန် ပယၟုပဏ္ဍိတ်၊ တတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ပိအလန် ပယၟုပဏ္ဍိတ် - - - တက်ဖမ်ကၠဟ် ဝွံ ကု - - - - - - ရဴဂှ် ပယၟု  ပိဏ္ဍိတ်။ ။ ။” 

တြိအ်ရ်္လေယ်
တြိအ်ရ်္လေယ် ဂှ် လိက်မန် ခေတ်ကြဴနူဂှ်ညိ ပ္ဍဲဗုကာံ ဂွံဆဵုကေတ် “တရ်္လေယ်” နကဵု အဓိပ္ပါယ်မန် ခေတ်လၟုဟ် “တဳလအဲ/တၠဳအဲ” ရ။ “တြိအ်ရ်္လေယ်” ဂှ် မအရေဝ် ၜါမ “တြိအ်လ (တၠ) + ဨယ် (အဲ)” ပ္ကောံတုဲ ခၞံဗဒှ်လဝ် ဝေါဟာရ မွဲမရ။ လိက်မန် ပ္ဍဲဗုကာံမ္ဂး မအရေဝ် “တရ်္လေယ်” ဂှ် စကာ ကုအရာ မလုပ်လၟိဟ် ရတ်ပိပြကာ ဗီုကဵု “ကျာ်၊ ဓရ်၊ ကေုာံ သင်” သၟးရ။ မအရေဝ်ဝွံ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် ၜိုန်ရ ပိုယ်တအ် စကာဒၟံင် “တၠဳအဲ” ကီုလေဝ်၊ မလိက်မန် မချူ “ကျာ်တြဲ” တြဲ ဂှ်လေဝ် မြိပတ်ကၠုင် နူဏအ်ကီုရ။ 

ပ္ဍဲအခိင် ညးမကဵုယၟု “တြဲ” ကုသၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုဂှ် ညးဗှ်ဂါထာ ယၟုကျာ်တြဲ ၂၈။ ရံင်ကဵု ညးမကဵုယၟု “တြဲ” ကုဨကရာဇ်သဓီုဂှ်တုဲ ဒဒှ်ရ ဨကရာဇ်မန်သဓီုဂှ် ညးတအ် စွံလဝ် နဒဒှ် ကျာ်ဂမျိုင်မွဲဇကု ဟီုမာန်ရ။

ပဏ္ဍိတ်
မအရေဝ် ပဏ္ဍိတ် ဂှ် ကၠုင် နူအရေဝ်ပါဠိ ပဏ္ဍိတ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမနွံကဵု ဂမြင်ညာဏ်ပညာ ရ။ မအရေဝ်ဏအ် သွက်ဂွံ ဒးပသောင်ကလး အဓိပ္ပါယ် လှဲလှဲလးလး ဟွံမဲပၟိက်ရ။ 

ပ္ဍဲအခိင် ညးမကဵုယၟု “ပဏ္ဍိတ်” ကုသၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုဂှ် ညးဗှ်ထ္ၜး ပရူပါရမဳစှ်သာ် (ဝါ) ဘဝကျာ်တြဲ အလန်လက်ကြဴအိုတ် စှ်ဘဝဂှ်တုဲ ညးကဵုယၟု “ပဏ္ဍိတ်” ရ။ ရံင်ကဵု ညးမကဵုယၟုဏအ် ကုဨကရာဇ်သဓီုဝွံတုဲ ဒဒှ်ရ ညးတအ် မိက်ဂွံဟီု ဨကရာဇ်ဍုင်သဓီုဝွံ သ္ဒး (ဝါ) ဒှ်မၞိဟ် မနွံကဵု ဂမြင်ညာဏ်ပညာ သွက်ဂွံ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် သၞောတ်သၞောဝ်ဗဗွဲဓဝ်ရ။ 

ကျာ်တြဲ ၂၈ 
ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဒုတိယဂှ် ညးဗှ် အာဋာနာဋိယသုတ်။ လညာတ်မ္ဂး ပ္ဍဲမွဲကဝ် ကျာ်ကတဵုဒှ် ပိဇကု ဟွံသေင်မ္ဂး ပန်ဇကုတုဲ သီုဖအိုတ် ကျာ်တြဲမကလိလောန်အာတုဲ နွံ ၂၈ ဇကုဂှ် ဒှ်လညာတ် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာမွဲရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်ရာဇာဘိသိက် သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုဏအ် ညးတအ် ဖ္ဍောတ်ဗှ် ဂါထာဏအ်ဂှ် လ္ၚတ်ရံင်မ္ဂး ဒဒှ်ရ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ကောန်ဍုင်သဓီုတအ် ရှ်ေသှ်ေဒၟံင် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာဂှ် ပိုယ်တအ် ဟီုမာန်ရ။ 

သရောပ်
လိက်တၟအ်တြာပ် ကဵု လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံကျာ်သဓီုဂှ် ဒှ်လိက် ရာဇာဘိသိက် သွက်ဂွံဗှ် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ညးစဝ်ရာဇာဘိသိက်တုဲ ကဵုယၟု သၟိင်ဍုင်သဓီု ပိသာ်၊ မဟိမုတြာပ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးဇမၞော်လပါ်ပၞာန်ကီု သီုကဵု ညးဍုင်ကွာန်၊ မဟိမုတြဲ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမသၠုင်ပြဲ မတုပ်ညံင် ကျာ်ဂမျိုင်မွဲဇကု၊ မဟိမုပဏ္ဍိတ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမနွံကဵု လညာတ်ညာဏ်ပညာ မဂွံဒှ် ဇမၞော်လပါ်သာသနာရ။ 

နူဂှ်မွဲကဆံင် ပိုယ်ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်ရ ဍုင်သဓီုဂှ် ဒှ်ဍုင်သၠးပွး မနွံကဵု ဨကရာဇ်ဇကုကဵုဇကုရ။ ဟိုတ်မစကာလဝ် နကဵုလိက်မန် အရေဝ်မန်တုဲ ဍုင်သဓီု ရးမညဒေသဝွံ ဒှ်ဍုင်ဂကူမန်တအ် မပဒတဴမွဲရ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲကဵုအခိင် (၁၀ ဗွဝ်ကၠံ) မချူလဝ်လိက်တၟအ်ဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲဍုင်သဓီု သာသနာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ဇၞော်မောဝ်ပြာကတ်ဒၟံင်ဂှ် ပိုယ်တအ် ဂွံတီကေတ်ရ။ 

နိဿဲ

Luce, Gordon H., Ba Shin, Bo-Hmu (1969) Old Burma-Early Pagán, Volume one Text, Published for Artibus Asiae and the Institute of Fine Arts, New York University, J.J. Augustin Publisher, Locust Valley, New York. 

Shorto, H. L. (1971) A Dictionary of the Mon Inscriptions from the Sixth to the Sixteenth Centuries, London, Oxford University Press, New York Toronto. 

သိန်း၊ ဦးချစ် (၁၉၆၅) ရှေးဟောင်မွန်ကျောက်စာပေါင်းချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုယဉ်ကျေးမှုဌာန၊ ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာနခွဲ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၈၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်         ပရေၚ်ပညာ ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       ပရေၚ်ပညာ

၁။ ပရေၚ်ပညာဂှ် ဝဳၜံၚ်သၠုၚ်ကီု အစောံစရာဲမၞိဟ် ၚုဟ်မး၊မၞိဟ်ရ၊ မၞိဟ်ဟွံမွဲကဵုပညာတအ်ဂှ် ဟွံတၟေၚ်နူပြေၚ်ဂၠဴကၠီတအ်ကွေံကွေံရ။

၂။ ၚုဟ်မးမၞိဟ်မွဲမွဲဂှ် တန်တဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲကဆံၚ်ပညာဍေံလေပ်ဍေံကၠိုဟ် ဍေံဒုၚ်ကေတ်ဟေၚ်ရ။

၃။ လိုက်မၞိဟ်ပိုဲတ္ၚဲဏံ ပညာဟေၚ်ပၠမံၚ်တရဴရောၚ်။

၄။ ဗတောန်ပညာကဵုသၟတ်တအ်ဂှ် ဝဳၜံၚ်သၠုၚ်တိုန်ဘဝ ဂကောံမၞိဟ်ဇကု၊ ဂကူဇကု၊ ဍုၚ်ဇကုရ။

၅။ ဂကူပိုဲဂွံသၠုၚ် (လှုၚ်) ပိုဲဒးသၠုၚ် (သမၠုၚ်)' ကဵုကဆံၚ်ပညာကောန်ဂကူပိုဲရောၚ်။

၆။ ကောန်ၚာ်မွဲမွဲ  နူအခိၚ်ဍောတ်တ် အာစွံလဝ်ပ္ဍဲဂြိုပ်ဇၞော် (ညံၚ်ဍေံဟွံချိုတ်ဂှ်ဖန်ဇန်ကဵု) လ္ပဗတောနအရေဝ် လ္ပဟီုဂးတက်ကျာ လ္ပဗတောန်ကဵုပညာမ္ဂး ၜိုန်ဇၞော်တိုန်ဒှ်မၞိဟ်ဗီုဓမ္မတာကၠာလေဝ် ကၠေၚ်နူသတ်ဂြိုပ် အရိုၚ်ကွေံကွေံဟွံသေၚ်။
                           (၄၁)
၇။ မိမတအ် ကဵုအာဲကၟာဲကုကောန်နနဲ ဗတောန်ကဵုကွတ်ပညာဂှ် ဒှ်ဖဵုသွက်ကောန်ချိုတ်ပၠိုတ် အိုတ်ရ။

၈။ ကမၠောန်ဖျေံတံရိုဟ်သွက်ဍုၚ် သ္ဂောံဒှ်ဂုဏ်ဖဵုပ္ဍဲအနာဂတ်နွံနာနာသာ်ဝွံ ပရေၚ်သၠုၚ်ကဵု ကဆံၚ်ကွတ်ပညာကုကောန်ဍုၚ်ဇကုဂှ် ဒှ်ပရဲဇၞော်သၠုၚ် သွက်ဍုၚ်ဂၠိုၚ်အိုတ် ချိုတ်ပၠိုတ်အိုတ်ရ၊ (ဍုၚ်သေၚ်ကပေါဝ်) ၊ ထာဲဝါန်၊ ဟံၚ်ကံၚ်တအ်ဂှ် နနဲဝွံဟေၚ် ဇၞော်သၠုၚ်ကၠုၚ်ရ။)

၉။ အာစာဘာတအ်ဂှ် ဒှ်ညးသၠုၚ်စရာဲ ပၠုပ်ဗီုကုသၟတ်၊သၟတ်တအ်ဂှ် ဒှ်ညးပိုၚ်ပြဳအနာဂတ် ဟိုတ်ဂှ်တုဲ အာစာဘာတအ်ဂှ် ဒှ်ညးသၠုၚ်စရာဲဖျေံဗီုအနာဂတ်ရောၚ်။

၁၀။ ကောန်ၚာ်နူဍောတ်တ် ဒဵုဇၞော်ဒေံါဇူနူဘာ သၞာံအခါဗွဲမလအ် အာစာဘာတအ်ဂွံအခိၚ် ဖျေံဗီုဗတောန်ဖျောန်ရောၚ်တုဲ အာစာဘာတအ်စောန်မ္ဂး ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ် ဗီုဒးစိုတ်ဖျေံဗီုမာန်ရောၚ်။

၁၁။ မိမတအ်ဂှ် ဒှ်အာစာတမ် အာစာသဇိုၚ် ဒှ်ညးဖျေံဗီုကဵု ကောန်ၚာ်ကၠာအိုတ်ရောၚ်။
                        (၄၂)
၁၂။ လညာတ်သမ္တီဂှ် ကတဵုဗဒှ်ကဵု ဇဲ၊ ဝဳရိယ၊ သတ္တိ၊ ဇဲ-ဝဳရိယ သတ္တိဂှ် ပတဝ်ပဓဝ်အာနကဵုပညာ ဒးမ္ဂး၊ အာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴ ရန်တၟအ်ရောၚ်။

၁၃။ ပံက်ကဵုဘာကောန်ဂကူဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် နဲသဇိုၚ် နဲဍာ်ဇမၠိၚ်ရ။

၁၄။ ဗတောန်ပညာ ကုကောန်ၚာ်သၟတ်တအ်မ္ဂး ပညာမဗတောန်ဂှ် ၜိုတ်သ္ပမာန်ဒးပံၚ်ဗစပ်ကဵု ပညာအနုၜတ်(အနုပညာ)ရောၚ်၊ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဒှ်မံၚ်ပွပျဲပျာံ ကောန်ၚာ် (ဝါ) ပလီုက္ဍဟ် ကောန်ၚာ်တအ်ရောၚ်။

၁၅။ ဗတောန်ကဵုလိက်မန်ဂှ် ဒှ်ပွထိၚ်ဒဝ်ဂကူမန် ညံၚ်ဟွံဂွံ ကၠေံကၠက်အာမွဲသာ် အခိၚ်ညးတၞဟ်ၚိတ် ကလက်မံၚ်ဂကူဇကု ပရေၚ်ထိၚ်ဒဝ်ဂကူဇကုသာ်ဝွံဂှ် ဒှ်ကမၠောန်နွံကဵုၚုဟ်မးဇၞော်ဇၞော်ရ။

၁၆။ ဗတောန်ကဵုဝၚ်မန် လဴထ္ၜးကဵုပရေၚ်မန် ဗီုဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်ကၠုၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ပွသၠုၚ်စိုတ်ဓါတ် ဆာန်ဂကူရ၊ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူသၠုၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ညးတၞဟ်ဍဵုဍိုက်ဂကူဇကုဟွံဒုၚ် ပေဲါဗ္တိုက်ပၠန်ဂတး ဗၠးၜးဂကူ စိုပ်တရဴသၠုၚ်ကၠုၚ်ရောၚ်။

၁၇။ ဘာဗတောန်လိက် ကၟာတ်ဒၞာလဝ်အခေါၚ်ဗတောန်လိက်ဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ရုၚ်စက်ၚိတ်ကလက်ဂကူဇၞော်အိုတ် အလဵုအသဳတအ်ဖန် ဗဒှ်လဝ်ရောၚ်။

၁၈။  ဘဝမၞိဟ်မွဲမွဲ အဝဲပဌမဂှ် ဒှ်သဇိုၚ်ပၟိက်ဇၞော်အိုတ်ရ၊ပ္ဍဲအဝဲပဌမဂှ် ကတ်လဝ်ပညာသၠုၚ်မ္ဂး စိုပ်အဝဲဒုတိယဂၠာဲပိုန်ဒြပ်ကလိဂွံလောဲ အဝဲဒုတိယ ဒြပ်နွံသိုက်သၠဲဟေၚ် စိုပ်အဝဲတတိယ ဂၠာဲဓဝ်ကဵုဒါန် ကၠောန်သ္ပမာန်ရောၚ်၊ပ္ဍဲအဝဲပဌမ သဇိုၚ်ပရေၚ်ပညာယဝ်ဍိုန်အာမ္ဂး အဝဲကြဴၜါဂှ် ခက်ခုဲဒှ်ရောၚ်။

၁၉။ ဆာန်ကောန်ဇာတ်မ္ဂး ကဵုအာဲပညာ၊ အာဲကၟာဲပညာ ညးပၠံၚ်ဏာဟွံဂွံ။

၂၀။ တၠပညာ ညးအာက္ဍိုပ်ကောန်ဂကူ ကေုာံညးအာက္ဍိုပ်ကၟိန်ဍုၚ်တအ် ပ္ဍဲအနာဂတ်ဂတ ဂကောံမၞိဟ်ဇကု ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဇကု ဗီုလဵုမိက်ဂွံဒှ်တအ်ဂှ် ဒးစတံဖျေံဗီုပၠုပ်လညာတ် ပ္ဍဲဘာဗတောန်လိက်တအ်ရ၊ လညာတ်မွဲမွဲ စောဲဗာန်လုပ်အာပ္ဍဲက္ဍဟကကွးဘာတအ်မ္ဂး ဗွဲစၟတ်ဨကန် ပြာကတ်ဇၞော်မောဝ်တိုန်ပ္ဍဲအနာဂတ်ရောၚ်။

၂၁။ပ္ဍဲခေတ်ကၠာတေံဂှ် ကၟိန်ဍုၚ်ပိုၚ်ပြဳလဝ် သယံဇာတသၟဝ်တိလ္တူတိ နွံကဵုၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်တအ်ဟေၚ် ဒှ်မံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်သိုက်သၠဲရ၊ခေတ်လၟုဟ်သာ်ဝွံဟွံသေၚ် ကၟိန်ဍုၚ်ဝဳၜံၚ်ပ္တိတ်တၠပညာကဆံၚ်သၠုၚ်ဂၠိုၚ်ၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်ဍုၚ်သိုက်သၠဲရ၊ တၠပညာတအ်ဂှ် ပံၚ်ကဵုက်ဂတာပ် ခေတ်ကံပျူတာတအ်တုဲ အာမံၚ်က္ဍိုပ်ပ္ဍဲကမၠောန်နာနာ ပ္တိတ်မံၚ်ကပေါတ်နွံကဵုၚုဟ်မး ပရးမံၚ်ဂၠးတိရ၊ တၠပညာစကာ ဟွံအိုတ်တအ်ဂှ် အာကၠောန်စဍုၚ်မ္ၚးမ္ဂး ဂွံၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ၚ်ပၠန်ရ၊ သၠာကမၠောန်ဒးပတိတ်ဒြဟတ် ကာယတအ်ဂှ် ကော်စကာနူဍုၚ်မ္ၚး နကဵုၚုဟ်မးအောန်န်တုဲ ဂွံပရဲမွဲလပါ်ပၠန်ရ၊ နနဲသာ်ဏံ ကၟိန်ဍုၚ်ညးတအ် သိုက်သၠဲကၠုၚ် ဍုၚ်သေၚ်ကပေါဝ်၊ ဟံၚ်ကံၚ်၊ ထာဲဝါန်တအ်ဂှ် စကာနဲသာ်ဝွံရ။ ကၟိန်ဍုၚ်ပတှ်ေကပေါတ်သယံဇာတတအ်ဂှ် သဘာဝပွဳပွူလီု သီုဒးသွံစကောန်ကမၠောန်ကာယတုဲ လဇုဲဂလုဲ စိုပ်မံၚ်ကြဴညးဗွဲမဂၠိုၚ်ဂွံဆဵုညာတ်ရ။

၂၂။ ဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲ သ္ဂောံလောဲတောတက်တိုန်ဂှ် တၠပညာကေုာံ ညးအာက္ဍိုပ် ညးတအ်ဟေၚ် စဳရေၚ်ပြုပြေၚ်လဝ်၊ သ္ဂောံဒှ်တၠပညာ ညးအာက္ဍိုပ်ကၟိန်ဍုၚ်ခိုဟ်မာန်၊ ဒးတတ်အာဘာဗတောန်လိက်တအ်ဖအိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ကံကုသဵုဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲဂှ် နူဘာဗတောန်လိလ်တအ်ဟေၚ် စဳရေၚ်ပြုပြေၚ်မံၚ်ရောၚ်ဂှ် ပိုဲဒးညာတ် ဒးဒုၚ်တဲရောၚ်။

၂၃။ အရာပညာ ဝိဇ္ဇာ ကုသိပ္ပံ နွံၜါဂၠံၚ်ရောၚ်၊ ဆေၚ်ကဵုနာံ ဆေၚ်ကဵုစိုတ်၊ ပညာသိပ္ပံဂှ် ဆေၚ်ကဵုရုပ် ဆေၚ်ကဵုကွတ်စက်ကွတ်တဲ သီုၜါရဲမၞိဟ်မွဲမွဲ ဒးလေပ်ဒးကၠိုဟ်လဝ်ရောၚ်၊ ဝိဇ္ဇာသၟးဂှ် ဍိုန်ၜတ်ဂၠိုၚ်အာ အခါဒးပြိုၚ်ပကာန်ဟွံမာန်ညးတၞဟ် သိပ္ပံသၟးပၠန် ဓဇန်ရိုၚ်ဇိုၚ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဒှ်ဒဒိုက်ၜါသာ်ဏံပံၚ် ညံၚ်ဂွံညဳသၟဟ်ဟေၚ် ဒှ်ပရေၚ်ဖဵုလိုက် မာန်။

၂၄။ ခေတ်လၟုဟ်ဏံ ကွတ်ပညာနာနာတအ်ဂှ် တောတက်ပြံၚ်သၠာဲ မြက်ဇက်မံၚ်တုဲ လေပ်လဝ် ကွတ်ပညာမွဲမွဲတုဲဂှ် ရုမ်ဂပ်ရ၊ မြက်ဇက်မံၚ်တုဲ လေပ်လဝ် ကွတ်ပညာမွဲမွဲတုဲဂှ် ရုမ်ဂပ်ရ စွံစိုတ်ဟွံဂွံ၊ ဟွံဆက်လ္ၚတ်လံၚ်ဗပေၚ်မံၚ်မ္ဂး ခြာဟွံလအ်ဗက်ညးတၞဟ်ဟွံမာန်လလုဲအာရောၚ်။

၂၅။ ခေတ်ကာလဏံ ပ္ဍဲအဝဲအဌမဟေၚ် ဒးဂၠာဲပညာဟွံသေၚ်၊ အပ္ဍဲဘာဟေၚ် ဒးဂၠာဲပညာဟွံသေၚ် ဇၟာပ်ပ်အဝဲဇၟာပ်ပ်ဒၞာဲ ဒးဂၠာဲဗပေၚ်မံၚ်ပညာ အဆက်ဟွံကဵုပိုတ်ရောၚ်။

၂၆။ ကောန်ၚာ်တအ် သ္ဂောံလေပ်လိက်မြဟ် သ္ဂောံကေက်သကာကၠုၚ်မာန်၊ နူဂကောံကုလသမဂ္ဂ သွာၚ်ပညာ၊ သိပ္ပံ ယေန်သၞာၚ်(UNESCO) ကတ်လ္ၚတ်ဆဵုဂဗ သ္ပလဝ်သမ္တီဂှ် အခိၚ်စဗတောန်လိက်ကုကောန်ၚာ်တအ်မ္ဂး ဒးဗတောန်နကဵုအရေဝ်ဘာသာ မိမကောနကၚာ်တအ်ရောၚ်။ ကောန်ၚာ်တအ်လ္တူအရေဝ်ဘာသာဂှ် ကၠိုဟ်မံၚ်ခိုဟ်ဟ်မ္ဂး ဒးစွံအရီုနဲချူ ကုနဲဂှ် ပ္တိတ်ရမျာၚ်ဟေၚ်တုဲ သာကဵုက္ဍဟ်ကောန်ၚာ် ၚာ် ဗတောန်ကဵုသာ်ဝွံ ၜိုတ် ၂/၃ သၞာံတုဲ ထပ်ဗတောန်ဘာသာ ဒးစကာဂၠိုၚ်ကေၚ်မိၚ်ဂၠိုၚ် ဘာသာစကာကၟိန်ဍုၚ်ဇကုပၠန်၊ ဇၞော်တိုန်ညိပၠန်မ္ဂး း ထပ်ဗတောန်ဘာသာ ဂၠးတိစကာဖန်အာသာ်ဝွံ မွဲကဆံၚ်တုဲ မွဲကဆံၚ်မ္ဂး လေပ်လောဲတုဲ က္ဍဟ်ကောန်ၚာ်တအ် သာ်ဒှ်မၞိဟ်ကေက်သကာဂၠိုၚ်ရ၊ ဂလေၚ်သာမ္ဂး အာတရဴသ္ၚောဲ၊ က္ဍဟ်သာမ္ဂး ဗတောန်ပညာလောဲ နဲသာနဲခိုဟ်ဂှ် ဒးစကာထေက်ရောၚ်။

၂၇။ အရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲ ကၠိုဟ်ကေတ်မ္ဂး ဒှ်ၚုဟ်မးဇၞော်ကွေံကွေံရောၚ်၊ လိက်တၟအ်တြေံတြဟ်တအ်ဂှ် သွက်ရဲလ္ၚတ်ဝၚ်တအ်  ၚုဟ်မးဇၞော်ကွေံကွေံရ၊ ဆ္ဂး ယဝ်ဟွံကၠိုဟ်မ္ဂး ဒှ်ၚုဟ်မးဟွံသေၚ်၊သာ်ဝွံကီု အၚ်ယန် ဂြန်ဂဥုဲ။ဝၚ်၊ ပုံအာဂီု၊ ဂလာန်တၠပညာချူလဝ် ကၠေံကၠက်အာမ္ဂး ညးတီဟွံမွဲတုဲ ဆောံလေၚ်အာကီုရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ အရေဝ်ဘာသာဂကူနာနာ ညံၚ်ဂွံတန်တဴမာန်ဂှ် ဒးကဵုဒြဟတ်၊ ပရေၚ်ၚိတ်ကလက်ဂကူဂှ် ဒးဒစဵုဒစးရောၚ်။

၂၈။ ကၟိန်ဍုၚ်ညိၚ်ဝတ် တောတက်မွဲ ညံၚ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်မာန် ကောန်ဂကူနာနာ သာသနာရှ်ေသှ်ေနာနာ နွံမံၚ်ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဇကုဂှ် ဒးသ္ပသမ္တီ ဒးကဵုဒၞာဲ ဒးကဵုဇြဟတ်ရောၚ်၊ နဲက [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၀၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်             ပရေၚ်ပၞာန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

           ပရေၚ်ပၞာန်

၁။ ပၞာန်ဟီုဂှ် ပရေၚ်ပြိုၚ်ပကာန်ပၠံၚ်ဇမၞးအကြာ ဂကောံမွဲကဵုမွဲ (ဝါ) ဂကူမွဲကဵုမွဲ ဗွဲဓဇန်ကြာန် ကဆံၚ် သၠုၚ်အိုတ်ရ။
            ပေဲါပၞာန်ဂှ် အခိၚ်မၞိဟ်တအ်ဂၠိုၚ်ဟန်ပိုၚ်ကၠုၚ်တိဍာ်တုဲ ပြိုၚ်ပကာန်ပၠံၚ်ၜးညးသကအ်ဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ။
             ပရေၚ်ဝေၚ်ဒၟံၚ်ပၞာန် နူအတိက်ဗွဲမလအ် ဒဵုတ္ၚဲဏံဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်လ္တူပၠံၚ်ၜးဖဵုဂုဏ် သွက်ဂကူးညးဂကူအဲ (ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်ညးကဵုဂကောံမၞိဟ်အဲဟေၚ်ရ။ ပရေၚ်ဒဒှ်သာ်ဏံဂှ် ဆက်နွံအာဗွဲမလအ်လ ဏီရောၚ်။

၂။ ပၞာန်ဒှ်ကၠုၚ်မ္ဂး ဆမၞိဟ်ဗ္တိုက်မံၚ်ပၞာန် ၜါလပါ်ဓဝ်ဟွံသေၚ် မၞိဟ်ဆက်စပ်ညးဗြဴကောန်ၚာ်လကျာ်တအ်လေဝ် ဒးဒုၚ်ဘဲဒဏ်ပၞာန်ဖအိုတ်ရ။

၃။ ဒှ်ကၠုၚ်ပၞာန်မ္ဂး သွက်ဘဝညးဂွံသာ ညးဒးဗ္ဒဗ္ဒာဲကဵုဂကူညး(ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်ညး သွက်ဘဝအဲဂွံဟာ အဲဒးဗ္ဒဗ္ဒာဲကဵုဂကူ အဲ (ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်အဲရ။ ဂကောံညဳသာဇြဟတ်ဇၞော်တအ်ဂှ် ဂွံဇမၞးဂၠိုၚ်တုဲ ဂွံဒုၚ်စသိုၚ် အခေါၚ်နာနာရ။ ဂကောံကျ တအ်ဂှ် ဒးဆောံလေၚ် ဒးဒုၚ်ပျဲ ဒးဒုၚ်ဂစိုတ် ဒးဂြိပ် ပဲါဒဴရ။ ဒၞာဲလ္ၚဵု ဟွံမိက်ပဲါဒဴ ဒုၚ်ကမျမ္ဂး ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်ဒးကဵုအကံက်အခေါန် ဗီုညးဖန်ဒးဒုၚ်ရ။
                    (၂၆)

၄။ ရဲကျပၞာန်တအ်ဂှ် ယဝ်ဟွံတဝ်စၞေဟ်မ္ဂး ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်အဆက်ကောန်အဆက်စဴ သီုဂကူဗၠိုက်တၞီ အာရောၚ်ဂှ် ညာတ်တုဲ ဝဳစိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ကလေၚ်ပလန်လေပ်ရ။ရဲဇၞးလဝ်ပၞာန်တအ်ဂှ် အခေါၚ်တၟေၚ်ဂွံလဝ်တအ် ဖေက်ဗၠးတိတ်နူတဲတုဲ ဝဳစိုတ်ဓါတ်မဟာဂကူ ဇၞော်ဇြဟတ်ပၞာန်ဂစာန်ဍဵုဍိုက်ရ။ ပဋိပက္ခဏံဂှ်သောၚ်ကလးဟွံလောဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲမံၚ်ဏီရောၚ်။

၅။ ပၞာန်ဂၠးကဝ်ဒှ်ကၠုၚ်ၜါဝါ ဆောံလေၚ်ဂိချိုတ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ညာတ်တုဲ သွက်ဂွံဒၞာတာ ပံက်ကၠုၚ်ဂကောံ ကုလသမဂ္ဂရ  ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကုမွဲ ဒှ်ပၞာန်အောန်ကၠုၚ်၊ ဆ္ဂး ပ္ဍဲဗွိုၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲ ဂကူဂွံလဝ်အဝဵုတအ် ဍဵုဍိုက်ၚိတ်ကလက်မံၚ်ဂကူသၟဝ်တဲတအ်တုဲ ပၞာန်အပ္ဍဲဍုၚ်ဆက်ဒှ်မံၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုကၟိန်ဍုၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုဒၞာဲဏီရောၚ်။

၆။ ပၞာန်ဂှ် သောၚ်ပြသၞာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် နဲသၠုၚ်အိုတ်ရ၊ သောၚ်ၜိုဟ်ဟ်ၜတ်တ်ဟွံလောဲတုဲ သောၚ်နကဵုဒြဟတ်ရ။ဟိုယ်ဂှ်တုဲ ပၞာန်ဂှ်ဒှ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဆီပါ်ဍာ်ဇွောဝ်ရ။

၇။ ကၠောန်ပၠန်ဂတးမ္ဂး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကုပရေၚ်ပၞာန်မ္ဂး ဒးပံၚ်ဗွဝ်လဝ်သီုၜါရောၚ်။ ပၞာန်ဟွံမွဲ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်သၟးအာဟွံစိုပ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံမွဲ ပၞာန်သၟးအာဟွံဂွံရ။
                 (၂၇)

၈။ ပရေၚ်ကွာန်ဂှ် တုပ်ညံၚ်က္ဍိုပ် ပၞာန်ဂှ် တုပ်ညံၚ်ဇိုၚ်တဲၜါဏံပံၚ်ဒးကၠောန်ဂွံနာနာရ။ဆ္ဂး က္ဍိုပ်ဂှ် ဒးစကာဇိုၚ်တဲရောၚ်။

၉။ ဇြဟတ်ပၞာန်ဟွံမွဲ အခေါၚ်ပရေၚ်ဍုၚ် ပရေၚ်ဂကူဟွံဂွံလောဲ၊ ဇြဟတ်ပၞာန်ဇၞော်မ္ဂး ဟွံအာတ်လေဝ်ညးကဵု ကေၚ်နွံကၠုၚ်ကီုရ။

၁၀။ ဘဝဍိက်ဂှ် ပါဲဒဴကေတ်ဟွံဗၠး ဒဴအာဍုၚ်ညးတၞဟ် ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်ကုညးတၞဟ်ရ၊ ဘဝဍိက်ဂှ် ဗတိုက်ကေတ်ဟေၚ်ဗၠးမာန်၊ တိဍာ်ဇုဇဗဴလပိုဲ ညံၚ်ပိုဲဂွံပိုၚ်ဗ္တိုက်မာန်မ္ဂး ဗၠးနူဘဝဍိက်ဍာံဍာံရောၚ်။

၁၁။ နွံပၟိက်ကဵုတသိုက်အခေါၚ်သွက်ဂကူတုဲ ပိုဲကၠောန်ပၠန်ဂတး၊ ကၠောန်ပၠန်ဂတးမ္ဂး ဒးဆဵုဒဒိုက်ရောၚ်။ ဖေက်မံၚ်ဒဒိုက်တအ်ဂှ်မ္ဂး ဂွံအခေါၚ် ဂွံတသိုက် ဟွံမာန်၊ ဂကူပိုဲဟွံဗၠးၜးမ္ဂး ဒဒိုက်တအ်ဂှ် အိုတ်အာ ဟွံသေၚ် သီုဇၞော်တိုန်မံၚ်ဏီရောၚ်။

၁၂။ အခိၚ်ကာလပၞာန်ပၠန်ဂတး မၞိဟ်ချိုတ်အာဂှ်တိုပ်၊ ညံၚ်စိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴ မၞိဟ်နွံတအ် ဒးဆက်ကၠောန်အာ လၟေၚ်ဏံဂှ် ဓမ္မတာရ။

၁၃။ ဍုၚ်ပိုဲဂှ်ညးတၞဟ်သၠာဲလဝ်ကဵု ဆီပလက်တုဲ ပၠံၚ်ၜးဂွံလဝ်ရောၚ်။ပိုဲအာတ်ကေတ်နနဲ၊ ဓမ္မတာဂွံမာန်မံၚ်ဟာ၊ ရဲအာတ်ဍုၚ်တအ်ဂှ် ညးတအ် မၚ်ရပ်ပၠုပ်ထံၚ် မၚ်ပန်ဂစိုတ်မံၚ်နကဵုလွဟ်မ္ဂး ပိုဲဟွံပန်ကေတ် ကလိဂွံမာန်ဟွံသေၚ်။ 
                 (၂၈)

၁၄။ အဝဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် တိတ်နူပၠံၚ်လွဟ်ရောၚ်။
        (မဝ်ဇြဳတုၚ်)

၁၅။ ဂကူမွဲမွဲ ဒပ်စဵုဒၞာမၚ်မွဲဂကူဇကု ဟွံမွဲမ္ဂး အခေါၚ်အရာ သွက်ညးတံ မုလေဝ်ကလိဂွံဟွံမာန်ရ။ (မဝ်ဇြဳတုၚ်)

၁၆။ ကြက်ပၠန်ဂတးဂှ် ဇြဟတ်ပၞာန်/လွဟ်/ဇွောံမထဝ်သြန်ဟွံသေၚ်၊ ဂလာန်ပတှ်ေ ကေုာံ သဘဴဓဝ်ဟေၚ်ရောၚ်။

၁၇။ ဂိုတ်ဂစာန်ဗ္တိုက်သၞ နကဵုဇြဟတ်မၞိဟ် ဇြဟတ်လွဟ်တုဲ မာန်တှ်ေမာန် ဟွံမာန်မ္ဂး ဒုၚ်ကမျ ဖျေံလွဟ် ဗက်ကြဴသၞဂှ် လညာတ်ရဲပၠန်ဂတးဟွံသေၚ် လညာတ်ပၠန်သက်က်ဟေၚ်ရ။

၁၈။ ရဲပၠန်ဂတးတအ် ဖျေံလွဟ်ကုသၞဂှ် ဒှ်ဒုဟ်ဖံက်သစ္စလ္တူပၠန်ဂတးဇၞော်အိုတ်ရ။

၁၉။ ပၞာန်ဂှ်ဗတိုက်ကဵုဂြိုဟ် (ဂံၚ်သ္ကာ) သၟးဟွံဂွံ၊ ဒးစကာ ဥာဏ်ပညာဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်။ သရာဲပၞာန်ပတှ်ေ ဇြဟတ်ပတှ်ေကွတ်တဲတအ်ဂှ် ဒးကဵုစၞာဲပြယာဲသၞတုဲ ဒးကျကၠုၚ်ဂၠိုၚ်ကွေံကွေံရ၊ ထ္ၜးသက်သဳမ္ဂး လ္ဂန်အိန်ဂွံဒးကျ ဗညာဓရာံဂွံဒးဒုၚ်ရပ်တအ်ဂှ် ဒးကဵုစၞာဲပြယာဲရ။
                        (၂၉)

၂၀။ ဝေၚ်ပၞာန်ဂှ် ပြိုၚ်ပကာန်ဇြဟတ်မၞိဟ် ဇြဟတ်လွဟ် သၟးဟွံသေၚ် ပြိုၚ်ဂွန် (ဗျူဟာ) ပြိုၚ်ပညာ ပြိုၚ်စိုတ်ဓါတ် ပြိုၚ်ပိုနိဒြပ် ပြိုၚ်မံၚ်နာနာသာ်ရောၚ်။

၂၁။ နကဵုဒေါသလ္ပဝေၚ်ပၞာန် ဒေါဇၞော်မ္ဂး သတိဗၠးကျ ညးဒှ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၂။ ဆဒှ်ကဵုဒှ်လ္ပဇန်ပၞာန် အောန်အိုတ်အာသၞဍိုဟ်အာ၊ ယောၚ်အာမွဲဒၞာဲ ဒးဒုၚ်သၠာဲကဵုဆီ/လမျီုရောၚ်။

၂၃။ ပၞာန်ဂှ် အဆက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ဒၟာနူပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပၞာန်ဂွံကတဵုဒှ်၊ မိက်ဂွံကဵုပၞာန်တုဲဒှ်မ္ဂး ဒးသှ်ကလး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။

၂၄။ ဝေၚ်ပၞာန်မ္ဂး ပရေၚ်သၞကီု သီုပရေၚ်ဇကု ဒးတီဒးကၠိုဟ်လဝ်ခိုဟ်ဟ်ရောၚ်။ ဒၞာဲသၞဍိုန်အိုတ်ဂှ်ဂၠာဲ အခိၚ်/ဂၠံၚ်ဍေံဟွံခယျဂှ် လုပ်ဗ္တိုက်မ္ဂး သွက်ဂွံဇမၞးဂှ် နွံဂၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၅။ ပ္ဍဲလိုက်ဏံ သတ်တှ်ေတုဲ လွဟ်မွဲမွဲသာ် နွံမံၚ်သၟးရ။ ယဝ်ဟွံမွဲမ္ဂး ဗီုညးတၞဟ်ဖန်ဒးဒုၚ်တုဲ တန်တဴလအ်အ်ဟွံမာန် ကၠေံကၠက်အာပြဟ်ဟ်ရောၚ်။ ကၞုတအ် အရုတ်တအ် နွံကဵုခၞော်ကြံၚ်ၚ်ဂှ် ဒှ်လွဟ်ဍေံကီုရ။ လွဟ်ဟီုဂှ်  သွက်ဂွံစဵုဒၞာဇကု ကေုာံ သွက်ဂွံ သ္ပမာန် လ္တူညးတၞဟ်ရန်တၟအ်နွံၜါသာ်ရ။ လွဟ်စကာသွက်ဂွံစဵု ဒၞာဇကုနွံဂှ် ခိုဟ် ဒးရး၊ ပိုဲဒးထံက်ဂလာန်ရောၚ်။ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး သတ်ဂြိုပ်အရိုၚ်တအ်ကီု မၞိဟ်စိုတ်ဓါတ်နွံ ဗီုသတ်ဂြိုပ်အရိုၚ်တအ်ကီု ကၠုၚ်ကဵုဘယ်ပၠံၚ်ၜးသ္ပမာန်မ္ဂး ပိုဲဒးဒုၚ်သက်က်ရောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ လွဟ်ဇကုဂှ် အခါလဵုမွဲလ္ပအပ် ဒပ်ဇကုဂှ် အခါလဵုမွဲ လ္ပဒုၚ်ပလီု လွဟ်ဟွံမွဲ ဒပ်ဟွံမွဲမ္ဂး ဗီုညးဖန်ဒးဒုၚ် ညးကၠုၚ်သ္ပမာန် ဒးယာံဒးလ္ၚောဝ်ရောၚ်။
                         (၃၀)

၂၆။ ဂကူညးကဵုညး ဂကောံညးကဵုညး လွဟ်/ဒပ်စဵုဒၞာ ညးတအ်နွံဟေၚ် ရဲမိက်ဂွံ ကြံကြသ္ပမာန်တအ် ဖေက်ဓညချပ်ဗ္စာဒးကၠုၚ်တုဲ ထိၚ်ဒဝ်အာဓဝ်ၜိုဟ်လလံမာန်ရောၚ်။

၂၇။ သွက်ဂွံဒက်ပ္တန်ဓဝ်ၜိုဟ်လလံကီု သီုပရရေၚ်ဆာန်ကၟိန်ဂကူအိုဿီုမာန် ဂကူမွဲကဵုမွဲ ကဆံၚ်ဒးတုပ် ပရေၚ်ဂကူညးညးဖန် အခေါၚ်သာ်ဝွံ ဒးနွံရောၚ်ဂှ် ဂကူဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်မံၚ်တအ်ဟေၚ် ဒုၚ်ကေတ်တုဲ ဟီုဂးမံၚ်၊ ဂကူဂွံလဝ်စေဝ်လ္တူတအ် ဒုၚ်တဲမာန် ဟီုဂးမံၚ်၊ ဂကူဂွံလဝ်စေဝ်လ္တူတအ် ဒုၚ်တဲမာန် စှ်ေမံၚ်စိုတ်ဟွံသေၚ် ညးတအ်ညံၚ်ဂွံဒုၚ်ကၠုၚ်တဲမာန် နပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်သၟး ဟီုဂးဂှ် ညးဟွံကၠိုဟ် ဒးဟီုသီုကဵု ပရေၚ်ပၞာန်ရောၚ်။
                    (၃၁)

၂၈။ ပ္ဍဲဝၚ်ပၠန်ဂတးဍုၚ်ပိုဲပွိုၚ် (၇၀)သၞာံပြၚ်ဏံ ဂကောံပၠန်ဂတးရပ်လွဟ်မွဲမွဲ ဒးဒုၚ်ပ္တိတ်နကဵုဇြဟတ်ပၞာန်တုဲ အိုတ်အာဟွံမွဲဏီ။ ဒးဒုၚ်လီနနဲပရေင်ဍုၚ်ကွာန်တုဲ အပ်ထောံလွဟ်ဟေၚ် အိုတ်အာဂှ် နွံဂၠိုၚ်ကဵုဂကောံရ။

၂၉။ ဂကောံအပ်ထောံလွဟ်တအ်ဂှ် အပ်တုဲ အဝဵုပိုတ်သြဇာပၠိုတ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ်ချိုတ် ဒဵုလမျီုအိုတ်ယာက္ဍိုပ်ဟွံမာန် လုပ်ဝိုၚ်ဟွံဂွံရ။

၃၀။ နွံပၟိက်ကဵုဓဝ်ၜိုတ်လလံမ္ဂး ဗလးထောံလွဟ်မွဲလါ်ဓဝ်ဂှ် ဂွံမာန်ဟွံသေၚ်ရ၊ ပြသၞာရပ်လွဟ် ဂွံကတဵုဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် တာလျိုၚ်နွံမွဲလါ်ဓဝ်ဟွံသေၚ်၊ မိက်ဂွံပြေပြံၚ်မ္ဂး ဒးပညဳပညပ်အကြာၜါ ဒးသၠးဖဵုဒးကဵုကေတ်သီုၜါလ္ပါ်ရောၚ်၊ သာ်ဝွံဟွံ သေၚ် မွဲလ္ပါ်ဟေၚ် ဗလးထောံလွဟ်မ္ဂး သၠဒကေဝ်ဒးစေၚ်ဂၠိုၚ်အာတုဲ သ္ၚောဲခြာအာကဵုဓဝ်ဍာံ သ္ၚောဲခြာအာကဵုဓဝ်ၜိုဟ်လလံရောၚ်။

၃၁။ ဖျေံလွဟ်၊ အပ်လွဟ်၊ သၠာဲထောံလွဟ်ကဵုဒဳမဝ်ကရေဇြဳသၠာဲထောံလွဟ်ကဵုဓဝ်ၜိုဟ်လလံ လုပ်အာဗွိုၚ်တၟးတအ်ဂှ် ဝေါဟာၜိုန်ဟွံတုပ် ကၠာလေဝ်အဓိပ္ပါယ်တုပ်ပ်ရ။ဒုၚ်ကမျ ဒုၚ်ယျံက် ဒုၚ်ထံက်ၜံၚ် ဒုၚ်သ္ပ ဍိက်ဖအိုတ်ရ။

၃၂။ ဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဒှ်သွက်စဵုဒၞာဂကူ စဵုဒၞာဍုၚ် စဵုဒၞာပိုန်ဒြပ် တိဍာရ၊ အရာအိုဿီုတအ်ဂှ် ပရေၚ်စဵုဒၞာနွံဟေၚ် တန်တဴအာမာန်ရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဆာန်ဂကူဍာံမ္ဂး ဒပ်ပၞာန်စဵုဒၞာဂကူဂှ် ဒးပခိုၚ်လဝ်ရောၚ်။
                            (၃၂)
၃၃။ ပေဲါပၞာန်ဂှ် အန္တရာယ်ဇၞော်၊ လမျီုဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်၊ ဒြပ်ရတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်၊ဒးလေၚ်ဆောံမံၚ်တုဲ ၜိုန်ဟွံမွဲပၟိက်ကီုလေဝ် ဗလေတ်ပဲါထောံသောၚ်ၚ်ဂွံဟွံသေၚ်၊ ဟွံပြေၚ်ရေၚ်ပလေဝ်ပလေတ်လဝ်မ္ဂး ပရေၚ်ဒးလေဝ် ဆောံတအ်ဂှ် ဂၠိုၚ်အာနူကဵုဝေၚ်ပၞာန် ဏီရောၚ်။

၃၄။ ဒပ်ပၞာန်မွဲမွဲဂှ် လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံမွဲ စေဝ်ပၞောန်ဟွံမွဲမ္ဂး ဒှ်အာဗီုဂကောံဒမၠမွဲကီုရောၚ်။

၃၅။ သတီုလဝ်ဂြိုဟ် မ္ၚိုဟ်လဝ်စိုတ် ချိုတ်အာတှ်ေတုဲ ဟွံမွဲ ကဵုဂွန် ဟွံမွဲကဵုအစဳအဇန်မ္ဂး ကေတ်ဇမၞးသၞ ဟွံမာန်။
                      (၃၃) [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၁၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်             ပရေၚ်အာက္ဍိုပ် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

           ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်

၁။ ရန်တၟအ်ပရေၚ်ကမၠောန် သွက်ဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ညံၚ်ဂွံအံၚ်ဇၞး ညံၚ်ဂွံတုဲဒှ်ပြဟ်ဟ်မာန် ပွမ္ဒးဖန်ဇန်ဖျေံဗီုလ္တူညးတၞဟ် ညံၚ်ဂွံရေၚ်တၠုၚ်ကၠောန်ၜိုတ်အာ ညဳညဳသာသာဂှ် ဒှ်ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်ရ။ 

၂။ ပ္ဍဲဂကောံမွဲမွဲ ပြာပြာကတ်တ် (ဝါ) သ္ၚိတ်တ်ဇြဇြ မံက်မံက် (ဝါ) ပၞုက်ပၞုက် မၞိဟ်အာက္ဍိုပ် ဒးနွံဟေၚ်ရ။အကြာမၞိဟ်နွံၜါဂှ်လေဝ်ဝ်  မၞိဟ်မွဲဂှ် ဒှ်မၞိဟ်က္ဍိုပ်တုဲ မၞိဟ်မွဲဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဗက်ကြဴရ၊ ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး မၞိဟ်ကၠိုဟ် မၞိဟ်ကေက် မၞိဟ်ဂံၚ်သကာတအ်ဂှ် ဒှ်က္ဍိုပ်ရ။
     
၃။ ညးအာက္ဍိုပ်ဟီုဂှ် ညးဂမၠိုၚ်ညံၚ်ဂွံဗက်ကၠုၚ်ကြဴဇကု ညးတၞဟ်ညံၚ်ဂွံကၠောန်အတိုၚ်စၞောန်ဇကု ကၠောန်သ္ပလေပ် ကၠောန်သ္ပဒှ်ဂှ် ဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်ရ။

၄။ ပ္ဍဲညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် ဆန္ဒမိက်ဂွံအာက္ဍိုပ် ကေုာံ သတ္တိနွံဟေင် ဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်ရ။ 

၅။ ညးအာက္ဍိုပ်မွဲမွဲဂှ် နကဵုကမၠောန်ကီုပွကီု နကဵုအရေဝ်ကီု ထ္ၜးပျးသောၚ််လးတံၚ်ဂြဲ ညးဗက်ကြဴတအ် ဓဝ်ပတှ်ေညံၚ်ဂွံနွံလ္တူကမၠောန်လ္တူဇကုမာန်မ္ဂး ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်ညးဂှ်အံၚ်ဇၞးစိုပ်တရဴရောၚ်။
                   (၃၄)

၆။ ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဝွံ လ္တူကမၠောန် ဇကုကေတ်လဝ်လျိုၚ်ဂှ် ဒးကၠိုဟ်ဒးလေပ်လဝ် ခိုဟ်ဟ်ရောၚ်။ သ္ဂောံအာက္ဍိုပ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မာ္န် ဒးဆက်ကတ်လ္ၚတ်မံၚ် လၟိုန်ရောၚ်။

၇။ ညးအာက္ဍိုပ်မွဲ (ဝါ) သ္ကိုပ်ဒပ်မွဲဂှ် ရန်တၟအ်ပရဝၚ်ကမၠောန်ညံၚ်ဂွံအံၚ်ဇၞး ညးဗက်ကြဴဇကု ညံၚ်ဂွံဗၠးဘယ် ဒးစွံအရီုဒးကေတ်တာလျိုၚ် ဂၠိုၚ်အိုတ်ရောၚ်။

၈။ ညးဍုၚ်ကွာန် (ဝါ) ကောန်ဂကောံ ဓမ္မတာတအ်ဂှ် လ္တူပရေၚ်မွဲမွဲ မိက်ဂွံဒှ်ရတီ နဲလဵုဂွံကၠောန် ဂွံဖန်ဗဒှ်ဂှ် ဟွံတီ ယဝ်တီလေဝ် တီဆလ္တူကျာညိညဟေၚ်ရ။
          ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် တီပၟိက်ဆန္ဒညးဍုၚ်ကွာန် (ဝါ) ကောန်ဂကောာံတအ်တုဲ နဲလဵုဂွံကၠောန် ဗီုလဵုဂွံဗၟံက်ရုပ်ရဴဂှ် ချပ်ဗစာ စဳဇန် ပၠကဵုတရဴမ္ဂး တၚ်ရန်တၟံတအ်ဂှ် အံၚ်ဇၞးစိုပ်တရဴမာန်ရောၚ်။

၉။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ဂှ် ဒးစန္ဒက်တံၚ်ဂြဲညးဂမၠိုၚ်လေပ် ဍာန်ဗၠေတ်ဍာန်ဒး ပညုၚ်ထ္ၜးမာန်တုဲ နပွ နကမၠောန်လေဝ် ဒးကၠောန်ဒးမံၚ် ဒးသ္ပ ဒးပၠတရဴနာနာသာ်ရောၚ်။

၁၀။ သ္ဂောံဒှ် ညးအာက္ဍိုပ်ညးဂမၠိုၚ်မာန်ဂှ် ကွတ်၊ သတ္တိ၊ ပဋိပတ် ပိသာ်ဏံပၟိက်ဇၞော်အိုတ်ရ။ မၞးမိက်ဂွံဂှ် ညးအာက္ဍိုပ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်မ္ဂး ပ္ဍဲဇကုမၞးညံၚ်ဂွံဍိုက်ပေၚ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ဂှ် လွဳပရာညိ။  
                      (၃၅)  

၁၁။ စိၚ်အာမ္ဂးဒှ်ဂၠံၚ်၊ မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်တအ် ကၠောန်သ္ပမ္ဂး ဒှ်သၞောဝ်ရောၚ်တုဲ ပွခိုဟ်ကီု မၞိဟကအာက္ဍိုပ်တအ် သ္ၚဳဂၠိပ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်တုဲ ကၠောန်ထေက်ရ။

၁၂။ မၞိဟ်ကၠိုဟ်မၞိဟ်ခိုဟ် မၞိဟ်ဍိုဟ်တအ်ဟေၚ် ဒှ်မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်။

၁၃။ အာယုက်ပ္ဍဲကမၠောန် (ဝှ်) ဂှ်ဒှ်စရာဲပၟိက်ဇၞော် မွဲသာ်ကီုရ၊ ဗွဲတၟေၚ်ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလပြံၚ်သၠာဲ အခိၚ်ကြေပ်ဂြတ်တအ် ဗီုလဵုဒတူလိုၚ်ဂှ် ဒးစွံၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ရ။

၁၄။ မၞိဟ်ကၠိုဟ်ပရေၚ်ကမၠောန် စေတနာဍာံတအ်ဂှ် ၜိုန်ဆဵု ဂဗအာယုက်ကမၠောန်အောန်ကီုလေဝ် သ္ၚဳဂၠိပ်တုဲ ကဵုဒၞာဲ ကဵုက္ဍိုပ်ထေက်မံၚ်ကီုရောၚ်၊ တၟော်လ္တူဝှ်သၟးမ္ဂး ကမၠောန် လ္ဇုဲအာမာန်ရောၚ်။

၁၅။ ချေံဂြိပ်မြက်တ်ဂှ် ထိၚ်ဝါတ် ဆ္ဂး ထိၚ်မာန်မ္ဂး စိုပ်တရဴပြဟ်ရောၚ်။

၁၆။ မိက်ဂွံဒှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပြာကတ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မ္ဂး လ္ပဍဵုဍိုက်မဇအဆက်တၟိ(သၟတ်)တအ်ညိ၊ ပ္ဍဲအနာဂတ် သၟတ်တအ်ဟေၚ် ဂွံဒၞာဲရောၚ်တုဲ ဍေံတအ်ဒုၚ်တဲဟေၚ် ဝၚ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပြာကတ် အာမာန်ရောၚ်။
                   (၃၆)

၁၇။ ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် ဒးဂစာန်ချူလိက်ဂၠိုၚ်ၚ်ရောၚ်။လညာတ်ဇကုဂှ်ဟီုကေတ်သၟးမ္ဂး မၞိဟ်ကြပ်ကဵုဇကုဟေၚ်ဂွံမိၚ်၊ မိၚ်တုဲခြာဟွံလအ်ဝိုတ်အာ မာန်ရောၚ်။ ချူတြးနကဵုလိက်မ္ဂး အာစိုပ်တရဴသ္ၚောဲ သှ်ေၜက်အခိၚ်လအ်အ်မာန်တုဲ မၞိဟ်တီညာတ်ဂၠိုၚ် သီုဗိုန်ခိုၚ်ရောၚ်။

၁၈။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ကီု တၠပညာတအ်ကီု ယဝ်လၞုဟ်ဟီုဂး ၚုဟ်မးမၞိဟ်အောန် ယဝ်လၞုဟ်ကၠုၚ်အာ လာဘ်သကာအောန်ရောၚ်။

၁၉။ ရုဲပ္တိုန်ညးအာက္ဍိုပ် ဗက်အခိုက်သၞောတ်တြေံ နနဲကောန်ဨကရာဇ် ဂွံဒှ်ဨကရာဇ် သၚ်ဝှ်ဇၞော် ဂွံဒှ်ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ရုဲစှ်လောဲသွာ ပြသၞာအောန်ဒှ်ကၠာလေဝ် ဒုၚ်သဇိုၚ်လ္တူစရာဲဟွံသေၚ်တုဲ ပရေၚ်ကမၠောန်ဂွံဇၞော်မောဝ်ဝါတ်ရ။

၂၀။ သ္ဂောံဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်လ္တူမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်မာန်ဂှ် ကွတ်၊ သတ္တိ၊ ပဋိပတ် ပိသာ်ဏံဒှ်သဇိုၚ်ပၟိက်ဇၞော် တပ်တးသၠးဖဵု တံၚ်ဂြဲ၊ စိုတ်ပြဲ ပန်သာ်ဏံလေဝ် ဒးဍိုက်ပေၚ်ကီုရောၚ်။

၂၁။ သ္ဂောံဒှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ကံကုသိုလ်အတိက်ဖန်လဝ်ဟွံသေၚ် လက်သဏ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ညံၚ်ဂွံပေၚ်ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်မၚ်မွဲမာန်မ္ဂး ညးညးအဲအဲဒှ်မာန်ဖအိုတ်ရ။
                   (၃၇)

၂၂။ ဂကောံ(ဝါ)မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဒးထိၚ်ဒဝ်ကဵုသၞောဝ်၊ မၞိဟ်အာမံၚ်က္ဍိုပ်ဂကောံတအ်ဂှ် မၚ်မွဲသၞောဝ်ဟွံမာန်မ္ဂး  သၞောဝ်ဂှ်ဟွံတန်ကြပ်တုဲ ဂကောံရောအ်ရေၚ်ပြးဆာဲရောၚ်၊ဟိုတ်ဂှ် တုဲ မၞိဟ်မၚ်မွဲ သၞောဝ်ဟွံမာန် ပဋိပတ်ယောၚ်တအ်ဂှ် သ္ပက္ဍိုပ်ဟွံဂွံရ။

၂၃။  ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် သမ္တီ၊ သတ္တိ၊ သစ္စ၊သမာဓိ၊ သၠးဖဵု &quot;သ&quot; မသုန်မဏံ ညံၚ်ရဴသဳမသုန် ဒးထိၚ်ဒဝ်ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်လဝ်ရောၚ်။

၂၄။ နဲကဲအာက္ဍိုပ်နွံပိသာ် နဲကဵုအမိၚ်၊ နဲသောၚ်ကလး၊ နဲကြဴစးတအ်ရ၊ နဲကဵုအမိၚ်ဂှ် ဒှ်သၞောတ်တၠအဝဵုစကာဂၠိုၚ်၊ နဲသောၚ်ကလးဝွံ ချပ်သဳကၠဳပညဳ လုပ်အဝေါၚ် ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ စကာအကြာ ဗွိုၚ်မၞိဟ်လညာတ်သမ္တီ သၠုၚ်ၚ်တအ်ရ၊ နဲကြဴစးဝွံ စကာမၞိဟ်သၟဝ်တဲတုဲ ဇကုမံၚ်ထောံသာသာ နဲဝွံ စကာပ္ဍဲဗွိုၚ်မၞိဟ်သၟဝ်တဲခိုၚ်ၚ် ဗွိုၚ်ဂွံဖျေံစိုတ် စကာဒေံကောန်ဇာတ်ဂၠိုၚ်ရ၊ နဲပိသာ်ဝွံ ရံၚ်ဒၞာဲတုဲ စကာလေပ်မ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖဵု စကာဒၞာဲဗၠေတ်မ္ဂး ဒှ်လလေၚ်ဖဵုရောၚ်။

၂၅။မၞိဟ်အာက္ဍိုပ် ရန်ကဵုဖဵုဂကောံတအ်ဂှ် ကဵုဒၞာဲကုမၞိဟ်ခိုဟ်မၞိဟ်ကၠိုဟ်၊ မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်ရန်ကဵု ဖဵုဇကု တအ်ဂှ် ကဵုဒၞာဲဂှ် မၞိဟ်ဍုက်ကေဝ်ကဵုဇကုတအ်ရ။
                     (၃၈)

၂၆။ ဗျိဒေါန်ဂၠိုၚ်မ္ဂး မၞိဟ်ဗက်ကြဴအောန်၊ စန္ဒက်သမၠုၚ် စိုတ်ဓါတ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး မၞိဟ်ဗက်ကြဴဂၠိုၚ်ဂှ် ဓမ္မတာရ။

၂၇။ လက်ကြဴက္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာအဝဵုတအ်ဂှ် ရဲကလၚ်အမိၚ် မၞိဟ်သမ္တီသဝ်ဝ်ဟေၚ်နွံဂၠိုၚ်တုဲ လက်ကြဴ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာ ပရေၚ်စန္ဒက်တအ်ဂှ် ရဲလေပ်ပညာ မၞိဟ်သမ္တီသၠုၚ်ၚ် နွံဂၠိုၚ်ရ။

၂၈။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဒးစိုတ် သၞောတ်တၠအဝဵုတအ်ဂှ် ဖေက်ရဲတၠပညာ တုဲ စကာရဲကလၚ်အမိၚ်ဂၠိုၚ် ကေမ်ၛာပ်လဝ်အဝဵု ဂၠိုၚ်ရ၊ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဒးစိုတ်သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳတအ်ဂှ် ဒးစိုတ်ရဲတၠပညာ ပါ်ကဵုတာလျိုၚ် ဗွိုၚ်ညးကဵုညးဂၠိုၚ်ရ။

၂၉။ ဟိုတ်ဖဵုညးအာက္ဍိုပ်ဂွံဒတုံပြဟ် နွံစှ်သာ်ရ၊ ဟွံလေပ်ကွတ်၊ စိုတ်ဟွံထတ်၊ ပဋိပတ်လီု၊ ဗီုဟီုတွံကၠောန်၊ အောန်ဓဝ်ခန္တဳ၊ရဲဒၞာဲပဲါက္ဍိုပ်၊ က္ဍိုပ်က္ဍုတ်ဟွံသၟဟ်၊ ဂၠုဟ်ပၟိက်ညးညးဂမၠိုၚ်၊ ရိုၚ်ဇိုၚ် အရေဝ်ကြံၚ်၊ ညာတ်မံၚ်ဇကုပြဲ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တဲဏံ ဟွံလအ်ပြဟ်စှ်ေရောၚ်။

၃၀။ လက်သဏ်ညးအာက္ဍိုပ်ခိုဟ်(၅)သာ်ဝွံ လညာတ်ဒးသၠဲ၊စိုတ်ဓါတ်ဒးပြဲ၊ နဲကဲဒးဍိုဟ်၊ သတ္တိဒးခိုဟ်၊ လဂံါသၞဒးကၠိုဟ်ရောၚ်။
                  (၃၉)

၃၁။ ညးလ္ၚဵုဂှ် ဂွံဒှ်က္ဍိုပ်မှကၠောန် ပရေၚ်ဂကောံပရေၚ်ဂကူ ဒးဖက်ကြံမ္ဂး ဆုဲတိတ်သ္ၚောဲသ္ၚောဲတုဲ ဂၠာဲဒုဟ်ပါ်ပဲါခါဂွံဒၞာဲပၠန် ဒၞာဲယၟုပရေံဂှ် ဗဝ်စုတ်ဒုဟ်ညးတၞဟ် ယၟုမြဟ်ခိုဟ်တှ်ေ ဇကုဒုၚ်ကေတ် စကာမံၚ်ကွေတ် ကၠိက်တုက်ကတဵု ကၠဵုဒုဟ်ဒယှ်မ္ဂး ညးဂမၠိုၚ်ကဵုက္ဍိုပ် လအ်အ်မာန်ဟွံသေၚ်။

၃၂။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်တၠအဝဵုတအ်ဂှ်ဟွံကဵုဒၞာဲကုညးတၞဟ်၊ မၞိဟ်ကေက်သကာ မံက်ကၠုၚ်မ္ဂး ဖေက်ပၠံၚ်ဒၞာဲတုဲ မၚ်ဝးပကဝ်ထောံ အခါဗျုယဲကၠောန်ဟွံမာန်မ္ဂး ကဵုဒၞာဲဇကုကောန်ဇကု ဒေံဇကုသာ်ဝွံ ကၠောန်သ္ပလေပ်ရ။
      က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳတအ်ဂှ် မၞိဟ်ကေက်သကာမံၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ပါ်ပရအ်ကဵုအဝဵု၊ မွဲလ္ပါ်ဂှ် ဒုၚ်ကေတ်သ္ဂုတ်သွာတ်မာဲညးဂမၠိုၚ် စိုပ်အခိၚ်ပေဲါကဵုဒၞာဲဂှ်လေဝ် ဟွံဇြိုၚ်စိုတ်ရ။

၃၃။ သၟိၚ်ဂိတုဂှ် ပျးလျးအရံၚ် ၜိုဟ်သြိုဟ်တုဲ သၞံၚ်တအ်ပူဗိုၚ်မိတ်သဟာဲဂၠိုၚ် သၟိၚ်တ္ၚဲဂှ် ပျးအရံၚ် က္တူကတာန်ဂၠိုၚ်တုဲ ပွဳဗွိုၚ်ဟွံမွဲ သ္ကအ်ရဲဟွံမွဲရ၊ သာ်ဝွံကီု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ပညဳလညာတ်ကုညးတၞဟ်ဂှ် ဗွဳဗွိုၚ်ဂၠိုၚ်၊ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်တၠအဝဵုဂှ် ကေတ်လညာတ် ဇကုမွဲဓဝ်တုဲ ဗွဳဗွိုၚ်ဟွံမွဲရ။
                      (၄၀) [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၂၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== အမေရိကာန်ကဵုနေတိုဝ် မွဲကရေက်၊  ကြုက်ကဵုရာတ်သာ မွဲလပါ် ပါ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲ ကောန်စဴထဝ် ==

အမေရိကာန်ကဵုနေတိုဝ် မွဲကရေက်၊  ကြုက်ကဵုရာတ်သာ မွဲလပါ် ပါ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲ
ကောန်စဴထဝ်
ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၃၊ တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ၊ ၂၀၂၂
ပဝ်လဇြဳဍုၚ်ကြုက်ညးတအ် ဟွံလုပ်ပလာပ်ပထုဲ ပ္ဍဲကေၚ်ကာဍုၚ်မွဲမွဲရောၚ် ၜိုန်ရဟီုကီုလေဝ် ဆဂး ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညးတအ် ဗွဲတၟေၚ် ဗဒစးကဵု ဍုၚ်ရာတ်သာတုဲ စဵုဒၞာအန္တရာဲနူအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်အမေရိကာန် မပ္တံ ဂျပါန်၊ အိန္ဒိယ၊ ယူခေ၊ အဝ်သတြေလျ၊ နေတိုဝ်တအ်ရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ဍုၚ်ရာတ်သာဂှ် ဒှ်မဟာမိတ်အဓိက ပ္ဍဲအရာမစဵုဒၞာအာဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညး တအ်ရောၚ် ဟွံသေၚ်ဟာ။ 
ဂကောံကွိတ် Quad ကဵုအဝ်ကာတ် AUKUS ၜါဝွံ ဒှ်ဂကောံသွက်ဂွံကရေပ်ဂရတ် ဍုၚ်ကြုက်ဂှ်တုဲ ဂွံဗၠးဘဲကီု ဂွံကလေၚ်ပ လန်တဲကဵုဂကောံဍုၚ်တအ်ဝွံကီုဂှ် နကဵုဍုၚ်ကြုက်ဂှ် ဒးသ္ပမဟာမိတ်ကဵုရာတ်သာဟေၚ်ရ။ ကေုာံဍုၚ်ဍောတ်တ်တအ်ဂှ် ၜိုန်ရသ္ပမဟာမိတ်ကီုလေဝ် အစောံဇြဟတ်ဟွံဍိုက်ပေၚ် သွက်ဂွံတဝ်စၞေဟ်ရောၚ်။ ဂၠုၚ်ဍောတ်တ်တအ်ဂှ် ဒုန်ပ္ဍဲၜဳမှာ သၟိဒ်ဟွံဂွံရောၚ် ဒးဟီုပတောံဥပမာသာ်ဝွံရ။ ကာလဍုၚ်ကြုက် ဒးဒုၚ်ကရေပ်ဂရတ်ကဵုအ မေရိကာန်၊  မဟာမိတ်အမေရိကာန် မပတံအဳယူတအ် ပ္ဍဲကေၚ်ကာဟံၚ်ကံၚ်၊ ဇြေန်ကျေန်၊ တိဗိတ်၊ ထာဲဝါန်တအ်ဂှ် ညးတအ် အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ မဟာမိတ်ဇၞော်ဇၞော်ဟွံမွဲမဂး ဟွံလောဲရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ လအိတ်သၞာံတုဲကၠုၚ်ဏံ ညးတအ်ပံၚ်တဲ ကဵုရာတ်သာတုဲ ပကတ်ပကေၚ်ကွတ်ပၞာန်ဇၞော်ဇၞော်ကီု၊ သၞာံဏံ သမ္မတၜါဍုၚ်ဂှ် ဆဵုဂဗညးသကအ် ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်အိုဝ် လာမ်ပေတ်က္ဍၚ်ဂှ်တုဲ လလောၚ်တြးပတိတ်လဝ် လိက်လလောၚ်တြးဇမၠိၚ် မနွံမသုန်လ္ၚီမလိက် ပ္ဍဲဖေဖဝ်ဝါရဳ(၄)ဂှ်ကီုတုဲ ကော်ဆဴပြိုၚ်ပကာန်ဏာကဵုအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်အမေရိကာန်တအ် ပြာပြာကတ်တ်အိုတ်ရ။ ဣဝွံဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ် ဍုၚ်ရာတ်သာ ကလိဂွံအဟံက်ခိုဟ် ပ္ဍဲအရာဂံၚ်ဖျေံသဂုတ်သွာတ် ဂွံနိမိတ်ဗဒှ်ပဋိပက္ခယူကရိၚ် ဒှ်မာန်ကီုရောၚ်။ ပေဲါပြိုၚ်ပ ကာန်အကြာဂကောံဇြဟတ်ဍုၚ်တအ်ဂှ် ဂတဏံဇၞော်နူဏံဏီဒှ်မာန်ရ။
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် မူဟိုတ်ကြုက်ဟွံထံက်ဂလာန်ရာတ်သာ လုပ်သီခရာၚ်မဳယျာကီု၊ ဟွံစၟတ်သမ္တီဍုၚ်တၟိၜါကီုဂှ်တုဲ ဂွံမံၚ်ကၠေံလဒေါဝ်၊ ကဵုကသပ်လညာတ် ညံၚ်ဂွံစကာနဲကဲၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်တုဲ ဂၠာဲသွဟ် ပ္ဍဲကောံဓရီုကံၚ်သဳဂီုကၠီုယူအေန်ရော။ တၚ်တုပ် စိုတ်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ညးတအ်ကဵုရာတ်သာဂှ် နွံမံၚ်117ဗဳလဳယာန်ပြၚ်ဂှ်တုဲရ။ စပ်ကဵုယူကရိၚ်ဝွံဂှ် ပရေၚ်ပို်န်ဒြပ်ကူသာန်ဗၞိက်ညး တအ်ကဵုယူကရိၚ် သၞာံ2020ဂှ် နွံမံၚ်စှ်သုန်အသၚ်ဃဲယံၚ်(ဗဳလဳယာန်)ပြၚ်ရောၚ်။   တုဲပၠန် ယဝ်ရညးတအ်ကေတ်စ လ ပါ်ရာတ်သာပေၚ်ၚ်မဂး ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ညးတအ်ကဵုအမေရိကာန်တအ်ကီု၊ အဳယူတအ်ကီုဂှ် လီုလာ်အာမာန်ရောၚ်။ မံၚ်လဒေါဝ် ညိညဂှ် သာမံၚ်သွက်ဍုၚ်ညးတအ်ရ။ ရာတ်သာလေဝ် ပေၚ်စိုတ်၊ ယူက ရိၚ်လေဝ် ဟွံဒက်စိုတ်၊ ဍုၚ်ပလိုတ်တအ်လေဝ် ဂၠာဲသၞဟွံဂွံကွေံကွေံရ။ ကွတ်ပညာမံၚ်လဒေါဝ်သာ်ဏံ ပ္ဍဲက္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ်နွံမံၚ်ကီုဟာ။ 
ပဋိပက္ခဍုၚ်ယူကရိၚ်ဝွံ အတိုၚ်တၠပညာကြုက်မွဲတၠမဟီုပါ်ပဲါလဝ်ဗၞတ်ညိညဂှ်မဂး က္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ် ထေက်ကဵုဒး ဂိုၚ်ကေတ်၊ ယိုက်ဒိုက်ကေတ်လညာတ်မံၚ်လဒေါဝ် ဟွံလျောဝ်ဗက် နေတိုဝ်ကဵုအမေရိကာန်၊ ဟွံဗလးကၠေံရာတ်သာရောၚ်။ ဂလာန်ညးဝွံ ဒုၚ်သဇိုၚ်လဝ်ကဵုအကာဲအရာသာ်လဵုရောမဂး ဍုၚ်ယူကရိၚ်ဂှ် ပယျဵုစပ်မံၚ်ကဵုရာတ်သာရောၚ်၊ လုပ်နွံမံၚ် အဒေါဝ်ဂကောံဇြဟတ်ၜါလပါ်ဂှ်ရောၚ်။ ဍုၚ်ရာတ်သျှာဂှ် ဇြဟတ်ဇၞော်ကီုဒှ် ဍောတ်ကီုဒှ် ဒဒှ်ရကဵုအန္တရာဲကဵုညးတအ်မာန် ရောၚ်ဂှ် ဇကုဇမၞော်ဍုၚ်ယူကရိၚ်တအ် ဒးတီလဝ်ထေက်ရောၚ်။ ဗီုဍုၚ်ကြုက်ဝေၚ်ဏာ ဟီုဏာ ပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ညးတအ် ဟွံကေတ်စလပါ်တေံလပါ်ဏံတုဲ သွက်ကြုက်ဂှ် ယီုသာအာရ။ ညးတအ်ဟွံထံက်ဂလာန်ကဵုရာတ်သာကီု ဟွံကေတ်စ လပါ်ယူကရိၚ်ကီုရ။ ဝၚ်ဍုၚ်ကြုက် ကေၚ်ဒှ်လဝ်ပၞာန်ကဵုခေတ်ကာလသဵုဗဳယိတ်ယူနဳယာန်တေံဂှ်လေဝ် နွံတဴဏီရ။ ဍာံဍာံတေံ ယဝ်ရဒးကေတ်စမွဲလပါ်မဂး ညးတအ်ဒးကေတ်ရာတ်သာဟေၚ်ရ။ ဆဂး ပညာကလုတ်တမာန်ဟီုဂှ် ပၟိက်ဇၞော်တဴဂှ်တုဲ သမ္မတယူကရိၚ်လၟုဟ်ဝွံ ယဝ်ရရံၚ်ကဵုဝှ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဂး ၜတ်မံၚ်ရောၚ်ဂှ် ဗှ်ရံၚ်ဝၚ်ဘဝညးတေံ ပ္ဍဲဝဳကဳပဳယျာမဂး ကၠး ကေတ်မာန်ရ။ ဘဝညးတေံဂှ် ကၠုၚ်နူဗွိုၚ်ကောန်မှိၚ်ဇာတ်၊ မၞိဟ်ကတဵုဂရိုၚ် ဍေံမလျောဝ်ဗက် အာကဵုလညာတ်ဒ ယှ်တှ် ပဝ်ပျူဠာတအ်မွဲရ။ အကာဲအရာဝွံ တုပ်မံၚ်ကဵုသမ္မတအမေရိကာန် ဒေါနေဝ်ထရာမ်ညိညကီုရောၚ်။ အစောံစရာဲ ဂွံတတ်ကၠောံအခက်အခုဲဍုၚ် ယူကရိၚ် ပ္ဍဲညးတေံဟၟဲဒှ်မာန်ရောၚ်။ 
သမ္မတယူကရိၚ် မဒှ်ကောန်ဂကူရာတ်သာ ဒးဂြိပ်ဒဴတိတ်အာရာတ်သာဂှ် အခိၚ်တ္ၚဲဏံ ၜိုန်ရပရိုၚ်မဳဒဳယျာဍုၚ်ပလိုတ်တအ် ဟွံချူဗၟံက်ကီုလေဝ် ပၠန်ဂတးယူကရိၚ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် ဒုၚ်လဝ်သဇိုၚ်ကဵုအကာဲအရာဏံရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ပ္ဍဲယူကရိၚ် လညာတ်ဍုဟ်မၠေံကောန်ဂကူရာတ်သာတအ် ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်မစံၚ်ဗဂဵုပၟတ်ပဋိပက္ခဝွံရောၚ်။ မွဲလပါ်တေံဂှ် သမ္မတ ဒဳမဝ်ကရိတ်အမေရိကာန်ဂှ်လေဝ် တိုန်ကၠုၚ်နကဵုရမျာၚ်ကရေဲ ဒစဵုဒစးကဵုရာတ်သာကီု ရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ဗီုသမ္မတ ဒေါနေဝ်ထရာမ် ဆက်ဆောံခိုဟ်ဆာဲကဵုရာတ်သာဂှ် ခေတ်သမ္မတဂျောဗာ်ဒေန်ဏံ ဍေံဟွံဒှ်သာ်ဂှ်ရ။ အခိၚ်ညးဒှ်ကၠုၚ်ဒုတ တိယသမ္မတ ပ္ဍဲသၞာံ၂၀၁၄တေံဂှ်လေဝ် ကေၚ်ဆဵုဂဗလဝ် စပ်ကဵုရာတ်သာ လုပ်သီလဝ်ဒေသခရာၚ်မဳယျာကီုရောၚ်။ ဇကုသမ္မတအမေရိကာန်ဂှ် ဟီုသောၚ်ကလးပရိုၚ် ဗီုကတဵုဒှ်ပြံၚ်လှာဲမံၚ်ပ္ဍဲယူကရိၚ်ကီုရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲစိုတ်သမ္မတပူတေန်ဂှ်လေဝ် သွက်ဂွံအုပ်ဓုပ်အာဍုၚ်ရာတ်သာလအ်အ်မာန်ဂှ် ညးဒးကၠောန်သ္ပသာ်ဝွံကီုရောၚ်။
 သမ္မတဖဳလေပ်ပါၚ်လၟုဟ် ကေၚ်ဟီုလဝ်ဂလာန်နွံရ။ ရံၚ်ကေတ်မဂး ညးဒးဒုၚ်ကဵုဇြဟတ်ဓရိုဟ်ကဵုအမေရိကာန် စပ်ကဵု ကေၚ်ကာဂွံထိၚ်ကၠေံဍုၚ်ကြုက်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ ဍုၚ်ကြုၚ်တၟာဏံဂှ် ကဵုညးဒစဵုဒစးကီုဟာ၊ ယဝ်ရဒစဵုဒစးကဵုကြုက်ဂှ် ဍုၚ်ညး သာ်လဵုဒှ်အာမာန်ရောဂှ် ညးတီရ။ ကာလလဆောဝ်ညးဒစဵုဒစးကဵုကြုက် သီုအမေရိကာန်ရောၚ်။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ကာလဍုၚ် တဳမဝ်ဗၟံက်ဗၠးၜးတိတ်တၟိတၟိဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ပၠန်ဂတးညးတအ် မဒှ်သမ္မတကၠာအိုတ်ဂှ် ညးသ္ပအဓိကတုဲဆဵုဂဗကဵုက္ဍိုပ်သ ကိုပ်အေန်ဒေါနဳရှာရောၚ်။ ၜိုန်ရက္ဍုဟ်မၠေံအေန်ဒေါနိသာကီုလေဝ် ဆဂး ရံၚ်ကဵုဂီုကၠီု ကေုာံ ဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညးတုဲ ညးဒးရုဲစှ်သာ် ဂှ်ရောၚ်။ လညာတ်နဲကဲဏံ ပ္ဍဲက္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ် နွံညိဟာဂှ် အဲဟွံကၠးကေတ်ရ။ 
ပ္ဍဲကဵုဂလာန်တၠပညာကြုက် မဗတိုက်ဖအောဝ်လဝ်ဂှ်တုန်၊ နကဵုယူကရိၚ် ထေက်ကဵုဒးဆဵုဂဗတက်ကျာကဵုရာတ်သာ ဗွဲတိုက် ရိုက် ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵု နူ ကောံဇြဟတ်တၞဟ်တအ် မွဲအဆံၚ် ကော် face to face ရောၚ်။ ဂလာန်ဗတိုက်ဖအောဝ်ညးဝွံ စှေ်စိုတ်လောန်ရ။ ပ္ဍဲကဵုဌာနပရိုၚ်ဂၠးတိတအ် ဟီုတဴနွံပၠန်ဂှ် ပ္ဍဲပ္ၚံက်ဏံ ရမျာၚ်ကောန်ဍုၚ်ယူကရိၚ်တအ်ဇေတ်တ် ဟွံမိၚ် ကေတ်တုဲ ရမ်သာၚ်မ္ၚးမ္ၚးတအ်သၟး ဂွံမိၚ်ကေတ်မံၚ်ရောၚ်။ အရာဝွံ ပိုဲကံက်ကေတ်အဓိပဲါသာ်လဵုမာန်ရောမဂး၊ ပဋိပက္ခ ယူကရိၚ်ဂှ် ဍေံကၠောအ်ထၞာန်အာ ညံၚ်ရဴပၟတ်ဂြိုပ်ဂှ်တုဲ ညးဂှ်ဒှ်ကမၠတ် ညးဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ထ္ဍေၚ်ကမၠတ်ဂှ် ပါ်ပဲါဝါတ်အာရ။ ပၠန်ဂတး ယူကရိၚ်တအ် သာ်လဵုမဟီုတုဲ အလဵုအသဳယူကရိၚ်တအ် သာ်လဵုမဟီုရောဂှ် ပိုဲတအ် ဟွံဂွံမိၚ်ကေတ်တုဲ ဂွံမိၚ်မံၚ်ရမ် သာၚ် သမ္မတရာတ်သာကဵု အမေရိကာန် ကေုာံ နေတိုဝ်တအ်သၟးရ။
ပရေၚ်ဇီုလပိုက် ဍေံမဒှ်လလေၚ်ဍုၚ်ဂကူဍောတ်ဇၞော်တအ်ဂှ် စွံလဝ်ကၠာ၊ တၠုၚ်လအာယူကရိၚ် ဒးဆဵုဂဗမံၚ်တ္ၚဲဏံဂှ် တုပ်မံၚ် ကဵုပိုဲတအ်တၟာဂလိုၚ်ရ။ ပၞာန်ဗၟာဂှ် ညးတအ်နွံလပါ်ကြုက်ကဵုရာတ်သာ၊ အေန်ယူဂျဳဂှ် နွံလပါ်အမေရိကာန် ကေုာံ မဟာ မိတ်အမေရိကာန်ဂှ်တုဲ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် လ္ၚဵုနွံလပါ်တေံ၊ လ္ၚဵုလပါ်ဏံရ။ ဆဂး ဂကောံလ္ၚဵုကဟဳထောံတုဲ ရုဲစှ်ကေတ် လညာတ်မံၚ်လဒေါဝ် ညံၚ်ရဴဂကောံလပါ်တိဍာ်သၟဝ်ကျာ ကေုာံ အေန်သဳအေတအ်လ္ၚဵုရ။ တိဍာ်မန်ဟွံဒှ်ပၞာန် တိဍာ်က ရေၚ်တအ် ဒှ်ပၞာန်၊ မဳဒဳယျာမန်တအ် မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဂွံ၊ မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဒးဂြိပ်ဒဴရ။ ရဲကေတ်စလပါ်ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ညံၚ်ရဴပဲါဒုဟ် ဟွံလောဲသွာကီု၊ ဟွံဗၠးအစောကီု၊ ရဲဒစဵုဒစးတအ်လေဝ် အန္တရာဲဟွံဍောတ်ရ။ လညာတ်အကြာက္ဍိုပ်သကိုပ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ ပၠန်ဂတးဂကူမန်တအ်လေဝ် ဒှ်မံၚ်ပိကဵုပန်ကီုရ။ 
ဂၠးတိပိုဲတ္ၚဲဏံ ပရေၚ်ပြိုၚ်ပကာန်အကြာကြုက်ကဵုရာတ်သာမွဲလပါ်ကဵု အမေရိကာန်၊ နေတိုဝ် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ်မွဲလ ပါ်ဂှ် ကၠးကၠး ပိုဲတအ်ဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရ။ ဗီုပြၚ်ကြုက်၊ ရာတ်သာ၊ အမေရိကာန်၊ နေတိုဝ်တအ် ပလှေ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲဂှ် ပိုဲတအ် ဟွံတီလဝ်ကၠာမဂး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိဂှ် ဂွံဗ္ၜမ်ဍေံဟွံလောဲသွာရ။ ပိုဲဒးဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပဝ်လဇြဳဍုၚ်ဂကောံဇၞော်ပန်တအ်ဂှ်တုဲ လ္ၚတ်အာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိပိုဲမဂး ကၠိုဟ်လောဲသွာမာန်ရောၚ်။ ဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပဝ်လဇြဳပန်က္ဍိုပ်တအ်ဂှ်တုဲ ဂၠးတိပိုဲ ပြံၚ်လှာဲ အာမာန်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ဟီုမာန်ရ။ ဍုၚ်ကိုဝ်ရဳယျာသၠုၚ်ကျာ ကေုာံ ဂျပါန်တအ်ဂှ် ဒၞာဲလ္ၚဵုညးတအ် ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ညးတအ်တုဲ ၜိုန်ရဟွံမိက်ပါ်ပဲါကြုက်ကီုလေဝ် ဆဂး ဒစဵုဒစးကဵုဇြဟတ်ဓရိုဟ်မဟာမိတ်အမေရိကာန်ဟွံမာန်ရ။ နေတိုဝ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုညးတအ်တုဲ ဟွံမိက်ဒးဓယံက်အမေရိကာန်တုဲ မိက်ဂွံက္ဍိုက်ပ်သဳကၠဳကေၚ်ကာအေန်ဒေါ-ဖသဳဖိက် ရဳဂျေန် ကော် Indo-Pacific Regionကီုရ။ 
ဂၠးတိဏံ ယြဴဍုၚ်လဵုမွဲဟွံဟီု ယဝ်ရဇၞော်ပြိုၚ်ပကာန်ကၠုၚ်မဂး နကဵုအမေရိကာန် ဒးပဒေါံကၟိုၚ်ဖျေံရောၚ်။ ဍုၚ်ရာတ်သာလေဝ် ကြဴနူသဵုဗဳယိတ်ယူနဳယာန် သရိုဟ်အာတုဲ သိက္ခာညးတအ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏံအောန်စှေ်အာ၊ မုက်ဍောတ် မတ်သဝ်၊ ညးတၞဟ်တအ် ဖျဝ်အဆံၚ်တုဲဆက်ဆောံ၊ ဂကောံနေတိုဝ်တအ် စိုပ်ဇိုၚ်ပယျဵုဇကုတုဲ ပၠေတ်မံၚ်ဍာ်ပါၚ်ပ္ဍဲကတောဝ်ဂှ် ဒုၚ်စသိုၚ်ပရေံလောန် မိက်ဂွံကလေၚ်ဂွံဘဝတြေံ ညံၚ်ရဴဂကူမန်ပိုဲ စိုတ်ဟဳသွဝ်မံၚ်ကဵုအေန်ပါယျာမန်ခေတ်ကၠာတေံကီုရ။ ပရေၚ်ဒုၚ်စသိုၚ်စိုတ် သာ်ဝွံတအ်ဂှ် ဍေံဖန်ဗဒှ်မံၚ်ရာသဳဥတုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိပိုဲရောၚ်။
ကြုက်ကဵုရာတ်သာ ဒှ်မွဲဇြဟတ်တုဲ ဍုၚ်ဍောတ်တ်တအ် မံက်ဂတဝ်ဗၠးၜးကၠုၚ်ဂှ် ၜိုန်ရဒှ်ဇြဟတ်စိုတ်ကဵုသွက်ပၠန်ဂတးဂွံဗၠးၜး ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲကီုလေဝ် ဆဂး ဍုၚ်ၜါဝွံ ဒှ်ကၟာၚ်စက္ကဝါ သွက်အလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာတအ်မွဲရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ညးတအ် နွံမံၚ် ထံက်မံၚ် ဂလာန်ဏီမဂး ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ဂံၚ်သီမံၚ်အဝဵု ဒဵုတွဵုကဝ်ဂှ်တုဲ အပါအမေရိကာန်၊ အဳယူတအ်လေဝ် ညးတအ်ဟွံဒးဖေက်ရ။ ယဝ်ရဒးဟီုပတောံဥပမာမဂး သၟိၚ်နာဲဝၚ်ဇၞော်မသုန် မအုပ်ဓုပ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲဂှ် ညးတအ်ဂွံလဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ၜါတၠတုဲရောၚ်။ ဖျေံညး သကအ်ဟွံစှေ်ရ။ ဂလာန်သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာ နာဲဇြဝ်မေန်ထောန် ကေၚ်ဟီုကၠုၚ်လဝ်ကြံၚ်ၚ်မ္ၚိုဟ်ဟ် နွံမွဲသာ်ဂှ်တုန်၊ ယဝ်ရဒး ဖေက်မံၚ်ဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော်တအ်ဂှ်တှေ် ဍုၚ်ဗၟာညးလေဝ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲဂၠးတိဏံဟွံသေၚ်ရောၚ်။ 
ဍေံနွံမွဲသာ်ဂှ် ဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ် ဗတိုဟ်ဗမ်မဂး မၞိဟ်တအ်ချိုတ်ရ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် စကာက္ၜၚ်ကျာတုဲပန်သၠေက်မဂး မၞိဟ်တအ် ဒှ်လလေၚ်ရ။ ဆလအ် ပၞာန်ဗၟာ ကေတ်ဇၞးကုအေန်ယူဂျဳမာန်ရော၊ ဆလအ် အေန်ယူဂျဳကေတ်ဇၞး ကံၚ်သဳ ပၞာန်ဗၟာမာန်ရော၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာပရေံဂလိုၚ်တေံ၊ အေန်ယူဂျဳပရေံခိုဟ်ဂလိုၚ်ဏံ ဂလာန်သၟာန်မြဴသာ်ဝွံ စွံလဝ်ကၠာ၊ တ္ၚဲဏံ ကောန်ဍုၚ်ပိုဲ စုတိချိုတ်အာမွဲစိတၠ၊ ဍုၚ်ကွာန်သ္ၚိဌာန် လေၚ်ဒိုက်အာ ဂလိုၚ်လဵုဂှ်ဟေၚ် မိက်ဂွံသၟာန်တီကၠာရောၚ်။ အခိၚ်ကာ လပိုဲဍောတ်တ်တေံ ကေၚ်ဗှ်လ္ၚတ်ကၠုၚ်ပရိုၚ် စပ်ကဵုပေဲါပၞာန် ပ္ဍဲယူဂေါသဠာဗဳယျာဂှ်တုန်၊ “အနိဌာရီုပေဲါပၞာန်- ဇကုဟွံမွဲကဵုက္ဍိုပ်၊ က္ဍိုဟ်မသက္ကုဇကုတအ်” ဂှ် ပေဲါပၞာန်ညးတအ် လလမ်ကၠုၚ် ၜိုတ်၂၇သၞာံဂှ် အခိၚ်တ္ၚဲဏံ ကလေၚ်ဒှ်ကၠုၚ်ညိညပၠန်ရ။ ပေဲါပၞာန် ဍုၚ်ပိုဲဂှ် ညံၚ်ရဴပၟတ်နရက် ဝေၚ်ပၠိုတ်ဟွံမွဲဂှ် ကောန်ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ဍေံဒှ်မံၚ်ညံၚ်ကောန်နရက်ဂျိုၚ်ၚ်ရောၚ်။ မဟာဝါဒဳဂ ကူဗၟာတအ်ဂှ် ဒှ်အဓိကမၞိဟ်စုတ်မံၚ်သၞပရက်ပၟတ်နရက်ဂှ်ရောၚ်၊ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲပၞာန်ဍုၚ်ညးတအ်ဂှ်လေဝ် မဟာဝါဒဳ သာပ်တအ် ဒှ်ၝောံလတေၚ်ဍေံကီုရောၚ်။ ဓဝ်သၟိၚ်စှ်ဟွံမွဲမဂး ဍုၚ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳလေဝ်ကဵုဒှ် ဒဳမဝ်ကရေဇြဳဟွံသေၚ်လေဝ်ကဵုဒှ် ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ကလိဂွံတသိုက်ဟွံမာန်ရ။ ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၃၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

==မအာတ်မိက်နကဵုညးလွပ်သီုဖ္အိုတ်သွက်ဂွံမၚ်မွဲလိက်ပတ်မန်==
ကာလချူလိက်မန်မ္ဂးလ္ပကွက် &quot;ရ&quot; နကဵုခ္ဍံက်လိက် &quot;္ရ&quot; ညိအဴ။ ယဝ်ရဆက်ချူအာအတိုၚ်တဏအ်တှ်ေသ္ကဵုအခိုက်ချူလိက်ဘာသာမန်ပိုဲမလီုလာ်အာမာန်ရောၚ်။ ဥပမာ ကာလချူ (မ္ၚဵု) ကွက်  &quot;ရ&quot; တှ်ေရမျာၚ် (မ ၚေ) ဟွံတိတ်ရ၊ တိတ်ဆၜိုတ်ရမျာၚ် (မ ရေ) ဟေၚ်ရ၊ ဟိုတ်နူ ကွက်လဝ် &quot;္ၚ&quot; ဟွံသေၚ်တုဲမတိတ်အာရ (ရ) ဟေၚ်ရ။ ကာလချူ (လ္ၚတ်) ကွက်  &quot;ရ&quot; တှ်ေတိတ်ရမျာၚ် (လ ၚတ်) ဟွံတိတ်ရ၊ တိတ်ဆၜိုတ်ရမျာၚ် (လ ရတ်) ဟေၚ်ရ။ စွံသတိညိအဴ၊ ကၠောမန်ပိုဲ။ ယဝ်ရနွံပၟိက်တၚ်ဂလာန်သၟာန်မ္ဂး နကဵုအကံက် [[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:咽頭べさ|Dr.Intobesa]] ဂှ်သၟာန်ကေတ်မာန်ရအဴ၊ တၚ်ဂုန်ဗွဲမလောန်နကဵုမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရအဴ။
* စရၚ်မိက်လိက် ကွက် &quot;္ရ&quot; တုဲချူလဝ်: [[ကမ္မတဳ သိုင်ခၞံ ဘာကောန်ဂကူမန် (ကွာန်လှာ)]]၊ [[ကမ်နိရာဲ]]၊ [[ကလော်မန်ဂမၠိုၚ်]]၊ [[ကအ်ကျာ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ကအ်ကျာ်]]၊ [[ကျာ်ဗတာၚ်၊ ကၠအ်သတ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်မုဟ်ဍုၚ်]]၊ [[ကျာ်မနုဟဝ်၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[ကျာ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်မုဟ်နာင်]]၊ [[ခၞိင်ဖရင်နံင် ဍုင်ဗဂေါ]]၊ [[ဂကောံစဳပျးဖောအ်ဗြေဝ်မဟာဇန်]]၊ [[ဂလာန်အာစာပဏ္ဍိတ]]၊ [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ကအ်ဗိန် ဘာဇၞော်]]၊ [[ဂျိဂှ်ၚိုတ်လဝ် ထဝ်ဂှ်ကလာတ်ပတိတ်]]၊ [[ဂွံအခိၚ်ကဵု ကေတ်အခိၚ်]]၊ [[ဂွံအခိၚ်ကဵုကေတ်အခိၚ်]]၊ [[စၟတ်သမ္တီဒဴပၞာန်ဗၟာဒက်လဝ်ကျာ်ပိကေုာံဝၚ်ဗၟာဂစိုတ်မန်]]၊ [[တက္ကသိုလ်အပါ]]၊ [[တံင်ပိုအ်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]၊ [[တၠဂုဏ်အ္စာအာနန္ဒ]]၊ [[ထဝ်မန် (ဥက္ကဋ္ဌဇၞော် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ)]]၊ [[ဒ္ဂေတ်ဝတ်]]၊ [[ဓါတ်ပံင်ကောံ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်လ္ဂုင်]]၊ [[ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် သၞာံ ၂၀၂၀တအ်]]၊ [[ပရေံဂှ်ထေၚ်ခိုဟ် ညးသပ္ပရိုဟ်ဂှ်ထေၚ်ဗၠေတ်]]၊ [[ပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန်]]၊ [[ပလိုတ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ကြေဝ်ဏာ]]၊ [[ပါန်သာ၊ နာဲ]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိစူဠဝဝ် သကုတ်−၁)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိစူဠဝဝ် သကုတ်−၂)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိပါဲစိုတ် သကုတ်−၁)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိမဟာဝဂ် သကုတ်−၂)]]၊ [[ပြကိုဟ်စရာဲဗုဒ္ဓဘာသာ ကၞပ်(၁)]]၊ [[ပြကိုဟ်စရာဲဗုဒ္ဓဘာသာ ကၞပ်(၂)]]၊ [[ဗညာအံင် (သကိုပ်ဂဳတ)]]၊ [[ဗော်ညဳသၟဟ်မန်]]၊ [[ဗော်ဍုင်မန်တၟိ]]၊ [[ဗော်သင်ပံက်ဗ္တောန် လိက်တၟအ်မန်]]၊ [[ဘဝဗၠာဲ]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်ခလံက်ခပြု]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်ဝါဂၠံင်]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် တန်ဒေါဝ် တံၚ်ပိုအ်]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ပွိုင်တိုက်ဝင်ဒုန်]]၊ [[မဟောဟ်သဓ၊ဇာတ်]]၊ [[မာံဝိုတ်တိုန်ဘာ]]၊ [[မေန်နဲသိုဝ်]]၊ [[မ္လစ်သာ၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[ယှိုဲသဳခုင်၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[လိက်ခၞိင် ကျာ်ယှိုဲသဳခုင်]]၊ [[လောကသိဒ္ဓိ]]၊ [[လျးသာသနာ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ဝါခရူ]]၊ [[လွဳအံင်၊ နာဲ]]၊ [[ဝင်ဓါတ်ကျာ်မုဟ်တဴ]]၊ [[ဝါဗ္ၚကၠံသွဝ် မုက်ဍောတ်မတ်သဝ်]]၊ [[ဝဳရ၊တၠဂုဏ်]]၊ [[သင်ကၠံ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်သင်ကၠံ]]၊ [[သဗ္ဗညု၊ ကျာ်စေတဳ]]၊ [[သိပ္ပံပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်]]၊ [[သိယဵု၊ ကျာ်စေတဳ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်ထဝ်]]၊ [[သုတကဵု ဂျဵုကာ]]၊ [[သၞေဟ်ဗဒဝ် ကွာန်တြေံ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]၊ [[ဟံသာကဵုနန်ထဝ်]]၊ [[အခိုက်ကၞာသၟာဒွက် ဗီုစိုပ်ကၠုၚ်ဌာန်ဒူရာ]]၊ [[အာရှ]] 
:ဆေၚ်စပ်ကဵုမုက်လိက်တဏအ်သီုဖ္အိုတ်ပိုဲတံပလေဝ်ပလေတ်တုဲယျ၊ လက္ကရဴတှ်ေနကဵုညးလွပ်တံသီုဖ္အိုတ်လ္ပဆက်ချူ ကွက် &quot;ရ&quot; (္ရ) အိုတ်ညိအဴ။ သွက်ဂွံမၚ်မွဲထိၚ်ဒက်အာဲကၟာဲလိက်ပတ်မန်၊ ဒုၚ်ဂုန်အာတ်မိက်ဏာနကဵုညးလွပ်တံသီုဖ္အိုတ်ရအဴ။ (သတိ။ ။ပိုဲတံဒုၚ်ဂုန်အာတ်မိက်လဝ်ကီုလေဝ်ဟွံသ္ပဂရုဆက်ကၠောန်သ္ပဒၟံၚ်သာ်တဏအ်ရတှ်ေ၊ သွက်ဂွံစဵုဒၞာထိၚ်ဒက်လိက်ပတ်မန်နကဵုညးမသ္ပပွဗၠေတ်ဒးတၟာတ်အကံက်ရောၚ်။ ပရေၚ်အဲဂွိၚ်ဒၟံၚ်ကဵုလိက်ပတ်မန်ဂှ်လေဝ်သ္ပကရုဏာတုဲကၠိုဟ်စိုတ်ကဵုညိအဴ)။--[[ညးလွပ်:Intobesa.bot|Intobesa.bot]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Intobesa.bot|ဓရီု]])  ၁၀:၂၂၊ ၂၀ ဂျူလာင် ၂၀၂၅ (+0630)

== ကလေင်စၟဳစၟတ်လဝ် သက္ကရာဇ် သၞာံ ဒတောဝ်ဨကရာဇ်မန် ဂဇအ်နန် ==
ကလေင်စၟဳစၟတ်လဝ် သက္ကရာဇ် သၞာံ ဒတောဝ်ဨကရာဇ်မန် ဂဇအ်နန်

&lt;nowiki&gt;#&lt;/nowiki&gt;သၟိင်ဝါရောဝ် (မဂဒူ)

         တဳလမၞုံကုပိုန်ကျာ်တြဲ ဒှ် ၈ ဝှ် စိုပ်မုဟ်တၟံ ပ္ဍဲမုဟ်တၟံဝွံတုန် ပပဓါန်ကဵုကလော်သုမ ဍေံအာကေတ်နင်တၟအ်ကမုမွဲ ကဵုကျာ်ဂဇအ်၊ သၠအင်ဒိုင်ဒစာံတၞး သီုကၞာင် ကၠုင်ဗ္ဒန်လဝ်သဗ္ဗညုတုဲ ကျာ်ပျးဒိုဟ်လဝ်။

        စုတိအာနူဂှ် က္တဵုဒှ်ကောန်ညးကအ်ဝါန်၊ နူသွတ် မိသ္တိက်လဝ်ပ္ဍဲဂဒူ ကနှံက်ကျာဂွံပ္တိန်နာမွဲပတိဟာတုဲ လသာစိဟ်ကၠုင်ထာန်ဂှ်ပၠန်။ ပဟိုတ်ဂှ် မဂဒူ ညးမ္ဂး။ သမာလမိတ်သှ်လဝ် သၟတ်ဝွံ သ္ပိုင်အကာသ သ္ဒဟ်ဨကရာဇ်။ ဇၞော်ဒှ်အာဗၠာဲတုဲ ဒှ်ဇမၞော်ဒလေင် ၁၆၀ စိုပ်က္ဍိုပ်ဒဵုမွဲ ကောန်ဒလေင်မွဲယဲအာ ဇကုဒြဟတ်ဇၟူမွဲဒလေင်ဂှ်ပင်ယိုက် ပ္ၚောအ်အာဍုင်သုက္ခောဒါယ။ တမ်သၞာံ သက္ကရာတ်တိုန် ဂဂဵုဂတးပန်စုတ်ဒလေင်ဒကုတ်အာ ပ္ဍဲပၞး ဗအ်မွဲဒတုံစိဟ်ပါဲပလိုတ် ဗအ်မွဲဒတုံစိဟ်ပါဲဗၟံက်ဂှ်အာၜိုတ်ကေတ်ရ။ ပသာန်လျးလလဳမဒြေပ်ဂှ် ညံင်ပြာသာတ်ထဝ်ရ ပ္ဍဲမတ်မညာတ်။ အာသှ်ကဵုဗမၞးမွဲနွံကဵုပညာ၊ လာပ်သၠုင်ဒတဴပူဇဴအဲတုဲအဲသှ်ကဵုရ။ ခနှဂှ်ပညာဂွံအခေါင် ဒုန်မွဲသၠုင်ဒတဴၜတ်ကေတ်တုဲ ယာတ်ထမှိင်က္ဍိုပ်ဂှ်ဂြောပ်ဖျိဟ်သြန်ရုပ်စိင်မွဲ တိုန်စွံလဝ်ဝွံ အဲပူဇဴအစာရ။ ဗမၞးခါမမိင်ညာတ်ပတဴအသဝ်၊ ဟာဲကောန်မန် မပတၠကုသဵုမပြဲနူညးရောင်၊ ပသ္ကဵုယိုက်ဒလေင်ရော ဒေဝတဴလဝ်စိုတ်တုဲ ပပန်ဒကုတ်ကၠေံဒလေင်ရောင်။ လ္တူက္ဍိုပ်ညာတ်ရုပ်ပြာသာတ်ဂှ် လတူက္ဍိုပ်တၟံနန်ပြာသာတ်က္တဵုဒှ်ဟွံလအ်ရ။ ပပူဇဴသြန်ရုပ်စိင်ကဵုအဲဝွံ ဂမာစိင်မခစကၠာတုဲ ညိမခစသၟိင်ရ။ သာ်ဝွံသၟာနိမိတ်သှ်လဝ်။ 

        ဇကုမွဲဒိုအ်ဒၟံင်ဍုင်သုက္ခောဒါယ ကောန်ဒလေင် ၁၆၀ ကလေင်စဴအာရ။ ဇကုတဴပ္ဍဲရုင်စိင်၊ တၠညးသုက္ခောဒါယစိဟ်ဗဵုစိင်ပျတ်၊ သုင်ဍာ်ဒဂံင်တုဲ တ္ၜောဟ်ဖျိဟ်ဒးစုတ်ခတ်မွဲလမးတိုန်။ ဟာဲကောန်မန် ဝွံခတ်မွဲ၊ မင်ဗၠာဲဇအ်သဝ်လောပ်အာၜိုတ်ကေတ်ခတ်ဂှ်ရ။ မင်ဗၠာဲအာရာန်မခါကဵုယဗြဴသေံ၊ ခတ်မွဲမကီု လပုဟ်တဲမွဲမတုက်ကေတ်ရ။ မိင်ဂလာန်ယဗြဴတုဲ လပုဟ်တဲတလေတ်ဍာ်ပါင် စလံက်စုတ်ဒေါဝ်မခါ လးဒပှ်တုဲကွဟ်ကေတ်ရ။ ယဗြဴညာတ်ပွမင်ဗၠာဲဝွံတုဲ ပတဴအသဝ်။ ဟာဲကောန်မန် မတီဝဳပရာက္တဵုပြဟ် ၚုဟ်ဂၠု မသ္ဒဟ်ဨကရာဇ်ယိုက်စၞန်တဲမွဲရ။ 

ဒေဝတဴပၠောပ်စိုတ်ဒးသမိတ်လဝ် မင်ဗၠာဲဒြာတ်စုတ် ဇနော်တၞံခါမွဲတၞံ မွဲသ္ဂန် ဇလိင်ဍေံပန်ဟတ်။ သၟိင်သုက္ခောဒါယ ညာတ်တုဲသၟာန်ညးမတဵုဂှ်ရော၊ အဲဍိက်မတဵု ခတ်မွဲတၠတိဇနော်မထ္ၜးဂှ်ရ ရာန်ဂွံမခါမတဵုလဝ်ရအဴ။ မခိုဟ်စရ တၠညးဂး။ တ္ၚဲသဳဗပေင် ဂိတုအသာတ် မင်ဗၠာဲမွဲ စၚိန်တၞံခါ တိုန်တွာဲတၠညးသုက္ခောဒါယရ။ ကောန်မန်ဝွံ ဆခတ်မွဲကီုဒတုဲမြမဝ်အဲဂလိုင်ဝွံခနှံဒှ်။ ဟာဲကောန်မန် ဒၟံင်ပ္ဍဲမုက်ကၠတ်အဲရ။ ပတွဵုနူဂှ်တုဲ က္တဵုပြဟ် ၚုဟ်ဂၠု၊ ဟွံဟိုတ်မာဲ သၟိင်သုက္ခောဒါယ သညာတ်ပတိပတ်သာ်ဝွံတုဲ အလုံဝင်ဖအိုတ်ဇိုန်ကဵုပဝိုင်ရ။

သၟိင်သုက္ခောဒါယ အာဝေင်စိင်၊ ကောန်သၟိင်သုက္ခောဒါယ မေဏင်သောဲဍာ ဂှ်ဒဒှ်ေဒယှ်အာ၊ ဖေက်ညးတီညာတ် ဒကိုပ်ပၞာန် ၄၀ ဒက်ဖံင်၊ သ္အာဒုင်တၠညးဂးတုဲ စိုတ်ဒှ်မွဲတုဲ ကၠောံအာပါဲသင်ပလိုတ်ရ။ ညး ၄၀ ဒှ်စိုတ်မွဲတုဲ ဗက်ကၠုင်ကရောမ် မဂဒူကီုရ။ တြဳဇှ်ကုသဵု ညးဟွံဗက်ထက်ကၠုင်စိုပ်ထာန်ဒမံင်ဇကုရ။ 

        နစလဳစလးဇကု ညးမတဴထာန်ရးပးအိုတ်သီု၊ နဓနသံဝိဘာဂ၊ ဝါစာသံဝိဘာဂ၊ ပၠောပ်လဝ်သကေံတဲတုဲ စိဟ်ဗ္ဒဟ်မတ်လမၠီု၊ နဥပါဲဇကုမဆိုက်ဗ္ဒက် ကေတ်ဇၞးကဵုသၟိင်အလဳမာ တုဲ ကေုာံအစာပိ - အစာကါဝေါက် ဂးမွဲ၊ အစာဂေါသြ ဂးမွဲ၊ အစာဒဂဵုမှာသၟိတ် လေဂးမွဲ၊ အစာသေံ မန် ဗမာ အစာတအ်ဝွံမဆိုက်ဗ္ဒက်ပ္ဍဲဗိုတ် ၃၊ ဗေဒင် ၄ ညံင်မဂြင်လဝ်ကီု၊ တဴပ္ဍဲဒလောအ်ဗ္တောန်အစာတံဝွံတုဲ အတိုင်အစာတံဝွံဟီုလဝ် ဒိတ္ထဳနက္သတ် သၞာံဝွံခိုဟ် ခနှံဗ္ဒဟ်ဍုင်ကွာန် ညံင်ကမၠိုင် ကမာမၞုံကဵုဗလာဲရ။ 

ကဵုၚးပ္တန်ဂအာင်ဍုင် အဒိမၚးကၠာ ကၠန်မွဲဇၞော်ကၠးမဆဵု၊ ဍုင်ဝွံသ္ဒဟ်သၞိဟ် က္ၜင်ဂၠိုင်သန်ဂတ၊ ၚးအာဂတဂှ် ဆဵုကၠမွဲပၠန် သၟိင်ပသၟိင်သန်ထာန်ဝွံဂံင်သ္ကာတ် ဟွံဇမိုက်ကဵုသတြုရ။ ဇနးမပြဲသ္ဂောံရ၊ အစာတအ်သှ်လဝ် ပ္ဍဲသက္ကရာတ် ၆၄၉ ဂိတုမာ် ၉ မၟံက် တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ လက်မကဝ် မယိုက်ဒယိုင်မြမေမဍာ်။ ကာလဂှ် ဗြဴမွဲသီုလယိုင်ဂဝ်ဂၞဴတလာဲသော် ကၠုင်ဇမဳက္တိုင်ဂှ် ဇကုဍေံဒတုံစိဟ် ဒွံ(ဇီုဒး) ဒယိုင်ဆီဍေံပရာတ်တိုန်ဒှ်ဇြုံ ၈၊ ဇြုံ ၇ ချိုတ်ပ္ဍဲဍုင် ဇြုံမွဲဇက်တိတ်တုဲဟွံညာတ်ရ။ ညာတ်လၟိတ်ဂှ်တုဲ အစာတအ်မသှ်လဝ် သၟိင် ၇ ဒတောဝ်ပသၟိင်ပ္ဍဲထာန်ဝွံ၊ မွဲဒတောဝ်ဂှ် သ္တိတ်အာနူဍုင်ဝွံတုဲ သ္ပသၟိင်ထာန်တၟေင်ဗွဲဒိုဟ်ပလိုတ် အစာတအ်သှ်လဝ်ရ။ ပလိုတ်တၞံဇြဲမွဲတၞံ နွံဒေဝတဴဇြဲ ၇ ညးဂး။ 

        သၟိင်မဂဒူတုန် ကၠာဍုင်မတ်တၟဟတုဲညိ စဳရေင်တမာဲဇမိန် သီုလိက်ရာဇာသာန် စကာကလုတ်ဥဒုတ် ကဵုတိုန်တွာဲတၠညးသုက္ခောဒါယ၊ အာတ်ကြိယာပသေက် သီုယၟု၊ သၟိင်ဗြတေဇ တၠဍုင်သုက္ခောဒါယ ကာလမမိင်လိက်ရာဇာသာန် သၟိင်မဂဒူ ဂမာန်ဇကုသ္ဂောံဒှ်သၟိင် အိုဟ်တၟိုဟ်စိုတ်ဗွဲမလောန် စင်ခြင်ကဵုအမာတ် ၄၀ တုဲ ကြိယာပသေက် ၅ သာ် စဳရေင်၊ ပူဂဵုမွဲတၞောဝ်ဒတောဝ်ဨကရာဇ်ဟသေင် နအနုဘဴကုသဵုရောင် ညံင်ဒဇူစိဟ်နူလတူအကာသကီု ယၟုဂှ်တက်တဆိပ် ပ္တဴလဝ်လ္တူအကာသ ၇ ဟတ်တုဲကဵုပလံင်ဖျိဟ်ရ။ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၄၉ ကီု သၟိင်ခနှံဍုင်လေဝ်တုဲ ကေုာံကောန်သၟိင်သုက္ခောဒါယ မေဏင်သောဲဍာ ဂှ်ဒုင်ရာဇာဘိသေခ ဒုင်ယၟုသၟိင်ဝါရောဝ်၊ သၟိင်ဒဇူစိဟ်နူလတူအကာသ မိဂ္ဂး။ သၟိင်ဂှ်ပသၟိင် ၃ သၞာံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၂ ကေုာံညးမၞုံပညာ ဂမှဳ ဗမၞး ဒကိုပ်ပၞာန်ဇမၞော်သၟတ် ခနှံလဝ်ဓမ္မသာတ်အပၠေတ် သ္ဂုတ်စဝါတ်သတ္တံဂမၠိုင်၊ သၟိင်ဂှ်ခနှံဓမ္မသာတ်တုဲ သၟိင်အဒိထာန်လဝ် - သ္ဂုတ်စွာတ်ဝွံ သတ္တံမိင်တုဲ လ္ပပဝါတ်ဂါတ်ကေုာံရင်သကအ် ဝါဒသ္ကဵုဟဲအာ တုဲဇဟာန်သမိန်ဗွဲမဂၠိုင်က္တဵုဒှ်၊ သၟိင်စမိန်စမာန်ထာန်ဝွံ သ္ကဵုရပ်စပ်ဒလောံဗ္တောန်ညးဂမၠိုင်အဓါန်ဂၠိင်သ္ၚောဲ၊ သာ်ဝွံရဟွံကဵုဒှ်မ္ဂး ပြကိုဟ်အဲမကနှံလဝ်ဝွံ ကဵုဗ္ဒန်အာညိ သၟိင်အဒိထာန်လဝ်၊ စဳရေင်တုဲ ပ္ဍဲတာန်ဆံင် မနွံရုပ်ကသူမစိစောန်ထၜုတ်လဝ်ရ။

        နူဂှ်ပိသၞာံဂတ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၅ စိင်ဗ္တာင်သၟိင်သုက္ခောဒါယမွဲ ဍာ်ဇၞော်ဍိုက်ကၠုင်သွး ညးဂွံတုဲတွာဲသၟိင်သုက္ခောဒါယ၊ ဇကုညံင်တောဝ်ချဵုဗၜန် ဒြင်ညံင်သဗသမ္ၚိတ်၊ သော်ကၞေင်ညံင်အံင်မုဲ၊ ကာပ်ပါင်ညံင်ညးမဖျောန်လဝ်ဍာ်ကြေက်၊ သၞေမ်ညံင်သြန်၊ မှ်သၞေမညံင်အခဝ်ဇာင်ၚုညးမစဳလဝ်ကီု၊ ဂတာဇိုင်တဲဗကေတ်ညံင်သာ်ဆုန်၊ ဂဍောင်မတ်ဗကေတ်ညံင်ကလောံမၞိက်၊ ဗတညံင်ပၞိက်ပၟဝ်။ 

        သၟိင်သုက္ခောဒါယ ဂွံပ္ကင်ရင်ဍုင် ၉ သၞာံ အယုက်စိင်ဂှ်ဒှ် ၁၉ သၞာံ၊ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၅ စိင်ဗ္တာင်စိုပ်သုက္ခောဒါယ၊ ၁၉ သၞာံဂွံပတၠ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၆၄ စိင်ဗ္တာင်ဟွံရပ်ကမတ်(ဟွံစချောဲ)၊ ကော်နင်အစာစိင် ၚေဝ်ရံင် လက္သန်ယဲဟမွဲ၊ စိင်ဝွံသၟိက်အာဒၟံင်ထာန်တၟေင်ရောင်။ သၟိင်သုက္ခောဒါယ ကဵုထောံကမတ်ဍုင်ယောနက၊ ကမတ်ဍုင်အယုဒ္ဓယပုရ၊ ကမတ်ဍုင်ပဘာလရး၊ ကမတ်မတိမ(မတ်တၟ)၊ ကမတ်သုက္ခောဒါယ။ ကမတ်မတိမ စိင်ဗ္တာင်ရပ်။ သၟိင်ဗြဍဳဇ ခါမညာတ်မိပ်စိုတ်ပူမှ်၊ ဒကိုပ်ပၞာန် ၄၊ ဗဵု ၄၀၀ ကဵုပလံင်ဖျိဟ်ကုသၟိင်ဝါရောဝ်။ 

ဂွံစိင်ဗ္တာင်တုဲ စဳရေင်ထာန်ဆံင်လေတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဂှ်ကီု ပၞာန်သၟိင်ဟဝ်ဇက်စိဟ် ပ္ဍဲဂိတုမာ် ဗဵုမွဲကိုတ်ကဵုတြဴလက် စိင်ချေံဗွဲမဂၠိုင် ကၠုင်တ္ၚီုမတ်တၟသ္ပဍုင်ဇကု သီုကောန်ဗြဴဇက်စိဟ်ကၠုင်ဖျိဟ်ဒၟံင်ဒပ်။ ပ္ဍဲခၞဂှ် သၟိင်ဝါရောဝ် ဍိုက်စိင်ဗ္တာင်ဇက်တိတ်အာ မသက္ကုဇမိုက်(ဟွံဖေက်) ဒေါဝ်ပၞာန်ဟဝ်ဂမၠိုင် ဗၠးလောပ်အာ၊ စိင်ချေံဗဵုလဗး အပေါတ်လွဟ် ဗၞုဟ်ခြပ်တ္ၚ ဗွဲမဂၠိုင်။ ထဝ်သြန်ဟတီကဵုလမိဟ် ပစှ်စွံမွဲစွံ ဗဵုပၞာန်ဗၠးစိုပ်ဍုင်ဇကု၊ မိင်ပရိုင်ဒယှ်သၟိင်ဝါရောဝ်။ ဇၟာပ်ဍုင်ဒးပလံင်စမာဲဇမိန်အိုတ်။ 

        ပတွဵုနူဂှ် ဍုင်မတၟဂၠိုင်ကဵုစိင်ချေံ ဗဵုလဗးဂၠိုင်သန်ဟေင်၊ သၟိင်ဝါရောဝ် ညာတ်ဒဒိုက်သနာသၟိင်ဟဝ်သီုဗဵုဂမၠိုင် ဒဇပ်ဇတဝ် ထောံကြိယာပတ်သာဓနတုဲ ဒြေပ်ဒဴဟဒှ်ဖျိဟ်က္ဍိုပ်ပါန်လမျီု၊ ခါသၟိင်ဝါရောဝ်မညာတ်တုဲ ဂတကျာ်ဂတသင် ပလဝ်သစ္စရ။ “သ္ပတမ်နူတ္ၚဲဝွံသ္အာဂတ ကမိန်ဍုင် ပိုန်ဟာန် ယာန်ဗဍိုက်ညး ယဝ်အဲလွဵုအသဳညး လ္ပကဵုအဲဒးရာဒနာမိက်ညိ။ လ္ပကဵုဒးအာပဝါတ်ဂါတ်ကဵုညးညိ။ ပိုန်ဟာန်အဲ လွဵုအသဳကမိန်ဍုင်အဲလေဝ် ပကဵုညးဒသိုင်ဏာမာန်ညိ၊” သာ်ဝွံပလဝ်အဒိထာန်တုဲ ပ္တုဲကုသဵုဒက်ကျာ်မဟ်သၟိင်ကျာ် ၈ ထာန်၊ ကျာ် ၁၆ ထာန်၊ ကျာ်က္ဍိုပ်ဒဵုပန်၊ ကဵုသေဌဳ သမ္ၚေဟ် သ္ဂံင်သ္ဂဴတအ်သီုသၟိင်၊ ပတုဲကုသဵုယိုက်ဒိုက်သာသၞာ ဇဇၞော်ပၟဝ်အာဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ဓါတ်သော် ၆ တၞုင် ပ္တိုန်က္ဍိုင်ရပ်ထဝ်၊ ညးရးနဳဂီုဂမၠိုင်က္တဵုဒှ်ကရုဏာ၊ ညးဒိုက်ကဵုဒြပ်ဟုံမှာစုတ်တံ ကဵုဗွိုက်လတက်ညံင်ကောန်ပ္ဍဲစြိုဟ်ကီု၊ သၟိင်ဝွံမင်မွဲတဴရ။ 

        ကၠာဟဒှ်သၟိင် အယုက် ၄၀ သၞာံ၊ ပသၟိင် ၁၉ သၞာံ၊ အယုက် ၅၉ သၞာံ အာစိုပ်အနိစ္စဓဝ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၆၈ သၟိင်ဝါရောဝ် အာစိုပ်အနိစ္စဓဝ်။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၀:၄၇၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== ကိစ္စယိုက်ဝန်ပၞာန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် သၠုင်ပတေင်ပတိုန်မွဲအဆံင်ပၠန် ==
ကိစ္စယိုက်ဝန်ပၞာန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် သၠုင်ပတေင်ပတိုန်မွဲအဆံင်ပၠန်

မယံင် (ဍုင်မန်)

ပရေင်ယိုက်ဝန်သ္ပပၞာန်ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် ကေတ်ဒၟံင်ဓဝ်ပလိုဟ် ကဵုကေတ်ဒၟံင်ဩန်၊ ကဵုဩန်တုဲ လိင်ကေတ်ဒၟံင်မၞိဟ်ဂှ် ဟွံလုပ်ကဵုသၞောဝ်ဥပဒေ သ္ဂးတုဲ နူကဵုအလဵုအသဳတၠအဝဵုပၞာန်တအ် ဟွံကဵုအခေါင်ရ။ 

စပ်ကဵုကိစ္စညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဝန်သ္ပပၞာန် ပရေင်ကဵုကေတ်ဒၟံင်ဩန် သွက်ဂွံလိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးဂှ် ဗၠေင်ဒၟံင်ကဵုသၞောဝ်ဥပဒေယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ်တုဲ “နဲဂွံ နဲကေတ်” ပတိတ်လဝ်ပၟိင်ရ။

သ္ပဟိုတ်နူပတိတ်လဝ်ပၟိင် “နဲဂွံ နဲကေတ်” ဂှ်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး ပ္ဍဲဍုင်မန် ပရေင်ရပ်တံင်မၞိဟ် သွက်ဂွံယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ် တေင်ဂြတ်ကၠုင်ဒၟံင်နွံရ။ 

ပ္ဍဲဒေသဍုင်မန်ဂှ် အလဵုအသဳတၠအဝဵုတအ် သ္ဂောံကေတ်ဗီုပ္ဍဲဒေသရးဂကူဗၟာတုဲ မၞိဟ်ဒးအလန် ဒးယိုက်ဝန်သ္ပပၞာန်အတေင်ဂှ်လေဝ် ဒှ်ဂဝိင် ဖေက်ၜက်တိတ်အာ ပ္ဍဲဂကောံပၠန်ဂတးတအ်၊ ဖန်အလန်တုဲ ဂွံကဵုဂၠံက်မာဲဂှ်လေဝ် ဒှ်ဂဝိင်ကဵု ပရေင်ဒစဵုဒစး ထတ်သ္ကာတ်အာတုဲ ကေတ်လဝ်ဓဝ်ပလိုဟ် ကဵုကေတ်ဒၟံင်ဩန်၊ ဗက်ကေတ်ဒၟံင်ဩန်ပ္ဍဲသ္ၚိတုဲ စၞးဂှ် လိင်စုတ်ဒၟံင်မၞိဟ်ဂကူဗၟာတအ်ရ။

ဗီုပြင်ဏံဂှ် ဒှ်ဒၟံင်ညံင်ရဴကူသာန်သွံရာန်မၞိဟ်ရောင် အမာတ်ကၠတ်ထဝ်လ္ၚဵု သဳကၠဳပတိုန်ထ္ၜးကၠုင် ပ္ဍဲကောံဓရီုကၠတ်ထဝ် နွံကၠုင်ဂှ်တုဲ ပရေင်ကဵုကေတ်ဩန် သွံရာန်မၞိဟ်ဂှ် နူကဵုအဆံင်လတူတေံ ဟွံကဵုအခေါင်ရ။

ကဵုကေတ်ဩန်တုဲ ရာန်လိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးဂှ် ဟွံကဵုအခေါင်တုဲဂှ် လၟိဟ်မၞိဟ်ဒးကေတ်ဂှ်လေဝ် ညံင်ဂွံပေင်မာန် ကဵုလဝ်စၞောန်ပၟိင်သာ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်မၞုံတာလျိုင် ဒးဂၠာဲဗပေင်သ္ပပၞာန်တအ် သၠုင်ပတေင်ပတိုန်မွဲအဆံင်တုဲ ဒးဗက်ရပ်ဒၟံင် မၞိဟ်အဝဲလုပ်အဝေါင်သ္ပပၞာန်တအ်ရ။

“ပရေင်ဗက်ဩန်ပ္ဍဲကွာန်တုဲ လိင်စုတ်ဒၟံင်မၞိဟ်ဂှ် နူကဵုကဆံင်လတူတေံ ဟွံကဵုအခေါင်ရ၊ ပရောဏံဂှ် နူကဵုအမာတ်လ္ၚဵုတအ် သဳကၠဳကၠုင် ပ္ဍဲကဵုကၠတ်ထဝ်လတူတေံတုဲတှ်ေ ပရေင်ကူသာန်သွံရာန်မၞိဟ်ဂှ် ဒှ်မံင်ညံင်ရဴ သွံစမၞိဟ်၊ ပရောဏံမံက်အာတုဲတှ်ေ ကဵုဩန်တုဲ လိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးဏံဂှ် ဍေံတအ် ကၟာတ်ထောံ ဟွံကဵုအခေါင်ရပုဟ်၊ လၟိဟ်ၜိုတ်ဍေံဒးကေတ်ဂှ်လေဝ် ညံင်ဂွံဂွံ ဍေံစၞောန်လဝ်ဗီုဂှ် ဒှ်ဗီုဂှ်တှ်ေ ရဲညးတာလျိုင်သၟဝ်ဏံဂှ် ဗီုဂွံဂှ် ဒးဖန်ရ၊ ဒၞာဲဒးရပ်ဂှ် ရပ်ကေတ်ဏောင်၊ ဒၞာဲ ကော်ကေတ်ဂွံတှ်ေ ဍေံကော်ကေတ်ဏောင်၊ ဒၞာဲဒးဂၠံက်မာဲတှ်ေ ဍေံဖန်ဂၠံင်ဂၠံက်မာဲဏောင်၊ မွဲဒေသကဵုမွဲဒေသ ဟွံတုပ်ပုဟ်၊ ဗီုဍေံပြေပြံင် ဗီုဍေံဖန်ဂွံဂှ် ဍေံဒးဖန်ရ” သာ်ဝွံ ညးဆက်စပ်ကဵု အမာတ်ကၠတ်ထဝ်မန်မွဲတၠ ဟီုထ္ၜးရ။

ဟိုတ်နူစၞောန်ပၟိင်တိတ်ကၠုင်သာ်ဂှ်တုဲ ဍုင်မန်ဂှ် ပရေင်စၟဳစၟတ်တေင်ဂြတ်ကၠုင်တုဲ ပရေင်ရပ်တံင်ဓဇက်ဒၟံင်သၟတ်တအ်လေဝ် ကတဵုဒှ်ဂၠိုင်တိုန်ကၠုင်၊ ဒေသရပ်တံင်ဓဇက်သၟတ်တအ်လေဝ် သၠဲလးတိုန်ကၠုင်ရ။

ပရေင်ရပ်တံင်ဓဇက်မၞိဟ်အဝဲစိုပ်တအ် တေင်ကြံင်ကၠုင်ဂှ်တုဲ လ္ၚဵုဂှ် ဂွံပရိုင်လေဝ်နွံ၊ လ္ၚဵုဂှ် ဟွံဂွံပရိုင်တုဲ ၜက်အာ ဒၞာဲပကောံပၞာန်တၟိနွံရ။ လ္ၚဵုဂှ် ဂွံမိင်ပရိုင်ဂတာပ်တဲတုဲ ပညဳသၠာဲကဵုဩန်ဂၠိုင်ဂၠိုင် ဗၠးကၠုင်လေဝ်နွံရ။ 

သ္ပဟိုတ်နူပတေင်ရပ်တိုန် သၟတ်ဒးယိုက်ဂၠေင်ပၞာန်တအ် တေင်တိုန်ကၠုင်ဂှ်တုဲ ပရိုင်ဒးဒုင်ရပ်ဂှ် အတေံ အဏံ မိင်မံက်ကၠုင် ရုသံင်ဒၟံင်အဆက်ဆက် က္တဵုဒှ်ကၠုင်ရ။

ကိစ္စညးဍုင်ကွာန်ဒးယိုက်ဝန်ပၞာန် (ဗၟာ) ဂှ် အတိုင်သၞောဝ်ဥပဒေမ္ဂး ဇၟာပ်မၞိဟ်အဝဲစိုပ် (၁၈) သၞာံ တြုံဗြဴဟွံသှ်ေ ဇၟာပ်မၞိဟ် ဒးယိုက်ဂၠေင်ဖအိုတ်ရ။ ဆဂးဂှ် ပ္ဍဲဒေသကောန်ဂကူ ကောန်ဍုင်အရင်တအ်မ္ဂး ကေတ်လဝ်ဓဝ်ကၠိုဟ်ခၠင်တုဲ ဗက်ဩန် လိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးအိုတ်ရ။

ညးဍုင်ကွာန်ဍုင်မန်တအ်ဂှ် ဒးကဵုဩန်သောင်ဍေံ မၞိဟ်ဟွံဒးအာတှ်ေတုဲ သၞောတ်ဏံဂှ် ဒးစိုတ်ဂၠိုင်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ကဟဳ ကၠတ်ကဵုဒၟံင်ဩန် ဗီုညး ဗီုညးတုဲ လိင်စုတ်ဒၟံင်မၞိဟ်စၞးအိုတ်ရ။

“ဒးကဵုကေတ်လှုဲဂှ် ပိုဲမၞိဟ်ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဒုင်တဲမာန်မံင်ရ၊ မွဲဂိတု (၁) လက် (၁) လက်ဘာ်၊ လ္ၚဵုဂှ် ဒဵုကဵု (၂) လက် ဒးလေဝ် နွံမံင်၊ ပိုဲညးဍုင်ကွာန်တအ်ဂှ် ဒးကဵုလှုဲ မၞိဟ်ဟွံဒးအာ မုဟွံဒှ်ပုဟ်၊ လှုဲဂှ်ကၠောန်ကေတ် မၞိဟ်ဟွံဒးအာတှ်ေတုဲ ဒုင်တဲမာန်မံင်၊ လ္ပကဵုဒးအာတှ်ေတုဲ” သာ်ဝွံ မိယာဲသၟတ် နူဒေသဇြပ်ဗုမွဲတၠ ဟီုရ။

သၟတ်အဝဲစိုပ်ဒးလုပ်ပၞာန်တအ်ဂှ် နူစပရိုင်တိတ် ဇၟာပ်မၞိဟ် ဒးလုပ်ကေတ်တာလျိုင်ယိုက်ဝန်ပၞာန်ရောင်ဗက်ဂှ် ဗီုညးကဵုညး ပါဲဓလေတ်တိတ်အာဍုင်မ္ၚး ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ သၟတ်ဗွဲမအောန်ဂှ်ဟေင် သှ်ေဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်/ကွာန်တအ်ရ။

နူကဵုအလဵုအသဳတၠအဝဵုတအ် ပတေင်ဂရတ်ပတိုန် ကိစ္စဒးယိုက်ဝန်ပၞာန် ပ္ဍဲဒေသဍုင်မန်တုဲဗက်ဂှ် သၟတ်သှ်ေဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်/ကွာန်လ္ၚဵုတအ်လေဝ် ထပ်ပါဲဓလေတ်ဒၟံင်ပၠန်တုဲ သၟတ်သှ်ေဒၟံင် ဂတာဍုင်/ဂတာကွာန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ်ဟေင် ဒးဒုင်ဒၟံင်ဘဲ ပရေင်ကရေပ်ဂရတ် ကိစ္စဒးယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ်ရ။

ပရေင်ကိစ္စညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဝန်ပၞာန်ဏံဂှ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် ၜိုန်ဟွံဒးဂၞပ်စိုတ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်ဒးဒၟံင်သၟဝ်တဲ အလဵုအသဳတၠအဝဵုတအ်တုဲ “ပါဲဟွံဂွံ ဒိုအ်ဟွံဗၠး” ဒးဒုင်ဒၟံင်ဘဲအိုတ်ရ။

ဒဒိုက်သၞာညးဍုင်ကွာန် ဒးလုပ်ယိုက်ဝန်ပၞာန် (ဗၟာ) ဏံဂှ် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်တအ်လေဝ် တာဒၞာကဵုဟွံမာန်၊ ဂကောံပၠန်ဂတးတအ်လေဝ် စဵုဒၞာကဵုဟွံမာန်၊ အလဵုအသဳသွာင်မ္ၚး (အေန်ယူဂျဳ) လေဝ် ဟံင်ပြာ်ကဵုဟွံမာန်ရ။

ပေါဲပၞာန် အကြာဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ကဵု ဂကောံပၠန်ဂတးတအ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဂွံဒုင်ဒဝ်ဗတိုက်ပၞာန်မာန်ဂှ် တင်အဓိက ဗပေင်ကၠုင်ဒြဟတ်ပၞာန် နကဵုသၞောဝ်ဥပဒေ ညးဍုင်ကွာန်ဒးယိုက်ဂၠေင်ပၞာန်ဏံတုဲ သၞောတ်ဏံဂှ် သွက်တၠအဝဵုတအ် ဒှ် တင်ပၟိက်ကိစ္စဇၞော်မွဲတုဲ မွဲအဆံင်တုဲမွဲအဆံင် သၠုင်ပတိုန်ဒၟံင်အသိင်နွံရ။

လၟုဟ်မ္ဂး ပံက်ဂွံကွတ်ပၞာန်သဇိုင် လၟေင် (၂၇) ရတုဲ မွဲလၟေင်မ္ဂး လၟိဟ်ပၞာန်တၟိ (၅၀၀၀) တၠ ညံင်ဂွံဂွံဂှ် နကဵုနဲကဲသွာင်ဇဳ တၠအဝဵုပၞာန်တအ် ကော်ကေတ်၊ ရပ်ကေတ်၊ ရာန်ကေတ် ဗီုဂွံ ဗီုကေတ် သၠုင်ဒၟံင်အသိင်နွံရောင် ပတိုန်ထ္ၜးဏာရ။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၀:၅၀၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== အကြီုသပုန် ==
အကြီုသပုန်
=======

( နကဵုဍိုပ်လိက်Rebel yell: Arakan Army leader speaks to Asia Times
အ္စာပရိုၚ် BERTIL LINTNER သၟာန်သွဟ်တက်လဝ်ကျာကဵုသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ထောန်မျာတ်နာၚ် ညးမဒှ် ဍိုပ်သ္ကိုပ် ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ် (AA)တုဲ ပ္တိုန်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲလိက်ပရိုၚ် Asia Times နဘာသာအၚ်္ဂလိက် နွံစၟတ်တ္ၚဲ ဂျာန်နဝါရဳ ၁၈၊၂၀၂၂ ဂှ် သွက်ဂကူမန်ပိုဲ ညးမိက်ဂွံဗှ်ဗီုမန်တအ် ဂွံဗှ်မာန် ရန်တၟံတုဲ ကၠာဲပ္တိုန်ထ္ၜးကဵု နလၟေၚ်ဝေါဟာဟီုအရေဝ် ညံၚ်ဂွံကၠိုဟ်လောဲသွာရ။) 

ဇျေၚ်မာဲ- သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော်ထောန်မျာတ်နာၚ် နွံအယုက် ၄၃ ဝွံ ဒှ်ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၠန်ဂတး ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာ အယုက်ဍောတ်အိုတ်၊ ဂွံပေဲါအံၚ်ဇၞးဂၠိုၚ်အိုတ်မွဲတၠရ။ ဒပ်ပၞာန်ညးအာဂတပၠတရဴမံၚ် ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ် (အေအေ) ဂှ် စဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၉ တေံတုဲ နူကဵုမၞိဟ်မွဲဇျောပ်ဍောတ်ဂှ် ဇၞော်ဂေါဝ်တိုန်တုဲ ဒှ်ကၠုၚ်ဒပ်ပၞာန်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်နွံကဵုဇြဟတ်ထတ်စောမ်မွဲ ပ္ဍဲဍုၚ်မလီုလာ်စာ်ထောၚ်မံၚ်နကဵုပၞာန်ရ။

ပေဲါပၞာန် အေအေ ဗ္တိုက်ကၠာအိုတ်ဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၂ ဒှ်ပ္ဍဲတိဍာ်ကချေၚ် ပံၚ်တောဲကဵု ဒပ်ပၞာန်ကချေၚ် KIA တအ်ရ။ လက်ကရဴဏအ် လုပ်ပေဲါဗ္တိုက် ရီုဗၚ်ဒပ်ကဝ်က MNDA နွံဒိုဟ်ဧသာန် ဍုၚ်သေံဇၞော်တေံရ။ နူဂှ်တုဲ ဗဒှ်သပုန်ပ္ဍဲဍုၚ်ရခေၚ်၊ မၞိဟ်ကဵုလ္ၚီတိတ်ကၠုၚ်ပံၚ်ကဵုညးတအ်အိုတ်ရ။ 

ဟိုတ်နူဒေါံပန်ပှော် မ္ၚးစေဝ်ပၞောန် သၞာံ ၂၀၂၀ ဂှ်တုဲ ပရေၚ်ရုသံၚ်က္တံၚ်က္တဴ၊ ပကီုပရာပ်ဂှ် ဟွံဆဵုပ္ဍဲဍုၚ်ရခေၚ်ရ။ ဟိုတ်နူပၞာန်သီအဝဵုနူဖေဖဝ်ဝါရီ ၁ ဂှ်တုဲ ပရေၚ်ရုသံၚ်က္တံၚ်က္တဴ၊ပကီုပရာပ်တအ်ဂှ် က္တဵုဒှ်အလုံဍုၚ်မွဲ ဒၞာဲတၞဟ်တၞဟ်တအ်ရ။ အကြာပွဳပွိုၚ်ကျာသောပ်ဒၟံၚ်ဂှ် အေအေကဵု ယူအေလ်အေ တအ် ဒက်ပ္တန်တိုန် ပြိုၚ်ပ္ကာန်အုပ်ဓုပ် သိုက်သိုက်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး ပွိုၚ်ဍုၚ်ရးဗွဲမဂၠိုၚ် ဗွဲတၟေၚ်သ္ကုတ်ဒေသသၟဝ်ကျာ တအ်ဂှ် ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ညးတအ် ဂေတ်မံၚ်ရ။

Asian Times သၟာန်- ပေဲါရုဲမာဲ ၂၀၂၀ တေံတုဲ ခြာဟွံလအ် နူကဵု က္လိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်ဒေါံပန်ပှော်မ္ၚးစေဝ်ပၞောန်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတုဲ ရးရခေၚ်ညိၚ်ဝတ်မံၚ်ကွေံရ။ ဆဂး ဒၞာဲဒေသတၞဟ်တအ်ဂှ် ရုသံၚ်မံၚ်တုဲ ဓရ်ၜိုဟ်လလမ်ဂွံလဝ်ဏအ် ဍေံတန်တဴ လလအ်လဵုမာန်ရော၊

ထောန်မျာတ်နာၚ် သွဟ်- ဒေါံပန်ပှော်မ္ၚးစေဝ်ပၞောန်ဂှ် ဍေံဟွံညိၚ်ဝတ်ကွေံပုဟ်။ ပိုဲဒးဗကေက်ကၠုၚ်လဝ် ၜုန် ရပ်လဝ်သၞာ်တုဲရ။ ဒေါံပန်ပှော်ဏအ် တန်တဴလလအ်လဵုရောဂှ် ကေတ်ဟွံဒးချိုတ်ပၠိုတ်ပုဟ်၊ ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵု ၜါလ္ပာ်တုဲ ဒေါံပန်ပှော်မၞုံကဵုအဓိပ္ပဲါဂှ် ပိုဲလေဝ် နွံပၟိက်မံၚ်ရ။

SAC ကံၚ်ဇြဳအုပ်ဓုပ်ဍုၚ်ဂှ် လုပ်မံၚ်ပေဲါဗ္တိုက်ပ္ဍဲမုက်ပၞာန်ဂးကီုလေဝ် ဍေံတအ်ဗ္တိုက်မံၚ်နကဵုဗျူဟာတြေံ ဗီုတမၠာတေံဟွံသေၚ်ရ။ ဟိုတ်နူပိုဲဂ္ဇအ်လဝ် ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ပိုဲ နကဵုသွာၚ်စဳရေၚ်ဂဗုတ်၊အကံက်အခေါန်၊ဌာနဂီုကၠီုညးဍုၚ်ကွာန်ကေုာံ ဗီုပြၚ်ဒက်ပ္တန်အလဵုအသဳနာနာတအ်ဂှ်တုဲ ဍေံတအ်ဟွံပေၚ်စိုတ် ဒှ်မံၚ်ဒေါသဂှ် ပိုဲတီမံၚ်ကီုရ။

သၟာန်- ပရေၚ်ဆက်ဆောံကဵု ဂကောံဒပ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တၞဟ် ဒပ်ဂကောံမဟာမိတ်သၟးဟွံသေၚ် သီုကဵုဒပ် ကရေၚ် ကေအေန်ယူ၊ ဒပ်ကရေၚ်ဍာဲ ကေအေန်ပဳပဳ၊ ဒပ်သေံဇၞော် RCSS နာဲတအ် ဟွံဒှ်လဝ်ကောန်ဂကောံတအ်ကီုဂှ် အကာဲအရာနွံဗီုလဵုရော

သွဟ်- ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ်ပိုဲဂှ် ပံၚ်တောဲကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ကဵု ဂကောံမဟာမိတ်ကောဒေံ၊ ဂကောံမဟာမိတ်သၟဝ်ကျာတအ်တုဲ ဆက်ဒှ်မံၚ်ကောန်ဂကေံာ FPNCC ဖိုဟ်ရ။ ကဵုဂကောံကောန်ဍုၚ်အရၚ်တၞဟ်တၞဟ်တအ်လေဝ် ဆက်ထိၚ်လဝ်ပရေၚ်ဆက်ဆောံ ခိုဟ်မံၚ်ဖိုဟ်ရ။

သၟာန်- နူကဵုသီအဝဵု ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁ သၞာံတုဲကၠုၚ်တေံတုဲ ခါတ်အကာဲကေတ် အစောန်စရာဲ SAC ကံၚ်ဇြဳအုပ်ဓုပ်တအ် ဇၟပ်ဒိုဟ်ဇဳတုဲ ဒးသ္ၚဳဂၠိပ်မ္ဂး မုအကာဲအရာနွံဗီုလဵုရော၊ ပေဲါတက်ကျာ ဒှ်မာန်မဏီဟာ၊ ဗီုဂှ်ဟွံသေၚ်တှ်ေ ပေဲါဗ္တိုက်ရပ်လွဟ်ဏအ် မွဲဂၠံၚ်ရ ဆက်အာဂတတေံဂွံ ဗီုဂှ်ဟာ။

သွဟ်- သၞောတ်ပရေၚ်ထတ်ယိုတ်လီုလာ်မံၚ်တုဲ ပရေၚ်ပိုန်ဂြပ်လေဝ် သုတ်စှ်ေတသိုတ်စှ်ေမံၚ်ဣရ။ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွါန်ပၠန်လေဝ် ဒးမံၚ်ယဲကျာဣရ၊ SAC တအ် ဖေက်ဂၟံက်လကိုတ်တ္ၚဵုမံၚ်တုဲ ပ္ဍဲဝိုၚ်ကလုတ်တမာန်ဂှ် ဒးဒုၚ်ပဲါတးမံၚ်ဣရ၊ ဒပ်ပၞာန်ဍေံတအ် တြးလဝ်ဒပ် ပ္ဍဲမုက်ပၞာန်တၟာဂလိုၚ်နွံ၊ အလဵုအသဳပၞာန်ဂှ် ဇကုဍေံတအ် ဍေံတအ်စိုပ်မံၚ်လဒေါဝ်ကျာမေလံၚ်ဂှ် ဍေံတီမံၚ်တုဲ ညေအ်ဍေံတအ် ဟွံဂံၚ်ဗၠေတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ ( ဗၠေတ်ကဵုအခိုက်ညိ စှ်ေဟဂှ်ရ) ။

ဇုက်ဟရှ်ေ ကဵုအမိၚ် ဍေံတအ်ကဵု ဍေံတအ် ကောံကလောံကၠေတ်မံၚ်ဂှ် ကရောန်တိတ်ကၠုၚ်နူပ္ဍဲတုဲ ထကးပြးပိုတ်အာဗက်ဟွံသက်ဂတာပ် ညံၚ်ရဴသၟိၚ်သၞံၚ်အယုက်အိုတ်တုဲ ဟတိုဟ်တိုန်ကီု (super nova ) ကဝေက်ကလှ်တိတ်ကၠုၚ်ပြးဇး ဒှ်မာန်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ဇြဟတ်ပၞာန်ဍေံတအ်ကဵု ဍာ်ဒကေဝ်ဍေံတအ် ဒုၚ်ဒဝ်မာန်ဂှ် တော်ဖဍိုန်လဝ် (ယှအ်လဝ်) ဟွံဂွံပုဟ်။ သွက်အဝဵုဍေံတအ် ဂွံတန်တဴဂှ် ဍေံတအ်ကၠောန်မာန်ဖအိုတ်တုဲ ဍေံတအ် မုဟွံရုဲ ပါ်ပဲါမွဲသာ် ရိုၚ်ဇိုၚ်ကၠုၚ်လေပ်မံၚ်။

ဗီုအကာဲအရာလၟုဟ်ရတှ်ေ ဂွံသဳကၠဳပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ် ဍေံဒှ်ဟွံမာန်ပုဟ် တော်ဆကေတ်ရ။ ဟိုတ်နူဓရ်ဍုဟ်မၠေံညးသ္ကအ် အုပ်ဓလီုလဝ်တုဲ ပေဲါသဳကၠဳဂှ် ဒှ်ပေဲါသဳကၠဳဇေတ်ဍာံပြဟွံသေၚ်တုဲ ဒှ်ဆအယာံမာတ် ဟီုတွံတြးဝါဒပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟေၚ်ရ။

သၟာန်- ပ္ဍဲအခန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ကောန်ဂကူဂှ် စပ်ကဵုဗော်အေန်အေလ်ဒဳတုဲ ဗီုလဵုညာတ်၊ တုဲပၠန်ပ္ဍဲအခန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဒေသ စပ်ကဵုဗော် အေအေန်ပဳ ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်အဓိကရးရခေၚ်ရော ဗီုလဵုညာတ်ရော

သွဟ်- အေန်အေလ်ဒဳလေဝ် ဗီုပြၚ်ဍေံဟွံခိုဟ်ပုဟ်။ ၜိုန်ရဇၞးလဝ်မာဲဂၠိုၚ် ပ္ဍဲပေဲါရုဲမာဲ ၂၀၂၀ တေံကီုလေဝ် ဟိုတ်နူပရေၚ်အာဍိုပ်ဗျုထဴ သီုတေၚ်ဂြတ်တုဲ အနာဂတ်ဍေံတၠုၚ်လအာဟွံခိုဟ်၊ ဗီုညးဍုၚ်ကွာန်တအ် စၟဳစလဝ်ဂှ် ဍေံဟွံဒှ်ကၠုၚ်ရ။ အေန်အေလ်ဒဳဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးကေတ် ညးအာဍိုပ်တၟိရ။ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး သွက်ညးဍုၚ်ကွါန်တအ် ဂွံခိုဟ်စတှ်ေ ဇြဟတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဍိုက်ပေၚ်ကဵုအစောန်စရာဲမွဲ ဒးလုပ်ကေတ်ဒၞာဲမသလးမံၚ်တ္ၚဲဏအ်ဂှ်ရ။

စပ်ကဵု အေအေန်ပဳတုဲ တန်တဴကဵုပေဲါရုဲမာဲ အတိုၚ်ကံၚ်ဇြဳပၞာန်ကဵုလဝ်ကတိပါၚ် ဒှ်ကၠောန် ဟွံဒှ်ကၠောန်ဂှ်ရ။ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် အနာဂတ်ဂှ် ဍေံပရေအ်မံၚ်တုဲ တော်ဆဟွံဒးရ။ သွက်အေအေန်ပဳ အကာဲအရာဍေံဒှ်မာန်မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် ယဝ်ရပေဲါရုဲမာဲ ဟွံမွဲတှ်ေ ဒှ်မွဲပံၚ်ကၠုၚ်ကဵု ULA ဂကောံသၠဍိုၚ်ရခေၚ် ကေုံာ ဗော်တၞဟ်၊ ပူဂဵုတၞဟ်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ။

သၟာန်- တိုၚ်ကဴအန္တိမကၞောတ်တဲ ရခေၚ်နာဲတအ်ဂှ် အခေါၚ်သၠပွးဟာ၊ ဟွံသေၚ်မ္ဂး အခေါၚ်အုပ်ဓုပ်အလဵုဇကုပ္ဍဲဍုၚ်ဖေတ်ဒရေဝ်ဟာ၊ သၞောဝ်ဥပဒေဍုၚ်ဗၟာအနာဂတ်ဂှ် ဗီုလဵုစၟဳလဝ်ရော

သွဟ်- အခေါၚ်ကံကုသဵုပိုဲ ပိုဲဖန်ဖက်ကေတ်ကဵု အဝဵုကၞောတ်အထောဋ်ဂှ် ဒှ်တၚ်အဓိကပရေၚ်ချဳဒရာၚ်ကောန်ဂကူပိုဲရ။ ပ္ဍဲဖေတ်ဒရေဝ်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကောန်ဖေတ်ဒရေဝ်ယှေန် ဗီုဂကူရခေၚ်ပိုဲနွံပၟိက် ဒၞာဲနွံ ဟၟဲ ဒးရံၚ်ကၠာရ။

ၜိုန်ရပိုဲ မိက်ဂွံမံၚ်မွဲစွံကရောံကောဒေံကောန်ဍုၚ်အရၚ်ပိုဲတအ်ကီုလေဝ် အတိုၚ်ကဆံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဍာံပြ ပိုဲနွံပၟိက်ဂှ် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဏအ် ဖျေံကဵုဒၞာဲဝဲါဟွံမာန်ပုဟ်ယဝ်ရဒှ်မ္ဂး နကဵုပိုဲ ဒးဆက်စပ်လုပ်အာဂကောံပွဳဗွိုၚ်ဍုၚ်နာနာ ဂၠံၚ်ပိုဲကဵုပိုဲရ။

သၟာန်- ဒပ်ပၞာန် နာဲတအ် ဇြဟတ်ဇၞော် ၜိုတ်လဵုရော၊ ထိၚ်ဒဝ်လဝ်တိဍာ်ရခေၚ်မာန် ဂလိုၚ်လဵုရော

သွဟ်- နူကဵုစဒက်ပ္တန်လဝ် သၞာံ ၂၀၀၉ တေံတုဲ ပွိုၚ် ၁၃ သၞာံ ပိုဲ ပ္ကတ်ပ္ကေၚ်လဝ် ကောန်သဂံၚ်လၟိဟ် ပိဠက်ဍောတ်ပြၚ် (၃၀၀၀၀) တုဲရ။ ပရေၚ်ကောပ်ကဲာ၊ ထိၚ်ဒဝ်၊နဲကဲပညာ မြက်စောန်တအ်ဂှ် ပ္ကတ်ပ္ကေၚ်မံၚ်ဖိုဟ်လေဝ်နွံ၊ လုပ်မံၚ်ပေဲါဗ္တိုက်လေဝ်နွံရ။ ကောန်သဂံၚ်ပိုဲ ဗၞတ် (၇၀) ဍိုပ်ကၠံဂှ် ပရေၚ်ဆဵုဂဗ ကေၚ်လုပ်လဝ်ပေဲါဗ္တိုက် သ္ကာတ်သ္ကာတ်မြဟ်ြမဟ်နွံရ။ လၟိဟ်ကောန်သဂံၚ်ၜိုတ် မသုန်လ္ၚီ ကဵု တြဴလ္ၚီဂှ် ပိုဲဖျေံလဝ်ဒပ် ပ္ဍဲတိဍာ် မဟာမိတ်ပိုဲနွံရ။ သှ်ေနူဂှ် ပိုဲ ဖျေံလဝ်ပ္ဍဲရခေၚ်တေံရ။

ရးရခေၚ်သ္ကုတ်သၟဝ်ကျာဂှ် ဗၞတ် (၆၀) ဍိုပ်ကၠံ ပိုဲထိၚ်လဝ်နွံကီုလေဝ် လ္ပာ်သၠုၚ်ကျာဂှ် ဍေံအောန်မံၚ်ညိဏီ။ ဒၞာဲလ္ၚဵုဂှ် အကြာပိုဲကဵု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဂွံသက်ပၞောန်တၞဟ်ခြာဂှ် ဍေံဝါတ်မံၚ်ညိ။ ဍေံတအ် ထိၚ်ဒဝ်လဝ်လ္တူဍုၚ်မာန်မံၚ်ဖိုဟ်တုဲ ထ္ၜးဟိုတ် ဒၞာဲဗျူဟာခိုဟ်တုဲ ဂပ်ဝ်ဒးထိၚ်ဒဝ်လဝ် ဂးကီုလေဝ် ပ္ဍဲဒေသတအ်ဂှ်ပၠန် အဝဵုအာဏာပိုဲဂှ် ပိုဲပြုပြေၚ်စဳရေၚ်မံၚ်လေဝ်နွံတုဲ ပရေၚ်ပြိုၚ်ပ္ကာန်နွံမံၚ်ဏီရ။

သၟာန်- ကဵုဒပ် ပဳဒဳအေဖ်တအ် ပရေၚ်ဆက်ဆောံနွံမံၚ်ဟာ၊ ကဵုဒပ်ဒစဵုဒစး ဗ္ဒာဲတအ်ဂှ် တွဵုရးချေၚ်ရော ပရေၚ်ဆက်ဆောံနွံမံၚ်ကီုဟာ

သွဟ်- ၜိုတ်တုဲကၠုၚ်ဂှ်တှ်ေ ပရေၚ်ဆက်ဆောံမံက်မံက်ဂတဝ်ဂတဝ် မုဟၟဲဏီရ။

သၟာန်- ပ္ဍဲအခန်သၟာန်သွဟ်လဝ်ကဵု လိက်ပရိုၚ် Prothom Alo ဘၚ်္ဂလာဒေသ် မပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲဂျာန်နာဝါရဳ ၂ ဂှ် နာဲဟီု ပိုဲသ္ပစၟတ်သမ္တီကဵု အခေါၚ်အရာမၞိဟ်ကေုာံ အခေါၚ်ဒှ်ကောန်ဍုၚ် ရောဟေန်ဂျာတအ်ရောၚ်ဂးလဝ်ရ။ နာဲ မိက်ဂွံဟီုဂှ် နာဲထံက်ဂလာန် ကဵု ညးဒှ်ဒဒိုက် ရောဟေန်ဂျာတအ် ဂွံစဴကၠုၚ်ကဵု အခေါၚ်ဒှ်ကောန်ဍုၚ်ဂှ်ဟာ

သွဟ်- အခေါၚ်အရာမၞိဟ်၊အခေါၚ်အရာဒှ်ကောန်ဍုၚ် သွက်ညးမတန်တဴမံၚ်ရးရခေၚ်အိုတ်သီုဂှ် ပိုဲပစၟတ်သမ္တီကီုလေဝ်  အတိုၚ်အကာဲအရာလၟုဟ် ညးဒှ်ဒဒိုက်တအ် စဴကၠုၚ်မ္ဂး ဒှ်လပှ်တက်ကၠုၚ် သွက်ပရေၚ် ဟွံညိၚ်ဝတ်(က္တဴက္တာန်) မွဲမာန်ရ။ ပရေၚ်ပလံၚ်ဖျဴဗီုလဵုမွဲဟွံဟီု ဒးဒှ်အတိုၚ်ဆန္ဒ ညးတၠခန္ဓတုဲ ဒးကၠောန်အတိုၚ်ဂၠံၚ်လုပ်သၞောဝ် နကဵုဍုၚ်နာနာ ရံၚ်စံၚ်မွဲက္ဆံၚ်ထေက်ရ။

ပြသၞာအဓိက သွက်ဂကူရခေၚ်တအ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂှ် ညးဒှ်ဒဒိုက်တအ် စကာယၟု ရောန်ဟေန်ဂျာ ဂှ် ညးတအ် ဒုၚ်တဲဟွံမာန်ရ။ ဝၚ်ညးတအ် ဒးဒုၚ်ပလီုရောၚ် ညးတအ် ဒးဒုၚ်စသိုၚ်တုဲ ဒှ်မံၚ်ညံၚ်ကဵုပပရေံ ရုန်မဵုကဵုညးတအ်ရ။ ညးတအ်ဂှ် ဒှ်တၠဍုၚ် တန်တဴကၠုၚ် တမ်မူလရ။

လၟိဟ်မၞိဟ် မောတ်သလောန်တအ်ဂှ် လုပ်ကၠုၚ်ဗီုပြၚ်လပှ်နာနာသာ်ရ။ အဓိကဂှ်တှ်ေ အခိၚ်အၚ်္ဂလိက်တအ် အုပ်ဓုပ်လဝ်တေံရ။ ယဝ်ရညးတအ် မံၚ်တန်တဴကၠုၚ်ပ္ဍဲတိဍာ်ရခေၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုတၞောဝ်ဒတောဝ်မ္ဂး ညးတအ် က္လိဂွံအခေါၚ်ဒှ်ကောန်ဍုၚ်မာန်ရ။ ဆဂး ပုစ္ဆာ ထမံက်ထ္ၜးယၟု (ဇကုညးတအ် ညးတအ် ကဵုယၟု ) ဂှ် နွံမံၚ်ပၠန်။

သၟာန်- မောတ်သလေန်၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဟေန်ဒူ၊ ခရေတ်ယာန် ဂွံမံၚ်ညးကအ်မွဲစွံ ဗွဲမၜိုဟ်ဩဟ်မာန် ပ္ဍဲဍုၚ်ရခေၚ်ဂှ် အခေါၚ်အရာဍေံနွံၜိုတ်လဵုရော

သွဟ်- ယဝ်ရမၞိဟ်နူမ္ၚး လ္ပကၠုၚ်ရပ်ဇုက် လ္ပကၠုၚ်အလှ်ေ ဗဇဵုမံၚ်အကြာ မွဲဂကောံကဵုမွဲဂကေံာမ္ဂး ဂွံမံၚ်မွဲစွံဂှ် ဍေံအံၚ်ဇၞးမာန်ရ။ ဍုၚ်ရခေၚ်ပိုဲဂှ် နူကဵု သၞာံ ၁၉၄၁၊ ၄၂ စဵုကဵုစိုပ်သၞာံ ၂၀၁၉ က္ဆံၚ်ညိၚ်ဝတ်၊ ပရေၚ်မၞိဟ်ဒှ်သဟဇာတ ဗီုအခိၚ်တ္ၚဲဏအ်ဂှ် မွဲလှ်ေလေဝ် ဟွံကေၚ်က္လိဂွံဂှ် ပြာကတ်မံၚ်ရ။ အခိၚ်လၟုဟ် ပရေၚ်မၞိဟ်ညိၚ်ဝတ်ကၠုၚ်၊ ပရေၚ်တေၚ်ဂြတ်အကြာမွဲဂကူကဵုမွဲဂကူ ဍိုန်လျအောန်စှ်ေတုဲ ကမၠောန်ပရေၚ်မၞိဟ်လ္ပာ်ခိုဟ်မံက်ကၠုၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ အဵုဣညအ်ဂှ် ဒှ်ပရေၚ်ပြံၚ်လှာဲမံက်မံက်ဂတဝ်ဂတဝ်မွဲတုဲ ပရေၚ်ပြံၚ်လှာဲဂှ် ဍေံဒးစဒှ်ကၠုၚ်နူပ္ဍဲရောၚ်။ 

သၟာန်- လ္တူဂကောံမောတ်သလေန်ညံၚ်ရဴ RSO ကဵုဂကောံ ARSA တအ်ဂှ် ဗီုလဵုနာဲညာတ်ရော

သွဟ်- သီုၜါဂကောံဂှ် ပိုဲ အဆက်အဆောံဟၟဲပုဟ်။ RSO ဂှ် နကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ညံၚ်ကဵုကြံၚ်ဍုဟ်နူ ARSA ညိ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ARSA ဂှ် ဇုက်ဇာဍေံ ဂၠိၚ်တုဲ က္တိုၚ်ကၟဟ်ဂၠိုၚ်ရ။ ဗီုဂကောံ ARSA ကၠောန်သ္ပမံၚ် အကြာဍိုပ်သ္ကိုပ်ကွာန် နွံရးရခေၚ်ကေုာံ ပ္ဍဲဗ္ဒိုပ်ညးဒှ်ဒဒိုက် နွံဍုၚ်ဘၚ်္ဂလာဒေသ်တအ်ဂှ် ရံၚ်ကေတ်မ္ဂး တီကေတ်မာန်ရ။ ညးမလေပ်ပညာ ရဲမောတ်သလေန်တအ်လ္ၚဵုဂှ် ရပ်ဇုက်ဗဂေတ်မံၚ် ARSA ကရဵုကရာတုဲ ပမံၚ်ဒၞန်ကဵု ပွဳပွူပရေၚ်ဍုၚ်ကွါန်မအာစိုပ်မံၚ်ဒဒိုက်ရ။ 

သၟာန်- ဍုၚ်သ္ၚိရေၚ်ကၟေၚ်ဆက် နာဲတအ်ဂှ် နွံဍုၚ်ဘၚ်္ဂလာဒေသ်မွဲရ။ ပရေၚ်ဆက်ဆောံကဵုညးနွံအဝဵုတအ်ကီု သီုကဵုညးမတန်တဴမံၚ်တိဍာ်ပယျဵု ဥပမာ- ညံၚ်ရဴ ဂကူ မရမာတအ်ဂှ်ကီု နွံဗီုလဵုရော၊ သ္ၚောဲနူဂှ်ညိတှ်ေ ဍုၚ်အိန္ဒိယျရော ပရေၚ်ဆက်ဆောံနွံဗီုလဵုရော

ဂကူမရမာ Marma ကဵုဂကူမံက် Mog တအ်ဂှ် ဆဳဇာတ်တုပ်မံၚ်ကဵုပိုဲ၊တုပ်မံၚ်ကဵု ဂကူမတန်တဴမံၚ်မွဲဒမြိပ်ပယျဵုဒၞက်တအ်ဂှ်ရ။ စပ်ကဵုပရေၚ်ချဳဒရာၚ်ပိုဲတုဲ ညးတအ် ကၠိုဟ်လဝ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက်တုဲ ညးတအ် စွံမံၚ်ကရုဏာလ္တူပိုဲကီုရ။

စပ်ကဵုအလဵုအသဳဘၚ်္ဂလာဒေသ်တုဲ ဟွံပရေံစကွေံကွေံဏီ။ အလဵုအသဳဘၚ်္ဂလာဒေသ်ဂှ် မူဝါဒ၊ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဗျူဟာ ကၠးကၠးမးမး ဖျေံလဝ် ဂွံဆက်ဆောံကဵုပိုဲဂှ် နကဵုလုပ်အဝေါၚ်ပ္ဍဲစေဝ်ပၞောန်ကီု မ္ၚးစေဝ်ပၞောန်ကီု နွံဗီုလဵုရောဂှ် ဟွံဂွံဆဵုဏီရ။ ညးတအ် ထေက်ကဵု ဒးသၠုၚ်ပ္တိုန်ရ။ ဂါံတိုန်မွဲဂါံတုဲ ဒးကၠောန် ဗွဲမက္တိုၚ်ကၟဟ်ထေက်ရ။ ပရေၚ်ဆက်ဆောံခိုဟ်မွဲဂှ် ဒှ်ဂုန်ဖဵုသီုၜါလ္ပာ်ရ။ ကိစ္စဇၞော်ညိဂှ်တုန် ဂွံရပ်စပ်ပြသၞာ ညးဒှ်ဒဒိုက်၊ ဂွံရီုဗၚ်ညးတအ်၊ပရေၚ်ယဲကပ်၊ ပရေၚ်ဂီုကၠီုအိုတ်သီု ဂွံသောၚ်ကလးရပ်စပ်အာမာန်ရ။ တၞဟ်နဂွံရေၚ်တၠုၚ်ဒတုဲဖဵု ညးဍုၚ်ကွာန်သီုၜါလ္ပာ် ပရေၚ်ရံၚ်စံၚ်ထတ်ယိုတ်၊ပရေၚ်ပညာ၊ပရေၚ်ကူသာန်သွံရာန်၊ ကေုာံပရေၚ်ဆက်ဆောံကဏ္ဍတၞဟ်တၞဟ်တအ်ဂှ် ဒးသၠဲပ္တိတ်ထေက်ရ။ 

သၟာန်- ပ္ဍဲအရာရုန်ဂ္စာန် ဂွံသောၚ်က္လးကိစ္စရခေၚ်ကေုာံ ကိစ္စဍုၚ်ဗၟာမသၟေဟ်ဂမၠိုၚ် ဗွဲမၜိုဟ်ဩိုဟ်ဂှ် ဍုၚ်မ္ၚးမပ္တံ ကြုက်၊ ဂျပါန်တအ် လုပ်ပါမာန်ဟာ၊ပေဲါပြိုၚ်ပ္ကာန်မဟာဗျူဟာ အကြာ ကြုက်ကဵု အမေရိကာန်ရော ဗီုလဵုညာတ်ရော

သွဟ်- နကဵုတဳအဝ်ရဳ ညးတအ် လုပ်ပါပ္ဍဲအခန်အဓိကဇၞော်မာန်ကီုလေဝ် ဍာံဍာံတေံဂှ် ဍေံထုဲတၞာန်ဂၠိုၚ်ရ။ ပြံၚ်လှာဲဂှ် ဍေံဒးကၠုၚ်နူပ္ဍဲတုဲ ဒှ်ဗီုဂှ်မှ ရုပ်ရဴဍေံမံက်ဒှ်မာန်ဂၠိုၚ်ညိဏောၚ်နကဵုအဲ ထေၚ်ကေတ်ရ။ ဆဂးဂှ် ဍေံတၟေၚ်မံၚ်ဂှ် ဟွံသောၚ်ခဍောၚ်ဏီရ။ ပရေၚ်ပြိုၚ်ပ္ကာန် အမေရိကာန်ကဵုကြုက်ဂှ် ဍေံဟွံဇီုကပိုက်ကဵုပိုဲမွဲသာ်ရ။ ပိုဲသွက်ဂွံဒးဂွိၚ်ဂွာဲလေဝ် ဟၟဲရ။ 

သၟာန်- လက်ကရဴအိုတ် မိက်ဂွံသၟာန်ဂှ် ဍေံဒှ်မံၚ်ပရေၚ်ပူဂဵုညိ၊ နကဵုမၞး မုဟိုတ်၊ အခိၚ်လဵု ဖျေံစိုတ် ရပ်လွဟ်တဝ်စၞေဟ်ကဵုပၞာန်ဗၟာ၊ အလဵုအသဳဂြိုဟ်ဍုၚ်ဂှ်ရော

သွဟ်- ဍုၚ်ဗၟာဂှ် သွက်ဂွံသောၚ်က္လး အခေါၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံတုပ်သၟဟ်၊ အခေါၚ်ထေက်ကဵုက္လိဂွံဂှ် ဒၞာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ခိုဟ်ခိုဟ်မွဲ ဟၟဲပုဟ်။ ကညာၚ်လရိုအ် အာတ်မံၚ်ဂိတုဂှ် ဍေံဟွံဒှ်ရ။ သၞပိုဲ ဍေံပၠံၚ်ကေတ်ဏာဂြပ်ပိုဲ နကဵုဇြဟတ်အနိၚ်အထက်ဂှ် ပိုဲကလေၚ်အာတ်မိက်မံၚ်၊ အာတ်မံၚ် နူဍေံ ဟွံဂွံရပုဟ်ဂှ် နကဵုအဲ ဗွဲမၞုံကဵုဟိုတ်ဖဵု တော်တုဲ ရပ်လွဟ်ဗ္တိုက်မံၚ်ရ။

မုဍေံတအ်ဟီုဟီု ကမ်ကုသဵုပိုဲဂှ် ပိုဲဒးဖန်ဗဒှ်ကေတ်ကေတ်ရ။ ပိုဲဒးသိုၚ်ခၞံနကဵုတဲပိုဲတုဲ ပိုဲဒးဂွံ အရာထေက်ကဵုက္လိဂွံရ။ တာလျိုၚ်အဲဂှ် သွက်ဂွံကလေၚ်ဒက်ပ္တန် အဝဵုကၞောတ်အထောဋ်ကေုာံ သွက်ဂွံကလေၚ်က္လိဂွံ ကဆံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဍာံပြ ဂကူရခေၚ်ပိုဲဟေၚ်ရောၚ်။

ဗညာထဝ်ဝၚ် 

ဒိတ္ထဳ ဂျာန်နာဝါရဳ ၂၁၊ ၂၀၂၂ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၀:၅၆၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)</text>
      <sha1>2igp3z6pp7dcq1zciw81s5dgb5c11ie</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>57446</id>
      <parentid>57445</parentid>
      <timestamp>2026-09-19T14:30:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50595-94</username>
        <id>5660</id>
      </contributor>
      <comment>/* အလေံဗှ်လိက် */ ဒကုတ်တၟိ</comment>
      <origin>57446</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="947699" sha1="qgrkenknx52b8azfz1jhc8scuskdxs9" xml:space="preserve">ရော်ဂုဏ် အာစာဗညာသာၚ်မန်
   ချူဇန်အာလိက်မန်စဵုလအိတ်လမျီုရောၚ်
   ============================
     က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ဂှ် အခိၚ်ဓမ္မတာ ဟွံမံက်ဂတဝ် ပြာကတ်ကၠုၚ်ရ၊ အခိၚ်ကာလစိုပ် ပ္ၚံက်ကရေပ်မွဲမွဲမ္ဂး မံက်တိုန်ကၠုၚ်ရ၊ အချကာလ လိက်ပတ်မန်ပိုဲ ဒးဒုၚ်ခြိုၚ်လဝ်အပ္ဍဲဗွိုၚ် ဆဘာလကျာ်ဓဝ် တိတ်မ္ၚးဍုၚ်ကွာန်တေံဟွံဂွံဂှ် အာစာဗညာသာၚ်မန်တအ် က္တဵုဂစာန်လွဳပရာကၠုၚ်ဂှ် ဝၚ်ချဳဒရာၚ်ဝွံ၊ သေဗ်သၟေဟ်အာ အပ္ဍဲဝၚ်လျက်ပတ်မန်ပိုဲ ခိုဟ်ခိုဟ်မွဲရ။
     အဲဂွံချူ ပရူအ္စာဗညာသာၚ်မန်ဂှ် မိပ်စိုတ်လောတ်ရ၊ နူအဲဍောတ်ဍောတ် အခိၚ်ကာလ ဘဝထပိုဲခမဳ၊ မံၚ်ဘာဗ္ဂောပ ပရိယတ္တိ အပ္ဍဲဍုၚ်မတ်မလီုဂှ်၊ အပ္ဍဲအကြာသၞာံၜိုတ် (၁၉၉၁-၁၉၉၂) တေံဂှ်၊ ဂွံစလ္ၚတ်တီကေတ်ပရူညး၊ ဒၟာနူညးကလိဂွံလာဘ်တဆိပ်ကြာ၊ ပေါဲပြိုၚ် ချူလိက်ပတ် အပ္ဍဲတ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ရ၊ အပ္ဍဲပေါဲပြိုၚ်ချူလိက်ပတ်ဂှ်မ္ဂး မၞိဟ်တအ်ဂွံဇၞးကေတ်ညးဂှ် ဝါတ်ကွေံကွေံရ။
     အခိၚ်ဂှ်အဲလေဝ် ကလိဂွံလာဘ်ချူကဗျကီုတုဲ၊ ဘဝအာစာကၞေဟ်မွဲစွံ ကေၚ်ဆဵုကၠုၚ်ညးအလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ၊ သၟူအမြာဲစၠန်ညးဂှ်၊ ကိုပ်ကၠာနူဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ်ဂွံတီမံၚ်တုဲတဲု လိက်အုပ်ဝေါရလ္ၚီ မတိတ်နူကွာန်ညး၊  ဘာညးဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ် နူအခိၚ်ဘဝထပိုဲခမဳ ဍောတ်ဍောတ်ဂှ် ဗှ်လ္ၚတ်လဝ်ပြဵုမံၚ်တဲုတဲုရ၊ ဗွဲကြဴဏအ် ပိုဲက္ဍိုက်က္ဍိုပ်သၚ်သၟတ်လဂုၚ်တဲု၊ ဟိုတ်နူဒးအာတ်တမ်လိက်ဇရေၚ်အာစာကီုဂှ်တုဲ၊ နူကဵုအခိၚ်ဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်ဍုက်ကေဝ်ကဵု အာစာခိုဟ်ခိုဟ်ရ၊ ယၟုအဲဂှ်စဵုလၟုဟ် ညးကော်မံၚ်ယၟုခမဳ(နာရဒ) ဏီဖိုဟ်ဂှ်တဲု၊ သွက်အဲဂှ် ထပ်တဲု ဒှ်မံၚ်အမ်သဝ်ရ၊ သၞာံ ၂၀၁၈ အဲစိုပ်အာ သ္ၚိညးဂှ်လေဝ်၊ ညးကော်မံၚ်ယၟုအဲ မဒှ်ယၟုခမဳဂှ်ရ။
     လိက်ဗွဟ် မူကအ်ဗိန်တအ်ဂှ် ဒှ်အခေတ်ကာလညးတအ် ချဳဒရာၚ်ဂှ်တဲု၊ အခိၚ်တေံဂှ် ဒှ်အခေတ်ရဲဍုၚ်ကွာန် ညးတအ်ကၠောန်စဂွံဒှ်အခေတ် ကၠတ်ဖျေံကပေါတ် နူဍုၚ်သေံရ၊ ၜိုန်ရရဲကွာန်တအ် မိပ်လဟိၚ်မံၚ်ကဵု ပရေၚ်သိုက်သၠိၚ်ဖဲသအဳ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ကီုလေဝ် စိုတ်ဓါတ်အာစာတအ် စိန်ဝုန်မံၚ် အပ္ဍဲပရေၚ်လိက်ပတ်မန်ဂှ်၊ လောန်တဲုဒးကေတ်ဂုဏ်စရာဲရ၊ အခိၚ်တေံရဲကွာန်ကအ်ဗိန် ညးဂမၠိုၚ်ဒှ်မံၚ်သေဌဳကဆံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကီုရ၊ ဆဂးပရေၚ်ပိုန်ဟာန် ယဿပက်တအ်ဂှ် ဓရိုက်ပချဳစိုတ်ဓါတ်အာစာ အပ္ဍဲအရာဆာန်လိက်ပတ်မန်ဟွံမာန်ရောၚ် ထေၚ်ကေတ်ရ။
     အခေတ်ကာလ ညးတအ်ချဳဒရာၚ်လိက်ပတ်မန်ဂှ် ဒှ်အခေတ်ကာလလိက်ပတ်မန်ပိုဲ နွံမံၚ်အပ္ဍဲဗွိုၚ်ကျာ် အပ္ဍဲဆအကြာ ဘာလကျာ်ဓဝ် ဂှ်တုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်မန်တအ် ညံၚ်ရဴလၟုဟ် ဗှ်လိက်မန်ဒးမံၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ အခေတ်ကာလ သ္ကိုပ်ပၞာန်နေဝေန်တအ် အုပ်ဓုပ်ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ်တေံဂှ်၊ လိက်မန်ပိုဲယာက္ပိုပ်ဟွံမာန် သက်သက်ဂှ်တဲု ဒးချဳဒရာၚ်လိက်ပတ် အခေတ်ကၠာတေံဂှ် ဗၞတ်ဂလိုၚ်လဵုဒဒိုက်ဇၞော်မံၚ် ရောဂှ် ညးဟီုလဴထ္ၜးမ္ဂး လောန်တုဲ ကၠးကေတ် အပ္ဍဲစိုတ်ပိုဲ မာန်ရောၚ်။
     မွဲလ္ပာ်ဂှ် ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်အဃောဇၞော်မောဝ် ရဲဍုၚ်ကွာန်တအ် ကၠောန်စဂွံ မွဲလ္ပာ်ဂှ် ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက် ပရေၚ်လိက်ပတ် ဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ဂှ်တဲု၊ အကြာအန္တရာဲၜါသာ်ဏအ် အာစာတအ်သီုကျာ်ဇၞော်ပညာဒဳပတအ် ချဳဒရာၚ်မၚ်မွဲကၠုၚ်လိက်ပတ်မန်ပိုဲဂှ် ဒးတၚ်ဂုဏ်ကဵုညးတအ် စဵုကဵုမွဲအာယုက်ဟွံအိုတ်ရ၊ အခိၚ်တေံ ပိုဲတအ်ဘဝ ထပိုဲခမဳဍောတ်ဍောတ် သဘၚ်ဇွသၚ် ကျာ်ဇၞော်အာစာပညာဒဳပဂှ် ညံၚ်ရဴသဘၚ်ဍုၚ်သွဝ်ရ၊ ကောန်ကွာန်ညးတအ်လေဝ် အဃောကၠောန်စဂွံ အဃောဒယှ်တှ်မံၚ် အလံုကၟိန်ဍုၚ်ဟီုမာန်ရ၊ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကွာန်ညးတအ်ကဵု ပရေၚ်ချဳဒရာၚ် လိက်ပတ်ကွာန်ညးတအ် အခိၚ်တေံဂှ် သ္ပစၞးကဵုအလံုကောန်ဂကူမန်ပိုဲမာန်ရ၊ အကြာကျာ်ဇၞော်အ္စာတအ် ယၟုမဒယှ်တှ်မံၚ်တအ်ဂှ်၊ ယၟုအာစာဗညာသာၚ်မန်လေဝ် မောဝ်ဖ္ဍးမံၚ် ဗွဲမလောန်ကီုရ။
     အပ္ဍဲအကြာသၞာံၜိုတ် ၁၉၉၅ ဂှ် အဲချူပ္တိတ်လိက်အုပ် ( လညာတ်ပရၚ်တဲ ) တဲုကီု အဟိန်အာသွံလိက်အုပ် မဂ္ဂဇြေနိ ( လဂါံအာဇာနဲ ) ကီုတအ်ဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်အာဆဵုကဵုညးကီုရ၊ တမလိက်အာစာဂှ်လေဝ် ဒှ်အဓိက သွက်မဂ္ဂဇြေန်ပိုဲရ၊ အခိၚ်တေံဂှ်် ယၟုကၞေဟ်အာစာဂှ် မြမောဝ်ဇေတ်(ခယျးအပ္ဍဲ) လေဝ်ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ၊ အာစာဂှ် ၜိုန်ရဗျုထဴကီုလေဝ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်လိက်ပတ်မန် ဟွံဗျုတဴလးလးရ။
     ဗွဲကြဴဏအ် အခိၚ်နွံမံၚ်အပ္ဍဲကွာန်ဝၚ်္က ဇိုၚ်ပယျဵု အဟိန်ကၠောန်မံၚ်လိက်ပရိုၚ်သၞံၚ်တိုၚ်ရဂှ်လေဝ်၊ အခိၚ်အာဝေၚ် စိုပ်ကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ် မဒှ်ကွာန်သမ္ဘာအဲဂှ်လေဝ် အဲဂွံအာဆဵုမံၚ်ကဵုညးကီုရ၊ အဲစဴဝေၚ်ကွာန် နူကၟိန်ဍုၚ်မေရိကာန် ဗၞတ်ပိအလန်ဂှ်လေဝ် အဲဂွံအာဆဵုမံၚ်ညး သီုပိအလန်ကီုရ၊ ညးဝွံရံၚ်ကဵုဗီုရုပ်သာ်မၞိဟ်ကီု စိုတ်စရိုတ်ကီု ဆက်ဆောံကီု နာနာသာ် ခါတ်ရံၚ်အကာဲမ္ဂး ဒှ်အာစာကၞေဟ်ပိုဲမန် မဂပ်ဂဝ်လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်မွဲရောၚ်။
     ၜိုန်အာယုက်ညး မဗျုထဴဂလိုၚ်လဵုကီုလေဝ် အဟိန်အဲဇူဒီုမံၚ် အပ္ဍဲကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ်ဂှ် ညးကၠုၚ်ဝေၚ်စိုပ်ဇရေၚ်အဲမာန်ဂှ်တဲု၊ စိုတ်ဇဴအဲဂှ်လောန်တုဲ လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်လ္တူညးရ၊ ဟိုတ်နူပရေၚ်ဆက်ဆောံခိုဟ်တဲု လိက်ဂျာနေဝ် တိုၚ်ပ္ကဴပိုဲ ဥဒျာန်လိက်ပတ်ပိုဲ၊ မတိတ်မံၚ်အပ္ဍဲအမေရိကာန်ဝွံဂှ် ညးဗိုၚ်ဂိုတ်ဂစာန် ချူကဵုမာန်ဏီရ၊ ညးချူတဲု ကံုၚ်ပလံၚ်ဗ္စိုပ်ဇရေၚ်ကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ်၊ ဇရေၚ်အဲမာန်ဏီရ။

              အာစာဂှ်
              ၜိုန်ရဗျးထဴကီုလေဝ်
              စိုတ်ဓါတ်ဆာန်လိက်မန်ဂှ်
              ဟှံဗှုထူလးလးရ။

     လိက်အုပ်ညးပ္တိတ်လဝ်ဂှ်လေဝ် နူအာစာပါန်ထဝ် ကော်(ဖံၚ်သာၚ်မန်) မဒှ်ကောန်ညး မတန်တဴမံၚ် အပ္ဍဲဝှတ်ဝိၚ်၊ ကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်မွဲစွံဂှ်လေဝ် ညးကၠုၚ်ကဵုဒါန်ကုအဲကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်ညး ချူဇန်မံၚ် အပ္ဍဲဂျာနေဝ် အမာတ်ဒိန် တအ်ဂှ်လေဝ် အဲကလိဂွံအခေါၚ် ဗှ်လ္ၚတ်ကီုရ၊ အခိၚ်ပိုဲဍောတ်တအ် လိက်မဂ္ဂဇြေန် ဂျာနေဝ် ကွးဘာတက္ကသိုလ်ပံၚ်ကောံလေဝ် လိက်ပရေၚ်အာစာ ဂွံဗှ်မံၚ်လၟိုန်လၟိုန်ကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်မွဲပိုဒ် အဲသမ္တီုဒးမံၚ်ဂှ် (ဍုၚ်မတ်မလီုဟာ? ဍုၚ်မန်လီုဟာ? ဂှ် အဲခယျကေတ် အာစာချူလဝ်ရောၚ်၊ ဆဂးဂွံကလေၚ်ဂၠာဲဆဵုဂှ် ဟွံလောဲသက်သက်ရ။

          ကၞေဟ်ညးဂှ်
          ဒှ်တၟအ်ချူမြသွက်ပိုဲ
          အာစာကၠေဟ်ခေတ်တၟိတအ်မွဲရ။

     ပိုဲဂွံဆဵုညး မွဲအလန်မ္ဂး စိုတ်ဓါတ်မိက်ဂွံဆက်ချူအာလိက်မန်မွဴာဲအလန်ပၠန်ဂှ် က္တဵုဒှ်ချိုတ်ပၠိုတ်ရ၊ ၜိုန်ညးဗျုထဴ ကီုလေဝ် ညးချူမာန်ဏီမ္ဂး ပိုဲတအ်ဂှ်လောန်တဲု ဒးဆက်ချူအာမာန်ဏီရောၚ်ဂှ်၊ ဗီုသာ်ဏအ် စိုတ်ဂါတ်ကီတဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ၊ ပူဂိုလ်ဗီုသာ်ဝွံဂှ် ညးကော်စ (အစာံ) ရ၊ ညးဂှ် ဒှ်အစာံပိုဲ အပ္ဍဲအရာအရာချူကေှ်လိက်မဒှ်ရ၊ ကၞေဟ်ညးဂှ် ဒဵုတၟအ်ချူမြသွက်ပိုဲအာစာကၞေဟ် ခေတ်တၟိတအ်မွဲရ၊ ပိုဲစေှ်စိုတ် မြပိုဲၜီုအာရမ္ဂး ပိုဲဒးချူသကေက်ဂှ်တဲု ယဝ်ပိုဲ စိုတ်ဓါတ်လီုအာ အပ္ဍဲအရာချူဆာဲ လိက်ပတ်မန်မ္ဂး ပိုဲဗှ်လိက်ညး ပိုဲအာဆဵုကဵုညးမ္ဂး စိုတ်တေံ ဍေံပြံၚ်လှာဲအာ မာန်ရ။
     တၟေၚ်တၟဟ်မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် အပ္ဍဲအာစာကၞေဟ်မန်တအ်ဂှ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ဇြိုဟ်ဇြိုဟ်နက်နက် နွံအိုတ်ဂှ်တဲု၊ ဣဝွံလေဝ် ပိုဲတအ်ဒးကေတ်မံၚ် ဂုဏ်စရာဲဟွံအိုတ်ပၠန်ရ၊ အာစာကၞေဟ်မန်တအ်ဂှ် ဂယိုၚ်လမျီုကဵုကၞေဘ်ဟွံမာန်အိုတ်ကီုလေဝ်၊ နကဵုအသိၚ်စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ မသ္ကာတ်မြဟ်ဂှ်ရဒုၚ်ခဳတုဲ၊ ချူဇန်ပ္တိတ်မံၚ် လိက်မန်ရောၚ်ဂှ် ညးတီအဲတီရ၊ အာစာကၞေဟ်တအ် ၜိုန်ရမိက်ဂွံပ္တိတ် လိက်အုပ်ဇကုအိုတ်ကီုလေဝ် ဒၟာနူတော်ဟွံကိတ်လောန်ဂှ်တဲု ဒးဗ္ဒေါံလဝ်အသိၚ်အိုတ်ရ၊ တမလိက်ဇကု တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဟွံဒှ်ကၠုၚ် လိက်အုပ်ဂှ်တဲု ကၠေံဏှၚ်အာအိုတ်ကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်တအ် ကဗျတအ် ပံုအာဂီုတအ်ဂှ် ၜိုန်ရအာစာပိုဲ ဗညာသာၚ်မန်၊ ချူလဝ်နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ကီုလေဝ် ပိုဲတအ် ဟွံဂွံဗှ်ကေတ်ဖအိုတ်ဂှ် ဒၟာနူဟွံဒှ်လိက်ကၞပ်ရ၊ သွက်ဂွံပသေှ်စွံအာ အဆက်ကောန်အဆက်စဴဂှ်လေဝ် ရန်တၟအ်တအ်ဂှ် ဟွံမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။
     ဗီုအာစာဗညာသာၚ်မန် ဆာန်လိက်ပတ်မန်ဂှ် ပိုဲကောန်ဂကူမန် သၟတ်တၞောဝ်ဒတောဝ်တၟိတအ် ကေတ်သ္ပအစာံတဲု ဂပ်ဝဝ်ဒးချူအာလိက်ပတ်မန်၊ ဂပ်ဝ်ဒးမၚ်မွဲအာ လိက်ပတ်မန် ထေက်ကွေံကွေံရ၊ ဗီုညးဆာန်လိက်မန် စဵုလ္အိတ်လမျီုဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ် ကဵုဂွံကေတ်စ နဲကဲမာန်အိုတ် ကီုညိ၊ နဒဒှ် ရော်ဏာ ဂုဏ်အာစာ ဗညာသာၚ်မန်တဲု၊ စဵုလ္အိတ်လမျီု အဲဆက်ချူအာလိက်မန် ပ္တိတ်အာလိက်မန်ရောၚ်၊ ဂှ်လေဝ်မိက်ဂွံလဴပူစကဵု အာစာဗညာသာၚ်မန်ကီုရ။

                      ဗညာတိထဝ်  (တၠဂုဏ်နာရဒ)
                      ကွာန်ကြုၚ်ဘာ
                      ခတ်ေတ U.S.A
      
   လိက်ပရေၚ်ဝွံ ကံက်ပ္တိတ်နၚ်နူလိက် မဂ္ဂဇြေန်
   ဂကောံအာစာကၞေဟ်မန် ကၞပ် (၃)
   မုက်လိက် (၂၉)
   ညးကံက်ပ္တိတ် အမ်သဝ်နာဲ အၜဝ်
   (.12:10.AM.21.08.2021.)

ဂကူမန်လိက်မန်ကၠုၚ်နူလဵုရော
*****************************
အ္စာသုတေသနတံ ဍေံတံချူဝၚ်ဂကူမွဲမွဲ ဍေံထ္ၜး သက်သဳမာန်ဒၟံၚ်ကီု၊ ဝၚ်ဂကူမ္ဂး သက်သဳလိက်ပတ် ဒှ်ဇြ ဟတ်ဇၞော် အိုတ်ရ။ ဍေံတံကေတ်လဝ်အဓိပ္ပါယ် ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်မန်ကၠုၚ်နူမန်ဟွံသေၚ်ဂှ် ဟွံမိက်စှ်ေ စိုတ်အှ်ေရ။ ညးတၞဟ် ဟီုဂွံကၠာ ဟီုအာရ ညးတၞဟ်ချူဂွံကၠာ ချူဏာရ ဒးဆိၚ်ဆခယျကေတ်လဝ် နွံဗဝ်ရ။ ဂွံလဝ်ဂမြၚ်ညာဏ်ကျာ်အရှန် ဟွံသေၚ် ဒးထေၚ်ကေတ်ရဂၠိုၚ်တုဲ ဍေံတံထေၚ်ကေတ်လဝ် နွံမံၚ်ကီုရ။      
  မိက်ဂွံထ္ၜးသက်သဳ တွဵုရးဍုၚ်မန်ကၠာတေံ အလုံ (၉၆)ဍုၚ် ပၞောဝ်ကဵုတွဵုရးဖာသီ, မံၚ်မလ, ဒဵုပသဲ, ဟံသာ ဒေံါ(၃၂)ဍုၚ် တွဵုရးဗဂေါဟံသာဝတဳ, ဍုၚ်သေၚ်, ဍုၚ်ဒလ, ဍုၚ်ပါဒ, ဍုၚ်လ္ဂုၚ် ဥက္ကလာပ(၃၂)ဍုၚ် တွဵုရး မုဟ်တၟံ, သဓီု သုဝဏ္ဏဘုံ,တ္ကအ်ခၟိုၚ်, ဗြဝတဳ, ရးဇြာဝါခရူ, ရေဝ်, ရး တနၚ်သဳ(၃၂)ဍုၚ်တံဂှ် ဒှ်ဍုၚ်မန် ဒက်ပ္တန်လဝ် ဍုၚ်မန်သိုၚ် နန်ပြာသာဒ် ဍုၚ်နွံကဵုဨကရာဇ်မန် ချိုတ်တ် ပၠိုတ်တ်မဒှ်ရ။         
    ဂကူဒှ်သၟိၚ်မန်ကၠာအိုတ် ဒးထံက်ထ္ၜးဂလာန် ရာဇာ ဝၚ်မန်မ္ဂး တွဵုရးဍုၚ်မုဟ်တၟံ(၃၂)ဍုၚ် ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုံဝွံ ကၠာကျာ်တြဲဂေါတမပိုဲ ဟွံက္တဵုဒှ်ကျာ်ဏီ ဗၞတ်(၅ဝဝ)သၞာံ တေံ ဂကူမန်မၚ်ဗၠာဲမၞုံယၟုသုဓမာနဝ, သုဓမ္မ မာဏဝ, သၟိၚ်အိန်မာဃတၠသွဝ်ၜါ စှ်ေကၠုၚ်ပသေက်ကဵု သ္ပဨက ရာဇ်မန် ကၠာအိုတ်ရ။
    သ္ပဟိုတ်နူကဵု သၟိၚ်အိန်နိမိတ်ဗဒှ်ကဵု ဍုၚ်ပြာသာဒ် သၠိုက်ကဵုအဘိသိက် ၝောံကိုဋ်ဗြကၞေၚ် ရေၚ်မတ်ရတ် နာနာ ရန်ကဵုယၟုယၟာဗွဲဘာသာပါဠိဂှ်တုဲ̏ ဍုၚ်သုဓမ္မဝတဳ̋ ဍုၚ်မၞုံကဵုဓဝ်သၟိၚ်အိန် ခုတ်ခဴကဵုလဝ်ယၟုရ။ ဂလာန်ရာဇာဝၚ်မန်ဂှ် ဒှ်ဂလာန် မဍာံပြဟေၚ်တုဲ မၚ်ဗၠာဲသၟတ်မန် သုဓမ္မမာဏဝဂှ် ဒှ်ကောန်ညးဇၞော်တမ္ၚာတုဲ မၚ်မွဲလဝ်သဳလဥပုဟ်လၟိုန်ကာလရ။ မိမယာဲဣတဂှ် ၜိုန်ရကၠောန်မံၚ် ကမၠောန်တမ္ၚာ ဂယိုၚ်လမျီု ̏မိစ္ဆာဇဳဝ̋ ပရေံကဵုဒှ်ကၠာရ။ ကောန်တြုံပရဲ ပြဲနူတၞဟ် ဒှ်ညးတၠပါရမဳ ဂှ် ဝေၚ်ပဲါထောံကမၠောန် ပွသရာံပါပ် ဗၞတ်မွဲအာယုက် မာန်တုဲ ဟိုတ်နူအသိၚ်သဳလဥပုဟ် သဳလပါရမဳစိ သၟိၚ် အိန်ဒေဝတဴသွဝ်ၜါ ဒးစှ်ေသၠိုက်အဘိသိက် ပအပ်ဇိုန် ကဵုကၟိန်ဍုၚ်က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်နန်ထဝ် ပြာသာဒ်ထဝ် ကဵုသ္ပသၟိၚ် ဨကရာဇ် မန်ကၠာအိုတ်ရ။
          ဟိုတ်ဂှ်ရ ထံက်ရံၚ်ကဵုဒဒှ်သက်သဳ ရာဇာဝၚ်မန် အာဂမယုတ္တိ ဗီုဒှ်မူလဍာံပြဒၟံၚ်တုဲ သၟိၚ်ဨကရာဇ်မန်ဂမၠိုၚ် တံဂှ် ယာဲအပါမန်ဟေၚ် ၜံၚ်ခ္ဍတ်ပတိတ် က္တဵုဗဒှ်ကဵုဂကူမန် မဒှ်ရ။ မန်ကၠုၚ်နူမန်ဇေတ်တ် ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်မန်,ယေန်သၞာၚ်မန်,ကၠုၚ်နူမန်ဖအိုတ်ရ။ တိတ် ကၠုၚ်နူကဵု ဂကူ(၄)ဂကူတေံဟွံသေၚ် ဂကူမန်ပိုဲသမ္တီလဝ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်အိုတ်ညိအဴ။ စပ်ကဵုကိစ္စ အရေဝ်မန်, လိက်ပတ်မန်ဂှ် လညာတ်ရဲညးလ္ၚတ် (သုတေသန) တံဂှ် ဂကူမန်, လိက်မန်, အရေဝ်မန်, ကၠုၚ်နူကဵု (၄)ဂကူ တေံရ။ ဂကူမန် ယဝ်ရကၠုၚ်နူဂကူ (၄)တေံမ္ဂး သံသယ သၠေဟ်ပၟာ ဟွံအိုတ်ရ။
    မန်ကၠုၚ်နူဂလာလေဝ်ဒှ်ဂွံ ကၠုၚ်နူကြုက်ခမေန်လေဝ် ဒှ်ဂွံ သၠေဟ်ပၟာဟွံအိုတ် နကဵုစိုတ်ဟေၚ် ဒးထေၚ်ဒးခယျ ဆိၚ်ဆ ကေတ်တုဲ သံသယစိုတ်က္တဵုဒှ်ၜါလွးရ။ ဂၠာဲရိုဟ် ကၞက်တမ် ဂကူမၞိဟ်ဂွံ လဝ်ကၠာတမ်ဍာ်ၜဳမှာသၟိဒ် နွံဒၞာဲလဵု ရောဒဵုသိန္နရာဇ်နွံဒၞာဲလဵုရော အာဂၠာဲဆဵုမံၚ်ကီုဟာ? လညာတ်အ္စာရာဇာဝၚ်မန်လ္ၚဵု ဂကူမန် လိက်မန် အရေဝ်မန်ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ် သၠေဟ်ပၟာဟွံမွဲတုဲ ဖျေံတၚ် သ္ဂုတ်သွာတ်ဂံၚ်ၚ် ဟွံယောၚ်ဟွံယံၚ် ဖျေံစိုတ်ပိုတ်တ် သ္ကုတ်တ်ရ။ ဂကူမန်, လိက်မန်, အရေဝ်မန်, ကၠုၚ်နူဂဝ် ဂၞဴတၟာမလ္ၚဴဟွံသှ်ေ နူကၠာကျာ်တြဲဂေါတမဟွံက္တဵုဒှ်ဏီ ဗၞတ်(၅ဝဝ)သၞာံ ပယာံမလအ် တေံဟေၚ်၊ ဟွံသေၚ်သာ်ဂှ် နူတိဒှ် ဒကှ်တိုန်တေံ မန်ပိုဲသှေ်ၜက် ကၠုၚ်မံၚ် စဵုကဵုအခိၚ် လၟုဟ်ရ။ 
   ဟီုဍေံရ လိက်မန်ကၠုၚ်နူ ဂလာအိန္ဒိယ(INDIA) အက္ခရ်ဗြဟ္မဳ နူဂှ်အက္ခရ်ပလ္လဝ ကဒမ္ဗဂးသာ်ဂှ်တုဲ ပူဂဵုလ္ၚဵုလ္ၚဵုလေဝ်ဒုၚ်ယဵု အာမန္တာ နွံမံၚ်ကီုရ။ ခရေတ်အေဒဳ(ဗီ) (၅ဝဝ)သၞာံဂှ် အ္စာသၠပတ်မန် မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာ က္ညအာ ချူကှ်ေဆာဲ ကၠာဲကေတ်ပိဋကတ်ပိစိုပ် ဍုၚ်မန် သုဝဏ္ဏဘုံရ။ သၞာံသာသနာမန်ပိုဲဂှ် (၉ဝဝ)သၞာံဟေၚ် ဝၚ်ပိဋကတ်မန် စၞောန်ထ္ၜးလဝ်တုဲ အက္ခရ်မန် လိက်မန်ပိုဲဂှ် နွံမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်မန် သုဓမ္မဝတဳ ကၠာနူသၞာံခရေတ် ထုက်ထက်ဏီရ။ 
    (က)ဗြဟ္မဳသဒ္ဒါ ဣကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် ပ္ဍဲပါဠိအဘိဓာန်မန် အက္ခရာဝလိဟွံမွဲတုဲ ဗြဟ္မဳ ဣကာရန္တပုံလိၚ်ဟေၚ် နွံထေၚ်လဵုမံၚ်ရ။ ဗြဟ္မဳသဒ္ဒါဂှ် တွံအရထတၞးဗြီု-မနဳ တွံ အရထဂလာန် ၜါသာ်ရ။ တၞးဆုဗြီုမနဳဂှ် တၞးဍေံ ညးသ္ပဂဥုဲ အ္စာသဝ်တံရပ်စပ်စကာရ။
            (ခ)ကဒမ္ဗသဒ္ဒါ အာကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် တွံအရထ ဆုသဴ, ဆုပြဲ, တၞံရာဲသဳဓတ်, တၞံမိတ်, ဂကောံ တွံအရထ (၅)ဂကူရ။
   (ဂ)ပလ္လဝသဒ္ဒါ အကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် တွံအရထသၠ လမတ်, တၞံဆုမၜတ်,တၚ်ကၞာၚ်ဆု,မဒှ်မွဲဟာန်သၠလၟတ်,တွံအရထသၠဆုၜတ်တ်
ကဵုတါ်ျကၞာါ်ျဆုရ။
    ပါဠိသဒ္ဒါဍာံပြဟေၚ် အရထဍေံတိတ်ကၠုၚ်ဗွဲမဍာံပြတုဲ အဓိပ္ပါယ်နွံပၟိက်လ္ပာ်ဍေံလေဝ် ကလိဂွံမာန်ဗွဲစၟတ် ဟေၚ်ရ။
    အတိုၚ်လညာတ်ညာဏ် အ္စာသုတေသနတံ ကေတ်လဝ် အဓိပ္ပါယ်အက္ခရ်မန် ကၠုၚ်နူဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယ ထ္ၜးပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်တုဲ ကံက်ကေတ်အဓိပ္ပါယ်ဂွံ ဂွံဍောၚ်ဓရ်သဒ္ဒတ် သာ်ဂှ်ရ။ အက္ခရ် လိက်မန်, ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳဂှ် ဂွံကဵုတၞးဆုရ။

    အတိုၚ်လညာတ်ညာဏ် အ္စာသုတေ သနတံ ကေတ်လဝ် အဓိပ္ပါယ်အက္ခရ်မန် ကၠုၚ်နူဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယ ထ္ၜးပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်တုဲ ကံက်ကေတ်အဓိပ္ပါယ်ဂွံ ဂွံဍောၚ်ဓရ်သဒ္ဒတ် သာ်ဂှ်ရ။ အက္ခရ် လိက်မန်, ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳဂှ် ဂွံကဵုတၞးဆုရ။
    အက္ခရ်မန်,လိက်မန် ကၠုၚ်နူတၞံဆု, တၞးဆုဂှ် ဒှ်အဓိပ္ပါယ်ဍေံရ။ ဂလာန်အရေဝ်ဂှ် ကၠုၚ်နူ ဂလာတုဲ ဆက်စိုပ်ကၠုၚ်မန်ပိုဲဂှ် ဒှ်ဟွံမာန် ဗၠေတ်လ္ပကေတ်စညိ။ 
    အက္ခရ်မန်,လိက်မန် ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳ, ပလ္လဝ, ကဒမ္ဗ ဍာံပြဟွံဍာံပြ စၟဳစၟတ်ရံၚ်နကဵုသဒ္ဒါညိ။ ညံၚ်ရဴမလိက် နွံပ္ဍဲဗုၚ်ဂၞဴမပ္တံ (သြွံသြွဳဿုံဟ္တ အအ) တံဂှ် ဒှ်ပါဠိလီုလီုတုဲ အရထဟွံမွဲ အဓိပ္ပါယ်ဟွံတိတ်ရ။ ယဝ်ရကေတ်အတိုၚ် ပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်မ္ဂး လိက်မန်ပိုဲဂှ် တုပ်ကဵုလိက်ဗၟာ လကျာ်တဳ ခမဳအပြောံ ဍုၚ် ဗကာံတေံကီုရ။
  လကျာ်တဳခမဳအပြောံတေံဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ချူကေတ် လိက်ပပ်ပ်ပဳပဳတုဲ အာတိုပ်ပြိုက် စုတ် ပ္ဍဲဂဝေၚ်ဆု ပေၚ်ပိသၞာံ ဂဝေၚ်ဆုဂှ် ဂတိုပ်ခၞော်ဍေံပေၚ်တိုန်တုဲ ကၟာတ်ကၠက် အာရ။ ဒဒှ်ရလိက်ဗၟာပိုဲနွံဒၟံၚ်ဂှ် ဒေဝတဴတံကဵုနိ မိတ်လ္ပအ်တုဲ ပိုဲမရာဇ်ဒးဇက်ပၞာန် အာကေတ် လိက်ပတ် တံဂှ်ရောၚ်။                                ဂရၚ်ပ္တီ သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာ (အနော်ရထာ)ရ။ သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာပတှ်ေတုဲ ဇက်ပၞာန်အာခဲါ အာၜံက် အာဂၠံက်ကေတ်တုဲ ဒှ်လိက်ချူဗဒှ် ကၠောန်ကေတ် ပပ်ပ်ပဳပဳဂှ်တုဲ ညိဟွံကိတ် ညဳကဵု ပရေၚ်လောကဓမ္မဒ္စာံသာ်တုဲ သၟိၚ်စံၚ် ထောံဖအိုတ်ရ။ 
    ဂွန်အလီညာဏ်အလီဇၞော်ကွေံကွေံတုဲ ဟိုတ်နူကဵု လိက်ပတ်ဟွံမွဲဂှ်ရ လကျာ်တဳခမဳ အဖြေဟ်ဒးကၠောန် ဗဒှ်ကေတ်လိက်ပတ်ရ။ လိက်မန်ပိုဲဂှ် ဟွံတုပ်ကဵုလိက်ဗၟာ လကျာ်တဳ ဍုၚ်ဗကာံတေံပုဟ်၊ လိက်မန်ပိုဲဂှ် ကၠုၚ်နူကဵုတၞံ 
ဆု,တၞးဆု,ကဝေၚ်ဆုဟွံသေၚ်၊ ကၠုၚ်နူကဵုမန် ဂကူမန်ဟေၚ်ရ။ ခေတ်ညးကဵုညး အခိၚ်ညး ကဵုညး စကာသုၚ်စောဲပြံၚ် လှာဲကၠုၚ်နွံမံၚ်တုဲ လိက်မန်ခေတ်သၠပတ် ပြာကတ်မံက်ဂတဝ် တိုန် ပ္ဍဲလက်ထက်အ္စာကဝိမန် အ္စာသၠပတ်မန် မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာပိုဲရ။                             ကောန်မန် ပိုဲဂွံတီအာကိုန်ဂစိုတ်မာန် ဂကူမန် လိက်မန် အရေဝ်မန် ကၠုၚ်နူ မန်ဟေၚ်၊ ကွေတ်ဗုဒ္ဓဘာသာကဵု အခိုက်ကၞာ သာသနာမန် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ရှ်ေသှ်ေ ဗဴဗယိကလော်သ္ၚိ ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ဒက်စေတဳ ဒးပ္တိုန်က္ဍိုၚ် လ္ဇံက် က္ဍိုၚ်ကျာ် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်။ 
    အခိုက်ကၞာ သ္ပဒကာထပိုဲခမဳပယျၚ် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ပြေၚ်စွံ ကမ္မဋ္ဌာန်သၚ်ကဵုခရှ်ဂှ် ကၠုၚ်နူမန်တံ ဖအိုတ်ရ။                         
    ဟိုတ်ဂှ်ရ-ဂကူမန်, လိက်မန်, ကၠုၚ်နူကဵု ဂကူတၞဟ် သအာၚ်တေံဟွံသေၚ်။ (ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်ပတ်မန်, ယေန်သၞာၚ်မန်) ကၠုၚ်နူမန်ပိုဲဖအိုတ်ရ။ 
     မိက်ဂွံဗ္ကန်ဏာကဵုဂကူမန် ညးမဗှ်လိက် မန်ပိုဲတံ      မွဲတၚ်ပၠန်ဂှ် ဒၞာဲလဵုမံၚ်ၚ်က္ဆံၚ်လဵု စိုပ်ပ် ဟီုအရေဝ်မန်,ချူဗှ် လိက်မန်, သုၚ်စောဲ အာဲယေန်သၞာၚ်အခိုက်ကၞာမန်ပိုဲတံ အိုတ်ညိ။ လ္ပထေၚ်ဇၞော်ကဵု ဂကူတၞဟ်သအာၚ်အိုတ်ညိဂှ် မိက်ဂွံဗ္ကန်ပြၚ်ဏာ နကဵုကၞေဟ်လိက်ဏံ မဒှ်ရအဴ။

ရာမညအာၚ်မန်
တံၚ်ပရၚ်

ရတနတ္တယပဏာမ-ကေုာံ-ပတ္တနာ
   
       နမောတဿ၊ ပဏာမလိက်ပတ်။ ဗုဒ္ဓဓမ္မ၊ သီုသဳဃံရတ်။ အဲဍိက်ရှ်ေသှ်ေ၊ ဖျေံက္ဍိုပ်သ္ပဝတ်။ ဣန်ဗြီုယီုမာ၊ဒေဝါပြကတ်။ နွံဂၠိုၚ်ပြးဇး၊ဂးဗးဟုဝတ်။မိကဵုမၜါ၊ အ္စာဇၞော်သွတ်။ကဝိပန်ဌာန်၊ ဥာဏ်ညံၚ်သၞာ်ရတ်။ ဂုဏ်ညးတအ်ဂှ်၊ဒှ်ဗဇ္ဇဗတ်။ အတိက်လေဝ်ကီု၊သီုအနာဂတ်။အဲဍိက်သ္ပဝတ်၊ပ္ဍဲပစ္စုပ္ပန်။ 
        ဖျေံက္ဍိုပ်စိန်ဝုန်၊ ယိုက်လဝ်ဂုဏ်ပၠန်။ ဖိုလ်အဲရဴဂဴ၊ဇဴထပှ်တန်။ကမ္မကဵုစိ၊ ပိစှော်ၜါပၠန်။ ဝေဒနာတုန်၊ ၜါဣသုန်ဗ္ဂန်။ ပရိုက်ဥပဒြဴ၊ စှ်တြဴတန်။ အန္တရာယ်စှ်၊ ဒဏ်စှ်မွဲဒွန်။အိုတ်ကပ်ပိကီု၊ သီုဝဲမသုန်တန်။ဂြိုဟ်ပါပပၠန်၊ သီုဒဏ်အန္တရာယ်။
         အိုတ်သီုယဲဗော်၊ ကလော်တာဲဗြဲ။ ဗၟုဲဘုတ်ပြိုတ်၊အိုတ်သီုသရာဲ။ ပရိစ္ဆေဒ၊ ဘဝဇၟာပ်ဒၞဲါ။သၞနိမိတ်သၞဲ၊ ကဵုဍေံသ္ၚောဲသာဲ။ သၟိၚ်ဍာ်ပၟတ်၊ ကမၠက်စိုတ်စၞာဲ။ ကဵုဍေံပြးဆာဲ ပဲါဒဴအာညိ။
        ယိုက်ဂုဏ်တုဲပၠန်၊ ဆန်ဗ္ဒက်လိက်စိ။ ညးမဒှ်ကၠာ၊အ္စာကဝိ။ တံၚ်ပိုအ်ရးဇြာ၊ ကွာန်ဂှ်ဇာတိ။ အဲမာံတောအ်ကၠာ၊အ္စာကဝိ။ဥာဏ်ဒှ်မြမောဝ် လ္ၚောဝ်ရးမန်ပိ။ အာယုဒဳဃ၊လာဘသုခိ။လာပ်ကဵုစိုပ်ကၠုၚ်၊ ညံၚ်နုၚ်နိဓိ။အာယုက်ကဵုဂၠိၚ်၊ညံၚ်သၟိၚ်နေမိ။ ဂွံဒှ်မြမောဝ်၊ဒေါဝ်ရးမန်ပိ။ဝၚ်တြေံတြဟ်၊ဆန်ဗ္ဒက်တၟိ။ ဂကူမန်ကၠာ၊ဂွံတီအာညိ။ ဗၟာယုတ်ပျဲလဝ်၊ညံၚ်ကဝ်အဂ္ဂိ။တူဂြောတ်ဂဵုဒၟံၚ်၊ညံၚ်ရဴပ္တေၚ်ဂျိ။သွက်မန်ဂွံတီ၊တၞီမံၚ်ဒမၠိ။တီတုဲသတိုက်၊ စွံစိုတ်ကဵုဂိ။ ညံၚ်ဂွံချပ်မာန်၊ဂစာန်တိုန်ညိ။ညးအဲလ္ပဝိုတ်၊ ဂိုတ်ကဵုဗိုန်ဂၠိ။မန်ပိုယ်ဗၠိုက်မံၚ်၊ဘိုၚ်ဟံၚ်အိုတ်ညိ။ယဝ်ဟံၚ်ဂွံကၠာ၊ လာဘသုခိ။ လာပ်ဂွံစိုပ်ကၠုၚ်၊ညံၚ်နုၚ်နိဓိ။ အာယုက်ဂွံဂၠိၚ်၊ ညံၚ်သၟိၚ်နေမိ။ဇဲယသိဒ္ဓိ၊ကဵုဒှ်ညိမန်။
        မၞိဟ်ဒေဝတဴ၊ ကလောသ္ၚောဲညန်။တၞောဝ်ဂကူစိဇာတိပိုယ်မန်။တဆိပ်ၜိုပ်ကၠာ၊ဟံသာထဝ်သောန်။ရာဇာဝၚ်တၞမ်၊ တမၠာလအ်လောန်။ နူသၟိၚ်ပိုယ်မန်၊ စှ်ေနူနန်ထဝ်။
    ဍုၚ်ဟံသာဟေၚ်၊ ညးတၟေၚ်ဂွံလဝ်။ ၜိုပ်ကျအာမြာ်၊သြိုဟ်ပါ်သၞေၚ်ထဝ်။ပြာသာဒ်ရတ်ထ္ၜိုၚ်၊ က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်နန်ထဝ်။ဘုတ်ဘာသီုသ္ၚိ၊ တိဍာ်ကၠအ်သွဝ်။ဍုၚ်ဗဂေါကၠာ၊ တၟာမဗ္ဒဝ်။ဟွံသှ်ေလေၚ်အိုတ်၊ ဟိုတ်ဝဲတမ်ကဝ်။ သာ်ဝွံဆတ္တဝ်၊ ပြာကတ်လဝ်ရောၚ်။
      သမ္ပတီယောၚ်၊ မွဲတောၚ်ချူဇန်။ နူရာဇာဝၚ်၊ ရံၚ်ကေတ်နၚ်ဂြန်။ ပ္ဍဲဇာတာထဝ်၊ သ္ပလဝ်ကိုန်ခန်။သ္ၚဳဂၠိပ်တုဲပၠန်၊ဆန်ဗ္ဒဟ်မၚ်ဇေန်။
        ဘာသာမန်အဴ၊ ကြဴဂွံဆက်ဆေန်။ ကလောမိတ်စှ်၊တုဲဂွံဗှ်ပ္ဍေန်။သ္ပလိက်မၚ်ဇေန်၊ မာံတောအ်ဟေန်ဆာဲ။
        ဍုၚ်ဗဂေါလီု၊ ဗီုကဝ်တူပြာဲ။ ဒဒိုက်ပိုယ်မန်၊ ကောန်ယာံကဵုယာဲ။ မိယာံကဵုကောန် အောန်စိုတ်ဇၟာပ်ဒၞဲါ။ဝုတ်ယာံကဵုဗၠာဲ၊ ဆာန်တုဲသာဲအာ။
        တၞောဝ်ရာဇာဝၚ်၊ အိုတ်လၚ်ဂတာ။ ဂကူမည၊ ဝံသပိုယ်ကၠာ။ ဒှ်ဍိက်ဗၟာရ၊ သဗ္ဗကေၚ်ကာ။ပိုယ်ဒးဒှ်လၞီ၊ ကြအ်ဆီသိၚ်သာ။အတိက်တမၠာ၊ နူကၠာတေံဂှ်။
             ဒဒိုက်ပိုယ်မန်၊ဇၞော်လောန်သ္ကာတ်မြဟ်။ ဒးချိုတ်ဘဲပၟတ်၊ တူဂြောတ်ဟေၚ်ဟဟ်။လေၚ်သီုဒြပ်ရတ်၊ပိဋကတ်သၟဟ်။ လေၚ်ဘုတ်လေၚ်ဘာ၊ လေၚ်ဝါတိရှ်။ လေၚ်ဍုၚ်လေၚ်ကွာန်၊ လေၚ်ဌာန်ဒိုဟ်စှ်။ လေၚ်သၟိၚ်နာဲတၠ၊ လေၚ်မသထပှ်။ပိုယ်လဴခၠေဝ်သှ်၊ ဂတှ်ဝိပက်။
        ဂွံတီညာတ်ရ၊ ဂတမွဲအဆက်။ ဒှ်စိတ္တဥာဏ်၊ ဂလာန်ဒှ်ကြက်။ ကောန်ဇာတ်ဗွဲကြဴ၊ စဴစေက်သှ်ေၜက်။ ဂွံတီညးအဲ၊မွဲၜါအဆက်။လိက်နွံဂွံဗှ်၊ မန်စှ်ကိုဋ်ဠက်။ဝၚ်မန်ပိုယ်ဟေၚ်၊ ဗီုတၟေၚ်ဒးကၠက်။ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ ဂစိုတ်မန်ညံၚ်ကၠက်။သ္ပလဝ်ရိုဟ်ကၞက်၊ ဨကဂ္ဂတာ။
        ရာဇဝၚ်ရ၊ နူသၠပတ်ကၠာ။ သ္ပမၚ်ဇေန်ပ္ညုၚ်၊ဍုၚ်မန်ဟံသာ။ အဲချူဆန်ဗ္ဒဟ်၊ ဂွံဗှ်သေၚ်ဟာ။ ဝၚ်ပိုယ်ဖအိုတ်၊ ပၠောပ်စိုတ်လောဲသွာ။ ချူကှ်ေပိုဒ်ဗျဥ်၊ ဆန္ဒလကႅာ။ဗီုပိုယ်ဒှ်ကၠုၚ်၊ ဍုၚ်မန်ဟံသာ။ သ္ဂောံစေန်ဆက်အာ၊ ပြာကတ်လဝ်ရောၚ်။
      မၞးတအ်ကလၚ်၊ ပၚ်မှိၚ်မွဲတောၚ်။ထံၚ်လဝ်သောတ၊စိုတ်ပကဵုယောၚ်။မညာဘာသာ၊ မေတ္တာအခေါၚ်။ ဆာန်ဂကူရောၚ်၊ ဟီုလဴသောၚ်ထ္ၜး။
        ဟိုဲတၞောဝ်မည၊ဝံသဗော်သွး။ဂကူပိုယ်ကၠာ၊ ညဳသာသၟဟ်တး။ ဟွံဒးလီုလာ်၊ ဟွံပါ်ဒကး၊ဍိက်ကဵုတၠနာဲ၊ ဟွံဒးသာဲပြး။ ပၚ်မှိၚ်ညိဏး၊ ယွံကွးဘာမန်။
        အတိက်တေံကၠာ၊တမၠာလအ်လောန်။ ဟံသာဝတဳ၊ဍုၚ်ကျာ်သြဳမန်၊ သၟိၚ်ဨကရာဇ်၊သီုအမာတ်ဝန်။မၞိဟ်မွဲဍုၚ်ကွာန်၊ ဇၟာပ်ဌာန်သ္ၚောဲညောန်။ သ္ကိုပ်ပၞာန်ဂှ်၊ ဟိုတ်ဟွံသၟဟ်သၟန်။ညိရောဒးဗီု၊ ဒးလီုလ္ၚုလ္ၚန်။ဟံသာဍုၚ်မန်၊ နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်။
       ဒးထောံကၠေံသ္ကဲ၊ လုပ်တဲညးသ္အာၚ်။ သၟိၚ်ဒဴဗညာ၊ ရာဇာတြုံသာၚ်။ က္တဴက္တာန်မံၚ်၊ ညံၚ်ၜိုဟ်ကဵုကၠာၚ်။ ဒးထောံကၠေံဂအာၚ်၊ ကၟာၚ်ဍုၚ်ဒေါဝ်ဝါ။
         ဂၠုက်ရာပ်ဂၠုက်အုပ်၊ ဒဴလုပ်ဒျူဒျာ။ ဍိုက်ဂွံဂၠုၚ်က္ၜၚ်၊လှၚ်ဒေါဝ်ဂဂႅါ၊ သၟိၚ်ဨကရာဇ်၊အမာတ်ဒဴဗညာ။ဝံသဒတောဝ်၊တၞောဝ်မန်ရာဇာ။ဖေက်အဲအနိုၚ်၊ ဝၚ်သၟိၚ်ယုတ်ဗၟာ။မန်ပိုယ်ဒဴပၞာန်၊ ထောံကွာန်ဂွံဝါ။ ဂြိပ်ဒဴထောံဗၟာ၊ ပ္ၚောံဒျူဒျာရောၚ်။
         သာ်ဝွံမွဲတောၚ်၊ ဟွံယောၚ်ဒှ်ဍာံ။ ဍုၚ်ဗဂေါဝွံ၊ လ္ၚုလုံဒိုဟ်ဒ္စံါ။ တၞောဝ်ပိုယ်မည၊ ညံၚ်ကဒဴကျာံ။ သ္ပကာဝရာံ၊ 
သၞာံဂှ်လ္အိတ်။
        ကၞိရောၚ်ဒးဘဲ၊ ဗ္ဂဲရပ်ကိတ်။ သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ကၠုၚ်စိုပ်လ္အိတ်။ လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ကဵုစှ်ဒ္စိတ် (၁၁၁၉)။ မန်ကျအာဗၟာ၊ ရာဇာတၞောဝ်သိဒ်။ တၞောဝ်မညပြဲ၊ 
စိုပ်ဘဲဍာ်ဒ္စိတ်။ ပ္ဍဲဇမ္ဗုဒိပ်၊ဂြိပ်ဒဴဗၟာၚိတ်။ တိုန်ဒဵုကၠဆာ်၊ စှ်ေဍာ်ကျာံကိတ်။ ညံၚ်သာ်ဂှ်ကၠာ၊ ဥပၟာလ္အိတ်။ ညံၚ်သာ်ဂှ်လေဝ်၊ သရေနိမိတ်။ မန်ဒးထောံဍုၚ်၊ သုၚ်ဝိပရိတ်။ ဆၚ်ဒဴနူနန်၊ ယောန်အာဟိတ်ဟိတ်။လုပ်အာဂြိုပ်ဂၞိၚ်၊ ကြာကၠစိၚ်သိတ်။ ဂၠိုၚ်ကဵုဝိဝဲ၊ ဂၠိုၚ်ဘဲလ္အိတ်။ဒးအေၚ်ပုၚ်ဍာ်၊ ကွာ်အာမံၚ်ဍိတ်။ဒဒိုက်စိုပ်သိဒ်၊ လ္အိတ်ပိုတ်သ္ကုတ်။
    ဍုၚ်ဟံသာရော၊ ဗဂေါညးခုတ်။ လုပ်စိုပ်တဲဗၟာ၊ ရာဇာအယုတ်။ ဂးအံၚ်ဇေယျ၊ စိုတ်ညံၚ်ကၠဂြုတ်။တၞောဝ်ၜိုပ်ထဝ်ကွေံ၊ ဍေံရပ်ပရှ်ဍုတ်။ ဂၠာဲဒုဟ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ ဂၠာဲစောဲဂဗုတ်။လဟုက်ထေဲထုတ်၊ စုတ်ဒုဟ်ကဵုမန်။
         သၟိၚ်ဗၟာယုတ်လေဝ်၊ ဨကရာဇ်ဝန်။ညံၚ်ကလော်ကြုက်၊မုက်ညုဓညောန်။ ဍေံဂွံအဝဵု၊ ဍဵုဍိုက်ပျဲလောန်။ ခမဳသၚ်မန်၊ကြပ်ညောန်သ္ၚောဲသာဲ။
         ကဵုကော်နၚ်ကၠာ၊ ဗၠးဏာသရာဲ။ ကၠုၚ်စိုပ်ဆတ္တဝ်၊ပ္တောံလဝ်မွဲဒၞဲါ။ညာတ်ဒှ်ဒေါသ၊ ညံၚ်ကၠရပ်သ္ၚာဲ။ ဟၟဲမေတ္တာ၊အာဏာလောန်ကာဲ။ မုက်အံၚ်ဇေယျ၊ ဒေါသဗ္တေတ်ဍာဲ။မၚ်မွဲဓုတၚ်၊ သၚ်ခမဳဗၠာဲ။ ဒးအလီရ၊ ဗၟာသ္ပပြယာဲ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်စၞာဲ၊ ဥပါယ်အဟိုတ်။
        ကေတ်စိၚ်ဒြၚ်ဗိုန်၊ ကဵုလိုန်ဂစိုတ်။ နကဵုလွဟ်ပၠန်၊ ပန်ဗာ်ဖအိုတ်။ ဒးဒုၚ်ပယျဲ၊ ဘဲကမ်ဒးချိုတ်။ ဗုၚ်လိုက်ကအ်ပိုတ်၊ ချိုတ်ၜိၚ်မံၚ်ဆီ။
       ကွးသၚ်အရဳ၊ခမဳမန်ပိလ္ၚီ (၃၀၀၀)။ စုတိစဴသွဝ်၊ သီုဓဝ်လၞီ။ဒးဒုၚ်ကၠုၚ်ပၠန်၊ ဘဲဒဏ်ကၠံလ္ၚီ။ သာ်ဝွံခပ်သီ၊ သမ္တီလဝ်ညိ။
          ဣတ္တဳဗြဴမန်၊ သီုဂဝ်သန္ဓိ။ပ္ဍဲဗော်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်ဒိဋ္ဌိ။ပန်ဗာ်ထပက်၊ ၜုၚ်တက်ကဵုရိ။ ညာတ်ဒှ်ဗဟေက်၊ ဖေက်ဖေက်ဂိဂိ။ လရိုအ်ယာံဟာဲ၊ ဗက်ဂၠာဲကော်မိ။ ပၞာန်ဗၟာတဲဂံၚ်၊ ညံၚ်နာ်သတ်ဂျိ။ ညးဒၞဲါဟွံမွဲ၊ ဂၠိုၚ်နဲလက်ဗျိ။ စိုတ်ယုတ်လောန်ကာဲ၊ဟာဲသတ်ရိုၚ်ရိ။ ဗြဴသီုသန္ဓိ၊ အိုတ်ဇဳဝိတ။
         မၞိဟ်ထပှ်လ္ၚီ၊ တီကၠးဍာံပြ။ (၇၀၀၀) ဂကူပိုဲကၠာ၊ဘာသာမည။ အဆက်သၟိၚ်ပိုတ်၊ အိုတ်တၞောဝ်ဝံသ။ ညံၚ်ဂွံကၠက်အာ၊ ဘာသာပိုယ်ပၠ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်စၞာဲ၊ ဍေံဗက်ဂၠာဲသၞ။ကောန်ၚာ်တြုံရ၊ သ္ပမံၚ်ကွးဘာ။
           ဍေံဒဳနၚ်သ္ကဲ၊ ညံၚ်ဂၠဴပ္ဍဲဝါ။ ဗာ်ထပက်ပန်၊ ပ္ကီုဒဏ်နာနာ။ဆီဇွောဝ်ဒှ်ဍာ်၊ ကောန်ၚာ်ကွးဘာ။ဗုၚ်လိုက်ကအ်ပိုတ်၊ ချိုတ်ထပ်လောတ်လ္ၚာ။ ပဲါရောဟွံဗၠး၊ ဒးဘဲလွဟ်ဗၟာ။ ဗာ်ထပက်ပန်၊ကဵုဒဏ်နာနာ။အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာသတ်အလီ။
          ဂစိုတ်ထောံပၠန်၊ သၟတ်မန်မသုန်လ္ၚီ။ (၅၀၀၀) ဒးဘဲလမျီု၊ ဗီုစိၚ်မံၚ်ဆီ။ ဒဒိုက်ဠက်ဆ၊ ဟွံကကၠံလ္ၚီ။ ဟိုတ်နူဗၟာ၊ကွးဘာဒှ်လၞီ။ လိက်နွံဂွံတီ၊ သီပရူဒဒှ်။
           ဆဏအ်ရောသေၚ်၊ တၟေၚ်တိုန်နူဂှ်။ကောန်ၚာ်သၟတ်မန်၊ ဒှ်မံၚ်ကောန်တှ်။ အံၚ်ၚေဝ်လရိုအ်၊ ဂွံဆဗက်ဂြဟ်။ မွဲသာ်ရောကၠိုဟ်၊ဂၠုက်သြိုဟ်မဴတှ်။သၟတ်မန်တြဴလ္ၚီ (၆၀၀၀)၊ ဗက်သီကေတ်ပြဟ်။ ပ္ကောံလဝ်တုဲပၠန်၊ ဟွံတန်ချပ်ဗှ်။ ဂစိုတ်ထောံသၟဟ်၊ ကဵုလွဟ်မၞုဟ်ဇြၚ်။
       သုသာန်ကောန်ၚာ်၊ဆီဒှ်ဍာ်ဝၚ်။ ဇွမန်ပြးမံၚ်၊ တုပ်ညံၚ်သွးဂၚ်။ ဂၠိုၚ်ကဵုဠက်ကိုဋ်၊ ချိုတ်မွဲသဘၚ်။ ဂးအံၚ်ဇေယျ၊သၟိၚ်တၠမၞုဟ်ဇြၚ်။ ဓဇန်လောန်ကာဲ၊ ဂၠာဲကော်ပ္ကောံနၚ်။ ဗၟာသတ်အယုတ်၊ ကုတ်ထောံဂၠိုၚ်ဂၠၚ်။ ကောန်တှ်ကောန်သၟတ်၊ လောတ်လောချိုတ်လၞၚ်။ ဆီဒှ်ၜဳဂၚ်၊ ဘိၚ်ဘၚ်လောန်ကၠာ။
        ဂကူပိုယ်မန်၊တၟေၚ်ဂၞန်သၚ်္ချာ။ အဃောဂှ်ရ၊ ဆမန်ချိုတ်အာ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ဟံသာ၊ ၜါဠက်မွဲလ္ၚီ။ (၂၁၀၀၀) ရာဇဝၚ်ထၟိက်၊ လိက်နွံဂွံတီ။ ဆဗၞတ်ဂှ်ဟေၚ်၊ တုဲဟွံသေၚ်ဏီ။ ဗၟာဗက်ဂစိုတ်၊ဠက်ကိုဋ်ကၠံလ္ၚီ။ အလုံဍုၚ်မွဲ၊ ရိုဟ်တ္ၚဲဗက်လီ။ အသမ်တၠနာဲ၊ ဗက်ဂၠာဲဗက်သီ။ မန်ပိုယ်ကြအ်ဆီ၊ ဆဵုလၞီဇၞော်။
       မညဘာသာ၊ နွံကြာဂရော်။ ဇၟာပ်ဒိုဟ်သတိုတ်၊ ပလိုတ်ဗၟံက်။ ဒိုဟ်ဥတ္တရ၊ဒက္ခိဏဗော်။ ပ္ဍဲဒိုဟ်ပန်ဟာန်၊ဒ္စံါဌာန်ညးကော်။ ဍေံဗက်ဂၠာဲအာ၊ ကြာဒဵုဂရော်။ ဒဴလေဝ်ဟွံဗၠး၊ဒးစိုပ်ဘဲဇၞော်။ဆမန်နွံကၠာ၊ ဍေံအာဗက်ကော်။ ဍေံရပ်နၚ်တုဲ၊ဟွံရုဲဍောတ်ဇၞော်။ တြုံဗြဴဝုတ်ဗၠာဲ၊ သီုကၟာဲဍေံကော်။ဒိုက်သိုက်ဟွံရော်၊ ဍေံကော်ဖအိုတ်။ 
      တၟော်မၞိဟ်ရောတီ၊ ကၠံလ္ၚီဠက်ကိုဋ်။အံၚ်ဇေယျဝွံ၊သၟိၚ်ဒုစရိုတ်။မောဟဒွိဟိုတ်၊ စိုတ်ညံၚ်ဂျိနာဲ။
     အိုတ်ဂကူမန်၊ ၝောံမၞိဟ်ကောန်ၚာ်။ အကြာဍုၚ်ကွာန်၊ဌာန်ၜဳပ္ဍဲဍာ်။ဍေံဗက်သ္ၚဳဂၠာဲ၊ ဇၟာပ်တာဲဇၟာပ်ရာ်။ ပ္ဍဲသ္ၚိဂြိုပ်ဝါ၊ဘုတ်ဘာသီုကျာ်။ ဆနွံဗက်ဂၠာဲ၊ ဒၞာဲဂၠိုၚ်ဇဳသာ်။ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ဒှ်သၟိၚ်ပိုၚ်သၞာ်။ ဒဳပ္ကောံနၚ်မန်၊လက်ဒေါန်သ္အဵုသ္အာ်။ စိုတ်ဍေံမ္ၚိုဟ်ကြံၚ်၊ တုပ်ညံၚ်ဂျိနာ်။ ပါၚ်စက်လ္တာ်၊ ကွာ်လဇုဲဗာ်ထောံ။
         မန်ဖေက်ဍေံစိ၊ စိုတ်ညံၚ်တိကလောံ။ ညံၚ်ဂၠဴသ္ကအ်ရ၊ဖေက်ကၠကွေံသွံ။ဇၟာပ်ဒိုဟ်ဇဳကၠောံ၊ ဍောတ်ဇၞော်ကြောံဇြာဲ။
       မဂဳလထဴ၊ နှဴသီုကၟာဲကၟာဲ။ ကောန်ၚာ်ညးခုတ်၊ ဝုတ်ဝုတ်ဗၠာဲဗၠာဲ။ ကောန်ဍောတ်ဂွံဆဵု၊ လ္ၚဵုမဴတှ်ယာဲ။ ဗျုဗျုဗျဗျ၊မိမနော်နာဲ။ တဲရပ်ဂစုန်၊ ရုန်ရုန်ဂဲါဂဲါ။ သၠုၚ်သဝ်ဂၠိုၚ်စွံ၊ ကြောံကြောံဇြာဲဇြာဲ။ ပၞာန်ဗၟာဒဳနၚ်၊ ဒေါသလၚ်ဍာဲ။ ထေဲပၞောတ်လောန်ကာဲ၊ အသမ်နာဲစာ။
       မုက်မတ်ကှ်ဇြ၊ ဘယလောန်အာ။ ဖေက်ဟွံဂံၚ်ကျောဝ်၊ လၚ်ဇွောဝ်ပူဆာ။ ဒးယာံဓဇူ၊ ဗ္ဂူဗြဲမတ်ၜါ။ ဂၠိုၚ်ဘဲပရိုက်၊ ဂၠိုၚ်ဒဒိုက်သၞာ။ဒးယာံရၚ်သ္ကအ်၊ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ကၠာ။ယာံရေဝ်ကရောတ်၊ ဂစောတ်သာသာ။ ဗၟာဒဳပ္ကောံနၚ်၊ရပ်ဇြဲတဲၜါ။အသမ်သၟိၚ်ကၠာ၊ ယာံဗက်အာဍေံ။
         လရိုအ်သေဲသေဲ၊ ကရေဲညံၚ်ချေံ။ ဗၟာယုတ်မိစ္ဆာ၊ ရပ်ဏာတုဲကွေံ။ ညံၚ်ညးဗက်ချေံ၊ ဍေံဒဳပၠောပ်စာတ်။
      ပိုယ်မန်တမၠာ၊ ဍုၚ်ဟံသာကၞာတ်။ ကိုဋ်ဠက်ကၠံလ္ၚီ၊ ဟွံတီလောဲဝါတ်။ပါၚ်ဟီုတဲချဳ၊ ဍေံဒဳပၠောပ်စာတ်။ ၜုၚ်တက်ဒှ်တမ်၊ အသမ်လေဝ်သ္ကာတ်။ မန်သီုဖအိုတ်၊ လၞီစိုတ်ဂွံညာတ်။မွဲစာတ်ပေၚ်ထာတ်၊ ပ္ဍဲစာတ်က္ဍန်ဂြက်။
       ဒှ်လၞီသောက၊ မောဟညံၚ်ယက်။လရိုအ်ယာံဒၟံၚ်၊ ညံၚ်ဍုၚ်နရက်။ဍိက်ရာဇဝတ်၊ ကြမ်ကြထတ်မြက်။ ဍေံမိၚ်စုတ်ဗက်၊ လက်ဗျိပၠုက်မန်။
        ဂကူပိုယ်ကွေံ၊ မိၚ်ဍေံဗျိဒေါန်။ သြိုဟ်ညံၚ်ကဵုဖဲါ၊ ယာဲယာံကဵုကောန်။ ဒဒိုက်ကၠံလ္ၚီ၊ ဒှ်လၞီဂၠိုၚ်လောန်။ ကြိုၚ်လဝ်ပ္ဍဲစာတ်၊ ကၟာတ်လဝ်ကၟောန်ကၟောန်။ ဗၟာသတ်အယုတ်၊ စိုတ်အုတ်လက်ဒေါန်။ ဒေါသဂဵုမံၚ်၊ ညံၚ်ကၠကဟောန်။ ဂကူပိုယ်လေၚ်၊ ပၠေၚ်ထောံရောအောန်။လၞီဂၠိုၚ်လောန်၊ကောန်ကဵုမိမ။
       သမ္ဘာယာံအဵု၊ ကဵုတၠသ္ၚိပၠ။ ဗြဲမတ်ၜါပြိုဟ်၊ ဂတီုသြိုဟ်ရ။ တြုံတၠသ္ၚိကၠာ၊ သာမိဘာဂ။ ညာတ်မိတ်ဘမ္ဘာ၊ ဖေက်ဘဲရာဇ။ ဍာ်ရမတ်ဍုက်၊ မုက်ညံၚ်ပ္ကဴဇြ။
သောကစံၚ်ပၠေၚ်၊ပေၚ်ဟဒယ။ပ္ဍဲကဵုသ္ၚိစာတ်၊ ပါတ်လုံခန္ဓ။ လၞီဇၞော်ဂိ၊ စိုတ်ဂျိနာဂ။ညးဒှ်ဗဴလ၊ ဇုဇသဳမူ။
        ဆဵုညာတ်စဴကၟိန်၊ ယွာံဟွံတီဇၞူ။ ဍာ်ရမတ်ပြဟ်၊ ထၞဟ်စှ်ေဓဇူ။ အလုံစာတ်အဵု၊ ပၟတ်ဂဵုဝူဝူ။ညံၚ်ဂိတုဘတ်၊ ကျာထတ်ဗြဲဂူ။ လၞီဇၞော်ဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ဟွံမွဲကဵုဇၞူ။ဒးယာံဓဇူ၊ ဆာန်ဍူကောန်စဴ။
       သဳမူကဵုကၟိန်၊ ယာံထဂၠိန်နှဲ။ ညာတ်မံၚ်ပ္ဍဲစာတ်၊ကအ်အာတ်ပါၚ်ဠဴ။ ယာံမံၚ်သေဲသေဲ၊ ကမြေဲကမြဲ။ ဒုၚ်ဂုဏ်ဟွံဂွံ၊လရိုအ်အာတ်စဴ။ ဗၟာယုတ်ဒိုဟ်ဂွိုက်၊ ဍဵုဍိုက်ဗွဲကြဴ။ပၟတ်ဂဵုဗြံၚ်ဗြံၚ်၊ စံၚ်စာတ်ဖအဴ။ဗြဴမိတၠကောန်၊မိန်လဝ်ကောန်ဂၞဴ။မိန်ဗၟဴဖျုၚ်တှ်၊ ပါၚ်ဂှ်ယာံတဴ။ကောန်ဍောတ်ဟွံတီ၊ အီကဵုမိဂၞဴ၊မိညာတ်ဒးဗက်၊ သြိုဟ်ဂြက်ကွေံအဴ။ကောန်ဍောတ်ဂှ်မိန်၊ကောန်ဇၞော်ဂၠိန်နှဴ။ ကောန်ဇၞော်ဂှ်ယာံ၊ မိလေဝ်ယာံတဴ။တြုံကဵုသမ္ဘာ၊ ယာမုက်ဗွဲကြဴ။ဂၠိုၚ်ကဵုယွာံ၊ ဒေံယာံကဵုကော။ကၟိန်ကဵုနာဲတြ၊ ဗဴကဵုလထဴ။ၝဲယာံကဵုဒေံ၊ ကာယပၠောတ်ပၠဴ။ ထုဲၜန်မံၚ်ပၠန်၊ ညံၚ်ချံက်စန်နှဴ။ညံၚ်ၚဴတမ်သၞာံ၊ ယာံမံၚ်ရေဲရဴ၊ညံၚ်ဗရုဂဂဵု၊ဗြုသဓဵုတဴ။ဇၟာပ်ဒိုဟ်ရော၊ယာံတဴဖဳဒွါ။
      ပိုယ်မန်ဗျုဇၞော်၊လုပ်ဗော်ဇရာ။ ဂွိၚ်ဖေက်တၠိၚ်ဒိုဟ်ရိုဟ်ရေၚ်နာနာ။ ဟိုဲလေဝ်ဣတ၊ လေၚ်ရမွဲဝါ။ပိုယ်ကၠက်ဂကူ၊ဂုဏ်နူသၟိၚ်ဗၟာ။ ပိုယ်ဒးဒုၚ်ပၠန်၊ ဘဲဒဏ်နာနာ၊ စံၚ်ဂစိုတ်ပြဟ်၊ဒှ်သၠာတ်ပ္ဍဲဝါ။ ပ္ဍဲကဵုစာတ်ဗၟာ၊ ဘဲရာဇာအနိုၚ်။
     မန်ချိုတ်တူဂြောတ်၊ ပ္ဍဲပၟတ်စာတ်သၟိၚ်။ ဒးသ္ကန်ကလိ၊ စုတိသီုဂဝိၚ်။ ရမ္သာၚ်ထတ်ကၠာ၊ ယာံပြာကတ်ပၟိၚ်။ ဗၟာယုတ်ပၟၚ်ထံၚ်၊ မၚ်မံၚ်စာတ်သၟိၚ်။ တြုံဗြဴဗျုထဴ၊ ယာံတဴမံၚ်ဗျိၚ်။ကၠာဍေံဟွံစံၚ်၊ ပၟၚ်ထံၚ်ဂွံမိၚ်။ ဒေါသဇၞော်တိုန်၊ မွဲချိုန်ဂွံမိၚ်။ဍေံဟွံချပ်ဗ္စာ၊ ကရုဏာသိၚ်။ အပိုၚ်အနိုၚ်၊ ဍေံဖျေံပၟိၚ်ဟေၚ်။
   ဗၟာအံၚ်ဇေယျ၊ သ္ပပိုယ်ဗီုပြေၚ်။ ဍေံစက်ကဵုပသဲ၊ သ္ကဲပိုယ်ဗွဲလၟေၚ်။ဂကူဂွံယုတ်၊ ဍေံဂၠာဲစုတ်ပၠေၚ်။ပလီုကျာ်သြဳကၠာ၊ ဘာသာမန်ဟေၚ်။ တၞောဝ်ရာမည၊ဍေံကော်ဣတလေၚ်။ဇၟာပ်ဇၟပ်စာၚ်ဟေၚ်၊ကွာ်ရေၚ်ဗက်ဗဵု။
        တက်တဲဂေတ်ရ၊ သ္ပဝေၚ်စရဵု။ ဣတလေၚ်ဣတလေၚ်၊ ပိုယ်ရပၠေၚ်ကဵု။ ဍေံဖအဴဂေတ်ကွေံ၊မ္ၚးစာတ်ဂှ်အဵု။မန်ဘဝဍိက်၊ ဒှ်ကၠိက်ဒှ်ကၠဵု။ကျညးမုက်ဍောတ်၊ညံၚ်ပ္ကေတ်ဒးခပဵု။ညံၚ်ဂၠုၚ်က္ၜၚ်ဗြမ်၊ ကမ်အကုသိုလ်။လၚ်ဇွောဝ်ကၠၚ်ပြဵု၊ ပ္ဍဲသ္ၚိစာတ်။
         ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ စိုတ်ဍေံယုတ်သ္ကာတ်။ဍေံပြိုက်စုတ်ဂြုဲ၊ ဂဥုဲသေနာတ်။ရဲသၟိၚ်ရာဇာ၊ ဗၟာဗာဇ္ဇခါတ်။ဍေံစံၚ်ပၠေၚ်အဵု၊ ကဵုအဂ္ဂဓါတ်။ပၟတ်ဗ္ကေတ်ဂဵုဍာဲ၊ တူဂၠိုက်ဂၠာဲသ္ကာတ်။ကၠံလ္ၚီဠက်ကိုဋ်၊ ချိုတ်အိုတ်သီုစာတ်။ဗဂေါလ္ၚုလ္ၚုန်၊ ပိုယ်မန်ဂွံညာတ်။ လုံဍုၚ်ကွာန်ရး၊ ဒးဖေက်သမ္ၚာတ်။ ချိုတ်ဂုဏ်ပယျဲ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဒှ်ဝါတ်။ သီုဂကူလေၚ်၊ ဂြောတ်မံၚ်ပေၚ်စာတ်။ဖျုန်ဇုတ်စၞာံဂှ်၊ ဒှ်အာပ္တေၚ်ဓါတ်။ပိုယ်မန်ဂွံညာတ်၊သမ္ၚာတ်ကွေံဏး။
           ပ္ဍဲဍုၚ်ဗဂေါ၊ အဃောဂှ်သၟး။ဒ္စိတ်စာတ်သွံ၊စံၚ်ထောံကၠးကၠး။ဍေံစံၚ်ပၠေၚ်မန်၊ အောန်စိုတ်ကွေံဏး။ ဗြဲမတ်စရိုဟ်၊တသိုက်တဟး။ ဆဝွံရောသေၚ်၊လ္ပထေၚ်မၞိဟ်သၟး။ ဗၟာစိုတ်ဟွံပြေ၊ အံၚ်ဇေယျဏး။ ပဲါနူမၞိဟ်ဟေၚ်၊ တၟေၚ်နူဂှ်မ္ဂး။ ကပေါတ်မန်ကွေံ၊ ဍေံဗက်ဂၠာဲသၟာန်။
            အကြာၜဳကြုၚ်၊ အလုံဍုၚ်ကွာန်၊ ကၠအ်သွဝ်တိဗ္ၚ ဇွောံမမွဲဟာန်။ဘုတ်ဘာဒေါဝ်ဍုၚ်၊ဇြပ်ဇၞူရုၚ်ဒါန်။သိမ်ဥပုသ်ကၠာ၊ ရုၚ်ဖျာသ္ၚိဌာန်။သ္ၚိသွာၚ်ဒိုဟ်ပန်၊ ဒဒန်ဂၠံၚ်ဍာန်။ဆအပေါတ်မန်၊ ကၠောန်လဝ်ကွေံကြာန်။ ဂိုဟ်မံၚ်ဟာနာဲဍေံဟွံဂၠာဲသၟာန်။ ဗၟာယုတ်တအ်သွံ၊ စံၚ်ထောံကြာန်ကြာန်။နန်ထဝ်သ္ၚိကၠတ်၊ ဒြပ်ရတ်ပိုန်ဟာန်။ ဂၠိုၚ်လောန်သတိုတ်၊ရိုဟ်အိုတ်ဟွံမာန်။ တမ်ဂြန်ကိုန်ဆန်၊ အၚ်ယန်နွံဥာဏ်။
      ဗေဒၚ်ပန်ဗော်၊ ဗိုတ်ဇၞော်ပကာန်။ ဓဝ်ပိဋကတ်၊ လိက်ပတ်ဇၟာပ်ဌာန်။ သိဒ္ဓိ ဗလသဗ္ဗထုဲကြာန်။ ဗၟာအယုတ်တအ်၊တၟအ်ဍုၚ်တၟအ်ကွာန်။ စံၚ်ထောံသီုဘာ၊ ဝါဒဒပ်ပၞာန်။ ဂြန်ဂဥုဲဒဗျ၊ ရောဂနိဒါန်။စံၚ်လိက်စံၚ်ကျာ်၊ လီုလာ်ထုဲတၞာန်။ဂၠာဲဂွံဗက်စံၚ်၊ ကမၠက်ဂၠံၚ်ဍာန်။ဍဵုဍိုက်ပိုယ်မန်၊ ဂၠိုၚ်လောန်ကွေံကြာန်။ ယွံဗော်အဟော၊ ကလောမန်ဆာန်။ ဒဒှ်ဟိုတ်ဖိုလ်၊ သမ္တီကဵုမာန်။ ဗကတ်လဝ်ညိ၊ ပ္ဍဲကဵုဝိဥာဏ်။ ဂိုတ်လွဳညိမန်၊ ညံၚ်ဂွံနန်ယာန်။ ဒဵုစိုပ်နိဗ္ဗာန်၊ ဆာန်ဂကူအိုတ်ညိ။
       ရာဇာမူလ၊ ဝံသသၟိၚ်နန်။ တၞောဝ်ဨကရာဇ်၊ သီုအမာတ်ပန်။ ဗိန္ဒောဟောရာ၊ ပညာဇၞော်လောန်။သ္ကိုပ်ပၞာန်ရ၊ညးတၠအစောန်။ဒဴထောံနူနန်၊ ယောန်လုပ်ဒျူဒျာ။
          ဂိုၚ်သမ္တီရ၊ လ္ပဝိုတ်ပြောဲဇွာ။ ဒဒိုက်မန်ဂှ်၊ ဒှ်နူပၞာန်ဗၟာ။ ပၠောပ်စာတ်တုဲစံၚ်၊ ဒှ်ညံၚ်သၠာတ်ဝါ။ ပန်ဗာ်ဂစိုတ်၊ လေၚ်အိုတ်နာနာ။ ဂကူအယုတ်၊ စံၚ်ဘုတ်စံၚ်ဘာ။ ဒဒိုက်ပိုယ်ဂှ်၊ဒှ်ကၠုၚ်နူဗၟာ။ချူစွံလဝ်ပြဲ၊ ပ္ဍဲသၠရိုတ်တာ။ ဒုမဂႅလ၊ ပ္ဍဲဘဒ္ဒကၠာ။ဂိုၚ်သမ္တီလဝ်၊ ဓဝ်သတိပမှာ။ မန်ရာမည၊ ဂယဏအ်ကၠာ။သၟတ်ဝုတ်ဗၠာဲတအ်၊ တၟအ်ညးအဲမှာ။က္တဵုတိုန်တၟိကၠာ၊ ပဝိုယ်မှာတဴ။
          နူဂှ်သေၚ်ဟာ၊ အခါဗွဲကြဴ။ ဆမန်သှ်ေဂး၊ ပြးဇးဂြိပ်ဒဴ။ပ္ဍဲဂြိုပ်ဇၞော်ဟေၚ်၊ ဇရေၚ်လ္ဂောဝ်အဴ။ ကၠောန်ဂွဲသြောံဇွောံ၊ ဂၞဴဂွံဒုၚ်တဴ။ သိုၚ်သ္ၚိတက်တာဲ၊ ဗြဴကၟာဲလထဴ။မံၚ်လအ်ညိပၠန်၊ဗၟာဗက်လန်နှဴ။ ပ္ဍဲသက္က ရာဇ်၊လောကဓါတ်သ္ဍဴ။ လ္ၚီကၠံပိစှော်၊ပန်ဂှ်ပံၚ်နှဴ။ (၁၁၃၄) ဗၟာယုတ်ဂွံလဝ်၊ နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်ပ္ကဴ။ ရးမန်ပိအဴ၊ က္တဴက္တာန်ရောၚ်။
           သမ္တီပယောၚ်၊ သောၚ်သောၚ်ပံက်ပါၚ်။ ဂကူမန်ရ၊ ညံၚ်ကပ္ဍဲကၠာၚ်။က္တဴက္တာန်အဵု၊ကဵုမံၚ်ရမ္သာၚ်။ ဗညာစိၚ်ကၠာ၊အာထောံဍုၚ်ဂြာၚ်။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်၊နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်
ဗ္တာၚ်။ ဒးထောံဂအောၚ်၊ အောပ်ညံၚ်စာၚ်ဂြိုပ်။
          ပိုယ်မန်သေၚ်ဟာ၊ ဗြဲမတ်ၜါရိုပ်။တွဵုရးမုဟ်ရး၊ ဒးသ္ပဗ္ဒိုပ်။ သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ရိုဟ်ကၠုၚ်အာစိုပ်။ လ္ၚီမွဲကၠံကိုပ်၊ စိုပ်မသုန်ဣသုန်။(၁၁၅၅)
         ဆမန်သှ်ေအဴ၊ မံၚ်ရောစိန်ဝုန်။ဒဴလုပ်ဒျူဒျာ၊ ထောံဂြိုပ်ဝါတုန်။ လ္ၚီမွဲကၠံအဴ၊ တြဴစှော်ဟီုပ္ဍုန်။ (၁၁၆၀) ဆမန်သှ်ေမံၚ်၊ညံၚ်ကဵုစၟဂြုန်။ လုပ်ဒျူဒျာတုန်၊ လ္ၚုသုန်ဒေၚ်ၚုၚ်။
      သမ္တီဒဵုချိုတ်၊ စိုတ်လ္ပကေဝ်ဇြုၚ်။ဖေက်အံၚ်ဇေယျ၊ညးတၠပိုၚ်ဍုၚ်။ လ္ၚဵုဂှ်ကွာ်တိုက်၊ ဍိုက်က္ၜၚ်ဍိုက်ဂၠုၚ်။ မန်ဒဴဗၟာ၊ ဂြိုပ်ဝါတိသၠုၚ်။ နွံမွဲဂလာန်၊ဥာဏ်ပ္သရုၚ်။စိုပ်သက္ကရာဇ်၊ပိုၚ်ကၞာတ်လဝ်ပ္ညုၚ်။လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ထ္ပက်စှော်စုတ်ကၠုၚ်။ (၁၁၇၀) ရးမန်ပိကၠာ၊ ဟံသာလ္ဂုၚ်။ ဗၟာယုတ်အဂွိုက်၊ ဂးမှကျိုက်ပဠုၚ်။ ဍေံဍိုက်ကအ်စိၚ်၊ ပသၟိၚ်ပိုၚ်ဍုၚ်။ ဍဵုဍိုက်မန်ပ္ညုၚ်၊ဒုၚ်ဒဝ်ဟွံမာန်။
        ဟွံမဲဂဗုတ်၊ ဂၠာဲစုတ်ဂလာန်။ သ္ၚိလံက်ခပဵု၊ ကဵုဒဏ်စုတ်ဒါန်။ ပ္ဍဲဍုၚ်ကြာရး၊ မ္ဒးက္တဴက္တာန်။ ဗၟာယုတ်အဂွိုက်၊ကျိုက်ပဠုၚ်သ္ပမာန်။ ဗက်ကၠောန်ဗၠေတ်ဗၠေတ်၊ ကေတ်ဇၞးကေတ်မာန်။ မန်ပိုယ်ၚုၚ်ၚ၊ ဘဝကျပၞာန်။တုပ်ညံၚ်ပၟတ်ဖဴ၊ ဂမ္တဴမ္တာန်။အရေဝ်ဂလာန်၊ သ္ၚိဌာန်ဂမြိၚ်။
           ဆမန်သှ်ေမံၚ်၊ ညံၚ်ဟွံဂွံယုတ်ဂၠိၚ်။ ဖေၚ်ပူက္ဍိုပ်ကၠာ၊ ပြာကတ်ဂွံမိၚ်။ အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်ဒှ်သၟိၚ်။ဂၞိန်မၞိဟ်ဗြဴကွေံ၊ ဍေံကဵုပူဂဵုကွိၚ်။ ဟိုတ်ဒှ်ဂၞိန်ဂး၊ ပိုဲဒးကေတ်ထၟိၚ်။မန်ပိုယ်ဂွံယုတ်၊ ဍေံစုတ်အသိၚ်။ ဒေါသလဟုက်၊ မုက်ဍေံညံၚ်ဂြိၚ်။ ဍေံဖျေံအမိၚ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ကီု။
        ညာတ်မၞိဟ်ဟွံကော်၊ ဍောတ်ဇၞော်ပဟီု။ ယဝ်မိၚ်ဒးမ္ဂး၊ထဗးထၞိက်ပ္ကီု။ တပ်ဒဏ်ကဵုဘဲ၊ ဂြဲကၠေၚ်တက်တ္ၚီု။ စန်ဇိုၚ်ကၠေၚ်တဲ၊ စဲပ္ဍဲတ္ၚဲကီု။ဆဂှ်ဟွံသေၚ်၊ တၟေၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုဗီု။ ဂလာန်ၜဴပါၚ်၊ လာၚ်မုက်လေဝ်ကီု။ လဳမုက်ရောၚ်ဂး၊ ပိုယ်ဒးဗက်ကီု။ညံၚ်ဂွံဟိဏ္ဏ၊ မညအိုတ်သီု။ ဍေံရောၚ်ပလီု၊ ကဵုပိုယ်ဟီုစုတ်။
      ကောန်ၚာ်တြုံဗြဴ၊ အာနုဘဴဂွံဟုတ်။ဂကူမန်ဂှ်၊ ဒှ်မၞိဟ်ဂွံယုတ်။ ဝေါဟာဥပဲါ၊ ကဵုကၞာဲဒးစုတ်။ ဍေံဗ္ဂေတ်ထောံပၠန်၊ပိပန်ဟွံသ္ကုတ်။ ဂကူပိုယ်ကၠာ၊ ပညာဂွံဆုတ်။ မိကောန်ၚာ်ဂး၊ဇံၚ်နးဍေံစုတ်။ သၠးသန္ဓိကောန်၊ မန်ပိုယ်ဂွံယုတ်။ ညံၚ်ကွိုန်ဂွံဟုတ်၊ ဇံၚ်နးစုတ်ညိ။
        ဍေံကဵုတက်မံၚ်၊ လ္တူဇံၚ်အဂ္ဂိ။ ဂလာန်ဂှ်ကၠာ၊ ခါဟွံစၟတ်ညိ။ ဗၟာယုတ်သ္ပဝဲ၊ ဍေံပျဲမတှ်၊ ပါၚ်ကှ်ဖိဖိ။ အိုတ်ဇိုၚ်တဲမာ၊ကၠာဟွံချိုတ်ညိ။ ကာလဒးဘဲ၊ ဒှ်ယဲဗျာဓိ။ ကောန်ဂၞဴဂှ်စိ၊ မိဂွံဆဵုကၠာ။
      ကောန်ၚာ်သၟတ်ပြဲ၊ လောန်မွဲအခါ။ ပိုယ်ဂကူမန်၊ယဝ်ကၠောန်ဇာတာ။ ညံၚ်ကၠိုက်လ္ၚၚ်ရ၊ ဟိဏ္ဏလောန်အာ။ဒုန်ဓလိၚ်ဇွ၊ ဂဗသေၚ်ဟာ။ ကဵုဂကူမန်၊ကၠောန်သ္ပဇာတာ။အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်မိစ္ဆာ။ပြဝေဏဳတၞမ်၊ ဝါဒိတမၠာ။သၠရိုတ်သၠတာ၊ ကၠောန်ဇာတာရ။
       ဗၟာယုတ်တအ်အဵု၊ ယဝ်ဍေံဆဵုပၠ။ လဟုက်ကဟောန်၊ကောန်သီုယာဲတ။စန်ဇိုၚ်တဲပ္ညဳ၊ ဖုံပၠဳမိက်ရ။ပၠေတ်အသုဘ၊ညံၚ်ဇွပသ။ပၠေဲစဲတ္ၚဲကၠာ၊ ကြာဂြိုပ်ဝါဗ္ၚ။ကၠာဟွံချိုတ်ညိ၊သှ်ေဇဳဝိတ။ တုဲဗလးဖျဴ၊ကြဴတပ်ဒဏ်ရ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်သၠုၚ်၊ကၠုၚ်ပိုၚ်ပိုယ်ပၠ။ ဍေံဓဇန်လောန်၊ ပျဲပိုယ်မည။ ညံၚ်လကိုဟ်,ကၠန်၊ ကုမ္ဘဏ်ယက္ခ။ ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ စိုတ်နာ်စိုတ်ကၠ။ ဂၠိုၚ်ကဵုပယျဲ၊ ပျဲပိုယ်မန်ရ။ ဂကူမန်အဴ၊ ဗွဲကြဴဂတ။ 
လၟုဟ်ပစ္စက်၊သွက်ရာမည။ မိၚ်လိၚ်ဝွံပၠန်၊ ပ္တန်လဝ်စိတ္တ။ ပၠံၚ်ဍုၚ်ဗက်အာဲ၊သၠာဲကဵုဇဳဝ။ ဒၞာဲချပ်ဒၞာဲဂွ၊ လ္ပဝိုတ်ဒညဟေၚ်။
             ဒးစှ်ေနူနန်၊ ကောန်ဗြဴယိုက်လေၚ်။ မိုၚ်သဝ်နာမ၊ ဗၟာရခေၚ်။ ဒဏ်ရာဇဝတ်၊ဇြဟတ်စိၚ်ဟေၚ်။ ကြောံကၠေၚ်ကျေဝ်ဂေါဝ်၊ ဗဵုလ္ၚောဝ်ဍိုက်ပေၚ်။ပ္ဍဲရးမည၊ သ္ပသၟိၚ်ဍေံပၠေၚ်။ ဍဵုဍိုက်ပိုယ်မန်၊ နန်ထဝ်ဒးလေၚ်။ ပွိုၚ်မွဲသၞာံကၠာ၊ အခါလဵုဟွံဝေၚ်။ ဍေံပၠေၚ်ပိုယ်ဟေၚ်၊ ဗွဲတၟေၚ်ပျဲပျာံ။
         ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ဂွံညာတ်ဍာံဍာံ။ အေက်ၜါသပ်ၜါ၊ ဟွံမှာဒှ်သၞာံ။ (၁၁၁၇) ကၠံလ္ၚီဠက်ကိဋ်၊အိုတ်မန်မွဲဂံါ။ဘဲသၟိၚ်ရာဇာဖေက်ဗၟာဗက်ဒံါ။ ဂွိၚ်ဂွိၚ်ယံၚ်ယံၚ်၊ ညံၚ်ကၞိဒးတာံ။ ပဲါဘဲယုတ်ဗၟာ၊ လုပ်ဒျူဒျာသ္ဍာံ။ သမ္တီလ္ပဝိုတ်၊ ဟိုတ်ဍေံပျဲပျာံ။ ဖေက်ဗၟာအိုတ်ရ၊ ကလုပ်ပါၚ်ကျာံ။ တုပ်ညံၚ်သာ်ဂှ်၊ သၟဟ်ကဵုပယျာံ။ဗွဲကြဴတုန်သ္အး၊ အတးၜက်သၞာံ။ လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ထပှ်စှော်ဒ္စံါ။(၁၁၇၈) သၟိၚ်ဒါဝန်သ္ဍာံ၊ နာမ်နာမအဴ။
     သီုဗိုလ်ပၞာန်ရ၊ ထဥဒှ်တဴ။ဇက်လုပ်ဒျူဒျာ၊ အဝဇ္ဇာထဴ။ယိုက်လဝ်ဇၞော်မာန်၊ ဝေၚ်ပၞာန်ဒှ်ဆဴ။ဍေံဗက်လုပ်ပၠန်၊ လီၜန်ဗက်နှဴ။ ပန်ဗာ်ဗက်ဗ္တိုက်၊ လိုက်ဍုၚ်သေံအဴ။ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ မိၚ်ညာတ်ကော်ခဴ။လ္ၚီမွဲကၠံဂှ်၊ ထပှ်ဣသုန်နှဴ။ (၁၁၇၅) ရးမန်ပိအဴ၊ က္တဴက္တာန်ရိၚ်က္တၚ်။ 
     ဥတုပိကီု၊ ကသီုကညၚ်။သြောံသ္ၚုခၞေဝ်သွ၊ ဖျုန်ကၚုဟ်က္ဍၚ်။ က္ဍၚ်ဇဳဒှ်ကၞောဝ်၊ ကၠောဝ်ဗျဵုတဟၚ်။ ဝတ်ဓမ္မတာ၊သံသာဍာ်ဂၚ်။ ဖျာတိုက်ကွဳပ္ညုၚ်၊ ဖျာဂၠုၚ်ဖျာက္ၜၚ်။ၚုဟ်မးအနဳ၊အိုတ်ဇၟာပ်ဇဳက္ဍၚ်။ ဒှ်ဂ္ညိဂ္ညောန်အဵု၊ အလဵုဍေံကၠောန်နၚ်။ ပ္တိုန်ၚုဟ်မးက္ဍၚ်၊ ကၠောန်နၚ်ဒကေဝ်နှဳ။
      ကၠောန်သၠဒကေဝ်၊ အလေဝ်ဍေံဟွံတီ။လောဘလောန်ကာဲ၊ဆာဲဥာဏ်အလီ။ ပၠောပ်သၠဒကေဝ်၊ ကေဝ်တုဲဍေံသီ။ ဟီုလဝ်အရေဝ်၊ၚုဟ်အလေဝ်နှီ။လျိုၚ်ညဳသတိုတ်၊တုပ်စိုတ်ဂြိုၚ်အီ။ ကၠောန်သ္ပသာ်ဂှ်၊ ဟွံဒှ်ဗၞိက်အလီ။ ပ္ဍဲကဵုရးမန်၊ ကမၠောန်ကၠံလ္ၚီ။ ကေတ်ကေတ်ကဵုနှီ၊ ဂွံတီတၟော်ရော်။
               ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ သမ္ၚာတ်စိုတ်ဇၞော်။ ထအုကမြဴ၊ စိုတ်ဂၠိုက်က္တဴသၞော်။ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ ဒှ်သၟိၚ်ပိုၚ်ဗော်။ စိုတ်ဍေံမ္ၚိုဟ်ကြံၚ်၊ ညံၚ်ဘုတ်ကလော်။ ဗၟာဗၟုဲနာံဗ္ဂဲ၊ ပျဲမန်ဂၠာဲကော်။ ဂွံတုဲဒဳဏာ၊ အကြာဂရော်။ နာမ်ကၞိဂှ်မန်၊ ဆီနန်တော်တော်။ကၠဗ္ဂဲရပ်ကိတ်၊သ္ၚာဲၚိတ်ကြော်ကြော်။ မန်ကဵုဗၟာရ၊ သၞကဝ်ညးကော်။ ယဝ်ရဒးတၟော်၊ တော်ညိတီတဴ။
         ကၞိကဵုဗ္ဂဲ၊ ဒှ်ဝဲထုဲနှဴ။ စိုပ်ကၠုၚ်ပၠန်သွံ၊ ဟွံလအ်ဗွဲကြဴ။လ္ၚီမွဲကၠံဂှ်၊ ထပှ်စှော်တြဴ။ (၁၁၇၆) ဒပ်မန်ဗၠးၜး၊ပၠန်ဂတးအဴ။ဒှ်ကလိုက်ကၟဵု၊ ကွဵုဍုၚ်တှ်ေကြဴ။ မံၚ်စံၚ်ဟွံမာန်၊ ဟိုတ်ဍုၚ်ကွာန်က္တဴ။ ထအုကမြဴ၊ စိုတ်ဂၠိုက်က္တဴသၞော်။
         နူတြိကုမ္ဘုၚ်၊ လ္ဂုၚ်ဍုၚ်ဇၞော်။ ထောံကၠေံကျာ်လေဝ်၊စေတဳဓါတ်သော်။ ပ္ၚောံလုပ်ဍုၚ်သေံ၊ တိတြေံဒှ်ဆော်။ ဒဴလုပ်ဗြိုဟ်ဗြိုဟ်၊ ပုဗ္ဗဒိုဟ်ဗၟော်။ ဍာ်ရမတ်တော်တော်၊ စိုတ်သၞော်ကတဴ။
        ဒှ်ဍိက်ညးကီု၊ လေၚ်သီုဂကူ။ ပိုယ်မန်ကွေံကြာန်၊ညံၚ်ပၞာန်အသူ။ ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်၊ ဗၠိုက်စှ်ေဖြဴဖြဴ။ဗၟာယုတ်တအ်ပၠန်၊ ပ္တန်ၚုဟ်မးအဴ။ မၞိက်ရတ်ဂကူ၊ ဝိပူရသာဲ။
      ဇာတိကုလ၊မညၜိုပ်ကၠာ။ မ္ဒးထောံလဝ်၊ နန်ထဝ်ဟံသာ။ ဍုၚ်ဗဂေါလီု၊ စွံဗီုဥပၟာ။ လ္ၚုလ္ၚန်ဒၟံၚ်၊ ညံၚ်ဂြိုပ်အၚ်လှာ။ဗၟာဗၟုဲစံၚ်ပၠေၚ်၊ ဒှ်ပ္တေၚ်သေၚ်ဟာ။ ဘာတူကျာ်ပိုတ်၊ မန်ချိုတ်ဟွံသာ။သှ်ေပ္တေၚ်သှ်ေချး၊သၟးသုသာန်ကၠာ။ ထောံဍုၚ်ထောံနန်၊ မန်တအ်ဒဴအာ။ ချပ်စိုပ်သိၚ်သာ၊ အခါယောၚ်ယာ။
     မန်ပိုယ်ဒးချိုတ်၊ ဟိုတ်နူဗၟုဲဗၟာ။ မဒးထောံလဝ်၊ နန်ထဝ်ဗၠဲဂွါ။ လီုဒၟံၚ်အပၠိတ်၊ ပေၚ်ဒ္စိတ်ဝါ။ သန္တာန်မန်တြေံ၊ ဍုၚ်သေံဒျူဒျာ။အာသ္ပနိဿာဲ၊ သ္ပရဲပြောဲဇွာ။ မန်ဒးယာံဓဇူ၊ဟိုတ်နူဗၟုဲဗၟာ။ ဘဲအဝိဇ္ဇာ၊ဂလာဗက်အာဲ။
        ဟိုတ်ဂွံတိုပ်လဝ်၊ ထးထဝ်ဂဵုဍာဲ။ ဣတ္ထဳရာဇာ၊ သ္ဂောံမြာဒှ်နာဲ။ ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဗၟာ၊ ဗၠဲဂွါရာၚ်ဆာဲ။ ဂလာသ္ပသၟိၚ်၊ သိုက်လှိၚ်ပိုန်အာဲ။ ပိုၚ်ရးနိဂီု၊ ဇူဒီုဒှ်နာဲ။ ဟံသာသဓီု၊ မတ်မလီုဆာဲ။ဍုၚ်မတ်တၟ၊ ဒေသဇၟာပ်ဒၞာဲ။ ဒယှ်လောန်ကာဲ၊ နာဲညးပိုၚ်တဴ။
       သ္ပတံနူဂှ်၊ ဍုၚ်မြဟ်ကွေံအဴ။ လအ်လလောန်သန်၊ဒတန်ဗွဲကြဴ။ဂလာမုက်ဗု၊ ညံၚ်ကၞုဲဗျုထဴ။ လ္ၚီမွဲကၠံသ္ဍာံ၊ကဵုဒ္စံါစှော်တြဴ။ (၁၁၈၆) သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ကၠုၚ်ခုတ်လဝ်အဴ။ဒဒှ်အိုတ်သီု၊ ဟီုတုဲအီစဴ။ စိုပ်ဍုၚ်တေံအဴ၊ မံၚ်တဴဒၞာဲဂှ်။
      ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ ဟီုကၞာတ်ဒဒှ်။ လ္ၚီမွဲကၠံသ္ဍာံ၊ဒ္စံါအဋ္ဌသၟဟ်။(၁၁၈၈) ပ္တန်မတ်မလီုရ၊ ဒေသဒဒှ်။လ္ၚီၜါကၠံပၠန်၊ ပန်စှော်ထပှ်။(၁၂၄၇) သၟိၚ်အၚ်ဝပ္ညဳ၊ ဒဳဗဝ်ဒယှ်။ ဍေံရပ်ဏာသ္ဍာံ၊ ပ္ဍဲကဵုသၞာံဂှ်။လ္ၚီပိကၠံပိ၊ ယုတ္တိဒဒှ်။ (၁၃၀၃) ကြုက်ဂျပါန်ဂှ်၊ ဒှ်သၟိၚ်ပိသၞာံ။
          ဍုၚ်ပိုယ်မန်ဝွံ၊ လ္ၚုလုံဒိုဟ်ဒ္စံါ၊ ညးတၞဟ်ပိုၚ်အဵု၊ ဒဵုကဵုလၟုဟ်ဍာံ။ သၟိၚ်ဗၟာဒှ်ဇၞော်၊ ပိုၚ်ဗော်သံက်စၞာံ။ မန်ပိုယ်ဒးကျ၊ကလုပ်ပါၚ်ကျာံ။ ဘဝဍိက်ပၠက်၊ ညးတက်ပျဲပျာံ။ သမ္တီလဝ်ရ၊ သ္ပလဝ်ပတ္တာံ။ ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ ပိုၚ်မန်ဍာံဍာံ။ ဘဝဍိက်ဂၠုဲ၊ထုဲလအ်ပယျာံ။ ဂကူပိုယ်မန်၊ လအ်လောန်ကဵုသၞာံ။ လ္ၚုလ္ၚန်သုန်ဂြာံ၊ ဟွံတီအိုတ်ဟာ။
        ယွံကလောမန်၊ တၠနန်ဟံသာ။ ဍုၚ်ွာန်ပိုယ်ဂှ်၊ ညးတၞဟ်ဂွံဏာ။ဗၟာတအ်ပိုယ်မန်၊ လအ်လောန်အခါ။ ပိုယ်ဒးဒုၚ်ပျဲ၊ဘဲညးတၞဟ်ကၠာ။ဂၠိုၚ်ဂိတုသၞာံ၊ ပယျာံအခါ။ လၟုဟ်ဂွံတီရ၊စိုတ်လ္ပသ္ပအ်သာ။ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး၊ နူဍိက်ညးကၠာ။ညံၚ်ဂွံဒှ်နာဲ၊ဂၠာဲဂစာန်အာ။ ညးကီုအဲကီု၊ပြီုလွဳပရာ။ဆီတၠဆီနာဲ၊ဝုတ်ဗၠာဲကညာ။ သမ္တီလ္ပမှာ၊ ချ်ဗ္စာညိ။ ဝၚ်နူအာဒိ၊ကေတ်ကၠာညိအဴ။
         
             ဝၚ်မန်အတိက် တုဲဆဝွံရအဴ။
            ✯           ✯           ✯          ✯
       ယၟုအ္စာကၞေဟ်➲မာံတောအ်✍✍✍

== တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁ ==

တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁

တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ? ဂလာန်ဝွံ အဲသၟာန်ရံၚ်ဇကုအဲသာ်ဝွံတုဲ အဲကလေၚ်ဂၠာဲရံၚ်သွဟ် သွက်ပုစ္ဆာ အဲကဵုအဲဂှ်တုန်၊ “ဟွံသေၚ်” အဲဓရိုက်က္ဍိုပ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး  သာ်လဵုဂွံဖန်ရော ကလေၚ်စမ်ၜတ်ရံၚ်ဗဟုသုတညာန် ပညာ ပရေၚ်ဆဵုဂဗဇကုပၠန်ရ။ အခန်ဝွံ ဗော်ပၠန်ဂတးရခေၚ်တအ်၊ ယူဒဗယူအိတ်သ်အေတအ်ဂှ် လညာတ်ညးတအ်ဂှ် ညး တအ်ဗတိုက်သအးတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာဟွံသေၚ်ရ။ ဆဂး ရခေၚ်တအ် ဒှ်ကၠုၚ်မံၚ်ပေဲါဗတိုက်ကဵုဗၟာတအ် ဇၞော်အိုတ်မွဲတုဲ သီုဒး ဒုၚ်ကေၚ်ထ္ၜုတ်ကၠုၚ်ယၟု နဒဒှ်ဂကောံပလီုပလာ် ကော် ထေဝ်ရဝ်ရေတ်ဏီရ။ အခိၚ်ညးတအ် ဒးဒုၚ်ထ္ၜုတ်ကော်သာ်ဂှ် တၠအ ဝဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဟေၚ် ဖျေံလဝ်သဂုတ်သွာတ်ဟွံသေၚ်၊ ဗွဲတၟေၚ် အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်၊ ရဲဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ်ကီု ၊ က္ဍိုပ် သကိုပ်ဗော်ဗၟာတၞဟ်ဟ်တအ်ကီု သီုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ကီုရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ် နွံပ္ဍဲကၠတ်ထဝ်တအ်လေဝ် မူပကဵုဟွံမာန်၊ တာဒၞာကဵုဟွံမာန်ရ။ အခိၚ်ဂှ် ကၠတ်ထဝ်တအ် ဖျေံလဝ်သဂုတ်သွာတ်ရောၚ် ဟီုမဂး ကၠးဂၠိုၚ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး ပိုဲသ္ပအဓိ ကဗ တိုက်မံၚ်တၠအဝဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာဂှ် သာ်လဵုဂုန်ဖဵုမဇၞော်ရော။ ရခေၚ်ကဵုဝတအ်ဂှ် ညးတအ်ဟွံစွံလဝ်စိုတ် ဗၟာတအ်ဂှ် နဒဒှ်သၞ ဒတန် ကဝ်ညးတအ်ရ။ ဂုန်ဖဵုဂကူညးတအ်နွံမဂး ပံၚ်အာတုဲ ဂုန်ဖဵု ဟွံမွဲမဂး ဟွံပံၚ်ရ။ ယဝ်ကဵုကၠုၚ်အန္တရာဲညးတအ်မဂး ညးတအ်စဵုဒၞာ ဒဵုအိုတ်လမျီုရ။ တ္ၚဲရ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် ဟွံကဵုအန္တရာဲကုညးတအ်မဂး တ္ၚဲဂှ် ညးတအ်ဟွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်သၞညးတအ်မွဲရ။ အေ အေတအ် ဟီုပတိတ်လဝ်ဂှ် အဟိန်ဗတိုက်ဂှ် ဒက်ပတန် မဒှ်ရ။ အခိၚ်လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူပေဲါဗတိုက်ကဵုဗၟာတအ်ဟွံမွဲဂှ်တုဲ ညးတအ် သ္ပအဓိကကဵုဒက်ပတန်အဝဵု ပမာညံၚ်ရဴ မလလောၚ်တရးတဴ အဝဵုညးတအ် ပ္ဍဲတိဍာ်ဍုၚ်ရခေၚ်ညးတအ်ဂှ်ရ။ လၟုဟ် ဝွံ အဝဵုဂကောံရခေၚ် မဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုအေအေတအ်ဂှ် တဴအာနူကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ် ညံၚ်ရဴကရေၚ်၊ ကချေၚ်တအ်ဏီရောၚ်။
ပ္ဍဲကာလဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်မၞိဟ်မွဲဂှ် ပတိုန်လဝ်ပ္ဍဲပတ်ညးတေံ စပ်ကဵုအဝဵုပိသာ်မတွံဂး “ကုတ်သၞောဝ်ဒန်သၞောဝ်၊ ခၞံသၞောဝ်၊ စဳရေၚ်ဂဗုတ်၊ အုပ်ဓုပ်” ပိပြကာဏံဂှ် ဒှ်အဓိကရောၚ်ဂး။ အဝဵုပိဏံ ဂွံစိုပ်ပ္ဍဲသကေံတဲပိုဲဂှ် သာ်လဵုပိုဲဒးကၠောန်သ္ပရော။ ဒးကဵုဥ ပမာမွဲမဂး ပ္ဍဲဇကု သြန်နွံကဵုပြကောတိကိုတ်မဂး ဗွဲအလဵုဇကု ဟီုဂး အဲဂှ် ဒှ်မဳလဳယာန်နာမွဲရောၚ်ဂွံရ။ ယဝ်ရနွံ ကဵုအ သၚ် ဃဲယံၚ်မဂး ဗွဲအလဵုဇကု ထ္ၜုတ်ဟီု အဲဂှ် ဗဳလဳယာန်နာမွဲရောၚ်မာန်ရ။ ဟွံပတှေ်မဂး ထ္ၜးကဵုဗီုညာတ်မာန်ရောၚ်။ ညး တၞဟ် တအ် သ္ပသမ္တီကဵုဒှ် ဟွံသ္ပကဵုဒှ် ဟွံဒှ်အဓိက၊ အဓိကဇေတ်တ်ဂှ် သြန်ဇကုနွံဍာံဍာံမဒှ်ရ။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီုရ ပ္ဍဲဇကု အဝဵုပိပြကာဏံ ညံၚ်ဂွံနွံဂၠိုၚ်ၚ်ဂှ် ဒးဂစာန်၊ ဇြဟတ်ပိဏံဂွံနွံဂၠိုၚ်ဂှ် ဇကုဒးဖျေံဗီုပြၚ်ရ။ အစောန်စရာဲဖျေံဗီုပြၚ်ဗၟံက်ရုပ်ရဴဇကုခိုဟ်မဂး ဒးဟီုစ အ လဵုအသဳဇကုခိုၚ်ကီု ခိုဟ်ကီုရ။ အဝဵုပိပြကာဏံ ရောဟ်ရေၚ်မံၚ်၊ ဟွံခိုဟ်ဆာဲဏီမဂး ဒးသၟိတ်ဂး အလဵုအသဳဇကု ရောဟ်ရေၚ် ဟွံခိုဟ်ဆာဲဏီရ။ 
ယဝ်ရဒးဟီုကဵုဥပမာမွဲမဂး ပ္ဍဲတိဍာ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတဴဂှ် ပရေၚ်အုပ်လဒမ်သၞောဝ်နွံဂၠိုၚ်မံၚ်ဟာ၊ ယဝ်ရနွံဂၠိုၚ်မဂး အဝဵုပိပြကာဂှ် ခိုဟ်ဟီုမာန်ရ။ ယဝ်ရအောန်မဂး အဝဵုဟွံဗျာပ်တရးဏီရောၚ်ဒးဟီုရ။ ရဲတန်တဴပ္ဍဲဗွိုၚ်တိဍာ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတအ် ဂွံကၠောန်ဂယိုၚ် အာလမျီု ၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်အမှုဂဗုတ်မဂး ညးတာလျိုၚ်တအ် စဳရေၚ်ကဵုဓဝ်ဝ်တြာတြာ၊ ဍုၚ်ကွာန်ညးတအ် မံၚ်တန် တဴဂှ်လေဝ် ကမၠတ်ဒမၠအောန်၊ ဂွံတိက်မံၚ်ၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်ယဲဘဲလေဝ် ညးတအ်ရံၚ်စံၚ်ကဵုပေၚ်ၚ်ရောၚ်မဂး အဝဵုပိ တန်ဂှ် ခိုၚ်မံၚ်ခိုဟ်မံၚ် ဗွဲယျေဘူယျ ဟီုမာန်ရ။ ဍေံဂွံဒှ်ကၠုၚ်သာ်ဝွံမာန်ဂှ် ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်ဖျေံတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာကၠာရောၚ် ဟီု ဟွံဂွံရ။ 
မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် အလဵုအသဳဟီုဂှ် ဒှ်ညးကေတ်အကံက်အခေါန်မွဲရ။ အကံက်ဂှ်ရ ဒးကလေၚ်ကၠောန်ပလေဝ်ဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။ ဌာ နအကံက်အခေါန်ညးတအ် ညံၚ်ဂွံခိုၚ်ဂၠိုၚ်ၚ်ဂှ် ဒးဂိုတ်ဂစာန်တုဲ သတ်ပၟဝ်ဇဝ်ပကဴဍေံဂှ် ညးတအ်ဒးကလေၚ်ပလေဝ်ဍုၚ်ကွာန် ညံၚ်ရဴလွဳလွတ်ဂဥုဲ၊ ပလေဝ်ဂၠံၚ်ဍာန်၊ လဟဵုပတိုန်ပရေၚ်ပညာ မပ္တံသာ်ဝွံရ။ ဌာနအကံက်အခေါန်ဟွံခိုၚ်မဂး ဍုၚ်လဵုမွဲ ကလိဂွံ အလဵုအသဳခိုဟ်ဟ်ဟွံမာန်ရ။ ဂွံဇနော်ပတိုန်အလဵုအသဳဂှ် ဒးဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုအကံက်ရောၚ်။ ဗွိုၚ်ကေတ်အကံက်မာန်တအ်ဂှ် ဒးဇနော်သၠဲပတိတ်ဍေံ ဒးပခိုၚ်ပတိုန်ဍေံ ဒးသၠုၚ်ပတိုန်အသိၚ်ဍေံ ဒးပခိုဟ်ပတိုန်နဲကဲဍေံရောၚ်။ 
မွဲလပါ်ဂှ် ဇကုကေတ်အကံက်၊ မွဲလပါ်ဂှ် ဇကုကေတ်လျိုၚ် ကုညးမကဵုအကံက်တအ်ဂှ်မဂး ဍေံဒှ်ကၠုၚ်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳရောၚ်။ ဟွံကေတ်အကံက်လေဝ် ဇနော်ပတိုန်အလဵုအသဳဟွံမာန်၊ ကေတ်အကံက်တုဲ ဟွံဒုၚ်လျိုၚ်ကဵုမၞိဟ်ကဵုအကံက်တအ်ဂှ်လေဝ် ဒတုံမံၚ်ညံၚ်မၞိဟ်ဂၠေံသြန်တုဲ ဟွံကလေၚ်လေဲကဵုရ။ မၞိဟ်ကဵုအကံက်တအ်ဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန်သီုဖအိုတ်မဒှ်ဂှ်တုဲ၊ မၞိဟ်သီုဖအိုတ် မတၞီလုပ်လၟိဟ်သီုမၞိဟ်ကၠောန်ကမၠောန်ပ္ဍဲအလဵုအသဳမဒှ်ဂှ်တုဲ အကြာကဵုကဵုကေတ်ၜါဏံ ညံၚ်ဂွံပြေပြံၚ်ဂှ် ဒှ်ဖျေံဗီုပြၚ်ရ။ ယဝ်ဒး ထ္ၜးဥပမာမွဲကြပ်ပ် ပ္ဍဲဗွိုၚ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိမဂး တၠကၠအ်သွဝ်တအ် တၠဆေၚ်ဖျာတအ်၊ ကမ္ပဏဳတအ်ဂှ် ဒးကဵုအကံက်ဂှ်တုဲ ဗီု လဵု ညးတအ်ဂွံကဵုအကံက်နကဵုနဲကဲဒးဒးရးရးကီု၊ ဂတာပ်ခေတ်ကီုဂှ် လပါ်ညးတာလျိုၚ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတအ် ဒးဖန်ဇန်ရ။ ၜိုတ်အဲ ဍဟောဝ်စိုပ်မဂး ညးတအ်အာဗက်ကေတ်ပ္ဍဲကၠအ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲဆေၚ်တၠဖျာတအ်သၟးဂၠိုၚ်တုဲ နကဵုလိက်ကဵုဗစိုပ်တၠဆေၚ်ဖျာ၊ တၠကၠအ်တအ်တုဲ ကဵုညးတအ်ဗစိုပ်နၚ်ဇရေၚ်ရုၚ်ဇကုဂှ် အောန်လောန်လေဝ်ဒှ်မာန်၊ ဟွံမွဲဏီလေဝ်ဒှ်မာန်ရ။ တၠကၠအ်တအ်ဂှ်၊ တၠဆေၚ်ဖျာတအ်ဂှ် စိုပ်အခိၚ်မဂး၊ ကလိဂွံလိက်အကံက်တုဲမဂး ညးတအ် ဒးအာကဵုပ္ဍဲရုၚ်တအ်ဂှ်ရ။ အခန်ဏံမွဲ ယဝ်ရ ဖျေံဗီုခိုဟ်ဟ်မဂး သြန်အကံက်တအ်ဂှ် ဂွံမံၚ်တၟာဂလိုၚ်ရ။ အခန်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဒးကေတ်တာလျိုၚ်စပ်ကဵုဂီုကၠီု အုပ်လဒမ် သၞောဝ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ် အာတ်မိက်တအ်ဂှ်တုဲ ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်ကဵုမာန်ကီုရ။
ဂလာန်အဲမပတိုန်ထ္ၜးသာ်ဝွံဂှ် ဗၞတ်ညိညဓဝ်ဟေၚ်ရ။ နကဵုဥပမာဍောတ်တ်မွဲရ။ ဍေံဒးဒှ်ထေက်ဂှ် ပညာစပ်ကဵုကေတ် အ ကံက်အခေါန်၊ လညာတ်မကေတ်လျိုၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် သၠဲလးဗျာပ်တရးလောန်ဂှ်တုဲ တန်တဴကဵုအဝယ်ဗွိုက်အလဵုအ သဳဂှ်တုဲ ဒးဖန်အာရောၚ်။ ဂွံလ္ၚတ်ကေတ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဗက်ဒုၚ်မံၚ်ဒါန် ပ္ဍဲဍုၚ်သေံကီု ဍုၚ်တၞဟ်ဟ်တအ်ကီုဂှ် ပရေံဟွံသေၚ်၊ ဆဂး ကမၠောန်အုပ်ဓုပ်အလဵုအသဳဟီုဂှ် ဒးသ္ပအဓိကကဵုမၞိဟ်မတန်တဴမံၚ်ပ္ဍဲတိဍာ်ဇကုဂှ်တုဲ၊ သယံဇာတမတိတ်နူတိဍာ်ဇ ကုတအ်ဂှ်လေဝ် ညံၚ်ဂွံဒှ်သြန်ဖအုံဇကုဂှ် ဒးပတိတ်ဇြဟတ်ကီုရ။ အဝဵုအုပ်ဓုပ်ဇကုခိုၚ်မဂး အလဵုအသဳဇက၊ု ဂကောံအလဵုအ သဳဇကုခိုၚ်ကၠုၚ်ရ။ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဂှ် အလဵုအသဳဟွံသေၚ် ၜိုန်ရခၠေဝ်မာန်ကီုလေဝ် ဆဂး ဍေံဒးဒှ်အလဵုအသဳဟေၚ်ရ။ ယဝ်ရ အလဵုအသဳဟွံသေၚ်မဂး ပိုဲဟီုဂကောံကမၠတ်ဒမၠမတာ၊ ဂကောံတံၚ်ဂြဲရပ်မၞိဟ်တုဲ အာတ်သြန်ဂးဟာ။ ဗီုပြၚ်ညးတအ် မဒက် ပတန်လဝ်ဂှ်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ ဗီုညးတအ်အုပ်ဓုပ်ကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ ရန်တၟံညးတအ်ကီုဂှ် ဍေံဒှ်မံၚ်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳရောၚ်။ ဌာနအုပ်ဓုပ်ညးတအ်၊ ပညာ၊ ထတ်ယုက်ညးတအ်၊ ကမၠောန်သ္ပစၞးဂကူမန်တုဲ မကၠောန်မံၚ်တအ်၊ ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်ညးတအ် သီုဖအိုတ်တအ်ဂှ် ဍေံသ္ပမံၚ်အဓိကကဵုဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲရောၚ်။ ဥပမာမွဲဂှ် ကောန်ဗော်မွဲမွဲဂှ် ယဝ်ရဟွံပေၚ်စိုတ်တုဲ အာထံက် ၜံၚ်ကဵုသၞမဂး အာပအပ်ဇကုရဂွံမာန်၊ ကေတ်ဏာလွဟ်ဟွံဂွံရောၚ်၊ လွဟ်ဂှ် လွဟ်ညးဍုၚ်ကွာန်ရောၚ် သာ်ဝွံ ညးတအ်ဒုၚ် ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလကပ်ယဲဝွံဂှ်လေဝ် ဌာနထတ်ယုက်ညးတအ် ပံၚ်ဗစပ်ကဵုဂကောံအလဵုအသဳဍုၚ် သ အာၚ်တအ်ကီု၊ ယူအေန်ကီုတုဲ ချဳဒရာၚ်မံၚ်ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်အိုတ်ရ။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ဌာနပညာညးတအ်လေဝ် ပံၚ်ဗစပ် ကဵုယူအေန်ကီု၊ အလဵုအသဳဍုၚ်သအာၚ်တအ်ကီုတုဲ ချဳဒရာၚ်မံၚ်အိုတ်ရ။ ကမၠောန်တအ်ဝွံ ဒှ်ကမၠောန်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳမွဲဟီု မာန်ရောၚ်။
ပ္ဍဲအရာပိုဲပတန်အဝဵုဂကူပိုဲဂှ် သၞကဵုမိတ်ၜါသာ်ဏံ ပိုဲဒးပါ်ဒးရ။ သၞလၟိုန်လေဝ်ဟွံမွဲ မိတ်လၟိုန်လေဝ်ဟွံမွဲ၊ အဓိကဂှ် ဂုန်ဖဵုဂကူ ဟေၚ်ရ။ ဂကူဗၟာဂှ် သၞပိုဲလၟိုန်ဟွံသေၚ် မိတ်ပိုဲလၟိုန်လေဝ်ဟွံသေၚ်ရ။ အခိၚ်ဂုန်ဖဵုဂကူနွံဂှ် ဒှ်မိတ်တုဲ အခိၚ်ဟွံမွဲဂှ် ဒှ်သၞလေဝ် ဒှ်မာန်ရ။ သၞဗွဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ်နွံ၊ သၞဗွဲပရေၚ်ပၞာန်လေဝ်နွံပၠန်ရ။ အခိၚ်လၟုဟ်ဏံ ပိုဲပတန်အဝဵုဂကူပိုဲမဂး ပိုဲဒးသ္ပတိုၚ် ကဵုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဟေၚ်ရ။ ဆဂး လညာတ်တအ်ဂှ် တၞဟ်ဟ်သာ်နွံမာန်ရောၚ်။ ယဝ်ရဒးလုပ်ပေဲါဗတိုက်ပ္ဍဲပါလဳမာန် ပမာညံၚ်ရဴ မတုဲကၠုၚ်တေံမဂး ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ပ္ဍဲဂှ် ဒှ်အဓိကရောၚ်ဟီုမာန်ရ။ ဂကူဗၟာဂှ် ဒှ်သၞအဓိကပိုဲလၟိုန်ဟွံသေၚ်၊ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ ဂကူ တၞဟ်ဟ်တအ် ညံၚ်ရဴကရေၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်သၞမုက်ဂၞန်မွဲမာန်တဴကီုရောၚ်။ ဆဂး တန်တဴကဵုအကာဲအရာတုဲ ဒးဟီုဂးအာရောၚ်။ ပိုဲရံၚ်အာဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန်မဂး ကိုပ်ကၠာတေံ ၜိုန်ရဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် ဟွံဒှ်သၞကီုလေဝ် လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တုဲ ဒှ်အာသၞမုက်ဂၞန်မွဲညးသကအ်အိုတ်ရ။ 
ပ္ဍဲအရာပိုဲပတဝ်က္ဍိုပ်ကဵုဂကူပိုဲ ဒက်ပတန်အဝဵုပိတန် ဍေံမဒှ်လက်သန်အလဵုအသဳဂကူမွဲမွဲဂှ် လွဟ်လေဝ်ဒးနွံပ္ဍဲတဲ၊ ပေဲါဗတိုက် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပ္ဍဲပါလဳမာန်လေဝ် ဒးကော်ဆဴအာရောၚ်။ ပ္ဍဲကဵုလညာတ်တၠဂုန်အစာရာဝိက မဟီုသောၚ်ကလးလဝ် မဟွံ လအ်ကၠုၚ်ဏံဂှ် ဗီုပြၚ်ဒပ်ပၞာန် ကေုာံ အုပ်ဓုပ်ကရေၚ်တအ်ဂှ် ဍေံဒှ်မံၚ်အန္တရာဲကဵုဂကူပိုဲအနာဂတ်ဇၞော်ဇၞော်ရောၚ်။ ပဝ်လ ဇြဳဂကူ ကရေၚ်ညးတအ်လေဝ် ကၠေဟ်မံၚ်ကဵုပိုဲတအ်ရ။ တိဍာ်အုပ်ဓုပ်ပိုဲကဵုညးတအ်လေဝ် ထပ်မံၚ်ညးသကအ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ညး တအ်ကဵုပိုဲဂှ် သွက်ဂွံဒှ်သၞဇၞော်ဇၞော်နွံတဴဏီရ။ တိဍာ်ဍုၚ်မန်ပိုဲဂှ် ညးတအ်သ္ပလဝ်တိဍာ်ညးတအ် ကြပ်အိုတ်မံၚ်ဂှ်တုဲ အနာ ဂတ်ဏံ ပဲါဟွံဗၠး ဍေံဒးဒှ်သၞညးသကအ်မာန်ရောၚ်။ ဇြဟတ်ပၠန်ဂတး ကေုာံ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ညးတအ်ကီု ဇြဟတ်တၞဟ်ဟ် တအ်ကီုလေဝ် ဍေံတဴမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဏီရ။ စပ်ကဵုကိစ္စဏံဂှ် အလဵုဇကုအစာဟံသာ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိလေဝ် ဟီုပတိတ်မံၚ်ဓဝိၚ် ညးတအ် ဟွံလအ်ဟွံလအ်ကီုရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ လညာတ်မဂး တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာသရိုဟ်စှေ်မဂး ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဂှ် ဒးကလေၚ်ကူချပ်သ္ၚဳဂၠိပ်ရောၚ်။ အဝဵုပိုဲ အလဵု အသဳပိုဲ တိဍာ်အုပ်ဓုပ်ပိုဲ တ္ၚဲရစိုပ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲသကေမ်တဲပိုဲတုဲ ပိုဲပစူအလာံပိုဲ ပ္ဍဲကရောံဍုၚ်ဗော်သွးဂၠးတိမာန်မဂး တ္ၚဲဂှ်မဂး ပိုဲဟီုစ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ရောၚ်။ ဒှ်တ္ၚဲနွံကဵုစရာဲကျာ်သြဳပိုဲ ပ္ဍဲလိုက်ဝွံရောၚ်။ အကြာဏံ အန္တရာဲခက်ခုဲဆိုအ်ဗတအ်ဂှ် နကဵုကောန်ဂ ကူပိုဲသီုဖအိုတ် ဒးတဝ်စၞေဟ်ပြိုၚ်ပကာန်အာရောၚ်။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၁:၂၃၊ ၇ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဝၚ်အံၚ်ဇေယျအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဗမာချိုတ် ==

ဝၚ်အံၚ်ဇေယျအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဗမာချိုတ်

 အဃောဍုၚ်မန်ဆီပါ်ဍာ်ဇွောဝ် ပၟတ်ကဵုယက်ဂၠု ထအုတမ္ညဝ်ယာံတသဝ် ရိုဟ်ရေၚ်ကေုာံညးမွဲကဵုမွဲ (မန်သှေ်အကြာ ဂြိပ်ဂၞိၚ်)ဂှ် ဂၠာဲဒၟံၚ်ညးပၠန်ဂတးကဵု ဗမာအံၚ်ဇေယျလေဝ်ဟီုစဂွံရ။ မၞိဟ်ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ကဵု မၞိဟ်ဒးဒုၚ်ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ဂှ် တ္ၚဲလဵုဟွံရုဲ (ဂစေံဝိုၚ်ဒၞက်၊ ဒၞက်ဟွံဝိုတ်ဂစေံ) ဒးပၠန်တဲကလေၚ်ကွိုက်တွဵုရ။ ဒးကလေၚ်ဗက်တမ်တွဵုရ။ သိၚ်သာကဵုဒဒိုခ်ဂကူ မန်ကီု၊ စိုတ်ဂိကဵုဂကူဗမာကီု ဂွံအခေါၚ်ခိုဟ် အခါပြဲ ဂၠာဲရဲကောန်သ္ဂံၚ်တုဲ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်တၠညးဗညာစိၚ် ကၠတ်ကၠောန်တိုန်ကမၠောန်ပၠန်ဂတး ကဵုဂကူဗမာတအ်ရ။ သၠးလမျီုသွက်ဂကူရောၚ်ဂှ်  ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ် တုဲတုဲရ။ 


             နနဲပၞုက် နနဲဓလုက်ကၠတ်ကၠောန်ကၠတ်ပ္ကောံကောန်သ္ဂံၚ်တုဲ မၞိဟ်ပတှေ်ဇကု ချိုတ်မွဲက္တုိုၚ် - ဂျိုၚ်မွဲစွံဂှ် စန္ဒက် လဝ်ကၟောန်န်ရ။ ချဳဒရာၚ်အပ္ဍဲလေဝ် ချဳဒရာၚ်သ္ၚိတ်တ်ရ။ သၟိၚ်ဗမာအံၚ်ဇေယျလေဝ် ဟွံဗလးမတ်ရ။ ပရိုၚ်ဗညာစိၚ်တအ် မံက်ပြာကတ်တိုန်က္ဍၚ် ကောန်ဍုၚ်မန်တအ် ဒှ်ဒဒိုခ်က္ဍၚ်ရ။ မိၚ်ရိုၚ်တၟေၚ် ဗက်ရပ်ဗက်ကၠေၚ်ဒက်ဇုက် ဒုၚ်ၜုၚ်တက်ထပက်ဗာ်ဂစိုတ်မံၚ် မၞိဟ်ဟွံမွဲကဵုဒုဟ်ဒဏ်တအ်လေဝ် ဍေံစောဲစုတ် ဒုဟ်တုဲ ဒးလေၚ်ဆောံဟွံမွဲကဵုလၟိဟ်ဂၞန်ရ။ အခိၚ်ဂှ်မ္ဂး မန်ပိုဲနွံမံၚ်သၟဝ်တဲဍေံဂှ် ညံၚ်ဂၠဴဖေက်ကၠ၊ ကၚ္ၚုဲဖေက်ဇာ၊ စာၚ်အဒါဖေက်ပၞောဟ်၊ ကၞိဖေက်ဗ္ဂဲဂှ်ကီု ဖေက်ဗမာအံၚ်ဇေယျ သေပ်ထဍေပ် ခြေပ်ဟွံဂံၚ်ဗြုမွဲတုဲ ညံၚ်ရဴကဟွံမွဲ ကဵုဍာ် ဂြက်က္ဍန်အိုတ်အစောန်ရ။


            ပ္ဍဲပွိုၚ်ၜါစှော်သၞာံ မပေၚ်ဂှ်ဟေၚ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်ဗညာစိၚ်စၞေဟ်ပလန် ပၠန်ဂတးကဵုဗမာသ္ဂးလဝ်ရ။ ဂကူမန်ပိုဲဒးမံၚ်သၟဝ်တဲ ဂကူဗမာ ဒှ်ဘဝဍိက်ဗမာ ဗၞတ်ၜါစှော်သၞာံတုဲဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၁၂၁ - အလဵုဇကု အံၚ်ဇေယျ ယိုက်ပၞာန်ဇၞော်တုဲ တိုန်ဗ္တိုက်ဍုၚ်ဒျူဒျာဇၚ်မာဲတေံရ။ စံၚ်ဍုၚ်စံၚ်ကွာန် သၠာတ်ဒှ်ဝါဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ကျာ်ပဋိမာရုပ် ကျာ်စေတဳနွံအပ္ဍဲအကြာဂှ်လေဝ် ဗက်ဗာ်ဗက်စံၚ် တက်သရိုဟ်ပလီုထောံအိုတ်ရ။ စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ် ဂွံညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ပၞာန်သေံဒျူဒျာဇၚ်မာဲ ကြာပ်ဗ္တိုက်ပန်ဗာ် အံၚ်ဇေယျတုဲ ချိုတ်အာပ္ဍဲကွာန်သေံ ကွာန်မဳ ချံက်(မန်ဍုၚ်သေံကော် ကွာန်ဗမာချိုတ်)ဂှ်ရ။ ဇွအံၚ်ဇေယျဂှ် ကောန်ပၞာန်ဍေံ လုပ်ပၠံၚ်ဂွံတုဲ ဖျဴဗစိုပ်ဍုၚ်မုဟ်တၟအ် နူဂှ် ဖ္ဍိုက်ဖျဴဏာကဵုဖံၚ် အာစံၚ်တိုပ်ထောံ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗြဴကၟာဲ ဒၞာဲအံၚ်ဇေယျ တိုပ်သုက်တေံရောၚ်။


            ထ်ၜးလဝ်ပ္ဍဲဝၚ်ဗညာစိၚ်ဂှ် 

ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၂၄ (ဨကရာဇ်ပၞာန်ဗမာအံၚ်ဇေယျ သီဂွံဍုၚ်မန်ဗဂေါဟံသာဝတဳ နကဵုလွဟ်သေဏာတ်ဗွဲမ ဓဇန်ဂှ် ပိုၚ်လဝ်ဍုၚ်ပိုဲ ဂွံမသုန်သၞာံ) တၠညးသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် သေနာပတိဗျူဟာ-ဂှ်ကီု၊ တၠစိၚ်လ္ၚီ၊ သၟိၚ်သတ်ဗြဴ၊ ဃံၚ်ဝါခရူကီု၊ တၠညးဒါဂြာၚ်ကီု လုပ်ဇူပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်ဒျူဒျာ -ရတနကောသိန္ဒ ဍုၚ်ဓနၜူရဳ၊ ကော်ခဴစလၟုဟ် &quot;ဍုၚ်ၜၚ် ကံက်&quot;ရ။ သ္ကိုပ်ပၞာန်မန်သၟိၚ်ဗညာစိၚ် လုပ်ဇူပ္ဍဲဍုၚ်သေံတေံတုဲ ပကောံဗဵုလဗးပၞာန်မန်ကီု၊ ပၞာန်သေံကီု သီုၜါတၠ (ပၞာန်ၜါဒပ်) ဂှ် ကလေၚ်ပၠန်ဂတးဗ္တိုက်ကဵုပၞာန်ဗမာ မွဲဝါပၠန်ရ။ နကဵုလွဟ်ဇၞော်ဍောတ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ဇက်ဂၠောဲတိတ်ကၠုၚ်နူဍုၚ်သေံဒျူဒျာ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗမာအံၚ်ဇေယျ ဇက်ဂၠောဲတိုန်အာဗတိုက်ဍုၚ်သေံရ။


            အဃောဆိုၚ်မုခ်ပ္ဍဲဂၠံၚ်တရဴမွဲဒၞာဲ ဗ္ဒာဲကွာန်သေံဂှ် ဗမာအံၚ်ဇေယျ ဒးဗၞုဟ်ပ္ဍဲပါၚ်ကၞက် သ္ကိုပ်ပၞာန်မန်ဗညာ စိၚ် ထပက်ကဵုလွဟ်တဲတုဲ၊ လမျီုဒးအိုတ် ဒးချိုတ်အာဟေၚ် ဒးကလေၚ်စဴကၠုၚ် ဍုၚ်ဗမာဏအ်ရောၚ်။ ဒၞာဲကွာန်သေံ - ဗမာအံၚ်ဇေယျချိုတ်ဂှ် မန်တအ်ကော်ခဴစကၠုၚ် (ကွာန်ဗမာချို်တ်)လအ်လဂၠိၚ်သ္ၚောဲ ဗွဲကြဴဏအ် ရမျာၚ်ပြံၚ်အာ (ကွာန်မာချံက် - ကွာန်ကၟာချံက်- ကွာန်မာဲချံက်) ပံက်ဗရုယောၚ်ယာစဵုကဵုလၟုဟ်ရောၚ်။


            က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန် တၠညးဗညာစိၚ် ကဵုကောန်သ္ဂံၚ်ဆီဨကရာဇ် မွဲဂကောံဂှ်၊ ရပ်ကေတ်ဗၞုဟ်ဇြၚ်တုဲ က္လေၚ် တဝ်စၞေဟ်ပၠန်ဂတးကဵု ဂကူဗမာတအ်ရ။ သၟိၚ်ဗမာအံၚ်ဇေယျဟွံမွဲတုဲ ကောန်ညးမၞုံယၟု တၠစိၚ်ဗ္တာၚ်&quot;သေန်ဖျူယှေန်&quot;ပိုၚ်ဍုၚ်ဗဂေါ ပစၞးမအံက်ဇကုတုဲ သ္ပပ္တံနူသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၂၅-သၞာံဂှ် ဒုၚ်ယၟုတၠစိၚ် ဗ္တာၚ်ရ။ ပ္ဍဲလက်ထက်အံၚ်ဇေယျ ကဵုကောန်ညးဂှ်ဟေၚ် ဒှ်လက်ထက်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန် တၠညးဗညာစိၚ် ကဵုကောန် သ္ဂံၚ်ဆီနာဲဂမၠိုၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုဝါကီုရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ပ္ဍဲဂြိုပ်စွံဗဒိုပ်တုဲ သ်အးကြဴကြာတ်ကမၠက်ထောံဂကူဗမာလေဝ် ကၠောန်ကၠုၚ်ရ။ ဆဂး  ဟွံအံၚ်ဇၞးတုဲ ကောန်မန်သှ်ေမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်သေံတေံဂှ်လေဝ် ကလေၚ်ဂြိပ်တိတ်ကၠုၚ်ၜါဝါဂှ် ဒှ်အလန် ဒ္စာံကဵုဒ္စိတ် ရ။ လၟိဟ်မၞိဟ်မပါတိတ်ကၠုၚ်ကရောံဂှ် ပိဠက်ကဵုပိလ္ၚီပြၚ်ၚ် ပံၚ်ထောံသီုအလန်တုဲတုဲကၠုၚ်တေံ သီုဒ္စိတ်အလန်မ္ဂး ကောန်မန်ဒဴလုပ်ဍုၚ်သေံ ဗၞတ်ဒ္စိတ်ဝါဂှ် မွဲကိုဋ်ဍောတ်ကီုရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၁:၂၈၊ ၇ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ခိၚ်ပေဲါရုဲမာဲ ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၈၊ တ္ၚဲစန် ==

အခိၚ်ပေဲါရုဲမာဲ ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၈၊ တ္ၚဲစန်

 “တၠပညာမန်ဂမၠိုၚ် လညာတ်တုပ်မံၚ်ကဵုအစာလိက်ဏံဖအိုတ်ရတှေ် လ္ပစၟဳအခေါၚ်ဗၠးၜးရ။” (Win Bo)
“ယဝ်ခါရလညာတ်ဏံဒးမံၚ်တှေ် မန်ပိုဲ ဗတိုက်မံၚ်ကဵုပၞာန်ဗၟာပွိုၚ်(၇၀)သၞာံပြၚ်ဂှ် အဓိပဲါဍေံဟွံမွဲရ။” (Banyarsoe Saimon)
 
လညာတ်အဲမချူပတိုန်ထ္ၜးလဝ်“တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ” ပ္ဍဲ ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁” နကဵုက္ဍိုပ်သာ်ဝွံဂှ် ညးတအ်ညးၜါတၠ နာဲဝေန်ဗိုဝ်ကဵု ဗညာသဵု သာဲမန် ဟီုခၠေဝ်ပါ်ပဲါသ္ၚဳဂၠိပ်နၚ်လညာတ်ညးတအ် ဗွဲလ တူတေံဂှ်တုဲ ပိုဲၜတ်ကၞာတ် လညာတ်ကီု ပရေၚ်ဆဵုဂဗကီုတုဲ ဆက်သဳကၠဳပါ်ပဲါအာထေက်ရောၚ် ညာတ်ကေတ်တုဲ လိက်ပ ရေၚ်လညာတ်ဏံ မဒးထပ်ကလေၚ်ချူဏာလဝ်ရ။ ပ္ဍဲအရာဝွံ ဗွဲကိုပ်ကၠာ မိက်ဂွံဟီုဏာဂှ် ညးတအ်ဗၠေတ် အဲဒး သာ်ဝွံ ပၠုပ်စိုတ်တုဲ ချူဟွံသေၚ်ရ။ လတူလညာတ်မပါ်ခြာတအ်ဂှ် ပိုဲပတိုန်ထ္ၜးတၚ်နၚ်တုဲ ပါ်ပရအ်လညာတ်တုဲ ညးမဗှ်လိက်တအ် ဒးပါ်ပဲါကေတ်ရ။ ပ္ဍဲသဘၚ်ပေဲါမွဲမွဲလေဝ် ဆေၚ်ဍာ်ၜဴညးခိုဟ်၊ ဆေၚ်လဵုခၞာညးခိုဟ်၊ ဆေၚ်ပုၚ်ညးခိုဟ် သာ်ဝွံ ပတိုန်သာၚ် ဗုက်တုဲ ပစူပတိုန်မလိက်ဆေၚ်အိုတ်ရ။ မၞိဟ်ဗဵုပေဲါ ကြေဝ်ပ္ဍဲပေဲါတအ်ဂှ် ဆေၚ်ဇကုဒးစိုတ်ဂှ် လုပ်ဂဇံရာန်စ သီုလဟိၚ်စိုတ် မာန်ရ။ လညာတ်ဟီုဂှ် ညးမွဲကဵုမွဲ ကာလလဵုဟွံတုပ်ညးသကအ်ပေၚ်ၚ်ရ။ ကာလလဆောဝ်တုပ်ညိည၊ ကာလလ္ဆောဝ် တုပ် ဂၠိုၚ် သာ်ဝွံ နွံအဆံၚ်အဆံၚ်အိုတ်ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲအကြာပိုဲ ယေန်သၞာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် မသဳကၠဳလှာဲဂတးလညာတ်ညးသကအ် ကျေဝ်ဝ်ဂေါဝ်ဝ်ဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်မဂး နွံကဵုသိက္ခာကဵုဂကူပိုဲရ။ လညာတ်ဗၠေတ်ဒးဂှ် ဟွံမိက်သ္ပအဓိကတုဲ ဂုန်ဖဵုကောန်ဂကူနွံဟွံမွဲဂှ် ဟေၚ် မိက်ဂွံသ္ပအဓိကရောၚ်။
အခိၚ်ကာလဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဂွံအဝဵုပွိုၚ်မသုန်သၞာံဂှ် ညးတအ်ဂှ် အန္တရာဲဇၞော်နူကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာဏီ သာ်ဝွံ လညာတ်တၟိတၟိမွဲ မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်အကြာပိုဲတအ်ရ။ ဖိဒ္ဒရာဂှ် ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် က္ဍိုက်ပ်တုဲ ဒးဗၟံက်ရုပ်ရဴရောၚ်၊ ပတှေ်ဗၟာတအ်ဟွံဂွံရောၚ် လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တၟိ မဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပရေၚ်ဆဵုဂဗ ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ပေဲါရုဲမာဲက္ဍၚ် ကတဵုဒှ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲအကြာဗွိုၚ်ပရေၚ်ဍုၚ် ကွာန်ဂကူမန်ပိုဲတအ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ဏံ လၟုဟ်ကလေၚ်ဟောံပၠိုတ်အာရ။ မူဟိုတ်လညာတ်တံဏံ ဂွံမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ရော ပိုဲပိုက်တမ်ဂၠာဲရိုဟ်ဂှ် တၚ်နၚ်နာနာသာ် မံက်ဂတဝ်တိတ်ကၠုၚ်မာန်ရ။ အခိၚ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဒှ်မံၚ်ဗော်ဒစဵုဒစးတေံ လ ညာတ်တအ်ဏအ် ဟွံမံက်ကၠုၚ်တုဲ အခိၚ်ညးတအ် ဂွံအဝဵုရောၚ်မံက်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ပိုဲဒးကလေၚ်ဗစာရဏာရောၚ်။ ဂလာန် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် မဟီုပတိတ်လဝ် ပ္ဍဲအကြာမသုန်သၞာံဝွံ ပိုဲကလေၚ်သ္ၚဳဂၠိပ်ဖအိုတ်ရောၚ် ယဝ်ဒှ်မဂးလေဝ် ပိုဲကဵုသွဟ်ကၠးကၠးမာန်ဂၠိုၚ်ရ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲခေတ်အေန်အေဝ်ဒဳ တိုန်ဂွံအဝဵုဂှ် မၞိဟ်၊ ပူဂဵု ပိုဲဂကူမန်တအ် က္ဍုဟ်မၠေံဂၠိုၚ်အိုတ် ဟီုဂှ် ညးဂှ်ရော ယဝ်ရသၟာန်မဂး ဗွဲမဂၠိုၚ် ဟီုသွဟ် (မိကောန်ဆာန် ) သာ်ဝွံမာန်ရောၚ်။ ပ္ဍဲမွဲအယုက်ပိုဲဏံ ကောန်ဂကူမန်တအ် ဗီုက္ဍုဟ်မၠေံမိ ကောန်ဆာန်ဂှ် ဟွံကေၚ်ဆဵုမွဲလှေ်ရ။ မိကောန်ဆာန်ဂှ်ညးဂှ်ရော ဒၞာဲဏံ ဟွံမိက်ဆက်သၟာန်အာရ။ မူဟိုတ်ဂွံက္ဍုဟ်မၠေံညးဂၠိုၚ်ရော သာ်ဝွံလေဝ် ဟွံမိက်ဆက်သဳကၠဳအာရ။ 
တၚ်နၚ်ဗွဲသၟဝ်တေံ ပိုဲသဳကၠဳပတို်န်ထ္ၜးမဂး ခိုဟ်ရောၚ်။
(၁) ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ အလဵုဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ အာစိုပ်ဂတမုက်ရုၚ်ဂလုတ်ဂၠးတိတုဲ စဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာရ။ ယဝ်ရညးဟွံစဵုဒၞာ အာဟီုခၠေဝ်သှ်မဂး အခိၚ်ဂှ် သကိုပ်ပၞာန်မေန်အံၚ်လှာၚ်တအ် ဒတုံဇြဟ်ဗၚ်မာန်ရောၚ် ပိုဲတအ် ညာတ်ကေတ်လဝ်သာ် ဂှ်အိုတ်ရ။ အခိၚ်ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန် ညံၚ်ယာက္ဍိုပ်ဟွံဂွံမာန်ဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ဟွံဗတိုက်ရောၚ်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။ ကောန်ပၞာန်ဗၟာညး ဟွံကလိလောန်လဝ်ဒုဟ် မပ္တံပလီုကောန်သမ္ဘာ ကေုာံ ပြိုက်ဂစိုတ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ဟီုစဵုဒၞာပၠန်ရ။ ဂလာန်အံၚ်ဆာန်စုကျဳမဟီုခၠေဝ်ပလန်လဝ် ပ္ဍဲအာၚ်သဳဂျေတအ်ဂှ် ယဝ်ရပိုဲကလေၚ်လ္ၚတ်ရံၚ်မဂး ဗၞတ်ဂလိုၚ်လဵုညး ဆာန်မံၚ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ မဒှ်ဒပ်ပၞာန်အပါညးမထ္ၜုတ်လဝ်ဂှ်မဂး တီကၠိုဟ်ကေတ်မာန်ရ။ ဟိုတ်နူညးဟီုစဵုဒၞာဒပ်ပၞာန်ဗၟာ မကြမ် ကြရုန်မဵုဂှ်တုဲ အလုံညးလိုက်မွဲ မေတ္တာပ္ဍုၚ်ကၠုၚ်လတူညးတုဲ ကလေၚ်သီကေတ်ထောံ တဆိပ်ကြာနာနာ မဇိုန်ဏှၚ် လဝ်ကုညးအိုတ်ဏီရ။ ဒဒှ်ဗီုဏံ ပ္ဍဲလိုက်ဂၠးတိပိုဲဏံ ကြပ်ဟွံဆဵုမံၚ်ရ။ ဒုၚ်က္ဍုဟ်ကဵုဗော်သွးဂၠးတိတုဲ ညးစဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဗီုဏံ ဍေံကတဵုဒှ်ကၠုၚ်မာန်ရောၚ် ပိုဲတအ်ဟွံထေၚ်စှေ်စိုတ်အိုတ်ရ။ လၟုဟ်ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်ဒပ်ပၞာန်ဂှ်ပၠန်မဂး ပိုဲကဵုညး ညံၚ် ကဵုဒစဵုဒစးမံၚ်ဇၞော်ဇၞော်ရ။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ ညးကလေၚ်ကလိဂွံအဝဵုပၠန်မဂး ညးဟွံဟီုစဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာညးရပုဟ်ဂှ် ဂံၚ်ဟီုဟာ။
ဗီုပိုဲက္ဍုဟ်မၠေံဒပ်ပၞာန်ဗၟာအိုတ်အစောန်ဂှ် ညးဟွံက္ဍုဟ်ညိညတုဲ ဆာန်မံၚ်အိုတ်အစောန်ရောၚ်ဂှ် ၜတ်ကၞာတ်မာန်ရ။ အလဵုဇ ကုညး အာခၠေဝ်သှ်မာန်ရောၚ် အခိၚ်ဂှ်ဂှ် မၞိဟ်ပတှေ်ကေတ်အောန်ကွေံကွေံရ။ အခိၚ်ညးအာခၠေဝ်သှ်ဂဗုတ်ဂှ် က္ဍိုပ်သ ကိုပ် ဂကူဗၟာတအ် ညာတ်ဒုဟ်အောန်ကွေံကွေံရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်လေဝ် ကဟဳမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ဂလာတအ်ဂှ် ကောန်ဍုၚ် အရၚ်ဟွံသေၚ် သာ်ဝွံစွံလဝ်စိုတ်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ပရေံမံၚ်ဂလိုၚ်ဂှ်လေဝ် အခိၚ်ဂှ် မူဟိုတ်ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် ဟွံ ဟီုဗျိဂရိုဟ် ညံၚ်ရဴမသီအဝဵုဂှ်ရော။ ဟွံဒစဵုဒစးကဵုပြဝဒပ်ပၞာန်ပရေံ မဒှ်အဆံၚ်ပရေံလောန် ပ္ဍဲဂၠးတိဂှ် ဒှ်ပြဝဗတိုက် သရိုဟ်ဖျေံဒပ်ပၞာန်ဗၟာဂးမာန်ဟာ။ မေန်ကိုဝ်နာၚ်တအ်လေဝ် မူပဟွံဒစဵုဒစးကီုရော။ အခိၚ်ဂှ် လုပ်စမံၚ်လပါ်အေန်အေဝ်ဒဳကဵု ပၞာန်ဗၟာဖအိုတ်ရ။ လညာတ်ပိုဲတအ်ကဵု လညာတ်ညးဂၠးတိတအ်ဂှ် အခိၚ်ဂှ်မဂး ဒစဵုဒစးမံၚ်ပေၚ်ၚ်ရ။ ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဒး ဒုၚ်သီအဝဵုမှ နာဲမေန်ကိုဝ်နာၚ်တအ် မံက်ကၠုၚ် ပ္ဍဲမဳဒဳယျာဗၟာတအ်အိုတ်ရ။ အခိၚ်အေန်အေဝ်ဒဳဂွံအဝဵုဂှ် မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဒတဴ လိုၚ်ကရောံအေန်အေဝ်ဒဳဖအိုတ်တုဲ ဟွံသ္ပကေၚ်ကာကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် နာဲလွဳဝၚ် မဒှ်ပူဂဵုမကေၚ် ကၠောန်လဝ်ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်အေရာဝတဳဂှ် ဟီုပါ်ပဲါလဝ်နွံကီုရ။ ဂကူဝတအ် ဗၠးၜးတိတ်မံၚ်ညိညဂှ် မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဟွံပေၚ်စိုတ်လး လးရောၚ်ဂှ်လေဝ် လ္ၚတ်ကေတ်မာန်ကီုရ။ ဌာနပရိုၚ်သြၚ်လောန် ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် ဟိုတ်နူအေန်အေဝ်ဒဳ ဒးဒုၚ်သီအဝဵုဂှ်တုဲ ညး တအ်စိုတ်လီုဗွဲမလောန်ဏီရောၚ်။ 
 ညးဂၠးတိတအ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုမုက်အေန်အေဝ်ဒဳတုဲ ဟွံဂံၚ်ဟီုပါ်ပဲါ စပ်ကဵုဂစိုတ်ကမၠက်တၞောဝ်မၞိဟ်တအ်ဂှ်ရ။ အခိၚ်တေံဂှ် အလဵုဇကုကံၚ်သဳဂီုကၠီုယူအေန် အာစိုပ်ဂၠိုက်ဂၠာဲစၟဳတ်ဏီရဟွံသေၚ်ဟာ။ ရံၚ်ကဵုဒဒှ်သာ်ဝွံတအ်ဂှ်မဂး ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဗတိုက်ပလီုမံၚ်တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာဟွံသေၚ်၊ သီုစဵုဒၞာမံၚ်ကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာပေၚ်ၚ်ရောၚ် ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ ဗေဲရေတ်ချိတ် သေန် မဒှ်ကလုတ်အမေရိကာန်တြေံ ဟိုတ်နူဟီုဗၟံက်ဒးပရော ဂလာရောဟေန်ဂျာညိဂှ်ဗက်ဂှ် ဒးဒုၚ်ကဟုက်ကဵုအံၚ်ဆာန် စုကျဳရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ခေတ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဖံက်ပကဝ်အခေါၚ်မၞိဟ်ဂှ် အလုံဂၠးတိမွဲ သ္ပလဝ်မဇ္ဇျဟ်၊ ပိုဲကောန်ဍုၚ် အရၚ်တအ် အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ဝန်ဇၞော်ဍုၚ်သအာၚ်အမေရိကာန် ပမ်ပဳယောလေဝ် ရံၚ်ကဵုမုက်အံၚ်ဆာန်စု ကျဳတအ်ဂှ်တုဲ ဟွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ဂျေန်နောသာ်၊ ဟွံသ္ပသမ္တီ နဒဒှ်ဂစိုတ်ကမၠက်တၞောဝ်မၞိဟ်ကီုရ။ ယဝ်ရအံၚ်ဆာန်စု ကျဳ ထေဲအာမဂး ဖေက်ကၠဟ်ထောံအမေရိကာန်တုဲ အာပံၚ်ဗဒကဵုကြုက်ဟာဂှ် ကေတ်ဟွံဒးရ။ ကိုပ်ကၠာအေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံဂွံအဝဵုဂှ် ဓဝ်ပတှေ်ကောန်ဂကူတအ် နွံမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ကီုလေဝ် ကာလညးတအ်ဂွံအဝဵုဂှ် ကောန်ဂကူတအ် ဓဝ်ပတှေ်လတူညးတအ် ကြပ် အိုတ်အာရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ်ကၠးကၠးမာန်ရ။ အခိၚ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳဂွံအဝဵုဂှ် ကောန်ပၞာန်ဗၟာ မစဴကၠုၚ်နူပေဲါဗတိုက် ကချေၚ်တအ် သမ္မတနာဲထေန်ကျဝ် ဟီုသၟိတ်တဴ “လုပ်ပေဲါဗတိုက် ဂံၚ်ၚ်သကာသကာ” ကော်ဗတ်ဗၟာ (ရွတ်ရွတ်ခွျန်ခွျန်) ဂှ်တုဲ ကောန်ဂကူတအ် ဒှ်ဒေါသအိုတ်ရ။ ဒးလၞိန်ဗပိန်ကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ဂကူဗၟာညးတအ်ဖအိုတ်ရောၚ် ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ 
(၂)ကိစ္စကေၚ်ကာရခေၚ်ဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်အေအေတအ် တဲကၠာဂှ် ဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ စၟတ်သမ္တီညးတအ် နဒဒှ်ဂကောံ ပလီုပလာ်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဟွံညာတ်ကေတ်အိုတ်ဂှ်တုဲ မိက်ဂွံတီကေတ်လညာတ်ညးဗွဲတိုက်ရိုက်ရ။ ဆဂး ဗွဲကြဴဏံ တီကၠး ကေတ်ဂှ်တုဲ အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ်ကီု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာလေဝ်ကီုဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုလေံဒုက် မနွံၜါအရံၚ်သာ်ဗ္ဂေတ် ကဵုသာ်တ္ၚေက်ရ။ နကဵုလေံဒုက် သာ်တ္ၚေက်ဒုက်လေဝ်ဂိ၊ နကဵုလေံဒုက်သာ်ဗ္ကေတ် ၜုၚ်တက်လေဝ်ဂိ သာ်ဝွံ က္ဍိုပ်သကိုပ်အေအေတအ် ဟီုပ တုပ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။ က္ဍိုပ်သကိုပ်ရခေၚ် နာဲအေမံၚ်လေဝ် သီုဒုဟ်ဟွံမွဲမွဲသာ် အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ဖျေံလဝ်ထံၚ်မွဲအယုက်ဏီရ။ ထ္ၜးဟိုတ်သွက်ဂွံပါ်တိတ်တုဲ ဒက်ပတန်ဍုၚ်ရခေၚ်တၞဟ်ခြာရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး သွက်ရခေၚ်တအ်ဂှ် အလဵုအသဳကဵုပၞာန် ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော၊ တုပ်တုပ်ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ ယဝ်ရဟီုဟွံမာန်မဂး အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဇၞော်ဂၠိုၚ်ညိဒှ်မာန်ရောၚ်။
 (၃) တၠုၚ်လအာမတုပ်သာ်ဂှ်ကီု ကာလဒပ်ပၞာန်ဗၟာထပက်ပၞာန် ပ္ဍဲကချေၚ်ဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံဟီုဗျိဂရိုဟ်ကုဒပ်ပၞာန်ဂှ်တုဲ နကဵုအလဵုဗော်ကချေၚ်တအ် ဒဵုကဵုဒးနုက်တိတ်ထောံနယူအေန်အာဖ်သဳဏီရ။ ဟိုတ်နူအန္တရာဲထပက်ပၞာန်ဇၞော်လောန်ဂှ်တုဲ ဒပ်ဥမၚ်ညးတအ် မခိုၚ်ဗိုန်ဇၟအ်(ဂျဳဂန်)ဂှ်လေဝ် သရိုဟ်အာရ။ ဂွံစဵုဒၞာနူဘဲထပက်ပၞာန်မာန်ဂှ်တုဲ ညးတအ်ဒးအာပံၚ်ကဵုဂ ကောံမဟာမိတ်ပၞာန် သၟဝ်ကျာဏီရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် အလဵုအသဳအံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် တုပ်ပ်ရရောၚ်ဂးတုဲ ပ္ဍဲဝေါဟာရတၟိမွဲ ဗတ်အေၚ်္ဂလိက် မုက်လိက်တုပ်ပ် မတွံဂး the same page ဂှ် ဂွံဗှ်ကေတ်ရ။ ယဝ်ရဒးဟီုအရေဝ်အ ရာပ်ဂွံကၠိုဟ်လောဲသွာမဂး အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် ဗၟာတုပ်ပ်ရ။ လညာတ်တုပ်ပ်ရ။ တုဲပၠန် ပဝ်လဇြဳဂ ကူဗၟာ စပ်ကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် တုပ်ပ်ဖအိုတ်ရောၚ် သာ်ဝွံလေဝ် ဟီုအိုတ်ပၠန်ရ။ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဗီုဒးစိုတ်ဍဵုဍိုက် ကောန် ဍုၚ်အရၚ်တအ်မာန် ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ်ဂှ်တုဲ နကဵုဗော်အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ် ဗက်စဵုဒၞာပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိမာန်ရ။ အလဵုအသဳဍုၚ်ဂၠးတိ တအ်လေဝ် ဟွံမိက်သ္ပအရီု ကဵုကံ ကုသဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်တုဲ ဆၜိုတ်ကလၚ်ဂလာန်အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်သၟးရ။ ဟိုတ် ဂှ်တုဲ အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳဂှ် အန္တရာဲသွက်ကောန်ဂကူတအ်ဂှ် ဇၞော်လောန်ရောၚ်ဂးရ။
(၄) စပ်ကဵုလိက်ကသုက်အေန်သဳအေဂှ် ကရေၚ်၊ ချေၚ်၊ သေံဇၞော်တအ် က္ဍိုက်ပ်တုဲ လုပ်ချုက်လိက်၊ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ၊ ကချေၚ်တအ် သှေ်အာဂှ် ဟိုတ်နူမိက်ဂွံအာတ်အခေါၚ်အရာကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂၠိုၚ်ၚ်ရ။ အခိၚ်ကၠောန်သ္ပသဘၚ်ဂှ် ဟိုတ် နူအေန်အေဝ်ဒဳ တိုန်စိုပ်ထံက်ဂလာန်ကီုဂှ်တုဲ ဂၠးတိတအ် လုပ်စလပါ်အေန်အေဝ်ဒဳတုဲ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ သီုကချေၚ် ဒးဒုၚ် ကရေပ်ဓရတ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ် ဟဳဗက်ကဵုလိက်ကသုက်ဂှ်တုဲ လုပ်စလပါ်ပၞာန်ဗၟာပေၚ်ၚ်ရ။ ဗွဲကြဴဏံ ဟိုတ်နူဒးဒုၚ်ကရေပ်ဂရတ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိလေဝ် ဒးချုက်လိက်ကသုက်ဂှ်ကီုရ။ ဂကောံယူအေန်အာဖ်သဳလေဝ် လ မျီုအိုတ်အာ အခိၚ်ဂှ်ဂှ်ကီုရ။ 
(၅) အတိုၚ်သၞောဝ်၂၀၀၈ဂှ်မဂး ကောန်ဍုၚ်အရၚ်မဇၞးမာဲဂၠိုၚ်တအ် အခေါၚ်ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော်တွဵုရးနွံကီုလေဝ် ဆဂး ဗော်ရ ခေၚ်တအ် ဟွံဂွံတိုန်ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ပ္ဍဲတွဵုရးညးတအ်ဂှ်တုဲ ဒၞာဲဂှ် အေန်အေဝ်ဒဳရောၚ် တိုန်္ၚာပ်ကေတ်ထောံရ။ မၞိဟ်ဇၞး ကေတ်သီုဖအိုတ်ဂးတုဲ မာဲညးတအ်အလုံဍုၚ်ဂှ် ဟိုတ်နူဂၠိုၚ်အိုတ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်ဟွံမိက်ပရအ်အဝဵုရ။ ယဝ်ရအာမံၚ်နဲကဲဏံရ မဂး ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် ကာလလဵုလေဝ် ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော်တွဵုရးဟွံမာန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဗော်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် မိက်ဂွံပံၚ်တဲကဵုကျဖောတ်ကီု၊ ဒပ်ပၞာန်ကီုတုဲ မိက်ဂွံကေတ်ဇၞးလတူအေန်အေဝ်ဒဳရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အေန်အေဝ်ဒဳ ကၠတ်လဝ်မာဲ ပ္ဍဲတွဵုရးတအ်ဂှ်တုဲ ကေတ်ဇၞးဏာမမာဲကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရ။ ပ္ဍဲရခေၚ်ဂှ် ဖေက်ကျတုဲ သီုကၟာတ်ဒၞာထောံ ဟွံကၠောန်ဗ ဒှ်ကဵုပေဲါရုဲမာဲဏီရ။ ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ပေဲါရုဲမာဲဂှ် မူဟိုတ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် မိက်ဂွံပံၚ်ကဵုကျဖောတအ် ကေုာံ ပၞာန်ရော၊ ဂလာန်ဝွံ ဟိုတ်နူအေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံလဂူတပ်တး ကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ် ဟီုမာန်ရ။
(၆) ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုအလန်ဏံဂှ် မူဟိုတ်ရော၊ ဟိုတ်နူမိက်ဂွံဍဵုဍိုက်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဟာ ဂလာန်သၟာန်သာ်ဝွံ မိက်ဂွံ သၟာန်ရ။ ယဝ်ရမိက်ဂွံဍဵုဍိုက်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်မဂး ညးစၞးဗော်မန် ကေုာံ ရခေၚ်တအ်ကီု၊ ကရေၚ်(မာန်ညိၚ်မံၚ်) ကီု တအ်ဂှ် ပါလုပ်ကၠောန်ပ္ဍဲကံၚ်သဳပၞာန်မာန်ရောၚ်ဟွံထေၚ်ရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် ဗော်မန်ပိုဲ အဃောလညာတ်ကၠေဟ်မံၚ်ကဵုအေန်အေဝ် ဒဳတၟိတၟိဂှ်တုဲ ညးတအ် အဃောထေဲမံၚ်ကဵုအေန်အေဝ်ဒဳ ဟိုတ်နူပလီုကၠေံပေဲါကောံဓရီုအကြာၜါလပါ် နပွမထ္ၜးဟိုတ် ဟွံလ ဂူတပ်တးရ။ 
(၇) ပၞာန်ဗၟာလေဝ် ဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲဟွံမွဲ၊ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ် ဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲဟွံမွဲ တုပ်ပ်မဂး လညာတ်မဂး ဒးဗတိုက်သရိုဟ်တၠ အဝဵုပၞာန်ဗၟာရောၚ်၊ ဟွံဒးဗတိုက်တၠအဝဵုအေန်အေဝ်ဒဳရောၚ်ဂှ် ဟွံဒးရ။ ပိုဲဗတိုက်မံၚ်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ပွိုၚ်(၇၀)သၞာံဂှ် ဂုန်ဖဵု ဟွံမွဲရောၚ် သာ်ဝွံ ပိုဲတအ် ဟွံဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်ရ။ ဆၜိုတ်ဂှ် ဟွံရုမ်ဂပ်ဏီရောၚ် မိက်ဂွံဟီုရ။ နကဵုသွာၚ်ပၞာန်ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ကၟာတ် လဒဵုလဝ်အခေါၚ်ပု်ိဲ၊ နကဵုသွာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ကၟာတ်လဒဵုလဝ်ပိုဲဂှ်တုဲ တုဲတုဲကၠုၚ်တေံ နကဵုဂၠံၚ် အဓိက ၜါဏံ ဗၟာတအ် ကၟာတ်လဝ်ပိုဲရောၚ်ဂှ်တုဲ ပၞော်တိတ်ပိုဲတအ် ဟွံမွဲရ။ အန္တရာဲပၞာန်ဂှ် မသုန်စှော်၊ အန္တရာဲအေန်အေဝ်ဒဳ ပရေၚ်ဍုၚ် ကွာန်ဂှ် မသုန်စှော် ယဝ်ဒှ်မဂး အေန်အေဝ်ဒဳ အောန်စှေ်အာမွဲမဂး အန္တရာဲဂကူပိုဲ ယအ်စှေ်အာမ သုန်စှေ်ကၠိုပ်ကၠံရောၚ် မိက် ဂွံဟီုရ။ ပ္ၚံက်ပေဲါဗတိုက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဒးဗတိုက်ကဵုအေန်အေဝ်ဒဳ ဝါတ်လောန်ဂှ်တုဲ သီုဒးကူချပ်ဖျေံဗီုပြၚ် ဂွံပံၚ်ကဵု ဒပ်ပၞာန်တအ်ဏီရောၚ် ဟွံသေၚ်ဟာ။ ပရောဒဒှ်ဍာံဏံ မိက်ဂွံတီကၠးမဂး အာသၟာန်ရံၚ်ကာပၞုက် သၟာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ပ္ဍဲဍုၚ် မန်တေံညိ။ ညးတအ် သှ်ကဵုဗွဲတြးမာန်ရောၚ်။ ယဝ်ရပၞာန်ဟွံသီအဝဵုမဂး အေန်အေဝ်ဒဳ ဆိၚ်လဝ်ဝေၚ်အမှုကဵု ဒံက်တာအံၚ် နာၚ်ဥူတုဲ ညးတေံ ဒးထံၚ်မာန်ဏီရောၚ်ဂှ် အခိၚ်တေံတေံ ပိုဲတအ် ဒုၚ်စသိုၚ်လဝ်သာ်ဂှ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၀၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ယဝ်ရဍုၚ်ဗၟာ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞး ပ္ဍဲယူအေန်မဂး ဒဵုဗျု ဂိတုသာပ်တေမ်ဗာ ၁၆၊ တ္ၚဲဗြဴဗတိ၊ ၂၀၂၁ ==

ယဝ်ရဍုၚ်ဗၟာ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞး ပ္ဍဲယူအေန်မဂး ဒဵုဗျု ဂိတုသာပ်တေမ်ဗာ ၁၆၊ တ္ၚဲဗြဴဗတိ၊ ၂၀၂၁ သွက်ဂွံပၠံၚ်အဝဵုဒၞာဲခုၚ် ပ္ဍဲဂကောံကုလသမဂ္ဂ ဍေံမစိုန်ဒှ်တဴဒၞာဲ ဂွံဟီုသ္ပစၞးကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကံၚ်သဳပၞာန်ကဵုဂကောံအေန်ယူဂျဳ မ ဒးဒုၚ်သီအဝဵုတအ် ဗီုညးညးဂစာန်လွဳပရာကၠုၚ်ဂှ် မဟာမိတ်ညးတအ်ဇၞော်အိုတ် အမေရိကာန်ကဵုကြုက် လုပ်စမွဲမွဲလပါ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်သီုၜါဂကောံဂှ် မွဲဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်တိုန်စိုပ်တုဲ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်ဟီုဂးမွဲမွဲသာ်၊ မွဲဂှ် ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်တိုန်စိုပ်သက် သက်၊ ပြဟ်ဟ်ဏံဒးဟီုစ ညးကျအဲကျ၊ ညးဟွံဇၞးအဲဟွံဇၞးဂှ်တုဲ သွက်ဂကောံကံၚ်သဳပၞာန် ဂွံဒှ်အာဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိဂှ်လေဝ် လပါ်အမေရိကာန် မဒှ်မဟာမိတ်ကဵုအေန်ယူဂျဳဂှ် ဗက်ဒစဵုဒစးမံၚ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ အခိၚ်တ္ၚဲဏံပၠန် နကဵုဍုၚ်ပြၚ်သေတ်လေဝ် ထပ် လလောၚ်တရးဏာ ညးသ္ပလဝ်စၟတ်သမ္တီကဵု သွဟ်ပေဲါရုဲမာဲဖိုဟ်ဂှ်တုဲ၊ ဂလာန်ညးတအ်ဂှ် ကလိဂွံအဓိပဲါ ညးတအ်သ္ပလဝ် စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဒှ်အလဵုအသဳဗဗွဲဓဝ်တုဲ ကံၚ်သဳပၞာန်(ဝါ)အလဵုအသဳမၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဟွံဗဗွဲဓဝ်ရောၚ်။ ရံၚ်ကဵုဒတဴလိုၚ်ဍုၚ်အမေရိကာန်ကေုာံမဟာမိတ်ညးတအ် ညံၚ်ရဴဍုၚ်ပြၚ်သေတ်၊ ယူခေတအ်ဂှ်မဂး ညးတအ်ကေတ်စလပါ် အလဵုအသဳအံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ၊ ဒတဴလိုၚ်ဍုၚ်ကြုက်ကဵုရာတ်သာတအ်ဂှ် ညးတအ်ကေတ်စလပါ်ကံၚ်သဳပၞာန် ပေၚ်ၚ်ပၠန်ဂှ်တုဲ ဇြဟတ်တံၚ်ဂြဲဂၠးတိတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဇၞော်လောန်ဂှ်တုဲ ပေဲါပြိုၚ်ပကာန်အဝဵုအကြာဗော်ဗၟာၜါ ဂွံအုပ်ဓုပ်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် လောဲလောဲသွာသွာ တုဲဒှ်အာဟွံမာန်ရ။ ပၞာန်ဂှ်လေဝ် ဂွံဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိဂှ် ဟွံလောဲ၊ ဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ်ဂှ်လေဝ် ဂွံကလေၚ်ဒှ်အလဵုအသဳ ကလေၚ်ဂွံအဝဵုပၠန်ဂှ် ဟွံလောဲသွာ။ ၜါလပါ်ဏံ ညးဂွံကေတ်ဇၞးလတူအဲ အဲဂွံကေတ်ဇၞးလတူညးဂှ် ဖန် လောဲသွာတဴဟွံသေၚ်ရောၚ်ဂှ် ရံၚ်ကဵုအကာဲအရာသတ္တာဟဏံ ဗီုကတဵုဒှ်မံၚ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကောံဓရီုယူအေန်ဂှ်မဂး ကၠးကေတ် မာန်ရ။ ပရိုၚ်တအ်ဟီုတဴဂှ် အမေရိကာန်ကဵုကြုက် ကၠတ်ပညဳညးသကအ် ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ကောံဓရီုယူအေန်က္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ကလိဂွံ တၚ်တုပ်စိုတ်၊ ဆက်ဒုၚ်အာတဲကဵုအမာတ်ကုလသမဂ္ဂ နူအေန်ယူဂျဳ နာဲကျဝ်မိုဝ်ထောန်၊ ဆဂး ဟွံကဵုညးတေံဟီုဂလာန် ညံၚ်ရဴကၠာကၠာတေံကီု၊ ဟွံဒုၚ်တဲကဵုအမာတ်ကံၚ်သဳပၞာန်မခါန်ကၞက်လဝ် နာဲအံၚ်သူရိန်ဏီဂှ်တုဲ စိုပ်ဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံမဂး ကမ္မတဳစၟဳတ်အစောံစရာဲ ကော် Credentials Committeeဂှ် ဒးစၟဳတ်ညးစၞးနူဍုၚ်ဗၟာတအ်ဂှ်တုဲ ဒးပလံၚ်ဗစိုပ်ကဵုသဘၚ်သဳကၠဳ ဇၞော်ယူအေန် သွက်ဂွံသ္ပစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ညးစၞးဗဗွဲဓဝ်ဒဒက်တဴကဵုဍုၚ်ဗၟာရောၚ်။ အကြာဏံဂှ် လပါ်လဵုမွဲလေဝ် အခေါၚ်ကဵုသ ဂုတ်သွာတ်ကံကုသဵုကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာဟွံမွဲဏီဒးဟီုရောၚ်။ စိုပ်အခိၚ်တေံလေဝ် သဂုတ်သွာတ်မွဲမွဲသာ် ကၠးကၠးမးမးစှေ်ကၠုၚ်မာန် ဟာဂှ် ဒးမၚ်ဗဵုအာဏီရ။ ယဝ်ရပိုဲရံၚ်အာကဵုမတ်ဓမ္မတာမဂး ကံၚ်သဳပၞာန်ဂှ် ညးတအ် ကေမ်္ၚာပ်ဂွံလဝ်အဝဵုအလဵုအသဳ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ မူမွဲကီုပကဵု ညးတအ်ဟွံမာန်ဂးကီုလေဝ် ဆဂး ဂကောံဍုၚ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳဇၞော်ဇၞော် ညံၚ်ရဴအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ် ယဝ်ရ ဟွံသ္ပစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂမဂး သွက်ဂွံသ္ပစၞးဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဖန်က်ဟွံဂွံဂှ်တုဲ အကာဲအရာဝွံ ဍေံဒှ်အာဇြဟတ်စိုတ်ကဵုဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ဂှ်တုဲ သွက်ဂွံဝေၚ်အာပေဲါပၞာန်အပ္ဍဲဍုၚ်ဂှ်လေဝ်ကီု၊ သွက်ဂွံက လေၚ်သီဗၜေါဝ်ဇြဟတ် ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်လေဝ်ကီုဂှ် ဒှ်အာအထံက်အပၚ်ဇၞော်ဇၞော်ရ။ ယဝ်ရစိုပ်အခိၚ်သဘၚ်သဳကၠဳဇၞော် ဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံ ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဒှ်အာဗဗွဲဓဝ်မဂး ဂကောံအေန်ယူဂျဳဂှ် သွက်ဂွံဒေါံကၟိုၚ်စှေ်အာမာန်ရောၚ်။ ဆဂး ညံၚ် ဟွံဂွံဒှ်အာဗီုပြၚ်သာ်ဂှ်မာန် အလဵုအသဳအမေရိကာန်တအ် ဂစာန်လွဳပရာမံၚ်ပေၚ်ၚ်ရောၚ်ဟီုဂှ် သက်သဳသာဓကတ္ၚဲဏံ ပိုဲ ညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ မွဲလပါ်ပၠန်ဂှ် ညးစၞးကုလသမဂ္ဂ သွက်ဍုၚ်ပိုဲဂှ်လေဝ် ညးတအ်လုက်စုက်မံၚ်ကဵုဂကောံရပ်လွဟ်ကောန် ဍုၚ်အရၚ်တအ်ကီုဂှ်တုဲ ရမ်သာၚ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် လျောဝ်ဗက်မံၚ်လပါ်အေန်ယူဂျဳကီုရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ် မာန်ပၠန်ရ။ ရံၚ်ကဵုဝၚ်မွဲပ္ၚံက်မဂး ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ ဗော်ရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် ကၠောံဍမံၚ်ကဵုအ မေရိကာန်ဂၠိုၚ်ကီုရောၚ်ဂှ် ပိုဲဒးညာတ်ကေတ်သာ်ဂှ်မာန်ကီုရ။ ယဝ်ရပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂတေံ အမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ် ဗလံက်ထောံ ဟွံဒုၚ်တဲကဵုညးစၞးကံၚ်သဳပၞာန်တအ်ဂှ် မဂး ပၞော်တိတ်တၞဟ်ဟ် သွက်ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် နွံသာ်လဵုဏီရောဂှ် ပိုဲဒးဂၠိုက်ဂၠာဲရ။ ညးစၞးနာဲကျဝ်မဵုထောန်ဂှ် ဟိုတ်နူနွံမံၚ်ပ္ဍဲ ဍုၚ်အမေရိကာန်ဖိုဟ်ဂှ်တုဲ ၜိုန်ရကြုက်ဟွံတုပ်စိုတ်ကီုလေဝ် ညးတေံ အာစိုပ်ဂတမုက်ရုၚ်ကုလသမဂ္ဂ အခိၚ်ကောံဓရီုမာန်ဏီ ဂှ်တုဲ မွဲနဲမွဲဗီု ညးတေံကလိဂွံအခေါၚ်ဟီုဗၟံက်မွဲမွဲသာ်မာန်ဏီဂှ်တုဲ သွက်အေန်ယူဂျဳဂှ် သာမံၚ်ရ။ ဂကောံအေန်ဂျဳအိုဝ်ဇၞော်ဇၞော် တအ် ထံက်ဂလာန်ညးတေံလေဝ် ဒှ်မာန်ဏီရ။ ပ္ဍဲမ္ၚးကောံဓရီုဂှ် ညးတေံ ဒုၚ်ဆဵုကဵုအစာပရိုၚ်တအ်တုဲ ဟီုပတိတ်လညာတ် ဂွံ မံၚ်တၟာဂလိုၚ်ဏီရ။ ညးစၞးကံၚ်သဳပၞာန်ဂှ် အမေရိကာန် ဟွံကဵုလုပ်ဍုၚ် ဟွံပတိတ်ကဵုဗွဳဇြာမဂး အကာဲအရာဂှ် ဂတးဂတန် အာမွဲမွဲဗီုလေဝ်မာန်ဏီရ။ ဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော်တအ် ဝေၚ်နဲကလုတ်ညးသကအ်မဂး သီုညးစၞးၜါလပါ်ဂှ် ဟွံကလိဂွံတိုန်စိုပ်ကောံဓရီု ပ္ဍဲယူအေန်မဂး အခိၚ်ဂှ် သွက်နာဲကျဝ်မဵုထောန်ဂှ် အာထ္ၜးဆန္ဒပ္ဍဲမ္ၚးရုၚ်ယူအေန်မာန်ဏီဂှ်တုဲ သွက်အေန်ယူဂျဳတအ် သာမံၚ်ညိ ဏီဒးဟီုရ။ အကာဲအရာဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံဂှ် ညးစၞးနူကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဂွံတိုန်သ္ပစၞးပေၚ်ၚ် ပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ကြပ်ဒှ်ဟွံမာန်ရ။ ယဝ်ရယူအေန် တုပ်စိုတ်ကဵုညးစၞးအေန်ယူဂျဳမဂးရော သာ်လဵုမကတဵုဒှ်မာန်ဂှ်ရော ဂလာန်စောဒနာသာ်ဝွံလေဝ် ကတဵုဒှ်ကၠုၚ် မာန်ဏီရ။ ဆဂး ဂွံတုပ်စိုတ်ဂှ် ဝါတ်မံၚ်ရောၚ်ဟီုဂှ် သက်သဳကြုက်ကဵုအမေရိကာန် မကလိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်အကြာဏံဂှ် ကၠးမံၚ် တုဲတုဲရ။ ယဝ်ရပၞာန်တအ် ဒှ်အာဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ယူအေန်မဂး အကာဲအရာဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ပ္ဍဲဂၠးတိပိုဲဏံ သုန်စှေ်အာစိုပ်ဂၠးဂတာမာန် ရောၚ်။ ဝါဒဒဳမဝ်ကရေဇြဳဂှ် ဓဝ်ပတှေ်ညးဂၠးတိတအ် အောန်စှေ်အာဇၞော်ဇၞော်ရ။ ဝါဒတၠအဝဵုပၞာန်တအ်ဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲဍုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ် တအ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်မာန်ကီုရောၚ်။ ပရေၚ်သီအဝဵုနူအလဵုအသဳ မဇၞးလဝ်မာဲတအ်ဂှ်လေဝ် ကတဵုဒှ်ဇၟာပ်ပ်ဒၞာဲမာန်ကီု ရောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ဂွံဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂဂှ် ဝါတ်မံၚ်တၟာလှေ်ရောၚ် တော်ဆကေတ်မာန်ရ။ ဗီုကတဵုဒှ်မံၚ်တ္ၚဲဏံ စပ်ကဵုပေဲါပြိုၚ်ပကာန် ဂွံသ္ပစၞးပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ကၠာကၠာတေံ ခေတ်ကာလနေဝေန်၊ ခေန်ညောအ်တအ်ဂှ် ဟွံ ကေၚ်နွံကၠုၚ်ဂှ်တုဲ ဍေံဒှ်ဗီုသာ်ဝွံမာန်ရောၚ်ဂှ် ညးဂှ်မွဲ ဟွံကေၚ်တော်ဆလဝ်ရ။ ကၠာတေံ ပၞာန်သီအဝဵုတုဲဗက်ဂှ် ညးစၞးသွက် ယူအေန်ဂှ်လေဝ် ဍေံဒှ်အာညးစၞးသွက်ပၞာန်တအ်ကီုရ။ လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူနာဲကျဝ်မဵုထောန် ဟွံလျောဝ်ဗက်လပါ်ပၞာန်ဂှ်တုဲ အ ကာဲအရာဂှ် ဒှ်အာဂတးဂတန်ရောၚ်။ အလဵုအသဳအမေရိကာန်လေဝ် သ္ပလဝ်စၟတ်သမ္တီ ဒုၚ်လဝ်တဲညးတေံပၠန်ဂှ်တုဲ အကာဲအ ရာဍာံဍာံဂှ် ဗီုဆိၚ်ဂှ်သၟိၚ်ဟွံစၟတ်ရ။ တုဲကၠုၚ်ခြာဟွံလအ်တေံပၠန်ဂှ်လေဝ် ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဗလးမၞိဟ်ကဵုကၠတ်ဂစိုတ်ညးတေံ ပၠန်ဂှ်တုဲ ဟိုတ်အမေရိကာန် ဂွံလုပ်စလပါ်နာဲကျဝ်မဵုထောန် လပါ်အေန်ယူဂျဳဂှ် လောန်တုဲခိုၚ်ဗိုန်ဂၠိုၚ်အာရ။ ပ္ဍဲဂကောံကုလသမဂ္ဂဂှ် ယဝ်ရဂကောံကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး သာ်လဵုညးတအ် ချဳဒရာၚ်အာပ္ဍဲကေၚ်ကာ ဂၠးတိဂှ်ရော။ ယဝ်ရအေန်ယူဂျဳ ကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး အကာဲအရာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဍုၚ်ပိုဲ ဗီုလဵုကြက်ဒှ်အာမာန်ဂှ်ရော၊ ယဝ် ရညးတအ်ကီု အေန်ယူဂျဳကီု ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး သာ်လဵုကံကုသဵုဗၟာ ကတဵုဒှ်အာမာန်ဂှ်ရော။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၃၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== စေဝ်ပၞောန်ပန်တၚ် ==

စေဝ်ပၞောန်ပန်တၚ်
&quot;#ယၟုအ္စာကၞေဟ်ဂှ်ဒးဒှ်ယၟုမန်ဟေၚ်ရောၚ်ယဝ်ဟွံဒှ်မ္ဂးၜိုန်ရတမ်လိက်စၟတ်ပေၚ်ဒၟံၚ်ကီုလေဝ်ဒှ်လလေၚ်ဟေၚ်ရ&quot;

    ပ္ဍဲအရာချူလိက်ပရေၚ်မွဲပိုဒ် ဒးပၠောပ်စိုတ်ကၠာအိုတ်ဂှ် လိက်ပရေၚ်ဇကု ဂွံဒုၚ်ရုဲစှ်မံၚ်ကဵု/ဟွံမာန်ဟွံသေၚ်။ လိက်ပရေၚ်ဇကု ကိတ်ညဳမံၚ်ကဵု၊ တၚ်ရန်တၟံကေုာံ စေဝ်ပၞောန်ဂကောံကီုဟာဟေၚ်မဒှ်ရ။ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးမချူလိက်ဝွံ ဇၟာပ်ချူတမ်လိက် သ္ပကၠုၚ်သတိကဵုတၚ်ရန်တၟံကေုာံစေဝ်ပၞောန်ဂကောံဗွဲတၟေၚ်ရ။ပ္ဍဲကာလကလိဂွံကသပ် သွက်ဂွံချူတမ်လိက် ဇရေၚ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်လဂံါအာဇာနဲကၞပ်ပိဝွံလေဝ် ဗှ်လ္ၚတ်ရံၚ် တၚ်ရန်တၟံကေုာံစေဝ်ပၞောန်ဂကောံမဖျေံလဝ် သွက်အ္စာကၞေဟ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ကာလစိုပ်စေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန် အတိုၚ်မစၞောန်ထ္ၜးလဝ်လတူတေံဂှ်-
         &quot;  အဝ်……ဒၟါနူဂှ်ဟေၚ် ပ္ဍဲကၞပ်ၜါတေံ နာဲမိၚ်တဝ်ဂှ်ဂွံဒှ်အာယၟု နာဲမၞိက်ၜိုပ်၊
        နာဲထောန်သိၚ်ဂှ် ဂွံအာယၟုနာဲထဝ်သောန်ရောၚ်သွံ…။&quot;
          သာ်ဝွံ ပဟေဠိဟွံသောၚ်ပ္ဍောၚ်မံၚ်မွဲတၚ်ဂှ် တၟးအာဖၠၚ်ရ။ မွဲဒမြိပ်ဓဝ်ဟေၚ် စိုဂ်မကေတ်တဴဂုဏ်စရာဲလတူလညာတ်ဥာဏ်ညးတာလျိုၚ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန် လဂံါအာဇာနဲဂမၠိုၚ်ဂှ် မံက်ဂတဝ်တိုန်ကၠုၚ် တာဒၞါဟွံမာန်ရ။ စေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန်ဝွံ ဇၟာပ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန်တံ သ္ပဒတန်တုဲ သုၚ်စောဲထေက်ရောၚ်။
         ယၟုမ္ဂးဂှ် တၚ်လဝ်သွက်ဂွံကော်သက်သက်ရောၚ်-သာ်ဝွံမိက်ဂွံသ္ဂးမာန်ရ။ ဆဂးမၞိဟ်မ္ဂးဂှ် မံၚ်ဒၟံၚ်ကဵုယၟုမွဲမရောၚ်-ဗီုဂလာန်မြဴသာ်ဝွံလေဝ်နွံမံၚ်ကီုတုဲ သွက်ဂွံလ္ၚတ်ပရောယၟုဂှ် ဂွံတဴဒြဟတ်ပၠန်ရ။ သွက်မၞိဟ်မွဲမွဲဂှ် ယၟုမွဲမကိစ္စဇၞော်ကွေုရ။ ယၟုမွဲမခိုဟ်မ္ဂး ကုကၠောန်ကၠောန်ညးတၞဟ်ထေၚ်ခိုဟ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်-ယဝ်ရကၠောန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်,ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်မ္ဂး ယၟုဟွံခိုဟ်ဟွံဂွံရ။
             ဆေၚ်စပ်ကဵုယၟုတုဲ ညးကဝ်တံ ဟွံသ္ပထောံမဇ္ဇျဟ်ရ။ ဓရ်ပရမတ်ဂမၠိုၚ် ယဝ်ရစာ်စ္ဍးအာနူပညပ် (ယၟု)မ္ဂး လတူနူဒှ်ဂုဏ်ဖဵုညးလောကတံဂှ် ဒှ်ဒုဟ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်-ဂှ် ညးတံကၠိုဟ်ခၠၚ်လဝ်ရ။ ယၟုဟွံမွဲမ္ဂး ကပေါတ်ကညောတ်အဝိညာဏကမပ္တံ ဂဥုဲဂမၠိုၚ်ကီု၊ သတ်သဝိညာဏက မပ္တံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ကီုဟွံမွဲကဵုအပိုၚ်ခြာအာကာသဓာတ်ညးကဵုညးရ။ အပိုၚ်အခြာမြဴသာ်ဝွံ ဟွံမွဲမ္ဂး အဝေါၚ်မၞိဟ်လေဝ်မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ဟွံသေၚ်ရ။
             ဟိုတ်ဂှ်ရ ဆေၚ်စပ်ကဵုယၟုတုဲ သ္ပကၠုၚ်သုတေသန်ဗွဲမလံလကာဖာတေံရ။ ပြကိုဟ်ဗေဒၚ်ဂမၠိုၚ်မပ္တံကဵု နာမက္ခရဆာန်
မဒက်ပတန်လဝ်နကဵုဂိုဏ် (၈)ဂိုဏ်မပ္တံ &quot;ဘ&quot; ဂိုဏ်၊ ပြကိုဟ်ခုတ်ယၟုဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵု ဂၞန်သၚ်္ချာသ္ၚိတုဲ၊ ပြကိုဟ်ဗေဒၚ်ရးပလိုတ်-ဗီုရုပ်ယၟုမကိတ်ညိကဵု ဂၞန်သၚ်္ချာပုၚ်ခၟူ၊ ဂၞန်သၚ်္ချာယၟု-NUMEROEOGY ဂမၠိုၚ်ကီု ပြကိုဟ်သုတေသနဂမၠိုၚ် မပ္တံကဵုပြကိုဟ်ဝၚ်ကောန်ဂကူဒေသကောန်ဂကူ၊ ပြကိုဟနအဘိဓာန်ဂမၠိုၚ်ကီုမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်လတူကဝ်ဏံဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။

         ဗွဲစၟတ်တုန်-ယၟုမ္ဂးဂှ် စၞောန်ထ္ၜးမံၚ်အဓိပ္ပါယ် ရနူက်ဗ္ဒန်မၞုံကဵုၚုဟ်မးဂမၠိုၚ်ရ။ ယၟုမၞိဟ်မ္ဂးဗီုယၟုမၞိဟ်၊ ယၟုတိရစ္ဆာန်၊ ယၟုတၞံဆုမ္ဂး ဗီုတၞံဆု-မပ္တံသာ်ဏံ ဖန်ဗဒှ်မံၚ်ကဵုဒြဟတ်ဒမၠုဂမၠိုၚ်နူလက်ကြဴတေံ ဗွဲမသကာတ်မြဟ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ဆဂးဂှ် လိက်ပရေၚ်ဝွံ ချူပရောအစောံသတ္တိယၟုဟွံသေၚ်တုဲ ဟွံဇမၠိၚ်ဇိုၚ်ကၞေဟ်ပရောဗေဒၚ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ဟီုသာ်ဂှ်မ္ဂး ပဲါနူဏံမုဂုဏ်ဖဵုနွံမံၚ်ဏီရော။
          ဗီုယၟုကိစ္စဇၞော်ဂှ် နကဵုပုစ္ဆာ(၃)တၚ် သၟဝ်ဝွံ သ္ပဏာပြာကတ်ရ။
      ၁။  ဂကူမြာန်မာ(ဗၟာ)တံဂှ် ဂကူသာကျ၊ဝၚ်ကွေံဟာ။
     ၂။   မန်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုဟ်လဵုရော။
      ၃။   ဂကူပျူ အခိၚ်လဵုကၠေံအာရော။
၁။ ဂကူမြန်မာ(ဗၟာ)တံဂှ်ဂကူသာကျဝၚ်ကွေံဟာ။

   ဗၟာတံ ဒလူလပုဟ်တဲကဵုဝင် &quot;တကံၚ်&quot; တုဲ ဒုၚ်ယၟုဂကူသာကျဝၚ်ရ။ ဒုၚ်ယၟုဂကူသာကျဝၚ်မ္ဂး &quot;ပိုယ်ဂှ်တၞောဝ်ဒတောဝ်ကျာ်ရောၚ်- &quot; သာ်ဝွံ ဒုၚ်ဝန်တုပ်တုပ်ရ။ အာစာဝၚ်ဗၟာတံဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် &quot;တၞောဝ်သၟိၚ်ပထမ-အဘိရာဇာဂှ် ဒှ်ညးပတန်ဍုၚ်ရ။ ဟိုတ်နူသၟိၚ်ဝိဋဋူဘ ဗတိုက်ဍုၚ်ကပိလဝှ်တုဲ ညးတံပှ်တိတ်ကၠုၚ်ဒၞဲါ ဍုၚ်တကံၚ်ဝွံရောၚ်။ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူမဒှ်တၞောဝ်ဒတောဝ် &quot;တကံၚ်&quot; ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဒှ်ဂကူမပိၚ်ပှ်ကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသတေံရောၚ်&quot; သာ်ဝွံ ချူတဴအိုတ်ရ။ အတိုၚ်လဟီုဏံ ယဝ်ရကေတ်စမ္ဂး ဂကူဗၟာတံဂှ် ဟွံပါလုပ်ပ္ဍဲဂကောံ &quot;မန်ဂေါ&quot; တုဲ ပါလုပ်ပ္ဍဲဂကောံဂလာတၟောဝ်အာရိယာန်တံရောၚ်-ဟီုစဂွံရ။
           FDEA - ကၠေၚ်က္ဍဟ် &quot;ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ် &quot; ပ္ဍဲဝၚ်ဗၟာကၠာတေံချူကၠုၚ်ဟွံမွဲရ။ မွဲအခိၚ်တေံဍုၚ် &quot;တကံၚ်&quot;နွံကၠုၚ်၊ ယၟုဨကရာဇ်ဂှ် အဘိရာဇာ-သာ်ဝွံဗွဲမခ္ဍန်ဟေၚ် ချူကၠုၚ်ရ။ ညးတၞောဝ်ဒတောဝ်&quot;တကံၚ်&quot; တံ ကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသလေဝ်ဟွံပါ။ ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ်လေဝ်ဟွံပါရ။
       အ္စာဝၚ်ဗၟာမဟာသဳလဝံသ(၁၆က္ဍိုပ်ကၠံကၠာ)ကီု၊ ဥူကလာ(၁၈ က္ဍိုပ်ကၠံကၠာ)ကီု ၊ တောန်တေန်တာက်ဝန် မဟာစဳသူ(၁၈ ဗွဝ်ကၠံ) ကီု၊ ဒှ်အ္စာဝၚ်ဗၟာ ဒယှ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ဆေၚ်စပ်ကဵဝၚ် &quot;တကံၚ်&quot; ဂှ်အယာံမာတ်မြော်-ဓမံက်သ္ဂးရ။ ပ္ဍဲလိက်ရာဇာဝၚ်ဗကာံတၟိလေဝ် ဓမံက်ထ္ၜးလဝ်တၞောဝ်ဒတောဝ်သၟိၚ်တကံၚ်ဟွံမွဲရ။
        စိုပ်လက်ထက်ကုၚ်ဗံၚ်(၁၉ က္ဍိုပ်ကၠံ)၊ ဟီုချိုတ်ချိုတ်ပၠိုတ်ပၠိုတ်မ္ဂးပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ခရေတ်-၁၈၂၉သၞာံဏံမှ အ္စာရာဇဝၚ်မှန်နန်တံ ဟီုကၠုၚ်ပရောဝၚ်တကံၚ်ဗွဲတြးရ။ ပရောဍုၚ်တကံၚ်ကီု၊ ပရောတၞောဝ်ဒတောဝ် သၟိၚ်တကံၚ်ကီု ဟီုကၠုၚ်ဗွဲတြးတုဲ ဝါဒ &quot;ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ် &quot; ဂှ် မံက်တိတ်ကၠုၚ်-မဒှ်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အ္စာရာဇဝၚ်မှန်နန်တံ ချူလဝ်ဆဆဵုဟွံသေၚ် ညံၚ်ဂွံနွံကဵုယုတ္တိဗေဒဂှ် စၞောန်ထ္ၜးလဝ်ပြကိုဟ်နိဿယ်ရ၊တကံၚ်-ညးတံနိဿယ်လဝ်ဂှ်လေဝ် ဍာံဍာံတေံပရောတၞောဝ်ဒတောဝ်သၟိၚ်တကံၚ် ဟွံပါရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ စိုပ်လက်ထက်ဏံမှ ဖန်ဇန်တိုန်ရာဇဝၚ်ဏံဗွဲတြးရောၚ်ဂှ် ပြာကတ်မံၚ်ရ။
          အခိၚ်ချူရာဇဝၚ်မှန်နန်ဂှ် ဒှ်အခိၚ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံဟွံညဳသာသၟဟ်သၟန်၊ ဒှ်မံၚ်ပြသၞာဝိရောဓိတုဲ ညံၚ်ဂွံစိုပ်လတူဂကူမန်မၞုံကဵုတၞောဝ်ဒတောဝ်ဝၚ်မခိုၚ်ကၠိုက် မဍိုက်ပေၚ်ကဵုယေန်သၞာၚ်ပြဝေဏဳကဆံၚ်လှုၚ်ဂှ် ဗၟာတံသ္ဒးထွုတ်ပတိုန်ဝၚ်ကံၚ်ဗွဲတြးရ။ ဂကူမန်တံဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ဂကူ သာကျဝၚ်ဂှ်ဂကူပြဲတုဲ ညးတံလုပ်ထောံအဝေါၚ်ဂကူသာကျဝၚ်မှ ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ဝးပကဝ်ကၠေံ စိုတ်ဓါတ်ဆီနာဲဂကူမန်တံမာန်ရောၚ်မဒှ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ-အရေဝ်မ္ဂး&quot; ဂကူဗၟာ-ဂကူသာကျဝၚ် &quot;ဂှ် ဒှ်အရေဝ်ဇြဲကဴဝဴသတ်-သဒ္ဒတ်ဟွံမွဲတုဲ အယာံမာတ်သၠုၚ်ဝေၚ်သကေတ်ဇကုဟေၚ်ရောၚ်ဂှ် အ္စာဝၚ်တံ ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ်ညာတ်လဝ်အဇှ်ေ ဇိုၚ်ကၞေဟ်ရာဇဝၚ်မှန်နန်ရ။
        ပ္ဍဲအရာဂကူဗၟာတံ ဂစာန်တဴညံၚ်ဂွံစိုပ်လတူဂကူမန်ဂှ် စိုပ်ခေတ်ကုၚ်ဗံၚ်ဏံမှ သ္ပကၠုၚ်ဍာ်ပလာဲဝေၚ်ကၠုၚ်ပြယာဲ ဟွံသေၚ်ရ။ နူခေတ်ဗကာံတေံလဝ် သၟိၚ်ရေတ် တက်ကၠုၚ်ပေဲါအလီ-ဂှ်ဗှ်ကေတ်ပ္ဍဲလိက်တၟံယှိုဲစိခုံ &quot;မာန်ရ။ ဂကူမန်တံ ရှ်ေသှ်ေမံၚ်မှာထေရ်ပဝမ္မတိ၊ ဂကူပျူဂှ်ရှ်ေသှ်ေဒေဝတဴဗိသြဴ-တုဲ-&quot;ဂွံလဝ်ပျးဒိုသ်နူညးတံညံၚ်ညံၚ်&quot; ချူလဝ်ပ္ဍဲလိက်တၟံဂှ်ရ။သုၚ်စောဲပါဝါမှာထေရ်ဂဝမ္မတိ, ဒေဝတဴဗိသြဴတံတုဲ အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ဂကူမန်တံကေုာံဂကူတိစူ(ပျူ)ရ။တက်ကၠုၚ်ဓယံက် ပရေၚ်ဘာသာဂှ် စကၠုၚ်နူဍုၚ်ဗကာံတေံရောၚ်-ဟီုစဂွံရ။
      ဂကူဗၟာကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသဟွံသေၚ်မ္ဂး နူလဵုညး တံကၠုၚ်ဂှ် သ္ဒးစၞောန်ထ္ၜးမာန်ရ။ ပ္ဍဲဒၞဲါဝွံယၟုဂမၠိုၚ်ဟီု ကၠုၚ်အရေဝ်ရ။ မၞိဟ်မ္ဂးဂှ်ဇိုတ်ကၠေံဒၞဲါဇိုၚ်ဇကုဟွံအးရ။ ဂၠိုၚ်ကဵုအောန် စက်ဒၞဲါဇိုၚ်သှ်ေဝက်မံၚ်ဟေၚ်ရ။ &quot;ဇြုံကဵု ဇြုံညာတ်ဒၞဲါဇိုၚ် &quot;ဟီုဂှ် တန်ဒှ်အဓိပ္ပါယ်ဏံရ။
       ဂကူဗၟာတံလေဝ် ဒၞဲါညးတံမံၚ်ကၠုၚ်နူတမၠာတေံဂှ် ဒၞဲါဇိုၚ်သှ်ေဝက်ကၠုၚ်ရ။ ယဝ်ရဒးထ္ၜး ဥပမာမ္ဂး ပ္ဍဲဂကူမန်ပိုယ် ဒိုသ်ပန်ဂှ် အဓိပ္ပါယ်ပြာကတ်လောန်ရ။ဒိုဟ်ဗၟံက်မ္ဂးဒၞဲါတ္ၚဲမံက်တိုန်၊ ဒိုဟ်ပလိုတ်မ္ဂးဒၞဲါတ္ၚဲပၠိုတ်စှ်ေ၊ ဒိုသ်သၠုၚ်ကျာမ္ဂး ဂၠံၚ်ကျာသၠုၚ်၊ ဒိုသ်သၟဝ်ကျာမ္ဂး ဂၠံၚ်ကျာအာ-ပြာကတ်မံၚ်ရ။ ပ္ဍဲဂကူဗၟာတံ ဒိုဟ်ပန်ဂှ် အဓိပ္ပါယ်ရနူက်ဗ္ဒန်လောန်ရ။ အဓိပ္ပါယ်ဟွံမံက်ဂတဝ်။ဂတမုခ်လပါ်တ္ၚဲတိုန်တေံညိ။ ဂတမုခ်ဇကုဂှ် &quot;အရှေအ်&quot;၊ လက်ကြဴဇကုဂှ် &quot;အနံက် ၊ လပါ်တဲပုၚ် ဂှ် တံၚ် &quot;လပါ်တဲပဲါဂှ် မြံက် &quot; သာ်ဝွံသ္ဂးရ။ နူဂကူဗၟာ ဝိုတ်ကၠံ ကံက်သၟာန်စမ်ရံၚ်မ္ဂး အတိုၚ်လတူတေံဟေၚ် ကဵုကၠုၚ်သွဟ်ရောၚ်-မဒှ်ရ။ တၚ်ဒုဟ်ဟွံထေက်ရ။ ပ္ဍဲဘာတန်မူလလေဝ် ဗတောန်မံၚ်အတိုၚ်ဂှ်ရသေၚ် ဟာ။
           အဓိပ္ပါယ်ဒိုသ်ပန်လတူတေံဂှ် အဓိပ္ပါယ် &quot;အရှေအ် &quot;ကဵု &quot;အနံက်&quot; ဝါဒိုသ်ဂှ်နွံကဵုယုတ္တိတုဲ အဓိပ္ပါယ် &quot;တံၚ်&quot; ကဵု မြံက်ဝါဒိုသ်&quot; ဂှ် ဟွံပြာကတ်ရ။ယၟုဒိုသ်(၂)ဒိုသ်ဝွံ စၞောန်ထ္ၜးလဝ် ဇာတိတိုပ်သုက်ဂကူဗၟာတံ ပေၚ်ပေၚ်ရ။ ဒၞဲါဗၟာတံမံၚ်ကၠုၚ်ကိုပ်ကၠာတေံဂှ် ဒှ်ဍုၚ်ကြုက်ဒေသနေရတိရ။ တ္ၚဲဏံ တွဵုရးကောန်သုကော်ရ။ ညးတံယေန်သၞာၚ်ဟွံမွဲဏီတုဲ မံၚ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲအကြာ ဂြိုပ်ဒဵုဝိစောဝ်ရ။ ဒၞဲါမူလဒေသညးတံဂှ် တၟေၚ်တၟေၚ်တၟဟ်တၟဟ် ဝိဂှ်ဇွောဝ်မံၚ်လပါ်သၟဝ်ကျာရ။ ဗွဲမဂၠိုၚ်ဝိမ္ဂးဂှ်ဇွောဝ်လပါ်သၠုၚ်ကျာဂၠိုၚ်ရ။ ဟွံသေၚ်မ္ဂးလပါ်ပလိုတ် ဟွံသေၚ်မ္ဂးလပါ်ဗၟံက် ဇွောဝ်တဴတုဲလပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် ဇွောဝ်စအောန်ရ။ ဝိမၞုံယၟု &quot;ဟဵုအေန်ယဵု&quot; မူလဒေသဗၟာတံဂှ် ဟဳဇွောဝ်မံၚ်လပါ်သၟဝ်ကျာရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ သၠုၚ်ကျာဂှ် ဟိုတ်နူဒဵုနွံမံၚ်တုဲ &quot;တံၚ်&quot; သာ်ဝွံသ္ဂးတုဲ လပါ်ၜဳဟဳဇွောဝ်စှ်ေအာဂှ် &quot;မြံက်&quot; သာ်ဝွံပညပ်စရ။ မြံက်ဂှ်ချူမံၚ်ပ္ဍဲလိက်တၟံ&quot;မ္လစ်သြက်-မ္လစ်အောက်&quot; တုဲအဓိပ္ပါယ်ဂှ် သၟဝ်ၜဳ-ၜဳလပါ်သၟဝ်-မဒှ်ရ။သရုပ်ထောံမ္ဂးလတူၜဳဂှ်ဒဵုနွံမံၚ်တုဲ &quot;တံၚ်&quot; လပါ်ၜဳ ဟဳဇွောဝ်စှ်ေအာဂှ် မ္လစ်အောက်/မြောက်&quot; သာ်ဝွံ ဂွံအဓိပ္ပါယ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗၟာတံဂှ် ဂကူသာကျဝၚ်ပိၚ်ပှ်ကၠုၚ်နူ မဇ္ဇျုမဒေသဟွံသေၚ်တုဲ ဒှ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဍုၚ်ကြုက်မၞုံပ္ဍဲအကြာမုဟ်ဂြိုပ်ခၟဴ ဂစေံ သကေံကၞောတ်ၜဳ &quot;မာချူ&quot; မဒှ်လစှ်ေၜဳဇၞော်ဟဵု အေန်ဟဵုကေုာံဒေသ&quot;ဗယျာန်ခရ &quot;ရောၚ် - ဂှ် ယၟုဒိုသ် ညးတံသုၚ်စောဲမံၚ်ဂှ် လဴထ္ၜးလဝ်ကဵုဗွဲမဗိုန်ဗတ်ရ။ပဵုတုဲပြာကတ်မံၚ်ပၠန်ဂှ် ဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဆီတုပ်ကဵုဗၟာ မသှ်ေမံၚ်လတူဒဵုတံဂှ် ဒဵုတ္ၚဲဏအ်ကော်စချေံ &quot;မြာန်&quot; ရ။ ဗၟာတံဍိုက်ချေံစောန် ပန်တ္ၚဆိုက်ဗ္ဒက်တဴရ။ ဗၟာပါမ္ဂးချေံပါရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗၟာကၠုၚ်မ္ဂး ချေံကၠုၚ်ရ- သာ်ဝွံ နကဵုဌာနူပစာ၊ သဒိသူပစာ ကော်ခဴကၠုၚ်ဂကူ ဗၟာတံ &quot;မြန်မာ&quot; ဒှ်ဂွံရောၚ်-အ္စာသုတေသိတံစှ်ေ စိုတ်ရ။ မြက်စာတုဲ &quot;မြာန်&quot;ကြံၚ်မ္ၚိုဟ်တုဲ &quot;မာ&quot; ဟွံသေၚ်။ &quot;ဍိုက်ချေံကြမ်တုဲ&quot;  &quot;မြန်မာ&quot; မဒှ်ရ။ ဂကူဗၟာတံဂှ် ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်ကဵုဂကူကြက်တံဗွဲမလောန်တုဲ ဟွံဂွံမံၚ်ကၠုၚ်ဝိုဟ်ဝိုဟ်ရ။ စိုပ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏံတုဲမှ ညးတံဝွံ ဇူစဗွဲတသိုခ်စိုတ်တသိုခ်ကာယအိုတ်ရ။
      ပ္ဍဲအေဒဳ-၈၃၂ ဂှ် ကောန်ပၞာန်ချောမ်ဖေအ်ယဵု ကၠုၚ်ဗတိုက်ပလီုထောံလုၚ်သိရိခေတ္တရာတုဲ ရပ်ဏာမၞိဟ်ပိလ္ၚီတုဲ ဖျေံကဵုဒၞဲါပ္ဍဲချေဝ်တုၚ်-လၟုဟ်ဍုၚ်ခေါန်မေန် တွဵုရးယူနာန်ရ။ ပ္ဍဲအေဒဳ ၈၃၅ သၞာံဂှ် ထပ်ဗတိုက်သဓီုတုဲ ထပ်ရပ်ဏာ မၞိဟ်ပိလ္ၚီပၠန် စွံပကန်လဝ် ပ္ဍဲကၞောတ်ၜဳ ဨရာဝတဳ လၟုဟ်မျေတ်ကျဳနာ ရပ်နၚ်ဂကူဗၟာတံသ္ပကောန်ပဝ်တာဒပ်အာဂတ သ္ပစရန်ဍန်ပၞာန်ရောၚ် -သ္ဂောံတီကေတ်တုဲ ကိုပ်ကၠာနူအေဒဳ-၉-က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် ဂကူဗၟာတံဟွံဂွံဖျေံဇိုၚ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏီဂှ်လေဝ် ပြာကတ်အာရ။ဣဝွံ……အဆက်ဒတုဲဖဵုဝၚ်မကလိဂွံနူယၟုဂမၠိုၚ်မဒှ်ရ။
၂။မန်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုဟ်လဵုရော

       အ္စာဝၚ်မန်တံဂှ် မန်ပိုယ်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုသ်သၟဝ်ကျာရောၚ်-သ္ဂးရ။ မန်တံပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ်ပ္ဍဲဇရေၚ်ၜဳ ယာန်သဳကြုၚ်ရောၚ်လေဝ်ဟီုရ။ အ္စာဝၚ်ဗၟာတံဂှ် မန်ပိုယ်လုပ်ကၠုၚ်နူဒိုဟ်ဗၟံက်တုဲကေၚ်မံၚ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲဒေသတွဵုရး ကာန်တုၚ်ရောၚ်-သ္ဂးအိုတ်ရ။ အ္စာဝၚ်မန်လ္ၚဵု ယိုက်ဗက်အ္စာဝၚ်ဗၟာတံတုဲ ချူဗက်အတိုၚ်လညာတ်ညးတံလေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။
         တွဵုရးကာန်တုၚ်ဂှ်နွံသၠုၚ်ကျာၜဳယာန်သဳ ကြုၚ်,ဗၟံက်ဍုၚ်ဗဳယေက်နာမ်ဏီရ။ ယၟုၜဳယာန်သဳ ကျာန်ဂှ်ဒှ်မံၚ်ယၟုမန်ကီု၊ မၞိဟ်ဒေသတံဂှ် သုၚ်စောဲလဝ်ဝေါဟာမန်ဗွဲမဂၠိုၚ်ကီု၊ ၜဳယာန်သဳကျာန်ဂှ်နူကုန်ဒဵုတိဗက်ဟဳဇွောဝ်အာလဒေါဝ်ဍုၚ်ကြုက်ဒဵုကဵုစိုပ်ဍုၚ် ရုၚ်ဟာဲကီုတော်ရံၚ်မ္ဂးဂကူမန်စကၠုၚ်နူကာန်တုၚ်ဂှ်ဒှ်ဟွံမာန်ရ။ပ္ဍဲကာန်တုၚ်ဂှ်မံၚ်ကၠုၚ်ကီုလေဝ် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဟီုဟွံဂွံရ။
          ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူမန်တံဂှ် နူဒဵုသၟဝ်ကျာ လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏံကီု၊ ဍုၚ်ဒွါရဝတဳ(သေံ)ကီု၊ ဍုၚ်ကမ္ဗုဇကီု မဒှ်ရ။ ဒွါရဝတဳလီုတုဲမှ စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ရာမညဏံဟွံသေၚ်။ မန်ဒွါရဝတဳကေုာံမန်ရာမည (ဍုၚ်ဗၟံက်+ဍုၚ်ပလိုတ်)ဝါဍုၚ်ဝွံ မွဲဒမြိပ်ဓဝ်လိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်ဇၞော်-မောဝ်ရာၚ်ဆာဲကၠုၚ်ရောၚ်ဂှ် ယၟုယၟာမန်တြေံတြဟ် ညးဂူတံ,ခါသဳတံ ထ္ၜးမံၚ်သာဓကရ။
       မွဲသာ်ပၠန် ယဝ်ရလုပ်ကၠုၚ်နူဒိုဟ်ဗၟံက်မ္ဂး တၞောဝ်ဒတောဝ်မန်မပ္တံဂကူ မုဏ္ဍဆာန်တာ(လ်)၊ခါသဳတံဂှ် ဂွံစိုပ်အာတွဵုရးအာသာမ်၊ ရးမဇ္ဇျိမဒေသတေံဟွံလောဲရ။ ယၟုကွာန်၊ ယၟုဍုၚ်၊ ယၟုဘုတ်ဘာစေတဳ မၞုံမံၚ်ပ္ဍဲလတူဍုၚ်ပိုယ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠၚ်တံဂှ် စၞောန်ထ္ၜးမံၚ်ဒဒှ်ရ မန်တံစိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံနူဒိုသ်သၟဝ်ကျာရ။ ကာလချိုတ်-စွံက္ဍိုပ်, ကေတ်ဏာက္ဍိုပ်လ္ပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် ပြာကတ်မံၚ်ရ။ ဒၟါနူယၟုမန်သှ်ေဝက်မံၚ်ပ္ဍဲဒေသတံဂှ်တုဲ ဂုဏ်ဖဵုဝၚ် ပတန်ၚုဟ်ဟွံမာန် ဂမၠိုၚ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ရ။
       ၃။ ဂကူပျူ အခိၚ်လဵုကၠေံအာရော-
     ကြုက်တံကော်ခဴစဂကူပျူတံ &quot;ပိယော&quot; -(PINO)၊ မန်တံတံကော်ခဴစ &quot;တိရ်စူလ်&quot; ရ။ ဍုၚ်ဗဳသၞဴ ရာဇဌာနဳပျူတံဂှ် ပ္ဍဲ အေဒဳ-၅ က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် ဖူနန်အၚ်ပါယာဗတိုက်ပလီုထောံရောၚ်-ဂှ် အ္စာဝၚ်ဗၟာတံ ထေၚ်သၠေဟ်တဴရ။ ဍုၚ်သဳရိခေတ္တရာ(ပြည်)ဂှ် ပ္ဍဲအေဒဳ (၈)က္ဍိုပ်ကၠံဂှ်သၟိၚ်ပျူလက်ကြဴအိုတ် သဳဟဝိကြမ ဂ္ဇံနန်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ လက်ထက်သၟိၚ်ဝွံ ယေန်သၞာၚ် ပျူတံဇၞော်မောဝ်ရာၚ်ဆာဲစိုပ်ကၞောတ်အထောတ်ရ။ သၟိၚ်သဳဟဝိကြမဂှ် ပ္ဍဲအေဒဳ-၇၁၈, စဴအာသွဝ်တုဲလက် ကြဴဏံ သၟိၚ်ပျူအဆက်ပိုတ်အာရ။ညးမွဲကဵုမွဲဟွံညဳ သကအ်ရ။ သၟိၚ်မအုပ်ဓုပ်ဂကူပျူတံသီု ဖအိုတ်ဂှ်ဟွံမွဲရ။ သၟိၚ်ဒေသညးကဵုညးဂှ်နွံမံၚ်ဏီရ။ ပ္ဍဲအေဒဳ-၈၃၂-ကာလကြုက်နန်ချံၚ်တံကၠုၚ်ဗတိုက်ဂှ် ဍုၚ်ပျူသီရိ ခေတ္တရာလီုအာရ။နူဂှ်ပတန်ဍုၚ်ဟာန်လေန်ပၠန်ရ။ ဍုၚ်ဟာန်လေန်လေဝ် ဒုၚ်ဟွံလံရ။ လ္ၚဵုဟီုကြုက်ဗ္တိုက် လ္ၚဵုဟီုပၟတ်ဒဵုဂတိုဟ်ဍုၚ်ဟာန်လေန်လီုအာရ။တော်ရံၚ်ကဵု ဂကူဗၟာတံ စိုပ်မံၚ်ဗကာံဍုၚ်ပျူတုဲ ဗၟာတံဟွံ ဗတိုဟ်-ဟီုဟွံဂွံ။
        ဂကူပျူတံဂှ် ကဵုဂကူဗၟာတုပ်တုပ်ဟီုဂှ် ဒးဗ္စာရဏာရ။ ဥပမာ-ဂကူညးဂူကဵုဂကူမန်တံ လောန်ကၠုၚ်ၜိုတ်(၈၀၀)သၞာံတေံဒှ်ကၠုၚ်မွဲဂကူဓဝ်ကီုလေဝ် လၟုဟ်ဟွံကၠိုဟ်အရေဝ်ညးသကံရ။ ဂကူဗၟာကဵုဂကူပျူတံဂှ် ဒှ်ဂကောံ တိဗက်တဝ်ပါမေန်တုဲ အရေဝ်တုပ်-ဟီုဟွံဂွံ။ ကရေၚ်ကဵုကချေၚ်တံလေဝ် အ္စာတံစုတ်လဝ်ပ္ဍဲဂကောံတိဗက်တဝ်ပါမေန်ကီုရ။ ရ မျှာၚ်ညးတံ ပဲါနူဟွံတုပ်ကဵုဗၟာတံ သက်သက်ရ။ ရ မျှာၚ်ညးတံ ပဲါနူဟွံတုပ်ကဵုဗၟာတံဂှ် ကြပ်မံၚ်ကဵုမန်တဴဏီရ။ နူစတမ်တေံ ပျူကဵုဗၟာတံ ဟီအရေဝ်တုပ်ကဵုဒှ်ကၠာရ။ ပြဆာဲမံၚ်ညးသကံပွိုၚ်(၉၀၀)သၞာံတုဲအခိၚ်တေံ ဂၠံၚ်ဆက်ဆောံ ဟွံမွဲတုဲ အရေဝ်ဂွံဆက်တုပ်အာပၠန် အခေါၚ်အောန်လောန်ရ။
         အ္စာဝၚ်ဗၟာတံချူမ္ဂး ဂကူပျူတံဂွံကၠက်ဂှ် ဗဝ်စုတ်ဒုဟ်လတူမန်,ခမေန်,ကြုက်တံရ။ ဆဂး-ဒၞါဲဍုၚ်ပျူတံဂှ် ဂကူဗၟာတံဂ္ဇံလဝ်ဂှ် ရုပ်ရဴပရေံမံၚ်ရ။ မန်ဂွံၚိတ်ပျူတံဂှ်လ္ပဟီုဏီ၊ အခိၚ်ပျူတံကၠက်အာဂှ် မန်တံနွံကဵုဍုၚ်ဟွံသေၚ်ရ။ နွံမံၚ်သၟဝ်တဲဗၟာတုဲ ညံၚ်ဂကူဇကု ဟွံဂွံကၠက်အာဂှ် ဒးရုန်ဂစာန်မံၚ် ဟွံသံက်သာလးလးဂှ် ဇၟာပ်ညးအဲမတ်တၟးမံၚ်သီုဖအိုတ်ရ။ ဂကူပျူတံဂှ် ကၠအ်အာပ္ဍဲတဲဗၟာတံတုဲ တာလျိုၚ်ပ္ဍဲမန်,ခမေန်,ကြုက်တံဟွံမွဲရ။
        ဂကူမန်ကဵုပျူတံ ဒှ်ကၠုၚ်ပၞာန်မွဲလှ်ေဟွံဆဵုရ။ကာလပၞာန်ကြုက်တံ+ခမေန်တံဓလဵုခၞံၚ် ကၠုၚ်ပၠံၚ်တိဍာ်မ္ဂး မန်ကဵုပျူတံ တံၚ်တဲညဳသာတုဲ စဵုဒၞါကၠုၚ်တိဍာ်ဇကုအိုတ်ရ။ အတိုၚ်အ္စာဝၚ်ဗၟာတံဟီု-ပျူတံဖေက်ဘဲမန်တုဲပြံၚ်တိုန်အာလပါ်ယှိုဝ်ဗဝ်တေံဂှ် ဒှ်ဟွံမာန်ရ။မူဟိုတ်ရောမ္ဂး ပ္ဍဲအေဒဳ ၈၃၂ သၞာံဂှ်ဍုၚ်သဓီုလေဝ် ဒၟါနူလီုအာကီုမဒှ်ရ။ ဒၟါနူဘဲပၞာန်ကြုက်တံတုဲ ပျူတံမွဲဓဝ်ဟွံသေၚ် ဒးပြံၚ်ဍုၚ် မန်တံလေဝ်ဒးပြံၚ်ဍုၚ်ကီုရ။
       ပျူတံဂှ် ဍုၚ်ဗိသၞဴလဵု စိုပ်သိရိခေတ္တရာ၊ သိရိခေတ္တရာလီု စိုပ်ဟာန်လေန်(ဟာန်လေန်ဂှ်နွံမံၚ်ဒိုဟ်ဂၞဲ ဍုၚ်ယှိုက်ဗဝ်(၁၁)တိုၚ်ရ)မဒှ်ရ။ မန်တံဂှ် ပထမသဓီုလဵု-စိုပ်သဓီုဒုတိယ၊ သဓီုဒုတိယလီု-စိုပ်သဓီုတတိယ၊ (ပထမသဓီုကဵု တတိယသဓီုဂှ် သဓီုလၟုဟ်ဝွံရ။ ဒုတိယသဓီုဂှ် နွံဇိုၚ်ဒဵုကေလာသရောၚ်-အ္စာတံသ္ဂးရ။)မဒှ်ရ။ မန်ကဵုပျူတံ ဟွံတၟေၚ်ညးသကအ်ရ။ ဂကူမန်ကဵုပျူဒဒှ်ရညိသာမံၚ်ညးသကံဂှ် ယၟုယၟာကပေါတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ထ္ၜးမံၚ်သက်သိရ။
        စိုပ်လက်ထက်သၟိၚ်ဗၟာအနူရုဒ္ဒ (အနာဝ်ရထာ)ဂှ် သဓီုလေဝ်လီုအာတုဲ စှ်ေအာသၟဝ်တဲဗၟာ ညံၚ်ရဴပျူတံကီုရ။ မန်ကဵုပျူဘဝတုပ်ရ။ သၟိၚ်အနဝ်ရထာဂှ်နူ AD-1044-စိုပ်-AD-1077သ္ပသၟိၚ်ရ။ သၟိၚ်ဗကာံလက်ကြဴအိုတ်ဂှ် သၟိၚ်ပေက်ကြုက်(AD-1256-1287)မဒှ်ရ။ခေတ်ဗကာံဂှ် ပွိုၚ်-234သၞာံတန်တဴကၠုၚ်ရ။ ဂကူပျူတံဂှ် ဒဵုကဵုစိုပ် AD-1248ဟွံကၠက်ဏီရ။ပ္ဍဲလိက်တၟံညံၚ်ယျၚ်ကျိတမိ မချူကှ်ေလဝ် AD-1233ဂှ် ယၟုဂကူပျူ,ဂကူမန်တံပါမံၚ်တုဲ ဒဵုကဵုအခိၚ်ဏံ ဂကူပျူတံနွံမံၚ်ဏီရောၚ်ဂှ် ပြာကတ်အာရ။ ဂကူပျူတံ နန်ကၠေံအာပွိုၚ်(၄၀၀)သၞာံပြၚ်ပြၚ်တုဲမှ ဂကူကၠက်အာရောၚ်မဒှ်ရ။ဂကူမန်တံဂှ် စိုပ်လက်ထက် သၟိၚ်ပေက်ကြုက်မှ ဂွံတိတ်ဗၠးနူသၟဝ်တဲဗၟာရ။
       ဒၟါနူဆဵုယၟု ကမၠောန်မောၚ်မပျူတံပ္ဍဲလိက်တၟံတုဲ အခိၚ်ပျူတံကၠေံအာကီု၊ ကၠေံအာပ္ဍဲတဲညးလဵုကီု၊ ညးဂှ်ၚိတ်ထောံကီု  တြးဇာဥာဏ်တုဲ ညးကဝ်တံတော်ဆဒးအာရ။ ဂကူမွဲမွဲကၠေံကၠက်အာဂှ် မွဲတ္ၚဲဓဝ်မွဲဗတံဓၚ်ဟွံသေၚ်။ ကၠေံကၠက်အာသိုက်သိုက်ရောၚ်။ညးမၚိတ်တံဂှ် ဖျေံလဝ်ဂွန်တုဲ ဖန်ၚိတ်အာညံၚ်ရဴကၠန်ရောၚ်ဂှ် ယၟုကမၠောန်မောၚ်မပျူတံဂှ် ကဵုမံၚ်သတိကဵုပိုယ်ရ။တၚ်ယၟုမန်ညိမန်-
            အ္စာသုတေသနတံဂွံရုပ်ကျာ်ပရမံ ခေတ်အနဝ်ရထာချူလဝ်လိက်ပျူမွဲ၊ အ္စာချူဂှ်ယၟုမန်။ၜိုန်ရတၚ်လဝ်ယၟုမန်မ္ဂး။ &quot;သီရိဗညာနော &quot;ကီုလေဝ် ဂကူပျူတန်ဒှ်ရ။ ပ္ဍဲထွာဲတေံ ဂွံရုပ်ကျာ်ပရမံၜါ ခေတ်သၟိၚ်ကျာန်ယျေတ် ချူလဝ်လိက်မန်၊ အ္စာချူလဝ်ယၟုမန်သီုၜါ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ်-ဆဵုလိက်မန်ပ္ဍဲထွာဲတုဲ ဂကူမန်စိုပ်ထွာဲရ-ဟီုဟွံဂွံသာ်ဝွံ အ္စာဝၚ်ဗၟာ သဝ်လူသွးရ။ 
      မန်ခေတ်ဗကာံတေံ တၚ်လဝ်ယၟုမန်ဖိုဟ် ဒးဒုၚ်ထောံ ဂကူပျူ။ ရးတနၚ်္သီတေံယၟုကွာန်မန်နွံပြာကတ်မံၚ်ဖိုဟ် ဒးဒုၚ်ထေၚ်မန်တံဟွံကေၚ်မံၚ်ရ။ အရေဝ်ဏအ်ဒှ်ဟွံဒှ်စွံလဝ်ကၠာတုဲမန်ပိုယ်ခေတ်ဏံ ဗွဲမဂၠိုၚ်ယၟုမန်ဟွံတၚ်၊ လိက်မန်ဟွံလေပ်တံဂှ် ဂတဏံ(၁၀၀၀)သၞာံပၠန်မ္ဂးအ္စာသုတေသနတံ စုတ်စရၚ်ပ္ဍဲဂကူလဵုထေၚ်ရောၚ်။ ဘာမန်လ္ၚဵု၊ ကွာန်မန်လ္ၚဵု အတိုၚ်ယၟုမန်ဂှ်ဟွံချူ၊ ကၠာဲထောံဘာသာတုဲ ချူမံၚ်တံဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲဘာတံဂှ် ပ္ဍဲကွာန်တံဂှ် မူရဴဂကူလဵုမွဲမံၚ်ကၠုၚ်-အ္စာသုတေသနတံထေၚ်ရောၚ်။ ဥပမာ- &quot;ဘာဇၞော်&quot; ဂှ် ကၠာဲထောံ &quot;ဘုရာကြီးကျောင်း&quot;တုဲ ချူဟွံထေက်။&quot;ဘာကျိုက်၊ဇနော&quot;- သာ်ဝွံသ္ဒးချူအတိုၚ်ယၟုမန်ဂှ်ရ။
       လိက်မန်ဂှ်နူလက်ထက်အနဝ်ရထာစိုပ်လက်ထက်အလံၚ်စိသူ-ပွိုၚ် (၁၀၀)သၞာံဍောတ်ဍောတ် သုၚ်စောဲကၠုၚ်ပ္ဍဲနန်ဗကာံရ။ အမာတ်ဒဴဗညာမန်ဗၟာဟွံရုဲ သ္ဒးလေပ်လိက်မန်ရ။ ၜိုန်ရဒးဗတောန် လိက်မန်ကီုလေဝ် ဗၟာတံ ဒုၚ်ယၟုမန်ဟွံသေၚ်ရ။ တ္ၚဲဏံဂကူမန် ရဲဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တံဂှ် သ္ပဟိုတ်ကဵုဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တုဲ ဟွံဒုၚ်ယၟုမန်ဂှ် သ္ဒးအမ်သဝ်ရ။ ယၟုဍေံဂှ်လေဝ်ယၟုမန်ဟွံတၚ်လဝ်၊ အရေဝ်မန်လေဝ် ဟွံဗတောန်လဝ်ကဵုဍေံ၊ လိက်မန်ဂှ်သ္ၚောဲ၊ ကောန်ၚာ်ဗီုဏံဍေံထေၚ်ဍေံဂကူမန်ဟွံသေၚ်ဂှ် ဗျိဟွံထေက်ရ။
       ပ္ဍဲအိန်ထံၚ်မၞုံကဵုပ္ဍဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်လ္ၚဵု မဍုက်ကေဝ်မံၚ်ကေုာံ ညးမချူလိက်ဏံဝွံ ညးတံသုၚ်စောဲယၟုမန်အလုံသ္ၚိရ။ကောန်ညးတံ ဟီုအရေဝ်မန်ဂွံသီုဖအိုတ်ဟွံသေၚ်ကီုလေဝ် &quot;အာဲဂကူမန်&quot; သာ်ဝွံဍေံတံ ဂံၚ်ဒုၚ်ယၟုသီုဖအိုတ်ရ။ ဒၟါနူဟွံလေပ်လိက်မန်,ဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တုဲ ဟွံဒှ်ဂကူမန်ဂှ်အဓိပ္ပါယ်ဟွံမွဲရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်လက်တေန်အမေရိကာန်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် အရေဝ်,လိက်ပတ်ညးတံကၠေံအာပ္ဍဲအကြာဘာသာကဵုလဵုနဳကီုလေဝ် ယၟုဂကူညးတံ ညးတံဟွံကၠဟ်။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲညးတံဟွံကၠဟ်။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲညးတံဂွံဗၠးၜးရ။
          ပ္ဍဲအခိၚ်တ္ၚဲဏံ ဂကူမန်တံ ထေက်ကဵုဒးစွံသတိအိုတ်ရ။ ၜိုတ်လဵုဒှ်ဒှ် ယၟုဇကုကီု၊ ယၟုဒေသဇကုကီု၊ ယၟုမန် သ္ဒးဒှ်ရ။ ဂွံဆဵုညးယၟုကၠာဲမံၚ်တံဂှ်မ္ဂး ဒးကဵုလညာတ်ထေက်ရ။ ဒးသောၚ်ကလးၚုဟ်မးယၟုထေက်ရ။ &quot;ဂကူမန်ဂှ် ဂျိုၚ်မံၚ်ကဵုယၟုမန်မွဲမရောၚ်&quot;ဂှ် ဒးကဵုသမ္တီထေက်ရ။ သ္ၚိဌာန်ဇကုဘုတ်ဘာဇကု၊ ကောန်ဇကု ကောန်ကွးဇကုတံဂှ် ဒးခုတ်ခဴကၟုမန်ထေက်ရ။ အယာံမာတ်မိ,နာဲမိမံၚ်ဂတဂှ်မွဲမဓဝ် ဟွံရုမ်ဂပ်ဏီဂှ် သ္ဒးကဵုပညာထေက်ရ။
        ကၟိန်ဍုၚ်ပိုယ်ဝွံဒက်ပတန်လဝ်နကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် နကဵုသာ်အရံၚ် ဇကုအပိုၚ်ဂှ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်မံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်အိုတ်ရ။သွက်ဂွံကယျိုၚ်ကယျဝ်ကၟိန်ဍုၚ်ဂှ်ဂကူမန်တံ ဟွံဒးပြံၚ်သာ်ရ။ နကဵုသာ်အရံၚ်ဇကုအပိုၚ်ဂှ်ဟေၚ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်မ္ဂး ကၟိန်ဍုၚ်လေဝ်တန်ဂကူပိုယ်,တွဵုရးပိုယ်လေဝ်တန်အာမာန်ရောၚ်။ နကဵုသာ်အရံၚ်မန်မတွံဂး လိက်ပတ်ဘာသာ,သာသနာ,ပညာဂကူမန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်အာကၟိန်ဍုၚ်ထေက်ရ။ နကဵုယၟုမန်ဂှ် ဒက်ပတန်အာဝၚ်ဘဝကောန်ဂကူဇကုပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဏံထေက်ရ။ လက်ကြဴအိုတ်ဂှ် ညံၚ်ရဴစေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန် ဒှ်မံၚ်ဒတန်ပ္ဍဲမဂ္ဂဇြေန်မန်လဂံါအာဇာနဲကီု ဇၟာပ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန် သ္ပဒတန်စေဝ်ပၞောန်ဝွံထေက်ရ။
         
                ✍   ရာမည-မာံဝါန်ၛာဲ✍
                ကွာန်ကအ်သိုခ်
     သၞောဝ်စိုပ်တွဵုရး ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာဏံမ္ဂး &quot;မွဲတ္ၚဲဂကူမပဒတဴ ပ္ဍဲတွဵုရး ဒၞာဲတံဂှ်တံဂှ် အာတ်မိက်ကၠုၚ် မိက်သၠာဲယၟုတွဵုရးမ္ဂး သၠာဲကဵုမာန်ရောၚ်&quot; ရံၚ်ကဵုပိုဒ်ဏံတုဲ ပ္ဍဲတွဵုရးမန် မၞိဟ်ဟီုအရေဝ်မန် အောန်အာမ္ဂး ယၟုမ္ဂး &quot;တွဵုရးဍုၚ်မန် &quot; ဂှ် ပြံၚ်လှာဲအာ ယၟုတၞဟ်မာန်ရောၚ်၊ စွံသတိကဵုဇၞော်ညိ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၈၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဍိက်တၠအဝဵုပၞာန် ==

ဍိက်တၠအဝဵုပၞာန်

ယွံကလောပိုဲ ဟိုဲမန်မွဲသကအ်
ဂွံတီလဴကဵု ဒှ်ဖဵုဗိုန်ဇၟအ်
နေဝေန် သာန်ယု ယၟုဗမာတအ်
ဗော်ပၞာန်ဂမၠိုၚ် ပိုၚ်လဝ်ဍုၚ်ဏအ်
ပေၚ်စှ်ၜါသၞာံ ပယျာံဟွံပၠအ်
ဍန်ဂြက်ဇဳဂၠံၚ် ပၠံၚ်ၜးတေံဏအ်
ဗက်သီဗၞိက်တိုက် ဍိုက်ယာန်ဂဇအ်
လောဘဖအဴ ထဴသီတိကၠအ်
လုံကောန်ရးဍုၚ် ဒုၚ်ပျဲရေက်ကအ်
ပၞာန်ဂွှံအဝဵု ညျြါံ က်ကဵု ကှအကြှအြ
ဗက်ကိတ်ဗက်ကဳ သၚဳညးဂြိပ်တၚအ်
ဓဇနျလောနျကဲာ ဟဲာက္ကဵုတမွအျ
စှၜါသၞာံဏအှ ဝးကအသှုါဆှီ
နူဂှ်သၠာဲပြံၚ် ညံၚ်ဒးအလီ
လပါ်တံသွံ စွံလဝ်မွဲလၚီ
ပိပိမသုန်(၁၉၇၃) သၞာံတုန်ဂေါဝ်မြီ
မြေက်ကသဵုအဴ တြဴစွေက်ကြအ်ဆီ
ဍှုါရှးဟှံပဲါ ရဲုမဲာအလီ
ပၞာန်အပ်အဝဵု လၚဵုမိပ်ဂြိုၚ်အီ
လလံကဵုပြဟ် မွဲတၚဲဒှ်လၞီ
သမတလေဝ် နေဝေန်ကြအ်ဆီ
မန်ညံၚ်ဂွံသၠေက် ဍေံပေက်ဟဇီ
မိၚ်ဒးၚုၚ်ၚ ဂွဂွဗြီဗြီ
ရုဲမာဲအလီ ဒှ်လၞီရိုဟ်တၚဲ
သၞာံလတူဂှ် ဟီုသှ်ဗဗွဲ
ဂိတုပုဟ်ကၠာ ဖါမံက်စှ်မွဲ 
ကဵုဍုၚ်မန်ရ ပစၟတ်လဝ်တၚဲ
နေဝေန်သာန်ယု ဂးယၟုညးအဲ
ဒှ်အလဵုသဳ ပိုၚ်ပြီဂၠိုၚ်နဲ
ဍာံဂှ်ဟွံကေတ် ဗၠေတ်ရောၚ်ဗဗွဲ
ကဵုဍုၚ်မန်ဂှ် ရှ်ညိဟွံမွဲ
ဂကူဂွံကၠေအ် လှေအ်လှန်ဂၠိုၚ်နဲ
ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ပၠက် ခိုဟ်သွက်ညးမွဲ
မူသာ်ရောတၟေၚ် ပထေၚ်ညးအဲ
ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဍိက် ရပ်ဇိက်ရိုဟ်တၚဲ
ညိရောဟွံတၟေၚ် ဒးထေၚ်ညးအဲ
ညးဂဇံခုၚ် ပေၚ်ဗုၚ်ရိုဟ်တၚဲ
မန်ဍိက်ဗမာ ယာမုက်ဒုၚ်နဲ
အခေါၚ်မန်ကၠက် သွက်ဇကုမွဲ
ဍုၚ်ဟွံဗဗွဲ တုပ်နဲကောန်ဍိက်
ရဲမန်ဒုၚ်ဂိ ညိဟွံမွဲပၟိက်
အခေါၚ်အဝဵု စဵုဇာစဵုနှိက်
ကၠောန်ပၠန်ဒှ်လုတ် စုတ်ထံၚ်စုတ်ထိက်
ဂကူဟွံသၠုၚ် ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဍိက်
မန်ကေတ်ဟွံကဵု ပလဝ်ကၠဵုကၠိတ်
မန်ဟွံကေတ်ဂှ် ဗဒှ်ခိုဟ်ပိက်
မန်ညးဂရိုဟ် မန်ဒိုဟ်မန်ကၞိက်
မန်ဏအ်ရောၚ် ဂွံဖဵုဒှ်ဍိက်
ဒုၚ်ဇက်ဒုၚ်ဇိက် မန်ဍိက်နေဝေန်
ကှ်ေကဲလၚုလၚန် ဍုၚ်မန်ဟွံထၞေန်
ညိရောစောဲစပ် ကၞိပ်တိက်ကဝေန်
ဂွံဆယၟုပညုၚ် ဍုၚ်မန်ပိုတ်ကြေန်
မူသာ်ရောဒှ် ဟွံသၟဟ်မၚ်ဇေန်
ညးဒုၚ်ဂစိုတ် တဲပိုတ်ဇိုၚ်လၟေန်
မူဟွံပကဵု တုပ်ကၠဵုဂျာပေန်
ညးဆာန်မန်ဍိက် ဗက်ကိတ်ဗက်ကဟေန်
မန်ဍိက်နေဝေန် ထၞေန်ကဵုဍုၚ်ပၠက်
မန်ညံၚ်ဂွံကၠက် ဍုၚ်ပၠက်ဍုၚ်ဍိက်
မန်ဏအ်ရောၚ်ကဵု ဂွံဖဵုဒုၚ်ဇိက်
မန်ဒုၚ်ဒဒိုက် သီုကွိုက်သီုထၞိက်
ဍုၚ်မန်‌ဍေံကဵု ညးလဵုရောဘိက်
မန်ရဲနေဝေန် ဒက်ဂြေန်စတိက်
စၚ်ခဗာဲကၠာ စကာရပ်ဇိက်
မန်ဏအ်ပဇၞော် ဍေံကော်ဍေံဘိက်
ရပ်ဗဂန်ဟေၚ် ညံၚ်ပြေၚ်ဂၠဴဇိက်
ဗီုပြၚ်ဍုၚ်လၟုဟ် ဒုဟ်ဟွံဗၠးဍိက်
သွက်ဂကူမန် ဆီနန်ပြိုက်သိက် 
ရဲညးတၠကောန် ဗတောန်ဗှ်လိက်
ရေၚ်တၠုၚ်ဟွံမာန် ကွာန်ပိုဲနွံပၟိက်
ဍုၚ်ပၠက်ဍုၚ်ဍိက် လိက်ပတ်ကၠေံအိုတ် [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၃၃၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== မဟာဗျူဟာဂွံဂွံဖျောန်အရံၚ်ချီဒနာဲသာ်ဍာဲဂှ်မာန် ဒးပဓာန်နဲပတန်သာသနာမန် ==

မဟာဗျူဟာဂွံဂွံဖျောန်အရံၚ်ချီဒနာဲသာ်ဍာဲဂှ်မာန် ဒးပဓာန်နဲပတန်သာသနာမန်
------------------------------
ရံၚ်ကဵု ၂၀၂၀ ဏအ်မ္ဂး အတိုၚ်တိဍာ်မန်ဖအိုတ်လ္ပဟီုဏီ 
ၜိုတ်တိဍာ်နွံသၟဝ်ယၟုတွဵုရးမန်ဂှ် မန်ဟွံဂွံအခေါၚ်ကျမာဲပေၚ်ၚ်။ 
ညအ်ဂှ်တာလျိုၚ်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရ။ ဇေတ်တ်ၜိုတ်ဟွံဇၞးကီုလေဝ် ဇၟာပ်ပွိုၚ်ဍုၚ် ၜိုတ်ကျ ဒးဂံၚ်ပြိုၚ်။ ညအ်ဂှ် အခေါၚ်ကျဟွံမွဲဏီမ္ဂး ဂွံဇၞးဂှ်လအ်မံၚ်ညိဏီ။ 
ဂွံဇၞးနကဵုပေဲါပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မွဲဟီုဂှ် ညံၚ်ပေဲါပတိုက်ပၠန်ဂတး မွဲပေဲါ မွဲတမြိပ် ကၠောန်ဂွံဟွံသေၚ်။ ဒးအာကဵုဗျူဟာဟေၚ်ရ။ 
မုဟိုတ်ဂွံဟီုရောတှ်ေ မန် ရဲစွံဒၞဲါဟွံဒးဏီဂှ် မုဒှ်ဒှ်ကၠုၚ်ဂၠာဲမံၚ်သၞကဵုလကျာ် ဗွဲတၟေၚ်အဲ &quot; ဟိုတ်နူ လကျာ်လၟိုဟ်ဂၠိုၚ် ၊ ဟိုတ်နူညးရုၚ်သ္ၚာဂၠိုၚ်ရ &quot; ဇြဟတ်ပၞာန် ဇြဟတ်မန် ယအ် &quot; ညအ်ဂှ် လညာတ်ရဲစွံအိက်ဒၞဲါဟွံဒးတအ်မွဲရဒးဟီု။ 
တ္ၚဲဏအ် လကျာ်မန်အိုတ်အာ တ္ၚဲဏအ်ဂကူမန်ပြံၚ်အာရ။ နတဲဂှ် ရံၚ်ကဵုကွာန်မန် ဒှ်ဘာလကျာ်ဗၟာ ဘာမန်သုၚ်စောဲဝေါဟာဗမာမ္ဂး သက်သဳဏအ်ကၠိုဟ်ကေတ်လုပ်ရ။ 
ဒၞဲါဏအ်မိက်ဂွံဟီုဂှ် စၞးဒးဟီုမံၚ်ကဵုလကျာ်မန်ဂၠိုၚ် ဇြဟတ်ပၞာန် ဇြဟတ်ညးကဵုမာဲယှအ်ဂှ် 
သြန်ဇကုတအ် မပၠေၚ်မံၚ်အကြာသ္ဘၚ်ဘာသာ ဌာန်ကွာန်ဇကုဂှ် ပကောံတုဲ ဗက်ရာန်တိ ပတိုန်ဘာ ဗဒှ်ဘာတုဲ ဌာန်ဘာလကျာ်မန်ဟွံမွဲညိ။ အခါဂှ်မ္ဂး ဌာန်ဂှ် တိဂှ် ဗၞတ် ၃၀ သၞာံ ၄၀ သၞာံမ္ဂး ဒှ်ကၠုၚ်ဇြဟတ်မန်ဟေၚ်ရ။ ၜိုန်ရဟွံဒှ်မန်ကီုလေဝ် အောန်အိုတ် ညံၚ်ဍေံဂွံစုတ်ကၠုၚ်မာဲကဵုဗော်မန်ဇကု ဒးဂစာန်ဂွံ ဂစာန်မာန်။ 
ကဆံၚ်ၜိုတ်ဏအ် ချပ်လဝ်ဟွံမွဲ ချပ်ဟွံလုပ် ဗက်ဟရာံမံၚ်လကျာ်ဗၠာဲ သက်က်ဂှ် ဂၠံၚ်ဒးဟွံသေၚ်။ လမုဟ် ဘာလကျာ်မန် ပအပ်ထောံလကျာ်ဗမာ ကွာန်မန် ၁၀ သၞာံဟွံပေၚ် ဒှ်အာဗမာ (ဗမာသာမညဟွံသေၚ်၊ ဗမာဍဟ်မန်ဒှ်ကၠုၚ်မာန်) 
လပါ်သၚ်မန်တအ်လေဝ် ကမၠောန်ပတိုန်သာသနာဂှ် ကဆံၚ်ဂိုဏ် ကဆံၚ်ကွာန် ဒးချပ်ဇန်ထေက်ရ။ ညအ်ဂှ်ကမၠောန် ကောန်သာသနာတအ်ဒးကၠောန်ရ။ လကျာ်ဗမာ ညးတအ်ဂစာန်ပတိုန်မံၚ်သာသနာ အကြာတိဍာ်ချေၚ် ကချေၚ်တအ် ပရဲညးတအ်တိတ် ၂ လပါ် မွဲသာသနာ ညးတအ်တိုန် ၂ ဂကူညးတအ် ဗျာပ်တြး။ ကမၠောန် ပတိုန်သာသနာ missonary ဟီုဂှ် အၚ်္ဂလိက်လေဝ် သုၚ်စောဲလဝ်ရ။ ကိုပ်ကၠာနူဒပ်ဍေံဟွံအာမ္ဂး သၟာပတိုန်သာသနာ ဍေံစိုပ် တုဲမ္ဂး ဒပ်ပၞာန်ဍေံဗက်စိုပ်။ 
မန်ပိုယ်လေဝ် ဒးမံၚ်ကၠာ်ဏအ်ရသေၚ်ဟာ။ နဲသီကေတ်တိဍာ်ဇြဟတ်ဂကူၜေတ်တ်၊ တီဖိုဟ်ရနဲ ဆဟွံကလေၚ်သုၚ်စောဲ။ 
ဌာန်တိဍာ် နူကျာ်ထဝ် စဵုစိုပ်သထီုဂှ် ပွိုၚ် ၁၀ သနာံ ဘာမန် ဒးဒှ်မုစိဘာ၊ ပွိုၚ် ၂၀ သၞာံ မုစိဘာ ၊ ပွိုၚ် ၁၀၀ သၞာံ မုစိဘာ နကဵုကသပ်ကမၠောန် ကဆံၚ်သၚ်ဂကူဟီုဟ
ို ကဆံ၎်ဂိုဏ်ညးကဵုညးဟီုဟီု ဒးချပ်ဇန်ကမၠောန်ပတိုန်သာသနာရ။ ညအ်ဂှ်သွက်မဟာဗျူဟာရ။ ဘာဒှ်တုဲ ဒးကာဗက်ဟေၚ်ရ။ ဒးကာဗဒှ်ဘာတုဲ လကျာ်ဗက်ဟေၚ်ရ။ 
ဂွံကလေၚ်သီတိ ဂွံဗဒှ်ဇြဟတ်ဂကူပၠန်ဂှ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဗော်ရပ်လွဟ် ကေုာံ သၚ် တအ်ကီု သီုကောန်ဂကူမန်တအ် ဗဒိက္ဍိုပ်တုဲ လကြဴကမၠောန်ပတိုန်သာသနာမန်ဂှ် ဇြဟတ်မန်ဗီုလဵုသ္ဂောံဆက်ဗက်အာဂှ် ဒးသီကၠဳရ။ 
လမုဟ်ဂှ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ် ပတှ်ေမံၚ်ဇြဟတ်မၞိဟ်ကၠးကၠး ဒၞဲါလဵုမန်တီုရ ဂံၚ်လုပ်ပြိုၚ်၊ နကဵုအစဳအဇန်ဗော်လေဝ် ဒၞဲါဒးဖံက်ဂၠံၚ်တၟိဂှ်ဟွံဂံၚ်သုၚ်စောဲဇြဟတ် ဗွိုက်ဘာသာပၠန်လေဝ် တုပ်ကဵုရဲမာဲကီု ဒၞဲါလဵုမန်တီုရ ပကီုစုတ်။ 
အခါညးချူလိက် ပရေၚ်ပညာတုဲမ္ဂး ဌာန်ဒၞဲါတၟိမွဲ ၜိုန်ညံၚ်ဂွံဒှ်ဂကူမန်ဟွံမာန်ကီုလေဝ် အောန်အိုတ် ၜိုတ်ညးစုတ်မာဲကဵုဗော်မန် ညံၚ်ဂွံဒှ်မာန် ရန်ချပ်လဝ်နွံ။
Pic: TLT [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၃၇၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ၜံက် ==

ကြက်မၞိဟ်ဂှ်ပုၚ် ကြုက်ဍုၚ်ဂှ်ပၞာန်
ကြုက်မၞိဟ်ဂှ်ဒှ်မံၚ်ပုၚ်ဖိုဟ် မူဟိုတ်မၞိဟ်စောဲၜံက်တံ ထပိုတ်ၜံက်ဟွံမာန်တုဲ ဟီုမံၚ်ၜံက်မွဲတၞုၚ် ပုၚ်မွဲပ္ၚာန်ဂှ်ရော? ထေက်ကဵုဒးသ္ပ သုတေသန လ္တူၜံက်ဏံထေက်ကွေံရ၊ ၜက်ဏံဂှ် သုၚ်ကၠုၚ်နူစကဝ်တန်ရဟာ? သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ် ဗီုလဵုဂွံစိုပ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲမၞိဟ်ရောဂှ် ယဝ်ရလ္ၚတ်မ္ဂး အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဏံ ဂွံဆဵုကေတကမာန်ရောၚ်-

          လောန်ကၠုၚ်သၞာံၜိုတ် ၜါလ္ၚီ(၂၀၀၀) တေံ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် စံၚ်တၞးဆု တၞံဆုတံဂှ် ကေၚ်ခရေတ်ကေတ်သၟုဟ်ဍေံ နဒဒှ်ဂဥုဲမွဲဂကူရ။ၜိုန်ဂှ်ခမူဗီုၜံက်တုဲ သုၚ်ဂှ် ဟွံကေၚ်ဆဵုကေတ်ရ။
       သက္ကရာဇ်ခရေတ် (၁၄၉၂)ကောန်ဍုၚ်ယူရောပ်ပ မၞုံယၟု ကိုဝ်လာန်ဗာတ် ကၠုၚ်ဇရေၚ်တ္ကံ မဟာမာဗ္ဒဲါတိုက်အမေရိကဂှ်တုဲ ဂွံဆဵုကေတ်ညးအရိုၚ်ဂမၠိုၚ် စံၚ်ဒၟံၚ်တၞးဆုမွဲဂကူတုဲ ခရေတ်ဒၟံၚ် ယက်တၞးဆုဂှ် ဗွဲမသာယျေန်ရ။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မၞိဟ်အရိုၚ်ဂှ်လေဝ် ဆက်ကွာဲကဵုတၟာဲတဲကုကိုဝ်လာန်ဗာတ်တုဲ ဂဥုဲတၞးဂှ် စိုပ်အာတိုက်ယူရောပ်ပတေံ ကီုရ။
      မၞိဟ်အရိုၚ်နွံပ္ဍဲဇရေၚ် ဇိုၚ်ၜဳဍုၚ်ဗေန်နဳဇွဳဠာ ပ္ဍဲတိုက်အမေရိက သၠုၚ်ကျာဂှ် ထၜမ်လဝ် ဂဥုဲတၟးသီုညးဖ္အိုတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၄၉၉)တေံရ။
       ပ္ဍဲခေတ်ဂှ်ကီု ကောန်ဂကူသပိန်ဂမၠိုၚ် အာစိုပ်တ္ကံဂျူဗာတုဲ ဂွံဆဵုကေတ်မၞိဟ်အရိုၚ်ဂမၠိုၚ် ခရေတ်ဒုၚ်မံၚ်သၟူ ခမူမွဲဂကူ သၠဟ်ညံၚ်ၜံက်ခမူ ခေတ်ပိုဲဏံကီုဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ။ ရံၚ်ကဵုဟိုတ်စဏံတုဲ ဂဥုဲတၞးဏံဂှ် ကၠုၚ်နူဒေသတိုက်အမေရိကတေံဟီုစမာန်ရ။
         ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၅၆၅) ဂှ် ဂဥုဲတၞးစိုပ်အာ ဍုၚ်အေန်ဂလာန်တုဲ အခိုက်သုၚ်ၜံက်တဝ်တံ ဂၠိုၚ်တိုန်ညံၚ်ဍာ်ဒဳကီုရ။ ဗွဲကြဴဏံ ဂဥုဲတၞးဂှ် ပြးဇးအာအလုံမွဲတိုက် ယူရောပ်မွဲတုဲ နဒဒှ်ဂဥုဲမွဲဂကူလေဝ် သုၚ်စောဲကၠုၚ်ရ။ ဗီုဒှ်ဂှ်ပ္ဍဲၜိုတ်ခရေတ် (၁၆၆၄-၁၆၆၆) တေံဂှ် ပ္ဍဲဍုၚ်အေန်ဂလာန်က္တဵုဒှ်ယဲ ပလိက်တုဲ မၞိဟ်ချိုတ်အာ ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ တၞဟ်နဂွံစဵုဒၞာယဲဂှ် မၞိဟ်သၟတ်ဂမၠိုၚ် မွဲတ္ၚဲမွဲတၞုၚ်ဒးသုၚ်ၜံက်ရ။ ရဴဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီရ။ ယဲပဲါနူဂှ်ပၠန်လေဝ် နဲလွဳယဲ ထဂိုဟ်စုတ်သၟုဟ်ဂဥုဲ ပ္ဍဲဂၠံၚ်ကသုၚ်အိက်လေဝ် နွံရ။
       မဂဥုဲက္လိဂွံ နူအ တိုက်အမေရိကဂှ် ကၠောံအာတိုက်ယူရောပ်ပနူဂှ်ကၠောံအာတိုက်အာဖရိက တိုက်အာယှသကုတ်လ္ဒောဝ်ကေုာံ ဍုၚ်ကြုက်တံ ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ပ္ဍဲအခေတ်ဂှ် ဇၟာပ်မၞိဟ်တြုံသုၚ်ၜံက်လေပ်အာရ။ ယဝ်ရ ဟွံသုၚ်ၜံက်မ္ဂး ဟွံဒှ်မၞိဟ်တြုံခိုဟ်က္ဆံၚ်ဏံစိုပ်ကၠုၚ်ရ။
         ညံၚ်ရဴမၞိဟ်ဒးစိုတ်ၜံက်ဂၠိုၚ်ဂှ် ဍုၚ်လ္ၚဵုလ္ၚဵုဂှ် ကၟာတ်စဵုဒၞာၜံက်လေဝ် က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ကီုရ။ ပ္ဍဲခရေတ် (၁၆၀၄)ဍုၚ်အေန်ဂလာန် လက်ထက်သၟိၚ်ဂျုၚ် (ကိုပ်ကၠာ) ဂှ် သုၚ်ၜံက်မ္ဂး က္တဵုဒှ်ယဲကဴဇြဏောဝ်ဟီုတုဲ စဵုဒၞာကၠုၚ်ကီုရ။ ခရေတ် (၁၆၃၄) ဂှ် ပ္ဍဲဍုၚ်ရုယှာ ညးသွံရာန်သုၚ်စောဲဂဥုဲတၞးတံ သီုဖ္အိုတ်ရပ်ဂွံမ္ဂး ရေက်ထပိုတ်ကၠေံမုဟ်ကေုာံကဵု ဒုဟ်ဒဏ်ဓဇန်ဓဇန်ကီုရ။ ညးမက္လိဂွံလောန်အာဒုဟ် ဂၠိုၚ်ကဵုအလန်မ္ဂး ဒးဒုၚ်ဘဲဒဏ်ဂစိုတ်ရ။ ပ္ဍဲ (၁၇) ဗွဝ်ကၠံတေံ  ဍုၚ်ဒါၚ်မာတ် ဍုၚ်သွိဒေန် ဍုၚ်နလ်တာလာန် ဍုၚ်သေဿဠဳ ဍုၚ်အဝ်သကြဳယျကဵု ဍုၚ်ဟာန်ဂေရဳဂမၠိုၚ် ပ္တိတ်သၞောဝ်ဥပဒေ သုၚ်ၜံက်ဟွံဂွံကီုရ။ ဆဂးသၞောဝ်ဂှ် ဟွံဓလီုဖဍိုက်ကွေံကွေံရ။
     နူဂှ် ဗီုဂွံစိုပ်ကၠုၚ် ၜံက်ခၟူနကဵုစက္ခောဏံ ဂှ် သၟာလအာတ်မစောဲၜံက်တံဂှ် ရာန်သုၚ်ဟွံမာန်တုဲ ဗက်ဂၠာဲကပှ်ဍုတ်ၜံက် ညးတၞဟ် ကၠဟ်လဝ်ဂှ်တုဲ ခမူကဵုစက္ခောတုဲသုၚ်ရ။စနူဂှ်တုဲ ကၠောံအာအလုံဍုၚ်ရ။ ပ္ဍဲ (၁၈) ဗွဝ်ကၠံ ပ္ဍဲဍုၚ်အဳတလဳကဵုဍုၚ်ပဝ်တူကဳ သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ကၠောန်ခမူၜံက်နကဵုစက္ခောတုဲ ပ္တိတ်ၜံက်ရ။ ပ္ဍဲခရေတ် ၁၈၅၃ ဍုၚ်ဟာဗာနာတ္ကံဂျူဗာဂှ် ကၠောန်ပ္တုတ်ရုၚ်စက်ၜံက် ကၠာအိုတ်ရ။
      ဆဂး ကၠောန်လဝ် ဗီုမၞိဟ်ဗြဴရတံခၟူလၟုဟ်ရ။ နူဂှ် သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ညံၚ်ညးတၞဟ် စိုတ်ဂွံလုပ်စဂှ် ဂစာန်ကၠောန်လဝ် ကျေဝ်ကျေဝ် လိၚ်ကေတ် ကောန်သၟိၚ်ဒယှ်ဒယှ်တုဲ ကဵုတက်ဗီု ဗီုသုၚ်ၜံက်အကြာရုပ်ဒမျိုၚ်တံတုဲ မၞိဟ်သုၚ်ၜံက် ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ရ။
          ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲဏံဂှ် ပ္ဍဲအကြာရာဇဝၚ်ပိုဲမန်ကီု ပ္ဍဲအကြာတၞဟ်ဟ်ကီု ယဝ်ရလ္ၚတ်ရံၚ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်မ္ဂး ဨကရာဇ်မန်ပိုဲသုၚ်ဒၟံၚ်ၜံက် ကောန်ဂကူမန်ပိုဲ အခိုက်သုၚ်ၜံက် နွံမံၚ်ဏောၚ်ဂှ် ဟွံဆဵုကေတ်ရ။ ဆဂး အတိုၚ်ရာဇာဝၚ်ဗၟာတံမ္ဂး ၜံက်ဏံ စနူသက္ကရာဇ်ဍုၚ် (၉၉၁) လက်ထက်သၟိၚ်ဗၟာ တလောန်မေန်တယျာ ဍေံတံဂှ် စိုပ်ကၠုၚ်ဒေသလပါ်ဍေံတံရ။ အခိုက်ဒုၚ်ကၟုဲ နပၠံၚ်ကဵု ဂဥုဲ သုၚ်ၜံက် ဒှ်အခိုက်ဗၟာတံရောၚ်။ ဆဂး လက္ကရဴဏံ ပ္ဍဲသက္ကကရာဇ် ၁၁၁၉ သၟိၚ်မန် ကၟိန်နန်မန် ဒးကဝ်အာတုဲ ဘဝဂကူပိုဲဒးမံၚ် သၟဝ်ဂကူဗၟာအယုတ်မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဂှ်တုဲ ယဲသုၚ်ၜံက်ဏံ ကၠောံကၠုၚ်နူကဵု ဍေံတံဂှ် အဲထေၚ်ကေတ်ရ။
     ပိုဲတီကေတ် ဟိုတ်ဝၚ်ၜံက် ဒဒှ်စကၠုၚ်နူမၞိဟ်အရိုၚ်တံတုဲ သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ပဂေတ်ဝေၚ်က္ဍဟ်လ္တူဘဝပိုဲဂှ်တုဲ ပိုဲကလေၚ်ပံက်ရံၚ်အဘိဓာန် ဟိုတ်ဖဵုရှ်သာဍေံပၠန်မ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရ။
      ပိုဲဇြောတ်ပြောတ် ပ္တိတ်ၜံက်မွဲတဲမ္ဂး ဗၞတ်ဗ္ၜတ်သၟုဟ်ဂဥုဲမတၟုဲတဴနကဵုဓါတ်ဂျိ, မပ္တံနေတ်ကဵုတောန်,ဘာနဇဵုပါၚ်ယေန်ကာဗန်မဵုနံက်သာ်,ပါၚ်ရဵုဖေန်ဖိနဝ်,ဖဝ်မေတ်အက်သေတ်,နာ်တရေတ်အက်သေတ်,အေက်ဇြဳတုန်တုန် တံပါလုပ်ခက်ဗာန်ဂွံကသအ်ညးသုၚ်ၜံက်ဂှ် (၉၀) က္ဍိုပ်ကၠံရ။
    ပ္ဍဲကဵုဓာတ်ဂမၠိုၚ် ဓာတ်ကာဗန်မိနံက်သာ်မွဲပရေံဓဇန်အိုတ်တုဲ ဓာတ်နေစ်ကဵုတေန်ဂှ် ဒှ်ဓာတ်အဓိကပ္ဍဲၜံက်ဂှ်ရ။ ဓာတ်ဂျိဂမၠိုၚ်ဂှ် ပိုဲဇြောတ်ပၠောပ် ဂၠိုၚ်ကဵုအလန်မ္ဂး ဓာတ်ဂျိဂှ် ကောံဂၠိုၚ်ကၠုၚ်တုဲ ကဵုဒဒိုက်ကုခန္ဓကာယပိုဲမာန်ရ။ ဟိုတ်နူၜံက်တုဲ ယဲအဓိကက္တဵုဒှ်မာန်ဂှ် 
(၁) ယဲကဠေန်ပ္ဍဲကသအ် (ဒဳဗဳ) (၂) ယဲသ္ၚိကျာ်ကသအ်ဂုဟ်ဖေါဝ် (၃) ယဲကတေၚ်ကျာကသအ်ဂုဟ် (၄) ယဲဂန္ဓမာလာ (ဂေန်ဇြာ) ကသအ်ကေုာံဂန္ဓမာလာတၞဟ်ဟ် (၅) ယဲကောန်တၟံ (၆) ယဲဆီၜေတ် (ကတေၚ်ဆီဍန်) (၇) ယဲထိုၚ်စၞတံ က္တဵုဒှ်မာန်ရ။

       ဟိုတ်နူသုၚ်ၜံက်တုဲ ခမုဟ်ယက်အိက်ၜံက်ဂှ် ခက်ဗာန်ဂွံကတေၚ်ကျာကသအ်တုဲ က္တဵုဒှ်လှေဟ်ရ။လှေဟ်ဂမၠိုၚ် ပလီုကၠေံ ကသော်ၜတ်တ် ပ္ဍဲကတေၚ်ကျာဂှ်တုဲ လံညိ ကတေၚ်ကျာဂှ် ကၟာတ်အာတုဲ ကတေၚ်ကျာ ပ္ဍဲကသအ်ဂမၠိုၚ် ဖေါဝ်တေၚ်ကၠုၚ်တုဲ မွဲခဏခဏခ္ဍက်တုဲ (Emphysema) စောဲဂွံလေပ်ရ။
        ဓါတ်မလေပ်ဗဒှ်ကဵုယဲ ဂန္ဓမာလာ တၞဟ်ဟ်မပ္တံပ္ဍဲကသအ်,ပ္ဍဲဂၠံၚ်ယွီု ပါၚ်,လတာ်,တံဂှ် လေဝ် ပါလုပ်ဒၟံၚ်နဒဒှ်အဓိကမွဲတုဲ ညးမထၜမ်ဂဥုဲတဲဂှ် မလေပ်ဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာပ္ဍဲပါၚ်လတာ်ရ။ ဓါတ်ဂျိခၟုဟကယက်ၜံက်ဂှ် ခ္ဍဳလျတ်ဒးမံၚ် ခန္ဓကာယပိုဲလၟိုန်တုဲ ကလာရုပ်ပိုဲက္တဵုဒှ် မူဟွံဍာံတုဲ က္တဵုဒှ်ယဲ ဂန္ဓမာလာမာန်ပေၚ်ပၚ်ရောၚ်။
        ပဲါနူဂှ်ပၠန် ဓာတ်နဳကဵုတေန်ဂှ် မလေပ်ကဍန်ကဵုကတေၚ်ဆီတုဲ ညးသုၚ်ၜံက်လောန်န်ကာဲကာဲတံဂှ် က္တဵုဒှ်ယဲ ကတေၚ်ဆီဍန်တၞဟ်ဟ်သာ်မာန်ရ။
        ကတေၚ်ဆီ ကောန်တၟံဍန်မ္ဂး ယဲကောန်တၟံမပ္တံကဵု ကောန်တၟံထအံၚ် ကောန်တၟံအုဲတံက္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ။ ပဲါနူဂှ်ပၠန် ဆီနွံပ္ဍဲကောန်တၟံတေံဂှ်လေဝ် ကှ်ကလောံကၠုၚ်မာန်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်တှ်ေ မၞိဟ်ဗြဴသုၚ်ၜံက်လေဝ်လေပ် သီုသုၚ်ဂဥုဲပလီုဂဝ်ပၠန်တှ်ေ က္တဵုဒှ်ယဲကတေၚ် ဆီကောန်တၟံဍန် ဂၠိုၚ်နူမၞိဟ်ဓမ္မတာမသုန်ချရ။ ကတေၚ်ဆီနွံပ္ဍဲဇိုၚ်တဲဂမၠိုၚ် ဍန်ဂြက်ကၠုၚ်မ္ဂး ဇိုၚ်အုဲတဲအုဲ ဒးရေက်ကုတ်ဇိုၚ်တဲတံ မလေပ်ကတဵုဒှ်ရ။ မၞိဟ်ဗြဴက္တဵုဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာပ္ဍဲသ္ၚိကောန်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် ဒှ်သၟတ်ဗြဴသုၚ်ၜံက်လေပ်တံသၟးရ။
      လောန်ကၠုၚ်ၜိုတ်(၂၀)သၞာံတေံ အ္စာသုတေသနဂမၠိုၚ်ဂွံတီကေတ် ဟိုတ်နူခၟုဟ်ၜံက်ပွဳပွူတုဲ ဟွံဟီုဂး တြုံဗြဴ ကတဵုဒှ်ယဲမာန်ရ။ မွဲအခိၚ်တေံ ယဲဂန္ဓမာလာ ကသအ်ကဵုယဲ ကတေၚ်ဆီကောန်တၟံတံဂှ် ဒှ်ပ္ဍဲညးသုၚ်ၜံက်လေပ်တံဟေၚ် ၜိုန်ထေၚ်ကီုလေဝ် လၟုဟ်ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်တေံ ပ္ဍဲ ကဵုညးချိုတ်အာနကဵုယဲ ကသအ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် မၞိဟ်ၜိုတ် (၃၀၀၀) ပြၚ်ဂှ် ဒှ်ညးသုၚ်ၜံက် ဟွံလေပ်တံတုဲ တၟေၚ်ကွေံကွေံရ။ ညံၚ်သာ်ဂှ်ကီု ညးသုၚ်ၜံက် ဟွံလေပ်တံ ချိုတ်အာမ္ဂး နကဵုယဲကတေၚ်ဆီ ကောန်တၟၠံ ၊ မွဲသၞာံဂှ် နူကဵုပိလက် (၃၀၀၀၀) စဵုကဵုမသုန်လက် (၅၀၀၀၀) ရ။ ဟိုတ်နူသၟုဟ်ယက်ၜံက်ပွဳပွူဂွံတီကေတ်ရ။
        သၟုဟ်ယက်ၜံက်ဂှ် တိတ်ဒှ်ၜါသာ် (၁) ယံက်ၜံက်နူတမ် (၂) ယက်ၜံက်တိတ်ဟဗဵုရ ယက်ၜံက်တမ်ဟီုဂှ် ဒှ်ယက်ၜံက် ခြောတ်ပၠေပ်ပ္ဍဲဂၠံၚ်ယွီုညးသုၚ် ၜံက်ဂှ်ရ။ ယက်ၜံက်တိတ်ဟဗဵု ၜံက်မဍေန်လဝ်တုဲ ယက်မဓဂုဲမံၚ်ပ္ဍဲက္ဍိုပ်ဍေံဂှ် မဟီုရ။
       ယံက်ၜံက်တုတ်ဟဗဵုဂှ် ဗၞတ်ဗ္ၜတ်ဒြဟတ် ဓါတ်မလေပ်ပလီုကၠေံ ကလာရုပ် ပိုဲမၞိဟ်တံဂှ် ဂၠိုၚ်နူယက်ၜံက်တမ်ဏီရ။ ပ္ဍဲကဵုရုၚ်သ္ၚိဌာန်ကျာလုပ်တိတ်အောန်အောန်တံဂှ် သာတုဲဒးသ္ပဂရုဏီရ။ လဂွံကဵုသုတေသန ပ္ဍဲ (၁၉၈၁) တေံမ္ဂး သၟတ်ဗြဴဟွံကေၚ်သုၚ်ၜံက် ပ္ဍဲဍုၚ်ဂျပေန်တံဂှ် က္တဵုဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာကသအ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ဟိုတ်နူယက်ၜံက်ပွဳပွူရ။
       သၟတ်တြုံပ္ဍဲဍုၚ်ဂျဖေန်ဂမၠိုၚ် ဟိုတ်နူသုၚ်ၜံက်သဳခ်ရိတ် ဂၠိုၚ်လောန်တုဲအာယုက်သုၚ်ၜံက်လောန်အာနူ (၁၄) သၞာံမ္ဂး ကောန်ဗြဴ ညးတံကလိဂွံယဲ ဂန္ဓမာလာကသအ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်တှ်ေ သၟတ်ဗြဴမပဒတဴပ္ဍဲသ္ၚိကၟိန်မၞိဟ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ် ကျာလုပ်တိတ်လေဝ် ဟွံခိုဟ် မၞိဟ်သုၚ်ၜံက်လေဝ် နွံဒၟံၚ်မ္ဂး သွက်ကလိဂွံယဲဂှ် နွံစဒှ်ရ။
     သၟတ်ဗြဴမၞုံကဵုယဲဒိုက် (ဂဝ်ဂၞဴ) တံဂှ် အလဵုဇကုညးသုၚ်ၜံက်ကဵုဒှ် ဟိုတ်နူယက်ၜံက်ပွဳပွူကဵုဒှ် ကောန်ဖျုန်ဂြိုဟ်ညးတံဂှ်  ယဲဇၞော်ပါနူဂဝ်တံကီု ဂိတုတ္ၚဲဟွံပေၚ်ကီု၊ ကၠေၚ်က္ဍဟ်ညာဏ်သမ္တီဟွံခိုဟ်ကီု၊ ပရေၚ်ထတ်ယုက်ဟွံခိုဟ်ကီု က္တဵုဒှ်မာန်တုဲ စဵုကဵုဂဝ်ဂၞဴလီုက္တဵုဒှ်မာန်ရ။
       အန္တရာဲဘဲၜံက်ဏံဂှ် ယဝ်ဒှ်မံၚ်ဗီုဂျိပတိုဟ်တၠိၚ်သၞာံ ကၠၚ်ပၟတ်ခဍောတ်စဒးထၜူဓဝဲါဂှ်မ္ဂး ဇၟာပ်မၞိဟ်ဝေၚ်ပဲါအိုတ်ရ။ သုၚ်ၜံက်မွဲတၞုၚ် မုလေဝ်ဟွံဒှ် သုၚ်မွဲဂိတု,မွဲသၞာံ မုလေဝ်ဟွံဒှ်တုဲ မၞိဟ်တံဟွံဖေက်စကွေံကွေံရ။ အန္တရာဲ ပ္ဍဲၜံက်မွဲဂှ် ယဝ်ပါ်ပ္တိတ်ဓာတ်ဂျိဍေံသၟးမ္ဂး ကၞိမွဲချိုတ်မာန်ကီုလေဝ်၊ ပိုဲမၞိဟ်ဂှ် ဟိုတ်နူဓာတ်ကြံၚ်နူကၞိၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုချတုဲ ရုပ်ရဴဟွံမံက်ရ။
        လၟုဟ်ပ္ဍဲကဵုလ္တူဂၠးတိဏံ ညးတံတီဒဒှ်ၜံက်ဏံဟွံခိုဟ်တုဲ ပ္ဍဲဂိတုမေ (၃၁) ဂှ်မ္ဂး စၟတ်သမ္တီလဝ် တ္ၚဲဂၠးကဝ်ဟွံသုၚ်ၜံက် (World No Tobacco Day) ရ။ ဍုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်မပ္တံဍုၚ်အမေရိကာန်၊ ဍုၚ်ကြုက်တံဂှ် ညးတံဂွိၚ်ကဵု ကောန်ဍုၚ်ကွာန်ညးတံဂှ် ၜိုတ်စဵုဒၞာမာန် ကဵုမာန် ညးတံစဵုဒၞာအိုတ်ရ။
         မပ္တံကဵုဍုၚ်ကြုက်တံဂှ် ဟိုတ်နူမၞိဟ်သုၚ်ၜံက်ဍုၚ်ညးပေၚ်အာ ပိကၠံပြကောဋိကိုဋ် (၃၀၀, ၀၀၀,၀၀၀,)တုဲ စတံနူ၁၉၉၅ ဂိတုဇန်နဝရဳ (၁)ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲလိက်ပရိုၚ်ကီု ပ္ဍဲလိက်ကၞပ်တၞဟ်ဟ်ကီု ပ္ဍဲပလံၚ်ဓာတ်ကီု ပ္ဍဲဓူရဓါတ် (TV) တံဂှ် ကြီုလလောၚ်တြးပရူၜံက်ဟွံဂွံ၊ ပ္ဍဲအကြာဂၠံၚ် ယဝ်ရဆဵုဒးဗါန်လဝ် မွဲတၞးမ္ဂး ကုမ္ပဏဳၜံက်ဂှ် ဒးလေဲသြန်ရ။
           ဗွဲကြဴဏံ ကလေၚ်ပ္တိတ်ကမိၚ်မွဲပၠန်ဂှ် ညးဂှ်သုၚ်ၜံက် အကြာမၞိဟ်မ္ဂး ဒးဒဏ်သန်ဒဝ်လာ အမေရိကာန် မွဲဒကေဝ်ရောၚ်၊ ပ္ဍဲဍုၚ်ပရာဇြဳပၠန် ညးဟွံပေၚ်အာယုက် (၁၈)မ္ဂး သုၚ်ၜံက်အခေါၚ်ဟွံမွဲ မၞိဟ်အာလ္တူအာယုက် (၁၈) ဂှ်ပၠန် လေဝ် ညးဟွံကလိဂွံ အခေါၚ်သုၚ်ၜံက် ယဝ်ရပ်ဂွံမ္ဂး ဒးဒဏ်ဇၞော်ကဵဒြဟတ်ရောၚ်။ ပ္ဍဲဍုၚ်အမေရိကာန်ပၠန်တၞဟ်နဂွံဖအောန်ကၠေံမၞိဟ်သုၚ်ၜံက်တုဲ ကြီုၜံက်အခေါၚ်ဟွံမွဲ၊ သွံၜံက်အကြာဂၠံၚ် ဍာန်ဟွံဂွံရ။
         ဍုၚ်ပိုဲဏံဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၁၉၃) တေံဂှ် အတိုၚ်သုတေသန ပရေၚ်ထတ်ယုက်တံ ဂၠာဲဂွံမ္ဂး မၞိဟ်မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်သုၚ်ၜံက်လၟိဟ် ၃၁ ဒသမ ၅ က္ဍိုပ်ကၠံ၊ မၞိဟ်ပ္ဍဲဂြိုပ် ၃၆ ဒသမ ၈ က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် သုၚ်ၜံက်ရ။ ပ္ဍဲ(၁၉၉၄) ကလေၚ်သ္ပ သုတေသနပၠန် ဂွံဆဵုကေတ်လၟိဟ်မၞိဟ်သုၚ်ၜံက် အလုံကၟိန်ဍုၚ်မွဲ ၄၆ ဒသမ ၆ က္ဍိုပ်ကၠံရ။ လၟိဟ်ဂၠိုၚ်တိုန်မံၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အလဵုအသဳတၠအဝဵုတံ ဟွံသ္ပတီဏီရ၊ သီုဘိက်ကော်ပၠောပ်ကုမ္ပဏဳၜံက်တံရ။ ပ္ဍဲကဵုဓူရဓါတ် (TV) ကီု၊ ပ္ဍဲကဵုပလံၚ် ဓာတ်ကီုဂှ် ကုမ္ပဏဳၜံက်တံဒှ်မံၚ်အ္စာရ။ အတိုၚ်ညးတၞဟ်တံဟီု ဍုၚ်ဗၟာဏံ ကော်ဘိက်မံၚ် (ဘိၚ်,အရက်,ၜံက်,မှံက်မုစ္စလေန်တုဲ ဂၠာဲပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ရ။ အတိုၚ်ဍေံတံတက်တၚ်ပ္တဝ်က္ဍိုပ်ဍေံ တမျိုတာလုံကြာန်မာယျေနေအ် လူမှုယျေ မျေအ်မာယျေ &quot; ဂှ် ဒှ်အာဆလံက်ဂြိပ်ကဵု ညးတၞဟ်ဟေၚ်ရ။
         ဟိုတ်ဂှ်ရ ပိုဲဂကူမန်တံ ယဝ်ရဆာန်ကောန်ဖျုန်ဂြိုဟ်ဇကု၊ ယဝ်ရဆာန်ဇကု ယဝ်ရဂိုဟ်ဒြပ်လေပ်မ္ဂး ၜံက်ဟွံမွဲ ၚုဟ်မးသွက်ဘဝဂှ် လ္ပဒုၚ်ဗဂေတ်မတ်ကဵု ရဲသၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တံညိ၊ ၜံက်ဏံဗဵုလဵုဂွံထပိုတ်ရော ယဝ်သၟာန်မ္ဂး အတိုၚ်ပိုဲသ္ပကၠုၚ်သုတေသနမ္ဂး တ္ၚဲဏံထပိုတ်မ္ဂး တ္ၚဲဏံပိုတ်ရ။ တ္ၚဲပ္ဍဲမၞိဟ်သုၚ်ဂှ်ဟေၚ်ရ။ မၞိဟ်ဟွံဂွံသုၚ်ၜံက်ဂှ် ဍေံဟွံချိုတ် ဟွံဂွံစပုၚ်ဟေၚ် ချိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ၜံက်ကဵုပရေၚ်ထတ်ယုက် ၝောံဒးဂၞပ်ဂှ် ရုဲကေတ်ရသဟာဲ…………။         ။
         ✍ကောန်စေက်✍(ချူ)☞☟
          {ရာမညမာံဝါန်ၛာဲ}
      ဗ္စိုပ်/➩➭➬
                         ခန္ဓကာယပိုဲသီုဖ္အိုတ် ဂွံထတ်ယိုတ်မံၚ်ဂှ် ဒှ်ဆီပ္ဍဲလတေၚ်ပိုဲရ၊ ဆီတံ ဂွံက္တဴဂွံအး ဇ္ၚးဂှ် ကသအ်ပိုဲကဵု ဒြဟတ်ခ္ဍိုက်ကဵုရ၊ ဒၟာနူဂှ်ရ၊ မၚ်မွဲကသအ်ညံၚ်ဟွံဂွံဒှ်ယဲညိ။ ပိုဲသုၚ်ဖျေံၜံက်မ္ဂး ကသော် (ချောဲ) နွံလ္တူကသအ် (မကဵုဒြဟတ်ကဵုက္သအ်) ဂှ်အေဲအာမ္ဂး ကသအ်ဂှ် ဒြဟတ်ဍိုန်ကၠုၚ်မ္ဂး ဂမ္တဴကဵုဆီလေဝ်ဟွံမာန် ဖ္အးကဵုဆီလေဝ်ဟွံမာန်ကၠုၚ်မ္ဂး ယဲဗွဲမဂၠိုၚ် က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်မာန်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၃၈၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ရုဲစှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကဵုလေပ်ညိ ==

လိက်ပတ်

 ရုဲစှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကဵုလေပ်ညိ
 
“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” အရေဝ်ဏံ ပိုယ်တအ်ကေၚ်မိၚ်ကၠုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ မပ္တံ ဍုၚ်မွဲမွဲ ကွာန်မွဲမွဲ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဂကောံမွဲမွဲ ဂွံတောတက်ဇၞော်မောဝ်ကျေဝ်ဂေါဝ်ကီု ဂွံတန်တဴအာဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်ကီုဂှ် ညးမဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ဒှ်တဴအဓိကမွဲတၠကီု ဟီုမ္ဂးဟွံဗၠေတ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မ္ဂး-ကောန်ဂကောံတအ်ရော ဟွံဒှ်အဓိကပုဟ်ဟာ-? ယဝ်ပုစ္ဆာမ္ဂး “ဟွံသေၚ်” ဗီုဏံဂှ် မ္ဒးသွဟ်ဏာဂၠေံဂၠေံရ။ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဇရေၚ်ပူဂိုလ် ညးမဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” အံၚ်ဇၞးမွဲဂှ် ဒးနွံကဵု ကောန်ဂကောံခိုဟ်ဟ်တအ် ပူဗိုၚ်လဝ်ရ။ တုပ်ပမာ-သၟာရပ်သၞေဝ်ဂၠုၚ်(အာစာဂၠုၚ်) ကေုာံ ကောန်ဂကောံမတွံဂးညးမဒုန်ဂၠုၚ်တအ် တာလျိုၚ်ညးကဵုညးပြေမှ သ္ဂောံအာစိုပ်သြၚ်တၚ်ရန်တၟအ်တေံမာန်ရ။ ပ္ဍဲအရာဏံ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ယဝ်ထ္ၜးဂၠံၚ်ခိုဟ် တီပြယာဲဂၠံၚ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး ညးမဒှ်ကောန်ဂကောံတအ် ဒှ်လၟောၚ်ဍောၚ်ၜိုတ်အောန်တုဲ အာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴလေဝ် လောဲသွာကီုရ။

ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲအရာမရုဲစှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်”ဂှ် ဒှ်တၚ်အဓိကဇၞော်မွဲရောၚ် စှ်ေစိုတ်တုဲၜိုတ်လညာတ်သၟဟ်

အစောံ မ္ဒးပ္တိုန်ထ္ၜးဏာကဵု ကုညးမဗှ်လိက်တအ် “ပူဂိုလ်ဟွံထေက်ကဵုရုဲစှ်နဒဒှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဍန်န်ဂၠေံဂၠေံ မွဲကဏ္ဍကီုရ။

ပူဂိုလ်ညးမသုၚ်စောဲအဝဵုအာဏာ

ခေတ်ကာလလၟုဟ်ဏံ ဍုၚ်ကွာန်ကီု ဂကောံကီု အုပ်ဓုပ် နကဵု အဝဵုအာဏာဂှ် အောန်ကၠုၚ် မၞိဟ်ဒးစိုတ်ဟွံမွဲကၠုၚ်တုဲ ပြံၚ်သၠာဲကၠုၚ် ဗီုပြၚ်အုပ်ဓုပ် နကဵု “တၚ်တုပ်စိုတ်” ကေုာံ “သၞောဝ်စဳပၞောန်” အိုတ်ရ။ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်”တအ်ကီု ကောန်ဂကောံတအ်ကီု ဒးဒ္ဂေတ်ဗက်အာ ဒးကွာ်ဗက်အာ အတိုၚ်“တၚ်တုပ်စိုတ်” ကေုာံ “သၞောဝ်စဳပၞောန်” တအ်ဂှ်ရ။ အဝဵုအာဏာ ဟီုဂှ် တုပ်ပမာ-ပၟတ်ကီုရ။ ယဝ်စိုပ်တဲ ညးမၞုံကဵုဓရ်ဍာံမ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖိုလ်မာန်တုဲ ယဝ်စိုပ်အာတဲ ပူဂိုလ်ကြအ်ကဵုအဝဵုအာဏာမ္ဂး ဒှ်လလေၚ်ဖိုလ် သွက်ဍုၚ်ကွာန် သွက်ဂကောံတအ်ဂှ်တအ်ဂှ် မာန်ရ။

ပူဂိုလ်ညးမဟွံမွဲကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်ကေတ်လျိုၚ်

ဂလာန်ဝွံ ဍာံစၟတ်သြန်ရ။ ကုပူဂိုလ် ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် တၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်,ကေတ်လျိုၚ် ဂှ် ဒှ်အဓိကဇၞော်မွဲရ။ ကု“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဟွံမွဲကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်ဂှ် ကောန်ဂကောံတအ် ဂွံရှ်ေသှ်ေရဴဂဴလေဝ် ဒှ်ဟွံမာန်တုဲ အာစိုပ် ဒဵုကဵုက္ဆံၚ် ဍုၚ်ကွာန်လီု ဂကောံလီု လေပ်ရ။ “ဒးတှ်ေ ဗီုဒး၊ ဗၠေတ်တှ်ေ ဗီုဗၠေတ်” ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ဒးနွံကဵုသစ္စ ဒးနွံကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ် လ္တူဂလာန်ဇကု လ္တူကမၠောန်ဇကု ဍိုက်က်ပေၚ်ၚ်ထေက်ရ။

ပူဂိုလ်နွံကဵုဓရ်အဂတိ ဟွံတပ်တး

ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ယဝ်ဟွံတပ်တးမ္ဂး ဒှ်ဂၠံၚ်တရဴသွက်ဂကောံဂွံယုတ်ဒေက်စှ်ေဟေၚ်ရ။ ယဝ်ရံၚ်လ္ပာ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မ္ဂး ပူဂိုလ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် မိက်ဂွံဒှ်တဴ “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဗွဲမလောန်ရ ဆ္ဂး ဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တုဲ ရံၚ်ကဵုလာဘ်သကာဟွံဗဗွဲဓရ်တအ်မ္ဂး ဍုၚ်ကွာန်မွဲမွဲ ထေက်ကဵုဒးတောတက် ဒးၜိုဟ်သြိုဟ်ဂှ် ဟွံတောတက် ဟွံၜိုဟ်သြိုဟ်ကၠုၚ်ရ။

ပူဂိုလ်ဟွံဂံၚ်ဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်

ပ္ဍဲအရာပံၚ်ကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံဝွံ ပွမဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်မွဲဂှ် ဒှ်တၚ်အဓိကမွဲသာ်ကီုရ။ သၠေဟ်ပမာ ဒှ်ကၠုၚ်ၜါလွးတုဲ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ယဝ်ဟွံဂံၚ်ဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်မ္ဂး ကမၠောန်လဇုဲလဇ ဟွံစိုပ်ဒ္တုဲဒှ်မာန်ရ။

ပူဂိုလ်ဟွံမွဲကဵုဓရ်မေတ္တာ

ဒဒိုက်၊တသိုခ် ကောန်ဂကောံ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ယဝ်ဟွံသ္ပစၟတ်၊ဟွံကၠိုဟ်လဝ်မ္ဂး ကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံ ဟွံစိုပ်တရဴရ။ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ်ဒးနွံကဵုတၚ်သၠာဲဂတးလညာတ် ကုကောန်ဂကောံရ။ ဟွံထေက်ကဵုစွံဓရ်ဣဿာ မစ္ဆရိယ လ္တူကောန်ဂကောံတအ်တုဲ ဒၞာဲထေက်ကဵုဒးထိုၚ်သးမ္ဂး ဒးထိုၚ်သး ဒၞာဲထေက်ကဵုဒးကဵုက္ဍိုပ်မ္ဂး ဒးကဵုက္ဍိုပ်လေပ်ရ။

သရုပ်ကၠေံမ္ဂး ဂကောံမွဲမွဲ ဂွံအာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴအံၚ်ဇၞးမာန်ဂှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” လေဝ်ဒးခိုဟ်၊ ကောန်ဂကောံတအ်လေဝ် ဒးတီတာလျိုုၚ် ဘိုၚ်ယိုက်ဂၠေၚ်အာမ္ဂး အံၚ်ဇၞးလောဲလောဲရ။ မွဲသာ်ပၠန် ပ္ဍဲအရာကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံဂှ် ပရေၚ်ဂကောံ, ပရေၚ်ပူဂိုလ် ပိုယ်တအ်ထေက်ကဵု ဒးပါ်ပါဲလေပ်ရ။ ယဝ်ရ ပါ်ပါဲဟွံလေပ်မ္ဂး ပူဂိုလ်မွဲကဵုမွဲ ဒက်ဝဲဒှ်သၞ ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ “ပရေၚ်ပူဂိုလ်မ္ၚးဏံ ၜိုန်ပၟိက်ဟွံတုပ်ညးသ္ကအ်ကီုလေဝ် ကိစ္စစပ်ကဵုကမၠောန်ဂကောံမ္ဂး ဒးပံၚ်ကၠောန်ညးသ္ကအ်ဂွံ” စိုတ်ဓါတ်ဗီုဏံဒးနွံထေက်ရ။

  ဓမ္မေ ဟောန္တု သဂါရဝါ

မၚ်ဗၠာဲဗျူဟာခေတ် (လျးကျာ်သြဳ)

(11/7/2020)
crd [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၄၀၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ==

 လိက်ပတ်

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု

 တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု(အင်္ဂလိက်: Mon Kingdom Hongsawatoi Fallen Day) ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲကဵုဂိတုပသာ် (၈) စွေက်တုဲ မဒှ်တ္ၚဲ မရန်တၟအ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ မဒးဒုင်ပလီု ကုသၟိင်ဗၟာ အလန်လက္ကရဴအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၅၇ (သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉) တေအ် နကဵုသၟိင်ဗၟာ အံင်ဇေယျ မဒှ်သၟိင် နူ မုက်ဆဝ်ပေါဝ်တုဲ ဒှ်တ္ၚဲ ဂကူမန်တအ် မဗှ်ဗၞုဟ် ဒှ်လၞီ ဟိုတ်နူ ဍုင်ဇကု မစိုပ်အာ သၟဝ်ဂကူညးတၞဟ်ကီု သီုကဵု ဂကူမန် မဂၠိုင်ကဵု လက်ကိုဋ် သီုမၞိဟ်ဗြဴ ကောန်ၚာ် ခမဳသင် မဒးဒုင် စံင်ယဇ် ဂစိုတ်ပဠက်ဏာလဝ်ဂကူဂှ်ရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် နကဵု တ္ၚဲမစၟတ်သမ္တီ ဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်ယဇ် ကုဗၟာဂှ် ၜိုန်ရ ကၠောန်ကၠုင် နူစ ခေတ်ပၠန်ဂတးမန် ကလေင်ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲခေတ်တၟိ (ကြဴနူခေတ် ကဝ်လဝ်နဳ) ကီုလေဝ် နကဵု ပရေင်ချဳဓရာင် ဂကောံမၞိဟ်မှာဇန်မန်မွဲဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲအခိင် ဍုင်ဗၟာ တၠအဝဵုပၞာန် မအုပ်ဓလီုလဝ် ဗွဲမတေင်ဂြတ် ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ် ဟီုဂွံရ၊၊

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု
Cannon-inscription.jpg                
လိက် သၟိင်ဗၟာအံင်ဇေယျ မချူလဝ် ပ္ဍဲအမၠံက် မြတဗူ၊
(၁) သံလျှင်ရ မြတဗူ --။ (၂) ကုဓရ မဵုကြီး

(၃) သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ခု ကဆုလပြည်ကျော် (၄) ၆ ရက် ညတချက်တိကျော် ဟံသာဝတီ (၅) မဟာသတ္တြု သေဒ
အဓိပ္ပါယ်
အဗၠံက်မြတၜူ မသီဂွံ နူဍုင်သြေင်။
ဗြဲဇၞော်ကုဓရ (ပတိုန်စလဝ် အမၠံက်။ မဂွံအဓိပ္ပါယ် အမၠံက် မဗဂူဖျေဟ်ပၞောတ်ဒေါသ ညံင်ဗြဲဇၞော် (ကုဓ (ပါဠိ) - ပၞောတ်ဒေါသ))
သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ပသာ် ၆ စွေက် (8 May 1757)[၁]အခိင်ဗတံ လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်မဟာသၞသတြု(ဗၟာ)။၊
ဍုင်မကၠောန်
ဒၞာဲ ဂကူမန် မနွံ
ပေါဲသဘင်ဂမၠိုင်
ပူဇဴ ပၞာင်သ္ဍဴ ကေုာံ က္ဍိုင်ဇၞောဝ် ပ္ဍဲကျာ်၊ ဟီုတွဟ် ပရူဟံသာဝတဳလီု ကေုာံ ဗီုလဵု ဂွံကလေင်ပ္တန် ဍုင်မန် မွဲဝါပၠန်
ဗီုမကၠောန်သဘင်
သွက်ဂကူမန်တအ် ဂွံကလေင်ဗှ်ဗၞုဟ် ဝင်အတိက်ဇကု
စနူ
မေ ၉၊ ၁၇၅၇ (မရနုက် ကဵု ၂၆၄)
ပသာ် (၈) စွေက် (တ္ၚဲကၟာင်ဍုင်သရိုဟ်ဂှ် ပသာ် ၆ စွေက် (ဂိတုမေ ၉)
မဆက်စပ် ကု
ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ မဒးဒုင်ပလီု ဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်ယဇ် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူ ကဵုသၟိင်ဗၟာ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၁၁၉ ဂိတုပသာ် (၈) စွေက်၊၊
စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု	


ဗီုဂတာပ်လိက် ဂျာနေဝ်တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ မဒှ်ဗီု ကောန်ဂကူမန်တအ် ကလေင်ဇက်လုပ် နန်ဍုင်ဗဂေါ နကဵုအလာံခေတ်တၟိ၊ နမရန်တၟအ် မန်ကလေင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်မန်တၟိ၊၊
တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မကၠောန်ဗဒှ် နဒဒှ် ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၇ ပ္ဍဲသၞာံ ဟံသာဝတဳလီု ပေင် (၂၅၀) သၞာံဂှ် ဟီုဂွံရ၊၊ ကၠာနူဏအ် ပ္ဍဲကဵုတိဍာ်ဗၠးၜး ဒၞာဲဒေသ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ မအုပ်ဓုပ်ဂှ် နကဵုအခန်ကၞာ ဟီုတွဟ် ကေင်ကၠောန်လဝ် ညိညကီုရ၊၊ တုဲပၠန် အခိင်ကာလ ဂကူမန်တအ် မအာစိုပ် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် နကဵုအစဳအဇန် ကုလသမဂ္ဂ မဖျေဟ်ဒၞာဲ ကုညးမဒှ်ဒဒိုက်တုဲ ဂကူမန် ပ္ဍဲအမေရိကာန်တအ် စတမ်နူ သၞာံ ၁၉၉၄ နကဵုအစဳအဇန် ထ္ၜးဆန္ဒ ဂတရုင်ကလုတ်ဗၟာ ဇၟာပ်ပ်သၞာံရ၊၊ ဗွဲကြဴ နူဂှ်ညိ ၜိုတ်သၞာံ ၂၀၀၀ ဂှ် ဂကူမန်တအ် ပါဲနူကဵု ရးအမေရိက ကဵု ရးအဝ်သတြေလျာတုဲ စိုပ်အာ သီုကဵု ရးယူရောပ်တအ်ကီုရ၊၊ မန်ဒေသအလုံလိုက် (အမေရိက၊ အဝ်သတြေလျ၊ ယူရောပ်) တအ် ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန် ဂကောံပံင်ကောံမန်ဍုင်သအာင် မွဲရ၊၊ နကဵုဂကောံဏအ် ပံင်တောဲ ကုမန် ပ္ဍဲဍုင်မန် ဗွဲတၟေင် ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ၊ ညးတာလျိုင် ပရေင်စန်ဒက် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗွဲတၟေင် နာဲအံင်မ္ၚဵု) တုဲ သၠုင်ပတိုန် အသိင် ပရေင်ချဳဓရာင် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂကူမန် ပ္ဍဲဍုင်မန်တေအ်ရ၊၊ မန်ဍုင်သအာင်ဂှ် ပ္တိတ်ကဵုသြန်ခရိတ် ကေုာံ လညာတ်တုဲ မၞိဟ်မဗမံက်ရုပ်ရဴကမၠောန်ဂှ် ကောန်ဂကောံ ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ကေုာံ နာဲအံင်မ္ၚဵု မဒှ်မၞိဟ်မပၠတရဴရ၊၊

လညာတ်မ္ဂး ＂ကမၠောန် ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် ညံင်ဂွံစိုပ် ပ္ဍဲညးဍုင်ကွာန်မန်＂ ဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူပရေင်ပံင်ကောံ အကြာမန် မစိုပ်ဍုင်သအာင် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်မန်တအ်ရ၊၊ နကဵုလညာတ်ဂှ် ရုပ်ရဴကမၠောန် ညံင်ဂွံမံက်ဂှ် ညာတ်ကေတ် ပ္ဍဲမန်

တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် မဒှ်တ္ၚဲ ပ္တန်ဍုင်၊
တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မဒှ်တ္ၚဲ မန်ဒးကျဟောံဗြမ်ဍုင် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူ ကုဗၟာ၊
တ္ၚဲပၠန်ဂတး မဒှ်တ္ၚဲ ကောန်ဂကူမန် ဂစာန်တဝ်စၞေဟ် သွက်ဗၠးၜးဂကူမန်၊
တ္ၚဲပိဝွံ စွံအာရီုတုဲ ဒးကၠောန်အာရောင်၊၊ ကၠောန်ပၠန်ရ သ္ဒးဒှ် နကဵု ဗီုပြင်ပရေင်ချဳဓရာင် ကောန်ဂကူဂှ် ဒးကၠောန်ရောင်၊၊ တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် တ္ၚဲပရေင်ချဳဓရာင် အလုံဂကူမန်မွဲ တုဲဒၟံင်ရ၊၊ သှ်ေဒၟံင် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ကဵု တ္ၚဲပၠန်ဂတး ရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် မၞိဟ်တီအောန်တုဲ လဆောဝ်မ္ဂး ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကၠောန်ဒၟံင် သဘင်ဟီုတွဟ်ညိည ကဵု ဂကူမန် မစိုပ်အမေရိကာန်တအ် အာထ္ၜးဆန္ဒ ပ္ဍဲဂတမုက် ရုင်ကလုတ်ဍုင်ဗၟာရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ကာလဂှ် ၜိုန်ရ ရဲတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ကၟာတ်လဝ် အခေါင်ပရိုင် ဗွဲမတေင်ဂြတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်ပ်သၞာံ နူကဵုဌာနရေဒဳယော RFA ဘာသာဗၟာ နူကဵု ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ဗလးကဵုဒၟံင်ပရိုင် မန်ပ္ဍဲအမေရိကာန် ထ္ၜးဆန္ဒ ဂတမုက်ရုင်ကလုတ်ဗၟာ ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ်တုဲ ယၟု ကေုာံ စၟတ်တ္ၚဲဂှ် ဂကူမန်တအ် ဗွဲမဂၠိုင် တီကေတ်ဒၟံင်အိုတ်ကီုရ၊၊ ညံင်ဂွံဒှ် နကဵုပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်၊ ညးဍုင်ကွာန်ဂွံတီ ပရူဟံသာဝတဳဂှ် ချပ်ဂၞန် ရေင်သကအ်ဂှ်

ဒုင်သဇိုင် ကုဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်လဝ်ယဇ် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်လဝ်ဂကူတုဲ သ္ဒးဖန်ဇန်အာ ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ကုအခိုက်ကၞာဂကူမန်၊၊
နကဵုအကာဲအရာလဵုဒှ်ဒှ် ဗွဲမဗၠးဒုဟ် ဗၠးရာ ကုတၠအဝဵုဗၟာဂှ် ညံင်ဂွံညးဍုင်ကွာန်တအ် ဂွံကၠောန်အာဂွံဂှ် သ္ဒးဖန်ရောင်၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် အခေါင်ညးဍုင်ကွာန် ကောံရေင်သကအ် ဟွံမဲ၊၊
ဒုင်သဇိုင် ကုတင်ဗွဲလတူတအ်တုဲ ချပ်ရေင်သကအ်ဂှ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ နူဒိန်မက် ပတိုန်လညာတ် ＂ဆဝ်မ္ၚုဟ် ဂကူမန် ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မဒှ် တ္ၚဲသဳ ပသာ်ဒစာံစွေက်ဂှ် ရန်တၟအ်ကဵု ဇုဇဗဴလပိုယ် မဒးဒုင်ဂစိုတ် ပဠက်ဂကူ၊ မဒးဒုင်စံင်ယဇ်ဂှ်တုဲ ကောံရေင်သကအ် အာဇရေင်ကျာ်တုဲ ဍေန်ပၞာင်၊ အတိုင်အခိုက်မန် သွက်ညးမစုတိတအ်ဂှ် ညးထောအ်ဇၞောဝ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ကၠောန်ဇၞောဝ်တုဲ ပူဇဴကျာ်ရ၊၊ ကၠောန်ဗီုဏအ်မ္ဂး နကဵုအလဵုအသဳ ကၟာတ်လဒဵုဟွံဂွံ ပဒုဟ် လတူညးဍုင်ကွာန် ဟွံဂွံရ၊၊ တုဲပၠန် ညးဍုင်ကွာန်တအ်လေဝ် ဂွံတီကေတ် ပရူတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုမာန်ရ၊၊＂

နကဵုကသပ်ဂှ် မၞိဟ်ဂမၠိုင် တုပ်စိုတ်တုဲ ဖျေဟ်အစဳအဇန်ကမၠောန် ညံင်ဂွံစကၠောန် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၆ မဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၄၉ သၞာံ၊၊ ကေတ်အသိင် ပွိုင်မွဲသၞာံတုဲ သွက်သၞာံဂတ မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ်မ္ဂး ညံင်ဂွံဒှ် ဒေသဇဳဇဳ သီုကဵု ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါ လတူကျာ်မုဋ္ဌော (မုဟ်တဴ)ဂှ် ဖန်ဇန်ရောင်၊၊ အတိုင်မဖျေဟ်လဝ် အစဳအဇန်ဂှ် စဗၟံက်ရုပ်ရဴတုဲ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု နကဵုဗီုပြင် ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်မန် နမပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၆ ဂှ်ရ၊၊ ဆဂး ဒေသဟွံဇဳရ၊၊

သွက်ဂွံဆဝ်မ္ၚုဟ် ဗၟံက်ရုပ်ရဴ သွက် မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ် နူကဵု ဂကောံပံင်ကောံမန်ဍုင်သအာင် ဖျေဟ်လဝ်သ္ဂုတ်သွာတ် ဒးပံက် ဗော်သွးကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုပေင် ၂၅၀ သၞာံမွဲ နကဵုဂကောံနာနာရောင်၊၊ ပ္ဍဲကဵုကမ္မတဳဂှ် ညးစၞး နူဗော်ဍုင်မန်တၟိ၊ ဂကောံညဳသၟဟ်ဂကူမန် (MUL)၊ ဂကောံမန် နယူဇြဳလာန်၊ ဂကောံမန်အဝ်သတေလျာ၊ ဂကောံမန်မလေရှာ၊ ဂကောံမန်ပံင်ကောံ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် (ဗော်ကလေင်ဒက်ပတန်ဍုင်မည်)၊ ဂကောံမန်ခေနဒါ၊ ဂကောံမန် ရးယူရောပ်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ဂကောံမန်ဒိန်မက်၊ ဂကောံမန်ဝှေန်လာန်၊ ဂကောံမန် နေတာလာန်၊ ဂကောံမန်နဝ်ဝေတအ် ပါလုပ် ပ္ဍဲကမ္မတဳဂှ်ရ၊၊

နူကဵုကမ္မတဳဂှ် ဖျေဟ်လဝ် သ္ဂုတ်သွာတ် ကၠောန်ပ္တိတ်

ကဝးဒွက် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ နာဲရတ်ရတ် မန်ဇြာ ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်အမေရိကာန် ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
လိက်ဂျာနေဝ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်ဒိန်မက် ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာ ရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊ ဂျာနေဝ်ဂှ် တၠဂုဏ်အစာ ဣန္ဒလင်္ကာရ (ဘာကျာ်သြဳမန်)၊ တၠဂုဏ်အစာကေလာသ (တၠဂုဏ်သေံ) ဗိုင်ကၠောန်ကဵု ပ္ဍဲအရာ မဖျေဟ်ဒဳဇာင် ကေုာံ အရာတၞဟ်၊ နာဲတိုင်ပ္ကဴ နူကဵု ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ဒှ်မၞိဟ်မချဳဓရာင် ညံင်လိက်ဂွံစိုပ်စက်တုဲ ကောန်ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ကောန်တာလျိုင် ညံင်ဂွံစိုပ် တဲဂကူမန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဒေါအ်လဝ် ပန်ပှော် ကုတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတုဲ တၞဟ်န ဂွံတြးလောဲသွာ ဟွံဂွံဒှ် အန္တရာဲ ကုညးမချဳဓရာင်တအ်တုဲ ဒုင်လဝ်ယၟု တြးပ္တိတ် နူကဵု ဌာနပရေင်စန်ဒက် (ဗဟဵု) ဗော်ဍုင်မန်တၟိ၊၊
ပလောအ်တဳရှာတ် မစုတ်လဝ် တဆိပ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊ ဂကောံသၟတ်လညာတ်တၟိ ကေတ်တာလျိုင်တုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာ ရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
ထိုင်ကၟာဲ (ဟွံဒှ်ပတိတ်)
ဝဳဇြဳဒဳ နာဲလျးရတ် (ဂင်ယင်) ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက်ဗၟံက်အာရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
အရာတအ် သီုဖအိုတ် ညံင်ဂွံဒှ်တိတ် ကၠာဟွံစိုပ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ	
အတိုင် ဗော်သွးကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ မရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံ ဗၟံက်ရုပ်ရဴကမၠောန်ဂှ် နာဲအံင်မ္ၚဵု နူဌာနစန်ဒက်ဗဟဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကေုာံ ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ (MYPO) ပံင်ကောံ ကုဂကောံသင်သၟတ် ပ္ဍဲဍုင်မန်တုဲ ဗၟံက်အာရုပ်ရဴရ၊၊ သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ် နူဒေသနာနာ ပ္ဍဲဒေသညးကဵုညး ဗၟံက်ရုပ်ရဴကမၠောန် နကဵုမဍေန်ပၞာင် ရာဒၞာမံက် ပ္ဍဲကဵု ကျာ်စေတဳတအ်ရ၊၊

ဍုင်ဗဂေါ	
ဂကောံသၟတ်မန်တအ် ပ္ဍဲတ္ၚဲပသာ် (၈) စွေက်ဂှ် ပြာပ်အာ ဒၞာဲအာဲကၟာဲဂကူမန်တြေံ ပ္ဍဲလတူဍုင်ဗဂေါ မပ္တံ ဒၞာဲကျာ်ပန်၊ နန်၊ ကျာ်ၜိုပ်တုဲ ပၠးပ္တိတ်ယာတ် မချူလဝ်＂ပသာ် ၈ စွေက် တ္ၚဲဍုင်ဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ ဍုင်ဗဂေါ＂ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်သဝ်တ္ၚဲဂှ် ခမဳသင် ကေုာံ ကောန်ဂကူမန် လတူဗဂေါ ၜိုတ် ၂၀၀ဂှ် ကောံအာ ဇရေင်ကျာ်မုဟ်တဴ သွက်ဂွံဍေန်ပၞာင် ပူဇဴကျာ် နကဵုမဗဒှ်မလိက် တ္ၚဲဍုင်ဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊ တုဲဂှ် ဖဍောတ်လ္ၚောဝ်ကျာ် ရာဒၞာဖျေဟ်မေတ္တာ ကုဂကူမန် မဒးဒုင်ဂစိုတ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဍုင်လီုတေအ်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ညးသၟိင်တၠဗၟာတအ် ပြာပ်ကၠုင်တုဲ စၟဳစၟတ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူမဒှ်ကမၠောန် မဍေန်ပၞာင် ပူဇဴကျာ်တုဲ ဍေဟ်တအ် ကေတ်ဒုဟ်ဟွံဂွံ၊ ကောန်ဂကူမန် လတူဍုင်ဗဂေါတအ် ဆက်ကၠောန်အာ ဗွဲမအံင်ဇၞးရ၊၊

ဒဵုမာဲ၊ ဆက်တဲ	
သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်ဒေသ ဒဵုမာဲဆက်တဲ ပံင်ကောံတုဲ ကၠောန်သီုမလိက်လက္ကရဴတုဲ ဟီုဂး ပရူဝင်ဟံသာဝတဳ၊ ဗှ်လိက်လလောင်တြး ပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင် သီုမဂေတ်ကျာ်ရ၊၊

ကွာန်အၜေတ်	
ပ္ဍဲကွာန်ၜေတ်ဂှ် သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်တအ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဘာလကျာ် ဟီုဂး ပရူဝင်ဟံသာဝတဳ၊ ဗှ်လိက်လလောင်တြးလတူဘာတုဲ စှ်အာ ဇရေင်ကျာ်တုဲ နကဵုပ္ကဴ ကေုာံပၞာင်တုဲ ဂေတ်ကျာ်တုဲ ပူဇဴကျာ်ရ၊၊

ကၟာဝက် ကျာ်ဇြာ	
ဂကောံဗ္တောန်လိက်ပတ်မန် ကေုာံ ယေန်သၞာင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ဂကောံသၟတ်တအ် ပံင်ကောံတုဲ ကွာန်မန် ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် စှ်မွဲကွာန် ကောံကၠုင် ဇရေင်ကျာ်ဇြာ ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳ ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊ မၞိဟ်နူကွာန်တၞဟ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲကွာန်ညးတအ်လေဝ် ညးတအ်ကၠောန်လဝ်ကီုတုဲ ကောံကၠုင် ဇရေင်ကျာ်ဇြာ နဒဒှ် ဒၞာဲဒတန်ဗဟဵုရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဍုင်မန်မ္ဂး ပ္ဍဲဇရေင်ကျာ်ဇြာဂှ် မၞိဟ်ဂၠိုင်အိုတ် ဇၞော်အိုတ်ရ၊၊

ဒေသတၞဟ်ဟ်	
ပါဲနူ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ကေုာံ ဍုင်ဗဂေါတုဲ ဒေသတကအ်ခၟိုင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်၊ ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီုလေဝ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် မဂၠိုင်ကဵုဒၞာဲရ၊၊ ဟိုတ်နူမကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲတကအ်ခၟိုင်ဂှ်တုဲ တ္ၚဲယးဂတဂှ် ဗၠာဲသၟိင်ဗၟာ ကၠုင်စၟဳစၟတ် သီုဘပဠဏာ နကဵုဒုဟ် မဆက်ဆောံ ကုဍုင်သအာင်ရ၊၊

ဍုင်သေံ	
ပ္ဍဲကွာန်ဝင်ကဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ Songkhlalia River Hut and Resort ပ္ဍဲဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်သၟာပၠန်ဂတးမန် ဗွဲမဂၠိုင်တိုန်စိုပ်ရ၊၊ တုဲဂှ် မၞိဟ်တအ် ကောံအာ ဇရေင်ကျာ်သာမ်သုက်တုဲ ပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင် ကေုာံ က္ဍိုင်ဇၞောဝ်ရ၊၊ ပ္ဍဲဍုင်က္ၜင်ကံက်၊ မာဲဆံက်လေဝ် နကဵုအစဳအဇန် ခန်ကၞာကၠောန်ဗဒှ်လဝ်ကီုရ၊၊

ဍုင်သအာင်	

(နူပုင် ပ္ဍဲဗီု) နာဲမဂ္ဂါမန်၊ Broddi Siguroarson, တၠဂုဏ်ရတ်တ် မန်ဇြာ အဃောမအာဆဵု ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀သၞာံ ပ္ဍဲရုင်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ၊၊ နူကဵုကောံဓရီုဏအ် ဂကူမန် ဒှ်အာ ဂကောံထာဝရ ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု ဂကူရးတၟံ၊၊[၄]
ရန်တၟအ် ကဵုတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် (၂၅၀) သၞာံ ကေုာံ ဂကူမန် ဂွံတိတ်ဗၠး နူဘဝဍိက်တုဲ နူကဵု ဗော်ကလေင်ဒက်ပတန်ဍုင်မန် ကောန်ဂကူမန် (၅၇)တၠ အာထ္ၜးဆန္ဒ ဂတမုက် ရုင်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ ပ္ဍဲဍုင်နယူယျံက်၊၊ နာဲမဂ္ဂါမန် (ညးအုပ်ကာ ဗော်ကလေင်ဒက်ပ္တန်ဍုင်မန်)၊ မိပ္ကဴရတ် (ဒုဥက္ကဌ ဂကောံညးဗြဴမန် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်)၊ တၠဂုဏ်ရတ်တ်မန်ဇြာ ညးပိဝွံ အာဆဵုဂဗ ကုညးတာလျိုင် ဂကောံကုလသမဂ္ဂ မၞုံယၟု Broddi Siguroarson (Division for Social Policy and Development, Department of Economic and Social Affairs) Permanent Forum on Indigenous Issues.United Nations၊ သ္ဂောအ်ဓရီု ကိစ္စဂကူမန် ဗၞတ် (၅၀) မိနေတ်ဂှ် နူကဵုညးစၞးဂှ် ကဵုကသပ် ဂကူမန် ညံင်ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံ Permanent Forum on Indigenous Issues မာန်ဂှ် ပတိုန်အာတ်မိက်ညိ၊ ဒှ်ကောန်ဂကောံတုဲ နူကဵုညးစၞး ဂကောံမန် သွက်ဂွံတိုန်စိုပ် ကောံဓရီုဂှ်တုဲ ပတိုန်ထ္ၜး ပရူဂကူမန် ပ္ဍဲကောံဓရီုဂှ်ဂွံရ၊၊ စနူကဵုဂှ် ဂကူမန် ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံထာဝရ ပ္ဍဲဂကောံဂကူရးတၞံ ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂဂှ်တုဲ အလာံမန်ဂှ်လေဝ် ညးစုတ်လဝ်ကဵု မွဲကီုရ၊၊ ဇၟာပ်ပ်သၞာံ မန်အာတိုန်ဒၟံင် ကောံဓရီု ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု ဂကူရးတၟမ်တအ်ရ၊၊

ပါဲနူဂှ်တုဲ နူကဵု ကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ ချူလဝ်လိက် သွက်ဂွံဗစိုပ် ဇရေင်ညးအုပ်ကာနာနာ ကုလသမဂ္ဂ ဗေန်ကဳမုန် (Mr. Ban Ki Moon, Secretary General)ဂှ်လေဝ် ဂွံကဵုဗစိုပ်ကီုရ၊၊ ကောန်မန် (၉) တၠဂှ် အာထ္ၜးဆန္ဒ ဂတရုင်ကလုတ်ဗၟာ ပ္ဍဲဝတ်ယှေန်ဒါန် ဒဳဇြဳ၊၊ ပ္ဍဲဘာလကျာ်မန်တအ်ဂှ် ကၠောန်သဘင် နကဵုအစဳအဇန် မဍေန်ပၞာင် ရာဒနာ ဇိုန်ပိုန် ကုဂကူမန် မဒးဒုင်ဂစိုတ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ကျဍုင်တေအ်ကီုရ၊၊

ဍုင်အဝ်သတြေလျာ၊ ဍုင်ဒိန်မက်၊ နာဲနေတာလန်၊ ကေုာံ ဍုင်တၞဟ်ဟ်တအ်လေဝ် ကၠောန်ဗဒှ် စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု နကဵုအစဳအဇန် မဍေန်ပၞာင် ဟီုတွဟ် ပရူဝင်မန် ကေုာံ အကာဲအရာ ဘဝဂကူမန် တ္ၚဲဏအ်အိုတ်ကီုရ၊၊

HFD-Bago.jpg
ဝင် စတုတ္ထ ဟံသာဝတဳ	

တတိယ ဟံသာဝတဳလီု	
သၟိင်ဗၟာ တပေန်သောဲထဳ ကၠုင်ဗတိုက် ပၠံင်ကေတ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ နူသၟိင်ဒကာရတ်ပိ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၀၁ ဂှ်တုဲ တၞောဝ်ဨကရာဇ်မန် ပ္ဍဲဟံသာဝတဳ ပိုတ်အာရ၊၊ ကျာ်ဇၞော်ဓမ္မရာမ မၞုံပိုန် ဘာအသောကရာမ်ဂှ် ပအပ်ကွးဇကု မၞုံယၟု သၟိင်ဍောတ် ကုတပေန်သောဲထဳ၊ သၟိင်ဍောတ်ဂှ် ဒှ်ကောန်သၟိင်စဍုင်ဒသေတ်ရ၊၊ ခြာဟွံလအ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၂ ဂိတုပသာ် ၁ စွေက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါဂှ် သၟိင်ဍောတ်ဂစိုတ်ကၠေအ် တပေန်သောဲထဳတုဲ ပိုင်ပြဳ ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ ဆဂး သၟိင်ဍောတ် ဂွံပိုင်ဍုင် ၜါဂိတုလပါ် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ကလေင်ဂစိုတ်ကၠေအ်ပၠန်တုဲ သၟိင်ဓဝ် တိုန်ပသၟိင်ပၠန်ရ၊၊ သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳဂှ် ဒှ်ကောန်သၟိင်ဗညာရာံစေဝ် (၈၅၃-၈၈၈) မဒှ်ကောန်စဴ သၟိင်ဓမ္မစေတဳရ၊၊

ဂတဂှ် ခြာဟွံလအ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၃ ဂိတုစဲ ၃ စွေက် တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် ကြဴနူသၟိင်ဗၟာဘုရင်နံင် ကလိဂွံဇမၞး သရေခေတ္တရာတုဲ စိုပ်ကၠုင် ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ သၟိင်ဗၟာ ဘုရင်နံင် ကဵု သၟိင်မန် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ပြိုင်ဗဇဵုစိင် ဂြင်စိင် သၟိင်ဘုရင်နံင်ကဝ်၊ သၟိင်ဘုရင်နံင်လေဝ် ဒးဂိသကေဝ်အာ ဗွဲမဂၠိုင်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူဗိုလ်လဗး ဘုရင်နံင်ဂၠိုင် မလုပ်သီဍုင်တုဲ သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ဒးဒဴလုပ်အာဂြိုပ်ရ၊၊ ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳဂှ် ကလေင်စိုပ်အာ သၟဝ်တဲဗၟာပၠန်ရ၊၊ စိုပ်သက္ကရာဇ် ၉၁၉ ဂိတုမြေက္ကသိုရ်ဂှ် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ဒးဒုင်ရပ်တုဲ စဵုကဵုစဴသွဝ် ဟွံပင်တဲလ္ၚောဝ် ဘုရင်နံင်ရ၊၊

ဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳဂှ် လဆောဝ် ဒှ်ဍုင်ရာဇာဌာနဳ၊ လဆောဝ် ဒှ်ဍုင်သၟဝ်အင်ဝ ဆဂး နူဘုရင်နံင် မသီဂွံတုဲဂှ် ဒးမံင်ကၠုင် သၟဝ်ဗၟာရ၊၊ စိုပ်လက်ထက် သၟိင်ဗၟာဓမ္မရာဇာဓိပတိဂှ် ဗၟာတအ် ပၠံင်နန် ရေင်သကအ်တုဲ ဍုင်ကွာန်ဟွံၜိုဟ်သြိုဟ်၊ ဂကူသေံတအ်လေဝ် ကတဵုသပုန် တဝ်စၞေဟ် ကဵုဗၟာရ၊၊

စတုတ္ထ ဟံသာဝတဳတန်	
ပ္ဍဲဗဂေါဟံသာဝတဳဂှ် သၟိင်စဍုင်ဗၟာ နာဲသာအံင်ဂှ် စနူကဵု သက္ကရာဇ် ၁၁၀၂ ဂိတုဇှ်ေပေင် တ္ၚဲဗြဴဗတိဂှ် ဂစိုတ်ထောအ် မၞိဟ်ဟွံမိက် ပုန်ကဵု အင်ဝတုဲ လလောင်တြး ဍုင်ဗၠးၜးမွဲရ၊၊ မန်တအ်လေဝ် ချပ်ဒၟံင် ညံင်ဂွံဗၠးၜး နူဗၟာတွဵုတုဲ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဂွံအခေါင်ခိုဟ် ဂစိုတ်ထောအ် နာဲသာအံင် ရ၊၊ နာဲသာအံင် ချိုတ်အာတုဲ သၟိင်ဗၟာဗလးနင် မင်ရာဲအံင်နာင် သီုကဵု ဒပ်ပၞာန် ဗွဲမဇၞော် ကၠုင်ဗတိုက်တုဲ မန်တအ် ဒးမံင်အာ သၟဝ်ဗၟာပၠန်ရ၊၊ ဆဂး မန်တအ် ပံင်ကဵု သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳတုဲ ကလေင်ဂစိုတ်ထောအ် မင်ရာဲအံင်နာင်ပၠန်ရ၊၊ သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳဂှ်လေဝ် ဒှ်ဂကူဗၟာ ဆဂး ဒှ်မၞိဟ် ဟွံမိက်မံင် သၟဝ်အဝဵုသြဇာအင်ဝရ၊၊

သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳ ဂွံပိုင်ဍုင် ဗၞတ် ၆ သၞာံ ပ္ဍဲအခိင်မအာဝေင်ဂြိုပ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၀၈ ဂိတုမာဃ် ၁၂ မံက် တ္ၚဲအဒိုက်ဂှ် နာဲစရင်ခိုင် ညးမဒှ်ဂကူဗၟာပၠန် သီကေတ် အဝဵုဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳပၠန်ရ၊၊ ဆဂး မန်တအ် ကလေင်ဖျေဟ်ထောအ် နာဲစရင်ခိုင် နူဒဒှ် ဨကရာဇ်တုဲ ပ္ဍဲဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၄ မံက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါဂှ် မန်တအ် ခပတိုန် မဟာသေနာပတိ ဗညာဒလ နဒဒှ် ဨကရာဇ်ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ ဗညာဒလဂှ် ကာလမတိုန်နန်ဂှ် ကလိဂွံယၟု ဗြမိုင်ဓိရာဇာနာဓိပ္ပတိ၊၊ ဆဂး ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်ခၞိင် မဒှ်လိက်ဒေအ်ညး (ဥပ္ပရာဇာ) မချူလဝ် နကဵုယၟု မဟာသေနာပတိရာဇ်၊ ဟိုတ်မဒှ်လဝ် သကိုပ်ပၞာန်တုဲ ညးဂမၠိုင်တီလဝ် ဗညာဒလ ဂှ်ရ၊၊ ပ္ဍဲကဵုလိက်ဝင်မ္ဂး တၠညးဗညာဒလ မြဴသာ်ဝွံ ချူစဂၠိုင်ရ၊၊ နူစ သၟိင်ဗၟာ ဘုရင်နံင် မလုပ်သီကေတ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၃ တေအ်တုဲ လုကဴ ပွိုင် ၁၉၅ သၞာံဂှ် ဍုင်ဗဂေါ ဒးမံင်လဝ် သၟဝ်ဗၟာဂှ် စိုပ်သၞာံ ၁၁၀၈ ဂှ် အဝဵုသြဇာဍုင် ကလေင်စိုပ် တဲဂကူမန်ပၠန်ရ၊၊ အလန်ဝွံ ဒှ်အလန်မန် ကလေင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်ဟံသာဝတဳ အလန်စတုတ္ထ ရ၊၊

ဟံသာဝတဳ သီအင်ဝ	
ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်ဗၠးၜးမွဲဂှ် နကဵုသၟိင်ဗၟာအင်ဝ ဟွံဒးဂၞပ်လးလးရ၊၊ ညးဗလးနင် သွက်ဂွံဗတိုက် ကဵုမန် မဂၠိုင်ကဵုအလန်ရ၊၊ စိုပ် သက္ကရာဇ် ၁၁၁၂ ဂှ် ဥပ္ပရာဇာ အာဗတိုက် ပၞာန်ဗၟာ စိုပ်အာ စဵုကဵု မြစ်ဆုံ၊ ဗၟာစိုပ်ကရေပ်တုဲ သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာ သတိုးမင်းခေါင် အာတ်မိက် သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံတုဲ တုပ်စိုတ် ရေင်သကအ် အတိုင်ပယျဵုတိ သၟိင်မန် တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ကေုာံ သၟိင်ဗၟာ တၠညးဖရင်မင်ဂံင် မစၟတ်သမ္တီလဝ် ဗွဲပလိုတ်ၜဳဨရာဝတဳမ္ဂး တၟအ်ဗ္ဒင်ရမ္မဂှ် ပပယျဵုတုဲ လပါ်လတူ ဒှ်ရးဗၟာ၊ လပါ်သၟဝ် ဒှ်ရးမန်၊၊ ဗွဲဗမံက်ၜဳဨရာဝတဳမ္ဂး ကြုင်လှာဗ္ၚဂှ် ပပယျဵုတုဲ ကြုင်လပါ်သၟဝ်ကျာ ဒှ်တိရးဍုင်ဗၟာ၊ ကြုင်လပါ်သၠုင်ကျာ ဒှ်တိရးဍုင်မန်ရ၊၊ ပါဲနူဂှ် တၞဟ်နမဂွံရီုဗင် ကမၠောန်ဇၞော်မောဝ်သာသနာကျာ်တုဲ ဗၟာတအ် ဗလးကဵု တၠပညာ မဒါတ်ထဝ် ငဥူ ကေုာံ ကောန်ရဲ ၜါစှော်တၠ ရ၊၊

ဆဂး ငဥူဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မကၠတ်လ္ၚတ် အကာဲအရာ ပရူဍုင်မန်တုဲ ညးကဵုဒုဟ်ဒဏ် အမိင်ဂစိုတ်ရ၊၊ ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ သၟိင်ဗၟာအင်ဝ ဗလးနင် မင်းရဲကျော်ခေါင် သွက်ဂွံ ကၠုင်ဗတိုက် ဝေင်ပၞာန်ကဵုမန်ပၠန်ရ၊၊ မွဲလပါ်ဂှ်လေဝ် ဟံသာဝတဳ ဒက်မိတ် ကုသကိုပ်က္ၜင်ပြင်သေတ် သဳခွာဒဳပရူနဝ် (Sieur de Bruno) တုဲ နူကဵုမန် ကဵုဒၞာဲဂအာင်တိ ကုပြင်သေတ် ပ္ဍဲဍုင်သြေင် မဒှ်ဍုင်ဗၞိက်တုဲ နူကဵုပြင်သေတ်ဂှ် ကဵုမန် အမၠံက်ပါင်စှ်ဒစာံ ၆ ဒကိုအ်၊ သေနာတ် ပိပန်ကၠံရ၊၊ ဒပ်ပၞာန်မန် ဇက်တိုန်အာ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၃ ဂိတုခ္ဍဲသဳ ၅ မံက်ဂှ် သီဂွံ ယှိုဲပံင်လံင်၊ ခ္ဍဲသဳ ၁၀စွေက်ဂှ် သီဂွံ ညောင်လှ၊ မြေက္ကသိုရ် ၈ မံက်ဂှ် ဂွံဇမၞးကေတ် ဒပ်ဗၟာ ခေန်ဥူ၊ မြေက္ကသိုရ် ၅ စွေက်ဂှ် သီဂွံ ငါသောက်၊ ပ္ဍဲသၞာံဂှ်အိုတ်ဂှ် သီဂွံအာ ဍုင်ကြံက်သေဝ်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၁၁၃ ဂိတုစဲ ၉မံက် တ္ၚဲဗြဴဗတိဂှ် မန်သီဂွံအာ ဍုင်အင်ဝရ၊၊

စတုတ္ထဟံသာဝတဳလီု	

လိက် သၟိင်ဗၟာအံင်ဇေယျ မချူလဝ် ပ္ဍဲအမၠံက် မြတဗူ၊ ((၁) သံလျှင်ရ မြတဗူ --။(၂) ကုဓရမ်ုကြီး(၃-၅) သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ခု ကဆုလပြည်ကျော် ၆ ရက် ညတချက်တိကျော် ဟံသာဝတီမဟာသတ္တြု သေဒ) မဂွံအဓိပ္ပါယ် အဗၠံက်မြတဗူ မသီဂွံ နူဍုင်သြေင်။ ဗြဲဇၞော်ကုဓရ။ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ပသာ် ၆ စွေက် (9 May 1757)[၅]အခိင်ဗတံ လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်မဟာသၞသတြု(ဗၟာ)။ ဟိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် သ္ဒးဒှ် တ္ၚဲကြဴနူပသာ် (၆) စွေက်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။
ဒပ်ပၞာန်မန် သီဂွံအာ ဍုင်အင်ဝတုဲ သၟိင်စဍုင်ဝုတ်ဒိုဟ်ဂမၠိုင် ကၠုင်ဒုင်သစာ ကုဟံသာဝတဳရ၊၊ မၞိဟ်မိက်ဂွံတဝ်စၞေဟ် ကုမန် ဗီုကဵု ကောန်သၟိင်အင်ဝတြေံဂှ်ကီု သရာဲပၞာန်ဗၟာတြေံကီု အာကောံဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဖအိုတ်ရ၊၊ မၞိဟ်ဇၞော်ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဥူအံင်ဇေယျဂှ် ဟွံကၠုင် ဒုင်သစာ ကုဟံသာဝတဳရ၊၊ ကာလဒပ်မန် သိဒ္ဓိဟံသာ ပြာပ်စိုပ်အာ ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ဂှ် ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ဂှ် ပခိုင်လဝ် ကၟာင်ဒပ် ဗွဲမခိုင်တုဲတုဲရ၊၊ တုဲပၠန် ကေတ်မာန် နကဵုပြယာဲတုဲ လၞိန်ဗပိန် ဒပ်မန်သိဒ္ဓိဟံသာမာန်အာရ၊၊ သကိုပ်ပၞာန်တၠဗာန် အာဗတိုက် ဂၠိုင်ကဵုအလန်ကီုလေဝ် ဒးကျစဴကၠုင်ရ၊၊ ကောန်ပၞာန်ဇကု ညးမဒှ်ဂကူဗၟာတအ်ဂှ် စိုပ်မုက်ပၞာန် ဟွံကဠင်အမိင်ဇကု ဒှ်အာ ကောန်ပၞာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ရ၊၊

မွဲလပါ်ဂှ် လပါ်ဗၟံက် ဍုင်ဟံသာဝတဳ သၟိင်သေံလေဝ် ဘပဠကၠုင် ဟံသာဝတဳကီုရ၊၊ တၞဟ်နဂွံသၠာဲ ဗီုပြင် မုက်ပၞာန်တုဲ သကိုပ်ပၞာန်တၠဗာန်ဂှ် ကော်ဖျဴ ဟံသာဝတဳတုဲ စၞးဂှ် ပလံင်ဏာ သၟိင်အခေါန်ထဝ် ကေုာံ သကိုပ်ပၞာန်ဗညာအရိန္ဒမ ရ၊၊ နကဵုသကိုပ်ပၞာန် ဗညာအရိန္ဒမလေဝ် အာဗတိုက်ဒၟံင် ဒပ်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် မဂၠိုင်ကဵုအလန်ကီုလေဝ် ကေတ်ဇၞး မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဟွံမာန်၊၊ ကြဴနူ မန်သီဂွံအင်ဝ ၜါသၞာံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၁၅ ဂှ် ဒပ်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် သီဂွံအာ အင်ဝရ၊၊

ဒပ်မန် နူအင်ဝ ဒးစှ်ေဒုင်လဝ် ပ္ဍဲပြန်၊၊ နူကဵု ဟံသာဝတဳပၠန်တုန်လေဝ် ဂကောံမြုဝန်ဍုင်ဂမၠိုင် ချပ်ရေင်သကအ်တုဲ သွက်ဂွံကလေင်သီကေတ်အင်ဝ ဗွဲမပြဟ်မာန်ဂးတုဲ ဗလးဏာ ဒပ်ပၞာန်ဗွဲမဇၞော်ရ၊၊ ဆဂး အခိင်ဂှ် စိုပ်အာအခိင်ကၞောတ်သၞာံရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ပၞာန်မဇီုရေင်သကအ်ကွေဟ်ဟ်ဂှ် စိုပ်အာအခိင်ဗြဲရ၊၊ ဒြဟတ်ပၞာန်မန် ပၞာန်ဂၠုင်ဂှ် ဒးဘဲဗြဲကျာကီု ဘဲပၞာန်ကီုတုဲ ဒးလီုလာ် ကျသ္ၚောံဗြံအာရ၊၊ ဟိုတ်နူကျပၞာန် ပ္ဍဲအလန်ဏအ်ဂှ်တုဲ ဒြဟတ်ဟံသာဝတဳ ဍိုန်လျစှ်ေအာ ဗွဲမလောန်ရ၊၊

ဒြဟတ်ပၞာန် အောန်စှ်ေဗက် ဂကူမန် မဟီုအရေဝ်ဗၟာတုဲ မဒုင်ပလဝ် ဂကူဗၟာ ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါ၊ ပ္ဍဲဍုင်ပြန်တအ်ဂှ် ကတဵုသပုန်တုဲ ဒပ်ပၞာန်မန် ပ္ဍဲကဵုပြန်ဂှ် ဒးဒြေပ်တိတ် နူဍုင်ရ၊၊ ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါဂှ် ၜိုန်ရ ကလေင်ထိင်မာန်၊ သပုန်တအ်ဂှ် ဗက်ရပ်ထိင်မာန်ကီုလေဝ် ဍုင်ကွာန်ဓရံက်ဓရာ်အာရ၊၊ ဒေသမၞိဟ်မဟီုအရေဝ်ဗၟာဂၠိုင် ဗွဲတၟေင် ဒေသလတူဍုင်လ္ဂုင်တအ်ဂှ် အဓိကိုရ် ကောန်ဂကူ အကြာဂကူမန် ကဵု ဂကူဗၟာ ကတဵုဒှ်တုဲ ဂကူမန် နူဒေသတအ်ဂှ် ဒးဒြေပ်ဒဴစှ်ေကၠုင် လပါ်ဍုင်လ္ဂုင် ဍုင်ဗဂေါရ၊၊ အဝဵုသြဇာမန် ပ္ဍဲဒေသဂှ်လေဝ် အိုတ်အာရ၊၊

ညးဇၞော်ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် အံင်ဇေယျဂှ် ဂွိင်ဖေက် ဇကုဟွံကလိဂွံအဝဵုတုဲ ကောန်ဨကရာဇ်အင်ဝတြေံ မပၠဒၟံင်ဒပ် ကရောမ်ဇကုဂှ် ဇကုဂစိုတ်ထောအ်တုဲ ဇကုဂွံဒှ် ဨကရာဇ်သၟိင်ဗၟာရ၊၊ အခိင်ညးစိုပ် ဍုင်ပြန်ဂှ် ဂကူအာမေရဳယာန် ဂြဳဂေါရဳ အာဝေလ် (gregory Aves) အာခစညးရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဟိုတ်နူဒြဟတ်ပၞာန်မန်အောန်တုဲ ဂကူယူရောပ် အင်္ဂလိက် မန်မကဵုလဝ်ဒၞာဲ ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း)ဂှ်ကီု၊ ပြင်သေတ် မန်ကဵုလဝ်ဒၞာဲ ပ္ဍဲဍုင်သြေင်ဂှ်ကီု ချပ်ကၠုင် သွက်ဂွံပံင်ကဵုဗၟာအိုတ်ရ၊၊ ညးဒြဟတ်ဇၞော်ၜါ ပြင်သေတ် ကဵု အင်္ဂလိက်ဂှ် ဒှ်ဂကူသၞတမ်ကဝ်တုဲ ပြိုင်ပကာန်ဒၟံင် ရေင်သကအ်ရ၊၊ ညးတအ်သီုၜါဂှ် မိက်ဂွံဂွံဒၟံင် သီုဒၞာဲဖအိုတ်ရ၊၊ ဆဂး နကဵုမန် ညးလဵုမွဲလေဝ် ဟွံကဵုလဝ် ဒၞာဲဂၠိုင်င် ဇၞော်ဇၞော်ရ၊၊ ယဝ်ရကဵုမ္ဂး ဍေဟ်တအ် ကလေင်သီဇကုမာန်ဂှ် မန်တအ်တီလဝ် ဒှ်မာန်ရ၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကဵုလဝ် ဒၞာဲသီုညးၜါတုဲ အကြာဒြဟတ်ၜါဂှ် ကလေင်ထိင်လဝ် အဝဵုသြဇာ ညးမွဲကုမွဲ ညံင်ဟွံဂွံဇၞော်တိုန်ရ၊၊

နကဵုအရီုအဗင် ဂြဳဂေါရဳတုဲ ကလုတ်ဗၟာအာဆဵုကဵု သကိုပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက် ဟေန်ရဳဗရက် (Henry Brooke) မၞုံပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်မာန်ရ၊၊ အင်္ဂလိက်ကဵုဗၟာ တုပ်အာစိုတ် ရေင်သကအ် နကဵုအင်္ဂလိက် ကဵုအရီုအဗင် နကဵုဒြဟတ်ပၞာန်ကီု သီုကဵုဒြဟတ်လွဟ် ကုဗၟာ စဵုကဵုသီကေတ် ဍုင်မန်သီုဖအိုတ်မာန်ရ၊၊ ကာလသီဂွံတုဲမ္ဂး ဗၟာဒးကဵုအင်္ဂလိက် ဒၞာဲဗဒိုပ် ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်၊ ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်ဂှ်တုဲ ကုပြင်သေတ်ဂှ် ဒးထဍေင်ပ္တိတ် နူကဵုဒေသဂှ်ရ၊၊ ပြင်သေတ်လေဝ် ကၠတ်ဗလးဏာမၞိဟ် သွက်ဂွံပံင်ကဵု ဗၟာကီုရ၊၊ ဆဂး နကဵုအရီုအဗင်ပူဂိုလ်ဂှ် အံင်ဇေယျဒုင်တဲတုဲ နကဵုကမ္မဏဳ (ဝါ) နကဵုဂကူဂှ် အံင်ဇေယျ ဟွံဒုင်တဲရ၊၊

ပရေင်ပံင်တောဲ အကြာဗၟာ ကဵု အင်္ဂလိက် ညံင်ဂွံလီုဂှ် နကဵုနဲကလုတ်ကီု နကဵုနဲပၞာန်ကီု ၜိုန်ရ ဥပ္ပရာဇာ ဂစာန်ဂၠိုင်ကဵုနဲကီုလေဝ် နကဵုပူဂိုလ်သကိုပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက်လ္ၚဵု ပါလုပ်ကၠုင် လပါ်မန်ကီုလေဝ် နကဵုဂကူအင်္ဂလိက်ဂှ် ဟွံပါလုပ်ကၠုင် လပါ်မန်ရ၊၊ 

ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ဒှ်ဍုင်ကိစ္စဇၞော် သွက်ပၞာန်ဟွံသေင်၊ ဒှ်ဍုင် ဒၞာဲဒတန်ဓါတ်ကျာ်ရ၊၊ ဆဂး ဒပ်ပၞာန်အံင်ဇေယျ စၞးအာဗတိုက်သြေင်ဂှ် လုပ်ဖျေဟ်ထောအ်ဒပ်ဇကု ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်ရ၊၊ ကျာ်စုလောဟ် (ဆူလေ)ကဵု ကျာ်လ္ဂုင်ဂှ် ပဒၞာဲဗဒိုပ်ဇကုရ၊၊ အတိုင်စၟတ်သမ္တီမ္ဂး အံင်ဇေယျ ဖျေဟ်ထောအ်က္ဍိုင်ကျာ်လ္ဂုင် မတ်မၞိက်ၚုဟ်က္ဍင်င်ဂှ် ကေတ်တုဲ ကဵုတၟာဲတဲ ကုအင်္ဂလိက် သွက်ဂွံဂွံလွဟ်ရ၊၊ ဟိုတ်နူဒပ်ဗၟာ မဖျေဟ်လဝ် ပ္ဍဲကျာ်တုဲ မန်ဟွံဂံင်ပန်တုဲ ဖအးထောအ်ဗၟာ နူလ္ဂုင် ဟွံမာန်ရ၊၊ ဗၟာ၊ အင်္ဂလိက် ကေုာံ သကိုပ်ပၞာန်ပြင်သေတ် ပံင်ကောံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၁၈ ဂိတုဒဂိုန် ၃ စွေက်ဂှ် လုပ်သီဂွံ ဍုင်သြေင်ရ၊၊ နူဂှ် ပၞာန်ဗၟာ၊ ပၞာန်အင်္ဂလိက်၊ ပၞာန်ပြင်သေတ် ဇက်ကၠုင်တုဲ ဗိုင်လဝ် ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ တၞဟ်နဂွံဗၜိုဟ်လလံပၞာန်တုဲ နကဵုခမဳသင်မန်၊ ခမဳသင်ဗၟာ၊ ခမဳသင်သေံ အာပညဳပညပ် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံကီုလေဝ် အံင်ဇေယျ ဟွံဒုင်တဲ၊၊ ယဝ်ရ ပအပ်ကဵု ကောန်ဝုတ်ဨကရာဇ်မန် မိဂုဏ် မ္ဂး နုက်ကဵုပၞာန်ရောင် ဟီုနင်ကီုလေဝ် ကာလကလိဂွံ ကောန်ဝုတ်ဨကရာဇ်တုဲလေဝ် ဟွံနုက်ပၞာန်၊၊ အလဵုဇကု ဨကရာဇ်ဟံသာဝတဳ တၠညးဗညာဒလ အာပညဳပညပ် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံဂှ် ရပ်ကၠေင်ထောအ် တၠညးဗညာဒလတုဲ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ဂိတုပသာ် ၄ စွေက်ဂှ် လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳတုဲ ဂိတုပသာ် ၆ စွေက် ကၟာင်ဍုင်ဟံသာဝတဳသရိုဟ် ပၞာန်ဗၟာလုပ်စိုပ်ဍုင်တုဲ ဂတဂှ် ၜါပိတ္ၚဲဂှ် ဗၟာသီဂွံအာ ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊

ဟံသာဝတဳလီုတုဲ	

ဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳ စိုပ်အာသၟဝ်တဲဗၟာတုဲ

တၠညးဗညာဒလဂှ် ရပ်ဏာ ကြိုင်စွံလဝ် ပ္ဍဲမုဟ်သဝ်ပေါဝ်၊ ဗွဲကြဴ နကဵုဒုဟ် မဆဝ်မ္ၚုဟ် မန်ညံင်ဂွံတဝ်စၞေဟ်တုဲ ကေတ်နင် ဍုင်လ္ဂုင်တုဲ ကုတ်ဂစိုတ်ကအ်၊၊
ကောန်ဂကူမန် ၜိုတ်မရပ်ဂွံဂှ် မၞိဟ်မသွံစဂွံဂှ် သွံစ နဒဒှ်ဍိက် မၞိဟ်မွဲ မသုန်စှ်ော၊ အစိတ်၊ ၜါစှ်ော၊ စှ်သုန် ဗွဲမဗဗွဲကဵု အဝဲခန္ဓကာယ၊
ကုမၞိဟ်မသွံစ ဟွံဂွံ၊ သွံဟွံအိုတ် သှ်ေဒၟံင်တအ်ဂှ် စုတ်ကဵုစာတ်တုဲ စံင်ဂစိုတ် သီုဖအိုတ် ဒစိတ်စာတ်၊
ခမဳသင်မန်ပိလ္ၚီပြင်င်ဂှ် ကဵုစိင်လိုန်တုဲ ဂစိုတ်၊၊ နကဵုဓဝ်ပတှ်ေညးတအ် အလဵုဇကုညးတအ် ဂစိုတ်ဟွံသေင် ကဵုစိင်လိုန်တုဲ မဂစိုတ်မ္ဂး ညးတအ် ဟွံကလိလောန် ပါဏာတိပါတကမ်တုဲ ကဵုစိင်လိုန်တုဲဂစိုတ်၊၊ 
ဒြပ်ရတ်ထဝ်သြန် မကေတ်ဏာဂွံတအ်ဂှ် ဖ္ဍိုက်ကဵုက္ၜင်တုဲ ဖျဴဏာဍုင်ဗၟာ၊ အရာမကေတ်ဏာ ဟွံမာန်တအ်ဂှ် ကဵုစံင်ပလီုထောအ်၊၊
အရာမဒှ်အာဲကၟာဲမန် မပ္တံ လိက်တၟအ်တအ်ဂှ် ၜိုတ်မဆဵု ကဵုတက်ပကဝ်ထောအ်ဖအိုတ်၊ ယၟုကျာ်ဂှ် စၞးကျာ်ဂှ် ဒးစုတ် ရွှေ ညံင်ရဴ ဍုင်မုဟ်သဝ်ပေါဝ်ဂှ် မစုတ် ရွှေဘို ကီု၊၊
အတိုင်မတုပ်လဝ်စိုတ် ကုအင်္ဂလိက် ဍုင်သြေင်ဂှ် ဟွံကဵုဒှ် ဌာန်ဒတန်မၞိဟ်မံင်၊ စၞးဂှ် ဗဒှ်ပတိုန်လ္ဂုင်တုဲ ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ကဵုဒၞာဲ ကုကမ္မဏဳ (ဝါ) ဒပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက် မဖျေဟ်ဒၞာဲ၊ တုဲပၠန် ဒၞာဲအင်္ဂလိက်တြေံ မန်မဖျေဟ်ကဵုလဝ် ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်ဂှ် ကဵုအင်္ဂလိက် ဆက်မံင်အာ၊၊ 
က္ဍိုပ်သကိုပ်ပြင်သေတ် မၞုံပ္ဍဲသြေင်ဂှ် ဂစိုတ်ထောအ်၊၊ ဟွံကဵု ဒၞာဲကုပြင်သေတ်၊၊ အင်္ဂလိက်မွဲဓဝ် သှ်ေပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ သကုတ်သၟဝ်၊၊ ဂုဏ်ဖိုဟ်ဍေဟ်ဂှ် ပြင်သေတ် ဟွံမဲတုဲ ဂတဂှ် သၞာံဟွံလအ်ကွေဟ်ဟ် အင်္ဂလိက် သီကေတ်ဏာ သီုဖအိုတ်ရ၊
နူ ဝဳကဳမန်

== လိက်မာတင်ဂ ==

လိက်မာတၚ်ဂ

✍(ဘဒ္ဒန္တ − ညာဏဝံသ) ဒူရာ ဘာဇၞော်

(နမောတဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသ)

ကလေၚ်တက်ပ္တိုန်လဝ်လ္တူဝဳကဳပဳဒဳယာဘာသာမန် စၟတ်တ္ၚဲ (16-8-2020)မဒှ်ကီုရ ။


မာတိကာ
၁	မုက်လိက်−၁
၂	မုက်လိက်−၂
၃	မုက်လိက်−၃
၄	မုက်လိက်−၄
၅	မုက်လိက်−၅
၆	မုက်လိက်−၆
၇	မုက်လိက်−၇
၈	မုက်လိက်−၈
၉	မုက်လိက်−၉
၁၀	မုက်လိက်−၁၀
၁၁	မုက်လိက်−၁၁
၁၂	မုက်လိက်−၁၂
၁၃	မုက်လိက်−၁၃
၁၄	မုက်လိက်−၁၄
၁၅	မုက်လိက်−၁၅
၁၆	မုက်လိက်−၁၆
၁၇	မုက်လိက်−၁၇
၁၈	မုက်လိက်−၁၈
၁၉	မုက်လိက်−၁၉
၂၀	မုက်လိက်−၂၀
၂၁	မုက်လိက်−၂၁
၂၂	မုက်လိက်−၂၂
၂၃	မုက်လိက်−၂၃
၂၄	မုက်လိက်−၂၄
၂၅	မုက်လိက်−၂၅
၂၆	မုက်လိက်−၂၆
၂၇	မုက်လိက်−၂၇
၂၈	မုက်လိက်−၂၈
၂၉	မုက်လိက်−၂၉
၃၀	မုက်လိက်−၃၀
၃၁	မုက်လိက်−၃၁
၃၂	မုက်လိက်−၃၂
၃၃	မုက်လိက်−၃၃
၃၄	မုက်လိက်−၃၄
၃၅	မုက်လိက်−၃၅
၃၆	မုက်လိက်−၃၆
၃၇	မုက်လိက်−၃၇
၃၈	မုက်လိက်−၃၈
၃၉	မုက်လိက်−၃၉
၄၀	မုက်လိက်−၄၀
၄၁	မုက်လိက်−၄၁
၄၂	မုက်လိက်−၄၂
၄၃	မုက်လိက်−၄၃
၄၄	မုက်လိက်−၄၄
၄၅	မုက်လိက်−၄၅
၄၆	မုက်လိက်−၄၆
၄၇	မုက်လိက်−၄၇
၄၈	မုက်လိက်−၄၈
၄၉	မုက်လိက်−၄၉
၅၀	မုက်လိက်−၅၀
၅၁	မုက်လိက်−၅၁
၅၂	မုက်လိက်−၅၂
၅၃	မုက်လိက်−၅၃
၅၄	မုက်လိက်−၅၄
၅၅	မုက်လိက်−၅၅
၅၆	မုက်လိက်−၅၆
၅၇	မုက်လိက်−၅၇
၅၈	မုက်လိက်−၅၈
၅၉	မုက်လိက်−၅၉
၆၀	မုက်လိက်−၆၀
၆၁	နိဿဲ
မုက်လိက်−၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကျာ်သမ္ဗုဒ္ဓ နာမတုလံ၊ ဟွံမွဲပ္တောံၜတ် အိုတ်သတ်လောကံ၊ သောဘဂဝါ ဗုဒ္ဓအရဟံ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အန္တအန္တံ၊ ဗုဒ္ဓဂုန္နံ အဟံဝန္ဒာ၊ ဍောၚ်ဓရ်ကျာ်တြဲ ဇၟန်ဗၠဲဒွါ၊ ပိဋ္ ကပိ သီုပိပြကာ၊ ဒစာံစှော်လ္ၚီ ကဵုပန်လ္ၚီကၠာ၊ မိက်ဂွံဒ္ဂေတ် လၟေတ်ဒေသနာ၊ မၚ်မွဲဂွံဗၠး နူပဝိဇ္ဇာ၊ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အနန္တအနန္တာ၊ ဓမ္မဂုန္နာ တန္ဒာမိဟံ၊ သၚ်ၜါပြကာ မဟာတုလံ၊ မၚ်မွဲလဝ်ကၠာ သာသၞာဗုဒ္ဓံ၊ သံဃဂုန္နံ အဟံဝန္ဒာ၊ မာတာပိတု ဂုရုပဇျာ၊ ဂုန်မဇၞော်လှဲ လ္တူအဲကၠာ၊ ခါမသၟဟ်စိ တိသုန္ဓရာ၊ မွဲသာ်တိုန်အဵု သၟဟ်ကဵုဂၚ်္ဂါ၊ ဟွံတုပ်သၟဟ်စိ ဂုန်မိမၜါ၊ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အနန္တအနန္တာ၊ ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ လ္ၚောဝ်ကၠာရအဴ။


ဘုမ္မဇဵုရ ရုက္ခဒေဝတဴ၊ အကာသပၠန် မရာဇ်ပန်နှဴ၊ ဗဳနာဲယၟု ဗဳသၞုဗဳသဴ၊ အိန်ဗြီုယီုမာ ဒေဝသွဝ်တရဴ၊ အဲဍိက်ရဴဂဴ ပူဇဴသကာ၊ သ္မိၚ်ဂိတုသ္မိၚ်တ္ၚဲ သ္မိၚ်ဗြဲသ္မိၚ်ကျာ၊ ပၟၚ်ဟေမဝန် သဳဒန်ဂၚ်္ဂါ၊ ဝိသုန္ဓရဳ မနဳခလာ၊ သြဿဝတဳ သဏ္ဍဳမိဒ္ဒြာ၊ လက္ခမ္မဳစိ ဝိနာယကာ၊ အိုတ်ဒေဝတဴကွေံ ဂၠးစက္ကဝါ၊ အဲဍိက်ကလံကၠာ သီုကဵုဒွါပိ၊ ဖဵုကလံရ သရဏစိ၊ ဖဵုကလံအ္စာ ၜါမကဵုမိ၊ ဖဵုကလံအဴ ဒေဝတဴမဂ္ညိ၊ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ လောကဝုတ္တိ၊ သဗ္ဗယဲပၠန် ပကဵုစောန်ကၠိ၊ ဗၞတ်အာယုက်ကၠာ ကဵုမြာသုခိ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ညိ သီုသတိညာဏ်၊၊

မုက်လိက်−၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဆန္ဒလၚ်္ကာ မြာကဵုချပ်မာန်၊ ပါဠိရထ သဗ္ဗနိဒါန်၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပကဵုတိုန်စှ်ေ ကဵုတၟးပ္ဍဲညာဏ်၊ ပကဵုဝိုက်ဝုဲ ပကဵုထုဲကြာန်၊ ကဵုအဲချပ်မာန် ပ္ဍဲညာဏ်ကဝိ၊ ဟိုတ်ကဵုဝါသနာ ပြေၚ်ဏာယတိ၊ ဓမ္မဒါန်အဴ သၟိက်ပူဇဴညိ၊ သၟိက်လလောၚ်ကမြဴ ဓရ်သ္ဍဴမူဏိ၊ လၟေၚ်ဓမ္မ ရထပါဠိ၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်မဂ္ညိ၊ အဲမာဲယှိုဲလေန် ဟေၚ်ဆာဲဖိဖဳ၊ သၟိက်ဇန်လဝ်ညိ ကဝိလၚ်္ကာ၊ သၟက်ကောန်ဂကူ လ္ဂူဓရ်မေတ္တာ၊ ကွိုၚ်ကွုဲဟွံဖေက် ဗ္ဒေက်ဖျဝ်ကာယျာ၊ ဟွံရိုဟ်စရ ရုပ္ပခန္ဓာ၊ သွက်ဂွံဗှ်လောဲ ဆန်ဗွဲလၚ်္ကာ၊ ယၟုလိက်ကီု ပိုဲဟီုကဵုကၠာ၊ ကဵုဂွံပြာထာ လိက်မာတၚ်္ဂ၊ ကာလၜတ်ၜတ် ဗောဓိသတ္တာ၊ ဟံၚ်ပြာ်ရဲတဳ ပ္တိတ်ဝဳရိယ၊ ၜိုတ်လွဳဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဒဵုဒဴနိဗ္ဗာန် ပြာ်ဟွံမာန်ရ၊ ဂလာန်သာ်ဂှ် တွံအဂါမ၊ ပိုဲဟီုကဵုရ က္ညကၠၚ်ညိကၠာ၊ မိၚ်ဂွံဒှ်မ ဗိဇ္ဇဆက်အာ၊ မိၚ်ဂွံဂၠာဲဟေန် ဒက်ဂြေန်စိတ္တာ၊ မိၚ်တုဲဂွံလွဳ ပါရမဳမြာ၊ မိၚ်မၚ်မွဲဒး ကြဗၠးဒက္ခာ၊ ယဝ်ဂွံမိၚ်လဝ် ဓရ်သမ္ဗုဒ္ဓါ ကြဴတုဲမွဲဝါ မြာသုခညောန်၊ လိက်ဇၟန်ဗၠဲ ကာအဲဆန်၊ (၁)သက္ကရာဇ်ကီု ပိုဲတိတ်ဟီုပ္တန်၊ သုညနဝ ဒွါရဨကန်၊ ဖဝ်ရဂိုန်စိ ပိမံက်ပြဲလောန်၊ အာဒိုတ်ဒှ်တ္ၚဲ ပ္ဍဲစှ်ခၞောန်၊ နက်သတ်ဟီုတွံ ဒှ်ၜါစှော်ပန်၊ မူဒၞာဲဂွံဆန် သန္ထာန်ဒေသ၊ ကိုပ်အဒိကၠာ ယက္ခာဒဳပ၊ ကံခၟိုၚ်အဴ ကြဴခုတ်နာမ၊ မုဟ်ရိုတ်ဍောတ်ကွာန် ဋ္ဌာန်ဂှ်မူလ၊ သ္ၚိဇိုၚ်ဍာန်ကၠာ ဖျာဗေသဇ္ဇ၊ ကရောံသွံဂဥုဲ တုဲဂွံဆန်ရ၊ ထံၚ်လဝ်သောတ တ္ညကၠုၚ်ညိအဴ၊ လၟိဟ်ဍုၚ်ဇၞော်အဴ စှ်တြဴရ၊ ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ် ၜိုဟ်သိုဟ်လောန်တဴ၊ ဒဵုဗိုၚ်လဝ်ပၠန် ဆုဒုန်ဍိုပ်ဍဴ၊ သဝ်ဇဝ်ပေၚ်ရ သီုသၠသီုပ္ကဴ၊ အဒေါဝ်ဂှ်အဴ မဒှ်ဂၞဴဍုၚ်၊ ကၟာပ်ပိထပ် ညဳညပ်သဝ်သၠုၚ်၊


မုက်လိက်−၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အကြာဂှ်ပၠန် ၜံက်ကၠောန်ခါဲကြုၚ်၊ တြၚ်ပန်ကၠာ လုပ်အာတိတ်ကၠုၚ်၊ သတြုဂြိုဟ်စာ ဂွံဒၞာဒုၚ်၊ ပ္တိုန်ကၟာၚ်ဍုၚ် သၠုၚ်သဝ်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ သၠဲဍုၚ်ရော ပိယောဇနာ၊ ပန်ကၠၚ်ဒးရး တပ်တးညဳသာ၊ အပ္ဍဲဍုၚ်ဟေၚ် ပြုပြေၚ်နာနာ၊ ဥဒျာန်ဍုၚ်စိ ဘိသေဓနန်၊ ပြာသာဒ်အဆံၚ် ညံၚ်ဝေဒယန်၊ ဂ္ညိဂ္ညာတ်လဝ်ကွေံ နဂၠးထဝ်သြန်၊ ဗြံက်ဗြပေၚ်တဴ ပ္ကဴသၠဇာဗြောန်၊ ဂးပြာသာဒ်နန် စိစောန်ပြေၚ်ဖျဳ၊ အဆံၚ်ဂၠိုၚ်သာ် ဂၞကျာ်ဒေဝဳ ဗၞတ်လၟိဟ်တုန် မသုန်ကၠံညဳ၊ ပြပြေၚ်လဝ်သၟတ် နန်ကၠတ်ကျာ်သြဳ၊ လျးထဝ်ဖၞောတ် လျးမတ်လလဳ၊ ပ္ကဴဒုၚ်ဗွုတ် ပါန်မုတ်ပါန်ခဳ၊ လျးရတ်လလဳ နန်ဒေဝဳဗြဴ၊ မှောၚ်မှနၚ်စၚ် လဗၚ်ဖက်နှဴ၊ ဇၞော်ဇၞော်ဍောတ်ဍောတ် သ္ၚိကၠတ်ကၠံပ္ကဴ၊ တိုက်အမာတ်စိ သ္ၚိသၞာဲဒဴ၊ သေဏၚ်္ဂအဴ သ္ၚိသၞာဲဒဴ၊ တိုက်လွဟ်ပၠန် ကောန်ပၞာန်မွဲသာ၊ တိုက်ကၠိက်ယာတ်သွံ တိုက်ဇွောံအဟာ၊ တိုက်ဖံမန်ဒိုၚ် ဗာတ်ကိုၚ်သီုခရာ၊ ဆာၚ်မံၚ်လဒု ဗရုကြဵုဇာ၊ တိုက်ကဵုတိုက်ဗ္ဂါ ဟာန်ဇာစိစောန်၊ ရုၚ်ကဵုရုၚ်ဟေၚ် ဝၚ်ကဵုဝၚ်ခၠန်၊ ရုပ်ချေံရုပ်စိၚ် ရုပ်သၟိၚ်ကုတ်ဒန်၊ သ္ၚိကဵုသ္ၚိဂၠောဲ ဗၚ်ဗွဲလီုဝန်၊ ဓမာတ်ရဲဖျာ တမ္ၚာလုလန်၊ ဂၠံၚ်ကဵုဂၠံၚ်ဗျာၚ် ဇၟာပ်သွာၚ်ဒိုဟ်ပန်၊ တိုက်သေဋ္ဌဳပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ ဂြပ်ရတ်ထဝ်သန် ဟွံတီနန္တာ၊ ဍုၚ်သ္အာၚ်ရောၚ် ဟွံဂံၚ်ပ္တောံၜါ၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် အာကၠုၚ်ဟောဒြာ၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် ဍိုက်ကွဳမွဲသာ၊ ညံၚ်ဂြုန်ဇက်ဂၠောဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကၠုၚ်အာ၊ ဆာဲရာၚ်သ္အဳဗ္ဂါ ကၠုၚ်အာလီၜန်၊ စရာဲဍုၚ်ကၠာ ရာဇာဂြိုဟ်ပၠန်၊ ယဝ်ရချူအာ သၠရိုတ်တာအောန်၊ ချူကှ်ေဟွံအိုတ် လၟေၚ်ပိုတ်ဗျဥ်၊ ဗၞတ်ဆညိည ဟီုပၠလက်သန်၊ လၟေၚ်ဍုၚ်ပၠန် တန်လဝ်ကၠာရ၊ . . . . .။


မုက်လိက်−၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လၟေၚ်ဖဵုဂုန် တွံပၠန်ဂတ၊ ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ် ၜိုဟ်သိုဟ်ကာယျ၊ သၟိၚ်ဘိမ္မသာ မဟာရာဇာ၊ တၠက္ဍိုၚ်သန် နန်ဘိသေခ၊ ဂကောံဍုၚ်အဴ စှ်တြဴရ၊ ဍုၚ်ဝွံပဋ္ဌမ ကျာ်တြဲတ္ညတန်၊ သၟိၚ်ဘိမ္မသာ သဒ္ဓါပြဲလောန်၊ သိုၚ်လဟဵုလဝ် ဘာထဝ်ဘာသန်၊ ဘာဝေဠုဝန် သီုကွန်စိစောန်၊ ကဵုဒါဂၠိုၚ်သာ် တ္ညကျာ်နိမန်၊ ကျာ်သီုအရှန် တ္ညတန်တဴရ၊ ပ္ဍဲမမံၚ်စိ ပိတ္ၚဲဂတ၊ ကြိုက်သၟိက်ကဵုဒှ် တွံဒေသ၊ မၞးၜါပၠန် ကွးသန်ဇဲယ၊ မွဲဂးယၟု ဥပတိဿ၊ မွဲဂှ်တုန်ရော ဂးကောလိတ၊ ဟွံစှ်ေစိုတ်ရ ပြဝအ္စာတဳ၊ ဓရ်မစုပ်ကၞတ် ပ္တိတ်ဓတ်ဂၠာဲလွဳ၊ အလုံဍုၚ်ရး ဟီုဂးဂၠာဲသ္ၚေဝ်၊ ဟွံဂွံဆဵုသၟတ် စံၜတ်ဂၠာဲဇဳ၊ ဟွံဂွံဆဵုအဴ ကၠေၚ်စဴအနဳ၊ ပ္ဍဲလုပ်ဍုၚ်ဂှ် ညာတ်ဒဒှ်အရဳ၊ ကၠုၚ်အာတ်ပါန်ယဵုတဲ ဓဝ်မပြဲဂ္ညိ၊ ဖျေံက္ဍိုပ်လ္ၚောဝ် ကၞိပ်လျောဝ်တိ၊ ခါဂှ်ထေရ ဟွံလဇညိ၊ ထေအဿဇိ နကြိတွံကဵု၊ ဗၞတ်ၜါဂါထာ ဟွံခြာဒစဵု၊ ဥပတိဿ တၠကုသဵု နဲလ္ၚီကွေံ တီကၠးလၚ်ပြဵု၊ မကၠိဂွံကၠာ သောတာပတ္တိဖဵု၊ မိပ်စိုတ်ပူမှ် တဲစရှ်ယဵု၊ စ္ဍးစဴတုဲအဵု ဟီုကဵုအ္စာ၊ ယွံလေဝ်တိက္ခ တၠဒါယကာ၊ ချိုန်လၟုဟ်အဲ လန်ထဲကၠုၚ်အာ၊ ဓဝ်မစိုပ်သိတ် လအိတ်ရှ်သာ၊ အဲဂွံမိၚ်ရ နသောတဒွါ၊ ယဝ်နွံဂၞပ် ပချပ်စန်စာ၊ ညံၚ်ပိုဲဂွံအာ ဋ္ဌာန်ဘာကျာတြဲ၊ သန်ဇဲယကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ ယွံလေဝ်ကွးအဲ၊ ရာဇာဂြိုပ်ကၠာ အ္စာဆအဲမွဲ၊ ချိုတ်လဝ်ကဵုချိုတ် ဒဵုလ္အိတ်သ္ကန်ဒဲ၊ ပကွးကျာ်တြဲ အဲအာဟွံမာန်၊ ဥပတိဿ တွံနကယျာန်၊ ယွံလေဝ်အ္စာ ပသၚ်္ကာကြာန်၊ ဓဝ်အ္စာတွံ ဟွံဒှ်ဂလာန်၊ ရုပ်နာံဟွံပၠိုတ် ဟွံပိုတ်ဝိညာဏ်၊ တွံဓဝ်ကေတ်လာပ် ဇၟာပ်ဍုၚ်ဇၟာပ်ကွာန်၊


မုက်လိက်−၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကၠတ်စမဒါန် ဂလာန်အ္စာတွံ၊ ဂွံစသုၚ်ဖဲ ပ္ဍဲချိုန်လၟုဟ်၊ ဒ္ဂေတ်အာကြာန် နိဗ္ဗာန်ဟွံဒှ်၊ လံညိဗျုအာ ဇရာဟွံရုဲစှ်၊ တာပိုတ်ကၞတ် လာဘဇတ်ကှ်၊ ဒုက္ခမတ်ဇျဟ် ကြဴဒှ်ရအ္စာ၊ တဳသန်ဇဲယ ဟွံဂွံညှာတာ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ကွးတံညံၚ်အာ၊ မၞိဟ်ဒိုဟ်ဓီုလောန် မၞိဟ်အောန်ပညာ၊ ကၠုၚ်ကဵုအဲရ ဍေံပရှ်သာ၊ မၞိဟ်နွံပညာ အာကဵုကျာ်တြဲ၊ မၞိဟ်ဍေံအောန်ညာဏ် ကဵုဒါန်ကဵုအဲ၊ လာပ်အဲဟွံပိုတ် ဟွံအိုတ်ကြဴတဲ၊ ကွးတံပဂွိၚ် တြဴဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ကွးတံညံၚ်အာ အာပနိဿဲ၊ ကံအဲကဵုအဲ ပကော်ဂြဲရ၊ မိၚ်တုဲလ္အိတ် ဥပတိဿ၊ ညးၜါတုန်ရော သီုကောလိတ၊ သီုညးၜါပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ သၟိက်ဂွံတိတ်အာ ဘာမှာဗုဒ္ဓ၊ သ္ပိုၚ်လ္တက်ရ တၞဟ်နယကြာ၊ ကွးအ္စာတဳ မဂၠိုၚ်သ္အဳဗ္ဂါ၊ ဗၞတ်မသုန်ကၠံ ဂကောံရဲသာ၊ ဒှ်တိုန်ဂြုက်ဂြေက် သၟိက်ဗက်ညးၜါ၊ ညးညးအဲအဲ ကွာ်ဂၠောဲဗက်အာ၊ အဏံဘာအ္စာ ပၟာသုသာန်၊ လ္ၚုကှ်သံၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံမာန်၊ အ္စာတဳဂရေက် ဒြေပ်ဗက်ဂစာန်၊ ဒြေပ်အာသီုဓတ် လောတ်အဒေါဝ်ဍာန်၊ ကွးကလေၚ်ရံၚ် ဒှ်စံၚ်ခလာန်၊ က္တဵုဒှ်ဇြဟာန် ဆာန်ဍူအ္စာ၊ မၞိဟ်ကဝက်ဟေၚ် ကလေၚ်စဴအာ၊ ကဝက်အာကောံ ကရောံညးၜါ၊ ကွာ်အာမွဲဟာန် အာစိုပ်ဋ္ဌာန်ဘာ၊ ကောံရေၚ်သ္ကံ ဂဇံညဳသာ၊ ယဵုတဲဟောဒြာ ဝန္ဒနာရ၊ အာတ်ပါတ်တိုန်အဴ ယွံသ္ဍဴလောက၊ သၟိက်ဂွံခမဳ လွဳဓတ်သဳလ၊ ကြၚ်ကၠုၚ်စိုပ်ကွေံ ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ၊ နမေတ္တာဇဴ ဖ္အောဝ်လဴဂတ၊ သၟိၚ်သၚ်တၠဳ တ္ညခၞံညိအဴ၊ ကျာ်အ္စာဗြီု သီုလျးတြဴ၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဂွံညာတ် ပတ်ပဳတိဇဴ၊ ကျာ်သၟိက်လလောၚ် ဍောၚ်ဓဝ်ကမြဴ၊ ပါဠိပဋ္ဌမ ရထဖက်နှဴ၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်ဗွဲကြဴ၊ ညံၚ်ရဴဍောၚ်ပ္ကဴ ကမြဴဓဝ်ဂှ်၊ ကွးတဳရေၚ်ဗဂါ ၜါကၠံမသုန်စှော်၊


မုက်လိက်−၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဓဝ်စှ်ေစိုတ်တုန် အရှန်ဂွံဒှ်၊ ဥပ္ပတိဿ ကောလိတသၟဟ်၊ ၜိုန်မိၚ်အိုတ် စရိုတ်ကၠိုက်ကၠဟ်၊ ညးၜါညဳသၟဟ် ဟွံဒှ်အရှန်၊ မူဟိုတ်မ္ဂး ဟီုပျးလက်သန်၊ ဟိုတ်ပါရမဳ လွဳလဝ်ဂၠိုၚ်လောန်၊ ညးၜါကြဴဒှ် ဓယှ်တန်တန်၊ ဟိုတ်ဂှ်လဇ ဗွဲဂတတုန်၊ ညးၜါသၟဟ်န် ဇၞော်လောန်ပါရမဳ၊ ဥပ္ပတိဿ ဇၞတ်မပလွဳ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်ပၠန် ဟွံဗၠန်ဟွံချဳ၊ ဗၞတ်စှ်သုန်တ္ၚဲ နဲအိန်တက္ခဳ၊ ကၠေံစိုတ်ပၟဝ် ဓဝ်သၟိၚ်ခမဳ၊ ဇၞတ်မလွဳ ဒှ်အရဳပၠန်၊ ဂးကောလိတ ညးတၠအစောန်၊ ဗၞတ်ထပှ်တ္ၚဲ ကြဴတဲဒှ်အရှန်၊ သီုညးၜါရ တေဇပြဲလောန်၊ ဓယှ်က္ဍၚ်က္ဍီု အိုဿီုဒိုဟ်ပန်၊ ကျာ်မဂၠိုၚ်ဂုန် ဒေါဝ်အရှန်ကၠာ၊ ဥပ္ပတိဿ ကျာ်မပြထာ၊ ကွးသတုံရ ဓမ္မအစာ၊ သာရိပိုတ်ကၠာ မြာကျာ်ခုတ်ပ္တိုန်၊ ဂးကောလိတညး ညးတၠအစောန်၊ ဒေါဝ်အရှန်ကၠာ ကျာ်ပြာကတ်ပၠန်၊ ဒှ်ကွးဇွိမွဲ မပြဲလောန်သန်၊ မုဂ္ဂလာန်ပြဲ ကျာ်တြဲခုတ်ပ္တိုန်၊ ဣဒ္ဓိဗလပၠန် အစောံပြာထာ၊ ဂွံဓဝ်တုဲကီု သီုကဵုညးၜါ၊ ညာတ်ဓဝ်နိဗ္ဗာန် ဆာန်ဍူအ္စာ၊ သၟိက်ကဵုတိတ်ဗၠး နူပးဝိဇ္ဇာ၊ ၜိုန်ကော်ခဴရ ဟွံပကေၚ်ကာ၊ သီုကဵုညးၜါ ချပ်ပိုၚ်ခြာရ၊ ပိုဲဟိုတ်ဒှ်ကွး ဟွံဝးဓဝ်မၞ၊ ကျာ်မဂၠိုၚ်အသဝ် ယဝ်ဂွံဆောံမ၊ နဣဒ္ဓိသၟတ် ကၞတ်လောက၊ ဍဵုဍိုက်ဟီုဝေတ် ဖေက်ဒးကေတ်စ၊ ကသပ်ဝွံဂွံမြာ အ္စာသန်ဇဲယ၊ ချပ်တုဲဟေၚ်ရ လ္ၚောဝ်ပါဒပၠန်၊ ယွံကျာ်ဂမျိုၚ် ပၞာၚ်တိုၚ်တ္ကံပန်၊ တဳသန်ဇဲယ မူလပြာပ်ညောန်၊ အဒိကိုပ်ကၠာ အ္စာခုတ်ပ္တိုန်၊ ဟိုတ်နူသာ်ဂှ် ဂၠာဲချပ်ဗှ်ရန်၊ ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး သ္ဍးကိလေသန်၊ ကျာ်သ္ဍဴတ္ကံပန် ဝေတ်ဗ္တောန်ညိအဴ၊ ကျာ်တဲနာဲညး တၠလျးတြဴ၊ ခါဂွံမိၚ်ဒး တရးဝိတှဳဇဴ၊ အတိက်ကာလ ဘဝဗွဲကြံ၊ ကေၚ်ဂွံဝေတ်လဝ် ဖအောဝ်လလဴ၊


မုက်လိက်−၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
နွံဟွံမွဲဟာ ဗ္စာရံၚ်တဴ၊ အဒိတံအဴ တရံသ္ၚောဲခြာ၊ နညာဏ်ဒိပ်ဟေၚ် ဂြၚ်ရံၚ်ညာတ်အာ၊ တုဲကျာ်ဟီုဂး ယွံလေဝ်ကွးၜါ၊ သန်ဇဲယကီု သီုဒါယကာ၊ အဲဟီုဝေတ်အဵု ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုဝါ၊ ဘဝအတိက်ကၠာ ဂၠိုၚ်ဝါရမၞး၊ ရိုဟ်မဒှ်ကောံ ကရေအဲညး၊ ဓဝ်မဂၠိုၚ်နဲ ၜိုန်အဲဟီုပျး၊ မၞဗိုန်ဇၟံ ဍေံတံဟွံဝး၊ ယိုက်လဝ်ဇၞောန်မာန် ကယျာန်ဟီုဂး၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ သ္ဇက်ဂးနွံဟာ၊ သာရိပိုတ်ရ တေဇပြဲဖါ၊ မုဂ္ဂလာကီု သီုကဵုညးၜါ၊ မိၚ်ကျာ်ဟီုပျး တၟးစိတ္တာ၊ လၟေၚ်သာဒက ဘဝတမၠာ၊ သီုကဵုညးၜါ ခါဂှ်အာတ်ပါန်၊ ယွံကျာ်မဂ္ညိ ပလိုဟ်ဗောဓိယာန်၊ ကိုပ်အဓိရ မူလဂလာန်၊ ၜိုန်ဝေတ်တဴကီု ဟီုဂးဟွံမာန်၊ လၟေၚ်ဓဝ်ဂှ် တွံကဵုနိဒါန်၊ သၟိက်ယဵုဒုၚ်အိုတ် ပၠောပ်စိုတ်ဝိညာဏ်၊ က္တဵုဗဒှ်ဇြဟာန် ဆာန်ဍူယတ်သဒှ်၊ ပိုဲဍိက်တံကီု သီုညးတၞဟ်၊ သၟိက်ဂွံမိၚ်လဝ် ဍောၚ်ဓဝ်နွံရှ်၊ တၟေၚ်ဓဝ်ဂှ် တွံပၟိၚ်ညိအဴ၊ သၟိၚ်သဳစန်ဂြ နအနုဘဴ၊ ဂါံဍိုက်ကွဳသန် ဗ္ဂန်သိန္ဓဴ၊ အရံၚ်သာ်ကၟု သ္ဇုၚ်ဂွုၜတ်သဴ၊ ဂၠးကာသအဴ ဂၠိုၚ်တဴကျာ်သြဳ၊ နက်သတ်တာရာ ကျိုၚ်လှာပေၚ်ညဳ၊ ပၠေဲပၠေဲပၠဴပၠဴ ဖျဴဖျဴဖျဳဖျဳ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် ပေၚ်ပြောဲဝိထဳ၊ လျးကဵုလျး တၟးဗ္ဂဳ၊ တူဂၠံဝိထဳ ပေၚ်ဇဳရေၚ်ဗ္ဂါ၊ လ္ၚဵုဂှ်ပျးသဲ ဗွဲဒိက္ခိဏာ၊ လ္ၚဵုဂှ်ဍောတ်ဇၞော် ပျးညတ္တရာ၊ လ္ၚဵုကောံကလောံ ပ္ၚောံအမ္ဗာ၊ အရံၚ်ဗြာဗြာ ပျးအာတ္ကံပန်၊ ပျးတဴဟွံပိုတ် တရိုပ်စိုတ်ဇန်၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ ကၠုၚ်အာလဆန်၊ ဂွံညာတ်ရေၚ်သ္ကံ၊ မုဂြံလီုၜန်၊ မိပ်တဴစရိုတ် အဵုဇိုတ်ပူဗန်၊ အိုဿီုတ္ကံပန် ဗၞုဟ်သၟိၚ်စန္ဒြာ၊ ကျာ်သ္ဍဴဇမ္မု သၟိၚ်ဂိတုပၟာ၊ ဓဝ်ကျာ်နာဲညး လျူသာ်လွာ၊ အရံၚ်ဒးရး တၟးစက္ကဝါ၊ သၚ်မတုပ်သၟတ် နက်သတ်တာရာ၊ ကမြဴဓဝ်ပၠန် စိုတ်ဇန်လိုက်ဗာ၊ ရေၚ်တၠုၚ်ဏာ မြာစိုပ်နိဗ္ဗာန်၊


မုက်လိက်−၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကျာတၠဳဂှ် ဂၠိုၚ်တေဇဥာဏ်၊ ဂြၚ်ရံၚ်တီလောဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲသန်ဋ္ဌာန်၊ သၟိက်တွံကဵုပၠန် အရှန်မွဲဟာန်၊ လၟေၚ်အၚ်္ဂ ဓမ္မနိဒါန်၊ ဝေတ်ဗော်တဳဟေၚ် ပရေၚ်ဂလာန်၊ ကျာ်တၠဳဇျာန် နညာဏ်တွံရ၊ ယွံအရှန်တံ ဗိုန်ဇၟံညာဏ၊ သၟတ်ကလၚ်ရောၚ် ထံၚ်လဝ်သောတ၊ အတိက်တေံပြဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲကာလ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ ခုတ်ပ္ညဳနာမ၊ ဨကရာဇ ဗြမ်မရာဇာ၊ ဒးရးစိစောန် ပိုၚ်နန်ထာၚ်သွာ၊ မိပ်ဇြိပ်ရာၚ်ဆာဲ စရာဲဘောဂါ၊ ဂကူဗၞးပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ ရှ်ေသှ်ေမှာဗြီု မသ္တီုဘာသာ၊ မဇၞော်ဂကူကၠာ မဟာသာလ၊ ဟိုတ်ဂကူသွံ စွံဓဝ်မၞ၊ ညးသ္အာၚ်ဂှ် ညံၚ်ဟွံသၟဟ်ရ၊ ဟွံပဆောယျာ ကၠုၚ်အာရောံဆ၊ ညးသ္အာၚ်ဂှ်ဗတ်ဍုန်ပုၚ်သွ၊ ဟွံဒုၚ်စဟေၚ်ပါဲဝေၚ်စၞ၊ ဟိုတ်ဂကူရဒှ်မၞကီု၊ မဟာသာလ ရဲခစဗြီု၊ ဗၞးဝွံရ တေဇက္ဍၚ်က္ဍီု၊ မဂၠိုၚ်ယဿပတ် ဒြပ်ရတ်မသ္တီု၊ ဒစာံစှော်ကိုတ် တော်ဂိုတ်စိုန်သ္ကီု၊ ဗော်ဗၞးတံကီု အိန်သွီုအိုတ်အာဲ၊ ကၠံသွဝ်ဂူဗ္ၚ သဗ္ဗဂၠိုၚ်ဒၞာဲ၊ ပြေၚ်ဂၠံစိချေံ ပေၚ်သ္ဂေဟ်တက်နှာဲ၊ ကွဳဍောတ်ကွဳဇၞော် ပေၚ်ဗြော်စရာဲ၊ ဥဒျာန်ပ္ကဴကၠံ ဍိက်တံၜှ်ကွာဲ၊ မဂၠိုၚ်ပိုန်စရာဲ ဂၠာဲဟီုရောမာန်၊ သိုက်လှိၚ်တဴဟေၚ် ၜိုဟ်စိုတ်ရေၚ်ကာန်၊ လ္တူလွဳမာန် မဒါန်တမၠာ၊ ဗၞးဗြဴပၠန် တန်အာဂဗ္ဘာ၊ နူတန်ဂဝ်ဗက် မသက္ကုခြာ၊ ဟွံက္တဵုဒှ်ယဲ ဘဲဝေဒနာ၊ စဟာပ်မၚ်မွဲ ဋ္ဌာန်သ္ၚောဲဟွံအာ၊ မၚ်မွဲဇကု အမှုဇြိုၚ်သာ၊ မၞတ်ဓမ္မတာ ဟွံခြာဟွံညန်၊ ဒစိတ်ဂိတု ဂွံသၠးဂဝ်ပၠန်၊ ဂွံကောန်ဗြဴမွဲ ရုပ်နဲညးသောန်၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ်ရ ဂွံလာပ်ထဝ်သန်၊ သေဋ္ဌဳမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ပူဗန်၊ လညာတ်ဝွံပြဲလောန် မ္ၚဵုတန်ဒှ်ရ၊ ဂးဣၚုဟ်ကွေံ ဗၞးသာလ၊ ကော်နၚ်အ္စာ မဟာတိက္ခ၊ ထ္ၜုတ်တၟာဲ ဇိုန်ကွာဲသက္ခ၊ ပ္ဍဲကောန်ဗြဴဍောတ် ကဵုခုတ်နာမ၊


မုက်လိက်−၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အ္စာဂှ်ရ တော်ဆသ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ သၟတ်ဝွံသၟတ် ရုပ်ညံၚ်ရဴနှံၚ်၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲဝွံအသဝ် ထတ်သန်လုပ်ကၠံၚ်၊ တော်ဂိုတ်ဂၠိုၚ်နာဲ စရာဲဇဳဂၠံၚ်၊ လညာတ်ပြဲအဵု မ္ၚဵုမၚ်္ဂလံ၊ အ္စာတော်ရံၚ် ဇဳဂၠံၚ်ဗိုတ်ပိ၊ နက်သတ်ဟေရာ စဂ္ဂတာမဂ္ညိ၊ ယးမတ်ၜါပြဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲသုခိ၊ တံကၞောတ်ရောၚ်ပြဲ အဒေါဝ်ဂှ်ဘဲမြိ၊ ၜိုန်ဒိုက်စိုတ်ကွေံ ဗၠးလီုဇိဝိ၊ အ္စာခုတ်ရ နာမဗၠးဗျိ၊ ဒိဋ္ဌိဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဗၞးဂှ်ဂွံမိၚ် ကွိၚ်ပါၚ်အ္စာ၊ အိုဟ်တၟိုဟ်စိုတ် အဵုဇိုတ်လာံတာ၊ ထဝ်သန်ဍိုပ်ဍဴ ပူဇဴအ္စာ၊ ဇိုန်ကဵုလက်ဆံၚ် လ္ၚောဝ်ပလံၚ်ဏာ၊ ချိန်ဂှ်အ္စာ တ္ညစဴအာ၊ မၞးသေဋ္ဌဳကၠာ မဟာသာလ၊ မၚ်မွဲမြိမြန် ဖန်ဖက်တော်ဆ၊ ကော်ဍိက်တြုံဗြဴ လွဳတဴခယျ၊ ဗၟဴဖျီုဖအံ မုံဂြံကဵုပ၊ ဝတ်ဗြဴတံရ ထဒၟမၚ်မွဲ၊ ဍိက်ဗြဴတံကီု အိုတ်ညးအဲလွဳ၊ ဖျီုဖအံ ဆံလံတက်တဲ၊ နနဲသာ်ဂှ် ရိုဟ်ဒဒှ်တ္ၚဲ၊ ဇၞော်တိုန်ဖေါၚ်ၚ် ညံၚ်ဒကောၚ်ဗၠဲ၊ မသက္ကုယဲ ဘဲဝေဒနာ၊ ကြဴဂှ်ဟွံလံ ဂဇံဂမာ၊ ဟွံမွဒဒဒိုက် ဗြဴသိုက္ခမာ၊ ဒါန်အတိက်ရောၚ် ထံက်ပၚ်ဍံၚ်သွာ၊ ညးဒးမုံဂြံ ဆံလံလာံသာ၊ လံညိဇၞော်အာ တီဝေါဟာပန်၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု ဟွံမိက်ဆဵုပၠန်၊ ယဝ်ဒးမိၚ်ညာတ် သ္ၚာတ်စိုတ်က္ဍန်၊ ဟွံကဵုမိၚ်ညာတ် မာတ်ဒဝ်တန်န်၊ စွံသတိဟေၚ် ဟွံကဵုဝေၚ်ခၠန်၊ အိုဿီုဒိုဟ်ပန် ဗိုန်ညန်မၚ်မွဲ၊ သေဋ္ဌဳတြုံဗြဴ ဗဴလဇမ္ၚောဲ၊ သဳမုနော်တြ ဝေါၚ်သတပ်ဂၠောဲ၊ ထိုၚ်သးထဥ ရုရုညံၚ်ပေါဲ၊ ကဵုတဴခၟ ဝေါၚ်သနတဲ၊ မိပ်စိုတ်ဟွံဟဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကၠုၚ်အာ၊ ဒါန်အတိက်သၟတ် ဝတ်ဓမ္မတာ၊ ဇၞော်တိုန်ဖေါၚ်ၚ် ညံၚ်ဍောၚ်ထာၚ်သွာ၊ ဗၞတ်အယုက်အဴ စှ်တြဴအခါ၊ ရုပ်သာ်ဂဥုပ် ညးဟွံတုပ်ၜါ၊ အလုံဍုၚ်ကၠာ ပြာကတ်ဒယှ်၊ တုပ်အဇပ္ကဴ မောဝ်နှဴဒိုဟ်စှ်၊ အမြာဲမောဝ်ပ္ဍး ထိုၚ်သးကဴဂှ်၊ ဒှ်တိုန်ခဵုခါတ် ညာတ်သၟိက်ဂွံၜှ်၊


မုက်လိက်−၁၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အလုံဍုၚ်ကၠာ မေတ္တာက္တဵုဒှ်၊ ကောန်ဝုတ်ဗၞးဂှ် ဓယှ်ရုပ်ဗြဴ၊ ကောန်သေဋ္ဌဳသ္အာၚ် တၟံပါၚ်ဂၠာဲလဴ၊ တၟံညးအဲ နတဲဇန်ပ္ကဴ၊ ဗလးကလုတ်အဵု ကဵုကၠုၚ်ပူဇဴ၊ ညးညးအဲအဲ ရိုဟ်တ္ၚဲဖက်နှဴ၊ ကလုတ်တံဟေၚ် ဂွဒးကလေၚ်စဴ၊ မနသၠုၚ်အဴ ကောန်ဗြဴသေဋ္ဌဳ၊ ပ္တေဟ်လဝ်ဗိုန် ပိုန်ရုပ်ကျာ်သြဳ၊ ဗတ်ဟီုလှေံလှန် ဟွံဗၠန်ဟွံချဳ၊ ကၟာဲဂၠိုၚ်တောၚ် ဟွံရံၚ်ဟွံသ္ၚေဝ်၊ ဂလာန်အိုဿီု ဟီုထောံဓရဳ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ လွဳဓဝ်မန၊ ညးညးအဲအဲ ဟွံဂွံမွဲရ၊ ပ္ကဴၜိုန်ဍေံဂေါဝ် မြမောဝ်ပသ၊ ညံၚ်ဗီုသာ်ဂှ် သၟဟ်ပၟာဏ၊ ဗတ်နွံမေတ္တာ ယဝ်အာဒးဂွ၊ ဟွံဂံၚ်မွဲရ အိုတ်ဒေသဍုၚ်၊ ရုပ်ဂေါဝ်ကွေံရ ဟိုတ်မနသၠုၚ်၊ ၜိုန်ရုပ်ဂေါဝ်တဴ ညံၚ်ပ္ကဴဟရုၚ်၊ ပသဂၠိုက်မံၚ် ညးဟွံဂံၚ်ဆုၚ်၊ ကောန်သေဋ္ဌဳဗၠာဲ ကွာ်သာအာကၠုၚ်၊ ယိုက်စၞောန်တဲ ဂေတ်ဂြဲပါဲပုၚ်၊ သၟိက်ဂွံဂဗး ဟီုဂးတက်ၜုၚ်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် ဍုဟ်ဟွံကၠုၚ်အာ၊ မိဒိဋ္ဌဟေၚ် ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကရောံမိမ မနဖြာဖြာ၊ လ္တူပိုန်ဘိုက် တသိုက်ဘောဂါ၊ လ္တူဍိက်ကမၠောန် ကၠောန်ၜိုတ်နၚ်ဏာ၊ နပိုန်အခါ တန်တဴကၠာရ။


လၟေၚ်ဖဵုဂုန် တွံဆန္ဒ ပိုဲချူပျးဇန် ဇၟန်ဝက်ကျ၊ လၟေၚ်မဂ္ညိ ဗောဓိသတ္တ၊ ဟိုတ်အကုသဵု ဇိုန်ကဵုမူလ၊ မက္တဵုဒှ်ရ ဋ္ဌာနဍုၚ်ဂှ်၊ ဂဗ္ဘာဂမြၚ် ကြၚ်ကၠုၚ်က္တဵုဒှ်၊ ညးပမၞိဟ်ယုတ် ခါဲဒုတ်ညးချဟ်၊ ဍုဟ်ဒၞာဲ ညးပါဲရုဲစှ်၊ ဗတ်ညးဍုဟ်ကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပ္ဍဲဂကူဂှ် ကၠုၚ်ဒှ်ဂဗ္ဘ၊ ကံအတိက်ဟေၚ် ချူပြေၚ်နၚ်ဏာ၊ ပါရမဳစိ ဗောဓိသတ်ကၠာ၊ မသက္ကုယဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ အကုသဵုကီု ကုသဵုသီုၜါ၊ ဍေံဇိုန်ကဵုကၠာ သၠးဂဗ္ဘာရ၊ ဗဗွဲဓမ္မတာ ဇၞော်အာလျလျ၊ ရုပ်သာ်ဟိန်ဗိန် ဇိုၚ်သေန်တတ်ဖလ၊ မုက်လးကယေၚ်ၚံက် သီုဗ္စံက်သီုကွ၊ ရာညးညာတ်ဗိုန် ဇအိုန်ဇရ၊


မုက်လိက်−၁၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညးခုတ်နာမ မာတၚ်ဂပၠန်၊ ကရောံမိမၜါ ဂယိုၚ်လမျီုစိ ပိမိကဵုကောန်၊ လၟိုန်တ္ၚဲဟေၚ် ဟွံဂွံဝေၚ်ခၠန်၊ တ္ၚဲသဝ်စဴညောန် သန္ထာန်တာဲဝၚ်၊ တ္ၚဲယးခဵုခါတ် ဂၠာဲအာတ်စဟေၚ်၊ ခၞာတ်ထိုၚ်ရ ထ္ၜကေတ်ဓလေၚ်၊ လၟိဟ်သ္ၚိကၠာ အာတ်ဟွံခြာဝေၚ်၊ လ္ၚဵုညးချဟ် ဍုဟ်မုက်ဓစေၚ်၊ ဆညးကဵုဟေၚ် ယိုက်ဂၠေၚ်တုဲစဴ၊ ရိုဟ်တ္ၚဲအာတ်ရ ဂွံပဗုၚ်ဂၞဴ၊ ဗောဓိသတ္တ တုပ်အဇပ္ကဴ၊ ဗွဲဓမ္မတာ ဇၞော်အာသဴသဴ၊ အယုက်တိုန်ဒှ် စိုပ်စှ်တြဴ၊ မိမဗျုထဴ စိုပ်သဘဴဇရာ၊ ဗောဓိသတ္တ မာတၚ်ဂကၠာ၊ က္တဵုဒှ်ဗဒှ်ကသပ် ချပ်နပညာ၊ ဂုန်မဇၞော်ပြဲ မိမအဲၜါ၊ မဂၠိုၚ်အနန္တ ဟွံကသုန္ဓရာ၊ လၟုဟ်အဲဇၞော် အဲဒးရော်ခၠေဝ်၊ မိမဇရာ ဟွံကဵုအာတ်ရ၊ အဲအာတ်ဗ္စညိ ၜါမိကဵုမ၊ ဟွံကဵုယုတ်တ် ပ္ဍဲဝတ်ပုၚ်သွ၊ ဟွံကဵုဒိုတ်ဝါတ် ဂၠိက်ယာတ်ညိည၊ ဂၠာဲအာညံၚ်ဂွံ ဟွံဒိုအ်ဟွံလဇ၊ ချပ်တုဲဟေၚ်ရ ပ္တီမိမၜါ၊ လ္ၚောဝ်ဒးရး ဂၠးဇိုၚ်ပါဒါ၊ တုဲဟီုတုန်ရ ယွံမိမၜါ၊ လၟုဟ်ကောန်ဍောတ် ထတ်စောံမြက်စာ၊ မိမၜါဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဇရာ၊ ဂုန်မဇၞော်လှဲ လ္တူအဲကၠာ၊ ကဵုကောန်ဂွံခၠေဝ် မွဲဝါညိအဴ၊ မိမၜါဝွံ လၟုဟ်ဗျုထဴ၊ လ္ပဂၠာဲရ စၞအဟာဂၞဴ၊ မံၚ်ပ္ဍဲတာဲညိ မိလ္ပကတဴ၊ ကောန်ဂၠာဲအာတ်ဟေၚ် ဂွံယိုက်ဂၠေၚ်ဖျဴ၊ သွကအဟာဂၞဴ လ္ပကတဴညိ၊ မိၚ်ကောန်ဟီုပၠန် ဒှ်တိုန်ပဳတိ၊ ကောန်ညံၚ်ကောန်အဲ ဟွံမွဲလိုက်ပိ၊ ဟိုတ်ဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်ညးဟီုဗျိ၊ ကောန်အဲဟွံယုတ် ဟိုတ်တီဝတ်မိ၊ ညံၚ်ကောန်ဝွံစိ ဇြက်ဗျိနွံဟာ၊ ဟီုထိုၚ်ဟးကီု သီုမိမၜါ၊ ဝဳတိနရု ဒုၚ်သာဓုကာ၊ ဂးမၚ်တၚ်ဂ တၠပညာ၊ သၟိက်ခၠေဝ်ရော်ညိ ဂုန်မိမၜါ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ အဲမြာကွေံရ၊ ဂးဣၚုဟ်ပြဲ တ္ၚဲယးဂတ၊


မုက်လိက်−၁၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သွက်ကေတ်ထိုၚ်ဟေၚ် ဓလေၚ်ရပ်ထ္ၜ၊ ခၞာတ်တဲမွဲ ကွာ်သဲတိတ်ရ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ဂဇံအာတ်ရ သ္ပရာဒနာ၊ သာဓုသာဓု သာ်ဝွံကဵုမြာ၊ ဖဵုဂွံကဵုရ ပုၚ်သွအဟာ၊ သ္ၚုသီုသှုဲသၠာဲ ဂၠိုၚ်သာ်နာနာ၊ ပိုန်ကၞောတ်ပိုန် သီုကွိုန်ပညာ၊ ရုပ်ကၞတ်ရုပ် ညးဟွံတုပ်ၜါ၊ ဖဵုကဵုဒါန်ကၠာ ကဵုမြာသုခိ၊ ကဵုဂွံဗၠးယဲ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ၊ ကဵုသိုက်လှိၚ်အဴ ပ္ဍဲဘဴဂတ၊ ယဝ်စုတိအဴ ဇၟာပ်ဘဴဘဝ၊ ဋ္ဌာန်အပါဲကွေံ ကဵုဗၠးဒိဋ္ဌ၊ ဍုၚ်သွဝ်မူလ ကဵုစိုပ်ညိအဴ၊ မိၚ်ဒးဆံလံ တၟံတြုံဗြဴ၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ကဵုရ ပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ သၠုဲသၠာ်သီုသ္ၚု ဇဗၠုဗြာတ်က္ၜဴ၊ သီုစေတနာ သီုမေတ္တာဇဴ၊ မာတၚ်ဂအဴ အာတ်တဴညိညိ၊ တဲရပ်ခၞာတ် ဂၠာဲအာတ်ဇၟာပ်သ္ၚိ၊ ယဝ်ဖ္ဍောဝ်ပၠန် ညံၚ်မန်ရသိ၊ မိၚ်ဒးစိုတ်ချဳ ရာသဳပက္ကတိ၊ ဂြပ်နွံကဵုပၠန် ညံၚ်ကောန်ကဵုမိ၊ ဆုဲအာတ်အာညိ သ္ၚိဟွံညန်သ္ၚောဲ၊ မာတၚ်ဂဗိုန် ဖ္ဍောတ်တိုန်သဲသဲ၊ သာဓုသာဓု ယွံလဇုအဲ၊ ယွံဗဴယွံလနော်တြၝဲ၊ ဆာန်ဍူညိရ ဒါနရောၚ်ပြဲ၊ ဒါန်ဂွံနိဿဲ ကြဴတဲဒှ်မ၊ အယုဝဏ္ဏ သုခဗလ၊ ဂွံဍိုက်ပေၚ်တဴ ဇၟာပ်ကဵုဘဝ၊ ပိုန်မၞိဟ်ပိုန်သွဝ် ဗွဝ်သုခ၊ ဋ္ဌာန်အပါဲကၠာ ဟွံဒးအာရ၊ ယွံမိယွံမ သၠးညိရအဴ၊ ဝုတ်တ်ဗၠာဲဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလထဴ၊ သၟတ်တြုံကီု သီုကဵုသၟတ်ဗြဴ၊ ယဝ်မိၚ်ဒးအဴ ကၠုၚ်ကဵုနှဴရဴ၊ သ္ၚုသၠုဲသၠာဲရ ပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ မာတၚ်ဂအဴ ဂွံတုဲစဴအာ၊ ဂၠေၚ်ဖျဴဏာသၟတ် လျတ်သာသာ၊ ညောန်စိုပ်တာဲဝၚ် ဇရေၚ်မိမၜါ၊ ဖျေံဓလေၚ်ရ သဂါရဝါ၊ ဆန်ၜန်တုဲကီု သီုမရောံညှာ၊ လ္ၚောဝ်ဂၠးပါဒါ ခါဂှ်ဟီုပၠန်၊ ယွံလေဝ်ပိတာ ညးၜါဂၠိုၚ်ဂုန်၊ ဒုၚ်ဒါန်ညိရ ပုၚ်စၞဗျန်၊ စွံမေတ္တာပြဲ ပ္ဍဲအဲဍိက်ကောန်၊ ပြေၚ်ဖျဳတုဲသ္အး ဒးရ:ပြဲလောန်၊ ချိုန်လမုဟ်ပၠန် ဒုၚ်ဒါန်ကောန်အဴ၊ ဂမြၚ်ဇၞော်ကၠာ ညးၜါတြုံဗြဴ၊ မိၚ်လဟီုကောန် ဝန်စဝ်ပူဇဴ၊


မုက်လိက်−၁၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မိပ်တဴစရိုတ် အဵုဇိုတ်မှောဝ်ဇဴ၊ ရိုဟ်ရေၚ်ဟီုဂး ထိုၚ်သးကောန်ဂၞဴ၊ ကောန်ပိုဲဝွံအဴ ဒေဝတဴပၟာ၊ ဂၠာဲအာတ်ဟွံလံ လၟုဟ်ဏံရောၚ်အာ၊ ဂွံနၚ်ပြဟ်ရ စၞအာဟာ၊ သ္ၚုသီုသၠုဲသၠာ် ဂၠိုၚ်သာ်နာနာ၊ ၜိုန်ဂြပ်ညးလအိတ် အာတ်ကေတ်လောဲသွာ၊ ညံၚ်ကောန်ဝွံကၠာ ၜါဟွံမွဲရ၊ ထိုၚ်သးကၠာအဴ ကြဴဟာပ်ပုၚ်သွ၊ ဂဇံဒးရး ဂးမာတၚ်ဂ၊ ဍာ်ကြဴတဲပ္ညုၚ် ဍာ်သုၚ်ရပ်ထ္ၜ၊ ဇိုန်ကွာဲကဵုရ တဲမိမၜါ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တၠပညာ၊ ဟွံဂွံလၞုဟ် ပ္ၚုဟ်ဓဝ်သဒ္ဓါ၊ လၟိုန်တ္ၚဲပၠန် ကၠောန်ၜိုတ်နၚ်ဏာ၊ ဖါၚ်ဗ္စရ စၞအဟာ၊ ဟွံကဵုယုတ်မတ် ပတ်ပေါန်လွဳပရာ၊ ဒးအခိၚ်ကၠာ အာဂၠာဲအာတ်ပၠန်၊ အလုံဍုၚ်မွဲ ဂေတ်အာထဲလန်၊ ဆညးကဵုကွေံ ဟွံဂးဂၠိုၚ်အောန်၊ သိုဂၠိက်ယာတ်ကွေံ ဟီုဂးကၠိစောန်၊ ဆဂွံယိုက်ဖျဴ စဴသ္ၚိပြာပ်ညောန်၊ ဗ္စမိမပၠန် အာတ်ကၠောန်လွဳပရာ၊ မိမၜါဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဇရာ၊ နူဇရာစိ ဗျာဓိပြိုက်ဖါ၊ ယဲဂှ်ထပ်လံၚ် လံအာကြံၚ်အာ၊ ရာန်သကိုတ်ရ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဒွံမာရဏ သီုညးၜါပၠန်၊ မါတၚ်္ဂရ စိတ္တကၠိစောန်၊ ညာတ်ဒးဂိုဟ် တက်သိုဟ်ယာံဒေါန်၊ တံဇိုၚ်မိမ ယာံထပူဗန်၊ မိမဒဴထောံ ဟွံဂွံခၠေဝ်ဂုန်၊ လၞီထတ်လောန် တသောန်တသဝ်၊ အဵုတၟံတိုၚ်ဗိုတ် ဒေပ်စိုတ်ဓဇန်၊ မိလၟာဂၞဴ ကၠုၚ်ဒဴထောံကောန်၊ ကၠၚ်ဨကောဝ ဒေသဒိုဟ်ပန်၊ ဟွံမွဲကောဒေံ ကၠၚ်ရစောန်လောန်၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ဒဴထောံကောန်ဟာ၊ အဵုမဂၠိုၚ်ဂုန် သၟဟ်သုန္ဓရာ၊ လၟုံကောန်ဇၞော် ကောန်ဂွံရော်ခၠေဝ်၊ ဟွံလံသွံအဴ မိတံဒဴအာ၊ ထောံလဝ်အောန်မွဲ ညံၚ်ဇြဲဒေါဝ်ဝါ၊ ဟွံမွဲသၞေဟ်သၚ် ပါတဟၚ်သာ၊ အဵုမိမာတာ က္ဍုဟ်ကောန်ဟာအဴ၊ အဵုဓုပ်ပြကာ ယွံလၟာဂၞဴ၊ ကောန်ကဵုဒုဟ် ဍုဟ်လဝ်ကဵုဒဴ၊ ကောန်ဂၠာဲအာတ်ဇွောံ ဂွံတုဲကလေၚ်စဴ၊


မုက်လိက်−၁၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
စိုပ်သ္ၚိဇံသဝ် လ္ၚောဝ်ပူဇဴ၊ လၟုဟ်ဒဴအာ သ္ၚောဲခြာတဴ၊ ယွံလၟာဂၞဴ ဒဴထောံကောန်မွဲ၊ အဵုလၟာဂၞဴ တုပ်ရဴသၟိၚ်တ္ၚဲ၊ ပျးတကံပန် ဂေတ်လန်ဂေၚ်ထဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ဝွံ ရာဟုကၠုၚ်ပျဲ၊ လျးဂၠုထုပ် အုပ်ဒးမတ်ဗြဲ၊ ဒဵုသဝ်ပၠိုတ်အာ ပါသတြုပျဲ၊ ဒဴထောံကောန်မွဲ ကဵုညးပျဲဟာ၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ထောံကောန်ဒဴအာ၊ ဥတုဒးဂွာံ တံသၞာံလဗိုက်ကျာ၊ အကာသဓဇူ ဗြဲဂူဖြာဖြာ၊ ဍာ်ဗြဲလေဝ်ကှ် ကြဴဒှ်မုဟ်ကျာ၊ ဗြဲမတ်ကောန်ၜါ ကှ်ကီုဟာယာဲ၊ အဵုလၟာဂၞဴ ဒဴထောံကောန်ဗၠာဲ၊ ညးနွံညးသိုက် ညးဂွံအိုတ်အာဲ၊ ကောန်ဒှ်ခါဲဒုတ် ဒုဟ်ဂၠိုၚ်ဒၞာဲ၊ ဇကုမွဲအဵု ဟွံမွဲကဵုဗ္ဒာဲ၊ ကောန်ကၠၚ်ညးဂး ဒးပြးနူယာဲ၊ ကောန်ဒးတူလာဲ အဵုယာဲတၠဂုန်၊ အဵုလၟဂၞဴ ကောန်ရဴအှ်ေဒုန်၊ ဗဗုလဟဵု ဂဵုတုဲဒးသုန်၊ ပၠိုတ်တုဲဟုံအဴ ကြဴဒှ်ဗွဝ်ဂြုန်၊ ညံၚ်သာ်ဂှ်ရ ဒုက္ခမဵုရုန်၊ အဵုမိတၠဂုန် ဒဴထောံကောန်ဟာ၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ကောန်ဒှ်ပူဆာ၊ လတေံဍာ်ဆၚ် လၟောဝ်ဂၚ်္ဂါ၊ ကျာလေၚ်ကဝ်ပိုတ် သိုက်က်ဇတ်အာ၊ ရမတ်ကောန်ဆက် နူစက္ခုဒွါ၊ ရမတ်ဂၚ်္ဂါ ဇတ်မာန်ဟာအဴ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တၠအနုအဴ၊ နဓဝ်ပညာ ချပ်ဗ္စာတဴ၊ ဇာတိဇရာ ဗျုဓိဖက်နှဴ၊ ဓဝ်မာရဏ ဇၟာပ်သတ်ကျစဴ၊ ဒှ်ဗျုယဲအဴ ချိုတ်အဴဟွံလံ၊ ညံၚ်မံၚ်ညးအဲ တက်တဲကဵုကံ၊ မံၚ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ သိုတ်သာသ္ပံ၊ ဟွံဗှ်ဂၠံၚ်ချိုတ် စရိုတ်စတ္တံ၊ ညံၚ်ဟွံပြးဆာဲ ဟွံလာဲညံၚ်တၟ၊ ကာလဒးချိုတ် စိုတ်ကၠုၚ်ဒှ်ပရအ်၊ အဲလၟုံဏံ ဒှ်ပရံရသွံ၊ ချပ်ဣၚုဟ်သွံ ဂတိဂိုၚ်စွံ၊ သောကဂၠိုက်ဂၠာဲ ဂိုၚ်ဖရာဲထောံ၊ ဟွံကဵုဗၠိုက်ဗၠန် ဟွံကဵုစောန်ကလောံ၊ သောတဆေဝ်ဒဝ် ဓဝ်ရောၚ်ဇၞးဂွံ၊ မာတၚ်ဂသွံ စွံသ္တိတုဲဗ္စာ၊ တုဲသၟိက်ဂိုၚ်ရ ဇွမိမၜါ၊ ကော်ပကောံနၚ် ဂမြၚ်ရဲသာ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် သီုဗော်ပြဝါ၊


မုက်လိက်−၁၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဖန်ဖက်စဳရေၚ် လၟေၚ်အရာ၊ ပြဝေဏဳရ ယိုက်ဇွတမၠာ၊ ပြုပြေၚ်တုဲကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ သၟိက်ဂိုၚ်ဒေပ်ကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ခါဲကတိုၚ်ကၠာ သီုၜါညဳသၟဟ်၊ တိုပ်ဒေပ်ညဳသာ သီုၜါဟွံတၞဟ်၊ ကလေၚ်စဴရ ဒေသဒဒှ်၊ မာတၚ်ဂဂှ် ဂၠာဲဗှ်ဗ္စာ၊ ဗတ်အဲမွဲသွံ ချိုတ်ထောံဂွံဟာ၊ ဇၟာပ်ညးအဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ရ မူဒၞာဲပကာ၊ ခိုဝ်ခိုဝ်ခါတ်တ် ဂၠာဲအာအာတ်အာ၊ ဗွဲဓမ္မတာ အာတ်စအာရ၊ ချပ်ဣၚုဟ်ပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ပလေဝ်ကောန်တာဲ ဂၠာဲၜုန်မြ၊ ဇုက်ဝါဂၠာဲပၠန် ဆုဒုန်မှာဲမှ၊ ဂၠာဲပကောံနၚ် ပြုပြေၚ်သက္ခဏ၊ သၞာံဂၠဴမူလ ဂွံပကၟဳ၊ ဒုန်ၜဝ်ထၞေက် ကရေက်ဝဏဳ၊ ဇုက်ညးဒက်ဂဝ် ဒက်ကွဝ်ညဳညဳ၊ ယာတ်ညးဂြာပ်ဇွ ဂွံဇိၚ်ပဂၞဳ၊ အိုတ်ဂမြၚ်ပၠန် ဗိုၚ်ကၠောန်ပလွဳ၊ မံၚ်တဴညဳညဳ ပနဳသုသာန်၊ တၠပညာ ပ္စာနညာဏ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ဟေၚ် ပရေၚ်နဳဒါန်၊ ခါဲဒုတ်ညးဍုဟ် စုတ်ဒုဟ်သီုကွာန်၊ ဂကူယုတ်ကွေံ ဟီုက္ၜေဟ်အဓာန်၊ အိုတ်ဇၟာပ်ကွာန် ကွာ်ဍာန်ညးချဟ်၊ ဂကူယုတ်ကွေံ ဒုဟ်ဍေံဟွံဒှ်၊ စိုတ်ယဝ်ရယုတ် ဒှ်လုတ်ကျာ်တွံ၊ ဒးစှ်ေအပါဲ ဂၠိုက်ဂၠာဲပှ်လှ်၊ ဂကူယုတ်ပြဲ ၜါနဲတုပ်သၟဟ်၊ စိုတ်သတ္တံဂှ် ဒှ်တံအရၚ်၊ သမ္မာမိစ္ဆာ စိုတ်ၜါတွံနၚ်၊ သမ္မာစိုတ် ကွာ်လောဲစိုပ်သၚ်၊ မိစ္ဆာဒှ်ဗက် နရက်ဒးကြၚ်၊ စိုတ်ယုတ်ခဵုခါတ် ပါတ်ဇၟာပ်တၚ်၊ စိုတ်ဆောံမမၚ် ဟွံဒးကြၚ်အာ၊ ဂလာန်ဝွံဂှ် ဗှ်တုဲဗ္စာ၊ ဂးမာတၚ်ဂ မိမသီုၜါ၊ ဂကူယုတ်အိုတ် ချိုတ်ရောသ္ဂးဟာ၊ ဂကူပြဲပၠန် ချိုတ်အနန္တာ၊ တိုၚ်ချိုတ်မွဲတ္ၚဲ အိုတ်အဲညးကၠာ၊ ဓဝ်မာရဏ ချပ်ဗ္စာညိ၊ လောဘဒေါသ မောဟညးပိ၊ မၞမွဲကၠာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ ယဝ်ဗက်စဍေံ ဒးစှ်ေကမ္ဘိ၊ သၟိက်ကဵုဝေၚ်ပါဲ ဂၠာဲကဵုဂတိ၊ ဝေၚ်ပါဲကၠေံညိ သတိပလွဳ၊ မဟာသာလ နာမသေဋ္ဌဳ၊


မုက်လိက်−၁၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂွံကောန်ဝုတ်မွဲ ညံၚ်နဲထဝ်ဂွဳ၊ မၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါကျာ်သြဳ၊ မဇၞော်ဓဝ်မၞ ခန္ဓပြေၚ်ဖျဳ၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဟုံလဳ ပြေၚ်ဖျဳရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ပ္ဍဲလိုက်ဝွံကွေံ ညးဟွံတုပ်အဲ၊ ဂကူပိုဲဗၞး နူညးပိုဲပြဲ၊ ထတ်သန်ဂၠိုၚ်ထပ် ပိုန်ဒြပ်ပိုဲလှဲ၊ ဂးရုပ်အသဝ် ဂေါဝ်ဆအဲမွဲ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဒက်ဂြဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကျိုၚ်လှာ၊ ကြိုက်သၟိက်ဒှ် ကာလဂှ်ကၠာ၊ သ္ဘၚ်နက်သတ် ဒးသၞောဝ်အ္စာ၊ အလုံဍုၚ်မွဲ မွဲသၞာံမွဲဝါ၊ အိုတ်ဗၞးတံ တၟံဝေါဟာ၊ ၜးကေတ်ကြိယျာ ကၠုၚ်အာလဳၜန်၊ ညးဝါတ်ညးလောဲ တံၚ်ဂြဲပြာပ်ညောန်၊ ပုၚ်ကွာၚ်စၞ သဗ္ဗဂၠာဲကၠောန်၊ ကၞာထကီု သီုပ္ကဴဇၟန် အိုတ်ဇၟာပ်သ္ၚိ တိညံၚ်ဍန်၊ ဖါပ်စ္စပၠန် တန်ဆန်ကၠုၚ်အာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဍိက်ကမၠောန်ရောၚ် ဟောဟောဂြာဂြာ၊ သၟိက်ဝေၚ်သဘၚ် အခြၚ်နာနာ၊ ဂၠာဲကၠောန်ကွာၚ်ၜဲ ဂၠိုၚ်နဲပြကာ၊ ဓရိက်ခၞာ ဂၠိုၚ်ဝေါဟာလောန်၊ ထဝ်ဗာတ်ဍာ်သာဲ ဖက်ပၠာဲခန်န်၊ သဂြာကလောံ ထောံကၠေၚ်သောန်န်၊ ဓုပ်ကဵုဓုပ်အဵု ဂွဳကဵုဂွဳပၠန်၊ ဝေါဟာဗၞး ဒးရးဂၠာဲကၠောန်၊ ဍိုက်ပေၚ်စိစောန် ဂၠာဲကၠောန်ဗဒှ်၊ ကော်ဍိက်ဗြဴပၠန် ဗၞတ်မသုန်စှော်၊ ကဵုကျိုၚ်ကျဝ်အဴ ပ္ကဴကဵုစရှ်၊ ကော်ဍိက်တြုံရ ခၞံညဳသၟဟ်၊ မသုန်စှော်ကၠာ ဟွံခြာတၞဟ်၊ ကောံတုဲညဳသၟဟ် ပြဟ်ကဵုနၚ်ကွဳ၊ အမာဲပုၚ်သွ စၞကွာၚ်ဂွဳ၊ လ္ၚဵုဂှ်စန်ဒက် ကၠံက်ဂွက်ဓရဳ၊ မြမောဝ်ဂၠိုၚ်ဂၠၚ် ကဵုပၟၚ်ကဵုဂွဳ၊ ဍိုက်စုတ်ပေၚ်ဍတ် ဟွံလျတ်ချဳ၊ ဍိုက်ပေၚ်ဇၟာပ်ကွဳ ညဳညဳသာသာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဒးရး ၜးလဝ်ကြိယျာ၊ ကွဳဇရာထဝ် အသဝ်သာ်လွာ၊ ကျိုၚ်လဝ်ဒးရး ချေံသိန္ဓဴၜါ၊ ဗ္ဂန်ကေတ်တုဲ သၟိက်အာဥဒျာန်၊ ဍိုက်ကွဳကမၠေ အသေအဟာန်၊ ညးညးအဲအဲ ထပ်ဂၠောဲပေၚ်ဍာန်၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် လ္ၚဵုဍိုက်ကွဳယာန်၊


မုက်လိက်−၁၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကောန်သေဋ္ဌဳဗြဴ ပ္ကဴလှဖ္ဍာန်၊ ကၟဳလဝ်ကွဳယာန် မွဲဟာန်သၟိက်အာ၊ ခၞဂှ်ပၠန် ဖျေံအမန္တာ၊ ယွံလေဝ်ဍိက်သ္ကံ လ္ပသ္ပံသာ၊ လညာတ်ယုတ်ကွေံ မၞးတံဆေဝ်တာ၊ မၞိဟ်ချိုတ်မၞိဟ်ယဲ ကဵုပါဲသ္ၚောဲခြာ၊ ခါဲဒုတ်ယုတ်မာ ပကဵုဒနာကြတ်၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု လေပ်ဆဵုဒးပယျတ်၊ ယာံအဲညာတ်ကွေံ ဟွံဒးကဵုမတ်၊ ဟွံဒးညာတ်မွဲ နူအဲဍောတ်တ်၊ ဂၠံၚ်ပိုဲအာကွေံ ပကဵုဍေံတတ်၊ မၞးတံဍောတ်ဇၞော် စဳစောတ်မၚ်မွဲ၊ မိၚ်တုဲဆံလံ ဍိက်သ္ကံရဲ၊ လ္ၚဵုလေံလွပ် ရၠ်ကေတ်နတဲ၊ ကွာ်အာဂတ ဟီုရသဲသဲ၊ ဟွံမွဲမ္ၚဵုကၠာ ပါဲသာဲသ္ၚောဲ၊ ကောန်သေဋ္ဌဳပြဲ တ္ၚဲဝွံတိတ်ကၠုၚ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ဂၠာဲစၞပုၚ်၊ တ္ၚဲဝွံပြဲဟေၚ် ဝေၚ်သဘၚ်ဍုၚ်၊ ဇၟာပ်ညးဇၟာပ်ကွာန် ကဵုဒါန်အာကၠုၚ်၊ အဲဂွံလောဲရ စိတ္တကေဝ်ဇြုၚ်၊ ဂွံကသပ်ပ္ညုၚ် ကွာ်ကၠုၚ်ဇောဲဇောဲ၊ ခၞာတ်နတဲ ထိုၚ်မွဲကၟာဲ၊ ဆဵုသ္ၚိလုပ်အာတ် ဟွံဒးဝါတ်ခါဲ၊ ဆညာတ်ဒးကဵု ကုသဵုဇိုန်ကွာ်၊ ဆဵုဒးပေၚ်ခုတ် ဍိက်ဝုတ်ဍိက်ဗၠာဲ၊ ဍေံဟီုသ္ကာတ်သာဲ ဂၠိုၚ်ဒၞာဲဆေဝ်တာ၊ ဟေံမာတၚ်္ဂ မၞးလ္ပအာ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ဗှ်ေမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ တေံနာဲပိုဲကွေံ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဟွံမိက်ညာတ်ဟေၚ် အမၚ်္ဂလာ၊ မၞးလ္ပအာ ယဝ်အာဒှ်ဝါတ်၊ မာတၚ်ဂဗၠာဲ ဂါဲဝါဲခါတ်မါတ်၊ ဟွံဟီုဟွံခၠေဝ် ကွာ်ကြေဝ်ဂၠာဲအာတ်၊ ဍိက်တံအိုဿီ ဗိုၚ်ဟီုရာဲသာတ်၊ ဟေံမာတၚ်ဂ ယဂၠာဲပတိဃာတ်၊ နာဲပိုဲယာံညာတ် ဒှ်ဝါတ်ရယ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ဓဏာတ်တဲမွဲ ကွာ်သဲဗၠဗၠ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ စဝ်ကၠုၚ်ကွဳရ၊ ဂွံညာတ်ကေတ်ကွေံ မၞးမာတၚ်ဂ၊ ချပ်ခါ်ဆိုအ်ေ ဇအိန်ဇရထအအ်၊ တုဲသၟာန်တိုန်ကွေံ ယွံလေဝ်မၞးတံ၊ ဒးညာတ်လၟုဟ် ညးဂှ်ဍေံဏံ၊ မူယၟုကီု ဟီုပကဵုလံ၊ ဟိန်ဗိန်ယုတ်မာ လအာညံၚ်ပရံ၊ ညးဂှ်ဍေံဏံ မၞးတံဟီုစံ၊ ဍိက်ဂမၠိုၚ်ဂွိၚ် မိၚ်ဒးအသံ၊


မုက်လိက်−၁၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္ၚောဝ်ပ္တီညိ ယွံမိတ္ကံဇမ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ဍေံမၞိဟ်ပရံ၊ ပိုဲဍိက်ဆေဝ်တာ ဂၠိုၚ်ဝါလ္ၚီကၠံ၊ ဍေံဟွံဒိုအ်စံ ဍေံကြံလောန်အဴ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ မိၚ်ချဳလိုက်လဴ၊ ညာတ်မာတၚ်ဂ ဒေါသဖက်နှဴ၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု ဆဵုဘာ်တရဴ၊ ဟွံမိက်အာဟေၚ် ဂေတ်ကလေၚ်စဴ၊ ချပ်ခါ်တုဲအဴ ကလေၚ်စဴအာရ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳကီု ဟီုသီုဒေါသ၊ ဟိုယ်လေဝ်ယတံ တ္ၚဲဏံဒးဂွံ၊ ဒၟာနူဂမြၚ် ယမာတၚ်ဂ၊ ဟွံဂွံစသုၚ် ပုၚ်ကွာၚ်စၞ၊ ကဵုဘဲဒက္ခ ဒးရယတံ၊ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ကီု ဟီုတုန်ခံခံ၊ ကဵုဘဲလၟုံရ ပစွံဍေံလံ၊ ဂၠောဲလုပ်ဗိုန်ဗတ် ဍေံရပ်ပတ်ကံ၊ လ္ၚဵုဍေံခၞက် တက်ဗိုတ်ကဵုတၟံ၊ စိပ်တိုန်ဂြိုဟ်ချအ် ကံဝ်မတ်ပ္တဴ၊ ဍိက်သ္ကံရဲ တက်ဖဲစဴအာ၊ ဍေံပၠောထောံအဵု ညံၚ်ကဵုဇွဂၠဴ၊ ဗောဓိသတ္တ တၠအနှဘဴ၊ ဓဝ်အကုသဵု ဇိုန်ကဵုဖက်နှဴ၊ ဟွံဂွံချိုတ်အဴ လောတ်လောကၟဝ်၊ ဂိသၠောံကာယျ သဗသ္အဝ်၊ ဝိုတ်သ္တိကီု တသ္ၚဳကသဝ်၊ လောတ်လောကၟဝ် ကသဝ်သာသာ၊ လံညိဗ္ၜူဗၠး ဂွးတိဇက်အာ၊ ဇရေၚ်သၞိၚ်ဇြဲ ထောံဇိုၚ်တဲၜါ၊ လၟောၚ်ဂၠိုၚ်ထပ် ဗကပ်လ္ၚာ၊ နကဵုတဲကဵု ဗက်ဍဵုညှာညှာ၊ ပတ်ဇွိတ်သာသာ ဂိဟဲအာရ၊ ဇက်က္တဵုပၠန် ဂဇုန်တော်ဆ၊ အဲအာတ်စလၟုဟ် ဗၠးဒုဟ်ပွ၊ မၚ်္ဂလိကာ ဒေပ်စိုတ်ပါပ၊ ချပ်ခါ်အဲပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ စရိုတ်ဓဝ်မၞ ဍေံပနိဿဲ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ပွလုတ်ဟွံမွဲ၊ ဂၠာဲအာတ်စရ ဗၞတ်ဆစဖဲ၊ ဟွံဂၠာဲဟီုၜေဟ် ညးရးဇမ္ၚောဲ၊ ရာဒနာအဵု လ္ၚောဝ်ယဵုတဲ၊ ဍေံညာတ်ရုပ်အဲ ချဟ်ခါ်အဲပၠန်၊ ဍိက်တံဂှ်ရ ဟွံဒညရန်၊ ဍေံရပ်ဂွံအဲ ဍေံကဵုဘဲဒန်၊ ဍိက်ကဵုနာဲရ မၞတန်တန်၊ ဓဝ်မေတ္တာရ သ္တိညာဏ်အောန်၊ ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန် ဟွံချပ်စန်စာ၊ မာတၚ်ဂပြဲ ချပ်ပၠန်မွဲဝါ၊ ညးဍဵုဍိုက်သၟတ် ကဵုယုတ်ရဟာ၊ ဒေပ်စိုတ်ကဵုပြဲ မၚ်မွဲဂွံမြာ၊


မုက်လိက်−၁၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗတ်ၜုၚ်တက်ကွေံ ဖျေံဓဝ်မေတ္တာ၊ ရပ်စိုတ်သမ္မာ မြာပိုန်သုခ၊ မၚ်္ဂလိကာ ပိုၚ်ခြာမာန၊ ဓဝ်မေတ္တာသွံ အဲစွံဂတ၊ အဲဟံၚ်ပြာ်ဍေံ ဂှ်ရောၚ်ဒးပွ၊ ကြဴဂွံတီညိ သတိဗလ၊ အဲအာတ်ဍေံရ ကာလဂှ်ဒး၊ ဂးမာတၚ်ဂ တြုံတၠညး၊ ချပ်တုဲက္တဵု ဍဵုၜံၚ်ရပ်ပၞး၊ လျဝ်ဇိုၚ်တဲ ကွာ်ထဲဆဒး၊ စံဇြဟတ်ညိ ဋ္ဌာန်တိသတး၊ မာန်ကီုရဂး ဇၞးစိုတ်တုဲအာ၊ ဇောဲဇောဲဇာဲဇာဲ လုဲလာဲဇိုၚ်ၜါ၊ ဟိုတ်ညးၜုၚ်တက် ဟွံဓဝ်ဟွံယာ၊ ဒစုန်ဝါဲဝါဲ ထိုၚ်ကၟာဲဏာ၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်အာစိ သ္ၚိမၚ်္ဂလိကာ၊ ချိုန်ဂှ်စိုပ်အာ ဟွံပါလၞၚ်၊ ဂဇုန်ယဵုဲ ပ္ဍဲတြၚ်ဝၚ်၊ ဖ္ဍောဝ်သဲသဲ ဂၠိုၚ်ကဵုနဲတၚ်၊ သာဓသာဓု ဒါန်ဝွံပြဲက္ဍၚ်၊ ဒါန်ရောၚ်ဇိုန်ကဵု မဂ်ဖဵုစိုပ်သၚ်၊ ဒါန်ရောၚ်ရီုဗၚ် ဟွံဒးကြၚ်လန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုစိ ကလိဂွံထဝ်သန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုတသိုက် ပိုန်ဘိုက်တန်န်၊ ဒါန်ဇိုတ်အဝဲ ရုပ်သာ်ပြဲလောန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုကွေံ ဟွံဒးဂၠာဲကၠောန်၊ ကၠိဂွံထဝ်သန် ဒြပ်ကောန်သမ္ဘာ၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်တံ ခၞံနၚ်ဏာ၊ ဒါန်ဝွံရီုဗၚ် ဒါန်ဂွံဍံၚ်သွာ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုတသိုက် လိုက်သွဝ်သီုၜါ၊ ဒါန်ရောၚ်တိတ်ဗၠး နူပးသံသာ၊ ဒါန်မှတ်ကဵုမြာ သုခသိုၜါ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳတံ တၟံတြုံဗြဴ၊ မိၚ်ကၠုၚ်ကဵုရပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ မာတၚ်ဂကီု ဟွံကေတ်ဟီုတဴ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ ကျာ်သြဳၜတ်သဴ၊ အဲဂွံအဲစဴ အဲအာတ်တဴရောၚ်၊ ဍိုက်သ္ကံရဲ တက်တဲဂြိုၚ်ကၠံၚ်၊ ကောန်ဝုတ်အသဝ် ရုပ်ထဝ်ဒကောၚ်၊ ဂလာန်ဂှ်ကွေံ ဒှ်ဍေံဟီုဂံၚ်၊ ခါဲဒုတ်ညံၚ်ဍေံ ညာတ်ဒးစံၚ်ပရံၚ်၊ ဒှ်ဍေံအာတ်ဂံၚ် အဲစံၚ်ပြံၚ်ကွေံ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳတံ ကဵုကံဟီုၜေဟ်၊ ဍေံတံဂြိုၚ်ကၠံၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံဒး၊ လ္ၚဵုခါတ်မါတ် သၟိက်ဘာတ်ထောံဍေံ၊ လ္ၚဵုဂှ်ချပ် သၟိက်ရပ်ဂဗး၊ ဆဍေံကဵုဍေံ ဂၠာဲဟီုဂးကၠံၚ်၊ ကၠံၚ်မံၚ်ထဥ ရုရုသံၚ်သံၚ်၊ သေဋ္ဌဳဗြဴမိၚ် ဂွံၚ်ဘိုန်စိုတ်စံၚ်၊


မုက်လိက်−၂၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကော်ဍိက်ဗြဴအဵု ကဵုပါန်အခေါၚ်၊ ထဝ်သန်ကဵုဏာ ကဵုအာပလံၚ်၊ ပကဵုဍေံမံၚ် ညံၚ်ဒုၚ်ဂုန်ညိ၊ မိၚ်သေဋ္ဌဳဟီု သီုဍိက်ဗြဴပိ၊ဂိုၚ်ကေတ်ထဝ်သန် ယောန်စှ်ေအာတိ၊ ဟွံမိက်အာကီု ဍေံဟီုဒေါန်ဗျိ၊ ဍုဟ်ခါဲဒုတ်လောန် ညောန်လုပ်ညိညိ၊ စိုပ်တြၚ်ဝၚ်စိ နကြိဟီုပၠန်၊ ယွံမာတၚ်ဂ ကေတ်ရထတ်သန်၊ ကောန်ဝုတ်ညးကီု တုပ်ဗီုထဝ်သောန်၊ မၞးလ္ပအာတ် သွက်ဂွံဝါတ်လောန်၊ လံညးထေဲအဵု ညးကဵုဘဲဒန်၊ ဆဗၞတ်ထတ်သန် ကေတ်ညိပၠန်ရ၊ မာတၚ်ဂကီု ဟီုတိုန်ခယျ၊ ချိုတ်လၟုဟ်အဲ ဟွံမွဲမိမ၊ သွက်ဂွံမၚ်တာဲ ဂၠာဲဖျိန်ပုၚ်သွ၊ ဗတ်ညးဂစိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝိ၊ အာတ်ဒဵုဂွံရ ပဆေဝ်တာညိ၊ မိၚ်ကေတ်ဆဴဆဴ ဍိက်ဗြဴညးပိ၊ မိၚ်ဒးစိုတ်စံၚ် ဗီုသုၚ်ဍာ်ဂျိ၊ သၟိက်ဂွံကဵုချိုတ် ထေဲပၞတ်စိုတ်ဂိ၊ သ္ၚေဝ်မုက်တုဲဟေၚ် ကလေၚ်တိုန်သ္ၚိ၊ လ္ၚောဝ်ပ္တီစိ ယွံမိသေဋ္ဌဳ၊ လၟုဟ်ခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်ခါခၞဳ၊ ဒုၚ်ဂုန်ဍေံကီု ဍေံဟီုဝေရဳ၊ ကဵုထဝ်သန်ကွေံ ဘာတ်ဍေံဟွံချဳ၊ ဍေံအာတ်ကေတ်ပၠန် ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ၊ ခါဲဒုတ်ခါခၞဳ ဍေံဟွံချဳစဴ၊ မိၚ်လဟီုစိ မိသေဋ္ဌဳဗြဴ၊ ဇၞော်တဴဇကု သၟူဒမြဴ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ကောန် ဒယှ်လောန်တဴ၊ ပရိုၚ်သာ်ဂှ် မြဟ်ကမြဴ၊ ဂွံလောန်သဘဴ လှေံဖျဴပြဲလောန်၊ ဂးဗြဴသေဋ္ဌဳ ဂွဳစိုက်ကေတ်သန်၊ ဗၞတ်ကၠံပသာ ဂွဳဏာလှေံလှန်၊ သေဋ္ဌဳဗြဴကၠာ ကွာ်အာပြာပ်ညန်၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ယွံကောန်ယွံကောန်၊ မိနၚ်ကဵုသန် ကောန်ကေတ်ညိရ၊ သန်ကၠံပသာ အာပဇွောံမ၊ ကြဴဟွံဒးအာတ် ဟွံဝါတ်စၞ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ ကဵုမြာသုခ၊ အာတ်ကောန်ကွေံ ဟွံဒးပွ၊ ညးမိၚ်ဒးဂွ စဴကၠာရကောန်၊ မိၚ်သေဋ္ဌဳဗြဴ ဟီုတဴသောန်သောန်၊ မာတၚ်ဂကီု ဟီုခၠေဝ်ပလန်၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ကီု မူနွံပၟိက်သန်၊ ခါဲဒုတ်သိုက်ကွေံ ညးထိုၚ်သးအောန်၊


မုက်လိက်−၂၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟိုတ်ဂှ်အဲပၠန် ဂၠာဲကောန်သမ္ဘာ၊ အဲဒးအာတ်စိ မၚ်္ဂလိကာ၊ ဗတ်ရဂစိုတ် ကဵုအိုတ်ဇိဝါ၊ အဲအါတ်ညံၚ်ဂွံ ဒိုအ်ပၠန်ဂွံဟာ၊ချိုန်လၟုံပြဲ ကဵုအဲစဴအာ၊ ဗတ်ဟီုလာံသာ အဲဟွံအာရ၊ ပါၚ်တရၚ်ဝၚ် ဂးမာတၚ်ဂ၊ တိက်လၞၚ်ကၠာ ဗဒေါံဖျေံကာယျ၊ ပိတ္ၚဲလ္အိတ် ဟွံကေတ်ပုၚ်သွ၊ ပ္တပ်ဇိုၚ်တဲ တုပ်နဲဇွ၊ ပညံၚ်ချိုတ်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ပရိုၚ်သာ်ဂှ် ဒယှ်တန်တန်၊ မၞစိုတ်ယုတ် ခါဲဒုတ်အာန်ကောန်၊ ကောန်ဗၠာဲသေဋ္ဌဳ ဟီုကြေဝ်ဂၠာဲလန်၊ အလုံဍုၚ်မွဲ ညးအဲလီၜန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် ကောန်ကၠုၚ်ပြာပ်ညန်၊ ဟီုရေၚ်သ္ကံပၠန် ဒးဂွန်ရယ၊ ပိုဲကၠုၚ်ဒုၚ်ဂုန် ညးပ္တိုန်မာန၊ လၟုံဒးအဵု ကဵုမာတၚ်ဂ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ဏာ ဂွမာဂွ၊ ကံဍေံစိုပ်ဍေံ ပေၚ်စိုတ်ဍေံရ၊ ဟိုတ်နူဓဝ်မၞ ဂွံရဟွံလံ၊ ဍေံဟီုတိုန်ပလေ ဟိုယဲလေယတံ၊ ပိုဲလၟုဟ်ရ ပိုဲပသောၚ်ဏံ၊ ကဵုမာတၚ်ဂ ပိုဲပသ္ကံ၊ ပကဵုညးပျဲ ဘဲပကဵုဒွံ၊ ဍေံဂွံဗြဴဏံ ယတံထေဲဟာ၊ လ္ၚဵုဂှ်အီဂြိုၚ် တက်ဇိုၚ်တဲၜါ၊ ဗြဴသၠုၚ်မာန မူပရောဇွာ၊ စိုတ်ညံၚ်အိက်အာ် ရုပ်သာ်ဍေံကျေဝ်၊ ဗြဴသာ်ဂှ်ကွေံ စရုပ်ဍေံဟာ၊ ဍုဟ်ကွေံရဇွာ ကဵုဏာခါဲဒုတ်၊ ညးလ္ၚဵုကီု ဍေံဟီုဂၠာဲပျုတ်၊ ယွံလေဝ်ယတံ ဗြဴဏံဗြဴယုတ်၊ ပိုဲတီလံကွေံ နူဍေံဍောတ်တ်၊ သၠုၚ်မၞအဵု ဒဵုဍေံဒှ်ဝုတ်၊ ဟိုတ်နူဍေံယုတ် ခါဲဒုတ်အာတ်ဍေံ၊ လ္ၚဵုဟီုတိုန်ပြဟ် ဒှ်ကွေံဒှ်ကွေံ၊ မိၚ်ညးဟီုဂှ် ချဟ်ခါ်လဝ်ဍေံ၊ ဍိက်သ္ကံစိုတ်သၠုၚ် တက်ၜုၚ်ဂဗး၊ ဟိုတ်ပွလုတ် ယုတ်မာပဒး၊ မာတၚ်ဂကွေံ ဍေံအာတ်ရောၚ်ယ၊ သေဋ္ဌဳဗၠာဲရောၚ် ဟီုကၠံၚ်ခယျ၊ အိုဿီုညးအဲ တက်တဲဂြိုၚ်ခ၊ မိပ်စိုတ်ယူယာ် ဒံၚ်သၠာ်ရ၊ ကောံတုဲရံၚ်ပၠန် ယတံပကသဳ၊ ဟေံမာတၚ်ဂ ကၠေံစိုတ်ပလွဳ၊ ဂွံလၟုဟ်ရ မၞးလ္ပချဳ၊ ယဝ်ညးတက်ကီု ပိုဲရီုညဳညဳ၊


မုက်လိက်−၂၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မၞးလ္ပချဳ လွဳကျာ်ထိုၚ်သး၊ ဗၠာဲလ္ၚဵုကီု ဍေံကော်ဟီုဂး၊ ဟေံမာတၚ်ဂ လွဳရဂွံဇၞး၊ လွဳဂှ်ကၠေံစိုတ် ဗတ်ချိုတ်လ္ပဗလး၊ လွဳမာန်ရောၚ်ပြဲ ကျာ်တြဲထိုၚ်သး၊ တိက်ဟွံချဳကွေံ ဗၠးမာန်ကီုဟာ၊ ဗၠာဲဂမၠိုၚ်ရောၚ် ကောံမံၚ်ဟောဂြာ၊ ဍေံဗိုၚ်ဟီုရ ဂၠိုၚ်ကဵုပြကာ၊ ကောံတုဲတက်တဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ဂၠောဲအာ၊ ဍေံဍုဟ်ညာတ်ဟေၚ် မၚ်္ဂလိကာ၊ ကဵုဇြဟတ်ကၠာ ကဵုမှာတၚ်ဂ၊ ဍိုက်သေဋ္ဌဳကီု ဍေံဟီုစမြ၊ ဗၞတ်မဟီုဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဟွံဂံၚ်ပျဲပျာံ ဍေံရောံဒည၊ ဗၠာဲသ္ကံရဲ ဟိုတ်မၚ်မွဲရ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တိက်ရဟွံချဳ၊ အိုတ်ပန်ဒိုဟ်စိ ဇရေၚ်သ္ၚိသေဋ္ဌဳ၊ မၞးသ္ကံရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ရံၚ်သ္ၚေဝ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ တိက်ရလွဳ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်အာ ဘာသာလီုဇဳ၊ ဂွိၚ်တိုန်ဂြိုဟ်ချဳ ဒးကၠုၚ်သ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ ဗၞးရေၚ်သ္ကံ ကောံဂဇံမံၚ်၊ ညးညးအဲအဲ ဂၠိုၚ်နဲဟီုကၠံၚ်၊ မာတၚ်္ဂချိုတ် ဝုတ်ဒိုဟ်ပန်ဂၠံၚ်၊ ထပ်ှထပှ်စိ ဇၟာပ်သ္ၚိဒးပြံၚ်၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ရောၚ် တုဲဒးပြံၚ်အာ၊ ဇာတ်ဗၞးရ ညးပပြာထာ၊ လၟုဟ်ခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ပ္ဍဲပါၚ်တြၚ် တိက်တၚ်လ္ၚာ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်ဟေၚ် လေၚ်ရသေၚ်ဟာ၊ အိုတ်မွဲဘာသာ ဒှ်လေၚ်အာရ၊ ဟိုတ်နူညးကီု လေၚ်သီုမသ၊ ကဵုပိုဲလေၚ်ကွေံ ဟွံဒးပွ၊ အိုတ်ပိုဲညးကီု ဗိုၚ်ဟီုဆောံမ၊ ညံၚ်အာကီုရ ကာလဂှ်ဒး၊ လ္ၚဵုဟီုပြဟ် ဒှ်ကွေံဒှ်ကွေံ၊ ဂကောံဝေါဟာ ဘာသာဗၞး၊ ဂုန်ကောန်ညးမွဲ ညးအဲလေၚ်ပြး၊ ယဝ်ဟွံကဵုကီု ပိုဲဟီုညံၚ်ဇၞး၊ ကသပ်ဝွံကွေံ ဒးရမၞးတံ၊ တိုၚ်ကသပ်အဵု ပိုဲပကဵုလံ၊ အိုတ်မၞးတံဟေၚ် ကောံရေၚ်သ္ကံ၊ ဂၠာဲကၠုၚ်ထိမြိ ပ္ဍဲသ္ၚိပေၚ်ချံ၊ ဆမွဲကရောံ ကောံတုဲဂဇံ၊ အိုတ်မၞးတံ ခံမံဟီုပၠန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်ညးတၠသန်၊ ဂကူပိုဲဗၞး ဒးရးပြဲလောန်၊ ဘာသာဗၞးစိ ဟွံဂွံကၠိစောန်၊ အိုဿီုညးအဲ မၚ်မွဲတန်န်၊


မုက်လိက်−၂၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ချိုတ်လၟုဟ်ပၠန် ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ရောၚ် တိက်မံၚ်ဟွံချဳ၊ ထပှ်တ္ၚဲရ လံခန္ဓဏှဳ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်အာ ဘာသာလီုဇဳ၊ ဒးဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာကၠၚ်ဟဳ၊ ဟိုတ်ဂှ်သေဋ္ဌဳ သ္ၚေဝ်တုဲတော်ဆ၊ ဂုန်ကောန်ဝုတ်မွဲ သီုရဲမသ၊ ဒးလေၚ်တဴအဆက် အနာဂတ်ဂတ၊ လေၚ်ညးမွဲဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ လေၚ်သီုမသ ဝါတ်ရသေဋ္ဌဳ၊ မဟာသာလ တော်ဆဂၠာဲသ္ၚဳ၊ လၟုဟ်ဝါတ်လောန် ဂုန်ကောန်ကျာ်သြဳ၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်စုတ် ခါဲဒုတ်ခါခၞဳ၊ ဟွံဂွံဟွံအာ ဗက်ဏာဟွံချဳ၊ လံဖေက်ချိုတ်ပၠန် ခန္ဓဍေံဏှဳ၊ ဍေံချိုတ်လီုဇဳ ပြဝေဏဳဗၞး၊ ဒးကဵုဏာကောန် သၞောဝ်ပၠန်ဂတး၊ ဟွံကဵုဒှ်ဝါတ် ဝါတ်သီုညးအဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ရ သိက်ဂွံပဒး၊ အိုတ်ကသပ်ရောၚ် ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ကွေံ ဟွံဟီုဂးပၠန်၊ ဗၞးဂမၠိုၚ် ဗိုၚ်ဟီုတန်တန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်တၠသန်၊ ဟွံဟီုသၚ်ရိုဟ် လၟုဟ်ဂိုဟ်ကောန်၊ ညးဂမၠိုၚ်ဂှ် ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သီုသေဋ္ဌဳပၠန် သီုကောန်သီုဗြဴ၊ သဳမူနော်တြ မသကောန်စဴ၊ အဆက်ဆက် ဂၠိုၚ်လောန်ဖက်နှဴ၊ ဒးဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာဗွဲကြဴ၊ ဗတ်ဒြပ်နွံကွေံ ညးဟွံရဴဂဴ၊ ယဝ်ဂိုဟ်ကောန်ဗြဴ ကြဴတဲဒးဟောံ၊ သေဋ္ဌဳၜိုန်ကြံ ဂဇံဒေန်ဗျောံ၊ ဖျုန်ဂြိုဟ်ဂတဝ် ဒှ်ဓဝ်ဇြဟောံ၊ ညံၚ်ဆုဇိုၚ်ဍာ် သၚ်လာ်ဆုဒေါံ၊ ဟွံသေၚ်မွဲသာ် ညံၚ်ညးဗာ်ပြောံ၊ ဒှ်ဓဝ်ဇြဟောံ ဒေါံစှ်ေအာရ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ရော ကောလာဟာလ၊ ၜိုန်ဟီုတိုန်ဇဳ သေဋ္ဌဳဟိတ်ဇြ၊ ဟွံကလေၚ်ပါၚ် ရမျာၚ်ညိည၊ ဒှ်မံၚ်ကၠိုက်ကၠဟ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဟီုတိုန်ပၠန်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်တၠသန်၊ ဟွံဂိုဟ်ဘာသာ လၟုဟ်ဂိုဟ်ဟာကောန်၊ ကဵုဟွံကဵုကီု ဟီုရခိုဟ်သန်၊ ယဝ်သ္ၚိတ်မံၚ်ကီု ပဟီုပိုဲဓဇန်၊ ပိုဲဟီုဒုၚ်ဂုန် တုန်စှ်ေစိုတ်ရ၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ကီု ဟွံဟီုပါတ်သဗ၊


မုက်လိက်−၂၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဇြဟာတ်ပ္ဍဲကောန် ဍိုန်တိုန်စိတ္တ၊ မွဲသာ်ဂှ်ပၠန် ရံၚ်ကဵုဝံသ၊ ဂၠိုၚ်ကဵုအောန်ဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ကောန်သၠးကဵုရ ကာလဂှ်ဒး၊ မူဟိုတ်တုန်ရော ပိုဲဂကူမၞး၊ လၟေၚ်ဝေါဟာ ဘာသာဇၞော်ကၠး၊ ဇာတ်လီုညးပါဲ ဂၠိုၚ်နဲပြးဇး၊ ဟွံဂွံအာကောံ ကရောံအဲညး၊ ကောန်ကဵုဏာကွေံ ဒှ်ဒးရးသန်၊ ချပ်တုဲသေဋ္ဌဳ ဒ္ၚဳကဵုကဵုကောန်၊ ယွံကောန်သ္ဍိုက်မ ရုပ္ပလက်သန်၊ လၟုံခါဲဒုတ် ဍေံယုတ်မာလောန်၊ ဍေံကၠုၚ်တိက်တၚ် ပါၚ်တြၚ်ပၠန်၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်ကောန် အံက်ဝါတ်လောန်ရ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်ကီု လေၚ်သီုမသ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကီု ကၠုၚ်ဟီုကြံကြ၊ ဟိုတ်ဘာသာမၞး အံက်မ္ဒးကျ၊ ချိုန်လၟုံကောန် ပ္တိုန်လဝ်စိတ္တ၊ မူဟိုတ်မွဲရ ဒါနဒှ်တံ၊ ပ္ဍဲကုသဵုရ အကုသဵုကံ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပ္ညုၚ် ဍေံကၠုၚ်ခၞံ၊ ပ္ဍဲဂၞဴအဆၚ် က္ၜၚ်လေဝ်ဒးဗြံ၊ လီုတုဲသဘဴ ကြဴခိုဟ်လေဝ်နွံ၊ ဟိုတ်ရောၚ်ဒှ်တံ ခၞံနၚ်ဏာ၊ ဟိုတ်ကဵုဖဵုရ သီုၜါပြကာ၊ ဍေံဇိုန်ကဵုသၟတ် သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ လဆောဝ်သၠုၚ်သဝ် ရေတ်ဂပဝ်အာ၊ လဆောဝ်ဒှ်ရ သုခဒုက္ခာ၊ သ္ဘဴဓဝ်ရ ဗ္စာညိရကောန်၊ လၟုံအံက်မ ဒှ်ပွဓဇန်၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ပွလုတ်ဂြန်၊ ယဝ်ဟွံကဵုသၟတ် ခါဲဒုတ်အိုတ်သ္ကန်၊ ယဝ်ဍေံချိုဃတ်ကီု လေၚ်သီုဒိုဟ်ပန်၊ ကရောံခါဲဒုတ်ရ ညံၚ်အာညိကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်ဂလာန်ညး ဟွံသၟဟ်ရထ၊ က္တဵုဒှ်စံၚ်တူ ဒွံဓဝ်သောက၊ တိုန်ညံၚ်ဂျိဇြုံ ဗ္ဒောံဖျေံကာယျ၊ ဝိုတ်သတိရ သက်ခၞပၠန်၊ သောကဍဵုဍိုက် စရိုတ်ဗၠိုက်ဗၠန်၊ ဟီုဟွံဒးဟေၚ် ညံၚ်ညးကၠေၚ်စန်၊ သဗသ္ဘာ် တသၚ်တသောန်၊ ဂွံသ္တိကီု ဂၠာဲဟီုယာံဒေါန်၊ တံဇိုၚ်မပၠန် သောန်န်ယာံတဴ၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ တၠနှဘဴ၊ မူရဴနွံဒုဟ် လၟုဟ်က္ဍုဟ်ကောန်ဂၞဴ၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ယုတ်သန်သွံအဴ၊ အံက်မကျာ်ဂန် ဓဇန်ကဵုကောန်ဂၞဴ၊


မုက်လိက်−၂၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အဵုလၟာဂၞဴ ဍုဟ်ကောန်ဗြဴဟာ၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ ဂးဓုပ်ပြကာ၊ ညးသ္အာၚ်ပၠန် ဍုဟ်ကောန်နွံဟာ၊ လၟုဟ်အံက်မ ပွမှာရာ၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ပွယုတ်မာ၊ အဵုအံက်ရာဇာ မူရာဍုဟ်ကောန်၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ တၠတိုက်သန်၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ ကောန်ဒးစောန်လောန်၊ ဗျဂ္ဃစောရ ညးပဓဇန်၊ လၟုဟ်အံက်မ ပွလုလန်၊ အဵုအံက်ကျာ်ဂန် ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ အဵုလၟာဂၞဴ မူရဴနၚ်ဒုဟ်၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်က္ဍုဟ်၊ ကောန်ဒးလေၚ်ဘဝ ဒိဋ္ဌလၟုဟ်၊ ဂစိုတ်ထောံပြဲ ကဵုဘဲဇြၚ်ဗၞုဟ်၊ ကောန်ဟွံမွဲဒုဟ် မူရာဍုဟ်ရော၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ ညးတၠအယော၊ ညးဂွံဗၠးဒုဟ် က္ဍုဟ်ကောန်ဟီုတဴ၊ ညးမိပ်စိုတ်အဴ ကြဴညးစောစ၊ ဟိုတ်ပတှ်ေညး ကောန်ဒးစံၚ်တဴ၊ အဵုမဂၠိုၚ်အယော ဗဵုညးစောဟာ၊ အဵုမဂၠိုၚ်အဇ အံက်မရာဇာ၊ ကောန်လဝ်ကဵုချိုတ် ကေတ်စိုတ်ဘာသာ၊ အိုတ်ဂကူဗၞး ကောန်ရးခန်လွာ၊ ဟိုတ်နူညးက္ဍုဟ် ဂၠာဲဒုဟ်နာနာ၊ အံက်မရာဇာ အဵုအံက်မရာဇာ ဟုံမှာရအဴ၊ အဵုမဇၞော်ဣဒ္ဓိ မိဒေဝတဴ၊ ကံအတိက်ဟေၚ် ချူပြေၚ်အဲဗြဴ၊ ဟွံသေၚ်ပ္ဍဲလၟုဟ် ဒုဟ်ကၠုၚ်ဖက်နှဴ၊ နတဲခါဲဒုတ် ညးစုတ်လလဴ၊ အဵုဒေဝတဴ ဍုဟ်အဲဗြဴဟာ၊ ဇိုန်ကဵုခါဲဒုတ် အဲဒးယုတ်မာ၊ ညံၚ်ဒဒှ်အဲ ညးဟွံမွဲၜါ၊ လၟုံမွဲဝါ ပြာ်ညိကၠာအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ သိုက္ခာဗြဴ၊ တံဇိုၚ်သၟိၚ်မ ယာံထဂၠက်သ္ဍဴ၊ နရာတ်ဇတဝ် ဖ္အောဝ်စိုတ်ဇဴ၊ ဂၠးကၞေၚ်အဝဲ ယဵုတဲညံၚ်ပ္ကဴ၊ လ္ၚောဝ်သၟိၚ်မအဴ ရဴဝွံသ္ဂးပၠန်၊ ယွံလေအံမ တၠတိုက်သန်၊ ခါဲဒုတ်ဂၠိုၚ်ဒုဟ် အဲဗြဴဍုဟ်လောန်၊ နူဍောတ်တ်ဟေၚ် အဲဗြဴဝေၚ်ခၠန်၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်ကွေံ ဒးကဵုဏာကောန်၊ အံက်မကျာ်ဂန် ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ ဗတ်ဍေံအာတ်ပၠန် ကဵုသန်ဗက်ဖျဴ၊


မုက်လိက်−၂၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကဵုဍိက်တံဓဇက် ၜုၚ်တက်ဗက်ဗဒဴ၊ ကဵုဘဲဓိမြိ ဍေံဂိဒးစဴ၊ ဟွံမိက်ဗက်အဵု ဇိုန်ကဵုကောန်ဂၞဴ၊ ကံအဲဍိက်ဗြဴ ခၞံတဴသ္ဂးဟာ၊ မွဲသာ်သၟိၚ်မ ကျရောံပြဝါ၊ ကောန်စၞးထောံရ ဗက်စဘာသာ၊ ရန်ကဵုညးကွေံ ကောန်ဒးကဵုဏာ၊ ဟွံချပ်ဂၠိုၚ်ဂၠေံ ပွမှာရာ၊ သၟိၚ်မရာဇာ အေၚ်ညိကၠာအဴ၊ သေဋ္ဌဳမိၚ်ကီုသၟိက်ဟီုဖ္အောဝ်အဴ၊ ယွံကောန်သ္ဍိုက်မ အဇဍောၚ်ပ္ကဴ၊ လၟေၚ်ဓဝ်စိ သတိသှ်ပတဴ၊ ကံပြုပြေၚ်ရ ကံပၠတြဴ၊ အိုတ်သတ္တံအဴ ဂေတ်တဴသံသာ၊ ကံဇိုန်ကဵုဟေၚ် ကံနၚ်ကံဏာ၊ ကံရောၚ်ဒှ်သၠဲ သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ လဆောဝ်သၠုၚ်သဝ် ဂွံသွဝ်အာ၊ အိုတ်သီုညးအဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ ပဒှ်သၚ်ကာ ညံၚ်အာရကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊ ဂၠုသူစရိုတ် အိုဿီုဒိုဟ်ပန်၊ သီုဓဝ်ဟိရိ သတိစွံပ္တိုန်၊ ဟိုတ်အသံရ မိမပြဲလောန်၊ ယဵုဒုၚ်ကေတ်ပၠန် တိုၚ်အမန္တာ၊ ကယိုၚ်မဂ္ညိ အိုဿီုကြိယျာ၊ ဂယိုၚ်ဂှ်သွံ ၜးစွံသာသာ၊ ယာတ်မစောန်ပြံက် ဗစံက်ဂဝါန်၊ ဒးကျိုၚ်သၠောံစုတ် ခါဲဒုတ်ပၟာ၊ ဇရေၚ်မိမာ တာကွာ်ရဴဂဴ၊ သၟိက်ခၠေဝ်ရော်ပၠန် ဂုန်လၟာဂၞဴ၊ စိုပ်တုဲဂဇံ တဲခၠာံပ္ကဴ၊ ချိုန်ဂွံညာတ်ဒး မိဗၞးဗြဴ၊ ကၠိၚ်ရုပ်ကောန် သိုဟ်စန်လိုက်လဴ၊ သဗသ္အဝ်တဴ ညံၚ်ရဴကၠေၚ်စန်၊ နရာတ်သ္အဝ် တသဝ်တသောန်၊ ဒတဝ်ဖျုန်ဂြိုဟ် ဟီုရိုဟ်ရေၚ်ဒေါန်၊ ဟီုအာယာံအာ စံၚ်ဏှာပူဗန်၊ မိဒးကြံအု ဟိုတ်ဆာန်ဍူကောန်၊ ဗၞးဗြဴပၠန် ယာံဒက်ဒေါန်တဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်ဗြဴ ၊ ယဵုတဲဂဇံ ကၠံမိဂၞဴ၊ ဝါစဳကာယ စိတ္တဖက်နှဴ၊ လ္ပုဟ်တဲစှ် သၟဟ်ဍောၚ်ပ်ကဴ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်ဗြဴ ကဵုစ္ဍးဒဴညိ၊ ဗၞးဗြဴကီု ဟီုတိုန်တသိ၊ သာဓုသာဓု အယုဝုဒ္ဓိ၊ သဗ္ဗဒုဟ်ပၠန် ပကဵုစောန်ကၠိ၊ အိုတ်သဗ္ဗယဲ ဘဲပကဵုမြိ၊ ကဵုဒှ်သုခိ ညံၚ်အာညိကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊


မုက်လိက်−၂၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကလံမိတုဲ သုဲဂါဲအာပၠန်၊ သၟိက်ကလံရ သၟိၚ်မကျာ်ဂန်၊ ယောန်လုပ်သာသာ ခါမပြာပ်ညောန်၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ပၠန် ညာတ်ဒးကောန်ဗြဴ၊ ဒှ်တိုန်ဝိဝိၚ် ကၠိၚ်ကောန်ဂၞဴ၊ ညံၚ်ရဴဒးဂျိ သတိဖက်နှဴ၊ ဟီုဇီုဟွံဒး ညံၚ်ညးက္ဍိုၚ်ကၠဴ၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်အဴ ရမတ်ရဴဗြဲ၊ မၚ်္ဂလိကာ ယဵုသ္ပာတဲ၊ သီုမဇံသဝ် လ္ၚောဝ်အဲပရဲ၊ ဝါစဳကာယျ သီုစိတ္တပ္ဍဲ၊ သီုမသိပ်ဂၠိပ် ကၞိပ်အဝဲ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်မွဲ ကဵုစ္ဍးသ္ၚောဲညိ၊ သီုမကၠၚ်ဟဳ သေဋ္ဌဳဇၞော်စိ၊ ဒုၚ်သာဓုပၠန် ပ္ဍဲစိုတ်စောန်ကၠိ၊ ကောန်ဒးစ္ဍးအာ ပၟာသုၚ်ဂျိ၊ အိုတ်ဝေဒနာ ပကဵုပါမြိ၊ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ ဒိဋ္ဌဝုတ္တိ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ညိ သုခကဵုတန်၊ ညံၚ်အာညံၚ်အာ ညံၚ်အာရကောန်၊ ကံဝဳပက်ရ အံက်မဟွံဓဇန်၊ ယဝ်ကောန်စှ်ေစး အံက်ဒးဘဲဒန်၊ အိုဿီုဝေါၚ်သ ဋ္ဌာနဒိုဟ်ပန်၊ ကောန်ဂွံဍံၚ်သွာ စေတနာပ္တိုန်၊ ညံၚ်အာရကောန် ပစောန်စိုတ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ တုဲစ္ဍးတိတ်အာ ဗ္စာတော်ဆ၊ အိုတ်သတ္တံရော အလုံလောက၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်ကံ တံပထမ၊ ကာမာဝစရ နမကုသဵု၊ ဟိန်ဏာဒါန်ပ္ညုၚ် ဍေံကၠုၚ်ဇိုန်ကဵု၊ လဆောဝ်ဂှ်ခိုဟ် လဆောဝ်ဂှ်ရုန်မဵု၊ ဆာန်ဒးသာဲရောၚ် ဍုဟ်မဗံၚ်ဒးဆဵု၊ ပၟိက်သၟိက်ဂွံ ဟွံဂွံလၚ်ပြဵု၊ ဟွံမွဲပၟိက်အဵု ဒးဆဵုဂၠိုၚ်တုန်၊ ကာမာဝစရ ဒါနဒးကၠောန်၊ ကၠုၚ်ဒှ်မၞိဟ်စိ ကၠိဂွံထဝ်သန်၊ ဇပန်ဂွံညိ တိညံၚ်ဍန်၊ သၠေဟ်သုခ ဒေပ်ရဗိုန်တ္ညန်၊ ဗတ်ဂၠိုၚ်ထဝ်သန် လေၚ်ပၠန်မွဲဝါ၊ ကုဇကုဟေၚ် ချိုတ်ပၠန်သေၚ်ဟာ၊ ဂြပ်ဒေပ်လဝ်ရောၚ် ဇမၠိၚ်သံသာ၊ ဂျိုၚ်မံၚ်ဟွံအိုတ် ချိုတ်ညးဂွံဏာ၊ ဂုပ်ရတ်သန်ထဝ် ဒေပ်လဝ်ဒှ်မှာ၊ မၚ်္ဂလိကာ ချပ်ဗ္စာရ၊ မွဲနဲသေၚ်ဟာ ချပ်အာဂတ၊ အဲဟိုတ်ဒါန်ကၠာ ကာမာဝစရ၊ ဒှ်ကောန်သေဋ္ဌဳ ရုပ်ပစဳခၞ၊ ဟိုတ်ဂၠိုၚ်သန်ထဝ် စွံဓဝ်မၞ၊


မုက်လိက်−၂၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ချိုန်လၟုံရ ဒုက္ခကၠုၚ်ပျဲ၊ ဒှ်ဂၠုဲခါဲဒုတ် ယုတ်မာလောန်တဲ၊ အိုဿီုညးတၞဟ် လေပ်ဒှ်ညံၚ်အဲ၊ ဂြပ်ကောန်သမ္ဘာ လေၚ်အာလောဲလောဲ၊ ၜိုန်ဇကုရ မာရဏပျဲ၊ ဗၠးပၠန်ဟၟဲ အိုတ်အဲညးကၠာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ မဂၠိုၚ်ကဵုကသပ် ချပ်နပညာ၊ အိုဿီုညးအဲ လန်ထဲသံၚ်သာ၊ ဇပန်ဒှ်စိ သ္တိဝိုတ်အာ၊ ညံၚ်ဟွံဒးချိုတ် ဒက်ဂတ်စိတ္တာ၊ ဟိုတ်ဓဝ်သၚ်ကာ ဟွံမှာဘဝ၊ မွဲသာ်ဒေပ်လဝ် ဟိုတ်ဓဝ်လောဘ၊ မွဲသာ်ဒေါသ မောဟမန၊ သီုကဵုဓဝ်ပန် ဗ္ဒန်ညာဏ၊ ဂၠုညံၚ်ညးမာတ် ဟွံဂွံညာတ်ရ၊ ဟွံစ္ဍးလောဘ ညာတ်ရသ္ဂးဟာ၊ ဂွံကသပ်စိ မၚ်္ဂလိကာ၊ ဝးဓဝ်မၞ လောဘဒေါသ၊ ဝေၚ်ဓဝ်မောဟ ဖေက်ဂွံရောံညှာ၊ တိုၚ်အသံရ အံက်မိပိတာ၊ ဂွဳပုၚ်သွကၠာ တုဲစှ်ေအာရ၊ ပ္ဍဲတြုၚ်ဝၚ် ဂးမာတၚ်ဂ ၊ တိက်သဝပ်လဝ် တုပ်အၚောပ်ဇွ၊ ထပှ်တ္ၚဲသွံ ဟွံဂွံပုၚ်သွ၊ ဟၟဲဇြဟတ် ဆဗၞတ်ညိည၊ မၚ်္ဂလိကာရ ခၞပြာပ်ညောန်၊ ဂဇံတုဲဗိုန် ဟီုတိုန်သောန်န်၊ ယွံနာဲပိုဲရောၚ် ညံၚ်ကတဵုညိပၠန်၊ ညံၚ်လာၚ်မုက်မတ် ပ္တိုန်ဓဝ်ခိုဟ်သန်၊ ပုၚ်သွနွံရှ် ဍာ်တှ်ခန်ခန်၊ အဲပရာပ်နၚ်ပၠန် သွက်ကောန်တၠ ၊ ညံၚ်က္တဵုညံၚ်က္တဵု ညံၚ်က္တဵုရ၊ က္တဵုဍာ်ဂွံသုၚ် ဂွံစပုၚ်သွ၊ တိုၚ်ပၟိက်စိ ကၠိဂွံဒိဋ္ဌာ၊ ပဒှ်စံၚ်တူ ပဒှ်သောက၊ ယွံမာတၚ်ဂ ညက္တဵုညိအဴ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ချပ်ဗ္စာတဴ၊ တိုၚ်လွဳကွေံ အဲဂွံဇၞးစဴ၊ လၟုဟ်အဲဂွံမြာ သိုက္ခမာဗြဴ၊ ကဵုမၚ်တာဲကွေံ အဲဒးကော်ဖျဴ၊ ချပ်တုဲသဘဴ ညံၚ်ရဴမက္တဵု၊ ဗၠာဲအလုံဍုၚ် ဍေံတံကၠုၚ်ဗဵု၊ ဍေံကော်ဟီုရ ဍေံပဝေၚ်စရဵု၊ ဟိုဲမာတၚ်ဂ မူပဟွံက္တဵု၊ မွဲအယုက်ဗှ်ေ မွဲလှ်ေဟွံဆဵု၊ ချုန်လၟုဟ်အဵု ဂွံဆဵုရယ၊ ညက္တဵုကီု ဍေံဟီုဂြိုၚ်ခ၊ ဟိုဲမတၚ်ဂ သာ်လဵုယပ၊ ပိုဲမၚ်မွဲကွေံ ယဗၠးဘဲလ္ၚ၊ ၚုဟ်တၟံယဒုၚ် ပိုဲဂွံသုၚ်စ၊ ဟွံကဵုပိုဲကၠဟ် ယဒှ်ဒုက္ခ၊ ဟီုတုဲဂြိုၚ်ရ ခယျတက်တဲ၊


မုက်လိက်−၂၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညးလ္ၚဵုကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ဟိုဲမာတၚ်ဂ လွဳရယပြဲ၊ ဟိုတ်လွဳယ ဂွံရလောဲလောဲ၊ ဂွံညံၚ်ကဵုစိုတ် ပဝိုတ်သ္ကံရဲ၊ ဟီုဂြိုၚ်ဝေၚ်ဖဲ တက်တဲစဴအာ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ယောၚ်ကတဵုသာသာ၊ က္တဵုဟွံမာန် ဟွံစအာဟာ၊ ဟွံမွဲဇြဟတ် ဂၠုသီုမတ်ၜါ၊ မၚ်္ဂလိကာညာတ် သမ္ၚာတ်ပူဆာ၊ သီုကဵုမေတ္တာ သာသာထ္ၜ၊ ဝတ်တြုံကဵုဗြဴ ရဴဗၟာဏ၊ ၜိုန်ဗၠာဲဗဵုကၠံၚ် အမာဲပုၚ်သွ၊ ဟွံရောံဒည ပြုပြေၚ်နတဲ၊ မာတၚ်ဂအဵု က္တဵုဇာဲဇောဲ၊ မၠာဲရံၚ်ကၞာတ် ညာတ်ကေတ်လောဲလောဲ၊ ညာတ်မၚ်္ဂလိကာ ချပ်ဗ္စာမွဲ၊ ပထမစိ ကိုပ်အဒိတဲ၊ ဖျဝ်မၞဍေံ ဂးဇကုအဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပြဲ အဲဗၠးဒုဟ်ဟာ၊ ကာမေသုကီု ပလီုကောန်သမ္ဘာ၊ အဲဟွံဂွံပလီု ဟီုပါန်သာသာ၊ အာတ်ပါန်ဂၠိုၚ်ကီု သီုကဵုမေတ္တာ၊ ၜိုန်ညးကဵုရောၚ် သ္ၚေဝ်ရံၚ်ညိကၠာ၊ ကြိုက်ဟွံကြိုက်ဟာ ဗ္စာရံၚ်မွဲ၊ လောကထ္ၜုတ် ဂကူယုတ်ပြဲ၊ ဂကူခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်ရအ်၊ ဍေံကောန်သေဋ္ဌဳ ညံၚ်ဗနဳတ္ၚဲ၊ ဟွံကြိုက်ကဵုဗှ်ေ ဗှ်ေပတံၚ်တဲ၊ ဗှ်ေဝေၚ်ကဵုသ္ၚောဲ ဗွဲဝိရတိ၊ မာတၚ်ဂရ ချပ်တုဲပလွဳ၊ တိုၚ်ကသပ်ပၠန် ဟွံကဵုဗၠန်ချဳ၊ ဒက်ဂန်ဗိုန်တၟံ လံခန္ဓဏှဳ၊ ချပ်ပ္ဍဲစိုတ်ရ ပညံၚ်ပိုၚ်ပြ၊ ၜးဂဇံသ္ၚေဝ် ဟွံချဳကာယျ၊ မၚ်္ဂလိကာ လာံသာခယျ၊ ယွံနာဲပိုဲရောၚ် ညံၚ်ဟာပ်ပုၚ်သွ၊ ဂွံဒှ်ဇြဟတ် ဗၞတ်ဆညိည၊ မူဒၞာဲအာဂှ် ဂွံသၟဟ်ရထ၊ ပဒှ်ၚုၚ်ၚ ဟာပ်ပုၚ်ရကော၊ ဂးမာတၚ်ဂ ညးတၠအယော၊ ဟာပ်ဖျေံပုၚ်ညိ မြိဒးဝါယျော၊ ကျာဒွံမုဟ်ဂြိုဟ် လှိုဟ်တိုန်သောသော၊ မၚ်္ဂလိကာ မေတ္တာဂၠိုၚ်အဴ၊ ဟွံဖေက်ညးစော အဵုကောသိက်ပ၊ ဂးဣၚုဟ်ပၠန် ဟွံရန်ဟွံဂွံ၊ ထံက်ကလဵုပၠန် ပဝ်ပေါန်ဓယျ၊ ဇွိတ်သြိုဟ်ဇွိတ်စး ရပ်ပၞးတုဲထ္ၜ၊


မုက်လိက်−၃၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကဵုဍာ်ညိညိ ဂိဍိုန်အာရ၊ ဒှ်တဴၚုၚ်ၚ ၚိတ်စၞဝါတ်လောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ပတ်ပေါန်၊ ဟာပ်ပုၚ်ညိညိ လံဍေံဂိအောန်၊ ပုၚ်စှ်ေဂၠိုၚ်ဇၞး ကြဴဂွံဗၠးပၠန်၊ ဗၠးတုဲဒှ်ဓဝ် ဇြဟတ်စိစောန်၊ မာတၚ်ဂပၠန် သၟိက်ဟီုဝန်စဝ်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မိရဴရုပ်ထဝ်၊ မိကောန်သေဋ္ဌဳ ပိုန်ကျာ်သြဳဗဝ်၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ဂကူယုတ်သဝ်၊ ၜိုန်ခါဲဒုတ်ကီု ပဟီုဗ္ဒေက်ဖျဝ်၊ စွံစိုတ်ကဵုသဝ် ဝးဓဝ်မၞ၊ ဂကူပိုဲပြဲ ဟွံမွဲဂုန္န၊ ဂကူယုတ်ဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ စိုတ်ယၚ်ပြဲသ္အး ဂွံဗၠးဒုက္ခ၊ လိုက်ပလိုက်ကၠာ သီုၜါဋ္ဌာဏ၊ ဒှ်ပၠန်ဒုက္ခ ပသၠေဟ်ရမိ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ယုတ်ပဟီုဗျိ၊ ဟိုတ်မဒါန်ရ မူလအဒိ၊ ဒါန်ဂှ်ဟိုတ်အဵု ဖဵုဒှ်ဇာတိ၊ ဟိုတ်ဒါန်ဇၞော်လှဲ ဇိုန်ကဵုပြဲဂၠိ၊ ပသၚ်ကာညိ ယွံမၚ်္ဂလိကာ၊ ဟီုဇီုတုဲဒှ် တၞံနယကြာ၊ မာတၚ်ဂအဵု က္တဵုသာသာ၊ ဂါံကွာ်ဇောဲဇောဲ လုဲလာဲဇိုၚ်ၜါ၊ အိုတ်တဴဇြဟတ် ဒးဖုတ်အဟာ၊ ဂးမၚ်္ဂလိကာ လဘာ်ဏာရ၊ ကၠာလောတ်ဟွံလောတ် ဇြဟတ်ဍိန်လျ၊ လုဲလုဲလာဲလာဲ ဇောဲဇာဲရံက်ရာ်၊ ဇိုၚ်ဒေၚ်ဒိုတ်ဓီု ဓယီုဗၠဗၠ၊ သီုညးၜါလ္အိတ် ပ္တိတ်ဝဳရိယ၊ ဂွံအာစိုပ်ရ ဒေသသုသာန်၊ တိုန်စိုပ်တာဲကၠာဲ ညးၜါမွဲဟာန်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ညးတၠညာဏ်၊ တိုၚ်ပၟိက်ပြဲ ဟီုမွဲဂလာန်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မူရဴစံၚ်ခလာန်၊ လ္တူအဲကၠာ ပသၚ်ကာကြာန်၊ ဒေံဗြဴဟွံကယျာန် ဂလာန်မိမ၊ ညးဇိုန်ကဵုပြဲ စိုပ်တဲအဲရ၊ ကောကဵုဒေံကၠာ စွံပၟာဏ၊ ညံၚ်ကောန်မွဲမိ သန္ဓိဇလ၊ ပိုဲပ္တန်လဝ်စိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝိ၊ စှ်ေစိုတ်ညိရ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုတဴ၊ ဒးရးအိုဿီု လဟီုကောဂၞဴ၊ ဂွိၚ်စၞပုၚ် စသုၚ်ဗွဲကြဴ၊ ဂွိၚ်ကဵုဗိုက်လ္တက် ဂၞိန်ယာတ်ဖက်နှဴ၊ ပိုဲဒှ်မၞိဟ်ဗြဴ ဒှ်စံၚ်တူလာန်၊ မာတၚ်ဂကီု ဂၠာဲဟီုလှေံလှန်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မူရဴစိုတ်ဍန်၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ရ မူဒေပ်စွံသန်၊ ဒိုတ်သိုက်ဟွံဝါတ် အာတ်ကေတ်ဂွံပၠန်၊


မုက်လိက်−၃၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂၠိက်ယာတ်ထဝ်သန် ဂွံပၠန်လောဲလောဲ၊ ဒေံဗြဴမၚ်တာဲ ဂၠာဲအာရိုဟ်တ္ၚဲ၊ သ္ၚိဆက်ရေၚ်ဗဝ် ယဝ်ညာတ်ဒးအဲ၊ ဟွံဟီုမုက်ဂွး လၚ်လးညန်သ္ၚောဲ၊ ပုၚ်သ္ၚုသၠုဲအဵု ဇိုန်ကဵုရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ပဂွိၚ်ဒေံအဲ တိုၚ်စဖဲရ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်တုဲမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ခယျ၊ ဝတ်ကောဒေံဟေၚ် ပြုပြေၚ်နာထ၊ အှော်ဍာ်သွက်သုၚ် ဗစိန်ပုၚ်သွ၊ ရှ်ေသှ်ေညံၚ်မ အဇကောပၟာ၊ ပ္ဍဲမမံၚ်ကောံ ကရောံညးၜါ၊ ဂးမာတၚ်ဂ ချပ်နပညာ၊ အိုတ်သတ္တံအဴ ဂၚေၚ်ဘဴသံသာ၊ ဘုံပိစှော်မွဲ လန်ထဲကၠုၚ်အာ၊ ချိုတ်ကဵုဒှ်ရ ဘဝနာနာ၊ ယုတ်ပြဲဇၟာပ်ရာ နာနာဘဝ၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ ဗ္စာတော်ဆ၊ ဇၟာပ်ဍုၚ်ဇၟာပ်ကွာန် ဟိုတ်ဒါန်မသ၊ ဇၟာပ်ညးအဲ ဟွံမွဲဂါရဝ၊ အရီုကြာန်ထုဲ ပတုဲဒါန၊ ကေတ်စဇျာန်မက် ဗက်ပကာသန်၊ ဇၞော်ပၟဝ်ရာဂ ပသဘၚ်ပေါဲ၊ ကာလဇိုၚ်ကဵု ကုသဵုဇမ္ၚောဲ၊ ဒးဒုၚ်စကီု သီုယုတ်သီုပြဲ၊ လဆောဝ်ဒှ်တသိုက် လဆောဝ်ဒိုက်ယဲ၊ လဆောဝ်ဂွံဇၞး လဆောဝ်ဒးဘဲ၊ သၠုၚ်သဝ်ဂၠိုၚ်နဲ ယုတ်ပြဲနာနာ၊ လဆောဝ်ဒှ်ရ ဨကရာဇာ၊ လဆောဝ်ပိုန်ဟုတ် ဒှ်မၞိဟ်ယုတ်မာ၊ လဆောဝ်စိန်ဂၠက် နရက်ဒုက္ခာ၊ လဆောဝ်ဍုၚ်သွဝ် ဂေဝ်သွဝ်အာ၊ ဘဝနာနာ စိုပ်လိုက်ဗာပၠန်၊ ဗတ်စိုပ်လိုက်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဝါတ်လောန်၊ ယဝ်ဒှ်မၞိဟ်စိ တိညံၚ်ကဵုဍန်၊ လောဘဒေါသ မောဟတန်တန်၊ ဟိုတ်နူဗိဇ္ဇ မဂှ်ပြာပ်ညောန်၊ ဇၞော်ပၟဝ်ပၠန် ကၠောန်ဒါန်မိဿ၊ ဆက်မံၚ်ဟွံသ္ဂုတ် သမုဒ္ဒယ၊ သမုဒ္ဒယော ဒုက္ခောဝန္ဓ ဗတ်ဆဵုဒးစိ၊ တိသရဏ ဟွံထောံဒဂေတ်၊ ဇြိုၚ်ရောၚ်ကေတ်စ ဘဝအနန္တဂၠိုၚ်ကဝ်ရအဴ၊ ဟွံကဵုဒှ်ရ ဘဝဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ဘဝဂွံအိုတ် ဂွံပၠိုတ်ဟုံဟဲ၊ မူမၚ်မွဲရ ဂွံပနိဿ၊


မုက်လိက်−၃၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဒဴဝတ်ပိရ ကာလဂှ်ပြဲ၊ ရုပ်နာံပၠိုတ်ဟဲ ဗၠးဘဲသံသာ၊ အဲအာပညိ ရသိဟေမာ၊ သ္ဂောံပၟဝ်ရ သမထကၠာ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ် လိုန်သဗာန်ကျာ၊ ကြဴဂွံပ္တန်လဝ် ဓဝ်ဝိပဿနာ၊ ကသပ်ဝွံဒးကၠာ မြာရကုသဵု၊ ချိုန်လၟုဟ်အဴ မၞုံဒေဴဗြဴမွဲ၊ မၚ်္ဂလိကာ ပါသတြုဝဲ၊ အဲထံက်ပၚ်ညိ ကိုပ်အဒိတုဲ၊ ကသပ်ဂှ်ရ မၞုံစိတ္တပ္ဍဲ၊ ကသပ်ဂှ်ပြဲ အဲဒးလွဳကၠာ၊ ဂးမွဲသာ်ပၠန် ချပ်နပညာ၊ လောကုတ္တဵုကီု လောကဳသီုၜါ၊ ကဵုဍိက်ပေၚ်ပြဟ် ဂှ်ရောၚ်ဂွံမြာ၊ အဲဂၠာဲအာတ်ရ ဇွောံမအဟာ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ကၠာ ကာလဒှ်ဒး၊ ဗောဓိသတ္တ တြုံတၠလွဳ၊ တိုၚ်ကသပ်ကီု သၟိက်ဂွံဟီုဂး၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါဒးရး၊ ဇွောံမဟွံမွဲ စဟွံလှဲလး၊ ဒေံဗြဴမွဲကွေံ မၚ်တာဲဒးရ၊ အဲဂၠာဲအာတ်ကီု သီုဇွောံစၞ၊ ဒေံပအာသ္ၚောဲ မၚ်မွဲစိတ္တ၊ ယဝ်ရအာသ္ၚောဲ လေပ်ဆဵုဝဲသၞ၊ ရံၚ်မၚ်မွဲညိ သတိဗလ၊ ဟိုတ်ကောဏံရ ဆောံမဗကန်၊ ဗတ်ရကောအာ ဟွံခြာသ္ၚောဲညန်၊ ဟွံကဵုလံဟေၚ် ကလေၚ်ကၠုၚ်ပၠန်၊ ဟီုတုဲစဳရေၚ် ဓလေၚ်ထိုၚ်ယန်၊ ခၞာတ်တဲမွဲ ကွာ်ထဲကြေဝ်လန်၊ ဆဵုသ္ၚိညးပၠန် ဟွံဂွံညောန်သ္ၚောဲ၊ ရပ်ခၞာတ်ပၠန် ဂဇုန်ယဵုတဲ၊ အရာဒါန်သၟတ် ဖ္ဍောတ်သဴသဴ၊ သာဓုသာဓု ဒါန်ဝွံဒှ်ပြဲ၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်မ ဒါန်ပနိဿဲ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုပြဲ ကြဴတဲဂွံမြာ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုလဝ် ရုပ်သာ်ကျေဝ်ဂေါဝ်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုသၟတ် ထတ်စောံမြက်စာ၊ ဒါန်ကဵုပိုန်ဘိုက် တသိုက်ဘောဂါ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုအယုက် ဂွံဗၠးဒုက္ခာ၊ ဒါန်ဂွံဍံၚ်သွာ ဂွံမြာသုခ၊ ဒါန်ရောၚ်ဇိုန်ကဵု မဂ်ဖဵုဂတ၊ ဒါန်လၟောဝ်တၠုၚ် ဍုၚ်နိဗ္ဗာန်၊ ဒါန်ဒှ်မူလ ကဵုညိရအဴ၊ မိၚ်ဒးဆံလံ တၟံတြုံဗြဴ၊ သီုဝုတ်သိုဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလထဴ၊ မၞိဟ်ဇၞော်ဗျုလောန် စကာကောန်စဴ၊ ခါမိၚ်ဖ္ဍောတ် ဒြပ်ရတ်ပူဇဴ၊ ဟုသၠုဲသၠာဲအဴ ကဵုတဴညးအဲ၊


မုက်လိက်−၃၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မာတၚ်ဂကၠာ အာတ်ဟါံခြာသ္ၚောဲ၊ ဆုဲအာညိညိ သ္ၚိရေၚ်ဂၠောဲ၊ ယဝ်ဖ္ဍောတ်အဵု ကၠုၚ်ဗဵုညံၚ်ပေါဲ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိသွံ အာတ်ဂွံလောလောဲ၊ ပယျာံသဝ်တ္ၚဲ ဇာဲဇောဲစဴအာ၊ ခါစဴစိုပ်သ္ၚိ ကဵုမၚ်္ဂလိကာ၊ အာတ်လၟိုန်ပြဲ မွဲတ္ၚဲမွဲဝါ၊ နဲသာ်ဂှ်ရ သ္ပလွဳပရာ၊ ဇၞတ်ပကောံရ ဇွောံမပေၚ်ဗဂါ၊ မၚ်္ဂလိကာ မိပ်စိုတ်ခါဂှ်၊ ဗောဓိသတ္တ တၠကြဳဇှ်၊ တိုၚ်ကသပ်ကၠာ မြာသၟိက်ကဵုဒှ်၊ တ္ၚဲဂတဒး နူဂယျးပြဟ်၊ ကဵုဒေံဗြဴကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ဇကုမွဲကၠာ သၟိက်အာတၞဟ်၊ တိုၚ်ကသပ်ဂှ် ပြဟ်ဒဴတိတ်အာ၊ ဇကုမွဲသ္ၚိတ် ဟွံကေတ်ပြဝါ၊ သၠးကဝိုၚ်ဍုၚ် သရုၚ်ကန္တာ၊ တြဴဂၠိၚ်သ္ၚောဲ ကွာ်သဲဒေါဝ်ဝါ၊ ဂမၠိုၚ်ကဵုအဆၚ် လစအၚ်လှာ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် ပေၚ်ဗြော်ရေၚ်ဗ္ဂာ၊ သီုဓကှ်သွာ ဝုန်ခါဗၚ်ဗွဲ၊ ကံက်ကဇုံဝေါတ် ကၟောတ်သောဲသောဲ၊ ကဴကဵုကဴပြး၊ တၞးကဵုတၞးဂၠောဲ၊ သတ်ကဵုသတ်ကောံ ခၟောံညံၚ်ခၟောံဗၠဲ၊ တဝ်ကဵုတဝ်ဖလ ကွကွဒက်ဂြဲ၊ ညာတ်ဋ္ဌာန်ဇမ္ၚောဲ ဗဵုဟွံဖဲကီု၊ လ္ၚဵုလျလျ ဖလဍီုဍီု၊ လ္ၚဵုဗြဗြး ပေါၚ်လးသာ်ဍီု၊ လ္ၚဵုဂှ်ခရံက် ဗ္စံက်ဂၠိုက်တီု၊ လ္ၚဵုခစာန်ဗြံက် ကဝံက်ဂြီုဂြီု၊ ဗဵုဟွံဖဲကီု အကြီုအၚ်လှာ၊ မွဲသာ်ဍောတ်ဇၞော် သတ်လ္တူကျာ၊ လၞေၚ်ပူပံက် ၚေက်ကြေၚ်ဂံက်ဂါ၊ ခဍိအဂၠောန် ကောန်ၜိုပ်ကောန်မာ၊ ကြေဲတေဝ်တောတ်ရ ဗျုဒိုၚ်ဂလာ၊ ဇံၚ်မံၚ်ပရောတ်ၜဳ ၜိၚ်လေဝ်သာဲအာ၊ အကၠဟ်မွဲသာ ဗၠိုပ်အာရေၚ်ၚ်၊ ဒိုၚ်ဗျုဒိုၚ်ဂလာ ယောန်အာလက်ခစေၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကဵုကံ လ္ၚဵုဂှ်ပၠံသၞေၚ်၊ လ္ၚဵုကဵုရဲသာ ဟွံကဵုခြာဝေၚ်၊ လ္ၚဵုဇဵုထုဲထ္ၜန် ညံၚ်ညးစန်ကၠေၚ်၊ ဍေံကဵုဍေံဟေၚ် ညံၚ်သ္ဘၚ်ပေါဲ ၊ ထိုၚ်သာဲအဒါဲ ဂၠာဲဇာပ်ပဝ်ဂၠောဲ၊ အလိုန်ဂြပ်သၞေၚ် အခြၚ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ ဗရုဇၞော်ဍောတ် ထတ်တ်သောဲသောဲ၊ ညံၚ်ရဴစိၚ်ဂြဝ် တိၚ်လဝ်နတဲ၊


မုက်လိက်−၃၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံမိက်အာသ္ၚောဲ ဟွံဖဲသောတ၊ ဆဂှ်ဟွံသေၚ် တၟေၚ်ဝိသေသ၊ သတ်ပ္ဍဲဍာ်ကီု မဂၠိုၚ်အနန္တ၊ ဂၠိုၚ်ထုဲဓရုဲ သီုၚုဲသီုက၊ ကၞုဟ်ကၠဴဂတာံ ဟလီုကျာံရ၊ ဇၞော်ဍောတ်နထ ဂၠိုၚ်နာမကီု၊ ဂမၠိုၚ်တ္ၜန်တ္ၜောဲ ထဝ်ဂၠောဲသီုသီု၊ လ္ၚဵုစောန်ပြံက် လ္ၚဵုမံက်လှီုလှီု၊ လ္ၚဵုသဝ်ဗၠိုက် လ္ၚဵုပိုက်ယဝီု၊ လ္ၚဵုဒံၚ်သၠာ် ညံၚ်ညးဗာ်တ္ၚီု၊ ဍေံကဵုဍေံကီု သီုသီုသာဲသာဲ၊ မာတၚ်္ဂညာတ် သမ္ၚာတ်ပူဆာ၊ ဗှ်ဇကုမွဲ ကြၚ်ထဲဂၠိုက်ဂၠာဲ၊ ဗဵုအာရံၚ်အာ ပါတဟၚ်ဂြာဲ၊ ရံၚ်အာအိုတ်မတ် စိုတ်ဍောတ်ဇၟာပ်ဒၞာဲ၊ ကွာ်အာသာဲသာဲ ပယျာဲကန္တာ၊ ကွာ်အာသောၚ်ၚ် ဗက်ူဓလောၚ်ဝါ၊ တဟၚ်ဒြာဲဇး တၟးညာတ်အာ၊ ဗျဵုဗျဵုဗျောံဗျောံ မၞုံသာ်လွာ၊ ညံၚ်ဒဵုညံၚ်ဆု သာ်ဝွံနာနာ၊ စမဳညာတ်အာ မိပ်စိုတ်ခါဂှ်၊ ဝါဝွံၜိုဟ်သ္တိုတ် မိပ်စိုတ်ပူမှ်၊ ပ္တိတ်ဝဳရိယျ စိတ္တဟွံလၞုဟ်၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ စေတနာပ္ၚုဟ်၊ ဟိုတ်ဝဳရိယ ခဏစိုပ်ပြဟ်၊ ကၞောတ်ဝါဂှ် ဇီုဇြဟ်ဗတဳ၊ ဂြိုပ်ဇီုဂြိုပ်ဗြး ပြးဗြးပေၚ်ဇဳ၊ သိၚ်သိၚ်သာဲရေၚ် ညံၚ်ညးပြေၚ်ဖျဳ၊ သၠုၚ်ၚ်တၞံလျ ကွကွမံၚ်ညိဳ၊ ကဴကဵုကဴဆက် ညံၚ်ညးဒက်ဂွဳ၊ ဂၠိုၚ်လောတ်ကျာသြီ ညံၚ်လွဳမာန်သွဝ်၊ ကွာ်အာဗဵုအာ ရံၚ်အာဗဵုဒ္ၚောဝ်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကၞာၚ်လျ သီုသၠသီုကၟဝ်၊ သၠုၚ်ၚ်သဝ်သဝ် ဗဵုလ္ၚောဝ်ဟွံဖဲ၊ ဗဵုအာရံၚ်အာ ကွာ်အာဇကုမွဲ၊ ညောန်စိုပ်ဒဵုရ သၠုၚ်လျသၠာလကဲ၊ တၞံဗၠိုဟ်မံၚ်ဗျာၚ် ထာၚ်လျမံၚ်ဂၠောဲ၊ ကဴရဴနော်နာ် ဗကေတ်သာ်ဗၠဲ၊ ယဝ်ရဍုဟ်သၟတ် သတ်ဍေံလုပ်ပေါဲ၊ ယဝ်ဍုဟ်ဍေံလကဲ တုပ်နဲသတ်ဗြာတ်၊ လ္ၚဵုဂှ်သၠုၚ်သဓုံ တၞံညံၚ်ပြသာဒ်၊ လဴဂှ်သဝ်လက် ခတောဲဂှ်ကြံၚ်ဃာတ်၊ သတ်ယဝ်ဍုဟ်ဗက် ကရေက်စဍေံဝါတ်၊


မုက်လိက်−၃၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ယဝ်စရံၚ်ကီု သီုကြောံသီုဍာတ်၊ မၞိဟ်ယဲစိုပ်ဝါတ် ကဵုဓါတ်ဒူရေန်၊ လ္ၚဵုတၞံကဓုံ ကောံညံၚ်ညဂြေန်၊ ကဴဍေံဇဝ်ပရဲ လကဲသေန်န်၊ သတ်ကြံၚ်ဗ္စံက် သီုတ္ၚံက်သီုကဝေန်၊ ယဝ်ထ္ၜးသတ်ဍေံ ညံၚ်လှ်ေညံၚ်အေန်၊ စံၚ်လဝ်စိန်န် အမြာဲဂၠိန်ခနေၚ်၊ လ္ၚဵုသၠုၚ်ခဝေါဲ ဇာၚ်ဇောဲမံၚ်ရေၚ်၊ ဟွံမွဲကၞၚ်ကဝ သၠညံၚ်ဗၞုဟ်ဇြၚ်၊ ဗရဲဗုၜတ်သတ်လက်ဂစေၚ်၊ ဍုဟ်စဖျိုတ်လောန် ခ္ဍန်ညံၚ်မဝေၚ်၊ တၞံကဵုတၞံတၟေၚ် သတ်ဟေၚ်ကော်ဍေံ၊ မွဲသာ်တၞံလ္ၚဵု ထာၚ်ကဵုထာၚ်ပြး၊ ကၞာၚ်ဗာၚ်ဟွံမွဲ သတ်လကဲပြး၊ အပ္ဍဲရဴဗြံက် ၜံက်ရံၚ်ဍေံထကး၊ ဍာ်ဍာတ်ဖျုန်ကြောံ ပ္တောံပၠန်ဟွံဒး၊ ကောန်မန်တံကွေံ ကော်ဂးသတ်ဗြဴ၊ လ္ၚဵုဗြးဗြး မွဲလှ်ေဟွံကဴ၊ သတ်တိတ်နူပီု ညံၚ်ဗီုကောန်ရဴ၊ ကြံၚ်ၜိုဟ်ပေက်ရ ဍုန်သွဖက်နှဴ၊ ဍုဟ်စဍာတ်အိုတ် ထၜိုတ်ဆဴဆဴ၊ ယဝ်ညးခုတ်ခဴ တုပ်ညံၚ်ရဴပၞဟ်၊ လ္ၚဵုသဓုံဗျာၚ် သၠကၞာၚ်မဝ်ဂၠဟ်၊ ကဴဇဝ်ပရဲ လကဲလျဟ်၊ ခတောဲၜတ်တ် ဖျိုတ်ဖျးလေဝ်ဒှ်၊ဍုဟ်စဟွံဝါတ် ဍာတ်ဖျးနွံရှ်၊ သတ်ကြုက်ရဒှ် ကော်ဍေံဂှ်ရ၊ လ္ၚဵုမွဲရဲ တၞံသောဲကွကွ၊ အလုံတၞံပၠန် ကေက်လောန်ဇလ၊ ၜှ်တၞးဍေံ ဆုၚ်ဒးပသ၊ ဖျးနူၜတ်ၜတ် ဍုဟ်မတ်ဖလ၊ ပၠာဲထဥုဲထပက် ဗၠးသက်ခၞ၊ ညးကော်တုန်အဴ သတ်ပၞဴရ၊ လ္ၚဵုတၞံဒလ ကၞာၚ်လျဍိုပ်ဍဴ၊ တၞးၜတ်တ် သတ်သီုပ္ကဴ၊ ယတ်ၜှ်ဆုၚ်ရ ပသကတဴ၊ ပါ်ရံၚ်အဒေါဝ် ခၟောဝ်ဖက်နှဴ၊ သတ်ဂှ်သဘဴ ညံၚ်ရဴသတ်ဗဳ၊ သီုသတ်သီုပ္ကဴ ဖက်နှဴညဳညဳ၊ သၟးဟေမဝန် ဂၠိုၚ်လောန်ကျာ်သြဳ၊ ညံၚ်ညးပြေၚ်ဖျဳ တုပ်ဗၞဳသွဝ်၊ ကှ်ေအနာၚ်ပြာန် ပ္ကာန်ဍောၚ်ပ္တိတ်ဇဝ်၊ အနုသ္ဇၚ်ထောဲ ခပေါဲတဝ်သွဝ်၊ အဂၠဴကြက်စၠန် ကဴသန်ကဴထဝ်၊ ပ္ၚာလာံသဴ ညံၚ်ရဴကျိုၚ်ကျဝ်၊


မုက်လိက်−၃၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သီုကဴသီုဇဝ် မြမောဝ်နာနာ၊ ပြာ်ဇုက်အဂၞု သ္ဇုၚ်ဂွုစမ္မာ၊ အံၚ်ရေၚ်သၞေၚ်ဇုက် အသုက်ကဏ္ဏကာ၊ ဓဇေၚ်သရဖဳ ပကဇဳသွာ၊ မၠဵုကဴသတၚ် ဗၚ်ယခ္ဍၚ်ရာ၊ သတ်ကဵုသတ်နှဴ ကဴကဵုကဴခြာ၊ ဇဝ်ကဵုဇဝ်ကၠာ ဂၠိုၚ်ရာစိစောန်၊ ကၞာၚ်ကဵုကၞာၚ်လျ လှကဵုလှညန်၊ ဟွံသိၚ်ဟွံသာဲ ဂၠိုၚ်ဒၞာဲစိစောန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကြပ်ဇြ တုပ်အဇသန်၊ ပ္ဍဲဂြိုပ်ဟေမန် ဂၠိုၚ်လောန်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ မာတၚ်ဂအဵု ကွာ်အာဗဵုအာ၊ သတ်ဂြိုပ်တံပၠန် သ္ၚောဲညန်ဂၠိုၚ်ရာ၊ လ္ၚဵုညံၚ်ကၞုဲဗျ လ္တူဆုမွဲသာ၊ ဍောန်ဝေၚ်ဓရီု သီုကောန်ဗာဏာ၊ သီုကဵုပြဝါ အာကၠုၚ်လဆန်၊ လ္ၚဵုညံၚ်ဂၚ် ဆၚ်အာတန်န်၊ ဆဵုဏှာအာပြဟ် ဂှ်ဂှ်ဟီုဒေါန်၊ လ္ၚဵုဗုၜတ် ညံၚ်ဝုတ်အဵုပၠန်၊ ဗြုတဴဝိုဟ်ဝိုဟ် အိုတ်ကံသောန်န်၊ လ္တူဆုပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ပြဝါ၊ ပ္ဍဲတိဂၠိုၚ်ရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ဂၠော်အာ၊ စိုၚ်ကၠဒြာဲမၚ် ဗလေၚ်မွဲသာ၊ ပှ်ပှ်ေကၠဵုကၠိၚ် ကလိၚ်နာနာ၊ က္ၜိုၚ်သိတ်သီုကောန် ကၠဗြန်ကၠလှာ၊ ဂၠိုၚ်ကဵုရဲသာ အာကၠုၚ်လဆန်၊ ကၟက်ကၟက်ဂၠိုၚ်စွံ ၝောံၝောံသီုကောန်၊ ဗၟက်ကလှ်ေ ဍေံကဵုဍေံပၠန်၊ ဟွံတီသ္ကံရဲ ထပ်ဂၠောဲလီၜန်၊ မဂၠိုၚ်ဇၞော်ဍောတ် သတ်ပ္ဍဲဟေမဝန်၊ မၚ်တၚ်ဂပၠန် ဂၠာဲချပ်စန်စာ၊ ချိုန်လၟုံအဲ ဒဴဝဲသံသာ၊ အဲတိတ်ဋ္ဌာန်ဂြိုပ် ဗ္ဒိုပ်ဟေမာ၊ ပရသိပၠန် ပ္တန်စေတနာ၊ တိုၚ်ကသပ်ကီု ကဵုလီုရဟာ၊ ဟွံကဵုလီုကၠာ စေတနာပ္တိုန်၊ ပ္ဍဲဋ္ဌာန်ဝွံကွေံ ဒးရးပြဲလောန်၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်အာမွဲ သၞဝဲလေဝ်အောန်၊ ဂးဍာ်လေဝ်ၜိုဟ် သာဓါဒိုဟ်ပန်၊ ရိုဟ်ဇုက်ကြုက်ပၞဟ် နွံရှ်စိစောန်၊ ဒးရးပြဲလောန် စိစောန်ဇၟာပ်ဒၞာဲ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ခၞံကောန်တာဲ၊ တိုၚ်ပၟိက်အဵု ဂၠိုၚ်ကဵုပြယာဲ၊ ခၞံဗွဲပရှ် ဋ္ဌာန်ဇြဟ်ဗိုၚ်လာဲ၊ ဇရေၚ်တၞံဇြဲ ဟွံမွြကဵုဗ္ဒာဲ၊ ဂြိုပ်မဂၠိုၚ်စရာဲ ပဗ္ဒာဲပန်၊ ယာတ်မစေါန်ပြံက် ဍာ်လွံက်ဖျောန်၊


မုက်လိက်−၃၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္တူကၞိပ်ကၠာ ကေသာကုတ်ဒန်၊ သ္ပိုၚ်တုဲကၠေဟ် ဒးရးပြဲလောန်၊ လှာဲရုပ်တၟိ ရသိဟေမောန်၊ ဇကုမွဲပၠန် တန်တဴမံၚ်ရ။

ဟွံမွဲလၞုဟ်ကွေံ ဂးမာတၚ်ဂ၊ လဆောဝ်ဂှ်အိုတ် စရိုဟ်ကာယျ၊ သၟိက်ဂွံပ္တိုန်လဝ် ဓဝ်သမထ၊ သတးတိဗက် စက်စေဝ်သၟိက်ပ၊ ထွာဲဟွံသ္ၚောဲ မွဲဟတ်မွဲဍ၊ ပရိကံရ ပထမကၠာ၊ ဒက်ထဝါဲဗိုန် သွိုန်ဘာဝနာ၊ ထ္ၜေက်မၠာ်ကီု ကၠံဝါလ္ၚီဝါ၊ စေဝ်ကသိုဏ်အဵု ဟွံကဵုကၠေံအာ၊ ပ္တိုန်သမာဓိ ဒမၠိဂၠိုၚ်ဝါ၊ ဟွံကဵုယောၚ်မှာ ပ္ဍဲကာလဂှ် ရိုဟ်တ္ၚဲအနဳ လွဳဟွံလၞုဟ်၊ ဟွံကဵုကၠိပၠန် ဟွံကဵုစောန်ထၞဟ်၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်စိ ပဳတိက္တဵုဒှ်၊ ပရိကံလ္လိတ် နိမိတ်စဝ်ပြဟ်၊ သမာဓိဂှ် မက္တဵုဒှ်ရ၊ ကြဴဝွံအနဳ ပ္တိတ်ဝဳရိယျ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်ပၠန် ပန်စှော်နာမ၊ ဗၞတ်မွဲမွဲ ပ္တန်ပ္ဍဲစိတ္တ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်ဂိုတ် ကိုတ်လက်ဟွံက၊ ကဵုပြာကတ်ကၠး တၟးစက္ခ၊ ဂွံနိမိတ်ရ ဥဂ္ဂဟပၠန်၊ နိမိတ်ဗိုန်စိ သမာဓိတုန် ၊ သ္ဍိုက်စိုတ်လွဳ ပဳတိပြာပ်ညန်၊ စွံတဴဂတိ ဟွံကဵုကၠိစောန်၊ လၟိုန်တ္ၚဲဟေၚ် ဟွံကဵုဝေၚ်ခၠန်၊ နဲဂှ်လက်သန် ပၟဝ်ပၠန်ဂတ၊ ဂဇံဟွံချဳ ပတိတ်လွဳရိယ၊ နိမိတ်ဂဵုခၠၚ် ဟွံဒှ်ခၚ်ခ၊ နိမိတ်ဗိုန်စိ ပတိဘာဂ၊ သမာဓိတိုန် နရဴခန္ဓ၊ ပဳတိစပ်ရ လုံကာယျဒွါ၊ ပဳတိမသုန် မၞုံဂုန်ပြဲဖါ၊ သ္ဍိုက်စိုတ်ပ္ဍဲ ဟွံဟဲစိတ္တာ၊ လၟေၚ်ဇျာန်တိုန် မသုန်ပြကာ၊ ပၟဝ်တုန်န် ထပ်ပၠန်မွဲဝါ၊ လၟေၚ်ၚ်ကၠာ ပၟဝ်အာရ၊ ဝိတက်ဇျာန်စိ ပၟဝ်အဒိတ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် စှ်ေတန်စိတ္တ၊ နိမိတ်ဗိုန်ဆိတ် ပ္တိတ်လွဳရိယ၊ ဇျာန်ဝိတက်အဴ ဒှ်တဴကြံကြ၊ ပါဲဝိတက်ဂျ ပၟဝ်ရဝိစာ၊ ပၟဝ်ဂလိုၚ် ဂၠိုၚ်ၚ်ကဵုဝါ၊ စှ်ေစိုတ်ဗိုန်ကြပ် ခပ်ပ္ဍဲစိတ္တာ၊ မဂၠိုၚ်ပဳတိ သမာဓိဂွံမြာ၊ ဝိစာလောန်က္ဍၚ် စၚ်ခြၚ်မနောဒွါ၊ ပါဲကၠေံဝိစာ ပၟဝ်အာပဳတိ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် ပ္တိုန်သမာဓိ၊ ပတိတ်ဝဳရိယ ဟွံလဇညိ၊


မုက်လိက်−၃၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အိုတ်တၟိုဟ်တဴ ပါတ်ဇဴဖိဖိ၊ ဟွံဗၠန်ဒစေၚ် ဟွံဝေၚ်ခြာစိ။ ပါဲဇျာန်ပဳတိ ပၟတ်ညိသုခ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် ပ္တိုန်စိတ္တ၊ တသိုက်စိုတ်တန် ကြပ်ဗန်ကာယ၊ ဝိထဳဗိုန်ဗတ် စိုပ်သၞောတ်ဇျာန၊ ဟွံဗၠန်ဒစေၚ် ဟွံဝေၚ်သက္ခဏ၊ ပါဲကၠေံသုခ ဨကဂ္ဂတာ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်ဆိတ် စိုတ်သိပ်ဂွံမြာ၊ လၟေၚ်ဇျာန်တုန် မသုန်ပြကာ၊ ဍိုက်ပေၚ်ဟွံချဳ လိုန်ဝိထဳကျာ၊ ဂေတ်လန်အာပၠန် တ္တံပန်ကၠုၚ်အာ၊ အိုတ်အလုံပြဲ မွဲစက္ကဝါ၊ ဇျာန်ဍိုက်ပေၚ်ကၠာ ပြာကတ်အဘိညာန်၊ အဘိညာန်အဴ သီုတရဴဋ္ဌာန်၊ သမာပတ်ဒ္စာံ ဒးဂွါမွဲဟာန်၊ တိုၚ်ပၟိက်အဴ အာတဴနဇျာန်၊ ရသိတၠညာန် နဇျာန်ကၠုၚ်အာ၊ ပၠေၚ်ဗဒှ်ရုပ် ပတုပ်နာနာ၊ ညံၚ်ဂိတုတ္ၚဲ ညံၚ်ဗြဴညံၚ်ကျာ၊ ညံၚ်အိန်ဗြီုရောၚ် အယောၚ်အာ၊ ပ္တောံကၠဗြန် ကုမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ပၠေၚ်ဗဒှ်ဏာ နာနာသဗ္ဗ၊ နအဘိညာန် ဇျာန်သမ္မထ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ သွာပ္ဍဲစိတ္တ၊ ရသိပြဲက္ဍၚ် ဂးမာတၚ်ဂ၊ လွဳဗိုန်ဗတ် ထပှ်သတ္တဟ၊ ဍိုက်ပေၚ်တုဲရ သမ္မထဇျာန်၊ မာတၚ်ဂစိ ဣသိတၠညာန်၊ ဂၠာဲချပ်ဗ္စာ ဗှ်အာဍုက်ကွာန်၊ စွံလဝ်ဒေံဗြဴ တဴပ္ဍဲသုသာန်၊ အဲထံက်ပၚ်ညိ အဒိဂလာန်၊ ဒက်ဂြေန်ဝိဥာန် ပၟဝ်ဇျာန်ဂွံမြာ၊ ချိုန်လၟုံအဲ ဒးရးပြဲဖါ၊ တိုၚ်ပၟိက်အဲ ကၠိဂွံလောဲသွာ၊ အဲဒးထံက်ပၚ် မၚ်္ဂလိကာ၊ က္တဵုဗဒှ်ဇျာန် လိုန်သဗါန်ကျာ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ကလာၚ်စဴအာရ၊ ပရဟ်ဇျာန်ပြဲ မွဲသက္ခဏ၊ ခါညန်စိုပ်ကွေံ စှ်ေနူကာသ၊ ဂမြၚ်တံညာတ် သွာတ်ဟဒယ၊ ဂြေပ်ကၠုၚ်လ္ၚောဝ် ဇံသဝ်ထဒၟ၊ မၚ်္ဂလိကာ ညာတ်သ္ပာထ၊ တဲပ္ဍဵုသိသ ပဝတ်လ္ၚောဝ်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်ထဝ်၊ ညာတ်ရသိပၠန် ကသောန်ကသဝ်၊ သောကဍဵုဍိုက် ကလိုက်ကၟဝ်၊ ဂၠိုက်တိုန်ပေၚ်သိုဟ် ဖျုန်ဂြိုဟ်ဇတဝ်၊ ရမတ်ဗြဲကဝ် ဆေဝ်ဒဝ်ဟွံမာန်၊ လီုစတ္တဇ ကာယျဝိညာဏ်၊


မုက်လိက်−၃၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံညာတ်ဒိုဟ်စှ် ဒှ်အာန်တၞာန်၊ ဂၠာဲဗှ်ချပ်ခဝ် ဆေဝ်ဒဝ်ဟွံမာန်၊ ညံၚ်ရဴဥူမတ် ပညောတ်သန္ထာန်၊ တၞံနအာတ်ပါန် ဂၠိုၚ်ဂလာန်ယာံပၠန်၊အဵုကောရသိ ကောမိဓဇန်၊ ထောံလဝ်အဲဗြဴ ညံၚ်ရဴအှော်ဒုန်၊ ဗဗုလဟဵု ဂဵုတုဲပၠိုတ်သုန်၊ ဒးပၠိုတ်ဟုံဇြ ဒှ်စၞဂြုန်၊ အဵုကောတၠဂုန် အဵုကောတၠဂုန် ကဵုလေၚ်သုန်ဟာ၊ အဵုကောသော်က္ဍိုပ် ဋ္ဌာန်ဂြိုပ်ဒဴအာ၊ နူတံတုန်စိ အဒိကိုပ်ကၠာ၊ ကော်နၚ်တုဲသွံ ကၠုၚ်ထောံလသာ၊ ဟွံဗှ်ဂၠိၚ်သ္ၚောဲကဵုအဲပူဆာ၊ အဵုတၠသိက္ခာက္ဍုဟ်အဲဟာကော၊ အဵုတၠပဿတၠအယော၊ ထောံလဝ်အဲမွဲခြာသ္ၚောဲကလော၊ ဟွံမွဲဝံသညးဟွံပဆော၊ ညးဂၠာဲနၚ်ဒုဟ်ညးဍုဟ်ဟီုစော၊ အဵုကောအဵုကောကဵုညးစောပၠန်၊ အဵုမဂၠိုၚ်အယောအဵုကျာ်ဂန်၊ တူတံဝါဒိကြာမိကဵုကောန်၊ အာတ်တုဲဖျာ်နၚ်ကဵုအဲကၠၚ်ကၠောန်၊ ပွတံဂှ်ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ ဒဴထောံအဲပၠန်ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ အဵုတာပဿတၠနုဘဴ၊ ပၠီုကၠေံတုဲကၠာဘာသာအဲဗြဴ၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ရောၚ်သ္ၚိဟွံဂံၚ်စဴ၊ ညာတ်ဗွဝ်ဒုဟ်ဒုဟ်အဲဒြေပ်ဒဴ၊ ကောဟးကောဂၞဴဟွံစဴရဟာ၊ တံဇိုၚ်ရသိဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ တက်သိုဟ်တုန်န်ယာံအာဒေါန်အာ၊ ဇါတ်လီုဂၠိုၚ်စွံဒးထောံဘာသာ၊ ဂကူလီုရလောကပြိုက်ဖါ၊ ဒဴထောံအဲကၠာဒးရးရဟာ၊ မာတၚ်္ဂစိရသိကြက်လှဴ၊ သီုမေတ္တာကီုသၟိက်ဟီုဖ္ဘောဝ်လဴ၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာကညာဒေံဗြဴ၊ ၜိုန်ဒးသာဲခြာမူဒၞာဲစိုတ်ကတဴ၊ ထံက်ပၚ်ဒေံဗြဴအဲဒးဒဴအာ၊ ဂလာန်ဂှ်ရောၚ်ထံၚ်လဝ်သောတ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ်ဂကူယုတ်မာ၊ အောန်ရကဵုပိုန်ဟိုတ်နူဒိုက်သာ၊ ဟွံမွဲလးလးဥုပ်ဂၠးကြိယျာ၊ ဂွံထံက်ပၚ်ကၠာခါဂှ်ဝါတ်လောန်၊ နမေတ္တာဇဴဒဴတိတ်ဟေမောန်၊ က္တဵုဗဒှ်ဇျာန်အဘိညာဏ်ပၠန်၊


မုက်လိက်−၄၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဍိုက်ပေၚ်တုဲလ္အိတ်စိုပ်သိတ်ဗိုန်တ္ညန်၊ တိုၚ်ပၟိက်ဟေၚ်ဟွံဂွံဝေၚ်ခၠန်၊ ဍိုက်ပေၚ်စိစောန်ဂွံပၠန်ဒေံဗြဴ၊ မၚ်္ဂလိကာခါဂှ်ပါန်တဴ၊ ယွံတာပဿတၠနုဘဴ၊ ထဝ်သန်ဗိုန်မြဇိုန်ကဵုညိအဴ၊ ဇိုန်ကဵုပိုန်ဘိုက်တသိုက်ဗွဲကြဴ၊ ဆာန်ဍူညိအဴကြဴဂွံသိုက်တန်၊ မာတၚ်ဂကီုသၟိက်ဟီုဗ္တောန်၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာလောဲသွာထဝ်သန်၊ ဗတ်ဂွံဒြပ်ဂၠိုၚ်ညးထိုၚ်သးအောန်၊ ဟိုတ်ဒှ်ခါဲဒုတ်ယုတ်ညးဂးပၠန်၊ ဗတ်သိုက်ညးၜေဟ်ဟီုဂးဒက်ဒေါန်၊ ကြဴဒေံဂွံပၠန်ထဝ်သန်ဗၠဲဒွါ၊ လုပ်အာဍုၚ်ဇၞော်ကွာ်အာကော်အာ၊ ပသာ်ဂလာန်ကီုသၟိက်ဟီုကဵုကၠာ၊ ယွံတၠတံလ္ပသာသ္ပံ၊ လ္တူအဲဂှ်ပဒှ်သၚ်ကာ၊ သမ္ဘာအဲကၠာမှာဗြီုတေံရ၊ ပလွေဟ်ကၠာရုပ်မှာတၚ်ဂ၊ ယဝ်ဟွံပ္တေဟ်အဲထပှ်တ္ၚဲဂတ၊ ဗပေၚ်သဝ်ပၠန်သၟိၚ်တ္ၚဲပၠိုတ်ဇြ၊ မှာဗြီုစှ်ေကၠုၚ်ဍုၚ်ဝွံမူလ၊ ဗဵုအိုတ်ညိရယွံတၠအဲ၊ တိုၚ်ဗကန်စိဟီုညိကဵုတ္ၚအ်၊ ထပှ်တ္ၚဲရဂတဟွံလံ၊ ညးညာတ်ညးဆဵုညးဒးကဵုကံ၊ ညးဒးရှ်ေသှ်ေဖျေံက္ဍိုပ်မုဂြံ၊ ခိုဟ်စလၟုဟ်ဏံဟွံလံဂတ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ ဂွံမိၚ်တုဲအဵုယဵုတဲဓယျ၊ မိပ်စိုတ်အသဝ်လ္ၚောဝ်ထဒၟ၊ တိုၚ်ဗကန်ကၠာညးတာပဿ၊ ယဵုဒုတ်လဝ်ရပ္ဍဲကာလဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိရသိဒယှ် ဗကန်တုဲကၠာတၞံနအာပြဟ်၊ ဂလာန်သ္အာၚ်ကီုဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပ္ၚုဟ်အဘိညာဏ်နဇျာန်က္တဵုဗဒှ်၊ ဋ္ဌာန်ဟေမဂှ်ပြဟ်ကလာၚ်အာ၊ အဏံတုန်ကွေံဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ တိုၚ်ဗကန်စိရသိပြဲဖါ၊ သၟိက်လလောၚ်ပ္ညုၚ်ဋ္ဌာန်ဍုၚ်လုပ်အာ၊ ဆဵုမၞိဟ်ထပ်ဂၠောဲကွာ်ထဲရေၚ်ဗ္ဂါ၊ မၚ်္ဂလိကာခါဂှ်ကော်ဟီု၊ ယွံမိယွံမဗဴလအိုဿီု၊ ကလၚ်လဝ်ကွေံဒးဟွံဒးကီု၊ သမ္ဘာအဲကၠာညးဂှ်မှာဗြီု၊ ပလွေဟ်ပုတ်ခါဲဒုတ်သမၠီု၊ ထပှ်တ္ၚဲကီုဗဵုစံဂတ၊ ဗပေၚ်သဝ်ပြဲတ္ၚဲပၠိုတ်ဟောံဇြ၊


မုက်လိက်−၄၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညံၚ်ဂိတုၜါတုပ်မၟာဏ၊ သၟိၚ်ဗြီုစှ်ေရမူလဒၟံၚ်၊ ရံၚ်ဗဵုရံၚ်အာလ္တူကာသ၊ စိုတ်ပခၚ်ခတ္ညဗဵုညိအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာသိုက္ခမာဗြဴ၊ လၟိုန်တ္ၚဲကီုကော်ဟီုကမြဴ၊ နူယးဒဵုသဝ်ကော်ဖ္အောဝ်လလဴ၊ ကဵုညးမိၚ်အိုတ်တ္ၚဲပၠိုတ်တုဲစဴ၊ လၟိုန်တ္ၚဲအဴကော်တဴတမ္ညဝ်၊ အိုတ်ဂကူဗၞးမိၚ်ဒးချပ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာဟုံမှာလၚ်ဇွောဝ်၊ ယုတ်မာကာဲကဝ်၊ သမ္ဘာဍေံဗြီုကၠုၚ်ဟီုပ္ဍဲကတောဝ်၊ ခါဲဒုတ်ဇိုၚ်ကဝ်ဆဵုလဝ်ဍာံဍာံ၊ ညးလ္ၚဵုကီုဟီုတိုန်ဆာံဆာံ၊ ဗြဴဒှ်သာ်ဏံကြံရုပ်ကြံနာံ၊ ဟွံဒှ်ဟီုအဵုဟွံဆဵုဂၠာဲဂၠာံ၊ ခါဲဒုတ်ညာတ်ကၠးဗြီုညးအာဟီု၊ ပိုဲဆဵုဍာံဍာံဍေံပဂၠာံကြာန်၊ ညးလ္ၚဵုကီုသၟိက်ဟီုကယျာန်၊ ယွံလေဝ်မၞးတံသာ်ဏံဂလာန်၊ အတိက်တေံဟေၚ်ပရေၚ်မဒါန်၊ ဍာံဟွံဍာံဟာဗ္စာနညာဏ်၊ ဗြီုပၠေၚ်ရုပ်မာန် တီညာဏ်ဗြီုဟာ၊ လ္ၚဵုမွဲရဲတက်တဲဂြိုၚ်အာ၊ ဍေံဂၠာဲဟီုက္ၜေဟ်ပတေဟ်ညိဇွာ၊ ဗြီုပ္တောံခါဲဒုတ်ဂလာန်ယုတ်မာ၊ ဟွံမွဲမွဲလှ်ေဍေံပကၠုၚ်ကျာ၊ ဍေံဂွံဂၠိုၚ်အာဍေံကျာစရောၚ်၊ အလုံဍုၚ်ထဥရုရုသံၚ်သံၚ်၊ လ္ၚဵုပ္တေဟ်ကီုဟီုတဗြံၚ်ၚ်၊ လ္ၚဵုဟွံပ္တေဟ်ဂၠာဲဟီုဂးကၠံၚ်၊ ကောလာဟာလတော်ဆသ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ ရုရုသံၚ်ၚ်ကၠံၚ်ညံၚ်ကဵုပေါဲ၊ ညးလ္ၚဵုကွေံဗၞးသ္ကံရဲ၊ ချပ်ရေၚ်သ္ကံကွေံညးညးအဲအဲ၊ ကောန်ဝုတ်ကညာအာတ်ဏာလောဲလောဲ၊ သဘဴမၞိဟ်သွံဂွံပၠန်ဟွံမွဲ၊ ဂုန်ဒှ်ဗြီုအဵုဟွံဂံၚ်ကဵုဘဲ၊ ဂွံဏာလောဲလောဲဗြီုအဲဂးရ၊ ညးလ္ၚဵုဂှ်စိုတ်ဒှ်ခၚ်ခ၊ မၚ်္ဂလိကာဗၞတ်ဗြဴဟာယ၊ ရုပ်သာ်ဂေါဝ်လောန်ညံၚ်ကောန်ဒေဝ၊ ပိုန်ဒြပ်ဍေံပၠန်ဟွံတီနန္တ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ကီုလဟီုစောဒက၊ ဗြီုတိုန်ဒှ်ရအဲခယျရံၚ်၊ ညးလ္ၚဵုပ္တေဟ်ဟွံဟီုဂးဍောၚ်၊ ခၞံကၞာပ္ကဴတြုံဗြဴသံၚ်ဗြံၚ်၊ တဵုဗြာတ်တဵုက္ၜဴသတ်နှဴၜတ်ကြံၚ်၊ ညးညးအဲအဲညံၚ်ပေါဲဟောကၠံၚ်၊

မုက်လိက်−၄၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အိုတ်ဗၞးတံရောၚ်ကၠောန်မံၚ်ဟောဂြာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံကီုဗြီုပပြာထာ၊ ရှ်ေသှ်ေဗြီုဂှ်ဒှ်မွဲဘာသာ၊ ဗၞးဂကူဗြီုလဟီုဝေါဟာ၊ လညာတ်ကျေဝ်ဂေါဝ်အသဝ်ဂန္ဓာ၊ မ္ၚဵုရသေၚ်ဟာပပြာကတ်ပၠန်၊ ညးလ္ၚဵုရခၚ်ခစိုတ်က္ဍန်၊ အတိက်မိမဗဴလသ္ၚောဲလောန်၊ ဂလာန်တြေံကီုညးဟီုဗကန်၊ ဗြီုစှ်ေလိုက်ကွေံစှ်ေဝေတ်ဗ္တောန်၊ လေဝ်ပိုဲမိၚ်ပၠန်လံလောန်ကာလ၊ လၟုဟ်ဗြီုစှ်ေဟီုဂးခယျ၊ ယဝ်စှ်ေပြဲလောန်ဂုဏအနန္တ၊ မိပ်စိုတ်သၠောၚ်ဟွံဍောၚ်ကာယျ၊ သိုက်ကၞာမ္ၚဵုတဵုပ္ကဴသၠ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိရဆဂကူဗၞး၊ ကွာၚ်ၜဲယိုဟ်ၜန်ဂၠာဲကၠောန်ဒးရး၊ သ္ဂောံပူဇဴဗြီုအိုဿီုအဲညး၊ တိညံၚ်ကဵုဍန်ဖန်ဖက်ၜံက်ဂွး၊ ဇၞောဝ်အလာံကီုဍာ်ထီုမောဝ်ဖ္ဍး၊ အိုတ်ဂကူဗၞးဒးရးကျိုၚ်ကျဝ်၊ မွဲသာ်ပၠန်ရဒးပအံသဝ်၊ ဒါန်ကညဗြဴဂွံပူဇဴလဝ်၊ ဒါန်ဂှ်ဒါန်ပြဲဒါန်ဗ္စဲကဝ်၊ ဇာတ်ဗၞးရဍေံပဇၞော်မောဝ်၊ ဍေံကဵုကျိုၚ်ကျဝ်အသဝ်ကောန်ဗြဴ၊ ဗၞဝုတ်တ်ကရှ်စုတ်ပ္ကဴ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော်ပေၚ်ဗြော်ဖက်နှဴ၊ ယဝ်ဗြီုစှ်ေကၠုၚ်ဝေၚ်ဒုၚ်ပူဇဴ၊ ဗၞးဗၠာဲဗၠာဲဗြဴကၟာ်လထဴ၊ စၟဳရံၚ်အဴလ္တူအကာသ၊ ပေၚ်ထပှ်တ္ၚဲ တ္ၚဲသဝ်ပၠိုတ်ဇြ၊ ဂိတုစက်သန်ယုဂ္ဂန်သၠးရ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ဂးတာပဿ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ်နဇျာန်ကြံကြ၊ ဗဒှ်ရုပ်ဗြီု မသ္တီုတေဇ၊ အရံၚ်ဗိုတ်မြ အဇဂိတုကီု၊ ညံၚ်ဂိတုၜါတုပ်ပၟာဗီု၊ ဂဵုတဴတၟးလစးက္ဍီုက္ဍီု၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ ညာတ်ကျာ်သြီလီု၊ ဒံၚ်သၠာ်ယူ ဗဵုဒ္ၚောဝ်သီုသီု၊ ယဵုတဲဂြီုဂြီု ဗြီုတန်ဒှ်ဟာ၊ လ္ၚဵုဍေံဟီုဂိတုသီုၜါ၊ ညောန်စိုပ်ဓဝ်ဝ်သဝ်စှ်ေသာသာ၊ ဂေတ်မံၚ်တူကျာညာတ်အာညံၚ်ဗြီု၊ ဗၞးထပ်ဂၠောဲယဵုတဲဂြီုဂြီု၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော်ပေၚ်ဗြော်ကဍၚ်ဍီု၊


မုက်လိက်−၄၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကလံရဴဂဴပူဇဴကောဟီု၊ ကောလာဟာလ ကော်အာသီုသီု၊ တန္ဒနာကီုအိုဿီုညးအဲ၊ ဟွံတီဍောတ်ဇၞော် ပေၚ်ဗြော်ယဵုတဲ၊ ဂဇံရဴဂဴဂတဴဂၠိုၚ်နဲ၊ ဟွံတီလထဴလဗြဴမွဲရဲ၊ ဟွံတီဝုတ်ဗၠာဲဗြဴကၟာဲထပ်ဂၠောဲ၊ တိညံၚ်ရဴပြဵုလ္ၚောဝ်အဲပရဲ၊ မာတၚ်ဂပြဲဂေတ်ထဲလ္တူဍုၚ်၊ ပၠဇကုကဵုကဵုညးဝေၚ်ဒုၚ်၊ ညာတ်ဂွံဗဵုဒ္ၚောဝ်ဟွံသဝ်ဟွံသၠုၚ်၊ ပၠတဴစရာဲသီုပါဲသီုပုၚ်၊ ဗၞးတံဇံသဝ်လ္ၚောဝ်တၠုၚ်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဝေၚ်ဒုၚ်လ္ၚောဝ်၊ ဗကဗြာတ်က္ၜဴယဵုပူဇဴလဝ်၊ ဗ္ဂဵုပၞာၚ်သ္ဍဴပ္ကဴမြမောဝ်၊ ပုၚ်ကွာၚ်စၞကဵုသၠကဵုခဝ်၊ မဂၠိုၚ်သတ်ပ္ကဴပူဇဴဇံသဝ်၊ ဗၞးတံလ္ၚောဝ်ဇံသဝ်ရဴဂဴ၊ မွဲသာ်ဂှ်ကၠာဒါန်ကညာဗြဴ၊ ဗၞးဗြဴဝုတ်ကရှ်စုတ်ပ္ကဴ၊ ဟွံတီသၠုၚ်သဝ်ကျိုၚ်ကျဝ်ဖက်နှဴ၊ ပဝတ်ဇံသဝ်လ္ၚောဝ်ပူဇဴ၊ ဒါန်ကညာဗြဴပူဇဴသကာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံတၟံဘာသာ၊ ဍုၚ်ညံၚ်ထကးလုံရးခန်လွာ၊ လ္ၚောဝ်ဝေၚ်ဒုၚ် ဒြေပ်ကၠုၚ်ဒြေပ်အာ၊ ဟွံဂွံဒိုအ်စံ ဗ္တံသ္ဂာ၊ ဟောဟောဂြာဂြာကၠုၚ်အာလီၜန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမောန်၊ ဂေဝ်သွဝ်အာလတူကျာဂေၚ်လန်၊ ဂၚေၚ်အာဒးရးမ္ၚးဍုၚ်ကွာန်၊ ဒေသသုသာန်မွဲဟာန်စိတ္တ၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဒေပ်ကၠုၚ်ထဒၟ၊ ဟွံတီဍောတ်ဇၞော် ဗော်မိဂၠးမ၊ ထုဲဓရုဲကောံ လ္ၚဵုဒေါံဂြ၊ တိတ်ဟွံမာန်ရဒေသတြၚ်ဍုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်လိုန်လဝ်တဲကဝ်ပါဲပုၚ်၊ လ္ၚဵုထိမြိတိသဝ်တိသၠုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်တံၚ်ဂြဲတဲဒၞာဒုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်လောတ်စှ်ေညးလိုန်ဒးဗုၚ်၊ ၜေတ်တြၚ်ဍုၚ်အာကၠုၚ်ဟွံမာန်၊ လ္ၚဵုဆဗၠးတိတ်ကိတ်ၚေက်ဂစာန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ဂၠိက်လာဲဇော်ဇာဲဇိုၚ်ညန်၊ လောတ်ဒးကြေဟ်ဝါန်ၜေတ်တြၚ်ဟွံမာန် ဂစာန်ဟောဒြာ၊


မုက်လိက်−၄၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္ၚဵုဂှ်မၞုံဓတ်ၜေတ်စတ်တိတ်အာ၊ ပ္ၚောံသုသုာန်ဋ္ဌာဂှ်ဒြေပ်အာ၊ ဂွံညာတ်ရုပ်ရောၚ်အယောၚ်အလာ၊ လ္ၚောဝ်ရဴဂဴပူဇဴသကာ၊ ကောံမံၚ်ဟောဒြာပ္ဍဲကာလဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိရသိဒယှ်၊ ပ္ဍဲမၚ်္ဂလိကာမေတ္တာစောန်တၞံ၊ သၟိက်ဂွံထံက်လဝ်အသဝ်ဂွံဒှ်၊ ကဵုရှ်ေသှ်ေကီုဗၞးသီုဒိုဟ်စှ်၊ အဒိဋ္ဌာရခၞဗွဲပရဟ်၊ ပ္ဍဲကာလဂှ်ဗဒှ်ဓဝ်ဟိရိ၊ မၚ်္ဂလိကာပ္တိုန်သမာဓိ၊ မာတၚ်ဂတၠရသိ၊ နလ္ပုဟ်တဲအဵုဍဵုပၞေဟ်စိ၊ ဂဗ္ဘပြဲလောန်ကဵုတန်ဂဝ်ဂၞဴ၊ ခါဂှ်ရသိအဒိဋ္ဌာန်ပၠန်၊ တုဲရသိကီုသၟိက်ဟီုဗ္ကန်၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာကၠၚ်ကၠာဗိုန်တ္ညန်၊ ချိုန်လၟုံရဂဗ္ဘဒးတန်၊ သၟတ်တြုံဗြဴကြဴကလိဂွံကောန်၊ လ္တူညးပၠန်ဂၠိုၚ်လောန်ကျာ်သြဳ၊ ဒးရှ်ေသှ်ေကီုညးဒးဖုံပၠဳ၊ အလုံဍုၚ်ရညးဒးပလွဳ၊ အိုတ်ဂကူဗၞးညးဒးပြေၚ်ဖျဳ၊ ဂွံစသိုၚ်အဵုဒဵုခန္ဓဏှဳ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳဒးလွဳဒေံဗြဴ၊ ခါရသိပၠန်ဗ္ကန်တုဲသၟိက်စဴ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ်သီုဇျာန်ဖက်နှဴ၊ သီုအရဴၚ်အဵုဂဵုမံၚ်ဖျဴဖျဴ၊ အဇဗြီုကွေံညာတ်ဒးပူဇဴ၊ ရသိဓယှ်အဴကလာၚ်စဴအာ၊ မၚ်္ဂလိကာတန္ဒနာသ္ပ၊ ဗၞးတံညာတ်သမ္ၚာတ်ဟဒယ၊ သီုသ္ကံရဲယဵုတဲထ္ၜ၊ စမဳရံၚ်အာလ္တူကာသ၊ ကၠေံဗ္ဒန်အာရပ္ဍဲဂတမတ်၊ ဗၞးအလုံဍုၚ်ဒြေပ်ကၠုၚ်ဖ္ဘောတ်၊ ဗၞးဂၠိုၚ်ဗော်ဟွံတီဇၞော်ဍောတ်၊ ကြိက်ကြက်လၞၚ် တိတ်တြၚ်ဟွံလတ်၊ ဟွံဂတာပ်ကို ဒြေပ်သီုဇြဟတ်၊ ဟီုဒေါန်ၜုတ်ၜုတ် မၞိဟ်ယုတ်အဲရ၊ ညးဒြေပ်ညးဆဵု ညးဗဵုဖဲဖဲ၊ ပိုဲဒြေပ်ညံၚ်ချိုတ် ဒြေပ်အိုတ်သ္ကန်ဒဲ၊ ဒြေပ်ဂၠိုၚ်ဗုၚ်ဂိဂုန်ညိရောမွဲ၊ ဟီုဒေါန်ဗြိုဟ်ဟ်တက်သိုဟ်နတဲ၊ ဍောၚ်မံၚ်ဟွံဟဲထောံဇိုၚ်တဲၚုၚ်၊ ပေၚ်သုသာန်ကွေံ ဗၞးအလုံဍုၚ်၊ မိပ်စိုတ်ဟောဒြာကောံအာကောံကၠုၚ်၊ ကဵုမၚ်္ဂလိကာ လုပ်အာဝေၚ်ဒုၚ်၊ ဍေံပယွံသွံစွံဋ္ဌာန်သၠုၚ်၊


မုက်လိက်−၄၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗၞးအလုံဍုၚ်သၟိက်ဒုၚ်ဖျဴဏာ၊ မိဗြီုမိဗြီု ဟီုမံၚ်ဟောဒြာ၊ ဇာတ်ဗၞးဂှ်ဒှ်မွဲဘာသာ၊ ခၞံဝဝ်ထဝ်အသဝ်သာ်လွာ၊ အလာံဖက်နှဴပ္ကဴနာနာ၊ သၠဖ္ဍာန်ရတ်ရေၚ်မတ်နဳလာ၊ မြမောဝ်နာနာပၟာလွဳမာန်၊ ဗၞးသ္ကံရဲကျိုၚ်ထဲပေၚ်ဍာန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ကောံကၠုၚ်မွဲဟာန်၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် လ္ၚဵုဍိုက်ယာန်၊ ဇက်ပ္ၚောံအာဋ္ဌာဏသုသာန်၊ ကောံမွဲဟာန်ယိုက်ဏာယာန်ထဝ်၊ လ္ၚဵုမွဲသာတိၚ်အာစံၚ်ဂြဝ်၊ လ္ၚဵုသေဲကျာံဗာတ်သၞာံအဟဝ်၊ ဗရုကြဵုဆက် တိၚ်ဇက်တမ္ညဝ်၊ ဗၞးဝုတ်ဗၠာဲလှ်ေကွာ်အာဗဝ်၊ ဝေၚ်ဒုၚ်မိဗြီုတုပ်ဗီုဍုၚ်သွဝ်၊ ယိုက်ဏာယာန်ထဝ် မိပ်တဴအဝ်ဇာ၊ အာစိုပ်သုသာန်ဋ္ဌာန်မၚ်္ဂလိကာ၊ စိုပ်တုဲဝန်စဝ်ဇံသဝ်အောပ်မာ၊ ယွံလေဝ်မိဗြီုမသ္တီုအဒ္ညာ၊ ဒၟံၚ်ပ္ဍဲသုသာန်ဒှ်ဋ္ဌာန်ယုတ်မာ၊ အပ္ဍဲအဍုၚ်ရဂပ်ဝ်ကျအာ၊ စွံစိုတ်မေတ္တာတ္ညအာညိအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာမိကညာဗြဴ၊ ဂွံတီကေတ်ပၠန်ဟိုတ်တန်ဂဝ်ဂၞဴ၊ ဒုၚ်ပါၚ်ကဵုကံဟွံပၠံကမြဴ၊ ဟွံတီဝုတ်ဗၠာဲဗြဴကၟာဲလထဴ၊ ဍေံဗၠိုပ်ဖုံပၠန်စၠန်အဂၠဴ၊ ယာတ်သုတ်ယာတ်ပ္ကဴကဵုကျိုၚ်စဴပၠန်၊ လ္တူဝဝ်ထဝ်အသဝ်ပြဲလောန်၊ မၚ်္ဂလိကာဍိုက်အာသိပ်တန်၊ ဗၞးတံဂမၠိုၚ်ဝေၚ်ဂြိုၚ်လုလန်၊ ဝုတ်တ်ဗၠာဲဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလီၜန်၊ တိၚ်တိုက်တုဲလှ်ေဓယှ်ေသောန်န်၊ ဒုၚ်မိဗြီုပၠန်မိပ်လောန်ဟောဒြာ၊ အိုတ်ဗၞးကၠာဝေါဟာဂလာ၊ အာတဴသိုက်က်အခိုက်နာနာ၊ ယိုက်ဏာယာန်ထဝ်မိပ်လောန်မှောဝ်ဇာ၊ အဝဲအလာံမန်ဂြာံဂြာတ်ဏာ၊ ဗ္ဂိုဟ်ခပဵုသီုကဵုခရာ၊ ဝေၚ်အာဂြိုၚ်အာစိုပ်ဍုၚ်ခါဂှ်၊ အိုတ်ဗနးကၠာစိုတ်ညဳသာသၟဟ်၊ အဒေါဝ်ဍုၚ်ပၠန်ကၞကၠောန်ဗဒှ်၊ ခၞံဇံၚ်ရတ် ကြကောတ်ဍာ်စှ်၊ ညံၚ်ဇံၚ်ဒေဝဟွံခြာတၞဟ်၊ ဂၠာဲကၠောန်ဗဒှ်ဆဂှ်ရောသေၚ်၊


မုက်လိက်−၄၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ပ္ကဴလဳဆက်ကွက်စုတ်သၠကြေၚ်၊ သၠကဵုသၠဗျာၚ် ကၞာၚ်ကဵုကၞာၚ်ဗၠေၚ်၊ တၞံသတ်ဗြဴက္ၜဴကဵုတဵုရေၚ်ဏာ၊ အလာံနာနာဟွံခြာဟွံဝေၚ်၊ အိုတ်ဗၞးဟေၚ်ပြုပြေၚ်သ္အဳဗ္ဂါ၊ ကၞာရတ်ပၠန်ကၠောန်လဝ်တုဲကၠာ၊ စွံပ္တိုန်စိမၚ်္ဂလိကာ၊ ညးညးအဲအဲမၚ်မွဲဟောဒြာ၊ ဖါပ်ဗ္စရစၞဟောဒြာ၊ ဗိုၚ်ပူဇဴပၠန်ထတ်သန်ဗၠဲဒွါ၊ ယာတ်ဗြေဝ်ယာတ်သုတ် မြခုတ်သရာ၊ ဗ္ဂဵုပၞာၚ်သ္ဍဴပူဇဴသကာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံတၟံဝေါဟာ၊ လၟိုန်တ္ၚဲကၠာသာဓာလီၜန်၊ ဗၞးအလုံဍုၚ်ပြာပ်ကၠုၚ်စိုပ်ညန်၊ ညံၚ်ဆဵုဒးကျာ်သာ်ဂှ်စိုတ်တန်၊ ဇံသဝ်ရဴဂဴပူဇဴထဝ်သန်၊ မၚ်္ဂလိကာဗြဴဂွံစဴသိုက်တုန်၊ မၚ်္ဂလိကာပၠန်သိုက်တုန်ကာယျ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ သ္ဇိုၚ်ဂဝ်ဂၞဴမဒှ်သဘာဝ၊ ကြံၚ်ဍုဟ်အာညိညိဂတ၊ ဗၞးဗြဴဟေၚ်မၚ်မွဲထဒၟ၊ ဝတ်ဗြဴတံရဆောံမထံက်ပၚ်၊ စသုၚ်တိက်မံၚ်သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဇၟာပ်တၚ်၊ ဍာတ်ကြောံဂၠိုၚ်နဲဂၠာဲပြာပ်နၚ်၊ ကဵုဝေၚ်ပါဲရစၞရိၚ်ကတၚ်၊ အိုတ်ဇၟာပ်ဒၞာဲ ဂၠာဲသ္ၚေဝ်စၚ်ခြၚ်၊ ပြုပြေၚ်ဇၟာပ်တၚ်မၚ်မွဲသ္အဳဗဂါ၊ ရုပ္ပဒးရး ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကြံၚ်အာိညညိသန္ဓိဂဗ္ဘ၊ ဒစိတ်ဂိတုပြဲဗွဲဓမ္မတာ၊ ဒးအခိၚ်သၟတ်နက်သတာရာ၊ သၟိက်သၠးကၠာကာလဂှ်ရ၊ ဗၞးဗြဴတံတၟံဋ္ဌဏ၊ ကၠုၚ်မၚ်မွဲကောံဗိုၚ်ရောံဆောံမ၊ တုပ်အဇကောန် ပူဗန်ခယျ၊ ဟောဟောဒြာဒြာလာံသာထဲဒၟ၊ သန္ဓိဇလဂဗ္ဘယာယဳ၊ ဥဒ္ဓံဂါထာ ကျာဂဝ်ဂှ်ချဳ၊ ဓမ္မမပြဲသတ်ပ္ဍဲလောကဳ၊ ဝတ်ဗြဴတံရတုဲသ္ပလွဳ၊ ကောန်တြုံအသဝ်တုပ်နဲထဝ်ဂွဳ၊ သီုရုပ်ကျာ်သြဳဒ္ၚဳဂွံသၠးရ၊ သၠးတုဲဗိုန်ချိုန်သက္ခဏ၊ နဍာ်မြမောဝ် စဝ်ဗၠိုပ်ဂတ၊ တုဲလာၚ်ဇအးဍာ်ပၠးရ၊ ဟိုတ်ကောန်ဗြီုပၠန် ဍေံရောံဒည၊ ဗၞးဗြဴတံရဍေံပရေက်သာ၊ ယာတ်ဗြေဝ်ယာတ်ပါန် ဖက်ခါန်သာခါ၊


မုက်လိက်−၄၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္တူထးထဝ်ကဵုလးလဝ်ကၠာ၊ သုတ်ညံၚ်ရဴသော်သောတ် ဂွဳကဵုသာသာ၊ တၟံညးအဲဆက်တဲဒုၚ်အာ၊ လ္တူထးကၠာသာသာစွံပတုန်၊ ဗြဴတၠတှ် ခါဂှ်ရုဲပၠန်၊ ဗြဴဗကေတ်သ္အးတှ်ဖျးတှ်အောန်၊ ဗြဴဗ္စံက်ကြၚ် တှ်ဖျိုတ်က္ဍၚ်သန်၊ ဗြဴဗ္တာၚ်ကြဳ တှ်ကေဝ်ဍာတ်လောန်၊ ဗြဴသရဳဂှ် တှ်ေကြောံဍာတ်ခန်၊ တီတုဲလက်သန် ကောန်ပၠန်ဗြဴမွဲ၊ ဗြဴသရဳသ္အး ကဵုဗၟဴရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ဗၞးဗြဴတံသီုသ္ကံရဲ၊ လွဳဖျီုဖအံ ဆံလံတက်တဲ၊ ကြဳဇှ်ကုသဵုဟွံက္တဵုဒှ်ယဲ၊ ဇၞော်တိုန်ရိုဟ်တ္ၚဲဗွဲဓမ္မတာ၊ ဗၞးဍောတ်ဇၞော်ဂၠိုၚ်ဗော်အ္စာ၊ အ္စာဗိန္ဒော အ္စာဟောရာ၊ ဗိုတ်ပိဗေဒၚ် မက္ဍၚ်အဒ္ညာ၊ အိုတ်မွဲကရောံ ဂကောံပြဝါ၊ ရံၚ်စဝွံတာကာလဂှ်ရ၊ တီအိုတ်ညာတ်ကၠး တၟးစိတ္တ၊ အ္စာဂမၠိုၚ်ကွေံ ဟွံဒးခၚ်ခ၊ ဒဒှ်တြုံမွဲ ပ္ဍဲကဵုလောက၊ ဂွံဒုၚ်ဒယှ်သၟဟ်ဗြီုတံရ၊ မိပ်စိုတ်ခယျကာလဂှ်ပၠန်၊ ပ္ဍဲကၞာအဴ ရတ်ပ္ကဴဇၟန်၊ ဟိုတ်ဒှ်မၠိဟ်အဵု မ္ၚဵုရောၚ်ဂးပၠန်၊ နကွတ်ဂၠိုၚ်ဒၞာဲ ဂၠာဲဟီုတော်ဂၞန်၊ ဗိုတ်ပိလေဝ်ကီု သီုဗေဒၚ်ပန်၊ တုဲသၟိက်ခုတ်နာမပြဲလောန်၊ မာန်ဏာပ္ပပၠန်ခုတ်ပ္တိုန်လဝ်ရ၊ အ္စာဗၞးကီု ဟီုတိုတ်ခယျ၊ လၟုံပိုဲအဴတဴပ္ဍဲလောက၊ ပြဲနူညးကွေံ ဍုၚ်ရးလောက၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ ဗ္စာတော်ဆ၊ ဗြီုဒှ်သၟိၚ်မ ဆဵုရသေၚ်ဟာ၊ ပ္ဍဲဍုၚ်ဝွံဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဒှ်မဗြီုရဂွံပရေက်သာ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပြဲ ကောန်တြုံမွဲမြာ၊ ဂွံရှ်ေသှ်ေရဂတဆက်အာ၊ နူညးသ္အာၚ်ကၠာ ဘာသာပိုဲပြဲ၊ အ္စာဗၞးကီုဟီုတိုန်သဲသဲ၊ မိၚ်အ္စာဟီု သီုသ္ကံရဲ၊ မိပ်စိုတ်ခံမံ ကဵုကံတက်တဲ၊ ဗဂိုဟ်ကၞုသၚ် အခြၚ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ လ္ၚဵုဒံၚ်သၠာ် ယူယာ်ညးအဲ၊ ဗၞးသကံရဲအိုတ်မွဲဘာသာ၊ ဗၞးသ္အာၚ်ကီု သီုကဵုအ္စာ၊ သိုၚ်ဗဒှ်ကၞာတ်ပြာသာဒ်ရေၚ်ဗဂါ၊ ထပှ်ဘုံကီု ညံၚ်ဘုံဒေဝါ၊ ဂ္ညိဂ္ညာတ်လဝ်အဴ ပ္ကဴသြဴနာနာ၊ နရတ်ထတ်သန် ဇၟန်ဗၠဲဒွါ၊ ပြေၚ်ဖျဳနာနာ သီုဓဇာပ္ကဴ၊


မုက်လိက်−၄၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ရတ်မဂၠိုၚ်သာ် သၠုဲသၠာ်ဖက်နှဴ၊ ညံၚ်ဇုက်လလဳ ဖျဳဖျဳဖျဴဖျဴ၊ အရံၚ်မတ်လစ တၟးဍိုပ်ဍဴ၊ ပ္ကဴကြကောတ် အရံၚ်ၜတ်သဴ၊ ဂၠာဲခၞံလဝ်အဴဂၠိုၚ်တဴပြကာ၊ ဍိက်ပေၚ်စိစုံ ထပှ်အုဴရေၚ်ဗဂါ၊ တဵုလဝ်ဗြာတ်က္ၜဴပ္ကဴသြဴနာနာ၊ အလာံစောန်ပြံက်ဗစံက်ဂဝါန်၊ ပတာၚ်ဗ္ကေတ်ဍာ်မိတ်မွဲသာ၊ သာ်တ္ၚေက်အရံၚ်မာဲဂၠိုၚ်နဲပြကာ၊ ဗၞးတံဟောဒြာ ခၞံတုဲခါဂှ်၊ ဗၞးမွဲကရောံကောံတုဲညဳသၟဟ်၊ အိုတ်တၟိုဟ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ပူမှ်၊ မၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါဒယှ်၊ ဗၞးတံအဵုသၟိက်ဇိုတ်ကဵုပြဟ်၊ ဇိုန်ကဵုညဳသၟဟ်ကာလဂှ်ပၠန်၊ ဂွံသိုက်သၠိၚ်ကၠာၜါမကဵုကောန်၊ မဂၠိုၚ်ပိုန်ဘိုက်တသိုက်ထဝ်သန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဖျေံက္ဍိုပ်ဒုၚ်ဝေါန်၊ ပူဇဴရိုဟ်တ္ၚဲ ထပ်ဂၠောဲရေၚ်ဇန်၊ ၜေတ်ဟွံမာန်အဵုဂွံဝါတ်လောန်၊ အိုတ်ဗၞးတံပၠန်ဂၠိုၚ်လောန်ပူဇဴ၊ ဂးမာန်ဏာပ္ပတုပ်အဇပ္ကဴ၊ ဇၞော်တိုန်ဒးရးတၟးဍိုပ်ဍဴ၊ အိုတ်ဇၟာပ်အ္စာမေတ္တာစိုတ်ဇဴ၊ ကၠုၚ်ပကတ်ကၠာ ပညာဖက်နှဴ၊ မာန်ဏာပ္ပအဴ လေပ်တဴဂၠိုၚ်လောန်၊ ဗိုက်ပိလေကီု သီုဗေဒၚ်ပန်၊ ဗိန္ဒောဟောရာ ကြိယျာတော်ဂၞန်၊ နက်သတ်ဒိထိ တာရာစဳဇန်၊ လေပ်အိုတ်စိုပ်သၚ် ဂြၚ်ရံၚ်သၟဟ်ပ္တိုန်၊ ဒုၚ်ဒယှ်ပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ပြထာ၊ ညးဒးရှ်ေသှ်ေဍုၚ်ရးခန်လွာ၊ ညးဒးရဴဂဴပူဇဴသကာ၊ မဂၠိုၚ်ကြက်ဂြပ် အရပ်အရာ၊ ဍိက်သ္ကံတြုံဗြဴ ဂၠိုၚ်တဴပြဝါ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ ခါဂှ်သိုက်လှိၚ်၊ ပိုန်ဟာန်သၠဲလးစဟွံဒးဂွိၚ်၊ မဂၠိုၚ်ပေၚ်ဍတ် သ္ၚိကၠတ်ဇမၠိၚ်၊ ပိုန်ဒိပ်အသဝ် ညံၚ်သွဝ်တာဝတိၚ်၊ ဂးမာံဏာပ္ပ အဇကောန်သၟိၚ်၊ စဟွံဒးဂွိၚ်သိုက်လှိၚ်သ္အဳဗဂါ၊ အယုက်ဒှ်အဴစှ်တြဴအခါ၊ အိုတ်ဗၞးရကၠုၚ်ပအ္စာ၊ ကောန်ဗြီုကောန်ဗြီု ဗိုၚ်ဟီဟောဒြာ၊ ဟိုတ်ညးထိုၚ်သး စိုတ်ဂတးအာ၊ မၞိဟ်ညံၚ်ကဵုအဲ လိုက်ဟွံမွဲၜါ၊


မုက်လိက်−၄၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ပ္ဍဲစိုတ်သၚ်ကာဒှ်ပၟာဒ၊ ညံၚ်ကောန်ဗြီုကွေံသၠေဟ်ပၟာဏ၊ ယိုက်ဇၞော်မာန် မွဲဟာန်မၞ၊ ၜိုန်ညးဇၞော်ပြဲ ဟၟဲဂါရဝ၊ ဇကုပြဲအိုတ် ဒိပ်စိုတ်ပါပ၊ ချိုတ်ဟွံတီရမာန်ဏာပ္ပပၠန်၊ ဒါန်အတိက်အဵုဇိုန်ကဵုထတ်သန်၊ ကသပ်သာ်ဂှ်ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သၠေဟ်ကောန်ဗြီုဟိုတ်ဒိုဟ်ဓီုလောန်၊ ဟိုတ်ဓဝ်မနမောဟဂၠုဗ္ဒန်၊ ဟွံညာတ်သက်က် ကၠက်သီုဒိုဟ်ပန်၊ ကုဇကုပၠန်ကောန်သၚ်ကာ၊ ဒးဂွါံကာလ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ သၟိက်ကဵုဒါန်ကီုချပ်သီုစေတနာ၊ ကော်သ္ကံကွး ဍုၚ်ရးခန်လၟာ၊ ဆမွဲကရောံဂကောံဘာသာ၊ ဖန်ဖက်ညဳသာ ခါဂှ်ပြုပြေၚ်၊ ဒယိုၚ်လ္ၚီကၞာ ဟွံကဵုခြာဗၠေၚ်၊ ၜတ်ကၞာတ်ညဳညတ် ခါဂှ်ဗ္ဂပ်စဳရေၚ်၊ ညဳညဳသာသာ ဟွံဂွံခြာဝေၚ်၊ ညးညးအဲအဲကၠောန်တုဲမံၚ်ရေၚ်၊ ဘာသာမၞးဟေၚ်ပြုပြေၚ်ညးအဲ၊ ၜတ်ကၞာတ်ဗိုန်တ္ညန် ကုတ်ဒန်နတဲ၊ ကၠောန်ဖ္ဍာန်လဝ် အၚောဝ်သၞိၚ်ဇြဲ၊ ဇိပ်ဂၠိပ်ဒးရး သွက်ဂွံဗၠးတ္ၚဲ၊ ပ္ကဴလဳဆက်ကွက်လဝ်လကဲ၊ ယာတ်အရံၚ်ဗၠဲ ကၠောန်နဲခဇာ၊ အသေအဟာန်သၠးဖ္ဍာန်ကျာ၊ မွဲသာ်ပါန်ခဳ ချူပ္ညဳဏာ၊ ရုပ်က္ၜိုၚ်ရုပ်ဒြာဲ ဗ္တာဲကၠလှာ၊ ရုပ်စိၚ်ရုပ်ချေံ ပှ်ပှ်ေမွဲသာ၊ ရုပ်ကၞုဲရုပ်ဂၚ် ရုပ်မၚ်ဂၠိုၚ်ရာ၊ ချူလဝ်နာနာ ရိုဟ်အာဟွံမာန်၊ လ္ၚဵုလၟေၚ်ဇာတ် နိပါတ်ဍုၚ်ကွာန်၊ လ္ၚဵုဍုၚ်ရးဟီုဂးဥဒျာန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ချူဏာပြာသာဒ်နန်ယာန်၊ လ္ၚဵုဗီုတိုက်စိ လ္ၚဵုဗီုသ္ၚိဋ္ဌာန်၊ ဗီုဂၠံၚ်ဗီုဍာန်ကွဳယာန်ဇက်ဂၠောဲ၊ မွဲသာ်ချူပျး အကးအမှဲ၊ မွဲသာ်ချူကီု ညံၚ်ဗီုမတ်ဗြဲ၊ မွဲသာ်ချူလံၚ် နှံၚ်ဂိတုတ္ၚဲ၊ မွဲသာ်ချူဏာ တာရာသောဲသောဲ၊ ယဝ်ဗဵုဋ္ဌာန်သ္ၚောဲ ဗဵုဟွံဖဲကီု၊ မွဲသာ်ချူဗဒှ် ဒဵုဇြဟ်ဂြိုပ်ဇီု၊ မွဲသာ်ညံၚ်တ္ကံ ညံၚ်တၟံညံၚ်ထီု၊ မွဲသာ်ညံၚ်ဝါ အၚ်လှာချူဗြီု၊ မွဲသာ်ၚုဲက အဇတုပ်ဗီု၊ ပေၚ်ဗြော်ဍၚ်ဍီုဂၠာဲဟီုရောမာန်၊ ယဝ်ကၠုၚ်ညာတ်ဒးအိုတ်ရးဍုၚ်ကွာန်၊


မုက်လိက်−၅၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
တၟံတြုံဗြဴ ပါတ်ဇဴဝိညာန်၊ ဝိုတ်ဝုဲသတိ ထောံကၠေံသ္ၚိဋ္ဌာန်၊ ဗဵုတဴရုရု ကေုာံမွဲဟာန်၊ သိုၚ်ကၞာယာန်မွဲဟာန်ညဳသာ၊ အလုံဍုၚ်ကွေံဗၞးပုဏ္ဏာ၊ ကောံတဴလဆန် ကၠောန်ၜိုတ်ဟောဒြာ၊ ကွာၚ်ၜဲယိုယ်ၜန် ဖန်ဖက်နာနာ၊ လ္ၚဵုကွာၚ်ဗုတ် လ္ၚဵုဝေါတ်သာသာ၊ လ္ၚဵုဖက်ပၠာဲ တၚ်လာဲကဝ်တာ၊ ဍာ်သာဲသဂြာ ဖက်ဏာခန်ခန်၊ ကဝ်သဂြာ ထၞာသောန်န်၊ တၚ်ဂွါၜဲဒုတ် ၜဲမုတ်သွံဂန်၊ ခၞာဂၠိုၚ်သာ်သီုဍာ်မၚ်ဂၠန်၊ မဇဳမအဳ ဖက်ပ္ညဳဆအောန်၊ ကဵုထဝ်ဗာတ်ပၠန် သောန်န်ခၞာ၊ ပုၚ်ကၠေၚ်သွဟ် နွံကုရှ်သာ၊ ဖျိန်ဗဒှ်လဝ် မြမောန်နာနာ၊ သဂြာဍာ်ပၞဴ ပၠာဲနှဴသီုၜါ၊ မွဲမွဲဗောတ်ဟေၚ် ကဵုပြေၚ်လဝ်ကၠာ၊ ဗောတ်တြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်အာ၊ ပြုပြေၚ်ညဳသာ ဝေါဟာဗၞး၊ အ္စာစိုပ်ကောံ အလုံဍုၚ်ရ၊ တြဴလက်ပၠန် ကဵုပန်လ္ၚီဒး၊ ဂဇံရေၚ်ဗဂါ ကၞာလှဲလး မာန်ဏပ္ပကၠာ မဒှ်အ္စာညး၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဒးရး ၜးကေတ်ကြိယျာ၊ စှ်ေဒတဴဗျာံ ပ္ဍဲဂါံလုပ်ကၞာ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ သၟိက်ဝးဓဝ်မၞ မာန်ဏပ္ပကၠာ၊ ချပ်တုဲလုပ်ဍုၚ် ကၠုၚ်လ္တူကျာ၊ စှ်ေတုဲလုပ်အာ စိုပ်ကၞာဂှ်၊ မာန်ဏပ္ပညာတ် သ္ၚာတ်က္တဵုဒှ်၊ ဟိုတ်ဒးညာတ်စိ ကၠိခဍက်ဇြကှ်၊ အဲဒးညါတ်စုတ် မၞိဟ်ယုတ်မတ်ဇျဟ်၊ ဗက်ထောံခိုဟ်ရ ခဏလၟုဟ်၊ ချပ်တုဲဣၚုဟ် ခါဂှ်ဟီုတိုန်၊ ဟေံမၞိဟ်ယုတ်မာ ပါပအိုတ်ကွိုန်၊ ညံၚ်စ္ဍးတိတ်အာ ဇိုၚ်ကၞာပလိုန်၊ အာဟွံအာကီု ဟီုညိဗိုန်န်၊ ဟွံအာကဵုဘဲ နတဲအဲသွိုန်၊ ဇိုၚ်ကၞာပလိုန် ချိုန်လၟုံတိတ်အာ၊ မာတၚ်စိ ရသိဟေမာ၊ ဟွံဒှ်ဒေါသ ဟီုရညှာညှာ၊ ယွံမာန်ဏပ္ပ တၠသဒ္ဓါ၊ မၞိဟ်ဇၟာပ်ကွာန် သၠးဒါန်သေၚ်ဟာ၊ လ္ၚးညးစိ ညိညသ္ဇိုၚ်သာ၊ လၟုံမွဲဝါ ကဵုညိကၠာရ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာဍာံပြ၊ အဲပရသိ ဂ္ညိလဝ်သဳလ၊


မုက်လိက်−၅၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လၟေၚ်သိက္ခာ မၚ်မွဲကာယျ၊ ဒဴထောံဍုၚ်ကွာန် မံၚ်ဋ္ဌာန်ဟေမ၊ အဲကၠုၚ်အာတ်ဒါန် ပ္ဍဲမာန်ဏာပ္ပ၊ ဗၞတ်ဆညိည ကဵုဒါန်ရဒကာ၊ မာန်ဏာပ္ပဂှ် မိၚ်ဒှ်ဒေါသာ၊ သီုဒေါသကီု ဟီုတိုန်ဟွံညှာ၊ ဟာဲရသိမုတ် ရုပ်ရဴယုတ်မာ၊ မုက်ညံၚ်ကလော်ပၠန် ကမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ချိုတ်လၟုဟ်ပြဲ ဋ္ဌာန်သ္ၚောဲသ္ဍးအာ၊ ပဟီုဂၠိုၚ်ဝါ အာကၠေံကဵုပြဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဒယှ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ကီု တုဲဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ ကဵုဒါန်သဒှ်၊ ညံၚ်ရဲဇိက်ဗ္ၚ တဵုမသၟဟ်၊ တိခိုဟ်ဂွံသွံ စွံပၟာဂှ်၊ မာန်ဏာပ္ပလၟုဟ် စွံစိုတ်ဂှ်ညိ၊ မာန်ဏာပ္ပကီု မိၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ဟေံတၠရသိ၊ ဟီုလၟုဟ်ကီု ညံၚ်ဗီုရုဲတိ၊ အဲပါဲထောံသၟတ် မၞိဟ်ယုတ်ဒိဋ္ဌိ၊ ရုဲဂိုၚ်လဝ်စိ ဇာတိဗၞး၊ ဇၞော်ဂကူကၠာ ပညာလှဲလး၊ ပူဂဵုဂှ်ရ လောကထိုၚ်သး၊ ဇၞော်လောန်ကုသဵု ကဵုဒါန်ရောၚ်ဒး၊ ရသိမၞိဟ်ယုတ် ခါဲဒုတ်တီကၠး၊ ချိုန်လၟုံကွေံ ညံၚ်စ္ဍးတိတ်ညိ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ မိၚ်ဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်ညှာညှာ၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ တၠသဒ္ဓါ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ယုတ်ရသ္ဂးဟာ၊ အိုတ်ဂကူဗၞး ပြဲပသၠေဟ်ပၟာ၊ ယုတ်ပြဲသီုၜါ ညဳသာသၟဟ်န်၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ ကၠၚ်ရဗိုန်တ္ညန်၊ သတ္တံတုပ်သၟဟ် ဒှ်နူဓါဟ်ပန်၊ ဘုံလိုက်ဝွံ သန္ဓိဒးတိုန်၊ ဒှ်ယဲဗျုအဴ ကြဴဒးချိုတ်ပၠန်၊ ဟွံတၟေၚ်တၟဟ် တုပ်သၟဟ်လက်သန်၊ ပိုဲသတ္တံပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်သာသာ၊ ဂကူဇၞော်ကွေံ ပြဲရသ္ဂးဟာ၊ သဳလဟွံသ္အး ဒှ်မၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ဂကူယုတ်ကီု ယဝ်နွံသဳလာ၊ ပူဂဵုဂှ်ပြဲ သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ ဗ္စာတုဲကဵုဒါန်၊ မာန်ဏာပ္ပကီု ဟီုဗက်ဟွံမာန်၊ အိုတ်တဴကသပ် ဂၠာဲချပ်ကြာန်န်၊ ကော်သ္ကံရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်မွဲဟာန်၊ ကဵုရပ်ထၞက် ကဵုတက်ပ်ဍဲဍာန်၊ ရသိတၠဇျာန် နညာန်ကလာၚ်အာ၊ ဟွံညောန်သ္ၚောဲကွေံ တုဲစှ်ေသာညာ၊ လိုန်ဒးတိရ တုဲပပတ္တနာ၊


မုက်လိက်−၅၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဒၞာဲဇိုၚ်အဲ ကဵုညာတ်လောဲသွာ၊ ဂါံကွာ်အာဗိုန် ဍိုန်ဍိုန်ညှာညှာ၊ ဇရေၚ်ဇြပ်ကၠာ ခါဂှ်မံၚ်တိုန်၊ လတေံတုန်ရ မာန်ဏာပ္ပပၠန်၊ ဝါစဳကံရ ပွလုလန်၊ ညးမၞုံသဳလ ဟီုရဒက်ဒေါန်၊ ဍဵုဍိုက်ဟီုပျုတ် လဟီုယုတ်လောန်၊ ကဵုၜုက်တက်ဟေၚ် သၟိက်ကဵုကၠေၚ်စန်၊ မဂၠိုၚ်ဒုဟ်လောန် ဟွံချပ်စန်စာ၊ ပၟၚ်ဍုၚ်ရ ရုက္ခဒေဝါ၊ အာကော်နၚ်ပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ရပ်မာန်ဏာပ္ပ ကြံကြဂြိုဟ်စာ၊ ဝတ်ကၠေံကံပၠန် ကၠဗၠန်ဝိုတ်အာ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီသၞက်ဗဂါ၊ စိပ်လေါတ်စှ်ေအာ လောအကြာတိ၊ ရုဒှ်တိုန်အဴ ဖက်နှဴထိမြိ၊ သိက်ပသိက်ပ သိက်ဂွံပညိ၊ ညးလ္ၚဵုကၠာ ဒြေပ်တိုန်အာသ္ၚိ၊ ဟီုဇီုဟွံဒး တက်သိုဟ်ဖိဖိ၊ ဂဇံတုဲစိ နကြိဟီုပၠန်၊ ယွံလေဝ်မိဗြီု ဗဵုကီုရကောန်၊ မာန်ဏာပ္ပသၟတ် ကံဝတ်မုက်ဗၠန်၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်လောတ် ညံၚ်ရဴအိုတ်သ္ကန်၊ ဒှ်လၟုဟ်ရ ယွံမိတၠဂုန်။ ချိုန်လၟုဟ်ပၠန် ဝါတ်လောန်ရမိ၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုစိ၊ ယွံလေဝ်မၚ်ဗၠာဲ ကာတ်သာဲက္ဍၚ်ညိ၊ တိုၚ်မၚ်ဗၠာဲဟီု ညံၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ ဗ္ၜူလောတ်နး ပြးအလုံတိ၊ ဟွံတီဟိုတ်စိ တန်ဒှ်ညိဟာ၊ ယွံလေဝ်မိဗြီု ကလၚ်ပိုဲဟီုကၠာ၊ ရသိခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ဒါန်ရ ဟွံဂွညှာတာ၊ မာန်ဏာပ္ပကီု ဟီုစုတ်ပြိုက်ဖါ၊ ကဵုရပ်တက်ကၠာ ရသိကၠေံအာရ၊ ကၠေံအာတုဲဗက် ချိုန်သက္ခဏ၊ ကံဝတ်အာကွေံ ဂးမာန်ဏာပ္ပ၊ အိုတ်အ္စာဗၞး လောတ်စှ်ေညံၚ်ဇွ၊ ဟွံဂွံမုဟ်ပါၚ် ရမျာၚ်သ္ၚိတ်ဇြ၊ ဍိက်ဖေက်ကွေံရ ယွံမိတၠဂုန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊ ဂွံမိၚ်လဟီု တီကေတ်ဗိုန်တ္ညန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိတၠအစောန်၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ဒါန်ကွေံ ဟီုတ္ၜေဟ်လက်ဒေါန်၊ ဟိုတ်ဒုဟ်ဂှ်ပၠန် ဇၞော်သန်က္တဵုဒှ်၊ ကလံအာတ်ဒုဟ် လၟုဟ်ညံၚ်ပြဟ်၊ ကေတ်နၚ်သၠိုၚ်ထဝ် ဍာ်မြမောဝ်စှ်၊ ဂွံတုဲသၟိက်အာ ကောံညဳသာသၟဟ်၊


မုက်လိက်−၅၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဋ္ဌာန်ရသိကၠာ ကွာ်အာပြဟ်ဟ်၊ ရသိဓယှ် ဗဒှ်လတ်ဒၞာဲဇိုၚ်၊ ရံၚ်တုဲဗက်အာ ယဵုဏာဍာ်သၠိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်လ္ၚာ် ကွာ်အာလက်ဂစိုၚ်၊ စိုပ်ဇြပ်ဂွံညာတ်သ္ၚာတ်က္ဍိုပ်ဘိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်ဟီုပြဟ် ဒှ်မံၚ်ကၠိုၚ်မိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်အီဂြိုၚ် လ္ၚောဝ်ဇိုၚ်သာသာ၊ ဟီုပါန်တိုန်ရ ယွံတၠပညာ၊ ကောန်အဲဗြဴရပွယောၚ်မှာ၊ အဲဍိက်အာတ်ဒုဟ် လၟုဟ်မွဲဝါ၊ လ္တူကောန်သွံ ယဝ်စွံမေတ္တာ၊ လၟုဟ်မွဲဝါပြာ်ညိကၠာအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ မိၚ်တုဲသၟိက်ဟီု သီုမေတ္တာဇဴ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ၊ အဲဟွံကဵုဘဲ ဒက်ဝဲဗွဲကြဴ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်ဂၞဴ မူရဴကဵုဒှ်၊ အဲဟွံဂွံပပွတံဂှ်၊ ဒေဝတံအနဳ မဇၞော်ကြဳဇှ်၊ ဒေဝတံပ ပ္ဍဲပွလၟုဟ်၊ ဟိုတ်ဒးပ္ကီုလဝ် ပ္ဍဲဗွဝ်ဒုဟ်၊ ဒေဝတံက္ဍုဟ် ဍေံတန်ဒှ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ ဟီုပါန်တိုန်ကၠာ ယွံတာပဿ၊ ယဝ်လေပ်လဝ်ပၠန် မန်ယန်နာထ၊ သ္ဂောံဗက်ဗ္ဒဴပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခ၊ ယဝ်မၞုံတဴသၟတ် ဗၞတ်ဆညိည၊ ထံၚ်ပၚ်ညိရ ယွံတၠဂုန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမောန်၊ မိၚ်လဟီုအဵု ကဵုပိုဲတုဲပၠန်၊ ပ္ဍဲလှိုၚ်ထဝ် မြမောဝ်စၠန်၊ လ္ၚဵုက္ၜဴပါၚ် လာၚ်မုက်မွဲဂွန်၊ ဆမသှ်ေပၠန် ဍာ်စၠန်ဂှ်၊ ကြဴဗဗေၚ်ရ ခၞဗွဲပရဟ်၊ ညးတာပဿ တၠကြဳဇှ်၊ ပတ္တနညာဏ် အဓိဋ္ဌာန်ဗဒှ်၊ ကဵုဗၠးဘဲသွာ နမေတ္တာသၟဟ်၊ ဍာ်ၜါသာ်ဂှ် ပၠာဲစုတ်နတဲ၊ စုတ်ဗပေၚ်လဝ် လှိုန်ထဝ်သာ်ဗၠဲ၊ မွဲဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ယွံဒေံဗြဴအဲ ကလၚ်ညိမွဲဝါ၊ ပုၚ်ဍာ်ဝွံရောၚ် ဒေံဗြဴညံၚ်ဏာ၊ ဖျီုဗ္စရ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ ဆသှ်ေက္ဍဝ် ပၠာဲလဝ်ဂၠိုၚ်ရာ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်တုဲမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ခယျ၊ တဲစရှ်ယဵု ပ်ဍဵုတူသိသ၊ လ္ၚောဝ်ဒးရး ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ၊


မုက်လိက်−၅၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂွံသၠိုၚ်ထဝ်ရ ခဏဂှ်စဴအာ၊ ခါမညန်ကြပ် လုပ်စိုပ်ကၞာ၊ တိုၚ်ဗ္စန်ရောၚ် ဟွံကဵုယောၚ်ယာ၊ ဖျုၚ်ဗ္စရ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ သက္ခဏပြဲ ဂွံဗၠးလောဲသွာ၊ ညံၚ်ရဴသၠိၚ်အာ ခါဂှ်ၚုဟ်ပၠန်၊ ချိုန်ခဏစိ ညာတ်မိကျာ်ဂန် အိုတ်ဇၟာပ်ဂၠံၚ်၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဒိုဟ်ပန် ညာတ်ဗၞးအိုတ်လောတ်လောလီၜန်၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ သၚ်ကာစိုတ်ဍန်၊ ဟွံတီလက်သန် သၟာန်မိပၠန်ရေၚ်၊ ယွံလၟာဂၞဴ မူရဴုဒုက္ခ ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ကဵု ဟွံဟီုသ္ၚိတ်ဇြ၊ လောတ်လောကၟဝ် တုပ်အၚောပ်ဇွ၊ ကဵုသတိရ ဟီုပၠညိအဴ၊ သြကောန်သြကောန် ယွံလေဝ်ကောန်ဂၞဴ၊ ကောန်တံစွံမၞ သီုဒေါသဇဴ၊ ညးမၞုံသဳလ ဟွံပရဴဂဴ၊ ရသိပြဲသ္အး ကောန်ဒးဗက်ဗ္ဒဴ၊ ဟိုတ်ဂှ်သဘဴ ဒုဟ်စဴဒှ်ရ၊ ကောန်ဒးဝပ်ပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခ၊ ကံဝတ်မုက်ဗၠန် ညောန်မာရဏ၊ ဟွံဂွံတီစိ သတိဗလ၊ မိဒြေပ်ဂၠာဲအာ ညးတာပဿ၊ ဂွံဆဵုလောဲလောဲ ယဵုတဲထ္ၜ၊ မိအာတ်ဒုဟ်ရ တာပဿပၠန်၊ အာတ်ဂဥုဲကီု ဟီုပါန်ဒုၚ်ဂုန်၊ သွက်ဂွံဗၠးအာ ဝေဒနာကောန်၊ ဍာ်မကေဝ်ဇြုၚ် သီုပုၚ်ပၟန်၊ ဂွံတုဲဒြေပ်စဴ တရဴသ္ၚောဲလောန်၊ သုၚ်တုဲမွဲဂွန် ကောန်ဂွံဗၠးလၟုဟ်၊ ကောန်ဟွံပ္တေဟ်ကၠာ ရံၚ်အာညးတၞဟ်၊ လောတ်လောမံၚ်ရ ဒုက္ခမတ်ဇျဟ်၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာ သၟိက်ကဵုဗၠးပြဟ်၊ ဂဥုဲရသိ မဂ္ညိကြဳဇှ်၊ ဖျုၚ်ဂွံဗၠးပြဟ် ချိုန်လၟုဟ်ရ၊ ဟီုရိုဟ်ရေၚ်ပၠန် ကဵုကောန်ပုတ္တ၊ တုဲဂိုၚ်ပ္တိတ်ကၠာ ပုၚ်တာပဿ၊ ဖက်ဍာ်ပၠာဲအဵု ဟွံကဵုလဇ၊ ဖက်တုဲဖျုၚ်ကွေံဗၠးသက္ခဏ၊ ဂးမာန်ဏာပ္ပ ညာတ်ရသေၚ်ဟာ၊ ညာတ်ဒှ်ဗဟေက် ဖေက်ဂွညှာတာ၊ ပ္ဍဲတာပဿ ပွဇကုမှာ၊ ဂွံတီကေတ်ရ ဘယသၚ်ကာ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဗှ်ဂွိၚ် ဒှ်မံၚ်သိၚ်သာ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ သိၚ်သာမံၚ်တုန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုဗ္တောန်၊ ယွံလေကောန်မိ ကၠၚ်ညိဗိုန်တ္ညန်၊


မုက်လိက်−၅၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သတ္တံပ္ဍဲလိုက် ဒိုက်သိုက်ပရန်၊ ဂကူယုတ်ပြဲ ဟွံမွဲရကောန်၊ တုပ်သၟဟ်လက်သန် ဓာတ်ပန်က္တဵုဒှ်၊ ဇာတိပုည ဂုနကျာ်တွံ၊ ဓဝ်ပိဝွံရ မၞတုပ်သၟဟ်၊ ရုပ်ဂေါဝ်ပိုန်လှဲ ဂုန်ပ္ဍဲညးတၞဟ်၊ ဓဝ်မၞအဵု ဇၞော်ကဵုကြဳဇှ်၊ ဓဝ်ပိဝွံဂှ် ဗဒှ်ညိကောန်၊ ဒမုၚ်ဒါန်သဳလပြဲလောန်၊ ဂကူပြဲဂှ်ပဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သဳလဟၟဲဋ္ဌာန်သ္ၚောဲဝေၚ်ခၠန်၊ ဂကူယုတ်ရသဳလယဝ်တိုန်၊ ပူဂဵုဂှ်ပၠန်ကောန်ကဵုဒါန်ညိ၊ ဖေက်ပါပ်ဂွပါပ် ဗျာပ်ဓဝ်ဟိရိ၊ သဳလဇြၚ်ဂွု အယုဝုဒ္ဓိ၊ ဂှ်ညးပြဲလောန်တိုၚ်ဗ္ကန်မိ၊ သမ္တီအိုဒဵုလီုဇိဝိ၊ ကဵုလဝ်သတိလ္ပဝိုတ်ညိကောန်၊ မာန်ဏာပ္ပစိ တိုၚ်မိဗကန်၊ ဟွံစှ်ေစးကီုဟွံဟီုပၠန်၊ မၞဂှ်ဍဵုဍိုက် ဗ္တိုက်ဗ္တောန်၊ ဝေၚ်အကုသဵု ဟွံကဵုမဵုရုန်၊ စွံသတိပၠန် မၚ်မွဲစန်စာ အိုတ်အ္စာဗၞးဂွံဗၠးရောဂါ၊ ဗၠးအိုတ်တုဲဟေၚ်ကလေၚ်စဴအာ၊ လ္ၚခါဲဒုတ်စၞယုတ်မာ၊ စသုၚ်ဂှ် ဓယှ်ဖြာဖြာ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာဘာသာဗၞး၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ကီုဍေံတံဟီုဂး၊ ဍေံပါဲထောံကီု ဇာန်လီုပြးဇး၊ ဗၞးတံဂှ်ရောၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံဒး၊ တြဴလက်လၟိဟ် မၞိဟ်ပန်လ္ၚီ၊ ဍုၚ်မစ္စတာ ပြံၚ်ကၠောံအာကီု၊ တံဇိုၚ်သၟိၚ်ရ ခစဂြီုဂြီု၊ ပ္တေဟ်ဂကူရ ရဲခစဗြီု၊ ဟွံတီဖေက်ဂွ မၞဂၠိုက်ထီု၊ ဍုၚ်မစ္စကီု မံၚ်သီုညးအဲ၊ ပ္ဍဲဂကူကွေံ မၞုံဗၞးမွဲ၊ ဇိုၚ်ၜဳဝတ္တ တိတ်ပနိဿဲ၊ ပရသိကီု ပလီုရုပ်ဝဲ၊ ဟိုတ်ဂကူရမၞထုၚ်ဂြဲ၊ ဓဝ်ဟွံမၚ်မွဲမံၚ်ပ္ဍဲဇိုၚ်ၜဳ၊ ဇာတိမာန်တ နာမခုတ်ပ္ညဳ၊ ဓဝ်ဇကုရ ဂၠာဲပလွဳ၊ နဲညးတၞဟ် ဟွံဂၠာဲဗှ်သ္ၚေဝ်၊ ပၟိက်ဇကုမွဲ ရိုဟ်တ္ၚဲပြေၚ်ဖျဳ၊ နိဿဲကဵုၜဳ လွဳမံၚ်အဓါန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိတၠဇျာန်၊ လ္တူကျာတၟး တြးအဘိညာန်၊ ဂွံညာတ်ရသိ ဒှ်ဇာတိမာန်၊ သၟိက်ဝးကၠေံရ မၞထုဲကြာန်၊ ချပ်တုဲနညာန် မွဲဟာန်ပြာပ်အာ၊ ဗွဲလ္တူပ္ညဳ ဇိုၚ်ၜဳဂၚ်္ဂါ၊ ဍာ်ဟွံဒးတုက်လာၚ်မုက္ခဝါ၊


မုက်လိက်−၅၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗကဂၠိုၚ်ရာ ပေါတ်ၚေက်ခါဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ်၊ နမေတ္တာညာန်အဒိဋ္ဌာန်ဗဒှ်၊ ဖဳဖျေံဏာဗက ခၞဗွဲပရှ်၊ ကဵုခက်က္ဍိုပ်ညိ ဇာတိမာန်လၟုဟ်၊ ဖဳဖျေံဏာသၟဟ် လၟုဟ်ရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိၜိုန်သ္ၚောဲ၊ စှ်ေဗၠိုပ်ဍာ်ၜဳ ဟုံလီကြာတ်တဲ၊ ဗကဟဳစိုပ် ခက်က္ဍိုပ်အဂဲ၊ ချိုန်မလုက်ဒး ပသၠေဟ်ချောဲ၊ ခက်မံၚ်တံၚ်ဂြဲ နတဲလၟုဟ်ရ၊ ခါသ္ၚေဝ်ရံၚ်ကၠာ ဒှ်အာဗက၊ ညာတ်ဒးဂြိုဟ်ဆအ် သၟိက်ဂအံတ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိကြံကြ၊ ခၞဗွဲပရဟ် က္တဵုဒှ်ဒေါသ၊ မူညးမွဲရ ဖဳဗ္ကကဵုအဲ၊ ဒစးတိုန်ရောၚ် ဂၠာဲရံၚ်တီလောဲ၊ သီုဒေါသကၠာ ကွာ်အာၜိုတ်သ္ၚောဲ၊ အာဆဵုဒးရ မာတၚ်ဂပြဲ၊ မွဲဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ယွံတၠအဲ မံၚ်မွဲဓဝ်ဟာ၊ မၚ်မွဲသ္ဒးပ ပွယုတ်မာ၊ ဖဳဖျေံဗက ပသနာနာ၊ ခက်ဒးက္ဍိုပ်အဲ ရိုဟ်တ္ၚဲဟွံခြာ၊ လ္တူဇမောဝ် ဂပ်ဝ်ရဟာ၊ ဗွဲသၟဝ်ကၠာ ပြံၚ်အာကဵုပြဟ်၊ မာတၚ်ဂကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပြံၚ်စှ်ေအါရ ချိုန်ခဏလၟုဟ်၊ ဗၞတ်မွဲကော်ရ ဒေသဋ္ဌာန်ဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ် စိုပ်ဒၞာဲဂှ် ဗဒှ်အဒိဋ္ဌာန်၊ ဗကအဲဖဳ ကဵုဟဳတိုန်မာန်၊ နဣဒ္ဓိစိ သီုအဘိညာဏ်၊ လာၚ်မုက်တုဲဖဳ ၜိၚ်လဳဂစာန်၊ ရသိတေံကီု ဟုံဍာ်အဓာန်၊ ခက်ဒးက္ဍိုပ်ကြာန် ဒှ်မာန်ဒေါသ၊ ထေဲပၞတ်က္ဍၚ် ကဵုမာတၚ်ဂ၊ ခဵုခါတ်အာပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ခါစိုပ်တုဲကီု သၟိက်ဟီုကြံကြ၊ လက်ချဴစုတ်ပၠန် ဟွံရန်တော်ဆ၊ ဟာဲမၞိဟ်ပါပ ပွဗှ်ေလၟုဟ်၊ ထပှ်တ္ၚဲဂတ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ဂဂဵုတးပန်ပၠန် ကဵုပန်ဗှ်ေပြဟ်၊ ဒေါသဂြေန်ဒက် သီုလက်သီုချဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ် ဟွံခၠေဝ်သှ် ဗဒှ်ဓဝ်မေတ္တာ၊ ဟိုတ်ဂကူရ မၞဖြာဖြာ၊ ဟိုတ်ဓဝ်မၞ ဒေါသသ္ကေက်သ္ကာ၊ ကၠုၚ်ချဴအဲပၠန် စောန်စိုတ်လက်ဖါ၊ ဝါစဳကံရ ရသိဝွံမှာ၊ ထပှ်တ္ၚဲကၠာ လံအာဂတ၊ ဂဂဵုတးပန်စိ ရသိဂှ်ရ၊


မုက်လိက်−၅၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သီုဓဝ်မေတ္တာ ဗ္စာတော်ဆ၊ တီတုဲမဇ္ဇျဟ် ဒှ်မံၚ်ၚုၚ်ၚ၊ ဒှ်ဓဝ်လဟောံ ဒေၚ်ဗျောံကာယျ၊ ဂွံကသပ်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ထပှ်တ္ၚဲဒး ဂဵုတးကၠာဟွံပန်၊ အဲဗ္ဒောံလဝ်တ္ၚဲ ကဵုထဲမံၚ်ပၠန်၊ ရသိဂွံဖေက် ဗဟေက်ဇၞော်လောန်၊ သ္ဒးဖျဝ်မၞ ဘယစိုတ်က္ဍန်၊ ဂှ်ဒးရးသန် မိပ်စိုတ်ပၠန်ရ၊ ထပှ်တ္ၚဲပြဲ ချိုန်ဗွဲဂတ၊ နဣဒ္ဓိကာ ရသိမှာတၚ်္ဂ၊ စက်ဗ္စဲကဝ် ပ္တိုန်လဝ်သ္ပ၊ ၜိုန်အခိၚ်ဒး အကးဟွံဖလ၊ ဗ္ဒန်လျးတ္ၚဲ ဂၠုနဲအန္ဓ၊ ကောလာဟာလ ဒှ်ရလုံဍုၚ်၊ ဒှ်တဴသၚ်ကာ ကောံအာကောံကၠုၚ်၊ ဒှ်တဴလၞီ ဟွံတီဍာ်ပုၚ်၊ တိတ်ကဵုရသိ တိသဝ်တိသၠုၚ်၊ စိုပ်တုဲဇံသဝ် လ္ၚောဝ်ယဵုဒုၚ်၊ ဇၟာပ်ညးဂၠောဲကၠုၚ် ယဵုဒုၚ်တဲသၟာန်၊ ယွံတာပဿ ဂၠိုၚ်တေဇညာဏ်၊ ချိုန်လၟုဟ်အဵု ဓိကဵုဒှ်ကြာန်၊ သၟိၚ်တ္ၚဲကၠေံဗ္ဒန် ဝါတ်လော်ဍုၚ်ကွာန်၊ ဟိုတ်တာပဿ နပွဇျာန်၊ ပိုဲဍိက်တံကၠာ သၚ်ကာတုဲသၟာန်၊ ယဝ်ဗဒေါံတ္ၚဲယာန် ဆာန်ဍူညိကၠာ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိကြက်လှဴ၊ သၟိက်ဟီုတိုန်ရ သီုဒေါသဇဴ၊ ယွံဒါယကာ ပသၚ်ကာတဴ၊ စက်ဗ္စဲကဝ် အသနုအဴ၊ အဲရပ်မာန်အဴ သဘဴဍေံနွံဟာ၊ တေတေံမွဲစိ ရသိဓိစ္ဆာ၊ ရသိခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ရသိဂှ်ပၠန် တိုန်ဒှ်ရောၚ်ဒကာ၊ ဍေံလေပ်မန်ယန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ ဍေံတန်ဒှ်ကၠာ ညံၚ်အာသၟာန်ရ၊ အိုတ်ဒါယကာ ဒြေပ်အာထဒၟ၊ အိုဿီုညးအဲ ဒြေပ်မွဲခဏ၊ စိုပ်တုဲကလံ မုံဂြံသ္ပ၊ တုဲသၟာန်တိုန်အဵု ကဵုတာပဿ၊ ယွံလေဝ်သိက္ခ ဂၠိုၚ်တေဇညာန်၊ သၟိၚ်တ္ၚဲကၠေံအာ ပူဆာဍုၚ်ကွာန်၊ ဟိုတ်တာပဿ နပွဇျာန်၊ ဗ္ဒန်လဝ်ကွေံ ပိုဲဍိက်သၠေဟ်ကြာန်၊ နမေတ္တာသၟဟ် က္တဵုဗဒှ်ဇြဟာန်၊ ဗၠးစက်ယာန် ဆာန်ဍူညိအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ သၟိက်ကဵုတီရ နအနုဘဴ၊ တုဲဟီုတိုန်ကၠာ သီုမေတ္တာဇဴ၊ ယွံဒါယကာ မူရဴစိုတ်ကတဴ၊


မုက်လိက်−၅၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗ္ဒန်လတ်တ္ၚဴအဴ တဴလျိုန်အဲရ၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ မူဟိုတ်ဒးပ၊ လတေံမွဲစိ ရသိဂၠိုၚ်မၞ၊ လက်ချဴလဝ်အဲ ထပှ်တ္ၚဲဂတ၊ ဂဵုတးကဵုပန် ချဴပၠန်ကြံကြ၊ ဟိုတ်ဂှ်အဲရ လဇဗ္ဒန်လဝ်၊ ယဝ်ညာတ်တ္ၚဲပၠန် ပန်စှ်ေဓဝ်ဓဝ်၊ ဒးရသိဂှ် ကြဴဒှ်လၚ်ဇွောဝ်၊ ဟိုတ်ဒုဟ်သေသာတ် ညာတ်တုဲဆာန်ဍူ၊ ချိုန်လၟုဟ်အဲ တ္ၚဲဒးဆေဝ်ဒဝ်၊ တ္ၚဲဒတန်ကဝ် ဒးဆေဝ်ဒဝ်ရ၊ သြကျာ်သြကျာ်သာ်လဵုဂွံပ၊ ဂပ်ဝ်ဖေက်ကၠာ ယွံတာပဿ၊ ဟိုတ်မၞစိ ညိဟွံတော်ဆ၊ ဝါစဳကံကၠာ ဂြိုဟ်စာကြံကြ၊ သိက်လဵုဂွံပ ဟီုပၠညိအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ မွဲဂလာန်အဴ ဟီုတဴသဲသဲ၊ ရသိတေံအဵု ကဵုကၠုၚ်ကလံအဲ၊ စှ်ေပ္ဍဲၜဳအဵု ယဵုတိကလောံမွဲ၊ ခဏအဲဗလး ဂဵုတးပန်သော်၊ ကဵုဗၠိုပ်စှ်ေအာ ရာဋ္ဌာန်ဇမ္ၚောဲ၊ တိုၚ်လဟီုအံ ဗၠးဘဲဒက္ခ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာ မိၚ်ဒြေပ်အာရ၊ အိုတ်သီုရဲသာ ဒြေပ်အာသက္ခဏ ခါစိုပ်ရသိ ညိဟွံလဇ၊ ဟီုတိုန်သဲသဲ ယဵုတဲထ္ၜ၊ ယွံတာပဿ ပွယောၚ်မှာ၊ တာပဿကီု ဟီုလတ်သေၚ်ဟာ၊ အာကလံညိ ရသိတေံကၠာ၊ ညံၚ်ဂွံကလံ လ္ပသ္ပံသာ၊ ညးဗလးတ္ၚဲ ဂၠိုၚ်ဘဲဒုက္ခာ၊ ဂဵုတးပန်ကၠာ ဒးတာပဿ၊ ချိုန်ဂှ်ရသိ ဇာတိမၞ၊ ဟွံမိက်ကလံရောၚ် မံၚ်တဴသ္ၚိတ်ဇြ၊ ပညံၚ်က္ဍိုၚ်ကၠဴ ပ္တပ်တဴကာယျ၊ ယဝ်ရဟွံအာ ဟုံမှာဗွဲကြဴ၊ ကရောံရသိဂှ် ပိုဲဒှ်ဂတဴ၊ ဟိုတ်ဂှ်ဝန်စဝ် ဒးဖ္အောဝ်လဴ၊ ညံၚ်အာညိအဴ ယွံသ္ဍဴမူဏိ၊ သ္ၚိတ်ဇြမံၚ်ရတၠရသိ ၊ ဟိုတ်မၞကီု ညံၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ ဒကာတံကွေံ ဍေံတံစိုတ်ဂိ၊ ဂၠောဲလုပ်ဓဇက် ဂြုက်ဂြက်ထိမြိ၊ အာစိုပ်တုဲစိ နကြိကဵုလ္ၚောဝ်၊ ညးဂမၠိုၚ်အဵု ဍေံကဵုဝန်စဝ်၊ ကဵုစှ်ေဍာ်စိ တိကဵုယဵုလ္ၚောဝ်၊ တုဲကဵုဗလး လျးဗ္စဲကဝ်၊ ဂဵုတးထတ်လောန် ပန်ဖျေဴဓဝ်ဓဝ်၊


မုက်လိက်−၅၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံဒးရသိ တိဍာ်ဇမောဝ်၊ ရသိဂြိုဟ်ဂတဝ် ၜိၚ်စဝ်လုပ်သၚ်၊ ဟိုတ်နူဓဝ်မၞ ဒးဂွဇၟာပ်တၚ်၊ ဒဴထောံဍုၚ်ကွာန် ဋ္ဌာန်ဂြိုပ်တိတ်ကြၚ်၊ ၜိုန်ဒှ်ရသိ ညိဟွံချပ်ဂြၚ်၊ မၞဟွံဝး ကြဴဒးဘိၚ်ဘၚ်၊ မိၚ်တုဲစၚ်ခြၚ် မၚ်မွဲအိုတ်ညိ၊၊ ပ္ဍဲဍုၚ်မစ္စ ဒေသနန်လွဳ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်ဂၠိ၊ နူဗာရာန္နသဳ ပြံၚ်တုဲသိုၚ်သ္ၚိ၊ ကၠုၚ်ကောံမံၚ်ကွေံ ဟွံဗၠးဒိဋ္ဌိ၊ မာတၚ်ဂစိ ပြာ်ညိချပ်ပၠန်၊ နဓဝ်မေတ္တာ ဗ္စာတုန်တုန်၊ သၟိက်ကဵုဗၠးညိ နူဇာတိပန်၊ ကသပ်ဝွံကွေံ ဂှ်ဒးရးသန်၊ သ္ပိုၚ်လ္တက် လၜက်ဗိုန်ညန်၊ သၟိၚ်ဒုၚ်ဒါန်ပၠန် ကွာ်ညောန်စဴအာ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ သၟိက်ဒုၚ်ပုၚ် လုပ်စိုပ်ဍုၚ်ကၠာ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်ဗ္ဂါ၊ ဍေံညာတ်ဒးစိ ရသိပြဲဖါ၊ ဒေါသဖြာဖြာ သီုရဲသာပၠန်၊ ပ္ကောံသရဲ ဂၠောဲလုပ်အာနန်၊ ဍေံလ္ၚောဝ်ပ္တီရ ယွံတၠက္ဍိုၚ်သန်၊ ရသိခါဲဒုတ် ပူဂဵုယုတ်လောန်၊ ချိုန်လၟုံပ္ညုၚ် စိုပ်ဍုၚ်ဝွံပၠန်၊ ဍေံလုပ်မန်ယန် လေၚ်ရကောန်တၠ၊ မူဟိုတ်မွဲရော ထံၚ်လဝ်သောတ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ လေၚ်ကၠုၚ်တုဲရ၊ ပိုဲဒးပြံၚ်ကွေံ စိုပ်ဂၠးပါဒ၊ ဗက်ရပ်ဂစိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝ၊ ပလဇရ ယွံတၠနန်၊ ဨကရာဇ်မိၚ် ကွိၚ်ပါၚ်လက်သန်၊ စှ်ေစိုတ်ဒးရး ပတှ်ေဗိုန်ညန်၊ ကော်သရာဲသဂံၚ် ချပ်ရံၚ်တုန်တုန်၊ ကေတ်ဟွံဂွံရ ဇျာနအစောန်၊ ကြဴမွဲဝါပၠန် ဇၞော်လောန်ဓိကဵု၊ ဟိုတ်ပ္တုဲလဝ်ရ ဓဝ်အကုသဵု၊ ဒးဒုၚ်ဘဲလ္ၚ ပွရုန်မဵု၊ ပ္ဍဲကဵုပိုန်ပၠန် ဍေံယောၚ်ကၠုၚ်ဆဵု၊ နလွဟ်ဆက် ထပက်တုဲဍဵု၊ နာံဒဴထောံအဵု ဒဵုဗြီုစိုပ်အာ၊ ဂးဍုၚ်မစ္စ ဨကရာဇာ၊ မိၚ်ဂလာန်ဗၞး ပ္တေဟ်တုဲမှာ၊ ပ္ဍဲညးမၞုံရ သဳလသိက္ခာ၊ ပတုံဇိဝိ တၞဟ်နဖ္အောဝ်ဏာ၊ ဒေဝတံမၚ် ပၟၚ်လန်လွာ၊ ထေဲပၞတ်ကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ဟွံမၚ်မွဲကၠာ ကျာပိုက်သှ်သှ်၊ လံအာကြံအာ စာ်ခြာပှ်လှ်၊ ဗြံဗ္တဳဂူ သူညဳသၟဟ်၊


မုက်လိက်−၆၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဍုၚ်ဗၠိုက်တၞီ ဟွံတီဒိုဟ်စှ်၊ လေၚ်ဟုံတုဲချိုတ် ကၠေံအိုတ်တုဲဒှ်၊ အကုသဵုဂှ် ဒးဒှ်ဒိဋ္ဌ၊ ကျာ်သမ္ဗုဒ္ဓေါ နာဲသာလောက၊ ဂ္ၚေၚ်လန်အဴ ဂၠိုၚ်တဴဘဝ၊ ဇာတ်မသုန်ကၠံ တံပထမ၊ ဂြၚ်တုဲတွံလဝ် ဓဝ်ဝိသေသ၊ သၟတ်ကၠေံဇာတ်ရ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ အတိက်ရသိ ဒိတှိစောန်ထၞဟ်၊ ဒေဝဒတ်ပ္ညုၚ် လၟုံကၠုၚ်ဒှ်၊ သၟိၚ်ဍုၚ်မစ္စ စိတ္တဟေက်ဟဟ်၊ တဳညန်ဇဲယ ဒှ်ရလၟုံ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ကၠာ ဒကာညဳသၟဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ်၊ မွဲချိုန်လၟုဟ် ဒှ်အဲကျာ်ရ၊ အတိက်မွဲဟာန် ဂးမာန်ဏာပ္ပ၊ ပ္ဍဲချိုန်လၟုံဒှ်ရာဟုလ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကၠာပဋ္ဌမ၊ ချိုန်လၟုံရ ယသောဓရာ၊ ကျာ်တြဲတွံဇန် ကဵုအရှန်ကၠာ၊ အရှန်တံအဵု ကဵုသာဓုကာ၊ ဇန်တံမိၚ်ရောၚ် ရှ်ဍောၚ်ဓမ္မာ၊ ဒှ်သောတာပန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ တၠပညာ သမ္တီကၠာအဴ....။

ဖဵုအဲချူပၠန် လိက်ဇၟန်ပ္ကဴ၊ ညောန်ကဵုစုတိ ကၠိသ္ကန်တဴသာရဏပၠန် ကဵုတုန်ပ္ဍဲဇဴ၊ စုတိတုဲရ ဘဝဗွဲကြဴ၊ တိဟိုတ်ပြဲဂၠိ သန္ဓိဂဝ်ဂၞဴ၊ ပကဵုဆောတ်အဴ ကဵုတန်တဴညိ၊ ပ္ဍဲညးမၞုံကၠာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ကရောံညးပၠန် တန်ဂဝ်ကဵုမိ၊ ပကဵုဒိုက်ယဲ ဘဲပကဵုမြိ၊ ကဵုဂွံတီလတ် ဍောၚ်ဓဝ်ဒမၠိ၊ ကဵုဂွံပ္တံပ္ညဳ ပါရမဳကျာ်ညိ၊ ဗွဲကြဴဒမၠိ ယဝ်စုတိပၠန်၊ ပ္ဍဲတၠပညာ မြာကဵုဂွံတုန် ၊ ကဵုဒှ်ကျာ်မွဲ နဲမေတ္တဲယျ၊ ဂွံအိုတ်ဇပန် ကြဴပၠန်ဟွံဒှ်၊ နိဗ္ဗာန်ဂဵုမြဟ် စိုပ်ပြဟ်ညိအဴ ။ ။ ။


သက္ကရာဇ်တၞံ ၁၃၅၉ − သၞာံ ၊ ဂိတုပသာ် ၄−မံက်၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်အခိၚ်မွဲနာဍဳ ၄၅−မိဏေတ် ချူအာစိုပ်ဒတုဲရ။ (ဘဒ္ဒန္တ ညာဏ − ဒူရာဘာဇၞော်)

နိဿဲ[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လိက်အုပ်- မၞုံယၟု(လိက်မာတၚ်ဂ) ဘဒ္ဒန္တ−ညာဏဝံသ (ဒူရာ−ဘာဇၞော်) − (စောဟံသာ)ပုံနှိပ်တိုက် ကမာဝက် စိန်တောၚ်ရပ်။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၄၅၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== นายทอโสน (สุพจน์) ผู้นำชนชาติมอญอายุ 98 ปี เสียชีวิต เมื่อวันที่ 7 พ.ย. 2557  အစာထဝ်သောန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကောန်ဂကူမန် ညးမဒှ်အစာံခိုဟ်ပြဲ သွက်ပိုဲကောန်ဗွဲကြဴညးဂမၠိုင် ==

นายทอโสน (สุพจน์) ผู้นำชนชาติมอญอายุ 98 ปี เสียชีวิต เมื่อวันที่ 7 พ.ย. 2557 
အစာထဝ်သောန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကောန်ဂကူမန်
ညးမဒှ်အစာံခိုဟ်ပြဲ သွက်ပိုဲကောန်ဗွဲကြဴညးဂမၠိုင်

 ပ္ဍဲကဵုဝင်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်မွဲဒမြိပ်နူပၞာန်ဂၠးကဝ်အလန်ဒုတိယတုဲတေံ ဒိုဝ်ကဵုစိုပ်အခိင် ပစ္စုပန်ဏအ်ယၟုယၟာအစာထဝ်သောန် (နိုင်ထွန်းသိန်း) မွဲပြာကတ်ကၠုင်ဒၟံင်လၟိုန်ရ။ တၞဟ်နသဂွံတိုန်ဒှ်ကဍိုပ်သကိုပ်မန်ဂှ် ဟွံလောဲသွာမွဲ ဒးဍိုက်ပေင်ကဵု အင်္ဂလက်သန်ဂၠိုင်ကဵုသာ် မပတံဒ္ဂေတ်ပတိပတ်ယျဵုလဂူတပ်တး ညာန်ပညာကေတ်သကာမြက်စာ ရင်တၠုင်ဂုန်ဖဵုကဵုကောန်ဍုင်ကောန်ကွာန်ဂမၠိုင်မာန်ရောင်။ 
 နူအဝဲဍောတ်သွတ်တေံ အစာထဝ်သောန်မနွံညာန်ပညာကေတ်သကာဗွဲမလောန်တုဲ ကလိဂွံလာပ်ကတ်ပညာမကော်ဂး SHOLARSHIP လၟိုန်န်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ကာလတိုန်ကတ်လိက် ပ္ဍဲဘာတက္ကသိုလ်ပၠန်လေဝ် ဂွံလုပ်တိုန်ကတ်ဓါတုဗေဒ ပ္ဍဲတန်ဂုန်တၟေင်၊ ကၠာဘာညးဟွံတုဲက္ဍင်ဏီ ပ္ဍဲကဵုသၞာံကြဴအိုတ် သက္ကရာတ် ၁၉၄၀ ဂှ် ကတဵုဒှ်ပၞာန်ဂၠးကဝ်အလန်ဒုတိယဂှ်ရ ဘာတက္ကသိုလ်ဂမၠိုင်လေဝ် မ္ဒးကၟာတ်အာအိုတ်ရ။ ဟိုတ်သာ်ဂှ်ရ ဘာတက္ကသိုလ်ညးဂွံတုဲဂှ် အခိင်လဇုဲလအ်အာမသုန်သၞာံ ဒိုဝ်ကဵုပၞာန်တုဲမဒှ်ရ။ ပ္ဍဲလက်ထက်အင်ဂလိက်အုပ်ဓုပ်လဝ်ဍုင်ပိုဲ ကောန်ဂကူမန်ပိုဲမၞိဟ်ဂွံတိုန်ကတ်လိက်ကဆံင်ဘာတက္ကသိုလ်မာန်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ကၞောတ်အထောတ်မွဲ ဟီုစမာန်ရ။ ကတ်လိက်ဘာတက္ကသိုလ်တုဲသက်ဂတာပ် အစာထဝ်သောန် လုပ်ကၠောန်ပရေင်ကောန်ဂကူမန် ပ္ဍဲဂကောံမန်အလုံရးမည ဒှ်ညးအုပ်ကာဂကောံဂှ်ရ။ မွဲအခိင်ဓဝ် သီုကဵုဒှ်ဂအုပ်ဋ္ဌာနပရေင်ပညာခရိုင်ကျာ်ခမဳ မနွံဒေသတာလျိုင် (၁၀) ပွိုင်ဍုင်မဒှ်ရ။ ဗွဲကြဴဂှ် ကာလရဲဗော်သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်တအ် ချဳဒရာင်ပရေင်ဍုင်ကွာန် အပ္ဍဲဍုင်ဟွံဂွံတုဲ မ္ဒးလုပ်အာဂြိုပ်ဂှ် အစာထဝ်သောန်လေဝ်ဗက်လုပ်အာကီုရ။ 

 ပ္ဍဲကဵုလိက်ကၞပ်နာဲဆာန်ဍုင် (ဗဵုပၞာန်ဒပ်ဍာ်သေံမွဲတၠ) ချူဇန်လဝ်ပရောဆဵုဂဗညး မနွံယၟုလိက် &quot;ဒစာံသၞာံဒစာံဗြဲပ္ဍဲဍုင်မန်&quot; ဂှ် ညးချူထ္ၜးလဝ် ပရောအစာထဝ်သောန်နွံကီုရ။  အလန်ကၠာအိုတ်ညးဂွံဆဵုဂဗကုအစာထဝ်သောန် ပ္ဍဲဘာလကျာ်ကွာန်ကြုက်ပိ သက္ကရာတ် ၁၉၅၁ တက်ကျာရင်သကအ် နကဵုဘာသာအင်ဂလိက် ဍုက်ကေဝ်ဒှ်အာမိတ်သဟာဲညးသကအ်ညံင်ရဴတီညာတ်လဝ်ညးသက်တုဲတုဲ၊ ပရေင်ဝေါဟာမၞိဟ်အစာထဝ်သောန်ခိုဟ်ဗီုလဵု မဍိုက်ပေင်တဴကဵုအင်ဂလက်သန်တၠပညာ မနွံစိုတ်စရိုတ်ခိုဟ်ပြဲလောန်သန် ရဴသာ်ဝွံ နာဲဆာန်ဍုင်ချူထ္ၜးလဝ်ပ္ဍဲလိက်ကၞပ်ညးဂှ်ရ၊ အခိင်ကၠောန်ဒၟံင်ပရေင်ပၠန်ဂတးတေံဂှ် အစာထဝ်သောန် မနွံတာလျိုင်ဗွဲတၟေင် ပရေင်ဆက်ဆောံကုဍုင်သၟာင် ပစၞးကောန်ဂကူမန် မကဵုလဝ်ယၟုသေံ &quot;နာဲသုဖတ်&quot; ဂးပြာကတ် ဒၟံင်အကြာမန်ဍုင်သေံဂမၠိုင်ရ။ 

 မွဲအယုက်အစာထဝ်သောန်နူအယုက်အဝဲဍောတ်သွတ်ကတ်ဗတောန်ဒၟံင်ပညာ ပ္ဍဲဘာတန်သဇိုင်တေံ ကၠောန်ကၠုင်ပရေင်ကောန်ဂကူမန် စဵုကဵုလအိတ်အယုက်ညးဂိုတ်ဂစာန်ကၠောန်ကၠုင်လဝ်ပရေင်ဂကူမန်။ ကမၠောန်ဂွံလာပ်သြန်ဂိတုကီုဒှ် ကမၠောန် အလဵုသဳသၟိင်ကီုဒှ် အစာထဝ်သောန်စိုတ်ဟွံလုပ်စကမၠောန် ပရေင်ကောန်ဂကူမန် ပရေင် လိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်ဟေင်ရ အစာထဝ်သောန်စိုတ်လုပ်စတုဲ ဂိုတ်ဂစာန်ကၠောန်လဝ်ရ။ နကဵုဓဝ်စေတနာပြဲ ဟွံကလိဂွံၚုဟ်မးမွဲသာ် အစာထဝ်သောန်ဗတောန်ထ္ၜးကဵုလိက်မန် လိက်တၟိမန်တြေံ ကုခမဳသင်မန်ကီု ကောန်ဍုင်ကောန်ကွာန်မန်ဂမၠိုင် ညးမလုပ်စိုတ် ပ္ဍဲပရေင်လိက်ပတ်မန်ဂမၠိုင်ရ။ သအာင်နူဂှ်ပၠန်လေဝ် ညးချူဇန်လဝ် လိက်ကၞပ်ပ္ဍဵုဗီုတက်ပတိတ် လဝ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ညးညးအဲအဲဂွံဆဵုဒၟံင်ရ။ အခိင်အခါဒးရးကၠောန်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်ဂွံမ္ဂး အစာထဝ်သောန်ပိုဲကၠောန်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်တုဲ အခိင်အခါဍေံဟွံဒးရးမ္ဂး အစာပိုဲ ကၠောန်အာပရေင်လိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်မဒှ်ရ။

 စိုတ်ဓါတ် စေတနာညးလတူကောန်ဂကူမန်ကီု သီုကောန်ဂကူတၞဟ်သအာင်ဂမၠိုင် အးဇ္ၚးကေဝ်သ္ဇုင်ဗွဲမလောန်တုဲ ဒ္ဂေတ်ပတိပတ်ညးပၠန်လေဝ်မနွံကဵုဓဝ်သဳလ သမာဓိ ဟွံစသုင်စၞဗၜူမွဲလေဟ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ အယုက်ညးဂွံဂၠိင်သီုကဵုပရေင်ထတ်ယုက်ခိုဟ်ဒၟံင်ဂှ် ပိုဲဂွံညာတ်ကေတ်ရ။ ပရေင်လိက်ပတ်ယေန်သၞာင် ပရေင်ကောန်ဂကူ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဆဂှ်ဟွံသေင်ဏီ ပ္ဍဲကဵုပရေင်သာသနာပၠန်လေဝ် အစာထဝ်သောန်ဂွံကၠောန်ပတုဲကၠုင်လဝ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ပ္ဍဲပေဲါသၟာန်လိက်ပရိယတ္တိရာမညနိကာယ ဓမ္မာစရိယခမဳသင်မန် သက္ကရာတ် ၁၉၈၄ - ၁၉၈၅ ဂှ် အစာထဝ်သောန် ကေတ်တာလျိုင်ဒဒှ်ဥက္ကဋ္ဌဂှ်လေဝ်ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၄:၂၀၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဝတ် ကဵု တာလျိုၚ် ကောန်ဒပ် (၂၇) တၚ် ==

ဝတ် ကဵု တာလျိုၚ် ကောန်ဒပ် (၂၇) တၚ်
===============================

၀၁။ ဒးက္လၚ်အမိၚ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ရောၚ်။

၀၂။ ဒးမြက်ဇက်ရောၚ်။

၀၃။ လၟိုန်ကာလ ဒးနွံကဵု သတိရောၚ်။

၀၄။ ဒးနွံကဵု ပွမသ္အးဇ္ၚးရောၚ်။

၀၅။ လၟိုန် ဒးနွံကဵု ဂွန်ရောၚ်။

၀၆။ ဒးလ္ၚတ် လိက်ပတ်ရောၚ်။

၀၇။ ဗွဲတၟေၚ် ဒးသ္ပဂရုကဵု ပရေၚ်ထတ်ယုက်
       ရောၚ်။

၀၈။ ကောန်ဒပ် ကဵု ကောန်ဒပ် ဒးနွံကဵု စိုတ်
       ရဲဗော်ရောၚ်။

၀၉။ ဒးပါ်ပါဲကေတ် တၚ်တၟေၚ်တၟဟ် 
       ပ္ဍဲအကာဲအရာ ညးဍုၚ်ကွာန်၊ 
       အကာဲအရာ ညးတိဍာ်တအ်မာန်ရောၚ်။

၁၀။ အခိၚ်သၠး နူတာလျိုၚ် ပရေၚ်ပၞာန်ဂှ် 
       ဒးကၠောန်သ္ပကဵု သွက်ဂုဏ်ဖဵု 
       ညးဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။

၁၁။ ပ္ဍဲကဵု ပံၚ်ဖက်ဆက်ဆောံ ကဵု
       ညးဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဒးဍိုန်ဍောတ် 
       ကၠောံက္ဍရောၚ်။

၁၂။ သွက်ဒပ် ဂွံဇၞော်မောဝ်တိုန်ဂှ် ထ္ၜးစဳပျးတုဲ 
       ဒးစန်ဒက်ပၠုပ် ကောန်ပၞာန်တၟိတအ်
       ရောၚ်။

၁၃။ လ္တူဍုၚ်ကွာန် ဂကူဇကု အလဵုဇကု မၞိဟ် 
       က္ဆံၚ် ဇၞော်ဍောတ် ကဵု ကောန်သ္ဂံၚ်ဇကု 
       ဂမၠိုၚ်တအ်ဂှ် ဒးနွံကဵု သစ္စ သမာဓိ
       ရောၚ်။

၁၄။ လ်တူသၞဂျှ ဒးစှံစိုတျ ဗီုသၞတဲု ဒးနှံကဵု 
       ပွမက္ဍုဟ်မၠေံရောၚ်။

၁၅။ ဒးစဵုဒၞာမၚ်မွဲကဵု လမျီု သ္ၚိဌာန် ပိုန်ဟာန် 
       ညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ရောၚ်။

၁၆။ လ္တူတၚ်နၚ်ဆဵုဂဗ ကဵု ပရိုၚ်ဂမၠိုၚ် ဇကု 
       ဂွံနၚ်တအ်ဂှ် ဒးဒုၚ်စဳရေၚ်ကဵု 
       သ္ကိုပ်ဒပ်စြေက် ဇကုရောၚ်။

၁၇။ ဒးထိၚ်ဒဝ်လဝ် လွဟ်ဇကု ညံၚ်ဂွံ 
       ဂီုကၠီုရောၚ်။

၁၈။ လၟိုန်တ္ၚဲ ဒးပေါတ် သ္အးကဵု လွဟ်ဇကု
       ရောၚ်။

၁၉။ ဒ္ဂေတ်ပဋိပတ် ဒးခိုဟ်ရောၚ်။

၂၀။ ဒးရှ်ေသှ်ေ ညးဇၞော်လ္တူဇကု ဂမၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၁။ ဒးရှ်ေသှ်ေ အခိၚ်ရောၚ်။

၂၂။ ဒးနွံကဵု ပွမပတှ်ေကေတ် ဇကုဇကုရောၚ်။

၂၃။ ဒးနွံကဵု ပွစိုတ်ဓါတ် ကတိုၚ်ကၟဟ် 
       ချဳဒရာၚ်ရောၚ်။

၂၄။ ဒးနွံကဵု ဂလာန်ပတှ်ေ မဗိုန်ဇၟအ်ရောၚ်။

၂၅။ ပ္ဍဲကမၠောန် သ္ဒးစှ်ေသၞောတ် သိပ်ဂၠိပ်
       ရောၚ်။

၂၆။ ဒးဒုၚ်ကေတ် ဘဲဒဏ် ပရေၚ်ဝါတ်ဂါတ် 
       ကြေပ်ဂြတ် ခတ်က္ဍန်တအ်မာန်ရောၚ်။

၂၇။ ဒးထိၚ်ဒဝ် ဇကုဇကု မာန်ရောၚ်။

#crd #Wunchay Rukchaytdee [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၄၉၊ ၁၀ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ညးတၠဂုန် မိကဴထဝ် ကဵုစိုပ်သွဝ်ညိ  အဂုန်တိုၚ်ထဝ် ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၉၊ တ္ၚဲအၚာ၊ ၂၀၂၁ ==

ညးတၠဂုန် မိကဴထဝ် ကဵုစိုပ်သွဝ်ညိ

အဂုန်တိုၚ်ထဝ်
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၉၊ တ္ၚဲအၚာ၊ ၂၀၂၁

ဂလာန်မရာဒနာသာ်ဝွံ မိက်ဂွံချူပတိုန်ထ္ၜးလညာတ်တၟိမွဲ ပ္ဍဲခေတ်ကာလဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ်မအောန်တဴဝွံရ။ ပိုဲဂကူမန် မတန် တဴပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်တအ် ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် အကြာဂြောဝ်ဂတာသ္ၚိကၟိန်- အကြာသမ္ဘာကဵုတၠသ္ၚိ၊ အကြာမိမကဵုကောန် ဇာတ်၊ အကြာသကအ်ရဲမွဲကဵုမွဲ ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် မဒှ်ဓဝ် မဒှ်ဒ္ဂေတ် ပူဂဵုမပြဲပြဲတအ် မဖအာတဴတအ်ဂှ် အောန်စှေ်ကၠုၚ် ဂၠိုၚ် လောန်၊ သုန်ဂြာံကၠုၚ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ဂပ်ဝ်ဒးဒှ်ဂဝိၚ်လောန်သန်ရ။ အသပ္ပုရိသတောဝါ ပ္ဍဲပါဠိသၠပတ်ပရိုတ်ဇၞော် ဟီုလဝ်စပ်ကဵု အန္တရာဲနာနာသာ် မပ္တံသၟိၚ်ဍာ်ကမၠတ်ပၟတ်တအ်ဂှ် ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ်မကၠေံခၞၚ်ဝွံဂှ်လေဝ် တၞီလုပ်လၟိဟ်မွဲကီုရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်မၞိဟ်ပိုဲဏံ မၞိဟ်တအ် ရှေ်သှေ်ကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမံၚ်မိမကီုဟာ သွက်ဂွံလ္ၚတ်ဂၠိုက်ဂၠာဲမာန်ဂှ် ဒေဝတဴတအ် ဇၟာပ်ပ်သတ္တာဟ ကေတ်မံၚ်စ ရၚ်ရောၚ်ဂှ် လိက်ပိဋကတ်တေံ ဟီုလဝ်ရ။ ယဝ်ရဟွံကၠောန်ၜိုတ် ဟွံသ္ပရှေ်သှေ်ရဴဂဴမိမမဂး ပိုဲမၞိဟ်တအ် ဂွံအာစိုပ်ဍုၚ်သွဝ် ညးတအ်ဟွံလောဲသွာဂှ် အလဵုဇကုဒေဝတဴတအ် တီညာတ်လဝ်ဂှ်တုဲ ပိုဲတအ် ညံၚ်ဂွံကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမိမတအ်ဂှ် လိက်ပိဋ ကတ်ဂှ် ဟီုဆဝ်ဗ္ၚုဟ်လဝ်ရ။ ပိုဲကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမိမမဂး သွက်ဂွံကလိဂွံဍုၚ်သွဝ်ဂှ် ဒှ်ဟိုတ်ကြပ်ပ်မွဲရောၚ်ဂှ်လေဝ် တီကၠိုဟ် ကေတ်မာန်ရ။ ဣဏံဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဗုဒ္ဓဘာသာမွဲရောၚ် မိက်ဂွံဟီုလေဝ် ဂွံ၊ ဟွံမိက်ဟီုလေဝ် ဂွံ၊ ဆဂး ပူဂဵုနွံကဵုဓဝ်သပ္ပရိုဟ် တီဂုန် မိမတအ်ဂှ် ညးတအ်ကွာ်မံၚ်ဂၠံၚ်တရဴဂွံစိုပ်ဍုၚ်သွဝ်ရောၚ် ယဝ်ရသရုပ်တုဲဟီုမဂး ရုမ်ဂပ်ရ။
သကအ်ရဲပိုဲ ပ္ဍဲအမေရိကာန်တအ် ကောန်ဗြဴဗြဴညးတအ် ဟီုပတိုန်ဒုဟ်ညးတအ် နဒဒှ်ပလီုအိန်ရဳ physical abuses (အိနြ္ဒေဖျက်ဆီးမှု)ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဂၠိုၚ်တိုန်ကၠုၚ်ဂှ်တုဲ အရာဝွံ ဂပ်ဝ်ဖေက်ဂၟံက်လောန်ရ။ ကောန်ၚာ်ဗြဴဗြဴတအ်ဂှ် မူဟိုတ်ဍေံတအ် ဂွံပတိုန်ကၠုၚ်ဒုဟ် ကုအပါဍေံတအ်သာ်ဝွံရောဂှ် ဟိုတ်ဍေံဇေတ်တ် တီကေတ်ဟွံမာန်ကီုလေဝ် ညးမဒှ်အပါဍေံတအ် ဒှ် ဟိုတ်မေတ္တာဂွံပ္ဍုၚ်ကၠုၚ်ကုဍေံတအ်ရောၚ်ဂှ် ချိုတ်ပၠိုတ်ရ။ ကိစ္စတအ်ဏံ ဒှ်ကာပၞုက်ဂးတုဲ ညးတာလျိုၚ်အလဵုအသဳတအ် သၟာန် သၟုက်ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ်တုဲ ပတိုန်အမှုကုအပါဍေံတအ်အိုတ်ရ။ ကာလစိုပ်ရုၚ်ဂဗုတ်ဂှ်မှ ဂွံတီကေတ်ဗွဲတြး ဗီုကောန်ဝုတ်ဇကု ပတိုန်လဝ်အမှုဂှ်တုဲ ညးတအ်စိုတ်လီုအိုတ်ရ။ ပ္ဍဲယေန်သၞာၚ်အခိုက်ကၞာပိုဲမန်ဂှ် ကောန်ဒဒေံဂှ် မိမဆာန်အိုတ်ဟီုမာန်ဂှ်တုဲ ကောန်ဒဒေံဂှ် ယဝ်ရဒှ်မၞိဟ်ဗြဴမဂး ညးမဒှ်အပါတအ် သ္ဍိုက်ဆာန်သၞေမ်သၞဴဂၠိုၚ်ရ။  ကောန်ဒဒေံဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်အာဲတၟာဲ ဂှ်တုဲ ဒှ်မၞိဟ်မံၚ်အာမွဲအယုက်ဒဵုကဵုမိမမတ်ပၠိုတ်ရ။ အခိုက်ကၞာကောန်ဍုၚ်ပလိုတ်တအ် လုပ်ဓလီုဂွံဍေံတအ်ဟာ၊ ကောန်ဍုၚ် အမေရိကာန်တအ် အာမံၚ်ဗီုဏံဖအိုတ်ဟာ ၜိုန်ရဟွံတီကေတ်ကီုလေဝ် ဆဂး ကောန်ဇာတ်လဵုဟွံဟီု ယဝ်ကဵုအန္တရာဲ ကုမိမ ၜါမဂး ဘဝဂတတေံ ဂွံစိုပ်သွဝ်ဟွံလောဲသွာရောၚ်ဂှ် လညာတ်ပိဋကတ်တေံ စဳပျးမံၚ်ရ။ ပူဂဵုကဵုဒဒိုက်ကဵုမိမတအ်ဂှ် ဘဝ ဏံလေဝ် ဒးကတဴဂၠမ်စိုတ် ဘဝဂတတေံလေဝ် စုတိဗက် ဒးအာစိုပ်ဘုံအပဲါရောၚ်။ 
ကုပူဂဵုနွံကဵုစိုတ်သပ္ပရိုဟ်တအ်ဂှ် ထေက်ကဵုဒးထိုၚ်သးလောန်ရ။ အခိၚ်ကာလသၞာံအာတေံ အဃောကပ်ယဲက္ဍၚ်မံၚ်ဂှ် ညးမဒှ် သမ္ဘာအဲမိကဴထဝ် (မိပကဴထဝ်)ဂှ် ညးတေံဒးကၠောန်အာကမၠောန် အကြာမၞိဟ်ဒှ်ယဲကဝ်ဗေတ်တအ်ဂှ်တုဲ ဇကုညးတေံ ကလိ ဂွံယဲဂှ်ကီုရ။ နူဂှ် ပိုဲအလုံသ္ၚိ သီုညးမသုန်တၠ ကလိဂွံယဲဂှ်ကီုရ။ ဆဂး ညးတေံဂှ် ၜိုန်ရစၟယဲနွံကီုလေဝ် ထတ်ယုက်မံၚ်ဖိုဟ်ဂှ်တုဲ သီုဒးကၠောန်ကမၠောန် သီုဒးဍုန်တိုပ် သီုဒးရံၚ်စံၚ်သ္ၚိကၟိန်ဖအိုတ်ရ။ ယဝ်ရညးတေံ ဟွံဆက်ကၠောန်ကမၠောန်မဂး ဂြောဝ်ဂ တာပိုဲ အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ဇၞော် ကဵုကေတ်ဟွံပြေပြံၚ်ရောၚ်ဂှ်တုဲ ညးတေံ ဒုၚ်ခဳတုဲ ကၠောန်အာမံၚ် အကြာမဒးပံၚ်ကဵုလမျီုရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် ဂဥုဲစဵုဒၞာလေဝ်ဟွံမံက်ကၠုၚ်ဏီရ။ ဂုန်ညးတေံ လတူအဲကီု အိန်ထံၚ်ကီုဂှ် ကာလလဵုဝိုတ်ကၠေံဟွံဂွံဂှ် အဲဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ် လဝ်သာ်ဝွံရ။ ယဝ်ရအဲတၠိၚ်ဂုန်ညးတေံမဂး အဲဏံဒှ်ဗာလသမၠီုပါပမွဲရောၚ်ဂှ်လေဝ် ယဵုဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ကီုရ။ ပူဂဵုအကတညူ ကတဝါဒဳ ဟွံတီဂုန်တအ်ဂှ် သမၠီုရောၚ်ဂှ် ခမဳအရဳတအ် ဟီုတွံလဝ်အိုတ်ရ။ မၞိဟ်ဗြဴဗြဴနွံကဵု စိုတ်ဓါတ်သာ်ဝွံ သွက်သ္ဂောံက လိဂွံ ဍုၚ်သွဝ်ရောၚ်ဂှ် ၜတ်ကၞာတ်ကဵုလညာတ်ပိဋကတ်တေံမဂး ကၠးကေတ်မာန်ရ။ မၞိဟ်ခေတ် လၟုဟ်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဒုၚ်ဂိုၚ် ကေတ်သာ်ဝွံဂှ် အောန်တဴဗွဲမလောန်ကီုရ။ 
ဟိုတ်နူဂုန်ညးတေံဇၞော်လောန်ကၠုၚ်သာ်ဝွံဂှ်တုဲ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ အဲဒုၚ်ဂိကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာသမ္ဘာအဲကီုရောၚ် စိုတ်သာ်ဝွံ မံက်ဂတဝ် ကၠုၚ်ကုအဲရ။ ဗီုစိုတ်သမ္ဘာအဲနွံကၠုၚ်သာ်ဏံဂှ် ပ္ဍဲကောန်ဇာတ်အဲဂမၠိုၚ် ညံၚ်ဂွံနွံမာန်ဂှ် ဒးစဳပျးထ္ၜးဂၠံၚ်တရဴကီုရ။ ယဝ်ရဍေံတအ် ဟွံတီဗီုဒုၚ်လဝ်ဒဒိုက်သွက်ဍေံတအ်မဂး စိုတ်ပြဲပြဲဂွံနွံကၠုၚ်ကုကောန်ဇာတ်တအ်ဂှ် ဝါတ်အာညိညရောၚ်။ လညာတ်ညးသပ္ပ ရိုဟ်တအ်ဂှ် ပၟိက်ဇၞော်လောန်ရ။ ကောန်ဂကူပိုဲတအ် ဟိုတ်နူဝါတ်ဒိုက်လောန်ဂှ်တုဲ ဒးအာကၠောန်စဍုၚ်ညးတၞဟ် ကောန် ဇာတ်ဂှ်တၞဟ် မိမဂှ်တၞဟ်၊ အပါဂှ်တၞဟ် ယာဲဂှ်တၞဟ် သာ်ဝွံ ပြးဆာဲညးသကအ်အိုတ်ဂှ်တုဲ သွက်ဂွံဒၠောံဗတောန်ကောန်ဇာတ် ဂွံနွံကဵုစိုတ်သပ္ပရိုဟ်ဂှ် ဝါတ်လတူဝါတ်ရ။ ဒးဇၞော်ဂေါဝ်အကြာဗွိုၚ်သၟာကမၠောန် ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵုလညာတ်တၠပညာ သပ္ပရိုဟ် တအ်ဂှ်ပၠန်မဂး ပရေံလတူပရေံပၠန်ရ။ ပိုဲမကတ်လ္ၚတ်မံၚ်လိက်အဝဵုဝဵုဂှ်လေဝ် အဟိန်မကွာ်အာဂှ် ဒးပတပ်မံၚ်ဂၠံၚ်ဍာန်လ ညာတ်ဏီမဂး ရဲဟွံဗှ်လိက်တၠပညာတအ်ဂှ် ဟွံပံၚ်ကဵုတၠပညာတအ်ဂှ် ဇြက်ဟီုဟွံမွဲရ။
ဟိုတ်နူဇကုတုဲ ဂြောဝ်ဂတာသ္ၚိကၟိန်ဇကုကီု၊ မသကောဒေံတအ်ကီု၊ သကအ်ရဲညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ကီု၊ ဒှ်မံၚ်တသိုက်ကီုဟာဂှ် လၟိုန်န်ကာလကလေၚ်သၟာန်ရံၚ်ဇကုတုဲ လးပတပ်ဂၠံၚ်ဍာန်လစွံစိုတ်ညိ။ ယဝ်ရဒှ်မံၚ်မဂး ဂၠံၚ်ဍာန်ညးသပ္ပရိုဟ်ဒးဂှ်တုဲ ယဝ်ဟွံဒှ် မဂး ဍာန်ဂှ် ဟွံဒးရ။ ကာလလ္ဆောဝ်ဂွံဆဵုကေတ်မံၚ်လညာတ် “သြန်နွံကၠောန်ဂွံဖအိုတ်” ဂှ်တုဲ သြန်ဂှ် ရာန်ကေတ်စိုတ်ညး သပ္ပရိုဟ်ဟွံဂွံရ။ စိုတ်ညးသပ္ပရိုဟ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် ဒးပံၚ်ကဵုညးသပ္ပရိုဟ်၊ ဒးကလၚ်ဓဝ် ညးသပ္ပရိုဟ် ဒးဖအာဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် ရောၚ်။ သကအ်ရဲပိုဲတအ် ဒးစံၚ်တူပူမှ်မံၚ်ဂၠမ်စိုတ်တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူသြန်ဟွံမွဲဟွံသေၚ်၊ ဟိုတ်နူကောန်ဇာတ်ညးတအ် စိုတ် ဓါတ်သဝ်လောန်ရောၚ်။ ကောန်ဇာတ်ပိုဲတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဂွံမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဇၞော်ဂှ်တုဲ ပညာလောကဳဍေံတအ် ခိုဟ်ကွေံကွေံရ။ ဆဂး လေပ်ပညာ အိက်စုတ်အရှာံဘာ ဒှ်မံၚ်သာ်ဂှ်တုဲ ပြဝဍေံတအ်ဂှ် ပလီုပလာ်မံၚ်ဂုန်သိက္ခာ ကေုာံ ဘဝအိန်ထံၚ်ဍေံတအ်ကီုရ။ တၠပညာဍုၚ်ပိုဲကၠာကၠာတေံ လိက်ဗွဟ်ဘာတန်တအ်ဂှ် ညးတအ်စုတ်မံၚ်သုတ်ဇာတ်မကၠုၚ်နူဇာတ်ဗောဓိသတ်အလံၚ်ကျာ် တအ်ဂှ်တုဲ နူဍောတ်တ် ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ် စိုတ်ဗောဓိသတ်နွံကၠုၚ်အိုတ်ရ။ ပရေၚ်ပညာခေတ်ဏံ လိက်ဗွဟ်ပရောသာ်ဝွံ ဂပ်ဝ်ဒးစုတ်ကဵုထေက်ရောၚ်။
ပိုဲတအ် ဂွံစွံစိုတ်ဒးဂှ် ဒးလ္ၚတ်ဗှ်လိက်နာနာသာ်အိုတ်ရ။ လိက်ပရေၚ်ပညာလောကဳကီု လောကုတ္တဵုကီု ဗက်ဂၠာဲဗှ်လ္ၚတ်အိုတ်ရ။ ပိုဲဗှ်လိက်ဟီုဂှ် သွက်ဂွံဒှ်ဒတုဲဖဵုဘဝဇကုရ။ ဘဝဇကုဂှ် ဗဂပ်စုတ်ကဵုလညာတ်တၠပညာတအ်၊ ညးသပ္ပရိုဟ်တအ်မဂး ကျေဝ် ဂေါဝ်အိုတ်ရ။ အလံၚ်ကျာ်တအ်၊ အလံၚ်မှာထေရ်မဒယှ်တှ်တအ်ဂှ် ကလေၚ်ရံၚ်အာမဂး ကိုပ်ကၠာတေံ ညးတအ်ဂွံညာတ် ကေတ်ဗီုညးတၞဟ်တအ်ကၠောန်- ဗီုကျာ်၊ ဗီုကွးသာဝကကျာ်ကၠာတေံ ကၠောန်သ္ပဂှ်တုဲ ညးတအ် ဗတောံဗက်တုဲ၊ ရာဒ နာမိက်ကၠောန်ဗက်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဘဝဏံ ညးတအ် ဒှ်ဘဝအရဳကီု သီုဒယှ်တှ်ပြာထာကီုတုဲ ကလိဂွံဨတဒဂ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲလိက်တေံ ညး ဟီုလဝ် ထီုဗးပါရမဳ၊ ဗပေၚ်ပါရမဳ မဒှ်ဂှ်တုဲ ပိုဲတအ်လေဝ် ယဝ်ရဒ္ဂေတ်ဗက် ပတောံဗက်လညာတ်တၠပညာ ညးသပ္ပရိုဟ် တအ် ကီုမဂး ဍေံဒးဒှ်သာ်ဂှ်ကီုဟေၚ်ရ။
ကောန်ဂကူမန်ပိုဲကၠာကၠာတေံ ၜိုန်ရဟွံဂွံကတ်လ္ၚတ်လိက်ပတ် ပ္ဍဲဘာတန်အိုတ်ကီုလေဝ် ညးမလေပ်လိက်တအ်ဂှ် အခိၚ်သၠး ညးတအ်ဟီုဂးသဳကၠဳပရောဇာတ်ကျာ်တအ်ဂှ်တုဲ ညးမွဲကဵုမွဲ ဒ္ဂေတ်ဗက်လညာတ်တအ်ဂှ်အိုတ်ရ။ ဗီုလစွံစိုတ်ဂၞကျာ်မဒ္ဒဳတအ်၊ ဗီု လစွံစိုတ်ဂၞကျာ်ဝိသာခါတအ် ဒှ်တမ် သွက်မၞိဟ်ဗြဴဗြဴတအ်ဂှ် မိမပိုဲတအ် ညးတအ်ဟီုလဴဒးမံၚ်အိုတ်ရ။ ဇာတ်ဇၞော်စှ်၊ ဇာတ် (၅ ၅၀)တအ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုၚ် ညးတအ်ကေၚ်မိၚ်လဝ်အိုတ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲညးတအ် စိုတ်သပ္ပရိုဟ်နွံမံၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ပိုဲမၞိဟ်တြုံတအ်ဂှ်လေဝ် ဒးနွံကဵုဝဳရိယဇဲသတ္တိ ညံၚ်ရဴမဟာဇနက်ဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုပညာ ညံၚ်ရဴမဟောသဓဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုစိုတ်ဓါတ်ကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာ မိမ ညံၚ်ရဴသုဝဏ္ဏသာမ်ဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုစိုတ်ညံၚ်ရဴတေမဳဏောၚ်၊ အယုက်ဇၞော်ကၠုၚ် ဒးအာကျာ်ဘာဏောၚ် မပ္တံသာ်ဏံ ညးတအ် ယိုက်ဒိုက်လဝ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲတွဳဗွိုၚ်မၞိဟ် မနွံကဵုဒ္ဂေတ်ပဋိပတ်မပြဲသာ်ဝွံတအ်ဂှ် ၜိုန်ရညးတအ်ဟွံလေပ်လိက်ကီုလေဝ် ယဝ်ရဂွံမံၚ်ကရောံညးတအ်မဂး ကလိဂွံတသိုက်စိုတ်အိုတ်ရ။ လၟုဟ်ဝွံ လညာတ်ဍုၚ်ပလိုတ်မသ္ပအဓိကကဵုကလိဂွံအဝဵုတအ်၊ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တအ်၊ အံၚ်ဇၞးဘဝတအ် ဂၠိုၚ်လောန်ဂှ်တုဲ အတ္တပိုဲမၞိဟ်တအ် ဇၞော်သၠုၚ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။ 
ဘာလကျာ်သေံ ပ္ဍဲဍုၚ်က္ၜၚ်ကံက်တအ်ဂှ် ကောန်ဍုၚ်ပိုဲတအ် ကဵုဒါန် ကလၚ်ဓဝ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်မိပ်စိုတ်တုဲ ဒုၚ်တၠုၚ်အိုတ်ရ။ ကောန်ကမၠောန်နူဍုၚ်ပိုဲဂမၠိုၚ် ဟိုတ်နူစိုတ်စေတနာသဒ္ဓါညးတအ်ထတ်ဂှ်တုဲ ခမဳသၚ်ကောန်ဍုၚ်သေံတအ် ကေတ်စဂုန်စရာဲ အိုတ်ရ။ ဟိုတ်နူဒကာတအ်ဂှ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ညးတအ် ဒးနိမန်သၚ်မန် ဓမ္မကထိကတအ်ဂှ်တုဲ ကဵုတွံဓဝ်ဗတ်မန်အိုတ်ကီုရ။ ၜိုန်ရ ဍုၚ်ပိုဲဝါတ်ကီုလေဝ် ၜိုန်ရညးတအ်ဒှ်မၞိဟ်ဝါတ်ကီုလေဝ် ဆဂး သဒ္ဓါစေတနာညးတအ်ဟွံဝါတ်ဂှ်တုဲ အခိၚ်အာမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ညးတၞဟ် တအ်မွဲချိုန်ခဏဂှ် ကလိဂွံဓဝ်မေတ္တာ ကရုဏာ နူကောန်ညးဍုၚ်သေံတအ်ဂှ်အိုတ်ရ။ သဒ္ဓါစေတနာဂှ် ဒှ်ဓဝ်ပူဂဵုကလျာဏပု ထုဇန်တအ် မကၠောန်သ္ပမွဲရ။ ဟိုတ်နူစိုတ်တအ်ဂှ်တုဲ ဒၞာဲလဵုအာအာမုက်မတ်ယးတၟးတုဲ တိတ်ဗၠးနူအန္တရာဲမာန်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၃:၅၃၊ ၁၀ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်  − (ခဏ်သံဃာဒိသေသ်) ==

ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်  − (ခဏ်သံဃာဒိသေသ်)

၂၁၁။ ပဌမသံဃဒိသသျေသိက်ခာပိုဒျ

ယွံနာဲဗြဴတအ် အာပတ်သံဃဒိသေသ်ဂမၠိုၚ် စှ်ထပှ်ဝွံ အာစိုပ်ဒဒှ်ဂပ်ဝ်စၞောန်ထ္ၜးဗွဲသရုပ်အိုတ်ရ။

၆၇၈။ ပ္ဍဲမခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ဥပးမွဲတၠ ကဵုဒါန်တိုက်ဂြပ် ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲ ပ္ဍဲကြဴ စုတိကလိလောန်စဴအာရ၊ ပၞောဝ်ကဵုကောန်ၜါတၠ မၞုံတဴကုဥပးဂှ် မွဲတၠဂှ် ဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါရ၊ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာရ၊ မွဲတၠဂှ်တုန် မၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါရ၊ လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာရ၊ ကောန်ၜါတၠဂမၠိုၚ်ဂှ် ပါ်ပရအ်တဴ ကြက်ဂြပ်မကၠုၚ်နူမအံက်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကၠုၚ် ကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်မ္ဂး ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်ပိုဲညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်ပိုဲညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယဝ်ဒှ်အဲပိုၚ်မ္ဂး (ယဝ်အဲဂွံမ္ဂး) အဲလေဝ် ကြက်ကဵုဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်ရ” ရဴဝွံ (ပၠုပ်စိုတ်တုဲ) “ပါ်ပရအ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်တုဲ ပ္ဍဲကြဴ အခိၚ်ပါ်ပရအ်ဂြပ်ဂှ် (တိုက်ဂြပ်ဂှ်) အာစိုပ်ဇရေၚ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် ပြာပ်အာဇရေၚ်ဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲ “ယွံနာဲဗြဴတအ် ဩဝ်တိတ်အိုတ်ညိ၊ တိုက်ဂြပ်အဲဏောဝ်” ရဴဝွံ သ္ဂးတိုန်ဂလာန်ဝွံမ္ဂး ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်မၞးတအ်ညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲဒှ်ရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုတြုံဂှ်ရ။ ကဵုဒါန်တုဲရ ဟဂွဴကဵုဒါန်ဏီရ ရဴဝွံ ကယျာန်ဓဝါတ်တုဲ သၟာန်တဴ အမာတ်ဇၞော် မဒှ်ညးသ္ဂုတ်သွာတ်ဓရ်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ “ယွံနာဲဗြဴတအ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ ရဴဝွံ ညးလဵုမွဲတီရော?” ရဴဝွံ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် သၟာန်အိုတ်ရ။

သၟာန်တဴရဴဝွံမ္ဂး ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာဂှ် “ယွံနာဲတအ် စွံသက်သဳတုဲ ဒါန် မကဵုဒါန်သၠးပွးဂှ် တၠအဲအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ညာတ်လေဝ်ကေၚ်ညာတ်ဟာ မိၚ်လေဝ်ကေၚ်မိၚ်ဟာ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် “ယွံနာဲဗြဴဂမၠိုၚ် ဟီုဂလာန်ဍာံစၟတ်အိုတ်ရ” ဂှ် တိုက်ဂြပ်ဂှ် သ္ပတဴဂြပ်ဘိက္ခုနဳသၚ်ပိုၚ်အိုတ်ရ။ တြုံဂှ် ဟိုတ်မကျအာဂှ်ရ ဗြဴက္ဍိုပ်တ္ၚာတ် ဂကူအယုတ်ဂမၠိုၚ်ဝွံ ခမဳဗြဴဟွံသေၚ်အိုတ်ရ၊ “မုဟိုတ် ပၠံၚ်ၜါ်ကတ် တိုက်ဂြပ်ပိုဲညးဂမၠိုၚ်အိုတ်ဂှ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်ရ။

ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဟီုလဴပတီ ဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ထပ်စွံဒဏ်ကုတြုံဂှ်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် တြုံမဒးဒုၚ်တပ်စွံလဝ်ဒဏ်ဂှ် ကဵုသိုၚ်ခၞံဘာတဳ ပ္ဍဲဇရေၚ်ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်တုဲ “ဩဝ်တ္ၜေဟ်လက်ချဴဟီုတေၚ် ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ဂှ်အိုတ်ညိ” ရဴဝွံ ဗတိုက်ဖအောဝ်တဳဂမၠိုၚ်ရ၊ ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဟီုလဴပတီ ဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ပၠန်ဂှ်ရ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ကဵုကၠေၚ်ဒက်တြုံဂှ်အိုတ်ရ။ ဂကောံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် ဗွဲကိုပ်ကၠာ ပၠံက်ကေတ်တိုက်ဂြပ်အိုတ်၇၊ မရနုက်ကဵုၜါအလန်ဂှ် ကဵုတပ်စွံဒဏ်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်လၟုဟ်တုန် ကြက်ကဵုဂစိုတ်အိုတ်ရ” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် သ္ဂောံမိၚ်ကေတ် ဂလာန်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် မဟီုဂရိုဟ်ပျုတ်ဗ္ဒေက် ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ဟေၚ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မုဟိုတ် နာဲဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလနာ် နပၞောတ်,မာန်တုဲ သ္ဂောံပဒတဴရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ဂှ် ဂရၚ်ပတီဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုခမဳတြုံဂမၠိုၚ်အိုတ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန်တုဲ ပဒတဴရဟီုဂှ် ဍာံပြရဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် မုဟိုတ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန်တုဲ ပဒတဴရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။ 

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၇၉။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ကေုာံသမ္ၚေဟ်ကီု ကေုာံကောန်သမ္ၚေဟ်ကီု ကေုာံဍိက်ကီု ကေုာံသၟာကမၠောန်ကီု ဗွဲတွဵုမယုတ် ကေုာံခမဳပြဘာဇ်မ္ၚးသာသနာလေဝ် သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန် (သ္ပအမှု) တုဲ ပဒတဴမ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံ ဒးအာပတ် ပ္ဍဲချိုန်ခဏမကလိလောန်ကၠေံဗွဲကိုပ်ကၠာဒှ်တုဲ အာစိုပ်အာပတ်သံဃာဒိသေသ် မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် (နူဂကောံသၚ်) ရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜး အိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 ---
၂.၁.၂။ ပွံက်ပဌမသံဃာဒိသေသ်သိက္ခာပိုဒ်

၆၈၀။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျ ရူဝှံမ်ဂးခမုဗွူရ။

သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် မ္ဂးဂှ် သ္ဂးတဴပွမသ္ပအမှုရ။

သမ္ၚေဟ် မ္ဂးဂှ် ညးမမိက်ကဵုမွဲမွဲ အုပ်ဓုပ်ပိုၚ်ပြဳတုဲ ပဒတဴပ္ဍဲသ္ၚိရောၚ်။

ကောန်သမ္ၚေဟ် မ္ဂးဂှ် ကောန်ကောဒေံညးမမိက်ကဵုမွဲမွဲဂမၠိုၚ်ရောၚ်။

ဍိက် မ္ဂးဂှ် ဍိက်ကတဵုဒှ်ပ္ဍဲသ္ၚိ ဍိက်ရာန်နဂြပ် ဍိက်ဂၠုဲရောၚ်။

သၟာန်ကမၠောန် မ္ဂးဂှ် ညးမဒုၚ်ဝန် ရဴဝွံမ္ဂး ညးဒုၚ်လိၚ်ရောၚ်။

ခမဳပြဘာဇ် မ္ဂးဂှ် ပါဲကၠေံ ခမဳတြုံ ခမဳဗြဴ သိက္ခမာန် သာမဏဳတြုံ သာမဏဳဗြဴတုဲ ညးမတၞီလုပ်ပ္ဍဲပြဘာဇ်မမိက်ကဵုမွဲမွဲရောၚ်။

“ကြက်ဂဗုဓ်စုတ်အမှုရ” ရဴဝွံ သကအ်ပွံၚ်လေဝ် ဂၠာဲသ္ၚေဝ်မ္ဂး၊ အာလေဝ်အာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဟီုလဴဗ္စ ကုညးမွဲမ္ဂး ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဟီုလဴဗ္စ ကုသကအ်ပွံၚ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။ ပ္ဍဲအလိက်သ္ပဂဗုဓ်အမှုတုဲဂှ် ဒးအာပတ်သံဃာဒိသေသ်ရ။

ဒးအာပတ် ပ္ဍဲချိုတ်ခဏမကလိလောန်ကၠေံဗွဲကိုပ်ကၠာဒှ်တုဲ မ္ဂးဂှ် မွဲဒမြိပ်ကေုာံပွမကလိလောန်ဒ္ဂေတ်သ္ပဝတ္ထုဂှ် ဒးအာပတ်ရ၊ ဟိုတ်နူပွမဒၠောံဗတောန် နဉတ်ကမ္မဝါစ်ဂှ် ဒးအာပတ်ဟွံသေၚ်ရ။

မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် မ္ဂးဂှ် မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် နူဂကောံသၚ်ရ။

သံဃာဒိသေသ် မ္ဂးဂှ် သွက်အာပတ်ဂှ် သၚ်ဟေၚ် သ္ဒးကဵုမာနတ်ရ၊ သ္ဒးတံၚ်ဓဇက်တမ်ရ၊ သ္ဒးပၠုပ်အဗ္ဘာန်ရ၊ ခမဳဗြဴၜါဇကုပိဇကုကီု၊ မွဲဇကုကီု၊ ကဵုမာနတ်ဟွံဂွံရ၊ တံၚ်ဓဇက်တမ်ဟွံဂွံရ၊ ပၠုပ်အဗ္ဘာန်ဟွံဂွံရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး ရဴဝွံမ္ဂး “သံဃာဒိသေသ်” ရ၊ (ယၟုမတွံဂး သံဃာဒိသေသ်ဂှ်) ယၟုဂကောံအာပတ်ဂှ်ဟေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်လေဝ် ကော်ခဴဂး ရဴဝွံမ္ဂး “သံဃာဒိသေသ်” ရ။

၆၈၁။ ဂကောံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဟိုတ်မတံၚ်ဓဇက် ဇရေၚ်ညးဇၞော်ဓရ်တုဲ အာမ္ဂး၊ အာတ်ပၟၚ်ပၟဲမ္ဂး၊ သီုဟွံရန်တၟအ် ဟီုလဴဗ္စမ္ဂး၊ ဟွံဒးအာပတ်ရ၊ ကုခမဳဗြဴမကြအ်ဥမ္မတ် ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒးအာပတ်ရ။

ပဌမသံဃာဒိသသျေ သိက်ခာပိုဒျ တဲုရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၁၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)  ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်  ၁.၃.၁။ တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ် ==

(ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)

ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်

၁.၃.၁။ တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၆၈။ ပ္ဍဲအခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မုဟိုတ် နာဲဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရ ဟီုဂှ် ဍာံပြရဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ မုဟိုတ် ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ်ရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာသ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၆၉။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ် ‘ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵု ပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠောပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပမပံၚ်ဖက်ဏီရ’ ရဴဝွံ သ္ဒးဟီုသ္ဂးကဵုခမဳဗြဴဂှ်ရ၊ ရဴဝွံဟေၚ် ခမဳဗြဴဂှ် သီုကဵုခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ်ဟီုသ္ဂးတဴဂှ် တုပ်နဲကိုပ်ကၠာဟေၚ် ယိုက်ဒိုက်ဂိုၚ်ကေတ်မ္ဂး၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံကွေတ်ဂှ် စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါ ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ် ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴဂှ် ဗွဲမဒးရးရ၊ စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါ ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရးနေဝ် ယဝ်သၠးကၠေံကွေတ်ဂှ်မ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံ ရဴဝွံ ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မဗက်ပတိတ်လဝ်ဒှ်တုဲ ဒးအာပတ်ပါရာဇ် (မၞုံယၟုဉက္ခိတ္တာနုဝတ္ထိကာ) ရ၊  ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜးအိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 −−−
၁.၃.၂။ ပွံက်တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၇၀။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျရူဝှံမ်ဂး ခမုဗွူရ။

သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မ္ဂးဂှ် (သၚ်) မၞုံကဵုပွမပံၚ်ဖက်တုပ်သၟဟ် မတန်တဴပ္ဍဲသိမ်တုပ်သၟဟ် (မွဲသိမ်ဓဝ်)။

ခမဳ မဗက်ပတိတ်လဝ် မ္ဂးဂှ် ခမဳမဗက်ပတိတ်လဝ် ဟိုတ်နူပွမဟွံမၠာဲသ္ၚေဝ် ပွမဟွဴဇအုဲဇဗ ဝဳဗလးအာပတ် ပွမဟွဴသၠးကၠေံကွေတ်မိစ္ဆာရောၚ်။

နအဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် မ္ဂးဂှ် ယြဴနသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် ယြဴနစောဒနာသာရဏာဝိနယ်။

န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မ္ဂးဂှ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မအံၚ်ဇၞးမာရ်မသုန်ပြကာ ကေုာံန ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဂြၚ်တီကေတ်သစ္စပန်။

ဟှံမှဲကဵုပှမရျှသျှေရေူဂူ မ်ဂးဂျှ ဟှံရျှသျှေရေူဂူ သါ်ျကို ဂိုဏျကီု ကမျကီုရ။

မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မ္ဂးဂှ် ဗက်ပတိတ်လဝ် နဥက္ခေပနဳယကမ်တုဲ ခမဳ မဟဂပ်ဝ်ကော်ပၠုပ်လဒေါဝ်သၚ်ဏီရောၚ်။

မဟဂွံသ္ပပွမပံက်ဖက်ဏီ မ္ဂးဂှ် ခမဳမပဒတဴမံၚ်စံၚ်မွဲစွံဂမၠိုၚ်ဂှ် ကော်ခဴဂးပံၚ်ဖက်အိုတ်ရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲကေုာံခမဳဂှ်မွဲစွံရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ။

ဒ္ဂေတ်ဗက် ခမဳဂှ် မ္ဂးဂှ် ခမဳမဒးဒုၚ်ဗက်ပတိတ်ဂှ် ယြဴမၞုံကွေတ်မွဲရ၊ ယြဴမၞုံပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်မွဲရ၊ ယြဴမၞုံဂၞပ်ပၟိက်မွဲရ၊ ခမဳဗြဴဂှ်လေဝ် မၞုံကွေတ်သာ်ဂှ်ရ၊ မၞုံပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်သာ်ဂှ်၇၊ မၞုံပၟိက်သာ်ဂှ်ရ။

ခမဳဗြဴဂှ် မ္ဂးဂှ် ယြဴခမဳဗြဴမဒ္ဂေတ် ခမဳမဒးဒုၚ်ဗက်ပတိတ်လဝ္ နဥက္ခေပနဳယကမ်မွဲ။

ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် မ္ဂးဂှ် ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ်။

ခမဳဗြဴ မဆဵုညာတ်မမိၚ်ဂမၠိုၚ် “ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေ ရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠုပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ ယဝ်သၠးကၠေံမ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံဂှ် ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ မိၚ်တုဲ ဟွံဟီုသ္ဂးမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ခမဳဗြဴဂှ် တံၚ်ဓဇက်ဏာလဒေါဝ်သၚ်တုဲလေဝ် “ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာ သၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ္ နသဘဴဓရ်မဍာံစမတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠုပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ၊ ယွံနာဲဗြဴ လ္ပဒ္ဂေတ်ဗက် ခမဳတြုံဂှ်ညိ” ရဴဝွံ သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ ယဝ်သၠးကၠေံမ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံဂှ် ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဒးဒၠောံဗတောန် မမဳဗြဴဂှ် ဗွဲဒးရးရ၊ ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် သ္ဒးဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရးရ၊ ခမဳဗြဴ စဳကၠးဆိုက်ဗ္ဒက်တုဲ မၞုံကဵုအစောံသတ္တိဂှ် သ္ဒးကဵုသၚ်တီရ။

၆၇၁။ ယွံနာဲဗြဴတအ် သၚ် ဩဝ်ကလၚ်ပၚ်မှိၚ် (ဂလာန်) အဲဍိက်ညိ၊ ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ် ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်ရ၊ ခမဳဗြဴဂှ် ဟွံသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ်ရ၊ ကမ်မၞုံကဵုအခိၚ်မဗဗွဲ ကုသၚ် ယဝ်ဒှ်မ္ဂး၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ် သ္ဒးဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဗွဲမဒးရးရ၊ ဣဝွံတုန် ပွမကဵုတီရောၚ်။

ယွံနာဲဗြဴတအ် သၚ် ဩဝ်ကလၚ်ပၚ်မှိၚ် (ဂလာန်) အဲဍိက်ညိ၊ ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်ရ၊ ခမဳဗြဴဂှ် ဟွံသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ်ရ၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ် ဒၠောံဗတောန်ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ (နဉတ်ကမ္မဝါစ်) ဗွဲမဒးရးရ၊ နာဲဗြဴဂှ် သ္ဒးဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ရ၊ ယြဴကုနာဲဗြဴမွဲ ဟွံမွဲကဵုပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်ရ၊ နာဲဗြဴဂှ် သ္ဒးဟီုတိုန်ရ။

မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် ဟီုသ္ဂးဟိုတ်ဂှ်ရ ။ ပ ။ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် ဟီုသ္ဂးဟိုတ်ဂှ်ရ ။ ပ ။

“တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ်ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဗွဲမဒးရးတုဲရ၊ ကုသၚ်ဂှ် မၞုံကဵုပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒၟံၚ်ကၞပ်သ္ၚောံသ္ၚိတ်ဇြရ၊ နမဒၟံၚ်ကၞပ်သ္ၚောံသ္ၚိတ်ဇြ ရဴဝွံ ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်မသ္ဍိုက်မၠိုက်ဂှ်ရ” ရဴဝွံ (သ္ဒးကဵုတီရ)။

ပ္ဍဲလအိတ်ဉတ် ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ ပ္ဍဲလအိတ်ကမ္မဝါစ်ဂမၠိုၚ်ၜါဝါ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ၊ ပ္ဍဲလအိတ်ကမ္မဝါစ် ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။

ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မ္ဂးဂှ် ထံက်ရံၚ်ကဵုခမဳဗြဴ မအာစိုပ်ပါရာဇိကမဒှ်ကိုပ်ကၠာဂှ် ဂပ်ဝ်သ္ဂးရ။

ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ မ္ဂးဂှ် ဗွဲဥပမာတုန် တၟအ်လးဇၞော် မဒကးအာၜါလွးတုဲဂှ် သၟဟ်ညံၚ်ရဴကလေၚ်ဗ္ဂပ်ဖျပ်မွဲလှ်ေပၠန် ဟွံဂွံရကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဝွံရ ခမဳဗြဴဂှ် ဒၠောံဗတောန် ‘နဉတ်ကမ္မဝါစ်’ စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါနေဝ် ဟွံသၠးကၠေံကွေတ်ဂှ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴ ဟွံသေၚ်ရ၊ တၞောဝ်ကျာ်ကောန်သၟိၚ်ဗြဴသာကျဝၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး အာစိုပ် ပွမကျနူသာသနာရ။

ပ္ဍဲအရာ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံဂှ် ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးဂှ် ပွမသ္ပဝိနယ်ကမ်မွဲစွံ ပွမစၞောန်ထ္ၜး (ဖ္ဍောတ်) ပါတိမုက်မွဲစွံ ပွမဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်ပဒတဴမွဲစွံရောၚ်၊ သီုဖအိုတ်ဝွံ ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴမစှ်ေပါရာဇိကဂှ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး “ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံ” ရ။

၆၇၂။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် (မဂပ်ဝ်သ္ပ နဗဗွဲဓရ်) မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ ဓမ္မကမ်ဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် မၞုံသၠေဟ်ပၟာဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ အဓမ္မကမ်ဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ ဓမ္မကမ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုသၠေဟ်ပၟာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ အဓမ္မကမ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။

၆၇၃။ ကုခမဳဗြဴ မဟွံဒးဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရး (နဉတ်ကမ္မဝါစ်) ခမဳဗြဴသၠးကၠေံကွေတ် ခမဳဗြဴကြအ်ဥမ္မတ် ။ ပ ။ ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒအာပတ်ရ။

တတိယပါရာဇိက သိက္ခာပိုဒ် တုဲရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၃၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)  ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်  ၁.၄.၁။ စတုတ်ထပါရာဇိကသိက်ခာပိုဒျ ==

(ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)

ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်

၁.၄.၁။ စတုတ်ထပါရာဇိကသိက်ခာပိုဒျ

၆၇၄။ ပ္ဍဲအခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ပွမရပ်တၞုဟ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ် ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်သ္ၚောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရ၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရ၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မူဟိုတ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်ဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရော? ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရော? ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရော? ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ ။ ပ ။ 

“ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပိဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ် လေဝ် အာအိုတ်ရ၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရ၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရ ဟီုဂှ် ဍာံပြဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ 

“ယွံခမဳတအ် မုဟိုတ် ခမဳဗြဴ ဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်ဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ် ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန်အိုတ်ရော? ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရော? ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရော? ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ်သ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။ 

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၇၅။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်မ္ဂး၊ မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန်မ္ဂး၊ ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာမ္ဂး၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်မ္ဂး၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မၞုံကဵုဟိုတ်ဒ္စာံသာ်ဒှ်တုဲ ဒးအာပတ်ပါရာဇ် (မၞုံယၟုအဋ္ဌဝဝတ္ထုကာ) ရ၊ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜးအိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 ---
၁.၄.၂။ ပွံက်စတုတ္ထပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၇၆။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျ ရူဝှံမ်ဂးခမုဗွူရ။

ဍုက်ဍေက်ကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ မ္ဂးဂှ် မၞုံကဵုပွမထၞေန်စပ်သ္ဍိုက်မၠိုက်ဒှ်တုဲ မၞုံကဵုပွမသ္ၚေဝ်မဲဒှ်တုဲ မၞုံကဵုစိုတ်ဆာန် ရာဂဒက်ဂြေန်လဝ်ဒှ်တုဲ။

ဍေံမဍုက်ဍေက်နကာယသံသဂ္ဂရာဂ မ္ဂးဂှ် ဍေံမၞုံကဵုပွမထၞေန်စပ်သ္ဍိုက်မၠိုက် ဍေံမၞုံကဵုပွမသ္ၚေဝ်မဲ ဍေံမၞုံကဵုစိုတ်ဆာန် ရာဂဒက်ဂြေန်လဝ်။

ပူဂိုလ်တြုံမၞိဟ် မ္ဂးဂှ် တြုံလကိုဟ်ဟွံသေၚ် တြုံပြိုတ်ဟွံသေၚ် တြုံတိရစ္ဆာန်မပတောလဝ် မၞိဟ်ဟွံသေၚ် တြုံမၞိဟ်မတီကၠိုဟ်ခၠၚ် မသၟဟ်စောံတၞဟ်နပွမဒ္ဂေတ်သ္ပ ပွမနှဴရဴဇကုကာယဟေၚ်ရောၚ်။

ပ္ဍဲအရာ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တဲ မ္ဂးဂှ်တုန် သ္ပတမ်နူတၚ်တဲတုဲ အဝယ်လစှ်ေဇကု ဍေံဒစဵုကဵုစိုပ်တၞုၚ်သၞေမ်တဲရောၚ်။ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမရပ် ပ္ဍဲလတူဇုတ်ကၞၚ်ကအ်ၜါ ကေုာံသၟဝ်ဗၞဳအဝဏ်တၚ်က္ၜံၚ်ၜါမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပိဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမရပ်ယာတ်ဗိုက်ကီု ယာတ်လတက်ကီုမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

မွဲစွံလေဝ် ဒတူ မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒတူတဴ ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍတြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သီုမဒတူတဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံ ဟီုဂလာန်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ဌာန်သၟောဲကြန်လေဝ် အာ မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် တြုံဂှ် “ဩဝ်ကၠုၚ်ဌာန်မဟိမုဝွံညိ” ရဴဝွံ ချိၚ်ဖာပ်တုဲ အာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ ဇၟာပ်ဂါမ်ဇိုၚ် ဇၟာပ်ဂါမ်ဇိုၚ် ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ အာစိုပ်အပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ လုပ်အာမပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ် ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ပ္ဍဲအယာံမာတ် မလုပ်အာဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်မမိက်ကဵုမွဲမွဲဂှ် ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။
ဇကုလေဝ် ပြာပ်ဏာဇရေၚ် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ် ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သီုမဒတူဒၟံၚ် ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံ လၟောဝ်ဏာဇကုဇရေၚ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မ္ဂးဂှ် ထံက်ရံၚ်ကဵုခမဳဗြဴ မအာစိုပ်ပါရာဇိကမဒှ်ကိုပ်ကၠာတုဲ ဂပ်ဝ်သ္ဂးရ။

ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ မ္ဂးဂှ် ဗွဲဥပမာတုန် တၞံတာကအ်ပိုတ်အာတုဲ သၟဟ်ညံၚ်ရဴတၞဟ်နပွမကလေၚ်ကၠုတ်ဍိုပ်ဍဴမွဲလှ်ေပၠန် ဟွံထေက်ကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဝွံရ ခမဳဗြဴဂှ် ကဵုပေၚ်တဴဝတ္ထုဟိုတ် မရနုက်ကဵုဒ္စာံမ္ဂး ခမဳဗြဴဟွံသေၚ်ရ၊ တၞောဝ်ကျာ်ကောန်သၟိၚ်ဗြဴသာကျဝၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး အာစိုပ် ပွမကျနူသာသနာရ။

ပ္ဍဲအရာ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံဂှ် ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးဂှ် ပွမသ္ပဝိနယ်ကမ်မွဲစွံ ပွမစၞောန် (ဖ္ဍောတ်) ပါတိမုက်မွဲစွံ ပွမဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်ပဒတဴမွဲစွံရောၚ်၊ သီုဖအိုတ်ဝွံ ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴမစှ်ေပါရာဇိကဂှ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး “ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံ” ရ။

၆၇၇။ ကုခမဳဗြဴမဟွံမွဲကဵုစိုတ်စေတနာ ခမဳဗြဴမဝိုတ်အာသတိ ခမဳဗြဴမဟွံတီ ခမဳဗြဴမဟွံသာယျေန် ခမဳဗြဴမကြအ်ဥမ္မတ် ခမဳဗြဴစိုတ်ကလှ်လဖှ် ခမဳဗြဴယဲဝေဒနာပ္ဍဵုပ္ဍိုက် ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒးအာပတ်ရ။

စတုတ်ထပါရာဇိက သိက်ခာပိုဒျ တဲုရ။
−
ယွံတၠနာဲဗြဴတအ် ဂပ်ဝ်စၞောန်ထ္ၜးကဵု ပါရာဇိကအာပတ်ဂမၠိုၚ်ဒ္စာံပြကာ ဗွဲသရုပ်အိုတ်တုဲရ၊ ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ပၞောဝ်အာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဒ္စာံဂှ် အာစိုပ်အာပတ်မွဲမွဲမ္ဂး ပ္ဍဲအခိၚ် (ဃောဒှ်ခရှ် သာမဏဳဗြဴ သိက္ခာမာန်) ကၠာတေံ သၟဟ်ညံၚ်ရဴဟွံကလိဂွံ ပွမပံၚ်ဖက်ဆက်ဆောံမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဂဋ္ဌှ် ခမဳဗြဴဂှ် ပ္ဍဲအခိၚ်ကြဴ (မအာစိုပ်ပါရာဇိကတုဲ) လေဝ် ဟွံကလိဂွံပွမပံၚ်ဖက် ဆက်ဆောံမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ရ၊ အာစိုပ် ပွမကျာနူသာသနာရ၊ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက်မွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်ရ။

ပ္ဍဲအာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဒ္စာံဂှ် သၟာန်နာဲဗြဴဂမၠိုၚ်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် သၟာန်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သၟာန်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ နာဲဗြဴတအ်ညးဂမၠိုၚ် ပ္ဍဲအာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဝွံ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ဇြဇြအိုတ်ရ၊ ရဴဝွံ နဒဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ဇြဇြဂှ် ဂွံသမ္တီကေတ် ဒဒှ်မသအးဇ္ၚးနူအာပတ်ဝွံရ။

ဘိက္ခုနဳဘၚ် ခဏ်ပါရာဇ် တုဲရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၃၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဂမ္တဴဂၠးတိဂှ် ထိၚ်မာန်၊ ပေဲါပၞာန်ဂှ် ထိၚ်ဟွံမာန်  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၁၂၊ တ္ၚဲသိုက်၊ ၂၀၂၁ ==

ဂမ္တဴဂၠးတိဂှ် ထိၚ်မာန်၊ ပေဲါပၞာန်ဂှ် ထိၚ်ဟွံမာန်

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၁၂၊ တ္ၚဲသိုက်၊ ၂၀၂၁

ပ္ဍဲကဵုပရိုၚ်တ္ၚဲဏံ  ဂွံလ္ၚတ်ကေတ်ဂှ် မွဲလပါ်ဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးမိပ်၊ မွဲလပါ်ဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးဒှ်ဓဝိၚ်- ထေက်ကဵုဒးမိပ်ဂှ်တုန်၊ ဍုၚ်ကြုက်ကဵုအ မေရိကာန် ပံၚ်တဲက္ဍိုက်ပ်တုဲ ကလိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်တုဲ လလောၚ်တြးပတိတ်ဏာ စပ်ကဵုအခန်သွက်ဂွံလုပ်အာပေဲါဗတိုက်ကဵု ရာသဳ ဥတုဂၠးတိပိုဲ မပြံၚ်လှာဲအာမံၚ်လပါ်ဂမ္တဴ ပ္ဍဲကောံဓရီုဇၞော် ယူအေန် စပ်ကဵုရာသဳဥတုဂၠးတိဝွံဂှ်ရ။ ဂွံညာတ်ကေတ်မိၚ် ကေတ် ညးတအ်မဟီုမလလောၚ်တြးတအ်ဂှ်တုဲ အလုံဂၠးတိမွဲ ဒုၚ်တၠုၚ်အိုတ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ညးတအ်ၜါဍုၚ်မပါ်ခြာတုဲ မတုပ် သၟဟ်မံၚ် ဗီုသၞညးသကအ်တအ်ဂှ် ညးတအ် ၚိတ်လဝ်ဂှ်တုဲ စပ်ကဵုကိစ္စကေၚ်ကာအန္တရာဲအလုံဂၠးတိဏံ ညးတအ်ၜါဍုၚ် မဒှ် ဍုၚ်ဇြဟတ်ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏံ ပံၚ်တဲဂစာန်လွဳပရာအာမာန်ဂှ် ဍေံဒှ်လက်သန်ခိုဟ် သွက်ဂၠးတိရောၚ် ညာတ်ကေတ်အိုတ်ဂှ် တုဲ နူဂကောံဍုၚ်အဳယူတံလေဝ် ဟီုဒုၚ်တၠုၚ်လဝ်ကီုရောၚ်ဂှ် ဂွံဗှ်ကေတ် ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်အေဝ်ဂျာဇြဳရာ ပ္ဍဲနောဝေမ်ဗာ (၁၀)ဂှ်ရ။ 
ပြသၞာအကြာညးတအ်ၜါဍုၚ်ကဵု ပြသၞာအလုံတၞောဝ်မၞိဟ်တအ် မဒးဆဵုဂဗမံၚ်တအ်ဂှ် ဟွံတုပ်သၟဟ်ရောၚ်ဂှ် ညးတအ်တီကေတ် တုဲ ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုအလုံဂၠးတိမွဲ ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵုဆဍုၚ်ဇကုမွဲဓဝ်တုဲ ညးတံလုပ်ကေတ်တာလျိုၚ်မွဲဣဝဵုမွဲဒလေၚ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ဍေံဒှ် ဟိုတ်ဂၠးတိပိုဲ ဂွံတဝ်အာလပါ်ခိုဟ် ပ္ဍဲအရာဖအောန်ဖျေံဓါတ်ဂီုဂမ္တဴဂၠးတိပိုဲဝွံရောၚ်။ သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ နာဲအေန်တိုဝ်နဳ ယော ဂူတရာတ်လေဝ် ဟီုဒုၚ်တၠုၚ်ဂလာန်မိပ်စိုတ်နဒဒှ် “လဂါံဇိုၚ်ကိစ္စဇၞော် important step” ပ္ဍဲအရာလုပ်ပေဲါဗတိုက်ကဵု အန္တရာဲရာသဳဥတုမပြံၚ်လှာဲမံၚ်ပ္ဍဲဂၠးတိပိုဲဝွံရောၚ်။ 
ဍုၚ်ဇၞော်ၜါဝွံ ဒှ်ဍုၚ်မကဵုမံၚ်အန္တရာဲကဵုအလုံညးဂၠးတိမွဲ ပ္ဍဲအရာစပ်ကဵုပြောဟ်ပတိတ်မံၚ်ဓါတ်ဂျိ ဗၞတ်ၜိုတ်(၄၀) က္ဍိုပ်ကၠံကီု ရောၚ် ဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ်လ္ၚတ်ကေတ်မာန်ကီုရ။ ယဝ်ရညးတအ် ဟွံကေတ်တာလျိုၚ် အဓိကမဂး ဟွံတိတ်ဗၠးနူဂမျိ ညးလိုက် ဂၠးတိ တအ်ကီုရောၚ်။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ကိစ္စဏံ ပိုဲတအ် ဒးတၚ်ဂုန်ကဵုညးစၞးအမေရိကာန် နာဲဂျန်ကေဝ်ရဳကီု၊ ညးစၞးဍုၚ်ကြုက် နာဲဇြဳ ယှေန်ဟဲကီုရောၚ်။ ညးတအ်ၜါတၠဂှ် ဒှ်ညးစၞးမကေတ်မံၚ်တာလျိုၚ် သွက်ရာသဳဥတုဂၠးတိ ပ္ဍဲအရာသ္ပစၞးကဵုဍုၚ်ညးတအ် ဂှ် ရောၚ်။
 “ဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် လၟုဟ်ဏံ သွက်ဂွံပံၚ်တဲအာညးသကအ်ကြပ်ပ် ပ္ဍဲအရာဂွံကော်ဆဴအာ ကဵုပြသၞာပိုဲမၞိဟ်တအ် မဒး ဆဵုဂဗမံၚ်ဇၞော်အိုတ် မတွံဂး အခက်အခုဲရာသဳဥတုဂှ်တုဲ အရာဝွံ ဍေံကိတ်ညဳမံၚ်ကဵု ဟိုတ်ပိုဲဂွံဒးကၠုၚ်စိုပ်ဒၞာဲသဳအိုဝ်ပဳ COP – conference of the parties (သဘၚ်သဳကၠဳဇၞော် စပ်ကဵုရာသဳဥတုဂၠးတိ) ဝွံဂှ်တုဲ အဲဒုၚ်တၠုၚ်ဏာကဵု လိက်ပံၚ်တဲလလောၚ် တြးညးတအ် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရောၚ်။ ဣဏံဂှ် ဒှ်ပရိုၚ်ခိုဟ်မွဲ သွက်ပိုဲတအ်ရောၚ်” ဂလာန်မြဴသာ်ဝွံ နာဲဖရေန် တေမ်မာမာန် မစိုန်ဒှ်တဴဒုတိယဥက္ကဌ သၟိၚ်ဇၞော်ကမ္မယှေန်အဳယူ ပ္ဍဲအရာမဆေၚ်စပ်ကဵုကေၚ်ကာရာသဳဥတု(Frans Timmermans, the European Commission’s executive vice president for the European Green Deal) ဂှ် ဟီုလဴထ္ၜးလဝ်ကဵု ဌာန ပရိုၚ်ဂၠးတိဂှ်ရောၚ်။
ပ္ဍဲတ္ၚဲဝွံ ဌာနပရိုၚ် The Guardian လေဝ် ဟီုဗၟံက်လဝ် ဗီုသမ္မတဍုၚ်ကြုက် နာဲဇြဳဂျေန်ပေန် မဟီုကဵုလဝ်သတိ စပ်ကဵုဓဝိၚ် သောက ဖေက်ပ္ဍဲဒေသအာယှဖသဳဖိတ် ကလေၚ်ကတဵုဒှ်ပၞာန် ညံၚ်ရဴခေတ်ကာလပၞာန်ဂံက်၊ ဖေက်ဍုၚ်မွဲကဵုမွဲ ကတဵုဒှ် ပဋိပ က္ခသေက်ဇဵုညးသကအ်ရောၚ်။ ပ္ဍဲကဵုက္ဍိုက်လိက်ပရိုၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် Xi Jinping warns against return to Asia-Pacific tensions of cold war era မြဴသာ်ဝွံတုဲ ၊ ပ္ဍဲပိုဒ်လိက်မွဲဂှ် ချူလဝ် အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်တေံသာ်ဝွံပၠန်ရ။“The Asia-Pacific region cannot and should not relapse into the confrontation and division of the cold war era.”  ညံၚ်ဒေသဝွံ ဂွံက လေၚ်ကတဵုဒှ်ပၞာန်ပၠန်ဂှ် အမေရိကာန် က္ဍိုက်ပ်တုဲ ဖန်က်ပထုဲမံၚ်ဖေဝ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုဂလာန်ညးဂှ်မဂး ညးဂၠးတိတအ် တီကေတ်မာန်ရ။ ကြဴနူအမေရိကာန် က္ဍိုက်ပ်ဒက်ပတန်ဂကောံမဟာမိတ်ဂမၠိုၚ် မပါလုပ်လၟိဟ်သီုဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယကီု၊ အဝ်သတြေလျကီု၊ ဂျပါန်ကီုဂှ်တုဲ နကဵုဍုၚ်ကြုက် ကတဵုဒှ်ဂဝိၚ်သောကရောၚ်။ စပ်ကဵုပဋိပက္ခထာဲဝါန်ဂှ်လေဝ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်ဒေ သဍုၚ်အာယှဂမၠိုၚ် ဂွံထုဲထံၚ်ပရေၚ်ပၞာန်ကီုရောၚ်။
နကဵုဍုၚ်ကြုက် ဍေံဒှ်ကၠုၚ်သၞကဵုဂကောံဍုၚ်မဟာမိတ်ကွိတ် (Quad) ခ္ဍၚ် ညးတအ်ဒးဂၠာဲဍုၚ်မဟာမိတ် သွက်ဂွံစၞေဟ်ပလန် ခ္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဂှ် ဍုၚ်ပိုဲ သွက်ဂွံဒးဗက်လကြဴဍုၚ်ကြုက်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။ အလဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ဗက်လကြဴလပါ်ဍုၚ်ကြုက်၊ အလဵုအသဳပြိုၚ်ပကာန်အေန်ယူဂျဳတအ်၊ ဂကောံရပ်လွဟ်မဒိုအ်လဝ်ပန်ပှော် မချုက်လိက်ကသုက်အေန်သဳအေတအ်ဂှ် ဗက် လကြဴမဟာမိတ်ကွိတ်တအ်ဂှ်မဂး ပဋိပက္ခဍုၚ်ပိုဲဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်သ္ဂောံဂၠိၚ်သ္ၚောဲမာန်ရောၚ်ဂှ် တော်ဆကေတ်မာန်ရ။ လစွံစိုတ် အကြာဂကောံဍုၚ်အာဇြဳယာန်တအ်လေဝ် ထကးပြးတိတ်အာမာန်ကီုရ။ ပ္ဍဲဂကောံဍုၚ်တအ်ဝွံ ဍုၚ်လ္ၚဵုဂှ် ဒးဒုၚ်အုပ်ဂလီုလဝ် နကဵုအဝဵုဍုၚ်ကြုက်လေဝ်ကီု၊ အမေရိကာန်လေဝ်ကီုဂှ်တုဲ ၜိုန်ရပဝ်လဇြဳညးတအ်မသုန်တၚ်တအ်ဂှ် အလုံလိုက်မွဲဒုၚ်တဲ မာန်ကီုလေဝ် ဆဂး စပ်ကဵုလညာတ်သဳကၠဳပညဳပညပ်ဂၠာဲသွဟ်တအ်ဂှ် လပါ်ရဲအေန်ယူဂျဳတအ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ဟွံမွဲရောၚ်ဂှ် လိက်လညာတ်တၠဂုန်အစာရာဝိက ချူဗၟံက်လဝ်နွံရ။ ကုအလဵုအသဳပၞာန်ဂှ် ညးတအ်တက်ကျာဟွံမာန်၊ အဇာဂှ် စၞးဂှ် ဒးဗတိုက် သအးကၠေံရောၚ်ဂှ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်လညာတ်သာ်ဝွံဂှ်တုဲ ကုခမဳသၚ် မနွံကဵုလညာတ်လပါ်ပၞာန်တအ်ဂှ်လေဝ် ညးတအ် ကၠတ်ပန်ဂစိုတ်မံၚ်ကီုရောၚ် ပရိုၚ်ဘာသာဗၟာတအ် အကြာဏံ ချူဗၟံက်လဝ်နွံရ။ ကုခမဳသၚ် မနွံကဵုလညာတ် ဟွံတုပ်ကဵုဇကု တအ်ဂှ်လေဝ် သ္ဍာံပန်ဂစိုတ် ကၠတ်ဂစိုတ်တဴကီုဂှ် ပိုဲတအ် ဒှ်သတ်မၞိဟ်မဓဇန်လောန်အာနူဗၞတ်ရ။ ပ္ဍဲတွဵုရးကရေၚ်ဍာဲဂှ် ပူဂဵုဟွံ ကေၚ်ဒစဵုဒစး ပစူလပုဟ်တဲပိတၞုၚ်တအ်ဂှ် ဂြိပ်ဒဴလုပ်မံၚ် ပ္ဍဲဗဒိုပ်ညးဒဴပၞာန်ညးတအ်ဟွံဂွံ၊ ထ္ၜးဟိုတ်ညးတၟုတ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် လုပ်ထုဲမံၚ်ဂှ်တုဲ တးပဲါကၠေံ ဟွံကဵုအခေါၚ်၊ ညးမဒဴပၞာန်တအ်ဂှ် ဒဒိုက်မွဲစိုပ်ဒဒိုက်ၜါရ။ ပရိုၚ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲနောဝေမ်ဗာ ၁၂ဂှ်ရ။ လၟုဟ်ဝွံ ပေဲါဗတိုက်လ္ၚဵုဂှ် ဒပ်ပၞာန်အလဵုအသဳတအ်ဟာ၊ အေန်ယူဂျဳတအ်ဟာဂှ် ပါ်ပဲါဟွံဒးအိုတ်ဂှ်တုဲ ဒုၚ်တၠုၚ် ညးတအ်လေဝ် ဒးဒုဟ်၊ ပဲါတးညးတအ်လေဝ် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ် ဒှ်မံၚ်အကာဲအရာသာ်ဂှ်တုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် ဒှ်မံၚ်အဓိပဲါ ပဲါလံက်ကွတ်ဒးလံက်ဂၞၚ်ရောၚ်။
တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲဝွံပၠန် ဘာညးမရှေ်သှေ်ကျာ်ခရေတ်တအ် ပ္ဍဲတိဍာ်ဍုၚ်ချေၚ်တအ်ဂှ် ဗၞတ်ၜိုတ်၂၂ဘာ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ပလီုပလာ်ကၠေံပၠန်ရ။ လအာသာ်ဝွံ ကၠာကၠာတေံ သၞာံမဟွံလအ် ပ္ဍဲတွဵုရးရခေၚ်ဂှ်  သၚ်ရခေၚ်တအ် ဒးဒုၚ်ပတိုန်ဒုဟ် ဆက် ဆောံကဵုပၠန်ဂရးရပ်လွဟ်အေအေတအ်တုဲ ဒးဒုၚ်ရပ်ဂှ်လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ခေတ်ဂှ်ဒှ်ခေတ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ မအုပ်ဓုပ် လဝ်ရောၚ်။ ပြဝမဓဇန်ကြမ်လတူညးဟွံမွဲကဵုဒုဟ်တအ်ဂှ် အလဵုအသဳဗၟာလဵုတိုန်န် ကၠောန်သ္ပမံၚ်ဟဂှ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ် ဘာလ ကျာ် ဗုဒ္ဓဘာသာကီု၊ ဘာလ္ၚောဝ်ကျာ်ညးဘာသာမပ္တံခရေတ်တအ်ကီု ယဝ်ရဆက်စပ်မံၚ်ကဵုကောန်ဂကူတအ်မဂး ဒးဒုၚ်ပ လီုပလာ် အိုတ်ရ။ ညးမဒှ်ဂလာရောဟေန်ဂျာတအ် ဂၠိုၚ်ကဵုစှော်ကိုတ် အာစိုပ်ဒဒိုက် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ်စံၚ်ကွာန်၊ ပလီုကောန်သမ္ဘာ သီုဒးဒုၚ် ထ္ဍေၚ်ပတိတ်နူဍုၚ်ကီုလေဝ် ဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ လုပ်စမံၚ်လပါ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာညးတုဲ ဂြောပ်ဗဒန်တဴဒုဟ်အိုတ်ဏီဂှ်ရံၚ် ကေတ်မ ဂး ကောန်ဍုၚ်ဗၟာတအ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူဗၟာတအ် ဓဇန်လောန်တဲရ။
ရံၚ်ကဵုဥပ္ပတ္တိမကတဵုဒှ်မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲဇေတ်တ်ဂှ်မဂး ကမၠောန်ဍေံမဒှ်လလေၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် အုပ်ဂလီုဂွံလဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ အလဵုအသဳပၞာန်လေဝ် ပလီုပလာ် ဓဇန်ဇြက်ဟီုဟၟဲ၊ ရဲအေန်ယူဂျဳတအ်လေဝ် ပလီုပလာ် ဓဇန်တဲလတူ။ ဂကောံကောန်ဍုၚ်အ ရၚ်တအ်လေဝ် လုပ်စလပါ်ပၞာန်ကီု၊ လပါ်အေန်ယူဂျဳကီု နွံတဴနာနာသာ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ လညာတ်ဂွံပညဳပ ညပ်သွက်ဍုၚ်ကွာန်ဂွံၜိုဟ်သြိုဟ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲဆကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ညိညဟေၚ်နွံတဴဂှ်တုဲ ဍုၚ်ပိုဲ အဃောဂၠံၚ်ကၠေံမံၚ်ရောၚ် ဟီုမာန်ရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော် ညံၚ်ရဴလဂုၚ်တအ်၊ အၚ်ဝတအ်၊ သေတ်ကါၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် အကာဲအရာကြပ်တုပ်မံၚ်ကဵု သဳရဳယျာ ကၠာတေံရ။ လၟုဟ်ဝွံဍုၚ်သဳရိယျာသ္ၚိတ်ဇြမံၚ်ကီုလေဝ် ဆဂးဍုၚ်ပိုဲဂှ် ကြပ်ဂွံမံၚ်ချာမ် ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်ရောၚ်။ ဝါဒပလီုပလာ် နူလ ပါ်အလဵုအသဳပၞာန်ကီု၊ အေန်ယူဂျဳကီု ကၠောန်မံၚ်ပေၚ်ၚ်တအ်ဂှ် ဆလအ် ဂွံဒိုအ်ကၠေံမာန်ဂှ်ရော ယဝ်ရပိုဲသၟာန်ရံၚ်မဂး အခိၚ်ဝွံ ဒှ်အခိၚ်အဃောစိုပ်မံၚ်သဂါဗတံရောၚ် ယဝ်ရဟီုမဂး ဟွံဗၠေတ်ရ။ အနာဂတ်ဂတပြဟ်ဟ်ဝွံ ဂွံခိုဟ်တိုန်ဂှ် စၟဳဟွံညာတ်ရ။ လညာတ်မဓဇန်ကြမ်ကြဂှ် ဒှ်လညာတ်မပၠေၚ်ကၠေံတသိုက်ပိုဲမၞိဟ်တအ်မွဲရောၚ်ဂှ် ဗွဲယျေဘူယျဟီုမာန်ဂှ်တုဲ လညာတ်ဏံ ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲ ရဲဂကောံတအ်ဂှ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ ပရိုၚ်မဆက်စပ်ကဵုပွမဓဇန်ကြမ်ကြတအ်ဂှ် ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်ဗတ်ဘာသာဗၟာ ပ္ဍဲဗဳဗဳဇြဳတအ်၊ ဗဳအိုဝ်အေတအ်ဂှ် ဂတဏံ ဒဵုကဵုဗှ်ဗက်ဟွံမာန်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ 
ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် ဟွံပြေပြံၚ်ခ္ဍၚ် သွဟ်ဍေံမတဝ်အာကဵုၜိုဟ်လလမ်ဍုၚ်ပိုဲ သ္ၚောဲအာခ္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ယူအေန်လေဝ် မူပကဵု ဟွံမာန်၊ အာဇြဳယာန်လေဝ် မူဖန်က်ကဵုဟွံတုဲရ။ အလဵုအသဳပၞာန်ကဵုအေန်ယူဂျဳလေဝ် ဝေၚ်ပြိုၚ်ဓဇန်ညးသကအ်သၟးဂှ်တုဲ လအ် အာခ္ဍၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ဒဒိုက်ဇၞော်ခ္ဍၚ်ရ။ အကြာဏံ ဂကူဝတအ်၊ ဂကူရခေၚ် မတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ် ဒၞာဲအဝဵုအေအေတဴ တအ်ဂှ် ဒဒိုက်အောန်အိုတ် ဟီုကြပ်ဂွံမံၚ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဗွိုၚ်ဇကု ၜိုန်ရဍောတ်ကီုလေဝ် တိဍာ်ဇကုကဵုဇကု အဝဵုအုပ်ဓုပ်ဇကု ကဵုဇကုမဂး ခိုဟ်အိုတ်ရောၚ်ဂှ် ရံၚ်ကဵုဒဒှ်ရဲမတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ်တအ်ဂှ်ကီု၊ ပ္ဍဲတိဍာ်အဝဵုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတဴတအ်ဂှ်ကီုမဂး တီကေတ် မာန်ရ။ သွက်ရဲမတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ်တအ်ဂှ် ဂဥုဲစဵုဒၞာလေဝ် ကလိဂွံမံၚ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်ယဲမဂး ဂွံအာလွဳလွတ်ပ္ဍဲရုၚ်ဂဥုဲဂှ်လေဝ် ခက်ခုဲ အောန်ရ။ သ္ၚိဇကုဍောတ်သွတ် မသိုၚ်ခၞံလဝ်အဆံၚ်ဟွံစိုပ်လဝ်ကဵုဒှ်ကၠာရ ယဝ်ရတိတ်ဗၠးမံၚ်နူဘဲအန္တရာဲၜိုဟ်ဂံက်ဂမ္တဴ၊ ဂဂဳအ ယဴတအ်ဂှ်မဂး ဂွံတိက်မံၚ်ၜိုဟ်ဟ် ဗွဲတသိုက်မာန်ကီုရောၚ်။ ဂွံလဝ်သ္ၚိခိုဟ်ဟ်တုဲ ဒးဗက်အောပ်တိက်မံၚ်ကီု၊ ဒးဂွိၚ်ဖေက် မံၚ်ကဵုညးကၠုၚ်စံၚ်ပလီုပလာ်ကီုမဂး ဟွံကလိဂွံတသိုက်စိုတ်ရ။ ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၀၁၊ ၁၃ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်တဲသွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       အလန်ဒုတိယ

ဥက္ကဌဇၞော်ဂုဏ်တၟေၚ်➲နာဲဟံသာ(ကော်ခဴစ)
အ္စာကၞေဟ်➲ၜိုပ်ဍာဲ 

ယၟုလိက် - ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်
ကၞေဟ်   - ၜိုပ်ဍာဲ
            (ဥက္ကဌဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ- အ္စာနာဲဟံသာ)
အစဳအဇန် - တရဴအအာ
ဂတိုပ်ဒဳဇြောၚ် - ဇဝ်ဝဳနန် (Jaw V Non) 
ကောန်ပျူတာ - ခေတ်လိုက်
သၞာံတက်ပ္တိတ် - 30.1.2022-၁၃၈၃ သၞာံ။
                     ဂိတုပုဟ်(၁၄)စွေက်
တက်ပ္တိတ်အလန် - ဒုတိယ
လၟိဟ်အုပ် - ၁၀၀၀၀အုပ်
ညးတၠဒါန် - မဒါန်ကောန်ဂကူမန်

       ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် 

       ဂလာန်ညးဇန်လိက် 
                      
လိက်အုပ်ဍောတ် “ ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ” ဝွံ ရန်ကဵုသၟတ်မန် အဝဲမံၚ်ဘာအဝဲဇူဘာတၟိတၟိတအ် သွက်ဂွံတီအာ ပရေၚ်ဂကူ၊ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ပၞာန်၊ ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်၊ ပရေၚ်ပညာ ကေုာံ ပရေၚ်မန် ပ္ဍဲအဝၚ်တိက်တအ် 
ၜိုတ်ဒးရးပြဟ်ဟ်မာန်တုဲ ဂလာန်တၚ်ဏှ်နွံကဵုရှ်သာတအ်ဂှ် ၜိုတ်ကပှ်ဂၠာဲ ချပ်ဗစာဂွံ ချူဇန်တက်ပ္တိတ်ဏာရ။  ဂလာန်တအ်ဏံဂှ် တိတ်ကၠုၚ်နူက္ဍဟ် ညးဇန်လိက်ဖအိုတ် ဟွံသေၚ်၊ ဂလာန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် နွံပ္ဍဲလိက်ဂွံကေၚ်ဗှ်တၚ် နၚ် ဇကုစှ်ေစိုတ် ဒုၚ်တဲ မာန် ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုကုဂကူမန်ဟေၚ် ရုဲစှ် ချူပြေၚ်တက် ပ္တိတ်ဏာရောၚ်။ 
   သၟတ်မန်ညးဂွံဗှ် ဂွံတီကေတ်ဂလာန်တအ်ဏံ အနာဂတ်ဂတတေံ ကဵုဂွံဒှ်ညးဆာန်ဂကူမန် ညးကၠောန်ပရေၚ်ဂကူမန် ညးအာက္ဍိုပ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူမန်မာန်ညိ။
                      ✍ၜိုပ်ဍာဲ✍
                  (၁)
            ပရေၚ်ဂကူ 
၁။ ဂကူမွဲမွဲဟီုဂှ် ဂကောံမၞိဟ် မံၚ်စံၚ်တန်တဴကၠုၚ်လဝ်မွဲစွံလအ်လ ကဵုသၞာံအခါ (လ္ၚီသၞာံ -ဠက်သၞာံ) အရေဝ် -လိက် - ယေန်သၞာၚ်အခိုက် ကၞာတုပ်၊ ကံကုသဵုဆက်စပ် (အခေါၚ်အရာ သၠဲလး/ဍန်ဂြက်တုပ်) တအ်ဂှ် ဒှ်မွဲဂကူရ။ 

၂။ ဇုဇဗဴလပိုဲနူကၠာကၠာတေံဂှ် ဟိုတ်နူညးတအ် ဟိုတ်နူမံၚ်စံၚ်တန်တဴကၠုၚ်မွဲစွံ လအ်လကဵုအခိၚ်တုဲ အရေဝ် - လိက် - ယေန်သၞာၚ် အခိုက်ကၞာပိုဲ ဂွံတုပ်မံၚ်ရောၚ်။
    
     - ဇုဇဗဴလပိုဲတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူမဗဳဇ (ဆီဇာတိ) ဆက်စပ်မံၚ်ညးသ္ကံတုဲ ရုပ်သာ်ပိုဲ မပ္တံ 
အရံၚ်စၞာံ၊ အရံၚ်သော်၊ အရံၚ်မတ်၊ ဗီုပြၚ်ဇကုဇကောဝ်ပိုဲ ဂွံတုပ် (ဝါ) ကြပ်တုပ်မံၚ်ရောၚ်။

  - ဒၟာနူဏံဟေၚ် ဂကူမသဆက်စပ်မံၚ်ရဂှ် ပိုဲတီ၊ ပိုက်တံဂၠာဲရိုဟ်မ္ဂး ဂကူမန်တအ်ဂှ် ဒှ်မသ ကောဒေံ ကြပ်ပ် (ဝါ) သ္ၚောဲသ္ၚောဲဖအိုတ်ရရောၚ်။ 

၃။ ကောဒေံဂှ် ဒှ်မသကြပ်ပ် ဂကူဂှ် ဒှ်မသသ္ၚောဲသ္ၚောဲ ဗီုဆာန်ကောဒေံဂှ် ဆာန်ဂကူကီုမ္ဂး မန်ပိုဲမုက်မတ် ယးတၟးဂကူပိုဲဗၠးၜးရောၚ်။
              (၂)
၄။ ဂကူမၞးဒှ်မံၚ်ဍိက်မ္ဂး မၞးကီု ကောဒေံမၞးကီု ဒှ်ဗက်ဍိက် ဒးဒုၚ်ဇိက်ဖအိုတ်ရ။ ဂကူမၞးဗၠးၜးမ္ဂး မၞးကီု ကောဒေံမၞးကီု ဗၠးၜးသၠဲလးဇၞော်မောဝ် ဖအိုတ်ရောၚ်။  

၅။ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက် ဒှ်မံၚ်ဒဒိုက်ဂှ်ဟွံရံၚ်၊ ရံၚ် သွက်ဇကုတုဲ ပဲါဒဴအာဌာန်တၞဟ်ဟ်ဂှ် ဒှ်ညး ဒှ်ဂြိပ်ဒဴ မာန်ဗက်စရ။ 

၆။ ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဒေသဇကု ဇကုဟွံမံၚ် ရန်ကဵုသြန်တုဲ အာထောံဌာန်တၞဟ်မ္ဂး ဂကူညးတၞဟ် လုပ်ကၠုၚ်ဗပေၚ်ဒၞာဲရောၚ်။ ဒှ်သာ်ဂှ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဇကု ဒှ်အာဌာန်ညးတၞဟ်ရောၚ်။ 

၇။ မန်တအ်အာဍုၚ်သ္အာၚ် ဂၠာဲသြန်ဂှ် ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုပူဂဵုရဂၠိုၚ် ဍုၚ်ကွာန်မန် ဒှ်အာဍုၚ်ကွာန်ဂကူညးတၞဟ်ဂှ် ဂွံကလေၚ် ပလေဝ်ဟွံလောဲ လေၚ်ဆောံသွက် ဂကူဇၞော်ဇၞော် ဒဵုကဵုဂကူကၠေံကၠက် ဒှ်မာန်ရောၚ်။

၈။ ဂကူတုပ်မ္ဂး ဒးရီုဗၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်ရောၚ်။ဂကူကြုက်၊ ဂကူဂလာ၊ (မူသလေမ်)တအ် ရီုဗၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်ခိုဟ်တုဲ  ဂကူဍေံတအ် ဇၞော်မောဝ်ပြာကတ်ရောၚ်။ 

၉။ မၞိဟ်ဂကူတုပ်တအ်ဂှ် ကံကုသဵုဆက်စပ်မံၚ် ညးသ္ကအ်ရောၚ်တုဲ ဒးညဳသာညးသ္ကအ် ဒးရီုဗၚ်ညးသ္ကအ်။ 
ဟွံညဳသာ ဟွံရံၚ်စံၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်မ္ဂး ညးလေဝ်ဒှ်ဒဒိုက် အဲလေဝ်ဒှ်ဒဒိုက် တၞီဗၠိုက်အာ အလုံဂကူရောၚ်။  
                  (၃)
၁၀။ ကၠဵုတအ်ဂှ် ဟွံဝိုတ်တၠ၊ မၞိဟ်ဝိုတ်မံၚ်မသ ဂကူတအ်ဂှ် ပရေံစိုပ်ကဆံၚ်လဵု ချပ်ဗ္စာညိ။

၁၁။ ပြံၚ်အာမံၚ် ဍုၚ်ညးတၞဟ် ဌာန်ညးတၞဟ်မ္ဂး ဒးဗက်မံၚ် အခိုက်ညးတၞဟ်ရောၚ်တုဲ လက်သဏ်ဂကူဇကု ဗၠိုက်တၞီအာရ၊ ကၞောတ်တဲ (စိုပ်အဆက်ကောန် အဆက်စဴ) ဒှ်အာ ဂကူညးတၞဟ်တွဵုရ။

၁၂။ ဘဝဍိက်ဂှ် ပါဲဒဴကေတ်ဟွံဗၠး၊ အာမံၚ်ဍုၚ်ညး ဒးမံၚ်သၟဝ်တဲဂကူညးရ၊ ကုသဵုခိုဟ်မ္ဂး ဘဝဍိက်ကဆံၚ်သၠုၚ်ညိဟေၚ် ဒှ်မာန်ရောၚ်။သ္ဂောံဗၠးတိတ် နူဘဝဍိက်မာန် ဌာန်ဒေသ ဂကူဇကုဂှ် သ္ပသ္ဇိုၚ်တုဲ ဒးလွဳဒြဟတ် ဒးဒက်ပတန်အာရောၚ်။

၁၃။ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက် ဒှ်မံၚ်ဒဒိုက်ဂှ် ဟွံရံၚ်၊ ရံၚ်ကဵုဖဵုဂုဏ်ဇကုတုဲ ကၠောန်မံၚ်သွက် ညးဍဵုဍိက်ဂကူဇကုဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ကၠက်ဂကူ ဒှ်မၞိဟ်ဂကူတဝ်မုဲဟွံသေၚ်ဟာ?။

၁၄။ ပိုဲဒးဒုၚ်ဒှ်မံၚ်ဍိက်ဂှ် ဟိုတ်နူကဵုကံကုသဵုဘဝအတိက်ဟွံသေၚ်၊ ဟိုတ်နူကဵု ပိုဲဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်တုဲ ညးတၞဟ်ဂွံသ္ပဂွံအုပ်ဓလီုမံၚ်ရောၚ်။
                 (၄)
၁၅။ ဂကူဟွံမိက်ဒုၚ် သ္ပဍိက်ညးတၞဟ်တအ်ဂှ် ညးတၞဟ်လေဝ် ဟွံမိက်သ္ပဍိက်ရ၊ ဟိုတ်ဍေံဂှ် ဖဵု ဂုဏ်ညးဟွံမွဲ သီုဒှ်အန္တယ်ကုညးမာန်တုဲ ညးဟွံမိက်သ္ပရောၚ်။

၁၆။ ကံကုသဵုဂကူမွဲမွဲဂှ် နွံလ္တူပရေၚ်လွဳပရာ ကေုာံ ပရေၚ်ညဳသာပ္ဍဲဂကူဂှ်ရ။

၁၇။ ဂကူဟွံမွဲကုဍုၚ် စရာဲဂွံဇၞော်သၠုၚ်ပြာကတ် ဗီုညးတၞဟ်ဒှ်ဟွံမာန်။ 

    - ဂကူဟွံမွဲကုအခေါၚ်ပရေၚ်ဂကူဇကုဇကုဖန် သ္ဂောံ တန်ကြန်အာဍာ်ဇမၠိၚ် ဒှ်ဟွံမာန်။
 
    - ဂကူဟွံမွဲကုဒပ်ပၞာန် ညးသ္ပမာန်ဍဵုဍိုက် ဒးဗၠိုက်တၞီအာ ပြဟ်ဟ်ရောၚ်။

၁၈။ လ္ၚတ်ဝၚ်ဂကူ သွက်ဂွံကြီုကြဴမံၚ်ဟွံသေၚ်၊လ္ၚတ်ဝၚ်ဂကူ သွက်ဂွံတီ အာဲကၟာဲဟေၚ်၊ တီအာဲကၟာဲတုဲ ညံၚ်သ္ဂောံစိုပ်တဲဂကူဇကု ဒးပြုပြေၚ်။

၁၉။ အရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲ လိက်ပတ်ဘာသာမွဲမွဲဂှ် ဟွံဒှ်အထက်အပၚ်ကု ပရေၚ်ဂယိုၚ်လမျီုမ္ဂး မၞိဟ်တအ်ဟွံစွံ ၚုဟ်မး ဟွံမိက်ကတ်ဗတောန် စကာအောန်ကၠုၚ်တုဲ အရေဝ်၊လိက်ပတ်၊ ဘာသာ ဗၠိုက်တၞီစှ်ေအာတွဵုရ။ 
                    (၅)
   ညးမဂွံလဝ်အဝဵုတအ် တီလဝ်ဒဒှ်ဏံတုဲ ကၟာတ် ဒၞာလဝ်၊ အရေဝ်၊ လိက်ပတ် ဂကူကောန်
ဍုၚ်အရၚ်တအ် ညံၚ်ဟွံဂွံစကာ အပ္ဍဲရုၚ် အပ္ဍဲသၞောဝ်တအ်ဂှ် သွက်ဂွံၚိတ်ကလက်ဂကူ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ်။ 

၂၀။ လ္ၚဴမွဲမဟွံဒှ်ကၠေၚ်၊ ပလေၚ်မွဲမဟွံဒှ်ကွာၚ် ဟီု ကၠာလေဝ် ဂကူတၞဟ်မွဲ စိုပ်ကၠုၚ်ကွာန်ဇကု ဍေံဟွံဟီုအရေဝ်ဇကု ဇကုမၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဗက်ဟီု မံၚ်အရေဝ်ဍေံဂှ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူဇကု ဟွံသဝ်အာနူဍေံဟာ။

၂၁။ မၞိဟ်ကၠုၚ်ပၠံၚ်တိဍာ်ဂကူဇကု ၚိတ်ကလက်ဂကူ ဇကုဂှ်စွံစိုတ်သၠဲသၠဲဒုၚ်လဝ်တဲမ္ဂး မၞးဂှ် မၞိဟ်ဆာန်ဂကူဟွံသေၚ် ဒှ်မၞိဟ်ဒုၚ်စကာသၞ ဗပေၚ်ပၟိက်သၞ ဒှ်မၞိဟ်ကလက်ဂကူ ဇကုကီုရ။

၂၂။ ဂကူမွဲမွဲ မိက်ဂွံဒက်ပ္တန်ကၟိန်ဍုၚ်ဗၠးၜး သွက်ဂကူ ဇကုမ္ဂး မ္ၚးနူဌာန်ဒတန် ဇုဇဗဴလဂကူဇကုတုဲ
ဒၞာဲဒေသတၞဟ် ဒက်ပ္တန်ဟွံလောဲရ။
 
၂၃။ ပ္ဍဲလိုက်ဏံ ဒြပ်ရတ်ၚုဟ်မးဇၞော်နူကၟိန်ဍုၚ်ဗၠးၜးဂှ် ဟွံမွဲရ။ ဟိုတ်နူၚုဟ်မးဇၞော်ဂၠိုၚ်ဟေၚ် မၞိဟ်တအ် ဒုၚ်သၠာဲမံၚ်ကုဆီပဠက် လမျီု ဗွဲမဂၠိုၚ် ရောၚ်။

၂၄။ ဆာန်ဂကူမန်ဍာံမ္ဂး မဇဂကူမန်ညံၚ်ဟွံဂွံကၠေံကၠက်အာဂှ် ဒးထိၚ်ဒဝ်အာရောၚ်။မဇဂကူမန် ညံၚ်ဟွံဂွံကၠေံကၠက် ပရေၚ်ဘဝဂကူမန် မန်ဒးဖန်ဖက်ကေတ်တ်ရောၚ်။ မဇဂကူမန် ညံၚ်ဂွံတန်ကြန် ဍုၚ်မန်ဗၠးၜးပိုဲ ဒးပ္တန်ရောၚ်။

၂၅။ မိက်ဂွံတီအာဲ ဒးဂၠာဲရၚ်ဝၚ်အတိက်၊ ဝၚ်အတိက်ဟွံရံၚ် ဆီပြံၚ်ဒှ်ဍိက်။(ကျာ်ဇၞော်ဘာဒေါဝ် ကွာန်တံၚ်ပရၚ်)

၂၆။ မိက်ဂွံကဵုဂကူဗၠးၜးမ္ဂး အလုံဂကူမန်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ညံၚ်သ္ဂောံသၠုၚ်၊ ညံၚ်သ္ဂောံမြဟ်မြဴကၠုၚ်ဂှ် ဒးကၠောန်ကၠာအိုတ်ရောၚ်။စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူသၠုၚ် မံၚ် ဟေၚ်ဒုၚ်ဒဒိုက်၊ ဒုၚ်ဂိ၊ ဒုၚ်ကဵုမာန် စိုတ်ဓါတ် ဆာန်ဂကူ မြဟ်မြဴဟေၚ် ဒုၚ်ထံၚ် ဒုၚ်ချိုတ် သွက်ဂကူမာန်ရောၚ်။

၂၇။ မၞိဟ်ကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူတအ်ဂှ် ၜိုန်ယောၚ်ယာနွံကၠာလေဝ် ဆဵုဂဗဂၠိုၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ကၠောန်ဒး အံၚ်ဇၞး မာန်မံၚ်ရောၚ်။မၞိဟ်ဟီုကေတ်သၟးသၟးတအ်ဂှ် အခိၚ်လဵုလေဝ် အံၚ်ဇၞးမာန်ဟွံသေၚ်၊ဟိုတ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်ဗီုလဵု ဒးထိုၚ်သးထေက် သ္ၚဳဂၠိပ်ညိ။

၂၈။ မၞိဟ်မွဲမွဲ ပူဂဵုဆာန်ဂကူဟွံသေၚ်၊ ကလၚ်အရေဝ်ညးသၟး ဟွံတီ၊ ဒးရံၚ်လ္တူ ကမၠောန် ပွညးတအ်ရောၚ်။ 

၂၉။ ဒုၚ်ယၟုကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ဂးတုဲ ရေက်ကးပ္တိတ်မံၚ်ပရဲ လ္တူကမၠောန်ဂကူမ္ဂး ပရေံနူ ဟွံကၠောန်ပရေၚ်ဂကူဏီ။
   
၃၀။ ဘဝဂတမုဒှ်ဂှ် ညးလဵုလေဝ်တီချိုတ်ပၠိုတ် ဟွံသေၚ်၊ ကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်ဍုၚ်
ပရေၚ်ညးဂမၠိုၚ် ညံၚ်စိုပ်တရဴမ္ဂး မၞိဟ်ချိုတ်အာလေဝ် ဝၚ်ခိုဟ်မွဲ ဂွံဒုၚ်စချိုတ်ပၠိုတ်အာရောၚ်။ 

၃၁။ ဂၠာဲဒြပ်ရန်သွက်ကောန် ဗတောန်ကွတ် ရန်သွက်ဇကုဖဵု ညးဂမၠိုၚ်ဟွံဒှ်မ္ဂး ညးမွဲဟွံထိုၚ်သးဝၚ်ခိုဟ်ဟွံၜက်သှ်ေရ။

၃၂။ မၞိဟ်မွဲမွဲ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူၜိုတ်လဵုနွံဂှ် မိက်ဂွံတီမ္ဂး ၜိုတ်လဵုညးဒုၚ်ဂိ ဒုၚ်အိုတ် ဒုၚ်ကၠောန်မံၚ် သွက်ဂကူဂှ် ရံၚ်ညိ၊ လ္တူအရေဝ်ညးသၟး သ္ပသ္ဂုတ်သွာတ်ညိ။

၃၃။ ဆာန်ကၠအ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ဒၞးဒပ်၊ ဆာန်ဒြပ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ပရေၚ်ဂီုကၠီု ဆာန်ဂကူဆာန်ဍုၚ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ဒပ်ပၞာန် ရောၚ်။

၃၄။ ဂကူမွဲမွဲ ဂွံဇၞော်မောဝ်တဴတက်ပြာကတ်မံၚ်ဂှ် ချိုတ်တုပ်ဂျိုၚ်တုပ် ဝါတ်တုပ်သိုက်တုပ် ညဳညဳသာသာ ရုန်ဂစာန်ထတ်ထပါ်ကၠုၚ် အခက်အခုဲနာနာ၊ တဝ်စၞေဟ်သၞနာနာမွဲစွံ လအ်ကဵုသၞာံအခါရောၚ်၊ အခိုက်ဏံ လီုလာ်ယောၚ်ယာအာမ္ဂး ဒှ်ဍိက်ညးတၞဟ်ရ။ 

၃၅။ မၞိဟ်ဟွံတီဂုဏ်မိမ ဂုဏ်အစာ ဂုဏ်ဂကူတအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဟွံတီဂုဏ်ညးတၞဟ် ဒှ်မၞိဟ်သစ္စဟွံမွဲတုဲ ပရေံနူသတ်တိစ္ဆာန်ဏီရ။
                        (၈)

၃၆။ ကြက်ဂကူဂှ် အရေဝ်၊ ကြက်အရေဝ်ဂှ် လိက်ပတ် ဆာန်ဂကူဇကုမ္ဂး ထိၚ်ဒဝ်အရေဝ် လိက်ပတ်ဂကူဇကုအိုတ်ညိ။

၃၇။ သ္ဂောံထိၚ်ဒဝ်အာအရေဝ်ဂကူဇကုမာန်
မန်ကုမန် ဟီုအရေဝ်မန်အိုတ်ညိ၊ဟီုအရေဝ်မန်မ္ဂး အရေဝ်ညးတၞဟ် လ္ပကဵုပြံက်နှဴ၊ ပြံက်နှဴမံၚ်အရေဝ်ညးတၞဟ်မ္ဂး အရေဝ်ဂကူဇကုဂှ် ကၠာဲအာတုဲ လအ်မ္ဂး ကၠေံကၠက် အာရောၚ်။

၃၈။ ဂကူမန်ကောန်ဗုဒ္ဓသာသာတအ် ဗီုစိုတ်ဓါတ်ပ္ဍဲအရာကဵုဒါန်သ္ပကုသဵုဂှ် ယဝ်ထံက်ပၚ် ပ္ဍဲပရေၚ်ကမၠောန်ဂကူကီုမ္ဂး ဂကူပိုဲဇၞော်မောဝ် တဴတက်တိုန်ပြဟ်ဟ် ဗွဲစၟတ်ရောၚ်။

၃၉။ မၞိဟ်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ၜိုတ်လဵုဇြိုဟ်နက်ရောဂှ် အခါဆဵုဂဗကြေပ်ဂြတ်ဟေၚ် တီကေတ်မာန်ရ။ အခါကြေပ်ဂြတ် ဝေၚ်ပဲါ၊ အခိၚ်သၠဲလးမ္ဂး လုပ်ဗဒဲါ၊ ကြပ်ကၠုၚ်ပေဲါအံၚ်ဇၞးမ္ဂး ပၠံၚ်ဒၞာဲ ပွသာ်ဏံဂှ် ပွရဲဗက်သာတအ်ရောၚ်။

၄၀။ ဂွံမံၚ်ပ္ဍဲတိဇကု သ္ၚိဇကုဂှ် ၜိုန်ဝါတ်ဒိုက်ကၠာလေဝ် သိက္ခာနွံဂၠိုၚ်နူ ဒးမံၚ်ပ္ဍဲတိညးတၞဟ် သ္ၚိညးတၞဟ်ဏီ၊ ပ္ဍဲသ္ၚိဇကု ဒးစပုၚ်ၜိုတ်လေဝ် ခိုဟ်နူဒးအာတ်စ ပ္ဍဲသ္ၚိညးတၞဟ်ဏီရ။

၄၁။ ဂကူမန်တအ် ၜိုတ်လဵုဝါတ်တ် စိုတ်ဓါတ်ဂွိၚ်ဖေက်ဂကူ ကၠက်နွံမံၚ်မ္ဂး ပရေၚ်ဗၠးၜးဂကူဂှ် ကၠောန်ဂွံမံၚ်ဏီ။ဂကူမန်တအ် ၜိုတ်လဵုလောဲလောဲ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ဟွံမွဲရမ္ဂး ပရေၚ်ဗၠးၜးဂကူဂှ် ကၠောန်ဟွံလောဲရ။

၄၂။ ဟိုတ်နူစိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူထတ် ကၠောန်သွက်ဂကူတုဲ ဒးဒုၚ်ချိုတ်အာဂှ် လ္ပဂွိၚ်လ္ပဖေက်စိုတ်လ္ပလီု ချိုတ်ဂှ်ညးလဵုမွဲပါဲဟွံဗၠး၊ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက်ဖိုဟ် ဇကုတိက်မံၚ်မိပ်မံၚ်တုဲ ဒးချိုတ်အာဂှ် ထေက်ကဵု ဒးဂွကဵုညးဂမၠိုၚ်။
 
၄၃။ မၞိဟ်မွဲမွဲ အယုက်ၜိုတ်လဵုဂၠိၚ်ၚ် ပိုန်ဒြပ်ၜိုတ်လဵုသၠဲသၠဲ နွံမံၚ်ပ္ဍဲဘဝဍိက်မ္ဂး ဝၚ်လျးတၟးမာန်ဟွံသေၚ်၊ ၜိုန်ဒှ်သၟိၚ်မွဲမွဲဒၞာဲ ၜိုန်ဝၚ်နာဲဒယှ်လေဝ် ဒှ်ဍိက်ကဆံၚ်သၠုၚ်၊ ဍိက် ဒယှ်မွဲဟေၚ်တုဲ သိက္ခာဟွံမွဲရ။ 

၄၄။ ဝၚ်ဂှ်ညးဇၞးတအ်ဟေၚ် အခေါၚ်ချူခၞံဂၠိုၚ်တုဲ ညးဂမၠိုၚ်စိုတ်လုပ်စရ။

၄၅။ ဟီုကြီုမံၚ်ဝၚ်အတိက် ဇကုဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်ဂှ် ဂွကဵုလေပ်ညိ။
        
၄၆။ ကူချပ်ရံၚ်အးအး မၞိဟ်ဟွံဂွံဒုၚ်စလဝ် အာဲကၟာဲဂကူ နွံမံၚ်ကီုရဟာ၊ ဒုၚ်စလဝ်အာဲကၟာဲဂကူတုဲ ဟွံတီဂုဏ်ဂကူ ဟွံကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ  ဟွံရီုဗၚ်ဂကူမ္ဂး ဒှ်မၞိဟ်ဟွံတီတာလျိုၚ် ဒှ်ပွမၞိဟ် အရိုၚ်တအ်ရောၚ်။
                   (၁၀)
 ၄၇။ မၞိဟ်ကၠာတေံကၠောန်ဗဒှ်ကၠုၚ်လဝ်ဂှ် မၞိဟ်တ္ၚဲဏံ ဒုၚ်စသိုၚ်၊ မၞိဟ်တ္ၚဲဏံကၠောန်ဗဒှ်လဝ်တအ်ဂှ် မၞိဟ်တ္ၚဲယးတေံဒုၚ်စသိုၚ်ရ။ လၟေၚ်ဓမ္မတာဏံဂှ် တီကၠိုဟ်တုဲ သွက်မဇဂကူပိုဲ တ္ၚဲယးတေံ သ္ဂောံဒုၚ်စသိုၚ်ခိုဟ်ဟ်မာန် ပိုဲဒးဂစာန်ကၠောန် ကဵုရောၚ်ဂှ် ဒှ်တာလျိုၚ်ပရေၚ်မၞိဟ်ရ။

၄၈။ မၞိဟ်တုပ်ပ် ပိုဲဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်ဂကူတၞဟ်မ္ဂး ၚုဟ်မးဂကူပိုဲပၠိုတ် ဝၚ်ဂကူပိုဲ ကၠေံအိုတ်အာရောၚ်။ 

၄၉။ တၠအဝဵုတအ်ဂှ် ထ္ၜးဟိုတ်ကဵုစဵုဒၞာဖဵုဂုဏ်ဂကူတုဲ ရပ်လဝ်အဝဵုသၟးရ၊ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အခါသရုပ်ဇာတ်မ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုကုဂကူဂှ် အောန်အာနူအန္တယ်ကုဂကူ သာ်ဂှ်သၟး ဂွံဆဵုကၠုၚ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၆၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ပရေၚ်မန်ပ္ဍဲဝၚ်အတိက်   ပရေၚ်တဲသွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       ပရေၚ်မန်ပ္ဍဲဝၚ်အတိက်

၁။ လ္ၚတ်ဝၚ်တမၠာ အာသ္ဂောံတီဂၠံၚ်
     ဆီဒၞာဲမန်ခံၚ်    လံၚ်ဗပေၚ်ကဵုဇြဟတ်
     လ္ၚတ်ဒၞာဲမန်သဝ်  ဗဝ်ဗပေၚ်ပလေဝ်ဒး။
     မိက်ဂွံဗၠးၜး        ဒးကၠးဝၚ်အတိက်
     ဟွံတီဝၚ်အတိက် ဆီပြံၚ်ဒှ်ဍိက်မာန်။

၂။ ဂကူမန်ပိုဲဂှ် ကၠုၚ်နူမဇမန်ဂေါလွာ် ဂကောံဂကူမန်ခမာရ။ ဒေသမူလမန်ခမာတအ်ဂှ် ကုန်ဒဵုမန်ဂေါလဳယျာ လပါ်သၟဝ်ကျာ ကန္တာရဗတဳ (ဂၚ်ဗတဳ) ဂေါဗဳရ။

၃။ ဒၞာဲတေံဝွံ ဟိုတ်နူဥတုရာသဳဟွံခိုဟ်တုဲ ဆုဲပြံၚ်စှ်ေမံၚ် ပ္ဍဲဗလးပရၚ်ဝဳယာန်ဇြဳကျာန်န် (ပ္ဍဲဍုၚ်ကြုက်လပါ်ဗၟံက်) ဂှ် သၞာံ ဗွဲမလအ်လ ကၠောန်ကၠုၚ်ဝါဗ္ၚတဵုသြောံရ၊ မန်ခမာတအ် သြောံသ္ၚုဇွောံမသၠဲလးမံၚ်ဂှ် ဂကူတၞဟ်ကၠုၚ်ပၠံၚ်ၜးဂၠိုၚ်ကဵုဝါ ဂၠိုၚ်ကဵုသၞာံတုဲ နူဂှ်ထပ်ဆုဲပြံၚ်ကၠုၚ် လပါ်ပလိုတ်သၠုၚ်ကျာ (နေရတိ) မွဲက္ဍိုပ်တုဲမွဲက္ဍိုပ်ရ၊ ဟိုတ်နူဂှ် ပြးအာညးသကအ်တုဲ လအ်ညိဒှ်အာဂကူတၞဟ်ခြာရ။

၄။ ဂကူမွဲကရောံ လုပ်ဂကောံဂကူမန်ခမာတအ်ဂှ် ဗဳယေက်နာမ်၊ ခမာ (ခမေန်)၊ မန်၊ ပလံၚ်(တအၚ်)၊ ဝ(လဝ)၊ မုန္ဒ (ဍုၚ်အိန္ဒိယသၠုၚ်ကျာ)၊သာန်တာ၊ (ဍုၚ်အိန္ဒိယ/ ဗေန်ဂလာဒက်)၊ ခါဇြဳ (ဍုၚ်အိန္ဒိယ တွဵုရးဍုၚ်အာသာံ) တအ်ရ။

၅။ ဂကူမန်တအ်ဂှ် နူအခိၚ်ၜိုတ် (BC-၂၀၀၀) တေံ ဆုဲပြံၚ်တိတ်နူဒေသပြၚ်ၜဳယာန်ဇြဳကျာန်တုဲ စှ်ေအာလပါ်ဒိုဟ်နေရတိ (ပလိုတ်သၠုၚ်ကျာ) ဖျေံသဇိုၚ်ပ္ဍဲဒေသ (ခါလၟုဟ်ကော်) ကၟိန်ဍုၚ်သေံဒကုတ်သၠုၚ်ကျာ ကေုာံ ကၟိန်ဍုၚ် မန်ဗၟာ ဒကုတ်သၠုၚ်ကျာကျာတအ်ရ။ 

၆။ အခိၚ်ၜိုတ် (BC-၁၀၀၀) ဂှ် မန်တအ် ဒက်ပ္တန်ကၠုၚ် ဍုၚ်သုဓမ္မဝတဳ ပ္ဍဲဒၞာဲတမ်ဒဵုကေလာသ ခါလၟုဟ်နွံသၟဝ်ကျာ ဍုၚ်သဓီုၜိုတ်(၃၀)တိုၚ်၊ ပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ၜဳလၚ်၊ တွဵုရးဍုၚ်မန်ရ၊ ဍုၚ်ဝွံ သၟိၚ်မန် (၂၄) အဆက်သ္ပကၠုၚ်သၟိၚ် ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ်ရ၊ ကြဴဏံပြံၚ်သၠာဲယၟုဍုၚ် သုဘိန္နနာဂရတုဲ ဆက်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၟိၚ် (၃) အဆက်ပၠန်ရ။

၇။ နူဍုၚ်သုဘိန္နနာဂရဂှ် ပြံၚ်ဆုဲအာပတန်ဍုၚ် ရာဇာဌာနဳ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ဒၞာဲဍုၚ်သဓီုလၟုဟ်တုဲ အဆက်သၟိၚ် ဥမဵု (၅) အဆက် အဆက်သၟိၚ်သဳဟသုဓမ္မရာဇာ (၅၇)အဆက်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ။ ကြဴအိုတ် လက်ထက်သၟိၚ်မနဟဝ် သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၆၀၁) ခရေတ် (၁၀၅၇)ဍုၚ် (၄၁၉)ဂိတုဇှ်ေ(၁၁)မံက်ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ပလီုသီုရပ်ဏာသၟိၚ်မနုဟဝ် ကေတ်ဏာဂြပ်ရတ် သီုပိဋကတ်တအ်ရ။ ခေတ်တေံယၟုဍုၚ်ရာဇာဌာနဳဂှ် ဒှ်မံၚ် ယၟုကၟိန်ဍုၚ်ရ)

၈။ ပ္ဍဲရးလ္ဂုၚ် ပွိုၚ်ဍုၚ်ကျိုက်တာန် ဒၞာဲကွာန်ပါဒဇၞော်လၟုဟ်ဂှ် ပ္ဍဲမဟာသက္ကရာဇ်(၉၈)တေံ ကောန်ဨကရာဇ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘိမ္မိ မနွံယၟု တိဿဘောဂသေန အာပတန်လဝ်ဍုၚ်ပါဒတုဲ အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၟိၚ်(၃၄)အဆက် ပွိုၚ်ကာလၜိုတ်(၈၀၀)သၞာံရ။

၉။ ပ္ဍဲဒၞာဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်လေဝ် သၟိၚ်ဥက္ကလာပ ပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ် တြိဂုမ္ဗတုဲ သၟိၚ်ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ် (၃၂) အဆက်ရ။

၁၀။ သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၁၁၆)၊ ခရေတ် (၅၇၃)ဂှ် အဆက်သၟိၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏမ္မိ သမလ၊ ဝိမလ ကောဒေံၜါသ္ပက္ဍိုပ်တုဲ အာပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ် ဟံသာဝတဳရ။ သၟိၚ်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ် (၁၇) ဒတောဝ်၊ စိုပ်လက်ထက်သၟိၚ်တိဿသက္ကရာဇ်သာသနာ ('၁၄၈၇)၊ ခရေတ် (၁၀၄၃)ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာနူဍုၚ် ဗကာံအာဗ္တိုက်ပလီုထောံရ။

၁၁။ ဂကူမန်ကု ဂကူခမာတအ် ပံၚ်တုဲ ပ္ဍဲကာလသက္ကရာဇ်ခရေတ် AD- မွဲဗွဝ်ကၠံသၞာံ  ဒဵု (၆) ဗွဝ်ကၠံသၞာံဂှ် ပ္တန်ကၠုၚ်လဝ်ဍုၚ်ဇၞော်သၠဲ (အေမ်ပါရာ) မနွံယၟု ဖူနာံရ။ ပ္ဍဲ (၆) ဗွဝ်ကၠံသၞာံဂှ် မန်ကုခမာပြးအာတုဲ မန်တအ်ဒက်ပ္တန်ကၠုၚ် ကၟိန်ဍုၚ်ဒွါရဝတဳ ဒဵုစိုပ် (၁၁) ဗွဝ်ကၠံသၞာံ (သၞာံ-၁၀၂၂) သ္ပလဝ်သဇိုၚ်အပ္ဍဲဒေသကၟိန်ဍုၚ်သေံ ဒကုတ်သၠုၚ်ကျာလၟုဟ်ဏံရ။ ကၟိန်ဍုၚ်ဒွါရဝတဳဂှ် သၟိၚ်ခမာသူရိယဝါရမာန် ပဌမကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ ဒးလီုအာရ။

၁၂။ သက္ကရာဇ်ခရေတ် (AD-၆၆၃) (၇-ဗွဝ်ကၠံသၞာံ) ဂှ် ဨကရာဇ်ဗြဴ စာဓမ္မဒေဝဳ စပ္တန်ကၠုၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မန် ဟရိပုဥ္ဇ(ဒၞာဲဍုၚ်လာံဖုန် လၟုဟ်နွံသၠုၚ်ကျာ ဍုၚ်ဇျှၚ်မာဲၜိုတ် ၃၀ ဂဳလဵုမဳတာ)ဂှ်တုဲ သၟိၚ်မန်တအ် ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ် (၄၉) ဒတောဝ်ရ၊ စိုပ်အခိၚ်သၟိၚ်မန် ဗညာယိဗအုပ်ဓုပ်လဝ်ပ္ဍဲ (၁၃)ဗွဝ်ကၠံသၞာံ (AD-၁၂၉၃)ဂှ် သၟိၚ်သေံမၚ်ရာဲကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ ဒးလီုအာရ။

၁၃။ အခိၚ်ကၟိန်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ၊ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ၊ ဒွါရဝတဳ၊ ဟရိပုဥ္ဇ တအ်တန်မံၚ်တေံဂှ် ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကုမွဲ ဆက်တဲကၠောံဍ ရီုဗၚ်ကၠုၚ်ညးသ္ကအ်နွံရ။

၁၄။ ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ဒှ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ရာဇဌာနဳ ကၟိန်ဍုၚ်မန်ပိုဲဂှ် နွံပိဝါရ။
     
      အလန်ပဌမ-သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၁၁၆) ခရေတ် (၅၇၃) သမလ၊ ဝိမလ တအ် စပ္တန်သၟိၚ် (၁၇)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ၊ ပ္ဍဲသၞာံသာသနာ (၁၅၈၇) ခရေတ် (၁၀၄၃) လက်ထက်သၟိၚ်တိဿ သၟိၚ်ဗၟာနူဍုၚ်ဗကာံကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ လီုအာရ။
     
    အလန်ဒုတိယ-သၞာံခရေတ်(၁၃၆၉)ဂှ် သၟိၚ်ဗညာဥူ (အပါရာဇာဓိရာဇ်) ပြံၚ်အာနူမုတ္တမ၊ ဍုၚ်ဝါန်တအ်တုဲ စပ္တန်၊ သၟိၚ် (၁၁)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၞာံ ခရေတ်(၁၅၃၈) အခိၚ်သၟိၚ်မန် တၠညးဒကာရတ်ပိ ပ္ကၚ်ရၚ်ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာနူတံၚ်ဥူတဗေန်ယှိုဲထဳကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲသီဂွံဏာရ။

    အလန်တတိယ- သၞာံခရေတ် (၁၇၄၀)ဂှ် သၟိၚ်ဗုဒ္ဓကေသဳ ကလေၚ်ပ္တန် သၟိၚ်မန် (၂) ဒတောဝ် ပ္ဍဲခရေတ် (၁၇၅၇) သာသနာ (၂၃၀၁) လက်ထက်သၟိၚ်ဗညာဒလဂှ် သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲလီုအာရ။

၁၅။ ကၟိန်ဍုၚ်မန် ဍုၚ်မုတ္တမ ဒှ်ဍုၚ်ရာဇာဌာနဳဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ခရေတ် (၁၂၈၁) သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ် (မဂဒူ) ပ္တန်ဗဒှ်ကၠုၚ်တုဲ သၟိၚ် (၈)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ။ သၟိၚ်လၟိဟ် (၈) ဗညာဥူဂှ် တန်တဴဂွံပ္ဍဲမုတ္တမ(၁၅)သၞာံတုဲ ပြံၚ်အာပ္တန်ဍုၚ်ရာဇာနဳ ပ္ဍဲဟံသာဝတဳပ္ဍဲသၞာံခရေတ် (၁၃၆၉)ဂှ်ရ။

၁၆။ ဂကူမန်ပိုဲဂှ် အရီုဇၞော်ပ္ဍဲကမၠောန်ပိုန်ဒြပ် ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ပ္ဍဲသာသနာ အကြာဂကူဂမၠိုၚ် ကၟိန်ဍုၚကဂမၠိုၚ် မိက်ဂွံမံၚ်ညဳညဳသာသာ စေတနာခိုဟ်ပြဲ လ္တူညးတၞဟ်ဂၠိုၚ် ပလေဝ်ပခိုၚ်လဝ် ဇြဟတ်ပၞာန်အောန်ရ၊ လ္တူဂှ်ညးတၞဟ်ပ္တိတ်ဏာပရဲ ဍုၚ်မန်တိမန်လပါ်ဗၟံက်တေံဂှ် သေံတအ်ပၠံၚ်ကေတ်ဏာလပါ်ပလိုတ်ဏံဗၟာတအ်ပၠံၚ်ကေတ်ဏာတုဲ ဍုၚ်မန် တိမန် ဒးလေၚ်ဆောံ အာရ။

၁၇။ လ္ၚတ်ရံၚ်ပ္ဍဲဝၚ်မ္ဂး ဂကူမန်ပိုဲ အာပၠံၚ်ဗ္တိုက်ဍုၚ်ညးတၞဟ်ဂွံဆဵုအောန်ကွေံကွေံရ။ မန်ပိုဲတိုန်ဗ္တိုက် ဍုၚ်ဗၟာ အၚ်ဝနွံၜါဝါဓဝ်ရ၊ အလန်ပဌမ-လက်ထက်ရာဇာဓိရာဇ် သၟိၚ်ဗၟာဖရၚ်မၚ်ဂံၚ် (မၚ်းခေါၚ်း) ကေုာံ ဒေံညးပၠံၚ်နန်ဒှ်ပြသၞာဒေံညး စိုပ်ကၠုၚ်အာတ်အရီုအဗၚ်တုဲ ရာဇာဓိရာဇ် ဇက်တိုန်အာ ဗိုၚ်လဝ်ဍုၚ်အၚ်ဝရ။

        ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ခမဳဗၚ်ယသဂြော (စဂြိုဟ်သူမြတ်) တိတ်ဆဵုဂဗ သောၚ်ကလး စၞးသၟိၚ်ဗၟာတုဲ ဟွံဒှ်ဗတိုက် ရုပ်စဴကၠုၚ်ပၞာန်ရ။

        အလန်ဒုတိယ ပ္ဍဲလက်ထက်သၟိၚ်မန်ဗညာဒလ မန်တအ် ဗၠးၜးတိတ် နူသၟဝ်တဲဗၟာတၟိတၟိ အဃောဂစာန်ပလေဝ်ပခိုၚ်မံၚ်ကၟာၚ်ဍုၚ် ကၟာၚ်နန်တုဲဒှ်ဝွံ ပိဂအုံမွဲဂအုံဂှ် သၟိၚ်ဗၟာဒှ်ဂဝိၚ် ဖေက်မန်တအ်. ဇြဟတ်ဗိုန်ခိုၚ်အာတုဲ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ဍုၚ်မန်ရ၊ မန်တအ်လေဝ် ဃရေက်ပကောံဇြဟတ် ဒုၚ်ဗ္တိုက်ဗက်တိုန်အာ သီဂွံဍုၚ်အၚ်ဝ ရပ်ဂွံနၚ်သၟိၚ်ဗၟာရ။ ဗၟာတအ်ကၠုၚ်ဗ္တိုက်မံၚ်ဍုၚ်မန်ဂှ် ခေတ်ဆက်က် ဂၠိုၚ်ကဵုဝါရ။

    တၚ်သမ္တီ။      ။ဗညာဒလတိုန်ဂွံနန်ပွိုၚ် (၄)သၞာံ ရန်လဝ်ဒက်ကၟာၚ်ဍုၚ်ပိထပ် တုဲဂွံမံၚ်ထပ်ဓဝ်ဂှ် ဗၟာတအ်စှ်ေကၠုၚ်ဗ္တိုက်ရ၊ ဗၟာတအ် ဒှ်မံၚ်ဂဝိၚ်ဂှ် မန်တအ်ဂွံလဝ်ဒၞာဲ ပါၚ်ၜဳဨရာဝတဳရောၚ်တုဲ ဇြဟတ်မန်ခိုၚ်ဗိုန်အာမ္ဂး တြၚ်တိတ်ဍုၚ်မ္ၚး ကၠက်အာမာန်ဂှ်မွဲသာ် ဇွောံမသြောံသ္ၚု နူဒေသမန် ဟွံဂွံမ္ဂး စသုၚ်ဟွံရုမ် ဒှ်ဝါတ်မာန်မွဲသာ်တုဲ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ရောၚ်။

၁၈။ ဍုၚ်မန်တိမန်ပိုဲဂှ် နွံပ္ဍဲဇိုၚ်ၜဳဇၞော်တုဲ အာကၠုၚ်ဆက်ဆောံကုဍုၚ်သအာၚ်လောဲသွာကီု တိဗလး တိဝါဒၞာဲတဵုစဂၠိုၚ်ဇြဟတ်ဝဲါခိုဟ်တုဲ ကၠောန်ပ္တိတ်ဇွောံမ သၠဲလးကီု တိဗလးၜဳကြုၚ်ဂၠိုၚ်တုဲ အာကၠုၚ်လောဲသွာကီု၊ ဥတုရာသဳညဳသာဒးရတုဲ ဘဲသဘာဝအောန်ကီုကၚုဲသတ်ဆုဂၠိုၚ်နွံကဵုရှ်သာခိုဟ်ကီုတုဲ ညးတၞဟ်မိက်ဂွံပၠံၚ်ကေတ်မံၚ်ရောၚ်။

၁၉။ သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျ သီဂွံဍုၚ်မန်ဟံသာဝတဳတုဲဂှ် ညံၚ်ဂွံဒှ်အာတိဍာ်ဍေံတအ် လၟိုန်ထာဝရမာန် ဂစိုတ်ကလက်ကၠုၚ်ဂကူမန် ထဍေၚ်ပ္တိတ်ထောံဂကူမန် ၚိတ်ကလက်ကၠုၚ်ဂကူမန် ဗွဲမဓဇန်ကြာန်ရောၚ်။ ကြဴဏံလေဝ် သၟိၚ်ဗၟာ တအ်အဆက်က် ၚိတ်ကလက်ကၠုၚ်မံၚ်ဂကူမန် နဲနာနာဖိုဟ်ရ၊ ဟိုတ်နူဒးဒုၚ်ၚိတ်ကၠုၚ်သာ်ဝွံတုဲ ပ္ဍဲရးဖါသီကုရးဟံသာဝတဳ ဂကူမန်တအ် ဂွံကၠေံအာရောၚ်။

၂၀။ သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျ အခါသီဂွံဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသၞာံ(၁၁၁၉)တေံ မၞိဟ်ချိုတ်အာပ္ဍဲပေဲါဗ္တိုက်ဂှ် ဟွံရိုဟ်မၞိဟ်ဂြိပ်ပဲါဒဴဟွံမာန် သှ်ေမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ခမဳသၚ် (၃၀၀၀)၊ မၞိဟ်ဗြဴနွံကဵုယဲဒဒိုက် (၇၀၀၀) ၊သၟတ်မန်  (၅၀၀၀)၊ ကောန်ၚာ်အဝဲမဴတှ် (၆၀၀၀)၊ တအ် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ်ကၠုၚ်ရ၊ မၞိဟ်ဂြိပ် ပါဲဒဴအာအောပ်မံၚ်အကြာဝါ အကြာကြုၚ် အကြာဂြိုပ် အကြာဒဵု ၜိုတ်ဆဵုညာတ်တအ်ဂှ် အာဂၠာဲ ဗက်ရပ်နၚ်တုဲ ကြိုၚ်စုတ်လဝ်ပ္ဍဲစာတ် (ခရိုၚ်ဇၞော်ဇၞော်)၊ အပံၚ် (၉)စာတ် ပေၚ်တဴထာတ်မံၚ်တအ်ဂှ် စံၚ်ဂစိုတ်ထောံကဵုပၟတ်ယဇ်၊ ရပ်ပကောံဒက်စွံလဝ်ပ္ဍဲပရၚ်ၜဳ ဍာ်ဒဳတိုန်ဟဳဗၠိုက်အာဂှ်လေဝ် ရိုဟ်လၟိဟ်ဟွံမာန်ရ။ပဲါနူဂှ်ဒြပ်ရတ်ကပေါတ်မန် မပတံကဵုနန်၊ ဘာ၊ဒြပ်၊ ကၟာၚ်ဍုၚ်ဂှ် လက်သဏ်ဂကူတအ်ကီု သီုကဵုလိက်ပတ်ပိဋကတ်အၚ်ယန်ဂြန်ဂဥုဲဗေဒၚ်ဝၚ်တြေံတြဟ် ဒှ်အာဲကၟာဲမန်တအ်ဂှ် ဗက်ဂၠာဲစံၚ်ပလီုထောံဖအိုတ်ရ။

၂၁။ မန်တအ် ဟွံမိက်မံၚ်သၟဝ်တဲဗၟာ ပၠန်ဂတးဟွံမာန်တုဲ ဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံ နလၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠိုၚ်ၚ်နွံ (၉ဝါရ၊ အလန် ကၠာအိုတ်ဂှ် လက်ထက်သၟိၚ်နန္ဒ (ကောန်ဗရေအ်နံၚ်)အုပ်ဓုပ်လဝ်ဍုၚ် ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်သာသနာ(၂၁၀၈) ပ္ဍဲ(၁၅၆၅)ဂှ် ဗညာကေန်ဒဴ၊ ဗညာရာံ ကေုာံ မဟာထေရ်ခါန်ဆံၚ်တအ် ပံၚ်ကဵုကောန်သၟိၚ်သေံ နရေဝ်သွောန် တဝ်စၞေဟ်ကဵုဗၟာတုဲ လုပ်အာဍုၚ်သေံဂှ် ကၠာအိုတ် အလန်ကြဴအိုတ်ဂှ် သက္ကရာဇကသာသနာ (၂၃၆၇) AD-(၁၈၂၄) ဒစဵုဒစးကုသၟိၚ်ဗၟာဗဂျဳဒဝ်ဟွံမာန်တုဲ ဒဴအာပၠန်ရ။ ပၠန်ဂတးဟွံမာန်မ္ဂး ဖေက်သၟိၚ်ဗၟာဗက်ဂစိုတ်တုဲ သီုကောန်သီုဗြဴ သီုကောဒေံမသဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံရ၊ သၟိၚ်ကောန်သီုဗြဴ သီုကောဒေံမသဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံရ၊ သၟိၚ်သေံတအ်လေဝ်ကဵုအရီုအဗၚ်ဖျေံကဵုဒၞာဲ ပကောံလဝ်တုဲ သ္ပလဝ်ဇြဟတ်သွက်ဂွံစဵုဒၞာအခါဗၟာတအ်ကၠုၚ် ဗ္တိုက်ရ။

၂၂။ ဍုၚ်ဟံသာဝတဳအဆက်ကြဴအိုတ် ဒးလီုအာပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် (၁၁၁၉) AD-(၁၇၅၇)တုဲဂှ်ပ္ဍဲ AD-(၁၇၆၁) သ္ကိုပ်ပၞာန်တၠဗါန်သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ဗ္တိုက်ကၠုၚ်သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျမွဲဝါ သ္ကိုပ်ပၞာန်ဗညာစိၚ်သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္ဍဲ AD-(၁၇၇၃)ဂှ် ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာတၠညးစိၚ်ဗ္တာၚ်မွဲဝါ၊ ပ္ဍဲ AD-(၁၈၁၄) ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာသေအ်ကူ (စဥ်ကူးမၚ်း) ဂှ်မွဲဝါ။ ညးစဍုၚ်သြေၚ် (သံလျၚ်) နာဲသာတ် ကေုာံ စက္ကာဲ မာံထဝ်လေဝ်တအ် သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္ဍဲ AD-(၁၈၂၄)ဂှ် ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာဗဂျဳဒဝ် မွဲဝါဍုၚ်မန်ညံၚ်ဂွံကလေၚ်မံက် ညးတအ်ဂစာန်ကၠုၚ်နွံရ၊ ပဲါနူပေဲါပၞာန်ဇၞော်ဇၞော်တအ်ဏံ ပေဲါဍောတ်တ်လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ဏီရ။

၂၃။ ကျာ်တြဲဂေါတမ ကလိဂွံသဗ္ဗုတညာဏ် (ကတဵုဒှ်ကျာ်) တုဲပေၚ် (၄၉)တ္ၚဲဂှ် သၟာဗၞိက်ဂကူမန် တပူတဗဝ်အာစိုပ်ကဵုလဝ်ဒါန် ကျာ်တြဲကဵုနၚ်ဓါတ်သော် (၈)တၞုၚ် စဴကၠုၚ်ဌာန်ဇကု အပ်ကဵုသၟိၚ်ဥက္ကလာပ ဒက်လဝ်ကျာ်လ္ဂုၚ်ဂှ် သာသနာကျာ် စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်မန်ရးမည အလန်ပဌမရ။

၂၄။ အပ္ဍဲအခိၚ်ကျာ်ဝွံ (၆)ဝှ် သၟာဗၟိက်ကောန်သေဌဳမန် နူဍုၚ်ဇံၚ်တူ (မောၚ်းတူ) မဟာသလကဵုစူဠသာလတအ်ညးၜါ အာစိုပ်ဂွံကဵုလဝ်ဒါန်ကုကျာ်တြဲ ကျာ်တြဲကဵုနၚ်ဓါတ်သော် (၂)တၞုၚ်ပၠန် ဓါတ်သော်ဝွံဂိုၚ်စွံလဝ် ဇိုၚ်ဍုၚ်ဇံၚ်တူဗွဲမလအ်၊ အလန်ဏံ သာသနာကျာ်စိုပ်ကၠုၚ်တိဍာ်မန်အလန်ဒုတိယရ၊ ဓါတ်သော် ကြဴဏံ အခါသာမလ-ဝိမလတအ် ပ္တန်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳတုဲ ဒက်ပ္တန်ကျာ်မံက်တဴဂှ် သၠိုၚ်လဝ်ဓါတ်ရ။

၂၅။ အခါကျာ် ဂွံ (၈)ဝှ် မဟမထေရ်ဂဝမ္မတိ ကညနိမန်တုဲ ကျာ်တြဲကေုာံသၚ်ဂမၠိုၚ် ကညကၠုၚ် ဍုၚ်မန်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ဂွံလဝ်ဓဝ်ဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်တိဍာ်မန် အလန်တတိယရ။

၂၆။အခိၚ် ကျာ်တြဲဂေါတမ ကညကၠုၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ နကဵုၛာန်စိုပ်ဒၞာဲဍုၚ်ဗဂေါလၟုဟ် ဆဵုဒးၜိုပ်ၜါဍုန်မံၚ် ပ္ဍဲကုန်ပ္တဳဍောတ် မံက်မံၚ်ပ္ဍဲဍာ်ဂှ်တုဲ ကျာ်ကဵုလဝ်ပယျးဒိုဟ် &quot;ပ္ဍဲဌာန်ဏံ မွဲတ္ၚဲကတဵုဒှ် ဍုၚ်ဇၞော်မွဲ သာသနာအဲကျာ်ဂဵုမြဟ်ရာၚ်ဆာဲရောၚ်&quot; သာ်ဝွံ နွံကၠုၚ်ရ။ သ္ပသဇိုၚ်ကဵုနကျာ်တြဲ ဆဵုလဝ်ၜိုပ်ၜါ ကဵုလဝ်ပယျးဒိုဟ်ဂှ်တုဲ အခါတီတန်ဗဒှ်ဍုၚ် ကဵုကၠုၚ်ယၟုဍုၚ်ဟံသာဝတဳ (ဍုၚ်ၜိုပ်) ရောၚ်။ဂကူမန်တအ်လေဝ် စကာကၠုၚ်တဆိပ်သ္ပစၞးဂကူရ။

၂၇။ကျာ်တြဲစဴပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ (၂၃၅)သၞာံ (သက္ကရာဇ်သာသနာ-၂၃၅) ပ္ဍဲရးအိန္ဒိယ ဍုၚ်ပါတလိပုတ် သၟိၚ်အာသောက(သဳရိဓမ္မသောက) ဒုၚ်သ္ပဒကာ မဟာထေရ်မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿ သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္တိုန်သၚ်္ဂါယနာ ဗလးနၚ် မဟာထေရ်သောဏ မဟာထေရ်ဥတ္တရတအ် သ္ပက္ဍိုပ် ဖအိုတ်သၚ်(၅)ဇကု စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်ဍုၚ်မန် အလန်စတုတ္ထရ။

၂၈။ သက္ကရာဇ်သာသနာ (၉၃၀) AD-(၃၈၇) နူုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ လက်ထက်သၟိၚ်ဓမ္မပါလ မဟာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာ ကညစိုပ်ဍုၚ်သိဃဵု (သဳရိလၚ်္ကာ)တုဲ ချူဆာဲစၠောံနၚ် ပိဋကတ်ပိဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်ဍုၚ်မန်အလန်ပဥ္ဇမရ။

၂၉။ အက္ခရ်လိက်မန်ပိုဲ စကာမံၚ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကုအက္ခရ်လိလ်ဂကူပလ္လဝတအ် စကာမံၚ်ပ္ဍဲ AD-(၄)ဗွဝ်ကၠံဂှ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ်ရ၊ အက္ခရ်ပလ္လဝတအ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကု အက္ခရ်ဗြာဟ္မဳစကာမံၚ်ပ္ဍဲ AD(၃)ဗွဝ်ကၠံ ပ္ဍဲဒေသ အိန္ဒိယကၠာအိုတ်ရ။

၃၀။လိက်မန်ပိုဲၜိုတ်ဂွံဆဵုလဝ် အယုက်ဇၞော်အိုတ်ဂှ် ချူလဝ်ပ္ဍဲ AD-(၅)ဗွဝ်ကၠံသၞာံတေံ လိက်ဝွံ လိက်တၟအ် နွံပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်သေံ၊ ပလိုတ်ဍုၚ်ၜၚ်ကံက် ပ္ဍဲဍုၚ်နခန်ပထုမ် စေတဳ ဖရပထုမ် လိက်တၟအ်ကမေက်ထကးမံၚ်နွံၜါကလောံ ကေုာံ လိက်ခေါ်ဍိုတ် (တိစံၚ်) ချူလဝ်ဂါထာ ယေဓမ္မာၜါမရ။ လိက်ခေါ်ဍိုတ်သာ်ဝွံကီု ပ္ဍဲလ္ဂုၚ် ကျာ်ဒဵုအပ် (ဗိုလ်ယထောၚ်)ဂှ် ဂွံဆဵုလဝ်ကီုရ။

၃၁။ လိက်တၟအ်မန်တြေံ နွံပ္ဍဲဍုၚ်လဓီု (လပ်ပူရဳ) ကၟိန်ဍုၚ်သေံလၟုဟ် ဒၞာဲမန်တြေံတြဟ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲဍုၚ်ဝၚ်ကျာံ (ဗဳယေန်ကျာန်) ကၟိန်ဍုၚ်လဴဟီုဂှ် ချူကှ်ေလဝ် ပ္ဍဲ AD-(၈)ဗွဝ်ကၠံသၞာံ ပ္ဍဲဍုၚ်သဓီု (သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ) ပ္ဍဲဍုၚ်ဗကာံ ချူကှ်ေလဝ် ပ္ဍဲ(၁၁)ဗွဝ်ကၠံသၞာံတအ်နွံတဴရ။

၃၂။ လိက်တၟအ်တိုၚ်ပန်ကၠၚ် ကောန်သၟိၚ်ကျာန်ယေတ်(ကျန်စစ်သား) ရာဇာကုမ္မာ ကၠောန်လဝ်လိက်တၟအ် (မြစေတဳကျောက်စာ) ဂှ် ချူလဝ် (၄)ဘာသာရ။ ပ္ဍဲဂှ် လိက်မန်၊လိက်ဗၟာ၊ လိက်ပါဠိတအ် စကာလဝ်အက္ခရ်မန်ဖအိုတ်တုဲ လိက်ပျူမွဲဘာသာဟေၚ် ချူလဝ်နကဵုအက္ခရ်ပျူရ၊ လိက်ဗၟာအယုက်ဇၞော်အိုတ်ဂှ် လိက်တၟအ်ဝွံ ဟေၚ်တုဲ ချူလဝ်ပ္ဍဲ AD-(၁၁)ဗွဝ်ကၠံသၞာံရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၇၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== လိက်ပရေင်အဲ ပ္ဍဲဂျာနေဝ်အမာတ်ဒိန် (အဆက်အလန်မတုဲကၠုင်)။  လိက်ရာဇာဘိသိက် - တြဲ ကေုာံ ပဏ္ဍိတ် ==

လိက်ပရေင်အဲ ပ္ဍဲဂျာနေဝ်အမာတ်ဒိန် (အဆက်အလန်မတုဲကၠုင်)။

လိက်ရာဇာဘိသိက် - တြဲ ကေုာံ ပဏ္ဍိတ်

ပၞောဝ်ကဵု ကပေါတ်ပူရာန်ဂမၠိုင်ဂှ် ကပေါတ်သက်သဳ လိက်တၟအ်မူလဂှ် ဒှ်သက်သဳမခိုင်ကၠိုက်မွဲရ။  လိက်ဂှ် ဒှ်သင်္ကေတ မချူ အရေဝ်ရမ္သာင်မၞိဟ် မဆက်စပ် ကုပရူဒဒှ်ဝင် ဂကောံမၞိဟ်ဂှ်တုဲ ဂကောံမၞိဟ်ဂှ် မုအရေဝ် ညးတအ် မဟီု၊ မုလိက် ညးတအ် မစကာဂှ် ပိုယ်ဂွံတီကေတ် နူကဵု လိက်တၟအ်တအ် မာန်ကီုရ။ ပၞောန်ကဵု လိက်တၟအ်မန် ၜိုတ်မဂွံဆဵုလဝ်ဂမၠိုင်ဂှ် လိက်တၟအ်ၜါ မကဵုလဝ်ယၟု လိက်တၟအ်တြာပ် ကဵု လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံ ကျာ်သဓီုဂှ် သွက်ဝင်ဂကူမန်မ္ဂး ဒှ်သက်သဳ ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန်ရ။ ပရူလိက်တၟအ်တြာပ်ဂှ် ပ္ဍဲလိက်ပရေင်အဲ မတုဲကၠုင်ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးကဵုလဝ်တုဲ အလန်ဏအ် အဲဆက်ချူ ပရူလိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ရ။ လိက်တၟအ်ၜါဝွံ ဒှ်လိက်ကမာ မကတဵုဒှ်ကၠုင်မွဲစွံတုဲ ဗီုညးကဵုညး ၜိုန်ရ မနွံကဵု စရိုတ်ပူဂိုလ်တၞဟ်ခြာကီုလေဝ် ဒှ်ဒၟံင် မွဲဗီု မွဲပြကာဓဝ်ရ။ လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ဝွံလေဝ် ဟိုတ်နူ မအက္ခရ်လလီု နွံဂၠိုင် ဗွဲမလောန်တုဲ အဓိပ္ပါယ် ပေင်ပေင်ဂှ် ၜိုန်ရ ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဟွံမာန်ကီုလေဝ် ၜိုတ်မဗှ်ဂွံဂှ် လ္ၚတ်တုဲ ချူပ္တိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲကဵု လိက်ပရေင်ဝွံရ။ 

တၟအ်
လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ဝွံ ဗွဲကိုပ်ကၠာ ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံကျာ်သဓီု ဗဒါဲစင်္ကြံ လပါ်ဗမံက် ကရောမ်မွဲစွံ ကုလိက်တၟအ်တြာပ်တုဲ လၟုဟ် ဂိုင်စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု ရုင်လိက်တၟအ်တြေံ ကျာ်သဓီုရ။ လိက်တၟအ်ဝွံ နွံ သမၠုင် ၆ ပေ၊ လပါ်က္ဍိုပ်ဂှ် တၟအ်မေက်လီုဒၟံင် ညိညရ။ ပ္ဍဲလပါ်လတူဂှ် နွံရုပ်ကျာ်ဒတဴမွဲဇကု ကဵု တၠအရှန်မွဲဇကု။ လတူရုပ်တအ်ဂှ် ညာတ်ဒၟံင် မအက္ခရ်ညိည၊ ဆဂး ဗှ်ဟွံဂွံရ။ 

မဗှ်လိက်
လိက်တၟအ်ဝွံ ကိုပ်ကၠာတေအ် ဟိုတ်မနွံဒၟံင်မ္ၚး မဒးလဝ် ဘဲဒဏ်ဗြဲကျာတ္ၚဲ သၞာံဗွဲမလအ်တုဲ ဒၞာဲဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဗှ်ဟွံကၠးရ။ ဒၞာဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်ဒၟံင် မလိက်ညိညကီုလေဝ် ဆသကုတ်သၟဝ်ဂှ်ဟေင် ဗှ်ဂွံ ဂၠိုင်ညိရ။ အစာလိက်တၟအ်တြေံ ဗီုကဵု အစာဇၞော်နာဲချေတ်သိင် (ဦးချစ်သိန်း) တအ် ဗှ်တုဲ ဒၞာဲဟွံကၠး ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ဂှ် ညးဆိင်ဗပေင်စုတ်လဝ် နွံညိညကီုရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်ပရေင်ဏအ် ဆဒၞာဲ မဗှ်ကၠး ကေုာံ ဒၞာဲမဖျေဟ်စိုတ်ဂွံတအ်ဂှ်ဟေင် ပတိုန်ထ္ၜးဏာရ။ 

လိက်ဝွံ ညးပါ်လဝ် သီုဖအိုတ် ပိသကုတ်။ သကုတ်လတူအိုတ်ဂှ် ညာတ်ကေတ် အက္ခရ်ပန်မသုန်မဂှ် ဒှ်ဂါထာ နူပိဋကတ်မွဲမွဲမာန်တုဲ မနွံကဵု ရုပ်ကျာ်တြဲ မွဲဇကု ကေုာံ တၠအရှန် (ဝါ) ကွးသာဝကကျာ် မွဲဇကုရ။ တုဲဂှ် ညးတန်လဝ် နကဵု ဇၟန်ဗၠဲ။

ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဒုတိယဂှ် ညးချူလဝ် နကဵုဘာသာပါဠိ မတုပ်ညံင် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု လိက်တၟအ်တြာပ်ကီုတုဲ ညးဆက်ချူ မဟိမုဇမၠိင် ဨကရာဇ် သဓီုရ။ တုဲဂှ် ညးဆက်ချူလဝ် ဂါထာ နကဵု ဘာသာပါဠိ မဇန်လဝ် နကဵုနဲကဗျ ယၟု ကေုာံ အသဝ်ဂုဏ် ကျာ်တြဲ ၂၈ မကၠုင်နူ အာဋာနာဋိယသုတ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု မူလိက်ဇၞော်ဂှ် လိက်ဏအ် ဟွံဂွံဆဵုကေတ်။ ညးတအ် နုက်ပ္တိတ်လဝ် ဒှ်မာန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်သၠပတ်ပရိုတ်မန် ဂါထာဂၞန် ၁၁၀ - ၁၁၆ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ၜိုန်ရ လိက်ဟွံကၠးကီုလေဝ် ပ္ကိတ် ကုအာဋာနာဋိယသုတ်တုဲ ဗပေင်စုတ် ဂွံခိုဟ်ဟ်ရ။ ဂတဂှ် ညးဆက်ချူလဝ် နကဵု ဘာသာမန် ရံင်ကဵု မလိက် ဆၜိုတ် မဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံင်ညိညမ္ဂး ဒၞာဲဂှ် ညးချူလဝ် အသဝ်ဂုဏ်ဂမၠိုင် ပိုယ်ဟီုမာန်ရ။ ပိုဒ်ဂှ် အိုတ်ကဵု ယၟုဇမၠိင် သၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုတုဲ သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီု ညးခုတ်ကဵု ယၟု  “တြိအ်ရ်္လေယ် (တၠဳအဲ/တြဲ)” တုဲ မွဲသကုတ်တုဲ ညးတန်လဝ် နကဵု ဇၟန်ဗၠဲပၠန်ရ။

ပ္ဍဲကဵု သကုတ်တတိယဂှ် ညံင်ရဴ သကုတ်လတူဂှ်ကီု ညးစကဵု နကဵုဘာသာပါဠိ မတုပ်ကဵု သကုတ်တၞဟ်တအ်တုဲ ညးဆက်ချူ မဟိမုဇမၠိင် ဨကရာဇ် သဓီု။ တုဲ ညးဆက်ချူ နကဵု ဘာသာမန်တြေံပၠန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဏအ်ဂှ် ဟိုတ်မဂွံညာတ်ကေတ်ဒၟံင် ယၟု  ဝိဓူရ၊ ဝေသန္တရ်တအ်တုဲ ညးဒုင်သဇိုင် ကုဇာတ်ဇၞော် ၁၀ တုဲ မချူလဝ် ဒှ်မာန်ရ။ တုဲဂှ် ညံင်ရဴ သကုတ်တၞဟ်တအ်ကီု အိုတ်ကဵု ယၟုဇမၠိင် သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုတုဲ သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုဂှ် ညးခုတ်ကဵု ယၟု  “ပဏ္ဍိတ်” မဂွံအဓိပ္ပါယ် တၠပညာ ရ။ 

ရံင်ကဵု သကုတ်လိက် ဗွဲလတူဝွံတုဲ လိက်တၟအ်မကဵုလဝ်ယၟု လိက်တၟအ်ပိဏ္ဍိတ်ဝွံ ဒှ်လိက်ရာဇာဘိသိက် မကဵုယၟု ဨကရာဇ်သဓီု ၜါ၊ မွဲဂှ် မဟိမု “တြဲ/တၠဳအဲ” တုဲ၊ မွဲပၠန်ဂှ် မဟိမု “ပိဏ္ဍိတ်”။ 

လိက် သကုတ်ဒုတိယ
ပ္ဍဲသကုတ်ဒုတိယ ပၞောန် ၁ စဵုကဵု ပၞောန် ၅ လပါ်စ 

{၁} အာဒိကာလေရ - [နာ}မ ပုရေ သရ်္ဗ္ဗ သိကာလ တိ[ပ္ပေ] သရ်္ဗ္ဗ သိ[ပျကာ] {၂} - - လောက မက[တ] ရာဇာနာမ ရာဇာဓိရာဇ ဒေဝေါတိဒေ[ဝ ပ]{၃} [ရမေ] သွရ [ဣ]သွရ ရာဇ[နာမာ]ယ မဟာရာဇ ဗဟူညာန သာဂ[ရ]{၄}[ဂုန ဂမ္ဘိရ] သြိ[နိ]တျဓရ်္မၟ ဓရ ဓနေသွရ သကလ တမှာဝိသေယ် တြေ{၅}[ယ်] လောကဓရ်္မၟ။ 

နူပၞောန် ၅ စဵုကဵု ပၞောန် ၁၇ လပါ်စဂှ် ဒှ်ဂါထာ မကၠုင်နူ အာဋာနာဋိယသုတ်။ 

နမောသဗ္ဗ ဗုဒ္ဓါနံ တဏှကင်္ကရာ မဟာဝိ[ရော မေဓင်္က][ရော မဟာယ]သော သရနင်္ကရော လောကဟိတော ဒိပင်္ကရော ဇု[တိန္ဓ ရော] ကောဏ္ဍ[ညော] ဇိနပါမောက္ခော မင်္ဂလော ပုရိသာ သဘော သုမနော သုမန[ဓိရော ရေ]ဝတော ရတိစ[ဒ္ဓ]နော သောဘိတောဂူန သမ္ပ[န္နော အနော] မ[ဒ]ဿိ ဇနု[တ္တမော] ပဒုမော လောက ပ[ဇ္ဇော]တော [နာရဒေါ] ဝ[ရ]သာရ [ထိ ပဒုမုတ္တ]ရော သတ္တသာရော သုမေဓေါ အဂ္ဂပုဂ္ဂလော သု[ဇာတော] သဗ္ဗလောက[ဂ္ဂေါ ပိ]ယဒဿိ နရာသဘော အဋ္ဌဒဿီ ကာ[ရု]နိကော ဓမၟဒဿီ တမော [နုဒေါ သိဒ္ဓတ္ထော အ]မောလောကေ တိ[ဿော]စ ဝရဒဒံဝရော ဖုဿော[စ] ဝရ[ဒေါ ဗုဒ္ဓေါ ဝိပဿိ]စ အ[နု]ပမော သိခိ သဗ္ဗဟိတော သတှာ [ဝေဿဘူ သုခဒါယကော] ကကုသ[န္ဓော] သတ္ထဝါဟော ကောနာဂမနော [ရနည္ဇဟော က]ဿပေါ သိ[ရိသမ္ပ]နၞော [ဂေါ]တမော [သာကျ] ပုင်္ဂ ဝေါ ဨ[တေသ] ညေစ သံဗုဒ္ဓါ အနေကသတ္တ ကောဋိယော - - - မ - သေ - - - 

နူပၞောန် ၁၇ လိက်ဂှ်အိုတ် ပ္ဍဲကဵု ပၞောန် ၂၉။ နူပၞောန် ၁၇ စဵုကဵု ပၞောန် ၂၂ ဂှ် ဗှ်ဂွံညိညတုဲ တီအဓိပ္ပါယ် ၜိုတ်ဒးရးရ။ နူပၞောန် ၂၃ စဵုကဵု ပၞောန် ၃၁ ဂှ် ဂွံဆဵုဒၟံင် ညိညဓဝ်တုဲ တီကေတ် အဓိပ္ပါယ် ဟွံမာန်ရ။  ပၞောန် ၃၂ ကဵု ပၞောန် ၃၃ ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲ မဟိမုဇမၠိင်တုဲ ထပ်ဗပေင်စုတ်လဝ်ရ။ တုဲပၠန် နူပၞောန် ၃၅ စဵုကဵု ပၞောန် ၃၈ ဂှ် မလိက်မဗှ်ဒး ကြပ်ဟွံမဲရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် အဲစှ်ေစိုတ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပယၟု တြဲ/တၠဳအဲ၊ ဒုတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ၜါအလန် ပယၟုတြဲ/တၠဳအဲ၊ တတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ပိအလန် ပယၟုတြဲ/တၠဳအဲ” ဆပၞောန်လက်ကြဴအိုတ် ၃၉ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ညိညပၠန်ရ။ 

{၁၇} - - - ပု[မ်]ရေယ် မအ်တြိအ်(လအ် မအ်)ပြေယ် [နောရ်] - - {၁၈} - - - မာနုသ် ဣ[သိ] ပြာက်ဗုအ်လးဟ် သ(တ်) [အုတ်စ]သ် လ္ငိမ်(စက္ကဝါ) – {၁၉} - - - - မာရ် မအ်နောမ် ကုအ်တြိဇသ် ကးသ်(ဒသ်) မရေမ် - - - - {၂၀} - - - သ် တ္လသ်ဗြအ်မြိအ် - - - ယ် - - - - တြိ[ရ်္လေယ်](စိ) - - {၂၁} - - တုအ်ဂေတ် ဓရ်္မၟစက် - - - - ယရ် - - - အ် - - - - {၂၂} - - (စာ)ရ် ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ် - - - (လအ်) - - - မ - - - 
(…) {၃၂ -၃၄} [ရာဇာဓိရာဇ] (ပရမေ) [သွရ] (ဣ)သွရ ရာ(ဇ ရာဇာဓိရာဇ) [ဒေဝါတိ ဒေဝ] (ဗဟူ) ညာ(နသာဂရ ဂမ္ဘိရ) [သြိနိတျ] (ဓရ်္မၟ ဓရ ဓနေသွရ) [သကလ တမှာဝိ](သေယ်တြေယ်) လောက(ဓရ်္မၟ) 
(…)  {၃၉} အ် - (နောရ်) - - (လေးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -

ပ္ဍဲအကြာပၞောန် ၁၇ ကဵု ၁၈ ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပရဲ မတၠ မပြဲနူ - - - မၞိဟ်၊ ဣသိ၊ ပြာ်ဗလး သတ် အိုတ်စှ်လ္ၚီစက္ကဝါ။” ပၞောန် ၁၉ ဂွံဆဵုကေတ် “- - - - မာရ်” ဒၞာဲမဗှ်ဟွံညာတ် အက္ခရ် ပန်မဂှ် “မအ်ဇိန်နး” ဗပေင်စုတ်မာန်ရောင် စှ်ေစိုတ်တုဲ ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “မဇၞးမာရ်”။ ဂတဂှ် “မအ်နောမ် ကုအ်တြိဇသ် ကးသ်(ဒသ်)မရေမ်” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “မနွံ ကုကြဳဇှ် ဟွံမဲကုသၟဟ်”။ ပ္ဍဲဒၞာဲ “မရေမ်” ဂှ် ရံင်ကဵု တၠုင်ဝါကျတုဲ “သုမောဟ်” ဒှ်မာန်ရ။ ပၞောန် ၂၀ “တ္လသ်ဗြအ်မြိအ်” ဂှ် အဓိပ္ပါယ် ဟွံမံက်။ “တြိရ်္လေယ်စိ - - - - တုအ်ဂေတ် ဓရ်္မၟစက်” ဂှ် “တၠဳအဲစိ - - - - ဗဂေတ် ဓမ္မစက်”။ ပၞောန် ၂၂ ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ် ဂှ် “(ထ္ၜး)ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ်”။ 

ပၞောန် ၃၉ ဂှ် နကဵု အစာဇၞော်ချေတ်သိင် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် “အ် - (နောရ်) - - (လေးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -“ ရံင်ကဵု တၠုင်လအာလိက် ဒၞာဲတၞဟ်မ္ဂး ဒၞာဲညးမဗပေင်လဝ်ဂှ် အဲမိက်ဂွံ ဗပေင် “အ် - - - - (ရောဝ်) (ဂေါးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -“ မဂွံအဓိပ္ပါယ် “ရဴဂှ် ပယၟု တြဲ/တၠဳအဲ” ရ။

လိက် သကုတ်တတိယ
ပ္ဍဲကဵု သကုတ်တတိယဏအ်လေဝ် အက္ခရ်မဂွံဆဵုကေတ်မာန်ဂှ် အောန်ကွေဟ်ဟ်ရ။ နူပၞောန် ၁ စဵုကဵုပၞောန်ပိ ဂှ် တုပ်ကဵု ပိုဒ်တၞဟ်တအ်ရ။ တုဲပၠန် နူပၞောန် ၄ စဵုကဵု ပၞောန် ၁၁ ဂှ် မလိက် မဗှ်ဂွံ ကြပ်ဟွံမဲရ။ ပၞောန် ၁၂ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “လောက်မဟာဇန် (ဂုံလောင်)” တုဲ နူပၞောန် ၁၅ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် မလိက်ဂၠိုင်ညိပၠန်ရ။ 

{၁} (။ၐြီ။) အာဒိကာ[လေ] - - - - [ပုရေ]၊ သရ်္ဗ္ဗ ကာလတိ[ပ္ပေ] သဗ္ဗသိ - - - {၂} - - - [ရာဇာနာမ] - - - [ပရမေ]သွရ ဣ[သွရ ရာ]ဇာ - - - -- - - - {၃} - - - - - - - - [ဂမ္ဘိရ သြိနိတျ] ဓရ်္မ္မ ဓရ ဓနေ [သွ]ရ [သကလ] - - - (…) 

သၟဝ်ပိုဒ်ဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲပၞောန် ၄ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ပညောတိ”။ တုဲပၠန် ပၞောန် ၆ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ယသ ကရုနာ” တုဲ စဵုကဵု ပၞောန် ၆ ဂှ် ချူလဝ် နကဵု ဘာသာပါဠိ ဟီုမာန်ရ။

{၁၄} - - -  -  - လမှာယ် ဍေးဟ် ရပ် သုန်တိတ် ဝီ- - - - - - - - - - - {၁၅} - - - - - - - ကာလ် နာရ(ဒေါ)ဟ် မဟာဗြဟၟ - - - - - {၁၆} - - - - - - - တွေသ် - - တြိလအ်ဝိ[ဓူ](ရ) - - - - {၁၇} ထရ်  - - - - - - - - - ရ် တြိလအ်ဝေသန္တရ် (တု)န်လရ်ကျာက် - - - {၁၈} - - - - - - - - ပဏ္ဍိတ်ဂုမ်လူမ် သြရ် - - အ် ကုအ် - - 

ပၞောန် ၁၄ “လမှာယ် ဍေးဟ် ရပ်” ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် “အလမ္ဗာ ညးမဝေင်ပလှ်ေဇြုံ ရပ်”။ ပၞောန် ၁၅ ဂှ် “ကာလ်နာရဒေါဟ် မဟာဗြဟၟ” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ကာလ နာရဒ မဟာဗြဟ္မ”။ ပၞောန် ၁၆ “တွေသ် - - တြိလအ် ဝိဓူရ” ဂွံအဓိပ္ပါယ် “တွဟ် - - တၠဝိဓူရ”။ ပၞောန် ၁၇ “ထရ်” ဂှ် “ထဝ်”။ တုဲ ဂတဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ တြိလအ်ဝေသန္တရ် တုန်လရ် ကျာက်- - ” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “တၠဝေသန္တရ် တုန် စွံ ကျာ်- -“ ပၞောန် ၁၈ “ပဏ္ဍိတ်ဂုမ်လူမ် သြရ်- “ ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပဏ္ဍိတ်(တၠပညာဂမၠိုင် သြဝ်”။ 

{၁၉} (အုတ်လောက် မဟာဇန်ဂုမ်)လောင် သြရ်ရုမ်ငေါအ် [သၟိင်]အ[ဘိ]ပြာယ် - ကျာက် - {၂၀} (မအ်ကုတ) ရာဇာဓိရာဇ (ပရမေသွရ်) ဣသွရ ရာဇ[အ]ဘေယ် မဟာရာဇ ဒေဝါတိ ဒေဝ (ဗဟူညာန သာဂရ ဂမ္ဘိရ်)သြိနိတ္ထျဓရ်္မၟဓရ သွရ သကလ [တာ]မှာ ဝိသေယ် တြေယ်လောကဓရ်္မၟ - - {၂၂} - - - - (ဍေး)ဟ် [နာမဓေယ် ပုအ်ရေယ် အာရ် ကုန္တအ် ပအ်ဣ]မောအ် (ပဏ္ဍိတ်) {၂၃} ဒုတိယံပိ ရိန်ဍုက် ကုအ်ၜါရ်လေးဟ် ပဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် တတိယံပိ ရိန်ဍုက် ကုအ်ပိ {၂၄} [လေးဟ် ပဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် - - - ဇ - မ် [တောက်]ဖံမ်က္လောအ် (ဝေါအ်) ကုအ် - - {၂၅} - - - - က် - - အ် [ရောဝ်]ဂေါးဟ် ပအ် ဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် ။ ။ ။ 

နူပၞောန် ၁၉ စဵုကဵုအိုတ်ဂှ် “အိုတ်လိုက် မဟာဇန်ဂမၠိုင် သြဝ်ဗၞဟ် သၟိင်အဘိပြာယ် - ကျာ် မကုတ ရာဇာဓိရာဇ ပရမေသွရ် ဣသွရ ရာဇအဘေယ် မဟာရာဇ ဒေဝါတိ ဒေဝ ဗဟူညာန သာဂရ ဂမ္ဘိရ် သြဳနိတ္ထျဓမ္မဓရ သွရ သကလတာမှာ ဝိသေယ် တြေယ်လောကဓမ္မ - - - - ဍေဟ် နာမဓေယ် ပရဲ အာဂတ ပယၟုပဏ္ဍိတ်၊ ဒုတိယမ္ပိ မရနုက် ကုၜါအလန် ပယၟုပဏ္ဍိတ်၊ တတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ပိအလန် ပယၟုပဏ္ဍိတ် - - - တက်ဖမ်ကၠဟ် ဝွံ ကု - - - - - - ရဴဂှ် ပယၟု  ပိဏ္ဍိတ်။ ။ ။” 

တြိအ်ရ်္လေယ်
တြိအ်ရ်္လေယ် ဂှ် လိက်မန် ခေတ်ကြဴနူဂှ်ညိ ပ္ဍဲဗုကာံ ဂွံဆဵုကေတ် “တရ်္လေယ်” နကဵု အဓိပ္ပါယ်မန် ခေတ်လၟုဟ် “တဳလအဲ/တၠဳအဲ” ရ။ “တြိအ်ရ်္လေယ်” ဂှ် မအရေဝ် ၜါမ “တြိအ်လ (တၠ) + ဨယ် (အဲ)” ပ္ကောံတုဲ ခၞံဗဒှ်လဝ် ဝေါဟာရ မွဲမရ။ လိက်မန် ပ္ဍဲဗုကာံမ္ဂး မအရေဝ် “တရ်္လေယ်” ဂှ် စကာ ကုအရာ မလုပ်လၟိဟ် ရတ်ပိပြကာ ဗီုကဵု “ကျာ်၊ ဓရ်၊ ကေုာံ သင်” သၟးရ။ မအရေဝ်ဝွံ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် ၜိုန်ရ ပိုယ်တအ် စကာဒၟံင် “တၠဳအဲ” ကီုလေဝ်၊ မလိက်မန် မချူ “ကျာ်တြဲ” တြဲ ဂှ်လေဝ် မြိပတ်ကၠုင် နူဏအ်ကီုရ။ 

ပ္ဍဲအခိင် ညးမကဵုယၟု “တြဲ” ကုသၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုဂှ် ညးဗှ်ဂါထာ ယၟုကျာ်တြဲ ၂၈။ ရံင်ကဵု ညးမကဵုယၟု “တြဲ” ကုဨကရာဇ်သဓီုဂှ်တုဲ ဒဒှ်ရ ဨကရာဇ်မန်သဓီုဂှ် ညးတအ် စွံလဝ် နဒဒှ် ကျာ်ဂမျိုင်မွဲဇကု ဟီုမာန်ရ။

ပဏ္ဍိတ်
မအရေဝ် ပဏ္ဍိတ် ဂှ် ကၠုင် နူအရေဝ်ပါဠိ ပဏ္ဍိတ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမနွံကဵု ဂမြင်ညာဏ်ပညာ ရ။ မအရေဝ်ဏအ် သွက်ဂွံ ဒးပသောင်ကလး အဓိပ္ပါယ် လှဲလှဲလးလး ဟွံမဲပၟိက်ရ။ 

ပ္ဍဲအခိင် ညးမကဵုယၟု “ပဏ္ဍိတ်” ကုသၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုဂှ် ညးဗှ်ထ္ၜး ပရူပါရမဳစှ်သာ် (ဝါ) ဘဝကျာ်တြဲ အလန်လက်ကြဴအိုတ် စှ်ဘဝဂှ်တုဲ ညးကဵုယၟု “ပဏ္ဍိတ်” ရ။ ရံင်ကဵု ညးမကဵုယၟုဏအ် ကုဨကရာဇ်သဓီုဝွံတုဲ ဒဒှ်ရ ညးတအ် မိက်ဂွံဟီု ဨကရာဇ်ဍုင်သဓီုဝွံ သ္ဒး (ဝါ) ဒှ်မၞိဟ် မနွံကဵု ဂမြင်ညာဏ်ပညာ သွက်ဂွံ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် သၞောတ်သၞောဝ်ဗဗွဲဓဝ်ရ။ 

ကျာ်တြဲ ၂၈ 
ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဒုတိယဂှ် ညးဗှ် အာဋာနာဋိယသုတ်။ လညာတ်မ္ဂး ပ္ဍဲမွဲကဝ် ကျာ်ကတဵုဒှ် ပိဇကု ဟွံသေင်မ္ဂး ပန်ဇကုတုဲ သီုဖအိုတ် ကျာ်တြဲမကလိလောန်အာတုဲ နွံ ၂၈ ဇကုဂှ် ဒှ်လညာတ် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာမွဲရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်ရာဇာဘိသိက် သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုဏအ် ညးတအ် ဖ္ဍောတ်ဗှ် ဂါထာဏအ်ဂှ် လ္ၚတ်ရံင်မ္ဂး ဒဒှ်ရ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ကောန်ဍုင်သဓီုတအ် ရှ်ေသှ်ေဒၟံင် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာဂှ် ပိုယ်တအ် ဟီုမာန်ရ။ 

သရောပ်
လိက်တၟအ်တြာပ် ကဵု လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံကျာ်သဓီုဂှ် ဒှ်လိက် ရာဇာဘိသိက် သွက်ဂွံဗှ် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ညးစဝ်ရာဇာဘိသိက်တုဲ ကဵုယၟု သၟိင်ဍုင်သဓီု ပိသာ်၊ မဟိမုတြာပ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးဇမၞော်လပါ်ပၞာန်ကီု သီုကဵု ညးဍုင်ကွာန်၊ မဟိမုတြဲ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမသၠုင်ပြဲ မတုပ်ညံင် ကျာ်ဂမျိုင်မွဲဇကု၊ မဟိမုပဏ္ဍိတ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမနွံကဵု လညာတ်ညာဏ်ပညာ မဂွံဒှ် ဇမၞော်လပါ်သာသနာရ။ 

နူဂှ်မွဲကဆံင် ပိုယ်ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်ရ ဍုင်သဓီုဂှ် ဒှ်ဍုင်သၠးပွး မနွံကဵု ဨကရာဇ်ဇကုကဵုဇကုရ။ ဟိုတ်မစကာလဝ် နကဵုလိက်မန် အရေဝ်မန်တုဲ ဍုင်သဓီု ရးမညဒေသဝွံ ဒှ်ဍုင်ဂကူမန်တအ် မပဒတဴမွဲရ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲကဵုအခိင် (၁၀ ဗွဝ်ကၠံ) မချူလဝ်လိက်တၟအ်ဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲဍုင်သဓီု သာသနာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ဇၞော်မောဝ်ပြာကတ်ဒၟံင်ဂှ် ပိုယ်တအ် ဂွံတီကေတ်ရ။ 

နိဿဲ

Luce, Gordon H., Ba Shin, Bo-Hmu (1969) Old Burma-Early Pagán, Volume one Text, Published for Artibus Asiae and the Institute of Fine Arts, New York University, J.J. Augustin Publisher, Locust Valley, New York. 

Shorto, H. L. (1971) A Dictionary of the Mon Inscriptions from the Sixth to the Sixteenth Centuries, London, Oxford University Press, New York Toronto. 

သိန်း၊ ဦးချစ် (၁၉၆၅) ရှေးဟောင်မွန်ကျောက်စာပေါင်းချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုယဉ်ကျေးမှုဌာန၊ ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာနခွဲ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၈၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်         ပရေၚ်ပညာ ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       ပရေၚ်ပညာ

၁။ ပရေၚ်ပညာဂှ် ဝဳၜံၚ်သၠုၚ်ကီု အစောံစရာဲမၞိဟ် ၚုဟ်မး၊မၞိဟ်ရ၊ မၞိဟ်ဟွံမွဲကဵုပညာတအ်ဂှ် ဟွံတၟေၚ်နူပြေၚ်ဂၠဴကၠီတအ်ကွေံကွေံရ။

၂။ ၚုဟ်မးမၞိဟ်မွဲမွဲဂှ် တန်တဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲကဆံၚ်ပညာဍေံလေပ်ဍေံကၠိုဟ် ဍေံဒုၚ်ကေတ်ဟေၚ်ရ။

၃။ လိုက်မၞိဟ်ပိုဲတ္ၚဲဏံ ပညာဟေၚ်ပၠမံၚ်တရဴရောၚ်။

၄။ ဗတောန်ပညာကဵုသၟတ်တအ်ဂှ် ဝဳၜံၚ်သၠုၚ်တိုန်ဘဝ ဂကောံမၞိဟ်ဇကု၊ ဂကူဇကု၊ ဍုၚ်ဇကုရ။

၅။ ဂကူပိုဲဂွံသၠုၚ် (လှုၚ်) ပိုဲဒးသၠုၚ် (သမၠုၚ်)' ကဵုကဆံၚ်ပညာကောန်ဂကူပိုဲရောၚ်။

၆။ ကောန်ၚာ်မွဲမွဲ  နူအခိၚ်ဍောတ်တ် အာစွံလဝ်ပ္ဍဲဂြိုပ်ဇၞော် (ညံၚ်ဍေံဟွံချိုတ်ဂှ်ဖန်ဇန်ကဵု) လ္ပဗတောနအရေဝ် လ္ပဟီုဂးတက်ကျာ လ္ပဗတောန်ကဵုပညာမ္ဂး ၜိုန်ဇၞော်တိုန်ဒှ်မၞိဟ်ဗီုဓမ္မတာကၠာလေဝ် ကၠေၚ်နူသတ်ဂြိုပ် အရိုၚ်ကွေံကွေံဟွံသေၚ်။
                           (၄၁)
၇။ မိမတအ် ကဵုအာဲကၟာဲကုကောန်နနဲ ဗတောန်ကဵုကွတ်ပညာဂှ် ဒှ်ဖဵုသွက်ကောန်ချိုတ်ပၠိုတ် အိုတ်ရ။

၈။ ကမၠောန်ဖျေံတံရိုဟ်သွက်ဍုၚ် သ္ဂောံဒှ်ဂုဏ်ဖဵုပ္ဍဲအနာဂတ်နွံနာနာသာ်ဝွံ ပရေၚ်သၠုၚ်ကဵု ကဆံၚ်ကွတ်ပညာကုကောန်ဍုၚ်ဇကုဂှ် ဒှ်ပရဲဇၞော်သၠုၚ် သွက်ဍုၚ်ဂၠိုၚ်အိုတ် ချိုတ်ပၠိုတ်အိုတ်ရ၊ (ဍုၚ်သေၚ်ကပေါဝ်) ၊ ထာဲဝါန်၊ ဟံၚ်ကံၚ်တအ်ဂှ် နနဲဝွံဟေၚ် ဇၞော်သၠုၚ်ကၠုၚ်ရ။)

၉။ အာစာဘာတအ်ဂှ် ဒှ်ညးသၠုၚ်စရာဲ ပၠုပ်ဗီုကုသၟတ်၊သၟတ်တအ်ဂှ် ဒှ်ညးပိုၚ်ပြဳအနာဂတ် ဟိုတ်ဂှ်တုဲ အာစာဘာတအ်ဂှ် ဒှ်ညးသၠုၚ်စရာဲဖျေံဗီုအနာဂတ်ရောၚ်။

၁၀။ ကောန်ၚာ်နူဍောတ်တ် ဒဵုဇၞော်ဒေံါဇူနူဘာ သၞာံအခါဗွဲမလအ် အာစာဘာတအ်ဂွံအခိၚ် ဖျေံဗီုဗတောန်ဖျောန်ရောၚ်တုဲ အာစာဘာတအ်စောန်မ္ဂး ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ် ဗီုဒးစိုတ်ဖျေံဗီုမာန်ရောၚ်။

၁၁။ မိမတအ်ဂှ် ဒှ်အာစာတမ် အာစာသဇိုၚ် ဒှ်ညးဖျေံဗီုကဵု ကောန်ၚာ်ကၠာအိုတ်ရောၚ်။
                        (၄၂)
၁၂။ လညာတ်သမ္တီဂှ် ကတဵုဗဒှ်ကဵု ဇဲ၊ ဝဳရိယ၊ သတ္တိ၊ ဇဲ-ဝဳရိယ သတ္တိဂှ် ပတဝ်ပဓဝ်အာနကဵုပညာ ဒးမ္ဂး၊ အာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴ ရန်တၟအ်ရောၚ်။

၁၃။ ပံက်ကဵုဘာကောန်ဂကူဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် နဲသဇိုၚ် နဲဍာ်ဇမၠိၚ်ရ။

၁၄။ ဗတောန်ပညာ ကုကောန်ၚာ်သၟတ်တအ်မ္ဂး ပညာမဗတောန်ဂှ် ၜိုတ်သ္ပမာန်ဒးပံၚ်ဗစပ်ကဵု ပညာအနုၜတ်(အနုပညာ)ရောၚ်၊ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဒှ်မံၚ်ပွပျဲပျာံ ကောန်ၚာ် (ဝါ) ပလီုက္ဍဟ် ကောန်ၚာ်တအ်ရောၚ်။

၁၅။ ဗတောန်ကဵုလိက်မန်ဂှ် ဒှ်ပွထိၚ်ဒဝ်ဂကူမန် ညံၚ်ဟွံဂွံ ကၠေံကၠက်အာမွဲသာ် အခိၚ်ညးတၞဟ်ၚိတ် ကလက်မံၚ်ဂကူဇကု ပရေၚ်ထိၚ်ဒဝ်ဂကူဇကုသာ်ဝွံဂှ် ဒှ်ကမၠောန်နွံကဵုၚုဟ်မးဇၞော်ဇၞော်ရ။

၁၆။ ဗတောန်ကဵုဝၚ်မန် လဴထ္ၜးကဵုပရေၚ်မန် ဗီုဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်ကၠုၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ပွသၠုၚ်စိုတ်ဓါတ် ဆာန်ဂကူရ၊ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူသၠုၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ညးတၞဟ်ဍဵုဍိုက်ဂကူဇကုဟွံဒုၚ် ပေဲါဗ္တိုက်ပၠန်ဂတး ဗၠးၜးဂကူ စိုပ်တရဴသၠုၚ်ကၠုၚ်ရောၚ်။

၁၇။ ဘာဗတောန်လိက် ကၟာတ်ဒၞာလဝ်အခေါၚ်ဗတောန်လိက်ဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ရုၚ်စက်ၚိတ်ကလက်ဂကူဇၞော်အိုတ် အလဵုအသဳတအ်ဖန် ဗဒှ်လဝ်ရောၚ်။

၁၈။  ဘဝမၞိဟ်မွဲမွဲ အဝဲပဌမဂှ် ဒှ်သဇိုၚ်ပၟိက်ဇၞော်အိုတ်ရ၊ပ္ဍဲအဝဲပဌမဂှ် ကတ်လဝ်ပညာသၠုၚ်မ္ဂး စိုပ်အဝဲဒုတိယဂၠာဲပိုန်ဒြပ်ကလိဂွံလောဲ အဝဲဒုတိယ ဒြပ်နွံသိုက်သၠဲဟေၚ် စိုပ်အဝဲတတိယ ဂၠာဲဓဝ်ကဵုဒါန် ကၠောန်သ္ပမာန်ရောၚ်၊ပ္ဍဲအဝဲပဌမ သဇိုၚ်ပရေၚ်ပညာယဝ်ဍိုန်အာမ္ဂး အဝဲကြဴၜါဂှ် ခက်ခုဲဒှ်ရောၚ်။

၁၉။ ဆာန်ကောန်ဇာတ်မ္ဂး ကဵုအာဲပညာ၊ အာဲကၟာဲပညာ ညးပၠံၚ်ဏာဟွံဂွံ။

၂၀။ တၠပညာ ညးအာက္ဍိုပ်ကောန်ဂကူ ကေုာံညးအာက္ဍိုပ်ကၟိန်ဍုၚ်တအ် ပ္ဍဲအနာဂတ်ဂတ ဂကောံမၞိဟ်ဇကု ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဇကု ဗီုလဵုမိက်ဂွံဒှ်တအ်ဂှ် ဒးစတံဖျေံဗီုပၠုပ်လညာတ် ပ္ဍဲဘာဗတောန်လိက်တအ်ရ၊ လညာတ်မွဲမွဲ စောဲဗာန်လုပ်အာပ္ဍဲက္ဍဟကကွးဘာတအ်မ္ဂး ဗွဲစၟတ်ဨကန် ပြာကတ်ဇၞော်မောဝ်တိုန်ပ္ဍဲအနာဂတ်ရောၚ်။

၂၁။ပ္ဍဲခေတ်ကၠာတေံဂှ် ကၟိန်ဍုၚ်ပိုၚ်ပြဳလဝ် သယံဇာတသၟဝ်တိလ္တူတိ နွံကဵုၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်တအ်ဟေၚ် ဒှ်မံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်သိုက်သၠဲရ၊ခေတ်လၟုဟ်သာ်ဝွံဟွံသေၚ် ကၟိန်ဍုၚ်ဝဳၜံၚ်ပ္တိတ်တၠပညာကဆံၚ်သၠုၚ်ဂၠိုၚ်ၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်ဍုၚ်သိုက်သၠဲရ၊ တၠပညာတအ်ဂှ် ပံၚ်ကဵုက်ဂတာပ် ခေတ်ကံပျူတာတအ်တုဲ အာမံၚ်က္ဍိုပ်ပ္ဍဲကမၠောန်နာနာ ပ္တိတ်မံၚ်ကပေါတ်နွံကဵုၚုဟ်မး ပရးမံၚ်ဂၠးတိရ၊ တၠပညာစကာ ဟွံအိုတ်တအ်ဂှ် အာကၠောန်စဍုၚ်မ္ၚးမ္ဂး ဂွံၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ၚ်ပၠန်ရ၊ သၠာကမၠောန်ဒးပတိတ်ဒြဟတ် ကာယတအ်ဂှ် ကော်စကာနူဍုၚ်မ္ၚး နကဵုၚုဟ်မးအောန်န်တုဲ ဂွံပရဲမွဲလပါ်ပၠန်ရ၊ နနဲသာ်ဏံ ကၟိန်ဍုၚ်ညးတအ် သိုက်သၠဲကၠုၚ် ဍုၚ်သေၚ်ကပေါဝ်၊ ဟံၚ်ကံၚ်၊ ထာဲဝါန်တအ်ဂှ် စကာနဲသာ်ဝွံရ။ ကၟိန်ဍုၚ်ပတှ်ေကပေါတ်သယံဇာတတအ်ဂှ် သဘာဝပွဳပွူလီု သီုဒးသွံစကောန်ကမၠောန်ကာယတုဲ လဇုဲဂလုဲ စိုပ်မံၚ်ကြဴညးဗွဲမဂၠိုၚ်ဂွံဆဵုညာတ်ရ။

၂၂။ ဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲ သ္ဂောံလောဲတောတက်တိုန်ဂှ် တၠပညာကေုာံ ညးအာက္ဍိုပ် ညးတအ်ဟေၚ် စဳရေၚ်ပြုပြေၚ်လဝ်၊ သ္ဂောံဒှ်တၠပညာ ညးအာက္ဍိုပ်ကၟိန်ဍုၚ်ခိုဟ်မာန်၊ ဒးတတ်အာဘာဗတောန်လိက်တအ်ဖအိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ကံကုသဵုဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲဂှ် နူဘာဗတောန်လိလ်တအ်ဟေၚ် စဳရေၚ်ပြုပြေၚ်မံၚ်ရောၚ်ဂှ် ပိုဲဒးညာတ် ဒးဒုၚ်တဲရောၚ်။

၂၃။ အရာပညာ ဝိဇ္ဇာ ကုသိပ္ပံ နွံၜါဂၠံၚ်ရောၚ်၊ ဆေၚ်ကဵုနာံ ဆေၚ်ကဵုစိုတ်၊ ပညာသိပ္ပံဂှ် ဆေၚ်ကဵုရုပ် ဆေၚ်ကဵုကွတ်စက်ကွတ်တဲ သီုၜါရဲမၞိဟ်မွဲမွဲ ဒးလေပ်ဒးကၠိုဟ်လဝ်ရောၚ်၊ ဝိဇ္ဇာသၟးဂှ် ဍိုန်ၜတ်ဂၠိုၚ်အာ အခါဒးပြိုၚ်ပကာန်ဟွံမာန်ညးတၞဟ် သိပ္ပံသၟးပၠန် ဓဇန်ရိုၚ်ဇိုၚ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဒှ်ဒဒိုက်ၜါသာ်ဏံပံၚ် ညံၚ်ဂွံညဳသၟဟ်ဟေၚ် ဒှ်ပရေၚ်ဖဵုလိုက် မာန်။

၂၄။ ခေတ်လၟုဟ်ဏံ ကွတ်ပညာနာနာတအ်ဂှ် တောတက်ပြံၚ်သၠာဲ မြက်ဇက်မံၚ်တုဲ လေပ်လဝ် ကွတ်ပညာမွဲမွဲတုဲဂှ် ရုမ်ဂပ်ရ၊ မြက်ဇက်မံၚ်တုဲ လေပ်လဝ် ကွတ်ပညာမွဲမွဲတုဲဂှ် ရုမ်ဂပ်ရ စွံစိုတ်ဟွံဂွံ၊ ဟွံဆက်လ္ၚတ်လံၚ်ဗပေၚ်မံၚ်မ္ဂး ခြာဟွံလအ်ဗက်ညးတၞဟ်ဟွံမာန်လလုဲအာရောၚ်။

၂၅။ ခေတ်ကာလဏံ ပ္ဍဲအဝဲအဌမဟေၚ် ဒးဂၠာဲပညာဟွံသေၚ်၊ အပ္ဍဲဘာဟေၚ် ဒးဂၠာဲပညာဟွံသေၚ် ဇၟာပ်ပ်အဝဲဇၟာပ်ပ်ဒၞာဲ ဒးဂၠာဲဗပေၚ်မံၚ်ပညာ အဆက်ဟွံကဵုပိုတ်ရောၚ်။

၂၆။ ကောန်ၚာ်တအ် သ္ဂောံလေပ်လိက်မြဟ် သ္ဂောံကေက်သကာကၠုၚ်မာန်၊ နူဂကောံကုလသမဂ္ဂ သွာၚ်ပညာ၊ သိပ္ပံ ယေန်သၞာၚ်(UNESCO) ကတ်လ္ၚတ်ဆဵုဂဗ သ္ပလဝ်သမ္တီဂှ် အခိၚ်စဗတောန်လိက်ကုကောန်ၚာ်တအ်မ္ဂး ဒးဗတောန်နကဵုအရေဝ်ဘာသာ မိမကောနကၚာ်တအ်ရောၚ်။ ကောန်ၚာ်တအ်လ္တူအရေဝ်ဘာသာဂှ် ကၠိုဟ်မံၚ်ခိုဟ်ဟ်မ္ဂး ဒးစွံအရီုနဲချူ ကုနဲဂှ် ပ္တိတ်ရမျာၚ်ဟေၚ်တုဲ သာကဵုက္ဍဟ်ကောန်ၚာ် ၚာ် ဗတောန်ကဵုသာ်ဝွံ ၜိုတ် ၂/၃ သၞာံတုဲ ထပ်ဗတောန်ဘာသာ ဒးစကာဂၠိုၚ်ကေၚ်မိၚ်ဂၠိုၚ် ဘာသာစကာကၟိန်ဍုၚ်ဇကုပၠန်၊ ဇၞော်တိုန်ညိပၠန်မ္ဂး း ထပ်ဗတောန်ဘာသာ ဂၠးတိစကာဖန်အာသာ်ဝွံ မွဲကဆံၚ်တုဲ မွဲကဆံၚ်မ္ဂး လေပ်လောဲတုဲ က္ဍဟ်ကောန်ၚာ်တအ် သာ်ဒှ်မၞိဟ်ကေက်သကာဂၠိုၚ်ရ၊ ဂလေၚ်သာမ္ဂး အာတရဴသ္ၚောဲ၊ က္ဍဟ်သာမ္ဂး ဗတောန်ပညာလောဲ နဲသာနဲခိုဟ်ဂှ် ဒးစကာထေက်ရောၚ်။

၂၇။ အရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲ ကၠိုဟ်ကေတ်မ္ဂး ဒှ်ၚုဟ်မးဇၞော်ကွေံကွေံရောၚ်၊ လိက်တၟအ်တြေံတြဟ်တအ်ဂှ် သွက်ရဲလ္ၚတ်ဝၚ်တအ်  ၚုဟ်မးဇၞော်ကွေံကွေံရ၊ ဆ္ဂး ယဝ်ဟွံကၠိုဟ်မ္ဂး ဒှ်ၚုဟ်မးဟွံသေၚ်၊သာ်ဝွံကီု အၚ်ယန် ဂြန်ဂဥုဲ။ဝၚ်၊ ပုံအာဂီု၊ ဂလာန်တၠပညာချူလဝ် ကၠေံကၠက်အာမ္ဂး ညးတီဟွံမွဲတုဲ ဆောံလေၚ်အာကီုရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ အရေဝ်ဘာသာဂကူနာနာ ညံၚ်ဂွံတန်တဴမာန်ဂှ် ဒးကဵုဒြဟတ်၊ ပရေၚ်ၚိတ်ကလက်ဂကူဂှ် ဒးဒစဵုဒစးရောၚ်။

၂၈။ ကၟိန်ဍုၚ်ညိၚ်ဝတ် တောတက်မွဲ ညံၚ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်မာန် ကောန်ဂကူနာနာ သာသနာရှ်ေသှ်ေနာနာ နွံမံၚ်ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဇကုဂှ် ဒးသ္ပသမ္တီ ဒးကဵုဒၞာဲ ဒးကဵုဇြဟတ်ရောၚ်၊ နဲက [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၀၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်             ပရေၚ်ပၞာန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

           ပရေၚ်ပၞာန်

၁။ ပၞာန်ဟီုဂှ် ပရေၚ်ပြိုၚ်ပကာန်ပၠံၚ်ဇမၞးအကြာ ဂကောံမွဲကဵုမွဲ (ဝါ) ဂကူမွဲကဵုမွဲ ဗွဲဓဇန်ကြာန် ကဆံၚ် သၠုၚ်အိုတ်ရ။
            ပေဲါပၞာန်ဂှ် အခိၚ်မၞိဟ်တအ်ဂၠိုၚ်ဟန်ပိုၚ်ကၠုၚ်တိဍာ်တုဲ ပြိုၚ်ပကာန်ပၠံၚ်ၜးညးသကအ်ဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ။
             ပရေၚ်ဝေၚ်ဒၟံၚ်ပၞာန် နူအတိက်ဗွဲမလအ် ဒဵုတ္ၚဲဏံဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်လ္တူပၠံၚ်ၜးဖဵုဂုဏ် သွက်ဂကူးညးဂကူအဲ (ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်ညးကဵုဂကောံမၞိဟ်အဲဟေၚ်ရ။ ပရေၚ်ဒဒှ်သာ်ဏံဂှ် ဆက်နွံအာဗွဲမလအ်လ ဏီရောၚ်။

၂။ ပၞာန်ဒှ်ကၠုၚ်မ္ဂး ဆမၞိဟ်ဗ္တိုက်မံၚ်ပၞာန် ၜါလပါ်ဓဝ်ဟွံသေၚ် မၞိဟ်ဆက်စပ်ညးဗြဴကောန်ၚာ်လကျာ်တအ်လေဝ် ဒးဒုၚ်ဘဲဒဏ်ပၞာန်ဖအိုတ်ရ။

၃။ ဒှ်ကၠုၚ်ပၞာန်မ္ဂး သွက်ဘဝညးဂွံသာ ညးဒးဗ္ဒဗ္ဒာဲကဵုဂကူညး(ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်ညး သွက်ဘဝအဲဂွံဟာ အဲဒးဗ္ဒဗ္ဒာဲကဵုဂကူ အဲ (ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်အဲရ။ ဂကောံညဳသာဇြဟတ်ဇၞော်တအ်ဂှ် ဂွံဇမၞးဂၠိုၚ်တုဲ ဂွံဒုၚ်စသိုၚ် အခေါၚ်နာနာရ။ ဂကောံကျ တအ်ဂှ် ဒးဆောံလေၚ် ဒးဒုၚ်ပျဲ ဒးဒုၚ်ဂစိုတ် ဒးဂြိပ် ပဲါဒဴရ။ ဒၞာဲလ္ၚဵု ဟွံမိက်ပဲါဒဴ ဒုၚ်ကမျမ္ဂး ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်ဒးကဵုအကံက်အခေါန် ဗီုညးဖန်ဒးဒုၚ်ရ။
                    (၂၆)

၄။ ရဲကျပၞာန်တအ်ဂှ် ယဝ်ဟွံတဝ်စၞေဟ်မ္ဂး ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်အဆက်ကောန်အဆက်စဴ သီုဂကူဗၠိုက်တၞီ အာရောၚ်ဂှ် ညာတ်တုဲ ဝဳစိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ကလေၚ်ပလန်လေပ်ရ။ရဲဇၞးလဝ်ပၞာန်တအ်ဂှ် အခေါၚ်တၟေၚ်ဂွံလဝ်တအ် ဖေက်ဗၠးတိတ်နူတဲတုဲ ဝဳစိုတ်ဓါတ်မဟာဂကူ ဇၞော်ဇြဟတ်ပၞာန်ဂစာန်ဍဵုဍိုက်ရ။ ပဋိပက္ခဏံဂှ်သောၚ်ကလးဟွံလောဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲမံၚ်ဏီရောၚ်။

၅။ ပၞာန်ဂၠးကဝ်ဒှ်ကၠုၚ်ၜါဝါ ဆောံလေၚ်ဂိချိုတ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ညာတ်တုဲ သွက်ဂွံဒၞာတာ ပံက်ကၠုၚ်ဂကောံ ကုလသမဂ္ဂရ  ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကုမွဲ ဒှ်ပၞာန်အောန်ကၠုၚ်၊ ဆ္ဂး ပ္ဍဲဗွိုၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲ ဂကူဂွံလဝ်အဝဵုတအ် ဍဵုဍိုက်ၚိတ်ကလက်မံၚ်ဂကူသၟဝ်တဲတအ်တုဲ ပၞာန်အပ္ဍဲဍုၚ်ဆက်ဒှ်မံၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုကၟိန်ဍုၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုဒၞာဲဏီရောၚ်။

၆။ ပၞာန်ဂှ် သောၚ်ပြသၞာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် နဲသၠုၚ်အိုတ်ရ၊ သောၚ်ၜိုဟ်ဟ်ၜတ်တ်ဟွံလောဲတုဲ သောၚ်နကဵုဒြဟတ်ရ။ဟိုယ်ဂှ်တုဲ ပၞာန်ဂှ်ဒှ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဆီပါ်ဍာ်ဇွောဝ်ရ။

၇။ ကၠောန်ပၠန်ဂတးမ္ဂး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကုပရေၚ်ပၞာန်မ္ဂး ဒးပံၚ်ဗွဝ်လဝ်သီုၜါရောၚ်။ ပၞာန်ဟွံမွဲ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်သၟးအာဟွံစိုပ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံမွဲ ပၞာန်သၟးအာဟွံဂွံရ။
                 (၂၇)

၈။ ပရေၚ်ကွာန်ဂှ် တုပ်ညံၚ်က္ဍိုပ် ပၞာန်ဂှ် တုပ်ညံၚ်ဇိုၚ်တဲၜါဏံပံၚ်ဒးကၠောန်ဂွံနာနာရ။ဆ္ဂး က္ဍိုပ်ဂှ် ဒးစကာဇိုၚ်တဲရောၚ်။

၉။ ဇြဟတ်ပၞာန်ဟွံမွဲ အခေါၚ်ပရေၚ်ဍုၚ် ပရေၚ်ဂကူဟွံဂွံလောဲ၊ ဇြဟတ်ပၞာန်ဇၞော်မ္ဂး ဟွံအာတ်လေဝ်ညးကဵု ကေၚ်နွံကၠုၚ်ကီုရ။

၁၀။ ဘဝဍိက်ဂှ် ပါဲဒဴကေတ်ဟွံဗၠး ဒဴအာဍုၚ်ညးတၞဟ် ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်ကုညးတၞဟ်ရ၊ ဘဝဍိက်ဂှ် ဗတိုက်ကေတ်ဟေၚ်ဗၠးမာန်၊ တိဍာ်ဇုဇဗဴလပိုဲ ညံၚ်ပိုဲဂွံပိုၚ်ဗ္တိုက်မာန်မ္ဂး ဗၠးနူဘဝဍိက်ဍာံဍာံရောၚ်။

၁၁။ နွံပၟိက်ကဵုတသိုက်အခေါၚ်သွက်ဂကူတုဲ ပိုဲကၠောန်ပၠန်ဂတး၊ ကၠောန်ပၠန်ဂတးမ္ဂး ဒးဆဵုဒဒိုက်ရောၚ်။ ဖေက်မံၚ်ဒဒိုက်တအ်ဂှ်မ္ဂး ဂွံအခေါၚ် ဂွံတသိုက် ဟွံမာန်၊ ဂကူပိုဲဟွံဗၠးၜးမ္ဂး ဒဒိုက်တအ်ဂှ် အိုတ်အာ ဟွံသေၚ် သီုဇၞော်တိုန်မံၚ်ဏီရောၚ်။

၁၂။ အခိၚ်ကာလပၞာန်ပၠန်ဂတး မၞိဟ်ချိုတ်အာဂှ်တိုပ်၊ ညံၚ်စိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴ မၞိဟ်နွံတအ် ဒးဆက်ကၠောန်အာ လၟေၚ်ဏံဂှ် ဓမ္မတာရ။

၁၃။ ဍုၚ်ပိုဲဂှ်ညးတၞဟ်သၠာဲလဝ်ကဵု ဆီပလက်တုဲ ပၠံၚ်ၜးဂွံလဝ်ရောၚ်။ပိုဲအာတ်ကေတ်နနဲ၊ ဓမ္မတာဂွံမာန်မံၚ်ဟာ၊ ရဲအာတ်ဍုၚ်တအ်ဂှ် ညးတအ် မၚ်ရပ်ပၠုပ်ထံၚ် မၚ်ပန်ဂစိုတ်မံၚ်နကဵုလွဟ်မ္ဂး ပိုဲဟွံပန်ကေတ် ကလိဂွံမာန်ဟွံသေၚ်။ 
                 (၂၈)

၁၄။ အဝဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် တိတ်နူပၠံၚ်လွဟ်ရောၚ်။
        (မဝ်ဇြဳတုၚ်)

၁၅။ ဂကူမွဲမွဲ ဒပ်စဵုဒၞာမၚ်မွဲဂကူဇကု ဟွံမွဲမ္ဂး အခေါၚ်အရာ သွက်ညးတံ မုလေဝ်ကလိဂွံဟွံမာန်ရ။ (မဝ်ဇြဳတုၚ်)

၁၆။ ကြက်ပၠန်ဂတးဂှ် ဇြဟတ်ပၞာန်/လွဟ်/ဇွောံမထဝ်သြန်ဟွံသေၚ်၊ ဂလာန်ပတှ်ေ ကေုာံ သဘဴဓဝ်ဟေၚ်ရောၚ်။

၁၇။ ဂိုတ်ဂစာန်ဗ္တိုက်သၞ နကဵုဇြဟတ်မၞိဟ် ဇြဟတ်လွဟ်တုဲ မာန်တှ်ေမာန် ဟွံမာန်မ္ဂး ဒုၚ်ကမျ ဖျေံလွဟ် ဗက်ကြဴသၞဂှ် လညာတ်ရဲပၠန်ဂတးဟွံသေၚ် လညာတ်ပၠန်သက်က်ဟေၚ်ရ။

၁၈။ ရဲပၠန်ဂတးတအ် ဖျေံလွဟ်ကုသၞဂှ် ဒှ်ဒုဟ်ဖံက်သစ္စလ္တူပၠန်ဂတးဇၞော်အိုတ်ရ။

၁၉။ ပၞာန်ဂှ်ဗတိုက်ကဵုဂြိုဟ် (ဂံၚ်သ္ကာ) သၟးဟွံဂွံ၊ ဒးစကာ ဥာဏ်ပညာဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်။ သရာဲပၞာန်ပတှ်ေ ဇြဟတ်ပတှ်ေကွတ်တဲတအ်ဂှ် ဒးကဵုစၞာဲပြယာဲသၞတုဲ ဒးကျကၠုၚ်ဂၠိုၚ်ကွေံကွေံရ၊ ထ္ၜးသက်သဳမ္ဂး လ္ဂန်အိန်ဂွံဒးကျ ဗညာဓရာံဂွံဒးဒုၚ်ရပ်တအ်ဂှ် ဒးကဵုစၞာဲပြယာဲရ။
                        (၂၉)

၂၀။ ဝေၚ်ပၞာန်ဂှ် ပြိုၚ်ပကာန်ဇြဟတ်မၞိဟ် ဇြဟတ်လွဟ် သၟးဟွံသေၚ် ပြိုၚ်ဂွန် (ဗျူဟာ) ပြိုၚ်ပညာ ပြိုၚ်စိုတ်ဓါတ် ပြိုၚ်ပိုနိဒြပ် ပြိုၚ်မံၚ်နာနာသာ်ရောၚ်။

၂၁။ နကဵုဒေါသလ္ပဝေၚ်ပၞာန် ဒေါဇၞော်မ္ဂး သတိဗၠးကျ ညးဒှ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၂။ ဆဒှ်ကဵုဒှ်လ္ပဇန်ပၞာန် အောန်အိုတ်အာသၞဍိုဟ်အာ၊ ယောၚ်အာမွဲဒၞာဲ ဒးဒုၚ်သၠာဲကဵုဆီ/လမျီုရောၚ်။

၂၃။ ပၞာန်ဂှ် အဆက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ဒၟာနူပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပၞာန်ဂွံကတဵုဒှ်၊ မိက်ဂွံကဵုပၞာန်တုဲဒှ်မ္ဂး ဒးသှ်ကလး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။

၂၄။ ဝေၚ်ပၞာန်မ္ဂး ပရေၚ်သၞကီု သီုပရေၚ်ဇကု ဒးတီဒးကၠိုဟ်လဝ်ခိုဟ်ဟ်ရောၚ်။ ဒၞာဲသၞဍိုန်အိုတ်ဂှ်ဂၠာဲ အခိၚ်/ဂၠံၚ်ဍေံဟွံခယျဂှ် လုပ်ဗ္တိုက်မ္ဂး သွက်ဂွံဇမၞးဂှ် နွံဂၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၅။ ပ္ဍဲလိုက်ဏံ သတ်တှ်ေတုဲ လွဟ်မွဲမွဲသာ် နွံမံၚ်သၟးရ။ ယဝ်ဟွံမွဲမ္ဂး ဗီုညးတၞဟ်ဖန်ဒးဒုၚ်တုဲ တန်တဴလအ်အ်ဟွံမာန် ကၠေံကၠက်အာပြဟ်ဟ်ရောၚ်။ ကၞုတအ် အရုတ်တအ် နွံကဵုခၞော်ကြံၚ်ၚ်ဂှ် ဒှ်လွဟ်ဍေံကီုရ။ လွဟ်ဟီုဂှ်  သွက်ဂွံစဵုဒၞာဇကု ကေုာံ သွက်ဂွံ သ္ပမာန် လ္တူညးတၞဟ်ရန်တၟအ်နွံၜါသာ်ရ။ လွဟ်စကာသွက်ဂွံစဵု ဒၞာဇကုနွံဂှ် ခိုဟ် ဒးရး၊ ပိုဲဒးထံက်ဂလာန်ရောၚ်။ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး သတ်ဂြိုပ်အရိုၚ်တအ်ကီု မၞိဟ်စိုတ်ဓါတ်နွံ ဗီုသတ်ဂြိုပ်အရိုၚ်တအ်ကီု ကၠုၚ်ကဵုဘယ်ပၠံၚ်ၜးသ္ပမာန်မ္ဂး ပိုဲဒးဒုၚ်သက်က်ရောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ လွဟ်ဇကုဂှ် အခါလဵုမွဲလ္ပအပ် ဒပ်ဇကုဂှ် အခါလဵုမွဲ လ္ပဒုၚ်ပလီု လွဟ်ဟွံမွဲ ဒပ်ဟွံမွဲမ္ဂး ဗီုညးဖန်ဒးဒုၚ် ညးကၠုၚ်သ္ပမာန် ဒးယာံဒးလ္ၚောဝ်ရောၚ်။
                         (၃၀)

၂၆။ ဂကူညးကဵုညး ဂကောံညးကဵုညး လွဟ်/ဒပ်စဵုဒၞာ ညးတအ်နွံဟေၚ် ရဲမိက်ဂွံ ကြံကြသ္ပမာန်တအ် ဖေက်ဓညချပ်ဗ္စာဒးကၠုၚ်တုဲ ထိၚ်ဒဝ်အာဓဝ်ၜိုဟ်လလံမာန်ရောၚ်။

၂၇။ သွက်ဂွံဒက်ပ္တန်ဓဝ်ၜိုဟ်လလံကီု သီုပရရေၚ်ဆာန်ကၟိန်ဂကူအိုဿီုမာန် ဂကူမွဲကဵုမွဲ ကဆံၚ်ဒးတုပ် ပရေၚ်ဂကူညးညးဖန် အခေါၚ်သာ်ဝွံ ဒးနွံရောၚ်ဂှ် ဂကူဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်မံၚ်တအ်ဟေၚ် ဒုၚ်ကေတ်တုဲ ဟီုဂးမံၚ်၊ ဂကူဂွံလဝ်စေဝ်လ္တူတအ် ဒုၚ်တဲမာန် ဟီုဂးမံၚ်၊ ဂကူဂွံလဝ်စေဝ်လ္တူတအ် ဒုၚ်တဲမာန် စှ်ေမံၚ်စိုတ်ဟွံသေၚ် ညးတအ်ညံၚ်ဂွံဒုၚ်ကၠုၚ်တဲမာန် နပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်သၟး ဟီုဂးဂှ် ညးဟွံကၠိုဟ် ဒးဟီုသီုကဵု ပရေၚ်ပၞာန်ရောၚ်။
                    (၃၁)

၂၈။ ပ္ဍဲဝၚ်ပၠန်ဂတးဍုၚ်ပိုဲပွိုၚ် (၇၀)သၞာံပြၚ်ဏံ ဂကောံပၠန်ဂတးရပ်လွဟ်မွဲမွဲ ဒးဒုၚ်ပ္တိတ်နကဵုဇြဟတ်ပၞာန်တုဲ အိုတ်အာဟွံမွဲဏီ။ ဒးဒုၚ်လီနနဲပရေင်ဍုၚ်ကွာန်တုဲ အပ်ထောံလွဟ်ဟေၚ် အိုတ်အာဂှ် နွံဂၠိုၚ်ကဵုဂကောံရ။

၂၉။ ဂကောံအပ်ထောံလွဟ်တအ်ဂှ် အပ်တုဲ အဝဵုပိုတ်သြဇာပၠိုတ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ်ချိုတ် ဒဵုလမျီုအိုတ်ယာက္ဍိုပ်ဟွံမာန် လုပ်ဝိုၚ်ဟွံဂွံရ။

၃၀။ နွံပၟိက်ကဵုဓဝ်ၜိုတ်လလံမ္ဂး ဗလးထောံလွဟ်မွဲလါ်ဓဝ်ဂှ် ဂွံမာန်ဟွံသေၚ်ရ၊ ပြသၞာရပ်လွဟ် ဂွံကတဵုဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် တာလျိုၚ်နွံမွဲလါ်ဓဝ်ဟွံသေၚ်၊ မိက်ဂွံပြေပြံၚ်မ္ဂး ဒးပညဳပညပ်အကြာၜါ ဒးသၠးဖဵုဒးကဵုကေတ်သီုၜါလ္ပါ်ရောၚ်၊ သာ်ဝွံဟွံ သေၚ် မွဲလ္ပါ်ဟေၚ် ဗလးထောံလွဟ်မ္ဂး သၠဒကေဝ်ဒးစေၚ်ဂၠိုၚ်အာတုဲ သ္ၚောဲခြာအာကဵုဓဝ်ဍာံ သ္ၚောဲခြာအာကဵုဓဝ်ၜိုဟ်လလံရောၚ်။

၃၁။ ဖျေံလွဟ်၊ အပ်လွဟ်၊ သၠာဲထောံလွဟ်ကဵုဒဳမဝ်ကရေဇြဳသၠာဲထောံလွဟ်ကဵုဓဝ်ၜိုဟ်လလံ လုပ်အာဗွိုၚ်တၟးတအ်ဂှ် ဝေါဟာၜိုန်ဟွံတုပ် ကၠာလေဝ်အဓိပ္ပါယ်တုပ်ပ်ရ။ဒုၚ်ကမျ ဒုၚ်ယျံက် ဒုၚ်ထံက်ၜံၚ် ဒုၚ်သ္ပ ဍိက်ဖအိုတ်ရ။

၃၂။ ဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဒှ်သွက်စဵုဒၞာဂကူ စဵုဒၞာဍုၚ် စဵုဒၞာပိုန်ဒြပ် တိဍာရ၊ အရာအိုဿီုတအ်ဂှ် ပရေၚ်စဵုဒၞာနွံဟေၚ် တန်တဴအာမာန်ရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဆာန်ဂကူဍာံမ္ဂး ဒပ်ပၞာန်စဵုဒၞာဂကူဂှ် ဒးပခိုၚ်လဝ်ရောၚ်။
                            (၃၂)
၃၃။ ပေဲါပၞာန်ဂှ် အန္တရာယ်ဇၞော်၊ လမျီုဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်၊ ဒြပ်ရတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်၊ဒးလေၚ်ဆောံမံၚ်တုဲ ၜိုန်ဟွံမွဲပၟိက်ကီုလေဝ် ဗလေတ်ပဲါထောံသောၚ်ၚ်ဂွံဟွံသေၚ်၊ ဟွံပြေၚ်ရေၚ်ပလေဝ်ပလေတ်လဝ်မ္ဂး ပရေၚ်ဒးလေဝ် ဆောံတအ်ဂှ် ဂၠိုၚ်အာနူကဵုဝေၚ်ပၞာန် ဏီရောၚ်။

၃၄။ ဒပ်ပၞာန်မွဲမွဲဂှ် လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံမွဲ စေဝ်ပၞောန်ဟွံမွဲမ္ဂး ဒှ်အာဗီုဂကောံဒမၠမွဲကီုရောၚ်။

၃၅။ သတီုလဝ်ဂြိုဟ် မ္ၚိုဟ်လဝ်စိုတ် ချိုတ်အာတှ်ေတုဲ ဟွံမွဲ ကဵုဂွန် ဟွံမွဲကဵုအစဳအဇန်မ္ဂး ကေတ်ဇမၞးသၞ ဟွံမာန်။
                      (၃၃) [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၁၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်             ပရေၚ်အာက္ဍိုပ် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

           ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်

၁။ ရန်တၟအ်ပရေၚ်ကမၠောန် သွက်ဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ညံၚ်ဂွံအံၚ်ဇၞး ညံၚ်ဂွံတုဲဒှ်ပြဟ်ဟ်မာန် ပွမ္ဒးဖန်ဇန်ဖျေံဗီုလ္တူညးတၞဟ် ညံၚ်ဂွံရေၚ်တၠုၚ်ကၠောန်ၜိုတ်အာ ညဳညဳသာသာဂှ် ဒှ်ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်ရ။ 

၂။ ပ္ဍဲဂကောံမွဲမွဲ ပြာပြာကတ်တ် (ဝါ) သ္ၚိတ်တ်ဇြဇြ မံက်မံက် (ဝါ) ပၞုက်ပၞုက် မၞိဟ်အာက္ဍိုပ် ဒးနွံဟေၚ်ရ။အကြာမၞိဟ်နွံၜါဂှ်လေဝ်ဝ်  မၞိဟ်မွဲဂှ် ဒှ်မၞိဟ်က္ဍိုပ်တုဲ မၞိဟ်မွဲဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဗက်ကြဴရ၊ ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး မၞိဟ်ကၠိုဟ် မၞိဟ်ကေက် မၞိဟ်ဂံၚ်သကာတအ်ဂှ် ဒှ်က္ဍိုပ်ရ။
     
၃။ ညးအာက္ဍိုပ်ဟီုဂှ် ညးဂမၠိုၚ်ညံၚ်ဂွံဗက်ကၠုၚ်ကြဴဇကု ညးတၞဟ်ညံၚ်ဂွံကၠောန်အတိုၚ်စၞောန်ဇကု ကၠောန်သ္ပလေပ် ကၠောန်သ္ပဒှ်ဂှ် ဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်ရ။

၄။ ပ္ဍဲညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် ဆန္ဒမိက်ဂွံအာက္ဍိုပ် ကေုာံ သတ္တိနွံဟေင် ဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်ရ။ 

၅။ ညးအာက္ဍိုပ်မွဲမွဲဂှ် နကဵုကမၠောန်ကီုပွကီု နကဵုအရေဝ်ကီု ထ္ၜးပျးသောၚ််လးတံၚ်ဂြဲ ညးဗက်ကြဴတအ် ဓဝ်ပတှ်ေညံၚ်ဂွံနွံလ္တူကမၠောန်လ္တူဇကုမာန်မ္ဂး ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်ညးဂှ်အံၚ်ဇၞးစိုပ်တရဴရောၚ်။
                   (၃၄)

၆။ ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဝွံ လ္တူကမၠောန် ဇကုကေတ်လဝ်လျိုၚ်ဂှ် ဒးကၠိုဟ်ဒးလေပ်လဝ် ခိုဟ်ဟ်ရောၚ်။ သ္ဂောံအာက္ဍိုပ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မာ္န် ဒးဆက်ကတ်လ္ၚတ်မံၚ် လၟိုန်ရောၚ်။

၇။ ညးအာက္ဍိုပ်မွဲ (ဝါ) သ္ကိုပ်ဒပ်မွဲဂှ် ရန်တၟအ်ပရဝၚ်ကမၠောန်ညံၚ်ဂွံအံၚ်ဇၞး ညးဗက်ကြဴဇကု ညံၚ်ဂွံဗၠးဘယ် ဒးစွံအရီုဒးကေတ်တာလျိုၚ် ဂၠိုၚ်အိုတ်ရောၚ်။

၈။ ညးဍုၚ်ကွာန် (ဝါ) ကောန်ဂကောံ ဓမ္မတာတအ်ဂှ် လ္တူပရေၚ်မွဲမွဲ မိက်ဂွံဒှ်ရတီ နဲလဵုဂွံကၠောန် ဂွံဖန်ဗဒှ်ဂှ် ဟွံတီ ယဝ်တီလေဝ် တီဆလ္တူကျာညိညဟေၚ်ရ။
          ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် တီပၟိက်ဆန္ဒညးဍုၚ်ကွာန် (ဝါ) ကောန်ဂကောာံတအ်တုဲ နဲလဵုဂွံကၠောန် ဗီုလဵုဂွံဗၟံက်ရုပ်ရဴဂှ် ချပ်ဗစာ စဳဇန် ပၠကဵုတရဴမ္ဂး တၚ်ရန်တၟံတအ်ဂှ် အံၚ်ဇၞးစိုပ်တရဴမာန်ရောၚ်။

၉။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ဂှ် ဒးစန္ဒက်တံၚ်ဂြဲညးဂမၠိုၚ်လေပ် ဍာန်ဗၠေတ်ဍာန်ဒး ပညုၚ်ထ္ၜးမာန်တုဲ နပွ နကမၠောန်လေဝ် ဒးကၠောန်ဒးမံၚ် ဒးသ္ပ ဒးပၠတရဴနာနာသာ်ရောၚ်။

၁၀။ သ္ဂောံဒှ် ညးအာက္ဍိုပ်ညးဂမၠိုၚ်မာန်ဂှ် ကွတ်၊ သတ္တိ၊ ပဋိပတ် ပိသာ်ဏံပၟိက်ဇၞော်အိုတ်ရ။ မၞးမိက်ဂွံဂှ် ညးအာက္ဍိုပ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်မ္ဂး ပ္ဍဲဇကုမၞးညံၚ်ဂွံဍိုက်ပေၚ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ဂှ် လွဳပရာညိ။  
                      (၃၅)  

၁၁။ စိၚ်အာမ္ဂးဒှ်ဂၠံၚ်၊ မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်တအ် ကၠောန်သ္ပမ္ဂး ဒှ်သၞောဝ်ရောၚ်တုဲ ပွခိုဟ်ကီု မၞိဟကအာက္ဍိုပ်တအ် သ္ၚဳဂၠိပ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်တုဲ ကၠောန်ထေက်ရ။

၁၂။ မၞိဟ်ကၠိုဟ်မၞိဟ်ခိုဟ် မၞိဟ်ဍိုဟ်တအ်ဟေၚ် ဒှ်မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်။

၁၃။ အာယုက်ပ္ဍဲကမၠောန် (ဝှ်) ဂှ်ဒှ်စရာဲပၟိက်ဇၞော် မွဲသာ်ကီုရ၊ ဗွဲတၟေၚ်ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလပြံၚ်သၠာဲ အခိၚ်ကြေပ်ဂြတ်တအ် ဗီုလဵုဒတူလိုၚ်ဂှ် ဒးစွံၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ရ။

၁၄။ မၞိဟ်ကၠိုဟ်ပရေၚ်ကမၠောန် စေတနာဍာံတအ်ဂှ် ၜိုန်ဆဵု ဂဗအာယုက်ကမၠောန်အောန်ကီုလေဝ် သ္ၚဳဂၠိပ်တုဲ ကဵုဒၞာဲ ကဵုက္ဍိုပ်ထေက်မံၚ်ကီုရောၚ်၊ တၟော်လ္တူဝှ်သၟးမ္ဂး ကမၠောန် လ္ဇုဲအာမာန်ရောၚ်။

၁၅။ ချေံဂြိပ်မြက်တ်ဂှ် ထိၚ်ဝါတ် ဆ္ဂး ထိၚ်မာန်မ္ဂး စိုပ်တရဴပြဟ်ရောၚ်။

၁၆။ မိက်ဂွံဒှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပြာကတ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မ္ဂး လ္ပဍဵုဍိုက်မဇအဆက်တၟိ(သၟတ်)တအ်ညိ၊ ပ္ဍဲအနာဂတ် သၟတ်တအ်ဟေၚ် ဂွံဒၞာဲရောၚ်တုဲ ဍေံတအ်ဒုၚ်တဲဟေၚ် ဝၚ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပြာကတ် အာမာန်ရောၚ်။
                   (၃၆)

၁၇။ ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် ဒးဂစာန်ချူလိက်ဂၠိုၚ်ၚ်ရောၚ်။လညာတ်ဇကုဂှ်ဟီုကေတ်သၟးမ္ဂး မၞိဟ်ကြပ်ကဵုဇကုဟေၚ်ဂွံမိၚ်၊ မိၚ်တုဲခြာဟွံလအ်ဝိုတ်အာ မာန်ရောၚ်။ ချူတြးနကဵုလိက်မ္ဂး အာစိုပ်တရဴသ္ၚောဲ သှ်ေၜက်အခိၚ်လအ်အ်မာန်တုဲ မၞိဟ်တီညာတ်ဂၠိုၚ် သီုဗိုန်ခိုၚ်ရောၚ်။

၁၈။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ကီု တၠပညာတအ်ကီု ယဝ်လၞုဟ်ဟီုဂး ၚုဟ်မးမၞိဟ်အောန် ယဝ်လၞုဟ်ကၠုၚ်အာ လာဘ်သကာအောန်ရောၚ်။

၁၉။ ရုဲပ္တိုန်ညးအာက္ဍိုပ် ဗက်အခိုက်သၞောတ်တြေံ နနဲကောန်ဨကရာဇ် ဂွံဒှ်ဨကရာဇ် သၚ်ဝှ်ဇၞော် ဂွံဒှ်ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ရုဲစှ်လောဲသွာ ပြသၞာအောန်ဒှ်ကၠာလေဝ် ဒုၚ်သဇိုၚ်လ္တူစရာဲဟွံသေၚ်တုဲ ပရေၚ်ကမၠောန်ဂွံဇၞော်မောဝ်ဝါတ်ရ။

၂၀။ သ္ဂောံဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်လ္တူမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်မာန်ဂှ် ကွတ်၊ သတ္တိ၊ ပဋိပတ် ပိသာ်ဏံဒှ်သဇိုၚ်ပၟိက်ဇၞော် တပ်တးသၠးဖဵု တံၚ်ဂြဲ၊ စိုတ်ပြဲ ပန်သာ်ဏံလေဝ် ဒးဍိုက်ပေၚ်ကီုရောၚ်။

၂၁။ သ္ဂောံဒှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ကံကုသိုလ်အတိက်ဖန်လဝ်ဟွံသေၚ် လက်သဏ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ညံၚ်ဂွံပေၚ်ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်မၚ်မွဲမာန်မ္ဂး ညးညးအဲအဲဒှ်မာန်ဖအိုတ်ရ။
                   (၃၇)

၂၂။ ဂကောံ(ဝါ)မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဒးထိၚ်ဒဝ်ကဵုသၞောဝ်၊ မၞိဟ်အာမံၚ်က္ဍိုပ်ဂကောံတအ်ဂှ် မၚ်မွဲသၞောဝ်ဟွံမာန်မ္ဂး  သၞောဝ်ဂှ်ဟွံတန်ကြပ်တုဲ ဂကောံရောအ်ရေၚ်ပြးဆာဲရောၚ်၊ဟိုတ်ဂှ် တုဲ မၞိဟ်မၚ်မွဲ သၞောဝ်ဟွံမာန် ပဋိပတ်ယောၚ်တအ်ဂှ် သ္ပက္ဍိုပ်ဟွံဂွံရ။

၂၃။  ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် သမ္တီ၊ သတ္တိ၊ သစ္စ၊သမာဓိ၊ သၠးဖဵု &quot;သ&quot; မသုန်မဏံ ညံၚ်ရဴသဳမသုန် ဒးထိၚ်ဒဝ်ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်လဝ်ရောၚ်။

၂၄။ နဲကဲအာက္ဍိုပ်နွံပိသာ် နဲကဵုအမိၚ်၊ နဲသောၚ်ကလး၊ နဲကြဴစးတအ်ရ၊ နဲကဵုအမိၚ်ဂှ် ဒှ်သၞောတ်တၠအဝဵုစကာဂၠိုၚ်၊ နဲသောၚ်ကလးဝွံ ချပ်သဳကၠဳပညဳ လုပ်အဝေါၚ် ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ စကာအကြာ ဗွိုၚ်မၞိဟ်လညာတ်သမ္တီ သၠုၚ်ၚ်တအ်ရ၊ နဲကြဴစးဝွံ စကာမၞိဟ်သၟဝ်တဲတုဲ ဇကုမံၚ်ထောံသာသာ နဲဝွံ စကာပ္ဍဲဗွိုၚ်မၞိဟ်သၟဝ်တဲခိုၚ်ၚ် ဗွိုၚ်ဂွံဖျေံစိုတ် စကာဒေံကောန်ဇာတ်ဂၠိုၚ်ရ၊ နဲပိသာ်ဝွံ ရံၚ်ဒၞာဲတုဲ စကာလေပ်မ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖဵု စကာဒၞာဲဗၠေတ်မ္ဂး ဒှ်လလေၚ်ဖဵုရောၚ်။

၂၅။မၞိဟ်အာက္ဍိုပ် ရန်ကဵုဖဵုဂကောံတအ်ဂှ် ကဵုဒၞာဲကုမၞိဟ်ခိုဟ်မၞိဟ်ကၠိုဟ်၊ မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်ရန်ကဵု ဖဵုဇကု တအ်ဂှ် ကဵုဒၞာဲဂှ် မၞိဟ်ဍုက်ကေဝ်ကဵုဇကုတအ်ရ။
                     (၃၈)

၂၆။ ဗျိဒေါန်ဂၠိုၚ်မ္ဂး မၞိဟ်ဗက်ကြဴအောန်၊ စန္ဒက်သမၠုၚ် စိုတ်ဓါတ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး မၞိဟ်ဗက်ကြဴဂၠိုၚ်ဂှ် ဓမ္မတာရ။

၂၇။ လက်ကြဴက္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာအဝဵုတအ်ဂှ် ရဲကလၚ်အမိၚ် မၞိဟ်သမ္တီသဝ်ဝ်ဟေၚ်နွံဂၠိုၚ်တုဲ လက်ကြဴ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာ ပရေၚ်စန္ဒက်တအ်ဂှ် ရဲလေပ်ပညာ မၞိဟ်သမ္တီသၠုၚ်ၚ် နွံဂၠိုၚ်ရ။

၂၈။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဒးစိုတ် သၞောတ်တၠအဝဵုတအ်ဂှ် ဖေက်ရဲတၠပညာ တုဲ စကာရဲကလၚ်အမိၚ်ဂၠိုၚ် ကေမ်ၛာပ်လဝ်အဝဵု ဂၠိုၚ်ရ၊ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဒးစိုတ်သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳတအ်ဂှ် ဒးစိုတ်ရဲတၠပညာ ပါ်ကဵုတာလျိုၚ် ဗွိုၚ်ညးကဵုညးဂၠိုၚ်ရ။

၂၉။ ဟိုတ်ဖဵုညးအာက္ဍိုပ်ဂွံဒတုံပြဟ် နွံစှ်သာ်ရ၊ ဟွံလေပ်ကွတ်၊ စိုတ်ဟွံထတ်၊ ပဋိပတ်လီု၊ ဗီုဟီုတွံကၠောန်၊ အောန်ဓဝ်ခန္တဳ၊ရဲဒၞာဲပဲါက္ဍိုပ်၊ က္ဍိုပ်က္ဍုတ်ဟွံသၟဟ်၊ ဂၠုဟ်ပၟိက်ညးညးဂမၠိုၚ်၊ ရိုၚ်ဇိုၚ် အရေဝ်ကြံၚ်၊ ညာတ်မံၚ်ဇကုပြဲ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တဲဏံ ဟွံလအ်ပြဟ်စှ်ေရောၚ်။

၃၀။ လက်သဏ်ညးအာက္ဍိုပ်ခိုဟ်(၅)သာ်ဝွံ လညာတ်ဒးသၠဲ၊စိုတ်ဓါတ်ဒးပြဲ၊ နဲကဲဒးဍိုဟ်၊ သတ္တိဒးခိုဟ်၊ လဂံါသၞဒးကၠိုဟ်ရောၚ်။
                  (၃၉)

၃၁။ ညးလ္ၚဵုဂှ် ဂွံဒှ်က္ဍိုပ်မှကၠောန် ပရေၚ်ဂကောံပရေၚ်ဂကူ ဒးဖက်ကြံမ္ဂး ဆုဲတိတ်သ္ၚောဲသ္ၚောဲတုဲ ဂၠာဲဒုဟ်ပါ်ပဲါခါဂွံဒၞာဲပၠန် ဒၞာဲယၟုပရေံဂှ် ဗဝ်စုတ်ဒုဟ်ညးတၞဟ် ယၟုမြဟ်ခိုဟ်တှ်ေ ဇကုဒုၚ်ကေတ် စကာမံၚ်ကွေတ် ကၠိက်တုက်ကတဵု ကၠဵုဒုဟ်ဒယှ်မ္ဂး ညးဂမၠိုၚ်ကဵုက္ဍိုပ် လအ်အ်မာန်ဟွံသေၚ်။

၃၂။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်တၠအဝဵုတအ်ဂှ်ဟွံကဵုဒၞာဲကုညးတၞဟ်၊ မၞိဟ်ကေက်သကာ မံက်ကၠုၚ်မ္ဂး ဖေက်ပၠံၚ်ဒၞာဲတုဲ မၚ်ဝးပကဝ်ထောံ အခါဗျုယဲကၠောန်ဟွံမာန်မ္ဂး ကဵုဒၞာဲဇကုကောန်ဇကု ဒေံဇကုသာ်ဝွံ ကၠောန်သ္ပလေပ်ရ။
      က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳတအ်ဂှ် မၞိဟ်ကေက်သကာမံၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ပါ်ပရအ်ကဵုအဝဵု၊ မွဲလ္ပါ်ဂှ် ဒုၚ်ကေတ်သ္ဂုတ်သွာတ်မာဲညးဂမၠိုၚ် စိုပ်အခိၚ်ပေဲါကဵုဒၞာဲဂှ်လေဝ် ဟွံဇြိုၚ်စိုတ်ရ။

၃၃။ သၟိၚ်ဂိတုဂှ် ပျးလျးအရံၚ် ၜိုဟ်သြိုဟ်တုဲ သၞံၚ်တအ်ပူဗိုၚ်မိတ်သဟာဲဂၠိုၚ် သၟိၚ်တ္ၚဲဂှ် ပျးအရံၚ် က္တူကတာန်ဂၠိုၚ်တုဲ ပွဳဗွိုၚ်ဟွံမွဲ သ္ကအ်ရဲဟွံမွဲရ၊ သာ်ဝွံကီု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ပညဳလညာတ်ကုညးတၞဟ်ဂှ် ဗွဳဗွိုၚ်ဂၠိုၚ်၊ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်တၠအဝဵုဂှ် ကေတ်လညာတ် ဇကုမွဲဓဝ်တုဲ ဗွဳဗွိုၚ်ဟွံမွဲရ။
                      (၄၀) [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၂၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== အမေရိကာန်ကဵုနေတိုဝ် မွဲကရေက်၊  ကြုက်ကဵုရာတ်သာ မွဲလပါ် ပါ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲ ကောန်စဴထဝ် ==

အမေရိကာန်ကဵုနေတိုဝ် မွဲကရေက်၊  ကြုက်ကဵုရာတ်သာ မွဲလပါ် ပါ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲ
ကောန်စဴထဝ်
ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၃၊ တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ၊ ၂၀၂၂
ပဝ်လဇြဳဍုၚ်ကြုက်ညးတအ် ဟွံလုပ်ပလာပ်ပထုဲ ပ္ဍဲကေၚ်ကာဍုၚ်မွဲမွဲရောၚ် ၜိုန်ရဟီုကီုလေဝ် ဆဂး ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညးတအ် ဗွဲတၟေၚ် ဗဒစးကဵု ဍုၚ်ရာတ်သာတုဲ စဵုဒၞာအန္တရာဲနူအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်အမေရိကာန် မပ္တံ ဂျပါန်၊ အိန္ဒိယ၊ ယူခေ၊ အဝ်သတြေလျ၊ နေတိုဝ်တအ်ရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ဍုၚ်ရာတ်သာဂှ် ဒှ်မဟာမိတ်အဓိက ပ္ဍဲအရာမစဵုဒၞာအာဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညး တအ်ရောၚ် ဟွံသေၚ်ဟာ။ 
ဂကောံကွိတ် Quad ကဵုအဝ်ကာတ် AUKUS ၜါဝွံ ဒှ်ဂကောံသွက်ဂွံကရေပ်ဂရတ် ဍုၚ်ကြုက်ဂှ်တုဲ ဂွံဗၠးဘဲကီု ဂွံကလေၚ်ပ လန်တဲကဵုဂကောံဍုၚ်တအ်ဝွံကီုဂှ် နကဵုဍုၚ်ကြုက်ဂှ် ဒးသ္ပမဟာမိတ်ကဵုရာတ်သာဟေၚ်ရ။ ကေုာံဍုၚ်ဍောတ်တ်တအ်ဂှ် ၜိုန်ရသ္ပမဟာမိတ်ကီုလေဝ် အစောံဇြဟတ်ဟွံဍိုက်ပေၚ် သွက်ဂွံတဝ်စၞေဟ်ရောၚ်။ ဂၠုၚ်ဍောတ်တ်တအ်ဂှ် ဒုန်ပ္ဍဲၜဳမှာ သၟိဒ်ဟွံဂွံရောၚ် ဒးဟီုပတောံဥပမာသာ်ဝွံရ။ ကာလဍုၚ်ကြုက် ဒးဒုၚ်ကရေပ်ဂရတ်ကဵုအ မေရိကာန်၊  မဟာမိတ်အမေရိကာန် မပတံအဳယူတအ် ပ္ဍဲကေၚ်ကာဟံၚ်ကံၚ်၊ ဇြေန်ကျေန်၊ တိဗိတ်၊ ထာဲဝါန်တအ်ဂှ် ညးတအ် အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ မဟာမိတ်ဇၞော်ဇၞော်ဟွံမွဲမဂး ဟွံလောဲရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ လအိတ်သၞာံတုဲကၠုၚ်ဏံ ညးတအ်ပံၚ်တဲ ကဵုရာတ်သာတုဲ ပကတ်ပကေၚ်ကွတ်ပၞာန်ဇၞော်ဇၞော်ကီု၊ သၞာံဏံ သမ္မတၜါဍုၚ်ဂှ် ဆဵုဂဗညးသကအ် ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်အိုဝ် လာမ်ပေတ်က္ဍၚ်ဂှ်တုဲ လလောၚ်တြးပတိတ်လဝ် လိက်လလောၚ်တြးဇမၠိၚ် မနွံမသုန်လ္ၚီမလိက် ပ္ဍဲဖေဖဝ်ဝါရဳ(၄)ဂှ်ကီုတုဲ ကော်ဆဴပြိုၚ်ပကာန်ဏာကဵုအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်အမေရိကာန်တအ် ပြာပြာကတ်တ်အိုတ်ရ။ ဣဝွံဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ် ဍုၚ်ရာတ်သာ ကလိဂွံအဟံက်ခိုဟ် ပ္ဍဲအရာဂံၚ်ဖျေံသဂုတ်သွာတ် ဂွံနိမိတ်ဗဒှ်ပဋိပက္ခယူကရိၚ် ဒှ်မာန်ကီုရောၚ်။ ပေဲါပြိုၚ်ပ ကာန်အကြာဂကောံဇြဟတ်ဍုၚ်တအ်ဂှ် ဂတဏံဇၞော်နူဏံဏီဒှ်မာန်ရ။
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် မူဟိုတ်ကြုက်ဟွံထံက်ဂလာန်ရာတ်သာ လုပ်သီခရာၚ်မဳယျာကီု၊ ဟွံစၟတ်သမ္တီဍုၚ်တၟိၜါကီုဂှ်တုဲ ဂွံမံၚ်ကၠေံလဒေါဝ်၊ ကဵုကသပ်လညာတ် ညံၚ်ဂွံစကာနဲကဲၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်တုဲ ဂၠာဲသွဟ် ပ္ဍဲကောံဓရီုကံၚ်သဳဂီုကၠီုယူအေန်ရော။ တၚ်တုပ် စိုတ်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ညးတအ်ကဵုရာတ်သာဂှ် နွံမံၚ်117ဗဳလဳယာန်ပြၚ်ဂှ်တုဲရ။ စပ်ကဵုယူကရိၚ်ဝွံဂှ် ပရေၚ်ပို်န်ဒြပ်ကူသာန်ဗၞိက်ညး တအ်ကဵုယူကရိၚ် သၞာံ2020ဂှ် နွံမံၚ်စှ်သုန်အသၚ်ဃဲယံၚ်(ဗဳလဳယာန်)ပြၚ်ရောၚ်။   တုဲပၠန် ယဝ်ရညးတအ်ကေတ်စ လ ပါ်ရာတ်သာပေၚ်ၚ်မဂး ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ညးတအ်ကဵုအမေရိကာန်တအ်ကီု၊ အဳယူတအ်ကီုဂှ် လီုလာ်အာမာန်ရောၚ်။ မံၚ်လဒေါဝ် ညိညဂှ် သာမံၚ်သွက်ဍုၚ်ညးတအ်ရ။ ရာတ်သာလေဝ် ပေၚ်စိုတ်၊ ယူက ရိၚ်လေဝ် ဟွံဒက်စိုတ်၊ ဍုၚ်ပလိုတ်တအ်လေဝ် ဂၠာဲသၞဟွံဂွံကွေံကွေံရ။ ကွတ်ပညာမံၚ်လဒေါဝ်သာ်ဏံ ပ္ဍဲက္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ်နွံမံၚ်ကီုဟာ။ 
ပဋိပက္ခဍုၚ်ယူကရိၚ်ဝွံ အတိုၚ်တၠပညာကြုက်မွဲတၠမဟီုပါ်ပဲါလဝ်ဗၞတ်ညိညဂှ်မဂး က္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ် ထေက်ကဵုဒး ဂိုၚ်ကေတ်၊ ယိုက်ဒိုက်ကေတ်လညာတ်မံၚ်လဒေါဝ် ဟွံလျောဝ်ဗက် နေတိုဝ်ကဵုအမေရိကာန်၊ ဟွံဗလးကၠေံရာတ်သာရောၚ်။ ဂလာန်ညးဝွံ ဒုၚ်သဇိုၚ်လဝ်ကဵုအကာဲအရာသာ်လဵုရောမဂး ဍုၚ်ယူကရိၚ်ဂှ် ပယျဵုစပ်မံၚ်ကဵုရာတ်သာရောၚ်၊ လုပ်နွံမံၚ် အဒေါဝ်ဂကောံဇြဟတ်ၜါလပါ်ဂှ်ရောၚ်။ ဍုၚ်ရာတ်သျှာဂှ် ဇြဟတ်ဇၞော်ကီုဒှ် ဍောတ်ကီုဒှ် ဒဒှ်ရကဵုအန္တရာဲကဵုညးတအ်မာန် ရောၚ်ဂှ် ဇကုဇမၞော်ဍုၚ်ယူကရိၚ်တအ် ဒးတီလဝ်ထေက်ရောၚ်။ ဗီုဍုၚ်ကြုက်ဝေၚ်ဏာ ဟီုဏာ ပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ညးတအ် ဟွံကေတ်စလပါ်တေံလပါ်ဏံတုဲ သွက်ကြုက်ဂှ် ယီုသာအာရ။ ညးတအ်ဟွံထံက်ဂလာန်ကဵုရာတ်သာကီု ဟွံကေတ်စ လပါ်ယူကရိၚ်ကီုရ။ ဝၚ်ဍုၚ်ကြုက် ကေၚ်ဒှ်လဝ်ပၞာန်ကဵုခေတ်ကာလသဵုဗဳယိတ်ယူနဳယာန်တေံဂှ်လေဝ် နွံတဴဏီရ။ ဍာံဍာံတေံ ယဝ်ရဒးကေတ်စမွဲလပါ်မဂး ညးတအ်ဒးကေတ်ရာတ်သာဟေၚ်ရ။ ဆဂး ပညာကလုတ်တမာန်ဟီုဂှ် ပၟိက်ဇၞော်တဴဂှ်တုဲ သမ္မတယူကရိၚ်လၟုဟ်ဝွံ ယဝ်ရရံၚ်ကဵုဝှ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဂး ၜတ်မံၚ်ရောၚ်ဂှ် ဗှ်ရံၚ်ဝၚ်ဘဝညးတေံ ပ္ဍဲဝဳကဳပဳယျာမဂး ကၠး ကေတ်မာန်ရ။ ဘဝညးတေံဂှ် ကၠုၚ်နူဗွိုၚ်ကောန်မှိၚ်ဇာတ်၊ မၞိဟ်ကတဵုဂရိုၚ် ဍေံမလျောဝ်ဗက် အာကဵုလညာတ်ဒ ယှ်တှ် ပဝ်ပျူဠာတအ်မွဲရ။ အကာဲအရာဝွံ တုပ်မံၚ်ကဵုသမ္မတအမေရိကာန် ဒေါနေဝ်ထရာမ်ညိညကီုရောၚ်။ အစောံစရာဲ ဂွံတတ်ကၠောံအခက်အခုဲဍုၚ် ယူကရိၚ် ပ္ဍဲညးတေံဟၟဲဒှ်မာန်ရောၚ်။ 
သမ္မတယူကရိၚ် မဒှ်ကောန်ဂကူရာတ်သာ ဒးဂြိပ်ဒဴတိတ်အာရာတ်သာဂှ် အခိၚ်တ္ၚဲဏံ ၜိုန်ရပရိုၚ်မဳဒဳယျာဍုၚ်ပလိုတ်တအ် ဟွံချူဗၟံက်ကီုလေဝ် ပၠန်ဂတးယူကရိၚ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် ဒုၚ်လဝ်သဇိုၚ်ကဵုအကာဲအရာဏံရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ပ္ဍဲယူကရိၚ် လညာတ်ဍုဟ်မၠေံကောန်ဂကူရာတ်သာတအ် ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်မစံၚ်ဗဂဵုပၟတ်ပဋိပက္ခဝွံရောၚ်။ မွဲလပါ်တေံဂှ် သမ္မတ ဒဳမဝ်ကရိတ်အမေရိကာန်ဂှ်လေဝ် တိုန်ကၠုၚ်နကဵုရမျာၚ်ကရေဲ ဒစဵုဒစးကဵုရာတ်သာကီု ရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ဗီုသမ္မတ ဒေါနေဝ်ထရာမ် ဆက်ဆောံခိုဟ်ဆာဲကဵုရာတ်သာဂှ် ခေတ်သမ္မတဂျောဗာ်ဒေန်ဏံ ဍေံဟွံဒှ်သာ်ဂှ်ရ။ အခိၚ်ညးဒှ်ကၠုၚ်ဒုတ တိယသမ္မတ ပ္ဍဲသၞာံ၂၀၁၄တေံဂှ်လေဝ် ကေၚ်ဆဵုဂဗလဝ် စပ်ကဵုရာတ်သာ လုပ်သီလဝ်ဒေသခရာၚ်မဳယျာကီုရောၚ်။ ဇကုသမ္မတအမေရိကာန်ဂှ် ဟီုသောၚ်ကလးပရိုၚ် ဗီုကတဵုဒှ်ပြံၚ်လှာဲမံၚ်ပ္ဍဲယူကရိၚ်ကီုရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲစိုတ်သမ္မတပူတေန်ဂှ်လေဝ် သွက်ဂွံအုပ်ဓုပ်အာဍုၚ်ရာတ်သာလအ်အ်မာန်ဂှ် ညးဒးကၠောန်သ္ပသာ်ဝွံကီုရောၚ်။
 သမ္မတဖဳလေပ်ပါၚ်လၟုဟ် ကေၚ်ဟီုလဝ်ဂလာန်နွံရ။ ရံၚ်ကေတ်မဂး ညးဒးဒုၚ်ကဵုဇြဟတ်ဓရိုဟ်ကဵုအမေရိကာန် စပ်ကဵု ကေၚ်ကာဂွံထိၚ်ကၠေံဍုၚ်ကြုက်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ ဍုၚ်ကြုၚ်တၟာဏံဂှ် ကဵုညးဒစဵုဒစးကီုဟာ၊ ယဝ်ရဒစဵုဒစးကဵုကြုက်ဂှ် ဍုၚ်ညး သာ်လဵုဒှ်အာမာန်ရောဂှ် ညးတီရ။ ကာလလဆောဝ်ညးဒစဵုဒစးကဵုကြုက် သီုအမေရိကာန်ရောၚ်။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ကာလဍုၚ် တဳမဝ်ဗၟံက်ဗၠးၜးတိတ်တၟိတၟိဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ပၠန်ဂတးညးတအ် မဒှ်သမ္မတကၠာအိုတ်ဂှ် ညးသ္ပအဓိကတုဲဆဵုဂဗကဵုက္ဍိုပ်သ ကိုပ်အေန်ဒေါနဳရှာရောၚ်။ ၜိုန်ရက္ဍုဟ်မၠေံအေန်ဒေါနိသာကီုလေဝ် ဆဂး ရံၚ်ကဵုဂီုကၠီု ကေုာံ ဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညးတုဲ ညးဒးရုဲစှ်သာ် ဂှ်ရောၚ်။ လညာတ်နဲကဲဏံ ပ္ဍဲက္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ် နွံညိဟာဂှ် အဲဟွံကၠးကေတ်ရ။ 
ပ္ဍဲကဵုဂလာန်တၠပညာကြုက် မဗတိုက်ဖအောဝ်လဝ်ဂှ်တုန်၊ နကဵုယူကရိၚ် ထေက်ကဵုဒးဆဵုဂဗတက်ကျာကဵုရာတ်သာ ဗွဲတိုက် ရိုက် ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵု နူ ကောံဇြဟတ်တၞဟ်တအ် မွဲအဆံၚ် ကော် face to face ရောၚ်။ ဂလာန်ဗတိုက်ဖအောဝ်ညးဝွံ စှေ်စိုတ်လောန်ရ။ ပ္ဍဲကဵုဌာနပရိုၚ်ဂၠးတိတအ် ဟီုတဴနွံပၠန်ဂှ် ပ္ဍဲပ္ၚံက်ဏံ ရမျာၚ်ကောန်ဍုၚ်ယူကရိၚ်တအ်ဇေတ်တ် ဟွံမိၚ် ကေတ်တုဲ ရမ်သာၚ်မ္ၚးမ္ၚးတအ်သၟး ဂွံမိၚ်ကေတ်မံၚ်ရောၚ်။ အရာဝွံ ပိုဲကံက်ကေတ်အဓိပဲါသာ်လဵုမာန်ရောမဂး၊ ပဋိပက္ခ ယူကရိၚ်ဂှ် ဍေံကၠောအ်ထၞာန်အာ ညံၚ်ရဴပၟတ်ဂြိုပ်ဂှ်တုဲ ညးဂှ်ဒှ်ကမၠတ် ညးဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ထ္ဍေၚ်ကမၠတ်ဂှ် ပါ်ပဲါဝါတ်အာရ။ ပၠန်ဂတး ယူကရိၚ်တအ် သာ်လဵုမဟီုတုဲ အလဵုအသဳယူကရိၚ်တအ် သာ်လဵုမဟီုရောဂှ် ပိုဲတအ် ဟွံဂွံမိၚ်ကေတ်တုဲ ဂွံမိၚ်မံၚ်ရမ် သာၚ် သမ္မတရာတ်သာကဵု အမေရိကာန် ကေုာံ နေတိုဝ်တအ်သၟးရ။
ပရေၚ်ဇီုလပိုက် ဍေံမဒှ်လလေၚ်ဍုၚ်ဂကူဍောတ်ဇၞော်တအ်ဂှ် စွံလဝ်ကၠာ၊ တၠုၚ်လအာယူကရိၚ် ဒးဆဵုဂဗမံၚ်တ္ၚဲဏံဂှ် တုပ်မံၚ် ကဵုပိုဲတအ်တၟာဂလိုၚ်ရ။ ပၞာန်ဗၟာဂှ် ညးတအ်နွံလပါ်ကြုက်ကဵုရာတ်သာ၊ အေန်ယူဂျဳဂှ် နွံလပါ်အမေရိကာန် ကေုာံ မဟာ မိတ်အမေရိကာန်ဂှ်တုဲ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် လ္ၚဵုနွံလပါ်တေံ၊ လ္ၚဵုလပါ်ဏံရ။ ဆဂး ဂကောံလ္ၚဵုကဟဳထောံတုဲ ရုဲစှ်ကေတ် လညာတ်မံၚ်လဒေါဝ် ညံၚ်ရဴဂကောံလပါ်တိဍာ်သၟဝ်ကျာ ကေုာံ အေန်သဳအေတအ်လ္ၚဵုရ။ တိဍာ်မန်ဟွံဒှ်ပၞာန် တိဍာ်က ရေၚ်တအ် ဒှ်ပၞာန်၊ မဳဒဳယျာမန်တအ် မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဂွံ၊ မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဒးဂြိပ်ဒဴရ။ ရဲကေတ်စလပါ်ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ညံၚ်ရဴပဲါဒုဟ် ဟွံလောဲသွာကီု၊ ဟွံဗၠးအစောကီု၊ ရဲဒစဵုဒစးတအ်လေဝ် အန္တရာဲဟွံဍောတ်ရ။ လညာတ်အကြာက္ဍိုပ်သကိုပ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ ပၠန်ဂတးဂကူမန်တအ်လေဝ် ဒှ်မံၚ်ပိကဵုပန်ကီုရ။ 
ဂၠးတိပိုဲတ္ၚဲဏံ ပရေၚ်ပြိုၚ်ပကာန်အကြာကြုက်ကဵုရာတ်သာမွဲလပါ်ကဵု အမေရိကာန်၊ နေတိုဝ် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ်မွဲလ ပါ်ဂှ် ကၠးကၠး ပိုဲတအ်ဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရ။ ဗီုပြၚ်ကြုက်၊ ရာတ်သာ၊ အမေရိကာန်၊ နေတိုဝ်တအ် ပလှေ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲဂှ် ပိုဲတအ် ဟွံတီလဝ်ကၠာမဂး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိဂှ် ဂွံဗ္ၜမ်ဍေံဟွံလောဲသွာရ။ ပိုဲဒးဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပဝ်လဇြဳဍုၚ်ဂကောံဇၞော်ပန်တအ်ဂှ်တုဲ လ္ၚတ်အာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိပိုဲမဂး ကၠိုဟ်လောဲသွာမာန်ရောၚ်။ ဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပဝ်လဇြဳပန်က္ဍိုပ်တအ်ဂှ်တုဲ ဂၠးတိပိုဲ ပြံၚ်လှာဲ အာမာန်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ဟီုမာန်ရ။ ဍုၚ်ကိုဝ်ရဳယျာသၠုၚ်ကျာ ကေုာံ ဂျပါန်တအ်ဂှ် ဒၞာဲလ္ၚဵုညးတအ် ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ညးတအ်တုဲ ၜိုန်ရဟွံမိက်ပါ်ပဲါကြုက်ကီုလေဝ် ဆဂး ဒစဵုဒစးကဵုဇြဟတ်ဓရိုဟ်မဟာမိတ်အမေရိကာန်ဟွံမာန်ရ။ နေတိုဝ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုညးတအ်တုဲ ဟွံမိက်ဒးဓယံက်အမေရိကာန်တုဲ မိက်ဂွံက္ဍိုက်ပ်သဳကၠဳကေၚ်ကာအေန်ဒေါ-ဖသဳဖိက် ရဳဂျေန် ကော် Indo-Pacific Regionကီုရ။ 
ဂၠးတိဏံ ယြဴဍုၚ်လဵုမွဲဟွံဟီု ယဝ်ရဇၞော်ပြိုၚ်ပကာန်ကၠုၚ်မဂး နကဵုအမေရိကာန် ဒးပဒေါံကၟိုၚ်ဖျေံရောၚ်။ ဍုၚ်ရာတ်သာလေဝ် ကြဴနူသဵုဗဳယိတ်ယူနဳယာန် သရိုဟ်အာတုဲ သိက္ခာညးတအ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏံအောန်စှေ်အာ၊ မုက်ဍောတ် မတ်သဝ်၊ ညးတၞဟ်တအ် ဖျဝ်အဆံၚ်တုဲဆက်ဆောံ၊ ဂကောံနေတိုဝ်တအ် စိုပ်ဇိုၚ်ပယျဵုဇကုတုဲ ပၠေတ်မံၚ်ဍာ်ပါၚ်ပ္ဍဲကတောဝ်ဂှ် ဒုၚ်စသိုၚ်ပရေံလောန် မိက်ဂွံကလေၚ်ဂွံဘဝတြေံ ညံၚ်ရဴဂကူမန်ပိုဲ စိုတ်ဟဳသွဝ်မံၚ်ကဵုအေန်ပါယျာမန်ခေတ်ကၠာတေံကီုရ။ ပရေၚ်ဒုၚ်စသိုၚ်စိုတ် သာ်ဝွံတအ်ဂှ် ဍေံဖန်ဗဒှ်မံၚ်ရာသဳဥတုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိပိုဲရောၚ်။
ကြုက်ကဵုရာတ်သာ ဒှ်မွဲဇြဟတ်တုဲ ဍုၚ်ဍောတ်တ်တအ် မံက်ဂတဝ်ဗၠးၜးကၠုၚ်ဂှ် ၜိုန်ရဒှ်ဇြဟတ်စိုတ်ကဵုသွက်ပၠန်ဂတးဂွံဗၠးၜး ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲကီုလေဝ် ဆဂး ဍုၚ်ၜါဝွံ ဒှ်ကၟာၚ်စက္ကဝါ သွက်အလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာတအ်မွဲရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ညးတအ် နွံမံၚ် ထံက်မံၚ် ဂလာန်ဏီမဂး ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ဂံၚ်သီမံၚ်အဝဵု ဒဵုတွဵုကဝ်ဂှ်တုဲ အပါအမေရိကာန်၊ အဳယူတအ်လေဝ် ညးတအ်ဟွံဒးဖေက်ရ။ ယဝ်ရဒးဟီုပတောံဥပမာမဂး သၟိၚ်နာဲဝၚ်ဇၞော်မသုန် မအုပ်ဓုပ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲဂှ် ညးတအ်ဂွံလဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ၜါတၠတုဲရောၚ်။ ဖျေံညး သကအ်ဟွံစှေ်ရ။ ဂလာန်သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာ နာဲဇြဝ်မေန်ထောန် ကေၚ်ဟီုကၠုၚ်လဝ်ကြံၚ်ၚ်မ္ၚိုဟ်ဟ် နွံမွဲသာ်ဂှ်တုန်၊ ယဝ်ရဒး ဖေက်မံၚ်ဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော်တအ်ဂှ်တှေ် ဍုၚ်ဗၟာညးလေဝ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲဂၠးတိဏံဟွံသေၚ်ရောၚ်။ 
ဍေံနွံမွဲသာ်ဂှ် ဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ် ဗတိုဟ်ဗမ်မဂး မၞိဟ်တအ်ချိုတ်ရ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် စကာက္ၜၚ်ကျာတုဲပန်သၠေက်မဂး မၞိဟ်တအ် ဒှ်လလေၚ်ရ။ ဆလအ် ပၞာန်ဗၟာ ကေတ်ဇၞးကုအေန်ယူဂျဳမာန်ရော၊ ဆလအ် အေန်ယူဂျဳကေတ်ဇၞး ကံၚ်သဳ ပၞာန်ဗၟာမာန်ရော၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာပရေံဂလိုၚ်တေံ၊ အေန်ယူဂျဳပရေံခိုဟ်ဂလိုၚ်ဏံ ဂလာန်သၟာန်မြဴသာ်ဝွံ စွံလဝ်ကၠာ၊ တ္ၚဲဏံ ကောန်ဍုၚ်ပိုဲ စုတိချိုတ်အာမွဲစိတၠ၊ ဍုၚ်ကွာန်သ္ၚိဌာန် လေၚ်ဒိုက်အာ ဂလိုၚ်လဵုဂှ်ဟေၚ် မိက်ဂွံသၟာန်တီကၠာရောၚ်။ အခိၚ်ကာ လပိုဲဍောတ်တ်တေံ ကေၚ်ဗှ်လ္ၚတ်ကၠုၚ်ပရိုၚ် စပ်ကဵုပေဲါပၞာန် ပ္ဍဲယူဂေါသဠာဗဳယျာဂှ်တုန်၊ “အနိဌာရီုပေဲါပၞာန်- ဇကုဟွံမွဲကဵုက္ဍိုပ်၊ က္ဍိုဟ်မသက္ကုဇကုတအ်” ဂှ် ပေဲါပၞာန်ညးတအ် လလမ်ကၠုၚ် ၜိုတ်၂၇သၞာံဂှ် အခိၚ်တ္ၚဲဏံ ကလေၚ်ဒှ်ကၠုၚ်ညိညပၠန်ရ။ ပေဲါပၞာန် ဍုၚ်ပိုဲဂှ် ညံၚ်ရဴပၟတ်နရက် ဝေၚ်ပၠိုတ်ဟွံမွဲဂှ် ကောန်ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ဍေံဒှ်မံၚ်ညံၚ်ကောန်နရက်ဂျိုၚ်ၚ်ရောၚ်။ မဟာဝါဒဳဂ ကူဗၟာတအ်ဂှ် ဒှ်အဓိကမၞိဟ်စုတ်မံၚ်သၞပရက်ပၟတ်နရက်ဂှ်ရောၚ်၊ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲပၞာန်ဍုၚ်ညးတအ်ဂှ်လေဝ် မဟာဝါဒဳ သာပ်တအ် ဒှ်ၝောံလတေၚ်ဍေံကီုရောၚ်။ ဓဝ်သၟိၚ်စှ်ဟွံမွဲမဂး ဍုၚ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳလေဝ်ကဵုဒှ် ဒဳမဝ်ကရေဇြဳဟွံသေၚ်လေဝ်ကဵုဒှ် ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ကလိဂွံတသိုက်ဟွံမာန်ရ။ ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၃၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

==မအာတ်မိက်နကဵုညးလွပ်သီုဖ္အိုတ်သွက်ဂွံမၚ်မွဲလိက်ပတ်မန်==
ကာလချူလိက်မန်မ္ဂးလ္ပကွက် &quot;ရ&quot; နကဵုခ္ဍံက်လိက် &quot;္ရ&quot; ညိအဴ။ ယဝ်ရဆက်ချူအာအတိုၚ်တဏအ်တှ်ေသ္ကဵုအခိုက်ချူလိက်ဘာသာမန်ပိုဲမလီုလာ်အာမာန်ရောၚ်။ ဥပမာ ကာလချူ (မ္ၚဵု) ကွက်  &quot;ရ&quot; တှ်ေရမျာၚ် (မ ၚေ) ဟွံတိတ်ရ၊ တိတ်ဆၜိုတ်ရမျာၚ် (မ ရေ) ဟေၚ်ရ၊ ဟိုတ်နူ ကွက်လဝ် &quot;္ၚ&quot; ဟွံသေၚ်တုဲမတိတ်အာရ (ရ) ဟေၚ်ရ။ ကာလချူ (လ္ၚတ်) ကွက်  &quot;ရ&quot; တှ်ေတိတ်ရမျာၚ် (လ ၚတ်) ဟွံတိတ်ရ၊ တိတ်ဆၜိုတ်ရမျာၚ် (လ ရတ်) ဟေၚ်ရ။ စွံသတိညိအဴ၊ ကၠောမန်ပိုဲ။ ယဝ်ရနွံပၟိက်တၚ်ဂလာန်သၟာန်မ္ဂး နကဵုအကံက် [[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:咽頭べさ|Dr.Intobesa]] ဂှ်သၟာန်ကေတ်မာန်ရအဴ၊ တၚ်ဂုန်ဗွဲမလောန်နကဵုမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရအဴ။
* စရၚ်မိက်လိက် ကွက် &quot;္ရ&quot; တုဲချူလဝ်: [[ကမ္မတဳ သိုင်ခၞံ ဘာကောန်ဂကူမန် (ကွာန်လှာ)]]၊ [[ကမ်နိရာဲ]]၊ [[ကလော်မန်ဂမၠိုၚ်]]၊ [[ကအ်ကျာ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ကအ်ကျာ်]]၊ [[ကျာ်ဗတာၚ်၊ ကၠအ်သတ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်မုဟ်ဍုၚ်]]၊ [[ကျာ်မနုဟဝ်၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[ကျာ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်မုဟ်နာင်]]၊ [[ခၞိင်ဖရင်နံင် ဍုင်ဗဂေါ]]၊ [[ဂကောံစဳပျးဖောအ်ဗြေဝ်မဟာဇန်]]၊ [[ဂလာန်အာစာပဏ္ဍိတ]]၊ [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ကအ်ဗိန် ဘာဇၞော်]]၊ [[ဂျိဂှ်ၚိုတ်လဝ် ထဝ်ဂှ်ကလာတ်ပတိတ်]]၊ [[ဂွံအခိၚ်ကဵု ကေတ်အခိၚ်]]၊ [[ဂွံအခိၚ်ကဵုကေတ်အခိၚ်]]၊ [[စၟတ်သမ္တီဒဴပၞာန်ဗၟာဒက်လဝ်ကျာ်ပိကေုာံဝၚ်ဗၟာဂစိုတ်မန်]]၊ [[တက္ကသိုလ်အပါ]]၊ [[တံင်ပိုအ်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]၊ [[တၠဂုဏ်အ္စာအာနန္ဒ]]၊ [[ထဝ်မန် (ဥက္ကဋ္ဌဇၞော် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ)]]၊ [[ဒ္ဂေတ်ဝတ်]]၊ [[ဓါတ်ပံင်ကောံ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်လ္ဂုင်]]၊ [[ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် သၞာံ ၂၀၂၀တအ်]]၊ [[ပရေံဂှ်ထေၚ်ခိုဟ် ညးသပ္ပရိုဟ်ဂှ်ထေၚ်ဗၠေတ်]]၊ [[ပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန်]]၊ [[ပလိုတ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ကြေဝ်ဏာ]]၊ [[ပါန်သာ၊ နာဲ]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိစူဠဝဝ် သကုတ်−၁)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိစူဠဝဝ် သကုတ်−၂)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိပါဲစိုတ် သကုတ်−၁)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိမဟာဝဂ် သကုတ်−၂)]]၊ [[ပြကိုဟ်စရာဲဗုဒ္ဓဘာသာ ကၞပ်(၁)]]၊ [[ပြကိုဟ်စရာဲဗုဒ္ဓဘာသာ ကၞပ်(၂)]]၊ [[ဗညာအံင် (သကိုပ်ဂဳတ)]]၊ [[ဗော်ညဳသၟဟ်မန်]]၊ [[ဗော်ဍုင်မန်တၟိ]]၊ [[ဗော်သင်ပံက်ဗ္တောန် လိက်တၟအ်မန်]]၊ [[ဘဝဗၠာဲ]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်ခလံက်ခပြု]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်ဝါဂၠံင်]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် တန်ဒေါဝ် တံၚ်ပိုအ်]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ပွိုင်တိုက်ဝင်ဒုန်]]၊ [[မဟောဟ်သဓ၊ဇာတ်]]၊ [[မာံဝိုတ်တိုန်ဘာ]]၊ [[မေန်နဲသိုဝ်]]၊ [[မ္လစ်သာ၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[ယှိုဲသဳခုင်၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[လိက်ခၞိင် ကျာ်ယှိုဲသဳခုင်]]၊ [[လောကသိဒ္ဓိ]]၊ [[လျးသာသနာ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ဝါခရူ]]၊ [[လွဳအံင်၊ နာဲ]]၊ [[ဝင်ဓါတ်ကျာ်မုဟ်တဴ]]၊ [[ဝါဗ္ၚကၠံသွဝ် မုက်ဍောတ်မတ်သဝ်]]၊ [[ဝဳရ၊တၠဂုဏ်]]၊ [[သင်ကၠံ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်သင်ကၠံ]]၊ [[သဗ္ဗညု၊ ကျာ်စေတဳ]]၊ [[သိပ္ပံပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်]]၊ [[သိယဵု၊ ကျာ်စေတဳ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်ထဝ်]]၊ [[သုတကဵု ဂျဵုကာ]]၊ [[သၞေဟ်ဗဒဝ် ကွာန်တြေံ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]၊ [[ဟံသာကဵုနန်ထဝ်]]၊ [[အခိုက်ကၞာသၟာဒွက် ဗီုစိုပ်ကၠုၚ်ဌာန်ဒူရာ]]၊ [[အာရှ]] 
:ဆေၚ်စပ်ကဵုမုက်လိက်တဏအ်သီုဖ္အိုတ်ပိုဲတံပလေဝ်ပလေတ်တုဲယျ၊ လက္ကရဴတှ်ေနကဵုညးလွပ်တံသီုဖ္အိုတ်လ္ပဆက်ချူ ကွက် &quot;ရ&quot; (္ရ) အိုတ်ညိအဴ။ သွက်ဂွံမၚ်မွဲထိၚ်ဒက်အာဲကၟာဲလိက်ပတ်မန်၊ ဒုၚ်ဂုန်အာတ်မိက်ဏာနကဵုညးလွပ်တံသီုဖ္အိုတ်ရအဴ။ (သတိ။ ။ပိုဲတံဒုၚ်ဂုန်အာတ်မိက်လဝ်ကီုလေဝ်ဟွံသ္ပဂရုဆက်ကၠောန်သ္ပဒၟံၚ်သာ်တဏအ်ရတှ်ေ၊ သွက်ဂွံစဵုဒၞာထိၚ်ဒက်လိက်ပတ်မန်နကဵုညးမသ္ပပွဗၠေတ်ဒးတၟာတ်အကံက်ရောၚ်။ ပရေၚ်အဲဂွိၚ်ဒၟံၚ်ကဵုလိက်ပတ်မန်ဂှ်လေဝ်သ္ပကရုဏာတုဲကၠိုဟ်စိုတ်ကဵုညိအဴ)။--[[ညးလွပ်:Intobesa.bot|Intobesa.bot]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Intobesa.bot|ဓရီု]])  ၁၀:၂၂၊ ၂၀ ဂျူလာင် ၂၀၂၅ (+0630)

== ကလေင်စၟဳစၟတ်လဝ် သက္ကရာဇ် သၞာံ ဒတောဝ်ဨကရာဇ်မန် ဂဇအ်နန် ==
ကလေင်စၟဳစၟတ်လဝ် သက္ကရာဇ် သၞာံ ဒတောဝ်ဨကရာဇ်မန် ဂဇအ်နန်

&lt;nowiki&gt;#&lt;/nowiki&gt;သၟိင်ဝါရောဝ် (မဂဒူ)

         တဳလမၞုံကုပိုန်ကျာ်တြဲ ဒှ် ၈ ဝှ် စိုပ်မုဟ်တၟံ ပ္ဍဲမုဟ်တၟံဝွံတုန် ပပဓါန်ကဵုကလော်သုမ ဍေံအာကေတ်နင်တၟအ်ကမုမွဲ ကဵုကျာ်ဂဇအ်၊ သၠအင်ဒိုင်ဒစာံတၞး သီုကၞာင် ကၠုင်ဗ္ဒန်လဝ်သဗ္ဗညုတုဲ ကျာ်ပျးဒိုဟ်လဝ်။

        စုတိအာနူဂှ် က္တဵုဒှ်ကောန်ညးကအ်ဝါန်၊ နူသွတ် မိသ္တိက်လဝ်ပ္ဍဲဂဒူ ကနှံက်ကျာဂွံပ္တိန်နာမွဲပတိဟာတုဲ လသာစိဟ်ကၠုင်ထာန်ဂှ်ပၠန်။ ပဟိုတ်ဂှ် မဂဒူ ညးမ္ဂး။ သမာလမိတ်သှ်လဝ် သၟတ်ဝွံ သ္ပိုင်အကာသ သ္ဒဟ်ဨကရာဇ်။ ဇၞော်ဒှ်အာဗၠာဲတုဲ ဒှ်ဇမၞော်ဒလေင် ၁၆၀ စိုပ်က္ဍိုပ်ဒဵုမွဲ ကောန်ဒလေင်မွဲယဲအာ ဇကုဒြဟတ်ဇၟူမွဲဒလေင်ဂှ်ပင်ယိုက် ပ္ၚောအ်အာဍုင်သုက္ခောဒါယ။ တမ်သၞာံ သက္ကရာတ်တိုန် ဂဂဵုဂတးပန်စုတ်ဒလေင်ဒကုတ်အာ ပ္ဍဲပၞး ဗအ်မွဲဒတုံစိဟ်ပါဲပလိုတ် ဗအ်မွဲဒတုံစိဟ်ပါဲဗၟံက်ဂှ်အာၜိုတ်ကေတ်ရ။ ပသာန်လျးလလဳမဒြေပ်ဂှ် ညံင်ပြာသာတ်ထဝ်ရ ပ္ဍဲမတ်မညာတ်။ အာသှ်ကဵုဗမၞးမွဲနွံကဵုပညာ၊ လာပ်သၠုင်ဒတဴပူဇဴအဲတုဲအဲသှ်ကဵုရ။ ခနှဂှ်ပညာဂွံအခေါင် ဒုန်မွဲသၠုင်ဒတဴၜတ်ကေတ်တုဲ ယာတ်ထမှိင်က္ဍိုပ်ဂှ်ဂြောပ်ဖျိဟ်သြန်ရုပ်စိင်မွဲ တိုန်စွံလဝ်ဝွံ အဲပူဇဴအစာရ။ ဗမၞးခါမမိင်ညာတ်ပတဴအသဝ်၊ ဟာဲကောန်မန် မပတၠကုသဵုမပြဲနူညးရောင်၊ ပသ္ကဵုယိုက်ဒလေင်ရော ဒေဝတဴလဝ်စိုတ်တုဲ ပပန်ဒကုတ်ကၠေံဒလေင်ရောင်။ လ္တူက္ဍိုပ်ညာတ်ရုပ်ပြာသာတ်ဂှ် လတူက္ဍိုပ်တၟံနန်ပြာသာတ်က္တဵုဒှ်ဟွံလအ်ရ။ ပပူဇဴသြန်ရုပ်စိင်ကဵုအဲဝွံ ဂမာစိင်မခစကၠာတုဲ ညိမခစသၟိင်ရ။ သာ်ဝွံသၟာနိမိတ်သှ်လဝ်။ 

        ဇကုမွဲဒိုအ်ဒၟံင်ဍုင်သုက္ခောဒါယ ကောန်ဒလေင် ၁၆၀ ကလေင်စဴအာရ။ ဇကုတဴပ္ဍဲရုင်စိင်၊ တၠညးသုက္ခောဒါယစိဟ်ဗဵုစိင်ပျတ်၊ သုင်ဍာ်ဒဂံင်တုဲ တ္ၜောဟ်ဖျိဟ်ဒးစုတ်ခတ်မွဲလမးတိုန်။ ဟာဲကောန်မန် ဝွံခတ်မွဲ၊ မင်ဗၠာဲဇအ်သဝ်လောပ်အာၜိုတ်ကေတ်ခတ်ဂှ်ရ။ မင်ဗၠာဲအာရာန်မခါကဵုယဗြဴသေံ၊ ခတ်မွဲမကီု လပုဟ်တဲမွဲမတုက်ကေတ်ရ။ မိင်ဂလာန်ယဗြဴတုဲ လပုဟ်တဲတလေတ်ဍာ်ပါင် စလံက်စုတ်ဒေါဝ်မခါ လးဒပှ်တုဲကွဟ်ကေတ်ရ။ ယဗြဴညာတ်ပွမင်ဗၠာဲဝွံတုဲ ပတဴအသဝ်။ ဟာဲကောန်မန် မတီဝဳပရာက္တဵုပြဟ် ၚုဟ်ဂၠု မသ္ဒဟ်ဨကရာဇ်ယိုက်စၞန်တဲမွဲရ။ 

ဒေဝတဴပၠောပ်စိုတ်ဒးသမိတ်လဝ် မင်ဗၠာဲဒြာတ်စုတ် ဇနော်တၞံခါမွဲတၞံ မွဲသ္ဂန် ဇလိင်ဍေံပန်ဟတ်။ သၟိင်သုက္ခောဒါယ ညာတ်တုဲသၟာန်ညးမတဵုဂှ်ရော၊ အဲဍိက်မတဵု ခတ်မွဲတၠတိဇနော်မထ္ၜးဂှ်ရ ရာန်ဂွံမခါမတဵုလဝ်ရအဴ။ မခိုဟ်စရ တၠညးဂး။ တ္ၚဲသဳဗပေင် ဂိတုအသာတ် မင်ဗၠာဲမွဲ စၚိန်တၞံခါ တိုန်တွာဲတၠညးသုက္ခောဒါယရ။ ကောန်မန်ဝွံ ဆခတ်မွဲကီုဒတုဲမြမဝ်အဲဂလိုင်ဝွံခနှံဒှ်။ ဟာဲကောန်မန် ဒၟံင်ပ္ဍဲမုက်ကၠတ်အဲရ။ ပတွဵုနူဂှ်တုဲ က္တဵုပြဟ် ၚုဟ်ဂၠု၊ ဟွံဟိုတ်မာဲ သၟိင်သုက္ခောဒါယ သညာတ်ပတိပတ်သာ်ဝွံတုဲ အလုံဝင်ဖအိုတ်ဇိုန်ကဵုပဝိုင်ရ။

သၟိင်သုက္ခောဒါယ အာဝေင်စိင်၊ ကောန်သၟိင်သုက္ခောဒါယ မေဏင်သောဲဍာ ဂှ်ဒဒှ်ေဒယှ်အာ၊ ဖေက်ညးတီညာတ် ဒကိုပ်ပၞာန် ၄၀ ဒက်ဖံင်၊ သ္အာဒုင်တၠညးဂးတုဲ စိုတ်ဒှ်မွဲတုဲ ကၠောံအာပါဲသင်ပလိုတ်ရ။ ညး ၄၀ ဒှ်စိုတ်မွဲတုဲ ဗက်ကၠုင်ကရောမ် မဂဒူကီုရ။ တြဳဇှ်ကုသဵု ညးဟွံဗက်ထက်ကၠုင်စိုပ်ထာန်ဒမံင်ဇကုရ။ 

        နစလဳစလးဇကု ညးမတဴထာန်ရးပးအိုတ်သီု၊ နဓနသံဝိဘာဂ၊ ဝါစာသံဝိဘာဂ၊ ပၠောပ်လဝ်သကေံတဲတုဲ စိဟ်ဗ္ဒဟ်မတ်လမၠီု၊ နဥပါဲဇကုမဆိုက်ဗ္ဒက် ကေတ်ဇၞးကဵုသၟိင်အလဳမာ တုဲ ကေုာံအစာပိ - အစာကါဝေါက် ဂးမွဲ၊ အစာဂေါသြ ဂးမွဲ၊ အစာဒဂဵုမှာသၟိတ် လေဂးမွဲ၊ အစာသေံ မန် ဗမာ အစာတအ်ဝွံမဆိုက်ဗ္ဒက်ပ္ဍဲဗိုတ် ၃၊ ဗေဒင် ၄ ညံင်မဂြင်လဝ်ကီု၊ တဴပ္ဍဲဒလောအ်ဗ္တောန်အစာတံဝွံတုဲ အတိုင်အစာတံဝွံဟီုလဝ် ဒိတ္ထဳနက္သတ် သၞာံဝွံခိုဟ် ခနှံဗ္ဒဟ်ဍုင်ကွာန် ညံင်ကမၠိုင် ကမာမၞုံကဵုဗလာဲရ။ 

ကဵုၚးပ္တန်ဂအာင်ဍုင် အဒိမၚးကၠာ ကၠန်မွဲဇၞော်ကၠးမဆဵု၊ ဍုင်ဝွံသ္ဒဟ်သၞိဟ် က္ၜင်ဂၠိုင်သန်ဂတ၊ ၚးအာဂတဂှ် ဆဵုကၠမွဲပၠန် သၟိင်ပသၟိင်သန်ထာန်ဝွံဂံင်သ္ကာတ် ဟွံဇမိုက်ကဵုသတြုရ။ ဇနးမပြဲသ္ဂောံရ၊ အစာတအ်သှ်လဝ် ပ္ဍဲသက္ကရာတ် ၆၄၉ ဂိတုမာ် ၉ မၟံက် တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ လက်မကဝ် မယိုက်ဒယိုင်မြမေမဍာ်။ ကာလဂှ် ဗြဴမွဲသီုလယိုင်ဂဝ်ဂၞဴတလာဲသော် ကၠုင်ဇမဳက္တိုင်ဂှ် ဇကုဍေံဒတုံစိဟ် ဒွံ(ဇီုဒး) ဒယိုင်ဆီဍေံပရာတ်တိုန်ဒှ်ဇြုံ ၈၊ ဇြုံ ၇ ချိုတ်ပ္ဍဲဍုင် ဇြုံမွဲဇက်တိတ်တုဲဟွံညာတ်ရ။ ညာတ်လၟိတ်ဂှ်တုဲ အစာတအ်မသှ်လဝ် သၟိင် ၇ ဒတောဝ်ပသၟိင်ပ္ဍဲထာန်ဝွံ၊ မွဲဒတောဝ်ဂှ် သ္တိတ်အာနူဍုင်ဝွံတုဲ သ္ပသၟိင်ထာန်တၟေင်ဗွဲဒိုဟ်ပလိုတ် အစာတအ်သှ်လဝ်ရ။ ပလိုတ်တၞံဇြဲမွဲတၞံ နွံဒေဝတဴဇြဲ ၇ ညးဂး။ 

        သၟိင်မဂဒူတုန် ကၠာဍုင်မတ်တၟဟတုဲညိ စဳရေင်တမာဲဇမိန် သီုလိက်ရာဇာသာန် စကာကလုတ်ဥဒုတ် ကဵုတိုန်တွာဲတၠညးသုက္ခောဒါယ၊ အာတ်ကြိယာပသေက် သီုယၟု၊ သၟိင်ဗြတေဇ တၠဍုင်သုက္ခောဒါယ ကာလမမိင်လိက်ရာဇာသာန် သၟိင်မဂဒူ ဂမာန်ဇကုသ္ဂောံဒှ်သၟိင် အိုဟ်တၟိုဟ်စိုတ်ဗွဲမလောန် စင်ခြင်ကဵုအမာတ် ၄၀ တုဲ ကြိယာပသေက် ၅ သာ် စဳရေင်၊ ပူဂဵုမွဲတၞောဝ်ဒတောဝ်ဨကရာဇ်ဟသေင် နအနုဘဴကုသဵုရောင် ညံင်ဒဇူစိဟ်နူလတူအကာသကီု ယၟုဂှ်တက်တဆိပ် ပ္တဴလဝ်လ္တူအကာသ ၇ ဟတ်တုဲကဵုပလံင်ဖျိဟ်ရ။ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၄၉ ကီု သၟိင်ခနှံဍုင်လေဝ်တုဲ ကေုာံကောန်သၟိင်သုက္ခောဒါယ မေဏင်သောဲဍာ ဂှ်ဒုင်ရာဇာဘိသေခ ဒုင်ယၟုသၟိင်ဝါရောဝ်၊ သၟိင်ဒဇူစိဟ်နူလတူအကာသ မိဂ္ဂး။ သၟိင်ဂှ်ပသၟိင် ၃ သၞာံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၂ ကေုာံညးမၞုံပညာ ဂမှဳ ဗမၞး ဒကိုပ်ပၞာန်ဇမၞော်သၟတ် ခနှံလဝ်ဓမ္မသာတ်အပၠေတ် သ္ဂုတ်စဝါတ်သတ္တံဂမၠိုင်၊ သၟိင်ဂှ်ခနှံဓမ္မသာတ်တုဲ သၟိင်အဒိထာန်လဝ် - သ္ဂုတ်စွာတ်ဝွံ သတ္တံမိင်တုဲ လ္ပပဝါတ်ဂါတ်ကေုာံရင်သကအ် ဝါဒသ္ကဵုဟဲအာ တုဲဇဟာန်သမိန်ဗွဲမဂၠိုင်က္တဵုဒှ်၊ သၟိင်စမိန်စမာန်ထာန်ဝွံ သ္ကဵုရပ်စပ်ဒလောံဗ္တောန်ညးဂမၠိုင်အဓါန်ဂၠိင်သ္ၚောဲ၊ သာ်ဝွံရဟွံကဵုဒှ်မ္ဂး ပြကိုဟ်အဲမကနှံလဝ်ဝွံ ကဵုဗ္ဒန်အာညိ သၟိင်အဒိထာန်လဝ်၊ စဳရေင်တုဲ ပ္ဍဲတာန်ဆံင် မနွံရုပ်ကသူမစိစောန်ထၜုတ်လဝ်ရ။

        နူဂှ်ပိသၞာံဂတ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၅ စိင်ဗ္တာင်သၟိင်သုက္ခောဒါယမွဲ ဍာ်ဇၞော်ဍိုက်ကၠုင်သွး ညးဂွံတုဲတွာဲသၟိင်သုက္ခောဒါယ၊ ဇကုညံင်တောဝ်ချဵုဗၜန် ဒြင်ညံင်သဗသမ္ၚိတ်၊ သော်ကၞေင်ညံင်အံင်မုဲ၊ ကာပ်ပါင်ညံင်ညးမဖျောန်လဝ်ဍာ်ကြေက်၊ သၞေမ်ညံင်သြန်၊ မှ်သၞေမညံင်အခဝ်ဇာင်ၚုညးမစဳလဝ်ကီု၊ ဂတာဇိုင်တဲဗကေတ်ညံင်သာ်ဆုန်၊ ဂဍောင်မတ်ဗကေတ်ညံင်ကလောံမၞိက်၊ ဗတညံင်ပၞိက်ပၟဝ်။ 

        သၟိင်သုက္ခောဒါယ ဂွံပ္ကင်ရင်ဍုင် ၉ သၞာံ အယုက်စိင်ဂှ်ဒှ် ၁၉ သၞာံ၊ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၅ စိင်ဗ္တာင်စိုပ်သုက္ခောဒါယ၊ ၁၉ သၞာံဂွံပတၠ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၆၄ စိင်ဗ္တာင်ဟွံရပ်ကမတ်(ဟွံစချောဲ)၊ ကော်နင်အစာစိင် ၚေဝ်ရံင် လက္သန်ယဲဟမွဲ၊ စိင်ဝွံသၟိက်အာဒၟံင်ထာန်တၟေင်ရောင်။ သၟိင်သုက္ခောဒါယ ကဵုထောံကမတ်ဍုင်ယောနက၊ ကမတ်ဍုင်အယုဒ္ဓယပုရ၊ ကမတ်ဍုင်ပဘာလရး၊ ကမတ်မတိမ(မတ်တၟ)၊ ကမတ်သုက္ခောဒါယ။ ကမတ်မတိမ စိင်ဗ္တာင်ရပ်။ သၟိင်ဗြဍဳဇ ခါမညာတ်မိပ်စိုတ်ပူမှ်၊ ဒကိုပ်ပၞာန် ၄၊ ဗဵု ၄၀၀ ကဵုပလံင်ဖျိဟ်ကုသၟိင်ဝါရောဝ်။ 

ဂွံစိင်ဗ္တာင်တုဲ စဳရေင်ထာန်ဆံင်လေတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဂှ်ကီု ပၞာန်သၟိင်ဟဝ်ဇက်စိဟ် ပ္ဍဲဂိတုမာ် ဗဵုမွဲကိုတ်ကဵုတြဴလက် စိင်ချေံဗွဲမဂၠိုင် ကၠုင်တ္ၚီုမတ်တၟသ္ပဍုင်ဇကု သီုကောန်ဗြဴဇက်စိဟ်ကၠုင်ဖျိဟ်ဒၟံင်ဒပ်။ ပ္ဍဲခၞဂှ် သၟိင်ဝါရောဝ် ဍိုက်စိင်ဗ္တာင်ဇက်တိတ်အာ မသက္ကုဇမိုက်(ဟွံဖေက်) ဒေါဝ်ပၞာန်ဟဝ်ဂမၠိုင် ဗၠးလောပ်အာ၊ စိင်ချေံဗဵုလဗး အပေါတ်လွဟ် ဗၞုဟ်ခြပ်တ္ၚ ဗွဲမဂၠိုင်။ ထဝ်သြန်ဟတီကဵုလမိဟ် ပစှ်စွံမွဲစွံ ဗဵုပၞာန်ဗၠးစိုပ်ဍုင်ဇကု၊ မိင်ပရိုင်ဒယှ်သၟိင်ဝါရောဝ်။ ဇၟာပ်ဍုင်ဒးပလံင်စမာဲဇမိန်အိုတ်။ 

        ပတွဵုနူဂှ် ဍုင်မတၟဂၠိုင်ကဵုစိင်ချေံ ဗဵုလဗးဂၠိုင်သန်ဟေင်၊ သၟိင်ဝါရောဝ် ညာတ်ဒဒိုက်သနာသၟိင်ဟဝ်သီုဗဵုဂမၠိုင် ဒဇပ်ဇတဝ် ထောံကြိယာပတ်သာဓနတုဲ ဒြေပ်ဒဴဟဒှ်ဖျိဟ်က္ဍိုပ်ပါန်လမျီု၊ ခါသၟိင်ဝါရောဝ်မညာတ်တုဲ ဂတကျာ်ဂတသင် ပလဝ်သစ္စရ။ “သ္ပတမ်နူတ္ၚဲဝွံသ္အာဂတ ကမိန်ဍုင် ပိုန်ဟာန် ယာန်ဗဍိုက်ညး ယဝ်အဲလွဵုအသဳညး လ္ပကဵုအဲဒးရာဒနာမိက်ညိ။ လ္ပကဵုဒးအာပဝါတ်ဂါတ်ကဵုညးညိ။ ပိုန်ဟာန်အဲ လွဵုအသဳကမိန်ဍုင်အဲလေဝ် ပကဵုညးဒသိုင်ဏာမာန်ညိ၊” သာ်ဝွံပလဝ်အဒိထာန်တုဲ ပ္တုဲကုသဵုဒက်ကျာ်မဟ်သၟိင်ကျာ် ၈ ထာန်၊ ကျာ် ၁၆ ထာန်၊ ကျာ်က္ဍိုပ်ဒဵုပန်၊ ကဵုသေဌဳ သမ္ၚေဟ် သ္ဂံင်သ္ဂဴတအ်သီုသၟိင်၊ ပတုဲကုသဵုယိုက်ဒိုက်သာသၞာ ဇဇၞော်ပၟဝ်အာဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ဓါတ်သော် ၆ တၞုင် ပ္တိုန်က္ဍိုင်ရပ်ထဝ်၊ ညးရးနဳဂီုဂမၠိုင်က္တဵုဒှ်ကရုဏာ၊ ညးဒိုက်ကဵုဒြပ်ဟုံမှာစုတ်တံ ကဵုဗွိုက်လတက်ညံင်ကောန်ပ္ဍဲစြိုဟ်ကီု၊ သၟိင်ဝွံမင်မွဲတဴရ။ 

        ကၠာဟဒှ်သၟိင် အယုက် ၄၀ သၞာံ၊ ပသၟိင် ၁၉ သၞာံ၊ အယုက် ၅၉ သၞာံ အာစိုပ်အနိစ္စဓဝ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၆၈ သၟိင်ဝါရောဝ် အာစိုပ်အနိစ္စဓဝ်။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၀:၄၇၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== ကိစ္စယိုက်ဝန်ပၞာန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် သၠုင်ပတေင်ပတိုန်မွဲအဆံင်ပၠန် ==
ကိစ္စယိုက်ဝန်ပၞာန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် သၠုင်ပတေင်ပတိုန်မွဲအဆံင်ပၠန်

မယံင် (ဍုင်မန်)

ပရေင်ယိုက်ဝန်သ္ပပၞာန်ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် ကေတ်ဒၟံင်ဓဝ်ပလိုဟ် ကဵုကေတ်ဒၟံင်ဩန်၊ ကဵုဩန်တုဲ လိင်ကေတ်ဒၟံင်မၞိဟ်ဂှ် ဟွံလုပ်ကဵုသၞောဝ်ဥပဒေ သ္ဂးတုဲ နူကဵုအလဵုအသဳတၠအဝဵုပၞာန်တအ် ဟွံကဵုအခေါင်ရ။ 

စပ်ကဵုကိစ္စညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဝန်သ္ပပၞာန် ပရေင်ကဵုကေတ်ဒၟံင်ဩန် သွက်ဂွံလိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးဂှ် ဗၠေင်ဒၟံင်ကဵုသၞောဝ်ဥပဒေယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ်တုဲ “နဲဂွံ နဲကေတ်” ပတိတ်လဝ်ပၟိင်ရ။

သ္ပဟိုတ်နူပတိတ်လဝ်ပၟိင် “နဲဂွံ နဲကေတ်” ဂှ်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး ပ္ဍဲဍုင်မန် ပရေင်ရပ်တံင်မၞိဟ် သွက်ဂွံယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ် တေင်ဂြတ်ကၠုင်ဒၟံင်နွံရ။ 

ပ္ဍဲဒေသဍုင်မန်ဂှ် အလဵုအသဳတၠအဝဵုတအ် သ္ဂောံကေတ်ဗီုပ္ဍဲဒေသရးဂကူဗၟာတုဲ မၞိဟ်ဒးအလန် ဒးယိုက်ဝန်သ္ပပၞာန်အတေင်ဂှ်လေဝ် ဒှ်ဂဝိင် ဖေက်ၜက်တိတ်အာ ပ္ဍဲဂကောံပၠန်ဂတးတအ်၊ ဖန်အလန်တုဲ ဂွံကဵုဂၠံက်မာဲဂှ်လေဝ် ဒှ်ဂဝိင်ကဵု ပရေင်ဒစဵုဒစး ထတ်သ္ကာတ်အာတုဲ ကေတ်လဝ်ဓဝ်ပလိုဟ် ကဵုကေတ်ဒၟံင်ဩန်၊ ဗက်ကေတ်ဒၟံင်ဩန်ပ္ဍဲသ္ၚိတုဲ စၞးဂှ် လိင်စုတ်ဒၟံင်မၞိဟ်ဂကူဗၟာတအ်ရ။

ဗီုပြင်ဏံဂှ် ဒှ်ဒၟံင်ညံင်ရဴကူသာန်သွံရာန်မၞိဟ်ရောင် အမာတ်ကၠတ်ထဝ်လ္ၚဵု သဳကၠဳပတိုန်ထ္ၜးကၠုင် ပ္ဍဲကောံဓရီုကၠတ်ထဝ် နွံကၠုင်ဂှ်တုဲ ပရေင်ကဵုကေတ်ဩန် သွံရာန်မၞိဟ်ဂှ် နူကဵုအဆံင်လတူတေံ ဟွံကဵုအခေါင်ရ။

ကဵုကေတ်ဩန်တုဲ ရာန်လိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးဂှ် ဟွံကဵုအခေါင်တုဲဂှ် လၟိဟ်မၞိဟ်ဒးကေတ်ဂှ်လေဝ် ညံင်ဂွံပေင်မာန် ကဵုလဝ်စၞောန်ပၟိင်သာ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်မၞုံတာလျိုင် ဒးဂၠာဲဗပေင်သ္ပပၞာန်တအ် သၠုင်ပတေင်ပတိုန်မွဲအဆံင်တုဲ ဒးဗက်ရပ်ဒၟံင် မၞိဟ်အဝဲလုပ်အဝေါင်သ္ပပၞာန်တအ်ရ။

“ပရေင်ဗက်ဩန်ပ္ဍဲကွာန်တုဲ လိင်စုတ်ဒၟံင်မၞိဟ်ဂှ် နူကဵုကဆံင်လတူတေံ ဟွံကဵုအခေါင်ရ၊ ပရောဏံဂှ် နူကဵုအမာတ်လ္ၚဵုတအ် သဳကၠဳကၠုင် ပ္ဍဲကဵုကၠတ်ထဝ်လတူတေံတုဲတှ်ေ ပရေင်ကူသာန်သွံရာန်မၞိဟ်ဂှ် ဒှ်မံင်ညံင်ရဴ သွံစမၞိဟ်၊ ပရောဏံမံက်အာတုဲတှ်ေ ကဵုဩန်တုဲ လိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးဏံဂှ် ဍေံတအ် ကၟာတ်ထောံ ဟွံကဵုအခေါင်ရပုဟ်၊ လၟိဟ်ၜိုတ်ဍေံဒးကေတ်ဂှ်လေဝ် ညံင်ဂွံဂွံ ဍေံစၞောန်လဝ်ဗီုဂှ် ဒှ်ဗီုဂှ်တှ်ေ ရဲညးတာလျိုင်သၟဝ်ဏံဂှ် ဗီုဂွံဂှ် ဒးဖန်ရ၊ ဒၞာဲဒးရပ်ဂှ် ရပ်ကေတ်ဏောင်၊ ဒၞာဲ ကော်ကေတ်ဂွံတှ်ေ ဍေံကော်ကေတ်ဏောင်၊ ဒၞာဲဒးဂၠံက်မာဲတှ်ေ ဍေံဖန်ဂၠံင်ဂၠံက်မာဲဏောင်၊ မွဲဒေသကဵုမွဲဒေသ ဟွံတုပ်ပုဟ်၊ ဗီုဍေံပြေပြံင် ဗီုဍေံဖန်ဂွံဂှ် ဍေံဒးဖန်ရ” သာ်ဝွံ ညးဆက်စပ်ကဵု အမာတ်ကၠတ်ထဝ်မန်မွဲတၠ ဟီုထ္ၜးရ။

ဟိုတ်နူစၞောန်ပၟိင်တိတ်ကၠုင်သာ်ဂှ်တုဲ ဍုင်မန်ဂှ် ပရေင်စၟဳစၟတ်တေင်ဂြတ်ကၠုင်တုဲ ပရေင်ရပ်တံင်ဓဇက်ဒၟံင်သၟတ်တအ်လေဝ် ကတဵုဒှ်ဂၠိုင်တိုန်ကၠုင်၊ ဒေသရပ်တံင်ဓဇက်သၟတ်တအ်လေဝ် သၠဲလးတိုန်ကၠုင်ရ။

ပရေင်ရပ်တံင်ဓဇက်မၞိဟ်အဝဲစိုပ်တအ် တေင်ကြံင်ကၠုင်ဂှ်တုဲ လ္ၚဵုဂှ် ဂွံပရိုင်လေဝ်နွံ၊ လ္ၚဵုဂှ် ဟွံဂွံပရိုင်တုဲ ၜက်အာ ဒၞာဲပကောံပၞာန်တၟိနွံရ။ လ္ၚဵုဂှ် ဂွံမိင်ပရိုင်ဂတာပ်တဲတုဲ ပညဳသၠာဲကဵုဩန်ဂၠိုင်ဂၠိုင် ဗၠးကၠုင်လေဝ်နွံရ။ 

သ္ပဟိုတ်နူပတေင်ရပ်တိုန် သၟတ်ဒးယိုက်ဂၠေင်ပၞာန်တအ် တေင်တိုန်ကၠုင်ဂှ်တုဲ ပရိုင်ဒးဒုင်ရပ်ဂှ် အတေံ အဏံ မိင်မံက်ကၠုင် ရုသံင်ဒၟံင်အဆက်ဆက် က္တဵုဒှ်ကၠုင်ရ။

ကိစ္စညးဍုင်ကွာန်ဒးယိုက်ဝန်ပၞာန် (ဗၟာ) ဂှ် အတိုင်သၞောဝ်ဥပဒေမ္ဂး ဇၟာပ်မၞိဟ်အဝဲစိုပ် (၁၈) သၞာံ တြုံဗြဴဟွံသှ်ေ ဇၟာပ်မၞိဟ် ဒးယိုက်ဂၠေင်ဖအိုတ်ရ။ ဆဂးဂှ် ပ္ဍဲဒေသကောန်ဂကူ ကောန်ဍုင်အရင်တအ်မ္ဂး ကေတ်လဝ်ဓဝ်ကၠိုဟ်ခၠင်တုဲ ဗက်ဩန် လိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးအိုတ်ရ။

ညးဍုင်ကွာန်ဍုင်မန်တအ်ဂှ် ဒးကဵုဩန်သောင်ဍေံ မၞိဟ်ဟွံဒးအာတှ်ေတုဲ သၞောတ်ဏံဂှ် ဒးစိုတ်ဂၠိုင်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ကဟဳ ကၠတ်ကဵုဒၟံင်ဩန် ဗီုညး ဗီုညးတုဲ လိင်စုတ်ဒၟံင်မၞိဟ်စၞးအိုတ်ရ။

“ဒးကဵုကေတ်လှုဲဂှ် ပိုဲမၞိဟ်ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဒုင်တဲမာန်မံင်ရ၊ မွဲဂိတု (၁) လက် (၁) လက်ဘာ်၊ လ္ၚဵုဂှ် ဒဵုကဵု (၂) လက် ဒးလေဝ် နွံမံင်၊ ပိုဲညးဍုင်ကွာန်တအ်ဂှ် ဒးကဵုလှုဲ မၞိဟ်ဟွံဒးအာ မုဟွံဒှ်ပုဟ်၊ လှုဲဂှ်ကၠောန်ကေတ် မၞိဟ်ဟွံဒးအာတှ်ေတုဲ ဒုင်တဲမာန်မံင်၊ လ္ပကဵုဒးအာတှ်ေတုဲ” သာ်ဝွံ မိယာဲသၟတ် နူဒေသဇြပ်ဗုမွဲတၠ ဟီုရ။

သၟတ်အဝဲစိုပ်ဒးလုပ်ပၞာန်တအ်ဂှ် နူစပရိုင်တိတ် ဇၟာပ်မၞိဟ် ဒးလုပ်ကေတ်တာလျိုင်ယိုက်ဝန်ပၞာန်ရောင်ဗက်ဂှ် ဗီုညးကဵုညး ပါဲဓလေတ်တိတ်အာဍုင်မ္ၚး ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ သၟတ်ဗွဲမအောန်ဂှ်ဟေင် သှ်ေဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်/ကွာန်တအ်ရ။

နူကဵုအလဵုအသဳတၠအဝဵုတအ် ပတေင်ဂရတ်ပတိုန် ကိစ္စဒးယိုက်ဝန်ပၞာန် ပ္ဍဲဒေသဍုင်မန်တုဲဗက်ဂှ် သၟတ်သှ်ေဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်/ကွာန်လ္ၚဵုတအ်လေဝ် ထပ်ပါဲဓလေတ်ဒၟံင်ပၠန်တုဲ သၟတ်သှ်ေဒၟံင် ဂတာဍုင်/ဂတာကွာန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ်ဟေင် ဒးဒုင်ဒၟံင်ဘဲ ပရေင်ကရေပ်ဂရတ် ကိစ္စဒးယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ်ရ။

ပရေင်ကိစ္စညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဝန်ပၞာန်ဏံဂှ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် ၜိုန်ဟွံဒးဂၞပ်စိုတ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်ဒးဒၟံင်သၟဝ်တဲ အလဵုအသဳတၠအဝဵုတအ်တုဲ “ပါဲဟွံဂွံ ဒိုအ်ဟွံဗၠး” ဒးဒုင်ဒၟံင်ဘဲအိုတ်ရ။

ဒဒိုက်သၞာညးဍုင်ကွာန် ဒးလုပ်ယိုက်ဝန်ပၞာန် (ဗၟာ) ဏံဂှ် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်တအ်လေဝ် တာဒၞာကဵုဟွံမာန်၊ ဂကောံပၠန်ဂတးတအ်လေဝ် စဵုဒၞာကဵုဟွံမာန်၊ အလဵုအသဳသွာင်မ္ၚး (အေန်ယူဂျဳ) လေဝ် ဟံင်ပြာ်ကဵုဟွံမာန်ရ။

ပေါဲပၞာန် အကြာဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ကဵု ဂကောံပၠန်ဂတးတအ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဂွံဒုင်ဒဝ်ဗတိုက်ပၞာန်မာန်ဂှ် တင်အဓိက ဗပေင်ကၠုင်ဒြဟတ်ပၞာန် နကဵုသၞောဝ်ဥပဒေ ညးဍုင်ကွာန်ဒးယိုက်ဂၠေင်ပၞာန်ဏံတုဲ သၞောတ်ဏံဂှ် သွက်တၠအဝဵုတအ် ဒှ် တင်ပၟိက်ကိစ္စဇၞော်မွဲတုဲ မွဲအဆံင်တုဲမွဲအဆံင် သၠုင်ပတိုန်ဒၟံင်အသိင်နွံရ။

လၟုဟ်မ္ဂး ပံက်ဂွံကွတ်ပၞာန်သဇိုင် လၟေင် (၂၇) ရတုဲ မွဲလၟေင်မ္ဂး လၟိဟ်ပၞာန်တၟိ (၅၀၀၀) တၠ ညံင်ဂွံဂွံဂှ် နကဵုနဲကဲသွာင်ဇဳ တၠအဝဵုပၞာန်တအ် ကော်ကေတ်၊ ရပ်ကေတ်၊ ရာန်ကေတ် ဗီုဂွံ ဗီုကေတ် သၠုင်ဒၟံင်အသိင်နွံရောင် ပတိုန်ထ္ၜးဏာရ။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၀:၅၀၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== အကြီုသပုန် ==
အကြီုသပုန်
=======

( နကဵုဍိုပ်လိက်Rebel yell: Arakan Army leader speaks to Asia Times
အ္စာပရိုၚ် BERTIL LINTNER သၟာန်သွဟ်တက်လဝ်ကျာကဵုသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ထောန်မျာတ်နာၚ် ညးမဒှ် ဍိုပ်သ္ကိုပ် ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ် (AA)တုဲ ပ္တိုန်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲလိက်ပရိုၚ် Asia Times နဘာသာအၚ်္ဂလိက် နွံစၟတ်တ္ၚဲ ဂျာန်နဝါရဳ ၁၈၊၂၀၂၂ ဂှ် သွက်ဂကူမန်ပိုဲ ညးမိက်ဂွံဗှ်ဗီုမန်တအ် ဂွံဗှ်မာန် ရန်တၟံတုဲ ကၠာဲပ္တိုန်ထ္ၜးကဵု နလၟေၚ်ဝေါဟာဟီုအရေဝ် ညံၚ်ဂွံကၠိုဟ်လောဲသွာရ။) 

ဇျေၚ်မာဲ- သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော်ထောန်မျာတ်နာၚ် နွံအယုက် ၄၃ ဝွံ ဒှ်ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၠန်ဂတး ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာ အယုက်ဍောတ်အိုတ်၊ ဂွံပေဲါအံၚ်ဇၞးဂၠိုၚ်အိုတ်မွဲတၠရ။ ဒပ်ပၞာန်ညးအာဂတပၠတရဴမံၚ် ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ် (အေအေ) ဂှ် စဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၉ တေံတုဲ နူကဵုမၞိဟ်မွဲဇျောပ်ဍောတ်ဂှ် ဇၞော်ဂေါဝ်တိုန်တုဲ ဒှ်ကၠုၚ်ဒပ်ပၞာန်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်နွံကဵုဇြဟတ်ထတ်စောမ်မွဲ ပ္ဍဲဍုၚ်မလီုလာ်စာ်ထောၚ်မံၚ်နကဵုပၞာန်ရ။

ပေဲါပၞာန် အေအေ ဗ္တိုက်ကၠာအိုတ်ဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၂ ဒှ်ပ္ဍဲတိဍာ်ကချေၚ် ပံၚ်တောဲကဵု ဒပ်ပၞာန်ကချေၚ် KIA တအ်ရ။ လက်ကရဴဏအ် လုပ်ပေဲါဗ္တိုက် ရီုဗၚ်ဒပ်ကဝ်က MNDA နွံဒိုဟ်ဧသာန် ဍုၚ်သေံဇၞော်တေံရ။ နူဂှ်တုဲ ဗဒှ်သပုန်ပ္ဍဲဍုၚ်ရခေၚ်၊ မၞိဟ်ကဵုလ္ၚီတိတ်ကၠုၚ်ပံၚ်ကဵုညးတအ်အိုတ်ရ။ 

ဟိုတ်နူဒေါံပန်ပှော် မ္ၚးစေဝ်ပၞောန် သၞာံ ၂၀၂၀ ဂှ်တုဲ ပရေၚ်ရုသံၚ်က္တံၚ်က္တဴ၊ ပကီုပရာပ်ဂှ် ဟွံဆဵုပ္ဍဲဍုၚ်ရခေၚ်ရ။ ဟိုတ်နူပၞာန်သီအဝဵုနူဖေဖဝ်ဝါရီ ၁ ဂှ်တုဲ ပရေၚ်ရုသံၚ်က္တံၚ်က္တဴ၊ပကီုပရာပ်တအ်ဂှ် က္တဵုဒှ်အလုံဍုၚ်မွဲ ဒၞာဲတၞဟ်တၞဟ်တအ်ရ။ အကြာပွဳပွိုၚ်ကျာသောပ်ဒၟံၚ်ဂှ် အေအေကဵု ယူအေလ်အေ တအ် ဒက်ပ္တန်တိုန် ပြိုၚ်ပ္ကာန်အုပ်ဓုပ် သိုက်သိုက်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး ပွိုၚ်ဍုၚ်ရးဗွဲမဂၠိုၚ် ဗွဲတၟေၚ်သ္ကုတ်ဒေသသၟဝ်ကျာ တအ်ဂှ် ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ညးတအ် ဂေတ်မံၚ်ရ။

Asian Times သၟာန်- ပေဲါရုဲမာဲ ၂၀၂၀ တေံတုဲ ခြာဟွံလအ် နူကဵု က္လိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်ဒေါံပန်ပှော်မ္ၚးစေဝ်ပၞောန်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတုဲ ရးရခေၚ်ညိၚ်ဝတ်မံၚ်ကွေံရ။ ဆဂး ဒၞာဲဒေသတၞဟ်တအ်ဂှ် ရုသံၚ်မံၚ်တုဲ ဓရ်ၜိုဟ်လလမ်ဂွံလဝ်ဏအ် ဍေံတန်တဴ လလအ်လဵုမာန်ရော၊

ထောန်မျာတ်နာၚ် သွဟ်- ဒေါံပန်ပှော်မ္ၚးစေဝ်ပၞောန်ဂှ် ဍေံဟွံညိၚ်ဝတ်ကွေံပုဟ်။ ပိုဲဒးဗကေက်ကၠုၚ်လဝ် ၜုန် ရပ်လဝ်သၞာ်တုဲရ။ ဒေါံပန်ပှော်ဏအ် တန်တဴလလအ်လဵုရောဂှ် ကေတ်ဟွံဒးချိုတ်ပၠိုတ်ပုဟ်၊ ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵု ၜါလ္ပာ်တုဲ ဒေါံပန်ပှော်မၞုံကဵုအဓိပ္ပဲါဂှ် ပိုဲလေဝ် နွံပၟိက်မံၚ်ရ။

SAC ကံၚ်ဇြဳအုပ်ဓုပ်ဍုၚ်ဂှ် လုပ်မံၚ်ပေဲါဗ္တိုက်ပ္ဍဲမုက်ပၞာန်ဂးကီုလေဝ် ဍေံတအ်ဗ္တိုက်မံၚ်နကဵုဗျူဟာတြေံ ဗီုတမၠာတေံဟွံသေၚ်ရ။ ဟိုတ်နူပိုဲဂ္ဇအ်လဝ် ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ပိုဲ နကဵုသွာၚ်စဳရေၚ်ဂဗုတ်၊အကံက်အခေါန်၊ဌာနဂီုကၠီုညးဍုၚ်ကွာန်ကေုာံ ဗီုပြၚ်ဒက်ပ္တန်အလဵုအသဳနာနာတအ်ဂှ်တုဲ ဍေံတအ်ဟွံပေၚ်စိုတ် ဒှ်မံၚ်ဒေါသဂှ် ပိုဲတီမံၚ်ကီုရ။

သၟာန်- ပရေၚ်ဆက်ဆောံကဵု ဂကောံဒပ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တၞဟ် ဒပ်ဂကောံမဟာမိတ်သၟးဟွံသေၚ် သီုကဵုဒပ် ကရေၚ် ကေအေန်ယူ၊ ဒပ်ကရေၚ်ဍာဲ ကေအေန်ပဳပဳ၊ ဒပ်သေံဇၞော် RCSS နာဲတအ် ဟွံဒှ်လဝ်ကောန်ဂကောံတအ်ကီုဂှ် အကာဲအရာနွံဗီုလဵုရော

သွဟ်- ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ်ပိုဲဂှ် ပံၚ်တောဲကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ကဵု ဂကောံမဟာမိတ်ကောဒေံ၊ ဂကောံမဟာမိတ်သၟဝ်ကျာတအ်တုဲ ဆက်ဒှ်မံၚ်ကောန်ဂကေံာ FPNCC ဖိုဟ်ရ။ ကဵုဂကောံကောန်ဍုၚ်အရၚ်တၞဟ်တၞဟ်တအ်လေဝ် ဆက်ထိၚ်လဝ်ပရေၚ်ဆက်ဆောံ ခိုဟ်မံၚ်ဖိုဟ်ရ။

သၟာန်- နူကဵုသီအဝဵု ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁ သၞာံတုဲကၠုၚ်တေံတုဲ ခါတ်အကာဲကေတ် အစောန်စရာဲ SAC ကံၚ်ဇြဳအုပ်ဓုပ်တအ် ဇၟပ်ဒိုဟ်ဇဳတုဲ ဒးသ္ၚဳဂၠိပ်မ္ဂး မုအကာဲအရာနွံဗီုလဵုရော၊ ပေဲါတက်ကျာ ဒှ်မာန်မဏီဟာ၊ ဗီုဂှ်ဟွံသေၚ်တှ်ေ ပေဲါဗ္တိုက်ရပ်လွဟ်ဏအ် မွဲဂၠံၚ်ရ ဆက်အာဂတတေံဂွံ ဗီုဂှ်ဟာ။

သွဟ်- သၞောတ်ပရေၚ်ထတ်ယိုတ်လီုလာ်မံၚ်တုဲ ပရေၚ်ပိုန်ဂြပ်လေဝ် သုတ်စှ်ေတသိုတ်စှ်ေမံၚ်ဣရ။ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွါန်ပၠန်လေဝ် ဒးမံၚ်ယဲကျာဣရ၊ SAC တအ် ဖေက်ဂၟံက်လကိုတ်တ္ၚဵုမံၚ်တုဲ ပ္ဍဲဝိုၚ်ကလုတ်တမာန်ဂှ် ဒးဒုၚ်ပဲါတးမံၚ်ဣရ၊ ဒပ်ပၞာန်ဍေံတအ် တြးလဝ်ဒပ် ပ္ဍဲမုက်ပၞာန်တၟာဂလိုၚ်နွံ၊ အလဵုအသဳပၞာန်ဂှ် ဇကုဍေံတအ် ဍေံတအ်စိုပ်မံၚ်လဒေါဝ်ကျာမေလံၚ်ဂှ် ဍေံတီမံၚ်တုဲ ညေအ်ဍေံတအ် ဟွံဂံၚ်ဗၠေတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ ( ဗၠေတ်ကဵုအခိုက်ညိ စှ်ေဟဂှ်ရ) ။

ဇုက်ဟရှ်ေ ကဵုအမိၚ် ဍေံတအ်ကဵု ဍေံတအ် ကောံကလောံကၠေတ်မံၚ်ဂှ် ကရောန်တိတ်ကၠုၚ်နူပ္ဍဲတုဲ ထကးပြးပိုတ်အာဗက်ဟွံသက်ဂတာပ် ညံၚ်ရဴသၟိၚ်သၞံၚ်အယုက်အိုတ်တုဲ ဟတိုဟ်တိုန်ကီု (super nova ) ကဝေက်ကလှ်တိတ်ကၠုၚ်ပြးဇး ဒှ်မာန်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ဇြဟတ်ပၞာန်ဍေံတအ်ကဵု ဍာ်ဒကေဝ်ဍေံတအ် ဒုၚ်ဒဝ်မာန်ဂှ် တော်ဖဍိုန်လဝ် (ယှအ်လဝ်) ဟွံဂွံပုဟ်။ သွက်အဝဵုဍေံတအ် ဂွံတန်တဴဂှ် ဍေံတအ်ကၠောန်မာန်ဖအိုတ်တုဲ ဍေံတအ် မုဟွံရုဲ ပါ်ပဲါမွဲသာ် ရိုၚ်ဇိုၚ်ကၠုၚ်လေပ်မံၚ်။

ဗီုအကာဲအရာလၟုဟ်ရတှ်ေ ဂွံသဳကၠဳပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ် ဍေံဒှ်ဟွံမာန်ပုဟ် တော်ဆကေတ်ရ။ ဟိုတ်နူဓရ်ဍုဟ်မၠေံညးသ္ကအ် အုပ်ဓလီုလဝ်တုဲ ပေဲါသဳကၠဳဂှ် ဒှ်ပေဲါသဳကၠဳဇေတ်ဍာံပြဟွံသေၚ်တုဲ ဒှ်ဆအယာံမာတ် ဟီုတွံတြးဝါဒပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟေၚ်ရ။

သၟာန်- ပ္ဍဲအခန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ကောန်ဂကူဂှ် စပ်ကဵုဗော်အေန်အေလ်ဒဳတုဲ ဗီုလဵုညာတ်၊ တုဲပၠန်ပ္ဍဲအခန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဒေသ စပ်ကဵုဗော် အေအေန်ပဳ ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်အဓိကရးရခေၚ်ရော ဗီုလဵုညာတ်ရော

သွဟ်- အေန်အေလ်ဒဳလေဝ် ဗီုပြၚ်ဍေံဟွံခိုဟ်ပုဟ်။ ၜိုန်ရဇၞးလဝ်မာဲဂၠိုၚ် ပ္ဍဲပေဲါရုဲမာဲ ၂၀၂၀ တေံကီုလေဝ် ဟိုတ်နူပရေၚ်အာဍိုပ်ဗျုထဴ သီုတေၚ်ဂြတ်တုဲ အနာဂတ်ဍေံတၠုၚ်လအာဟွံခိုဟ်၊ ဗီုညးဍုၚ်ကွာန်တအ် စၟဳစလဝ်ဂှ် ဍေံဟွံဒှ်ကၠုၚ်ရ။ အေန်အေလ်ဒဳဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးကေတ် ညးအာဍိုပ်တၟိရ။ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး သွက်ညးဍုၚ်ကွါန်တအ် ဂွံခိုဟ်စတှ်ေ ဇြဟတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဍိုက်ပေၚ်ကဵုအစောန်စရာဲမွဲ ဒးလုပ်ကေတ်ဒၞာဲမသလးမံၚ်တ္ၚဲဏအ်ဂှ်ရ။

စပ်ကဵု အေအေန်ပဳတုဲ တန်တဴကဵုပေဲါရုဲမာဲ အတိုၚ်ကံၚ်ဇြဳပၞာန်ကဵုလဝ်ကတိပါၚ် ဒှ်ကၠောန် ဟွံဒှ်ကၠောန်ဂှ်ရ။ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် အနာဂတ်ဂှ် ဍေံပရေအ်မံၚ်တုဲ တော်ဆဟွံဒးရ။ သွက်အေအေန်ပဳ အကာဲအရာဍေံဒှ်မာန်မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် ယဝ်ရပေဲါရုဲမာဲ ဟွံမွဲတှ်ေ ဒှ်မွဲပံၚ်ကၠုၚ်ကဵု ULA ဂကောံသၠဍိုၚ်ရခေၚ် ကေုံာ ဗော်တၞဟ်၊ ပူဂဵုတၞဟ်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ။

သၟာန်- တိုၚ်ကဴအန္တိမကၞောတ်တဲ ရခေၚ်နာဲတအ်ဂှ် အခေါၚ်သၠပွးဟာ၊ ဟွံသေၚ်မ္ဂး အခေါၚ်အုပ်ဓုပ်အလဵုဇကုပ္ဍဲဍုၚ်ဖေတ်ဒရေဝ်ဟာ၊ သၞောဝ်ဥပဒေဍုၚ်ဗၟာအနာဂတ်ဂှ် ဗီုလဵုစၟဳလဝ်ရော

သွဟ်- အခေါၚ်ကံကုသဵုပိုဲ ပိုဲဖန်ဖက်ကေတ်ကဵု အဝဵုကၞောတ်အထောဋ်ဂှ် ဒှ်တၚ်အဓိကပရေၚ်ချဳဒရာၚ်ကောန်ဂကူပိုဲရ။ ပ္ဍဲဖေတ်ဒရေဝ်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကောန်ဖေတ်ဒရေဝ်ယှေန် ဗီုဂကူရခေၚ်ပိုဲနွံပၟိက် ဒၞာဲနွံ ဟၟဲ ဒးရံၚ်ကၠာရ။

ၜိုန်ရပိုဲ မိက်ဂွံမံၚ်မွဲစွံကရောံကောဒေံကောန်ဍုၚ်အရၚ်ပိုဲတအ်ကီုလေဝ် အတိုၚ်ကဆံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဍာံပြ ပိုဲနွံပၟိက်ဂှ် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဏအ် ဖျေံကဵုဒၞာဲဝဲါဟွံမာန်ပုဟ်ယဝ်ရဒှ်မ္ဂး နကဵုပိုဲ ဒးဆက်စပ်လုပ်အာဂကောံပွဳဗွိုၚ်ဍုၚ်နာနာ ဂၠံၚ်ပိုဲကဵုပိုဲရ။

သၟာန်- ဒပ်ပၞာန် နာဲတအ် ဇြဟတ်ဇၞော် ၜိုတ်လဵုရော၊ ထိၚ်ဒဝ်လဝ်တိဍာ်ရခေၚ်မာန် ဂလိုၚ်လဵုရော

သွဟ်- နူကဵုစဒက်ပ္တန်လဝ် သၞာံ ၂၀၀၉ တေံတုဲ ပွိုၚ် ၁၃ သၞာံ ပိုဲ ပ္ကတ်ပ္ကေၚ်လဝ် ကောန်သဂံၚ်လၟိဟ် ပိဠက်ဍောတ်ပြၚ် (၃၀၀၀၀) တုဲရ။ ပရေၚ်ကောပ်ကဲာ၊ ထိၚ်ဒဝ်၊နဲကဲပညာ မြက်စောန်တအ်ဂှ် ပ္ကတ်ပ္ကေၚ်မံၚ်ဖိုဟ်လေဝ်နွံ၊ လုပ်မံၚ်ပေဲါဗ္တိုက်လေဝ်နွံရ။ ကောန်သဂံၚ်ပိုဲ ဗၞတ် (၇၀) ဍိုပ်ကၠံဂှ် ပရေၚ်ဆဵုဂဗ ကေၚ်လုပ်လဝ်ပေဲါဗ္တိုက် သ္ကာတ်သ္ကာတ်မြဟ်ြမဟ်နွံရ။ လၟိဟ်ကောန်သဂံၚ်ၜိုတ် မသုန်လ္ၚီ ကဵု တြဴလ္ၚီဂှ် ပိုဲဖျေံလဝ်ဒပ် ပ္ဍဲတိဍာ် မဟာမိတ်ပိုဲနွံရ။ သှ်ေနူဂှ် ပိုဲ ဖျေံလဝ်ပ္ဍဲရခေၚ်တေံရ။

ရးရခေၚ်သ္ကုတ်သၟဝ်ကျာဂှ် ဗၞတ် (၆၀) ဍိုပ်ကၠံ ပိုဲထိၚ်လဝ်နွံကီုလေဝ် လ္ပာ်သၠုၚ်ကျာဂှ် ဍေံအောန်မံၚ်ညိဏီ။ ဒၞာဲလ္ၚဵုဂှ် အကြာပိုဲကဵု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဂွံသက်ပၞောန်တၞဟ်ခြာဂှ် ဍေံဝါတ်မံၚ်ညိ။ ဍေံတအ် ထိၚ်ဒဝ်လဝ်လ္တူဍုၚ်မာန်မံၚ်ဖိုဟ်တုဲ ထ္ၜးဟိုတ် ဒၞာဲဗျူဟာခိုဟ်တုဲ ဂပ်ဝ်ဒးထိၚ်ဒဝ်လဝ် ဂးကီုလေဝ် ပ္ဍဲဒေသတအ်ဂှ်ပၠန် အဝဵုအာဏာပိုဲဂှ် ပိုဲပြုပြေၚ်စဳရေၚ်မံၚ်လေဝ်နွံတုဲ ပရေၚ်ပြိုၚ်ပ္ကာန်နွံမံၚ်ဏီရ။

သၟာန်- ကဵုဒပ် ပဳဒဳအေဖ်တအ် ပရေၚ်ဆက်ဆောံနွံမံၚ်ဟာ၊ ကဵုဒပ်ဒစဵုဒစး ဗ္ဒာဲတအ်ဂှ် တွဵုရးချေၚ်ရော ပရေၚ်ဆက်ဆောံနွံမံၚ်ကီုဟာ

သွဟ်- ၜိုတ်တုဲကၠုၚ်ဂှ်တှ်ေ ပရေၚ်ဆက်ဆောံမံက်မံက်ဂတဝ်ဂတဝ် မုဟၟဲဏီရ။

သၟာန်- ပ္ဍဲအခန်သၟာန်သွဟ်လဝ်ကဵု လိက်ပရိုၚ် Prothom Alo ဘၚ်္ဂလာဒေသ် မပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲဂျာန်နာဝါရဳ ၂ ဂှ် နာဲဟီု ပိုဲသ္ပစၟတ်သမ္တီကဵု အခေါၚ်အရာမၞိဟ်ကေုာံ အခေါၚ်ဒှ်ကောန်ဍုၚ် ရောဟေန်ဂျာတအ်ရောၚ်ဂးလဝ်ရ။ နာဲ မိက်ဂွံဟီုဂှ် နာဲထံက်ဂလာန် ကဵု ညးဒှ်ဒဒိုက် ရောဟေန်ဂျာတအ် ဂွံစဴကၠုၚ်ကဵု အခေါၚ်ဒှ်ကောန်ဍုၚ်ဂှ်ဟာ

သွဟ်- အခေါၚ်အရာမၞိဟ်၊အခေါၚ်အရာဒှ်ကောန်ဍုၚ် သွက်ညးမတန်တဴမံၚ်ရးရခေၚ်အိုတ်သီုဂှ် ပိုဲပစၟတ်သမ္တီကီုလေဝ်  အတိုၚ်အကာဲအရာလၟုဟ် ညးဒှ်ဒဒိုက်တအ် စဴကၠုၚ်မ္ဂး ဒှ်လပှ်တက်ကၠုၚ် သွက်ပရေၚ် ဟွံညိၚ်ဝတ်(က္တဴက္တာန်) မွဲမာန်ရ။ ပရေၚ်ပလံၚ်ဖျဴဗီုလဵုမွဲဟွံဟီု ဒးဒှ်အတိုၚ်ဆန္ဒ ညးတၠခန္ဓတုဲ ဒးကၠောန်အတိုၚ်ဂၠံၚ်လုပ်သၞောဝ် နကဵုဍုၚ်နာနာ ရံၚ်စံၚ်မွဲက္ဆံၚ်ထေက်ရ။

ပြသၞာအဓိက သွက်ဂကူရခေၚ်တအ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂှ် ညးဒှ်ဒဒိုက်တအ် စကာယၟု ရောန်ဟေန်ဂျာ ဂှ် ညးတအ် ဒုၚ်တဲဟွံမာန်ရ။ ဝၚ်ညးတအ် ဒးဒုၚ်ပလီုရောၚ် ညးတအ် ဒးဒုၚ်စသိုၚ်တုဲ ဒှ်မံၚ်ညံၚ်ကဵုပပရေံ ရုန်မဵုကဵုညးတအ်ရ။ ညးတအ်ဂှ် ဒှ်တၠဍုၚ် တန်တဴကၠုၚ် တမ်မူလရ။

လၟိဟ်မၞိဟ် မောတ်သလောန်တအ်ဂှ် လုပ်ကၠုၚ်ဗီုပြၚ်လပှ်နာနာသာ်ရ။ အဓိကဂှ်တှ်ေ အခိၚ်အၚ်္ဂလိက်တအ် အုပ်ဓုပ်လဝ်တေံရ။ ယဝ်ရညးတအ် မံၚ်တန်တဴကၠုၚ်ပ္ဍဲတိဍာ်ရခေၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုတၞောဝ်ဒတောဝ်မ္ဂး ညးတအ် က္လိဂွံအခေါၚ်ဒှ်ကောန်ဍုၚ်မာန်ရ။ ဆဂး ပုစ္ဆာ ထမံက်ထ္ၜးယၟု (ဇကုညးတအ် ညးတအ် ကဵုယၟု ) ဂှ် နွံမံၚ်ပၠန်။

သၟာန်- မောတ်သလေန်၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဟေန်ဒူ၊ ခရေတ်ယာန် ဂွံမံၚ်ညးကအ်မွဲစွံ ဗွဲမၜိုဟ်ဩဟ်မာန် ပ္ဍဲဍုၚ်ရခေၚ်ဂှ် အခေါၚ်အရာဍေံနွံၜိုတ်လဵုရော

သွဟ်- ယဝ်ရမၞိဟ်နူမ္ၚး လ္ပကၠုၚ်ရပ်ဇုက် လ္ပကၠုၚ်အလှ်ေ ဗဇဵုမံၚ်အကြာ မွဲဂကောံကဵုမွဲဂကေံာမ္ဂး ဂွံမံၚ်မွဲစွံဂှ် ဍေံအံၚ်ဇၞးမာန်ရ။ ဍုၚ်ရခေၚ်ပိုဲဂှ် နူကဵု သၞာံ ၁၉၄၁၊ ၄၂ စဵုကဵုစိုပ်သၞာံ ၂၀၁၉ က္ဆံၚ်ညိၚ်ဝတ်၊ ပရေၚ်မၞိဟ်ဒှ်သဟဇာတ ဗီုအခိၚ်တ္ၚဲဏအ်ဂှ် မွဲလှ်ေလေဝ် ဟွံကေၚ်က္လိဂွံဂှ် ပြာကတ်မံၚ်ရ။ အခိၚ်လၟုဟ် ပရေၚ်မၞိဟ်ညိၚ်ဝတ်ကၠုၚ်၊ ပရေၚ်တေၚ်ဂြတ်အကြာမွဲဂကူကဵုမွဲဂကူ ဍိုန်လျအောန်စှ်ေတုဲ ကမၠောန်ပရေၚ်မၞိဟ်လ္ပာ်ခိုဟ်မံက်ကၠုၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ အဵုဣညအ်ဂှ် ဒှ်ပရေၚ်ပြံၚ်လှာဲမံက်မံက်ဂတဝ်ဂတဝ်မွဲတုဲ ပရေၚ်ပြံၚ်လှာဲဂှ် ဍေံဒးစဒှ်ကၠုၚ်နူပ္ဍဲရောၚ်။ 

သၟာန်- လ္တူဂကောံမောတ်သလေန်ညံၚ်ရဴ RSO ကဵုဂကောံ ARSA တအ်ဂှ် ဗီုလဵုနာဲညာတ်ရော

သွဟ်- သီုၜါဂကောံဂှ် ပိုဲ အဆက်အဆောံဟၟဲပုဟ်။ RSO ဂှ် နကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ညံၚ်ကဵုကြံၚ်ဍုဟ်နူ ARSA ညိ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ARSA ဂှ် ဇုက်ဇာဍေံ ဂၠိၚ်တုဲ က္တိုၚ်ကၟဟ်ဂၠိုၚ်ရ။ ဗီုဂကောံ ARSA ကၠောန်သ္ပမံၚ် အကြာဍိုပ်သ္ကိုပ်ကွာန် နွံရးရခေၚ်ကေုာံ ပ္ဍဲဗ္ဒိုပ်ညးဒှ်ဒဒိုက် နွံဍုၚ်ဘၚ်္ဂလာဒေသ်တအ်ဂှ် ရံၚ်ကေတ်မ္ဂး တီကေတ်မာန်ရ။ ညးမလေပ်ပညာ ရဲမောတ်သလေန်တအ်လ္ၚဵုဂှ် ရပ်ဇုက်ဗဂေတ်မံၚ် ARSA ကရဵုကရာတုဲ ပမံၚ်ဒၞန်ကဵု ပွဳပွူပရေၚ်ဍုၚ်ကွါန်မအာစိုပ်မံၚ်ဒဒိုက်ရ။ 

သၟာန်- ဍုၚ်သ္ၚိရေၚ်ကၟေၚ်ဆက် နာဲတအ်ဂှ် နွံဍုၚ်ဘၚ်္ဂလာဒေသ်မွဲရ။ ပရေၚ်ဆက်ဆောံကဵုညးနွံအဝဵုတအ်ကီု သီုကဵုညးမတန်တဴမံၚ်တိဍာ်ပယျဵု ဥပမာ- ညံၚ်ရဴ ဂကူ မရမာတအ်ဂှ်ကီု နွံဗီုလဵုရော၊ သ္ၚောဲနူဂှ်ညိတှ်ေ ဍုၚ်အိန္ဒိယျရော ပရေၚ်ဆက်ဆောံနွံဗီုလဵုရော

ဂကူမရမာ Marma ကဵုဂကူမံက် Mog တအ်ဂှ် ဆဳဇာတ်တုပ်မံၚ်ကဵုပိုဲ၊တုပ်မံၚ်ကဵု ဂကူမတန်တဴမံၚ်မွဲဒမြိပ်ပယျဵုဒၞက်တအ်ဂှ်ရ။ စပ်ကဵုပရေၚ်ချဳဒရာၚ်ပိုဲတုဲ ညးတအ် ကၠိုဟ်လဝ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက်တုဲ ညးတအ် စွံမံၚ်ကရုဏာလ္တူပိုဲကီုရ။

စပ်ကဵုအလဵုအသဳဘၚ်္ဂလာဒေသ်တုဲ ဟွံပရေံစကွေံကွေံဏီ။ အလဵုအသဳဘၚ်္ဂလာဒေသ်ဂှ် မူဝါဒ၊ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဗျူဟာ ကၠးကၠးမးမး ဖျေံလဝ် ဂွံဆက်ဆောံကဵုပိုဲဂှ် နကဵုလုပ်အဝေါၚ်ပ္ဍဲစေဝ်ပၞောန်ကီု မ္ၚးစေဝ်ပၞောန်ကီု နွံဗီုလဵုရောဂှ် ဟွံဂွံဆဵုဏီရ။ ညးတအ် ထေက်ကဵု ဒးသၠုၚ်ပ္တိုန်ရ။ ဂါံတိုန်မွဲဂါံတုဲ ဒးကၠောန် ဗွဲမက္တိုၚ်ကၟဟ်ထေက်ရ။ ပရေၚ်ဆက်ဆောံခိုဟ်မွဲဂှ် ဒှ်ဂုန်ဖဵုသီုၜါလ္ပာ်ရ။ ကိစ္စဇၞော်ညိဂှ်တုန် ဂွံရပ်စပ်ပြသၞာ ညးဒှ်ဒဒိုက်၊ ဂွံရီုဗၚ်ညးတအ်၊ပရေၚ်ယဲကပ်၊ ပရေၚ်ဂီုကၠီုအိုတ်သီု ဂွံသောၚ်ကလးရပ်စပ်အာမာန်ရ။ တၞဟ်နဂွံရေၚ်တၠုၚ်ဒတုဲဖဵု ညးဍုၚ်ကွာန်သီုၜါလ္ပာ် ပရေၚ်ရံၚ်စံၚ်ထတ်ယိုတ်၊ပရေၚ်ပညာ၊ပရေၚ်ကူသာန်သွံရာန်၊ ကေုာံပရေၚ်ဆက်ဆောံကဏ္ဍတၞဟ်တၞဟ်တအ်ဂှ် ဒးသၠဲပ္တိတ်ထေက်ရ။ 

သၟာန်- ပ္ဍဲအရာရုန်ဂ္စာန် ဂွံသောၚ်က္လးကိစ္စရခေၚ်ကေုာံ ကိစ္စဍုၚ်ဗၟာမသၟေဟ်ဂမၠိုၚ် ဗွဲမၜိုဟ်ဩိုဟ်ဂှ် ဍုၚ်မ္ၚးမပ္တံ ကြုက်၊ ဂျပါန်တအ် လုပ်ပါမာန်ဟာ၊ပေဲါပြိုၚ်ပ္ကာန်မဟာဗျူဟာ အကြာ ကြုက်ကဵု အမေရိကာန်ရော ဗီုလဵုညာတ်ရော

သွဟ်- နကဵုတဳအဝ်ရဳ ညးတအ် လုပ်ပါပ္ဍဲအခန်အဓိကဇၞော်မာန်ကီုလေဝ် ဍာံဍာံတေံဂှ် ဍေံထုဲတၞာန်ဂၠိုၚ်ရ။ ပြံၚ်လှာဲဂှ် ဍေံဒးကၠုၚ်နူပ္ဍဲတုဲ ဒှ်ဗီုဂှ်မှ ရုပ်ရဴဍေံမံက်ဒှ်မာန်ဂၠိုၚ်ညိဏောၚ်နကဵုအဲ ထေၚ်ကေတ်ရ။ ဆဂးဂှ် ဍေံတၟေၚ်မံၚ်ဂှ် ဟွံသောၚ်ခဍောၚ်ဏီရ။ ပရေၚ်ပြိုၚ်ပ္ကာန် အမေရိကာန်ကဵုကြုက်ဂှ် ဍေံဟွံဇီုကပိုက်ကဵုပိုဲမွဲသာ်ရ။ ပိုဲသွက်ဂွံဒးဂွိၚ်ဂွာဲလေဝ် ဟၟဲရ။ 

သၟာန်- လက်ကရဴအိုတ် မိက်ဂွံသၟာန်ဂှ် ဍေံဒှ်မံၚ်ပရေၚ်ပူဂဵုညိ၊ နကဵုမၞး မုဟိုတ်၊ အခိၚ်လဵု ဖျေံစိုတ် ရပ်လွဟ်တဝ်စၞေဟ်ကဵုပၞာန်ဗၟာ၊ အလဵုအသဳဂြိုဟ်ဍုၚ်ဂှ်ရော

သွဟ်- ဍုၚ်ဗၟာဂှ် သွက်ဂွံသောၚ်က္လး အခေါၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံတုပ်သၟဟ်၊ အခေါၚ်ထေက်ကဵုက္လိဂွံဂှ် ဒၞာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ခိုဟ်ခိုဟ်မွဲ ဟၟဲပုဟ်။ ကညာၚ်လရိုအ် အာတ်မံၚ်ဂိတုဂှ် ဍေံဟွံဒှ်ရ။ သၞပိုဲ ဍေံပၠံၚ်ကေတ်ဏာဂြပ်ပိုဲ နကဵုဇြဟတ်အနိၚ်အထက်ဂှ် ပိုဲကလေၚ်အာတ်မိက်မံၚ်၊ အာတ်မံၚ် နူဍေံ ဟွံဂွံရပုဟ်ဂှ် နကဵုအဲ ဗွဲမၞုံကဵုဟိုတ်ဖဵု တော်တုဲ ရပ်လွဟ်ဗ္တိုက်မံၚ်ရ။

မုဍေံတအ်ဟီုဟီု ကမ်ကုသဵုပိုဲဂှ် ပိုဲဒးဖန်ဗဒှ်ကေတ်ကေတ်ရ။ ပိုဲဒးသိုၚ်ခၞံနကဵုတဲပိုဲတုဲ ပိုဲဒးဂွံ အရာထေက်ကဵုက္လိဂွံရ။ တာလျိုၚ်အဲဂှ် သွက်ဂွံကလေၚ်ဒက်ပ္တန် အဝဵုကၞောတ်အထောဋ်ကေုာံ သွက်ဂွံကလေၚ်က္လိဂွံ ကဆံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဍာံပြ ဂကူရခေၚ်ပိုဲဟေၚ်ရောၚ်။

ဗညာထဝ်ဝၚ် 

ဒိတ္ထဳ ဂျာန်နာဝါရဳ ၂၁၊ ၂၀၂၂ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၀:၅၆၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== အလေံဗှ်လိက် ==
&quot;#အလေံဗှ်လိက်&quot;

နူဍောတ်တ်တေံ
လိက်အုပ် ဒတုံတိတှ်ေ ကပှ်ကေတ်တုဲ ပၚ်တဲလ္ၚောဝ်ဏီ ဂွိၚ်ဖေက်ဒးဘဝဂး.....

ယဝ်ပိုယ်တိုန်လိုန်ဒး လတူလိက်ဗက်ဂှ် ဃရေက်လ္ၚောဝ်ထောံဟဂှ်ရ 
လိုန်ဒးလိက်တှ်ေ ဟွံလေပ်ပညာဂး....

စနူတိက်မှဂှ် လိက်ဂှ် သ္ပဂၞဳတုဲ ဟွံဂံၚ်တိက်ပုဟ် 
ဂွိၚ်ဖေက် ဟွံလေပ်လိက်ဂး...

ဒးအောန်စိုတ်မွဲဂှ် အဵုမၞိဟ် ရှေ်သှ်ေမံၚ်လိက်အုပ်တအ်ဂှ် စဵုကဵုလၟုဟ် ဟွံတ္ၚအ်ကဵု ဗှ်လိက်အိုတ်ရ။

ပညာ ဗဟုသုတ ဒးပကောံဗီုလဵု ဟွံတီ

နနယ်လဵု ဂွံသၠုၚ်ပတိုန်ဍာ်ဒကေဝ် ဟွံကၠိုဟ်

တိုန်ဘာအိုတ်တှ်ေ ဒှ်တၠပညာရစၟတ်လေပ်...

အေန်တာနေတ်ဟီုဂှ် Facebook ရတီ...

လိက်နူ အေန်တာနေတ် ပရောနူအေန်တာနေတ်တှ်ေ ဒးမံၚ်ဖအိုတ်ရထေၚ်... (အဲချူလေဝ် ဟွံဒးဖအိုတ်ပုဟ်ဂှ် ဒုၚ်လဝ်ဝန်ရ)

လှုဲနွံတှ်ေ မုကၠောန်န် ဂွံဖအိုတ်ရစၟတ်လဝ်...

အဓိက ကဵု သာမည ဟိုတ်ဂွံ ပါ်ပဲါ တၞဟ်ခြာဟွံလေပ်ဂှ် 

ဟိုတ်နူ အလေံ အခိုက်ရှ်ေသှ်ေလိက်အုပ် လ္ၚောဝ်လိက်အုပ်သၟး (ဗဟိဒ္ဓသၟး) တုဲ 

ဟိုတ်နူဟွံရှ်ေသှ်ေ ဟွံဗှ်လ္ၚတ် ၜိုန်ဗှ်လေဝ် ဗှ်ၜိုတ်ဆဝတ်ပြေ ဟွံပၠောပ်စိုတ် ဟွံဒ္ဂေတ်ဗက် အတိုၚ် စၞောန်ပ္ညုၚ် ဒၠောံဗ္တောန် အတိုၚ် အပ္ဍဲဖျုန်လိက် (အဇ္ဇျတ္တ) တေံဂှ်ရ....

လညာတ် ဍာ်ဒကေဝ် 
ပါ်ပဲါ ခိုဟ်/ပရေံ. 
ဒး/ဗၠေတ် ဂှ် ဍိုန်လျတဴဗွဲမလောန်အိုတ်တုဲ 

မၞိဟ်ကေၚ်တိုန်လဝ်ဘာ လေပ်လဝ်လိက်တအ် မုဟီုဟီု ဒးဖအိုတ် တ္ၚအ်စၟတ်ကၠုၚ်တုဲ နအလဵုဇကု နကဵုက္ဍဟ်ဇကု သီုဟွံချပ်ဗ္စာမွဲသာ် (သွက်ဂွံချပ်ဂှ်လေဝ် လညာတ်ဟွံမွဲဒှ်မာန်၊ က္ဍဟွံစိုပ်လေဝ်ဒှ်မာန်) ဗၜေက်မတ် ပတှ်ေစသၟးရ ဂၠိုၚ်...

မၞိဟ်တိုန်ဘာ ကဆံၚ်သၠုၚ်ၚ် 
မၞိဟ် ညးဂမၠိုၚ်ရှ်ေသှ်ေ မၞိဟ် ညးဂမၠိုၚ်တ္ၚအ် ဗက်လက္ကရဴမွဲတၠ ဟီုပတိတ်ဏာ နူပါၚ်ယျတှ်ေ ဒးမံၚ်တွဵု ဗၠေတ် ဟွံမွဲ မွဲလှ်ေ...သာ်ဏံ ဂွံလေပ်ချပ်ဂှ် ဟိုတ်နူ ပညာဗစာရဏာ ဍိုန်လျဟေၚ်ရ...

အကာဲအရာဏံဂှ် ကၠုၚ်နူ အခိုက်ကၞာကီုရောၚ်...

(မၞိဟ်ဇၞော်ဟီုတှ်ေ ဒးဖအိုတ် လ္ပကလေၚ်ဟီု... လ္ၚဵုကလေၚ်သောၚ်ကလးကဵုဂှ်လေဝ် ဟွံကေတ် ၝ..လ္ပကလေၚ်စးမံၚ် ဂလာန်အဲစမ်... ဂး။ 

အဵုအခိုက်ကၞာဏံဂှ် ဒှ်လက်သဏ် ဍေက်ပကဝ်ထောံ ပရေၚ်ချပ်ဗစာ သၟတ်တအ်တုဲ ပရေၚ်လညာတ်ဂွံသၠုၚ်တိုန်ဂှ် ဍေံဗဒှ်ကဵု တၚ်ခက်ခုဲမာန်ရ.... 

သွက်သၟတ် ဟွံဒုၚ်တဲဂလာန် မၞိဟ်ဇၞော် လညာတ်မၞိဟ်ဇၞော် ဗၠေၚ်ၚ်တအ်ဂှ်မ္ဂး အဵုသၟတ်ဂှ် ကလှ်တိတ်အာ မ္ၚးဝိုၚ်လေပ်တုဲ မၞိဟ်ဇၞော်တအ် ဟွံကော်ဘိက် သုၚ်စောဲအိုတ်ရ...ဟိုတ်ဍေံတုန် ဟိုတ်နူ ဟွံကလၚ်စ အသမ်မၞိဟ်ဇၞော် ဟိုတ်နူ သ္ပအ္စာ ဟိုတ်နူ ကောန်ဇၞော်နူ ယာဲ... ဟိုတ်နူ လၟဳ ကတူနူ ထၟာဲကၠာရောၚ်ဂး...)

အလဵုကျာ်တြဲ တွံလဝ် ပ္ဍဲကာလာမသုတ်တေံ 
အရေဝ်ညးလေဝ် ညးကဵုချပ်တုဲမှ ညးကဵုပတှ်ေဏောၚ်
&quot;ဟိုတ်နူဒှ် အရာအဲကျာ် ဟီုတွံလဝ်တုဲ ဒးကေတ် ဒးပတှ်ေရောၚ်ဂှ် လ္ပကဵုဒှ်ညိ&quot; ဂး

တုဲပၠန် ကျာ်တြဲပိုယ်ဂှ် ဒှ်ညး ဝိဘဇ္ဇဝါဒဳဏောၚ်...
ဂလာန် ညးမွဲမွဲ ဟီုကၠုၚ် ပါ်ပဲါကၠုၚ်ဂှ် ဟီုကလၚ်မာန်မံၚ်ဏောၚ်
ညးရှ်ေသှ်ေမံၚ် လညာတ်ညးမွဲလပါ်ဏောၚ်...

ခေတ်လၟုဟ်ဟီုဂးမံၚ်
&quot; Freedom of Expression, Freedom of Thought, Freedom of Speech&quot; ဂှ် ပွမပံက်တြးဟီုပတိတ်. ပွမချပ်..ပွမဟီုဂး ဗွဲမဗၠးၜးဂှ် နူလက်ထက်ကျာ်တေံရ ညးရှ်ေသှ်ေ မံၚ်တုဲတုဲရဏောၚ်...

( ဥပမာ - ပ္ဍဲဗွိုၚ်သီ ယဝ်မၞိဟ်ဗြဴလုပ်တှ်ေ ဒးဘဝ (ဒးနရက်)
သီတျှေ မၞိဟျဗွူလုပျဟှံဂှံဂး။.  ဒဂိုနျသုတျှေ မၞိဟျဗွူ ဒးမါံ်ျ လက်ကရူ

        
              လေံကျာ်မံၚ်ထပ်သၟတ် လတူတေံမၞိဟ်ဗြဴမံၚ်တှ်ေ လေံကျာ်ဂှ် ဂၞမာန် မၞိဟ်ဗြဴဂှ် ဒးဘဝမာန်(ဒးနရက်မာန်)

သၟတ်တေၚ်ဂၞိန် ဂၠက်ဒးတှ်ေ ဂၞ (ဂၞဟီုဂှ် အကုသိုလ်ဟာ? ယဝ်ရ ဂၞအာတှ်ေ ဒးနရက်မာန်ဟာ? ဟီုဟဂှ်တှ်ေ က္ၜၚ်ကျာတတ်ပဝ်မံၚ် လတူကၟဳသ္ၚိ ကၟဳဘာ ရိုဟ်တ္ၚဲ ပ္ဍဲဂှ် မၞိဟ်ဗြဴပါမံၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်တှေ် မၞိဟ်တြုံသၟဝ်ဏံ လေံကျာ်သၟဝ်ဏံ ကျာ်စေတဳသၟဝ်ဏံ ဂၞအာဖအိုတ်မာန်ဟာ?  

ပုစ္ဆာ မပ္တံသာ်ဏံ သၟတ်ခေတ်လၟုဟ် ချပ်တိတ်တုဲ ၜိုန်မိက်ဂွံ သၟာန်ကီုလေဝ် ယဝ်ရ သၟာန်ဒးယျတှ်ေ ဒှ်မၞိဟ် ခပိုက်ရာပ် တီကၠးရ၊

အရေဝ်ညးဟီုတုဲကီုလေဝ် (ပိုယ်ကော်စဓရ်ကျာ်) ညးဟွံကဵုဗၜေက်မတ်တုဲ ပတှ်ေပုဟ်...

ပ္ဍဲ &quot;ဨဟိ ပဿိကော&quot; ဂှ် ယဝ် ထပ်လ္ၚတ် ထပ်ပံက်အဓိပ္ပါယ် ထပ်ဂၠိုက်ဂၠာဲလၟာဲထောံမ္ဂး ဍေံပြာကတ်ကၠုၚ်မာန်ရောၚ်ထေၚ်။

တၚ်ဇဝ်တၟိ သဳကၠဳဟီုသ္ဂးလဝ် လတူတေံဂှ် ယဝ်ရ ဒှ်ညးဗှ်လ္ၚတ်လိက်မ္ဂး လုပ်သဳကၠဳမာန်ချိုတ်ပၠိုတ်ရောၚ်တုဲ

ယဝ်ရ ညးဟွံဗှ်လ္ၚတ်လိက် ဟွံတ္ၚအ်ပါ်ပဲါမ္ဂး 
လုပ်လက် လုပ်ပတိုန်ဒုဟ် တီကၠးရ။
ၝဂှ် မိစ္ဆာဒိဌိဟာ? ၝဂွံကၠုၚ်ပါ်ပဲါမံၚ်ဂှ် မုၝလေပ်ရော ၝဂွံကၠုၚ်ပါ်ပဲါမံၚ် ဂှ်? မပ္တံသာ်ဏံ လုပ်ကၠုၚ်မာန်ရ...

ဆဂး ညးနွံပၟိက်ကဵု ပရေၚ် သဳကၠဳလညာတ် ဟွံတုပ် ညးရှ်ေသှ်ေ လညာတ်ဝိဘဇ္ဇဝါဒ &quot; Freedom of Expression, Freedom of Thought, Freedom of Speech&quot; ဂှ် တအ်ဂှ် 

ညးတအ် သီုဒုၚ်တၠုၚ်တုဲ ထပ်သဳကၠဳ ဒၞဲါတၚ်နၚ် ခက်ခုဲ ဗၠေၚ်အာနူဒၠောံဗ္တောန်ကျာ် ညးတအ် လုပ်ပတပ်ကဵု ဂၠံၚ်ဍာန်ဇကု လေပ်အိုတ်ရ။

ယွံ

ညးမွဲညးပတိုန်ဏာလိက်

ညးမွဲဟီုပတိုန်ဏာ လတူလိုၚ်ဂှ် ဒးကီု ဗၠေတ်ကီု ဂွံတီဂှ် မုပိုယ် ဒးသ္ပ...?

နွံမွဲနယ်ဟေၚ်ရ...
#ဗှ်____လိက်____ညိ

နာဲဟွံဗှ်လိက်တှ်ေ ဓရ်ဗ္စာရဏာနာဲ အောန်ကၠုၚ်ဏောၚ်

ကာလဂှ်တှ်ေ ညးမွဲမွဲဟီုဂးဏာယျတှ်ေ ဟိုတ်နူနာဲဟွံတီပရောဂှ်ရ ဗၠေတ်ကီု ဒ:ကီုဂှ် နာဲဟွံဂံၚ် ပါ်ပဲါရပုဟ် သေၚ်ဟာ....

ကြဴနူဂှ် နာဲပတှ်ေ ဒုၚ်တဲ လောဲလောဲမာန်ကၠုၚ်ဏောၚ်...

&quot;ဍေံသောၚ်ဏာ ဇိပ်ဂၠိပ်မံၚ်ဟဂှ်ရဂး....&quot; 

ဗီုလဵုညးမွဲတေံ ဝေၚ်ဏာကၠေမ် ဗီုလဵုညးမွဲတေံ ထောံဏာပရန်ဂှ် ဇကုလေဝ် က္ဍဟွံစိုပ် ချပ်ဟွံစိုပ်တုဲ မအရေဝ်မ္ဂး 

&quot;ဍေံသောၚ်ဏာ ဇိပ်ဂၠိပ်မံၚ်ဟဂှ်ရဂး....&quot; ဂှ် 
သုၚ်စောဲတုဲ ပတှ်ေလောဲလောဲမာန်ရ....

အဵုမၞိဟ်ဂကူဂှ် အခေတ်လၟုဟ်
ဟီုအရေဝ်ကဵုညးတအ် ကြေပ်စုတ် မအရေဝ် အေန်ကလိက်ဂၠိုၚ်ၚ်ဗက်ဂှ် 
ညးတအ် ထေၚ်ဇၞော်ဟဂှ်ရဏောၚ်...

မုဒှ်တီဟာ....?
ညးတအ်လေဝ် ဟွံကၠိုဟ်ပုဟ်တှ်ေ....
ညးတအ်ထေၚ်ဇၞော်ကွေံရဒှ်...

ယဝ်ရ ဒးထံက်ကဵု ပါဠိမ္ဂး &quot;ဣတိ သန္ဓိကပ္ပေ ပဉ္စမော ကဏ္ဍော&quot; တုဲ ဂလာန် ဇဝ်တၟိ ဟီုလဝ်လတူတေံဂှ် ဒးမံၚ်ရသေၚ်ဟာ....?  ရဲဗှ်လိက်တအ်။ 😁😁😁

ယွံ...
ဗမာတအ် ဍေံတီ 
ဂကူမွဲမွဲ ဟွံဗှ်လိက်မ္ဂး လှေံလှန် လီစၞာဲ သုၚ်စောဲပြယာဲ ပၠာဲပဠးလောဲဂှ်ရ
ညံၚ်ကောန်ဂကူ နွံသၟဝ်ဍေံတအ်အုပ်ဓုပ်တအ်ဂှ် ညံၚ်ဟွံလုက်စုက်ကဵုလိက်ဂၠိုၚ်ၚ် ညံၚ်စိုတ်ဟွံလုပ်စကဵု ပရေၚ်လိက်ပတ် ပရေၚ်ပညာဂှ် နနယ်နာနာသာ် (လၟုဟ်တှ်ေ ဂဥုဲချေံလေဝ် ပါမွဲနယ်ကီု) သုၚ်စောဲတုဲ ညံၚ်အဝဵုဍေံဂွံတန်ကြန် အဓာန် ဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်ဂှ် ဖန်ဇန်လဝ် တုဲတုဲမံၚ်ရ...

တီဆ မိပ်ကဵုကၠောန်ပေဲါသဘၚ်

လှုဲကၠောန်ပေဲါသဘၚ်မွဲမွဲကွာန်ဂှ် 

ထံက်ပၚ် သၟတ်ကောန်ၚာ်ဗက်ဂှ် 

သၟတ်ကဵုကၠံ ဒှ်ကၠုၚ်တၠပညာကဆံၚ်သၠုၚ်ၚ် သွက်ကွာန်ညးတအ်မာန်ဂှ်

ၜိုန်ရတီကၠာလေဝ် ကၠောန်ဟွံမာန်ဂှ် ဓမ္မတာ

မိပ်ဂှ်ဏောၚ် ဒှ်အဓိက သေၚ်ဟာ (သီုမိပ်ဘဝဍိက်)

တီဆ အာဍုၚ်သ္အာၚ် ဂၠာဲလှုဲ (စိုတ်ဓာတ်ဆာန်ဂကူကမၠက်ဂှ် နွံမံၚ်ဇၟာပ်ညးအဲရတှ်ေ)

ရဲညးဝေၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တအ် စိုပ်ကၠုၚ် 

ထဴကဵုဆာန်ဂကူ ဗီုထ္ၜး ဗဂိကဵုဝၚ်မန်

ဗီုလဵုဗမာဓဇန်ဂှ်တှေ် ထေဲကဵုဗမာ

တုဲ...ဗက်ကရောံဍေံ

တုဲ ဍေံစန်ဒက် ဂွံစုတ် သြန်ထံက်ပၚ် သြန်ဂအုံဂးတုဲ

တုဲ...

တုဲ...
တုဲ...

ဍေံတအ်ဂှ် ဒှ်အာသေဌဳ ဇကုဂှ် ဇိက်လ္တူ ဇိက်မံၚ်အတေံ ဍိက်တုဲဍိက်ပၠန်...

မန် ကဵု မန် ဍေက်စမံၚ် လတူသော်ကၞေၚ်မတ်ညးသ္ကအ် ဟိုတ်ဟွံတီဂှ်လေဝ် ဂုဏ်နူ ဇြဟတ်ဗှ်လိက်ဍိုန်ဟေၚ်ရဏောၚ်...

ယွံ သၟတ်မန်ပိုယ်လၟုဟ် &quot;ဗှ်လိက်အောန်မံၚ်&quot; ဏောၚ်ဂှ် ရံၚ်ကဵုအကာဲအရာ ကဆံၚ်မန်စိုပ်တုဲ တီကၠးမံၚ်ရ...

ၜိုန်ရ ကညာၚ် လဟိၚ်မံၚ် ဍုၚ်မန် နန်မန် မွဲအခိၚ်တေံ ဝၚ်အတိက်တေံသၟးကီုလေဝ် ပ္ဍဲပစ္စုပ္ပန်လၟုဟ်ဏံ

ဟွံဂံၚ်လုပ် ဟွံဂံၚ်တဝ်စၞေဟ်ကဵု သၞတအ်ပုဟ်ဂှ် အကာဲအရာထေၚ်လဵုမံၚ်ဟဂှ်ရ...

ဆဂး ဇကုကဵု ဇကုဏောၚ်ဏောၚ် ဓနက်ဇိုၚ် ဂရိုဟ်ဗဒေါမ် သီုစိုတ် သီုစရိုတ်ဟဂှ်ရဏောၚ်...

ဟိုတ်တအ်ဏံဂှ်လေဝ် ဟိုတ်နူ လညာတ် ဍာ လညာတ် ဍိုန်ဟေၚ်ရ..
မုဒှ် လညာတ် ဂွံဍာ ဂွံဍိုန် 

OK&gt;&gt;&gt;&gt; ဟိုတ်နူ #ဟွံဗှ်လိက် ပၠန်

မၞိဟ်မွဲမွဲ ပ္ဍဲ Facebook ဂှ် Followers ဂၠိုၚ်ယျတှ်ေ အဵုမၞိဟ်ဂှ်ဟီု ဒးမံၚ်ဖအိုတ်ဏောၚ် ဂလာန်ဍေံဂှ်  မၞိဟ်တအ်လေဝ် ဒုၚ်တဲမာန်မံၚ်ဏောၚ် 

အဵုဗီုဏံ ဇကုချပ်ကၠုၚ်လေပ်ယျတှေ် ချိုတ်ပၠိုတ်ရ...

ဇကုလေဝ် ထေက်ကဵု 

ဒး ဗှ် လ္ၚတ် လိက် ဂၠိုၚ်ၚ်ထေက်ယျရောၚ်ဂှ်....

မၞိဟ်မွဲမွဲဟီု ၜိုန်ရ ဒးကီုလေဝ်ဂှ်
ဒးမံၚ် သွက်မၞိဟ် မွဲတော်ဓဝ်ရဟာ ဒးသွက်မၞိဟ်ဂလိုၚ်ရဟာဂှ် ဒးချပ်ဗစာထေက်ရ။

ဓရ်ဍာံလ္ၚဵုဂှ် ကာလ ဒေသ ကေုာံ အကာဲအရာ ဟွံကဵုမ္ဂး ဍေံဗဒှ်ကဵု ဒဒိုက်မာန်မံၚ်ကီုရောၚ်ဂှ် ညံၚ်ဂွံချပ်ဒး

#ဒးဗှ်လိက်ထေက်ရ...

သွက်အဲ ၜိုန်ရ ဒးမံၚ်ကီုလေဝ် 
သွက်ဍေံ ဗၠေတ်မာန်မံၚ်ကီုဏောၚ်သွံ...

အဵုလညာတ် ဏံ ဂွံ ဒေပ် ဂွံဇာပ်လုပ်မံၚ် အပ္ဍဲကောန်တၟံဇကု အပ္ဍဲစိုတ်ဇကုတေံဂှ်ကီု ပရေၚ် ဂွံလုပ်စၞးကဵုညးမွဲလ္ပာ်တုဲ ဂွံချပ်လေပ်ကီုဂှ်...

#ဒး_ဗှ်လိက် ကီု....ဏောၚ်

(အသိၚ်ချူကဵု အသိၚ်ချပ်အဲ ဂွံတိုန်ညိညတုဲ
ၜိုန်ရအဲဂစာန်ချူမံၚ် ဂစာန်တက်မံၚ်ကီုလေဝ် 
လ္ပာ်မၞိဟ်ဗှ်တေံ လအ်မံၚ်ယျ ဒးသရောပ်ထေက်ယျရောၚ်ဂှ်
လညာတ်ဗီုဏံလေဝ် အဲဒးချပ်လဝ်ကီု)

ယွံ ဇၟာပ်ပ် ညးလောကတအ် စၟတ်လဝ် ဓရ်ဍာံကီုလေဝ် ဓရ်ဍာံလ္ၚဵုဂှ်
ဗွဲအစောံ ကာလဆုဲပြံၚ်ကီု ဗွဲအစောံ ဇၟောဝ်ဍာ်ခေတ်ကီုတုဲ
ဗၠေတ်အာ ဒှ်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဒးဂွံသတိရ... မပ္တံ
သ္ပမၞိဟ်တြုံတှေ်

ဒးဇိက်ဗ္ၚလေပ် 
ဒးလာ်ချာလေပ်
ဒးတာန်ရေဲလေပ်

မၞိဟ်တြုံ ကၠောန်ၜိုတ်ဏံလေဝ် ဟွံလေပ်တှ်ေ ခါမ်သဳလဵု ဟွံမိက်သ္ပဂမာန်ပုဟ်ဂး ( အဵုအရေဝ်ဂှ် အခိုက်ဂှ် အခေတ်ဏံ ဂွံမံၚ်ဏီရဟာ ? )

သ်ပမၞိဟျဗွူတျှေ ဒးကပျှဂိုါ်ျသ်ါ်ိ

ဒးကဆါံ်ျါ်းတး သ်ါ်ိဌာနျ
ဒးမၚ်မွဲကောန်ဇာတ်ခိုဟ်ဟ် (ၜိုန်ရ ဂးကီုလေဝ် ဂွံလဝ်တြုံမွဲဂှ် မုလေဝ် ဟွံကၠောန်စတှ်ေ ကၠောန်ဂတာပ်မံၚ်ဏီရဟာ? 

တုဲပၠန် အဵုမၞိဟ်ဗြဴဂှ် ကၠောန်ဂွံလှုဲမွဲတ္ၚဲ မသုန်လက်တှ်ေ ကမၠောန်သ္ၚိဂှ် လိၚ်မၞိဟ် တုဲ မွဲဂိတု ကဵု ဍေံမွဲကိုဋ်တှေ် ဇကုလေဝ်သာ ကၠောန်လှုဲလေဝ် ဂွံဂၠိုၚ် ဒှ်ဟွံမာန်ဟာ...? 

ဇၟာပ်ပ် ဒှ်မၞိဟ်ဗြဴဂှ် ဟွံဒးတိတ်ကၠောန် ကလောန်ရဟာ... ဒးမၚ်ၜံၚ်မံၚ်ကောန် ဒးမၚ်ဍုန်တိုပ်မံၚ် ပုၚ်သွသၟးရဟာ.. ဒးမၚ်ကဆံၚ်မံၚ် ယာတ်အိက်ကောန်ၚာ်တအ်သၟးရဟာ?)

ယွံ ယဝ်ရ နာဲဂှ်  ဒှ်ညးဗှ်လိက်ဏောၚ်တှေ် 
ပရောဟီုဂးလဝ် လတူတေံဂှ် ချပ်ဗစာလေပ်မာန်ယျဏောၚ်...

ဂလာန်မ္ဂး

&quot;#ဗှ်လိက်&quot;.... ဟီုဂှ် 

ပ္ဍဲမန်ပိုယ်တှေ်

ၜိုတ်ဆ ဂွံဝေတ်ဗတောန်
ကောန် ကောန်ကွး ဒဒှ်ရ ဇကုဂှ် မၞိဟ်ဇၞော် အ္စာ ဍေံတအ်ဂွံအထေၚ်ဇၞော်ကီု

ၜိုတ်ဆ ဂွံဟီုဂး &quot;ဂလာန်သြဝါဒ ဂွံကလၚ်ခိုဟ်&quot; ညံၚ်ပုရိသာတ်တအ် ဂွံအထေၚ်ဇၞော်ကၠုၚ်ကဵုဇကုကီု

ဟီုဏာ &quot;လိက်&quot; &quot;ဗှ်လိက်&quot; ဗက်ဂှ် မၞိဟ်တအ် တကိုတ် (လကိုတ်) လေပ်မံၚ်ဏောၚ်ဂှ် ညးတအ် တီမံၚ်လေဝ်

မုဒှ်ရောတှ်ေ 

#ရဲဟွံဗှ်လိက်တအ်ဂှ် ဂၠိုၚ်မံၚ်ဏောၚ်

တုဲတှ်ေ ဍေံတအ် လကိုတ်မံၚ် လိက်အိုတ်ဏောၚ်...

ဂွံဗှ်လေဝ် လကိုတ် 
ဂွံချပ်လေဝ် လကိုတ်
ဂွံပါ်ပဲါလေဝ် လကိုတ်

လကိုတ်မံၚ် ဖအိုတ်ရတှ်ေ သွက်ဂွံ တီကောန်ဍေၚ်ဏံ သွက်ဂွံကၠောန်စတအ်တှ်ေ မၞိဟ်ဟွံဗှ်လိက်တအ်ဂှ် ဒှ်တိဗ္ၚ ဝဲါခိုဟ်ဟ် သွက်ဍေံတအ်ရဏောၚ်...

ယွံ ... #ဗှ်လိက်ညိ&quot; ဂှ် ဇဝ်တၟိ ဟီုမံၚ် မွဲဏှေံဏှေံကီုရဏောၚ်..

နူကဵုနာဲ ဗှ်ကၠုၚ် လိက်အဲချူ စိုပ်အဏံဂှ် နာဲဂှ် ဒှ်ရဲဗှ်လိက်သၟးဟွံက

ဒှ်ရဲ &quot;ဇြောတ်ကေတ်မံၚ် ရှ်သာလိက် ရှ်သာလညာတ် ကေုာံ လညာတ်ဇဝ်တၟိ ဟွံတုပ်ကဵု နာဲဂှ် နာဲဗှ်အာ လ္ၚတ်အာမံၚ်ဏောၚ် တုဲပၠန် ပ္ဍဲကဵု မလိက် ဇဝ်တၟိ ချူကၠုၚ်လဝ် လတူတေံဂှ်

သွက်ဒးထံက်ဟီု
သွက်ဂွံလုပ်သဳကၠဳ နွံကၠုၚ် ရေၚ်လုပ်ကၠုၚ်မံၚ် ပ္ဍဲက္ဍဟ်နာဲယျဂှ်လေဝ် အဲတီမံၚ်ရ...

တုဲပၠန် 
ဂွံလုပ်ဟီု နူလဵုရောဂှ်လေဝ် နာဲဒးချပ်မံၚ်ယျဏောၚ် (ညံၚ်ဂွံထုဲဂှ် သက်က်ရ အဲပထုဲလဝ်)😄😄😄

တုဲပၠန် 
အရာလဵုခိုဟ်
အရာလဵုပရေံ

အရာလဵု ဒှ်အဓိက
တၚ်နၚ်လဵု ဒှ်မံၚ် သာမည

မအရေဝ် လဵု ဇဝ်တၟိဏံဝေၚ်မံၚ် ပဲါလဝ် ညံၚ်ဂွံဗၠးဒုဟ်
မအရေဝ်လဵု ဇဝ်တၟိ ကဆော်လဝ် မၞိဟ် ဒုၚ်ဟွံမာန် ဂွံလုပ်သဳကၠဳကၠုၚ်

မပ္တံသာ်ဏံ ယဝ်ရနာဲ ဗှ်ကၠုၚ်စိုပ်အဏံယျတှေ် 
ချပ်တိုန်မံၚ် သိုက်က်ယျဏောၚ်...

မုဟိုတ်ရောတှ်ေ

ရဲဟွံဗှ်လိက်မွဲတၠဂှ်

ဒုၚ်ဖအိုတ် အခိၚ်ဍေံဝေၚ် Facebook ဍေံတုဲ ဂွံကၠုၚ်ဖအိုတ်ဝေၚ်မံၚ် အခိၚ်ကဵု လိက်ဏံဂှ် ဒှ်ဟွံမာန် လးလး...

ဟိုတ်ဂှ်ရ...

ညးဗှ်လိက်ဏံလေဝ် &quot;သွက်သၟတ်မန်ပိုယ် (လိက်မန်. လိက်ဗမာ. လိက်အေန်ကလိက် လိက်လဵုဟွံရုဲ) ညံၚ်ဂွံဒှ်ဗှ်လိက်ဂၠိုၚ်ၚ်မာန်ဂှ်&quot;

ပိုယ်ဆဝ်ဗ္ၚဟ် ဗတိုက်ဖအောဝ်အာအိုတ်စိုအ်

တုဲ

ဂိတု ဂတဏံ သွက်ဂွံကၠောန် ဝိုၚ်ဗှ်လိက် မွဲဂိတု ၂ ဝါ (ပ္ဍဲဍုၚ်မတ်မလီု...ပ္ဍဲသ္ၚိဇဝ်တၟိမာန်ဂှ် ချပ်လဝ်ကီုရ) တုဲ 

&quot;ပဲါနူဗှ်လိက် သဳကၠဳလိက်တုဲ ဍာ်ကၟုဟ်မွဲခေါ်ရ ဖျုၚ်မာန်ရောၚ်ဂှ် လဴလဝ် ဒတုဲရ&quot;

နနယ်လဵု ကၠောန်ထေက် ဗှ်ထေက် ပကတ်ပကေၚ် အာ အသိၚ်ဗှ်လိက် ကရောံသၟတ်မန်ပိုယ်ထေက်ရောဂှ် ဘိုၚ်ကဵုကသပ်ကီုညိအဴ....

ယွံတၚ်ဂုဏ်ရ...

ဇဝ်တၟိ (အနေၚ်) [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၁:၀၀၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)</text>
      <sha1>qgrkenknx52b8azfz1jhc8scuskdxs9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>57447</id>
      <parentid>57446</parentid>
      <timestamp>2026-09-19T14:33:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50595-94</username>
        <id>5660</id>
      </contributor>
      <comment>/* အန္တရာဲပရေင်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်ဂှ် စွံသတိတုဲ ဝေင်ပဲါညိ */ ဒကုတ်တၟိ</comment>
      <origin>57447</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="960327" sha1="6tawp33onfimlsx4rw2m3ug4gjxbvsb" xml:space="preserve">ရော်ဂုဏ် အာစာဗညာသာၚ်မန်
   ချူဇန်အာလိက်မန်စဵုလအိတ်လမျီုရောၚ်
   ============================
     က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ဂှ် အခိၚ်ဓမ္မတာ ဟွံမံက်ဂတဝ် ပြာကတ်ကၠုၚ်ရ၊ အခိၚ်ကာလစိုပ် ပ္ၚံက်ကရေပ်မွဲမွဲမ္ဂး မံက်တိုန်ကၠုၚ်ရ၊ အချကာလ လိက်ပတ်မန်ပိုဲ ဒးဒုၚ်ခြိုၚ်လဝ်အပ္ဍဲဗွိုၚ် ဆဘာလကျာ်ဓဝ် တိတ်မ္ၚးဍုၚ်ကွာန်တေံဟွံဂွံဂှ် အာစာဗညာသာၚ်မန်တအ် က္တဵုဂစာန်လွဳပရာကၠုၚ်ဂှ် ဝၚ်ချဳဒရာၚ်ဝွံ၊ သေဗ်သၟေဟ်အာ အပ္ဍဲဝၚ်လျက်ပတ်မန်ပိုဲ ခိုဟ်ခိုဟ်မွဲရ။
     အဲဂွံချူ ပရူအ္စာဗညာသာၚ်မန်ဂှ် မိပ်စိုတ်လောတ်ရ၊ နူအဲဍောတ်ဍောတ် အခိၚ်ကာလ ဘဝထပိုဲခမဳ၊ မံၚ်ဘာဗ္ဂောပ ပရိယတ္တိ အပ္ဍဲဍုၚ်မတ်မလီုဂှ်၊ အပ္ဍဲအကြာသၞာံၜိုတ် (၁၉၉၁-၁၉၉၂) တေံဂှ်၊ ဂွံစလ္ၚတ်တီကေတ်ပရူညး၊ ဒၟာနူညးကလိဂွံလာဘ်တဆိပ်ကြာ၊ ပေါဲပြိုၚ် ချူလိက်ပတ် အပ္ဍဲတ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ရ၊ အပ္ဍဲပေါဲပြိုၚ်ချူလိက်ပတ်ဂှ်မ္ဂး မၞိဟ်တအ်ဂွံဇၞးကေတ်ညးဂှ် ဝါတ်ကွေံကွေံရ။
     အခိၚ်ဂှ်အဲလေဝ် ကလိဂွံလာဘ်ချူကဗျကီုတုဲ၊ ဘဝအာစာကၞေဟ်မွဲစွံ ကေၚ်ဆဵုကၠုၚ်ညးအလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ၊ သၟူအမြာဲစၠန်ညးဂှ်၊ ကိုပ်ကၠာနူဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ်ဂွံတီမံၚ်တုဲတဲု လိက်အုပ်ဝေါရလ္ၚီ မတိတ်နူကွာန်ညး၊  ဘာညးဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ် နူအခိၚ်ဘဝထပိုဲခမဳ ဍောတ်ဍောတ်ဂှ် ဗှ်လ္ၚတ်လဝ်ပြဵုမံၚ်တဲုတဲုရ၊ ဗွဲကြဴဏအ် ပိုဲက္ဍိုက်က္ဍိုပ်သၚ်သၟတ်လဂုၚ်တဲု၊ ဟိုတ်နူဒးအာတ်တမ်လိက်ဇရေၚ်အာစာကီုဂှ်တုဲ၊ နူကဵုအခိၚ်ဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်ဍုက်ကေဝ်ကဵု အာစာခိုဟ်ခိုဟ်ရ၊ ယၟုအဲဂှ်စဵုလၟုဟ် ညးကော်မံၚ်ယၟုခမဳ(နာရဒ) ဏီဖိုဟ်ဂှ်တဲု၊ သွက်အဲဂှ် ထပ်တဲု ဒှ်မံၚ်အမ်သဝ်ရ၊ သၞာံ ၂၀၁၈ အဲစိုပ်အာ သ္ၚိညးဂှ်လေဝ်၊ ညးကော်မံၚ်ယၟုအဲ မဒှ်ယၟုခမဳဂှ်ရ။
     လိက်ဗွဟ် မူကအ်ဗိန်တအ်ဂှ် ဒှ်အခေတ်ကာလညးတအ် ချဳဒရာၚ်ဂှ်တဲု၊ အခိၚ်တေံဂှ် ဒှ်အခေတ်ရဲဍုၚ်ကွာန် ညးတအ်ကၠောန်စဂွံဒှ်အခေတ် ကၠတ်ဖျေံကပေါတ် နူဍုၚ်သေံရ၊ ၜိုန်ရရဲကွာန်တအ် မိပ်လဟိၚ်မံၚ်ကဵု ပရေၚ်သိုက်သၠိၚ်ဖဲသအဳ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ကီုလေဝ် စိုတ်ဓါတ်အာစာတအ် စိန်ဝုန်မံၚ် အပ္ဍဲပရေၚ်လိက်ပတ်မန်ဂှ်၊ လောန်တဲုဒးကေတ်ဂုဏ်စရာဲရ၊ အခိၚ်တေံရဲကွာန်ကအ်ဗိန် ညးဂမၠိုၚ်ဒှ်မံၚ်သေဌဳကဆံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကီုရ၊ ဆဂးပရေၚ်ပိုန်ဟာန် ယဿပက်တအ်ဂှ် ဓရိုက်ပချဳစိုတ်ဓါတ်အာစာ အပ္ဍဲအရာဆာန်လိက်ပတ်မန်ဟွံမာန်ရောၚ် ထေၚ်ကေတ်ရ။
     အခေတ်ကာလ ညးတအ်ချဳဒရာၚ်လိက်ပတ်မန်ဂှ် ဒှ်အခေတ်ကာလလိက်ပတ်မန်ပိုဲ နွံမံၚ်အပ္ဍဲဗွိုၚ်ကျာ် အပ္ဍဲဆအကြာ ဘာလကျာ်ဓဝ် ဂှ်တုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်မန်တအ် ညံၚ်ရဴလၟုဟ် ဗှ်လိက်မန်ဒးမံၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ အခေတ်ကာလ သ္ကိုပ်ပၞာန်နေဝေန်တအ် အုပ်ဓုပ်ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ်တေံဂှ်၊ လိက်မန်ပိုဲယာက္ပိုပ်ဟွံမာန် သက်သက်ဂှ်တဲု ဒးချဳဒရာၚ်လိက်ပတ် အခေတ်ကၠာတေံဂှ် ဗၞတ်ဂလိုၚ်လဵုဒဒိုက်ဇၞော်မံၚ် ရောဂှ် ညးဟီုလဴထ္ၜးမ္ဂး လောန်တုဲ ကၠးကေတ် အပ္ဍဲစိုတ်ပိုဲ မာန်ရောၚ်။
     မွဲလ္ပာ်ဂှ် ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်အဃောဇၞော်မောဝ် ရဲဍုၚ်ကွာန်တအ် ကၠောန်စဂွံ မွဲလ္ပာ်ဂှ် ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက် ပရေၚ်လိက်ပတ် ဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ဂှ်တဲု၊ အကြာအန္တရာဲၜါသာ်ဏအ် အာစာတအ်သီုကျာ်ဇၞော်ပညာဒဳပတအ် ချဳဒရာၚ်မၚ်မွဲကၠုၚ်လိက်ပတ်မန်ပိုဲဂှ် ဒးတၚ်ဂုဏ်ကဵုညးတအ် စဵုကဵုမွဲအာယုက်ဟွံအိုတ်ရ၊ အခိၚ်တေံ ပိုဲတအ်ဘဝ ထပိုဲခမဳဍောတ်ဍောတ် သဘၚ်ဇွသၚ် ကျာ်ဇၞော်အာစာပညာဒဳပဂှ် ညံၚ်ရဴသဘၚ်ဍုၚ်သွဝ်ရ၊ ကောန်ကွာန်ညးတအ်လေဝ် အဃောကၠောန်စဂွံ အဃောဒယှ်တှ်မံၚ် အလံုကၟိန်ဍုၚ်ဟီုမာန်ရ၊ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကွာန်ညးတအ်ကဵု ပရေၚ်ချဳဒရာၚ် လိက်ပတ်ကွာန်ညးတအ် အခိၚ်တေံဂှ် သ္ပစၞးကဵုအလံုကောန်ဂကူမန်ပိုဲမာန်ရ၊ အကြာကျာ်ဇၞော်အ္စာတအ် ယၟုမဒယှ်တှ်မံၚ်တအ်ဂှ်၊ ယၟုအာစာဗညာသာၚ်မန်လေဝ် မောဝ်ဖ္ဍးမံၚ် ဗွဲမလောန်ကီုရ။
     အပ္ဍဲအကြာသၞာံၜိုတ် ၁၉၉၅ ဂှ် အဲချူပ္တိတ်လိက်အုပ် ( လညာတ်ပရၚ်တဲ ) တဲုကီု အဟိန်အာသွံလိက်အုပ် မဂ္ဂဇြေနိ ( လဂါံအာဇာနဲ ) ကီုတအ်ဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်အာဆဵုကဵုညးကီုရ၊ တမလိက်အာစာဂှ်လေဝ် ဒှ်အဓိက သွက်မဂ္ဂဇြေန်ပိုဲရ၊ အခိၚ်တေံဂှ်် ယၟုကၞေဟ်အာစာဂှ် မြမောဝ်ဇေတ်(ခယျးအပ္ဍဲ) လေဝ်ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ၊ အာစာဂှ် ၜိုန်ရဗျုထဴကီုလေဝ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်လိက်ပတ်မန် ဟွံဗျုတဴလးလးရ။
     ဗွဲကြဴဏအ် အခိၚ်နွံမံၚ်အပ္ဍဲကွာန်ဝၚ်္က ဇိုၚ်ပယျဵု အဟိန်ကၠောန်မံၚ်လိက်ပရိုၚ်သၞံၚ်တိုၚ်ရဂှ်လေဝ်၊ အခိၚ်အာဝေၚ် စိုပ်ကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ် မဒှ်ကွာန်သမ္ဘာအဲဂှ်လေဝ် အဲဂွံအာဆဵုမံၚ်ကဵုညးကီုရ၊ အဲစဴဝေၚ်ကွာန် နူကၟိန်ဍုၚ်မေရိကာန် ဗၞတ်ပိအလန်ဂှ်လေဝ် အဲဂွံအာဆဵုမံၚ်ညး သီုပိအလန်ကီုရ၊ ညးဝွံရံၚ်ကဵုဗီုရုပ်သာ်မၞိဟ်ကီု စိုတ်စရိုတ်ကီု ဆက်ဆောံကီု နာနာသာ် ခါတ်ရံၚ်အကာဲမ္ဂး ဒှ်အာစာကၞေဟ်ပိုဲမန် မဂပ်ဂဝ်လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်မွဲရောၚ်။
     ၜိုန်အာယုက်ညး မဗျုထဴဂလိုၚ်လဵုကီုလေဝ် အဟိန်အဲဇူဒီုမံၚ် အပ္ဍဲကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ်ဂှ် ညးကၠုၚ်ဝေၚ်စိုပ်ဇရေၚ်အဲမာန်ဂှ်တဲု၊ စိုတ်ဇဴအဲဂှ်လောန်တုဲ လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်လ္တူညးရ၊ ဟိုတ်နူပရေၚ်ဆက်ဆောံခိုဟ်တဲု လိက်ဂျာနေဝ် တိုၚ်ပ္ကဴပိုဲ ဥဒျာန်လိက်ပတ်ပိုဲ၊ မတိတ်မံၚ်အပ္ဍဲအမေရိကာန်ဝွံဂှ် ညးဗိုၚ်ဂိုတ်ဂစာန် ချူကဵုမာန်ဏီရ၊ ညးချူတဲု ကံုၚ်ပလံၚ်ဗ္စိုပ်ဇရေၚ်ကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ်၊ ဇရေၚ်အဲမာန်ဏီရ။

              အာစာဂှ်
              ၜိုန်ရဗျးထဴကီုလေဝ်
              စိုတ်ဓါတ်ဆာန်လိက်မန်ဂှ်
              ဟှံဗှုထူလးလးရ။

     လိက်အုပ်ညးပ္တိတ်လဝ်ဂှ်လေဝ် နူအာစာပါန်ထဝ် ကော်(ဖံၚ်သာၚ်မန်) မဒှ်ကောန်ညး မတန်တဴမံၚ် အပ္ဍဲဝှတ်ဝိၚ်၊ ကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်မွဲစွံဂှ်လေဝ် ညးကၠုၚ်ကဵုဒါန်ကုအဲကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်ညး ချူဇန်မံၚ် အပ္ဍဲဂျာနေဝ် အမာတ်ဒိန် တအ်ဂှ်လေဝ် အဲကလိဂွံအခေါၚ် ဗှ်လ္ၚတ်ကီုရ၊ အခိၚ်ပိုဲဍောတ်တအ် လိက်မဂ္ဂဇြေန် ဂျာနေဝ် ကွးဘာတက္ကသိုလ်ပံၚ်ကောံလေဝ် လိက်ပရေၚ်အာစာ ဂွံဗှ်မံၚ်လၟိုန်လၟိုန်ကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်မွဲပိုဒ် အဲသမ္တီုဒးမံၚ်ဂှ် (ဍုၚ်မတ်မလီုဟာ? ဍုၚ်မန်လီုဟာ? ဂှ် အဲခယျကေတ် အာစာချူလဝ်ရောၚ်၊ ဆဂးဂွံကလေၚ်ဂၠာဲဆဵုဂှ် ဟွံလောဲသက်သက်ရ။

          ကၞေဟ်ညးဂှ်
          ဒှ်တၟအ်ချူမြသွက်ပိုဲ
          အာစာကၠေဟ်ခေတ်တၟိတအ်မွဲရ။

     ပိုဲဂွံဆဵုညး မွဲအလန်မ္ဂး စိုတ်ဓါတ်မိက်ဂွံဆက်ချူအာလိက်မန်မွဴာဲအလန်ပၠန်ဂှ် က္တဵုဒှ်ချိုတ်ပၠိုတ်ရ၊ ၜိုန်ညးဗျုထဴ ကီုလေဝ် ညးချူမာန်ဏီမ္ဂး ပိုဲတအ်ဂှ်လောန်တဲု ဒးဆက်ချူအာမာန်ဏီရောၚ်ဂှ်၊ ဗီုသာ်ဏအ် စိုတ်ဂါတ်ကီတဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ၊ ပူဂိုလ်ဗီုသာ်ဝွံဂှ် ညးကော်စ (အစာံ) ရ၊ ညးဂှ် ဒှ်အစာံပိုဲ အပ္ဍဲအရာအရာချူကေှ်လိက်မဒှ်ရ၊ ကၞေဟ်ညးဂှ် ဒဵုတၟအ်ချူမြသွက်ပိုဲအာစာကၞေဟ် ခေတ်တၟိတအ်မွဲရ၊ ပိုဲစေှ်စိုတ် မြပိုဲၜီုအာရမ္ဂး ပိုဲဒးချူသကေက်ဂှ်တဲု ယဝ်ပိုဲ စိုတ်ဓါတ်လီုအာ အပ္ဍဲအရာချူဆာဲ လိက်ပတ်မန်မ္ဂး ပိုဲဗှ်လိက်ညး ပိုဲအာဆဵုကဵုညးမ္ဂး စိုတ်တေံ ဍေံပြံၚ်လှာဲအာ မာန်ရ။
     တၟေၚ်တၟဟ်မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် အပ္ဍဲအာစာကၞေဟ်မန်တအ်ဂှ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ဇြိုဟ်ဇြိုဟ်နက်နက် နွံအိုတ်ဂှ်တဲု၊ ဣဝွံလေဝ် ပိုဲတအ်ဒးကေတ်မံၚ် ဂုဏ်စရာဲဟွံအိုတ်ပၠန်ရ၊ အာစာကၞေဟ်မန်တအ်ဂှ် ဂယိုၚ်လမျီုကဵုကၞေဘ်ဟွံမာန်အိုတ်ကီုလေဝ်၊ နကဵုအသိၚ်စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ မသ္ကာတ်မြဟ်ဂှ်ရဒုၚ်ခဳတုဲ၊ ချူဇန်ပ္တိတ်မံၚ် လိက်မန်ရောၚ်ဂှ် ညးတီအဲတီရ၊ အာစာကၞေဟ်တအ် ၜိုန်ရမိက်ဂွံပ္တိတ် လိက်အုပ်ဇကုအိုတ်ကီုလေဝ် ဒၟာနူတော်ဟွံကိတ်လောန်ဂှ်တဲု ဒးဗ္ဒေါံလဝ်အသိၚ်အိုတ်ရ၊ တမလိက်ဇကု တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဟွံဒှ်ကၠုၚ် လိက်အုပ်ဂှ်တဲု ကၠေံဏှၚ်အာအိုတ်ကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်တအ် ကဗျတအ် ပံုအာဂီုတအ်ဂှ် ၜိုန်ရအာစာပိုဲ ဗညာသာၚ်မန်၊ ချူလဝ်နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ကီုလေဝ် ပိုဲတအ် ဟွံဂွံဗှ်ကေတ်ဖအိုတ်ဂှ် ဒၟာနူဟွံဒှ်လိက်ကၞပ်ရ၊ သွက်ဂွံပသေှ်စွံအာ အဆက်ကောန်အဆက်စဴဂှ်လေဝ် ရန်တၟအ်တအ်ဂှ် ဟွံမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။
     ဗီုအာစာဗညာသာၚ်မန် ဆာန်လိက်ပတ်မန်ဂှ် ပိုဲကောန်ဂကူမန် သၟတ်တၞောဝ်ဒတောဝ်တၟိတအ် ကေတ်သ္ပအစာံတဲု ဂပ်ဝဝ်ဒးချူအာလိက်ပတ်မန်၊ ဂပ်ဝ်ဒးမၚ်မွဲအာ လိက်ပတ်မန် ထေက်ကွေံကွေံရ၊ ဗီုညးဆာန်လိက်မန် စဵုလ္အိတ်လမျီုဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ် ကဵုဂွံကေတ်စ နဲကဲမာန်အိုတ် ကီုညိ၊ နဒဒှ် ရော်ဏာ ဂုဏ်အာစာ ဗညာသာၚ်မန်တဲု၊ စဵုလ္အိတ်လမျီု အဲဆက်ချူအာလိက်မန် ပ္တိတ်အာလိက်မန်ရောၚ်၊ ဂှ်လေဝ်မိက်ဂွံလဴပူစကဵု အာစာဗညာသာၚ်မန်ကီုရ။

                      ဗညာတိထဝ်  (တၠဂုဏ်နာရဒ)
                      ကွာန်ကြုၚ်ဘာ
                      ခတ်ေတ U.S.A
      
   လိက်ပရေၚ်ဝွံ ကံက်ပ္တိတ်နၚ်နူလိက် မဂ္ဂဇြေန်
   ဂကောံအာစာကၞေဟ်မန် ကၞပ် (၃)
   မုက်လိက် (၂၉)
   ညးကံက်ပ္တိတ် အမ်သဝ်နာဲ အၜဝ်
   (.12:10.AM.21.08.2021.)

ဂကူမန်လိက်မန်ကၠုၚ်နူလဵုရော
*****************************
အ္စာသုတေသနတံ ဍေံတံချူဝၚ်ဂကူမွဲမွဲ ဍေံထ္ၜး သက်သဳမာန်ဒၟံၚ်ကီု၊ ဝၚ်ဂကူမ္ဂး သက်သဳလိက်ပတ် ဒှ်ဇြ ဟတ်ဇၞော် အိုတ်ရ။ ဍေံတံကေတ်လဝ်အဓိပ္ပါယ် ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်မန်ကၠုၚ်နူမန်ဟွံသေၚ်ဂှ် ဟွံမိက်စှ်ေ စိုတ်အှ်ေရ။ ညးတၞဟ် ဟီုဂွံကၠာ ဟီုအာရ ညးတၞဟ်ချူဂွံကၠာ ချူဏာရ ဒးဆိၚ်ဆခယျကေတ်လဝ် နွံဗဝ်ရ။ ဂွံလဝ်ဂမြၚ်ညာဏ်ကျာ်အရှန် ဟွံသေၚ် ဒးထေၚ်ကေတ်ရဂၠိုၚ်တုဲ ဍေံတံထေၚ်ကေတ်လဝ် နွံမံၚ်ကီုရ။      
  မိက်ဂွံထ္ၜးသက်သဳ တွဵုရးဍုၚ်မန်ကၠာတေံ အလုံ (၉၆)ဍုၚ် ပၞောဝ်ကဵုတွဵုရးဖာသီ, မံၚ်မလ, ဒဵုပသဲ, ဟံသာ ဒေံါ(၃၂)ဍုၚ် တွဵုရးဗဂေါဟံသာဝတဳ, ဍုၚ်သေၚ်, ဍုၚ်ဒလ, ဍုၚ်ပါဒ, ဍုၚ်လ္ဂုၚ် ဥက္ကလာပ(၃၂)ဍုၚ် တွဵုရး မုဟ်တၟံ, သဓီု သုဝဏ္ဏဘုံ,တ္ကအ်ခၟိုၚ်, ဗြဝတဳ, ရးဇြာဝါခရူ, ရေဝ်, ရး တနၚ်သဳ(၃၂)ဍုၚ်တံဂှ် ဒှ်ဍုၚ်မန် ဒက်ပ္တန်လဝ် ဍုၚ်မန်သိုၚ် နန်ပြာသာဒ် ဍုၚ်နွံကဵုဨကရာဇ်မန် ချိုတ်တ် ပၠိုတ်တ်မဒှ်ရ။         
    ဂကူဒှ်သၟိၚ်မန်ကၠာအိုတ် ဒးထံက်ထ္ၜးဂလာန် ရာဇာ ဝၚ်မန်မ္ဂး တွဵုရးဍုၚ်မုဟ်တၟံ(၃၂)ဍုၚ် ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုံဝွံ ကၠာကျာ်တြဲဂေါတမပိုဲ ဟွံက္တဵုဒှ်ကျာ်ဏီ ဗၞတ်(၅ဝဝ)သၞာံ တေံ ဂကူမန်မၚ်ဗၠာဲမၞုံယၟုသုဓမာနဝ, သုဓမ္မ မာဏဝ, သၟိၚ်အိန်မာဃတၠသွဝ်ၜါ စှ်ေကၠုၚ်ပသေက်ကဵု သ္ပဨက ရာဇ်မန် ကၠာအိုတ်ရ။
    သ္ပဟိုတ်နူကဵု သၟိၚ်အိန်နိမိတ်ဗဒှ်ကဵု ဍုၚ်ပြာသာဒ် သၠိုက်ကဵုအဘိသိက် ၝောံကိုဋ်ဗြကၞေၚ် ရေၚ်မတ်ရတ် နာနာ ရန်ကဵုယၟုယၟာဗွဲဘာသာပါဠိဂှ်တုဲ̏ ဍုၚ်သုဓမ္မဝတဳ̋ ဍုၚ်မၞုံကဵုဓဝ်သၟိၚ်အိန် ခုတ်ခဴကဵုလဝ်ယၟုရ။ ဂလာန်ရာဇာဝၚ်မန်ဂှ် ဒှ်ဂလာန် မဍာံပြဟေၚ်တုဲ မၚ်ဗၠာဲသၟတ်မန် သုဓမ္မမာဏဝဂှ် ဒှ်ကောန်ညးဇၞော်တမ္ၚာတုဲ မၚ်မွဲလဝ်သဳလဥပုဟ်လၟိုန်ကာလရ။ မိမယာဲဣတဂှ် ၜိုန်ရကၠောန်မံၚ် ကမၠောန်တမ္ၚာ ဂယိုၚ်လမျီု ̏မိစ္ဆာဇဳဝ̋ ပရေံကဵုဒှ်ကၠာရ။ ကောန်တြုံပရဲ ပြဲနူတၞဟ် ဒှ်ညးတၠပါရမဳ ဂှ် ဝေၚ်ပဲါထောံကမၠောန် ပွသရာံပါပ် ဗၞတ်မွဲအာယုက် မာန်တုဲ ဟိုတ်နူအသိၚ်သဳလဥပုဟ် သဳလပါရမဳစိ သၟိၚ် အိန်ဒေဝတဴသွဝ်ၜါ ဒးစှ်ေသၠိုက်အဘိသိက် ပအပ်ဇိုန် ကဵုကၟိန်ဍုၚ်က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်နန်ထဝ် ပြာသာဒ်ထဝ် ကဵုသ္ပသၟိၚ် ဨကရာဇ် မန်ကၠာအိုတ်ရ။
          ဟိုတ်ဂှ်ရ ထံက်ရံၚ်ကဵုဒဒှ်သက်သဳ ရာဇာဝၚ်မန် အာဂမယုတ္တိ ဗီုဒှ်မူလဍာံပြဒၟံၚ်တုဲ သၟိၚ်ဨကရာဇ်မန်ဂမၠိုၚ် တံဂှ် ယာဲအပါမန်ဟေၚ် ၜံၚ်ခ္ဍတ်ပတိတ် က္တဵုဗဒှ်ကဵုဂကူမန် မဒှ်ရ။ မန်ကၠုၚ်နူမန်ဇေတ်တ် ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်မန်,ယေန်သၞာၚ်မန်,ကၠုၚ်နူမန်ဖအိုတ်ရ။ တိတ် ကၠုၚ်နူကဵု ဂကူ(၄)ဂကူတေံဟွံသေၚ် ဂကူမန်ပိုဲသမ္တီလဝ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်အိုတ်ညိအဴ။ စပ်ကဵုကိစ္စ အရေဝ်မန်, လိက်ပတ်မန်ဂှ် လညာတ်ရဲညးလ္ၚတ် (သုတေသန) တံဂှ် ဂကူမန်, လိက်မန်, အရေဝ်မန်, ကၠုၚ်နူကဵု (၄)ဂကူ တေံရ။ ဂကူမန် ယဝ်ရကၠုၚ်နူဂကူ (၄)တေံမ္ဂး သံသယ သၠေဟ်ပၟာ ဟွံအိုတ်ရ။
    မန်ကၠုၚ်နူဂလာလေဝ်ဒှ်ဂွံ ကၠုၚ်နူကြုက်ခမေန်လေဝ် ဒှ်ဂွံ သၠေဟ်ပၟာဟွံအိုတ် နကဵုစိုတ်ဟေၚ် ဒးထေၚ်ဒးခယျ ဆိၚ်ဆ ကေတ်တုဲ သံသယစိုတ်က္တဵုဒှ်ၜါလွးရ။ ဂၠာဲရိုဟ် ကၞက်တမ် ဂကူမၞိဟ်ဂွံ လဝ်ကၠာတမ်ဍာ်ၜဳမှာသၟိဒ် နွံဒၞာဲလဵု ရောဒဵုသိန္နရာဇ်နွံဒၞာဲလဵုရော အာဂၠာဲဆဵုမံၚ်ကီုဟာ? လညာတ်အ္စာရာဇာဝၚ်မန်လ္ၚဵု ဂကူမန် လိက်မန် အရေဝ်မန်ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ် သၠေဟ်ပၟာဟွံမွဲတုဲ ဖျေံတၚ် သ္ဂုတ်သွာတ်ဂံၚ်ၚ် ဟွံယောၚ်ဟွံယံၚ် ဖျေံစိုတ်ပိုတ်တ် သ္ကုတ်တ်ရ။ ဂကူမန်, လိက်မန်, အရေဝ်မန်, ကၠုၚ်နူဂဝ် ဂၞဴတၟာမလ္ၚဴဟွံသှ်ေ နူကၠာကျာ်တြဲဂေါတမဟွံက္တဵုဒှ်ဏီ ဗၞတ်(၅ဝဝ)သၞာံ ပယာံမလအ် တေံဟေၚ်၊ ဟွံသေၚ်သာ်ဂှ် နူတိဒှ် ဒကှ်တိုန်တေံ မန်ပိုဲသှေ်ၜက် ကၠုၚ်မံၚ် စဵုကဵုအခိၚ် လၟုဟ်ရ။ 
   ဟီုဍေံရ လိက်မန်ကၠုၚ်နူ ဂလာအိန္ဒိယ(INDIA) အက္ခရ်ဗြဟ္မဳ နူဂှ်အက္ခရ်ပလ္လဝ ကဒမ္ဗဂးသာ်ဂှ်တုဲ ပူဂဵုလ္ၚဵုလ္ၚဵုလေဝ်ဒုၚ်ယဵု အာမန္တာ နွံမံၚ်ကီုရ။ ခရေတ်အေဒဳ(ဗီ) (၅ဝဝ)သၞာံဂှ် အ္စာသၠပတ်မန် မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာ က္ညအာ ချူကှ်ေဆာဲ ကၠာဲကေတ်ပိဋကတ်ပိစိုပ် ဍုၚ်မန် သုဝဏ္ဏဘုံရ။ သၞာံသာသနာမန်ပိုဲဂှ် (၉ဝဝ)သၞာံဟေၚ် ဝၚ်ပိဋကတ်မန် စၞောန်ထ္ၜးလဝ်တုဲ အက္ခရ်မန် လိက်မန်ပိုဲဂှ် နွံမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်မန် သုဓမ္မဝတဳ ကၠာနူသၞာံခရေတ် ထုက်ထက်ဏီရ။ 
    (က)ဗြဟ္မဳသဒ္ဒါ ဣကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် ပ္ဍဲပါဠိအဘိဓာန်မန် အက္ခရာဝလိဟွံမွဲတုဲ ဗြဟ္မဳ ဣကာရန္တပုံလိၚ်ဟေၚ် နွံထေၚ်လဵုမံၚ်ရ။ ဗြဟ္မဳသဒ္ဒါဂှ် တွံအရထတၞးဗြီု-မနဳ တွံ အရထဂလာန် ၜါသာ်ရ။ တၞးဆုဗြီုမနဳဂှ် တၞးဍေံ ညးသ္ပဂဥုဲ အ္စာသဝ်တံရပ်စပ်စကာရ။
            (ခ)ကဒမ္ဗသဒ္ဒါ အာကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် တွံအရထ ဆုသဴ, ဆုပြဲ, တၞံရာဲသဳဓတ်, တၞံမိတ်, ဂကောံ တွံအရထ (၅)ဂကူရ။
   (ဂ)ပလ္လဝသဒ္ဒါ အကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် တွံအရထသၠ လမတ်, တၞံဆုမၜတ်,တၚ်ကၞာၚ်ဆု,မဒှ်မွဲဟာန်သၠလၟတ်,တွံအရထသၠဆုၜတ်တ်
ကဵုတါ်ျကၞာါ်ျဆုရ။
    ပါဠိသဒ္ဒါဍာံပြဟေၚ် အရထဍေံတိတ်ကၠုၚ်ဗွဲမဍာံပြတုဲ အဓိပ္ပါယ်နွံပၟိက်လ္ပာ်ဍေံလေဝ် ကလိဂွံမာန်ဗွဲစၟတ် ဟေၚ်ရ။
    အတိုၚ်လညာတ်ညာဏ် အ္စာသုတေသနတံ ကေတ်လဝ် အဓိပ္ပါယ်အက္ခရ်မန် ကၠုၚ်နူဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယ ထ္ၜးပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်တုဲ ကံက်ကေတ်အဓိပ္ပါယ်ဂွံ ဂွံဍောၚ်ဓရ်သဒ္ဒတ် သာ်ဂှ်ရ။ အက္ခရ် လိက်မန်, ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳဂှ် ဂွံကဵုတၞးဆုရ။

    အတိုၚ်လညာတ်ညာဏ် အ္စာသုတေ သနတံ ကေတ်လဝ် အဓိပ္ပါယ်အက္ခရ်မန် ကၠုၚ်နူဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယ ထ္ၜးပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်တုဲ ကံက်ကေတ်အဓိပ္ပါယ်ဂွံ ဂွံဍောၚ်ဓရ်သဒ္ဒတ် သာ်ဂှ်ရ။ အက္ခရ် လိက်မန်, ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳဂှ် ဂွံကဵုတၞးဆုရ။
    အက္ခရ်မန်,လိက်မန် ကၠုၚ်နူတၞံဆု, တၞးဆုဂှ် ဒှ်အဓိပ္ပါယ်ဍေံရ။ ဂလာန်အရေဝ်ဂှ် ကၠုၚ်နူ ဂလာတုဲ ဆက်စိုပ်ကၠုၚ်မန်ပိုဲဂှ် ဒှ်ဟွံမာန် ဗၠေတ်လ္ပကေတ်စညိ။ 
    အက္ခရ်မန်,လိက်မန် ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳ, ပလ္လဝ, ကဒမ္ဗ ဍာံပြဟွံဍာံပြ စၟဳစၟတ်ရံၚ်နကဵုသဒ္ဒါညိ။ ညံၚ်ရဴမလိက် နွံပ္ဍဲဗုၚ်ဂၞဴမပ္တံ (သြွံသြွဳဿုံဟ္တ အအ) တံဂှ် ဒှ်ပါဠိလီုလီုတုဲ အရထဟွံမွဲ အဓိပ္ပါယ်ဟွံတိတ်ရ။ ယဝ်ရကေတ်အတိုၚ် ပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်မ္ဂး လိက်မန်ပိုဲဂှ် တုပ်ကဵုလိက်ဗၟာ လကျာ်တဳ ခမဳအပြောံ ဍုၚ် ဗကာံတေံကီုရ။
  လကျာ်တဳခမဳအပြောံတေံဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ချူကေတ် လိက်ပပ်ပ်ပဳပဳတုဲ အာတိုပ်ပြိုက် စုတ် ပ္ဍဲဂဝေၚ်ဆု ပေၚ်ပိသၞာံ ဂဝေၚ်ဆုဂှ် ဂတိုပ်ခၞော်ဍေံပေၚ်တိုန်တုဲ ကၟာတ်ကၠက် အာရ။ ဒဒှ်ရလိက်ဗၟာပိုဲနွံဒၟံၚ်ဂှ် ဒေဝတဴတံကဵုနိ မိတ်လ္ပအ်တုဲ ပိုဲမရာဇ်ဒးဇက်ပၞာန် အာကေတ် လိက်ပတ် တံဂှ်ရောၚ်။                                ဂရၚ်ပ္တီ သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာ (အနော်ရထာ)ရ။ သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာပတှ်ေတုဲ ဇက်ပၞာန်အာခဲါ အာၜံက် အာဂၠံက်ကေတ်တုဲ ဒှ်လိက်ချူဗဒှ် ကၠောန်ကေတ် ပပ်ပ်ပဳပဳဂှ်တုဲ ညိဟွံကိတ် ညဳကဵု ပရေၚ်လောကဓမ္မဒ္စာံသာ်တုဲ သၟိၚ်စံၚ် ထောံဖအိုတ်ရ။ 
    ဂွန်အလီညာဏ်အလီဇၞော်ကွေံကွေံတုဲ ဟိုတ်နူကဵု လိက်ပတ်ဟွံမွဲဂှ်ရ လကျာ်တဳခမဳ အဖြေဟ်ဒးကၠောန် ဗဒှ်ကေတ်လိက်ပတ်ရ။ လိက်မန်ပိုဲဂှ် ဟွံတုပ်ကဵုလိက်ဗၟာ လကျာ်တဳ ဍုၚ်ဗကာံတေံပုဟ်၊ လိက်မန်ပိုဲဂှ် ကၠုၚ်နူကဵုတၞံ 
ဆု,တၞးဆု,ကဝေၚ်ဆုဟွံသေၚ်၊ ကၠုၚ်နူကဵုမန် ဂကူမန်ဟေၚ်ရ။ ခေတ်ညးကဵုညး အခိၚ်ညး ကဵုညး စကာသုၚ်စောဲပြံၚ် လှာဲကၠုၚ်နွံမံၚ်တုဲ လိက်မန်ခေတ်သၠပတ် ပြာကတ်မံက်ဂတဝ် တိုန် ပ္ဍဲလက်ထက်အ္စာကဝိမန် အ္စာသၠပတ်မန် မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာပိုဲရ။                             ကောန်မန် ပိုဲဂွံတီအာကိုန်ဂစိုတ်မာန် ဂကူမန် လိက်မန် အရေဝ်မန် ကၠုၚ်နူ မန်ဟေၚ်၊ ကွေတ်ဗုဒ္ဓဘာသာကဵု အခိုက်ကၞာ သာသနာမန် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ရှ်ေသှ်ေ ဗဴဗယိကလော်သ္ၚိ ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ဒက်စေတဳ ဒးပ္တိုန်က္ဍိုၚ် လ္ဇံက် က္ဍိုၚ်ကျာ် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်။ 
    အခိုက်ကၞာ သ္ပဒကာထပိုဲခမဳပယျၚ် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ပြေၚ်စွံ ကမ္မဋ္ဌာန်သၚ်ကဵုခရှ်ဂှ် ကၠုၚ်နူမန်တံ ဖအိုတ်ရ။                         
    ဟိုတ်ဂှ်ရ-ဂကူမန်, လိက်မန်, ကၠုၚ်နူကဵု ဂကူတၞဟ် သအာၚ်တေံဟွံသေၚ်။ (ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်ပတ်မန်, ယေန်သၞာၚ်မန်) ကၠုၚ်နူမန်ပိုဲဖအိုတ်ရ။ 
     မိက်ဂွံဗ္ကန်ဏာကဵုဂကူမန် ညးမဗှ်လိက် မန်ပိုဲတံ      မွဲတၚ်ပၠန်ဂှ် ဒၞာဲလဵုမံၚ်ၚ်က္ဆံၚ်လဵု စိုပ်ပ် ဟီုအရေဝ်မန်,ချူဗှ် လိက်မန်, သုၚ်စောဲ အာဲယေန်သၞာၚ်အခိုက်ကၞာမန်ပိုဲတံ အိုတ်ညိ။ လ္ပထေၚ်ဇၞော်ကဵု ဂကူတၞဟ်သအာၚ်အိုတ်ညိဂှ် မိက်ဂွံဗ္ကန်ပြၚ်ဏာ နကဵုကၞေဟ်လိက်ဏံ မဒှ်ရအဴ။

ရာမညအာၚ်မန်
တံၚ်ပရၚ်

ရတနတ္တယပဏာမ-ကေုာံ-ပတ္တနာ
   
       နမောတဿ၊ ပဏာမလိက်ပတ်။ ဗုဒ္ဓဓမ္မ၊ သီုသဳဃံရတ်။ အဲဍိက်ရှ်ေသှ်ေ၊ ဖျေံက္ဍိုပ်သ္ပဝတ်။ ဣန်ဗြီုယီုမာ၊ဒေဝါပြကတ်။ နွံဂၠိုၚ်ပြးဇး၊ဂးဗးဟုဝတ်။မိကဵုမၜါ၊ အ္စာဇၞော်သွတ်။ကဝိပန်ဌာန်၊ ဥာဏ်ညံၚ်သၞာ်ရတ်။ ဂုဏ်ညးတအ်ဂှ်၊ဒှ်ဗဇ္ဇဗတ်။ အတိက်လေဝ်ကီု၊သီုအနာဂတ်။အဲဍိက်သ္ပဝတ်၊ပ္ဍဲပစ္စုပ္ပန်။ 
        ဖျေံက္ဍိုပ်စိန်ဝုန်၊ ယိုက်လဝ်ဂုဏ်ပၠန်။ ဖိုလ်အဲရဴဂဴ၊ဇဴထပှ်တန်။ကမ္မကဵုစိ၊ ပိစှော်ၜါပၠန်။ ဝေဒနာတုန်၊ ၜါဣသုန်ဗ္ဂန်။ ပရိုက်ဥပဒြဴ၊ စှ်တြဴတန်။ အန္တရာယ်စှ်၊ ဒဏ်စှ်မွဲဒွန်။အိုတ်ကပ်ပိကီု၊ သီုဝဲမသုန်တန်။ဂြိုဟ်ပါပပၠန်၊ သီုဒဏ်အန္တရာယ်။
         အိုတ်သီုယဲဗော်၊ ကလော်တာဲဗြဲ။ ဗၟုဲဘုတ်ပြိုတ်၊အိုတ်သီုသရာဲ။ ပရိစ္ဆေဒ၊ ဘဝဇၟာပ်ဒၞဲါ။သၞနိမိတ်သၞဲ၊ ကဵုဍေံသ္ၚောဲသာဲ။ သၟိၚ်ဍာ်ပၟတ်၊ ကမၠက်စိုတ်စၞာဲ။ ကဵုဍေံပြးဆာဲ ပဲါဒဴအာညိ။
        ယိုက်ဂုဏ်တုဲပၠန်၊ ဆန်ဗ္ဒက်လိက်စိ။ ညးမဒှ်ကၠာ၊အ္စာကဝိ။ တံၚ်ပိုအ်ရးဇြာ၊ ကွာန်ဂှ်ဇာတိ။ အဲမာံတောအ်ကၠာ၊အ္စာကဝိ။ဥာဏ်ဒှ်မြမောဝ် လ္ၚောဝ်ရးမန်ပိ။ အာယုဒဳဃ၊လာဘသုခိ။လာပ်ကဵုစိုပ်ကၠုၚ်၊ ညံၚ်နုၚ်နိဓိ။အာယုက်ကဵုဂၠိၚ်၊ညံၚ်သၟိၚ်နေမိ။ ဂွံဒှ်မြမောဝ်၊ဒေါဝ်ရးမန်ပိ။ဝၚ်တြေံတြဟ်၊ဆန်ဗ္ဒက်တၟိ။ ဂကူမန်ကၠာ၊ဂွံတီအာညိ။ ဗၟာယုတ်ပျဲလဝ်၊ညံၚ်ကဝ်အဂ္ဂိ။တူဂြောတ်ဂဵုဒၟံၚ်၊ညံၚ်ရဴပ္တေၚ်ဂျိ။သွက်မန်ဂွံတီ၊တၞီမံၚ်ဒမၠိ။တီတုဲသတိုက်၊ စွံစိုတ်ကဵုဂိ။ ညံၚ်ဂွံချပ်မာန်၊ဂစာန်တိုန်ညိ။ညးအဲလ္ပဝိုတ်၊ ဂိုတ်ကဵုဗိုန်ဂၠိ။မန်ပိုယ်ဗၠိုက်မံၚ်၊ဘိုၚ်ဟံၚ်အိုတ်ညိ။ယဝ်ဟံၚ်ဂွံကၠာ၊ လာဘသုခိ။ လာပ်ဂွံစိုပ်ကၠုၚ်၊ညံၚ်နုၚ်နိဓိ။ အာယုက်ဂွံဂၠိၚ်၊ ညံၚ်သၟိၚ်နေမိ။ဇဲယသိဒ္ဓိ၊ကဵုဒှ်ညိမန်။
        မၞိဟ်ဒေဝတဴ၊ ကလောသ္ၚောဲညန်။တၞောဝ်ဂကူစိဇာတိပိုယ်မန်။တဆိပ်ၜိုပ်ကၠာ၊ဟံသာထဝ်သောန်။ရာဇာဝၚ်တၞမ်၊ တမၠာလအ်လောန်။ နူသၟိၚ်ပိုယ်မန်၊ စှ်ေနူနန်ထဝ်။
    ဍုၚ်ဟံသာဟေၚ်၊ ညးတၟေၚ်ဂွံလဝ်။ ၜိုပ်ကျအာမြာ်၊သြိုဟ်ပါ်သၞေၚ်ထဝ်။ပြာသာဒ်ရတ်ထ္ၜိုၚ်၊ က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်နန်ထဝ်။ဘုတ်ဘာသီုသ္ၚိ၊ တိဍာ်ကၠအ်သွဝ်။ဍုၚ်ဗဂေါကၠာ၊ တၟာမဗ္ဒဝ်။ဟွံသှ်ေလေၚ်အိုတ်၊ ဟိုတ်ဝဲတမ်ကဝ်။ သာ်ဝွံဆတ္တဝ်၊ ပြာကတ်လဝ်ရောၚ်။
      သမ္ပတီယောၚ်၊ မွဲတောၚ်ချူဇန်။ နူရာဇာဝၚ်၊ ရံၚ်ကေတ်နၚ်ဂြန်။ ပ္ဍဲဇာတာထဝ်၊ သ္ပလဝ်ကိုန်ခန်။သ္ၚဳဂၠိပ်တုဲပၠန်၊ဆန်ဗ္ဒဟ်မၚ်ဇေန်။
        ဘာသာမန်အဴ၊ ကြဴဂွံဆက်ဆေန်။ ကလောမိတ်စှ်၊တုဲဂွံဗှ်ပ္ဍေန်။သ္ပလိက်မၚ်ဇေန်၊ မာံတောအ်ဟေန်ဆာဲ။
        ဍုၚ်ဗဂေါလီု၊ ဗီုကဝ်တူပြာဲ။ ဒဒိုက်ပိုယ်မန်၊ ကောန်ယာံကဵုယာဲ။ မိယာံကဵုကောန် အောန်စိုတ်ဇၟာပ်ဒၞဲါ။ဝုတ်ယာံကဵုဗၠာဲ၊ ဆာန်တုဲသာဲအာ။
        တၞောဝ်ရာဇာဝၚ်၊ အိုတ်လၚ်ဂတာ။ ဂကူမည၊ ဝံသပိုယ်ကၠာ။ ဒှ်ဍိက်ဗၟာရ၊ သဗ္ဗကေၚ်ကာ။ပိုယ်ဒးဒှ်လၞီ၊ ကြအ်ဆီသိၚ်သာ။အတိက်တမၠာ၊ နူကၠာတေံဂှ်။
             ဒဒိုက်ပိုယ်မန်၊ဇၞော်လောန်သ္ကာတ်မြဟ်။ ဒးချိုတ်ဘဲပၟတ်၊ တူဂြောတ်ဟေၚ်ဟဟ်။လေၚ်သီုဒြပ်ရတ်၊ပိဋကတ်သၟဟ်။ လေၚ်ဘုတ်လေၚ်ဘာ၊ လေၚ်ဝါတိရှ်။ လေၚ်ဍုၚ်လေၚ်ကွာန်၊ လေၚ်ဌာန်ဒိုဟ်စှ်။ လေၚ်သၟိၚ်နာဲတၠ၊ လေၚ်မသထပှ်။ပိုယ်လဴခၠေဝ်သှ်၊ ဂတှ်ဝိပက်။
        ဂွံတီညာတ်ရ၊ ဂတမွဲအဆက်။ ဒှ်စိတ္တဥာဏ်၊ ဂလာန်ဒှ်ကြက်။ ကောန်ဇာတ်ဗွဲကြဴ၊ စဴစေက်သှ်ေၜက်။ ဂွံတီညးအဲ၊မွဲၜါအဆက်။လိက်နွံဂွံဗှ်၊ မန်စှ်ကိုဋ်ဠက်။ဝၚ်မန်ပိုယ်ဟေၚ်၊ ဗီုတၟေၚ်ဒးကၠက်။ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ ဂစိုတ်မန်ညံၚ်ကၠက်။သ္ပလဝ်ရိုဟ်ကၞက်၊ ဨကဂ္ဂတာ။
        ရာဇဝၚ်ရ၊ နူသၠပတ်ကၠာ။ သ္ပမၚ်ဇေန်ပ္ညုၚ်၊ဍုၚ်မန်ဟံသာ။ အဲချူဆန်ဗ္ဒဟ်၊ ဂွံဗှ်သေၚ်ဟာ။ ဝၚ်ပိုယ်ဖအိုတ်၊ ပၠောပ်စိုတ်လောဲသွာ။ ချူကှ်ေပိုဒ်ဗျဥ်၊ ဆန္ဒလကႅာ။ဗီုပိုယ်ဒှ်ကၠုၚ်၊ ဍုၚ်မန်ဟံသာ။ သ္ဂောံစေန်ဆက်အာ၊ ပြာကတ်လဝ်ရောၚ်။
      မၞးတအ်ကလၚ်၊ ပၚ်မှိၚ်မွဲတောၚ်။ထံၚ်လဝ်သောတ၊စိုတ်ပကဵုယောၚ်။မညာဘာသာ၊ မေတ္တာအခေါၚ်။ ဆာန်ဂကူရောၚ်၊ ဟီုလဴသောၚ်ထ္ၜး။
        ဟိုဲတၞောဝ်မည၊ဝံသဗော်သွး။ဂကူပိုယ်ကၠာ၊ ညဳသာသၟဟ်တး။ ဟွံဒးလီုလာ်၊ ဟွံပါ်ဒကး၊ဍိက်ကဵုတၠနာဲ၊ ဟွံဒးသာဲပြး။ ပၚ်မှိၚ်ညိဏး၊ ယွံကွးဘာမန်။
        အတိက်တေံကၠာ၊တမၠာလအ်လောန်။ ဟံသာဝတဳ၊ဍုၚ်ကျာ်သြဳမန်၊ သၟိၚ်ဨကရာဇ်၊သီုအမာတ်ဝန်။မၞိဟ်မွဲဍုၚ်ကွာန်၊ ဇၟာပ်ဌာန်သ္ၚောဲညောန်။ သ္ကိုပ်ပၞာန်ဂှ်၊ ဟိုတ်ဟွံသၟဟ်သၟန်။ညိရောဒးဗီု၊ ဒးလီုလ္ၚုလ္ၚန်။ဟံသာဍုၚ်မန်၊ နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်။
       ဒးထောံကၠေံသ္ကဲ၊ လုပ်တဲညးသ္အာၚ်။ သၟိၚ်ဒဴဗညာ၊ ရာဇာတြုံသာၚ်။ က္တဴက္တာန်မံၚ်၊ ညံၚ်ၜိုဟ်ကဵုကၠာၚ်။ ဒးထောံကၠေံဂအာၚ်၊ ကၟာၚ်ဍုၚ်ဒေါဝ်ဝါ။
         ဂၠုက်ရာပ်ဂၠုက်အုပ်၊ ဒဴလုပ်ဒျူဒျာ။ ဍိုက်ဂွံဂၠုၚ်က္ၜၚ်၊လှၚ်ဒေါဝ်ဂဂႅါ၊ သၟိၚ်ဨကရာဇ်၊အမာတ်ဒဴဗညာ။ဝံသဒတောဝ်၊တၞောဝ်မန်ရာဇာ။ဖေက်အဲအနိုၚ်၊ ဝၚ်သၟိၚ်ယုတ်ဗၟာ။မန်ပိုယ်ဒဴပၞာန်၊ ထောံကွာန်ဂွံဝါ။ ဂြိပ်ဒဴထောံဗၟာ၊ ပ္ၚောံဒျူဒျာရောၚ်။
         သာ်ဝွံမွဲတောၚ်၊ ဟွံယောၚ်ဒှ်ဍာံ။ ဍုၚ်ဗဂေါဝွံ၊ လ္ၚုလုံဒိုဟ်ဒ္စံါ။ တၞောဝ်ပိုယ်မည၊ ညံၚ်ကဒဴကျာံ။ သ္ပကာဝရာံ၊ 
သၞာံဂှ်လ္အိတ်။
        ကၞိရောၚ်ဒးဘဲ၊ ဗ္ဂဲရပ်ကိတ်။ သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ကၠုၚ်စိုပ်လ္အိတ်။ လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ကဵုစှ်ဒ္စိတ် (၁၁၁၉)။ မန်ကျအာဗၟာ၊ ရာဇာတၞောဝ်သိဒ်။ တၞောဝ်မညပြဲ၊ 
စိုပ်ဘဲဍာ်ဒ္စိတ်။ ပ္ဍဲဇမ္ဗုဒိပ်၊ဂြိပ်ဒဴဗၟာၚိတ်။ တိုန်ဒဵုကၠဆာ်၊ စှ်ေဍာ်ကျာံကိတ်။ ညံၚ်သာ်ဂှ်ကၠာ၊ ဥပၟာလ္အိတ်။ ညံၚ်သာ်ဂှ်လေဝ်၊ သရေနိမိတ်။ မန်ဒးထောံဍုၚ်၊ သုၚ်ဝိပရိတ်။ ဆၚ်ဒဴနူနန်၊ ယောန်အာဟိတ်ဟိတ်။လုပ်အာဂြိုပ်ဂၞိၚ်၊ ကြာကၠစိၚ်သိတ်။ ဂၠိုၚ်ကဵုဝိဝဲ၊ ဂၠိုၚ်ဘဲလ္အိတ်။ဒးအေၚ်ပုၚ်ဍာ်၊ ကွာ်အာမံၚ်ဍိတ်။ဒဒိုက်စိုပ်သိဒ်၊ လ္အိတ်ပိုတ်သ္ကုတ်။
    ဍုၚ်ဟံသာရော၊ ဗဂေါညးခုတ်။ လုပ်စိုပ်တဲဗၟာ၊ ရာဇာအယုတ်။ ဂးအံၚ်ဇေယျ၊ စိုတ်ညံၚ်ကၠဂြုတ်။တၞောဝ်ၜိုပ်ထဝ်ကွေံ၊ ဍေံရပ်ပရှ်ဍုတ်။ ဂၠာဲဒုဟ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ ဂၠာဲစောဲဂဗုတ်။လဟုက်ထေဲထုတ်၊ စုတ်ဒုဟ်ကဵုမန်။
         သၟိၚ်ဗၟာယုတ်လေဝ်၊ ဨကရာဇ်ဝန်။ညံၚ်ကလော်ကြုက်၊မုက်ညုဓညောန်။ ဍေံဂွံအဝဵု၊ ဍဵုဍိုက်ပျဲလောန်။ ခမဳသၚ်မန်၊ကြပ်ညောန်သ္ၚောဲသာဲ။
         ကဵုကော်နၚ်ကၠာ၊ ဗၠးဏာသရာဲ။ ကၠုၚ်စိုပ်ဆတ္တဝ်၊ပ္တောံလဝ်မွဲဒၞဲါ။ညာတ်ဒှ်ဒေါသ၊ ညံၚ်ကၠရပ်သ္ၚာဲ။ ဟၟဲမေတ္တာ၊အာဏာလောန်ကာဲ။ မုက်အံၚ်ဇေယျ၊ ဒေါသဗ္တေတ်ဍာဲ။မၚ်မွဲဓုတၚ်၊ သၚ်ခမဳဗၠာဲ။ ဒးအလီရ၊ ဗၟာသ္ပပြယာဲ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်စၞာဲ၊ ဥပါယ်အဟိုတ်။
        ကေတ်စိၚ်ဒြၚ်ဗိုန်၊ ကဵုလိုန်ဂစိုတ်။ နကဵုလွဟ်ပၠန်၊ ပန်ဗာ်ဖအိုတ်။ ဒးဒုၚ်ပယျဲ၊ ဘဲကမ်ဒးချိုတ်။ ဗုၚ်လိုက်ကအ်ပိုတ်၊ ချိုတ်ၜိၚ်မံၚ်ဆီ။
       ကွးသၚ်အရဳ၊ခမဳမန်ပိလ္ၚီ (၃၀၀၀)။ စုတိစဴသွဝ်၊ သီုဓဝ်လၞီ။ဒးဒုၚ်ကၠုၚ်ပၠန်၊ ဘဲဒဏ်ကၠံလ္ၚီ။ သာ်ဝွံခပ်သီ၊ သမ္တီလဝ်ညိ။
          ဣတ္တဳဗြဴမန်၊ သီုဂဝ်သန္ဓိ။ပ္ဍဲဗော်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်ဒိဋ္ဌိ။ပန်ဗာ်ထပက်၊ ၜုၚ်တက်ကဵုရိ။ ညာတ်ဒှ်ဗဟေက်၊ ဖေက်ဖေက်ဂိဂိ။ လရိုအ်ယာံဟာဲ၊ ဗက်ဂၠာဲကော်မိ။ ပၞာန်ဗၟာတဲဂံၚ်၊ ညံၚ်နာ်သတ်ဂျိ။ ညးဒၞဲါဟွံမွဲ၊ ဂၠိုၚ်နဲလက်ဗျိ။ စိုတ်ယုတ်လောန်ကာဲ၊ဟာဲသတ်ရိုၚ်ရိ။ ဗြဴသီုသန္ဓိ၊ အိုတ်ဇဳဝိတ။
         မၞိဟ်ထပှ်လ္ၚီ၊ တီကၠးဍာံပြ။ (၇၀၀၀) ဂကူပိုဲကၠာ၊ဘာသာမည။ အဆက်သၟိၚ်ပိုတ်၊ အိုတ်တၞောဝ်ဝံသ။ ညံၚ်ဂွံကၠက်အာ၊ ဘာသာပိုယ်ပၠ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်စၞာဲ၊ ဍေံဗက်ဂၠာဲသၞ။ကောန်ၚာ်တြုံရ၊ သ္ပမံၚ်ကွးဘာ။
           ဍေံဒဳနၚ်သ္ကဲ၊ ညံၚ်ဂၠဴပ္ဍဲဝါ။ ဗာ်ထပက်ပန်၊ ပ္ကီုဒဏ်နာနာ။ဆီဇွောဝ်ဒှ်ဍာ်၊ ကောန်ၚာ်ကွးဘာ။ဗုၚ်လိုက်ကအ်ပိုတ်၊ ချိုတ်ထပ်လောတ်လ္ၚာ။ ပဲါရောဟွံဗၠး၊ ဒးဘဲလွဟ်ဗၟာ။ ဗာ်ထပက်ပန်၊ကဵုဒဏ်နာနာ။အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာသတ်အလီ။
          ဂစိုတ်ထောံပၠန်၊ သၟတ်မန်မသုန်လ္ၚီ။ (၅၀၀၀) ဒးဘဲလမျီု၊ ဗီုစိၚ်မံၚ်ဆီ။ ဒဒိုက်ဠက်ဆ၊ ဟွံကကၠံလ္ၚီ။ ဟိုတ်နူဗၟာ၊ကွးဘာဒှ်လၞီ။ လိက်နွံဂွံတီ၊ သီပရူဒဒှ်။
           ဆဏအ်ရောသေၚ်၊ တၟေၚ်တိုန်နူဂှ်။ကောန်ၚာ်သၟတ်မန်၊ ဒှ်မံၚ်ကောန်တှ်။ အံၚ်ၚေဝ်လရိုအ်၊ ဂွံဆဗက်ဂြဟ်။ မွဲသာ်ရောကၠိုဟ်၊ဂၠုက်သြိုဟ်မဴတှ်။သၟတ်မန်တြဴလ္ၚီ (၆၀၀၀)၊ ဗက်သီကေတ်ပြဟ်။ ပ္ကောံလဝ်တုဲပၠန်၊ ဟွံတန်ချပ်ဗှ်။ ဂစိုတ်ထောံသၟဟ်၊ ကဵုလွဟ်မၞုဟ်ဇြၚ်။
       သုသာန်ကောန်ၚာ်၊ဆီဒှ်ဍာ်ဝၚ်။ ဇွမန်ပြးမံၚ်၊ တုပ်ညံၚ်သွးဂၚ်။ ဂၠိုၚ်ကဵုဠက်ကိုဋ်၊ ချိုတ်မွဲသဘၚ်။ ဂးအံၚ်ဇေယျ၊သၟိၚ်တၠမၞုဟ်ဇြၚ်။ ဓဇန်လောန်ကာဲ၊ ဂၠာဲကော်ပ္ကောံနၚ်။ ဗၟာသတ်အယုတ်၊ ကုတ်ထောံဂၠိုၚ်ဂၠၚ်။ ကောန်တှ်ကောန်သၟတ်၊ လောတ်လောချိုတ်လၞၚ်။ ဆီဒှ်ၜဳဂၚ်၊ ဘိၚ်ဘၚ်လောန်ကၠာ။
        ဂကူပိုယ်မန်၊တၟေၚ်ဂၞန်သၚ်္ချာ။ အဃောဂှ်ရ၊ ဆမန်ချိုတ်အာ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ဟံသာ၊ ၜါဠက်မွဲလ္ၚီ။ (၂၁၀၀၀) ရာဇဝၚ်ထၟိက်၊ လိက်နွံဂွံတီ။ ဆဗၞတ်ဂှ်ဟေၚ်၊ တုဲဟွံသေၚ်ဏီ။ ဗၟာဗက်ဂစိုတ်၊ဠက်ကိုဋ်ကၠံလ္ၚီ။ အလုံဍုၚ်မွဲ၊ ရိုဟ်တ္ၚဲဗက်လီ။ အသမ်တၠနာဲ၊ ဗက်ဂၠာဲဗက်သီ။ မန်ပိုယ်ကြအ်ဆီ၊ ဆဵုလၞီဇၞော်။
       မညဘာသာ၊ နွံကြာဂရော်။ ဇၟာပ်ဒိုဟ်သတိုတ်၊ ပလိုတ်ဗၟံက်။ ဒိုဟ်ဥတ္တရ၊ဒက္ခိဏဗော်။ ပ္ဍဲဒိုဟ်ပန်ဟာန်၊ဒ္စံါဌာန်ညးကော်။ ဍေံဗက်ဂၠာဲအာ၊ ကြာဒဵုဂရော်။ ဒဴလေဝ်ဟွံဗၠး၊ဒးစိုပ်ဘဲဇၞော်။ဆမန်နွံကၠာ၊ ဍေံအာဗက်ကော်။ ဍေံရပ်နၚ်တုဲ၊ဟွံရုဲဍောတ်ဇၞော်။ တြုံဗြဴဝုတ်ဗၠာဲ၊ သီုကၟာဲဍေံကော်။ဒိုက်သိုက်ဟွံရော်၊ ဍေံကော်ဖအိုတ်။ 
      တၟော်မၞိဟ်ရောတီ၊ ကၠံလ္ၚီဠက်ကိုဋ်။အံၚ်ဇေယျဝွံ၊သၟိၚ်ဒုစရိုတ်။မောဟဒွိဟိုတ်၊ စိုတ်ညံၚ်ဂျိနာဲ။
     အိုတ်ဂကူမန်၊ ၝောံမၞိဟ်ကောန်ၚာ်။ အကြာဍုၚ်ကွာန်၊ဌာန်ၜဳပ္ဍဲဍာ်။ဍေံဗက်သ္ၚဳဂၠာဲ၊ ဇၟာပ်တာဲဇၟာပ်ရာ်။ ပ္ဍဲသ္ၚိဂြိုပ်ဝါ၊ဘုတ်ဘာသီုကျာ်။ ဆနွံဗက်ဂၠာဲ၊ ဒၞာဲဂၠိုၚ်ဇဳသာ်။ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ဒှ်သၟိၚ်ပိုၚ်သၞာ်။ ဒဳပ္ကောံနၚ်မန်၊လက်ဒေါန်သ္အဵုသ္အာ်။ စိုတ်ဍေံမ္ၚိုဟ်ကြံၚ်၊ တုပ်ညံၚ်ဂျိနာ်။ ပါၚ်စက်လ္တာ်၊ ကွာ်လဇုဲဗာ်ထောံ။
         မန်ဖေက်ဍေံစိ၊ စိုတ်ညံၚ်တိကလောံ။ ညံၚ်ဂၠဴသ္ကအ်ရ၊ဖေက်ကၠကွေံသွံ။ဇၟာပ်ဒိုဟ်ဇဳကၠောံ၊ ဍောတ်ဇၞော်ကြောံဇြာဲ။
       မဂဳလထဴ၊ နှဴသီုကၟာဲကၟာဲ။ ကောန်ၚာ်ညးခုတ်၊ ဝုတ်ဝုတ်ဗၠာဲဗၠာဲ။ ကောန်ဍောတ်ဂွံဆဵု၊ လ္ၚဵုမဴတှ်ယာဲ။ ဗျုဗျုဗျဗျ၊မိမနော်နာဲ။ တဲရပ်ဂစုန်၊ ရုန်ရုန်ဂဲါဂဲါ။ သၠုၚ်သဝ်ဂၠိုၚ်စွံ၊ ကြောံကြောံဇြာဲဇြာဲ။ ပၞာန်ဗၟာဒဳနၚ်၊ ဒေါသလၚ်ဍာဲ။ ထေဲပၞောတ်လောန်ကာဲ၊ အသမ်နာဲစာ။
       မုက်မတ်ကှ်ဇြ၊ ဘယလောန်အာ။ ဖေက်ဟွံဂံၚ်ကျောဝ်၊ လၚ်ဇွောဝ်ပူဆာ။ ဒးယာံဓဇူ၊ ဗ္ဂူဗြဲမတ်ၜါ။ ဂၠိုၚ်ဘဲပရိုက်၊ ဂၠိုၚ်ဒဒိုက်သၞာ။ဒးယာံရၚ်သ္ကအ်၊ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ကၠာ။ယာံရေဝ်ကရောတ်၊ ဂစောတ်သာသာ။ ဗၟာဒဳပ္ကောံနၚ်၊ရပ်ဇြဲတဲၜါ။အသမ်သၟိၚ်ကၠာ၊ ယာံဗက်အာဍေံ။
         လရိုအ်သေဲသေဲ၊ ကရေဲညံၚ်ချေံ။ ဗၟာယုတ်မိစ္ဆာ၊ ရပ်ဏာတုဲကွေံ။ ညံၚ်ညးဗက်ချေံ၊ ဍေံဒဳပၠောပ်စာတ်။
      ပိုယ်မန်တမၠာ၊ ဍုၚ်ဟံသာကၞာတ်။ ကိုဋ်ဠက်ကၠံလ္ၚီ၊ ဟွံတီလောဲဝါတ်။ပါၚ်ဟီုတဲချဳ၊ ဍေံဒဳပၠောပ်စာတ်။ ၜုၚ်တက်ဒှ်တမ်၊ အသမ်လေဝ်သ္ကာတ်။ မန်သီုဖအိုတ်၊ လၞီစိုတ်ဂွံညာတ်။မွဲစာတ်ပေၚ်ထာတ်၊ ပ္ဍဲစာတ်က္ဍန်ဂြက်။
       ဒှ်လၞီသောက၊ မောဟညံၚ်ယက်။လရိုအ်ယာံဒၟံၚ်၊ ညံၚ်ဍုၚ်နရက်။ဍိက်ရာဇဝတ်၊ ကြမ်ကြထတ်မြက်။ ဍေံမိၚ်စုတ်ဗက်၊ လက်ဗျိပၠုက်မန်။
        ဂကူပိုယ်ကွေံ၊ မိၚ်ဍေံဗျိဒေါန်။ သြိုဟ်ညံၚ်ကဵုဖဲါ၊ ယာဲယာံကဵုကောန်။ ဒဒိုက်ကၠံလ္ၚီ၊ ဒှ်လၞီဂၠိုၚ်လောန်။ ကြိုၚ်လဝ်ပ္ဍဲစာတ်၊ ကၟာတ်လဝ်ကၟောန်ကၟောန်။ ဗၟာသတ်အယုတ်၊ စိုတ်အုတ်လက်ဒေါန်။ ဒေါသဂဵုမံၚ်၊ ညံၚ်ကၠကဟောန်။ ဂကူပိုယ်လေၚ်၊ ပၠေၚ်ထောံရောအောန်။လၞီဂၠိုၚ်လောန်၊ကောန်ကဵုမိမ။
       သမ္ဘာယာံအဵု၊ ကဵုတၠသ္ၚိပၠ။ ဗြဲမတ်ၜါပြိုဟ်၊ ဂတီုသြိုဟ်ရ။ တြုံတၠသ္ၚိကၠာ၊ သာမိဘာဂ။ ညာတ်မိတ်ဘမ္ဘာ၊ ဖေက်ဘဲရာဇ။ ဍာ်ရမတ်ဍုက်၊ မုက်ညံၚ်ပ္ကဴဇြ။
သောကစံၚ်ပၠေၚ်၊ပေၚ်ဟဒယ။ပ္ဍဲကဵုသ္ၚိစာတ်၊ ပါတ်လုံခန္ဓ။ လၞီဇၞော်ဂိ၊ စိုတ်ဂျိနာဂ။ညးဒှ်ဗဴလ၊ ဇုဇသဳမူ။
        ဆဵုညာတ်စဴကၟိန်၊ ယွာံဟွံတီဇၞူ။ ဍာ်ရမတ်ပြဟ်၊ ထၞဟ်စှ်ေဓဇူ။ အလုံစာတ်အဵု၊ ပၟတ်ဂဵုဝူဝူ။ညံၚ်ဂိတုဘတ်၊ ကျာထတ်ဗြဲဂူ။ လၞီဇၞော်ဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ဟွံမွဲကဵုဇၞူ။ဒးယာံဓဇူ၊ ဆာန်ဍူကောန်စဴ။
       သဳမူကဵုကၟိန်၊ ယာံထဂၠိန်နှဲ။ ညာတ်မံၚ်ပ္ဍဲစာတ်၊ကအ်အာတ်ပါၚ်ဠဴ။ ယာံမံၚ်သေဲသေဲ၊ ကမြေဲကမြဲ။ ဒုၚ်ဂုဏ်ဟွံဂွံ၊လရိုအ်အာတ်စဴ။ ဗၟာယုတ်ဒိုဟ်ဂွိုက်၊ ဍဵုဍိုက်ဗွဲကြဴ။ပၟတ်ဂဵုဗြံၚ်ဗြံၚ်၊ စံၚ်စာတ်ဖအဴ။ဗြဴမိတၠကောန်၊မိန်လဝ်ကောန်ဂၞဴ။မိန်ဗၟဴဖျုၚ်တှ်၊ ပါၚ်ဂှ်ယာံတဴ။ကောန်ဍောတ်ဟွံတီ၊ အီကဵုမိဂၞဴ၊မိညာတ်ဒးဗက်၊ သြိုဟ်ဂြက်ကွေံအဴ။ကောန်ဍောတ်ဂှ်မိန်၊ကောန်ဇၞော်ဂၠိန်နှဴ။ ကောန်ဇၞော်ဂှ်ယာံ၊ မိလေဝ်ယာံတဴ။တြုံကဵုသမ္ဘာ၊ ယာမုက်ဗွဲကြဴ။ဂၠိုၚ်ကဵုယွာံ၊ ဒေံယာံကဵုကော။ကၟိန်ကဵုနာဲတြ၊ ဗဴကဵုလထဴ။ၝဲယာံကဵုဒေံ၊ ကာယပၠောတ်ပၠဴ။ ထုဲၜန်မံၚ်ပၠန်၊ ညံၚ်ချံက်စန်နှဴ။ညံၚ်ၚဴတမ်သၞာံ၊ ယာံမံၚ်ရေဲရဴ၊ညံၚ်ဗရုဂဂဵု၊ဗြုသဓဵုတဴ။ဇၟာပ်ဒိုဟ်ရော၊ယာံတဴဖဳဒွါ။
      ပိုယ်မန်ဗျုဇၞော်၊လုပ်ဗော်ဇရာ။ ဂွိၚ်ဖေက်တၠိၚ်ဒိုဟ်ရိုဟ်ရေၚ်နာနာ။ ဟိုဲလေဝ်ဣတ၊ လေၚ်ရမွဲဝါ။ပိုယ်ကၠက်ဂကူ၊ဂုဏ်နူသၟိၚ်ဗၟာ။ ပိုယ်ဒးဒုၚ်ပၠန်၊ ဘဲဒဏ်နာနာ၊ စံၚ်ဂစိုတ်ပြဟ်၊ဒှ်သၠာတ်ပ္ဍဲဝါ။ ပ္ဍဲကဵုစာတ်ဗၟာ၊ ဘဲရာဇာအနိုၚ်။
     မန်ချိုတ်တူဂြောတ်၊ ပ္ဍဲပၟတ်စာတ်သၟိၚ်။ ဒးသ္ကန်ကလိ၊ စုတိသီုဂဝိၚ်။ ရမ္သာၚ်ထတ်ကၠာ၊ ယာံပြာကတ်ပၟိၚ်။ ဗၟာယုတ်ပၟၚ်ထံၚ်၊ မၚ်မံၚ်စာတ်သၟိၚ်။ တြုံဗြဴဗျုထဴ၊ ယာံတဴမံၚ်ဗျိၚ်။ကၠာဍေံဟွံစံၚ်၊ ပၟၚ်ထံၚ်ဂွံမိၚ်။ ဒေါသဇၞော်တိုန်၊ မွဲချိုန်ဂွံမိၚ်။ဍေံဟွံချပ်ဗ္စာ၊ ကရုဏာသိၚ်။ အပိုၚ်အနိုၚ်၊ ဍေံဖျေံပၟိၚ်ဟေၚ်။
   ဗၟာအံၚ်ဇေယျ၊ သ္ပပိုယ်ဗီုပြေၚ်။ ဍေံစက်ကဵုပသဲ၊ သ္ကဲပိုယ်ဗွဲလၟေၚ်။ဂကူဂွံယုတ်၊ ဍေံဂၠာဲစုတ်ပၠေၚ်။ပလီုကျာ်သြဳကၠာ၊ ဘာသာမန်ဟေၚ်။ တၞောဝ်ရာမည၊ဍေံကော်ဣတလေၚ်။ဇၟာပ်ဇၟပ်စာၚ်ဟေၚ်၊ကွာ်ရေၚ်ဗက်ဗဵု။
        တက်တဲဂေတ်ရ၊ သ္ပဝေၚ်စရဵု။ ဣတလေၚ်ဣတလေၚ်၊ ပိုယ်ရပၠေၚ်ကဵု။ ဍေံဖအဴဂေတ်ကွေံ၊မ္ၚးစာတ်ဂှ်အဵု။မန်ဘဝဍိက်၊ ဒှ်ကၠိက်ဒှ်ကၠဵု။ကျညးမုက်ဍောတ်၊ညံၚ်ပ္ကေတ်ဒးခပဵု။ညံၚ်ဂၠုၚ်က္ၜၚ်ဗြမ်၊ ကမ်အကုသိုလ်။လၚ်ဇွောဝ်ကၠၚ်ပြဵု၊ ပ္ဍဲသ္ၚိစာတ်။
         ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ စိုတ်ဍေံယုတ်သ္ကာတ်။ဍေံပြိုက်စုတ်ဂြုဲ၊ ဂဥုဲသေနာတ်။ရဲသၟိၚ်ရာဇာ၊ ဗၟာဗာဇ္ဇခါတ်။ဍေံစံၚ်ပၠေၚ်အဵု၊ ကဵုအဂ္ဂဓါတ်။ပၟတ်ဗ္ကေတ်ဂဵုဍာဲ၊ တူဂၠိုက်ဂၠာဲသ္ကာတ်။ကၠံလ္ၚီဠက်ကိုဋ်၊ ချိုတ်အိုတ်သီုစာတ်။ဗဂေါလ္ၚုလ္ၚုန်၊ ပိုယ်မန်ဂွံညာတ်။ လုံဍုၚ်ကွာန်ရး၊ ဒးဖေက်သမ္ၚာတ်။ ချိုတ်ဂုဏ်ပယျဲ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဒှ်ဝါတ်။ သီုဂကူလေၚ်၊ ဂြောတ်မံၚ်ပေၚ်စာတ်။ဖျုန်ဇုတ်စၞာံဂှ်၊ ဒှ်အာပ္တေၚ်ဓါတ်။ပိုယ်မန်ဂွံညာတ်၊သမ္ၚာတ်ကွေံဏး။
           ပ္ဍဲဍုၚ်ဗဂေါ၊ အဃောဂှ်သၟး။ဒ္စိတ်စာတ်သွံ၊စံၚ်ထောံကၠးကၠး။ဍေံစံၚ်ပၠေၚ်မန်၊ အောန်စိုတ်ကွေံဏး။ ဗြဲမတ်စရိုဟ်၊တသိုက်တဟး။ ဆဝွံရောသေၚ်၊လ္ပထေၚ်မၞိဟ်သၟး။ ဗၟာစိုတ်ဟွံပြေ၊ အံၚ်ဇေယျဏး။ ပဲါနူမၞိဟ်ဟေၚ်၊ တၟေၚ်နူဂှ်မ္ဂး။ ကပေါတ်မန်ကွေံ၊ ဍေံဗက်ဂၠာဲသၟာန်။
            အကြာၜဳကြုၚ်၊ အလုံဍုၚ်ကွာန်၊ ကၠအ်သွဝ်တိဗ္ၚ ဇွောံမမွဲဟာန်။ဘုတ်ဘာဒေါဝ်ဍုၚ်၊ဇြပ်ဇၞူရုၚ်ဒါန်။သိမ်ဥပုသ်ကၠာ၊ ရုၚ်ဖျာသ္ၚိဌာန်။သ္ၚိသွာၚ်ဒိုဟ်ပန်၊ ဒဒန်ဂၠံၚ်ဍာန်။ဆအပေါတ်မန်၊ ကၠောန်လဝ်ကွေံကြာန်။ ဂိုဟ်မံၚ်ဟာနာဲဍေံဟွံဂၠာဲသၟာန်။ ဗၟာယုတ်တအ်သွံ၊ စံၚ်ထောံကြာန်ကြာန်။နန်ထဝ်သ္ၚိကၠတ်၊ ဒြပ်ရတ်ပိုန်ဟာန်။ ဂၠိုၚ်လောန်သတိုတ်၊ရိုဟ်အိုတ်ဟွံမာန်။ တမ်ဂြန်ကိုန်ဆန်၊ အၚ်ယန်နွံဥာဏ်။
      ဗေဒၚ်ပန်ဗော်၊ ဗိုတ်ဇၞော်ပကာန်။ ဓဝ်ပိဋကတ်၊ လိက်ပတ်ဇၟာပ်ဌာန်။ သိဒ္ဓိ ဗလသဗ္ဗထုဲကြာန်။ ဗၟာအယုတ်တအ်၊တၟအ်ဍုၚ်တၟအ်ကွာန်။ စံၚ်ထောံသီုဘာ၊ ဝါဒဒပ်ပၞာန်။ ဂြန်ဂဥုဲဒဗျ၊ ရောဂနိဒါန်။စံၚ်လိက်စံၚ်ကျာ်၊ လီုလာ်ထုဲတၞာန်။ဂၠာဲဂွံဗက်စံၚ်၊ ကမၠက်ဂၠံၚ်ဍာန်။ဍဵုဍိုက်ပိုယ်မန်၊ ဂၠိုၚ်လောန်ကွေံကြာန်။ ယွံဗော်အဟော၊ ကလောမန်ဆာန်။ ဒဒှ်ဟိုတ်ဖိုလ်၊ သမ္တီကဵုမာန်။ ဗကတ်လဝ်ညိ၊ ပ္ဍဲကဵုဝိဥာဏ်။ ဂိုတ်လွဳညိမန်၊ ညံၚ်ဂွံနန်ယာန်။ ဒဵုစိုပ်နိဗ္ဗာန်၊ ဆာန်ဂကူအိုတ်ညိ။
       ရာဇာမူလ၊ ဝံသသၟိၚ်နန်။ တၞောဝ်ဨကရာဇ်၊ သီုအမာတ်ပန်။ ဗိန္ဒောဟောရာ၊ ပညာဇၞော်လောန်။သ္ကိုပ်ပၞာန်ရ၊ညးတၠအစောန်။ဒဴထောံနူနန်၊ ယောန်လုပ်ဒျူဒျာ။
          ဂိုၚ်သမ္တီရ၊ လ္ပဝိုတ်ပြောဲဇွာ။ ဒဒိုက်မန်ဂှ်၊ ဒှ်နူပၞာန်ဗၟာ။ ပၠောပ်စာတ်တုဲစံၚ်၊ ဒှ်ညံၚ်သၠာတ်ဝါ။ ပန်ဗာ်ဂစိုတ်၊ လေၚ်အိုတ်နာနာ။ ဂကူအယုတ်၊ စံၚ်ဘုတ်စံၚ်ဘာ။ ဒဒိုက်ပိုယ်ဂှ်၊ဒှ်ကၠုၚ်နူဗၟာ။ချူစွံလဝ်ပြဲ၊ ပ္ဍဲသၠရိုတ်တာ။ ဒုမဂႅလ၊ ပ္ဍဲဘဒ္ဒကၠာ။ဂိုၚ်သမ္တီလဝ်၊ ဓဝ်သတိပမှာ။ မန်ရာမည၊ ဂယဏအ်ကၠာ။သၟတ်ဝုတ်ဗၠာဲတအ်၊ တၟအ်ညးအဲမှာ။က္တဵုတိုန်တၟိကၠာ၊ ပဝိုယ်မှာတဴ။
          နူဂှ်သေၚ်ဟာ၊ အခါဗွဲကြဴ။ ဆမန်သှ်ေဂး၊ ပြးဇးဂြိပ်ဒဴ။ပ္ဍဲဂြိုပ်ဇၞော်ဟေၚ်၊ ဇရေၚ်လ္ဂောဝ်အဴ။ ကၠောန်ဂွဲသြောံဇွောံ၊ ဂၞဴဂွံဒုၚ်တဴ။ သိုၚ်သ္ၚိတက်တာဲ၊ ဗြဴကၟာဲလထဴ။မံၚ်လအ်ညိပၠန်၊ဗၟာဗက်လန်နှဴ။ ပ္ဍဲသက္က ရာဇ်၊လောကဓါတ်သ္ဍဴ။ လ္ၚီကၠံပိစှော်၊ပန်ဂှ်ပံၚ်နှဴ။ (၁၁၃၄) ဗၟာယုတ်ဂွံလဝ်၊ နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်ပ္ကဴ။ ရးမန်ပိအဴ၊ က္တဴက္တာန်ရောၚ်။
           သမ္တီပယောၚ်၊ သောၚ်သောၚ်ပံက်ပါၚ်။ ဂကူမန်ရ၊ ညံၚ်ကပ္ဍဲကၠာၚ်။က္တဴက္တာန်အဵု၊ကဵုမံၚ်ရမ္သာၚ်။ ဗညာစိၚ်ကၠာ၊အာထောံဍုၚ်ဂြာၚ်။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်၊နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်
ဗ္တာၚ်။ ဒးထောံဂအောၚ်၊ အောပ်ညံၚ်စာၚ်ဂြိုပ်။
          ပိုယ်မန်သေၚ်ဟာ၊ ဗြဲမတ်ၜါရိုပ်။တွဵုရးမုဟ်ရး၊ ဒးသ္ပဗ္ဒိုပ်။ သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ရိုဟ်ကၠုၚ်အာစိုပ်။ လ္ၚီမွဲကၠံကိုပ်၊ စိုပ်မသုန်ဣသုန်။(၁၁၅၅)
         ဆမန်သှ်ေအဴ၊ မံၚ်ရောစိန်ဝုန်။ဒဴလုပ်ဒျူဒျာ၊ ထောံဂြိုပ်ဝါတုန်။ လ္ၚီမွဲကၠံအဴ၊ တြဴစှော်ဟီုပ္ဍုန်။ (၁၁၆၀) ဆမန်သှ်ေမံၚ်၊ညံၚ်ကဵုစၟဂြုန်။ လုပ်ဒျူဒျာတုန်၊ လ္ၚုသုန်ဒေၚ်ၚုၚ်။
      သမ္တီဒဵုချိုတ်၊ စိုတ်လ္ပကေဝ်ဇြုၚ်။ဖေက်အံၚ်ဇေယျ၊ညးတၠပိုၚ်ဍုၚ်။ လ္ၚဵုဂှ်ကွာ်တိုက်၊ ဍိုက်က္ၜၚ်ဍိုက်ဂၠုၚ်။ မန်ဒဴဗၟာ၊ ဂြိုပ်ဝါတိသၠုၚ်။ နွံမွဲဂလာန်၊ဥာဏ်ပ္သရုၚ်။စိုပ်သက္ကရာဇ်၊ပိုၚ်ကၞာတ်လဝ်ပ္ညုၚ်။လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ထ္ပက်စှော်စုတ်ကၠုၚ်။ (၁၁၇၀) ရးမန်ပိကၠာ၊ ဟံသာလ္ဂုၚ်။ ဗၟာယုတ်အဂွိုက်၊ ဂးမှကျိုက်ပဠုၚ်။ ဍေံဍိုက်ကအ်စိၚ်၊ ပသၟိၚ်ပိုၚ်ဍုၚ်။ ဍဵုဍိုက်မန်ပ္ညုၚ်၊ဒုၚ်ဒဝ်ဟွံမာန်။
        ဟွံမဲဂဗုတ်၊ ဂၠာဲစုတ်ဂလာန်။ သ္ၚိလံက်ခပဵု၊ ကဵုဒဏ်စုတ်ဒါန်။ ပ္ဍဲဍုၚ်ကြာရး၊ မ္ဒးက္တဴက္တာန်။ ဗၟာယုတ်အဂွိုက်၊ကျိုက်ပဠုၚ်သ္ပမာန်။ ဗက်ကၠောန်ဗၠေတ်ဗၠေတ်၊ ကေတ်ဇၞးကေတ်မာန်။ မန်ပိုယ်ၚုၚ်ၚ၊ ဘဝကျပၞာန်။တုပ်ညံၚ်ပၟတ်ဖဴ၊ ဂမ္တဴမ္တာန်။အရေဝ်ဂလာန်၊ သ္ၚိဌာန်ဂမြိၚ်။
           ဆမန်သှ်ေမံၚ်၊ ညံၚ်ဟွံဂွံယုတ်ဂၠိၚ်။ ဖေၚ်ပူက္ဍိုပ်ကၠာ၊ ပြာကတ်ဂွံမိၚ်။ အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်ဒှ်သၟိၚ်။ဂၞိန်မၞိဟ်ဗြဴကွေံ၊ ဍေံကဵုပူဂဵုကွိၚ်။ ဟိုတ်ဒှ်ဂၞိန်ဂး၊ ပိုဲဒးကေတ်ထၟိၚ်။မန်ပိုယ်ဂွံယုတ်၊ ဍေံစုတ်အသိၚ်။ ဒေါသလဟုက်၊ မုက်ဍေံညံၚ်ဂြိၚ်။ ဍေံဖျေံအမိၚ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ကီု။
        ညာတ်မၞိဟ်ဟွံကော်၊ ဍောတ်ဇၞော်ပဟီု။ ယဝ်မိၚ်ဒးမ္ဂး၊ထဗးထၞိက်ပ္ကီု။ တပ်ဒဏ်ကဵုဘဲ၊ ဂြဲကၠေၚ်တက်တ္ၚီု။ စန်ဇိုၚ်ကၠေၚ်တဲ၊ စဲပ္ဍဲတ္ၚဲကီု။ဆဂှ်ဟွံသေၚ်၊ တၟေၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုဗီု။ ဂလာန်ၜဴပါၚ်၊ လာၚ်မုက်လေဝ်ကီု။ လဳမုက်ရောၚ်ဂး၊ ပိုယ်ဒးဗက်ကီု။ညံၚ်ဂွံဟိဏ္ဏ၊ မညအိုတ်သီု။ ဍေံရောၚ်ပလီု၊ ကဵုပိုယ်ဟီုစုတ်။
      ကောန်ၚာ်တြုံဗြဴ၊ အာနုဘဴဂွံဟုတ်။ဂကူမန်ဂှ်၊ ဒှ်မၞိဟ်ဂွံယုတ်။ ဝေါဟာဥပဲါ၊ ကဵုကၞာဲဒးစုတ်။ ဍေံဗ္ဂေတ်ထောံပၠန်၊ပိပန်ဟွံသ္ကုတ်။ ဂကူပိုယ်ကၠာ၊ ပညာဂွံဆုတ်။ မိကောန်ၚာ်ဂး၊ဇံၚ်နးဍေံစုတ်။ သၠးသန္ဓိကောန်၊ မန်ပိုယ်ဂွံယုတ်။ ညံၚ်ကွိုန်ဂွံဟုတ်၊ ဇံၚ်နးစုတ်ညိ။
        ဍေံကဵုတက်မံၚ်၊ လ္တူဇံၚ်အဂ္ဂိ။ ဂလာန်ဂှ်ကၠာ၊ ခါဟွံစၟတ်ညိ။ ဗၟာယုတ်သ္ပဝဲ၊ ဍေံပျဲမတှ်၊ ပါၚ်ကှ်ဖိဖိ။ အိုတ်ဇိုၚ်တဲမာ၊ကၠာဟွံချိုတ်ညိ။ ကာလဒးဘဲ၊ ဒှ်ယဲဗျာဓိ။ ကောန်ဂၞဴဂှ်စိ၊ မိဂွံဆဵုကၠာ။
      ကောန်ၚာ်သၟတ်ပြဲ၊ လောန်မွဲအခါ။ ပိုယ်ဂကူမန်၊ယဝ်ကၠောန်ဇာတာ။ ညံၚ်ကၠိုက်လ္ၚၚ်ရ၊ ဟိဏ္ဏလောန်အာ။ဒုန်ဓလိၚ်ဇွ၊ ဂဗသေၚ်ဟာ။ ကဵုဂကူမန်၊ကၠောန်သ္ပဇာတာ။အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်မိစ္ဆာ။ပြဝေဏဳတၞမ်၊ ဝါဒိတမၠာ။သၠရိုတ်သၠတာ၊ ကၠောန်ဇာတာရ။
       ဗၟာယုတ်တအ်အဵု၊ ယဝ်ဍေံဆဵုပၠ။ လဟုက်ကဟောန်၊ကောန်သီုယာဲတ။စန်ဇိုၚ်တဲပ္ညဳ၊ ဖုံပၠဳမိက်ရ။ပၠေတ်အသုဘ၊ညံၚ်ဇွပသ။ပၠေဲစဲတ္ၚဲကၠာ၊ ကြာဂြိုပ်ဝါဗ္ၚ။ကၠာဟွံချိုတ်ညိ၊သှ်ေဇဳဝိတ။ တုဲဗလးဖျဴ၊ကြဴတပ်ဒဏ်ရ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်သၠုၚ်၊ကၠုၚ်ပိုၚ်ပိုယ်ပၠ။ ဍေံဓဇန်လောန်၊ ပျဲပိုယ်မည။ ညံၚ်လကိုဟ်,ကၠန်၊ ကုမ္ဘဏ်ယက္ခ။ ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ စိုတ်နာ်စိုတ်ကၠ။ ဂၠိုၚ်ကဵုပယျဲ၊ ပျဲပိုယ်မန်ရ။ ဂကူမန်အဴ၊ ဗွဲကြဴဂတ။ 
လၟုဟ်ပစ္စက်၊သွက်ရာမည။ မိၚ်လိၚ်ဝွံပၠန်၊ ပ္တန်လဝ်စိတ္တ။ ပၠံၚ်ဍုၚ်ဗက်အာဲ၊သၠာဲကဵုဇဳဝ။ ဒၞာဲချပ်ဒၞာဲဂွ၊ လ္ပဝိုတ်ဒညဟေၚ်။
             ဒးစှ်ေနူနန်၊ ကောန်ဗြဴယိုက်လေၚ်။ မိုၚ်သဝ်နာမ၊ ဗၟာရခေၚ်။ ဒဏ်ရာဇဝတ်၊ဇြဟတ်စိၚ်ဟေၚ်။ ကြောံကၠေၚ်ကျေဝ်ဂေါဝ်၊ ဗဵုလ္ၚောဝ်ဍိုက်ပေၚ်။ပ္ဍဲရးမည၊ သ္ပသၟိၚ်ဍေံပၠေၚ်။ ဍဵုဍိုက်ပိုယ်မန်၊ နန်ထဝ်ဒးလေၚ်။ ပွိုၚ်မွဲသၞာံကၠာ၊ အခါလဵုဟွံဝေၚ်။ ဍေံပၠေၚ်ပိုယ်ဟေၚ်၊ ဗွဲတၟေၚ်ပျဲပျာံ။
         ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ဂွံညာတ်ဍာံဍာံ။ အေက်ၜါသပ်ၜါ၊ ဟွံမှာဒှ်သၞာံ။ (၁၁၁၇) ကၠံလ္ၚီဠက်ကိဋ်၊အိုတ်မန်မွဲဂံါ။ဘဲသၟိၚ်ရာဇာဖေက်ဗၟာဗက်ဒံါ။ ဂွိၚ်ဂွိၚ်ယံၚ်ယံၚ်၊ ညံၚ်ကၞိဒးတာံ။ ပဲါဘဲယုတ်ဗၟာ၊ လုပ်ဒျူဒျာသ္ဍာံ။ သမ္တီလ္ပဝိုတ်၊ ဟိုတ်ဍေံပျဲပျာံ။ ဖေက်ဗၟာအိုတ်ရ၊ ကလုပ်ပါၚ်ကျာံ။ တုပ်ညံၚ်သာ်ဂှ်၊ သၟဟ်ကဵုပယျာံ။ဗွဲကြဴတုန်သ္အး၊ အတးၜက်သၞာံ။ လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ထပှ်စှော်ဒ္စံါ။(၁၁၇၈) သၟိၚ်ဒါဝန်သ္ဍာံ၊ နာမ်နာမအဴ။
     သီုဗိုလ်ပၞာန်ရ၊ ထဥဒှ်တဴ။ဇက်လုပ်ဒျူဒျာ၊ အဝဇ္ဇာထဴ။ယိုက်လဝ်ဇၞော်မာန်၊ ဝေၚ်ပၞာန်ဒှ်ဆဴ။ဍေံဗက်လုပ်ပၠန်၊ လီၜန်ဗက်နှဴ။ ပန်ဗာ်ဗက်ဗ္တိုက်၊ လိုက်ဍုၚ်သေံအဴ။ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ မိၚ်ညာတ်ကော်ခဴ။လ္ၚီမွဲကၠံဂှ်၊ ထပှ်ဣသုန်နှဴ။ (၁၁၇၅) ရးမန်ပိအဴ၊ က္တဴက္တာန်ရိၚ်က္တၚ်။ 
     ဥတုပိကီု၊ ကသီုကညၚ်။သြောံသ္ၚုခၞေဝ်သွ၊ ဖျုန်ကၚုဟ်က္ဍၚ်။ က္ဍၚ်ဇဳဒှ်ကၞောဝ်၊ ကၠောဝ်ဗျဵုတဟၚ်။ ဝတ်ဓမ္မတာ၊သံသာဍာ်ဂၚ်။ ဖျာတိုက်ကွဳပ္ညုၚ်၊ ဖျာဂၠုၚ်ဖျာက္ၜၚ်။ၚုဟ်မးအနဳ၊အိုတ်ဇၟာပ်ဇဳက္ဍၚ်။ ဒှ်ဂ္ညိဂ္ညောန်အဵု၊ အလဵုဍေံကၠောန်နၚ်။ ပ္တိုန်ၚုဟ်မးက္ဍၚ်၊ ကၠောန်နၚ်ဒကေဝ်နှဳ။
      ကၠောန်သၠဒကေဝ်၊ အလေဝ်ဍေံဟွံတီ။လောဘလောန်ကာဲ၊ဆာဲဥာဏ်အလီ။ ပၠောပ်သၠဒကေဝ်၊ ကေဝ်တုဲဍေံသီ။ ဟီုလဝ်အရေဝ်၊ၚုဟ်အလေဝ်နှီ။လျိုၚ်ညဳသတိုတ်၊တုပ်စိုတ်ဂြိုၚ်အီ။ ကၠောန်သ္ပသာ်ဂှ်၊ ဟွံဒှ်ဗၞိက်အလီ။ ပ္ဍဲကဵုရးမန်၊ ကမၠောန်ကၠံလ္ၚီ။ ကေတ်ကေတ်ကဵုနှီ၊ ဂွံတီတၟော်ရော်။
               ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ သမ္ၚာတ်စိုတ်ဇၞော်။ ထအုကမြဴ၊ စိုတ်ဂၠိုက်က္တဴသၞော်။ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ ဒှ်သၟိၚ်ပိုၚ်ဗော်။ စိုတ်ဍေံမ္ၚိုဟ်ကြံၚ်၊ ညံၚ်ဘုတ်ကလော်။ ဗၟာဗၟုဲနာံဗ္ဂဲ၊ ပျဲမန်ဂၠာဲကော်။ ဂွံတုဲဒဳဏာ၊ အကြာဂရော်။ နာမ်ကၞိဂှ်မန်၊ ဆီနန်တော်တော်။ကၠဗ္ဂဲရပ်ကိတ်၊သ္ၚာဲၚိတ်ကြော်ကြော်။ မန်ကဵုဗၟာရ၊ သၞကဝ်ညးကော်။ ယဝ်ရဒးတၟော်၊ တော်ညိတီတဴ။
         ကၞိကဵုဗ္ဂဲ၊ ဒှ်ဝဲထုဲနှဴ။ စိုပ်ကၠုၚ်ပၠန်သွံ၊ ဟွံလအ်ဗွဲကြဴ။လ္ၚီမွဲကၠံဂှ်၊ ထပှ်စှော်တြဴ။ (၁၁၇၆) ဒပ်မန်ဗၠးၜး၊ပၠန်ဂတးအဴ။ဒှ်ကလိုက်ကၟဵု၊ ကွဵုဍုၚ်တှ်ေကြဴ။ မံၚ်စံၚ်ဟွံမာန်၊ ဟိုတ်ဍုၚ်ကွာန်က္တဴ။ ထအုကမြဴ၊ စိုတ်ဂၠိုက်က္တဴသၞော်။
         နူတြိကုမ္ဘုၚ်၊ လ္ဂုၚ်ဍုၚ်ဇၞော်။ ထောံကၠေံကျာ်လေဝ်၊စေတဳဓါတ်သော်။ ပ္ၚောံလုပ်ဍုၚ်သေံ၊ တိတြေံဒှ်ဆော်။ ဒဴလုပ်ဗြိုဟ်ဗြိုဟ်၊ ပုဗ္ဗဒိုဟ်ဗၟော်။ ဍာ်ရမတ်တော်တော်၊ စိုတ်သၞော်ကတဴ။
        ဒှ်ဍိက်ညးကီု၊ လေၚ်သီုဂကူ။ ပိုယ်မန်ကွေံကြာန်၊ညံၚ်ပၞာန်အသူ။ ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်၊ ဗၠိုက်စှ်ေဖြဴဖြဴ။ဗၟာယုတ်တအ်ပၠန်၊ ပ္တန်ၚုဟ်မးအဴ။ မၞိက်ရတ်ဂကူ၊ ဝိပူရသာဲ။
      ဇာတိကုလ၊မညၜိုပ်ကၠာ။ မ္ဒးထောံလဝ်၊ နန်ထဝ်ဟံသာ။ ဍုၚ်ဗဂေါလီု၊ စွံဗီုဥပၟာ။ လ္ၚုလ္ၚန်ဒၟံၚ်၊ ညံၚ်ဂြိုပ်အၚ်လှာ။ဗၟာဗၟုဲစံၚ်ပၠေၚ်၊ ဒှ်ပ္တေၚ်သေၚ်ဟာ။ ဘာတူကျာ်ပိုတ်၊ မန်ချိုတ်ဟွံသာ။သှ်ေပ္တေၚ်သှ်ေချး၊သၟးသုသာန်ကၠာ။ ထောံဍုၚ်ထောံနန်၊ မန်တအ်ဒဴအာ။ ချပ်စိုပ်သိၚ်သာ၊ အခါယောၚ်ယာ။
     မန်ပိုယ်ဒးချိုတ်၊ ဟိုတ်နူဗၟုဲဗၟာ။ မဒးထောံလဝ်၊ နန်ထဝ်ဗၠဲဂွါ။ လီုဒၟံၚ်အပၠိတ်၊ ပေၚ်ဒ္စိတ်ဝါ။ သန္တာန်မန်တြေံ၊ ဍုၚ်သေံဒျူဒျာ။အာသ္ပနိဿာဲ၊ သ္ပရဲပြောဲဇွာ။ မန်ဒးယာံဓဇူ၊ဟိုတ်နူဗၟုဲဗၟာ။ ဘဲအဝိဇ္ဇာ၊ဂလာဗက်အာဲ။
        ဟိုတ်ဂွံတိုပ်လဝ်၊ ထးထဝ်ဂဵုဍာဲ။ ဣတ္ထဳရာဇာ၊ သ္ဂောံမြာဒှ်နာဲ။ ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဗၟာ၊ ဗၠဲဂွါရာၚ်ဆာဲ။ ဂလာသ္ပသၟိၚ်၊ သိုက်လှိၚ်ပိုန်အာဲ။ ပိုၚ်ရးနိဂီု၊ ဇူဒီုဒှ်နာဲ။ ဟံသာသဓီု၊ မတ်မလီုဆာဲ။ဍုၚ်မတ်တၟ၊ ဒေသဇၟာပ်ဒၞာဲ။ ဒယှ်လောန်ကာဲ၊ နာဲညးပိုၚ်တဴ။
       သ္ပတံနူဂှ်၊ ဍုၚ်မြဟ်ကွေံအဴ။ လအ်လလောန်သန်၊ဒတန်ဗွဲကြဴ။ဂလာမုက်ဗု၊ ညံၚ်ကၞုဲဗျုထဴ။ လ္ၚီမွဲကၠံသ္ဍာံ၊ကဵုဒ္စံါစှော်တြဴ။ (၁၁၈၆) သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ကၠုၚ်ခုတ်လဝ်အဴ။ဒဒှ်အိုတ်သီု၊ ဟီုတုဲအီစဴ။ စိုပ်ဍုၚ်တေံအဴ၊ မံၚ်တဴဒၞာဲဂှ်။
      ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ ဟီုကၞာတ်ဒဒှ်။ လ္ၚီမွဲကၠံသ္ဍာံ၊ဒ္စံါအဋ္ဌသၟဟ်။(၁၁၈၈) ပ္တန်မတ်မလီုရ၊ ဒေသဒဒှ်။လ္ၚီၜါကၠံပၠန်၊ ပန်စှော်ထပှ်။(၁၂၄၇) သၟိၚ်အၚ်ဝပ္ညဳ၊ ဒဳဗဝ်ဒယှ်။ ဍေံရပ်ဏာသ္ဍာံ၊ ပ္ဍဲကဵုသၞာံဂှ်။လ္ၚီပိကၠံပိ၊ ယုတ္တိဒဒှ်။ (၁၃၀၃) ကြုက်ဂျပါန်ဂှ်၊ ဒှ်သၟိၚ်ပိသၞာံ။
          ဍုၚ်ပိုယ်မန်ဝွံ၊ လ္ၚုလုံဒိုဟ်ဒ္စံါ၊ ညးတၞဟ်ပိုၚ်အဵု၊ ဒဵုကဵုလၟုဟ်ဍာံ။ သၟိၚ်ဗၟာဒှ်ဇၞော်၊ ပိုၚ်ဗော်သံက်စၞာံ။ မန်ပိုယ်ဒးကျ၊ကလုပ်ပါၚ်ကျာံ။ ဘဝဍိက်ပၠက်၊ ညးတက်ပျဲပျာံ။ သမ္တီလဝ်ရ၊ သ္ပလဝ်ပတ္တာံ။ ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ ပိုၚ်မန်ဍာံဍာံ။ ဘဝဍိက်ဂၠုဲ၊ထုဲလအ်ပယျာံ။ ဂကူပိုယ်မန်၊ လအ်လောန်ကဵုသၞာံ။ လ္ၚုလ္ၚန်သုန်ဂြာံ၊ ဟွံတီအိုတ်ဟာ။
        ယွံကလောမန်၊ တၠနန်ဟံသာ။ ဍုၚ်ွာန်ပိုယ်ဂှ်၊ ညးတၞဟ်ဂွံဏာ။ဗၟာတအ်ပိုယ်မန်၊ လအ်လောန်အခါ။ ပိုယ်ဒးဒုၚ်ပျဲ၊ဘဲညးတၞဟ်ကၠာ။ဂၠိုၚ်ဂိတုသၞာံ၊ ပယျာံအခါ။ လၟုဟ်ဂွံတီရ၊စိုတ်လ္ပသ္ပအ်သာ။ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး၊ နူဍိက်ညးကၠာ။ညံၚ်ဂွံဒှ်နာဲ၊ဂၠာဲဂစာန်အာ။ ညးကီုအဲကီု၊ပြီုလွဳပရာ။ဆီတၠဆီနာဲ၊ဝုတ်ဗၠာဲကညာ။ သမ္တီလ္ပမှာ၊ ချ်ဗ္စာညိ။ ဝၚ်နူအာဒိ၊ကေတ်ကၠာညိအဴ။
         
             ဝၚ်မန်အတိက် တုဲဆဝွံရအဴ။
            ✯           ✯           ✯          ✯
       ယၟုအ္စာကၞေဟ်➲မာံတောအ်✍✍✍

== တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁ ==

တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁

တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ? ဂလာန်ဝွံ အဲသၟာန်ရံၚ်ဇကုအဲသာ်ဝွံတုဲ အဲကလေၚ်ဂၠာဲရံၚ်သွဟ် သွက်ပုစ္ဆာ အဲကဵုအဲဂှ်တုန်၊ “ဟွံသေၚ်” အဲဓရိုက်က္ဍိုပ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး  သာ်လဵုဂွံဖန်ရော ကလေၚ်စမ်ၜတ်ရံၚ်ဗဟုသုတညာန် ပညာ ပရေၚ်ဆဵုဂဗဇကုပၠန်ရ။ အခန်ဝွံ ဗော်ပၠန်ဂတးရခေၚ်တအ်၊ ယူဒဗယူအိတ်သ်အေတအ်ဂှ် လညာတ်ညးတအ်ဂှ် ညး တအ်ဗတိုက်သအးတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာဟွံသေၚ်ရ။ ဆဂး ရခေၚ်တအ် ဒှ်ကၠုၚ်မံၚ်ပေဲါဗတိုက်ကဵုဗၟာတအ် ဇၞော်အိုတ်မွဲတုဲ သီုဒး ဒုၚ်ကေၚ်ထ္ၜုတ်ကၠုၚ်ယၟု နဒဒှ်ဂကောံပလီုပလာ် ကော် ထေဝ်ရဝ်ရေတ်ဏီရ။ အခိၚ်ညးတအ် ဒးဒုၚ်ထ္ၜုတ်ကော်သာ်ဂှ် တၠအ ဝဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဟေၚ် ဖျေံလဝ်သဂုတ်သွာတ်ဟွံသေၚ်၊ ဗွဲတၟေၚ် အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်၊ ရဲဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ်ကီု ၊ က္ဍိုပ် သကိုပ်ဗော်ဗၟာတၞဟ်ဟ်တအ်ကီု သီုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ကီုရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ် နွံပ္ဍဲကၠတ်ထဝ်တအ်လေဝ် မူပကဵုဟွံမာန်၊ တာဒၞာကဵုဟွံမာန်ရ။ အခိၚ်ဂှ် ကၠတ်ထဝ်တအ် ဖျေံလဝ်သဂုတ်သွာတ်ရောၚ် ဟီုမဂး ကၠးဂၠိုၚ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး ပိုဲသ္ပအဓိ ကဗ တိုက်မံၚ်တၠအဝဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာဂှ် သာ်လဵုဂုန်ဖဵုမဇၞော်ရော။ ရခေၚ်ကဵုဝတအ်ဂှ် ညးတအ်ဟွံစွံလဝ်စိုတ် ဗၟာတအ်ဂှ် နဒဒှ်သၞ ဒတန် ကဝ်ညးတအ်ရ။ ဂုန်ဖဵုဂကူညးတအ်နွံမဂး ပံၚ်အာတုဲ ဂုန်ဖဵု ဟွံမွဲမဂး ဟွံပံၚ်ရ။ ယဝ်ကဵုကၠုၚ်အန္တရာဲညးတအ်မဂး ညးတအ်စဵုဒၞာ ဒဵုအိုတ်လမျီုရ။ တ္ၚဲရ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် ဟွံကဵုအန္တရာဲကုညးတအ်မဂး တ္ၚဲဂှ် ညးတအ်ဟွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်သၞညးတအ်မွဲရ။ အေ အေတအ် ဟီုပတိတ်လဝ်ဂှ် အဟိန်ဗတိုက်ဂှ် ဒက်ပတန် မဒှ်ရ။ အခိၚ်လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူပေဲါဗတိုက်ကဵုဗၟာတအ်ဟွံမွဲဂှ်တုဲ ညးတအ် သ္ပအဓိကကဵုဒက်ပတန်အဝဵု ပမာညံၚ်ရဴ မလလောၚ်တရးတဴ အဝဵုညးတအ် ပ္ဍဲတိဍာ်ဍုၚ်ရခေၚ်ညးတအ်ဂှ်ရ။ လၟုဟ် ဝွံ အဝဵုဂကောံရခေၚ် မဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုအေအေတအ်ဂှ် တဴအာနူကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ် ညံၚ်ရဴကရေၚ်၊ ကချေၚ်တအ်ဏီရောၚ်။
ပ္ဍဲကာလဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်မၞိဟ်မွဲဂှ် ပတိုန်လဝ်ပ္ဍဲပတ်ညးတေံ စပ်ကဵုအဝဵုပိသာ်မတွံဂး “ကုတ်သၞောဝ်ဒန်သၞောဝ်၊ ခၞံသၞောဝ်၊ စဳရေၚ်ဂဗုတ်၊ အုပ်ဓုပ်” ပိပြကာဏံဂှ် ဒှ်အဓိကရောၚ်ဂး။ အဝဵုပိဏံ ဂွံစိုပ်ပ္ဍဲသကေံတဲပိုဲဂှ် သာ်လဵုပိုဲဒးကၠောန်သ္ပရော။ ဒးကဵုဥ ပမာမွဲမဂး ပ္ဍဲဇကု သြန်နွံကဵုပြကောတိကိုတ်မဂး ဗွဲအလဵုဇကု ဟီုဂး အဲဂှ် ဒှ်မဳလဳယာန်နာမွဲရောၚ်ဂွံရ။ ယဝ်ရနွံ ကဵုအ သၚ် ဃဲယံၚ်မဂး ဗွဲအလဵုဇကု ထ္ၜုတ်ဟီု အဲဂှ် ဗဳလဳယာန်နာမွဲရောၚ်မာန်ရ။ ဟွံပတှေ်မဂး ထ္ၜးကဵုဗီုညာတ်မာန်ရောၚ်။ ညး တၞဟ် တအ် သ္ပသမ္တီကဵုဒှ် ဟွံသ္ပကဵုဒှ် ဟွံဒှ်အဓိက၊ အဓိကဇေတ်တ်ဂှ် သြန်ဇကုနွံဍာံဍာံမဒှ်ရ။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီုရ ပ္ဍဲဇကု အဝဵုပိပြကာဏံ ညံၚ်ဂွံနွံဂၠိုၚ်ၚ်ဂှ် ဒးဂစာန်၊ ဇြဟတ်ပိဏံဂွံနွံဂၠိုၚ်ဂှ် ဇကုဒးဖျေံဗီုပြၚ်ရ။ အစောန်စရာဲဖျေံဗီုပြၚ်ဗၟံက်ရုပ်ရဴဇကုခိုဟ်မဂး ဒးဟီုစ အ လဵုအသဳဇကုခိုၚ်ကီု ခိုဟ်ကီုရ။ အဝဵုပိပြကာဏံ ရောဟ်ရေၚ်မံၚ်၊ ဟွံခိုဟ်ဆာဲဏီမဂး ဒးသၟိတ်ဂး အလဵုအသဳဇကု ရောဟ်ရေၚ် ဟွံခိုဟ်ဆာဲဏီရ။ 
ယဝ်ရဒးဟီုကဵုဥပမာမွဲမဂး ပ္ဍဲတိဍာ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတဴဂှ် ပရေၚ်အုပ်လဒမ်သၞောဝ်နွံဂၠိုၚ်မံၚ်ဟာ၊ ယဝ်ရနွံဂၠိုၚ်မဂး အဝဵုပိပြကာဂှ် ခိုဟ်ဟီုမာန်ရ။ ယဝ်ရအောန်မဂး အဝဵုဟွံဗျာပ်တရးဏီရောၚ်ဒးဟီုရ။ ရဲတန်တဴပ္ဍဲဗွိုၚ်တိဍာ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတအ် ဂွံကၠောန်ဂယိုၚ် အာလမျီု ၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်အမှုဂဗုတ်မဂး ညးတာလျိုၚ်တအ် စဳရေၚ်ကဵုဓဝ်ဝ်တြာတြာ၊ ဍုၚ်ကွာန်ညးတအ် မံၚ်တန် တဴဂှ်လေဝ် ကမၠတ်ဒမၠအောန်၊ ဂွံတိက်မံၚ်ၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်ယဲဘဲလေဝ် ညးတအ်ရံၚ်စံၚ်ကဵုပေၚ်ၚ်ရောၚ်မဂး အဝဵုပိ တန်ဂှ် ခိုၚ်မံၚ်ခိုဟ်မံၚ် ဗွဲယျေဘူယျ ဟီုမာန်ရ။ ဍေံဂွံဒှ်ကၠုၚ်သာ်ဝွံမာန်ဂှ် ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်ဖျေံတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာကၠာရောၚ် ဟီု ဟွံဂွံရ။ 
မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် အလဵုအသဳဟီုဂှ် ဒှ်ညးကေတ်အကံက်အခေါန်မွဲရ။ အကံက်ဂှ်ရ ဒးကလေၚ်ကၠောန်ပလေဝ်ဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။ ဌာ နအကံက်အခေါန်ညးတအ် ညံၚ်ဂွံခိုၚ်ဂၠိုၚ်ၚ်ဂှ် ဒးဂိုတ်ဂစာန်တုဲ သတ်ပၟဝ်ဇဝ်ပကဴဍေံဂှ် ညးတအ်ဒးကလေၚ်ပလေဝ်ဍုၚ်ကွာန် ညံၚ်ရဴလွဳလွတ်ဂဥုဲ၊ ပလေဝ်ဂၠံၚ်ဍာန်၊ လဟဵုပတိုန်ပရေၚ်ပညာ မပ္တံသာ်ဝွံရ။ ဌာနအကံက်အခေါန်ဟွံခိုၚ်မဂး ဍုၚ်လဵုမွဲ ကလိဂွံ အလဵုအသဳခိုဟ်ဟ်ဟွံမာန်ရ။ ဂွံဇနော်ပတိုန်အလဵုအသဳဂှ် ဒးဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုအကံက်ရောၚ်။ ဗွိုၚ်ကေတ်အကံက်မာန်တအ်ဂှ် ဒးဇနော်သၠဲပတိတ်ဍေံ ဒးပခိုၚ်ပတိုန်ဍေံ ဒးသၠုၚ်ပတိုန်အသိၚ်ဍေံ ဒးပခိုဟ်ပတိုန်နဲကဲဍေံရောၚ်။ 
မွဲလပါ်ဂှ် ဇကုကေတ်အကံက်၊ မွဲလပါ်ဂှ် ဇကုကေတ်လျိုၚ် ကုညးမကဵုအကံက်တအ်ဂှ်မဂး ဍေံဒှ်ကၠုၚ်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳရောၚ်။ ဟွံကေတ်အကံက်လေဝ် ဇနော်ပတိုန်အလဵုအသဳဟွံမာန်၊ ကေတ်အကံက်တုဲ ဟွံဒုၚ်လျိုၚ်ကဵုမၞိဟ်ကဵုအကံက်တအ်ဂှ်လေဝ် ဒတုံမံၚ်ညံၚ်မၞိဟ်ဂၠေံသြန်တုဲ ဟွံကလေၚ်လေဲကဵုရ။ မၞိဟ်ကဵုအကံက်တအ်ဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန်သီုဖအိုတ်မဒှ်ဂှ်တုဲ၊ မၞိဟ်သီုဖအိုတ် မတၞီလုပ်လၟိဟ်သီုမၞိဟ်ကၠောန်ကမၠောန်ပ္ဍဲအလဵုအသဳမဒှ်ဂှ်တုဲ အကြာကဵုကဵုကေတ်ၜါဏံ ညံၚ်ဂွံပြေပြံၚ်ဂှ် ဒှ်ဖျေံဗီုပြၚ်ရ။ ယဝ်ဒး ထ္ၜးဥပမာမွဲကြပ်ပ် ပ္ဍဲဗွိုၚ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိမဂး တၠကၠအ်သွဝ်တအ် တၠဆေၚ်ဖျာတအ်၊ ကမ္ပဏဳတအ်ဂှ် ဒးကဵုအကံက်ဂှ်တုဲ ဗီု လဵု ညးတအ်ဂွံကဵုအကံက်နကဵုနဲကဲဒးဒးရးရးကီု၊ ဂတာပ်ခေတ်ကီုဂှ် လပါ်ညးတာလျိုၚ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတအ် ဒးဖန်ဇန်ရ။ ၜိုတ်အဲ ဍဟောဝ်စိုပ်မဂး ညးတအ်အာဗက်ကေတ်ပ္ဍဲကၠအ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲဆေၚ်တၠဖျာတအ်သၟးဂၠိုၚ်တုဲ နကဵုလိက်ကဵုဗစိုပ်တၠဆေၚ်ဖျာ၊ တၠကၠအ်တအ်တုဲ ကဵုညးတအ်ဗစိုပ်နၚ်ဇရေၚ်ရုၚ်ဇကုဂှ် အောန်လောန်လေဝ်ဒှ်မာန်၊ ဟွံမွဲဏီလေဝ်ဒှ်မာန်ရ။ တၠကၠအ်တအ်ဂှ်၊ တၠဆေၚ်ဖျာတအ်ဂှ် စိုပ်အခိၚ်မဂး၊ ကလိဂွံလိက်အကံက်တုဲမဂး ညးတအ် ဒးအာကဵုပ္ဍဲရုၚ်တအ်ဂှ်ရ။ အခန်ဏံမွဲ ယဝ်ရ ဖျေံဗီုခိုဟ်ဟ်မဂး သြန်အကံက်တအ်ဂှ် ဂွံမံၚ်တၟာဂလိုၚ်ရ။ အခန်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဒးကေတ်တာလျိုၚ်စပ်ကဵုဂီုကၠီု အုပ်လဒမ် သၞောဝ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ် အာတ်မိက်တအ်ဂှ်တုဲ ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်ကဵုမာန်ကီုရ။
ဂလာန်အဲမပတိုန်ထ္ၜးသာ်ဝွံဂှ် ဗၞတ်ညိညဓဝ်ဟေၚ်ရ။ နကဵုဥပမာဍောတ်တ်မွဲရ။ ဍေံဒးဒှ်ထေက်ဂှ် ပညာစပ်ကဵုကေတ် အ ကံက်အခေါန်၊ လညာတ်မကေတ်လျိုၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် သၠဲလးဗျာပ်တရးလောန်ဂှ်တုဲ တန်တဴကဵုအဝယ်ဗွိုက်အလဵုအ သဳဂှ်တုဲ ဒးဖန်အာရောၚ်။ ဂွံလ္ၚတ်ကေတ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဗက်ဒုၚ်မံၚ်ဒါန် ပ္ဍဲဍုၚ်သေံကီု ဍုၚ်တၞဟ်ဟ်တအ်ကီုဂှ် ပရေံဟွံသေၚ်၊ ဆဂး ကမၠောန်အုပ်ဓုပ်အလဵုအသဳဟီုဂှ် ဒးသ္ပအဓိကကဵုမၞိဟ်မတန်တဴမံၚ်ပ္ဍဲတိဍာ်ဇကုဂှ်တုဲ၊ သယံဇာတမတိတ်နူတိဍာ်ဇ ကုတအ်ဂှ်လေဝ် ညံၚ်ဂွံဒှ်သြန်ဖအုံဇကုဂှ် ဒးပတိတ်ဇြဟတ်ကီုရ။ အဝဵုအုပ်ဓုပ်ဇကုခိုၚ်မဂး အလဵုအသဳဇက၊ု ဂကောံအလဵုအ သဳဇကုခိုၚ်ကၠုၚ်ရ။ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဂှ် အလဵုအသဳဟွံသေၚ် ၜိုန်ရခၠေဝ်မာန်ကီုလေဝ် ဆဂး ဍေံဒးဒှ်အလဵုအသဳဟေၚ်ရ။ ယဝ်ရ အလဵုအသဳဟွံသေၚ်မဂး ပိုဲဟီုဂကောံကမၠတ်ဒမၠမတာ၊ ဂကောံတံၚ်ဂြဲရပ်မၞိဟ်တုဲ အာတ်သြန်ဂးဟာ။ ဗီုပြၚ်ညးတအ် မဒက် ပတန်လဝ်ဂှ်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ ဗီုညးတအ်အုပ်ဓုပ်ကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ ရန်တၟံညးတအ်ကီုဂှ် ဍေံဒှ်မံၚ်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳရောၚ်။ ဌာနအုပ်ဓုပ်ညးတအ်၊ ပညာ၊ ထတ်ယုက်ညးတအ်၊ ကမၠောန်သ္ပစၞးဂကူမန်တုဲ မကၠောန်မံၚ်တအ်၊ ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်ညးတအ် သီုဖအိုတ်တအ်ဂှ် ဍေံသ္ပမံၚ်အဓိကကဵုဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲရောၚ်။ ဥပမာမွဲဂှ် ကောန်ဗော်မွဲမွဲဂှ် ယဝ်ရဟွံပေၚ်စိုတ်တုဲ အာထံက် ၜံၚ်ကဵုသၞမဂး အာပအပ်ဇကုရဂွံမာန်၊ ကေတ်ဏာလွဟ်ဟွံဂွံရောၚ်၊ လွဟ်ဂှ် လွဟ်ညးဍုၚ်ကွာန်ရောၚ် သာ်ဝွံ ညးတအ်ဒုၚ် ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလကပ်ယဲဝွံဂှ်လေဝ် ဌာနထတ်ယုက်ညးတအ် ပံၚ်ဗစပ်ကဵုဂကောံအလဵုအသဳဍုၚ် သ အာၚ်တအ်ကီု၊ ယူအေန်ကီုတုဲ ချဳဒရာၚ်မံၚ်ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်အိုတ်ရ။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ဌာနပညာညးတအ်လေဝ် ပံၚ်ဗစပ် ကဵုယူအေန်ကီု၊ အလဵုအသဳဍုၚ်သအာၚ်တအ်ကီုတုဲ ချဳဒရာၚ်မံၚ်အိုတ်ရ။ ကမၠောန်တအ်ဝွံ ဒှ်ကမၠောန်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳမွဲဟီု မာန်ရောၚ်။
ပ္ဍဲအရာပိုဲပတန်အဝဵုဂကူပိုဲဂှ် သၞကဵုမိတ်ၜါသာ်ဏံ ပိုဲဒးပါ်ဒးရ။ သၞလၟိုန်လေဝ်ဟွံမွဲ မိတ်လၟိုန်လေဝ်ဟွံမွဲ၊ အဓိကဂှ် ဂုန်ဖဵုဂကူ ဟေၚ်ရ။ ဂကူဗၟာဂှ် သၞပိုဲလၟိုန်ဟွံသေၚ် မိတ်ပိုဲလၟိုန်လေဝ်ဟွံသေၚ်ရ။ အခိၚ်ဂုန်ဖဵုဂကူနွံဂှ် ဒှ်မိတ်တုဲ အခိၚ်ဟွံမွဲဂှ် ဒှ်သၞလေဝ် ဒှ်မာန်ရ။ သၞဗွဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ်နွံ၊ သၞဗွဲပရေၚ်ပၞာန်လေဝ်နွံပၠန်ရ။ အခိၚ်လၟုဟ်ဏံ ပိုဲပတန်အဝဵုဂကူပိုဲမဂး ပိုဲဒးသ္ပတိုၚ် ကဵုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဟေၚ်ရ။ ဆဂး လညာတ်တအ်ဂှ် တၞဟ်ဟ်သာ်နွံမာန်ရောၚ်။ ယဝ်ရဒးလုပ်ပေဲါဗတိုက်ပ္ဍဲပါလဳမာန် ပမာညံၚ်ရဴ မတုဲကၠုၚ်တေံမဂး ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ပ္ဍဲဂှ် ဒှ်အဓိကရောၚ်ဟီုမာန်ရ။ ဂကူဗၟာဂှ် ဒှ်သၞအဓိကပိုဲလၟိုန်ဟွံသေၚ်၊ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ ဂကူ တၞဟ်ဟ်တအ် ညံၚ်ရဴကရေၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်သၞမုက်ဂၞန်မွဲမာန်တဴကီုရောၚ်။ ဆဂး တန်တဴကဵုအကာဲအရာတုဲ ဒးဟီုဂးအာရောၚ်။ ပိုဲရံၚ်အာဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန်မဂး ကိုပ်ကၠာတေံ ၜိုန်ရဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် ဟွံဒှ်သၞကီုလေဝ် လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တုဲ ဒှ်အာသၞမုက်ဂၞန်မွဲညးသကအ်အိုတ်ရ။ 
ပ္ဍဲအရာပိုဲပတဝ်က္ဍိုပ်ကဵုဂကူပိုဲ ဒက်ပတန်အဝဵုပိတန် ဍေံမဒှ်လက်သန်အလဵုအသဳဂကူမွဲမွဲဂှ် လွဟ်လေဝ်ဒးနွံပ္ဍဲတဲ၊ ပေဲါဗတိုက် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပ္ဍဲပါလဳမာန်လေဝ် ဒးကော်ဆဴအာရောၚ်။ ပ္ဍဲကဵုလညာတ်တၠဂုန်အစာရာဝိက မဟီုသောၚ်ကလးလဝ် မဟွံ လအ်ကၠုၚ်ဏံဂှ် ဗီုပြၚ်ဒပ်ပၞာန် ကေုာံ အုပ်ဓုပ်ကရေၚ်တအ်ဂှ် ဍေံဒှ်မံၚ်အန္တရာဲကဵုဂကူပိုဲအနာဂတ်ဇၞော်ဇၞော်ရောၚ်။ ပဝ်လ ဇြဳဂကူ ကရေၚ်ညးတအ်လေဝ် ကၠေဟ်မံၚ်ကဵုပိုဲတအ်ရ။ တိဍာ်အုပ်ဓုပ်ပိုဲကဵုညးတအ်လေဝ် ထပ်မံၚ်ညးသကအ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ညး တအ်ကဵုပိုဲဂှ် သွက်ဂွံဒှ်သၞဇၞော်ဇၞော်နွံတဴဏီရ။ တိဍာ်ဍုၚ်မန်ပိုဲဂှ် ညးတအ်သ္ပလဝ်တိဍာ်ညးတအ် ကြပ်အိုတ်မံၚ်ဂှ်တုဲ အနာ ဂတ်ဏံ ပဲါဟွံဗၠး ဍေံဒးဒှ်သၞညးသကအ်မာန်ရောၚ်။ ဇြဟတ်ပၠန်ဂတး ကေုာံ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ညးတအ်ကီု ဇြဟတ်တၞဟ်ဟ် တအ်ကီုလေဝ် ဍေံတဴမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဏီရ။ စပ်ကဵုကိစ္စဏံဂှ် အလဵုဇကုအစာဟံသာ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိလေဝ် ဟီုပတိတ်မံၚ်ဓဝိၚ် ညးတအ် ဟွံလအ်ဟွံလအ်ကီုရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ လညာတ်မဂး တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာသရိုဟ်စှေ်မဂး ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဂှ် ဒးကလေၚ်ကူချပ်သ္ၚဳဂၠိပ်ရောၚ်။ အဝဵုပိုဲ အလဵု အသဳပိုဲ တိဍာ်အုပ်ဓုပ်ပိုဲ တ္ၚဲရစိုပ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲသကေမ်တဲပိုဲတုဲ ပိုဲပစူအလာံပိုဲ ပ္ဍဲကရောံဍုၚ်ဗော်သွးဂၠးတိမာန်မဂး တ္ၚဲဂှ်မဂး ပိုဲဟီုစ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ရောၚ်။ ဒှ်တ္ၚဲနွံကဵုစရာဲကျာ်သြဳပိုဲ ပ္ဍဲလိုက်ဝွံရောၚ်။ အကြာဏံ အန္တရာဲခက်ခုဲဆိုအ်ဗတအ်ဂှ် နကဵုကောန်ဂ ကူပိုဲသီုဖအိုတ် ဒးတဝ်စၞေဟ်ပြိုၚ်ပကာန်အာရောၚ်။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၁:၂၃၊ ၇ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဝၚ်အံၚ်ဇေယျအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဗမာချိုတ် ==

ဝၚ်အံၚ်ဇေယျအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဗမာချိုတ်

 အဃောဍုၚ်မန်ဆီပါ်ဍာ်ဇွောဝ် ပၟတ်ကဵုယက်ဂၠု ထအုတမ္ညဝ်ယာံတသဝ် ရိုဟ်ရေၚ်ကေုာံညးမွဲကဵုမွဲ (မန်သှေ်အကြာ ဂြိပ်ဂၞိၚ်)ဂှ် ဂၠာဲဒၟံၚ်ညးပၠန်ဂတးကဵု ဗမာအံၚ်ဇေယျလေဝ်ဟီုစဂွံရ။ မၞိဟ်ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ကဵု မၞိဟ်ဒးဒုၚ်ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ဂှ် တ္ၚဲလဵုဟွံရုဲ (ဂစေံဝိုၚ်ဒၞက်၊ ဒၞက်ဟွံဝိုတ်ဂစေံ) ဒးပၠန်တဲကလေၚ်ကွိုက်တွဵုရ။ ဒးကလေၚ်ဗက်တမ်တွဵုရ။ သိၚ်သာကဵုဒဒိုခ်ဂကူ မန်ကီု၊ စိုတ်ဂိကဵုဂကူဗမာကီု ဂွံအခေါၚ်ခိုဟ် အခါပြဲ ဂၠာဲရဲကောန်သ္ဂံၚ်တုဲ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်တၠညးဗညာစိၚ် ကၠတ်ကၠောန်တိုန်ကမၠောန်ပၠန်ဂတး ကဵုဂကူဗမာတအ်ရ။ သၠးလမျီုသွက်ဂကူရောၚ်ဂှ်  ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ် တုဲတုဲရ။ 


             နနဲပၞုက် နနဲဓလုက်ကၠတ်ကၠောန်ကၠတ်ပ္ကောံကောန်သ္ဂံၚ်တုဲ မၞိဟ်ပတှေ်ဇကု ချိုတ်မွဲက္တုိုၚ် - ဂျိုၚ်မွဲစွံဂှ် စန္ဒက် လဝ်ကၟောန်န်ရ။ ချဳဒရာၚ်အပ္ဍဲလေဝ် ချဳဒရာၚ်သ္ၚိတ်တ်ရ။ သၟိၚ်ဗမာအံၚ်ဇေယျလေဝ် ဟွံဗလးမတ်ရ။ ပရိုၚ်ဗညာစိၚ်တအ် မံက်ပြာကတ်တိုန်က္ဍၚ် ကောန်ဍုၚ်မန်တအ် ဒှ်ဒဒိုခ်က္ဍၚ်ရ။ မိၚ်ရိုၚ်တၟေၚ် ဗက်ရပ်ဗက်ကၠေၚ်ဒက်ဇုက် ဒုၚ်ၜုၚ်တက်ထပက်ဗာ်ဂစိုတ်မံၚ် မၞိဟ်ဟွံမွဲကဵုဒုဟ်ဒဏ်တအ်လေဝ် ဍေံစောဲစုတ် ဒုဟ်တုဲ ဒးလေၚ်ဆောံဟွံမွဲကဵုလၟိဟ်ဂၞန်ရ။ အခိၚ်ဂှ်မ္ဂး မန်ပိုဲနွံမံၚ်သၟဝ်တဲဍေံဂှ် ညံၚ်ဂၠဴဖေက်ကၠ၊ ကၚ္ၚုဲဖေက်ဇာ၊ စာၚ်အဒါဖေက်ပၞောဟ်၊ ကၞိဖေက်ဗ္ဂဲဂှ်ကီု ဖေက်ဗမာအံၚ်ဇေယျ သေပ်ထဍေပ် ခြေပ်ဟွံဂံၚ်ဗြုမွဲတုဲ ညံၚ်ရဴကဟွံမွဲ ကဵုဍာ် ဂြက်က္ဍန်အိုတ်အစောန်ရ။


            ပ္ဍဲပွိုၚ်ၜါစှော်သၞာံ မပေၚ်ဂှ်ဟေၚ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်ဗညာစိၚ်စၞေဟ်ပလန် ပၠန်ဂတးကဵုဗမာသ္ဂးလဝ်ရ။ ဂကူမန်ပိုဲဒးမံၚ်သၟဝ်တဲ ဂကူဗမာ ဒှ်ဘဝဍိက်ဗမာ ဗၞတ်ၜါစှော်သၞာံတုဲဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၁၂၁ - အလဵုဇကု အံၚ်ဇေယျ ယိုက်ပၞာန်ဇၞော်တုဲ တိုန်ဗ္တိုက်ဍုၚ်ဒျူဒျာဇၚ်မာဲတေံရ။ စံၚ်ဍုၚ်စံၚ်ကွာန် သၠာတ်ဒှ်ဝါဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ကျာ်ပဋိမာရုပ် ကျာ်စေတဳနွံအပ္ဍဲအကြာဂှ်လေဝ် ဗက်ဗာ်ဗက်စံၚ် တက်သရိုဟ်ပလီုထောံအိုတ်ရ။ စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ် ဂွံညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ပၞာန်သေံဒျူဒျာဇၚ်မာဲ ကြာပ်ဗ္တိုက်ပန်ဗာ် အံၚ်ဇေယျတုဲ ချိုတ်အာပ္ဍဲကွာန်သေံ ကွာန်မဳ ချံက်(မန်ဍုၚ်သေံကော် ကွာန်ဗမာချိုတ်)ဂှ်ရ။ ဇွအံၚ်ဇေယျဂှ် ကောန်ပၞာန်ဍေံ လုပ်ပၠံၚ်ဂွံတုဲ ဖျဴဗစိုပ်ဍုၚ်မုဟ်တၟအ် နူဂှ် ဖ္ဍိုက်ဖျဴဏာကဵုဖံၚ် အာစံၚ်တိုပ်ထောံ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗြဴကၟာဲ ဒၞာဲအံၚ်ဇေယျ တိုပ်သုက်တေံရောၚ်။


            ထ်ၜးလဝ်ပ္ဍဲဝၚ်ဗညာစိၚ်ဂှ် 

ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၂၄ (ဨကရာဇ်ပၞာန်ဗမာအံၚ်ဇေယျ သီဂွံဍုၚ်မန်ဗဂေါဟံသာဝတဳ နကဵုလွဟ်သေဏာတ်ဗွဲမ ဓဇန်ဂှ် ပိုၚ်လဝ်ဍုၚ်ပိုဲ ဂွံမသုန်သၞာံ) တၠညးသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် သေနာပတိဗျူဟာ-ဂှ်ကီု၊ တၠစိၚ်လ္ၚီ၊ သၟိၚ်သတ်ဗြဴ၊ ဃံၚ်ဝါခရူကီု၊ တၠညးဒါဂြာၚ်ကီု လုပ်ဇူပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်ဒျူဒျာ -ရတနကောသိန္ဒ ဍုၚ်ဓနၜူရဳ၊ ကော်ခဴစလၟုဟ် &quot;ဍုၚ်ၜၚ် ကံက်&quot;ရ။ သ္ကိုပ်ပၞာန်မန်သၟိၚ်ဗညာစိၚ် လုပ်ဇူပ္ဍဲဍုၚ်သေံတေံတုဲ ပကောံဗဵုလဗးပၞာန်မန်ကီု၊ ပၞာန်သေံကီု သီုၜါတၠ (ပၞာန်ၜါဒပ်) ဂှ် ကလေၚ်ပၠန်ဂတးဗ္တိုက်ကဵုပၞာန်ဗမာ မွဲဝါပၠန်ရ။ နကဵုလွဟ်ဇၞော်ဍောတ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ဇက်ဂၠောဲတိတ်ကၠုၚ်နူဍုၚ်သေံဒျူဒျာ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗမာအံၚ်ဇေယျ ဇက်ဂၠောဲတိုန်အာဗတိုက်ဍုၚ်သေံရ။


            အဃောဆိုၚ်မုခ်ပ္ဍဲဂၠံၚ်တရဴမွဲဒၞာဲ ဗ္ဒာဲကွာန်သေံဂှ် ဗမာအံၚ်ဇေယျ ဒးဗၞုဟ်ပ္ဍဲပါၚ်ကၞက် သ္ကိုပ်ပၞာန်မန်ဗညာ စိၚ် ထပက်ကဵုလွဟ်တဲတုဲ၊ လမျီုဒးအိုတ် ဒးချိုတ်အာဟေၚ် ဒးကလေၚ်စဴကၠုၚ် ဍုၚ်ဗမာဏအ်ရောၚ်။ ဒၞာဲကွာန်သေံ - ဗမာအံၚ်ဇေယျချိုတ်ဂှ် မန်တအ်ကော်ခဴစကၠုၚ် (ကွာန်ဗမာချို်တ်)လအ်လဂၠိၚ်သ္ၚောဲ ဗွဲကြဴဏအ် ရမျာၚ်ပြံၚ်အာ (ကွာန်မာချံက် - ကွာန်ကၟာချံက်- ကွာန်မာဲချံက်) ပံက်ဗရုယောၚ်ယာစဵုကဵုလၟုဟ်ရောၚ်။


            က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန် တၠညးဗညာစိၚ် ကဵုကောန်သ္ဂံၚ်ဆီဨကရာဇ် မွဲဂကောံဂှ်၊ ရပ်ကေတ်ဗၞုဟ်ဇြၚ်တုဲ က္လေၚ် တဝ်စၞေဟ်ပၠန်ဂတးကဵု ဂကူဗမာတအ်ရ။ သၟိၚ်ဗမာအံၚ်ဇေယျဟွံမွဲတုဲ ကောန်ညးမၞုံယၟု တၠစိၚ်ဗ္တာၚ်&quot;သေန်ဖျူယှေန်&quot;ပိုၚ်ဍုၚ်ဗဂေါ ပစၞးမအံက်ဇကုတုဲ သ္ပပ္တံနူသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၂၅-သၞာံဂှ် ဒုၚ်ယၟုတၠစိၚ် ဗ္တာၚ်ရ။ ပ္ဍဲလက်ထက်အံၚ်ဇေယျ ကဵုကောန်ညးဂှ်ဟေၚ် ဒှ်လက်ထက်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန် တၠညးဗညာစိၚ် ကဵုကောန် သ္ဂံၚ်ဆီနာဲဂမၠိုၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုဝါကီုရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ပ္ဍဲဂြိုပ်စွံဗဒိုပ်တုဲ သ်အးကြဴကြာတ်ကမၠက်ထောံဂကူဗမာလေဝ် ကၠောန်ကၠုၚ်ရ။ ဆဂး  ဟွံအံၚ်ဇၞးတုဲ ကောန်မန်သှ်ေမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်သေံတေံဂှ်လေဝ် ကလေၚ်ဂြိပ်တိတ်ကၠုၚ်ၜါဝါဂှ် ဒှ်အလန် ဒ္စာံကဵုဒ္စိတ် ရ။ လၟိဟ်မၞိဟ်မပါတိတ်ကၠုၚ်ကရောံဂှ် ပိဠက်ကဵုပိလ္ၚီပြၚ်ၚ် ပံၚ်ထောံသီုအလန်တုဲတုဲကၠုၚ်တေံ သီုဒ္စိတ်အလန်မ္ဂး ကောန်မန်ဒဴလုပ်ဍုၚ်သေံ ဗၞတ်ဒ္စိတ်ဝါဂှ် မွဲကိုဋ်ဍောတ်ကီုရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၁:၂၈၊ ၇ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ခိၚ်ပေဲါရုဲမာဲ ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၈၊ တ္ၚဲစန် ==

အခိၚ်ပေဲါရုဲမာဲ ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၈၊ တ္ၚဲစန်

 “တၠပညာမန်ဂမၠိုၚ် လညာတ်တုပ်မံၚ်ကဵုအစာလိက်ဏံဖအိုတ်ရတှေ် လ္ပစၟဳအခေါၚ်ဗၠးၜးရ။” (Win Bo)
“ယဝ်ခါရလညာတ်ဏံဒးမံၚ်တှေ် မန်ပိုဲ ဗတိုက်မံၚ်ကဵုပၞာန်ဗၟာပွိုၚ်(၇၀)သၞာံပြၚ်ဂှ် အဓိပဲါဍေံဟွံမွဲရ။” (Banyarsoe Saimon)
 
လညာတ်အဲမချူပတိုန်ထ္ၜးလဝ်“တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ” ပ္ဍဲ ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁” နကဵုက္ဍိုပ်သာ်ဝွံဂှ် ညးတအ်ညးၜါတၠ နာဲဝေန်ဗိုဝ်ကဵု ဗညာသဵု သာဲမန် ဟီုခၠေဝ်ပါ်ပဲါသ္ၚဳဂၠိပ်နၚ်လညာတ်ညးတအ် ဗွဲလ တူတေံဂှ်တုဲ ပိုဲၜတ်ကၞာတ် လညာတ်ကီု ပရေၚ်ဆဵုဂဗကီုတုဲ ဆက်သဳကၠဳပါ်ပဲါအာထေက်ရောၚ် ညာတ်ကေတ်တုဲ လိက်ပ ရေၚ်လညာတ်ဏံ မဒးထပ်ကလေၚ်ချူဏာလဝ်ရ။ ပ္ဍဲအရာဝွံ ဗွဲကိုပ်ကၠာ မိက်ဂွံဟီုဏာဂှ် ညးတအ်ဗၠေတ် အဲဒး သာ်ဝွံ ပၠုပ်စိုတ်တုဲ ချူဟွံသေၚ်ရ။ လတူလညာတ်မပါ်ခြာတအ်ဂှ် ပိုဲပတိုန်ထ္ၜးတၚ်နၚ်တုဲ ပါ်ပရအ်လညာတ်တုဲ ညးမဗှ်လိက်တအ် ဒးပါ်ပဲါကေတ်ရ။ ပ္ဍဲသဘၚ်ပေဲါမွဲမွဲလေဝ် ဆေၚ်ဍာ်ၜဴညးခိုဟ်၊ ဆေၚ်လဵုခၞာညးခိုဟ်၊ ဆေၚ်ပုၚ်ညးခိုဟ် သာ်ဝွံ ပတိုန်သာၚ် ဗုက်တုဲ ပစူပတိုန်မလိက်ဆေၚ်အိုတ်ရ။ မၞိဟ်ဗဵုပေဲါ ကြေဝ်ပ္ဍဲပေဲါတအ်ဂှ် ဆေၚ်ဇကုဒးစိုတ်ဂှ် လုပ်ဂဇံရာန်စ သီုလဟိၚ်စိုတ် မာန်ရ။ လညာတ်ဟီုဂှ် ညးမွဲကဵုမွဲ ကာလလဵုဟွံတုပ်ညးသကအ်ပေၚ်ၚ်ရ။ ကာလလဆောဝ်တုပ်ညိည၊ ကာလလ္ဆောဝ် တုပ် ဂၠိုၚ် သာ်ဝွံ နွံအဆံၚ်အဆံၚ်အိုတ်ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲအကြာပိုဲ ယေန်သၞာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် မသဳကၠဳလှာဲဂတးလညာတ်ညးသကအ် ကျေဝ်ဝ်ဂေါဝ်ဝ်ဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်မဂး နွံကဵုသိက္ခာကဵုဂကူပိုဲရ။ လညာတ်ဗၠေတ်ဒးဂှ် ဟွံမိက်သ္ပအဓိကတုဲ ဂုန်ဖဵုကောန်ဂကူနွံဟွံမွဲဂှ် ဟေၚ် မိက်ဂွံသ္ပအဓိကရောၚ်။
အခိၚ်ကာလဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဂွံအဝဵုပွိုၚ်မသုန်သၞာံဂှ် ညးတအ်ဂှ် အန္တရာဲဇၞော်နူကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာဏီ သာ်ဝွံ လညာတ်တၟိတၟိမွဲ မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်အကြာပိုဲတအ်ရ။ ဖိဒ္ဒရာဂှ် ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် က္ဍိုက်ပ်တုဲ ဒးဗၟံက်ရုပ်ရဴရောၚ်၊ ပတှေ်ဗၟာတအ်ဟွံဂွံရောၚ် လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တၟိ မဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပရေၚ်ဆဵုဂဗ ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ပေဲါရုဲမာဲက္ဍၚ် ကတဵုဒှ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲအကြာဗွိုၚ်ပရေၚ်ဍုၚ် ကွာန်ဂကူမန်ပိုဲတအ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ဏံ လၟုဟ်ကလေၚ်ဟောံပၠိုတ်အာရ။ မူဟိုတ်လညာတ်တံဏံ ဂွံမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ရော ပိုဲပိုက်တမ်ဂၠာဲရိုဟ်ဂှ် တၚ်နၚ်နာနာသာ် မံက်ဂတဝ်တိတ်ကၠုၚ်မာန်ရ။ အခိၚ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဒှ်မံၚ်ဗော်ဒစဵုဒစးတေံ လ ညာတ်တအ်ဏအ် ဟွံမံက်ကၠုၚ်တုဲ အခိၚ်ညးတအ် ဂွံအဝဵုရောၚ်မံက်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ပိုဲဒးကလေၚ်ဗစာရဏာရောၚ်။ ဂလာန် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် မဟီုပတိတ်လဝ် ပ္ဍဲအကြာမသုန်သၞာံဝွံ ပိုဲကလေၚ်သ္ၚဳဂၠိပ်ဖအိုတ်ရောၚ် ယဝ်ဒှ်မဂးလေဝ် ပိုဲကဵုသွဟ်ကၠးကၠးမာန်ဂၠိုၚ်ရ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲခေတ်အေန်အေဝ်ဒဳ တိုန်ဂွံအဝဵုဂှ် မၞိဟ်၊ ပူဂဵု ပိုဲဂကူမန်တအ် က္ဍုဟ်မၠေံဂၠိုၚ်အိုတ် ဟီုဂှ် ညးဂှ်ရော ယဝ်ရသၟာန်မဂး ဗွဲမဂၠိုၚ် ဟီုသွဟ် (မိကောန်ဆာန် ) သာ်ဝွံမာန်ရောၚ်။ ပ္ဍဲမွဲအယုက်ပိုဲဏံ ကောန်ဂကူမန်တအ် ဗီုက္ဍုဟ်မၠေံမိ ကောန်ဆာန်ဂှ် ဟွံကေၚ်ဆဵုမွဲလှေ်ရ။ မိကောန်ဆာန်ဂှ်ညးဂှ်ရော ဒၞာဲဏံ ဟွံမိက်ဆက်သၟာန်အာရ။ မူဟိုတ်ဂွံက္ဍုဟ်မၠေံညးဂၠိုၚ်ရော သာ်ဝွံလေဝ် ဟွံမိက်ဆက်သဳကၠဳအာရ။ 
တၚ်နၚ်ဗွဲသၟဝ်တေံ ပိုဲသဳကၠဳပတို်န်ထ္ၜးမဂး ခိုဟ်ရောၚ်။
(၁) ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ အလဵုဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ အာစိုပ်ဂတမုက်ရုၚ်ဂလုတ်ဂၠးတိတုဲ စဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာရ။ ယဝ်ရညးဟွံစဵုဒၞာ အာဟီုခၠေဝ်သှ်မဂး အခိၚ်ဂှ် သကိုပ်ပၞာန်မေန်အံၚ်လှာၚ်တအ် ဒတုံဇြဟ်ဗၚ်မာန်ရောၚ် ပိုဲတအ် ညာတ်ကေတ်လဝ်သာ် ဂှ်အိုတ်ရ။ အခိၚ်ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန် ညံၚ်ယာက္ဍိုပ်ဟွံဂွံမာန်ဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ဟွံဗတိုက်ရောၚ်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။ ကောန်ပၞာန်ဗၟာညး ဟွံကလိလောန်လဝ်ဒုဟ် မပ္တံပလီုကောန်သမ္ဘာ ကေုာံ ပြိုက်ဂစိုတ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ဟီုစဵုဒၞာပၠန်ရ။ ဂလာန်အံၚ်ဆာန်စုကျဳမဟီုခၠေဝ်ပလန်လဝ် ပ္ဍဲအာၚ်သဳဂျေတအ်ဂှ် ယဝ်ရပိုဲကလေၚ်လ္ၚတ်ရံၚ်မဂး ဗၞတ်ဂလိုၚ်လဵုညး ဆာန်မံၚ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ မဒှ်ဒပ်ပၞာန်အပါညးမထ္ၜုတ်လဝ်ဂှ်မဂး တီကၠိုဟ်ကေတ်မာန်ရ။ ဟိုတ်နူညးဟီုစဵုဒၞာဒပ်ပၞာန်ဗၟာ မကြမ် ကြရုန်မဵုဂှ်တုဲ အလုံညးလိုက်မွဲ မေတ္တာပ္ဍုၚ်ကၠုၚ်လတူညးတုဲ ကလေၚ်သီကေတ်ထောံ တဆိပ်ကြာနာနာ မဇိုန်ဏှၚ် လဝ်ကုညးအိုတ်ဏီရ။ ဒဒှ်ဗီုဏံ ပ္ဍဲလိုက်ဂၠးတိပိုဲဏံ ကြပ်ဟွံဆဵုမံၚ်ရ။ ဒုၚ်က္ဍုဟ်ကဵုဗော်သွးဂၠးတိတုဲ ညးစဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဗီုဏံ ဍေံကတဵုဒှ်ကၠုၚ်မာန်ရောၚ် ပိုဲတအ်ဟွံထေၚ်စှေ်စိုတ်အိုတ်ရ။ လၟုဟ်ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်ဒပ်ပၞာန်ဂှ်ပၠန်မဂး ပိုဲကဵုညး ညံၚ် ကဵုဒစဵုဒစးမံၚ်ဇၞော်ဇၞော်ရ။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ ညးကလေၚ်ကလိဂွံအဝဵုပၠန်မဂး ညးဟွံဟီုစဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာညးရပုဟ်ဂှ် ဂံၚ်ဟီုဟာ။
ဗီုပိုဲက္ဍုဟ်မၠေံဒပ်ပၞာန်ဗၟာအိုတ်အစောန်ဂှ် ညးဟွံက္ဍုဟ်ညိညတုဲ ဆာန်မံၚ်အိုတ်အစောန်ရောၚ်ဂှ် ၜတ်ကၞာတ်မာန်ရ။ အလဵုဇ ကုညး အာခၠေဝ်သှ်မာန်ရောၚ် အခိၚ်ဂှ်ဂှ် မၞိဟ်ပတှေ်ကေတ်အောန်ကွေံကွေံရ။ အခိၚ်ညးအာခၠေဝ်သှ်ဂဗုတ်ဂှ် က္ဍိုပ်သ ကိုပ် ဂကူဗၟာတအ် ညာတ်ဒုဟ်အောန်ကွေံကွေံရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်လေဝ် ကဟဳမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ဂလာတအ်ဂှ် ကောန်ဍုၚ် အရၚ်ဟွံသေၚ် သာ်ဝွံစွံလဝ်စိုတ်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ပရေံမံၚ်ဂလိုၚ်ဂှ်လေဝ် အခိၚ်ဂှ် မူဟိုတ်ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် ဟွံ ဟီုဗျိဂရိုဟ် ညံၚ်ရဴမသီအဝဵုဂှ်ရော။ ဟွံဒစဵုဒစးကဵုပြဝဒပ်ပၞာန်ပရေံ မဒှ်အဆံၚ်ပရေံလောန် ပ္ဍဲဂၠးတိဂှ် ဒှ်ပြဝဗတိုက် သရိုဟ်ဖျေံဒပ်ပၞာန်ဗၟာဂးမာန်ဟာ။ မေန်ကိုဝ်နာၚ်တအ်လေဝ် မူပဟွံဒစဵုဒစးကီုရော။ အခိၚ်ဂှ် လုပ်စမံၚ်လပါ်အေန်အေဝ်ဒဳကဵု ပၞာန်ဗၟာဖအိုတ်ရ။ လညာတ်ပိုဲတအ်ကဵု လညာတ်ညးဂၠးတိတအ်ဂှ် အခိၚ်ဂှ်မဂး ဒစဵုဒစးမံၚ်ပေၚ်ၚ်ရ။ ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဒး ဒုၚ်သီအဝဵုမှ နာဲမေန်ကိုဝ်နာၚ်တအ် မံက်ကၠုၚ် ပ္ဍဲမဳဒဳယျာဗၟာတအ်အိုတ်ရ။ အခိၚ်အေန်အေဝ်ဒဳဂွံအဝဵုဂှ် မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဒတဴ လိုၚ်ကရောံအေန်အေဝ်ဒဳဖအိုတ်တုဲ ဟွံသ္ပကေၚ်ကာကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် နာဲလွဳဝၚ် မဒှ်ပူဂဵုမကေၚ် ကၠောန်လဝ်ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်အေရာဝတဳဂှ် ဟီုပါ်ပဲါလဝ်နွံကီုရ။ ဂကူဝတအ် ဗၠးၜးတိတ်မံၚ်ညိညဂှ် မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဟွံပေၚ်စိုတ်လး လးရောၚ်ဂှ်လေဝ် လ္ၚတ်ကေတ်မာန်ကီုရ။ ဌာနပရိုၚ်သြၚ်လောန် ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် ဟိုတ်နူအေန်အေဝ်ဒဳ ဒးဒုၚ်သီအဝဵုဂှ်တုဲ ညး တအ်စိုတ်လီုဗွဲမလောန်ဏီရောၚ်။ 
 ညးဂၠးတိတအ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုမုက်အေန်အေဝ်ဒဳတုဲ ဟွံဂံၚ်ဟီုပါ်ပဲါ စပ်ကဵုဂစိုတ်ကမၠက်တၞောဝ်မၞိဟ်တအ်ဂှ်ရ။ အခိၚ်တေံဂှ် အလဵုဇကုကံၚ်သဳဂီုကၠီုယူအေန် အာစိုပ်ဂၠိုက်ဂၠာဲစၟဳတ်ဏီရဟွံသေၚ်ဟာ။ ရံၚ်ကဵုဒဒှ်သာ်ဝွံတအ်ဂှ်မဂး ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဗတိုက်ပလီုမံၚ်တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာဟွံသေၚ်၊ သီုစဵုဒၞာမံၚ်ကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာပေၚ်ၚ်ရောၚ် ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ ဗေဲရေတ်ချိတ် သေန် မဒှ်ကလုတ်အမေရိကာန်တြေံ ဟိုတ်နူဟီုဗၟံက်ဒးပရော ဂလာရောဟေန်ဂျာညိဂှ်ဗက်ဂှ် ဒးဒုၚ်ကဟုက်ကဵုအံၚ်ဆာန် စုကျဳရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ခေတ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဖံက်ပကဝ်အခေါၚ်မၞိဟ်ဂှ် အလုံဂၠးတိမွဲ သ္ပလဝ်မဇ္ဇျဟ်၊ ပိုဲကောန်ဍုၚ် အရၚ်တအ် အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ဝန်ဇၞော်ဍုၚ်သအာၚ်အမေရိကာန် ပမ်ပဳယောလေဝ် ရံၚ်ကဵုမုက်အံၚ်ဆာန်စု ကျဳတအ်ဂှ်တုဲ ဟွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ဂျေန်နောသာ်၊ ဟွံသ္ပသမ္တီ နဒဒှ်ဂစိုတ်ကမၠက်တၞောဝ်မၞိဟ်ကီုရ။ ယဝ်ရအံၚ်ဆာန်စု ကျဳ ထေဲအာမဂး ဖေက်ကၠဟ်ထောံအမေရိကာန်တုဲ အာပံၚ်ဗဒကဵုကြုက်ဟာဂှ် ကေတ်ဟွံဒးရ။ ကိုပ်ကၠာအေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံဂွံအဝဵုဂှ် ဓဝ်ပတှေ်ကောန်ဂကူတအ် နွံမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ကီုလေဝ် ကာလညးတအ်ဂွံအဝဵုဂှ် ကောန်ဂကူတအ် ဓဝ်ပတှေ်လတူညးတအ် ကြပ် အိုတ်အာရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ်ကၠးကၠးမာန်ရ။ အခိၚ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳဂွံအဝဵုဂှ် ကောန်ပၞာန်ဗၟာ မစဴကၠုၚ်နူပေဲါဗတိုက် ကချေၚ်တအ် သမ္မတနာဲထေန်ကျဝ် ဟီုသၟိတ်တဴ “လုပ်ပေဲါဗတိုက် ဂံၚ်ၚ်သကာသကာ” ကော်ဗတ်ဗၟာ (ရွတ်ရွတ်ခွျန်ခွျန်) ဂှ်တုဲ ကောန်ဂကူတအ် ဒှ်ဒေါသအိုတ်ရ။ ဒးလၞိန်ဗပိန်ကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ဂကူဗၟာညးတအ်ဖအိုတ်ရောၚ် ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ 
(၂)ကိစ္စကေၚ်ကာရခေၚ်ဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်အေအေတအ် တဲကၠာဂှ် ဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ စၟတ်သမ္တီညးတအ် နဒဒှ်ဂကောံ ပလီုပလာ်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဟွံညာတ်ကေတ်အိုတ်ဂှ်တုဲ မိက်ဂွံတီကေတ်လညာတ်ညးဗွဲတိုက်ရိုက်ရ။ ဆဂး ဗွဲကြဴဏံ တီကၠး ကေတ်ဂှ်တုဲ အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ်ကီု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာလေဝ်ကီုဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုလေံဒုက် မနွံၜါအရံၚ်သာ်ဗ္ဂေတ် ကဵုသာ်တ္ၚေက်ရ။ နကဵုလေံဒုက် သာ်တ္ၚေက်ဒုက်လေဝ်ဂိ၊ နကဵုလေံဒုက်သာ်ဗ္ကေတ် ၜုၚ်တက်လေဝ်ဂိ သာ်ဝွံ က္ဍိုပ်သကိုပ်အေအေတအ် ဟီုပ တုပ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။ က္ဍိုပ်သကိုပ်ရခေၚ် နာဲအေမံၚ်လေဝ် သီုဒုဟ်ဟွံမွဲမွဲသာ် အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ဖျေံလဝ်ထံၚ်မွဲအယုက်ဏီရ။ ထ္ၜးဟိုတ်သွက်ဂွံပါ်တိတ်တုဲ ဒက်ပတန်ဍုၚ်ရခေၚ်တၞဟ်ခြာရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး သွက်ရခေၚ်တအ်ဂှ် အလဵုအသဳကဵုပၞာန် ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော၊ တုပ်တုပ်ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ ယဝ်ရဟီုဟွံမာန်မဂး အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဇၞော်ဂၠိုၚ်ညိဒှ်မာန်ရောၚ်။
 (၃) တၠုၚ်လအာမတုပ်သာ်ဂှ်ကီု ကာလဒပ်ပၞာန်ဗၟာထပက်ပၞာန် ပ္ဍဲကချေၚ်ဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံဟီုဗျိဂရိုဟ်ကုဒပ်ပၞာန်ဂှ်တုဲ နကဵုအလဵုဗော်ကချေၚ်တအ် ဒဵုကဵုဒးနုက်တိတ်ထောံနယူအေန်အာဖ်သဳဏီရ။ ဟိုတ်နူအန္တရာဲထပက်ပၞာန်ဇၞော်လောန်ဂှ်တုဲ ဒပ်ဥမၚ်ညးတအ် မခိုၚ်ဗိုန်ဇၟအ်(ဂျဳဂန်)ဂှ်လေဝ် သရိုဟ်အာရ။ ဂွံစဵုဒၞာနူဘဲထပက်ပၞာန်မာန်ဂှ်တုဲ ညးတအ်ဒးအာပံၚ်ကဵုဂ ကောံမဟာမိတ်ပၞာန် သၟဝ်ကျာဏီရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် အလဵုအသဳအံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် တုပ်ပ်ရရောၚ်ဂးတုဲ ပ္ဍဲဝေါဟာရတၟိမွဲ ဗတ်အေၚ်္ဂလိက် မုက်လိက်တုပ်ပ် မတွံဂး the same page ဂှ် ဂွံဗှ်ကေတ်ရ။ ယဝ်ရဒးဟီုအရေဝ်အ ရာပ်ဂွံကၠိုဟ်လောဲသွာမဂး အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် ဗၟာတုပ်ပ်ရ။ လညာတ်တုပ်ပ်ရ။ တုဲပၠန် ပဝ်လဇြဳဂ ကူဗၟာ စပ်ကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် တုပ်ပ်ဖအိုတ်ရောၚ် သာ်ဝွံလေဝ် ဟီုအိုတ်ပၠန်ရ။ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဗီုဒးစိုတ်ဍဵုဍိုက် ကောန် ဍုၚ်အရၚ်တအ်မာန် ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ်ဂှ်တုဲ နကဵုဗော်အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ် ဗက်စဵုဒၞာပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိမာန်ရ။ အလဵုအသဳဍုၚ်ဂၠးတိ တအ်လေဝ် ဟွံမိက်သ္ပအရီု ကဵုကံ ကုသဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်တုဲ ဆၜိုတ်ကလၚ်ဂလာန်အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်သၟးရ။ ဟိုတ် ဂှ်တုဲ အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳဂှ် အန္တရာဲသွက်ကောန်ဂကူတအ်ဂှ် ဇၞော်လောန်ရောၚ်ဂးရ။
(၄) စပ်ကဵုလိက်ကသုက်အေန်သဳအေဂှ် ကရေၚ်၊ ချေၚ်၊ သေံဇၞော်တအ် က္ဍိုက်ပ်တုဲ လုပ်ချုက်လိက်၊ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ၊ ကချေၚ်တအ် သှေ်အာဂှ် ဟိုတ်နူမိက်ဂွံအာတ်အခေါၚ်အရာကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂၠိုၚ်ၚ်ရ။ အခိၚ်ကၠောန်သ္ပသဘၚ်ဂှ် ဟိုတ် နူအေန်အေဝ်ဒဳ တိုန်စိုပ်ထံက်ဂလာန်ကီုဂှ်တုဲ ဂၠးတိတအ် လုပ်စလပါ်အေန်အေဝ်ဒဳတုဲ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ သီုကချေၚ် ဒးဒုၚ် ကရေပ်ဓရတ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ် ဟဳဗက်ကဵုလိက်ကသုက်ဂှ်တုဲ လုပ်စလပါ်ပၞာန်ဗၟာပေၚ်ၚ်ရ။ ဗွဲကြဴဏံ ဟိုတ်နူဒးဒုၚ်ကရေပ်ဂရတ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိလေဝ် ဒးချုက်လိက်ကသုက်ဂှ်ကီုရ။ ဂကောံယူအေန်အာဖ်သဳလေဝ် လ မျီုအိုတ်အာ အခိၚ်ဂှ်ဂှ်ကီုရ။ 
(၅) အတိုၚ်သၞောဝ်၂၀၀၈ဂှ်မဂး ကောန်ဍုၚ်အရၚ်မဇၞးမာဲဂၠိုၚ်တအ် အခေါၚ်ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော်တွဵုရးနွံကီုလေဝ် ဆဂး ဗော်ရ ခေၚ်တအ် ဟွံဂွံတိုန်ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ပ္ဍဲတွဵုရးညးတအ်ဂှ်တုဲ ဒၞာဲဂှ် အေန်အေဝ်ဒဳရောၚ် တိုန်္ၚာပ်ကေတ်ထောံရ။ မၞိဟ်ဇၞး ကေတ်သီုဖအိုတ်ဂးတုဲ မာဲညးတအ်အလုံဍုၚ်ဂှ် ဟိုတ်နူဂၠိုၚ်အိုတ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်ဟွံမိက်ပရအ်အဝဵုရ။ ယဝ်ရအာမံၚ်နဲကဲဏံရ မဂး ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် ကာလလဵုလေဝ် ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော်တွဵုရးဟွံမာန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဗော်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် မိက်ဂွံပံၚ်တဲကဵုကျဖောတ်ကီု၊ ဒပ်ပၞာန်ကီုတုဲ မိက်ဂွံကေတ်ဇၞးလတူအေန်အေဝ်ဒဳရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အေန်အေဝ်ဒဳ ကၠတ်လဝ်မာဲ ပ္ဍဲတွဵုရးတအ်ဂှ်တုဲ ကေတ်ဇၞးဏာမမာဲကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရ။ ပ္ဍဲရခေၚ်ဂှ် ဖေက်ကျတုဲ သီုကၟာတ်ဒၞာထောံ ဟွံကၠောန်ဗ ဒှ်ကဵုပေဲါရုဲမာဲဏီရ။ ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ပေဲါရုဲမာဲဂှ် မူဟိုတ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် မိက်ဂွံပံၚ်ကဵုကျဖောတအ် ကေုာံ ပၞာန်ရော၊ ဂလာန်ဝွံ ဟိုတ်နူအေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံလဂူတပ်တး ကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ် ဟီုမာန်ရ။
(၆) ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုအလန်ဏံဂှ် မူဟိုတ်ရော၊ ဟိုတ်နူမိက်ဂွံဍဵုဍိုက်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဟာ ဂလာန်သၟာန်သာ်ဝွံ မိက်ဂွံ သၟာန်ရ။ ယဝ်ရမိက်ဂွံဍဵုဍိုက်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်မဂး ညးစၞးဗော်မန် ကေုာံ ရခေၚ်တအ်ကီု၊ ကရေၚ်(မာန်ညိၚ်မံၚ်) ကီု တအ်ဂှ် ပါလုပ်ကၠောန်ပ္ဍဲကံၚ်သဳပၞာန်မာန်ရောၚ်ဟွံထေၚ်ရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် ဗော်မန်ပိုဲ အဃောလညာတ်ကၠေဟ်မံၚ်ကဵုအေန်အေဝ် ဒဳတၟိတၟိဂှ်တုဲ ညးတအ် အဃောထေဲမံၚ်ကဵုအေန်အေဝ်ဒဳ ဟိုတ်နူပလီုကၠေံပေဲါကောံဓရီုအကြာၜါလပါ် နပွမထ္ၜးဟိုတ် ဟွံလ ဂူတပ်တးရ။ 
(၇) ပၞာန်ဗၟာလေဝ် ဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲဟွံမွဲ၊ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ် ဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲဟွံမွဲ တုပ်ပ်မဂး လညာတ်မဂး ဒးဗတိုက်သရိုဟ်တၠ အဝဵုပၞာန်ဗၟာရောၚ်၊ ဟွံဒးဗတိုက်တၠအဝဵုအေန်အေဝ်ဒဳရောၚ်ဂှ် ဟွံဒးရ။ ပိုဲဗတိုက်မံၚ်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ပွိုၚ်(၇၀)သၞာံဂှ် ဂုန်ဖဵု ဟွံမွဲရောၚ် သာ်ဝွံ ပိုဲတအ် ဟွံဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်ရ။ ဆၜိုတ်ဂှ် ဟွံရုမ်ဂပ်ဏီရောၚ် မိက်ဂွံဟီုရ။ နကဵုသွာၚ်ပၞာန်ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ကၟာတ် လဒဵုလဝ်အခေါၚ်ပု်ိဲ၊ နကဵုသွာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ကၟာတ်လဒဵုလဝ်ပိုဲဂှ်တုဲ တုဲတုဲကၠုၚ်တေံ နကဵုဂၠံၚ် အဓိက ၜါဏံ ဗၟာတအ် ကၟာတ်လဝ်ပိုဲရောၚ်ဂှ်တုဲ ပၞော်တိတ်ပိုဲတအ် ဟွံမွဲရ။ အန္တရာဲပၞာန်ဂှ် မသုန်စှော်၊ အန္တရာဲအေန်အေဝ်ဒဳ ပရေၚ်ဍုၚ် ကွာန်ဂှ် မသုန်စှော် ယဝ်ဒှ်မဂး အေန်အေဝ်ဒဳ အောန်စှေ်အာမွဲမဂး အန္တရာဲဂကူပိုဲ ယအ်စှေ်အာမ သုန်စှေ်ကၠိုပ်ကၠံရောၚ် မိက် ဂွံဟီုရ။ ပ္ၚံက်ပေဲါဗတိုက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဒးဗတိုက်ကဵုအေန်အေဝ်ဒဳ ဝါတ်လောန်ဂှ်တုဲ သီုဒးကူချပ်ဖျေံဗီုပြၚ် ဂွံပံၚ်ကဵု ဒပ်ပၞာန်တအ်ဏီရောၚ် ဟွံသေၚ်ဟာ။ ပရောဒဒှ်ဍာံဏံ မိက်ဂွံတီကၠးမဂး အာသၟာန်ရံၚ်ကာပၞုက် သၟာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ပ္ဍဲဍုၚ် မန်တေံညိ။ ညးတအ် သှ်ကဵုဗွဲတြးမာန်ရောၚ်။ ယဝ်ရပၞာန်ဟွံသီအဝဵုမဂး အေန်အေဝ်ဒဳ ဆိၚ်လဝ်ဝေၚ်အမှုကဵု ဒံက်တာအံၚ် နာၚ်ဥူတုဲ ညးတေံ ဒးထံၚ်မာန်ဏီရောၚ်ဂှ် အခိၚ်တေံတေံ ပိုဲတအ် ဒုၚ်စသိုၚ်လဝ်သာ်ဂှ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၀၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ယဝ်ရဍုၚ်ဗၟာ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞး ပ္ဍဲယူအေန်မဂး ဒဵုဗျု ဂိတုသာပ်တေမ်ဗာ ၁၆၊ တ္ၚဲဗြဴဗတိ၊ ၂၀၂၁ ==

ယဝ်ရဍုၚ်ဗၟာ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞး ပ္ဍဲယူအေန်မဂး ဒဵုဗျု ဂိတုသာပ်တေမ်ဗာ ၁၆၊ တ္ၚဲဗြဴဗတိ၊ ၂၀၂၁ သွက်ဂွံပၠံၚ်အဝဵုဒၞာဲခုၚ် ပ္ဍဲဂကောံကုလသမဂ္ဂ ဍေံမစိုန်ဒှ်တဴဒၞာဲ ဂွံဟီုသ္ပစၞးကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကံၚ်သဳပၞာန်ကဵုဂကောံအေန်ယူဂျဳ မ ဒးဒုၚ်သီအဝဵုတအ် ဗီုညးညးဂစာန်လွဳပရာကၠုၚ်ဂှ် မဟာမိတ်ညးတအ်ဇၞော်အိုတ် အမေရိကာန်ကဵုကြုက် လုပ်စမွဲမွဲလပါ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်သီုၜါဂကောံဂှ် မွဲဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်တိုန်စိုပ်တုဲ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်ဟီုဂးမွဲမွဲသာ်၊ မွဲဂှ် ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်တိုန်စိုပ်သက် သက်၊ ပြဟ်ဟ်ဏံဒးဟီုစ ညးကျအဲကျ၊ ညးဟွံဇၞးအဲဟွံဇၞးဂှ်တုဲ သွက်ဂကောံကံၚ်သဳပၞာန် ဂွံဒှ်အာဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိဂှ်လေဝ် လပါ်အမေရိကာန် မဒှ်မဟာမိတ်ကဵုအေန်ယူဂျဳဂှ် ဗက်ဒစဵုဒစးမံၚ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ အခိၚ်တ္ၚဲဏံပၠန် နကဵုဍုၚ်ပြၚ်သေတ်လေဝ် ထပ် လလောၚ်တရးဏာ ညးသ္ပလဝ်စၟတ်သမ္တီကဵု သွဟ်ပေဲါရုဲမာဲဖိုဟ်ဂှ်တုဲ၊ ဂလာန်ညးတအ်ဂှ် ကလိဂွံအဓိပဲါ ညးတအ်သ္ပလဝ် စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဒှ်အလဵုအသဳဗဗွဲဓဝ်တုဲ ကံၚ်သဳပၞာန်(ဝါ)အလဵုအသဳမၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဟွံဗဗွဲဓဝ်ရောၚ်။ ရံၚ်ကဵုဒတဴလိုၚ်ဍုၚ်အမေရိကာန်ကေုာံမဟာမိတ်ညးတအ် ညံၚ်ရဴဍုၚ်ပြၚ်သေတ်၊ ယူခေတအ်ဂှ်မဂး ညးတအ်ကေတ်စလပါ် အလဵုအသဳအံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ၊ ဒတဴလိုၚ်ဍုၚ်ကြုက်ကဵုရာတ်သာတအ်ဂှ် ညးတအ်ကေတ်စလပါ်ကံၚ်သဳပၞာန် ပေၚ်ၚ်ပၠန်ဂှ်တုဲ ဇြဟတ်တံၚ်ဂြဲဂၠးတိတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဇၞော်လောန်ဂှ်တုဲ ပေဲါပြိုၚ်ပကာန်အဝဵုအကြာဗော်ဗၟာၜါ ဂွံအုပ်ဓုပ်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် လောဲလောဲသွာသွာ တုဲဒှ်အာဟွံမာန်ရ။ ပၞာန်ဂှ်လေဝ် ဂွံဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိဂှ် ဟွံလောဲ၊ ဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ်ဂှ်လေဝ် ဂွံကလေၚ်ဒှ်အလဵုအသဳ ကလေၚ်ဂွံအဝဵုပၠန်ဂှ် ဟွံလောဲသွာ။ ၜါလပါ်ဏံ ညးဂွံကေတ်ဇၞးလတူအဲ အဲဂွံကေတ်ဇၞးလတူညးဂှ် ဖန် လောဲသွာတဴဟွံသေၚ်ရောၚ်ဂှ် ရံၚ်ကဵုအကာဲအရာသတ္တာဟဏံ ဗီုကတဵုဒှ်မံၚ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကောံဓရီုယူအေန်ဂှ်မဂး ကၠးကေတ် မာန်ရ။ ပရိုၚ်တအ်ဟီုတဴဂှ် အမေရိကာန်ကဵုကြုက် ကၠတ်ပညဳညးသကအ် ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ကောံဓရီုယူအေန်က္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ကလိဂွံ တၚ်တုပ်စိုတ်၊ ဆက်ဒုၚ်အာတဲကဵုအမာတ်ကုလသမဂ္ဂ နူအေန်ယူဂျဳ နာဲကျဝ်မိုဝ်ထောန်၊ ဆဂး ဟွံကဵုညးတေံဟီုဂလာန် ညံၚ်ရဴကၠာကၠာတေံကီု၊ ဟွံဒုၚ်တဲကဵုအမာတ်ကံၚ်သဳပၞာန်မခါန်ကၞက်လဝ် နာဲအံၚ်သူရိန်ဏီဂှ်တုဲ စိုပ်ဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံမဂး ကမ္မတဳစၟဳတ်အစောံစရာဲ ကော် Credentials Committeeဂှ် ဒးစၟဳတ်ညးစၞးနူဍုၚ်ဗၟာတအ်ဂှ်တုဲ ဒးပလံၚ်ဗစိုပ်ကဵုသဘၚ်သဳကၠဳ ဇၞော်ယူအေန် သွက်ဂွံသ္ပစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ညးစၞးဗဗွဲဓဝ်ဒဒက်တဴကဵုဍုၚ်ဗၟာရောၚ်။ အကြာဏံဂှ် လပါ်လဵုမွဲလေဝ် အခေါၚ်ကဵုသ ဂုတ်သွာတ်ကံကုသဵုကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာဟွံမွဲဏီဒးဟီုရောၚ်။ စိုပ်အခိၚ်တေံလေဝ် သဂုတ်သွာတ်မွဲမွဲသာ် ကၠးကၠးမးမးစှေ်ကၠုၚ်မာန် ဟာဂှ် ဒးမၚ်ဗဵုအာဏီရ။ ယဝ်ရပိုဲရံၚ်အာကဵုမတ်ဓမ္မတာမဂး ကံၚ်သဳပၞာန်ဂှ် ညးတအ် ကေမ်္ၚာပ်ဂွံလဝ်အဝဵုအလဵုအသဳ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ မူမွဲကီုပကဵု ညးတအ်ဟွံမာန်ဂးကီုလေဝ် ဆဂး ဂကောံဍုၚ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳဇၞော်ဇၞော် ညံၚ်ရဴအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ် ယဝ်ရ ဟွံသ္ပစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂမဂး သွက်ဂွံသ္ပစၞးဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဖန်က်ဟွံဂွံဂှ်တုဲ အကာဲအရာဝွံ ဍေံဒှ်အာဇြဟတ်စိုတ်ကဵုဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ဂှ်တုဲ သွက်ဂွံဝေၚ်အာပေဲါပၞာန်အပ္ဍဲဍုၚ်ဂှ်လေဝ်ကီု၊ သွက်ဂွံက လေၚ်သီဗၜေါဝ်ဇြဟတ် ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်လေဝ်ကီုဂှ် ဒှ်အာအထံက်အပၚ်ဇၞော်ဇၞော်ရ။ ယဝ်ရစိုပ်အခိၚ်သဘၚ်သဳကၠဳဇၞော် ဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံ ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဒှ်အာဗဗွဲဓဝ်မဂး ဂကောံအေန်ယူဂျဳဂှ် သွက်ဂွံဒေါံကၟိုၚ်စှေ်အာမာန်ရောၚ်။ ဆဂး ညံၚ် ဟွံဂွံဒှ်အာဗီုပြၚ်သာ်ဂှ်မာန် အလဵုအသဳအမေရိကာန်တအ် ဂစာန်လွဳပရာမံၚ်ပေၚ်ၚ်ရောၚ်ဟီုဂှ် သက်သဳသာဓကတ္ၚဲဏံ ပိုဲ ညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ မွဲလပါ်ပၠန်ဂှ် ညးစၞးကုလသမဂ္ဂ သွက်ဍုၚ်ပိုဲဂှ်လေဝ် ညးတအ်လုက်စုက်မံၚ်ကဵုဂကောံရပ်လွဟ်ကောန် ဍုၚ်အရၚ်တအ်ကီုဂှ်တုဲ ရမ်သာၚ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် လျောဝ်ဗက်မံၚ်လပါ်အေန်ယူဂျဳကီုရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ် မာန်ပၠန်ရ။ ရံၚ်ကဵုဝၚ်မွဲပ္ၚံက်မဂး ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ ဗော်ရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် ကၠောံဍမံၚ်ကဵုအ မေရိကာန်ဂၠိုၚ်ကီုရောၚ်ဂှ် ပိုဲဒးညာတ်ကေတ်သာ်ဂှ်မာန်ကီုရ။ ယဝ်ရပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂတေံ အမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ် ဗလံက်ထောံ ဟွံဒုၚ်တဲကဵုညးစၞးကံၚ်သဳပၞာန်တအ်ဂှ် မဂး ပၞော်တိတ်တၞဟ်ဟ် သွက်ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် နွံသာ်လဵုဏီရောဂှ် ပိုဲဒးဂၠိုက်ဂၠာဲရ။ ညးစၞးနာဲကျဝ်မဵုထောန်ဂှ် ဟိုတ်နူနွံမံၚ်ပ္ဍဲ ဍုၚ်အမေရိကာန်ဖိုဟ်ဂှ်တုဲ ၜိုန်ရကြုက်ဟွံတုပ်စိုတ်ကီုလေဝ် ညးတေံ အာစိုပ်ဂတမုက်ရုၚ်ကုလသမဂ္ဂ အခိၚ်ကောံဓရီုမာန်ဏီ ဂှ်တုဲ မွဲနဲမွဲဗီု ညးတေံကလိဂွံအခေါၚ်ဟီုဗၟံက်မွဲမွဲသာ်မာန်ဏီဂှ်တုဲ သွက်အေန်ယူဂျဳဂှ် သာမံၚ်ရ။ ဂကောံအေန်ဂျဳအိုဝ်ဇၞော်ဇၞော် တအ် ထံက်ဂလာန်ညးတေံလေဝ် ဒှ်မာန်ဏီရ။ ပ္ဍဲမ္ၚးကောံဓရီုဂှ် ညးတေံ ဒုၚ်ဆဵုကဵုအစာပရိုၚ်တအ်တုဲ ဟီုပတိတ်လညာတ် ဂွံ မံၚ်တၟာဂလိုၚ်ဏီရ။ ညးစၞးကံၚ်သဳပၞာန်ဂှ် အမေရိကာန် ဟွံကဵုလုပ်ဍုၚ် ဟွံပတိတ်ကဵုဗွဳဇြာမဂး အကာဲအရာဂှ် ဂတးဂတန် အာမွဲမွဲဗီုလေဝ်မာန်ဏီရ။ ဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော်တအ် ဝေၚ်နဲကလုတ်ညးသကအ်မဂး သီုညးစၞးၜါလပါ်ဂှ် ဟွံကလိဂွံတိုန်စိုပ်ကောံဓရီု ပ္ဍဲယူအေန်မဂး အခိၚ်ဂှ် သွက်နာဲကျဝ်မဵုထောန်ဂှ် အာထ္ၜးဆန္ဒပ္ဍဲမ္ၚးရုၚ်ယူအေန်မာန်ဏီဂှ်တုဲ သွက်အေန်ယူဂျဳတအ် သာမံၚ်ညိ ဏီဒးဟီုရ။ အကာဲအရာဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံဂှ် ညးစၞးနူကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဂွံတိုန်သ္ပစၞးပေၚ်ၚ် ပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ကြပ်ဒှ်ဟွံမာန်ရ။ ယဝ်ရယူအေန် တုပ်စိုတ်ကဵုညးစၞးအေန်ယူဂျဳမဂးရော သာ်လဵုမကတဵုဒှ်မာန်ဂှ်ရော ဂလာန်စောဒနာသာ်ဝွံလေဝ် ကတဵုဒှ်ကၠုၚ် မာန်ဏီရ။ ဆဂး ဂွံတုပ်စိုတ်ဂှ် ဝါတ်မံၚ်ရောၚ်ဟီုဂှ် သက်သဳကြုက်ကဵုအမေရိကာန် မကလိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်အကြာဏံဂှ် ကၠးမံၚ် တုဲတုဲရ။ ယဝ်ရပၞာန်တအ် ဒှ်အာဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ယူအေန်မဂး အကာဲအရာဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ပ္ဍဲဂၠးတိပိုဲဏံ သုန်စှေ်အာစိုပ်ဂၠးဂတာမာန် ရောၚ်။ ဝါဒဒဳမဝ်ကရေဇြဳဂှ် ဓဝ်ပတှေ်ညးဂၠးတိတအ် အောန်စှေ်အာဇၞော်ဇၞော်ရ။ ဝါဒတၠအဝဵုပၞာန်တအ်ဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲဍုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ် တအ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်မာန်ကီုရောၚ်။ ပရေၚ်သီအဝဵုနူအလဵုအသဳ မဇၞးလဝ်မာဲတအ်ဂှ်လေဝ် ကတဵုဒှ်ဇၟာပ်ပ်ဒၞာဲမာန်ကီု ရောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ဂွံဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂဂှ် ဝါတ်မံၚ်တၟာလှေ်ရောၚ် တော်ဆကေတ်မာန်ရ။ ဗီုကတဵုဒှ်မံၚ်တ္ၚဲဏံ စပ်ကဵုပေဲါပြိုၚ်ပကာန် ဂွံသ္ပစၞးပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ကၠာကၠာတေံ ခေတ်ကာလနေဝေန်၊ ခေန်ညောအ်တအ်ဂှ် ဟွံ ကေၚ်နွံကၠုၚ်ဂှ်တုဲ ဍေံဒှ်ဗီုသာ်ဝွံမာန်ရောၚ်ဂှ် ညးဂှ်မွဲ ဟွံကေၚ်တော်ဆလဝ်ရ။ ကၠာတေံ ပၞာန်သီအဝဵုတုဲဗက်ဂှ် ညးစၞးသွက် ယူအေန်ဂှ်လေဝ် ဍေံဒှ်အာညးစၞးသွက်ပၞာန်တအ်ကီုရ။ လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူနာဲကျဝ်မဵုထောန် ဟွံလျောဝ်ဗက်လပါ်ပၞာန်ဂှ်တုဲ အ ကာဲအရာဂှ် ဒှ်အာဂတးဂတန်ရောၚ်။ အလဵုအသဳအမေရိကာန်လေဝ် သ္ပလဝ်စၟတ်သမ္တီ ဒုၚ်လဝ်တဲညးတေံပၠန်ဂှ်တုဲ အကာဲအ ရာဍာံဍာံဂှ် ဗီုဆိၚ်ဂှ်သၟိၚ်ဟွံစၟတ်ရ။ တုဲကၠုၚ်ခြာဟွံလအ်တေံပၠန်ဂှ်လေဝ် ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဗလးမၞိဟ်ကဵုကၠတ်ဂစိုတ်ညးတေံ ပၠန်ဂှ်တုဲ ဟိုတ်အမေရိကာန် ဂွံလုပ်စလပါ်နာဲကျဝ်မဵုထောန် လပါ်အေန်ယူဂျဳဂှ် လောန်တုဲခိုၚ်ဗိုန်ဂၠိုၚ်အာရ။ ပ္ဍဲဂကောံကုလသမဂ္ဂဂှ် ယဝ်ရဂကောံကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး သာ်လဵုညးတအ် ချဳဒရာၚ်အာပ္ဍဲကေၚ်ကာ ဂၠးတိဂှ်ရော။ ယဝ်ရအေန်ယူဂျဳ ကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး အကာဲအရာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဍုၚ်ပိုဲ ဗီုလဵုကြက်ဒှ်အာမာန်ဂှ်ရော၊ ယဝ် ရညးတအ်ကီု အေန်ယူဂျဳကီု ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး သာ်လဵုကံကုသဵုဗၟာ ကတဵုဒှ်အာမာန်ဂှ်ရော။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၃၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== စေဝ်ပၞောန်ပန်တၚ် ==

စေဝ်ပၞောန်ပန်တၚ်
&quot;#ယၟုအ္စာကၞေဟ်ဂှ်ဒးဒှ်ယၟုမန်ဟေၚ်ရောၚ်ယဝ်ဟွံဒှ်မ္ဂးၜိုန်ရတမ်လိက်စၟတ်ပေၚ်ဒၟံၚ်ကီုလေဝ်ဒှ်လလေၚ်ဟေၚ်ရ&quot;

    ပ္ဍဲအရာချူလိက်ပရေၚ်မွဲပိုဒ် ဒးပၠောပ်စိုတ်ကၠာအိုတ်ဂှ် လိက်ပရေၚ်ဇကု ဂွံဒုၚ်ရုဲစှ်မံၚ်ကဵု/ဟွံမာန်ဟွံသေၚ်။ လိက်ပရေၚ်ဇကု ကိတ်ညဳမံၚ်ကဵု၊ တၚ်ရန်တၟံကေုာံ စေဝ်ပၞောန်ဂကောံကီုဟာဟေၚ်မဒှ်ရ။ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးမချူလိက်ဝွံ ဇၟာပ်ချူတမ်လိက် သ္ပကၠုၚ်သတိကဵုတၚ်ရန်တၟံကေုာံစေဝ်ပၞောန်ဂကောံဗွဲတၟေၚ်ရ။ပ္ဍဲကာလကလိဂွံကသပ် သွက်ဂွံချူတမ်လိက် ဇရေၚ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်လဂံါအာဇာနဲကၞပ်ပိဝွံလေဝ် ဗှ်လ္ၚတ်ရံၚ် တၚ်ရန်တၟံကေုာံစေဝ်ပၞောန်ဂကောံမဖျေံလဝ် သွက်အ္စာကၞေဟ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ကာလစိုပ်စေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန် အတိုၚ်မစၞောန်ထ္ၜးလဝ်လတူတေံဂှ်-
         &quot;  အဝ်……ဒၟါနူဂှ်ဟေၚ် ပ္ဍဲကၞပ်ၜါတေံ နာဲမိၚ်တဝ်ဂှ်ဂွံဒှ်အာယၟု နာဲမၞိက်ၜိုပ်၊
        နာဲထောန်သိၚ်ဂှ် ဂွံအာယၟုနာဲထဝ်သောန်ရောၚ်သွံ…။&quot;
          သာ်ဝွံ ပဟေဠိဟွံသောၚ်ပ္ဍောၚ်မံၚ်မွဲတၚ်ဂှ် တၟးအာဖၠၚ်ရ။ မွဲဒမြိပ်ဓဝ်ဟေၚ် စိုဂ်မကေတ်တဴဂုဏ်စရာဲလတူလညာတ်ဥာဏ်ညးတာလျိုၚ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန် လဂံါအာဇာနဲဂမၠိုၚ်ဂှ် မံက်ဂတဝ်တိုန်ကၠုၚ် တာဒၞါဟွံမာန်ရ။ စေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန်ဝွံ ဇၟာပ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန်တံ သ္ပဒတန်တုဲ သုၚ်စောဲထေက်ရောၚ်။
         ယၟုမ္ဂးဂှ် တၚ်လဝ်သွက်ဂွံကော်သက်သက်ရောၚ်-သာ်ဝွံမိက်ဂွံသ္ဂးမာန်ရ။ ဆဂးမၞိဟ်မ္ဂးဂှ် မံၚ်ဒၟံၚ်ကဵုယၟုမွဲမရောၚ်-ဗီုဂလာန်မြဴသာ်ဝွံလေဝ်နွံမံၚ်ကီုတုဲ သွက်ဂွံလ္ၚတ်ပရောယၟုဂှ် ဂွံတဴဒြဟတ်ပၠန်ရ။ သွက်မၞိဟ်မွဲမွဲဂှ် ယၟုမွဲမကိစ္စဇၞော်ကွေုရ။ ယၟုမွဲမခိုဟ်မ္ဂး ကုကၠောန်ကၠောန်ညးတၞဟ်ထေၚ်ခိုဟ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်-ယဝ်ရကၠောန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်,ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်မ္ဂး ယၟုဟွံခိုဟ်ဟွံဂွံရ။
             ဆေၚ်စပ်ကဵုယၟုတုဲ ညးကဝ်တံ ဟွံသ္ပထောံမဇ္ဇျဟ်ရ။ ဓရ်ပရမတ်ဂမၠိုၚ် ယဝ်ရစာ်စ္ဍးအာနူပညပ် (ယၟု)မ္ဂး လတူနူဒှ်ဂုဏ်ဖဵုညးလောကတံဂှ် ဒှ်ဒုဟ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်-ဂှ် ညးတံကၠိုဟ်ခၠၚ်လဝ်ရ။ ယၟုဟွံမွဲမ္ဂး ကပေါတ်ကညောတ်အဝိညာဏကမပ္တံ ဂဥုဲဂမၠိုၚ်ကီု၊ သတ်သဝိညာဏက မပ္တံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ကီုဟွံမွဲကဵုအပိုၚ်ခြာအာကာသဓာတ်ညးကဵုညးရ။ အပိုၚ်အခြာမြဴသာ်ဝွံ ဟွံမွဲမ္ဂး အဝေါၚ်မၞိဟ်လေဝ်မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ဟွံသေၚ်ရ။
             ဟိုတ်ဂှ်ရ ဆေၚ်စပ်ကဵုယၟုတုဲ သ္ပကၠုၚ်သုတေသန်ဗွဲမလံလကာဖာတေံရ။ ပြကိုဟ်ဗေဒၚ်ဂမၠိုၚ်မပ္တံကဵု နာမက္ခရဆာန်
မဒက်ပတန်လဝ်နကဵုဂိုဏ် (၈)ဂိုဏ်မပ္တံ &quot;ဘ&quot; ဂိုဏ်၊ ပြကိုဟ်ခုတ်ယၟုဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵု ဂၞန်သၚ်္ချာသ္ၚိတုဲ၊ ပြကိုဟ်ဗေဒၚ်ရးပလိုတ်-ဗီုရုပ်ယၟုမကိတ်ညိကဵု ဂၞန်သၚ်္ချာပုၚ်ခၟူ၊ ဂၞန်သၚ်္ချာယၟု-NUMEROEOGY ဂမၠိုၚ်ကီု ပြကိုဟ်သုတေသနဂမၠိုၚ် မပ္တံကဵုပြကိုဟ်ဝၚ်ကောန်ဂကူဒေသကောန်ဂကူ၊ ပြကိုဟနအဘိဓာန်ဂမၠိုၚ်ကီုမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်လတူကဝ်ဏံဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။

         ဗွဲစၟတ်တုန်-ယၟုမ္ဂးဂှ် စၞောန်ထ္ၜးမံၚ်အဓိပ္ပါယ် ရနူက်ဗ္ဒန်မၞုံကဵုၚုဟ်မးဂမၠိုၚ်ရ။ ယၟုမၞိဟ်မ္ဂးဗီုယၟုမၞိဟ်၊ ယၟုတိရစ္ဆာန်၊ ယၟုတၞံဆုမ္ဂး ဗီုတၞံဆု-မပ္တံသာ်ဏံ ဖန်ဗဒှ်မံၚ်ကဵုဒြဟတ်ဒမၠုဂမၠိုၚ်နူလက်ကြဴတေံ ဗွဲမသကာတ်မြဟ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ဆဂးဂှ် လိက်ပရေၚ်ဝွံ ချူပရောအစောံသတ္တိယၟုဟွံသေၚ်တုဲ ဟွံဇမၠိၚ်ဇိုၚ်ကၞေဟ်ပရောဗေဒၚ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ဟီုသာ်ဂှ်မ္ဂး ပဲါနူဏံမုဂုဏ်ဖဵုနွံမံၚ်ဏီရော။
          ဗီုယၟုကိစ္စဇၞော်ဂှ် နကဵုပုစ္ဆာ(၃)တၚ် သၟဝ်ဝွံ သ္ပဏာပြာကတ်ရ။
      ၁။  ဂကူမြာန်မာ(ဗၟာ)တံဂှ် ဂကူသာကျ၊ဝၚ်ကွေံဟာ။
     ၂။   မန်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုဟ်လဵုရော။
      ၃။   ဂကူပျူ အခိၚ်လဵုကၠေံအာရော။
၁။ ဂကူမြန်မာ(ဗၟာ)တံဂှ်ဂကူသာကျဝၚ်ကွေံဟာ။

   ဗၟာတံ ဒလူလပုဟ်တဲကဵုဝင် &quot;တကံၚ်&quot; တုဲ ဒုၚ်ယၟုဂကူသာကျဝၚ်ရ။ ဒုၚ်ယၟုဂကူသာကျဝၚ်မ္ဂး &quot;ပိုယ်ဂှ်တၞောဝ်ဒတောဝ်ကျာ်ရောၚ်- &quot; သာ်ဝွံ ဒုၚ်ဝန်တုပ်တုပ်ရ။ အာစာဝၚ်ဗၟာတံဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် &quot;တၞောဝ်သၟိၚ်ပထမ-အဘိရာဇာဂှ် ဒှ်ညးပတန်ဍုၚ်ရ။ ဟိုတ်နူသၟိၚ်ဝိဋဋူဘ ဗတိုက်ဍုၚ်ကပိလဝှ်တုဲ ညးတံပှ်တိတ်ကၠုၚ်ဒၞဲါ ဍုၚ်တကံၚ်ဝွံရောၚ်။ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူမဒှ်တၞောဝ်ဒတောဝ် &quot;တကံၚ်&quot; ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဒှ်ဂကူမပိၚ်ပှ်ကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသတေံရောၚ်&quot; သာ်ဝွံ ချူတဴအိုတ်ရ။ အတိုၚ်လဟီုဏံ ယဝ်ရကေတ်စမ္ဂး ဂကူဗၟာတံဂှ် ဟွံပါလုပ်ပ္ဍဲဂကောံ &quot;မန်ဂေါ&quot; တုဲ ပါလုပ်ပ္ဍဲဂကောံဂလာတၟောဝ်အာရိယာန်တံရောၚ်-ဟီုစဂွံရ။
           FDEA - ကၠေၚ်က္ဍဟ် &quot;ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ် &quot; ပ္ဍဲဝၚ်ဗၟာကၠာတေံချူကၠုၚ်ဟွံမွဲရ။ မွဲအခိၚ်တေံဍုၚ် &quot;တကံၚ်&quot;နွံကၠုၚ်၊ ယၟုဨကရာဇ်ဂှ် အဘိရာဇာ-သာ်ဝွံဗွဲမခ္ဍန်ဟေၚ် ချူကၠုၚ်ရ။ ညးတၞောဝ်ဒတောဝ်&quot;တကံၚ်&quot; တံ ကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသလေဝ်ဟွံပါ။ ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ်လေဝ်ဟွံပါရ။
       အ္စာဝၚ်ဗၟာမဟာသဳလဝံသ(၁၆က္ဍိုပ်ကၠံကၠာ)ကီု၊ ဥူကလာ(၁၈ က္ဍိုပ်ကၠံကၠာ)ကီု ၊ တောန်တေန်တာက်ဝန် မဟာစဳသူ(၁၈ ဗွဝ်ကၠံ) ကီု၊ ဒှ်အ္စာဝၚ်ဗၟာ ဒယှ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ဆေၚ်စပ်ကဵဝၚ် &quot;တကံၚ်&quot; ဂှ်အယာံမာတ်မြော်-ဓမံက်သ္ဂးရ။ ပ္ဍဲလိက်ရာဇာဝၚ်ဗကာံတၟိလေဝ် ဓမံက်ထ္ၜးလဝ်တၞောဝ်ဒတောဝ်သၟိၚ်တကံၚ်ဟွံမွဲရ။
        စိုပ်လက်ထက်ကုၚ်ဗံၚ်(၁၉ က္ဍိုပ်ကၠံ)၊ ဟီုချိုတ်ချိုတ်ပၠိုတ်ပၠိုတ်မ္ဂးပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ခရေတ်-၁၈၂၉သၞာံဏံမှ အ္စာရာဇဝၚ်မှန်နန်တံ ဟီုကၠုၚ်ပရောဝၚ်တကံၚ်ဗွဲတြးရ။ ပရောဍုၚ်တကံၚ်ကီု၊ ပရောတၞောဝ်ဒတောဝ် သၟိၚ်တကံၚ်ကီု ဟီုကၠုၚ်ဗွဲတြးတုဲ ဝါဒ &quot;ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ် &quot; ဂှ် မံက်တိတ်ကၠုၚ်-မဒှ်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အ္စာရာဇဝၚ်မှန်နန်တံ ချူလဝ်ဆဆဵုဟွံသေၚ် ညံၚ်ဂွံနွံကဵုယုတ္တိဗေဒဂှ် စၞောန်ထ္ၜးလဝ်ပြကိုဟ်နိဿယ်ရ၊တကံၚ်-ညးတံနိဿယ်လဝ်ဂှ်လေဝ် ဍာံဍာံတေံပရောတၞောဝ်ဒတောဝ်သၟိၚ်တကံၚ် ဟွံပါရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ စိုပ်လက်ထက်ဏံမှ ဖန်ဇန်တိုန်ရာဇဝၚ်ဏံဗွဲတြးရောၚ်ဂှ် ပြာကတ်မံၚ်ရ။
          အခိၚ်ချူရာဇဝၚ်မှန်နန်ဂှ် ဒှ်အခိၚ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံဟွံညဳသာသၟဟ်သၟန်၊ ဒှ်မံၚ်ပြသၞာဝိရောဓိတုဲ ညံၚ်ဂွံစိုပ်လတူဂကူမန်မၞုံကဵုတၞောဝ်ဒတောဝ်ဝၚ်မခိုၚ်ကၠိုက် မဍိုက်ပေၚ်ကဵုယေန်သၞာၚ်ပြဝေဏဳကဆံၚ်လှုၚ်ဂှ် ဗၟာတံသ္ဒးထွုတ်ပတိုန်ဝၚ်ကံၚ်ဗွဲတြးရ။ ဂကူမန်တံဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ဂကူ သာကျဝၚ်ဂှ်ဂကူပြဲတုဲ ညးတံလုပ်ထောံအဝေါၚ်ဂကူသာကျဝၚ်မှ ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ဝးပကဝ်ကၠေံ စိုတ်ဓါတ်ဆီနာဲဂကူမန်တံမာန်ရောၚ်မဒှ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ-အရေဝ်မ္ဂး&quot; ဂကူဗၟာ-ဂကူသာကျဝၚ် &quot;ဂှ် ဒှ်အရေဝ်ဇြဲကဴဝဴသတ်-သဒ္ဒတ်ဟွံမွဲတုဲ အယာံမာတ်သၠုၚ်ဝေၚ်သကေတ်ဇကုဟေၚ်ရောၚ်ဂှ် အ္စာဝၚ်တံ ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ်ညာတ်လဝ်အဇှ်ေ ဇိုၚ်ကၞေဟ်ရာဇဝၚ်မှန်နန်ရ။
        ပ္ဍဲအရာဂကူဗၟာတံ ဂစာန်တဴညံၚ်ဂွံစိုပ်လတူဂကူမန်ဂှ် စိုပ်ခေတ်ကုၚ်ဗံၚ်ဏံမှ သ္ပကၠုၚ်ဍာ်ပလာဲဝေၚ်ကၠုၚ်ပြယာဲ ဟွံသေၚ်ရ။ နူခေတ်ဗကာံတေံလဝ် သၟိၚ်ရေတ် တက်ကၠုၚ်ပေဲါအလီ-ဂှ်ဗှ်ကေတ်ပ္ဍဲလိက်တၟံယှိုဲစိခုံ &quot;မာန်ရ။ ဂကူမန်တံ ရှ်ေသှ်ေမံၚ်မှာထေရ်ပဝမ္မတိ၊ ဂကူပျူဂှ်ရှ်ေသှ်ေဒေဝတဴဗိသြဴ-တုဲ-&quot;ဂွံလဝ်ပျးဒိုသ်နူညးတံညံၚ်ညံၚ်&quot; ချူလဝ်ပ္ဍဲလိက်တၟံဂှ်ရ။သုၚ်စောဲပါဝါမှာထေရ်ဂဝမ္မတိ, ဒေဝတဴဗိသြဴတံတုဲ အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ဂကူမန်တံကေုာံဂကူတိစူ(ပျူ)ရ။တက်ကၠုၚ်ဓယံက် ပရေၚ်ဘာသာဂှ် စကၠုၚ်နူဍုၚ်ဗကာံတေံရောၚ်-ဟီုစဂွံရ။
      ဂကူဗၟာကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသဟွံသေၚ်မ္ဂး နူလဵုညး တံကၠုၚ်ဂှ် သ္ဒးစၞောန်ထ္ၜးမာန်ရ။ ပ္ဍဲဒၞဲါဝွံယၟုဂမၠိုၚ်ဟီု ကၠုၚ်အရေဝ်ရ။ မၞိဟ်မ္ဂးဂှ်ဇိုတ်ကၠေံဒၞဲါဇိုၚ်ဇကုဟွံအးရ။ ဂၠိုၚ်ကဵုအောန် စက်ဒၞဲါဇိုၚ်သှ်ေဝက်မံၚ်ဟေၚ်ရ။ &quot;ဇြုံကဵု ဇြုံညာတ်ဒၞဲါဇိုၚ် &quot;ဟီုဂှ် တန်ဒှ်အဓိပ္ပါယ်ဏံရ။
       ဂကူဗၟာတံလေဝ် ဒၞဲါညးတံမံၚ်ကၠုၚ်နူတမၠာတေံဂှ် ဒၞဲါဇိုၚ်သှ်ေဝက်ကၠုၚ်ရ။ ယဝ်ရဒးထ္ၜး ဥပမာမ္ဂး ပ္ဍဲဂကူမန်ပိုယ် ဒိုသ်ပန်ဂှ် အဓိပ္ပါယ်ပြာကတ်လောန်ရ။ဒိုဟ်ဗၟံက်မ္ဂးဒၞဲါတ္ၚဲမံက်တိုန်၊ ဒိုဟ်ပလိုတ်မ္ဂးဒၞဲါတ္ၚဲပၠိုတ်စှ်ေ၊ ဒိုသ်သၠုၚ်ကျာမ္ဂး ဂၠံၚ်ကျာသၠုၚ်၊ ဒိုသ်သၟဝ်ကျာမ္ဂး ဂၠံၚ်ကျာအာ-ပြာကတ်မံၚ်ရ။ ပ္ဍဲဂကူဗၟာတံ ဒိုဟ်ပန်ဂှ် အဓိပ္ပါယ်ရနူက်ဗ္ဒန်လောန်ရ။ အဓိပ္ပါယ်ဟွံမံက်ဂတဝ်။ဂတမုခ်လပါ်တ္ၚဲတိုန်တေံညိ။ ဂတမုခ်ဇကုဂှ် &quot;အရှေအ်&quot;၊ လက်ကြဴဇကုဂှ် &quot;အနံက် ၊ လပါ်တဲပုၚ် ဂှ် တံၚ် &quot;လပါ်တဲပဲါဂှ် မြံက် &quot; သာ်ဝွံသ္ဂးရ။ နူဂကူဗၟာ ဝိုတ်ကၠံ ကံက်သၟာန်စမ်ရံၚ်မ္ဂး အတိုၚ်လတူတေံဟေၚ် ကဵုကၠုၚ်သွဟ်ရောၚ်-မဒှ်ရ။ တၚ်ဒုဟ်ဟွံထေက်ရ။ ပ္ဍဲဘာတန်မူလလေဝ် ဗတောန်မံၚ်အတိုၚ်ဂှ်ရသေၚ် ဟာ။
           အဓိပ္ပါယ်ဒိုသ်ပန်လတူတေံဂှ် အဓိပ္ပါယ် &quot;အရှေအ် &quot;ကဵု &quot;အနံက်&quot; ဝါဒိုသ်ဂှ်နွံကဵုယုတ္တိတုဲ အဓိပ္ပါယ် &quot;တံၚ်&quot; ကဵု မြံက်ဝါဒိုသ်&quot; ဂှ် ဟွံပြာကတ်ရ။ယၟုဒိုသ်(၂)ဒိုသ်ဝွံ စၞောန်ထ္ၜးလဝ် ဇာတိတိုပ်သုက်ဂကူဗၟာတံ ပေၚ်ပေၚ်ရ။ ဒၞဲါဗၟာတံမံၚ်ကၠုၚ်ကိုပ်ကၠာတေံဂှ် ဒှ်ဍုၚ်ကြုက်ဒေသနေရတိရ။ တ္ၚဲဏံ တွဵုရးကောန်သုကော်ရ။ ညးတံယေန်သၞာၚ်ဟွံမွဲဏီတုဲ မံၚ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲအကြာ ဂြိုပ်ဒဵုဝိစောဝ်ရ။ ဒၞဲါမူလဒေသညးတံဂှ် တၟေၚ်တၟေၚ်တၟဟ်တၟဟ် ဝိဂှ်ဇွောဝ်မံၚ်လပါ်သၟဝ်ကျာရ။ ဗွဲမဂၠိုၚ်ဝိမ္ဂးဂှ်ဇွောဝ်လပါ်သၠုၚ်ကျာဂၠိုၚ်ရ။ ဟွံသေၚ်မ္ဂးလပါ်ပလိုတ် ဟွံသေၚ်မ္ဂးလပါ်ဗၟံက် ဇွောဝ်တဴတုဲလပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် ဇွောဝ်စအောန်ရ။ ဝိမၞုံယၟု &quot;ဟဵုအေန်ယဵု&quot; မူလဒေသဗၟာတံဂှ် ဟဳဇွောဝ်မံၚ်လပါ်သၟဝ်ကျာရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ သၠုၚ်ကျာဂှ် ဟိုတ်နူဒဵုနွံမံၚ်တုဲ &quot;တံၚ်&quot; သာ်ဝွံသ္ဂးတုဲ လပါ်ၜဳဟဳဇွောဝ်စှ်ေအာဂှ် &quot;မြံက်&quot; သာ်ဝွံပညပ်စရ။ မြံက်ဂှ်ချူမံၚ်ပ္ဍဲလိက်တၟံ&quot;မ္လစ်သြက်-မ္လစ်အောက်&quot; တုဲအဓိပ္ပါယ်ဂှ် သၟဝ်ၜဳ-ၜဳလပါ်သၟဝ်-မဒှ်ရ။သရုပ်ထောံမ္ဂးလတူၜဳဂှ်ဒဵုနွံမံၚ်တုဲ &quot;တံၚ်&quot; လပါ်ၜဳ ဟဳဇွောဝ်စှ်ေအာဂှ် မ္လစ်အောက်/မြောက်&quot; သာ်ဝွံ ဂွံအဓိပ္ပါယ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗၟာတံဂှ် ဂကူသာကျဝၚ်ပိၚ်ပှ်ကၠုၚ်နူ မဇ္ဇျုမဒေသဟွံသေၚ်တုဲ ဒှ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဍုၚ်ကြုက်မၞုံပ္ဍဲအကြာမုဟ်ဂြိုပ်ခၟဴ ဂစေံ သကေံကၞောတ်ၜဳ &quot;မာချူ&quot; မဒှ်လစှ်ေၜဳဇၞော်ဟဵု အေန်ဟဵုကေုာံဒေသ&quot;ဗယျာန်ခရ &quot;ရောၚ် - ဂှ် ယၟုဒိုသ် ညးတံသုၚ်စောဲမံၚ်ဂှ် လဴထ္ၜးလဝ်ကဵုဗွဲမဗိုန်ဗတ်ရ။ပဵုတုဲပြာကတ်မံၚ်ပၠန်ဂှ် ဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဆီတုပ်ကဵုဗၟာ မသှ်ေမံၚ်လတူဒဵုတံဂှ် ဒဵုတ္ၚဲဏအ်ကော်စချေံ &quot;မြာန်&quot; ရ။ ဗၟာတံဍိုက်ချေံစောန် ပန်တ္ၚဆိုက်ဗ္ဒက်တဴရ။ ဗၟာပါမ္ဂးချေံပါရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗၟာကၠုၚ်မ္ဂး ချေံကၠုၚ်ရ- သာ်ဝွံ နကဵုဌာနူပစာ၊ သဒိသူပစာ ကော်ခဴကၠုၚ်ဂကူ ဗၟာတံ &quot;မြန်မာ&quot; ဒှ်ဂွံရောၚ်-အ္စာသုတေသိတံစှ်ေ စိုတ်ရ။ မြက်စာတုဲ &quot;မြာန်&quot;ကြံၚ်မ္ၚိုဟ်တုဲ &quot;မာ&quot; ဟွံသေၚ်။ &quot;ဍိုက်ချေံကြမ်တုဲ&quot;  &quot;မြန်မာ&quot; မဒှ်ရ။ ဂကူဗၟာတံဂှ် ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်ကဵုဂကူကြက်တံဗွဲမလောန်တုဲ ဟွံဂွံမံၚ်ကၠုၚ်ဝိုဟ်ဝိုဟ်ရ။ စိုပ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏံတုဲမှ ညးတံဝွံ ဇူစဗွဲတသိုခ်စိုတ်တသိုခ်ကာယအိုတ်ရ။
      ပ္ဍဲအေဒဳ-၈၃၂ ဂှ် ကောန်ပၞာန်ချောမ်ဖေအ်ယဵု ကၠုၚ်ဗတိုက်ပလီုထောံလုၚ်သိရိခေတ္တရာတုဲ ရပ်ဏာမၞိဟ်ပိလ္ၚီတုဲ ဖျေံကဵုဒၞဲါပ္ဍဲချေဝ်တုၚ်-လၟုဟ်ဍုၚ်ခေါန်မေန် တွဵုရးယူနာန်ရ။ ပ္ဍဲအေဒဳ ၈၃၅ သၞာံဂှ် ထပ်ဗတိုက်သဓီုတုဲ ထပ်ရပ်ဏာ မၞိဟ်ပိလ္ၚီပၠန် စွံပကန်လဝ် ပ္ဍဲကၞောတ်ၜဳ ဨရာဝတဳ လၟုဟ်မျေတ်ကျဳနာ ရပ်နၚ်ဂကူဗၟာတံသ္ပကောန်ပဝ်တာဒပ်အာဂတ သ္ပစရန်ဍန်ပၞာန်ရောၚ် -သ္ဂောံတီကေတ်တုဲ ကိုပ်ကၠာနူအေဒဳ-၉-က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် ဂကူဗၟာတံဟွံဂွံဖျေံဇိုၚ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏီဂှ်လေဝ် ပြာကတ်အာရ။ဣဝွံ……အဆက်ဒတုဲဖဵုဝၚ်မကလိဂွံနူယၟုဂမၠိုၚ်မဒှ်ရ။
၂။မန်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုဟ်လဵုရော

       အ္စာဝၚ်မန်တံဂှ် မန်ပိုယ်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုသ်သၟဝ်ကျာရောၚ်-သ္ဂးရ။ မန်တံပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ်ပ္ဍဲဇရေၚ်ၜဳ ယာန်သဳကြုၚ်ရောၚ်လေဝ်ဟီုရ။ အ္စာဝၚ်ဗၟာတံဂှ် မန်ပိုယ်လုပ်ကၠုၚ်နူဒိုဟ်ဗၟံက်တုဲကေၚ်မံၚ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲဒေသတွဵုရး ကာန်တုၚ်ရောၚ်-သ္ဂးအိုတ်ရ။ အ္စာဝၚ်မန်လ္ၚဵု ယိုက်ဗက်အ္စာဝၚ်ဗၟာတံတုဲ ချူဗက်အတိုၚ်လညာတ်ညးတံလေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။
         တွဵုရးကာန်တုၚ်ဂှ်နွံသၠုၚ်ကျာၜဳယာန်သဳ ကြုၚ်,ဗၟံက်ဍုၚ်ဗဳယေက်နာမ်ဏီရ။ ယၟုၜဳယာန်သဳ ကျာန်ဂှ်ဒှ်မံၚ်ယၟုမန်ကီု၊ မၞိဟ်ဒေသတံဂှ် သုၚ်စောဲလဝ်ဝေါဟာမန်ဗွဲမဂၠိုၚ်ကီု၊ ၜဳယာန်သဳကျာန်ဂှ်နူကုန်ဒဵုတိဗက်ဟဳဇွောဝ်အာလဒေါဝ်ဍုၚ်ကြုက်ဒဵုကဵုစိုပ်ဍုၚ် ရုၚ်ဟာဲကီုတော်ရံၚ်မ္ဂးဂကူမန်စကၠုၚ်နူကာန်တုၚ်ဂှ်ဒှ်ဟွံမာန်ရ။ပ္ဍဲကာန်တုၚ်ဂှ်မံၚ်ကၠုၚ်ကီုလေဝ် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဟီုဟွံဂွံရ။
          ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူမန်တံဂှ် နူဒဵုသၟဝ်ကျာ လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏံကီု၊ ဍုၚ်ဒွါရဝတဳ(သေံ)ကီု၊ ဍုၚ်ကမ္ဗုဇကီု မဒှ်ရ။ ဒွါရဝတဳလီုတုဲမှ စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ရာမညဏံဟွံသေၚ်။ မန်ဒွါရဝတဳကေုာံမန်ရာမည (ဍုၚ်ဗၟံက်+ဍုၚ်ပလိုတ်)ဝါဍုၚ်ဝွံ မွဲဒမြိပ်ဓဝ်လိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်ဇၞော်-မောဝ်ရာၚ်ဆာဲကၠုၚ်ရောၚ်ဂှ် ယၟုယၟာမန်တြေံတြဟ် ညးဂူတံ,ခါသဳတံ ထ္ၜးမံၚ်သာဓကရ။
       မွဲသာ်ပၠန် ယဝ်ရလုပ်ကၠုၚ်နူဒိုဟ်ဗၟံက်မ္ဂး တၞောဝ်ဒတောဝ်မန်မပ္တံဂကူ မုဏ္ဍဆာန်တာ(လ်)၊ခါသဳတံဂှ် ဂွံစိုပ်အာတွဵုရးအာသာမ်၊ ရးမဇ္ဇျိမဒေသတေံဟွံလောဲရ။ ယၟုကွာန်၊ ယၟုဍုၚ်၊ ယၟုဘုတ်ဘာစေတဳ မၞုံမံၚ်ပ္ဍဲလတူဍုၚ်ပိုယ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠၚ်တံဂှ် စၞောန်ထ္ၜးမံၚ်ဒဒှ်ရ မန်တံစိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံနူဒိုသ်သၟဝ်ကျာရ။ ကာလချိုတ်-စွံက္ဍိုပ်, ကေတ်ဏာက္ဍိုပ်လ္ပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် ပြာကတ်မံၚ်ရ။ ဒၟါနူယၟုမန်သှ်ေဝက်မံၚ်ပ္ဍဲဒေသတံဂှ်တုဲ ဂုဏ်ဖဵုဝၚ် ပတန်ၚုဟ်ဟွံမာန် ဂမၠိုၚ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ရ။
       ၃။ ဂကူပျူ အခိၚ်လဵုကၠေံအာရော-
     ကြုက်တံကော်ခဴစဂကူပျူတံ &quot;ပိယော&quot; -(PINO)၊ မန်တံတံကော်ခဴစ &quot;တိရ်စူလ်&quot; ရ။ ဍုၚ်ဗဳသၞဴ ရာဇဌာနဳပျူတံဂှ် ပ္ဍဲ အေဒဳ-၅ က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် ဖူနန်အၚ်ပါယာဗတိုက်ပလီုထောံရောၚ်-ဂှ် အ္စာဝၚ်ဗၟာတံ ထေၚ်သၠေဟ်တဴရ။ ဍုၚ်သဳရိခေတ္တရာ(ပြည်)ဂှ် ပ္ဍဲအေဒဳ (၈)က္ဍိုပ်ကၠံဂှ်သၟိၚ်ပျူလက်ကြဴအိုတ် သဳဟဝိကြမ ဂ္ဇံနန်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ လက်ထက်သၟိၚ်ဝွံ ယေန်သၞာၚ် ပျူတံဇၞော်မောဝ်ရာၚ်ဆာဲစိုပ်ကၞောတ်အထောတ်ရ။ သၟိၚ်သဳဟဝိကြမဂှ် ပ္ဍဲအေဒဳ-၇၁၈, စဴအာသွဝ်တုဲလက် ကြဴဏံ သၟိၚ်ပျူအဆက်ပိုတ်အာရ။ညးမွဲကဵုမွဲဟွံညဳ သကအ်ရ။ သၟိၚ်မအုပ်ဓုပ်ဂကူပျူတံသီု ဖအိုတ်ဂှ်ဟွံမွဲရ။ သၟိၚ်ဒေသညးကဵုညးဂှ်နွံမံၚ်ဏီရ။ ပ္ဍဲအေဒဳ-၈၃၂-ကာလကြုက်နန်ချံၚ်တံကၠုၚ်ဗတိုက်ဂှ် ဍုၚ်ပျူသီရိ ခေတ္တရာလီုအာရ။နူဂှ်ပတန်ဍုၚ်ဟာန်လေန်ပၠန်ရ။ ဍုၚ်ဟာန်လေန်လေဝ် ဒုၚ်ဟွံလံရ။ လ္ၚဵုဟီုကြုက်ဗ္တိုက် လ္ၚဵုဟီုပၟတ်ဒဵုဂတိုဟ်ဍုၚ်ဟာန်လေန်လီုအာရ။တော်ရံၚ်ကဵု ဂကူဗၟာတံ စိုပ်မံၚ်ဗကာံဍုၚ်ပျူတုဲ ဗၟာတံဟွံ ဗတိုဟ်-ဟီုဟွံဂွံ။
        ဂကူပျူတံဂှ် ကဵုဂကူဗၟာတုပ်တုပ်ဟီုဂှ် ဒးဗ္စာရဏာရ။ ဥပမာ-ဂကူညးဂူကဵုဂကူမန်တံ လောန်ကၠုၚ်ၜိုတ်(၈၀၀)သၞာံတေံဒှ်ကၠုၚ်မွဲဂကူဓဝ်ကီုလေဝ် လၟုဟ်ဟွံကၠိုဟ်အရေဝ်ညးသကံရ။ ဂကူဗၟာကဵုဂကူပျူတံဂှ် ဒှ်ဂကောံ တိဗက်တဝ်ပါမေန်တုဲ အရေဝ်တုပ်-ဟီုဟွံဂွံ။ ကရေၚ်ကဵုကချေၚ်တံလေဝ် အ္စာတံစုတ်လဝ်ပ္ဍဲဂကောံတိဗက်တဝ်ပါမေန်ကီုရ။ ရ မျှာၚ်ညးတံ ပဲါနူဟွံတုပ်ကဵုဗၟာတံ သက်သက်ရ။ ရ မျှာၚ်ညးတံ ပဲါနူဟွံတုပ်ကဵုဗၟာတံဂှ် ကြပ်မံၚ်ကဵုမန်တဴဏီရ။ နူစတမ်တေံ ပျူကဵုဗၟာတံ ဟီအရေဝ်တုပ်ကဵုဒှ်ကၠာရ။ ပြဆာဲမံၚ်ညးသကံပွိုၚ်(၉၀၀)သၞာံတုဲအခိၚ်တေံ ဂၠံၚ်ဆက်ဆောံ ဟွံမွဲတုဲ အရေဝ်ဂွံဆက်တုပ်အာပၠန် အခေါၚ်အောန်လောန်ရ။
         အ္စာဝၚ်ဗၟာတံချူမ္ဂး ဂကူပျူတံဂွံကၠက်ဂှ် ဗဝ်စုတ်ဒုဟ်လတူမန်,ခမေန်,ကြုက်တံရ။ ဆဂး-ဒၞါဲဍုၚ်ပျူတံဂှ် ဂကူဗၟာတံဂ္ဇံလဝ်ဂှ် ရုပ်ရဴပရေံမံၚ်ရ။ မန်ဂွံၚိတ်ပျူတံဂှ်လ္ပဟီုဏီ၊ အခိၚ်ပျူတံကၠက်အာဂှ် မန်တံနွံကဵုဍုၚ်ဟွံသေၚ်ရ။ နွံမံၚ်သၟဝ်တဲဗၟာတုဲ ညံၚ်ဂကူဇကု ဟွံဂွံကၠက်အာဂှ် ဒးရုန်ဂစာန်မံၚ် ဟွံသံက်သာလးလးဂှ် ဇၟာပ်ညးအဲမတ်တၟးမံၚ်သီုဖအိုတ်ရ။ ဂကူပျူတံဂှ် ကၠအ်အာပ္ဍဲတဲဗၟာတံတုဲ တာလျိုၚ်ပ္ဍဲမန်,ခမေန်,ကြုက်တံဟွံမွဲရ။
        ဂကူမန်ကဵုပျူတံ ဒှ်ကၠုၚ်ပၞာန်မွဲလှ်ေဟွံဆဵုရ။ကာလပၞာန်ကြုက်တံ+ခမေန်တံဓလဵုခၞံၚ် ကၠုၚ်ပၠံၚ်တိဍာ်မ္ဂး မန်ကဵုပျူတံ တံၚ်တဲညဳသာတုဲ စဵုဒၞါကၠုၚ်တိဍာ်ဇကုအိုတ်ရ။ အတိုၚ်အ္စာဝၚ်ဗၟာတံဟီု-ပျူတံဖေက်ဘဲမန်တုဲပြံၚ်တိုန်အာလပါ်ယှိုဝ်ဗဝ်တေံဂှ် ဒှ်ဟွံမာန်ရ။မူဟိုတ်ရောမ္ဂး ပ္ဍဲအေဒဳ ၈၃၂ သၞာံဂှ်ဍုၚ်သဓီုလေဝ် ဒၟါနူလီုအာကီုမဒှ်ရ။ ဒၟါနူဘဲပၞာန်ကြုက်တံတုဲ ပျူတံမွဲဓဝ်ဟွံသေၚ် ဒးပြံၚ်ဍုၚ် မန်တံလေဝ်ဒးပြံၚ်ဍုၚ်ကီုရ။
       ပျူတံဂှ် ဍုၚ်ဗိသၞဴလဵု စိုပ်သိရိခေတ္တရာ၊ သိရိခေတ္တရာလီု စိုပ်ဟာန်လေန်(ဟာန်လေန်ဂှ်နွံမံၚ်ဒိုဟ်ဂၞဲ ဍုၚ်ယှိုက်ဗဝ်(၁၁)တိုၚ်ရ)မဒှ်ရ။ မန်တံဂှ် ပထမသဓီုလဵု-စိုပ်သဓီုဒုတိယ၊ သဓီုဒုတိယလီု-စိုပ်သဓီုတတိယ၊ (ပထမသဓီုကဵု တတိယသဓီုဂှ် သဓီုလၟုဟ်ဝွံရ။ ဒုတိယသဓီုဂှ် နွံဇိုၚ်ဒဵုကေလာသရောၚ်-အ္စာတံသ္ဂးရ။)မဒှ်ရ။ မန်ကဵုပျူတံ ဟွံတၟေၚ်ညးသကအ်ရ။ ဂကူမန်ကဵုပျူဒဒှ်ရညိသာမံၚ်ညးသကံဂှ် ယၟုယၟာကပေါတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ထ္ၜးမံၚ်သက်သိရ။
        စိုပ်လက်ထက်သၟိၚ်ဗၟာအနူရုဒ္ဒ (အနာဝ်ရထာ)ဂှ် သဓီုလေဝ်လီုအာတုဲ စှ်ေအာသၟဝ်တဲဗၟာ ညံၚ်ရဴပျူတံကီုရ။ မန်ကဵုပျူဘဝတုပ်ရ။ သၟိၚ်အနဝ်ရထာဂှ်နူ AD-1044-စိုပ်-AD-1077သ္ပသၟိၚ်ရ။ သၟိၚ်ဗကာံလက်ကြဴအိုတ်ဂှ် သၟိၚ်ပေက်ကြုက်(AD-1256-1287)မဒှ်ရ။ခေတ်ဗကာံဂှ် ပွိုၚ်-234သၞာံတန်တဴကၠုၚ်ရ။ ဂကူပျူတံဂှ် ဒဵုကဵုစိုပ် AD-1248ဟွံကၠက်ဏီရ။ပ္ဍဲလိက်တၟံညံၚ်ယျၚ်ကျိတမိ မချူကှ်ေလဝ် AD-1233ဂှ် ယၟုဂကူပျူ,ဂကူမန်တံပါမံၚ်တုဲ ဒဵုကဵုအခိၚ်ဏံ ဂကူပျူတံနွံမံၚ်ဏီရောၚ်ဂှ် ပြာကတ်အာရ။ ဂကူပျူတံ နန်ကၠေံအာပွိုၚ်(၄၀၀)သၞာံပြၚ်ပြၚ်တုဲမှ ဂကူကၠက်အာရောၚ်မဒှ်ရ။ဂကူမန်တံဂှ် စိုပ်လက်ထက် သၟိၚ်ပေက်ကြုက်မှ ဂွံတိတ်ဗၠးနူသၟဝ်တဲဗၟာရ။
       ဒၟါနူဆဵုယၟု ကမၠောန်မောၚ်မပျူတံပ္ဍဲလိက်တၟံတုဲ အခိၚ်ပျူတံကၠေံအာကီု၊ ကၠေံအာပ္ဍဲတဲညးလဵုကီု၊ ညးဂှ်ၚိတ်ထောံကီု  တြးဇာဥာဏ်တုဲ ညးကဝ်တံတော်ဆဒးအာရ။ ဂကူမွဲမွဲကၠေံကၠက်အာဂှ် မွဲတ္ၚဲဓဝ်မွဲဗတံဓၚ်ဟွံသေၚ်။ ကၠေံကၠက်အာသိုက်သိုက်ရောၚ်။ညးမၚိတ်တံဂှ် ဖျေံလဝ်ဂွန်တုဲ ဖန်ၚိတ်အာညံၚ်ရဴကၠန်ရောၚ်ဂှ် ယၟုကမၠောန်မောၚ်မပျူတံဂှ် ကဵုမံၚ်သတိကဵုပိုယ်ရ။တၚ်ယၟုမန်ညိမန်-
            အ္စာသုတေသနတံဂွံရုပ်ကျာ်ပရမံ ခေတ်အနဝ်ရထာချူလဝ်လိက်ပျူမွဲ၊ အ္စာချူဂှ်ယၟုမန်။ၜိုန်ရတၚ်လဝ်ယၟုမန်မ္ဂး။ &quot;သီရိဗညာနော &quot;ကီုလေဝ် ဂကူပျူတန်ဒှ်ရ။ ပ္ဍဲထွာဲတေံ ဂွံရုပ်ကျာ်ပရမံၜါ ခေတ်သၟိၚ်ကျာန်ယျေတ် ချူလဝ်လိက်မန်၊ အ္စာချူလဝ်ယၟုမန်သီုၜါ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ်-ဆဵုလိက်မန်ပ္ဍဲထွာဲတုဲ ဂကူမန်စိုပ်ထွာဲရ-ဟီုဟွံဂွံသာ်ဝွံ အ္စာဝၚ်ဗၟာ သဝ်လူသွးရ။ 
      မန်ခေတ်ဗကာံတေံ တၚ်လဝ်ယၟုမန်ဖိုဟ် ဒးဒုၚ်ထောံ ဂကူပျူ။ ရးတနၚ်္သီတေံယၟုကွာန်မန်နွံပြာကတ်မံၚ်ဖိုဟ် ဒးဒုၚ်ထေၚ်မန်တံဟွံကေၚ်မံၚ်ရ။ အရေဝ်ဏအ်ဒှ်ဟွံဒှ်စွံလဝ်ကၠာတုဲမန်ပိုယ်ခေတ်ဏံ ဗွဲမဂၠိုၚ်ယၟုမန်ဟွံတၚ်၊ လိက်မန်ဟွံလေပ်တံဂှ် ဂတဏံ(၁၀၀၀)သၞာံပၠန်မ္ဂးအ္စာသုတေသနတံ စုတ်စရၚ်ပ္ဍဲဂကူလဵုထေၚ်ရောၚ်။ ဘာမန်လ္ၚဵု၊ ကွာန်မန်လ္ၚဵု အတိုၚ်ယၟုမန်ဂှ်ဟွံချူ၊ ကၠာဲထောံဘာသာတုဲ ချူမံၚ်တံဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲဘာတံဂှ် ပ္ဍဲကွာန်တံဂှ် မူရဴဂကူလဵုမွဲမံၚ်ကၠုၚ်-အ္စာသုတေသနတံထေၚ်ရောၚ်။ ဥပမာ- &quot;ဘာဇၞော်&quot; ဂှ် ကၠာဲထောံ &quot;ဘုရာကြီးကျောင်း&quot;တုဲ ချူဟွံထေက်။&quot;ဘာကျိုက်၊ဇနော&quot;- သာ်ဝွံသ္ဒးချူအတိုၚ်ယၟုမန်ဂှ်ရ။
       လိက်မန်ဂှ်နူလက်ထက်အနဝ်ရထာစိုပ်လက်ထက်အလံၚ်စိသူ-ပွိုၚ် (၁၀၀)သၞာံဍောတ်ဍောတ် သုၚ်စောဲကၠုၚ်ပ္ဍဲနန်ဗကာံရ။ အမာတ်ဒဴဗညာမန်ဗၟာဟွံရုဲ သ္ဒးလေပ်လိက်မန်ရ။ ၜိုန်ရဒးဗတောန် လိက်မန်ကီုလေဝ် ဗၟာတံ ဒုၚ်ယၟုမန်ဟွံသေၚ်ရ။ တ္ၚဲဏံဂကူမန် ရဲဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တံဂှ် သ္ပဟိုတ်ကဵုဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တုဲ ဟွံဒုၚ်ယၟုမန်ဂှ် သ္ဒးအမ်သဝ်ရ။ ယၟုဍေံဂှ်လေဝ်ယၟုမန်ဟွံတၚ်လဝ်၊ အရေဝ်မန်လေဝ် ဟွံဗတောန်လဝ်ကဵုဍေံ၊ လိက်မန်ဂှ်သ္ၚောဲ၊ ကောန်ၚာ်ဗီုဏံဍေံထေၚ်ဍေံဂကူမန်ဟွံသေၚ်ဂှ် ဗျိဟွံထေက်ရ။
       ပ္ဍဲအိန်ထံၚ်မၞုံကဵုပ္ဍဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်လ္ၚဵု မဍုက်ကေဝ်မံၚ်ကေုာံ ညးမချူလိက်ဏံဝွံ ညးတံသုၚ်စောဲယၟုမန်အလုံသ္ၚိရ။ကောန်ညးတံ ဟီုအရေဝ်မန်ဂွံသီုဖအိုတ်ဟွံသေၚ်ကီုလေဝ် &quot;အာဲဂကူမန်&quot; သာ်ဝွံဍေံတံ ဂံၚ်ဒုၚ်ယၟုသီုဖအိုတ်ရ။ ဒၟါနူဟွံလေပ်လိက်မန်,ဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တုဲ ဟွံဒှ်ဂကူမန်ဂှ်အဓိပ္ပါယ်ဟွံမွဲရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်လက်တေန်အမေရိကာန်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် အရေဝ်,လိက်ပတ်ညးတံကၠေံအာပ္ဍဲအကြာဘာသာကဵုလဵုနဳကီုလေဝ် ယၟုဂကူညးတံ ညးတံဟွံကၠဟ်။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲညးတံဟွံကၠဟ်။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲညးတံဂွံဗၠးၜးရ။
          ပ္ဍဲအခိၚ်တ္ၚဲဏံ ဂကူမန်တံ ထေက်ကဵုဒးစွံသတိအိုတ်ရ။ ၜိုတ်လဵုဒှ်ဒှ် ယၟုဇကုကီု၊ ယၟုဒေသဇကုကီု၊ ယၟုမန် သ္ဒးဒှ်ရ။ ဂွံဆဵုညးယၟုကၠာဲမံၚ်တံဂှ်မ္ဂး ဒးကဵုလညာတ်ထေက်ရ။ ဒးသောၚ်ကလးၚုဟ်မးယၟုထေက်ရ။ &quot;ဂကူမန်ဂှ် ဂျိုၚ်မံၚ်ကဵုယၟုမန်မွဲမရောၚ်&quot;ဂှ် ဒးကဵုသမ္တီထေက်ရ။ သ္ၚိဌာန်ဇကုဘုတ်ဘာဇကု၊ ကောန်ဇကု ကောန်ကွးဇကုတံဂှ် ဒးခုတ်ခဴကၟုမန်ထေက်ရ။ အယာံမာတ်မိ,နာဲမိမံၚ်ဂတဂှ်မွဲမဓဝ် ဟွံရုမ်ဂပ်ဏီဂှ် သ္ဒးကဵုပညာထေက်ရ။
        ကၟိန်ဍုၚ်ပိုယ်ဝွံဒက်ပတန်လဝ်နကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် နကဵုသာ်အရံၚ် ဇကုအပိုၚ်ဂှ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်မံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်အိုတ်ရ။သွက်ဂွံကယျိုၚ်ကယျဝ်ကၟိန်ဍုၚ်ဂှ်ဂကူမန်တံ ဟွံဒးပြံၚ်သာ်ရ။ နကဵုသာ်အရံၚ်ဇကုအပိုၚ်ဂှ်ဟေၚ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်မ္ဂး ကၟိန်ဍုၚ်လေဝ်တန်ဂကူပိုယ်,တွဵုရးပိုယ်လေဝ်တန်အာမာန်ရောၚ်။ နကဵုသာ်အရံၚ်မန်မတွံဂး လိက်ပတ်ဘာသာ,သာသနာ,ပညာဂကူမန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်အာကၟိန်ဍုၚ်ထေက်ရ။ နကဵုယၟုမန်ဂှ် ဒက်ပတန်အာဝၚ်ဘဝကောန်ဂကူဇကုပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဏံထေက်ရ။ လက်ကြဴအိုတ်ဂှ် ညံၚ်ရဴစေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန် ဒှ်မံၚ်ဒတန်ပ္ဍဲမဂ္ဂဇြေန်မန်လဂံါအာဇာနဲကီု ဇၟာပ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန် သ္ပဒတန်စေဝ်ပၞောန်ဝွံထေက်ရ။
         
                ✍   ရာမည-မာံဝါန်ၛာဲ✍
                ကွာန်ကအ်သိုခ်
     သၞောဝ်စိုပ်တွဵုရး ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာဏံမ္ဂး &quot;မွဲတ္ၚဲဂကူမပဒတဴ ပ္ဍဲတွဵုရး ဒၞာဲတံဂှ်တံဂှ် အာတ်မိက်ကၠုၚ် မိက်သၠာဲယၟုတွဵုရးမ္ဂး သၠာဲကဵုမာန်ရောၚ်&quot; ရံၚ်ကဵုပိုဒ်ဏံတုဲ ပ္ဍဲတွဵုရးမန် မၞိဟ်ဟီုအရေဝ်မန် အောန်အာမ္ဂး ယၟုမ္ဂး &quot;တွဵုရးဍုၚ်မန် &quot; ဂှ် ပြံၚ်လှာဲအာ ယၟုတၞဟ်မာန်ရောၚ်၊ စွံသတိကဵုဇၞော်ညိ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၈၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဍိက်တၠအဝဵုပၞာန် ==

ဍိက်တၠအဝဵုပၞာန်

ယွံကလောပိုဲ ဟိုဲမန်မွဲသကအ်
ဂွံတီလဴကဵု ဒှ်ဖဵုဗိုန်ဇၟအ်
နေဝေန် သာန်ယု ယၟုဗမာတအ်
ဗော်ပၞာန်ဂမၠိုၚ် ပိုၚ်လဝ်ဍုၚ်ဏအ်
ပေၚ်စှ်ၜါသၞာံ ပယျာံဟွံပၠအ်
ဍန်ဂြက်ဇဳဂၠံၚ် ပၠံၚ်ၜးတေံဏအ်
ဗက်သီဗၞိက်တိုက် ဍိုက်ယာန်ဂဇအ်
လောဘဖအဴ ထဴသီတိကၠအ်
လုံကောန်ရးဍုၚ် ဒုၚ်ပျဲရေက်ကအ်
ပၞာန်ဂွှံအဝဵု ညျြါံ က်ကဵု ကှအကြှအြ
ဗက်ကိတ်ဗက်ကဳ သၚဳညးဂြိပ်တၚအ်
ဓဇနျလောနျကဲာ ဟဲာက္ကဵုတမွအျ
စှၜါသၞာံဏအှ ဝးကအသှုါဆှီ
နူဂှ်သၠာဲပြံၚ် ညံၚ်ဒးအလီ
လပါ်တံသွံ စွံလဝ်မွဲလၚီ
ပိပိမသုန်(၁၉၇၃) သၞာံတုန်ဂေါဝ်မြီ
မြေက်ကသဵုအဴ တြဴစွေက်ကြအ်ဆီ
ဍှုါရှးဟှံပဲါ ရဲုမဲာအလီ
ပၞာန်အပ်အဝဵု လၚဵုမိပ်ဂြိုၚ်အီ
လလံကဵုပြဟ် မွဲတၚဲဒှ်လၞီ
သမတလေဝ် နေဝေန်ကြအ်ဆီ
မန်ညံၚ်ဂွံသၠေက် ဍေံပေက်ဟဇီ
မိၚ်ဒးၚုၚ်ၚ ဂွဂွဗြီဗြီ
ရုဲမာဲအလီ ဒှ်လၞီရိုဟ်တၚဲ
သၞာံလတူဂှ် ဟီုသှ်ဗဗွဲ
ဂိတုပုဟ်ကၠာ ဖါမံက်စှ်မွဲ 
ကဵုဍုၚ်မန်ရ ပစၟတ်လဝ်တၚဲ
နေဝေန်သာန်ယု ဂးယၟုညးအဲ
ဒှ်အလဵုသဳ ပိုၚ်ပြီဂၠိုၚ်နဲ
ဍာံဂှ်ဟွံကေတ် ဗၠေတ်ရောၚ်ဗဗွဲ
ကဵုဍုၚ်မန်ဂှ် ရှ်ညိဟွံမွဲ
ဂကူဂွံကၠေအ် လှေအ်လှန်ဂၠိုၚ်နဲ
ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ပၠက် ခိုဟ်သွက်ညးမွဲ
မူသာ်ရောတၟေၚ် ပထေၚ်ညးအဲ
ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဍိက် ရပ်ဇိက်ရိုဟ်တၚဲ
ညိရောဟွံတၟေၚ် ဒးထေၚ်ညးအဲ
ညးဂဇံခုၚ် ပေၚ်ဗုၚ်ရိုဟ်တၚဲ
မန်ဍိက်ဗမာ ယာမုက်ဒုၚ်နဲ
အခေါၚ်မန်ကၠက် သွက်ဇကုမွဲ
ဍုၚ်ဟွံဗဗွဲ တုပ်နဲကောန်ဍိက်
ရဲမန်ဒုၚ်ဂိ ညိဟွံမွဲပၟိက်
အခေါၚ်အဝဵု စဵုဇာစဵုနှိက်
ကၠောန်ပၠန်ဒှ်လုတ် စုတ်ထံၚ်စုတ်ထိက်
ဂကူဟွံသၠုၚ် ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဍိက်
မန်ကေတ်ဟွံကဵု ပလဝ်ကၠဵုကၠိတ်
မန်ဟွံကေတ်ဂှ် ဗဒှ်ခိုဟ်ပိက်
မန်ညးဂရိုဟ် မန်ဒိုဟ်မန်ကၞိက်
မန်ဏအ်ရောၚ် ဂွံဖဵုဒှ်ဍိက်
ဒုၚ်ဇက်ဒုၚ်ဇိက် မန်ဍိက်နေဝေန်
ကှ်ေကဲလၚုလၚန် ဍုၚ်မန်ဟွံထၞေန်
ညိရောစောဲစပ် ကၞိပ်တိက်ကဝေန်
ဂွံဆယၟုပညုၚ် ဍုၚ်မန်ပိုတ်ကြေန်
မူသာ်ရောဒှ် ဟွံသၟဟ်မၚ်ဇေန်
ညးဒုၚ်ဂစိုတ် တဲပိုတ်ဇိုၚ်လၟေန်
မူဟွံပကဵု တုပ်ကၠဵုဂျာပေန်
ညးဆာန်မန်ဍိက် ဗက်ကိတ်ဗက်ကဟေန်
မန်ဍိက်နေဝေန် ထၞေန်ကဵုဍုၚ်ပၠက်
မန်ညံၚ်ဂွံကၠက် ဍုၚ်ပၠက်ဍုၚ်ဍိက်
မန်ဏအ်ရောၚ်ကဵု ဂွံဖဵုဒုၚ်ဇိက်
မန်ဒုၚ်ဒဒိုက် သီုကွိုက်သီုထၞိက်
ဍုၚ်မန်‌ဍေံကဵု ညးလဵုရောဘိက်
မန်ရဲနေဝေန် ဒက်ဂြေန်စတိက်
စၚ်ခဗာဲကၠာ စကာရပ်ဇိက်
မန်ဏအ်ပဇၞော် ဍေံကော်ဍေံဘိက်
ရပ်ဗဂန်ဟေၚ် ညံၚ်ပြေၚ်ဂၠဴဇိက်
ဗီုပြၚ်ဍုၚ်လၟုဟ် ဒုဟ်ဟွံဗၠးဍိက်
သွက်ဂကူမန် ဆီနန်ပြိုက်သိက် 
ရဲညးတၠကောန် ဗတောန်ဗှ်လိက်
ရေၚ်တၠုၚ်ဟွံမာန် ကွာန်ပိုဲနွံပၟိက်
ဍုၚ်ပၠက်ဍုၚ်ဍိက် လိက်ပတ်ကၠေံအိုတ် [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၃၃၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== မဟာဗျူဟာဂွံဂွံဖျောန်အရံၚ်ချီဒနာဲသာ်ဍာဲဂှ်မာန် ဒးပဓာန်နဲပတန်သာသနာမန် ==

မဟာဗျူဟာဂွံဂွံဖျောန်အရံၚ်ချီဒနာဲသာ်ဍာဲဂှ်မာန် ဒးပဓာန်နဲပတန်သာသနာမန်
------------------------------
ရံၚ်ကဵု ၂၀၂၀ ဏအ်မ္ဂး အတိုၚ်တိဍာ်မန်ဖအိုတ်လ္ပဟီုဏီ 
ၜိုတ်တိဍာ်နွံသၟဝ်ယၟုတွဵုရးမန်ဂှ် မန်ဟွံဂွံအခေါၚ်ကျမာဲပေၚ်ၚ်။ 
ညအ်ဂှ်တာလျိုၚ်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရ။ ဇေတ်တ်ၜိုတ်ဟွံဇၞးကီုလေဝ် ဇၟာပ်ပွိုၚ်ဍုၚ် ၜိုတ်ကျ ဒးဂံၚ်ပြိုၚ်။ ညအ်ဂှ် အခေါၚ်ကျဟွံမွဲဏီမ္ဂး ဂွံဇၞးဂှ်လအ်မံၚ်ညိဏီ။ 
ဂွံဇၞးနကဵုပေဲါပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မွဲဟီုဂှ် ညံၚ်ပေဲါပတိုက်ပၠန်ဂတး မွဲပေဲါ မွဲတမြိပ် ကၠောန်ဂွံဟွံသေၚ်။ ဒးအာကဵုဗျူဟာဟေၚ်ရ။ 
မုဟိုတ်ဂွံဟီုရောတှ်ေ မန် ရဲစွံဒၞဲါဟွံဒးဏီဂှ် မုဒှ်ဒှ်ကၠုၚ်ဂၠာဲမံၚ်သၞကဵုလကျာ် ဗွဲတၟေၚ်အဲ &quot; ဟိုတ်နူ လကျာ်လၟိုဟ်ဂၠိုၚ် ၊ ဟိုတ်နူညးရုၚ်သ္ၚာဂၠိုၚ်ရ &quot; ဇြဟတ်ပၞာန် ဇြဟတ်မန် ယအ် &quot; ညအ်ဂှ် လညာတ်ရဲစွံအိက်ဒၞဲါဟွံဒးတအ်မွဲရဒးဟီု။ 
တ္ၚဲဏအ် လကျာ်မန်အိုတ်အာ တ္ၚဲဏအ်ဂကူမန်ပြံၚ်အာရ။ နတဲဂှ် ရံၚ်ကဵုကွာန်မန် ဒှ်ဘာလကျာ်ဗၟာ ဘာမန်သုၚ်စောဲဝေါဟာဗမာမ္ဂး သက်သဳဏအ်ကၠိုဟ်ကေတ်လုပ်ရ။ 
ဒၞဲါဏအ်မိက်ဂွံဟီုဂှ် စၞးဒးဟီုမံၚ်ကဵုလကျာ်မန်ဂၠိုၚ် ဇြဟတ်ပၞာန် ဇြဟတ်ညးကဵုမာဲယှအ်ဂှ် 
သြန်ဇကုတအ် မပၠေၚ်မံၚ်အကြာသ္ဘၚ်ဘာသာ ဌာန်ကွာန်ဇကုဂှ် ပကောံတုဲ ဗက်ရာန်တိ ပတိုန်ဘာ ဗဒှ်ဘာတုဲ ဌာန်ဘာလကျာ်မန်ဟွံမွဲညိ။ အခါဂှ်မ္ဂး ဌာန်ဂှ် တိဂှ် ဗၞတ် ၃၀ သၞာံ ၄၀ သၞာံမ္ဂး ဒှ်ကၠုၚ်ဇြဟတ်မန်ဟေၚ်ရ။ ၜိုန်ရဟွံဒှ်မန်ကီုလေဝ် အောန်အိုတ် ညံၚ်ဍေံဂွံစုတ်ကၠုၚ်မာဲကဵုဗော်မန်ဇကု ဒးဂစာန်ဂွံ ဂစာန်မာန်။ 
ကဆံၚ်ၜိုတ်ဏအ် ချပ်လဝ်ဟွံမွဲ ချပ်ဟွံလုပ် ဗက်ဟရာံမံၚ်လကျာ်ဗၠာဲ သက်က်ဂှ် ဂၠံၚ်ဒးဟွံသေၚ်။ လမုဟ် ဘာလကျာ်မန် ပအပ်ထောံလကျာ်ဗမာ ကွာန်မန် ၁၀ သၞာံဟွံပေၚ် ဒှ်အာဗမာ (ဗမာသာမညဟွံသေၚ်၊ ဗမာဍဟ်မန်ဒှ်ကၠုၚ်မာန်) 
လပါ်သၚ်မန်တအ်လေဝ် ကမၠောန်ပတိုန်သာသနာဂှ် ကဆံၚ်ဂိုဏ် ကဆံၚ်ကွာန် ဒးချပ်ဇန်ထေက်ရ။ ညအ်ဂှ်ကမၠောန် ကောန်သာသနာတအ်ဒးကၠောန်ရ။ လကျာ်ဗမာ ညးတအ်ဂစာန်ပတိုန်မံၚ်သာသနာ အကြာတိဍာ်ချေၚ် ကချေၚ်တအ် ပရဲညးတအ်တိတ် ၂ လပါ် မွဲသာသနာ ညးတအ်တိုန် ၂ ဂကူညးတအ် ဗျာပ်တြး။ ကမၠောန် ပတိုန်သာသနာ missonary ဟီုဂှ် အၚ်္ဂလိက်လေဝ် သုၚ်စောဲလဝ်ရ။ ကိုပ်ကၠာနူဒပ်ဍေံဟွံအာမ္ဂး သၟာပတိုန်သာသနာ ဍေံစိုပ် တုဲမ္ဂး ဒပ်ပၞာန်ဍေံဗက်စိုပ်။ 
မန်ပိုယ်လေဝ် ဒးမံၚ်ကၠာ်ဏအ်ရသေၚ်ဟာ။ နဲသီကေတ်တိဍာ်ဇြဟတ်ဂကူၜေတ်တ်၊ တီဖိုဟ်ရနဲ ဆဟွံကလေၚ်သုၚ်စောဲ။ 
ဌာန်တိဍာ် နူကျာ်ထဝ် စဵုစိုပ်သထီုဂှ် ပွိုၚ် ၁၀ သနာံ ဘာမန် ဒးဒှ်မုစိဘာ၊ ပွိုၚ် ၂၀ သၞာံ မုစိဘာ ၊ ပွိုၚ် ၁၀၀ သၞာံ မုစိဘာ နကဵုကသပ်ကမၠောန် ကဆံၚ်သၚ်ဂကူဟီုဟ
ို ကဆံ၎်ဂိုဏ်ညးကဵုညးဟီုဟီု ဒးချပ်ဇန်ကမၠောန်ပတိုန်သာသနာရ။ ညအ်ဂှ်သွက်မဟာဗျူဟာရ။ ဘာဒှ်တုဲ ဒးကာဗက်ဟေၚ်ရ။ ဒးကာဗဒှ်ဘာတုဲ လကျာ်ဗက်ဟေၚ်ရ။ 
ဂွံကလေၚ်သီတိ ဂွံဗဒှ်ဇြဟတ်ဂကူပၠန်ဂှ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဗော်ရပ်လွဟ် ကေုာံ သၚ် တအ်ကီု သီုကောန်ဂကူမန်တအ် ဗဒိက္ဍိုပ်တုဲ လကြဴကမၠောန်ပတိုန်သာသနာမန်ဂှ် ဇြဟတ်မန်ဗီုလဵုသ္ဂောံဆက်ဗက်အာဂှ် ဒးသီကၠဳရ။ 
လမုဟ်ဂှ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ် ပတှ်ေမံၚ်ဇြဟတ်မၞိဟ်ကၠးကၠး ဒၞဲါလဵုမန်တီုရ ဂံၚ်လုပ်ပြိုၚ်၊ နကဵုအစဳအဇန်ဗော်လေဝ် ဒၞဲါဒးဖံက်ဂၠံၚ်တၟိဂှ်ဟွံဂံၚ်သုၚ်စောဲဇြဟတ် ဗွိုက်ဘာသာပၠန်လေဝ် တုပ်ကဵုရဲမာဲကီု ဒၞဲါလဵုမန်တီုရ ပကီုစုတ်။ 
အခါညးချူလိက် ပရေၚ်ပညာတုဲမ္ဂး ဌာန်ဒၞဲါတၟိမွဲ ၜိုန်ညံၚ်ဂွံဒှ်ဂကူမန်ဟွံမာန်ကီုလေဝ် အောန်အိုတ် ၜိုတ်ညးစုတ်မာဲကဵုဗော်မန် ညံၚ်ဂွံဒှ်မာန် ရန်ချပ်လဝ်နွံ။
Pic: TLT [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၃၇၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ၜံက် ==

ကြက်မၞိဟ်ဂှ်ပုၚ် ကြုက်ဍုၚ်ဂှ်ပၞာန်
ကြုက်မၞိဟ်ဂှ်ဒှ်မံၚ်ပုၚ်ဖိုဟ် မူဟိုတ်မၞိဟ်စောဲၜံက်တံ ထပိုတ်ၜံက်ဟွံမာန်တုဲ ဟီုမံၚ်ၜံက်မွဲတၞုၚ် ပုၚ်မွဲပ္ၚာန်ဂှ်ရော? ထေက်ကဵုဒးသ္ပ သုတေသန လ္တူၜံက်ဏံထေက်ကွေံရ၊ ၜက်ဏံဂှ် သုၚ်ကၠုၚ်နူစကဝ်တန်ရဟာ? သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ် ဗီုလဵုဂွံစိုပ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲမၞိဟ်ရောဂှ် ယဝ်ရလ္ၚတ်မ္ဂး အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဏံ ဂွံဆဵုကေတကမာန်ရောၚ်-

          လောန်ကၠုၚ်သၞာံၜိုတ် ၜါလ္ၚီ(၂၀၀၀) တေံ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် စံၚ်တၞးဆု တၞံဆုတံဂှ် ကေၚ်ခရေတ်ကေတ်သၟုဟ်ဍေံ နဒဒှ်ဂဥုဲမွဲဂကူရ။ၜိုန်ဂှ်ခမူဗီုၜံက်တုဲ သုၚ်ဂှ် ဟွံကေၚ်ဆဵုကေတ်ရ။
       သက္ကရာဇ်ခရေတ် (၁၄၉၂)ကောန်ဍုၚ်ယူရောပ်ပ မၞုံယၟု ကိုဝ်လာန်ဗာတ် ကၠုၚ်ဇရေၚ်တ္ကံ မဟာမာဗ္ဒဲါတိုက်အမေရိကဂှ်တုဲ ဂွံဆဵုကေတ်ညးအရိုၚ်ဂမၠိုၚ် စံၚ်ဒၟံၚ်တၞးဆုမွဲဂကူတုဲ ခရေတ်ဒၟံၚ် ယက်တၞးဆုဂှ် ဗွဲမသာယျေန်ရ။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မၞိဟ်အရိုၚ်ဂှ်လေဝ် ဆက်ကွာဲကဵုတၟာဲတဲကုကိုဝ်လာန်ဗာတ်တုဲ ဂဥုဲတၞးဂှ် စိုပ်အာတိုက်ယူရောပ်ပတေံ ကီုရ။
      မၞိဟ်အရိုၚ်နွံပ္ဍဲဇရေၚ် ဇိုၚ်ၜဳဍုၚ်ဗေန်နဳဇွဳဠာ ပ္ဍဲတိုက်အမေရိက သၠုၚ်ကျာဂှ် ထၜမ်လဝ် ဂဥုဲတၟးသီုညးဖ္အိုတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၄၉၉)တေံရ။
       ပ္ဍဲခေတ်ဂှ်ကီု ကောန်ဂကူသပိန်ဂမၠိုၚ် အာစိုပ်တ္ကံဂျူဗာတုဲ ဂွံဆဵုကေတ်မၞိဟ်အရိုၚ်ဂမၠိုၚ် ခရေတ်ဒုၚ်မံၚ်သၟူ ခမူမွဲဂကူ သၠဟ်ညံၚ်ၜံက်ခမူ ခေတ်ပိုဲဏံကီုဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ။ ရံၚ်ကဵုဟိုတ်စဏံတုဲ ဂဥုဲတၞးဏံဂှ် ကၠုၚ်နူဒေသတိုက်အမေရိကတေံဟီုစမာန်ရ။
         ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၅၆၅) ဂှ် ဂဥုဲတၞးစိုပ်အာ ဍုၚ်အေန်ဂလာန်တုဲ အခိုက်သုၚ်ၜံက်တဝ်တံ ဂၠိုၚ်တိုန်ညံၚ်ဍာ်ဒဳကီုရ။ ဗွဲကြဴဏံ ဂဥုဲတၞးဂှ် ပြးဇးအာအလုံမွဲတိုက် ယူရောပ်မွဲတုဲ နဒဒှ်ဂဥုဲမွဲဂကူလေဝ် သုၚ်စောဲကၠုၚ်ရ။ ဗီုဒှ်ဂှ်ပ္ဍဲၜိုတ်ခရေတ် (၁၆၆၄-၁၆၆၆) တေံဂှ် ပ္ဍဲဍုၚ်အေန်ဂလာန်က္တဵုဒှ်ယဲ ပလိက်တုဲ မၞိဟ်ချိုတ်အာ ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ တၞဟ်နဂွံစဵုဒၞာယဲဂှ် မၞိဟ်သၟတ်ဂမၠိုၚ် မွဲတ္ၚဲမွဲတၞုၚ်ဒးသုၚ်ၜံက်ရ။ ရဴဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီရ။ ယဲပဲါနူဂှ်ပၠန်လေဝ် နဲလွဳယဲ ထဂိုဟ်စုတ်သၟုဟ်ဂဥုဲ ပ္ဍဲဂၠံၚ်ကသုၚ်အိက်လေဝ် နွံရ။
       မဂဥုဲက္လိဂွံ နူအ တိုက်အမေရိကဂှ် ကၠောံအာတိုက်ယူရောပ်ပနူဂှ်ကၠောံအာတိုက်အာဖရိက တိုက်အာယှသကုတ်လ္ဒောဝ်ကေုာံ ဍုၚ်ကြုက်တံ ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ပ္ဍဲအခေတ်ဂှ် ဇၟာပ်မၞိဟ်တြုံသုၚ်ၜံက်လေပ်အာရ။ ယဝ်ရ ဟွံသုၚ်ၜံက်မ္ဂး ဟွံဒှ်မၞိဟ်တြုံခိုဟ်က္ဆံၚ်ဏံစိုပ်ကၠုၚ်ရ။
         ညံၚ်ရဴမၞိဟ်ဒးစိုတ်ၜံက်ဂၠိုၚ်ဂှ် ဍုၚ်လ္ၚဵုလ္ၚဵုဂှ် ကၟာတ်စဵုဒၞာၜံက်လေဝ် က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ကီုရ။ ပ္ဍဲခရေတ် (၁၆၀၄)ဍုၚ်အေန်ဂလာန် လက်ထက်သၟိၚ်ဂျုၚ် (ကိုပ်ကၠာ) ဂှ် သုၚ်ၜံက်မ္ဂး က္တဵုဒှ်ယဲကဴဇြဏောဝ်ဟီုတုဲ စဵုဒၞာကၠုၚ်ကီုရ။ ခရေတ် (၁၆၃၄) ဂှ် ပ္ဍဲဍုၚ်ရုယှာ ညးသွံရာန်သုၚ်စောဲဂဥုဲတၞးတံ သီုဖ္အိုတ်ရပ်ဂွံမ္ဂး ရေက်ထပိုတ်ကၠေံမုဟ်ကေုာံကဵု ဒုဟ်ဒဏ်ဓဇန်ဓဇန်ကီုရ။ ညးမက္လိဂွံလောန်အာဒုဟ် ဂၠိုၚ်ကဵုအလန်မ္ဂး ဒးဒုၚ်ဘဲဒဏ်ဂစိုတ်ရ။ ပ္ဍဲ (၁၇) ဗွဝ်ကၠံတေံ  ဍုၚ်ဒါၚ်မာတ် ဍုၚ်သွိဒေန် ဍုၚ်နလ်တာလာန် ဍုၚ်သေဿဠဳ ဍုၚ်အဝ်သကြဳယျကဵု ဍုၚ်ဟာန်ဂေရဳဂမၠိုၚ် ပ္တိတ်သၞောဝ်ဥပဒေ သုၚ်ၜံက်ဟွံဂွံကီုရ။ ဆဂးသၞောဝ်ဂှ် ဟွံဓလီုဖဍိုက်ကွေံကွေံရ။
     နူဂှ် ဗီုဂွံစိုပ်ကၠုၚ် ၜံက်ခၟူနကဵုစက္ခောဏံ ဂှ် သၟာလအာတ်မစောဲၜံက်တံဂှ် ရာန်သုၚ်ဟွံမာန်တုဲ ဗက်ဂၠာဲကပှ်ဍုတ်ၜံက် ညးတၞဟ် ကၠဟ်လဝ်ဂှ်တုဲ ခမူကဵုစက္ခောတုဲသုၚ်ရ။စနူဂှ်တုဲ ကၠောံအာအလုံဍုၚ်ရ။ ပ္ဍဲ (၁၈) ဗွဝ်ကၠံ ပ္ဍဲဍုၚ်အဳတလဳကဵုဍုၚ်ပဝ်တူကဳ သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ကၠောန်ခမူၜံက်နကဵုစက္ခောတုဲ ပ္တိတ်ၜံက်ရ။ ပ္ဍဲခရေတ် ၁၈၅၃ ဍုၚ်ဟာဗာနာတ္ကံဂျူဗာဂှ် ကၠောန်ပ္တုတ်ရုၚ်စက်ၜံက် ကၠာအိုတ်ရ။
      ဆဂး ကၠောန်လဝ် ဗီုမၞိဟ်ဗြဴရတံခၟူလၟုဟ်ရ။ နူဂှ် သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ညံၚ်ညးတၞဟ် စိုတ်ဂွံလုပ်စဂှ် ဂစာန်ကၠောန်လဝ် ကျေဝ်ကျေဝ် လိၚ်ကေတ် ကောန်သၟိၚ်ဒယှ်ဒယှ်တုဲ ကဵုတက်ဗီု ဗီုသုၚ်ၜံက်အကြာရုပ်ဒမျိုၚ်တံတုဲ မၞိဟ်သုၚ်ၜံက် ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ရ။
          ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲဏံဂှ် ပ္ဍဲအကြာရာဇဝၚ်ပိုဲမန်ကီု ပ္ဍဲအကြာတၞဟ်ဟ်ကီု ယဝ်ရလ္ၚတ်ရံၚ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်မ္ဂး ဨကရာဇ်မန်ပိုဲသုၚ်ဒၟံၚ်ၜံက် ကောန်ဂကူမန်ပိုဲ အခိုက်သုၚ်ၜံက် နွံမံၚ်ဏောၚ်ဂှ် ဟွံဆဵုကေတ်ရ။ ဆဂး အတိုၚ်ရာဇာဝၚ်ဗၟာတံမ္ဂး ၜံက်ဏံ စနူသက္ကရာဇ်ဍုၚ် (၉၉၁) လက်ထက်သၟိၚ်ဗၟာ တလောန်မေန်တယျာ ဍေံတံဂှ် စိုပ်ကၠုၚ်ဒေသလပါ်ဍေံတံရ။ အခိုက်ဒုၚ်ကၟုဲ နပၠံၚ်ကဵု ဂဥုဲ သုၚ်ၜံက် ဒှ်အခိုက်ဗၟာတံရောၚ်။ ဆဂး လက္ကရဴဏံ ပ္ဍဲသက္ကကရာဇ် ၁၁၁၉ သၟိၚ်မန် ကၟိန်နန်မန် ဒးကဝ်အာတုဲ ဘဝဂကူပိုဲဒးမံၚ် သၟဝ်ဂကူဗၟာအယုတ်မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဂှ်တုဲ ယဲသုၚ်ၜံက်ဏံ ကၠောံကၠုၚ်နူကဵု ဍေံတံဂှ် အဲထေၚ်ကေတ်ရ။
     ပိုဲတီကေတ် ဟိုတ်ဝၚ်ၜံက် ဒဒှ်စကၠုၚ်နူမၞိဟ်အရိုၚ်တံတုဲ သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ပဂေတ်ဝေၚ်က္ဍဟ်လ္တူဘဝပိုဲဂှ်တုဲ ပိုဲကလေၚ်ပံက်ရံၚ်အဘိဓာန် ဟိုတ်ဖဵုရှ်သာဍေံပၠန်မ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရ။
      ပိုဲဇြောတ်ပြောတ် ပ္တိတ်ၜံက်မွဲတဲမ္ဂး ဗၞတ်ဗ္ၜတ်သၟုဟ်ဂဥုဲမတၟုဲတဴနကဵုဓါတ်ဂျိ, မပ္တံနေတ်ကဵုတောန်,ဘာနဇဵုပါၚ်ယေန်ကာဗန်မဵုနံက်သာ်,ပါၚ်ရဵုဖေန်ဖိနဝ်,ဖဝ်မေတ်အက်သေတ်,နာ်တရေတ်အက်သေတ်,အေက်ဇြဳတုန်တုန် တံပါလုပ်ခက်ဗာန်ဂွံကသအ်ညးသုၚ်ၜံက်ဂှ် (၉၀) က္ဍိုပ်ကၠံရ။
    ပ္ဍဲကဵုဓာတ်ဂမၠိုၚ် ဓာတ်ကာဗန်မိနံက်သာ်မွဲပရေံဓဇန်အိုတ်တုဲ ဓာတ်နေစ်ကဵုတေန်ဂှ် ဒှ်ဓာတ်အဓိကပ္ဍဲၜံက်ဂှ်ရ။ ဓာတ်ဂျိဂမၠိုၚ်ဂှ် ပိုဲဇြောတ်ပၠောပ် ဂၠိုၚ်ကဵုအလန်မ္ဂး ဓာတ်ဂျိဂှ် ကောံဂၠိုၚ်ကၠုၚ်တုဲ ကဵုဒဒိုက်ကုခန္ဓကာယပိုဲမာန်ရ။ ဟိုတ်နူၜံက်တုဲ ယဲအဓိကက္တဵုဒှ်မာန်ဂှ် 
(၁) ယဲကဠေန်ပ္ဍဲကသအ် (ဒဳဗဳ) (၂) ယဲသ္ၚိကျာ်ကသအ်ဂုဟ်ဖေါဝ် (၃) ယဲကတေၚ်ကျာကသအ်ဂုဟ် (၄) ယဲဂန္ဓမာလာ (ဂေန်ဇြာ) ကသအ်ကေုာံဂန္ဓမာလာတၞဟ်ဟ် (၅) ယဲကောန်တၟံ (၆) ယဲဆီၜေတ် (ကတေၚ်ဆီဍန်) (၇) ယဲထိုၚ်စၞတံ က္တဵုဒှ်မာန်ရ။

       ဟိုတ်နူသုၚ်ၜံက်တုဲ ခမုဟ်ယက်အိက်ၜံက်ဂှ် ခက်ဗာန်ဂွံကတေၚ်ကျာကသအ်တုဲ က္တဵုဒှ်လှေဟ်ရ။လှေဟ်ဂမၠိုၚ် ပလီုကၠေံ ကသော်ၜတ်တ် ပ္ဍဲကတေၚ်ကျာဂှ်တုဲ လံညိ ကတေၚ်ကျာဂှ် ကၟာတ်အာတုဲ ကတေၚ်ကျာ ပ္ဍဲကသအ်ဂမၠိုၚ် ဖေါဝ်တေၚ်ကၠုၚ်တုဲ မွဲခဏခဏခ္ဍက်တုဲ (Emphysema) စောဲဂွံလေပ်ရ။
        ဓါတ်မလေပ်ဗဒှ်ကဵုယဲ ဂန္ဓမာလာ တၞဟ်ဟ်မပ္တံပ္ဍဲကသအ်,ပ္ဍဲဂၠံၚ်ယွီု ပါၚ်,လတာ်,တံဂှ် လေဝ် ပါလုပ်ဒၟံၚ်နဒဒှ်အဓိကမွဲတုဲ ညးမထၜမ်ဂဥုဲတဲဂှ် မလေပ်ဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာပ္ဍဲပါၚ်လတာ်ရ။ ဓါတ်ဂျိခၟုဟကယက်ၜံက်ဂှ် ခ္ဍဳလျတ်ဒးမံၚ် ခန္ဓကာယပိုဲလၟိုန်တုဲ ကလာရုပ်ပိုဲက္တဵုဒှ် မူဟွံဍာံတုဲ က္တဵုဒှ်ယဲ ဂန္ဓမာလာမာန်ပေၚ်ပၚ်ရောၚ်။
        ပဲါနူဂှ်ပၠန် ဓာတ်နဳကဵုတေန်ဂှ် မလေပ်ကဍန်ကဵုကတေၚ်ဆီတုဲ ညးသုၚ်ၜံက်လောန်န်ကာဲကာဲတံဂှ် က္တဵုဒှ်ယဲ ကတေၚ်ဆီဍန်တၞဟ်ဟ်သာ်မာန်ရ။
        ကတေၚ်ဆီ ကောန်တၟံဍန်မ္ဂး ယဲကောန်တၟံမပ္တံကဵု ကောန်တၟံထအံၚ် ကောန်တၟံအုဲတံက္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ။ ပဲါနူဂှ်ပၠန် ဆီနွံပ္ဍဲကောန်တၟံတေံဂှ်လေဝ် ကှ်ကလောံကၠုၚ်မာန်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်တှ်ေ မၞိဟ်ဗြဴသုၚ်ၜံက်လေဝ်လေပ် သီုသုၚ်ဂဥုဲပလီုဂဝ်ပၠန်တှ်ေ က္တဵုဒှ်ယဲကတေၚ် ဆီကောန်တၟံဍန် ဂၠိုၚ်နူမၞိဟ်ဓမ္မတာမသုန်ချရ။ ကတေၚ်ဆီနွံပ္ဍဲဇိုၚ်တဲဂမၠိုၚ် ဍန်ဂြက်ကၠုၚ်မ္ဂး ဇိုၚ်အုဲတဲအုဲ ဒးရေက်ကုတ်ဇိုၚ်တဲတံ မလေပ်ကတဵုဒှ်ရ။ မၞိဟ်ဗြဴက္တဵုဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာပ္ဍဲသ္ၚိကောန်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် ဒှ်သၟတ်ဗြဴသုၚ်ၜံက်လေပ်တံသၟးရ။
      လောန်ကၠုၚ်ၜိုတ်(၂၀)သၞာံတေံ အ္စာသုတေသနဂမၠိုၚ်ဂွံတီကေတ် ဟိုတ်နူခၟုဟ်ၜံက်ပွဳပွူတုဲ ဟွံဟီုဂး တြုံဗြဴ ကတဵုဒှ်ယဲမာန်ရ။ မွဲအခိၚ်တေံ ယဲဂန္ဓမာလာ ကသအ်ကဵုယဲ ကတေၚ်ဆီကောန်တၟံတံဂှ် ဒှ်ပ္ဍဲညးသုၚ်ၜံက်လေပ်တံဟေၚ် ၜိုန်ထေၚ်ကီုလေဝ် လၟုဟ်ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်တေံ ပ္ဍဲ ကဵုညးချိုတ်အာနကဵုယဲ ကသအ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် မၞိဟ်ၜိုတ် (၃၀၀၀) ပြၚ်ဂှ် ဒှ်ညးသုၚ်ၜံက် ဟွံလေပ်တံတုဲ တၟေၚ်ကွေံကွေံရ။ ညံၚ်သာ်ဂှ်ကီု ညးသုၚ်ၜံက် ဟွံလေပ်တံ ချိုတ်အာမ္ဂး နကဵုယဲကတေၚ်ဆီ ကောန်တၟၠံ ၊ မွဲသၞာံဂှ် နူကဵုပိလက် (၃၀၀၀၀) စဵုကဵုမသုန်လက် (၅၀၀၀၀) ရ။ ဟိုတ်နူသၟုဟ်ယက်ၜံက်ပွဳပွူဂွံတီကေတ်ရ။
        သၟုဟ်ယက်ၜံက်ဂှ် တိတ်ဒှ်ၜါသာ် (၁) ယံက်ၜံက်နူတမ် (၂) ယက်ၜံက်တိတ်ဟဗဵုရ ယက်ၜံက်တမ်ဟီုဂှ် ဒှ်ယက်ၜံက် ခြောတ်ပၠေပ်ပ္ဍဲဂၠံၚ်ယွီုညးသုၚ် ၜံက်ဂှ်ရ။ ယက်ၜံက်တိတ်ဟဗဵု ၜံက်မဍေန်လဝ်တုဲ ယက်မဓဂုဲမံၚ်ပ္ဍဲက္ဍိုပ်ဍေံဂှ် မဟီုရ။
       ယံက်ၜံက်တုတ်ဟဗဵုဂှ် ဗၞတ်ဗ္ၜတ်ဒြဟတ် ဓါတ်မလေပ်ပလီုကၠေံ ကလာရုပ် ပိုဲမၞိဟ်တံဂှ် ဂၠိုၚ်နူယက်ၜံက်တမ်ဏီရ။ ပ္ဍဲကဵုရုၚ်သ္ၚိဌာန်ကျာလုပ်တိတ်အောန်အောန်တံဂှ် သာတုဲဒးသ္ပဂရုဏီရ။ လဂွံကဵုသုတေသန ပ္ဍဲ (၁၉၈၁) တေံမ္ဂး သၟတ်ဗြဴဟွံကေၚ်သုၚ်ၜံက် ပ္ဍဲဍုၚ်ဂျပေန်တံဂှ် က္တဵုဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာကသအ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ဟိုတ်နူယက်ၜံက်ပွဳပွူရ။
       သၟတ်တြုံပ္ဍဲဍုၚ်ဂျဖေန်ဂမၠိုၚ် ဟိုတ်နူသုၚ်ၜံက်သဳခ်ရိတ် ဂၠိုၚ်လောန်တုဲအာယုက်သုၚ်ၜံက်လောန်အာနူ (၁၄) သၞာံမ္ဂး ကောန်ဗြဴ ညးတံကလိဂွံယဲ ဂန္ဓမာလာကသအ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်တှ်ေ သၟတ်ဗြဴမပဒတဴပ္ဍဲသ္ၚိကၟိန်မၞိဟ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ် ကျာလုပ်တိတ်လေဝ် ဟွံခိုဟ် မၞိဟ်သုၚ်ၜံက်လေဝ် နွံဒၟံၚ်မ္ဂး သွက်ကလိဂွံယဲဂှ် နွံစဒှ်ရ။
     သၟတ်ဗြဴမၞုံကဵုယဲဒိုက် (ဂဝ်ဂၞဴ) တံဂှ် အလဵုဇကုညးသုၚ်ၜံက်ကဵုဒှ် ဟိုတ်နူယက်ၜံက်ပွဳပွူကဵုဒှ် ကောန်ဖျုန်ဂြိုဟ်ညးတံဂှ်  ယဲဇၞော်ပါနူဂဝ်တံကီု ဂိတုတ္ၚဲဟွံပေၚ်ကီု၊ ကၠေၚ်က္ဍဟ်ညာဏ်သမ္တီဟွံခိုဟ်ကီု၊ ပရေၚ်ထတ်ယုက်ဟွံခိုဟ်ကီု က္တဵုဒှ်မာန်တုဲ စဵုကဵုဂဝ်ဂၞဴလီုက္တဵုဒှ်မာန်ရ။
       အန္တရာဲဘဲၜံက်ဏံဂှ် ယဝ်ဒှ်မံၚ်ဗီုဂျိပတိုဟ်တၠိၚ်သၞာံ ကၠၚ်ပၟတ်ခဍောတ်စဒးထၜူဓဝဲါဂှ်မ္ဂး ဇၟာပ်မၞိဟ်ဝေၚ်ပဲါအိုတ်ရ။ သုၚ်ၜံက်မွဲတၞုၚ် မုလေဝ်ဟွံဒှ် သုၚ်မွဲဂိတု,မွဲသၞာံ မုလေဝ်ဟွံဒှ်တုဲ မၞိဟ်တံဟွံဖေက်စကွေံကွေံရ။ အန္တရာဲ ပ္ဍဲၜံက်မွဲဂှ် ယဝ်ပါ်ပ္တိတ်ဓာတ်ဂျိဍေံသၟးမ္ဂး ကၞိမွဲချိုတ်မာန်ကီုလေဝ်၊ ပိုဲမၞိဟ်ဂှ် ဟိုတ်နူဓာတ်ကြံၚ်နူကၞိၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုချတုဲ ရုပ်ရဴဟွံမံက်ရ။
        လၟုဟ်ပ္ဍဲကဵုလ္တူဂၠးတိဏံ ညးတံတီဒဒှ်ၜံက်ဏံဟွံခိုဟ်တုဲ ပ္ဍဲဂိတုမေ (၃၁) ဂှ်မ္ဂး စၟတ်သမ္တီလဝ် တ္ၚဲဂၠးကဝ်ဟွံသုၚ်ၜံက် (World No Tobacco Day) ရ။ ဍုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်မပ္တံဍုၚ်အမေရိကာန်၊ ဍုၚ်ကြုက်တံဂှ် ညးတံဂွိၚ်ကဵု ကောန်ဍုၚ်ကွာန်ညးတံဂှ် ၜိုတ်စဵုဒၞာမာန် ကဵုမာန် ညးတံစဵုဒၞာအိုတ်ရ။
         မပ္တံကဵုဍုၚ်ကြုက်တံဂှ် ဟိုတ်နူမၞိဟ်သုၚ်ၜံက်ဍုၚ်ညးပေၚ်အာ ပိကၠံပြကောဋိကိုဋ် (၃၀၀, ၀၀၀,၀၀၀,)တုဲ စတံနူ၁၉၉၅ ဂိတုဇန်နဝရဳ (၁)ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲလိက်ပရိုၚ်ကီု ပ္ဍဲလိက်ကၞပ်တၞဟ်ဟ်ကီု ပ္ဍဲပလံၚ်ဓာတ်ကီု ပ္ဍဲဓူရဓါတ် (TV) တံဂှ် ကြီုလလောၚ်တြးပရူၜံက်ဟွံဂွံ၊ ပ္ဍဲအကြာဂၠံၚ် ယဝ်ရဆဵုဒးဗါန်လဝ် မွဲတၞးမ္ဂး ကုမ္ပဏဳၜံက်ဂှ် ဒးလေဲသြန်ရ။
           ဗွဲကြဴဏံ ကလေၚ်ပ္တိတ်ကမိၚ်မွဲပၠန်ဂှ် ညးဂှ်သုၚ်ၜံက် အကြာမၞိဟ်မ္ဂး ဒးဒဏ်သန်ဒဝ်လာ အမေရိကာန် မွဲဒကေဝ်ရောၚ်၊ ပ္ဍဲဍုၚ်ပရာဇြဳပၠန် ညးဟွံပေၚ်အာယုက် (၁၈)မ္ဂး သုၚ်ၜံက်အခေါၚ်ဟွံမွဲ မၞိဟ်အာလ္တူအာယုက် (၁၈) ဂှ်ပၠန် လေဝ် ညးဟွံကလိဂွံ အခေါၚ်သုၚ်ၜံက် ယဝ်ရပ်ဂွံမ္ဂး ဒးဒဏ်ဇၞော်ကဵဒြဟတ်ရောၚ်။ ပ္ဍဲဍုၚ်အမေရိကာန်ပၠန်တၞဟ်နဂွံဖအောန်ကၠေံမၞိဟ်သုၚ်ၜံက်တုဲ ကြီုၜံက်အခေါၚ်ဟွံမွဲ၊ သွံၜံက်အကြာဂၠံၚ် ဍာန်ဟွံဂွံရ။
         ဍုၚ်ပိုဲဏံဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၁၉၃) တေံဂှ် အတိုၚ်သုတေသန ပရေၚ်ထတ်ယုက်တံ ဂၠာဲဂွံမ္ဂး မၞိဟ်မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်သုၚ်ၜံက်လၟိဟ် ၃၁ ဒသမ ၅ က္ဍိုပ်ကၠံ၊ မၞိဟ်ပ္ဍဲဂြိုပ် ၃၆ ဒသမ ၈ က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် သုၚ်ၜံက်ရ။ ပ္ဍဲ(၁၉၉၄) ကလေၚ်သ္ပ သုတေသနပၠန် ဂွံဆဵုကေတ်လၟိဟ်မၞိဟ်သုၚ်ၜံက် အလုံကၟိန်ဍုၚ်မွဲ ၄၆ ဒသမ ၆ က္ဍိုပ်ကၠံရ။ လၟိဟ်ဂၠိုၚ်တိုန်မံၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အလဵုအသဳတၠအဝဵုတံ ဟွံသ္ပတီဏီရ၊ သီုဘိက်ကော်ပၠောပ်ကုမ္ပဏဳၜံက်တံရ။ ပ္ဍဲကဵုဓူရဓါတ် (TV) ကီု၊ ပ္ဍဲကဵုပလံၚ် ဓာတ်ကီုဂှ် ကုမ္ပဏဳၜံက်တံဒှ်မံၚ်အ္စာရ။ အတိုၚ်ညးတၞဟ်တံဟီု ဍုၚ်ဗၟာဏံ ကော်ဘိက်မံၚ် (ဘိၚ်,အရက်,ၜံက်,မှံက်မုစ္စလေန်တုဲ ဂၠာဲပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ရ။ အတိုၚ်ဍေံတံတက်တၚ်ပ္တဝ်က္ဍိုပ်ဍေံ တမျိုတာလုံကြာန်မာယျေနေအ် လူမှုယျေ မျေအ်မာယျေ &quot; ဂှ် ဒှ်အာဆလံက်ဂြိပ်ကဵု ညးတၞဟ်ဟေၚ်ရ။
         ဟိုတ်ဂှ်ရ ပိုဲဂကူမန်တံ ယဝ်ရဆာန်ကောန်ဖျုန်ဂြိုဟ်ဇကု၊ ယဝ်ရဆာန်ဇကု ယဝ်ရဂိုဟ်ဒြပ်လေပ်မ္ဂး ၜံက်ဟွံမွဲ ၚုဟ်မးသွက်ဘဝဂှ် လ္ပဒုၚ်ဗဂေတ်မတ်ကဵု ရဲသၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တံညိ၊ ၜံက်ဏံဗဵုလဵုဂွံထပိုတ်ရော ယဝ်သၟာန်မ္ဂး အတိုၚ်ပိုဲသ္ပကၠုၚ်သုတေသနမ္ဂး တ္ၚဲဏံထပိုတ်မ္ဂး တ္ၚဲဏံပိုတ်ရ။ တ္ၚဲပ္ဍဲမၞိဟ်သုၚ်ဂှ်ဟေၚ်ရ။ မၞိဟ်ဟွံဂွံသုၚ်ၜံက်ဂှ် ဍေံဟွံချိုတ် ဟွံဂွံစပုၚ်ဟေၚ် ချိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ၜံက်ကဵုပရေၚ်ထတ်ယုက် ၝောံဒးဂၞပ်ဂှ် ရုဲကေတ်ရသဟာဲ…………။         ။
         ✍ကောန်စေက်✍(ချူ)☞☟
          {ရာမညမာံဝါန်ၛာဲ}
      ဗ္စိုပ်/➩➭➬
                         ခန္ဓကာယပိုဲသီုဖ္အိုတ် ဂွံထတ်ယိုတ်မံၚ်ဂှ် ဒှ်ဆီပ္ဍဲလတေၚ်ပိုဲရ၊ ဆီတံ ဂွံက္တဴဂွံအး ဇ္ၚးဂှ် ကသအ်ပိုဲကဵု ဒြဟတ်ခ္ဍိုက်ကဵုရ၊ ဒၟာနူဂှ်ရ၊ မၚ်မွဲကသအ်ညံၚ်ဟွံဂွံဒှ်ယဲညိ။ ပိုဲသုၚ်ဖျေံၜံက်မ္ဂး ကသော် (ချောဲ) နွံလ္တူကသအ် (မကဵုဒြဟတ်ကဵုက္သအ်) ဂှ်အေဲအာမ္ဂး ကသအ်ဂှ် ဒြဟတ်ဍိုန်ကၠုၚ်မ္ဂး ဂမ္တဴကဵုဆီလေဝ်ဟွံမာန် ဖ္အးကဵုဆီလေဝ်ဟွံမာန်ကၠုၚ်မ္ဂး ယဲဗွဲမဂၠိုၚ် က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်မာန်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၃၈၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ရုဲစှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကဵုလေပ်ညိ ==

လိက်ပတ်

 ရုဲစှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကဵုလေပ်ညိ
 
“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” အရေဝ်ဏံ ပိုယ်တအ်ကေၚ်မိၚ်ကၠုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ မပ္တံ ဍုၚ်မွဲမွဲ ကွာန်မွဲမွဲ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဂကောံမွဲမွဲ ဂွံတောတက်ဇၞော်မောဝ်ကျေဝ်ဂေါဝ်ကီု ဂွံတန်တဴအာဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်ကီုဂှ် ညးမဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ဒှ်တဴအဓိကမွဲတၠကီု ဟီုမ္ဂးဟွံဗၠေတ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မ္ဂး-ကောန်ဂကောံတအ်ရော ဟွံဒှ်အဓိကပုဟ်ဟာ-? ယဝ်ပုစ္ဆာမ္ဂး “ဟွံသေၚ်” ဗီုဏံဂှ် မ္ဒးသွဟ်ဏာဂၠေံဂၠေံရ။ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဇရေၚ်ပူဂိုလ် ညးမဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” အံၚ်ဇၞးမွဲဂှ် ဒးနွံကဵု ကောန်ဂကောံခိုဟ်ဟ်တအ် ပူဗိုၚ်လဝ်ရ။ တုပ်ပမာ-သၟာရပ်သၞေဝ်ဂၠုၚ်(အာစာဂၠုၚ်) ကေုာံ ကောန်ဂကောံမတွံဂးညးမဒုန်ဂၠုၚ်တအ် တာလျိုၚ်ညးကဵုညးပြေမှ သ္ဂောံအာစိုပ်သြၚ်တၚ်ရန်တၟအ်တေံမာန်ရ။ ပ္ဍဲအရာဏံ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ယဝ်ထ္ၜးဂၠံၚ်ခိုဟ် တီပြယာဲဂၠံၚ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး ညးမဒှ်ကောန်ဂကောံတအ် ဒှ်လၟောၚ်ဍောၚ်ၜိုတ်အောန်တုဲ အာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴလေဝ် လောဲသွာကီုရ။

ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲအရာမရုဲစှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်”ဂှ် ဒှ်တၚ်အဓိကဇၞော်မွဲရောၚ် စှ်ေစိုတ်တုဲၜိုတ်လညာတ်သၟဟ်

အစောံ မ္ဒးပ္တိုန်ထ္ၜးဏာကဵု ကုညးမဗှ်လိက်တအ် “ပူဂိုလ်ဟွံထေက်ကဵုရုဲစှ်နဒဒှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဍန်န်ဂၠေံဂၠေံ မွဲကဏ္ဍကီုရ။

ပူဂိုလ်ညးမသုၚ်စောဲအဝဵုအာဏာ

ခေတ်ကာလလၟုဟ်ဏံ ဍုၚ်ကွာန်ကီု ဂကောံကီု အုပ်ဓုပ် နကဵု အဝဵုအာဏာဂှ် အောန်ကၠုၚ် မၞိဟ်ဒးစိုတ်ဟွံမွဲကၠုၚ်တုဲ ပြံၚ်သၠာဲကၠုၚ် ဗီုပြၚ်အုပ်ဓုပ် နကဵု “တၚ်တုပ်စိုတ်” ကေုာံ “သၞောဝ်စဳပၞောန်” အိုတ်ရ။ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်”တအ်ကီု ကောန်ဂကောံတအ်ကီု ဒးဒ္ဂေတ်ဗက်အာ ဒးကွာ်ဗက်အာ အတိုၚ်“တၚ်တုပ်စိုတ်” ကေုာံ “သၞောဝ်စဳပၞောန်” တအ်ဂှ်ရ။ အဝဵုအာဏာ ဟီုဂှ် တုပ်ပမာ-ပၟတ်ကီုရ။ ယဝ်စိုပ်တဲ ညးမၞုံကဵုဓရ်ဍာံမ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖိုလ်မာန်တုဲ ယဝ်စိုပ်အာတဲ ပူဂိုလ်ကြအ်ကဵုအဝဵုအာဏာမ္ဂး ဒှ်လလေၚ်ဖိုလ် သွက်ဍုၚ်ကွာန် သွက်ဂကောံတအ်ဂှ်တအ်ဂှ် မာန်ရ။

ပူဂိုလ်ညးမဟွံမွဲကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်ကေတ်လျိုၚ်

ဂလာန်ဝွံ ဍာံစၟတ်သြန်ရ။ ကုပူဂိုလ် ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် တၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်,ကေတ်လျိုၚ် ဂှ် ဒှ်အဓိကဇၞော်မွဲရ။ ကု“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဟွံမွဲကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်ဂှ် ကောန်ဂကောံတအ် ဂွံရှ်ေသှ်ေရဴဂဴလေဝ် ဒှ်ဟွံမာန်တုဲ အာစိုပ် ဒဵုကဵုက္ဆံၚ် ဍုၚ်ကွာန်လီု ဂကောံလီု လေပ်ရ။ “ဒးတှ်ေ ဗီုဒး၊ ဗၠေတ်တှ်ေ ဗီုဗၠေတ်” ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ဒးနွံကဵုသစ္စ ဒးနွံကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ် လ္တူဂလာန်ဇကု လ္တူကမၠောန်ဇကု ဍိုက်က်ပေၚ်ၚ်ထေက်ရ။

ပူဂိုလ်နွံကဵုဓရ်အဂတိ ဟွံတပ်တး

ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ယဝ်ဟွံတပ်တးမ္ဂး ဒှ်ဂၠံၚ်တရဴသွက်ဂကောံဂွံယုတ်ဒေက်စှ်ေဟေၚ်ရ။ ယဝ်ရံၚ်လ္ပာ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မ္ဂး ပူဂိုလ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် မိက်ဂွံဒှ်တဴ “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဗွဲမလောန်ရ ဆ္ဂး ဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တုဲ ရံၚ်ကဵုလာဘ်သကာဟွံဗဗွဲဓရ်တအ်မ္ဂး ဍုၚ်ကွာန်မွဲမွဲ ထေက်ကဵုဒးတောတက် ဒးၜိုဟ်သြိုဟ်ဂှ် ဟွံတောတက် ဟွံၜိုဟ်သြိုဟ်ကၠုၚ်ရ။

ပူဂိုလ်ဟွံဂံၚ်ဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်

ပ္ဍဲအရာပံၚ်ကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံဝွံ ပွမဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်မွဲဂှ် ဒှ်တၚ်အဓိကမွဲသာ်ကီုရ။ သၠေဟ်ပမာ ဒှ်ကၠုၚ်ၜါလွးတုဲ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ယဝ်ဟွံဂံၚ်ဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်မ္ဂး ကမၠောန်လဇုဲလဇ ဟွံစိုပ်ဒ္တုဲဒှ်မာန်ရ။

ပူဂိုလ်ဟွံမွဲကဵုဓရ်မေတ္တာ

ဒဒိုက်၊တသိုခ် ကောန်ဂကောံ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ယဝ်ဟွံသ္ပစၟတ်၊ဟွံကၠိုဟ်လဝ်မ္ဂး ကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံ ဟွံစိုပ်တရဴရ။ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ်ဒးနွံကဵုတၚ်သၠာဲဂတးလညာတ် ကုကောန်ဂကောံရ။ ဟွံထေက်ကဵုစွံဓရ်ဣဿာ မစ္ဆရိယ လ္တူကောန်ဂကောံတအ်တုဲ ဒၞာဲထေက်ကဵုဒးထိုၚ်သးမ္ဂး ဒးထိုၚ်သး ဒၞာဲထေက်ကဵုဒးကဵုက္ဍိုပ်မ္ဂး ဒးကဵုက္ဍိုပ်လေပ်ရ။

သရုပ်ကၠေံမ္ဂး ဂကောံမွဲမွဲ ဂွံအာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴအံၚ်ဇၞးမာန်ဂှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” လေဝ်ဒးခိုဟ်၊ ကောန်ဂကောံတအ်လေဝ် ဒးတီတာလျိုုၚ် ဘိုၚ်ယိုက်ဂၠေၚ်အာမ္ဂး အံၚ်ဇၞးလောဲလောဲရ။ မွဲသာ်ပၠန် ပ္ဍဲအရာကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံဂှ် ပရေၚ်ဂကောံ, ပရေၚ်ပူဂိုလ် ပိုယ်တအ်ထေက်ကဵု ဒးပါ်ပါဲလေပ်ရ။ ယဝ်ရ ပါ်ပါဲဟွံလေပ်မ္ဂး ပူဂိုလ်မွဲကဵုမွဲ ဒက်ဝဲဒှ်သၞ ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ “ပရေၚ်ပူဂိုလ်မ္ၚးဏံ ၜိုန်ပၟိက်ဟွံတုပ်ညးသ္ကအ်ကီုလေဝ် ကိစ္စစပ်ကဵုကမၠောန်ဂကောံမ္ဂး ဒးပံၚ်ကၠောန်ညးသ္ကအ်ဂွံ” စိုတ်ဓါတ်ဗီုဏံဒးနွံထေက်ရ။

  ဓမ္မေ ဟောန္တု သဂါရဝါ

မၚ်ဗၠာဲဗျူဟာခေတ် (လျးကျာ်သြဳ)

(11/7/2020)
crd [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၄၀၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ==

 လိက်ပတ်

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု

 တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု(အင်္ဂလိက်: Mon Kingdom Hongsawatoi Fallen Day) ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲကဵုဂိတုပသာ် (၈) စွေက်တုဲ မဒှ်တ္ၚဲ မရန်တၟအ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ မဒးဒုင်ပလီု ကုသၟိင်ဗၟာ အလန်လက္ကရဴအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၅၇ (သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉) တေအ် နကဵုသၟိင်ဗၟာ အံင်ဇေယျ မဒှ်သၟိင် နူ မုက်ဆဝ်ပေါဝ်တုဲ ဒှ်တ္ၚဲ ဂကူမန်တအ် မဗှ်ဗၞုဟ် ဒှ်လၞီ ဟိုတ်နူ ဍုင်ဇကု မစိုပ်အာ သၟဝ်ဂကူညးတၞဟ်ကီု သီုကဵု ဂကူမန် မဂၠိုင်ကဵု လက်ကိုဋ် သီုမၞိဟ်ဗြဴ ကောန်ၚာ် ခမဳသင် မဒးဒုင် စံင်ယဇ် ဂစိုတ်ပဠက်ဏာလဝ်ဂကူဂှ်ရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် နကဵု တ္ၚဲမစၟတ်သမ္တီ ဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်ယဇ် ကုဗၟာဂှ် ၜိုန်ရ ကၠောန်ကၠုင် နူစ ခေတ်ပၠန်ဂတးမန် ကလေင်ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲခေတ်တၟိ (ကြဴနူခေတ် ကဝ်လဝ်နဳ) ကီုလေဝ် နကဵု ပရေင်ချဳဓရာင် ဂကောံမၞိဟ်မှာဇန်မန်မွဲဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲအခိင် ဍုင်ဗၟာ တၠအဝဵုပၞာန် မအုပ်ဓလီုလဝ် ဗွဲမတေင်ဂြတ် ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ် ဟီုဂွံရ၊၊

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု
Cannon-inscription.jpg                
လိက် သၟိင်ဗၟာအံင်ဇေယျ မချူလဝ် ပ္ဍဲအမၠံက် မြတဗူ၊
(၁) သံလျှင်ရ မြတဗူ --။ (၂) ကုဓရ မဵုကြီး

(၃) သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ခု ကဆုလပြည်ကျော် (၄) ၆ ရက် ညတချက်တိကျော် ဟံသာဝတီ (၅) မဟာသတ္တြု သေဒ
အဓိပ္ပါယ်
အဗၠံက်မြတၜူ မသီဂွံ နူဍုင်သြေင်။
ဗြဲဇၞော်ကုဓရ (ပတိုန်စလဝ် အမၠံက်။ မဂွံအဓိပ္ပါယ် အမၠံက် မဗဂူဖျေဟ်ပၞောတ်ဒေါသ ညံင်ဗြဲဇၞော် (ကုဓ (ပါဠိ) - ပၞောတ်ဒေါသ))
သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ပသာ် ၆ စွေက် (8 May 1757)[၁]အခိင်ဗတံ လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်မဟာသၞသတြု(ဗၟာ)။၊
ဍုင်မကၠောန်
ဒၞာဲ ဂကူမန် မနွံ
ပေါဲသဘင်ဂမၠိုင်
ပူဇဴ ပၞာင်သ္ဍဴ ကေုာံ က္ဍိုင်ဇၞောဝ် ပ္ဍဲကျာ်၊ ဟီုတွဟ် ပရူဟံသာဝတဳလီု ကေုာံ ဗီုလဵု ဂွံကလေင်ပ္တန် ဍုင်မန် မွဲဝါပၠန်
ဗီုမကၠောန်သဘင်
သွက်ဂကူမန်တအ် ဂွံကလေင်ဗှ်ဗၞုဟ် ဝင်အတိက်ဇကု
စနူ
မေ ၉၊ ၁၇၅၇ (မရနုက် ကဵု ၂၆၄)
ပသာ် (၈) စွေက် (တ္ၚဲကၟာင်ဍုင်သရိုဟ်ဂှ် ပသာ် ၆ စွေက် (ဂိတုမေ ၉)
မဆက်စပ် ကု
ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ မဒးဒုင်ပလီု ဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်ယဇ် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူ ကဵုသၟိင်ဗၟာ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၁၁၉ ဂိတုပသာ် (၈) စွေက်၊၊
စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု	


ဗီုဂတာပ်လိက် ဂျာနေဝ်တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ မဒှ်ဗီု ကောန်ဂကူမန်တအ် ကလေင်ဇက်လုပ် နန်ဍုင်ဗဂေါ နကဵုအလာံခေတ်တၟိ၊ နမရန်တၟအ် မန်ကလေင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်မန်တၟိ၊၊
တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မကၠောန်ဗဒှ် နဒဒှ် ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၇ ပ္ဍဲသၞာံ ဟံသာဝတဳလီု ပေင် (၂၅၀) သၞာံဂှ် ဟီုဂွံရ၊၊ ကၠာနူဏအ် ပ္ဍဲကဵုတိဍာ်ဗၠးၜး ဒၞာဲဒေသ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ မအုပ်ဓုပ်ဂှ် နကဵုအခန်ကၞာ ဟီုတွဟ် ကေင်ကၠောန်လဝ် ညိညကီုရ၊၊ တုဲပၠန် အခိင်ကာလ ဂကူမန်တအ် မအာစိုပ် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် နကဵုအစဳအဇန် ကုလသမဂ္ဂ မဖျေဟ်ဒၞာဲ ကုညးမဒှ်ဒဒိုက်တုဲ ဂကူမန် ပ္ဍဲအမေရိကာန်တအ် စတမ်နူ သၞာံ ၁၉၉၄ နကဵုအစဳအဇန် ထ္ၜးဆန္ဒ ဂတရုင်ကလုတ်ဗၟာ ဇၟာပ်ပ်သၞာံရ၊၊ ဗွဲကြဴ နူဂှ်ညိ ၜိုတ်သၞာံ ၂၀၀၀ ဂှ် ဂကူမန်တအ် ပါဲနူကဵု ရးအမေရိက ကဵု ရးအဝ်သတြေလျာတုဲ စိုပ်အာ သီုကဵု ရးယူရောပ်တအ်ကီုရ၊၊ မန်ဒေသအလုံလိုက် (အမေရိက၊ အဝ်သတြေလျ၊ ယူရောပ်) တအ် ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန် ဂကောံပံင်ကောံမန်ဍုင်သအာင် မွဲရ၊၊ နကဵုဂကောံဏအ် ပံင်တောဲ ကုမန် ပ္ဍဲဍုင်မန် ဗွဲတၟေင် ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ၊ ညးတာလျိုင် ပရေင်စန်ဒက် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗွဲတၟေင် နာဲအံင်မ္ၚဵု) တုဲ သၠုင်ပတိုန် အသိင် ပရေင်ချဳဓရာင် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂကူမန် ပ္ဍဲဍုင်မန်တေအ်ရ၊၊ မန်ဍုင်သအာင်ဂှ် ပ္တိတ်ကဵုသြန်ခရိတ် ကေုာံ လညာတ်တုဲ မၞိဟ်မဗမံက်ရုပ်ရဴကမၠောန်ဂှ် ကောန်ဂကောံ ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ကေုာံ နာဲအံင်မ္ၚဵု မဒှ်မၞိဟ်မပၠတရဴရ၊၊

လညာတ်မ္ဂး ＂ကမၠောန် ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် ညံင်ဂွံစိုပ် ပ္ဍဲညးဍုင်ကွာန်မန်＂ ဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူပရေင်ပံင်ကောံ အကြာမန် မစိုပ်ဍုင်သအာင် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်မန်တအ်ရ၊၊ နကဵုလညာတ်ဂှ် ရုပ်ရဴကမၠောန် ညံင်ဂွံမံက်ဂှ် ညာတ်ကေတ် ပ္ဍဲမန်

တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် မဒှ်တ္ၚဲ ပ္တန်ဍုင်၊
တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မဒှ်တ္ၚဲ မန်ဒးကျဟောံဗြမ်ဍုင် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူ ကုဗၟာ၊
တ္ၚဲပၠန်ဂတး မဒှ်တ္ၚဲ ကောန်ဂကူမန် ဂစာန်တဝ်စၞေဟ် သွက်ဗၠးၜးဂကူမန်၊
တ္ၚဲပိဝွံ စွံအာရီုတုဲ ဒးကၠောန်အာရောင်၊၊ ကၠောန်ပၠန်ရ သ္ဒးဒှ် နကဵု ဗီုပြင်ပရေင်ချဳဓရာင် ကောန်ဂကူဂှ် ဒးကၠောန်ရောင်၊၊ တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် တ္ၚဲပရေင်ချဳဓရာင် အလုံဂကူမန်မွဲ တုဲဒၟံင်ရ၊၊ သှ်ေဒၟံင် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ကဵု တ္ၚဲပၠန်ဂတး ရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် မၞိဟ်တီအောန်တုဲ လဆောဝ်မ္ဂး ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကၠောန်ဒၟံင် သဘင်ဟီုတွဟ်ညိည ကဵု ဂကူမန် မစိုပ်အမေရိကာန်တအ် အာထ္ၜးဆန္ဒ ပ္ဍဲဂတမုက် ရုင်ကလုတ်ဍုင်ဗၟာရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ကာလဂှ် ၜိုန်ရ ရဲတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ကၟာတ်လဝ် အခေါင်ပရိုင် ဗွဲမတေင်ဂြတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်ပ်သၞာံ နူကဵုဌာနရေဒဳယော RFA ဘာသာဗၟာ နူကဵု ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ဗလးကဵုဒၟံင်ပရိုင် မန်ပ္ဍဲအမေရိကာန် ထ္ၜးဆန္ဒ ဂတမုက်ရုင်ကလုတ်ဗၟာ ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ်တုဲ ယၟု ကေုာံ စၟတ်တ္ၚဲဂှ် ဂကူမန်တအ် ဗွဲမဂၠိုင် တီကေတ်ဒၟံင်အိုတ်ကီုရ၊၊ ညံင်ဂွံဒှ် နကဵုပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်၊ ညးဍုင်ကွာန်ဂွံတီ ပရူဟံသာဝတဳဂှ် ချပ်ဂၞန် ရေင်သကအ်ဂှ်

ဒုင်သဇိုင် ကုဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်လဝ်ယဇ် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်လဝ်ဂကူတုဲ သ္ဒးဖန်ဇန်အာ ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ကုအခိုက်ကၞာဂကူမန်၊၊
နကဵုအကာဲအရာလဵုဒှ်ဒှ် ဗွဲမဗၠးဒုဟ် ဗၠးရာ ကုတၠအဝဵုဗၟာဂှ် ညံင်ဂွံညးဍုင်ကွာန်တအ် ဂွံကၠောန်အာဂွံဂှ် သ္ဒးဖန်ရောင်၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် အခေါင်ညးဍုင်ကွာန် ကောံရေင်သကအ် ဟွံမဲ၊၊
ဒုင်သဇိုင် ကုတင်ဗွဲလတူတအ်တုဲ ချပ်ရေင်သကအ်ဂှ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ နူဒိန်မက် ပတိုန်လညာတ် ＂ဆဝ်မ္ၚုဟ် ဂကူမန် ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မဒှ် တ္ၚဲသဳ ပသာ်ဒစာံစွေက်ဂှ် ရန်တၟအ်ကဵု ဇုဇဗဴလပိုယ် မဒးဒုင်ဂစိုတ် ပဠက်ဂကူ၊ မဒးဒုင်စံင်ယဇ်ဂှ်တုဲ ကောံရေင်သကအ် အာဇရေင်ကျာ်တုဲ ဍေန်ပၞာင်၊ အတိုင်အခိုက်မန် သွက်ညးမစုတိတအ်ဂှ် ညးထောအ်ဇၞောဝ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ကၠောန်ဇၞောဝ်တုဲ ပူဇဴကျာ်ရ၊၊ ကၠောန်ဗီုဏအ်မ္ဂး နကဵုအလဵုအသဳ ကၟာတ်လဒဵုဟွံဂွံ ပဒုဟ် လတူညးဍုင်ကွာန် ဟွံဂွံရ၊၊ တုဲပၠန် ညးဍုင်ကွာန်တအ်လေဝ် ဂွံတီကေတ် ပရူတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုမာန်ရ၊၊＂

နကဵုကသပ်ဂှ် မၞိဟ်ဂမၠိုင် တုပ်စိုတ်တုဲ ဖျေဟ်အစဳအဇန်ကမၠောန် ညံင်ဂွံစကၠောန် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၆ မဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၄၉ သၞာံ၊၊ ကေတ်အသိင် ပွိုင်မွဲသၞာံတုဲ သွက်သၞာံဂတ မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ်မ္ဂး ညံင်ဂွံဒှ် ဒေသဇဳဇဳ သီုကဵု ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါ လတူကျာ်မုဋ္ဌော (မုဟ်တဴ)ဂှ် ဖန်ဇန်ရောင်၊၊ အတိုင်မဖျေဟ်လဝ် အစဳအဇန်ဂှ် စဗၟံက်ရုပ်ရဴတုဲ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု နကဵုဗီုပြင် ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်မန် နမပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၆ ဂှ်ရ၊၊ ဆဂး ဒေသဟွံဇဳရ၊၊

သွက်ဂွံဆဝ်မ္ၚုဟ် ဗၟံက်ရုပ်ရဴ သွက် မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ် နူကဵု ဂကောံပံင်ကောံမန်ဍုင်သအာင် ဖျေဟ်လဝ်သ္ဂုတ်သွာတ် ဒးပံက် ဗော်သွးကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုပေင် ၂၅၀ သၞာံမွဲ နကဵုဂကောံနာနာရောင်၊၊ ပ္ဍဲကဵုကမ္မတဳဂှ် ညးစၞး နူဗော်ဍုင်မန်တၟိ၊ ဂကောံညဳသၟဟ်ဂကူမန် (MUL)၊ ဂကောံမန် နယူဇြဳလာန်၊ ဂကောံမန်အဝ်သတေလျာ၊ ဂကောံမန်မလေရှာ၊ ဂကောံမန်ပံင်ကောံ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် (ဗော်ကလေင်ဒက်ပတန်ဍုင်မည်)၊ ဂကောံမန်ခေနဒါ၊ ဂကောံမန် ရးယူရောပ်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ဂကောံမန်ဒိန်မက်၊ ဂကောံမန်ဝှေန်လာန်၊ ဂကောံမန် နေတာလာန်၊ ဂကောံမန်နဝ်ဝေတအ် ပါလုပ် ပ္ဍဲကမ္မတဳဂှ်ရ၊၊

နူကဵုကမ္မတဳဂှ် ဖျေဟ်လဝ် သ္ဂုတ်သွာတ် ကၠောန်ပ္တိတ်

ကဝးဒွက် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ နာဲရတ်ရတ် မန်ဇြာ ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်အမေရိကာန် ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
လိက်ဂျာနေဝ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်ဒိန်မက် ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာ ရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊ ဂျာနေဝ်ဂှ် တၠဂုဏ်အစာ ဣန္ဒလင်္ကာရ (ဘာကျာ်သြဳမန်)၊ တၠဂုဏ်အစာကေလာသ (တၠဂုဏ်သေံ) ဗိုင်ကၠောန်ကဵု ပ္ဍဲအရာ မဖျေဟ်ဒဳဇာင် ကေုာံ အရာတၞဟ်၊ နာဲတိုင်ပ္ကဴ နူကဵု ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ဒှ်မၞိဟ်မချဳဓရာင် ညံင်လိက်ဂွံစိုပ်စက်တုဲ ကောန်ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ကောန်တာလျိုင် ညံင်ဂွံစိုပ် တဲဂကူမန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဒေါအ်လဝ် ပန်ပှော် ကုတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတုဲ တၞဟ်န ဂွံတြးလောဲသွာ ဟွံဂွံဒှ် အန္တရာဲ ကုညးမချဳဓရာင်တအ်တုဲ ဒုင်လဝ်ယၟု တြးပ္တိတ် နူကဵု ဌာနပရေင်စန်ဒက် (ဗဟဵု) ဗော်ဍုင်မန်တၟိ၊၊
ပလောအ်တဳရှာတ် မစုတ်လဝ် တဆိပ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊ ဂကောံသၟတ်လညာတ်တၟိ ကေတ်တာလျိုင်တုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာ ရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
ထိုင်ကၟာဲ (ဟွံဒှ်ပတိတ်)
ဝဳဇြဳဒဳ နာဲလျးရတ် (ဂင်ယင်) ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက်ဗၟံက်အာရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
အရာတအ် သီုဖအိုတ် ညံင်ဂွံဒှ်တိတ် ကၠာဟွံစိုပ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ	
အတိုင် ဗော်သွးကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ မရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံ ဗၟံက်ရုပ်ရဴကမၠောန်ဂှ် နာဲအံင်မ္ၚဵု နူဌာနစန်ဒက်ဗဟဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကေုာံ ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ (MYPO) ပံင်ကောံ ကုဂကောံသင်သၟတ် ပ္ဍဲဍုင်မန်တုဲ ဗၟံက်အာရုပ်ရဴရ၊၊ သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ် နူဒေသနာနာ ပ္ဍဲဒေသညးကဵုညး ဗၟံက်ရုပ်ရဴကမၠောန် နကဵုမဍေန်ပၞာင် ရာဒၞာမံက် ပ္ဍဲကဵု ကျာ်စေတဳတအ်ရ၊၊

ဍုင်ဗဂေါ	
ဂကောံသၟတ်မန်တအ် ပ္ဍဲတ္ၚဲပသာ် (၈) စွေက်ဂှ် ပြာပ်အာ ဒၞာဲအာဲကၟာဲဂကူမန်တြေံ ပ္ဍဲလတူဍုင်ဗဂေါ မပ္တံ ဒၞာဲကျာ်ပန်၊ နန်၊ ကျာ်ၜိုပ်တုဲ ပၠးပ္တိတ်ယာတ် မချူလဝ်＂ပသာ် ၈ စွေက် တ္ၚဲဍုင်ဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ ဍုင်ဗဂေါ＂ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်သဝ်တ္ၚဲဂှ် ခမဳသင် ကေုာံ ကောန်ဂကူမန် လတူဗဂေါ ၜိုတ် ၂၀၀ဂှ် ကောံအာ ဇရေင်ကျာ်မုဟ်တဴ သွက်ဂွံဍေန်ပၞာင် ပူဇဴကျာ် နကဵုမဗဒှ်မလိက် တ္ၚဲဍုင်ဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊ တုဲဂှ် ဖဍောတ်လ္ၚောဝ်ကျာ် ရာဒၞာဖျေဟ်မေတ္တာ ကုဂကူမန် မဒးဒုင်ဂစိုတ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဍုင်လီုတေအ်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ညးသၟိင်တၠဗၟာတအ် ပြာပ်ကၠုင်တုဲ စၟဳစၟတ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူမဒှ်ကမၠောန် မဍေန်ပၞာင် ပူဇဴကျာ်တုဲ ဍေဟ်တအ် ကေတ်ဒုဟ်ဟွံဂွံ၊ ကောန်ဂကူမန် လတူဍုင်ဗဂေါတအ် ဆက်ကၠောန်အာ ဗွဲမအံင်ဇၞးရ၊၊

ဒဵုမာဲ၊ ဆက်တဲ	
သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်ဒေသ ဒဵုမာဲဆက်တဲ ပံင်ကောံတုဲ ကၠောန်သီုမလိက်လက္ကရဴတုဲ ဟီုဂး ပရူဝင်ဟံသာဝတဳ၊ ဗှ်လိက်လလောင်တြး ပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင် သီုမဂေတ်ကျာ်ရ၊၊

ကွာန်အၜေတ်	
ပ္ဍဲကွာန်ၜေတ်ဂှ် သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်တအ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဘာလကျာ် ဟီုဂး ပရူဝင်ဟံသာဝတဳ၊ ဗှ်လိက်လလောင်တြးလတူဘာတုဲ စှ်အာ ဇရေင်ကျာ်တုဲ နကဵုပ္ကဴ ကေုာံပၞာင်တုဲ ဂေတ်ကျာ်တုဲ ပူဇဴကျာ်ရ၊၊

ကၟာဝက် ကျာ်ဇြာ	
ဂကောံဗ္တောန်လိက်ပတ်မန် ကေုာံ ယေန်သၞာင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ဂကောံသၟတ်တအ် ပံင်ကောံတုဲ ကွာန်မန် ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် စှ်မွဲကွာန် ကောံကၠုင် ဇရေင်ကျာ်ဇြာ ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳ ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊ မၞိဟ်နူကွာန်တၞဟ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲကွာန်ညးတအ်လေဝ် ညးတအ်ကၠောန်လဝ်ကီုတုဲ ကောံကၠုင် ဇရေင်ကျာ်ဇြာ နဒဒှ် ဒၞာဲဒတန်ဗဟဵုရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဍုင်မန်မ္ဂး ပ္ဍဲဇရေင်ကျာ်ဇြာဂှ် မၞိဟ်ဂၠိုင်အိုတ် ဇၞော်အိုတ်ရ၊၊

ဒေသတၞဟ်ဟ်	
ပါဲနူ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ကေုာံ ဍုင်ဗဂေါတုဲ ဒေသတကအ်ခၟိုင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်၊ ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီုလေဝ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် မဂၠိုင်ကဵုဒၞာဲရ၊၊ ဟိုတ်နူမကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲတကအ်ခၟိုင်ဂှ်တုဲ တ္ၚဲယးဂတဂှ် ဗၠာဲသၟိင်ဗၟာ ကၠုင်စၟဳစၟတ် သီုဘပဠဏာ နကဵုဒုဟ် မဆက်ဆောံ ကုဍုင်သအာင်ရ၊၊

ဍုင်သေံ	
ပ္ဍဲကွာန်ဝင်ကဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ Songkhlalia River Hut and Resort ပ္ဍဲဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်သၟာပၠန်ဂတးမန် ဗွဲမဂၠိုင်တိုန်စိုပ်ရ၊၊ တုဲဂှ် မၞိဟ်တအ် ကောံအာ ဇရေင်ကျာ်သာမ်သုက်တုဲ ပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင် ကေုာံ က္ဍိုင်ဇၞောဝ်ရ၊၊ ပ္ဍဲဍုင်က္ၜင်ကံက်၊ မာဲဆံက်လေဝ် နကဵုအစဳအဇန် ခန်ကၞာကၠောန်ဗဒှ်လဝ်ကီုရ၊၊

ဍုင်သအာင်	

(နူပုင် ပ္ဍဲဗီု) နာဲမဂ္ဂါမန်၊ Broddi Siguroarson, တၠဂုဏ်ရတ်တ် မန်ဇြာ အဃောမအာဆဵု ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀သၞာံ ပ္ဍဲရုင်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ၊၊ နူကဵုကောံဓရီုဏအ် ဂကူမန် ဒှ်အာ ဂကောံထာဝရ ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု ဂကူရးတၟံ၊၊[၄]
ရန်တၟအ် ကဵုတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် (၂၅၀) သၞာံ ကေုာံ ဂကူမန် ဂွံတိတ်ဗၠး နူဘဝဍိက်တုဲ နူကဵု ဗော်ကလေင်ဒက်ပတန်ဍုင်မန် ကောန်ဂကူမန် (၅၇)တၠ အာထ္ၜးဆန္ဒ ဂတမုက် ရုင်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ ပ္ဍဲဍုင်နယူယျံက်၊၊ နာဲမဂ္ဂါမန် (ညးအုပ်ကာ ဗော်ကလေင်ဒက်ပ္တန်ဍုင်မန်)၊ မိပ္ကဴရတ် (ဒုဥက္ကဌ ဂကောံညးဗြဴမန် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်)၊ တၠဂုဏ်ရတ်တ်မန်ဇြာ ညးပိဝွံ အာဆဵုဂဗ ကုညးတာလျိုင် ဂကောံကုလသမဂ္ဂ မၞုံယၟု Broddi Siguroarson (Division for Social Policy and Development, Department of Economic and Social Affairs) Permanent Forum on Indigenous Issues.United Nations၊ သ္ဂောအ်ဓရီု ကိစ္စဂကူမန် ဗၞတ် (၅၀) မိနေတ်ဂှ် နူကဵုညးစၞးဂှ် ကဵုကသပ် ဂကူမန် ညံင်ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံ Permanent Forum on Indigenous Issues မာန်ဂှ် ပတိုန်အာတ်မိက်ညိ၊ ဒှ်ကောန်ဂကောံတုဲ နူကဵုညးစၞး ဂကောံမန် သွက်ဂွံတိုန်စိုပ် ကောံဓရီုဂှ်တုဲ ပတိုန်ထ္ၜး ပရူဂကူမန် ပ္ဍဲကောံဓရီုဂှ်ဂွံရ၊၊ စနူကဵုဂှ် ဂကူမန် ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံထာဝရ ပ္ဍဲဂကောံဂကူရးတၞံ ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂဂှ်တုဲ အလာံမန်ဂှ်လေဝ် ညးစုတ်လဝ်ကဵု မွဲကီုရ၊၊ ဇၟာပ်ပ်သၞာံ မန်အာတိုန်ဒၟံင် ကောံဓရီု ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု ဂကူရးတၟမ်တအ်ရ၊၊

ပါဲနူဂှ်တုဲ နူကဵု ကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ ချူလဝ်လိက် သွက်ဂွံဗစိုပ် ဇရေင်ညးအုပ်ကာနာနာ ကုလသမဂ္ဂ ဗေန်ကဳမုန် (Mr. Ban Ki Moon, Secretary General)ဂှ်လေဝ် ဂွံကဵုဗစိုပ်ကီုရ၊၊ ကောန်မန် (၉) တၠဂှ် အာထ္ၜးဆန္ဒ ဂတရုင်ကလုတ်ဗၟာ ပ္ဍဲဝတ်ယှေန်ဒါန် ဒဳဇြဳ၊၊ ပ္ဍဲဘာလကျာ်မန်တအ်ဂှ် ကၠောန်သဘင် နကဵုအစဳအဇန် မဍေန်ပၞာင် ရာဒနာ ဇိုန်ပိုန် ကုဂကူမန် မဒးဒုင်ဂစိုတ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ကျဍုင်တေအ်ကီုရ၊၊

ဍုင်အဝ်သတြေလျာ၊ ဍုင်ဒိန်မက်၊ နာဲနေတာလန်၊ ကေုာံ ဍုင်တၞဟ်ဟ်တအ်လေဝ် ကၠောန်ဗဒှ် စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု နကဵုအစဳအဇန် မဍေန်ပၞာင် ဟီုတွဟ် ပရူဝင်မန် ကေုာံ အကာဲအရာ ဘဝဂကူမန် တ္ၚဲဏအ်အိုတ်ကီုရ၊၊

HFD-Bago.jpg
ဝင် စတုတ္ထ ဟံသာဝတဳ	

တတိယ ဟံသာဝတဳလီု	
သၟိင်ဗၟာ တပေန်သောဲထဳ ကၠုင်ဗတိုက် ပၠံင်ကေတ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ နူသၟိင်ဒကာရတ်ပိ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၀၁ ဂှ်တုဲ တၞောဝ်ဨကရာဇ်မန် ပ္ဍဲဟံသာဝတဳ ပိုတ်အာရ၊၊ ကျာ်ဇၞော်ဓမ္မရာမ မၞုံပိုန် ဘာအသောကရာမ်ဂှ် ပအပ်ကွးဇကု မၞုံယၟု သၟိင်ဍောတ် ကုတပေန်သောဲထဳ၊ သၟိင်ဍောတ်ဂှ် ဒှ်ကောန်သၟိင်စဍုင်ဒသေတ်ရ၊၊ ခြာဟွံလအ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၂ ဂိတုပသာ် ၁ စွေက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါဂှ် သၟိင်ဍောတ်ဂစိုတ်ကၠေအ် တပေန်သောဲထဳတုဲ ပိုင်ပြဳ ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ ဆဂး သၟိင်ဍောတ် ဂွံပိုင်ဍုင် ၜါဂိတုလပါ် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ကလေင်ဂစိုတ်ကၠေအ်ပၠန်တုဲ သၟိင်ဓဝ် တိုန်ပသၟိင်ပၠန်ရ၊၊ သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳဂှ် ဒှ်ကောန်သၟိင်ဗညာရာံစေဝ် (၈၅၃-၈၈၈) မဒှ်ကောန်စဴ သၟိင်ဓမ္မစေတဳရ၊၊

ဂတဂှ် ခြာဟွံလအ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၃ ဂိတုစဲ ၃ စွေက် တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် ကြဴနူသၟိင်ဗၟာဘုရင်နံင် ကလိဂွံဇမၞး သရေခေတ္တရာတုဲ စိုပ်ကၠုင် ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ သၟိင်ဗၟာ ဘုရင်နံင် ကဵု သၟိင်မန် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ပြိုင်ဗဇဵုစိင် ဂြင်စိင် သၟိင်ဘုရင်နံင်ကဝ်၊ သၟိင်ဘုရင်နံင်လေဝ် ဒးဂိသကေဝ်အာ ဗွဲမဂၠိုင်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူဗိုလ်လဗး ဘုရင်နံင်ဂၠိုင် မလုပ်သီဍုင်တုဲ သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ဒးဒဴလုပ်အာဂြိုပ်ရ၊၊ ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳဂှ် ကလေင်စိုပ်အာ သၟဝ်တဲဗၟာပၠန်ရ၊၊ စိုပ်သက္ကရာဇ် ၉၁၉ ဂိတုမြေက္ကသိုရ်ဂှ် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ဒးဒုင်ရပ်တုဲ စဵုကဵုစဴသွဝ် ဟွံပင်တဲလ္ၚောဝ် ဘုရင်နံင်ရ၊၊

ဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳဂှ် လဆောဝ် ဒှ်ဍုင်ရာဇာဌာနဳ၊ လဆောဝ် ဒှ်ဍုင်သၟဝ်အင်ဝ ဆဂး နူဘုရင်နံင် မသီဂွံတုဲဂှ် ဒးမံင်ကၠုင် သၟဝ်ဗၟာရ၊၊ စိုပ်လက်ထက် သၟိင်ဗၟာဓမ္မရာဇာဓိပတိဂှ် ဗၟာတအ် ပၠံင်နန် ရေင်သကအ်တုဲ ဍုင်ကွာန်ဟွံၜိုဟ်သြိုဟ်၊ ဂကူသေံတအ်လေဝ် ကတဵုသပုန် တဝ်စၞေဟ် ကဵုဗၟာရ၊၊

စတုတ္ထ ဟံသာဝတဳတန်	
ပ္ဍဲဗဂေါဟံသာဝတဳဂှ် သၟိင်စဍုင်ဗၟာ နာဲသာအံင်ဂှ် စနူကဵု သက္ကရာဇ် ၁၁၀၂ ဂိတုဇှ်ေပေင် တ္ၚဲဗြဴဗတိဂှ် ဂစိုတ်ထောအ် မၞိဟ်ဟွံမိက် ပုန်ကဵု အင်ဝတုဲ လလောင်တြး ဍုင်ဗၠးၜးမွဲရ၊၊ မန်တအ်လေဝ် ချပ်ဒၟံင် ညံင်ဂွံဗၠးၜး နူဗၟာတွဵုတုဲ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဂွံအခေါင်ခိုဟ် ဂစိုတ်ထောအ် နာဲသာအံင် ရ၊၊ နာဲသာအံင် ချိုတ်အာတုဲ သၟိင်ဗၟာဗလးနင် မင်ရာဲအံင်နာင် သီုကဵု ဒပ်ပၞာန် ဗွဲမဇၞော် ကၠုင်ဗတိုက်တုဲ မန်တအ် ဒးမံင်အာ သၟဝ်ဗၟာပၠန်ရ၊၊ ဆဂး မန်တအ် ပံင်ကဵု သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳတုဲ ကလေင်ဂစိုတ်ထောအ် မင်ရာဲအံင်နာင်ပၠန်ရ၊၊ သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳဂှ်လေဝ် ဒှ်ဂကူဗၟာ ဆဂး ဒှ်မၞိဟ် ဟွံမိက်မံင် သၟဝ်အဝဵုသြဇာအင်ဝရ၊၊

သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳ ဂွံပိုင်ဍုင် ဗၞတ် ၆ သၞာံ ပ္ဍဲအခိင်မအာဝေင်ဂြိုပ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၀၈ ဂိတုမာဃ် ၁၂ မံက် တ္ၚဲအဒိုက်ဂှ် နာဲစရင်ခိုင် ညးမဒှ်ဂကူဗၟာပၠန် သီကေတ် အဝဵုဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳပၠန်ရ၊၊ ဆဂး မန်တအ် ကလေင်ဖျေဟ်ထောအ် နာဲစရင်ခိုင် နူဒဒှ် ဨကရာဇ်တုဲ ပ္ဍဲဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၄ မံက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါဂှ် မန်တအ် ခပတိုန် မဟာသေနာပတိ ဗညာဒလ နဒဒှ် ဨကရာဇ်ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ ဗညာဒလဂှ် ကာလမတိုန်နန်ဂှ် ကလိဂွံယၟု ဗြမိုင်ဓိရာဇာနာဓိပ္ပတိ၊၊ ဆဂး ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်ခၞိင် မဒှ်လိက်ဒေအ်ညး (ဥပ္ပရာဇာ) မချူလဝ် နကဵုယၟု မဟာသေနာပတိရာဇ်၊ ဟိုတ်မဒှ်လဝ် သကိုပ်ပၞာန်တုဲ ညးဂမၠိုင်တီလဝ် ဗညာဒလ ဂှ်ရ၊၊ ပ္ဍဲကဵုလိက်ဝင်မ္ဂး တၠညးဗညာဒလ မြဴသာ်ဝွံ ချူစဂၠိုင်ရ၊၊ နူစ သၟိင်ဗၟာ ဘုရင်နံင် မလုပ်သီကေတ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၃ တေအ်တုဲ လုကဴ ပွိုင် ၁၉၅ သၞာံဂှ် ဍုင်ဗဂေါ ဒးမံင်လဝ် သၟဝ်ဗၟာဂှ် စိုပ်သၞာံ ၁၁၀၈ ဂှ် အဝဵုသြဇာဍုင် ကလေင်စိုပ် တဲဂကူမန်ပၠန်ရ၊၊ အလန်ဝွံ ဒှ်အလန်မန် ကလေင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်ဟံသာဝတဳ အလန်စတုတ္ထ ရ၊၊

ဟံသာဝတဳ သီအင်ဝ	
ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်ဗၠးၜးမွဲဂှ် နကဵုသၟိင်ဗၟာအင်ဝ ဟွံဒးဂၞပ်လးလးရ၊၊ ညးဗလးနင် သွက်ဂွံဗတိုက် ကဵုမန် မဂၠိုင်ကဵုအလန်ရ၊၊ စိုပ် သက္ကရာဇ် ၁၁၁၂ ဂှ် ဥပ္ပရာဇာ အာဗတိုက် ပၞာန်ဗၟာ စိုပ်အာ စဵုကဵု မြစ်ဆုံ၊ ဗၟာစိုပ်ကရေပ်တုဲ သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာ သတိုးမင်းခေါင် အာတ်မိက် သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံတုဲ တုပ်စိုတ် ရေင်သကအ် အတိုင်ပယျဵုတိ သၟိင်မန် တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ကေုာံ သၟိင်ဗၟာ တၠညးဖရင်မင်ဂံင် မစၟတ်သမ္တီလဝ် ဗွဲပလိုတ်ၜဳဨရာဝတဳမ္ဂး တၟအ်ဗ္ဒင်ရမ္မဂှ် ပပယျဵုတုဲ လပါ်လတူ ဒှ်ရးဗၟာ၊ လပါ်သၟဝ် ဒှ်ရးမန်၊၊ ဗွဲဗမံက်ၜဳဨရာဝတဳမ္ဂး ကြုင်လှာဗ္ၚဂှ် ပပယျဵုတုဲ ကြုင်လပါ်သၟဝ်ကျာ ဒှ်တိရးဍုင်ဗၟာ၊ ကြုင်လပါ်သၠုင်ကျာ ဒှ်တိရးဍုင်မန်ရ၊၊ ပါဲနူဂှ် တၞဟ်နမဂွံရီုဗင် ကမၠောန်ဇၞော်မောဝ်သာသနာကျာ်တုဲ ဗၟာတအ် ဗလးကဵု တၠပညာ မဒါတ်ထဝ် ငဥူ ကေုာံ ကောန်ရဲ ၜါစှော်တၠ ရ၊၊

ဆဂး ငဥူဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မကၠတ်လ္ၚတ် အကာဲအရာ ပရူဍုင်မန်တုဲ ညးကဵုဒုဟ်ဒဏ် အမိင်ဂစိုတ်ရ၊၊ ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ သၟိင်ဗၟာအင်ဝ ဗလးနင် မင်းရဲကျော်ခေါင် သွက်ဂွံ ကၠုင်ဗတိုက် ဝေင်ပၞာန်ကဵုမန်ပၠန်ရ၊၊ မွဲလပါ်ဂှ်လေဝ် ဟံသာဝတဳ ဒက်မိတ် ကုသကိုပ်က္ၜင်ပြင်သေတ် သဳခွာဒဳပရူနဝ် (Sieur de Bruno) တုဲ နူကဵုမန် ကဵုဒၞာဲဂအာင်တိ ကုပြင်သေတ် ပ္ဍဲဍုင်သြေင် မဒှ်ဍုင်ဗၞိက်တုဲ နူကဵုပြင်သေတ်ဂှ် ကဵုမန် အမၠံက်ပါင်စှ်ဒစာံ ၆ ဒကိုအ်၊ သေနာတ် ပိပန်ကၠံရ၊၊ ဒပ်ပၞာန်မန် ဇက်တိုန်အာ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၃ ဂိတုခ္ဍဲသဳ ၅ မံက်ဂှ် သီဂွံ ယှိုဲပံင်လံင်၊ ခ္ဍဲသဳ ၁၀စွေက်ဂှ် သီဂွံ ညောင်လှ၊ မြေက္ကသိုရ် ၈ မံက်ဂှ် ဂွံဇမၞးကေတ် ဒပ်ဗၟာ ခေန်ဥူ၊ မြေက္ကသိုရ် ၅ စွေက်ဂှ် သီဂွံ ငါသောက်၊ ပ္ဍဲသၞာံဂှ်အိုတ်ဂှ် သီဂွံအာ ဍုင်ကြံက်သေဝ်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၁၁၃ ဂိတုစဲ ၉မံက် တ္ၚဲဗြဴဗတိဂှ် မန်သီဂွံအာ ဍုင်အင်ဝရ၊၊

စတုတ္ထဟံသာဝတဳလီု	

လိက် သၟိင်ဗၟာအံင်ဇေယျ မချူလဝ် ပ္ဍဲအမၠံက် မြတဗူ၊ ((၁) သံလျှင်ရ မြတဗူ --။(၂) ကုဓရမ်ုကြီး(၃-၅) သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ခု ကဆုလပြည်ကျော် ၆ ရက် ညတချက်တိကျော် ဟံသာဝတီမဟာသတ္တြု သေဒ) မဂွံအဓိပ္ပါယ် အဗၠံက်မြတဗူ မသီဂွံ နူဍုင်သြေင်။ ဗြဲဇၞော်ကုဓရ။ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ပသာ် ၆ စွေက် (9 May 1757)[၅]အခိင်ဗတံ လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်မဟာသၞသတြု(ဗၟာ)။ ဟိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် သ္ဒးဒှ် တ္ၚဲကြဴနူပသာ် (၆) စွေက်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။
ဒပ်ပၞာန်မန် သီဂွံအာ ဍုင်အင်ဝတုဲ သၟိင်စဍုင်ဝုတ်ဒိုဟ်ဂမၠိုင် ကၠုင်ဒုင်သစာ ကုဟံသာဝတဳရ၊၊ မၞိဟ်မိက်ဂွံတဝ်စၞေဟ် ကုမန် ဗီုကဵု ကောန်သၟိင်အင်ဝတြေံဂှ်ကီု သရာဲပၞာန်ဗၟာတြေံကီု အာကောံဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဖအိုတ်ရ၊၊ မၞိဟ်ဇၞော်ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဥူအံင်ဇေယျဂှ် ဟွံကၠုင် ဒုင်သစာ ကုဟံသာဝတဳရ၊၊ ကာလဒပ်မန် သိဒ္ဓိဟံသာ ပြာပ်စိုပ်အာ ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ဂှ် ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ဂှ် ပခိုင်လဝ် ကၟာင်ဒပ် ဗွဲမခိုင်တုဲတုဲရ၊၊ တုဲပၠန် ကေတ်မာန် နကဵုပြယာဲတုဲ လၞိန်ဗပိန် ဒပ်မန်သိဒ္ဓိဟံသာမာန်အာရ၊၊ သကိုပ်ပၞာန်တၠဗာန် အာဗတိုက် ဂၠိုင်ကဵုအလန်ကီုလေဝ် ဒးကျစဴကၠုင်ရ၊၊ ကောန်ပၞာန်ဇကု ညးမဒှ်ဂကူဗၟာတအ်ဂှ် စိုပ်မုက်ပၞာန် ဟွံကဠင်အမိင်ဇကု ဒှ်အာ ကောန်ပၞာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ရ၊၊

မွဲလပါ်ဂှ် လပါ်ဗၟံက် ဍုင်ဟံသာဝတဳ သၟိင်သေံလေဝ် ဘပဠကၠုင် ဟံသာဝတဳကီုရ၊၊ တၞဟ်နဂွံသၠာဲ ဗီုပြင် မုက်ပၞာန်တုဲ သကိုပ်ပၞာန်တၠဗာန်ဂှ် ကော်ဖျဴ ဟံသာဝတဳတုဲ စၞးဂှ် ပလံင်ဏာ သၟိင်အခေါန်ထဝ် ကေုာံ သကိုပ်ပၞာန်ဗညာအရိန္ဒမ ရ၊၊ နကဵုသကိုပ်ပၞာန် ဗညာအရိန္ဒမလေဝ် အာဗတိုက်ဒၟံင် ဒပ်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် မဂၠိုင်ကဵုအလန်ကီုလေဝ် ကေတ်ဇၞး မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဟွံမာန်၊၊ ကြဴနူ မန်သီဂွံအင်ဝ ၜါသၞာံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၁၅ ဂှ် ဒပ်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် သီဂွံအာ အင်ဝရ၊၊

ဒပ်မန် နူအင်ဝ ဒးစှ်ေဒုင်လဝ် ပ္ဍဲပြန်၊၊ နူကဵု ဟံသာဝတဳပၠန်တုန်လေဝ် ဂကောံမြုဝန်ဍုင်ဂမၠိုင် ချပ်ရေင်သကအ်တုဲ သွက်ဂွံကလေင်သီကေတ်အင်ဝ ဗွဲမပြဟ်မာန်ဂးတုဲ ဗလးဏာ ဒပ်ပၞာန်ဗွဲမဇၞော်ရ၊၊ ဆဂး အခိင်ဂှ် စိုပ်အာအခိင်ကၞောတ်သၞာံရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ပၞာန်မဇီုရေင်သကအ်ကွေဟ်ဟ်ဂှ် စိုပ်အာအခိင်ဗြဲရ၊၊ ဒြဟတ်ပၞာန်မန် ပၞာန်ဂၠုင်ဂှ် ဒးဘဲဗြဲကျာကီု ဘဲပၞာန်ကီုတုဲ ဒးလီုလာ် ကျသ္ၚောံဗြံအာရ၊၊ ဟိုတ်နူကျပၞာန် ပ္ဍဲအလန်ဏအ်ဂှ်တုဲ ဒြဟတ်ဟံသာဝတဳ ဍိုန်လျစှ်ေအာ ဗွဲမလောန်ရ၊၊

ဒြဟတ်ပၞာန် အောန်စှ်ေဗက် ဂကူမန် မဟီုအရေဝ်ဗၟာတုဲ မဒုင်ပလဝ် ဂကူဗၟာ ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါ၊ ပ္ဍဲဍုင်ပြန်တအ်ဂှ် ကတဵုသပုန်တုဲ ဒပ်ပၞာန်မန် ပ္ဍဲကဵုပြန်ဂှ် ဒးဒြေပ်တိတ် နူဍုင်ရ၊၊ ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါဂှ် ၜိုန်ရ ကလေင်ထိင်မာန်၊ သပုန်တအ်ဂှ် ဗက်ရပ်ထိင်မာန်ကီုလေဝ် ဍုင်ကွာန်ဓရံက်ဓရာ်အာရ၊၊ ဒေသမၞိဟ်မဟီုအရေဝ်ဗၟာဂၠိုင် ဗွဲတၟေင် ဒေသလတူဍုင်လ္ဂုင်တအ်ဂှ် အဓိကိုရ် ကောန်ဂကူ အကြာဂကူမန် ကဵု ဂကူဗၟာ ကတဵုဒှ်တုဲ ဂကူမန် နူဒေသတအ်ဂှ် ဒးဒြေပ်ဒဴစှ်ေကၠုင် လပါ်ဍုင်လ္ဂုင် ဍုင်ဗဂေါရ၊၊ အဝဵုသြဇာမန် ပ္ဍဲဒေသဂှ်လေဝ် အိုတ်အာရ၊၊

ညးဇၞော်ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် အံင်ဇေယျဂှ် ဂွိင်ဖေက် ဇကုဟွံကလိဂွံအဝဵုတုဲ ကောန်ဨကရာဇ်အင်ဝတြေံ မပၠဒၟံင်ဒပ် ကရောမ်ဇကုဂှ် ဇကုဂစိုတ်ထောအ်တုဲ ဇကုဂွံဒှ် ဨကရာဇ်သၟိင်ဗၟာရ၊၊ အခိင်ညးစိုပ် ဍုင်ပြန်ဂှ် ဂကူအာမေရဳယာန် ဂြဳဂေါရဳ အာဝေလ် (gregory Aves) အာခစညးရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဟိုတ်နူဒြဟတ်ပၞာန်မန်အောန်တုဲ ဂကူယူရောပ် အင်္ဂလိက် မန်မကဵုလဝ်ဒၞာဲ ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း)ဂှ်ကီု၊ ပြင်သေတ် မန်ကဵုလဝ်ဒၞာဲ ပ္ဍဲဍုင်သြေင်ဂှ်ကီု ချပ်ကၠုင် သွက်ဂွံပံင်ကဵုဗၟာအိုတ်ရ၊၊ ညးဒြဟတ်ဇၞော်ၜါ ပြင်သေတ် ကဵု အင်္ဂလိက်ဂှ် ဒှ်ဂကူသၞတမ်ကဝ်တုဲ ပြိုင်ပကာန်ဒၟံင် ရေင်သကအ်ရ၊၊ ညးတအ်သီုၜါဂှ် မိက်ဂွံဂွံဒၟံင် သီုဒၞာဲဖအိုတ်ရ၊၊ ဆဂး နကဵုမန် ညးလဵုမွဲလေဝ် ဟွံကဵုလဝ် ဒၞာဲဂၠိုင်င် ဇၞော်ဇၞော်ရ၊၊ ယဝ်ရကဵုမ္ဂး ဍေဟ်တအ် ကလေင်သီဇကုမာန်ဂှ် မန်တအ်တီလဝ် ဒှ်မာန်ရ၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကဵုလဝ် ဒၞာဲသီုညးၜါတုဲ အကြာဒြဟတ်ၜါဂှ် ကလေင်ထိင်လဝ် အဝဵုသြဇာ ညးမွဲကုမွဲ ညံင်ဟွံဂွံဇၞော်တိုန်ရ၊၊

နကဵုအရီုအဗင် ဂြဳဂေါရဳတုဲ ကလုတ်ဗၟာအာဆဵုကဵု သကိုပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက် ဟေန်ရဳဗရက် (Henry Brooke) မၞုံပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်မာန်ရ၊၊ အင်္ဂလိက်ကဵုဗၟာ တုပ်အာစိုတ် ရေင်သကအ် နကဵုအင်္ဂလိက် ကဵုအရီုအဗင် နကဵုဒြဟတ်ပၞာန်ကီု သီုကဵုဒြဟတ်လွဟ် ကုဗၟာ စဵုကဵုသီကေတ် ဍုင်မန်သီုဖအိုတ်မာန်ရ၊၊ ကာလသီဂွံတုဲမ္ဂး ဗၟာဒးကဵုအင်္ဂလိက် ဒၞာဲဗဒိုပ် ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်၊ ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်ဂှ်တုဲ ကုပြင်သေတ်ဂှ် ဒးထဍေင်ပ္တိတ် နူကဵုဒေသဂှ်ရ၊၊ ပြင်သေတ်လေဝ် ကၠတ်ဗလးဏာမၞိဟ် သွက်ဂွံပံင်ကဵု ဗၟာကီုရ၊၊ ဆဂး နကဵုအရီုအဗင်ပူဂိုလ်ဂှ် အံင်ဇေယျဒုင်တဲတုဲ နကဵုကမ္မဏဳ (ဝါ) နကဵုဂကူဂှ် အံင်ဇေယျ ဟွံဒုင်တဲရ၊၊

ပရေင်ပံင်တောဲ အကြာဗၟာ ကဵု အင်္ဂလိက် ညံင်ဂွံလီုဂှ် နကဵုနဲကလုတ်ကီု နကဵုနဲပၞာန်ကီု ၜိုန်ရ ဥပ္ပရာဇာ ဂစာန်ဂၠိုင်ကဵုနဲကီုလေဝ် နကဵုပူဂိုလ်သကိုပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက်လ္ၚဵု ပါလုပ်ကၠုင် လပါ်မန်ကီုလေဝ် နကဵုဂကူအင်္ဂလိက်ဂှ် ဟွံပါလုပ်ကၠုင် လပါ်မန်ရ၊၊ 

ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ဒှ်ဍုင်ကိစ္စဇၞော် သွက်ပၞာန်ဟွံသေင်၊ ဒှ်ဍုင် ဒၞာဲဒတန်ဓါတ်ကျာ်ရ၊၊ ဆဂး ဒပ်ပၞာန်အံင်ဇေယျ စၞးအာဗတိုက်သြေင်ဂှ် လုပ်ဖျေဟ်ထောအ်ဒပ်ဇကု ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်ရ၊၊ ကျာ်စုလောဟ် (ဆူလေ)ကဵု ကျာ်လ္ဂုင်ဂှ် ပဒၞာဲဗဒိုပ်ဇကုရ၊၊ အတိုင်စၟတ်သမ္တီမ္ဂး အံင်ဇေယျ ဖျေဟ်ထောအ်က္ဍိုင်ကျာ်လ္ဂုင် မတ်မၞိက်ၚုဟ်က္ဍင်င်ဂှ် ကေတ်တုဲ ကဵုတၟာဲတဲ ကုအင်္ဂလိက် သွက်ဂွံဂွံလွဟ်ရ၊၊ ဟိုတ်နူဒပ်ဗၟာ မဖျေဟ်လဝ် ပ္ဍဲကျာ်တုဲ မန်ဟွံဂံင်ပန်တုဲ ဖအးထောအ်ဗၟာ နူလ္ဂုင် ဟွံမာန်ရ၊၊ ဗၟာ၊ အင်္ဂလိက် ကေုာံ သကိုပ်ပၞာန်ပြင်သေတ် ပံင်ကောံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၁၈ ဂိတုဒဂိုန် ၃ စွေက်ဂှ် လုပ်သီဂွံ ဍုင်သြေင်ရ၊၊ နူဂှ် ပၞာန်ဗၟာ၊ ပၞာန်အင်္ဂလိက်၊ ပၞာန်ပြင်သေတ် ဇက်ကၠုင်တုဲ ဗိုင်လဝ် ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ တၞဟ်နဂွံဗၜိုဟ်လလံပၞာန်တုဲ နကဵုခမဳသင်မန်၊ ခမဳသင်ဗၟာ၊ ခမဳသင်သေံ အာပညဳပညပ် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံကီုလေဝ် အံင်ဇေယျ ဟွံဒုင်တဲ၊၊ ယဝ်ရ ပအပ်ကဵု ကောန်ဝုတ်ဨကရာဇ်မန် မိဂုဏ် မ္ဂး နုက်ကဵုပၞာန်ရောင် ဟီုနင်ကီုလေဝ် ကာလကလိဂွံ ကောန်ဝုတ်ဨကရာဇ်တုဲလေဝ် ဟွံနုက်ပၞာန်၊၊ အလဵုဇကု ဨကရာဇ်ဟံသာဝတဳ တၠညးဗညာဒလ အာပညဳပညပ် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံဂှ် ရပ်ကၠေင်ထောအ် တၠညးဗညာဒလတုဲ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ဂိတုပသာ် ၄ စွေက်ဂှ် လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳတုဲ ဂိတုပသာ် ၆ စွေက် ကၟာင်ဍုင်ဟံသာဝတဳသရိုဟ် ပၞာန်ဗၟာလုပ်စိုပ်ဍုင်တုဲ ဂတဂှ် ၜါပိတ္ၚဲဂှ် ဗၟာသီဂွံအာ ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊

ဟံသာဝတဳလီုတုဲ	

ဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳ စိုပ်အာသၟဝ်တဲဗၟာတုဲ

တၠညးဗညာဒလဂှ် ရပ်ဏာ ကြိုင်စွံလဝ် ပ္ဍဲမုဟ်သဝ်ပေါဝ်၊ ဗွဲကြဴ နကဵုဒုဟ် မဆဝ်မ္ၚုဟ် မန်ညံင်ဂွံတဝ်စၞေဟ်တုဲ ကေတ်နင် ဍုင်လ္ဂုင်တုဲ ကုတ်ဂစိုတ်ကအ်၊၊
ကောန်ဂကူမန် ၜိုတ်မရပ်ဂွံဂှ် မၞိဟ်မသွံစဂွံဂှ် သွံစ နဒဒှ်ဍိက် မၞိဟ်မွဲ မသုန်စှ်ော၊ အစိတ်၊ ၜါစှ်ော၊ စှ်သုန် ဗွဲမဗဗွဲကဵု အဝဲခန္ဓကာယ၊
ကုမၞိဟ်မသွံစ ဟွံဂွံ၊ သွံဟွံအိုတ် သှ်ေဒၟံင်တအ်ဂှ် စုတ်ကဵုစာတ်တုဲ စံင်ဂစိုတ် သီုဖအိုတ် ဒစိတ်စာတ်၊
ခမဳသင်မန်ပိလ္ၚီပြင်င်ဂှ် ကဵုစိင်လိုန်တုဲ ဂစိုတ်၊၊ နကဵုဓဝ်ပတှ်ေညးတအ် အလဵုဇကုညးတအ် ဂစိုတ်ဟွံသေင် ကဵုစိင်လိုန်တုဲ မဂစိုတ်မ္ဂး ညးတအ် ဟွံကလိလောန် ပါဏာတိပါတကမ်တုဲ ကဵုစိင်လိုန်တုဲဂစိုတ်၊၊ 
ဒြပ်ရတ်ထဝ်သြန် မကေတ်ဏာဂွံတအ်ဂှ် ဖ္ဍိုက်ကဵုက္ၜင်တုဲ ဖျဴဏာဍုင်ဗၟာ၊ အရာမကေတ်ဏာ ဟွံမာန်တအ်ဂှ် ကဵုစံင်ပလီုထောအ်၊၊
အရာမဒှ်အာဲကၟာဲမန် မပ္တံ လိက်တၟအ်တအ်ဂှ် ၜိုတ်မဆဵု ကဵုတက်ပကဝ်ထောအ်ဖအိုတ်၊ ယၟုကျာ်ဂှ် စၞးကျာ်ဂှ် ဒးစုတ် ရွှေ ညံင်ရဴ ဍုင်မုဟ်သဝ်ပေါဝ်ဂှ် မစုတ် ရွှေဘို ကီု၊၊
အတိုင်မတုပ်လဝ်စိုတ် ကုအင်္ဂလိက် ဍုင်သြေင်ဂှ် ဟွံကဵုဒှ် ဌာန်ဒတန်မၞိဟ်မံင်၊ စၞးဂှ် ဗဒှ်ပတိုန်လ္ဂုင်တုဲ ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ကဵုဒၞာဲ ကုကမ္မဏဳ (ဝါ) ဒပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက် မဖျေဟ်ဒၞာဲ၊ တုဲပၠန် ဒၞာဲအင်္ဂလိက်တြေံ မန်မဖျေဟ်ကဵုလဝ် ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်ဂှ် ကဵုအင်္ဂလိက် ဆက်မံင်အာ၊၊ 
က္ဍိုပ်သကိုပ်ပြင်သေတ် မၞုံပ္ဍဲသြေင်ဂှ် ဂစိုတ်ထောအ်၊၊ ဟွံကဵု ဒၞာဲကုပြင်သေတ်၊၊ အင်္ဂလိက်မွဲဓဝ် သှ်ေပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ သကုတ်သၟဝ်၊၊ ဂုဏ်ဖိုဟ်ဍေဟ်ဂှ် ပြင်သေတ် ဟွံမဲတုဲ ဂတဂှ် သၞာံဟွံလအ်ကွေဟ်ဟ် အင်္ဂလိက် သီကေတ်ဏာ သီုဖအိုတ်ရ၊
နူ ဝဳကဳမန်

== လိက်မာတင်ဂ ==

လိက်မာတၚ်ဂ

✍(ဘဒ္ဒန္တ − ညာဏဝံသ) ဒူရာ ဘာဇၞော်

(နမောတဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသ)

ကလေၚ်တက်ပ္တိုန်လဝ်လ္တူဝဳကဳပဳဒဳယာဘာသာမန် စၟတ်တ္ၚဲ (16-8-2020)မဒှ်ကီုရ ။


မာတိကာ
၁	မုက်လိက်−၁
၂	မုက်လိက်−၂
၃	မုက်လိက်−၃
၄	မုက်လိက်−၄
၅	မုက်လိက်−၅
၆	မုက်လိက်−၆
၇	မုက်လိက်−၇
၈	မုက်လိက်−၈
၉	မုက်လိက်−၉
၁၀	မုက်လိက်−၁၀
၁၁	မုက်လိက်−၁၁
၁၂	မုက်လိက်−၁၂
၁၃	မုက်လိက်−၁၃
၁၄	မုက်လိက်−၁၄
၁၅	မုက်လိက်−၁၅
၁၆	မုက်လိက်−၁၆
၁၇	မုက်လိက်−၁၇
၁၈	မုက်လိက်−၁၈
၁၉	မုက်လိက်−၁၉
၂၀	မုက်လိက်−၂၀
၂၁	မုက်လိက်−၂၁
၂၂	မုက်လိက်−၂၂
၂၃	မုက်လိက်−၂၃
၂၄	မုက်လိက်−၂၄
၂၅	မုက်လိက်−၂၅
၂၆	မုက်လိက်−၂၆
၂၇	မုက်လိက်−၂၇
၂၈	မုက်လိက်−၂၈
၂၉	မုက်လိက်−၂၉
၃၀	မုက်လိက်−၃၀
၃၁	မုက်လိက်−၃၁
၃၂	မုက်လိက်−၃၂
၃၃	မုက်လိက်−၃၃
၃၄	မုက်လိက်−၃၄
၃၅	မုက်လိက်−၃၅
၃၆	မုက်လိက်−၃၆
၃၇	မုက်လိက်−၃၇
၃၈	မုက်လိက်−၃၈
၃၉	မုက်လိက်−၃၉
၄၀	မုက်လိက်−၄၀
၄၁	မုက်လိက်−၄၁
၄၂	မုက်လိက်−၄၂
၄၃	မုက်လိက်−၄၃
၄၄	မုက်လိက်−၄၄
၄၅	မုက်လိက်−၄၅
၄၆	မုက်လိက်−၄၆
၄၇	မုက်လိက်−၄၇
၄၈	မုက်လိက်−၄၈
၄၉	မုက်လိက်−၄၉
၅၀	မုက်လိက်−၅၀
၅၁	မုက်လိက်−၅၁
၅၂	မုက်လိက်−၅၂
၅၃	မုက်လိက်−၅၃
၅၄	မုက်လိက်−၅၄
၅၅	မုက်လိက်−၅၅
၅၆	မုက်လိက်−၅၆
၅၇	မုက်လိက်−၅၇
၅၈	မုက်လိက်−၅၈
၅၉	မုက်လိက်−၅၉
၆၀	မုက်လိက်−၆၀
၆၁	နိဿဲ
မုက်လိက်−၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကျာ်သမ္ဗုဒ္ဓ နာမတုလံ၊ ဟွံမွဲပ္တောံၜတ် အိုတ်သတ်လောကံ၊ သောဘဂဝါ ဗုဒ္ဓအရဟံ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အန္တအန္တံ၊ ဗုဒ္ဓဂုန္နံ အဟံဝန္ဒာ၊ ဍောၚ်ဓရ်ကျာ်တြဲ ဇၟန်ဗၠဲဒွါ၊ ပိဋ္ ကပိ သီုပိပြကာ၊ ဒစာံစှော်လ္ၚီ ကဵုပန်လ္ၚီကၠာ၊ မိက်ဂွံဒ္ဂေတ် လၟေတ်ဒေသနာ၊ မၚ်မွဲဂွံဗၠး နူပဝိဇ္ဇာ၊ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အနန္တအနန္တာ၊ ဓမ္မဂုန္နာ တန္ဒာမိဟံ၊ သၚ်ၜါပြကာ မဟာတုလံ၊ မၚ်မွဲလဝ်ကၠာ သာသၞာဗုဒ္ဓံ၊ သံဃဂုန္နံ အဟံဝန္ဒာ၊ မာတာပိတု ဂုရုပဇျာ၊ ဂုန်မဇၞော်လှဲ လ္တူအဲကၠာ၊ ခါမသၟဟ်စိ တိသုန္ဓရာ၊ မွဲသာ်တိုန်အဵု သၟဟ်ကဵုဂၚ်္ဂါ၊ ဟွံတုပ်သၟဟ်စိ ဂုန်မိမၜါ၊ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အနန္တအနန္တာ၊ ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ လ္ၚောဝ်ကၠာရအဴ။


ဘုမ္မဇဵုရ ရုက္ခဒေဝတဴ၊ အကာသပၠန် မရာဇ်ပန်နှဴ၊ ဗဳနာဲယၟု ဗဳသၞုဗဳသဴ၊ အိန်ဗြီုယီုမာ ဒေဝသွဝ်တရဴ၊ အဲဍိက်ရဴဂဴ ပူဇဴသကာ၊ သ္မိၚ်ဂိတုသ္မိၚ်တ္ၚဲ သ္မိၚ်ဗြဲသ္မိၚ်ကျာ၊ ပၟၚ်ဟေမဝန် သဳဒန်ဂၚ်္ဂါ၊ ဝိသုန္ဓရဳ မနဳခလာ၊ သြဿဝတဳ သဏ္ဍဳမိဒ္ဒြာ၊ လက္ခမ္မဳစိ ဝိနာယကာ၊ အိုတ်ဒေဝတဴကွေံ ဂၠးစက္ကဝါ၊ အဲဍိက်ကလံကၠာ သီုကဵုဒွါပိ၊ ဖဵုကလံရ သရဏစိ၊ ဖဵုကလံအ္စာ ၜါမကဵုမိ၊ ဖဵုကလံအဴ ဒေဝတဴမဂ္ညိ၊ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ လောကဝုတ္တိ၊ သဗ္ဗယဲပၠန် ပကဵုစောန်ကၠိ၊ ဗၞတ်အာယုက်ကၠာ ကဵုမြာသုခိ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ညိ သီုသတိညာဏ်၊၊

မုက်လိက်−၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဆန္ဒလၚ်္ကာ မြာကဵုချပ်မာန်၊ ပါဠိရထ သဗ္ဗနိဒါန်၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပကဵုတိုန်စှ်ေ ကဵုတၟးပ္ဍဲညာဏ်၊ ပကဵုဝိုက်ဝုဲ ပကဵုထုဲကြာန်၊ ကဵုအဲချပ်မာန် ပ္ဍဲညာဏ်ကဝိ၊ ဟိုတ်ကဵုဝါသနာ ပြေၚ်ဏာယတိ၊ ဓမ္မဒါန်အဴ သၟိက်ပူဇဴညိ၊ သၟိက်လလောၚ်ကမြဴ ဓရ်သ္ဍဴမူဏိ၊ လၟေၚ်ဓမ္မ ရထပါဠိ၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်မဂ္ညိ၊ အဲမာဲယှိုဲလေန် ဟေၚ်ဆာဲဖိဖဳ၊ သၟိက်ဇန်လဝ်ညိ ကဝိလၚ်္ကာ၊ သၟက်ကောန်ဂကူ လ္ဂူဓရ်မေတ္တာ၊ ကွိုၚ်ကွုဲဟွံဖေက် ဗ္ဒေက်ဖျဝ်ကာယျာ၊ ဟွံရိုဟ်စရ ရုပ္ပခန္ဓာ၊ သွက်ဂွံဗှ်လောဲ ဆန်ဗွဲလၚ်္ကာ၊ ယၟုလိက်ကီု ပိုဲဟီုကဵုကၠာ၊ ကဵုဂွံပြာထာ လိက်မာတၚ်္ဂ၊ ကာလၜတ်ၜတ် ဗောဓိသတ္တာ၊ ဟံၚ်ပြာ်ရဲတဳ ပ္တိတ်ဝဳရိယ၊ ၜိုတ်လွဳဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဒဵုဒဴနိဗ္ဗာန် ပြာ်ဟွံမာန်ရ၊ ဂလာန်သာ်ဂှ် တွံအဂါမ၊ ပိုဲဟီုကဵုရ က္ညကၠၚ်ညိကၠာ၊ မိၚ်ဂွံဒှ်မ ဗိဇ္ဇဆက်အာ၊ မိၚ်ဂွံဂၠာဲဟေန် ဒက်ဂြေန်စိတ္တာ၊ မိၚ်တုဲဂွံလွဳ ပါရမဳမြာ၊ မိၚ်မၚ်မွဲဒး ကြဗၠးဒက္ခာ၊ ယဝ်ဂွံမိၚ်လဝ် ဓရ်သမ္ဗုဒ္ဓါ ကြဴတုဲမွဲဝါ မြာသုခညောန်၊ လိက်ဇၟန်ဗၠဲ ကာအဲဆန်၊ (၁)သက္ကရာဇ်ကီု ပိုဲတိတ်ဟီုပ္တန်၊ သုညနဝ ဒွါရဨကန်၊ ဖဝ်ရဂိုန်စိ ပိမံက်ပြဲလောန်၊ အာဒိုတ်ဒှ်တ္ၚဲ ပ္ဍဲစှ်ခၞောန်၊ နက်သတ်ဟီုတွံ ဒှ်ၜါစှော်ပန်၊ မူဒၞာဲဂွံဆန် သန္ထာန်ဒေသ၊ ကိုပ်အဒိကၠာ ယက္ခာဒဳပ၊ ကံခၟိုၚ်အဴ ကြဴခုတ်နာမ၊ မုဟ်ရိုတ်ဍောတ်ကွာန် ဋ္ဌာန်ဂှ်မူလ၊ သ္ၚိဇိုၚ်ဍာန်ကၠာ ဖျာဗေသဇ္ဇ၊ ကရောံသွံဂဥုဲ တုဲဂွံဆန်ရ၊ ထံၚ်လဝ်သောတ တ္ညကၠုၚ်ညိအဴ၊ လၟိဟ်ဍုၚ်ဇၞော်အဴ စှ်တြဴရ၊ ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ် ၜိုဟ်သိုဟ်လောန်တဴ၊ ဒဵုဗိုၚ်လဝ်ပၠန် ဆုဒုန်ဍိုပ်ဍဴ၊ သဝ်ဇဝ်ပေၚ်ရ သီုသၠသီုပ္ကဴ၊ အဒေါဝ်ဂှ်အဴ မဒှ်ဂၞဴဍုၚ်၊ ကၟာပ်ပိထပ် ညဳညပ်သဝ်သၠုၚ်၊


မုက်လိက်−၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အကြာဂှ်ပၠန် ၜံက်ကၠောန်ခါဲကြုၚ်၊ တြၚ်ပန်ကၠာ လုပ်အာတိတ်ကၠုၚ်၊ သတြုဂြိုဟ်စာ ဂွံဒၞာဒုၚ်၊ ပ္တိုန်ကၟာၚ်ဍုၚ် သၠုၚ်သဝ်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ သၠဲဍုၚ်ရော ပိယောဇနာ၊ ပန်ကၠၚ်ဒးရး တပ်တးညဳသာ၊ အပ္ဍဲဍုၚ်ဟေၚ် ပြုပြေၚ်နာနာ၊ ဥဒျာန်ဍုၚ်စိ ဘိသေဓနန်၊ ပြာသာဒ်အဆံၚ် ညံၚ်ဝေဒယန်၊ ဂ္ညိဂ္ညာတ်လဝ်ကွေံ နဂၠးထဝ်သြန်၊ ဗြံက်ဗြပေၚ်တဴ ပ္ကဴသၠဇာဗြောန်၊ ဂးပြာသာဒ်နန် စိစောန်ပြေၚ်ဖျဳ၊ အဆံၚ်ဂၠိုၚ်သာ် ဂၞကျာ်ဒေဝဳ ဗၞတ်လၟိဟ်တုန် မသုန်ကၠံညဳ၊ ပြပြေၚ်လဝ်သၟတ် နန်ကၠတ်ကျာ်သြဳ၊ လျးထဝ်ဖၞောတ် လျးမတ်လလဳ၊ ပ္ကဴဒုၚ်ဗွုတ် ပါန်မုတ်ပါန်ခဳ၊ လျးရတ်လလဳ နန်ဒေဝဳဗြဴ၊ မှောၚ်မှနၚ်စၚ် လဗၚ်ဖက်နှဴ၊ ဇၞော်ဇၞော်ဍောတ်ဍောတ် သ္ၚိကၠတ်ကၠံပ္ကဴ၊ တိုက်အမာတ်စိ သ္ၚိသၞာဲဒဴ၊ သေဏၚ်္ဂအဴ သ္ၚိသၞာဲဒဴ၊ တိုက်လွဟ်ပၠန် ကောန်ပၞာန်မွဲသာ၊ တိုက်ကၠိက်ယာတ်သွံ တိုက်ဇွောံအဟာ၊ တိုက်ဖံမန်ဒိုၚ် ဗာတ်ကိုၚ်သီုခရာ၊ ဆာၚ်မံၚ်လဒု ဗရုကြဵုဇာ၊ တိုက်ကဵုတိုက်ဗ္ဂါ ဟာန်ဇာစိစောန်၊ ရုၚ်ကဵုရုၚ်ဟေၚ် ဝၚ်ကဵုဝၚ်ခၠန်၊ ရုပ်ချေံရုပ်စိၚ် ရုပ်သၟိၚ်ကုတ်ဒန်၊ သ္ၚိကဵုသ္ၚိဂၠောဲ ဗၚ်ဗွဲလီုဝန်၊ ဓမာတ်ရဲဖျာ တမ္ၚာလုလန်၊ ဂၠံၚ်ကဵုဂၠံၚ်ဗျာၚ် ဇၟာပ်သွာၚ်ဒိုဟ်ပန်၊ တိုက်သေဋ္ဌဳပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ ဂြပ်ရတ်ထဝ်သန် ဟွံတီနန္တာ၊ ဍုၚ်သ္အာၚ်ရောၚ် ဟွံဂံၚ်ပ္တောံၜါ၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် အာကၠုၚ်ဟောဒြာ၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် ဍိုက်ကွဳမွဲသာ၊ ညံၚ်ဂြုန်ဇက်ဂၠောဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကၠုၚ်အာ၊ ဆာဲရာၚ်သ္အဳဗ္ဂါ ကၠုၚ်အာလီၜန်၊ စရာဲဍုၚ်ကၠာ ရာဇာဂြိုဟ်ပၠန်၊ ယဝ်ရချူအာ သၠရိုတ်တာအောန်၊ ချူကှ်ေဟွံအိုတ် လၟေၚ်ပိုတ်ဗျဥ်၊ ဗၞတ်ဆညိည ဟီုပၠလက်သန်၊ လၟေၚ်ဍုၚ်ပၠန် တန်လဝ်ကၠာရ၊ . . . . .။


မုက်လိက်−၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လၟေၚ်ဖဵုဂုန် တွံပၠန်ဂတ၊ ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ် ၜိုဟ်သိုဟ်ကာယျ၊ သၟိၚ်ဘိမ္မသာ မဟာရာဇာ၊ တၠက္ဍိုၚ်သန် နန်ဘိသေခ၊ ဂကောံဍုၚ်အဴ စှ်တြဴရ၊ ဍုၚ်ဝွံပဋ္ဌမ ကျာ်တြဲတ္ညတန်၊ သၟိၚ်ဘိမ္မသာ သဒ္ဓါပြဲလောန်၊ သိုၚ်လဟဵုလဝ် ဘာထဝ်ဘာသန်၊ ဘာဝေဠုဝန် သီုကွန်စိစောန်၊ ကဵုဒါဂၠိုၚ်သာ် တ္ညကျာ်နိမန်၊ ကျာ်သီုအရှန် တ္ညတန်တဴရ၊ ပ္ဍဲမမံၚ်စိ ပိတ္ၚဲဂတ၊ ကြိုက်သၟိက်ကဵုဒှ် တွံဒေသ၊ မၞးၜါပၠန် ကွးသန်ဇဲယ၊ မွဲဂးယၟု ဥပတိဿ၊ မွဲဂှ်တုန်ရော ဂးကောလိတ၊ ဟွံစှ်ေစိုတ်ရ ပြဝအ္စာတဳ၊ ဓရ်မစုပ်ကၞတ် ပ္တိတ်ဓတ်ဂၠာဲလွဳ၊ အလုံဍုၚ်ရး ဟီုဂးဂၠာဲသ္ၚေဝ်၊ ဟွံဂွံဆဵုသၟတ် စံၜတ်ဂၠာဲဇဳ၊ ဟွံဂွံဆဵုအဴ ကၠေၚ်စဴအနဳ၊ ပ္ဍဲလုပ်ဍုၚ်ဂှ် ညာတ်ဒဒှ်အရဳ၊ ကၠုၚ်အာတ်ပါန်ယဵုတဲ ဓဝ်မပြဲဂ္ညိ၊ ဖျေံက္ဍိုပ်လ္ၚောဝ် ကၞိပ်လျောဝ်တိ၊ ခါဂှ်ထေရ ဟွံလဇညိ၊ ထေအဿဇိ နကြိတွံကဵု၊ ဗၞတ်ၜါဂါထာ ဟွံခြာဒစဵု၊ ဥပတိဿ တၠကုသဵု နဲလ္ၚီကွေံ တီကၠးလၚ်ပြဵု၊ မကၠိဂွံကၠာ သောတာပတ္တိဖဵု၊ မိပ်စိုတ်ပူမှ် တဲစရှ်ယဵု၊ စ္ဍးစဴတုဲအဵု ဟီုကဵုအ္စာ၊ ယွံလေဝ်တိက္ခ တၠဒါယကာ၊ ချိုန်လၟုဟ်အဲ လန်ထဲကၠုၚ်အာ၊ ဓဝ်မစိုပ်သိတ် လအိတ်ရှ်သာ၊ အဲဂွံမိၚ်ရ နသောတဒွါ၊ ယဝ်နွံဂၞပ် ပချပ်စန်စာ၊ ညံၚ်ပိုဲဂွံအာ ဋ္ဌာန်ဘာကျာတြဲ၊ သန်ဇဲယကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ ယွံလေဝ်ကွးအဲ၊ ရာဇာဂြိုပ်ကၠာ အ္စာဆအဲမွဲ၊ ချိုတ်လဝ်ကဵုချိုတ် ဒဵုလ္အိတ်သ္ကန်ဒဲ၊ ပကွးကျာ်တြဲ အဲအာဟွံမာန်၊ ဥပတိဿ တွံနကယျာန်၊ ယွံလေဝ်အ္စာ ပသၚ်္ကာကြာန်၊ ဓဝ်အ္စာတွံ ဟွံဒှ်ဂလာန်၊ ရုပ်နာံဟွံပၠိုတ် ဟွံပိုတ်ဝိညာဏ်၊ တွံဓဝ်ကေတ်လာပ် ဇၟာပ်ဍုၚ်ဇၟာပ်ကွာန်၊


မုက်လိက်−၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကၠတ်စမဒါန် ဂလာန်အ္စာတွံ၊ ဂွံစသုၚ်ဖဲ ပ္ဍဲချိုန်လၟုဟ်၊ ဒ္ဂေတ်အာကြာန် နိဗ္ဗာန်ဟွံဒှ်၊ လံညိဗျုအာ ဇရာဟွံရုဲစှ်၊ တာပိုတ်ကၞတ် လာဘဇတ်ကှ်၊ ဒုက္ခမတ်ဇျဟ် ကြဴဒှ်ရအ္စာ၊ တဳသန်ဇဲယ ဟွံဂွံညှာတာ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ကွးတံညံၚ်အာ၊ မၞိဟ်ဒိုဟ်ဓီုလောန် မၞိဟ်အောန်ပညာ၊ ကၠုၚ်ကဵုအဲရ ဍေံပရှ်သာ၊ မၞိဟ်နွံပညာ အာကဵုကျာ်တြဲ၊ မၞိဟ်ဍေံအောန်ညာဏ် ကဵုဒါန်ကဵုအဲ၊ လာပ်အဲဟွံပိုတ် ဟွံအိုတ်ကြဴတဲ၊ ကွးတံပဂွိၚ် တြဴဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ကွးတံညံၚ်အာ အာပနိဿဲ၊ ကံအဲကဵုအဲ ပကော်ဂြဲရ၊ မိၚ်တုဲလ္အိတ် ဥပတိဿ၊ ညးၜါတုန်ရော သီုကောလိတ၊ သီုညးၜါပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ သၟိက်ဂွံတိတ်အာ ဘာမှာဗုဒ္ဓ၊ သ္ပိုၚ်လ္တက်ရ တၞဟ်နယကြာ၊ ကွးအ္စာတဳ မဂၠိုၚ်သ္အဳဗ္ဂါ၊ ဗၞတ်မသုန်ကၠံ ဂကောံရဲသာ၊ ဒှ်တိုန်ဂြုက်ဂြေက် သၟိက်ဗက်ညးၜါ၊ ညးညးအဲအဲ ကွာ်ဂၠောဲဗက်အာ၊ အဏံဘာအ္စာ ပၟာသုသာန်၊ လ္ၚုကှ်သံၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံမာန်၊ အ္စာတဳဂရေက် ဒြေပ်ဗက်ဂစာန်၊ ဒြေပ်အာသီုဓတ် လောတ်အဒေါဝ်ဍာန်၊ ကွးကလေၚ်ရံၚ် ဒှ်စံၚ်ခလာန်၊ က္တဵုဒှ်ဇြဟာန် ဆာန်ဍူအ္စာ၊ မၞိဟ်ကဝက်ဟေၚ် ကလေၚ်စဴအာ၊ ကဝက်အာကောံ ကရောံညးၜါ၊ ကွာ်အာမွဲဟာန် အာစိုပ်ဋ္ဌာန်ဘာ၊ ကောံရေၚ်သ္ကံ ဂဇံညဳသာ၊ ယဵုတဲဟောဒြာ ဝန္ဒနာရ၊ အာတ်ပါတ်တိုန်အဴ ယွံသ္ဍဴလောက၊ သၟိက်ဂွံခမဳ လွဳဓတ်သဳလ၊ ကြၚ်ကၠုၚ်စိုပ်ကွေံ ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ၊ နမေတ္တာဇဴ ဖ္အောဝ်လဴဂတ၊ သၟိၚ်သၚ်တၠဳ တ္ညခၞံညိအဴ၊ ကျာ်အ္စာဗြီု သီုလျးတြဴ၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဂွံညာတ် ပတ်ပဳတိဇဴ၊ ကျာ်သၟိက်လလောၚ် ဍောၚ်ဓဝ်ကမြဴ၊ ပါဠိပဋ္ဌမ ရထဖက်နှဴ၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်ဗွဲကြဴ၊ ညံၚ်ရဴဍောၚ်ပ္ကဴ ကမြဴဓဝ်ဂှ်၊ ကွးတဳရေၚ်ဗဂါ ၜါကၠံမသုန်စှော်၊


မုက်လိက်−၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဓဝ်စှ်ေစိုတ်တုန် အရှန်ဂွံဒှ်၊ ဥပ္ပတိဿ ကောလိတသၟဟ်၊ ၜိုန်မိၚ်အိုတ် စရိုတ်ကၠိုက်ကၠဟ်၊ ညးၜါညဳသၟဟ် ဟွံဒှ်အရှန်၊ မူဟိုတ်မ္ဂး ဟီုပျးလက်သန်၊ ဟိုတ်ပါရမဳ လွဳလဝ်ဂၠိုၚ်လောန်၊ ညးၜါကြဴဒှ် ဓယှ်တန်တန်၊ ဟိုတ်ဂှ်လဇ ဗွဲဂတတုန်၊ ညးၜါသၟဟ်န် ဇၞော်လောန်ပါရမဳ၊ ဥပ္ပတိဿ ဇၞတ်မပလွဳ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်ပၠန် ဟွံဗၠန်ဟွံချဳ၊ ဗၞတ်စှ်သုန်တ္ၚဲ နဲအိန်တက္ခဳ၊ ကၠေံစိုတ်ပၟဝ် ဓဝ်သၟိၚ်ခမဳ၊ ဇၞတ်မလွဳ ဒှ်အရဳပၠန်၊ ဂးကောလိတ ညးတၠအစောန်၊ ဗၞတ်ထပှ်တ္ၚဲ ကြဴတဲဒှ်အရှန်၊ သီုညးၜါရ တေဇပြဲလောန်၊ ဓယှ်က္ဍၚ်က္ဍီု အိုဿီုဒိုဟ်ပန်၊ ကျာ်မဂၠိုၚ်ဂုန် ဒေါဝ်အရှန်ကၠာ၊ ဥပ္ပတိဿ ကျာ်မပြထာ၊ ကွးသတုံရ ဓမ္မအစာ၊ သာရိပိုတ်ကၠာ မြာကျာ်ခုတ်ပ္တိုန်၊ ဂးကောလိတညး ညးတၠအစောန်၊ ဒေါဝ်အရှန်ကၠာ ကျာ်ပြာကတ်ပၠန်၊ ဒှ်ကွးဇွိမွဲ မပြဲလောန်သန်၊ မုဂ္ဂလာန်ပြဲ ကျာ်တြဲခုတ်ပ္တိုန်၊ ဣဒ္ဓိဗလပၠန် အစောံပြာထာ၊ ဂွံဓဝ်တုဲကီု သီုကဵုညးၜါ၊ ညာတ်ဓဝ်နိဗ္ဗာန် ဆာန်ဍူအ္စာ၊ သၟိက်ကဵုတိတ်ဗၠး နူပးဝိဇ္ဇာ၊ ၜိုန်ကော်ခဴရ ဟွံပကေၚ်ကာ၊ သီုကဵုညးၜါ ချပ်ပိုၚ်ခြာရ၊ ပိုဲဟိုတ်ဒှ်ကွး ဟွံဝးဓဝ်မၞ၊ ကျာ်မဂၠိုၚ်အသဝ် ယဝ်ဂွံဆောံမ၊ နဣဒ္ဓိသၟတ် ကၞတ်လောက၊ ဍဵုဍိုက်ဟီုဝေတ် ဖေက်ဒးကေတ်စ၊ ကသပ်ဝွံဂွံမြာ အ္စာသန်ဇဲယ၊ ချပ်တုဲဟေၚ်ရ လ္ၚောဝ်ပါဒပၠန်၊ ယွံကျာ်ဂမျိုၚ် ပၞာၚ်တိုၚ်တ္ကံပန်၊ တဳသန်ဇဲယ မူလပြာပ်ညောန်၊ အဒိကိုပ်ကၠာ အ္စာခုတ်ပ္တိုန်၊ ဟိုတ်နူသာ်ဂှ် ဂၠာဲချပ်ဗှ်ရန်၊ ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး သ္ဍးကိလေသန်၊ ကျာ်သ္ဍဴတ္ကံပန် ဝေတ်ဗ္တောန်ညိအဴ၊ ကျာ်တဲနာဲညး တၠလျးတြဴ၊ ခါဂွံမိၚ်ဒး တရးဝိတှဳဇဴ၊ အတိက်ကာလ ဘဝဗွဲကြံ၊ ကေၚ်ဂွံဝေတ်လဝ် ဖအောဝ်လလဴ၊


မုက်လိက်−၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
နွံဟွံမွဲဟာ ဗ္စာရံၚ်တဴ၊ အဒိတံအဴ တရံသ္ၚောဲခြာ၊ နညာဏ်ဒိပ်ဟေၚ် ဂြၚ်ရံၚ်ညာတ်အာ၊ တုဲကျာ်ဟီုဂး ယွံလေဝ်ကွးၜါ၊ သန်ဇဲယကီု သီုဒါယကာ၊ အဲဟီုဝေတ်အဵု ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုဝါ၊ ဘဝအတိက်ကၠာ ဂၠိုၚ်ဝါရမၞး၊ ရိုဟ်မဒှ်ကောံ ကရေအဲညး၊ ဓဝ်မဂၠိုၚ်နဲ ၜိုန်အဲဟီုပျး၊ မၞဗိုန်ဇၟံ ဍေံတံဟွံဝး၊ ယိုက်လဝ်ဇၞောန်မာန် ကယျာန်ဟီုဂး၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ သ္ဇက်ဂးနွံဟာ၊ သာရိပိုတ်ရ တေဇပြဲဖါ၊ မုဂ္ဂလာကီု သီုကဵုညးၜါ၊ မိၚ်ကျာ်ဟီုပျး တၟးစိတ္တာ၊ လၟေၚ်သာဒက ဘဝတမၠာ၊ သီုကဵုညးၜါ ခါဂှ်အာတ်ပါန်၊ ယွံကျာ်မဂ္ညိ ပလိုဟ်ဗောဓိယာန်၊ ကိုပ်အဓိရ မူလဂလာန်၊ ၜိုန်ဝေတ်တဴကီု ဟီုဂးဟွံမာန်၊ လၟေၚ်ဓဝ်ဂှ် တွံကဵုနိဒါန်၊ သၟိက်ယဵုဒုၚ်အိုတ် ပၠောပ်စိုတ်ဝိညာဏ်၊ က္တဵုဗဒှ်ဇြဟာန် ဆာန်ဍူယတ်သဒှ်၊ ပိုဲဍိက်တံကီု သီုညးတၞဟ်၊ သၟိက်ဂွံမိၚ်လဝ် ဍောၚ်ဓဝ်နွံရှ်၊ တၟေၚ်ဓဝ်ဂှ် တွံပၟိၚ်ညိအဴ၊ သၟိၚ်သဳစန်ဂြ နအနုဘဴ၊ ဂါံဍိုက်ကွဳသန် ဗ္ဂန်သိန္ဓဴ၊ အရံၚ်သာ်ကၟု သ္ဇုၚ်ဂွုၜတ်သဴ၊ ဂၠးကာသအဴ ဂၠိုၚ်တဴကျာ်သြဳ၊ နက်သတ်တာရာ ကျိုၚ်လှာပေၚ်ညဳ၊ ပၠေဲပၠေဲပၠဴပၠဴ ဖျဴဖျဴဖျဳဖျဳ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် ပေၚ်ပြောဲဝိထဳ၊ လျးကဵုလျး တၟးဗ္ဂဳ၊ တူဂၠံဝိထဳ ပေၚ်ဇဳရေၚ်ဗ္ဂါ၊ လ္ၚဵုဂှ်ပျးသဲ ဗွဲဒိက္ခိဏာ၊ လ္ၚဵုဂှ်ဍောတ်ဇၞော် ပျးညတ္တရာ၊ လ္ၚဵုကောံကလောံ ပ္ၚောံအမ္ဗာ၊ အရံၚ်ဗြာဗြာ ပျးအာတ္ကံပန်၊ ပျးတဴဟွံပိုတ် တရိုပ်စိုတ်ဇန်၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ ကၠုၚ်အာလဆန်၊ ဂွံညာတ်ရေၚ်သ္ကံ၊ မုဂြံလီုၜန်၊ မိပ်တဴစရိုတ် အဵုဇိုတ်ပူဗန်၊ အိုဿီုတ္ကံပန် ဗၞုဟ်သၟိၚ်စန္ဒြာ၊ ကျာ်သ္ဍဴဇမ္မု သၟိၚ်ဂိတုပၟာ၊ ဓဝ်ကျာ်နာဲညး လျူသာ်လွာ၊ အရံၚ်ဒးရး တၟးစက္ကဝါ၊ သၚ်မတုပ်သၟတ် နက်သတ်တာရာ၊ ကမြဴဓဝ်ပၠန် စိုတ်ဇန်လိုက်ဗာ၊ ရေၚ်တၠုၚ်ဏာ မြာစိုပ်နိဗ္ဗာန်၊


မုက်လိက်−၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကျာတၠဳဂှ် ဂၠိုၚ်တေဇဥာဏ်၊ ဂြၚ်ရံၚ်တီလောဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲသန်ဋ္ဌာန်၊ သၟိက်တွံကဵုပၠန် အရှန်မွဲဟာန်၊ လၟေၚ်အၚ်္ဂ ဓမ္မနိဒါန်၊ ဝေတ်ဗော်တဳဟေၚ် ပရေၚ်ဂလာန်၊ ကျာ်တၠဳဇျာန် နညာဏ်တွံရ၊ ယွံအရှန်တံ ဗိုန်ဇၟံညာဏ၊ သၟတ်ကလၚ်ရောၚ် ထံၚ်လဝ်သောတ၊ အတိက်တေံပြဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲကာလ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ ခုတ်ပ္ညဳနာမ၊ ဨကရာဇ ဗြမ်မရာဇာ၊ ဒးရးစိစောန် ပိုၚ်နန်ထာၚ်သွာ၊ မိပ်ဇြိပ်ရာၚ်ဆာဲ စရာဲဘောဂါ၊ ဂကူဗၞးပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ ရှ်ေသှ်ေမှာဗြီု မသ္တီုဘာသာ၊ မဇၞော်ဂကူကၠာ မဟာသာလ၊ ဟိုတ်ဂကူသွံ စွံဓဝ်မၞ၊ ညးသ္အာၚ်ဂှ် ညံၚ်ဟွံသၟဟ်ရ၊ ဟွံပဆောယျာ ကၠုၚ်အာရောံဆ၊ ညးသ္အာၚ်ဂှ်ဗတ်ဍုန်ပုၚ်သွ၊ ဟွံဒုၚ်စဟေၚ်ပါဲဝေၚ်စၞ၊ ဟိုတ်ဂကူရဒှ်မၞကီု၊ မဟာသာလ ရဲခစဗြီု၊ ဗၞးဝွံရ တေဇက္ဍၚ်က္ဍီု၊ မဂၠိုၚ်ယဿပတ် ဒြပ်ရတ်မသ္တီု၊ ဒစာံစှော်ကိုတ် တော်ဂိုတ်စိုန်သ္ကီု၊ ဗော်ဗၞးတံကီု အိန်သွီုအိုတ်အာဲ၊ ကၠံသွဝ်ဂူဗ္ၚ သဗ္ဗဂၠိုၚ်ဒၞာဲ၊ ပြေၚ်ဂၠံစိချေံ ပေၚ်သ္ဂေဟ်တက်နှာဲ၊ ကွဳဍောတ်ကွဳဇၞော် ပေၚ်ဗြော်စရာဲ၊ ဥဒျာန်ပ္ကဴကၠံ ဍိက်တံၜှ်ကွာဲ၊ မဂၠိုၚ်ပိုန်စရာဲ ဂၠာဲဟီုရောမာန်၊ သိုက်လှိၚ်တဴဟေၚ် ၜိုဟ်စိုတ်ရေၚ်ကာန်၊ လ္တူလွဳမာန် မဒါန်တမၠာ၊ ဗၞးဗြဴပၠန် တန်အာဂဗ္ဘာ၊ နူတန်ဂဝ်ဗက် မသက္ကုခြာ၊ ဟွံက္တဵုဒှ်ယဲ ဘဲဝေဒနာ၊ စဟာပ်မၚ်မွဲ ဋ္ဌာန်သ္ၚောဲဟွံအာ၊ မၚ်မွဲဇကု အမှုဇြိုၚ်သာ၊ မၞတ်ဓမ္မတာ ဟွံခြာဟွံညန်၊ ဒစိတ်ဂိတု ဂွံသၠးဂဝ်ပၠန်၊ ဂွံကောန်ဗြဴမွဲ ရုပ်နဲညးသောန်၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ်ရ ဂွံလာပ်ထဝ်သန်၊ သေဋ္ဌဳမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ပူဗန်၊ လညာတ်ဝွံပြဲလောန် မ္ၚဵုတန်ဒှ်ရ၊ ဂးဣၚုဟ်ကွေံ ဗၞးသာလ၊ ကော်နၚ်အ္စာ မဟာတိက္ခ၊ ထ္ၜုတ်တၟာဲ ဇိုန်ကွာဲသက္ခ၊ ပ္ဍဲကောန်ဗြဴဍောတ် ကဵုခုတ်နာမ၊


မုက်လိက်−၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အ္စာဂှ်ရ တော်ဆသ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ သၟတ်ဝွံသၟတ် ရုပ်ညံၚ်ရဴနှံၚ်၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲဝွံအသဝ် ထတ်သန်လုပ်ကၠံၚ်၊ တော်ဂိုတ်ဂၠိုၚ်နာဲ စရာဲဇဳဂၠံၚ်၊ လညာတ်ပြဲအဵု မ္ၚဵုမၚ်္ဂလံ၊ အ္စာတော်ရံၚ် ဇဳဂၠံၚ်ဗိုတ်ပိ၊ နက်သတ်ဟေရာ စဂ္ဂတာမဂ္ညိ၊ ယးမတ်ၜါပြဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲသုခိ၊ တံကၞောတ်ရောၚ်ပြဲ အဒေါဝ်ဂှ်ဘဲမြိ၊ ၜိုန်ဒိုက်စိုတ်ကွေံ ဗၠးလီုဇိဝိ၊ အ္စာခုတ်ရ နာမဗၠးဗျိ၊ ဒိဋ္ဌိဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဗၞးဂှ်ဂွံမိၚ် ကွိၚ်ပါၚ်အ္စာ၊ အိုဟ်တၟိုဟ်စိုတ် အဵုဇိုတ်လာံတာ၊ ထဝ်သန်ဍိုပ်ဍဴ ပူဇဴအ္စာ၊ ဇိုန်ကဵုလက်ဆံၚ် လ္ၚောဝ်ပလံၚ်ဏာ၊ ချိန်ဂှ်အ္စာ တ္ညစဴအာ၊ မၞးသေဋ္ဌဳကၠာ မဟာသာလ၊ မၚ်မွဲမြိမြန် ဖန်ဖက်တော်ဆ၊ ကော်ဍိက်တြုံဗြဴ လွဳတဴခယျ၊ ဗၟဴဖျီုဖအံ မုံဂြံကဵုပ၊ ဝတ်ဗြဴတံရ ထဒၟမၚ်မွဲ၊ ဍိက်ဗြဴတံကီု အိုတ်ညးအဲလွဳ၊ ဖျီုဖအံ ဆံလံတက်တဲ၊ နနဲသာ်ဂှ် ရိုဟ်ဒဒှ်တ္ၚဲ၊ ဇၞော်တိုန်ဖေါၚ်ၚ် ညံၚ်ဒကောၚ်ဗၠဲ၊ မသက္ကုယဲ ဘဲဝေဒနာ၊ ကြဴဂှ်ဟွံလံ ဂဇံဂမာ၊ ဟွံမွဒဒဒိုက် ဗြဴသိုက္ခမာ၊ ဒါန်အတိက်ရောၚ် ထံက်ပၚ်ဍံၚ်သွာ၊ ညးဒးမုံဂြံ ဆံလံလာံသာ၊ လံညိဇၞော်အာ တီဝေါဟာပန်၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု ဟွံမိက်ဆဵုပၠန်၊ ယဝ်ဒးမိၚ်ညာတ် သ္ၚာတ်စိုတ်က္ဍန်၊ ဟွံကဵုမိၚ်ညာတ် မာတ်ဒဝ်တန်န်၊ စွံသတိဟေၚ် ဟွံကဵုဝေၚ်ခၠန်၊ အိုဿီုဒိုဟ်ပန် ဗိုန်ညန်မၚ်မွဲ၊ သေဋ္ဌဳတြုံဗြဴ ဗဴလဇမ္ၚောဲ၊ သဳမုနော်တြ ဝေါၚ်သတပ်ဂၠောဲ၊ ထိုၚ်သးထဥ ရုရုညံၚ်ပေါဲ၊ ကဵုတဴခၟ ဝေါၚ်သနတဲ၊ မိပ်စိုတ်ဟွံဟဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကၠုၚ်အာ၊ ဒါန်အတိက်သၟတ် ဝတ်ဓမ္မတာ၊ ဇၞော်တိုန်ဖေါၚ်ၚ် ညံၚ်ဍောၚ်ထာၚ်သွာ၊ ဗၞတ်အယုက်အဴ စှ်တြဴအခါ၊ ရုပ်သာ်ဂဥုပ် ညးဟွံတုပ်ၜါ၊ အလုံဍုၚ်ကၠာ ပြာကတ်ဒယှ်၊ တုပ်အဇပ္ကဴ မောဝ်နှဴဒိုဟ်စှ်၊ အမြာဲမောဝ်ပ္ဍး ထိုၚ်သးကဴဂှ်၊ ဒှ်တိုန်ခဵုခါတ် ညာတ်သၟိက်ဂွံၜှ်၊


မုက်လိက်−၁၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အလုံဍုၚ်ကၠာ မေတ္တာက္တဵုဒှ်၊ ကောန်ဝုတ်ဗၞးဂှ် ဓယှ်ရုပ်ဗြဴ၊ ကောန်သေဋ္ဌဳသ္အာၚ် တၟံပါၚ်ဂၠာဲလဴ၊ တၟံညးအဲ နတဲဇန်ပ္ကဴ၊ ဗလးကလုတ်အဵု ကဵုကၠုၚ်ပူဇဴ၊ ညးညးအဲအဲ ရိုဟ်တ္ၚဲဖက်နှဴ၊ ကလုတ်တံဟေၚ် ဂွဒးကလေၚ်စဴ၊ မနသၠုၚ်အဴ ကောန်ဗြဴသေဋ္ဌဳ၊ ပ္တေဟ်လဝ်ဗိုန် ပိုန်ရုပ်ကျာ်သြဳ၊ ဗတ်ဟီုလှေံလှန် ဟွံဗၠန်ဟွံချဳ၊ ကၟာဲဂၠိုၚ်တောၚ် ဟွံရံၚ်ဟွံသ္ၚေဝ်၊ ဂလာန်အိုဿီု ဟီုထောံဓရဳ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ လွဳဓဝ်မန၊ ညးညးအဲအဲ ဟွံဂွံမွဲရ၊ ပ္ကဴၜိုန်ဍေံဂေါဝ် မြမောဝ်ပသ၊ ညံၚ်ဗီုသာ်ဂှ် သၟဟ်ပၟာဏ၊ ဗတ်နွံမေတ္တာ ယဝ်အာဒးဂွ၊ ဟွံဂံၚ်မွဲရ အိုတ်ဒေသဍုၚ်၊ ရုပ်ဂေါဝ်ကွေံရ ဟိုတ်မနသၠုၚ်၊ ၜိုန်ရုပ်ဂေါဝ်တဴ ညံၚ်ပ္ကဴဟရုၚ်၊ ပသဂၠိုက်မံၚ် ညးဟွံဂံၚ်ဆုၚ်၊ ကောန်သေဋ္ဌဳဗၠာဲ ကွာ်သာအာကၠုၚ်၊ ယိုက်စၞောန်တဲ ဂေတ်ဂြဲပါဲပုၚ်၊ သၟိက်ဂွံဂဗး ဟီုဂးတက်ၜုၚ်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် ဍုဟ်ဟွံကၠုၚ်အာ၊ မိဒိဋ္ဌဟေၚ် ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကရောံမိမ မနဖြာဖြာ၊ လ္တူပိုန်ဘိုက် တသိုက်ဘောဂါ၊ လ္တူဍိက်ကမၠောန် ကၠောန်ၜိုတ်နၚ်ဏာ၊ နပိုန်အခါ တန်တဴကၠာရ။


လၟေၚ်ဖဵုဂုန် တွံဆန္ဒ ပိုဲချူပျးဇန် ဇၟန်ဝက်ကျ၊ လၟေၚ်မဂ္ညိ ဗောဓိသတ္တ၊ ဟိုတ်အကုသဵု ဇိုန်ကဵုမူလ၊ မက္တဵုဒှ်ရ ဋ္ဌာနဍုၚ်ဂှ်၊ ဂဗ္ဘာဂမြၚ် ကြၚ်ကၠုၚ်က္တဵုဒှ်၊ ညးပမၞိဟ်ယုတ် ခါဲဒုတ်ညးချဟ်၊ ဍုဟ်ဒၞာဲ ညးပါဲရုဲစှ်၊ ဗတ်ညးဍုဟ်ကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပ္ဍဲဂကူဂှ် ကၠုၚ်ဒှ်ဂဗ္ဘ၊ ကံအတိက်ဟေၚ် ချူပြေၚ်နၚ်ဏာ၊ ပါရမဳစိ ဗောဓိသတ်ကၠာ၊ မသက္ကုယဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ အကုသဵုကီု ကုသဵုသီုၜါ၊ ဍေံဇိုန်ကဵုကၠာ သၠးဂဗ္ဘာရ၊ ဗဗွဲဓမ္မတာ ဇၞော်အာလျလျ၊ ရုပ်သာ်ဟိန်ဗိန် ဇိုၚ်သေန်တတ်ဖလ၊ မုက်လးကယေၚ်ၚံက် သီုဗ္စံက်သီုကွ၊ ရာညးညာတ်ဗိုန် ဇအိုန်ဇရ၊


မုက်လိက်−၁၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညးခုတ်နာမ မာတၚ်ဂပၠန်၊ ကရောံမိမၜါ ဂယိုၚ်လမျီုစိ ပိမိကဵုကောန်၊ လၟိုန်တ္ၚဲဟေၚ် ဟွံဂွံဝေၚ်ခၠန်၊ တ္ၚဲသဝ်စဴညောန် သန္ထာန်တာဲဝၚ်၊ တ္ၚဲယးခဵုခါတ် ဂၠာဲအာတ်စဟေၚ်၊ ခၞာတ်ထိုၚ်ရ ထ္ၜကေတ်ဓလေၚ်၊ လၟိဟ်သ္ၚိကၠာ အာတ်ဟွံခြာဝေၚ်၊ လ္ၚဵုညးချဟ် ဍုဟ်မုက်ဓစေၚ်၊ ဆညးကဵုဟေၚ် ယိုက်ဂၠေၚ်တုဲစဴ၊ ရိုဟ်တ္ၚဲအာတ်ရ ဂွံပဗုၚ်ဂၞဴ၊ ဗောဓိသတ္တ တုပ်အဇပ္ကဴ၊ ဗွဲဓမ္မတာ ဇၞော်အာသဴသဴ၊ အယုက်တိုန်ဒှ် စိုပ်စှ်တြဴ၊ မိမဗျုထဴ စိုပ်သဘဴဇရာ၊ ဗောဓိသတ္တ မာတၚ်ဂကၠာ၊ က္တဵုဒှ်ဗဒှ်ကသပ် ချပ်နပညာ၊ ဂုန်မဇၞော်ပြဲ မိမအဲၜါ၊ မဂၠိုၚ်အနန္တ ဟွံကသုန္ဓရာ၊ လၟုဟ်အဲဇၞော် အဲဒးရော်ခၠေဝ်၊ မိမဇရာ ဟွံကဵုအာတ်ရ၊ အဲအာတ်ဗ္စညိ ၜါမိကဵုမ၊ ဟွံကဵုယုတ်တ် ပ္ဍဲဝတ်ပုၚ်သွ၊ ဟွံကဵုဒိုတ်ဝါတ် ဂၠိက်ယာတ်ညိည၊ ဂၠာဲအာညံၚ်ဂွံ ဟွံဒိုအ်ဟွံလဇ၊ ချပ်တုဲဟေၚ်ရ ပ္တီမိမၜါ၊ လ္ၚောဝ်ဒးရး ဂၠးဇိုၚ်ပါဒါ၊ တုဲဟီုတုန်ရ ယွံမိမၜါ၊ လၟုဟ်ကောန်ဍောတ် ထတ်စောံမြက်စာ၊ မိမၜါဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဇရာ၊ ဂုန်မဇၞော်လှဲ လ္တူအဲကၠာ၊ ကဵုကောန်ဂွံခၠေဝ် မွဲဝါညိအဴ၊ မိမၜါဝွံ လၟုဟ်ဗျုထဴ၊ လ္ပဂၠာဲရ စၞအဟာဂၞဴ၊ မံၚ်ပ္ဍဲတာဲညိ မိလ္ပကတဴ၊ ကောန်ဂၠာဲအာတ်ဟေၚ် ဂွံယိုက်ဂၠေၚ်ဖျဴ၊ သွကအဟာဂၞဴ လ္ပကတဴညိ၊ မိၚ်ကောန်ဟီုပၠန် ဒှ်တိုန်ပဳတိ၊ ကောန်ညံၚ်ကောန်အဲ ဟွံမွဲလိုက်ပိ၊ ဟိုတ်ဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်ညးဟီုဗျိ၊ ကောန်အဲဟွံယုတ် ဟိုတ်တီဝတ်မိ၊ ညံၚ်ကောန်ဝွံစိ ဇြက်ဗျိနွံဟာ၊ ဟီုထိုၚ်ဟးကီု သီုမိမၜါ၊ ဝဳတိနရု ဒုၚ်သာဓုကာ၊ ဂးမၚ်တၚ်ဂ တၠပညာ၊ သၟိက်ခၠေဝ်ရော်ညိ ဂုန်မိမၜါ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ အဲမြာကွေံရ၊ ဂးဣၚုဟ်ပြဲ တ္ၚဲယးဂတ၊


မုက်လိက်−၁၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သွက်ကေတ်ထိုၚ်ဟေၚ် ဓလေၚ်ရပ်ထ္ၜ၊ ခၞာတ်တဲမွဲ ကွာ်သဲတိတ်ရ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ဂဇံအာတ်ရ သ္ပရာဒနာ၊ သာဓုသာဓု သာ်ဝွံကဵုမြာ၊ ဖဵုဂွံကဵုရ ပုၚ်သွအဟာ၊ သ္ၚုသီုသှုဲသၠာဲ ဂၠိုၚ်သာ်နာနာ၊ ပိုန်ကၞောတ်ပိုန် သီုကွိုန်ပညာ၊ ရုပ်ကၞတ်ရုပ် ညးဟွံတုပ်ၜါ၊ ဖဵုကဵုဒါန်ကၠာ ကဵုမြာသုခိ၊ ကဵုဂွံဗၠးယဲ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ၊ ကဵုသိုက်လှိၚ်အဴ ပ္ဍဲဘဴဂတ၊ ယဝ်စုတိအဴ ဇၟာပ်ဘဴဘဝ၊ ဋ္ဌာန်အပါဲကွေံ ကဵုဗၠးဒိဋ္ဌ၊ ဍုၚ်သွဝ်မူလ ကဵုစိုပ်ညိအဴ၊ မိၚ်ဒးဆံလံ တၟံတြုံဗြဴ၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ကဵုရ ပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ သၠုဲသၠာ်သီုသ္ၚု ဇဗၠုဗြာတ်က္ၜဴ၊ သီုစေတနာ သီုမေတ္တာဇဴ၊ မာတၚ်ဂအဴ အာတ်တဴညိညိ၊ တဲရပ်ခၞာတ် ဂၠာဲအာတ်ဇၟာပ်သ္ၚိ၊ ယဝ်ဖ္ဍောဝ်ပၠန် ညံၚ်မန်ရသိ၊ မိၚ်ဒးစိုတ်ချဳ ရာသဳပက္ကတိ၊ ဂြပ်နွံကဵုပၠန် ညံၚ်ကောန်ကဵုမိ၊ ဆုဲအာတ်အာညိ သ္ၚိဟွံညန်သ္ၚောဲ၊ မာတၚ်ဂဗိုန် ဖ္ဍောတ်တိုန်သဲသဲ၊ သာဓုသာဓု ယွံလဇုအဲ၊ ယွံဗဴယွံလနော်တြၝဲ၊ ဆာန်ဍူညိရ ဒါနရောၚ်ပြဲ၊ ဒါန်ဂွံနိဿဲ ကြဴတဲဒှ်မ၊ အယုဝဏ္ဏ သုခဗလ၊ ဂွံဍိုက်ပေၚ်တဴ ဇၟာပ်ကဵုဘဝ၊ ပိုန်မၞိဟ်ပိုန်သွဝ် ဗွဝ်သုခ၊ ဋ္ဌာန်အပါဲကၠာ ဟွံဒးအာရ၊ ယွံမိယွံမ သၠးညိရအဴ၊ ဝုတ်တ်ဗၠာဲဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလထဴ၊ သၟတ်တြုံကီု သီုကဵုသၟတ်ဗြဴ၊ ယဝ်မိၚ်ဒးအဴ ကၠုၚ်ကဵုနှဴရဴ၊ သ္ၚုသၠုဲသၠာဲရ ပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ မာတၚ်ဂအဴ ဂွံတုဲစဴအာ၊ ဂၠေၚ်ဖျဴဏာသၟတ် လျတ်သာသာ၊ ညောန်စိုပ်တာဲဝၚ် ဇရေၚ်မိမၜါ၊ ဖျေံဓလေၚ်ရ သဂါရဝါ၊ ဆန်ၜန်တုဲကီု သီုမရောံညှာ၊ လ္ၚောဝ်ဂၠးပါဒါ ခါဂှ်ဟီုပၠန်၊ ယွံလေဝ်ပိတာ ညးၜါဂၠိုၚ်ဂုန်၊ ဒုၚ်ဒါန်ညိရ ပုၚ်စၞဗျန်၊ စွံမေတ္တာပြဲ ပ္ဍဲအဲဍိက်ကောန်၊ ပြေၚ်ဖျဳတုဲသ္အး ဒးရ:ပြဲလောန်၊ ချိုန်လမုဟ်ပၠန် ဒုၚ်ဒါန်ကောန်အဴ၊ ဂမြၚ်ဇၞော်ကၠာ ညးၜါတြုံဗြဴ၊ မိၚ်လဟီုကောန် ဝန်စဝ်ပူဇဴ၊


မုက်လိက်−၁၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မိပ်တဴစရိုတ် အဵုဇိုတ်မှောဝ်ဇဴ၊ ရိုဟ်ရေၚ်ဟီုဂး ထိုၚ်သးကောန်ဂၞဴ၊ ကောန်ပိုဲဝွံအဴ ဒေဝတဴပၟာ၊ ဂၠာဲအာတ်ဟွံလံ လၟုဟ်ဏံရောၚ်အာ၊ ဂွံနၚ်ပြဟ်ရ စၞအာဟာ၊ သ္ၚုသီုသၠုဲသၠာ် ဂၠိုၚ်သာ်နာနာ၊ ၜိုန်ဂြပ်ညးလအိတ် အာတ်ကေတ်လောဲသွာ၊ ညံၚ်ကောန်ဝွံကၠာ ၜါဟွံမွဲရ၊ ထိုၚ်သးကၠာအဴ ကြဴဟာပ်ပုၚ်သွ၊ ဂဇံဒးရး ဂးမာတၚ်ဂ၊ ဍာ်ကြဴတဲပ္ညုၚ် ဍာ်သုၚ်ရပ်ထ္ၜ၊ ဇိုန်ကွာဲကဵုရ တဲမိမၜါ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တၠပညာ၊ ဟွံဂွံလၞုဟ် ပ္ၚုဟ်ဓဝ်သဒ္ဓါ၊ လၟိုန်တ္ၚဲပၠန် ကၠောန်ၜိုတ်နၚ်ဏာ၊ ဖါၚ်ဗ္စရ စၞအဟာ၊ ဟွံကဵုယုတ်မတ် ပတ်ပေါန်လွဳပရာ၊ ဒးအခိၚ်ကၠာ အာဂၠာဲအာတ်ပၠန်၊ အလုံဍုၚ်မွဲ ဂေတ်အာထဲလန်၊ ဆညးကဵုကွေံ ဟွံဂးဂၠိုၚ်အောန်၊ သိုဂၠိက်ယာတ်ကွေံ ဟီုဂးကၠိစောန်၊ ဆဂွံယိုက်ဖျဴ စဴသ္ၚိပြာပ်ညောန်၊ ဗ္စမိမပၠန် အာတ်ကၠောန်လွဳပရာ၊ မိမၜါဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဇရာ၊ နူဇရာစိ ဗျာဓိပြိုက်ဖါ၊ ယဲဂှ်ထပ်လံၚ် လံအာကြံၚ်အာ၊ ရာန်သကိုတ်ရ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဒွံမာရဏ သီုညးၜါပၠန်၊ မါတၚ်္ဂရ စိတ္တကၠိစောန်၊ ညာတ်ဒးဂိုဟ် တက်သိုဟ်ယာံဒေါန်၊ တံဇိုၚ်မိမ ယာံထပူဗန်၊ မိမဒဴထောံ ဟွံဂွံခၠေဝ်ဂုန်၊ လၞီထတ်လောန် တသောန်တသဝ်၊ အဵုတၟံတိုၚ်ဗိုတ် ဒေပ်စိုတ်ဓဇန်၊ မိလၟာဂၞဴ ကၠုၚ်ဒဴထောံကောန်၊ ကၠၚ်ဨကောဝ ဒေသဒိုဟ်ပန်၊ ဟွံမွဲကောဒေံ ကၠၚ်ရစောန်လောန်၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ဒဴထောံကောန်ဟာ၊ အဵုမဂၠိုၚ်ဂုန် သၟဟ်သုန္ဓရာ၊ လၟုံကောန်ဇၞော် ကောန်ဂွံရော်ခၠေဝ်၊ ဟွံလံသွံအဴ မိတံဒဴအာ၊ ထောံလဝ်အောန်မွဲ ညံၚ်ဇြဲဒေါဝ်ဝါ၊ ဟွံမွဲသၞေဟ်သၚ် ပါတဟၚ်သာ၊ အဵုမိမာတာ က္ဍုဟ်ကောန်ဟာအဴ၊ အဵုဓုပ်ပြကာ ယွံလၟာဂၞဴ၊ ကောန်ကဵုဒုဟ် ဍုဟ်လဝ်ကဵုဒဴ၊ ကောန်ဂၠာဲအာတ်ဇွောံ ဂွံတုဲကလေၚ်စဴ၊


မုက်လိက်−၁၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
စိုပ်သ္ၚိဇံသဝ် လ္ၚောဝ်ပူဇဴ၊ လၟုဟ်ဒဴအာ သ္ၚောဲခြာတဴ၊ ယွံလၟာဂၞဴ ဒဴထောံကောန်မွဲ၊ အဵုလၟာဂၞဴ တုပ်ရဴသၟိၚ်တ္ၚဲ၊ ပျးတကံပန် ဂေတ်လန်ဂေၚ်ထဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ဝွံ ရာဟုကၠုၚ်ပျဲ၊ လျးဂၠုထုပ် အုပ်ဒးမတ်ဗြဲ၊ ဒဵုသဝ်ပၠိုတ်အာ ပါသတြုပျဲ၊ ဒဴထောံကောန်မွဲ ကဵုညးပျဲဟာ၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ထောံကောန်ဒဴအာ၊ ဥတုဒးဂွာံ တံသၞာံလဗိုက်ကျာ၊ အကာသဓဇူ ဗြဲဂူဖြာဖြာ၊ ဍာ်ဗြဲလေဝ်ကှ် ကြဴဒှ်မုဟ်ကျာ၊ ဗြဲမတ်ကောန်ၜါ ကှ်ကီုဟာယာဲ၊ အဵုလၟာဂၞဴ ဒဴထောံကောန်ဗၠာဲ၊ ညးနွံညးသိုက် ညးဂွံအိုတ်အာဲ၊ ကောန်ဒှ်ခါဲဒုတ် ဒုဟ်ဂၠိုၚ်ဒၞာဲ၊ ဇကုမွဲအဵု ဟွံမွဲကဵုဗ္ဒာဲ၊ ကောန်ကၠၚ်ညးဂး ဒးပြးနူယာဲ၊ ကောန်ဒးတူလာဲ အဵုယာဲတၠဂုန်၊ အဵုလၟဂၞဴ ကောန်ရဴအှ်ေဒုန်၊ ဗဗုလဟဵု ဂဵုတုဲဒးသုန်၊ ပၠိုတ်တုဲဟုံအဴ ကြဴဒှ်ဗွဝ်ဂြုန်၊ ညံၚ်သာ်ဂှ်ရ ဒုက္ခမဵုရုန်၊ အဵုမိတၠဂုန် ဒဴထောံကောန်ဟာ၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ကောန်ဒှ်ပူဆာ၊ လတေံဍာ်ဆၚ် လၟောဝ်ဂၚ်္ဂါ၊ ကျာလေၚ်ကဝ်ပိုတ် သိုက်က်ဇတ်အာ၊ ရမတ်ကောန်ဆက် နူစက္ခုဒွါ၊ ရမတ်ဂၚ်္ဂါ ဇတ်မာန်ဟာအဴ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တၠအနုအဴ၊ နဓဝ်ပညာ ချပ်ဗ္စာတဴ၊ ဇာတိဇရာ ဗျုဓိဖက်နှဴ၊ ဓဝ်မာရဏ ဇၟာပ်သတ်ကျစဴ၊ ဒှ်ဗျုယဲအဴ ချိုတ်အဴဟွံလံ၊ ညံၚ်မံၚ်ညးအဲ တက်တဲကဵုကံ၊ မံၚ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ သိုတ်သာသ္ပံ၊ ဟွံဗှ်ဂၠံၚ်ချိုတ် စရိုတ်စတ္တံ၊ ညံၚ်ဟွံပြးဆာဲ ဟွံလာဲညံၚ်တၟ၊ ကာလဒးချိုတ် စိုတ်ကၠုၚ်ဒှ်ပရအ်၊ အဲလၟုံဏံ ဒှ်ပရံရသွံ၊ ချပ်ဣၚုဟ်သွံ ဂတိဂိုၚ်စွံ၊ သောကဂၠိုက်ဂၠာဲ ဂိုၚ်ဖရာဲထောံ၊ ဟွံကဵုဗၠိုက်ဗၠန် ဟွံကဵုစောန်ကလောံ၊ သောတဆေဝ်ဒဝ် ဓဝ်ရောၚ်ဇၞးဂွံ၊ မာတၚ်ဂသွံ စွံသ္တိတုဲဗ္စာ၊ တုဲသၟိက်ဂိုၚ်ရ ဇွမိမၜါ၊ ကော်ပကောံနၚ် ဂမြၚ်ရဲသာ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် သီုဗော်ပြဝါ၊


မုက်လိက်−၁၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဖန်ဖက်စဳရေၚ် လၟေၚ်အရာ၊ ပြဝေဏဳရ ယိုက်ဇွတမၠာ၊ ပြုပြေၚ်တုဲကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ သၟိက်ဂိုၚ်ဒေပ်ကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ခါဲကတိုၚ်ကၠာ သီုၜါညဳသၟဟ်၊ တိုပ်ဒေပ်ညဳသာ သီုၜါဟွံတၞဟ်၊ ကလေၚ်စဴရ ဒေသဒဒှ်၊ မာတၚ်ဂဂှ် ဂၠာဲဗှ်ဗ္စာ၊ ဗတ်အဲမွဲသွံ ချိုတ်ထောံဂွံဟာ၊ ဇၟာပ်ညးအဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ရ မူဒၞာဲပကာ၊ ခိုဝ်ခိုဝ်ခါတ်တ် ဂၠာဲအာအာတ်အာ၊ ဗွဲဓမ္မတာ အာတ်စအာရ၊ ချပ်ဣၚုဟ်ပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ပလေဝ်ကောန်တာဲ ဂၠာဲၜုန်မြ၊ ဇုက်ဝါဂၠာဲပၠန် ဆုဒုန်မှာဲမှ၊ ဂၠာဲပကောံနၚ် ပြုပြေၚ်သက္ခဏ၊ သၞာံဂၠဴမူလ ဂွံပကၟဳ၊ ဒုန်ၜဝ်ထၞေက် ကရေက်ဝဏဳ၊ ဇုက်ညးဒက်ဂဝ် ဒက်ကွဝ်ညဳညဳ၊ ယာတ်ညးဂြာပ်ဇွ ဂွံဇိၚ်ပဂၞဳ၊ အိုတ်ဂမြၚ်ပၠန် ဗိုၚ်ကၠောန်ပလွဳ၊ မံၚ်တဴညဳညဳ ပနဳသုသာန်၊ တၠပညာ ပ္စာနညာဏ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ဟေၚ် ပရေၚ်နဳဒါန်၊ ခါဲဒုတ်ညးဍုဟ် စုတ်ဒုဟ်သီုကွာန်၊ ဂကူယုတ်ကွေံ ဟီုက္ၜေဟ်အဓာန်၊ အိုတ်ဇၟာပ်ကွာန် ကွာ်ဍာန်ညးချဟ်၊ ဂကူယုတ်ကွေံ ဒုဟ်ဍေံဟွံဒှ်၊ စိုတ်ယဝ်ရယုတ် ဒှ်လုတ်ကျာ်တွံ၊ ဒးစှ်ေအပါဲ ဂၠိုက်ဂၠာဲပှ်လှ်၊ ဂကူယုတ်ပြဲ ၜါနဲတုပ်သၟဟ်၊ စိုတ်သတ္တံဂှ် ဒှ်တံအရၚ်၊ သမ္မာမိစ္ဆာ စိုတ်ၜါတွံနၚ်၊ သမ္မာစိုတ် ကွာ်လောဲစိုပ်သၚ်၊ မိစ္ဆာဒှ်ဗက် နရက်ဒးကြၚ်၊ စိုတ်ယုတ်ခဵုခါတ် ပါတ်ဇၟာပ်တၚ်၊ စိုတ်ဆောံမမၚ် ဟွံဒးကြၚ်အာ၊ ဂလာန်ဝွံဂှ် ဗှ်တုဲဗ္စာ၊ ဂးမာတၚ်ဂ မိမသီုၜါ၊ ဂကူယုတ်အိုတ် ချိုတ်ရောသ္ဂးဟာ၊ ဂကူပြဲပၠန် ချိုတ်အနန္တာ၊ တိုၚ်ချိုတ်မွဲတ္ၚဲ အိုတ်အဲညးကၠာ၊ ဓဝ်မာရဏ ချပ်ဗ္စာညိ၊ လောဘဒေါသ မောဟညးပိ၊ မၞမွဲကၠာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ ယဝ်ဗက်စဍေံ ဒးစှ်ေကမ္ဘိ၊ သၟိက်ကဵုဝေၚ်ပါဲ ဂၠာဲကဵုဂတိ၊ ဝေၚ်ပါဲကၠေံညိ သတိပလွဳ၊ မဟာသာလ နာမသေဋ္ဌဳ၊


မုက်လိက်−၁၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂွံကောန်ဝုတ်မွဲ ညံၚ်နဲထဝ်ဂွဳ၊ မၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါကျာ်သြဳ၊ မဇၞော်ဓဝ်မၞ ခန္ဓပြေၚ်ဖျဳ၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဟုံလဳ ပြေၚ်ဖျဳရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ပ္ဍဲလိုက်ဝွံကွေံ ညးဟွံတုပ်အဲ၊ ဂကူပိုဲဗၞး နူညးပိုဲပြဲ၊ ထတ်သန်ဂၠိုၚ်ထပ် ပိုန်ဒြပ်ပိုဲလှဲ၊ ဂးရုပ်အသဝ် ဂေါဝ်ဆအဲမွဲ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဒက်ဂြဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကျိုၚ်လှာ၊ ကြိုက်သၟိက်ဒှ် ကာလဂှ်ကၠာ၊ သ္ဘၚ်နက်သတ် ဒးသၞောဝ်အ္စာ၊ အလုံဍုၚ်မွဲ မွဲသၞာံမွဲဝါ၊ အိုတ်ဗၞးတံ တၟံဝေါဟာ၊ ၜးကေတ်ကြိယျာ ကၠုၚ်အာလဳၜန်၊ ညးဝါတ်ညးလောဲ တံၚ်ဂြဲပြာပ်ညောန်၊ ပုၚ်ကွာၚ်စၞ သဗ္ဗဂၠာဲကၠောန်၊ ကၞာထကီု သီုပ္ကဴဇၟန် အိုတ်ဇၟာပ်သ္ၚိ တိညံၚ်ဍန်၊ ဖါပ်စ္စပၠန် တန်ဆန်ကၠုၚ်အာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဍိက်ကမၠောန်ရောၚ် ဟောဟောဂြာဂြာ၊ သၟိက်ဝေၚ်သဘၚ် အခြၚ်နာနာ၊ ဂၠာဲကၠောန်ကွာၚ်ၜဲ ဂၠိုၚ်နဲပြကာ၊ ဓရိက်ခၞာ ဂၠိုၚ်ဝေါဟာလောန်၊ ထဝ်ဗာတ်ဍာ်သာဲ ဖက်ပၠာဲခန်န်၊ သဂြာကလောံ ထောံကၠေၚ်သောန်န်၊ ဓုပ်ကဵုဓုပ်အဵု ဂွဳကဵုဂွဳပၠန်၊ ဝေါဟာဗၞး ဒးရးဂၠာဲကၠောန်၊ ဍိုက်ပေၚ်စိစောန် ဂၠာဲကၠောန်ဗဒှ်၊ ကော်ဍိက်ဗြဴပၠန် ဗၞတ်မသုန်စှော်၊ ကဵုကျိုၚ်ကျဝ်အဴ ပ္ကဴကဵုစရှ်၊ ကော်ဍိက်တြုံရ ခၞံညဳသၟဟ်၊ မသုန်စှော်ကၠာ ဟွံခြာတၞဟ်၊ ကောံတုဲညဳသၟဟ် ပြဟ်ကဵုနၚ်ကွဳ၊ အမာဲပုၚ်သွ စၞကွာၚ်ဂွဳ၊ လ္ၚဵုဂှ်စန်ဒက် ကၠံက်ဂွက်ဓရဳ၊ မြမောဝ်ဂၠိုၚ်ဂၠၚ် ကဵုပၟၚ်ကဵုဂွဳ၊ ဍိုက်စုတ်ပေၚ်ဍတ် ဟွံလျတ်ချဳ၊ ဍိုက်ပေၚ်ဇၟာပ်ကွဳ ညဳညဳသာသာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဒးရး ၜးလဝ်ကြိယျာ၊ ကွဳဇရာထဝ် အသဝ်သာ်လွာ၊ ကျိုၚ်လဝ်ဒးရး ချေံသိန္ဓဴၜါ၊ ဗ္ဂန်ကေတ်တုဲ သၟိက်အာဥဒျာန်၊ ဍိုက်ကွဳကမၠေ အသေအဟာန်၊ ညးညးအဲအဲ ထပ်ဂၠောဲပေၚ်ဍာန်၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် လ္ၚဵုဍိုက်ကွဳယာန်၊


မုက်လိက်−၁၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကောန်သေဋ္ဌဳဗြဴ ပ္ကဴလှဖ္ဍာန်၊ ကၟဳလဝ်ကွဳယာန် မွဲဟာန်သၟိက်အာ၊ ခၞဂှ်ပၠန် ဖျေံအမန္တာ၊ ယွံလေဝ်ဍိက်သ္ကံ လ္ပသ္ပံသာ၊ လညာတ်ယုတ်ကွေံ မၞးတံဆေဝ်တာ၊ မၞိဟ်ချိုတ်မၞိဟ်ယဲ ကဵုပါဲသ္ၚောဲခြာ၊ ခါဲဒုတ်ယုတ်မာ ပကဵုဒနာကြတ်၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု လေပ်ဆဵုဒးပယျတ်၊ ယာံအဲညာတ်ကွေံ ဟွံဒးကဵုမတ်၊ ဟွံဒးညာတ်မွဲ နူအဲဍောတ်တ်၊ ဂၠံၚ်ပိုဲအာကွေံ ပကဵုဍေံတတ်၊ မၞးတံဍောတ်ဇၞော် စဳစောတ်မၚ်မွဲ၊ မိၚ်တုဲဆံလံ ဍိက်သ္ကံရဲ၊ လ္ၚဵုလေံလွပ် ရၠ်ကေတ်နတဲ၊ ကွာ်အာဂတ ဟီုရသဲသဲ၊ ဟွံမွဲမ္ၚဵုကၠာ ပါဲသာဲသ္ၚောဲ၊ ကောန်သေဋ္ဌဳပြဲ တ္ၚဲဝွံတိတ်ကၠုၚ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ဂၠာဲစၞပုၚ်၊ တ္ၚဲဝွံပြဲဟေၚ် ဝေၚ်သဘၚ်ဍုၚ်၊ ဇၟာပ်ညးဇၟာပ်ကွာန် ကဵုဒါန်အာကၠုၚ်၊ အဲဂွံလောဲရ စိတ္တကေဝ်ဇြုၚ်၊ ဂွံကသပ်ပ္ညုၚ် ကွာ်ကၠုၚ်ဇောဲဇောဲ၊ ခၞာတ်နတဲ ထိုၚ်မွဲကၟာဲ၊ ဆဵုသ္ၚိလုပ်အာတ် ဟွံဒးဝါတ်ခါဲ၊ ဆညာတ်ဒးကဵု ကုသဵုဇိုန်ကွာ်၊ ဆဵုဒးပေၚ်ခုတ် ဍိက်ဝုတ်ဍိက်ဗၠာဲ၊ ဍေံဟီုသ္ကာတ်သာဲ ဂၠိုၚ်ဒၞာဲဆေဝ်တာ၊ ဟေံမာတၚ်္ဂ မၞးလ္ပအာ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ဗှ်ေမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ တေံနာဲပိုဲကွေံ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဟွံမိက်ညာတ်ဟေၚ် အမၚ်္ဂလာ၊ မၞးလ္ပအာ ယဝ်အာဒှ်ဝါတ်၊ မာတၚ်ဂဗၠာဲ ဂါဲဝါဲခါတ်မါတ်၊ ဟွံဟီုဟွံခၠေဝ် ကွာ်ကြေဝ်ဂၠာဲအာတ်၊ ဍိက်တံအိုဿီ ဗိုၚ်ဟီုရာဲသာတ်၊ ဟေံမာတၚ်ဂ ယဂၠာဲပတိဃာတ်၊ နာဲပိုဲယာံညာတ် ဒှ်ဝါတ်ရယ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ဓဏာတ်တဲမွဲ ကွာ်သဲဗၠဗၠ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ စဝ်ကၠုၚ်ကွဳရ၊ ဂွံညာတ်ကေတ်ကွေံ မၞးမာတၚ်ဂ၊ ချပ်ခါ်ဆိုအ်ေ ဇအိန်ဇရထအအ်၊ တုဲသၟာန်တိုန်ကွေံ ယွံလေဝ်မၞးတံ၊ ဒးညာတ်လၟုဟ် ညးဂှ်ဍေံဏံ၊ မူယၟုကီု ဟီုပကဵုလံ၊ ဟိန်ဗိန်ယုတ်မာ လအာညံၚ်ပရံ၊ ညးဂှ်ဍေံဏံ မၞးတံဟီုစံ၊ ဍိက်ဂမၠိုၚ်ဂွိၚ် မိၚ်ဒးအသံ၊


မုက်လိက်−၁၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္ၚောဝ်ပ္တီညိ ယွံမိတ္ကံဇမ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ဍေံမၞိဟ်ပရံ၊ ပိုဲဍိက်ဆေဝ်တာ ဂၠိုၚ်ဝါလ္ၚီကၠံ၊ ဍေံဟွံဒိုအ်စံ ဍေံကြံလောန်အဴ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ မိၚ်ချဳလိုက်လဴ၊ ညာတ်မာတၚ်ဂ ဒေါသဖက်နှဴ၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု ဆဵုဘာ်တရဴ၊ ဟွံမိက်အာဟေၚ် ဂေတ်ကလေၚ်စဴ၊ ချပ်ခါ်တုဲအဴ ကလေၚ်စဴအာရ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳကီု ဟီုသီုဒေါသ၊ ဟိုယ်လေဝ်ယတံ တ္ၚဲဏံဒးဂွံ၊ ဒၟာနူဂမြၚ် ယမာတၚ်ဂ၊ ဟွံဂွံစသုၚ် ပုၚ်ကွာၚ်စၞ၊ ကဵုဘဲဒက္ခ ဒးရယတံ၊ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ကီု ဟီုတုန်ခံခံ၊ ကဵုဘဲလၟုံရ ပစွံဍေံလံ၊ ဂၠောဲလုပ်ဗိုန်ဗတ် ဍေံရပ်ပတ်ကံ၊ လ္ၚဵုဍေံခၞက် တက်ဗိုတ်ကဵုတၟံ၊ စိပ်တိုန်ဂြိုဟ်ချအ် ကံဝ်မတ်ပ္တဴ၊ ဍိက်သ္ကံရဲ တက်ဖဲစဴအာ၊ ဍေံပၠောထောံအဵု ညံၚ်ကဵုဇွဂၠဴ၊ ဗောဓိသတ္တ တၠအနှဘဴ၊ ဓဝ်အကုသဵု ဇိုန်ကဵုဖက်နှဴ၊ ဟွံဂွံချိုတ်အဴ လောတ်လောကၟဝ်၊ ဂိသၠောံကာယျ သဗသ္အဝ်၊ ဝိုတ်သ္တိကီု တသ္ၚဳကသဝ်၊ လောတ်လောကၟဝ် ကသဝ်သာသာ၊ လံညိဗ္ၜူဗၠး ဂွးတိဇက်အာ၊ ဇရေၚ်သၞိၚ်ဇြဲ ထောံဇိုၚ်တဲၜါ၊ လၟောၚ်ဂၠိုၚ်ထပ် ဗကပ်လ္ၚာ၊ နကဵုတဲကဵု ဗက်ဍဵုညှာညှာ၊ ပတ်ဇွိတ်သာသာ ဂိဟဲအာရ၊ ဇက်က္တဵုပၠန် ဂဇုန်တော်ဆ၊ အဲအာတ်စလၟုဟ် ဗၠးဒုဟ်ပွ၊ မၚ်္ဂလိကာ ဒေပ်စိုတ်ပါပ၊ ချပ်ခါ်အဲပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ စရိုတ်ဓဝ်မၞ ဍေံပနိဿဲ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ပွလုတ်ဟွံမွဲ၊ ဂၠာဲအာတ်စရ ဗၞတ်ဆစဖဲ၊ ဟွံဂၠာဲဟီုၜေဟ် ညးရးဇမ္ၚောဲ၊ ရာဒနာအဵု လ္ၚောဝ်ယဵုတဲ၊ ဍေံညာတ်ရုပ်အဲ ချဟ်ခါ်အဲပၠန်၊ ဍိက်တံဂှ်ရ ဟွံဒညရန်၊ ဍေံရပ်ဂွံအဲ ဍေံကဵုဘဲဒန်၊ ဍိက်ကဵုနာဲရ မၞတန်တန်၊ ဓဝ်မေတ္တာရ သ္တိညာဏ်အောန်၊ ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန် ဟွံချပ်စန်စာ၊ မာတၚ်ဂပြဲ ချပ်ပၠန်မွဲဝါ၊ ညးဍဵုဍိုက်သၟတ် ကဵုယုတ်ရဟာ၊ ဒေပ်စိုတ်ကဵုပြဲ မၚ်မွဲဂွံမြာ၊


မုက်လိက်−၁၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗတ်ၜုၚ်တက်ကွေံ ဖျေံဓဝ်မေတ္တာ၊ ရပ်စိုတ်သမ္မာ မြာပိုန်သုခ၊ မၚ်္ဂလိကာ ပိုၚ်ခြာမာန၊ ဓဝ်မေတ္တာသွံ အဲစွံဂတ၊ အဲဟံၚ်ပြာ်ဍေံ ဂှ်ရောၚ်ဒးပွ၊ ကြဴဂွံတီညိ သတိဗလ၊ အဲအာတ်ဍေံရ ကာလဂှ်ဒး၊ ဂးမာတၚ်ဂ တြုံတၠညး၊ ချပ်တုဲက္တဵု ဍဵုၜံၚ်ရပ်ပၞး၊ လျဝ်ဇိုၚ်တဲ ကွာ်ထဲဆဒး၊ စံဇြဟတ်ညိ ဋ္ဌာန်တိသတး၊ မာန်ကီုရဂး ဇၞးစိုတ်တုဲအာ၊ ဇောဲဇောဲဇာဲဇာဲ လုဲလာဲဇိုၚ်ၜါ၊ ဟိုတ်ညးၜုၚ်တက် ဟွံဓဝ်ဟွံယာ၊ ဒစုန်ဝါဲဝါဲ ထိုၚ်ကၟာဲဏာ၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်အာစိ သ္ၚိမၚ်္ဂလိကာ၊ ချိုန်ဂှ်စိုပ်အာ ဟွံပါလၞၚ်၊ ဂဇုန်ယဵုဲ ပ္ဍဲတြၚ်ဝၚ်၊ ဖ္ဍောဝ်သဲသဲ ဂၠိုၚ်ကဵုနဲတၚ်၊ သာဓသာဓု ဒါန်ဝွံပြဲက္ဍၚ်၊ ဒါန်ရောၚ်ဇိုန်ကဵု မဂ်ဖဵုစိုပ်သၚ်၊ ဒါန်ရောၚ်ရီုဗၚ် ဟွံဒးကြၚ်လန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုစိ ကလိဂွံထဝ်သန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုတသိုက် ပိုန်ဘိုက်တန်န်၊ ဒါန်ဇိုတ်အဝဲ ရုပ်သာ်ပြဲလောန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုကွေံ ဟွံဒးဂၠာဲကၠောန်၊ ကၠိဂွံထဝ်သန် ဒြပ်ကောန်သမ္ဘာ၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်တံ ခၞံနၚ်ဏာ၊ ဒါန်ဝွံရီုဗၚ် ဒါန်ဂွံဍံၚ်သွာ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုတသိုက် လိုက်သွဝ်သီုၜါ၊ ဒါန်ရောၚ်တိတ်ဗၠး နူပးသံသာ၊ ဒါန်မှတ်ကဵုမြာ သုခသိုၜါ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳတံ တၟံတြုံဗြဴ၊ မိၚ်ကၠုၚ်ကဵုရပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ မာတၚ်ဂကီု ဟွံကေတ်ဟီုတဴ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ ကျာ်သြဳၜတ်သဴ၊ အဲဂွံအဲစဴ အဲအာတ်တဴရောၚ်၊ ဍိုက်သ္ကံရဲ တက်တဲဂြိုၚ်ကၠံၚ်၊ ကောန်ဝုတ်အသဝ် ရုပ်ထဝ်ဒကောၚ်၊ ဂလာန်ဂှ်ကွေံ ဒှ်ဍေံဟီုဂံၚ်၊ ခါဲဒုတ်ညံၚ်ဍေံ ညာတ်ဒးစံၚ်ပရံၚ်၊ ဒှ်ဍေံအာတ်ဂံၚ် အဲစံၚ်ပြံၚ်ကွေံ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳတံ ကဵုကံဟီုၜေဟ်၊ ဍေံတံဂြိုၚ်ကၠံၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံဒး၊ လ္ၚဵုခါတ်မါတ် သၟိက်ဘာတ်ထောံဍေံ၊ လ္ၚဵုဂှ်ချပ် သၟိက်ရပ်ဂဗး၊ ဆဍေံကဵုဍေံ ဂၠာဲဟီုဂးကၠံၚ်၊ ကၠံၚ်မံၚ်ထဥ ရုရုသံၚ်သံၚ်၊ သေဋ္ဌဳဗြဴမိၚ် ဂွံၚ်ဘိုန်စိုတ်စံၚ်၊


မုက်လိက်−၂၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကော်ဍိက်ဗြဴအဵု ကဵုပါန်အခေါၚ်၊ ထဝ်သန်ကဵုဏာ ကဵုအာပလံၚ်၊ ပကဵုဍေံမံၚ် ညံၚ်ဒုၚ်ဂုန်ညိ၊ မိၚ်သေဋ္ဌဳဟီု သီုဍိက်ဗြဴပိ၊ဂိုၚ်ကေတ်ထဝ်သန် ယောန်စှ်ေအာတိ၊ ဟွံမိက်အာကီု ဍေံဟီုဒေါန်ဗျိ၊ ဍုဟ်ခါဲဒုတ်လောန် ညောန်လုပ်ညိညိ၊ စိုပ်တြၚ်ဝၚ်စိ နကြိဟီုပၠန်၊ ယွံမာတၚ်ဂ ကေတ်ရထတ်သန်၊ ကောန်ဝုတ်ညးကီု တုပ်ဗီုထဝ်သောန်၊ မၞးလ္ပအာတ် သွက်ဂွံဝါတ်လောန်၊ လံညးထေဲအဵု ညးကဵုဘဲဒန်၊ ဆဗၞတ်ထတ်သန် ကေတ်ညိပၠန်ရ၊ မာတၚ်ဂကီု ဟီုတိုန်ခယျ၊ ချိုတ်လၟုဟ်အဲ ဟွံမွဲမိမ၊ သွက်ဂွံမၚ်တာဲ ဂၠာဲဖျိန်ပုၚ်သွ၊ ဗတ်ညးဂစိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝိ၊ အာတ်ဒဵုဂွံရ ပဆေဝ်တာညိ၊ မိၚ်ကေတ်ဆဴဆဴ ဍိက်ဗြဴညးပိ၊ မိၚ်ဒးစိုတ်စံၚ် ဗီုသုၚ်ဍာ်ဂျိ၊ သၟိက်ဂွံကဵုချိုတ် ထေဲပၞတ်စိုတ်ဂိ၊ သ္ၚေဝ်မုက်တုဲဟေၚ် ကလေၚ်တိုန်သ္ၚိ၊ လ္ၚောဝ်ပ္တီစိ ယွံမိသေဋ္ဌဳ၊ လၟုဟ်ခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်ခါခၞဳ၊ ဒုၚ်ဂုန်ဍေံကီု ဍေံဟီုဝေရဳ၊ ကဵုထဝ်သန်ကွေံ ဘာတ်ဍေံဟွံချဳ၊ ဍေံအာတ်ကေတ်ပၠန် ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ၊ ခါဲဒုတ်ခါခၞဳ ဍေံဟွံချဳစဴ၊ မိၚ်လဟီုစိ မိသေဋ္ဌဳဗြဴ၊ ဇၞော်တဴဇကု သၟူဒမြဴ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ကောန် ဒယှ်လောန်တဴ၊ ပရိုၚ်သာ်ဂှ် မြဟ်ကမြဴ၊ ဂွံလောန်သဘဴ လှေံဖျဴပြဲလောန်၊ ဂးဗြဴသေဋ္ဌဳ ဂွဳစိုက်ကေတ်သန်၊ ဗၞတ်ကၠံပသာ ဂွဳဏာလှေံလှန်၊ သေဋ္ဌဳဗြဴကၠာ ကွာ်အာပြာပ်ညန်၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ယွံကောန်ယွံကောန်၊ မိနၚ်ကဵုသန် ကောန်ကေတ်ညိရ၊ သန်ကၠံပသာ အာပဇွောံမ၊ ကြဴဟွံဒးအာတ် ဟွံဝါတ်စၞ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ ကဵုမြာသုခ၊ အာတ်ကောန်ကွေံ ဟွံဒးပွ၊ ညးမိၚ်ဒးဂွ စဴကၠာရကောန်၊ မိၚ်သေဋ္ဌဳဗြဴ ဟီုတဴသောန်သောန်၊ မာတၚ်ဂကီု ဟီုခၠေဝ်ပလန်၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ကီု မူနွံပၟိက်သန်၊ ခါဲဒုတ်သိုက်ကွေံ ညးထိုၚ်သးအောန်၊


မုက်လိက်−၂၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟိုတ်ဂှ်အဲပၠန် ဂၠာဲကောန်သမ္ဘာ၊ အဲဒးအာတ်စိ မၚ်္ဂလိကာ၊ ဗတ်ရဂစိုတ် ကဵုအိုတ်ဇိဝါ၊ အဲအါတ်ညံၚ်ဂွံ ဒိုအ်ပၠန်ဂွံဟာ၊ချိုန်လၟုံပြဲ ကဵုအဲစဴအာ၊ ဗတ်ဟီုလာံသာ အဲဟွံအာရ၊ ပါၚ်တရၚ်ဝၚ် ဂးမာတၚ်ဂ၊ တိက်လၞၚ်ကၠာ ဗဒေါံဖျေံကာယျ၊ ပိတ္ၚဲလ္အိတ် ဟွံကေတ်ပုၚ်သွ၊ ပ္တပ်ဇိုၚ်တဲ တုပ်နဲဇွ၊ ပညံၚ်ချိုတ်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ပရိုၚ်သာ်ဂှ် ဒယှ်တန်တန်၊ မၞစိုတ်ယုတ် ခါဲဒုတ်အာန်ကောန်၊ ကောန်ဗၠာဲသေဋ္ဌဳ ဟီုကြေဝ်ဂၠာဲလန်၊ အလုံဍုၚ်မွဲ ညးအဲလီၜန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် ကောန်ကၠုၚ်ပြာပ်ညန်၊ ဟီုရေၚ်သ္ကံပၠန် ဒးဂွန်ရယ၊ ပိုဲကၠုၚ်ဒုၚ်ဂုန် ညးပ္တိုန်မာန၊ လၟုံဒးအဵု ကဵုမာတၚ်ဂ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ဏာ ဂွမာဂွ၊ ကံဍေံစိုပ်ဍေံ ပေၚ်စိုတ်ဍေံရ၊ ဟိုတ်နူဓဝ်မၞ ဂွံရဟွံလံ၊ ဍေံဟီုတိုန်ပလေ ဟိုယဲလေယတံ၊ ပိုဲလၟုဟ်ရ ပိုဲပသောၚ်ဏံ၊ ကဵုမာတၚ်ဂ ပိုဲပသ္ကံ၊ ပကဵုညးပျဲ ဘဲပကဵုဒွံ၊ ဍေံဂွံဗြဴဏံ ယတံထေဲဟာ၊ လ္ၚဵုဂှ်အီဂြိုၚ် တက်ဇိုၚ်တဲၜါ၊ ဗြဴသၠုၚ်မာန မူပရောဇွာ၊ စိုတ်ညံၚ်အိက်အာ် ရုပ်သာ်ဍေံကျေဝ်၊ ဗြဴသာ်ဂှ်ကွေံ စရုပ်ဍေံဟာ၊ ဍုဟ်ကွေံရဇွာ ကဵုဏာခါဲဒုတ်၊ ညးလ္ၚဵုကီု ဍေံဟီုဂၠာဲပျုတ်၊ ယွံလေဝ်ယတံ ဗြဴဏံဗြဴယုတ်၊ ပိုဲတီလံကွေံ နူဍေံဍောတ်တ်၊ သၠုၚ်မၞအဵု ဒဵုဍေံဒှ်ဝုတ်၊ ဟိုတ်နူဍေံယုတ် ခါဲဒုတ်အာတ်ဍေံ၊ လ္ၚဵုဟီုတိုန်ပြဟ် ဒှ်ကွေံဒှ်ကွေံ၊ မိၚ်ညးဟီုဂှ် ချဟ်ခါ်လဝ်ဍေံ၊ ဍိက်သ္ကံစိုတ်သၠုၚ် တက်ၜုၚ်ဂဗး၊ ဟိုတ်ပွလုတ် ယုတ်မာပဒး၊ မာတၚ်ဂကွေံ ဍေံအာတ်ရောၚ်ယ၊ သေဋ္ဌဳဗၠာဲရောၚ် ဟီုကၠံၚ်ခယျ၊ အိုဿီုညးအဲ တက်တဲဂြိုၚ်ခ၊ မိပ်စိုတ်ယူယာ် ဒံၚ်သၠာ်ရ၊ ကောံတုဲရံၚ်ပၠန် ယတံပကသဳ၊ ဟေံမာတၚ်ဂ ကၠေံစိုတ်ပလွဳ၊ ဂွံလၟုဟ်ရ မၞးလ္ပချဳ၊ ယဝ်ညးတက်ကီု ပိုဲရီုညဳညဳ၊


မုက်လိက်−၂၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မၞးလ္ပချဳ လွဳကျာ်ထိုၚ်သး၊ ဗၠာဲလ္ၚဵုကီု ဍေံကော်ဟီုဂး၊ ဟေံမာတၚ်ဂ လွဳရဂွံဇၞး၊ လွဳဂှ်ကၠေံစိုတ် ဗတ်ချိုတ်လ္ပဗလး၊ လွဳမာန်ရောၚ်ပြဲ ကျာ်တြဲထိုၚ်သး၊ တိက်ဟွံချဳကွေံ ဗၠးမာန်ကီုဟာ၊ ဗၠာဲဂမၠိုၚ်ရောၚ် ကောံမံၚ်ဟောဂြာ၊ ဍေံဗိုၚ်ဟီုရ ဂၠိုၚ်ကဵုပြကာ၊ ကောံတုဲတက်တဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ဂၠောဲအာ၊ ဍေံဍုဟ်ညာတ်ဟေၚ် မၚ်္ဂလိကာ၊ ကဵုဇြဟတ်ကၠာ ကဵုမှာတၚ်ဂ၊ ဍိုက်သေဋ္ဌဳကီု ဍေံဟီုစမြ၊ ဗၞတ်မဟီုဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဟွံဂံၚ်ပျဲပျာံ ဍေံရောံဒည၊ ဗၠာဲသ္ကံရဲ ဟိုတ်မၚ်မွဲရ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တိက်ရဟွံချဳ၊ အိုတ်ပန်ဒိုဟ်စိ ဇရေၚ်သ္ၚိသေဋ္ဌဳ၊ မၞးသ္ကံရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ရံၚ်သ္ၚေဝ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ တိက်ရလွဳ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်အာ ဘာသာလီုဇဳ၊ ဂွိၚ်တိုန်ဂြိုဟ်ချဳ ဒးကၠုၚ်သ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ ဗၞးရေၚ်သ္ကံ ကောံဂဇံမံၚ်၊ ညးညးအဲအဲ ဂၠိုၚ်နဲဟီုကၠံၚ်၊ မာတၚ်္ဂချိုတ် ဝုတ်ဒိုဟ်ပန်ဂၠံၚ်၊ ထပ်ှထပှ်စိ ဇၟာပ်သ္ၚိဒးပြံၚ်၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ရောၚ် တုဲဒးပြံၚ်အာ၊ ဇာတ်ဗၞးရ ညးပပြာထာ၊ လၟုဟ်ခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ပ္ဍဲပါၚ်တြၚ် တိက်တၚ်လ္ၚာ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်ဟေၚ် လေၚ်ရသေၚ်ဟာ၊ အိုတ်မွဲဘာသာ ဒှ်လေၚ်အာရ၊ ဟိုတ်နူညးကီု လေၚ်သီုမသ၊ ကဵုပိုဲလေၚ်ကွေံ ဟွံဒးပွ၊ အိုတ်ပိုဲညးကီု ဗိုၚ်ဟီုဆောံမ၊ ညံၚ်အာကီုရ ကာလဂှ်ဒး၊ လ္ၚဵုဟီုပြဟ် ဒှ်ကွေံဒှ်ကွေံ၊ ဂကောံဝေါဟာ ဘာသာဗၞး၊ ဂုန်ကောန်ညးမွဲ ညးအဲလေၚ်ပြး၊ ယဝ်ဟွံကဵုကီု ပိုဲဟီုညံၚ်ဇၞး၊ ကသပ်ဝွံကွေံ ဒးရမၞးတံ၊ တိုၚ်ကသပ်အဵု ပိုဲပကဵုလံ၊ အိုတ်မၞးတံဟေၚ် ကောံရေၚ်သ္ကံ၊ ဂၠာဲကၠုၚ်ထိမြိ ပ္ဍဲသ္ၚိပေၚ်ချံ၊ ဆမွဲကရောံ ကောံတုဲဂဇံ၊ အိုတ်မၞးတံ ခံမံဟီုပၠန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်ညးတၠသန်၊ ဂကူပိုဲဗၞး ဒးရးပြဲလောန်၊ ဘာသာဗၞးစိ ဟွံဂွံကၠိစောန်၊ အိုဿီုညးအဲ မၚ်မွဲတန်န်၊


မုက်လိက်−၂၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ချိုတ်လၟုဟ်ပၠန် ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ရောၚ် တိက်မံၚ်ဟွံချဳ၊ ထပှ်တ္ၚဲရ လံခန္ဓဏှဳ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်အာ ဘာသာလီုဇဳ၊ ဒးဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာကၠၚ်ဟဳ၊ ဟိုတ်ဂှ်သေဋ္ဌဳ သ္ၚေဝ်တုဲတော်ဆ၊ ဂုန်ကောန်ဝုတ်မွဲ သီုရဲမသ၊ ဒးလေၚ်တဴအဆက် အနာဂတ်ဂတ၊ လေၚ်ညးမွဲဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ လေၚ်သီုမသ ဝါတ်ရသေဋ္ဌဳ၊ မဟာသာလ တော်ဆဂၠာဲသ္ၚဳ၊ လၟုဟ်ဝါတ်လောန် ဂုန်ကောန်ကျာ်သြဳ၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်စုတ် ခါဲဒုတ်ခါခၞဳ၊ ဟွံဂွံဟွံအာ ဗက်ဏာဟွံချဳ၊ လံဖေက်ချိုတ်ပၠန် ခန္ဓဍေံဏှဳ၊ ဍေံချိုတ်လီုဇဳ ပြဝေဏဳဗၞး၊ ဒးကဵုဏာကောန် သၞောဝ်ပၠန်ဂတး၊ ဟွံကဵုဒှ်ဝါတ် ဝါတ်သီုညးအဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ရ သိက်ဂွံပဒး၊ အိုတ်ကသပ်ရောၚ် ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ကွေံ ဟွံဟီုဂးပၠန်၊ ဗၞးဂမၠိုၚ် ဗိုၚ်ဟီုတန်တန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်တၠသန်၊ ဟွံဟီုသၚ်ရိုဟ် လၟုဟ်ဂိုဟ်ကောန်၊ ညးဂမၠိုၚ်ဂှ် ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သီုသေဋ္ဌဳပၠန် သီုကောန်သီုဗြဴ၊ သဳမူနော်တြ မသကောန်စဴ၊ အဆက်ဆက် ဂၠိုၚ်လောန်ဖက်နှဴ၊ ဒးဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာဗွဲကြဴ၊ ဗတ်ဒြပ်နွံကွေံ ညးဟွံရဴဂဴ၊ ယဝ်ဂိုဟ်ကောန်ဗြဴ ကြဴတဲဒးဟောံ၊ သေဋ္ဌဳၜိုန်ကြံ ဂဇံဒေန်ဗျောံ၊ ဖျုန်ဂြိုဟ်ဂတဝ် ဒှ်ဓဝ်ဇြဟောံ၊ ညံၚ်ဆုဇိုၚ်ဍာ် သၚ်လာ်ဆုဒေါံ၊ ဟွံသေၚ်မွဲသာ် ညံၚ်ညးဗာ်ပြောံ၊ ဒှ်ဓဝ်ဇြဟောံ ဒေါံစှ်ေအာရ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ရော ကောလာဟာလ၊ ၜိုန်ဟီုတိုန်ဇဳ သေဋ္ဌဳဟိတ်ဇြ၊ ဟွံကလေၚ်ပါၚ် ရမျာၚ်ညိည၊ ဒှ်မံၚ်ကၠိုက်ကၠဟ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဟီုတိုန်ပၠန်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်တၠသန်၊ ဟွံဂိုဟ်ဘာသာ လၟုဟ်ဂိုဟ်ဟာကောန်၊ ကဵုဟွံကဵုကီု ဟီုရခိုဟ်သန်၊ ယဝ်သ္ၚိတ်မံၚ်ကီု ပဟီုပိုဲဓဇန်၊ ပိုဲဟီုဒုၚ်ဂုန် တုန်စှ်ေစိုတ်ရ၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ကီု ဟွံဟီုပါတ်သဗ၊


မုက်လိက်−၂၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဇြဟာတ်ပ္ဍဲကောန် ဍိုန်တိုန်စိတ္တ၊ မွဲသာ်ဂှ်ပၠန် ရံၚ်ကဵုဝံသ၊ ဂၠိုၚ်ကဵုအောန်ဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ကောန်သၠးကဵုရ ကာလဂှ်ဒး၊ မူဟိုတ်တုန်ရော ပိုဲဂကူမၞး၊ လၟေၚ်ဝေါဟာ ဘာသာဇၞော်ကၠး၊ ဇာတ်လီုညးပါဲ ဂၠိုၚ်နဲပြးဇး၊ ဟွံဂွံအာကောံ ကရောံအဲညး၊ ကောန်ကဵုဏာကွေံ ဒှ်ဒးရးသန်၊ ချပ်တုဲသေဋ္ဌဳ ဒ္ၚဳကဵုကဵုကောန်၊ ယွံကောန်သ္ဍိုက်မ ရုပ္ပလက်သန်၊ လၟုံခါဲဒုတ် ဍေံယုတ်မာလောန်၊ ဍေံကၠုၚ်တိက်တၚ် ပါၚ်တြၚ်ပၠန်၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်ကောန် အံက်ဝါတ်လောန်ရ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်ကီု လေၚ်သီုမသ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကီု ကၠုၚ်ဟီုကြံကြ၊ ဟိုတ်ဘာသာမၞး အံက်မ္ဒးကျ၊ ချိုန်လၟုံကောန် ပ္တိုန်လဝ်စိတ္တ၊ မူဟိုတ်မွဲရ ဒါနဒှ်တံ၊ ပ္ဍဲကုသဵုရ အကုသဵုကံ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပ္ညုၚ် ဍေံကၠုၚ်ခၞံ၊ ပ္ဍဲဂၞဴအဆၚ် က္ၜၚ်လေဝ်ဒးဗြံ၊ လီုတုဲသဘဴ ကြဴခိုဟ်လေဝ်နွံ၊ ဟိုတ်ရောၚ်ဒှ်တံ ခၞံနၚ်ဏာ၊ ဟိုတ်ကဵုဖဵုရ သီုၜါပြကာ၊ ဍေံဇိုန်ကဵုသၟတ် သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ လဆောဝ်သၠုၚ်သဝ် ရေတ်ဂပဝ်အာ၊ လဆောဝ်ဒှ်ရ သုခဒုက္ခာ၊ သ္ဘဴဓဝ်ရ ဗ္စာညိရကောန်၊ လၟုံအံက်မ ဒှ်ပွဓဇန်၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ပွလုတ်ဂြန်၊ ယဝ်ဟွံကဵုသၟတ် ခါဲဒုတ်အိုတ်သ္ကန်၊ ယဝ်ဍေံချိုဃတ်ကီု လေၚ်သီုဒိုဟ်ပန်၊ ကရောံခါဲဒုတ်ရ ညံၚ်အာညိကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်ဂလာန်ညး ဟွံသၟဟ်ရထ၊ က္တဵုဒှ်စံၚ်တူ ဒွံဓဝ်သောက၊ တိုန်ညံၚ်ဂျိဇြုံ ဗ္ဒောံဖျေံကာယျ၊ ဝိုတ်သတိရ သက်ခၞပၠန်၊ သောကဍဵုဍိုက် စရိုတ်ဗၠိုက်ဗၠန်၊ ဟီုဟွံဒးဟေၚ် ညံၚ်ညးကၠေၚ်စန်၊ သဗသ္ဘာ် တသၚ်တသောန်၊ ဂွံသ္တိကီု ဂၠာဲဟီုယာံဒေါန်၊ တံဇိုၚ်မပၠန် သောန်န်ယာံတဴ၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ တၠနှဘဴ၊ မူရဴနွံဒုဟ် လၟုဟ်က္ဍုဟ်ကောန်ဂၞဴ၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ယုတ်သန်သွံအဴ၊ အံက်မကျာ်ဂန် ဓဇန်ကဵုကောန်ဂၞဴ၊


မုက်လိက်−၂၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အဵုလၟာဂၞဴ ဍုဟ်ကောန်ဗြဴဟာ၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ ဂးဓုပ်ပြကာ၊ ညးသ္အာၚ်ပၠန် ဍုဟ်ကောန်နွံဟာ၊ လၟုဟ်အံက်မ ပွမှာရာ၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ပွယုတ်မာ၊ အဵုအံက်ရာဇာ မူရာဍုဟ်ကောန်၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ တၠတိုက်သန်၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ ကောန်ဒးစောန်လောန်၊ ဗျဂ္ဃစောရ ညးပဓဇန်၊ လၟုဟ်အံက်မ ပွလုလန်၊ အဵုအံက်ကျာ်ဂန် ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ အဵုလၟာဂၞဴ မူရဴနၚ်ဒုဟ်၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်က္ဍုဟ်၊ ကောန်ဒးလေၚ်ဘဝ ဒိဋ္ဌလၟုဟ်၊ ဂစိုတ်ထောံပြဲ ကဵုဘဲဇြၚ်ဗၞုဟ်၊ ကောန်ဟွံမွဲဒုဟ် မူရာဍုဟ်ရော၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ ညးတၠအယော၊ ညးဂွံဗၠးဒုဟ် က္ဍုဟ်ကောန်ဟီုတဴ၊ ညးမိပ်စိုတ်အဴ ကြဴညးစောစ၊ ဟိုတ်ပတှ်ေညး ကောန်ဒးစံၚ်တဴ၊ အဵုမဂၠိုၚ်အယော ဗဵုညးစောဟာ၊ အဵုမဂၠိုၚ်အဇ အံက်မရာဇာ၊ ကောန်လဝ်ကဵုချိုတ် ကေတ်စိုတ်ဘာသာ၊ အိုတ်ဂကူဗၞး ကောန်ရးခန်လွာ၊ ဟိုတ်နူညးက္ဍုဟ် ဂၠာဲဒုဟ်နာနာ၊ အံက်မရာဇာ အဵုအံက်မရာဇာ ဟုံမှာရအဴ၊ အဵုမဇၞော်ဣဒ္ဓိ မိဒေဝတဴ၊ ကံအတိက်ဟေၚ် ချူပြေၚ်အဲဗြဴ၊ ဟွံသေၚ်ပ္ဍဲလၟုဟ် ဒုဟ်ကၠုၚ်ဖက်နှဴ၊ နတဲခါဲဒုတ် ညးစုတ်လလဴ၊ အဵုဒေဝတဴ ဍုဟ်အဲဗြဴဟာ၊ ဇိုန်ကဵုခါဲဒုတ် အဲဒးယုတ်မာ၊ ညံၚ်ဒဒှ်အဲ ညးဟွံမွဲၜါ၊ လၟုံမွဲဝါ ပြာ်ညိကၠာအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ သိုက္ခာဗြဴ၊ တံဇိုၚ်သၟိၚ်မ ယာံထဂၠက်သ္ဍဴ၊ နရာတ်ဇတဝ် ဖ္အောဝ်စိုတ်ဇဴ၊ ဂၠးကၞေၚ်အဝဲ ယဵုတဲညံၚ်ပ္ကဴ၊ လ္ၚောဝ်သၟိၚ်မအဴ ရဴဝွံသ္ဂးပၠန်၊ ယွံလေအံမ တၠတိုက်သန်၊ ခါဲဒုတ်ဂၠိုၚ်ဒုဟ် အဲဗြဴဍုဟ်လောန်၊ နူဍောတ်တ်ဟေၚ် အဲဗြဴဝေၚ်ခၠန်၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်ကွေံ ဒးကဵုဏာကောန်၊ အံက်မကျာ်ဂန် ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ ဗတ်ဍေံအာတ်ပၠန် ကဵုသန်ဗက်ဖျဴ၊


မုက်လိက်−၂၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကဵုဍိက်တံဓဇက် ၜုၚ်တက်ဗက်ဗဒဴ၊ ကဵုဘဲဓိမြိ ဍေံဂိဒးစဴ၊ ဟွံမိက်ဗက်အဵု ဇိုန်ကဵုကောန်ဂၞဴ၊ ကံအဲဍိက်ဗြဴ ခၞံတဴသ္ဂးဟာ၊ မွဲသာ်သၟိၚ်မ ကျရောံပြဝါ၊ ကောန်စၞးထောံရ ဗက်စဘာသာ၊ ရန်ကဵုညးကွေံ ကောန်ဒးကဵုဏာ၊ ဟွံချပ်ဂၠိုၚ်ဂၠေံ ပွမှာရာ၊ သၟိၚ်မရာဇာ အေၚ်ညိကၠာအဴ၊ သေဋ္ဌဳမိၚ်ကီုသၟိက်ဟီုဖ္အောဝ်အဴ၊ ယွံကောန်သ္ဍိုက်မ အဇဍောၚ်ပ္ကဴ၊ လၟေၚ်ဓဝ်စိ သတိသှ်ပတဴ၊ ကံပြုပြေၚ်ရ ကံပၠတြဴ၊ အိုတ်သတ္တံအဴ ဂေတ်တဴသံသာ၊ ကံဇိုန်ကဵုဟေၚ် ကံနၚ်ကံဏာ၊ ကံရောၚ်ဒှ်သၠဲ သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ လဆောဝ်သၠုၚ်သဝ် ဂွံသွဝ်အာ၊ အိုတ်သီုညးအဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ ပဒှ်သၚ်ကာ ညံၚ်အာရကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊ ဂၠုသူစရိုတ် အိုဿီုဒိုဟ်ပန်၊ သီုဓဝ်ဟိရိ သတိစွံပ္တိုန်၊ ဟိုတ်အသံရ မိမပြဲလောန်၊ ယဵုဒုၚ်ကေတ်ပၠန် တိုၚ်အမန္တာ၊ ကယိုၚ်မဂ္ညိ အိုဿီုကြိယျာ၊ ဂယိုၚ်ဂှ်သွံ ၜးစွံသာသာ၊ ယာတ်မစောန်ပြံက် ဗစံက်ဂဝါန်၊ ဒးကျိုၚ်သၠောံစုတ် ခါဲဒုတ်ပၟာ၊ ဇရေၚ်မိမာ တာကွာ်ရဴဂဴ၊ သၟိက်ခၠေဝ်ရော်ပၠန် ဂုန်လၟာဂၞဴ၊ စိုပ်တုဲဂဇံ တဲခၠာံပ္ကဴ၊ ချိုန်ဂွံညာတ်ဒး မိဗၞးဗြဴ၊ ကၠိၚ်ရုပ်ကောန် သိုဟ်စန်လိုက်လဴ၊ သဗသ္အဝ်တဴ ညံၚ်ရဴကၠေၚ်စန်၊ နရာတ်သ္အဝ် တသဝ်တသောန်၊ ဒတဝ်ဖျုန်ဂြိုဟ် ဟီုရိုဟ်ရေၚ်ဒေါန်၊ ဟီုအာယာံအာ စံၚ်ဏှာပူဗန်၊ မိဒးကြံအု ဟိုတ်ဆာန်ဍူကောန်၊ ဗၞးဗြဴပၠန် ယာံဒက်ဒေါန်တဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်ဗြဴ ၊ ယဵုတဲဂဇံ ကၠံမိဂၞဴ၊ ဝါစဳကာယ စိတ္တဖက်နှဴ၊ လ္ပုဟ်တဲစှ် သၟဟ်ဍောၚ်ပ်ကဴ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်ဗြဴ ကဵုစ္ဍးဒဴညိ၊ ဗၞးဗြဴကီု ဟီုတိုန်တသိ၊ သာဓုသာဓု အယုဝုဒ္ဓိ၊ သဗ္ဗဒုဟ်ပၠန် ပကဵုစောန်ကၠိ၊ အိုတ်သဗ္ဗယဲ ဘဲပကဵုမြိ၊ ကဵုဒှ်သုခိ ညံၚ်အာညိကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊


မုက်လိက်−၂၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကလံမိတုဲ သုဲဂါဲအာပၠန်၊ သၟိက်ကလံရ သၟိၚ်မကျာ်ဂန်၊ ယောန်လုပ်သာသာ ခါမပြာပ်ညောန်၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ပၠန် ညာတ်ဒးကောန်ဗြဴ၊ ဒှ်တိုန်ဝိဝိၚ် ကၠိၚ်ကောန်ဂၞဴ၊ ညံၚ်ရဴဒးဂျိ သတိဖက်နှဴ၊ ဟီုဇီုဟွံဒး ညံၚ်ညးက္ဍိုၚ်ကၠဴ၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်အဴ ရမတ်ရဴဗြဲ၊ မၚ်္ဂလိကာ ယဵုသ္ပာတဲ၊ သီုမဇံသဝ် လ္ၚောဝ်အဲပရဲ၊ ဝါစဳကာယျ သီုစိတ္တပ္ဍဲ၊ သီုမသိပ်ဂၠိပ် ကၞိပ်အဝဲ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်မွဲ ကဵုစ္ဍးသ္ၚောဲညိ၊ သီုမကၠၚ်ဟဳ သေဋ္ဌဳဇၞော်စိ၊ ဒုၚ်သာဓုပၠန် ပ္ဍဲစိုတ်စောန်ကၠိ၊ ကောန်ဒးစ္ဍးအာ ပၟာသုၚ်ဂျိ၊ အိုတ်ဝေဒနာ ပကဵုပါမြိ၊ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ ဒိဋ္ဌဝုတ္တိ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ညိ သုခကဵုတန်၊ ညံၚ်အာညံၚ်အာ ညံၚ်အာရကောန်၊ ကံဝဳပက်ရ အံက်မဟွံဓဇန်၊ ယဝ်ကောန်စှ်ေစး အံက်ဒးဘဲဒန်၊ အိုဿီုဝေါၚ်သ ဋ္ဌာနဒိုဟ်ပန်၊ ကောန်ဂွံဍံၚ်သွာ စေတနာပ္တိုန်၊ ညံၚ်အာရကောန် ပစောန်စိုတ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ တုဲစ္ဍးတိတ်အာ ဗ္စာတော်ဆ၊ အိုတ်သတ္တံရော အလုံလောက၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်ကံ တံပထမ၊ ကာမာဝစရ နမကုသဵု၊ ဟိန်ဏာဒါန်ပ္ညုၚ် ဍေံကၠုၚ်ဇိုန်ကဵု၊ လဆောဝ်ဂှ်ခိုဟ် လဆောဝ်ဂှ်ရုန်မဵု၊ ဆာန်ဒးသာဲရောၚ် ဍုဟ်မဗံၚ်ဒးဆဵု၊ ပၟိက်သၟိက်ဂွံ ဟွံဂွံလၚ်ပြဵု၊ ဟွံမွဲပၟိက်အဵု ဒးဆဵုဂၠိုၚ်တုန်၊ ကာမာဝစရ ဒါနဒးကၠောန်၊ ကၠုၚ်ဒှ်မၞိဟ်စိ ကၠိဂွံထဝ်သန်၊ ဇပန်ဂွံညိ တိညံၚ်ဍန်၊ သၠေဟ်သုခ ဒေပ်ရဗိုန်တ္ညန်၊ ဗတ်ဂၠိုၚ်ထဝ်သန် လေၚ်ပၠန်မွဲဝါ၊ ကုဇကုဟေၚ် ချိုတ်ပၠန်သေၚ်ဟာ၊ ဂြပ်ဒေပ်လဝ်ရောၚ် ဇမၠိၚ်သံသာ၊ ဂျိုၚ်မံၚ်ဟွံအိုတ် ချိုတ်ညးဂွံဏာ၊ ဂုပ်ရတ်သန်ထဝ် ဒေပ်လဝ်ဒှ်မှာ၊ မၚ်္ဂလိကာ ချပ်ဗ္စာရ၊ မွဲနဲသေၚ်ဟာ ချပ်အာဂတ၊ အဲဟိုတ်ဒါန်ကၠာ ကာမာဝစရ၊ ဒှ်ကောန်သေဋ္ဌဳ ရုပ်ပစဳခၞ၊ ဟိုတ်ဂၠိုၚ်သန်ထဝ် စွံဓဝ်မၞ၊


မုက်လိက်−၂၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ချိုန်လၟုံရ ဒုက္ခကၠုၚ်ပျဲ၊ ဒှ်ဂၠုဲခါဲဒုတ် ယုတ်မာလောန်တဲ၊ အိုဿီုညးတၞဟ် လေပ်ဒှ်ညံၚ်အဲ၊ ဂြပ်ကောန်သမ္ဘာ လေၚ်အာလောဲလောဲ၊ ၜိုန်ဇကုရ မာရဏပျဲ၊ ဗၠးပၠန်ဟၟဲ အိုတ်အဲညးကၠာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ မဂၠိုၚ်ကဵုကသပ် ချပ်နပညာ၊ အိုဿီုညးအဲ လန်ထဲသံၚ်သာ၊ ဇပန်ဒှ်စိ သ္တိဝိုတ်အာ၊ ညံၚ်ဟွံဒးချိုတ် ဒက်ဂတ်စိတ္တာ၊ ဟိုတ်ဓဝ်သၚ်ကာ ဟွံမှာဘဝ၊ မွဲသာ်ဒေပ်လဝ် ဟိုတ်ဓဝ်လောဘ၊ မွဲသာ်ဒေါသ မောဟမန၊ သီုကဵုဓဝ်ပန် ဗ္ဒန်ညာဏ၊ ဂၠုညံၚ်ညးမာတ် ဟွံဂွံညာတ်ရ၊ ဟွံစ္ဍးလောဘ ညာတ်ရသ္ဂးဟာ၊ ဂွံကသပ်စိ မၚ်္ဂလိကာ၊ ဝးဓဝ်မၞ လောဘဒေါသ၊ ဝေၚ်ဓဝ်မောဟ ဖေက်ဂွံရောံညှာ၊ တိုၚ်အသံရ အံက်မိပိတာ၊ ဂွဳပုၚ်သွကၠာ တုဲစှ်ေအာရ၊ ပ္ဍဲတြုၚ်ဝၚ် ဂးမာတၚ်ဂ ၊ တိက်သဝပ်လဝ် တုပ်အၚောပ်ဇွ၊ ထပှ်တ္ၚဲသွံ ဟွံဂွံပုၚ်သွ၊ ဟၟဲဇြဟတ် ဆဗၞတ်ညိည၊ မၚ်္ဂလိကာရ ခၞပြာပ်ညောန်၊ ဂဇံတုဲဗိုန် ဟီုတိုန်သောန်န်၊ ယွံနာဲပိုဲရောၚ် ညံၚ်ကတဵုညိပၠန်၊ ညံၚ်လာၚ်မုက်မတ် ပ္တိုန်ဓဝ်ခိုဟ်သန်၊ ပုၚ်သွနွံရှ် ဍာ်တှ်ခန်ခန်၊ အဲပရာပ်နၚ်ပၠန် သွက်ကောန်တၠ ၊ ညံၚ်က္တဵုညံၚ်က္တဵု ညံၚ်က္တဵုရ၊ က္တဵုဍာ်ဂွံသုၚ် ဂွံစပုၚ်သွ၊ တိုၚ်ပၟိက်စိ ကၠိဂွံဒိဋ္ဌာ၊ ပဒှ်စံၚ်တူ ပဒှ်သောက၊ ယွံမာတၚ်ဂ ညက္တဵုညိအဴ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ချပ်ဗ္စာတဴ၊ တိုၚ်လွဳကွေံ အဲဂွံဇၞးစဴ၊ လၟုဟ်အဲဂွံမြာ သိုက္ခမာဗြဴ၊ ကဵုမၚ်တာဲကွေံ အဲဒးကော်ဖျဴ၊ ချပ်တုဲသဘဴ ညံၚ်ရဴမက္တဵု၊ ဗၠာဲအလုံဍုၚ် ဍေံတံကၠုၚ်ဗဵု၊ ဍေံကော်ဟီုရ ဍေံပဝေၚ်စရဵု၊ ဟိုဲမာတၚ်ဂ မူပဟွံက္တဵု၊ မွဲအယုက်ဗှ်ေ မွဲလှ်ေဟွံဆဵု၊ ချုန်လၟုဟ်အဵု ဂွံဆဵုရယ၊ ညက္တဵုကီု ဍေံဟီုဂြိုၚ်ခ၊ ဟိုဲမတၚ်ဂ သာ်လဵုယပ၊ ပိုဲမၚ်မွဲကွေံ ယဗၠးဘဲလ္ၚ၊ ၚုဟ်တၟံယဒုၚ် ပိုဲဂွံသုၚ်စ၊ ဟွံကဵုပိုဲကၠဟ် ယဒှ်ဒုက္ခ၊ ဟီုတုဲဂြိုၚ်ရ ခယျတက်တဲ၊


မုက်လိက်−၂၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညးလ္ၚဵုကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ဟိုဲမာတၚ်ဂ လွဳရယပြဲ၊ ဟိုတ်လွဳယ ဂွံရလောဲလောဲ၊ ဂွံညံၚ်ကဵုစိုတ် ပဝိုတ်သ္ကံရဲ၊ ဟီုဂြိုၚ်ဝေၚ်ဖဲ တက်တဲစဴအာ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ယောၚ်ကတဵုသာသာ၊ က္တဵုဟွံမာန် ဟွံစအာဟာ၊ ဟွံမွဲဇြဟတ် ဂၠုသီုမတ်ၜါ၊ မၚ်္ဂလိကာညာတ် သမ္ၚာတ်ပူဆာ၊ သီုကဵုမေတ္တာ သာသာထ္ၜ၊ ဝတ်တြုံကဵုဗြဴ ရဴဗၟာဏ၊ ၜိုန်ဗၠာဲဗဵုကၠံၚ် အမာဲပုၚ်သွ၊ ဟွံရောံဒည ပြုပြေၚ်နတဲ၊ မာတၚ်ဂအဵု က္တဵုဇာဲဇောဲ၊ မၠာဲရံၚ်ကၞာတ် ညာတ်ကေတ်လောဲလောဲ၊ ညာတ်မၚ်္ဂလိကာ ချပ်ဗ္စာမွဲ၊ ပထမစိ ကိုပ်အဒိတဲ၊ ဖျဝ်မၞဍေံ ဂးဇကုအဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပြဲ အဲဗၠးဒုဟ်ဟာ၊ ကာမေသုကီု ပလီုကောန်သမ္ဘာ၊ အဲဟွံဂွံပလီု ဟီုပါန်သာသာ၊ အာတ်ပါန်ဂၠိုၚ်ကီု သီုကဵုမေတ္တာ၊ ၜိုန်ညးကဵုရောၚ် သ္ၚေဝ်ရံၚ်ညိကၠာ၊ ကြိုက်ဟွံကြိုက်ဟာ ဗ္စာရံၚ်မွဲ၊ လောကထ္ၜုတ် ဂကူယုတ်ပြဲ၊ ဂကူခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်ရအ်၊ ဍေံကောန်သေဋ္ဌဳ ညံၚ်ဗနဳတ္ၚဲ၊ ဟွံကြိုက်ကဵုဗှ်ေ ဗှ်ေပတံၚ်တဲ၊ ဗှ်ေဝေၚ်ကဵုသ္ၚောဲ ဗွဲဝိရတိ၊ မာတၚ်ဂရ ချပ်တုဲပလွဳ၊ တိုၚ်ကသပ်ပၠန် ဟွံကဵုဗၠန်ချဳ၊ ဒက်ဂန်ဗိုန်တၟံ လံခန္ဓဏှဳ၊ ချပ်ပ္ဍဲစိုတ်ရ ပညံၚ်ပိုၚ်ပြ၊ ၜးဂဇံသ္ၚေဝ် ဟွံချဳကာယျ၊ မၚ်္ဂလိကာ လာံသာခယျ၊ ယွံနာဲပိုဲရောၚ် ညံၚ်ဟာပ်ပုၚ်သွ၊ ဂွံဒှ်ဇြဟတ် ဗၞတ်ဆညိည၊ မူဒၞာဲအာဂှ် ဂွံသၟဟ်ရထ၊ ပဒှ်ၚုၚ်ၚ ဟာပ်ပုၚ်ရကော၊ ဂးမာတၚ်ဂ ညးတၠအယော၊ ဟာပ်ဖျေံပုၚ်ညိ မြိဒးဝါယျော၊ ကျာဒွံမုဟ်ဂြိုဟ် လှိုဟ်တိုန်သောသော၊ မၚ်္ဂလိကာ မေတ္တာဂၠိုၚ်အဴ၊ ဟွံဖေက်ညးစော အဵုကောသိက်ပ၊ ဂးဣၚုဟ်ပၠန် ဟွံရန်ဟွံဂွံ၊ ထံက်ကလဵုပၠန် ပဝ်ပေါန်ဓယျ၊ ဇွိတ်သြိုဟ်ဇွိတ်စး ရပ်ပၞးတုဲထ္ၜ၊


မုက်လိက်−၃၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကဵုဍာ်ညိညိ ဂိဍိုန်အာရ၊ ဒှ်တဴၚုၚ်ၚ ၚိတ်စၞဝါတ်လောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ပတ်ပေါန်၊ ဟာပ်ပုၚ်ညိညိ လံဍေံဂိအောန်၊ ပုၚ်စှ်ေဂၠိုၚ်ဇၞး ကြဴဂွံဗၠးပၠန်၊ ဗၠးတုဲဒှ်ဓဝ် ဇြဟတ်စိစောန်၊ မာတၚ်ဂပၠန် သၟိက်ဟီုဝန်စဝ်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မိရဴရုပ်ထဝ်၊ မိကောန်သေဋ္ဌဳ ပိုန်ကျာ်သြဳဗဝ်၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ဂကူယုတ်သဝ်၊ ၜိုန်ခါဲဒုတ်ကီု ပဟီုဗ္ဒေက်ဖျဝ်၊ စွံစိုတ်ကဵုသဝ် ဝးဓဝ်မၞ၊ ဂကူပိုဲပြဲ ဟွံမွဲဂုန္န၊ ဂကူယုတ်ဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ စိုတ်ယၚ်ပြဲသ္အး ဂွံဗၠးဒုက္ခ၊ လိုက်ပလိုက်ကၠာ သီုၜါဋ္ဌာဏ၊ ဒှ်ပၠန်ဒုက္ခ ပသၠေဟ်ရမိ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ယုတ်ပဟီုဗျိ၊ ဟိုတ်မဒါန်ရ မူလအဒိ၊ ဒါန်ဂှ်ဟိုတ်အဵု ဖဵုဒှ်ဇာတိ၊ ဟိုတ်ဒါန်ဇၞော်လှဲ ဇိုန်ကဵုပြဲဂၠိ၊ ပသၚ်ကာညိ ယွံမၚ်္ဂလိကာ၊ ဟီုဇီုတုဲဒှ် တၞံနယကြာ၊ မာတၚ်ဂအဵု က္တဵုသာသာ၊ ဂါံကွာ်ဇောဲဇောဲ လုဲလာဲဇိုၚ်ၜါ၊ အိုတ်တဴဇြဟတ် ဒးဖုတ်အဟာ၊ ဂးမၚ်္ဂလိကာ လဘာ်ဏာရ၊ ကၠာလောတ်ဟွံလောတ် ဇြဟတ်ဍိန်လျ၊ လုဲလုဲလာဲလာဲ ဇောဲဇာဲရံက်ရာ်၊ ဇိုၚ်ဒေၚ်ဒိုတ်ဓီု ဓယီုဗၠဗၠ၊ သီုညးၜါလ္အိတ် ပ္တိတ်ဝဳရိယ၊ ဂွံအာစိုပ်ရ ဒေသသုသာန်၊ တိုန်စိုပ်တာဲကၠာဲ ညးၜါမွဲဟာန်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ညးတၠညာဏ်၊ တိုၚ်ပၟိက်ပြဲ ဟီုမွဲဂလာန်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မူရဴစံၚ်ခလာန်၊ လ္တူအဲကၠာ ပသၚ်ကာကြာန်၊ ဒေံဗြဴဟွံကယျာန် ဂလာန်မိမ၊ ညးဇိုန်ကဵုပြဲ စိုပ်တဲအဲရ၊ ကောကဵုဒေံကၠာ စွံပၟာဏ၊ ညံၚ်ကောန်မွဲမိ သန္ဓိဇလ၊ ပိုဲပ္တန်လဝ်စိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝိ၊ စှ်ေစိုတ်ညိရ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုတဴ၊ ဒးရးအိုဿီု လဟီုကောဂၞဴ၊ ဂွိၚ်စၞပုၚ် စသုၚ်ဗွဲကြဴ၊ ဂွိၚ်ကဵုဗိုက်လ္တက် ဂၞိန်ယာတ်ဖက်နှဴ၊ ပိုဲဒှ်မၞိဟ်ဗြဴ ဒှ်စံၚ်တူလာန်၊ မာတၚ်ဂကီု ဂၠာဲဟီုလှေံလှန်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မူရဴစိုတ်ဍန်၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ရ မူဒေပ်စွံသန်၊ ဒိုတ်သိုက်ဟွံဝါတ် အာတ်ကေတ်ဂွံပၠန်၊


မုက်လိက်−၃၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂၠိက်ယာတ်ထဝ်သန် ဂွံပၠန်လောဲလောဲ၊ ဒေံဗြဴမၚ်တာဲ ဂၠာဲအာရိုဟ်တ္ၚဲ၊ သ္ၚိဆက်ရေၚ်ဗဝ် ယဝ်ညာတ်ဒးအဲ၊ ဟွံဟီုမုက်ဂွး လၚ်လးညန်သ္ၚောဲ၊ ပုၚ်သ္ၚုသၠုဲအဵု ဇိုန်ကဵုရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ပဂွိၚ်ဒေံအဲ တိုၚ်စဖဲရ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်တုဲမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ခယျ၊ ဝတ်ကောဒေံဟေၚ် ပြုပြေၚ်နာထ၊ အှော်ဍာ်သွက်သုၚ် ဗစိန်ပုၚ်သွ၊ ရှ်ေသှ်ေညံၚ်မ အဇကောပၟာ၊ ပ္ဍဲမမံၚ်ကောံ ကရောံညးၜါ၊ ဂးမာတၚ်ဂ ချပ်နပညာ၊ အိုတ်သတ္တံအဴ ဂၚေၚ်ဘဴသံသာ၊ ဘုံပိစှော်မွဲ လန်ထဲကၠုၚ်အာ၊ ချိုတ်ကဵုဒှ်ရ ဘဝနာနာ၊ ယုတ်ပြဲဇၟာပ်ရာ နာနာဘဝ၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ ဗ္စာတော်ဆ၊ ဇၟာပ်ဍုၚ်ဇၟာပ်ကွာန် ဟိုတ်ဒါန်မသ၊ ဇၟာပ်ညးအဲ ဟွံမွဲဂါရဝ၊ အရီုကြာန်ထုဲ ပတုဲဒါန၊ ကေတ်စဇျာန်မက် ဗက်ပကာသန်၊ ဇၞော်ပၟဝ်ရာဂ ပသဘၚ်ပေါဲ၊ ကာလဇိုၚ်ကဵု ကုသဵုဇမ္ၚောဲ၊ ဒးဒုၚ်စကီု သီုယုတ်သီုပြဲ၊ လဆောဝ်ဒှ်တသိုက် လဆောဝ်ဒိုက်ယဲ၊ လဆောဝ်ဂွံဇၞး လဆောဝ်ဒးဘဲ၊ သၠုၚ်သဝ်ဂၠိုၚ်နဲ ယုတ်ပြဲနာနာ၊ လဆောဝ်ဒှ်ရ ဨကရာဇာ၊ လဆောဝ်ပိုန်ဟုတ် ဒှ်မၞိဟ်ယုတ်မာ၊ လဆောဝ်စိန်ဂၠက် နရက်ဒုက္ခာ၊ လဆောဝ်ဍုၚ်သွဝ် ဂေဝ်သွဝ်အာ၊ ဘဝနာနာ စိုပ်လိုက်ဗာပၠန်၊ ဗတ်စိုပ်လိုက်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဝါတ်လောန်၊ ယဝ်ဒှ်မၞိဟ်စိ တိညံၚ်ကဵုဍန်၊ လောဘဒေါသ မောဟတန်တန်၊ ဟိုတ်နူဗိဇ္ဇ မဂှ်ပြာပ်ညောန်၊ ဇၞော်ပၟဝ်ပၠန် ကၠောန်ဒါန်မိဿ၊ ဆက်မံၚ်ဟွံသ္ဂုတ် သမုဒ္ဒယ၊ သမုဒ္ဒယော ဒုက္ခောဝန္ဓ ဗတ်ဆဵုဒးစိ၊ တိသရဏ ဟွံထောံဒဂေတ်၊ ဇြိုၚ်ရောၚ်ကေတ်စ ဘဝအနန္တဂၠိုၚ်ကဝ်ရအဴ၊ ဟွံကဵုဒှ်ရ ဘဝဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ဘဝဂွံအိုတ် ဂွံပၠိုတ်ဟုံဟဲ၊ မူမၚ်မွဲရ ဂွံပနိဿ၊


မုက်လိက်−၃၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဒဴဝတ်ပိရ ကာလဂှ်ပြဲ၊ ရုပ်နာံပၠိုတ်ဟဲ ဗၠးဘဲသံသာ၊ အဲအာပညိ ရသိဟေမာ၊ သ္ဂောံပၟဝ်ရ သမထကၠာ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ် လိုန်သဗာန်ကျာ၊ ကြဴဂွံပ္တန်လဝ် ဓဝ်ဝိပဿနာ၊ ကသပ်ဝွံဒးကၠာ မြာရကုသဵု၊ ချိုန်လၟုဟ်အဴ မၞုံဒေဴဗြဴမွဲ၊ မၚ်္ဂလိကာ ပါသတြုဝဲ၊ အဲထံက်ပၚ်ညိ ကိုပ်အဒိတုဲ၊ ကသပ်ဂှ်ရ မၞုံစိတ္တပ္ဍဲ၊ ကသပ်ဂှ်ပြဲ အဲဒးလွဳကၠာ၊ ဂးမွဲသာ်ပၠန် ချပ်နပညာ၊ လောကုတ္တဵုကီု လောကဳသီုၜါ၊ ကဵုဍိက်ပေၚ်ပြဟ် ဂှ်ရောၚ်ဂွံမြာ၊ အဲဂၠာဲအာတ်ရ ဇွောံမအဟာ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ကၠာ ကာလဒှ်ဒး၊ ဗောဓိသတ္တ တြုံတၠလွဳ၊ တိုၚ်ကသပ်ကီု သၟိက်ဂွံဟီုဂး၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါဒးရး၊ ဇွောံမဟွံမွဲ စဟွံလှဲလး၊ ဒေံဗြဴမွဲကွေံ မၚ်တာဲဒးရ၊ အဲဂၠာဲအာတ်ကီု သီုဇွောံစၞ၊ ဒေံပအာသ္ၚောဲ မၚ်မွဲစိတ္တ၊ ယဝ်ရအာသ္ၚောဲ လေပ်ဆဵုဝဲသၞ၊ ရံၚ်မၚ်မွဲညိ သတိဗလ၊ ဟိုတ်ကောဏံရ ဆောံမဗကန်၊ ဗတ်ရကောအာ ဟွံခြာသ္ၚောဲညန်၊ ဟွံကဵုလံဟေၚ် ကလေၚ်ကၠုၚ်ပၠန်၊ ဟီုတုဲစဳရေၚ် ဓလေၚ်ထိုၚ်ယန်၊ ခၞာတ်တဲမွဲ ကွာ်ထဲကြေဝ်လန်၊ ဆဵုသ္ၚိညးပၠန် ဟွံဂွံညောန်သ္ၚောဲ၊ ရပ်ခၞာတ်ပၠန် ဂဇုန်ယဵုတဲ၊ အရာဒါန်သၟတ် ဖ္ဍောတ်သဴသဴ၊ သာဓုသာဓု ဒါန်ဝွံဒှ်ပြဲ၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်မ ဒါန်ပနိဿဲ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုပြဲ ကြဴတဲဂွံမြာ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုလဝ် ရုပ်သာ်ကျေဝ်ဂေါဝ်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုသၟတ် ထတ်စောံမြက်စာ၊ ဒါန်ကဵုပိုန်ဘိုက် တသိုက်ဘောဂါ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုအယုက် ဂွံဗၠးဒုက္ခာ၊ ဒါန်ဂွံဍံၚ်သွာ ဂွံမြာသုခ၊ ဒါန်ရောၚ်ဇိုန်ကဵု မဂ်ဖဵုဂတ၊ ဒါန်လၟောဝ်တၠုၚ် ဍုၚ်နိဗ္ဗာန်၊ ဒါန်ဒှ်မူလ ကဵုညိရအဴ၊ မိၚ်ဒးဆံလံ တၟံတြုံဗြဴ၊ သီုဝုတ်သိုဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလထဴ၊ မၞိဟ်ဇၞော်ဗျုလောန် စကာကောန်စဴ၊ ခါမိၚ်ဖ္ဍောတ် ဒြပ်ရတ်ပူဇဴ၊ ဟုသၠုဲသၠာဲအဴ ကဵုတဴညးအဲ၊


မုက်လိက်−၃၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မာတၚ်ဂကၠာ အာတ်ဟါံခြာသ္ၚောဲ၊ ဆုဲအာညိညိ သ္ၚိရေၚ်ဂၠောဲ၊ ယဝ်ဖ္ဍောတ်အဵု ကၠုၚ်ဗဵုညံၚ်ပေါဲ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိသွံ အာတ်ဂွံလောလောဲ၊ ပယျာံသဝ်တ္ၚဲ ဇာဲဇောဲစဴအာ၊ ခါစဴစိုပ်သ္ၚိ ကဵုမၚ်္ဂလိကာ၊ အာတ်လၟိုန်ပြဲ မွဲတ္ၚဲမွဲဝါ၊ နဲသာ်ဂှ်ရ သ္ပလွဳပရာ၊ ဇၞတ်ပကောံရ ဇွောံမပေၚ်ဗဂါ၊ မၚ်္ဂလိကာ မိပ်စိုတ်ခါဂှ်၊ ဗောဓိသတ္တ တၠကြဳဇှ်၊ တိုၚ်ကသပ်ကၠာ မြာသၟိက်ကဵုဒှ်၊ တ္ၚဲဂတဒး နူဂယျးပြဟ်၊ ကဵုဒေံဗြဴကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ဇကုမွဲကၠာ သၟိက်အာတၞဟ်၊ တိုၚ်ကသပ်ဂှ် ပြဟ်ဒဴတိတ်အာ၊ ဇကုမွဲသ္ၚိတ် ဟွံကေတ်ပြဝါ၊ သၠးကဝိုၚ်ဍုၚ် သရုၚ်ကန္တာ၊ တြဴဂၠိၚ်သ္ၚောဲ ကွာ်သဲဒေါဝ်ဝါ၊ ဂမၠိုၚ်ကဵုအဆၚ် လစအၚ်လှာ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် ပေၚ်ဗြော်ရေၚ်ဗ္ဂာ၊ သီုဓကှ်သွာ ဝုန်ခါဗၚ်ဗွဲ၊ ကံက်ကဇုံဝေါတ် ကၟောတ်သောဲသောဲ၊ ကဴကဵုကဴပြး၊ တၞးကဵုတၞးဂၠောဲ၊ သတ်ကဵုသတ်ကောံ ခၟောံညံၚ်ခၟောံဗၠဲ၊ တဝ်ကဵုတဝ်ဖလ ကွကွဒက်ဂြဲ၊ ညာတ်ဋ္ဌာန်ဇမ္ၚောဲ ဗဵုဟွံဖဲကီု၊ လ္ၚဵုလျလျ ဖလဍီုဍီု၊ လ္ၚဵုဗြဗြး ပေါၚ်လးသာ်ဍီု၊ လ္ၚဵုဂှ်ခရံက် ဗ္စံက်ဂၠိုက်တီု၊ လ္ၚဵုခစာန်ဗြံက် ကဝံက်ဂြီုဂြီု၊ ဗဵုဟွံဖဲကီု အကြီုအၚ်လှာ၊ မွဲသာ်ဍောတ်ဇၞော် သတ်လ္တူကျာ၊ လၞေၚ်ပူပံက် ၚေက်ကြေၚ်ဂံက်ဂါ၊ ခဍိအဂၠောန် ကောန်ၜိုပ်ကောန်မာ၊ ကြေဲတေဝ်တောတ်ရ ဗျုဒိုၚ်ဂလာ၊ ဇံၚ်မံၚ်ပရောတ်ၜဳ ၜိၚ်လေဝ်သာဲအာ၊ အကၠဟ်မွဲသာ ဗၠိုပ်အာရေၚ်ၚ်၊ ဒိုၚ်ဗျုဒိုၚ်ဂလာ ယောန်အာလက်ခစေၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကဵုကံ လ္ၚဵုဂှ်ပၠံသၞေၚ်၊ လ္ၚဵုကဵုရဲသာ ဟွံကဵုခြာဝေၚ်၊ လ္ၚဵုဇဵုထုဲထ္ၜန် ညံၚ်ညးစန်ကၠေၚ်၊ ဍေံကဵုဍေံဟေၚ် ညံၚ်သ္ဘၚ်ပေါဲ ၊ ထိုၚ်သာဲအဒါဲ ဂၠာဲဇာပ်ပဝ်ဂၠောဲ၊ အလိုန်ဂြပ်သၞေၚ် အခြၚ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ ဗရုဇၞော်ဍောတ် ထတ်တ်သောဲသောဲ၊ ညံၚ်ရဴစိၚ်ဂြဝ် တိၚ်လဝ်နတဲ၊


မုက်လိက်−၃၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံမိက်အာသ္ၚောဲ ဟွံဖဲသောတ၊ ဆဂှ်ဟွံသေၚ် တၟေၚ်ဝိသေသ၊ သတ်ပ္ဍဲဍာ်ကီု မဂၠိုၚ်အနန္တ၊ ဂၠိုၚ်ထုဲဓရုဲ သီုၚုဲသီုက၊ ကၞုဟ်ကၠဴဂတာံ ဟလီုကျာံရ၊ ဇၞော်ဍောတ်နထ ဂၠိုၚ်နာမကီု၊ ဂမၠိုၚ်တ္ၜန်တ္ၜောဲ ထဝ်ဂၠောဲသီုသီု၊ လ္ၚဵုစောန်ပြံက် လ္ၚဵုမံက်လှီုလှီု၊ လ္ၚဵုသဝ်ဗၠိုက် လ္ၚဵုပိုက်ယဝီု၊ လ္ၚဵုဒံၚ်သၠာ် ညံၚ်ညးဗာ်တ္ၚီု၊ ဍေံကဵုဍေံကီု သီုသီုသာဲသာဲ၊ မာတၚ်္ဂညာတ် သမ္ၚာတ်ပူဆာ၊ ဗှ်ဇကုမွဲ ကြၚ်ထဲဂၠိုက်ဂၠာဲ၊ ဗဵုအာရံၚ်အာ ပါတဟၚ်ဂြာဲ၊ ရံၚ်အာအိုတ်မတ် စိုတ်ဍောတ်ဇၟာပ်ဒၞာဲ၊ ကွာ်အာသာဲသာဲ ပယျာဲကန္တာ၊ ကွာ်အာသောၚ်ၚ် ဗက်ူဓလောၚ်ဝါ၊ တဟၚ်ဒြာဲဇး တၟးညာတ်အာ၊ ဗျဵုဗျဵုဗျောံဗျောံ မၞုံသာ်လွာ၊ ညံၚ်ဒဵုညံၚ်ဆု သာ်ဝွံနာနာ၊ စမဳညာတ်အာ မိပ်စိုတ်ခါဂှ်၊ ဝါဝွံၜိုဟ်သ္တိုတ် မိပ်စိုတ်ပူမှ်၊ ပ္တိတ်ဝဳရိယျ စိတ္တဟွံလၞုဟ်၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ စေတနာပ္ၚုဟ်၊ ဟိုတ်ဝဳရိယ ခဏစိုပ်ပြဟ်၊ ကၞောတ်ဝါဂှ် ဇီုဇြဟ်ဗတဳ၊ ဂြိုပ်ဇီုဂြိုပ်ဗြး ပြးဗြးပေၚ်ဇဳ၊ သိၚ်သိၚ်သာဲရေၚ် ညံၚ်ညးပြေၚ်ဖျဳ၊ သၠုၚ်ၚ်တၞံလျ ကွကွမံၚ်ညိဳ၊ ကဴကဵုကဴဆက် ညံၚ်ညးဒက်ဂွဳ၊ ဂၠိုၚ်လောတ်ကျာသြီ ညံၚ်လွဳမာန်သွဝ်၊ ကွာ်အာဗဵုအာ ရံၚ်အာဗဵုဒ္ၚောဝ်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကၞာၚ်လျ သီုသၠသီုကၟဝ်၊ သၠုၚ်ၚ်သဝ်သဝ် ဗဵုလ္ၚောဝ်ဟွံဖဲ၊ ဗဵုအာရံၚ်အာ ကွာ်အာဇကုမွဲ၊ ညောန်စိုပ်ဒဵုရ သၠုၚ်လျသၠာလကဲ၊ တၞံဗၠိုဟ်မံၚ်ဗျာၚ် ထာၚ်လျမံၚ်ဂၠောဲ၊ ကဴရဴနော်နာ် ဗကေတ်သာ်ဗၠဲ၊ ယဝ်ရဍုဟ်သၟတ် သတ်ဍေံလုပ်ပေါဲ၊ ယဝ်ဍုဟ်ဍေံလကဲ တုပ်နဲသတ်ဗြာတ်၊ လ္ၚဵုဂှ်သၠုၚ်သဓုံ တၞံညံၚ်ပြသာဒ်၊ လဴဂှ်သဝ်လက် ခတောဲဂှ်ကြံၚ်ဃာတ်၊ သတ်ယဝ်ဍုဟ်ဗက် ကရေက်စဍေံဝါတ်၊


မုက်လိက်−၃၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ယဝ်စရံၚ်ကီု သီုကြောံသီုဍာတ်၊ မၞိဟ်ယဲစိုပ်ဝါတ် ကဵုဓါတ်ဒူရေန်၊ လ္ၚဵုတၞံကဓုံ ကောံညံၚ်ညဂြေန်၊ ကဴဍေံဇဝ်ပရဲ လကဲသေန်န်၊ သတ်ကြံၚ်ဗ္စံက် သီုတ္ၚံက်သီုကဝေန်၊ ယဝ်ထ္ၜးသတ်ဍေံ ညံၚ်လှ်ေညံၚ်အေန်၊ စံၚ်လဝ်စိန်န် အမြာဲဂၠိန်ခနေၚ်၊ လ္ၚဵုသၠုၚ်ခဝေါဲ ဇာၚ်ဇောဲမံၚ်ရေၚ်၊ ဟွံမွဲကၞၚ်ကဝ သၠညံၚ်ဗၞုဟ်ဇြၚ်၊ ဗရဲဗုၜတ်သတ်လက်ဂစေၚ်၊ ဍုဟ်စဖျိုတ်လောန် ခ္ဍန်ညံၚ်မဝေၚ်၊ တၞံကဵုတၞံတၟေၚ် သတ်ဟေၚ်ကော်ဍေံ၊ မွဲသာ်တၞံလ္ၚဵု ထာၚ်ကဵုထာၚ်ပြး၊ ကၞာၚ်ဗာၚ်ဟွံမွဲ သတ်လကဲပြး၊ အပ္ဍဲရဴဗြံက် ၜံက်ရံၚ်ဍေံထကး၊ ဍာ်ဍာတ်ဖျုန်ကြောံ ပ္တောံပၠန်ဟွံဒး၊ ကောန်မန်တံကွေံ ကော်ဂးသတ်ဗြဴ၊ လ္ၚဵုဗြးဗြး မွဲလှ်ေဟွံကဴ၊ သတ်တိတ်နူပီု ညံၚ်ဗီုကောန်ရဴ၊ ကြံၚ်ၜိုဟ်ပေက်ရ ဍုန်သွဖက်နှဴ၊ ဍုဟ်စဍာတ်အိုတ် ထၜိုတ်ဆဴဆဴ၊ ယဝ်ညးခုတ်ခဴ တုပ်ညံၚ်ရဴပၞဟ်၊ လ္ၚဵုသဓုံဗျာၚ် သၠကၞာၚ်မဝ်ဂၠဟ်၊ ကဴဇဝ်ပရဲ လကဲလျဟ်၊ ခတောဲၜတ်တ် ဖျိုတ်ဖျးလေဝ်ဒှ်၊ဍုဟ်စဟွံဝါတ် ဍာတ်ဖျးနွံရှ်၊ သတ်ကြုက်ရဒှ် ကော်ဍေံဂှ်ရ၊ လ္ၚဵုမွဲရဲ တၞံသောဲကွကွ၊ အလုံတၞံပၠန် ကေက်လောန်ဇလ၊ ၜှ်တၞးဍေံ ဆုၚ်ဒးပသ၊ ဖျးနူၜတ်ၜတ် ဍုဟ်မတ်ဖလ၊ ပၠာဲထဥုဲထပက် ဗၠးသက်ခၞ၊ ညးကော်တုန်အဴ သတ်ပၞဴရ၊ လ္ၚဵုတၞံဒလ ကၞာၚ်လျဍိုပ်ဍဴ၊ တၞးၜတ်တ် သတ်သီုပ္ကဴ၊ ယတ်ၜှ်ဆုၚ်ရ ပသကတဴ၊ ပါ်ရံၚ်အဒေါဝ် ခၟောဝ်ဖက်နှဴ၊ သတ်ဂှ်သဘဴ ညံၚ်ရဴသတ်ဗဳ၊ သီုသတ်သီုပ္ကဴ ဖက်နှဴညဳညဳ၊ သၟးဟေမဝန် ဂၠိုၚ်လောန်ကျာ်သြဳ၊ ညံၚ်ညးပြေၚ်ဖျဳ တုပ်ဗၞဳသွဝ်၊ ကှ်ေအနာၚ်ပြာန် ပ္ကာန်ဍောၚ်ပ္တိတ်ဇဝ်၊ အနုသ္ဇၚ်ထောဲ ခပေါဲတဝ်သွဝ်၊ အဂၠဴကြက်စၠန် ကဴသန်ကဴထဝ်၊ ပ္ၚာလာံသဴ ညံၚ်ရဴကျိုၚ်ကျဝ်၊


မုက်လိက်−၃၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သီုကဴသီုဇဝ် မြမောဝ်နာနာ၊ ပြာ်ဇုက်အဂၞု သ္ဇုၚ်ဂွုစမ္မာ၊ အံၚ်ရေၚ်သၞေၚ်ဇုက် အသုက်ကဏ္ဏကာ၊ ဓဇေၚ်သရဖဳ ပကဇဳသွာ၊ မၠဵုကဴသတၚ် ဗၚ်ယခ္ဍၚ်ရာ၊ သတ်ကဵုသတ်နှဴ ကဴကဵုကဴခြာ၊ ဇဝ်ကဵုဇဝ်ကၠာ ဂၠိုၚ်ရာစိစောန်၊ ကၞာၚ်ကဵုကၞာၚ်လျ လှကဵုလှညန်၊ ဟွံသိၚ်ဟွံသာဲ ဂၠိုၚ်ဒၞာဲစိစောန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကြပ်ဇြ တုပ်အဇသန်၊ ပ္ဍဲဂြိုပ်ဟေမန် ဂၠိုၚ်လောန်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ မာတၚ်ဂအဵု ကွာ်အာဗဵုအာ၊ သတ်ဂြိုပ်တံပၠန် သ္ၚောဲညန်ဂၠိုၚ်ရာ၊ လ္ၚဵုညံၚ်ကၞုဲဗျ လ္တူဆုမွဲသာ၊ ဍောန်ဝေၚ်ဓရီု သီုကောန်ဗာဏာ၊ သီုကဵုပြဝါ အာကၠုၚ်လဆန်၊ လ္ၚဵုညံၚ်ဂၚ် ဆၚ်အာတန်န်၊ ဆဵုဏှာအာပြဟ် ဂှ်ဂှ်ဟီုဒေါန်၊ လ္ၚဵုဗုၜတ် ညံၚ်ဝုတ်အဵုပၠန်၊ ဗြုတဴဝိုဟ်ဝိုဟ် အိုတ်ကံသောန်န်၊ လ္တူဆုပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ပြဝါ၊ ပ္ဍဲတိဂၠိုၚ်ရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ဂၠော်အာ၊ စိုၚ်ကၠဒြာဲမၚ် ဗလေၚ်မွဲသာ၊ ပှ်ပှ်ေကၠဵုကၠိၚ် ကလိၚ်နာနာ၊ က္ၜိုၚ်သိတ်သီုကောန် ကၠဗြန်ကၠလှာ၊ ဂၠိုၚ်ကဵုရဲသာ အာကၠုၚ်လဆန်၊ ကၟက်ကၟက်ဂၠိုၚ်စွံ ၝောံၝောံသီုကောန်၊ ဗၟက်ကလှ်ေ ဍေံကဵုဍေံပၠန်၊ ဟွံတီသ္ကံရဲ ထပ်ဂၠောဲလီၜန်၊ မဂၠိုၚ်ဇၞော်ဍောတ် သတ်ပ္ဍဲဟေမဝန်၊ မၚ်တၚ်ဂပၠန် ဂၠာဲချပ်စန်စာ၊ ချိုန်လၟုံအဲ ဒဴဝဲသံသာ၊ အဲတိတ်ဋ္ဌာန်ဂြိုပ် ဗ္ဒိုပ်ဟေမာ၊ ပရသိပၠန် ပ္တန်စေတနာ၊ တိုၚ်ကသပ်ကီု ကဵုလီုရဟာ၊ ဟွံကဵုလီုကၠာ စေတနာပ္တိုန်၊ ပ္ဍဲဋ္ဌာန်ဝွံကွေံ ဒးရးပြဲလောန်၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်အာမွဲ သၞဝဲလေဝ်အောန်၊ ဂးဍာ်လေဝ်ၜိုဟ် သာဓါဒိုဟ်ပန်၊ ရိုဟ်ဇုက်ကြုက်ပၞဟ် နွံရှ်စိစောန်၊ ဒးရးပြဲလောန် စိစောန်ဇၟာပ်ဒၞာဲ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ခၞံကောန်တာဲ၊ တိုၚ်ပၟိက်အဵု ဂၠိုၚ်ကဵုပြယာဲ၊ ခၞံဗွဲပရှ် ဋ္ဌာန်ဇြဟ်ဗိုၚ်လာဲ၊ ဇရေၚ်တၞံဇြဲ ဟွံမွြကဵုဗ္ဒာဲ၊ ဂြိုပ်မဂၠိုၚ်စရာဲ ပဗ္ဒာဲပန်၊ ယာတ်မစေါန်ပြံက် ဍာ်လွံက်ဖျောန်၊


မုက်လိက်−၃၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္တူကၞိပ်ကၠာ ကေသာကုတ်ဒန်၊ သ္ပိုၚ်တုဲကၠေဟ် ဒးရးပြဲလောန်၊ လှာဲရုပ်တၟိ ရသိဟေမောန်၊ ဇကုမွဲပၠန် တန်တဴမံၚ်ရ။

ဟွံမွဲလၞုဟ်ကွေံ ဂးမာတၚ်ဂ၊ လဆောဝ်ဂှ်အိုတ် စရိုဟ်ကာယျ၊ သၟိက်ဂွံပ္တိုန်လဝ် ဓဝ်သမထ၊ သတးတိဗက် စက်စေဝ်သၟိက်ပ၊ ထွာဲဟွံသ္ၚောဲ မွဲဟတ်မွဲဍ၊ ပရိကံရ ပထမကၠာ၊ ဒက်ထဝါဲဗိုန် သွိုန်ဘာဝနာ၊ ထ္ၜေက်မၠာ်ကီု ကၠံဝါလ္ၚီဝါ၊ စေဝ်ကသိုဏ်အဵု ဟွံကဵုကၠေံအာ၊ ပ္တိုန်သမာဓိ ဒမၠိဂၠိုၚ်ဝါ၊ ဟွံကဵုယောၚ်မှာ ပ္ဍဲကာလဂှ် ရိုဟ်တ္ၚဲအနဳ လွဳဟွံလၞုဟ်၊ ဟွံကဵုကၠိပၠန် ဟွံကဵုစောန်ထၞဟ်၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်စိ ပဳတိက္တဵုဒှ်၊ ပရိကံလ္လိတ် နိမိတ်စဝ်ပြဟ်၊ သမာဓိဂှ် မက္တဵုဒှ်ရ၊ ကြဴဝွံအနဳ ပ္တိတ်ဝဳရိယျ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်ပၠန် ပန်စှော်နာမ၊ ဗၞတ်မွဲမွဲ ပ္တန်ပ္ဍဲစိတ္တ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်ဂိုတ် ကိုတ်လက်ဟွံက၊ ကဵုပြာကတ်ကၠး တၟးစက္ခ၊ ဂွံနိမိတ်ရ ဥဂ္ဂဟပၠန်၊ နိမိတ်ဗိုန်စိ သမာဓိတုန် ၊ သ္ဍိုက်စိုတ်လွဳ ပဳတိပြာပ်ညန်၊ စွံတဴဂတိ ဟွံကဵုကၠိစောန်၊ လၟိုန်တ္ၚဲဟေၚ် ဟွံကဵုဝေၚ်ခၠန်၊ နဲဂှ်လက်သန် ပၟဝ်ပၠန်ဂတ၊ ဂဇံဟွံချဳ ပတိတ်လွဳရိယ၊ နိမိတ်ဂဵုခၠၚ် ဟွံဒှ်ခၚ်ခ၊ နိမိတ်ဗိုန်စိ ပတိဘာဂ၊ သမာဓိတိုန် နရဴခန္ဓ၊ ပဳတိစပ်ရ လုံကာယျဒွါ၊ ပဳတိမသုန် မၞုံဂုန်ပြဲဖါ၊ သ္ဍိုက်စိုတ်ပ္ဍဲ ဟွံဟဲစိတ္တာ၊ လၟေၚ်ဇျာန်တိုန် မသုန်ပြကာ၊ ပၟဝ်တုန်န် ထပ်ပၠန်မွဲဝါ၊ လၟေၚ်ၚ်ကၠာ ပၟဝ်အာရ၊ ဝိတက်ဇျာန်စိ ပၟဝ်အဒိတ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် စှ်ေတန်စိတ္တ၊ နိမိတ်ဗိုန်ဆိတ် ပ္တိတ်လွဳရိယ၊ ဇျာန်ဝိတက်အဴ ဒှ်တဴကြံကြ၊ ပါဲဝိတက်ဂျ ပၟဝ်ရဝိစာ၊ ပၟဝ်ဂလိုၚ် ဂၠိုၚ်ၚ်ကဵုဝါ၊ စှ်ေစိုတ်ဗိုန်ကြပ် ခပ်ပ္ဍဲစိတ္တာ၊ မဂၠိုၚ်ပဳတိ သမာဓိဂွံမြာ၊ ဝိစာလောန်က္ဍၚ် စၚ်ခြၚ်မနောဒွါ၊ ပါဲကၠေံဝိစာ ပၟဝ်အာပဳတိ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် ပ္တိုန်သမာဓိ၊ ပတိတ်ဝဳရိယ ဟွံလဇညိ၊


မုက်လိက်−၃၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အိုတ်တၟိုဟ်တဴ ပါတ်ဇဴဖိဖိ၊ ဟွံဗၠန်ဒစေၚ် ဟွံဝေၚ်ခြာစိ။ ပါဲဇျာန်ပဳတိ ပၟတ်ညိသုခ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် ပ္တိုန်စိတ္တ၊ တသိုက်စိုတ်တန် ကြပ်ဗန်ကာယ၊ ဝိထဳဗိုန်ဗတ် စိုပ်သၞောတ်ဇျာန၊ ဟွံဗၠန်ဒစေၚ် ဟွံဝေၚ်သက္ခဏ၊ ပါဲကၠေံသုခ ဨကဂ္ဂတာ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်ဆိတ် စိုတ်သိပ်ဂွံမြာ၊ လၟေၚ်ဇျာန်တုန် မသုန်ပြကာ၊ ဍိုက်ပေၚ်ဟွံချဳ လိုန်ဝိထဳကျာ၊ ဂေတ်လန်အာပၠန် တ္တံပန်ကၠုၚ်အာ၊ အိုတ်အလုံပြဲ မွဲစက္ကဝါ၊ ဇျာန်ဍိုက်ပေၚ်ကၠာ ပြာကတ်အဘိညာန်၊ အဘိညာန်အဴ သီုတရဴဋ္ဌာန်၊ သမာပတ်ဒ္စာံ ဒးဂွါမွဲဟာန်၊ တိုၚ်ပၟိက်အဴ အာတဴနဇျာန်၊ ရသိတၠညာန် နဇျာန်ကၠုၚ်အာ၊ ပၠေၚ်ဗဒှ်ရုပ် ပတုပ်နာနာ၊ ညံၚ်ဂိတုတ္ၚဲ ညံၚ်ဗြဴညံၚ်ကျာ၊ ညံၚ်အိန်ဗြီုရောၚ် အယောၚ်အာ၊ ပ္တောံကၠဗြန် ကုမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ပၠေၚ်ဗဒှ်ဏာ နာနာသဗ္ဗ၊ နအဘိညာန် ဇျာန်သမ္မထ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ သွာပ္ဍဲစိတ္တ၊ ရသိပြဲက္ဍၚ် ဂးမာတၚ်ဂ၊ လွဳဗိုန်ဗတ် ထပှ်သတ္တဟ၊ ဍိုက်ပေၚ်တုဲရ သမ္မထဇျာန်၊ မာတၚ်ဂစိ ဣသိတၠညာန်၊ ဂၠာဲချပ်ဗ္စာ ဗှ်အာဍုက်ကွာန်၊ စွံလဝ်ဒေံဗြဴ တဴပ္ဍဲသုသာန်၊ အဲထံက်ပၚ်ညိ အဒိဂလာန်၊ ဒက်ဂြေန်ဝိဥာန် ပၟဝ်ဇျာန်ဂွံမြာ၊ ချိုန်လၟုံအဲ ဒးရးပြဲဖါ၊ တိုၚ်ပၟိက်အဲ ကၠိဂွံလောဲသွာ၊ အဲဒးထံက်ပၚ် မၚ်္ဂလိကာ၊ က္တဵုဗဒှ်ဇျာန် လိုန်သဗါန်ကျာ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ကလာၚ်စဴအာရ၊ ပရဟ်ဇျာန်ပြဲ မွဲသက္ခဏ၊ ခါညန်စိုပ်ကွေံ စှ်ေနူကာသ၊ ဂမြၚ်တံညာတ် သွာတ်ဟဒယ၊ ဂြေပ်ကၠုၚ်လ္ၚောဝ် ဇံသဝ်ထဒၟ၊ မၚ်္ဂလိကာ ညာတ်သ္ပာထ၊ တဲပ္ဍဵုသိသ ပဝတ်လ္ၚောဝ်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်ထဝ်၊ ညာတ်ရသိပၠန် ကသောန်ကသဝ်၊ သောကဍဵုဍိုက် ကလိုက်ကၟဝ်၊ ဂၠိုက်တိုန်ပေၚ်သိုဟ် ဖျုန်ဂြိုဟ်ဇတဝ်၊ ရမတ်ဗြဲကဝ် ဆေဝ်ဒဝ်ဟွံမာန်၊ လီုစတ္တဇ ကာယျဝိညာဏ်၊


မုက်လိက်−၃၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံညာတ်ဒိုဟ်စှ် ဒှ်အာန်တၞာန်၊ ဂၠာဲဗှ်ချပ်ခဝ် ဆေဝ်ဒဝ်ဟွံမာန်၊ ညံၚ်ရဴဥူမတ် ပညောတ်သန္ထာန်၊ တၞံနအာတ်ပါန် ဂၠိုၚ်ဂလာန်ယာံပၠန်၊အဵုကောရသိ ကောမိဓဇန်၊ ထောံလဝ်အဲဗြဴ ညံၚ်ရဴအှော်ဒုန်၊ ဗဗုလဟဵု ဂဵုတုဲပၠိုတ်သုန်၊ ဒးပၠိုတ်ဟုံဇြ ဒှ်စၞဂြုန်၊ အဵုကောတၠဂုန် အဵုကောတၠဂုန် ကဵုလေၚ်သုန်ဟာ၊ အဵုကောသော်က္ဍိုပ် ဋ္ဌာန်ဂြိုပ်ဒဴအာ၊ နူတံတုန်စိ အဒိကိုပ်ကၠာ၊ ကော်နၚ်တုဲသွံ ကၠုၚ်ထောံလသာ၊ ဟွံဗှ်ဂၠိၚ်သ္ၚောဲကဵုအဲပူဆာ၊ အဵုတၠသိက္ခာက္ဍုဟ်အဲဟာကော၊ အဵုတၠပဿတၠအယော၊ ထောံလဝ်အဲမွဲခြာသ္ၚောဲကလော၊ ဟွံမွဲဝံသညးဟွံပဆော၊ ညးဂၠာဲနၚ်ဒုဟ်ညးဍုဟ်ဟီုစော၊ အဵုကောအဵုကောကဵုညးစောပၠန်၊ အဵုမဂၠိုၚ်အယောအဵုကျာ်ဂန်၊ တူတံဝါဒိကြာမိကဵုကောန်၊ အာတ်တုဲဖျာ်နၚ်ကဵုအဲကၠၚ်ကၠောန်၊ ပွတံဂှ်ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ ဒဴထောံအဲပၠန်ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ အဵုတာပဿတၠနုဘဴ၊ ပၠီုကၠေံတုဲကၠာဘာသာအဲဗြဴ၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ရောၚ်သ္ၚိဟွံဂံၚ်စဴ၊ ညာတ်ဗွဝ်ဒုဟ်ဒုဟ်အဲဒြေပ်ဒဴ၊ ကောဟးကောဂၞဴဟွံစဴရဟာ၊ တံဇိုၚ်ရသိဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ တက်သိုဟ်တုန်န်ယာံအာဒေါန်အာ၊ ဇါတ်လီုဂၠိုၚ်စွံဒးထောံဘာသာ၊ ဂကူလီုရလောကပြိုက်ဖါ၊ ဒဴထောံအဲကၠာဒးရးရဟာ၊ မာတၚ်္ဂစိရသိကြက်လှဴ၊ သီုမေတ္တာကီုသၟိက်ဟီုဖ္ဘောဝ်လဴ၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာကညာဒေံဗြဴ၊ ၜိုန်ဒးသာဲခြာမူဒၞာဲစိုတ်ကတဴ၊ ထံက်ပၚ်ဒေံဗြဴအဲဒးဒဴအာ၊ ဂလာန်ဂှ်ရောၚ်ထံၚ်လဝ်သောတ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ်ဂကူယုတ်မာ၊ အောန်ရကဵုပိုန်ဟိုတ်နူဒိုက်သာ၊ ဟွံမွဲလးလးဥုပ်ဂၠးကြိယျာ၊ ဂွံထံက်ပၚ်ကၠာခါဂှ်ဝါတ်လောန်၊ နမေတ္တာဇဴဒဴတိတ်ဟေမောန်၊ က္တဵုဗဒှ်ဇျာန်အဘိညာဏ်ပၠန်၊


မုက်လိက်−၄၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဍိုက်ပေၚ်တုဲလ္အိတ်စိုပ်သိတ်ဗိုန်တ္ညန်၊ တိုၚ်ပၟိက်ဟေၚ်ဟွံဂွံဝေၚ်ခၠန်၊ ဍိုက်ပေၚ်စိစောန်ဂွံပၠန်ဒေံဗြဴ၊ မၚ်္ဂလိကာခါဂှ်ပါန်တဴ၊ ယွံတာပဿတၠနုဘဴ၊ ထဝ်သန်ဗိုန်မြဇိုန်ကဵုညိအဴ၊ ဇိုန်ကဵုပိုန်ဘိုက်တသိုက်ဗွဲကြဴ၊ ဆာန်ဍူညိအဴကြဴဂွံသိုက်တန်၊ မာတၚ်ဂကီုသၟိက်ဟီုဗ္တောန်၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာလောဲသွာထဝ်သန်၊ ဗတ်ဂွံဒြပ်ဂၠိုၚ်ညးထိုၚ်သးအောန်၊ ဟိုတ်ဒှ်ခါဲဒုတ်ယုတ်ညးဂးပၠန်၊ ဗတ်သိုက်ညးၜေဟ်ဟီုဂးဒက်ဒေါန်၊ ကြဴဒေံဂွံပၠန်ထဝ်သန်ဗၠဲဒွါ၊ လုပ်အာဍုၚ်ဇၞော်ကွာ်အာကော်အာ၊ ပသာ်ဂလာန်ကီုသၟိက်ဟီုကဵုကၠာ၊ ယွံတၠတံလ္ပသာသ္ပံ၊ လ္တူအဲဂှ်ပဒှ်သၚ်ကာ၊ သမ္ဘာအဲကၠာမှာဗြီုတေံရ၊ ပလွေဟ်ကၠာရုပ်မှာတၚ်ဂ၊ ယဝ်ဟွံပ္တေဟ်အဲထပှ်တ္ၚဲဂတ၊ ဗပေၚ်သဝ်ပၠန်သၟိၚ်တ္ၚဲပၠိုတ်ဇြ၊ မှာဗြီုစှ်ေကၠုၚ်ဍုၚ်ဝွံမူလ၊ ဗဵုအိုတ်ညိရယွံတၠအဲ၊ တိုၚ်ဗကန်စိဟီုညိကဵုတ္ၚအ်၊ ထပှ်တ္ၚဲရဂတဟွံလံ၊ ညးညာတ်ညးဆဵုညးဒးကဵုကံ၊ ညးဒးရှ်ေသှ်ေဖျေံက္ဍိုပ်မုဂြံ၊ ခိုဟ်စလၟုဟ်ဏံဟွံလံဂတ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ ဂွံမိၚ်တုဲအဵုယဵုတဲဓယျ၊ မိပ်စိုတ်အသဝ်လ္ၚောဝ်ထဒၟ၊ တိုၚ်ဗကန်ကၠာညးတာပဿ၊ ယဵုဒုတ်လဝ်ရပ္ဍဲကာလဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိရသိဒယှ် ဗကန်တုဲကၠာတၞံနအာပြဟ်၊ ဂလာန်သ္အာၚ်ကီုဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပ္ၚုဟ်အဘိညာဏ်နဇျာန်က္တဵုဗဒှ်၊ ဋ္ဌာန်ဟေမဂှ်ပြဟ်ကလာၚ်အာ၊ အဏံတုန်ကွေံဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ တိုၚ်ဗကန်စိရသိပြဲဖါ၊ သၟိက်လလောၚ်ပ္ညုၚ်ဋ္ဌာန်ဍုၚ်လုပ်အာ၊ ဆဵုမၞိဟ်ထပ်ဂၠောဲကွာ်ထဲရေၚ်ဗ္ဂါ၊ မၚ်္ဂလိကာခါဂှ်ကော်ဟီု၊ ယွံမိယွံမဗဴလအိုဿီု၊ ကလၚ်လဝ်ကွေံဒးဟွံဒးကီု၊ သမ္ဘာအဲကၠာညးဂှ်မှာဗြီု၊ ပလွေဟ်ပုတ်ခါဲဒုတ်သမၠီု၊ ထပှ်တ္ၚဲကီုဗဵုစံဂတ၊ ဗပေၚ်သဝ်ပြဲတ္ၚဲပၠိုတ်ဟောံဇြ၊


မုက်လိက်−၄၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညံၚ်ဂိတုၜါတုပ်မၟာဏ၊ သၟိၚ်ဗြီုစှ်ေရမူလဒၟံၚ်၊ ရံၚ်ဗဵုရံၚ်အာလ္တူကာသ၊ စိုတ်ပခၚ်ခတ္ညဗဵုညိအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာသိုက္ခမာဗြဴ၊ လၟိုန်တ္ၚဲကီုကော်ဟီုကမြဴ၊ နူယးဒဵုသဝ်ကော်ဖ္အောဝ်လလဴ၊ ကဵုညးမိၚ်အိုတ်တ္ၚဲပၠိုတ်တုဲစဴ၊ လၟိုန်တ္ၚဲအဴကော်တဴတမ္ညဝ်၊ အိုတ်ဂကူဗၞးမိၚ်ဒးချပ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာဟုံမှာလၚ်ဇွောဝ်၊ ယုတ်မာကာဲကဝ်၊ သမ္ဘာဍေံဗြီုကၠုၚ်ဟီုပ္ဍဲကတောဝ်၊ ခါဲဒုတ်ဇိုၚ်ကဝ်ဆဵုလဝ်ဍာံဍာံ၊ ညးလ္ၚဵုကီုဟီုတိုန်ဆာံဆာံ၊ ဗြဴဒှ်သာ်ဏံကြံရုပ်ကြံနာံ၊ ဟွံဒှ်ဟီုအဵုဟွံဆဵုဂၠာဲဂၠာံ၊ ခါဲဒုတ်ညာတ်ကၠးဗြီုညးအာဟီု၊ ပိုဲဆဵုဍာံဍာံဍေံပဂၠာံကြာန်၊ ညးလ္ၚဵုကီုသၟိက်ဟီုကယျာန်၊ ယွံလေဝ်မၞးတံသာ်ဏံဂလာန်၊ အတိက်တေံဟေၚ်ပရေၚ်မဒါန်၊ ဍာံဟွံဍာံဟာဗ္စာနညာဏ်၊ ဗြီုပၠေၚ်ရုပ်မာန် တီညာဏ်ဗြီုဟာ၊ လ္ၚဵုမွဲရဲတက်တဲဂြိုၚ်အာ၊ ဍေံဂၠာဲဟီုက္ၜေဟ်ပတေဟ်ညိဇွာ၊ ဗြီုပ္တောံခါဲဒုတ်ဂလာန်ယုတ်မာ၊ ဟွံမွဲမွဲလှ်ေဍေံပကၠုၚ်ကျာ၊ ဍေံဂွံဂၠိုၚ်အာဍေံကျာစရောၚ်၊ အလုံဍုၚ်ထဥရုရုသံၚ်သံၚ်၊ လ္ၚဵုပ္တေဟ်ကီုဟီုတဗြံၚ်ၚ်၊ လ္ၚဵုဟွံပ္တေဟ်ဂၠာဲဟီုဂးကၠံၚ်၊ ကောလာဟာလတော်ဆသ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ ရုရုသံၚ်ၚ်ကၠံၚ်ညံၚ်ကဵုပေါဲ၊ ညးလ္ၚဵုကွေံဗၞးသ္ကံရဲ၊ ချပ်ရေၚ်သ္ကံကွေံညးညးအဲအဲ၊ ကောန်ဝုတ်ကညာအာတ်ဏာလောဲလောဲ၊ သဘဴမၞိဟ်သွံဂွံပၠန်ဟွံမွဲ၊ ဂုန်ဒှ်ဗြီုအဵုဟွံဂံၚ်ကဵုဘဲ၊ ဂွံဏာလောဲလောဲဗြီုအဲဂးရ၊ ညးလ္ၚဵုဂှ်စိုတ်ဒှ်ခၚ်ခ၊ မၚ်္ဂလိကာဗၞတ်ဗြဴဟာယ၊ ရုပ်သာ်ဂေါဝ်လောန်ညံၚ်ကောန်ဒေဝ၊ ပိုန်ဒြပ်ဍေံပၠန်ဟွံတီနန္တ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ကီုလဟီုစောဒက၊ ဗြီုတိုန်ဒှ်ရအဲခယျရံၚ်၊ ညးလ္ၚဵုပ္တေဟ်ဟွံဟီုဂးဍောၚ်၊ ခၞံကၞာပ္ကဴတြုံဗြဴသံၚ်ဗြံၚ်၊ တဵုဗြာတ်တဵုက္ၜဴသတ်နှဴၜတ်ကြံၚ်၊ ညးညးအဲအဲညံၚ်ပေါဲဟောကၠံၚ်၊

မုက်လိက်−၄၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အိုတ်ဗၞးတံရောၚ်ကၠောန်မံၚ်ဟောဂြာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံကီုဗြီုပပြာထာ၊ ရှ်ေသှ်ေဗြီုဂှ်ဒှ်မွဲဘာသာ၊ ဗၞးဂကူဗြီုလဟီုဝေါဟာ၊ လညာတ်ကျေဝ်ဂေါဝ်အသဝ်ဂန္ဓာ၊ မ္ၚဵုရသေၚ်ဟာပပြာကတ်ပၠန်၊ ညးလ္ၚဵုရခၚ်ခစိုတ်က္ဍန်၊ အတိက်မိမဗဴလသ္ၚောဲလောန်၊ ဂလာန်တြေံကီုညးဟီုဗကန်၊ ဗြီုစှ်ေလိုက်ကွေံစှ်ေဝေတ်ဗ္တောန်၊ လေဝ်ပိုဲမိၚ်ပၠန်လံလောန်ကာလ၊ လၟုဟ်ဗြီုစှ်ေဟီုဂးခယျ၊ ယဝ်စှ်ေပြဲလောန်ဂုဏအနန္တ၊ မိပ်စိုတ်သၠောၚ်ဟွံဍောၚ်ကာယျ၊ သိုက်ကၞာမ္ၚဵုတဵုပ္ကဴသၠ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိရဆဂကူဗၞး၊ ကွာၚ်ၜဲယိုဟ်ၜန်ဂၠာဲကၠောန်ဒးရး၊ သ္ဂောံပူဇဴဗြီုအိုဿီုအဲညး၊ တိညံၚ်ကဵုဍန်ဖန်ဖက်ၜံက်ဂွး၊ ဇၞောဝ်အလာံကီုဍာ်ထီုမောဝ်ဖ္ဍး၊ အိုတ်ဂကူဗၞးဒးရးကျိုၚ်ကျဝ်၊ မွဲသာ်ပၠန်ရဒးပအံသဝ်၊ ဒါန်ကညဗြဴဂွံပူဇဴလဝ်၊ ဒါန်ဂှ်ဒါန်ပြဲဒါန်ဗ္စဲကဝ်၊ ဇာတ်ဗၞးရဍေံပဇၞော်မောဝ်၊ ဍေံကဵုကျိုၚ်ကျဝ်အသဝ်ကောန်ဗြဴ၊ ဗၞဝုတ်တ်ကရှ်စုတ်ပ္ကဴ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော်ပေၚ်ဗြော်ဖက်နှဴ၊ ယဝ်ဗြီုစှ်ေကၠုၚ်ဝေၚ်ဒုၚ်ပူဇဴ၊ ဗၞးဗၠာဲဗၠာဲဗြဴကၟာ်လထဴ၊ စၟဳရံၚ်အဴလ္တူအကာသ၊ ပေၚ်ထပှ်တ္ၚဲ တ္ၚဲသဝ်ပၠိုတ်ဇြ၊ ဂိတုစက်သန်ယုဂ္ဂန်သၠးရ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ဂးတာပဿ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ်နဇျာန်ကြံကြ၊ ဗဒှ်ရုပ်ဗြီု မသ္တီုတေဇ၊ အရံၚ်ဗိုတ်မြ အဇဂိတုကီု၊ ညံၚ်ဂိတုၜါတုပ်ပၟာဗီု၊ ဂဵုတဴတၟးလစးက္ဍီုက္ဍီု၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ ညာတ်ကျာ်သြီလီု၊ ဒံၚ်သၠာ်ယူ ဗဵုဒ္ၚောဝ်သီုသီု၊ ယဵုတဲဂြီုဂြီု ဗြီုတန်ဒှ်ဟာ၊ လ္ၚဵုဍေံဟီုဂိတုသီုၜါ၊ ညောန်စိုပ်ဓဝ်ဝ်သဝ်စှ်ေသာသာ၊ ဂေတ်မံၚ်တူကျာညာတ်အာညံၚ်ဗြီု၊ ဗၞးထပ်ဂၠောဲယဵုတဲဂြီုဂြီု၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော်ပေၚ်ဗြော်ကဍၚ်ဍီု၊


မုက်လိက်−၄၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကလံရဴဂဴပူဇဴကောဟီု၊ ကောလာဟာလ ကော်အာသီုသီု၊ တန္ဒနာကီုအိုဿီုညးအဲ၊ ဟွံတီဍောတ်ဇၞော် ပေၚ်ဗြော်ယဵုတဲ၊ ဂဇံရဴဂဴဂတဴဂၠိုၚ်နဲ၊ ဟွံတီလထဴလဗြဴမွဲရဲ၊ ဟွံတီဝုတ်ဗၠာဲဗြဴကၟာဲထပ်ဂၠောဲ၊ တိညံၚ်ရဴပြဵုလ္ၚောဝ်အဲပရဲ၊ မာတၚ်ဂပြဲဂေတ်ထဲလ္တူဍုၚ်၊ ပၠဇကုကဵုကဵုညးဝေၚ်ဒုၚ်၊ ညာတ်ဂွံဗဵုဒ္ၚောဝ်ဟွံသဝ်ဟွံသၠုၚ်၊ ပၠတဴစရာဲသီုပါဲသီုပုၚ်၊ ဗၞးတံဇံသဝ်လ္ၚောဝ်တၠုၚ်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဝေၚ်ဒုၚ်လ္ၚောဝ်၊ ဗကဗြာတ်က္ၜဴယဵုပူဇဴလဝ်၊ ဗ္ဂဵုပၞာၚ်သ္ဍဴပ္ကဴမြမောဝ်၊ ပုၚ်ကွာၚ်စၞကဵုသၠကဵုခဝ်၊ မဂၠိုၚ်သတ်ပ္ကဴပူဇဴဇံသဝ်၊ ဗၞးတံလ္ၚောဝ်ဇံသဝ်ရဴဂဴ၊ မွဲသာ်ဂှ်ကၠာဒါန်ကညာဗြဴ၊ ဗၞးဗြဴဝုတ်ကရှ်စုတ်ပ္ကဴ၊ ဟွံတီသၠုၚ်သဝ်ကျိုၚ်ကျဝ်ဖက်နှဴ၊ ပဝတ်ဇံသဝ်လ္ၚောဝ်ပူဇဴ၊ ဒါန်ကညာဗြဴပူဇဴသကာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံတၟံဘာသာ၊ ဍုၚ်ညံၚ်ထကးလုံရးခန်လွာ၊ လ္ၚောဝ်ဝေၚ်ဒုၚ် ဒြေပ်ကၠုၚ်ဒြေပ်အာ၊ ဟွံဂွံဒိုအ်စံ ဗ္တံသ္ဂာ၊ ဟောဟောဂြာဂြာကၠုၚ်အာလီၜန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမောန်၊ ဂေဝ်သွဝ်အာလတူကျာဂေၚ်လန်၊ ဂၚေၚ်အာဒးရးမ္ၚးဍုၚ်ကွာန်၊ ဒေသသုသာန်မွဲဟာန်စိတ္တ၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဒေပ်ကၠုၚ်ထဒၟ၊ ဟွံတီဍောတ်ဇၞော် ဗော်မိဂၠးမ၊ ထုဲဓရုဲကောံ လ္ၚဵုဒေါံဂြ၊ တိတ်ဟွံမာန်ရဒေသတြၚ်ဍုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်လိုန်လဝ်တဲကဝ်ပါဲပုၚ်၊ လ္ၚဵုထိမြိတိသဝ်တိသၠုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်တံၚ်ဂြဲတဲဒၞာဒုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်လောတ်စှ်ေညးလိုန်ဒးဗုၚ်၊ ၜေတ်တြၚ်ဍုၚ်အာကၠုၚ်ဟွံမာန်၊ လ္ၚဵုဆဗၠးတိတ်ကိတ်ၚေက်ဂစာန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ဂၠိက်လာဲဇော်ဇာဲဇိုၚ်ညန်၊ လောတ်ဒးကြေဟ်ဝါန်ၜေတ်တြၚ်ဟွံမာန် ဂစာန်ဟောဒြာ၊


မုက်လိက်−၄၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္ၚဵုဂှ်မၞုံဓတ်ၜေတ်စတ်တိတ်အာ၊ ပ္ၚောံသုသုာန်ဋ္ဌာဂှ်ဒြေပ်အာ၊ ဂွံညာတ်ရုပ်ရောၚ်အယောၚ်အလာ၊ လ္ၚောဝ်ရဴဂဴပူဇဴသကာ၊ ကောံမံၚ်ဟောဒြာပ္ဍဲကာလဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိရသိဒယှ်၊ ပ္ဍဲမၚ်္ဂလိကာမေတ္တာစောန်တၞံ၊ သၟိက်ဂွံထံက်လဝ်အသဝ်ဂွံဒှ်၊ ကဵုရှ်ေသှ်ေကီုဗၞးသီုဒိုဟ်စှ်၊ အဒိဋ္ဌာရခၞဗွဲပရဟ်၊ ပ္ဍဲကာလဂှ်ဗဒှ်ဓဝ်ဟိရိ၊ မၚ်္ဂလိကာပ္တိုန်သမာဓိ၊ မာတၚ်ဂတၠရသိ၊ နလ္ပုဟ်တဲအဵုဍဵုပၞေဟ်စိ၊ ဂဗ္ဘပြဲလောန်ကဵုတန်ဂဝ်ဂၞဴ၊ ခါဂှ်ရသိအဒိဋ္ဌာန်ပၠန်၊ တုဲရသိကီုသၟိက်ဟီုဗ္ကန်၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာကၠၚ်ကၠာဗိုန်တ္ညန်၊ ချိုန်လၟုံရဂဗ္ဘဒးတန်၊ သၟတ်တြုံဗြဴကြဴကလိဂွံကောန်၊ လ္တူညးပၠန်ဂၠိုၚ်လောန်ကျာ်သြဳ၊ ဒးရှ်ေသှ်ေကီုညးဒးဖုံပၠဳ၊ အလုံဍုၚ်ရညးဒးပလွဳ၊ အိုတ်ဂကူဗၞးညးဒးပြေၚ်ဖျဳ၊ ဂွံစသိုၚ်အဵုဒဵုခန္ဓဏှဳ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳဒးလွဳဒေံဗြဴ၊ ခါရသိပၠန်ဗ္ကန်တုဲသၟိက်စဴ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ်သီုဇျာန်ဖက်နှဴ၊ သီုအရဴၚ်အဵုဂဵုမံၚ်ဖျဴဖျဴ၊ အဇဗြီုကွေံညာတ်ဒးပူဇဴ၊ ရသိဓယှ်အဴကလာၚ်စဴအာ၊ မၚ်္ဂလိကာတန္ဒနာသ္ပ၊ ဗၞးတံညာတ်သမ္ၚာတ်ဟဒယ၊ သီုသ္ကံရဲယဵုတဲထ္ၜ၊ စမဳရံၚ်အာလ္တူကာသ၊ ကၠေံဗ္ဒန်အာရပ္ဍဲဂတမတ်၊ ဗၞးအလုံဍုၚ်ဒြေပ်ကၠုၚ်ဖ္ဘောတ်၊ ဗၞးဂၠိုၚ်ဗော်ဟွံတီဇၞော်ဍောတ်၊ ကြိက်ကြက်လၞၚ် တိတ်တြၚ်ဟွံလတ်၊ ဟွံဂတာပ်ကို ဒြေပ်သီုဇြဟတ်၊ ဟီုဒေါန်ၜုတ်ၜုတ် မၞိဟ်ယုတ်အဲရ၊ ညးဒြေပ်ညးဆဵု ညးဗဵုဖဲဖဲ၊ ပိုဲဒြေပ်ညံၚ်ချိုတ် ဒြေပ်အိုတ်သ္ကန်ဒဲ၊ ဒြေပ်ဂၠိုၚ်ဗုၚ်ဂိဂုန်ညိရောမွဲ၊ ဟီုဒေါန်ဗြိုဟ်ဟ်တက်သိုဟ်နတဲ၊ ဍောၚ်မံၚ်ဟွံဟဲထောံဇိုၚ်တဲၚုၚ်၊ ပေၚ်သုသာန်ကွေံ ဗၞးအလုံဍုၚ်၊ မိပ်စိုတ်ဟောဒြာကောံအာကောံကၠုၚ်၊ ကဵုမၚ်္ဂလိကာ လုပ်အာဝေၚ်ဒုၚ်၊ ဍေံပယွံသွံစွံဋ္ဌာန်သၠုၚ်၊


မုက်လိက်−၄၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗၞးအလုံဍုၚ်သၟိက်ဒုၚ်ဖျဴဏာ၊ မိဗြီုမိဗြီု ဟီုမံၚ်ဟောဒြာ၊ ဇာတ်ဗၞးဂှ်ဒှ်မွဲဘာသာ၊ ခၞံဝဝ်ထဝ်အသဝ်သာ်လွာ၊ အလာံဖက်နှဴပ္ကဴနာနာ၊ သၠဖ္ဍာန်ရတ်ရေၚ်မတ်နဳလာ၊ မြမောဝ်နာနာပၟာလွဳမာန်၊ ဗၞးသ္ကံရဲကျိုၚ်ထဲပေၚ်ဍာန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ကောံကၠုၚ်မွဲဟာန်၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် လ္ၚဵုဍိုက်ယာန်၊ ဇက်ပ္ၚောံအာဋ္ဌာဏသုသာန်၊ ကောံမွဲဟာန်ယိုက်ဏာယာန်ထဝ်၊ လ္ၚဵုမွဲသာတိၚ်အာစံၚ်ဂြဝ်၊ လ္ၚဵုသေဲကျာံဗာတ်သၞာံအဟဝ်၊ ဗရုကြဵုဆက် တိၚ်ဇက်တမ္ညဝ်၊ ဗၞးဝုတ်ဗၠာဲလှ်ေကွာ်အာဗဝ်၊ ဝေၚ်ဒုၚ်မိဗြီုတုပ်ဗီုဍုၚ်သွဝ်၊ ယိုက်ဏာယာန်ထဝ် မိပ်တဴအဝ်ဇာ၊ အာစိုပ်သုသာန်ဋ္ဌာန်မၚ်္ဂလိကာ၊ စိုပ်တုဲဝန်စဝ်ဇံသဝ်အောပ်မာ၊ ယွံလေဝ်မိဗြီုမသ္တီုအဒ္ညာ၊ ဒၟံၚ်ပ္ဍဲသုသာန်ဒှ်ဋ္ဌာန်ယုတ်မာ၊ အပ္ဍဲအဍုၚ်ရဂပ်ဝ်ကျအာ၊ စွံစိုတ်မေတ္တာတ္ညအာညိအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာမိကညာဗြဴ၊ ဂွံတီကေတ်ပၠန်ဟိုတ်တန်ဂဝ်ဂၞဴ၊ ဒုၚ်ပါၚ်ကဵုကံဟွံပၠံကမြဴ၊ ဟွံတီဝုတ်ဗၠာဲဗြဴကၟာဲလထဴ၊ ဍေံဗၠိုပ်ဖုံပၠန်စၠန်အဂၠဴ၊ ယာတ်သုတ်ယာတ်ပ္ကဴကဵုကျိုၚ်စဴပၠန်၊ လ္တူဝဝ်ထဝ်အသဝ်ပြဲလောန်၊ မၚ်္ဂလိကာဍိုက်အာသိပ်တန်၊ ဗၞးတံဂမၠိုၚ်ဝေၚ်ဂြိုၚ်လုလန်၊ ဝုတ်တ်ဗၠာဲဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလီၜန်၊ တိၚ်တိုက်တုဲလှ်ေဓယှ်ေသောန်န်၊ ဒုၚ်မိဗြီုပၠန်မိပ်လောန်ဟောဒြာ၊ အိုတ်ဗၞးကၠာဝေါဟာဂလာ၊ အာတဴသိုက်က်အခိုက်နာနာ၊ ယိုက်ဏာယာန်ထဝ်မိပ်လောန်မှောဝ်ဇာ၊ အဝဲအလာံမန်ဂြာံဂြာတ်ဏာ၊ ဗ္ဂိုဟ်ခပဵုသီုကဵုခရာ၊ ဝေၚ်အာဂြိုၚ်အာစိုပ်ဍုၚ်ခါဂှ်၊ အိုတ်ဗနးကၠာစိုတ်ညဳသာသၟဟ်၊ အဒေါဝ်ဍုၚ်ပၠန်ကၞကၠောန်ဗဒှ်၊ ခၞံဇံၚ်ရတ် ကြကောတ်ဍာ်စှ်၊ ညံၚ်ဇံၚ်ဒေဝဟွံခြာတၞဟ်၊ ဂၠာဲကၠောန်ဗဒှ်ဆဂှ်ရောသေၚ်၊


မုက်လိက်−၄၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ပ္ကဴလဳဆက်ကွက်စုတ်သၠကြေၚ်၊ သၠကဵုသၠဗျာၚ် ကၞာၚ်ကဵုကၞာၚ်ဗၠေၚ်၊ တၞံသတ်ဗြဴက္ၜဴကဵုတဵုရေၚ်ဏာ၊ အလာံနာနာဟွံခြာဟွံဝေၚ်၊ အိုတ်ဗၞးဟေၚ်ပြုပြေၚ်သ္အဳဗ္ဂါ၊ ကၞာရတ်ပၠန်ကၠောန်လဝ်တုဲကၠာ၊ စွံပ္တိုန်စိမၚ်္ဂလိကာ၊ ညးညးအဲအဲမၚ်မွဲဟောဒြာ၊ ဖါပ်ဗ္စရစၞဟောဒြာ၊ ဗိုၚ်ပူဇဴပၠန်ထတ်သန်ဗၠဲဒွါ၊ ယာတ်ဗြေဝ်ယာတ်သုတ် မြခုတ်သရာ၊ ဗ္ဂဵုပၞာၚ်သ္ဍဴပူဇဴသကာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံတၟံဝေါဟာ၊ လၟိုန်တ္ၚဲကၠာသာဓာလီၜန်၊ ဗၞးအလုံဍုၚ်ပြာပ်ကၠုၚ်စိုပ်ညန်၊ ညံၚ်ဆဵုဒးကျာ်သာ်ဂှ်စိုတ်တန်၊ ဇံသဝ်ရဴဂဴပူဇဴထဝ်သန်၊ မၚ်္ဂလိကာဗြဴဂွံစဴသိုက်တုန်၊ မၚ်္ဂလိကာပၠန်သိုက်တုန်ကာယျ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ သ္ဇိုၚ်ဂဝ်ဂၞဴမဒှ်သဘာဝ၊ ကြံၚ်ဍုဟ်အာညိညိဂတ၊ ဗၞးဗြဴဟေၚ်မၚ်မွဲထဒၟ၊ ဝတ်ဗြဴတံရဆောံမထံက်ပၚ်၊ စသုၚ်တိက်မံၚ်သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဇၟာပ်တၚ်၊ ဍာတ်ကြောံဂၠိုၚ်နဲဂၠာဲပြာပ်နၚ်၊ ကဵုဝေၚ်ပါဲရစၞရိၚ်ကတၚ်၊ အိုတ်ဇၟာပ်ဒၞာဲ ဂၠာဲသ္ၚေဝ်စၚ်ခြၚ်၊ ပြုပြေၚ်ဇၟာပ်တၚ်မၚ်မွဲသ္အဳဗဂါ၊ ရုပ္ပဒးရး ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကြံၚ်အာိညညိသန္ဓိဂဗ္ဘ၊ ဒစိတ်ဂိတုပြဲဗွဲဓမ္မတာ၊ ဒးအခိၚ်သၟတ်နက်သတာရာ၊ သၟိက်သၠးကၠာကာလဂှ်ရ၊ ဗၞးဗြဴတံတၟံဋ္ဌဏ၊ ကၠုၚ်မၚ်မွဲကောံဗိုၚ်ရောံဆောံမ၊ တုပ်အဇကောန် ပူဗန်ခယျ၊ ဟောဟောဒြာဒြာလာံသာထဲဒၟ၊ သန္ဓိဇလဂဗ္ဘယာယဳ၊ ဥဒ္ဓံဂါထာ ကျာဂဝ်ဂှ်ချဳ၊ ဓမ္မမပြဲသတ်ပ္ဍဲလောကဳ၊ ဝတ်ဗြဴတံရတုဲသ္ပလွဳ၊ ကောန်တြုံအသဝ်တုပ်နဲထဝ်ဂွဳ၊ သီုရုပ်ကျာ်သြဳဒ္ၚဳဂွံသၠးရ၊ သၠးတုဲဗိုန်ချိုန်သက္ခဏ၊ နဍာ်မြမောဝ် စဝ်ဗၠိုပ်ဂတ၊ တုဲလာၚ်ဇအးဍာ်ပၠးရ၊ ဟိုတ်ကောန်ဗြီုပၠန် ဍေံရောံဒည၊ ဗၞးဗြဴတံရဍေံပရေက်သာ၊ ယာတ်ဗြေဝ်ယာတ်ပါန် ဖက်ခါန်သာခါ၊


မုက်လိက်−၄၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္တူထးထဝ်ကဵုလးလဝ်ကၠာ၊ သုတ်ညံၚ်ရဴသော်သောတ် ဂွဳကဵုသာသာ၊ တၟံညးအဲဆက်တဲဒုၚ်အာ၊ လ္တူထးကၠာသာသာစွံပတုန်၊ ဗြဴတၠတှ် ခါဂှ်ရုဲပၠန်၊ ဗြဴဗကေတ်သ္အးတှ်ဖျးတှ်အောန်၊ ဗြဴဗ္စံက်ကြၚ် တှ်ဖျိုတ်က္ဍၚ်သန်၊ ဗြဴဗ္တာၚ်ကြဳ တှ်ကေဝ်ဍာတ်လောန်၊ ဗြဴသရဳဂှ် တှ်ေကြောံဍာတ်ခန်၊ တီတုဲလက်သန် ကောန်ပၠန်ဗြဴမွဲ၊ ဗြဴသရဳသ္အး ကဵုဗၟဴရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ဗၞးဗြဴတံသီုသ္ကံရဲ၊ လွဳဖျီုဖအံ ဆံလံတက်တဲ၊ ကြဳဇှ်ကုသဵုဟွံက္တဵုဒှ်ယဲ၊ ဇၞော်တိုန်ရိုဟ်တ္ၚဲဗွဲဓမ္မတာ၊ ဗၞးဍောတ်ဇၞော်ဂၠိုၚ်ဗော်အ္စာ၊ အ္စာဗိန္ဒော အ္စာဟောရာ၊ ဗိုတ်ပိဗေဒၚ် မက္ဍၚ်အဒ္ညာ၊ အိုတ်မွဲကရောံ ဂကောံပြဝါ၊ ရံၚ်စဝွံတာကာလဂှ်ရ၊ တီအိုတ်ညာတ်ကၠး တၟးစိတ္တ၊ အ္စာဂမၠိုၚ်ကွေံ ဟွံဒးခၚ်ခ၊ ဒဒှ်တြုံမွဲ ပ္ဍဲကဵုလောက၊ ဂွံဒုၚ်ဒယှ်သၟဟ်ဗြီုတံရ၊ မိပ်စိုတ်ခယျကာလဂှ်ပၠန်၊ ပ္ဍဲကၞာအဴ ရတ်ပ္ကဴဇၟန်၊ ဟိုတ်ဒှ်မၠိဟ်အဵု မ္ၚဵုရောၚ်ဂးပၠန်၊ နကွတ်ဂၠိုၚ်ဒၞာဲ ဂၠာဲဟီုတော်ဂၞန်၊ ဗိုတ်ပိလေဝ်ကီု သီုဗေဒၚ်ပန်၊ တုဲသၟိက်ခုတ်နာမပြဲလောန်၊ မာန်ဏာပ္ပပၠန်ခုတ်ပ္တိုန်လဝ်ရ၊ အ္စာဗၞးကီု ဟီုတိုတ်ခယျ၊ လၟုံပိုဲအဴတဴပ္ဍဲလောက၊ ပြဲနူညးကွေံ ဍုၚ်ရးလောက၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ ဗ္စာတော်ဆ၊ ဗြီုဒှ်သၟိၚ်မ ဆဵုရသေၚ်ဟာ၊ ပ္ဍဲဍုၚ်ဝွံဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဒှ်မဗြီုရဂွံပရေက်သာ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပြဲ ကောန်တြုံမွဲမြာ၊ ဂွံရှ်ေသှ်ေရဂတဆက်အာ၊ နူညးသ္အာၚ်ကၠာ ဘာသာပိုဲပြဲ၊ အ္စာဗၞးကီုဟီုတိုန်သဲသဲ၊ မိၚ်အ္စာဟီု သီုသ္ကံရဲ၊ မိပ်စိုတ်ခံမံ ကဵုကံတက်တဲ၊ ဗဂိုဟ်ကၞုသၚ် အခြၚ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ လ္ၚဵုဒံၚ်သၠာ် ယူယာ်ညးအဲ၊ ဗၞးသကံရဲအိုတ်မွဲဘာသာ၊ ဗၞးသ္အာၚ်ကီု သီုကဵုအ္စာ၊ သိုၚ်ဗဒှ်ကၞာတ်ပြာသာဒ်ရေၚ်ဗဂါ၊ ထပှ်ဘုံကီု ညံၚ်ဘုံဒေဝါ၊ ဂ္ညိဂ္ညာတ်လဝ်အဴ ပ္ကဴသြဴနာနာ၊ နရတ်ထတ်သန် ဇၟန်ဗၠဲဒွါ၊ ပြေၚ်ဖျဳနာနာ သီုဓဇာပ္ကဴ၊


မုက်လိက်−၄၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ရတ်မဂၠိုၚ်သာ် သၠုဲသၠာ်ဖက်နှဴ၊ ညံၚ်ဇုက်လလဳ ဖျဳဖျဳဖျဴဖျဴ၊ အရံၚ်မတ်လစ တၟးဍိုပ်ဍဴ၊ ပ္ကဴကြကောတ် အရံၚ်ၜတ်သဴ၊ ဂၠာဲခၞံလဝ်အဴဂၠိုၚ်တဴပြကာ၊ ဍိက်ပေၚ်စိစုံ ထပှ်အုဴရေၚ်ဗဂါ၊ တဵုလဝ်ဗြာတ်က္ၜဴပ္ကဴသြဴနာနာ၊ အလာံစောန်ပြံက်ဗစံက်ဂဝါန်၊ ပတာၚ်ဗ္ကေတ်ဍာ်မိတ်မွဲသာ၊ သာ်တ္ၚေက်အရံၚ်မာဲဂၠိုၚ်နဲပြကာ၊ ဗၞးတံဟောဒြာ ခၞံတုဲခါဂှ်၊ ဗၞးမွဲကရောံကောံတုဲညဳသၟဟ်၊ အိုတ်တၟိုဟ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ပူမှ်၊ မၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါဒယှ်၊ ဗၞးတံအဵုသၟိက်ဇိုတ်ကဵုပြဟ်၊ ဇိုန်ကဵုညဳသၟဟ်ကာလဂှ်ပၠန်၊ ဂွံသိုက်သၠိၚ်ကၠာၜါမကဵုကောန်၊ မဂၠိုၚ်ပိုန်ဘိုက်တသိုက်ထဝ်သန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဖျေံက္ဍိုပ်ဒုၚ်ဝေါန်၊ ပူဇဴရိုဟ်တ္ၚဲ ထပ်ဂၠောဲရေၚ်ဇန်၊ ၜေတ်ဟွံမာန်အဵုဂွံဝါတ်လောန်၊ အိုတ်ဗၞးတံပၠန်ဂၠိုၚ်လောန်ပူဇဴ၊ ဂးမာန်ဏာပ္ပတုပ်အဇပ္ကဴ၊ ဇၞော်တိုန်ဒးရးတၟးဍိုပ်ဍဴ၊ အိုတ်ဇၟာပ်အ္စာမေတ္တာစိုတ်ဇဴ၊ ကၠုၚ်ပကတ်ကၠာ ပညာဖက်နှဴ၊ မာန်ဏာပ္ပအဴ လေပ်တဴဂၠိုၚ်လောန်၊ ဗိုက်ပိလေကီု သီုဗေဒၚ်ပန်၊ ဗိန္ဒောဟောရာ ကြိယျာတော်ဂၞန်၊ နက်သတ်ဒိထိ တာရာစဳဇန်၊ လေပ်အိုတ်စိုပ်သၚ် ဂြၚ်ရံၚ်သၟဟ်ပ္တိုန်၊ ဒုၚ်ဒယှ်ပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ပြထာ၊ ညးဒးရှ်ေသှ်ေဍုၚ်ရးခန်လွာ၊ ညးဒးရဴဂဴပူဇဴသကာ၊ မဂၠိုၚ်ကြက်ဂြပ် အရပ်အရာ၊ ဍိက်သ္ကံတြုံဗြဴ ဂၠိုၚ်တဴပြဝါ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ ခါဂှ်သိုက်လှိၚ်၊ ပိုန်ဟာန်သၠဲလးစဟွံဒးဂွိၚ်၊ မဂၠိုၚ်ပေၚ်ဍတ် သ္ၚိကၠတ်ဇမၠိၚ်၊ ပိုန်ဒိပ်အသဝ် ညံၚ်သွဝ်တာဝတိၚ်၊ ဂးမာံဏာပ္ပ အဇကောန်သၟိၚ်၊ စဟွံဒးဂွိၚ်သိုက်လှိၚ်သ္အဳဗဂါ၊ အယုက်ဒှ်အဴစှ်တြဴအခါ၊ အိုတ်ဗၞးရကၠုၚ်ပအ္စာ၊ ကောန်ဗြီုကောန်ဗြီု ဗိုၚ်ဟီဟောဒြာ၊ ဟိုတ်ညးထိုၚ်သး စိုတ်ဂတးအာ၊ မၞိဟ်ညံၚ်ကဵုအဲ လိုက်ဟွံမွဲၜါ၊


မုက်လိက်−၄၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ပ္ဍဲစိုတ်သၚ်ကာဒှ်ပၟာဒ၊ ညံၚ်ကောန်ဗြီုကွေံသၠေဟ်ပၟာဏ၊ ယိုက်ဇၞော်မာန် မွဲဟာန်မၞ၊ ၜိုန်ညးဇၞော်ပြဲ ဟၟဲဂါရဝ၊ ဇကုပြဲအိုတ် ဒိပ်စိုတ်ပါပ၊ ချိုတ်ဟွံတီရမာန်ဏာပ္ပပၠန်၊ ဒါန်အတိက်အဵုဇိုန်ကဵုထတ်သန်၊ ကသပ်သာ်ဂှ်ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သၠေဟ်ကောန်ဗြီုဟိုတ်ဒိုဟ်ဓီုလောန်၊ ဟိုတ်ဓဝ်မနမောဟဂၠုဗ္ဒန်၊ ဟွံညာတ်သက်က် ကၠက်သီုဒိုဟ်ပန်၊ ကုဇကုပၠန်ကောန်သၚ်ကာ၊ ဒးဂွါံကာလ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ သၟိက်ကဵုဒါန်ကီုချပ်သီုစေတနာ၊ ကော်သ္ကံကွး ဍုၚ်ရးခန်လၟာ၊ ဆမွဲကရောံဂကောံဘာသာ၊ ဖန်ဖက်ညဳသာ ခါဂှ်ပြုပြေၚ်၊ ဒယိုၚ်လ္ၚီကၞာ ဟွံကဵုခြာဗၠေၚ်၊ ၜတ်ကၞာတ်ညဳညတ် ခါဂှ်ဗ္ဂပ်စဳရေၚ်၊ ညဳညဳသာသာ ဟွံဂွံခြာဝေၚ်၊ ညးညးအဲအဲကၠောန်တုဲမံၚ်ရေၚ်၊ ဘာသာမၞးဟေၚ်ပြုပြေၚ်ညးအဲ၊ ၜတ်ကၞာတ်ဗိုန်တ္ညန် ကုတ်ဒန်နတဲ၊ ကၠောန်ဖ္ဍာန်လဝ် အၚောဝ်သၞိၚ်ဇြဲ၊ ဇိပ်ဂၠိပ်ဒးရး သွက်ဂွံဗၠးတ္ၚဲ၊ ပ္ကဴလဳဆက်ကွက်လဝ်လကဲ၊ ယာတ်အရံၚ်ဗၠဲ ကၠောန်နဲခဇာ၊ အသေအဟာန်သၠးဖ္ဍာန်ကျာ၊ မွဲသာ်ပါန်ခဳ ချူပ္ညဳဏာ၊ ရုပ်က္ၜိုၚ်ရုပ်ဒြာဲ ဗ္တာဲကၠလှာ၊ ရုပ်စိၚ်ရုပ်ချေံ ပှ်ပှ်ေမွဲသာ၊ ရုပ်ကၞုဲရုပ်ဂၚ် ရုပ်မၚ်ဂၠိုၚ်ရာ၊ ချူလဝ်နာနာ ရိုဟ်အာဟွံမာန်၊ လ္ၚဵုလၟေၚ်ဇာတ် နိပါတ်ဍုၚ်ကွာန်၊ လ္ၚဵုဍုၚ်ရးဟီုဂးဥဒျာန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ချူဏာပြာသာဒ်နန်ယာန်၊ လ္ၚဵုဗီုတိုက်စိ လ္ၚဵုဗီုသ္ၚိဋ္ဌာန်၊ ဗီုဂၠံၚ်ဗီုဍာန်ကွဳယာန်ဇက်ဂၠောဲ၊ မွဲသာ်ချူပျး အကးအမှဲ၊ မွဲသာ်ချူကီု ညံၚ်ဗီုမတ်ဗြဲ၊ မွဲသာ်ချူလံၚ် နှံၚ်ဂိတုတ္ၚဲ၊ မွဲသာ်ချူဏာ တာရာသောဲသောဲ၊ ယဝ်ဗဵုဋ္ဌာန်သ္ၚောဲ ဗဵုဟွံဖဲကီု၊ မွဲသာ်ချူဗဒှ် ဒဵုဇြဟ်ဂြိုပ်ဇီု၊ မွဲသာ်ညံၚ်တ္ကံ ညံၚ်တၟံညံၚ်ထီု၊ မွဲသာ်ညံၚ်ဝါ အၚ်လှာချူဗြီု၊ မွဲသာ်ၚုဲက အဇတုပ်ဗီု၊ ပေၚ်ဗြော်ဍၚ်ဍီုဂၠာဲဟီုရောမာန်၊ ယဝ်ကၠုၚ်ညာတ်ဒးအိုတ်ရးဍုၚ်ကွာန်၊


မုက်လိက်−၅၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
တၟံတြုံဗြဴ ပါတ်ဇဴဝိညာန်၊ ဝိုတ်ဝုဲသတိ ထောံကၠေံသ္ၚိဋ္ဌာန်၊ ဗဵုတဴရုရု ကေုာံမွဲဟာန်၊ သိုၚ်ကၞာယာန်မွဲဟာန်ညဳသာ၊ အလုံဍုၚ်ကွေံဗၞးပုဏ္ဏာ၊ ကောံတဴလဆန် ကၠောန်ၜိုတ်ဟောဒြာ၊ ကွာၚ်ၜဲယိုယ်ၜန် ဖန်ဖက်နာနာ၊ လ္ၚဵုကွာၚ်ဗုတ် လ္ၚဵုဝေါတ်သာသာ၊ လ္ၚဵုဖက်ပၠာဲ တၚ်လာဲကဝ်တာ၊ ဍာ်သာဲသဂြာ ဖက်ဏာခန်ခန်၊ ကဝ်သဂြာ ထၞာသောန်န်၊ တၚ်ဂွါၜဲဒုတ် ၜဲမုတ်သွံဂန်၊ ခၞာဂၠိုၚ်သာ်သီုဍာ်မၚ်ဂၠန်၊ မဇဳမအဳ ဖက်ပ္ညဳဆအောန်၊ ကဵုထဝ်ဗာတ်ပၠန် သောန်န်ခၞာ၊ ပုၚ်ကၠေၚ်သွဟ် နွံကုရှ်သာ၊ ဖျိန်ဗဒှ်လဝ် မြမောန်နာနာ၊ သဂြာဍာ်ပၞဴ ပၠာဲနှဴသီုၜါ၊ မွဲမွဲဗောတ်ဟေၚ် ကဵုပြေၚ်လဝ်ကၠာ၊ ဗောတ်တြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်အာ၊ ပြုပြေၚ်ညဳသာ ဝေါဟာဗၞး၊ အ္စာစိုပ်ကောံ အလုံဍုၚ်ရ၊ တြဴလက်ပၠန် ကဵုပန်လ္ၚီဒး၊ ဂဇံရေၚ်ဗဂါ ကၞာလှဲလး မာန်ဏပ္ပကၠာ မဒှ်အ္စာညး၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဒးရး ၜးကေတ်ကြိယျာ၊ စှ်ေဒတဴဗျာံ ပ္ဍဲဂါံလုပ်ကၞာ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ သၟိက်ဝးဓဝ်မၞ မာန်ဏပ္ပကၠာ၊ ချပ်တုဲလုပ်ဍုၚ် ကၠုၚ်လ္တူကျာ၊ စှ်ေတုဲလုပ်အာ စိုပ်ကၞာဂှ်၊ မာန်ဏပ္ပညာတ် သ္ၚာတ်က္တဵုဒှ်၊ ဟိုတ်ဒးညာတ်စိ ကၠိခဍက်ဇြကှ်၊ အဲဒးညါတ်စုတ် မၞိဟ်ယုတ်မတ်ဇျဟ်၊ ဗက်ထောံခိုဟ်ရ ခဏလၟုဟ်၊ ချပ်တုဲဣၚုဟ် ခါဂှ်ဟီုတိုန်၊ ဟေံမၞိဟ်ယုတ်မာ ပါပအိုတ်ကွိုန်၊ ညံၚ်စ္ဍးတိတ်အာ ဇိုၚ်ကၞာပလိုန်၊ အာဟွံအာကီု ဟီုညိဗိုန်န်၊ ဟွံအာကဵုဘဲ နတဲအဲသွိုန်၊ ဇိုၚ်ကၞာပလိုန် ချိုန်လၟုံတိတ်အာ၊ မာတၚ်စိ ရသိဟေမာ၊ ဟွံဒှ်ဒေါသ ဟီုရညှာညှာ၊ ယွံမာန်ဏပ္ပ တၠသဒ္ဓါ၊ မၞိဟ်ဇၟာပ်ကွာန် သၠးဒါန်သေၚ်ဟာ၊ လ္ၚးညးစိ ညိညသ္ဇိုၚ်သာ၊ လၟုံမွဲဝါ ကဵုညိကၠာရ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာဍာံပြ၊ အဲပရသိ ဂ္ညိလဝ်သဳလ၊


မုက်လိက်−၅၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လၟေၚ်သိက္ခာ မၚ်မွဲကာယျ၊ ဒဴထောံဍုၚ်ကွာန် မံၚ်ဋ္ဌာန်ဟေမ၊ အဲကၠုၚ်အာတ်ဒါန် ပ္ဍဲမာန်ဏာပ္ပ၊ ဗၞတ်ဆညိည ကဵုဒါန်ရဒကာ၊ မာန်ဏာပ္ပဂှ် မိၚ်ဒှ်ဒေါသာ၊ သီုဒေါသကီု ဟီုတိုန်ဟွံညှာ၊ ဟာဲရသိမုတ် ရုပ်ရဴယုတ်မာ၊ မုက်ညံၚ်ကလော်ပၠန် ကမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ချိုတ်လၟုဟ်ပြဲ ဋ္ဌာန်သ္ၚောဲသ္ဍးအာ၊ ပဟီုဂၠိုၚ်ဝါ အာကၠေံကဵုပြဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဒယှ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ကီု တုဲဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ ကဵုဒါန်သဒှ်၊ ညံၚ်ရဲဇိက်ဗ္ၚ တဵုမသၟဟ်၊ တိခိုဟ်ဂွံသွံ စွံပၟာဂှ်၊ မာန်ဏာပ္ပလၟုဟ် စွံစိုတ်ဂှ်ညိ၊ မာန်ဏာပ္ပကီု မိၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ဟေံတၠရသိ၊ ဟီုလၟုဟ်ကီု ညံၚ်ဗီုရုဲတိ၊ အဲပါဲထောံသၟတ် မၞိဟ်ယုတ်ဒိဋ္ဌိ၊ ရုဲဂိုၚ်လဝ်စိ ဇာတိဗၞး၊ ဇၞော်ဂကူကၠာ ပညာလှဲလး၊ ပူဂဵုဂှ်ရ လောကထိုၚ်သး၊ ဇၞော်လောန်ကုသဵု ကဵုဒါန်ရောၚ်ဒး၊ ရသိမၞိဟ်ယုတ် ခါဲဒုတ်တီကၠး၊ ချိုန်လၟုံကွေံ ညံၚ်စ္ဍးတိတ်ညိ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ မိၚ်ဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်ညှာညှာ၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ တၠသဒ္ဓါ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ယုတ်ရသ္ဂးဟာ၊ အိုတ်ဂကူဗၞး ပြဲပသၠေဟ်ပၟာ၊ ယုတ်ပြဲသီုၜါ ညဳသာသၟဟ်န်၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ ကၠၚ်ရဗိုန်တ္ညန်၊ သတ္တံတုပ်သၟဟ် ဒှ်နူဓါဟ်ပန်၊ ဘုံလိုက်ဝွံ သန္ဓိဒးတိုန်၊ ဒှ်ယဲဗျုအဴ ကြဴဒးချိုတ်ပၠန်၊ ဟွံတၟေၚ်တၟဟ် တုပ်သၟဟ်လက်သန်၊ ပိုဲသတ္တံပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်သာသာ၊ ဂကူဇၞော်ကွေံ ပြဲရသ္ဂးဟာ၊ သဳလဟွံသ္အး ဒှ်မၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ဂကူယုတ်ကီု ယဝ်နွံသဳလာ၊ ပူဂဵုဂှ်ပြဲ သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ ဗ္စာတုဲကဵုဒါန်၊ မာန်ဏာပ္ပကီု ဟီုဗက်ဟွံမာန်၊ အိုတ်တဴကသပ် ဂၠာဲချပ်ကြာန်န်၊ ကော်သ္ကံရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်မွဲဟာန်၊ ကဵုရပ်ထၞက် ကဵုတက်ပ်ဍဲဍာန်၊ ရသိတၠဇျာန် နညာန်ကလာၚ်အာ၊ ဟွံညောန်သ္ၚောဲကွေံ တုဲစှ်ေသာညာ၊ လိုန်ဒးတိရ တုဲပပတ္တနာ၊


မုက်လိက်−၅၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဒၞာဲဇိုၚ်အဲ ကဵုညာတ်လောဲသွာ၊ ဂါံကွာ်အာဗိုန် ဍိုန်ဍိုန်ညှာညှာ၊ ဇရေၚ်ဇြပ်ကၠာ ခါဂှ်မံၚ်တိုန်၊ လတေံတုန်ရ မာန်ဏာပ္ပပၠန်၊ ဝါစဳကံရ ပွလုလန်၊ ညးမၞုံသဳလ ဟီုရဒက်ဒေါန်၊ ဍဵုဍိုက်ဟီုပျုတ် လဟီုယုတ်လောန်၊ ကဵုၜုက်တက်ဟေၚ် သၟိက်ကဵုကၠေၚ်စန်၊ မဂၠိုၚ်ဒုဟ်လောန် ဟွံချပ်စန်စာ၊ ပၟၚ်ဍုၚ်ရ ရုက္ခဒေဝါ၊ အာကော်နၚ်ပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ရပ်မာန်ဏာပ္ပ ကြံကြဂြိုဟ်စာ၊ ဝတ်ကၠေံကံပၠန် ကၠဗၠန်ဝိုတ်အာ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီသၞက်ဗဂါ၊ စိပ်လေါတ်စှ်ေအာ လောအကြာတိ၊ ရုဒှ်တိုန်အဴ ဖက်နှဴထိမြိ၊ သိက်ပသိက်ပ သိက်ဂွံပညိ၊ ညးလ္ၚဵုကၠာ ဒြေပ်တိုန်အာသ္ၚိ၊ ဟီုဇီုဟွံဒး တက်သိုဟ်ဖိဖိ၊ ဂဇံတုဲစိ နကြိဟီုပၠန်၊ ယွံလေဝ်မိဗြီု ဗဵုကီုရကောန်၊ မာန်ဏာပ္ပသၟတ် ကံဝတ်မုက်ဗၠန်၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်လောတ် ညံၚ်ရဴအိုတ်သ္ကန်၊ ဒှ်လၟုဟ်ရ ယွံမိတၠဂုန်။ ချိုန်လၟုဟ်ပၠန် ဝါတ်လောန်ရမိ၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုစိ၊ ယွံလေဝ်မၚ်ဗၠာဲ ကာတ်သာဲက္ဍၚ်ညိ၊ တိုၚ်မၚ်ဗၠာဲဟီု ညံၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ ဗ္ၜူလောတ်နး ပြးအလုံတိ၊ ဟွံတီဟိုတ်စိ တန်ဒှ်ညိဟာ၊ ယွံလေဝ်မိဗြီု ကလၚ်ပိုဲဟီုကၠာ၊ ရသိခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ဒါန်ရ ဟွံဂွညှာတာ၊ မာန်ဏာပ္ပကီု ဟီုစုတ်ပြိုက်ဖါ၊ ကဵုရပ်တက်ကၠာ ရသိကၠေံအာရ၊ ကၠေံအာတုဲဗက် ချိုန်သက္ခဏ၊ ကံဝတ်အာကွေံ ဂးမာန်ဏာပ္ပ၊ အိုတ်အ္စာဗၞး လောတ်စှ်ေညံၚ်ဇွ၊ ဟွံဂွံမုဟ်ပါၚ် ရမျာၚ်သ္ၚိတ်ဇြ၊ ဍိက်ဖေက်ကွေံရ ယွံမိတၠဂုန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊ ဂွံမိၚ်လဟီု တီကေတ်ဗိုန်တ္ညန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိတၠအစောန်၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ဒါန်ကွေံ ဟီုတ္ၜေဟ်လက်ဒေါန်၊ ဟိုတ်ဒုဟ်ဂှ်ပၠန် ဇၞော်သန်က္တဵုဒှ်၊ ကလံအာတ်ဒုဟ် လၟုဟ်ညံၚ်ပြဟ်၊ ကေတ်နၚ်သၠိုၚ်ထဝ် ဍာ်မြမောဝ်စှ်၊ ဂွံတုဲသၟိက်အာ ကောံညဳသာသၟဟ်၊


မုက်လိက်−၅၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဋ္ဌာန်ရသိကၠာ ကွာ်အာပြဟ်ဟ်၊ ရသိဓယှ် ဗဒှ်လတ်ဒၞာဲဇိုၚ်၊ ရံၚ်တုဲဗက်အာ ယဵုဏာဍာ်သၠိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်လ္ၚာ် ကွာ်အာလက်ဂစိုၚ်၊ စိုပ်ဇြပ်ဂွံညာတ်သ္ၚာတ်က္ဍိုပ်ဘိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်ဟီုပြဟ် ဒှ်မံၚ်ကၠိုၚ်မိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်အီဂြိုၚ် လ္ၚောဝ်ဇိုၚ်သာသာ၊ ဟီုပါန်တိုန်ရ ယွံတၠပညာ၊ ကောန်အဲဗြဴရပွယောၚ်မှာ၊ အဲဍိက်အာတ်ဒုဟ် လၟုဟ်မွဲဝါ၊ လ္တူကောန်သွံ ယဝ်စွံမေတ္တာ၊ လၟုဟ်မွဲဝါပြာ်ညိကၠာအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ မိၚ်တုဲသၟိက်ဟီု သီုမေတ္တာဇဴ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ၊ အဲဟွံကဵုဘဲ ဒက်ဝဲဗွဲကြဴ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်ဂၞဴ မူရဴကဵုဒှ်၊ အဲဟွံဂွံပပွတံဂှ်၊ ဒေဝတံအနဳ မဇၞော်ကြဳဇှ်၊ ဒေဝတံပ ပ္ဍဲပွလၟုဟ်၊ ဟိုတ်ဒးပ္ကီုလဝ် ပ္ဍဲဗွဝ်ဒုဟ်၊ ဒေဝတံက္ဍုဟ် ဍေံတန်ဒှ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ ဟီုပါန်တိုန်ကၠာ ယွံတာပဿ၊ ယဝ်လေပ်လဝ်ပၠန် မန်ယန်နာထ၊ သ္ဂောံဗက်ဗ္ဒဴပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခ၊ ယဝ်မၞုံတဴသၟတ် ဗၞတ်ဆညိည၊ ထံၚ်ပၚ်ညိရ ယွံတၠဂုန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမောန်၊ မိၚ်လဟီုအဵု ကဵုပိုဲတုဲပၠန်၊ ပ္ဍဲလှိုၚ်ထဝ် မြမောဝ်စၠန်၊ လ္ၚဵုက္ၜဴပါၚ် လာၚ်မုက်မွဲဂွန်၊ ဆမသှ်ေပၠန် ဍာ်စၠန်ဂှ်၊ ကြဴဗဗေၚ်ရ ခၞဗွဲပရဟ်၊ ညးတာပဿ တၠကြဳဇှ်၊ ပတ္တနညာဏ် အဓိဋ္ဌာန်ဗဒှ်၊ ကဵုဗၠးဘဲသွာ နမေတ္တာသၟဟ်၊ ဍာ်ၜါသာ်ဂှ် ပၠာဲစုတ်နတဲ၊ စုတ်ဗပေၚ်လဝ် လှိုန်ထဝ်သာ်ဗၠဲ၊ မွဲဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ယွံဒေံဗြဴအဲ ကလၚ်ညိမွဲဝါ၊ ပုၚ်ဍာ်ဝွံရောၚ် ဒေံဗြဴညံၚ်ဏာ၊ ဖျီုဗ္စရ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ ဆသှ်ေက္ဍဝ် ပၠာဲလဝ်ဂၠိုၚ်ရာ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်တုဲမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ခယျ၊ တဲစရှ်ယဵု ပ်ဍဵုတူသိသ၊ လ္ၚောဝ်ဒးရး ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ၊


မုက်လိက်−၅၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂွံသၠိုၚ်ထဝ်ရ ခဏဂှ်စဴအာ၊ ခါမညန်ကြပ် လုပ်စိုပ်ကၞာ၊ တိုၚ်ဗ္စန်ရောၚ် ဟွံကဵုယောၚ်ယာ၊ ဖျုၚ်ဗ္စရ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ သက္ခဏပြဲ ဂွံဗၠးလောဲသွာ၊ ညံၚ်ရဴသၠိၚ်အာ ခါဂှ်ၚုဟ်ပၠန်၊ ချိုန်ခဏစိ ညာတ်မိကျာ်ဂန် အိုတ်ဇၟာပ်ဂၠံၚ်၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဒိုဟ်ပန် ညာတ်ဗၞးအိုတ်လောတ်လောလီၜန်၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ သၚ်ကာစိုတ်ဍန်၊ ဟွံတီလက်သန် သၟာန်မိပၠန်ရေၚ်၊ ယွံလၟာဂၞဴ မူရဴုဒုက္ခ ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ကဵု ဟွံဟီုသ္ၚိတ်ဇြ၊ လောတ်လောကၟဝ် တုပ်အၚောပ်ဇွ၊ ကဵုသတိရ ဟီုပၠညိအဴ၊ သြကောန်သြကောန် ယွံလေဝ်ကောန်ဂၞဴ၊ ကောန်တံစွံမၞ သီုဒေါသဇဴ၊ ညးမၞုံသဳလ ဟွံပရဴဂဴ၊ ရသိပြဲသ္အး ကောန်ဒးဗက်ဗ္ဒဴ၊ ဟိုတ်ဂှ်သဘဴ ဒုဟ်စဴဒှ်ရ၊ ကောန်ဒးဝပ်ပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခ၊ ကံဝတ်မုက်ဗၠန် ညောန်မာရဏ၊ ဟွံဂွံတီစိ သတိဗလ၊ မိဒြေပ်ဂၠာဲအာ ညးတာပဿ၊ ဂွံဆဵုလောဲလောဲ ယဵုတဲထ္ၜ၊ မိအာတ်ဒုဟ်ရ တာပဿပၠန်၊ အာတ်ဂဥုဲကီု ဟီုပါန်ဒုၚ်ဂုန်၊ သွက်ဂွံဗၠးအာ ဝေဒနာကောန်၊ ဍာ်မကေဝ်ဇြုၚ် သီုပုၚ်ပၟန်၊ ဂွံတုဲဒြေပ်စဴ တရဴသ္ၚောဲလောန်၊ သုၚ်တုဲမွဲဂွန် ကောန်ဂွံဗၠးလၟုဟ်၊ ကောန်ဟွံပ္တေဟ်ကၠာ ရံၚ်အာညးတၞဟ်၊ လောတ်လောမံၚ်ရ ဒုက္ခမတ်ဇျဟ်၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာ သၟိက်ကဵုဗၠးပြဟ်၊ ဂဥုဲရသိ မဂ္ညိကြဳဇှ်၊ ဖျုၚ်ဂွံဗၠးပြဟ် ချိုန်လၟုဟ်ရ၊ ဟီုရိုဟ်ရေၚ်ပၠန် ကဵုကောန်ပုတ္တ၊ တုဲဂိုၚ်ပ္တိတ်ကၠာ ပုၚ်တာပဿ၊ ဖက်ဍာ်ပၠာဲအဵု ဟွံကဵုလဇ၊ ဖက်တုဲဖျုၚ်ကွေံဗၠးသက္ခဏ၊ ဂးမာန်ဏာပ္ပ ညာတ်ရသေၚ်ဟာ၊ ညာတ်ဒှ်ဗဟေက် ဖေက်ဂွညှာတာ၊ ပ္ဍဲတာပဿ ပွဇကုမှာ၊ ဂွံတီကေတ်ရ ဘယသၚ်ကာ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဗှ်ဂွိၚ် ဒှ်မံၚ်သိၚ်သာ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ သိၚ်သာမံၚ်တုန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုဗ္တောန်၊ ယွံလေကောန်မိ ကၠၚ်ညိဗိုန်တ္ညန်၊


မုက်လိက်−၅၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သတ္တံပ္ဍဲလိုက် ဒိုက်သိုက်ပရန်၊ ဂကူယုတ်ပြဲ ဟွံမွဲရကောန်၊ တုပ်သၟဟ်လက်သန် ဓာတ်ပန်က္တဵုဒှ်၊ ဇာတိပုည ဂုနကျာ်တွံ၊ ဓဝ်ပိဝွံရ မၞတုပ်သၟဟ်၊ ရုပ်ဂေါဝ်ပိုန်လှဲ ဂုန်ပ္ဍဲညးတၞဟ်၊ ဓဝ်မၞအဵု ဇၞော်ကဵုကြဳဇှ်၊ ဓဝ်ပိဝွံဂှ် ဗဒှ်ညိကောန်၊ ဒမုၚ်ဒါန်သဳလပြဲလောန်၊ ဂကူပြဲဂှ်ပဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သဳလဟၟဲဋ္ဌာန်သ္ၚောဲဝေၚ်ခၠန်၊ ဂကူယုတ်ရသဳလယဝ်တိုန်၊ ပူဂဵုဂှ်ပၠန်ကောန်ကဵုဒါန်ညိ၊ ဖေက်ပါပ်ဂွပါပ် ဗျာပ်ဓဝ်ဟိရိ၊ သဳလဇြၚ်ဂွု အယုဝုဒ္ဓိ၊ ဂှ်ညးပြဲလောန်တိုၚ်ဗ္ကန်မိ၊ သမ္တီအိုဒဵုလီုဇိဝိ၊ ကဵုလဝ်သတိလ္ပဝိုတ်ညိကောန်၊ မာန်ဏာပ္ပစိ တိုၚ်မိဗကန်၊ ဟွံစှ်ေစးကီုဟွံဟီုပၠန်၊ မၞဂှ်ဍဵုဍိုက် ဗ္တိုက်ဗ္တောန်၊ ဝေၚ်အကုသဵု ဟွံကဵုမဵုရုန်၊ စွံသတိပၠန် မၚ်မွဲစန်စာ အိုတ်အ္စာဗၞးဂွံဗၠးရောဂါ၊ ဗၠးအိုတ်တုဲဟေၚ်ကလေၚ်စဴအာ၊ လ္ၚခါဲဒုတ်စၞယုတ်မာ၊ စသုၚ်ဂှ် ဓယှ်ဖြာဖြာ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာဘာသာဗၞး၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ကီုဍေံတံဟီုဂး၊ ဍေံပါဲထောံကီု ဇာန်လီုပြးဇး၊ ဗၞးတံဂှ်ရောၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံဒး၊ တြဴလက်လၟိဟ် မၞိဟ်ပန်လ္ၚီ၊ ဍုၚ်မစ္စတာ ပြံၚ်ကၠောံအာကီု၊ တံဇိုၚ်သၟိၚ်ရ ခစဂြီုဂြီု၊ ပ္တေဟ်ဂကူရ ရဲခစဗြီု၊ ဟွံတီဖေက်ဂွ မၞဂၠိုက်ထီု၊ ဍုၚ်မစ္စကီု မံၚ်သီုညးအဲ၊ ပ္ဍဲဂကူကွေံ မၞုံဗၞးမွဲ၊ ဇိုၚ်ၜဳဝတ္တ တိတ်ပနိဿဲ၊ ပရသိကီု ပလီုရုပ်ဝဲ၊ ဟိုတ်ဂကူရမၞထုၚ်ဂြဲ၊ ဓဝ်ဟွံမၚ်မွဲမံၚ်ပ္ဍဲဇိုၚ်ၜဳ၊ ဇာတိမာန်တ နာမခုတ်ပ္ညဳ၊ ဓဝ်ဇကုရ ဂၠာဲပလွဳ၊ နဲညးတၞဟ် ဟွံဂၠာဲဗှ်သ္ၚေဝ်၊ ပၟိက်ဇကုမွဲ ရိုဟ်တ္ၚဲပြေၚ်ဖျဳ၊ နိဿဲကဵုၜဳ လွဳမံၚ်အဓါန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိတၠဇျာန်၊ လ္တူကျာတၟး တြးအဘိညာန်၊ ဂွံညာတ်ရသိ ဒှ်ဇာတိမာန်၊ သၟိက်ဝးကၠေံရ မၞထုဲကြာန်၊ ချပ်တုဲနညာန် မွဲဟာန်ပြာပ်အာ၊ ဗွဲလ္တူပ္ညဳ ဇိုၚ်ၜဳဂၚ်္ဂါ၊ ဍာ်ဟွံဒးတုက်လာၚ်မုက္ခဝါ၊


မုက်လိက်−၅၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗကဂၠိုၚ်ရာ ပေါတ်ၚေက်ခါဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ်၊ နမေတ္တာညာန်အဒိဋ္ဌာန်ဗဒှ်၊ ဖဳဖျေံဏာဗက ခၞဗွဲပရှ်၊ ကဵုခက်က္ဍိုပ်ညိ ဇာတိမာန်လၟုဟ်၊ ဖဳဖျေံဏာသၟဟ် လၟုဟ်ရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိၜိုန်သ္ၚောဲ၊ စှ်ေဗၠိုပ်ဍာ်ၜဳ ဟုံလီကြာတ်တဲ၊ ဗကဟဳစိုပ် ခက်က္ဍိုပ်အဂဲ၊ ချိုန်မလုက်ဒး ပသၠေဟ်ချောဲ၊ ခက်မံၚ်တံၚ်ဂြဲ နတဲလၟုဟ်ရ၊ ခါသ္ၚေဝ်ရံၚ်ကၠာ ဒှ်အာဗက၊ ညာတ်ဒးဂြိုဟ်ဆအ် သၟိက်ဂအံတ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိကြံကြ၊ ခၞဗွဲပရဟ် က္တဵုဒှ်ဒေါသ၊ မူညးမွဲရ ဖဳဗ္ကကဵုအဲ၊ ဒစးတိုန်ရောၚ် ဂၠာဲရံၚ်တီလောဲ၊ သီုဒေါသကၠာ ကွာ်အာၜိုတ်သ္ၚောဲ၊ အာဆဵုဒးရ မာတၚ်ဂပြဲ၊ မွဲဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ယွံတၠအဲ မံၚ်မွဲဓဝ်ဟာ၊ မၚ်မွဲသ္ဒးပ ပွယုတ်မာ၊ ဖဳဖျေံဗက ပသနာနာ၊ ခက်ဒးက္ဍိုပ်အဲ ရိုဟ်တ္ၚဲဟွံခြာ၊ လ္တူဇမောဝ် ဂပ်ဝ်ရဟာ၊ ဗွဲသၟဝ်ကၠာ ပြံၚ်အာကဵုပြဟ်၊ မာတၚ်ဂကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပြံၚ်စှ်ေအါရ ချိုန်ခဏလၟုဟ်၊ ဗၞတ်မွဲကော်ရ ဒေသဋ္ဌာန်ဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ် စိုပ်ဒၞာဲဂှ် ဗဒှ်အဒိဋ္ဌာန်၊ ဗကအဲဖဳ ကဵုဟဳတိုန်မာန်၊ နဣဒ္ဓိစိ သီုအဘိညာဏ်၊ လာၚ်မုက်တုဲဖဳ ၜိၚ်လဳဂစာန်၊ ရသိတေံကီု ဟုံဍာ်အဓာန်၊ ခက်ဒးက္ဍိုပ်ကြာန် ဒှ်မာန်ဒေါသ၊ ထေဲပၞတ်က္ဍၚ် ကဵုမာတၚ်ဂ၊ ခဵုခါတ်အာပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ခါစိုပ်တုဲကီု သၟိက်ဟီုကြံကြ၊ လက်ချဴစုတ်ပၠန် ဟွံရန်တော်ဆ၊ ဟာဲမၞိဟ်ပါပ ပွဗှ်ေလၟုဟ်၊ ထပှ်တ္ၚဲဂတ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ဂဂဵုတးပန်ပၠန် ကဵုပန်ဗှ်ေပြဟ်၊ ဒေါသဂြေန်ဒက် သီုလက်သီုချဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ် ဟွံခၠေဝ်သှ် ဗဒှ်ဓဝ်မေတ္တာ၊ ဟိုတ်ဂကူရ မၞဖြာဖြာ၊ ဟိုတ်ဓဝ်မၞ ဒေါသသ္ကေက်သ္ကာ၊ ကၠုၚ်ချဴအဲပၠန် စောန်စိုတ်လက်ဖါ၊ ဝါစဳကံရ ရသိဝွံမှာ၊ ထပှ်တ္ၚဲကၠာ လံအာဂတ၊ ဂဂဵုတးပန်စိ ရသိဂှ်ရ၊


မုက်လိက်−၅၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သီုဓဝ်မေတ္တာ ဗ္စာတော်ဆ၊ တီတုဲမဇ္ဇျဟ် ဒှ်မံၚ်ၚုၚ်ၚ၊ ဒှ်ဓဝ်လဟောံ ဒေၚ်ဗျောံကာယျ၊ ဂွံကသပ်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ထပှ်တ္ၚဲဒး ဂဵုတးကၠာဟွံပန်၊ အဲဗ္ဒောံလဝ်တ္ၚဲ ကဵုထဲမံၚ်ပၠန်၊ ရသိဂွံဖေက် ဗဟေက်ဇၞော်လောန်၊ သ္ဒးဖျဝ်မၞ ဘယစိုတ်က္ဍန်၊ ဂှ်ဒးရးသန် မိပ်စိုတ်ပၠန်ရ၊ ထပှ်တ္ၚဲပြဲ ချိုန်ဗွဲဂတ၊ နဣဒ္ဓိကာ ရသိမှာတၚ်္ဂ၊ စက်ဗ္စဲကဝ် ပ္တိုန်လဝ်သ္ပ၊ ၜိုန်အခိၚ်ဒး အကးဟွံဖလ၊ ဗ္ဒန်လျးတ္ၚဲ ဂၠုနဲအန္ဓ၊ ကောလာဟာလ ဒှ်ရလုံဍုၚ်၊ ဒှ်တဴသၚ်ကာ ကောံအာကောံကၠုၚ်၊ ဒှ်တဴလၞီ ဟွံတီဍာ်ပုၚ်၊ တိတ်ကဵုရသိ တိသဝ်တိသၠုၚ်၊ စိုပ်တုဲဇံသဝ် လ္ၚောဝ်ယဵုဒုၚ်၊ ဇၟာပ်ညးဂၠောဲကၠုၚ် ယဵုဒုၚ်တဲသၟာန်၊ ယွံတာပဿ ဂၠိုၚ်တေဇညာဏ်၊ ချိုန်လၟုဟ်အဵု ဓိကဵုဒှ်ကြာန်၊ သၟိၚ်တ္ၚဲကၠေံဗ္ဒန် ဝါတ်လော်ဍုၚ်ကွာန်၊ ဟိုတ်တာပဿ နပွဇျာန်၊ ပိုဲဍိက်တံကၠာ သၚ်ကာတုဲသၟာန်၊ ယဝ်ဗဒေါံတ္ၚဲယာန် ဆာန်ဍူညိကၠာ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိကြက်လှဴ၊ သၟိက်ဟီုတိုန်ရ သီုဒေါသဇဴ၊ ယွံဒါယကာ ပသၚ်ကာတဴ၊ စက်ဗ္စဲကဝ် အသနုအဴ၊ အဲရပ်မာန်အဴ သဘဴဍေံနွံဟာ၊ တေတေံမွဲစိ ရသိဓိစ္ဆာ၊ ရသိခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ရသိဂှ်ပၠန် တိုန်ဒှ်ရောၚ်ဒကာ၊ ဍေံလေပ်မန်ယန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ ဍေံတန်ဒှ်ကၠာ ညံၚ်အာသၟာန်ရ၊ အိုတ်ဒါယကာ ဒြေပ်အာထဒၟ၊ အိုဿီုညးအဲ ဒြေပ်မွဲခဏ၊ စိုပ်တုဲကလံ မုံဂြံသ္ပ၊ တုဲသၟာန်တိုန်အဵု ကဵုတာပဿ၊ ယွံလေဝ်သိက္ခ ဂၠိုၚ်တေဇညာန်၊ သၟိၚ်တ္ၚဲကၠေံအာ ပူဆာဍုၚ်ကွာန်၊ ဟိုတ်တာပဿ နပွဇျာန်၊ ဗ္ဒန်လဝ်ကွေံ ပိုဲဍိက်သၠေဟ်ကြာန်၊ နမေတ္တာသၟဟ် က္တဵုဗဒှ်ဇြဟာန်၊ ဗၠးစက်ယာန် ဆာန်ဍူညိအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ သၟိက်ကဵုတီရ နအနုဘဴ၊ တုဲဟီုတိုန်ကၠာ သီုမေတ္တာဇဴ၊ ယွံဒါယကာ မူရဴစိုတ်ကတဴ၊


မုက်လိက်−၅၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗ္ဒန်လတ်တ္ၚဴအဴ တဴလျိုန်အဲရ၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ မူဟိုတ်ဒးပ၊ လတေံမွဲစိ ရသိဂၠိုၚ်မၞ၊ လက်ချဴလဝ်အဲ ထပှ်တ္ၚဲဂတ၊ ဂဵုတးကဵုပန် ချဴပၠန်ကြံကြ၊ ဟိုတ်ဂှ်အဲရ လဇဗ္ဒန်လဝ်၊ ယဝ်ညာတ်တ္ၚဲပၠန် ပန်စှ်ေဓဝ်ဓဝ်၊ ဒးရသိဂှ် ကြဴဒှ်လၚ်ဇွောဝ်၊ ဟိုတ်ဒုဟ်သေသာတ် ညာတ်တုဲဆာန်ဍူ၊ ချိုန်လၟုဟ်အဲ တ္ၚဲဒးဆေဝ်ဒဝ်၊ တ္ၚဲဒတန်ကဝ် ဒးဆေဝ်ဒဝ်ရ၊ သြကျာ်သြကျာ်သာ်လဵုဂွံပ၊ ဂပ်ဝ်ဖေက်ကၠာ ယွံတာပဿ၊ ဟိုတ်မၞစိ ညိဟွံတော်ဆ၊ ဝါစဳကံကၠာ ဂြိုဟ်စာကြံကြ၊ သိက်လဵုဂွံပ ဟီုပၠညိအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ မွဲဂလာန်အဴ ဟီုတဴသဲသဲ၊ ရသိတေံအဵု ကဵုကၠုၚ်ကလံအဲ၊ စှ်ေပ္ဍဲၜဳအဵု ယဵုတိကလောံမွဲ၊ ခဏအဲဗလး ဂဵုတးပန်သော်၊ ကဵုဗၠိုပ်စှ်ေအာ ရာဋ္ဌာန်ဇမ္ၚောဲ၊ တိုၚ်လဟီုအံ ဗၠးဘဲဒက္ခ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာ မိၚ်ဒြေပ်အာရ၊ အိုတ်သီုရဲသာ ဒြေပ်အာသက္ခဏ ခါစိုပ်ရသိ ညိဟွံလဇ၊ ဟီုတိုန်သဲသဲ ယဵုတဲထ္ၜ၊ ယွံတာပဿ ပွယောၚ်မှာ၊ တာပဿကီု ဟီုလတ်သေၚ်ဟာ၊ အာကလံညိ ရသိတေံကၠာ၊ ညံၚ်ဂွံကလံ လ္ပသ္ပံသာ၊ ညးဗလးတ္ၚဲ ဂၠိုၚ်ဘဲဒုက္ခာ၊ ဂဵုတးပန်ကၠာ ဒးတာပဿ၊ ချိုန်ဂှ်ရသိ ဇာတိမၞ၊ ဟွံမိက်ကလံရောၚ် မံၚ်တဴသ္ၚိတ်ဇြ၊ ပညံၚ်က္ဍိုၚ်ကၠဴ ပ္တပ်တဴကာယျ၊ ယဝ်ရဟွံအာ ဟုံမှာဗွဲကြဴ၊ ကရောံရသိဂှ် ပိုဲဒှ်ဂတဴ၊ ဟိုတ်ဂှ်ဝန်စဝ် ဒးဖ္အောဝ်လဴ၊ ညံၚ်အာညိအဴ ယွံသ္ဍဴမူဏိ၊ သ္ၚိတ်ဇြမံၚ်ရတၠရသိ ၊ ဟိုတ်မၞကီု ညံၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ ဒကာတံကွေံ ဍေံတံစိုတ်ဂိ၊ ဂၠောဲလုပ်ဓဇက် ဂြုက်ဂြက်ထိမြိ၊ အာစိုပ်တုဲစိ နကြိကဵုလ္ၚောဝ်၊ ညးဂမၠိုၚ်အဵု ဍေံကဵုဝန်စဝ်၊ ကဵုစှ်ေဍာ်စိ တိကဵုယဵုလ္ၚောဝ်၊ တုဲကဵုဗလး လျးဗ္စဲကဝ်၊ ဂဵုတးထတ်လောန် ပန်ဖျေဴဓဝ်ဓဝ်၊


မုက်လိက်−၅၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံဒးရသိ တိဍာ်ဇမောဝ်၊ ရသိဂြိုဟ်ဂတဝ် ၜိၚ်စဝ်လုပ်သၚ်၊ ဟိုတ်နူဓဝ်မၞ ဒးဂွဇၟာပ်တၚ်၊ ဒဴထောံဍုၚ်ကွာန် ဋ္ဌာန်ဂြိုပ်တိတ်ကြၚ်၊ ၜိုန်ဒှ်ရသိ ညိဟွံချပ်ဂြၚ်၊ မၞဟွံဝး ကြဴဒးဘိၚ်ဘၚ်၊ မိၚ်တုဲစၚ်ခြၚ် မၚ်မွဲအိုတ်ညိ၊၊ ပ္ဍဲဍုၚ်မစ္စ ဒေသနန်လွဳ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်ဂၠိ၊ နူဗာရာန္နသဳ ပြံၚ်တုဲသိုၚ်သ္ၚိ၊ ကၠုၚ်ကောံမံၚ်ကွေံ ဟွံဗၠးဒိဋ္ဌိ၊ မာတၚ်ဂစိ ပြာ်ညိချပ်ပၠန်၊ နဓဝ်မေတ္တာ ဗ္စာတုန်တုန်၊ သၟိက်ကဵုဗၠးညိ နူဇာတိပန်၊ ကသပ်ဝွံကွေံ ဂှ်ဒးရးသန်၊ သ္ပိုၚ်လ္တက် လၜက်ဗိုန်ညန်၊ သၟိၚ်ဒုၚ်ဒါန်ပၠန် ကွာ်ညောန်စဴအာ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ သၟိက်ဒုၚ်ပုၚ် လုပ်စိုပ်ဍုၚ်ကၠာ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်ဗ္ဂါ၊ ဍေံညာတ်ဒးစိ ရသိပြဲဖါ၊ ဒေါသဖြာဖြာ သီုရဲသာပၠန်၊ ပ္ကောံသရဲ ဂၠောဲလုပ်အာနန်၊ ဍေံလ္ၚောဝ်ပ္တီရ ယွံတၠက္ဍိုၚ်သန်၊ ရသိခါဲဒုတ် ပူဂဵုယုတ်လောန်၊ ချိုန်လၟုံပ္ညုၚ် စိုပ်ဍုၚ်ဝွံပၠန်၊ ဍေံလုပ်မန်ယန် လေၚ်ရကောန်တၠ၊ မူဟိုတ်မွဲရော ထံၚ်လဝ်သောတ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ လေၚ်ကၠုၚ်တုဲရ၊ ပိုဲဒးပြံၚ်ကွေံ စိုပ်ဂၠးပါဒ၊ ဗက်ရပ်ဂစိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝ၊ ပလဇရ ယွံတၠနန်၊ ဨကရာဇ်မိၚ် ကွိၚ်ပါၚ်လက်သန်၊ စှ်ေစိုတ်ဒးရး ပတှ်ေဗိုန်ညန်၊ ကော်သရာဲသဂံၚ် ချပ်ရံၚ်တုန်တုန်၊ ကေတ်ဟွံဂွံရ ဇျာနအစောန်၊ ကြဴမွဲဝါပၠန် ဇၞော်လောန်ဓိကဵု၊ ဟိုတ်ပ္တုဲလဝ်ရ ဓဝ်အကုသဵု၊ ဒးဒုၚ်ဘဲလ္ၚ ပွရုန်မဵု၊ ပ္ဍဲကဵုပိုန်ပၠန် ဍေံယောၚ်ကၠုၚ်ဆဵု၊ နလွဟ်ဆက် ထပက်တုဲဍဵု၊ နာံဒဴထောံအဵု ဒဵုဗြီုစိုပ်အာ၊ ဂးဍုၚ်မစ္စ ဨကရာဇာ၊ မိၚ်ဂလာန်ဗၞး ပ္တေဟ်တုဲမှာ၊ ပ္ဍဲညးမၞုံရ သဳလသိက္ခာ၊ ပတုံဇိဝိ တၞဟ်နဖ္အောဝ်ဏာ၊ ဒေဝတံမၚ် ပၟၚ်လန်လွာ၊ ထေဲပၞတ်ကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ဟွံမၚ်မွဲကၠာ ကျာပိုက်သှ်သှ်၊ လံအာကြံအာ စာ်ခြာပှ်လှ်၊ ဗြံဗ္တဳဂူ သူညဳသၟဟ်၊


မုက်လိက်−၆၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဍုၚ်ဗၠိုက်တၞီ ဟွံတီဒိုဟ်စှ်၊ လေၚ်ဟုံတုဲချိုတ် ကၠေံအိုတ်တုဲဒှ်၊ အကုသဵုဂှ် ဒးဒှ်ဒိဋ္ဌ၊ ကျာ်သမ္ဗုဒ္ဓေါ နာဲသာလောက၊ ဂ္ၚေၚ်လန်အဴ ဂၠိုၚ်တဴဘဝ၊ ဇာတ်မသုန်ကၠံ တံပထမ၊ ဂြၚ်တုဲတွံလဝ် ဓဝ်ဝိသေသ၊ သၟတ်ကၠေံဇာတ်ရ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ အတိက်ရသိ ဒိတှိစောန်ထၞဟ်၊ ဒေဝဒတ်ပ္ညုၚ် လၟုံကၠုၚ်ဒှ်၊ သၟိၚ်ဍုၚ်မစ္စ စိတ္တဟေက်ဟဟ်၊ တဳညန်ဇဲယ ဒှ်ရလၟုံ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ကၠာ ဒကာညဳသၟဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ်၊ မွဲချိုန်လၟုဟ် ဒှ်အဲကျာ်ရ၊ အတိက်မွဲဟာန် ဂးမာန်ဏာပ္ပ၊ ပ္ဍဲချိုန်လၟုံဒှ်ရာဟုလ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကၠာပဋ္ဌမ၊ ချိုန်လၟုံရ ယသောဓရာ၊ ကျာ်တြဲတွံဇန် ကဵုအရှန်ကၠာ၊ အရှန်တံအဵု ကဵုသာဓုကာ၊ ဇန်တံမိၚ်ရောၚ် ရှ်ဍောၚ်ဓမ္မာ၊ ဒှ်သောတာပန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ တၠပညာ သမ္တီကၠာအဴ....။

ဖဵုအဲချူပၠန် လိက်ဇၟန်ပ္ကဴ၊ ညောန်ကဵုစုတိ ကၠိသ္ကန်တဴသာရဏပၠန် ကဵုတုန်ပ္ဍဲဇဴ၊ စုတိတုဲရ ဘဝဗွဲကြဴ၊ တိဟိုတ်ပြဲဂၠိ သန္ဓိဂဝ်ဂၞဴ၊ ပကဵုဆောတ်အဴ ကဵုတန်တဴညိ၊ ပ္ဍဲညးမၞုံကၠာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ကရောံညးပၠန် တန်ဂဝ်ကဵုမိ၊ ပကဵုဒိုက်ယဲ ဘဲပကဵုမြိ၊ ကဵုဂွံတီလတ် ဍောၚ်ဓဝ်ဒမၠိ၊ ကဵုဂွံပ္တံပ္ညဳ ပါရမဳကျာ်ညိ၊ ဗွဲကြဴဒမၠိ ယဝ်စုတိပၠန်၊ ပ္ဍဲတၠပညာ မြာကဵုဂွံတုန် ၊ ကဵုဒှ်ကျာ်မွဲ နဲမေတ္တဲယျ၊ ဂွံအိုတ်ဇပန် ကြဴပၠန်ဟွံဒှ်၊ နိဗ္ဗာန်ဂဵုမြဟ် စိုပ်ပြဟ်ညိအဴ ။ ။ ။


သက္ကရာဇ်တၞံ ၁၃၅၉ − သၞာံ ၊ ဂိတုပသာ် ၄−မံက်၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်အခိၚ်မွဲနာဍဳ ၄၅−မိဏေတ် ချူအာစိုပ်ဒတုဲရ။ (ဘဒ္ဒန္တ ညာဏ − ဒူရာဘာဇၞော်)

နိဿဲ[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လိက်အုပ်- မၞုံယၟု(လိက်မာတၚ်ဂ) ဘဒ္ဒန္တ−ညာဏဝံသ (ဒူရာ−ဘာဇၞော်) − (စောဟံသာ)ပုံနှိပ်တိုက် ကမာဝက် စိန်တောၚ်ရပ်။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၄၅၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== นายทอโสน (สุพจน์) ผู้นำชนชาติมอญอายุ 98 ปี เสียชีวิต เมื่อวันที่ 7 พ.ย. 2557  အစာထဝ်သောန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကောန်ဂကူမန် ညးမဒှ်အစာံခိုဟ်ပြဲ သွက်ပိုဲကောန်ဗွဲကြဴညးဂမၠိုင် ==

นายทอโสน (สุพจน์) ผู้นำชนชาติมอญอายุ 98 ปี เสียชีวิต เมื่อวันที่ 7 พ.ย. 2557 
အစာထဝ်သောန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကောန်ဂကူမန်
ညးမဒှ်အစာံခိုဟ်ပြဲ သွက်ပိုဲကောန်ဗွဲကြဴညးဂမၠိုင်

 ပ္ဍဲကဵုဝင်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်မွဲဒမြိပ်နူပၞာန်ဂၠးကဝ်အလန်ဒုတိယတုဲတေံ ဒိုဝ်ကဵုစိုပ်အခိင် ပစ္စုပန်ဏအ်ယၟုယၟာအစာထဝ်သောန် (နိုင်ထွန်းသိန်း) မွဲပြာကတ်ကၠုင်ဒၟံင်လၟိုန်ရ။ တၞဟ်နသဂွံတိုန်ဒှ်ကဍိုပ်သကိုပ်မန်ဂှ် ဟွံလောဲသွာမွဲ ဒးဍိုက်ပေင်ကဵု အင်္ဂလက်သန်ဂၠိုင်ကဵုသာ် မပတံဒ္ဂေတ်ပတိပတ်ယျဵုလဂူတပ်တး ညာန်ပညာကေတ်သကာမြက်စာ ရင်တၠုင်ဂုန်ဖဵုကဵုကောန်ဍုင်ကောန်ကွာန်ဂမၠိုင်မာန်ရောင်။ 
 နူအဝဲဍောတ်သွတ်တေံ အစာထဝ်သောန်မနွံညာန်ပညာကေတ်သကာဗွဲမလောန်တုဲ ကလိဂွံလာပ်ကတ်ပညာမကော်ဂး SHOLARSHIP လၟိုန်န်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ကာလတိုန်ကတ်လိက် ပ္ဍဲဘာတက္ကသိုလ်ပၠန်လေဝ် ဂွံလုပ်တိုန်ကတ်ဓါတုဗေဒ ပ္ဍဲတန်ဂုန်တၟေင်၊ ကၠာဘာညးဟွံတုဲက္ဍင်ဏီ ပ္ဍဲကဵုသၞာံကြဴအိုတ် သက္ကရာတ် ၁၉၄၀ ဂှ် ကတဵုဒှ်ပၞာန်ဂၠးကဝ်အလန်ဒုတိယဂှ်ရ ဘာတက္ကသိုလ်ဂမၠိုင်လေဝ် မ္ဒးကၟာတ်အာအိုတ်ရ။ ဟိုတ်သာ်ဂှ်ရ ဘာတက္ကသိုလ်ညးဂွံတုဲဂှ် အခိင်လဇုဲလအ်အာမသုန်သၞာံ ဒိုဝ်ကဵုပၞာန်တုဲမဒှ်ရ။ ပ္ဍဲလက်ထက်အင်ဂလိက်အုပ်ဓုပ်လဝ်ဍုင်ပိုဲ ကောန်ဂကူမန်ပိုဲမၞိဟ်ဂွံတိုန်ကတ်လိက်ကဆံင်ဘာတက္ကသိုလ်မာန်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ကၞောတ်အထောတ်မွဲ ဟီုစမာန်ရ။ ကတ်လိက်ဘာတက္ကသိုလ်တုဲသက်ဂတာပ် အစာထဝ်သောန် လုပ်ကၠောန်ပရေင်ကောန်ဂကူမန် ပ္ဍဲဂကောံမန်အလုံရးမည ဒှ်ညးအုပ်ကာဂကောံဂှ်ရ။ မွဲအခိင်ဓဝ် သီုကဵုဒှ်ဂအုပ်ဋ္ဌာနပရေင်ပညာခရိုင်ကျာ်ခမဳ မနွံဒေသတာလျိုင် (၁၀) ပွိုင်ဍုင်မဒှ်ရ။ ဗွဲကြဴဂှ် ကာလရဲဗော်သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်တအ် ချဳဒရာင်ပရေင်ဍုင်ကွာန် အပ္ဍဲဍုင်ဟွံဂွံတုဲ မ္ဒးလုပ်အာဂြိုပ်ဂှ် အစာထဝ်သောန်လေဝ်ဗက်လုပ်အာကီုရ။ 

 ပ္ဍဲကဵုလိက်ကၞပ်နာဲဆာန်ဍုင် (ဗဵုပၞာန်ဒပ်ဍာ်သေံမွဲတၠ) ချူဇန်လဝ်ပရောဆဵုဂဗညး မနွံယၟုလိက် &quot;ဒစာံသၞာံဒစာံဗြဲပ္ဍဲဍုင်မန်&quot; ဂှ် ညးချူထ္ၜးလဝ် ပရောအစာထဝ်သောန်နွံကီုရ။  အလန်ကၠာအိုတ်ညးဂွံဆဵုဂဗကုအစာထဝ်သောန် ပ္ဍဲဘာလကျာ်ကွာန်ကြုက်ပိ သက္ကရာတ် ၁၉၅၁ တက်ကျာရင်သကအ် နကဵုဘာသာအင်ဂလိက် ဍုက်ကေဝ်ဒှ်အာမိတ်သဟာဲညးသကအ်ညံင်ရဴတီညာတ်လဝ်ညးသက်တုဲတုဲ၊ ပရေင်ဝေါဟာမၞိဟ်အစာထဝ်သောန်ခိုဟ်ဗီုလဵု မဍိုက်ပေင်တဴကဵုအင်ဂလက်သန်တၠပညာ မနွံစိုတ်စရိုတ်ခိုဟ်ပြဲလောန်သန် ရဴသာ်ဝွံ နာဲဆာန်ဍုင်ချူထ္ၜးလဝ်ပ္ဍဲလိက်ကၞပ်ညးဂှ်ရ၊ အခိင်ကၠောန်ဒၟံင်ပရေင်ပၠန်ဂတးတေံဂှ် အစာထဝ်သောန် မနွံတာလျိုင်ဗွဲတၟေင် ပရေင်ဆက်ဆောံကုဍုင်သၟာင် ပစၞးကောန်ဂကူမန် မကဵုလဝ်ယၟုသေံ &quot;နာဲသုဖတ်&quot; ဂးပြာကတ် ဒၟံင်အကြာမန်ဍုင်သေံဂမၠိုင်ရ။ 

 မွဲအယုက်အစာထဝ်သောန်နူအယုက်အဝဲဍောတ်သွတ်ကတ်ဗတောန်ဒၟံင်ပညာ ပ္ဍဲဘာတန်သဇိုင်တေံ ကၠောန်ကၠုင်ပရေင်ကောန်ဂကူမန် စဵုကဵုလအိတ်အယုက်ညးဂိုတ်ဂစာန်ကၠောန်ကၠုင်လဝ်ပရေင်ဂကူမန်။ ကမၠောန်ဂွံလာပ်သြန်ဂိတုကီုဒှ် ကမၠောန် အလဵုသဳသၟိင်ကီုဒှ် အစာထဝ်သောန်စိုတ်ဟွံလုပ်စကမၠောန် ပရေင်ကောန်ဂကူမန် ပရေင် လိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်ဟေင်ရ အစာထဝ်သောန်စိုတ်လုပ်စတုဲ ဂိုတ်ဂစာန်ကၠောန်လဝ်ရ။ နကဵုဓဝ်စေတနာပြဲ ဟွံကလိဂွံၚုဟ်မးမွဲသာ် အစာထဝ်သောန်ဗတောန်ထ္ၜးကဵုလိက်မန် လိက်တၟိမန်တြေံ ကုခမဳသင်မန်ကီု ကောန်ဍုင်ကောန်ကွာန်မန်ဂမၠိုင် ညးမလုပ်စိုတ် ပ္ဍဲပရေင်လိက်ပတ်မန်ဂမၠိုင်ရ။ သအာင်နူဂှ်ပၠန်လေဝ် ညးချူဇန်လဝ် လိက်ကၞပ်ပ္ဍဵုဗီုတက်ပတိတ် လဝ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ညးညးအဲအဲဂွံဆဵုဒၟံင်ရ။ အခိင်အခါဒးရးကၠောန်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်ဂွံမ္ဂး အစာထဝ်သောန်ပိုဲကၠောန်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်တုဲ အခိင်အခါဍေံဟွံဒးရးမ္ဂး အစာပိုဲ ကၠောန်အာပရေင်လိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်မဒှ်ရ။

 စိုတ်ဓါတ် စေတနာညးလတူကောန်ဂကူမန်ကီု သီုကောန်ဂကူတၞဟ်သအာင်ဂမၠိုင် အးဇ္ၚးကေဝ်သ္ဇုင်ဗွဲမလောန်တုဲ ဒ္ဂေတ်ပတိပတ်ညးပၠန်လေဝ်မနွံကဵုဓဝ်သဳလ သမာဓိ ဟွံစသုင်စၞဗၜူမွဲလေဟ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ အယုက်ညးဂွံဂၠိင်သီုကဵုပရေင်ထတ်ယုက်ခိုဟ်ဒၟံင်ဂှ် ပိုဲဂွံညာတ်ကေတ်ရ။ ပရေင်လိက်ပတ်ယေန်သၞာင် ပရေင်ကောန်ဂကူ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဆဂှ်ဟွံသေင်ဏီ ပ္ဍဲကဵုပရေင်သာသနာပၠန်လေဝ် အစာထဝ်သောန်ဂွံကၠောန်ပတုဲကၠုင်လဝ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ပ္ဍဲပေဲါသၟာန်လိက်ပရိယတ္တိရာမညနိကာယ ဓမ္မာစရိယခမဳသင်မန် သက္ကရာတ် ၁၉၈၄ - ၁၉၈၅ ဂှ် အစာထဝ်သောန် ကေတ်တာလျိုင်ဒဒှ်ဥက္ကဋ္ဌဂှ်လေဝ်ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၄:၂၀၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဝတ် ကဵု တာလျိုၚ် ကောန်ဒပ် (၂၇) တၚ် ==

ဝတ် ကဵု တာလျိုၚ် ကောန်ဒပ် (၂၇) တၚ်
===============================

၀၁။ ဒးက္လၚ်အမိၚ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ရောၚ်။

၀၂။ ဒးမြက်ဇက်ရောၚ်။

၀၃။ လၟိုန်ကာလ ဒးနွံကဵု သတိရောၚ်။

၀၄။ ဒးနွံကဵု ပွမသ္အးဇ္ၚးရောၚ်။

၀၅။ လၟိုန် ဒးနွံကဵု ဂွန်ရောၚ်။

၀၆။ ဒးလ္ၚတ် လိက်ပတ်ရောၚ်။

၀၇။ ဗွဲတၟေၚ် ဒးသ္ပဂရုကဵု ပရေၚ်ထတ်ယုက်
       ရောၚ်။

၀၈။ ကောန်ဒပ် ကဵု ကောန်ဒပ် ဒးနွံကဵု စိုတ်
       ရဲဗော်ရောၚ်။

၀၉။ ဒးပါ်ပါဲကေတ် တၚ်တၟေၚ်တၟဟ် 
       ပ္ဍဲအကာဲအရာ ညးဍုၚ်ကွာန်၊ 
       အကာဲအရာ ညးတိဍာ်တအ်မာန်ရောၚ်။

၁၀။ အခိၚ်သၠး နူတာလျိုၚ် ပရေၚ်ပၞာန်ဂှ် 
       ဒးကၠောန်သ္ပကဵု သွက်ဂုဏ်ဖဵု 
       ညးဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။

၁၁။ ပ္ဍဲကဵု ပံၚ်ဖက်ဆက်ဆောံ ကဵု
       ညးဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဒးဍိုန်ဍောတ် 
       ကၠောံက္ဍရောၚ်။

၁၂။ သွက်ဒပ် ဂွံဇၞော်မောဝ်တိုန်ဂှ် ထ္ၜးစဳပျးတုဲ 
       ဒးစန်ဒက်ပၠုပ် ကောန်ပၞာန်တၟိတအ်
       ရောၚ်။

၁၃။ လ္တူဍုၚ်ကွာန် ဂကူဇကု အလဵုဇကု မၞိဟ် 
       က္ဆံၚ် ဇၞော်ဍောတ် ကဵု ကောန်သ္ဂံၚ်ဇကု 
       ဂမၠိုၚ်တအ်ဂှ် ဒးနွံကဵု သစ္စ သမာဓိ
       ရောၚ်။

၁၄။ လ်တူသၞဂျှ ဒးစှံစိုတျ ဗီုသၞတဲု ဒးနှံကဵု 
       ပွမက္ဍုဟ်မၠေံရောၚ်။

၁၅။ ဒးစဵုဒၞာမၚ်မွဲကဵု လမျီု သ္ၚိဌာန် ပိုန်ဟာန် 
       ညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ရောၚ်။

၁၆။ လ္တူတၚ်နၚ်ဆဵုဂဗ ကဵု ပရိုၚ်ဂမၠိုၚ် ဇကု 
       ဂွံနၚ်တအ်ဂှ် ဒးဒုၚ်စဳရေၚ်ကဵု 
       သ္ကိုပ်ဒပ်စြေက် ဇကုရောၚ်။

၁၇။ ဒးထိၚ်ဒဝ်လဝ် လွဟ်ဇကု ညံၚ်ဂွံ 
       ဂီုကၠီုရောၚ်။

၁၈။ လၟိုန်တ္ၚဲ ဒးပေါတ် သ္အးကဵု လွဟ်ဇကု
       ရောၚ်။

၁၉။ ဒ္ဂေတ်ပဋိပတ် ဒးခိုဟ်ရောၚ်။

၂၀။ ဒးရှ်ေသှ်ေ ညးဇၞော်လ္တူဇကု ဂမၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၁။ ဒးရှ်ေသှ်ေ အခိၚ်ရောၚ်။

၂၂။ ဒးနွံကဵု ပွမပတှ်ေကေတ် ဇကုဇကုရောၚ်။

၂၃။ ဒးနွံကဵု ပွစိုတ်ဓါတ် ကတိုၚ်ကၟဟ် 
       ချဳဒရာၚ်ရောၚ်။

၂၄။ ဒးနွံကဵု ဂလာန်ပတှ်ေ မဗိုန်ဇၟအ်ရောၚ်။

၂၅။ ပ္ဍဲကမၠောန် သ္ဒးစှ်ေသၞောတ် သိပ်ဂၠိပ်
       ရောၚ်။

၂၆။ ဒးဒုၚ်ကေတ် ဘဲဒဏ် ပရေၚ်ဝါတ်ဂါတ် 
       ကြေပ်ဂြတ် ခတ်က္ဍန်တအ်မာန်ရောၚ်။

၂၇။ ဒးထိၚ်ဒဝ် ဇကုဇကု မာန်ရောၚ်။

#crd #Wunchay Rukchaytdee [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၄၉၊ ၁၀ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ညးတၠဂုန် မိကဴထဝ် ကဵုစိုပ်သွဝ်ညိ  အဂုန်တိုၚ်ထဝ် ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၉၊ တ္ၚဲအၚာ၊ ၂၀၂၁ ==

ညးတၠဂုန် မိကဴထဝ် ကဵုစိုပ်သွဝ်ညိ

အဂုန်တိုၚ်ထဝ်
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၉၊ တ္ၚဲအၚာ၊ ၂၀၂၁

ဂလာန်မရာဒနာသာ်ဝွံ မိက်ဂွံချူပတိုန်ထ္ၜးလညာတ်တၟိမွဲ ပ္ဍဲခေတ်ကာလဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ်မအောန်တဴဝွံရ။ ပိုဲဂကူမန် မတန် တဴပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်တအ် ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် အကြာဂြောဝ်ဂတာသ္ၚိကၟိန်- အကြာသမ္ဘာကဵုတၠသ္ၚိ၊ အကြာမိမကဵုကောန် ဇာတ်၊ အကြာသကအ်ရဲမွဲကဵုမွဲ ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် မဒှ်ဓဝ် မဒှ်ဒ္ဂေတ် ပူဂဵုမပြဲပြဲတအ် မဖအာတဴတအ်ဂှ် အောန်စှေ်ကၠုၚ် ဂၠိုၚ် လောန်၊ သုန်ဂြာံကၠုၚ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ဂပ်ဝ်ဒးဒှ်ဂဝိၚ်လောန်သန်ရ။ အသပ္ပုရိသတောဝါ ပ္ဍဲပါဠိသၠပတ်ပရိုတ်ဇၞော် ဟီုလဝ်စပ်ကဵု အန္တရာဲနာနာသာ် မပ္တံသၟိၚ်ဍာ်ကမၠတ်ပၟတ်တအ်ဂှ် ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ်မကၠေံခၞၚ်ဝွံဂှ်လေဝ် တၞီလုပ်လၟိဟ်မွဲကီုရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်မၞိဟ်ပိုဲဏံ မၞိဟ်တအ် ရှေ်သှေ်ကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမံၚ်မိမကီုဟာ သွက်ဂွံလ္ၚတ်ဂၠိုက်ဂၠာဲမာန်ဂှ် ဒေဝတဴတအ် ဇၟာပ်ပ်သတ္တာဟ ကေတ်မံၚ်စ ရၚ်ရောၚ်ဂှ် လိက်ပိဋကတ်တေံ ဟီုလဝ်ရ။ ယဝ်ရဟွံကၠောန်ၜိုတ် ဟွံသ္ပရှေ်သှေ်ရဴဂဴမိမမဂး ပိုဲမၞိဟ်တအ် ဂွံအာစိုပ်ဍုၚ်သွဝ် ညးတအ်ဟွံလောဲသွာဂှ် အလဵုဇကုဒေဝတဴတအ် တီညာတ်လဝ်ဂှ်တုဲ ပိုဲတအ် ညံၚ်ဂွံကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမိမတအ်ဂှ် လိက်ပိဋ ကတ်ဂှ် ဟီုဆဝ်ဗ္ၚုဟ်လဝ်ရ။ ပိုဲကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမိမမဂး သွက်ဂွံကလိဂွံဍုၚ်သွဝ်ဂှ် ဒှ်ဟိုတ်ကြပ်ပ်မွဲရောၚ်ဂှ်လေဝ် တီကၠိုဟ် ကေတ်မာန်ရ။ ဣဏံဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဗုဒ္ဓဘာသာမွဲရောၚ် မိက်ဂွံဟီုလေဝ် ဂွံ၊ ဟွံမိက်ဟီုလေဝ် ဂွံ၊ ဆဂး ပူဂဵုနွံကဵုဓဝ်သပ္ပရိုဟ် တီဂုန် မိမတအ်ဂှ် ညးတအ်ကွာ်မံၚ်ဂၠံၚ်တရဴဂွံစိုပ်ဍုၚ်သွဝ်ရောၚ် ယဝ်ရသရုပ်တုဲဟီုမဂး ရုမ်ဂပ်ရ။
သကအ်ရဲပိုဲ ပ္ဍဲအမေရိကာန်တအ် ကောန်ဗြဴဗြဴညးတအ် ဟီုပတိုန်ဒုဟ်ညးတအ် နဒဒှ်ပလီုအိန်ရဳ physical abuses (အိနြ္ဒေဖျက်ဆီးမှု)ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဂၠိုၚ်တိုန်ကၠုၚ်ဂှ်တုဲ အရာဝွံ ဂပ်ဝ်ဖေက်ဂၟံက်လောန်ရ။ ကောန်ၚာ်ဗြဴဗြဴတအ်ဂှ် မူဟိုတ်ဍေံတအ် ဂွံပတိုန်ကၠုၚ်ဒုဟ် ကုအပါဍေံတအ်သာ်ဝွံရောဂှ် ဟိုတ်ဍေံဇေတ်တ် တီကေတ်ဟွံမာန်ကီုလေဝ် ညးမဒှ်အပါဍေံတအ် ဒှ် ဟိုတ်မေတ္တာဂွံပ္ဍုၚ်ကၠုၚ်ကုဍေံတအ်ရောၚ်ဂှ် ချိုတ်ပၠိုတ်ရ။ ကိစ္စတအ်ဏံ ဒှ်ကာပၞုက်ဂးတုဲ ညးတာလျိုၚ်အလဵုအသဳတအ် သၟာန် သၟုက်ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ်တုဲ ပတိုန်အမှုကုအပါဍေံတအ်အိုတ်ရ။ ကာလစိုပ်ရုၚ်ဂဗုတ်ဂှ်မှ ဂွံတီကေတ်ဗွဲတြး ဗီုကောန်ဝုတ်ဇကု ပတိုန်လဝ်အမှုဂှ်တုဲ ညးတအ်စိုတ်လီုအိုတ်ရ။ ပ္ဍဲယေန်သၞာၚ်အခိုက်ကၞာပိုဲမန်ဂှ် ကောန်ဒဒေံဂှ် မိမဆာန်အိုတ်ဟီုမာန်ဂှ်တုဲ ကောန်ဒဒေံဂှ် ယဝ်ရဒှ်မၞိဟ်ဗြဴမဂး ညးမဒှ်အပါတအ် သ္ဍိုက်ဆာန်သၞေမ်သၞဴဂၠိုၚ်ရ။  ကောန်ဒဒေံဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်အာဲတၟာဲ ဂှ်တုဲ ဒှ်မၞိဟ်မံၚ်အာမွဲအယုက်ဒဵုကဵုမိမမတ်ပၠိုတ်ရ။ အခိုက်ကၞာကောန်ဍုၚ်ပလိုတ်တအ် လုပ်ဓလီုဂွံဍေံတအ်ဟာ၊ ကောန်ဍုၚ် အမေရိကာန်တအ် အာမံၚ်ဗီုဏံဖအိုတ်ဟာ ၜိုန်ရဟွံတီကေတ်ကီုလေဝ် ဆဂး ကောန်ဇာတ်လဵုဟွံဟီု ယဝ်ကဵုအန္တရာဲ ကုမိမ ၜါမဂး ဘဝဂတတေံ ဂွံစိုပ်သွဝ်ဟွံလောဲသွာရောၚ်ဂှ် လညာတ်ပိဋကတ်တေံ စဳပျးမံၚ်ရ။ ပူဂဵုကဵုဒဒိုက်ကဵုမိမတအ်ဂှ် ဘဝ ဏံလေဝ် ဒးကတဴဂၠမ်စိုတ် ဘဝဂတတေံလေဝ် စုတိဗက် ဒးအာစိုပ်ဘုံအပဲါရောၚ်။ 
ကုပူဂဵုနွံကဵုစိုတ်သပ္ပရိုဟ်တအ်ဂှ် ထေက်ကဵုဒးထိုၚ်သးလောန်ရ။ အခိၚ်ကာလသၞာံအာတေံ အဃောကပ်ယဲက္ဍၚ်မံၚ်ဂှ် ညးမဒှ် သမ္ဘာအဲမိကဴထဝ် (မိပကဴထဝ်)ဂှ် ညးတေံဒးကၠောန်အာကမၠောန် အကြာမၞိဟ်ဒှ်ယဲကဝ်ဗေတ်တအ်ဂှ်တုဲ ဇကုညးတေံ ကလိ ဂွံယဲဂှ်ကီုရ။ နူဂှ် ပိုဲအလုံသ္ၚိ သီုညးမသုန်တၠ ကလိဂွံယဲဂှ်ကီုရ။ ဆဂး ညးတေံဂှ် ၜိုန်ရစၟယဲနွံကီုလေဝ် ထတ်ယုက်မံၚ်ဖိုဟ်ဂှ်တုဲ သီုဒးကၠောန်ကမၠောန် သီုဒးဍုန်တိုပ် သီုဒးရံၚ်စံၚ်သ္ၚိကၟိန်ဖအိုတ်ရ။ ယဝ်ရညးတေံ ဟွံဆက်ကၠောန်ကမၠောန်မဂး ဂြောဝ်ဂ တာပိုဲ အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ဇၞော် ကဵုကေတ်ဟွံပြေပြံၚ်ရောၚ်ဂှ်တုဲ ညးတေံ ဒုၚ်ခဳတုဲ ကၠောန်အာမံၚ် အကြာမဒးပံၚ်ကဵုလမျီုရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် ဂဥုဲစဵုဒၞာလေဝ်ဟွံမံက်ကၠုၚ်ဏီရ။ ဂုန်ညးတေံ လတူအဲကီု အိန်ထံၚ်ကီုဂှ် ကာလလဵုဝိုတ်ကၠေံဟွံဂွံဂှ် အဲဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ် လဝ်သာ်ဝွံရ။ ယဝ်ရအဲတၠိၚ်ဂုန်ညးတေံမဂး အဲဏံဒှ်ဗာလသမၠီုပါပမွဲရောၚ်ဂှ်လေဝ် ယဵုဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ကီုရ။ ပူဂဵုအကတညူ ကတဝါဒဳ ဟွံတီဂုန်တအ်ဂှ် သမၠီုရောၚ်ဂှ် ခမဳအရဳတအ် ဟီုတွံလဝ်အိုတ်ရ။ မၞိဟ်ဗြဴဗြဴနွံကဵု စိုတ်ဓါတ်သာ်ဝွံ သွက်သ္ဂောံက လိဂွံ ဍုၚ်သွဝ်ရောၚ်ဂှ် ၜတ်ကၞာတ်ကဵုလညာတ်ပိဋကတ်တေံမဂး ကၠးကေတ်မာန်ရ။ မၞိဟ်ခေတ် လၟုဟ်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဒုၚ်ဂိုၚ် ကေတ်သာ်ဝွံဂှ် အောန်တဴဗွဲမလောန်ကီုရ။ 
ဟိုတ်နူဂုန်ညးတေံဇၞော်လောန်ကၠုၚ်သာ်ဝွံဂှ်တုဲ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ အဲဒုၚ်ဂိကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာသမ္ဘာအဲကီုရောၚ် စိုတ်သာ်ဝွံ မံက်ဂတဝ် ကၠုၚ်ကုအဲရ။ ဗီုစိုတ်သမ္ဘာအဲနွံကၠုၚ်သာ်ဏံဂှ် ပ္ဍဲကောန်ဇာတ်အဲဂမၠိုၚ် ညံၚ်ဂွံနွံမာန်ဂှ် ဒးစဳပျးထ္ၜးဂၠံၚ်တရဴကီုရ။ ယဝ်ရဍေံတအ် ဟွံတီဗီုဒုၚ်လဝ်ဒဒိုက်သွက်ဍေံတအ်မဂး စိုတ်ပြဲပြဲဂွံနွံကၠုၚ်ကုကောန်ဇာတ်တအ်ဂှ် ဝါတ်အာညိညရောၚ်။ လညာတ်ညးသပ္ပ ရိုဟ်တအ်ဂှ် ပၟိက်ဇၞော်လောန်ရ။ ကောန်ဂကူပိုဲတအ် ဟိုတ်နူဝါတ်ဒိုက်လောန်ဂှ်တုဲ ဒးအာကၠောန်စဍုၚ်ညးတၞဟ် ကောန် ဇာတ်ဂှ်တၞဟ် မိမဂှ်တၞဟ်၊ အပါဂှ်တၞဟ် ယာဲဂှ်တၞဟ် သာ်ဝွံ ပြးဆာဲညးသကအ်အိုတ်ဂှ်တုဲ သွက်ဂွံဒၠောံဗတောန်ကောန်ဇာတ် ဂွံနွံကဵုစိုတ်သပ္ပရိုဟ်ဂှ် ဝါတ်လတူဝါတ်ရ။ ဒးဇၞော်ဂေါဝ်အကြာဗွိုၚ်သၟာကမၠောန် ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵုလညာတ်တၠပညာ သပ္ပရိုဟ် တအ်ဂှ်ပၠန်မဂး ပရေံလတူပရေံပၠန်ရ။ ပိုဲမကတ်လ္ၚတ်မံၚ်လိက်အဝဵုဝဵုဂှ်လေဝ် အဟိန်မကွာ်အာဂှ် ဒးပတပ်မံၚ်ဂၠံၚ်ဍာန်လ ညာတ်ဏီမဂး ရဲဟွံဗှ်လိက်တၠပညာတအ်ဂှ် ဟွံပံၚ်ကဵုတၠပညာတအ်ဂှ် ဇြက်ဟီုဟွံမွဲရ။
ဟိုတ်နူဇကုတုဲ ဂြောဝ်ဂတာသ္ၚိကၟိန်ဇကုကီု၊ မသကောဒေံတအ်ကီု၊ သကအ်ရဲညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ကီု၊ ဒှ်မံၚ်တသိုက်ကီုဟာဂှ် လၟိုန်န်ကာလကလေၚ်သၟာန်ရံၚ်ဇကုတုဲ လးပတပ်ဂၠံၚ်ဍာန်လစွံစိုတ်ညိ။ ယဝ်ရဒှ်မံၚ်မဂး ဂၠံၚ်ဍာန်ညးသပ္ပရိုဟ်ဒးဂှ်တုဲ ယဝ်ဟွံဒှ် မဂး ဍာန်ဂှ် ဟွံဒးရ။ ကာလလ္ဆောဝ်ဂွံဆဵုကေတ်မံၚ်လညာတ် “သြန်နွံကၠောန်ဂွံဖအိုတ်” ဂှ်တုဲ သြန်ဂှ် ရာန်ကေတ်စိုတ်ညး သပ္ပရိုဟ်ဟွံဂွံရ။ စိုတ်ညးသပ္ပရိုဟ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် ဒးပံၚ်ကဵုညးသပ္ပရိုဟ်၊ ဒးကလၚ်ဓဝ် ညးသပ္ပရိုဟ် ဒးဖအာဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် ရောၚ်။ သကအ်ရဲပိုဲတအ် ဒးစံၚ်တူပူမှ်မံၚ်ဂၠမ်စိုတ်တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူသြန်ဟွံမွဲဟွံသေၚ်၊ ဟိုတ်နူကောန်ဇာတ်ညးတအ် စိုတ် ဓါတ်သဝ်လောန်ရောၚ်။ ကောန်ဇာတ်ပိုဲတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဂွံမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဇၞော်ဂှ်တုဲ ပညာလောကဳဍေံတအ် ခိုဟ်ကွေံကွေံရ။ ဆဂး လေပ်ပညာ အိက်စုတ်အရှာံဘာ ဒှ်မံၚ်သာ်ဂှ်တုဲ ပြဝဍေံတအ်ဂှ် ပလီုပလာ်မံၚ်ဂုန်သိက္ခာ ကေုာံ ဘဝအိန်ထံၚ်ဍေံတအ်ကီုရ။ တၠပညာဍုၚ်ပိုဲကၠာကၠာတေံ လိက်ဗွဟ်ဘာတန်တအ်ဂှ် ညးတအ်စုတ်မံၚ်သုတ်ဇာတ်မကၠုၚ်နူဇာတ်ဗောဓိသတ်အလံၚ်ကျာ် တအ်ဂှ်တုဲ နူဍောတ်တ် ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ် စိုတ်ဗောဓိသတ်နွံကၠုၚ်အိုတ်ရ။ ပရေၚ်ပညာခေတ်ဏံ လိက်ဗွဟ်ပရောသာ်ဝွံ ဂပ်ဝ်ဒးစုတ်ကဵုထေက်ရောၚ်။
ပိုဲတအ် ဂွံစွံစိုတ်ဒးဂှ် ဒးလ္ၚတ်ဗှ်လိက်နာနာသာ်အိုတ်ရ။ လိက်ပရေၚ်ပညာလောကဳကီု လောကုတ္တဵုကီု ဗက်ဂၠာဲဗှ်လ္ၚတ်အိုတ်ရ။ ပိုဲဗှ်လိက်ဟီုဂှ် သွက်ဂွံဒှ်ဒတုဲဖဵုဘဝဇကုရ။ ဘဝဇကုဂှ် ဗဂပ်စုတ်ကဵုလညာတ်တၠပညာတအ်၊ ညးသပ္ပရိုဟ်တအ်မဂး ကျေဝ် ဂေါဝ်အိုတ်ရ။ အလံၚ်ကျာ်တအ်၊ အလံၚ်မှာထေရ်မဒယှ်တှ်တအ်ဂှ် ကလေၚ်ရံၚ်အာမဂး ကိုပ်ကၠာတေံ ညးတအ်ဂွံညာတ် ကေတ်ဗီုညးတၞဟ်တအ်ကၠောန်- ဗီုကျာ်၊ ဗီုကွးသာဝကကျာ်ကၠာတေံ ကၠောန်သ္ပဂှ်တုဲ ညးတအ် ဗတောံဗက်တုဲ၊ ရာဒ နာမိက်ကၠောန်ဗက်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဘဝဏံ ညးတအ် ဒှ်ဘဝအရဳကီု သီုဒယှ်တှ်ပြာထာကီုတုဲ ကလိဂွံဨတဒဂ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲလိက်တေံ ညး ဟီုလဝ် ထီုဗးပါရမဳ၊ ဗပေၚ်ပါရမဳ မဒှ်ဂှ်တုဲ ပိုဲတအ်လေဝ် ယဝ်ရဒ္ဂေတ်ဗက် ပတောံဗက်လညာတ်တၠပညာ ညးသပ္ပရိုဟ် တအ် ကီုမဂး ဍေံဒးဒှ်သာ်ဂှ်ကီုဟေၚ်ရ။
ကောန်ဂကူမန်ပိုဲကၠာကၠာတေံ ၜိုန်ရဟွံဂွံကတ်လ္ၚတ်လိက်ပတ် ပ္ဍဲဘာတန်အိုတ်ကီုလေဝ် ညးမလေပ်လိက်တအ်ဂှ် အခိၚ်သၠး ညးတအ်ဟီုဂးသဳကၠဳပရောဇာတ်ကျာ်တအ်ဂှ်တုဲ ညးမွဲကဵုမွဲ ဒ္ဂေတ်ဗက်လညာတ်တအ်ဂှ်အိုတ်ရ။ ဗီုလစွံစိုတ်ဂၞကျာ်မဒ္ဒဳတအ်၊ ဗီု လစွံစိုတ်ဂၞကျာ်ဝိသာခါတအ် ဒှ်တမ် သွက်မၞိဟ်ဗြဴဗြဴတအ်ဂှ် မိမပိုဲတအ် ညးတအ်ဟီုလဴဒးမံၚ်အိုတ်ရ။ ဇာတ်ဇၞော်စှ်၊ ဇာတ် (၅ ၅၀)တအ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုၚ် ညးတအ်ကေၚ်မိၚ်လဝ်အိုတ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲညးတအ် စိုတ်သပ္ပရိုဟ်နွံမံၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ပိုဲမၞိဟ်တြုံတအ်ဂှ်လေဝ် ဒးနွံကဵုဝဳရိယဇဲသတ္တိ ညံၚ်ရဴမဟာဇနက်ဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုပညာ ညံၚ်ရဴမဟောသဓဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုစိုတ်ဓါတ်ကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာ မိမ ညံၚ်ရဴသုဝဏ္ဏသာမ်ဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုစိုတ်ညံၚ်ရဴတေမဳဏောၚ်၊ အယုက်ဇၞော်ကၠုၚ် ဒးအာကျာ်ဘာဏောၚ် မပ္တံသာ်ဏံ ညးတအ် ယိုက်ဒိုက်လဝ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲတွဳဗွိုၚ်မၞိဟ် မနွံကဵုဒ္ဂေတ်ပဋိပတ်မပြဲသာ်ဝွံတအ်ဂှ် ၜိုန်ရညးတအ်ဟွံလေပ်လိက်ကီုလေဝ် ယဝ်ရဂွံမံၚ်ကရောံညးတအ်မဂး ကလိဂွံတသိုက်စိုတ်အိုတ်ရ။ လၟုဟ်ဝွံ လညာတ်ဍုၚ်ပလိုတ်မသ္ပအဓိကကဵုကလိဂွံအဝဵုတအ်၊ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တအ်၊ အံၚ်ဇၞးဘဝတအ် ဂၠိုၚ်လောန်ဂှ်တုဲ အတ္တပိုဲမၞိဟ်တအ် ဇၞော်သၠုၚ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။ 
ဘာလကျာ်သေံ ပ္ဍဲဍုၚ်က္ၜၚ်ကံက်တအ်ဂှ် ကောန်ဍုၚ်ပိုဲတအ် ကဵုဒါန် ကလၚ်ဓဝ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်မိပ်စိုတ်တုဲ ဒုၚ်တၠုၚ်အိုတ်ရ။ ကောန်ကမၠောန်နူဍုၚ်ပိုဲဂမၠိုၚ် ဟိုတ်နူစိုတ်စေတနာသဒ္ဓါညးတအ်ထတ်ဂှ်တုဲ ခမဳသၚ်ကောန်ဍုၚ်သေံတအ် ကေတ်စဂုန်စရာဲ အိုတ်ရ။ ဟိုတ်နူဒကာတအ်ဂှ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ညးတအ် ဒးနိမန်သၚ်မန် ဓမ္မကထိကတအ်ဂှ်တုဲ ကဵုတွံဓဝ်ဗတ်မန်အိုတ်ကီုရ။ ၜိုန်ရ ဍုၚ်ပိုဲဝါတ်ကီုလေဝ် ၜိုန်ရညးတအ်ဒှ်မၞိဟ်ဝါတ်ကီုလေဝ် ဆဂး သဒ္ဓါစေတနာညးတအ်ဟွံဝါတ်ဂှ်တုဲ အခိၚ်အာမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ညးတၞဟ် တအ်မွဲချိုန်ခဏဂှ် ကလိဂွံဓဝ်မေတ္တာ ကရုဏာ နူကောန်ညးဍုၚ်သေံတအ်ဂှ်အိုတ်ရ။ သဒ္ဓါစေတနာဂှ် ဒှ်ဓဝ်ပူဂဵုကလျာဏပု ထုဇန်တအ် မကၠောန်သ္ပမွဲရ။ ဟိုတ်နူစိုတ်တအ်ဂှ်တုဲ ဒၞာဲလဵုအာအာမုက်မတ်ယးတၟးတုဲ တိတ်ဗၠးနူအန္တရာဲမာန်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၃:၅၃၊ ၁၀ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်  − (ခဏ်သံဃာဒိသေသ်) ==

ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်  − (ခဏ်သံဃာဒိသေသ်)

၂၁၁။ ပဌမသံဃဒိသသျေသိက်ခာပိုဒျ

ယွံနာဲဗြဴတအ် အာပတ်သံဃဒိသေသ်ဂမၠိုၚ် စှ်ထပှ်ဝွံ အာစိုပ်ဒဒှ်ဂပ်ဝ်စၞောန်ထ္ၜးဗွဲသရုပ်အိုတ်ရ။

၆၇၈။ ပ္ဍဲမခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ဥပးမွဲတၠ ကဵုဒါန်တိုက်ဂြပ် ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲ ပ္ဍဲကြဴ စုတိကလိလောန်စဴအာရ၊ ပၞောဝ်ကဵုကောန်ၜါတၠ မၞုံတဴကုဥပးဂှ် မွဲတၠဂှ် ဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါရ၊ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာရ၊ မွဲတၠဂှ်တုန် မၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါရ၊ လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာရ၊ ကောန်ၜါတၠဂမၠိုၚ်ဂှ် ပါ်ပရအ်တဴ ကြက်ဂြပ်မကၠုၚ်နူမအံက်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကၠုၚ် ကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်မ္ဂး ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်ပိုဲညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်ပိုဲညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယဝ်ဒှ်အဲပိုၚ်မ္ဂး (ယဝ်အဲဂွံမ္ဂး) အဲလေဝ် ကြက်ကဵုဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်ရ” ရဴဝွံ (ပၠုပ်စိုတ်တုဲ) “ပါ်ပရအ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်တုဲ ပ္ဍဲကြဴ အခိၚ်ပါ်ပရအ်ဂြပ်ဂှ် (တိုက်ဂြပ်ဂှ်) အာစိုပ်ဇရေၚ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် ပြာပ်အာဇရေၚ်ဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲ “ယွံနာဲဗြဴတအ် ဩဝ်တိတ်အိုတ်ညိ၊ တိုက်ဂြပ်အဲဏောဝ်” ရဴဝွံ သ္ဂးတိုန်ဂလာန်ဝွံမ္ဂး ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်မၞးတအ်ညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲဒှ်ရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုတြုံဂှ်ရ။ ကဵုဒါန်တုဲရ ဟဂွဴကဵုဒါန်ဏီရ ရဴဝွံ ကယျာန်ဓဝါတ်တုဲ သၟာန်တဴ အမာတ်ဇၞော် မဒှ်ညးသ္ဂုတ်သွာတ်ဓရ်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ “ယွံနာဲဗြဴတအ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ ရဴဝွံ ညးလဵုမွဲတီရော?” ရဴဝွံ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် သၟာန်အိုတ်ရ။

သၟာန်တဴရဴဝွံမ္ဂး ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာဂှ် “ယွံနာဲတအ် စွံသက်သဳတုဲ ဒါန် မကဵုဒါန်သၠးပွးဂှ် တၠအဲအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ညာတ်လေဝ်ကေၚ်ညာတ်ဟာ မိၚ်လေဝ်ကေၚ်မိၚ်ဟာ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် “ယွံနာဲဗြဴဂမၠိုၚ် ဟီုဂလာန်ဍာံစၟတ်အိုတ်ရ” ဂှ် တိုက်ဂြပ်ဂှ် သ္ပတဴဂြပ်ဘိက္ခုနဳသၚ်ပိုၚ်အိုတ်ရ။ တြုံဂှ် ဟိုတ်မကျအာဂှ်ရ ဗြဴက္ဍိုပ်တ္ၚာတ် ဂကူအယုတ်ဂမၠိုၚ်ဝွံ ခမဳဗြဴဟွံသေၚ်အိုတ်ရ၊ “မုဟိုတ် ပၠံၚ်ၜါ်ကတ် တိုက်ဂြပ်ပိုဲညးဂမၠိုၚ်အိုတ်ဂှ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်ရ။

ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဟီုလဴပတီ ဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ထပ်စွံဒဏ်ကုတြုံဂှ်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် တြုံမဒးဒုၚ်တပ်စွံလဝ်ဒဏ်ဂှ် ကဵုသိုၚ်ခၞံဘာတဳ ပ္ဍဲဇရေၚ်ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်တုဲ “ဩဝ်တ္ၜေဟ်လက်ချဴဟီုတေၚ် ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ဂှ်အိုတ်ညိ” ရဴဝွံ ဗတိုက်ဖအောဝ်တဳဂမၠိုၚ်ရ၊ ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဟီုလဴပတီ ဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ပၠန်ဂှ်ရ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ကဵုကၠေၚ်ဒက်တြုံဂှ်အိုတ်ရ။ ဂကောံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် ဗွဲကိုပ်ကၠာ ပၠံက်ကေတ်တိုက်ဂြပ်အိုတ်၇၊ မရနုက်ကဵုၜါအလန်ဂှ် ကဵုတပ်စွံဒဏ်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်လၟုဟ်တုန် ကြက်ကဵုဂစိုတ်အိုတ်ရ” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် သ္ဂောံမိၚ်ကေတ် ဂလာန်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် မဟီုဂရိုဟ်ပျုတ်ဗ္ဒေက် ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ဟေၚ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မုဟိုတ် နာဲဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလနာ် နပၞောတ်,မာန်တုဲ သ္ဂောံပဒတဴရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ဂှ် ဂရၚ်ပတီဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုခမဳတြုံဂမၠိုၚ်အိုတ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန်တုဲ ပဒတဴရဟီုဂှ် ဍာံပြရဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် မုဟိုတ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန်တုဲ ပဒတဴရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။ 

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၇၉။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ကေုာံသမ္ၚေဟ်ကီု ကေုာံကောန်သမ္ၚေဟ်ကီု ကေုာံဍိက်ကီု ကေုာံသၟာကမၠောန်ကီု ဗွဲတွဵုမယုတ် ကေုာံခမဳပြဘာဇ်မ္ၚးသာသနာလေဝ် သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန် (သ္ပအမှု) တုဲ ပဒတဴမ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံ ဒးအာပတ် ပ္ဍဲချိုန်ခဏမကလိလောန်ကၠေံဗွဲကိုပ်ကၠာဒှ်တုဲ အာစိုပ်အာပတ်သံဃာဒိသေသ် မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် (နူဂကောံသၚ်) ရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜး အိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 ---
၂.၁.၂။ ပွံက်ပဌမသံဃာဒိသေသ်သိက္ခာပိုဒ်

၆၈၀။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျ ရူဝှံမ်ဂးခမုဗွူရ။

သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် မ္ဂးဂှ် သ္ဂးတဴပွမသ္ပအမှုရ။

သမ္ၚေဟ် မ္ဂးဂှ် ညးမမိက်ကဵုမွဲမွဲ အုပ်ဓုပ်ပိုၚ်ပြဳတုဲ ပဒတဴပ္ဍဲသ္ၚိရောၚ်။

ကောန်သမ္ၚေဟ် မ္ဂးဂှ် ကောန်ကောဒေံညးမမိက်ကဵုမွဲမွဲဂမၠိုၚ်ရောၚ်။

ဍိက် မ္ဂးဂှ် ဍိက်ကတဵုဒှ်ပ္ဍဲသ္ၚိ ဍိက်ရာန်နဂြပ် ဍိက်ဂၠုဲရောၚ်။

သၟာန်ကမၠောန် မ္ဂးဂှ် ညးမဒုၚ်ဝန် ရဴဝွံမ္ဂး ညးဒုၚ်လိၚ်ရောၚ်။

ခမဳပြဘာဇ် မ္ဂးဂှ် ပါဲကၠေံ ခမဳတြုံ ခမဳဗြဴ သိက္ခမာန် သာမဏဳတြုံ သာမဏဳဗြဴတုဲ ညးမတၞီလုပ်ပ္ဍဲပြဘာဇ်မမိက်ကဵုမွဲမွဲရောၚ်။

“ကြက်ဂဗုဓ်စုတ်အမှုရ” ရဴဝွံ သကအ်ပွံၚ်လေဝ် ဂၠာဲသ္ၚေဝ်မ္ဂး၊ အာလေဝ်အာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဟီုလဴဗ္စ ကုညးမွဲမ္ဂး ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဟီုလဴဗ္စ ကုသကအ်ပွံၚ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။ ပ္ဍဲအလိက်သ္ပဂဗုဓ်အမှုတုဲဂှ် ဒးအာပတ်သံဃာဒိသေသ်ရ။

ဒးအာပတ် ပ္ဍဲချိုတ်ခဏမကလိလောန်ကၠေံဗွဲကိုပ်ကၠာဒှ်တုဲ မ္ဂးဂှ် မွဲဒမြိပ်ကေုာံပွမကလိလောန်ဒ္ဂေတ်သ္ပဝတ္ထုဂှ် ဒးအာပတ်ရ၊ ဟိုတ်နူပွမဒၠောံဗတောန် နဉတ်ကမ္မဝါစ်ဂှ် ဒးအာပတ်ဟွံသေၚ်ရ။

မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် မ္ဂးဂှ် မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် နူဂကောံသၚ်ရ။

သံဃာဒိသေသ် မ္ဂးဂှ် သွက်အာပတ်ဂှ် သၚ်ဟေၚ် သ္ဒးကဵုမာနတ်ရ၊ သ္ဒးတံၚ်ဓဇက်တမ်ရ၊ သ္ဒးပၠုပ်အဗ္ဘာန်ရ၊ ခမဳဗြဴၜါဇကုပိဇကုကီု၊ မွဲဇကုကီု၊ ကဵုမာနတ်ဟွံဂွံရ၊ တံၚ်ဓဇက်တမ်ဟွံဂွံရ၊ ပၠုပ်အဗ္ဘာန်ဟွံဂွံရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး ရဴဝွံမ္ဂး “သံဃာဒိသေသ်” ရ၊ (ယၟုမတွံဂး သံဃာဒိသေသ်ဂှ်) ယၟုဂကောံအာပတ်ဂှ်ဟေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်လေဝ် ကော်ခဴဂး ရဴဝွံမ္ဂး “သံဃာဒိသေသ်” ရ။

၆၈၁။ ဂကောံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဟိုတ်မတံၚ်ဓဇက် ဇရေၚ်ညးဇၞော်ဓရ်တုဲ အာမ္ဂး၊ အာတ်ပၟၚ်ပၟဲမ္ဂး၊ သီုဟွံရန်တၟအ် ဟီုလဴဗ္စမ္ဂး၊ ဟွံဒးအာပတ်ရ၊ ကုခမဳဗြဴမကြအ်ဥမ္မတ် ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒးအာပတ်ရ။

ပဌမသံဃာဒိသသျေ သိက်ခာပိုဒျ တဲုရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၁၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)  ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်  ၁.၃.၁။ တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ် ==

(ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)

ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်

၁.၃.၁။ တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၆၈။ ပ္ဍဲအခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မုဟိုတ် နာဲဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရ ဟီုဂှ် ဍာံပြရဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ မုဟိုတ် ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ်ရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာသ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၆၉။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ် ‘ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵု ပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠောပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပမပံၚ်ဖက်ဏီရ’ ရဴဝွံ သ္ဒးဟီုသ္ဂးကဵုခမဳဗြဴဂှ်ရ၊ ရဴဝွံဟေၚ် ခမဳဗြဴဂှ် သီုကဵုခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ်ဟီုသ္ဂးတဴဂှ် တုပ်နဲကိုပ်ကၠာဟေၚ် ယိုက်ဒိုက်ဂိုၚ်ကေတ်မ္ဂး၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံကွေတ်ဂှ် စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါ ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ် ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴဂှ် ဗွဲမဒးရးရ၊ စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါ ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရးနေဝ် ယဝ်သၠးကၠေံကွေတ်ဂှ်မ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံ ရဴဝွံ ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မဗက်ပတိတ်လဝ်ဒှ်တုဲ ဒးအာပတ်ပါရာဇ် (မၞုံယၟုဉက္ခိတ္တာနုဝတ္ထိကာ) ရ၊  ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜးအိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 −−−
၁.၃.၂။ ပွံက်တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၇၀။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျရူဝှံမ်ဂး ခမုဗွူရ။

သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မ္ဂးဂှ် (သၚ်) မၞုံကဵုပွမပံၚ်ဖက်တုပ်သၟဟ် မတန်တဴပ္ဍဲသိမ်တုပ်သၟဟ် (မွဲသိမ်ဓဝ်)။

ခမဳ မဗက်ပတိတ်လဝ် မ္ဂးဂှ် ခမဳမဗက်ပတိတ်လဝ် ဟိုတ်နူပွမဟွံမၠာဲသ္ၚေဝ် ပွမဟွဴဇအုဲဇဗ ဝဳဗလးအာပတ် ပွမဟွဴသၠးကၠေံကွေတ်မိစ္ဆာရောၚ်။

နအဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် မ္ဂးဂှ် ယြဴနသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် ယြဴနစောဒနာသာရဏာဝိနယ်။

န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မ္ဂးဂှ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မအံၚ်ဇၞးမာရ်မသုန်ပြကာ ကေုာံန ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဂြၚ်တီကေတ်သစ္စပန်။

ဟှံမှဲကဵုပှမရျှသျှေရေူဂူ မ်ဂးဂျှ ဟှံရျှသျှေရေူဂူ သါ်ျကို ဂိုဏျကီု ကမျကီုရ။

မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မ္ဂးဂှ် ဗက်ပတိတ်လဝ် နဥက္ခေပနဳယကမ်တုဲ ခမဳ မဟဂပ်ဝ်ကော်ပၠုပ်လဒေါဝ်သၚ်ဏီရောၚ်။

မဟဂွံသ္ပပွမပံက်ဖက်ဏီ မ္ဂးဂှ် ခမဳမပဒတဴမံၚ်စံၚ်မွဲစွံဂမၠိုၚ်ဂှ် ကော်ခဴဂးပံၚ်ဖက်အိုတ်ရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲကေုာံခမဳဂှ်မွဲစွံရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ။

ဒ္ဂေတ်ဗက် ခမဳဂှ် မ္ဂးဂှ် ခမဳမဒးဒုၚ်ဗက်ပတိတ်ဂှ် ယြဴမၞုံကွေတ်မွဲရ၊ ယြဴမၞုံပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်မွဲရ၊ ယြဴမၞုံဂၞပ်ပၟိက်မွဲရ၊ ခမဳဗြဴဂှ်လေဝ် မၞုံကွေတ်သာ်ဂှ်ရ၊ မၞုံပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်သာ်ဂှ်၇၊ မၞုံပၟိက်သာ်ဂှ်ရ။

ခမဳဗြဴဂှ် မ္ဂးဂှ် ယြဴခမဳဗြဴမဒ္ဂေတ် ခမဳမဒးဒုၚ်ဗက်ပတိတ်လဝ္ နဥက္ခေပနဳယကမ်မွဲ။

ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် မ္ဂးဂှ် ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ်။

ခမဳဗြဴ မဆဵုညာတ်မမိၚ်ဂမၠိုၚ် “ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေ ရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠုပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ ယဝ်သၠးကၠေံမ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံဂှ် ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ မိၚ်တုဲ ဟွံဟီုသ္ဂးမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ခမဳဗြဴဂှ် တံၚ်ဓဇက်ဏာလဒေါဝ်သၚ်တုဲလေဝ် “ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာ သၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ္ နသဘဴဓရ်မဍာံစမတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠုပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ၊ ယွံနာဲဗြဴ လ္ပဒ္ဂေတ်ဗက် ခမဳတြုံဂှ်ညိ” ရဴဝွံ သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ ယဝ်သၠးကၠေံမ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံဂှ် ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဒးဒၠောံဗတောန် မမဳဗြဴဂှ် ဗွဲဒးရးရ၊ ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် သ္ဒးဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရးရ၊ ခမဳဗြဴ စဳကၠးဆိုက်ဗ္ဒက်တုဲ မၞုံကဵုအစောံသတ္တိဂှ် သ္ဒးကဵုသၚ်တီရ။

၆၇၁။ ယွံနာဲဗြဴတအ် သၚ် ဩဝ်ကလၚ်ပၚ်မှိၚ် (ဂလာန်) အဲဍိက်ညိ၊ ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ် ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်ရ၊ ခမဳဗြဴဂှ် ဟွံသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ်ရ၊ ကမ်မၞုံကဵုအခိၚ်မဗဗွဲ ကုသၚ် ယဝ်ဒှ်မ္ဂး၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ် သ္ဒးဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဗွဲမဒးရးရ၊ ဣဝွံတုန် ပွမကဵုတီရောၚ်။

ယွံနာဲဗြဴတအ် သၚ် ဩဝ်ကလၚ်ပၚ်မှိၚ် (ဂလာန်) အဲဍိက်ညိ၊ ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်ရ၊ ခမဳဗြဴဂှ် ဟွံသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ်ရ၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ် ဒၠောံဗတောန်ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ (နဉတ်ကမ္မဝါစ်) ဗွဲမဒးရးရ၊ နာဲဗြဴဂှ် သ္ဒးဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ရ၊ ယြဴကုနာဲဗြဴမွဲ ဟွံမွဲကဵုပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်ရ၊ နာဲဗြဴဂှ် သ္ဒးဟီုတိုန်ရ။

မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် ဟီုသ္ဂးဟိုတ်ဂှ်ရ ။ ပ ။ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် ဟီုသ္ဂးဟိုတ်ဂှ်ရ ။ ပ ။

“တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ်ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဗွဲမဒးရးတုဲရ၊ ကုသၚ်ဂှ် မၞုံကဵုပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒၟံၚ်ကၞပ်သ္ၚောံသ္ၚိတ်ဇြရ၊ နမဒၟံၚ်ကၞပ်သ္ၚောံသ္ၚိတ်ဇြ ရဴဝွံ ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်မသ္ဍိုက်မၠိုက်ဂှ်ရ” ရဴဝွံ (သ္ဒးကဵုတီရ)။

ပ္ဍဲလအိတ်ဉတ် ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ ပ္ဍဲလအိတ်ကမ္မဝါစ်ဂမၠိုၚ်ၜါဝါ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ၊ ပ္ဍဲလအိတ်ကမ္မဝါစ် ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။

ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မ္ဂးဂှ် ထံက်ရံၚ်ကဵုခမဳဗြဴ မအာစိုပ်ပါရာဇိကမဒှ်ကိုပ်ကၠာဂှ် ဂပ်ဝ်သ္ဂးရ။

ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ မ္ဂးဂှ် ဗွဲဥပမာတုန် တၟအ်လးဇၞော် မဒကးအာၜါလွးတုဲဂှ် သၟဟ်ညံၚ်ရဴကလေၚ်ဗ္ဂပ်ဖျပ်မွဲလှ်ေပၠန် ဟွံဂွံရကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဝွံရ ခမဳဗြဴဂှ် ဒၠောံဗတောန် ‘နဉတ်ကမ္မဝါစ်’ စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါနေဝ် ဟွံသၠးကၠေံကွေတ်ဂှ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴ ဟွံသေၚ်ရ၊ တၞောဝ်ကျာ်ကောန်သၟိၚ်ဗြဴသာကျဝၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး အာစိုပ် ပွမကျနူသာသနာရ။

ပ္ဍဲအရာ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံဂှ် ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးဂှ် ပွမသ္ပဝိနယ်ကမ်မွဲစွံ ပွမစၞောန်ထ္ၜး (ဖ္ဍောတ်) ပါတိမုက်မွဲစွံ ပွမဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်ပဒတဴမွဲစွံရောၚ်၊ သီုဖအိုတ်ဝွံ ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴမစှ်ေပါရာဇိကဂှ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး “ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံ” ရ။

၆၇၂။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် (မဂပ်ဝ်သ္ပ နဗဗွဲဓရ်) မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ ဓမ္မကမ်ဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် မၞုံသၠေဟ်ပၟာဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ အဓမ္မကမ်ဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ ဓမ္မကမ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုသၠေဟ်ပၟာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ အဓမ္မကမ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။

၆၇၃။ ကုခမဳဗြဴ မဟွံဒးဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရး (နဉတ်ကမ္မဝါစ်) ခမဳဗြဴသၠးကၠေံကွေတ် ခမဳဗြဴကြအ်ဥမ္မတ် ။ ပ ။ ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒအာပတ်ရ။

တတိယပါရာဇိက သိက္ခာပိုဒ် တုဲရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၃၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)  ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်  ၁.၄.၁။ စတုတ်ထပါရာဇိကသိက်ခာပိုဒျ ==

(ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)

ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်

၁.၄.၁။ စတုတ်ထပါရာဇိကသိက်ခာပိုဒျ

၆၇၄။ ပ္ဍဲအခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ပွမရပ်တၞုဟ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ် ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်သ္ၚောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရ၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရ၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မူဟိုတ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်ဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရော? ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရော? ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရော? ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ ။ ပ ။ 

“ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပိဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ် လေဝ် အာအိုတ်ရ၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရ၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရ ဟီုဂှ် ဍာံပြဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ 

“ယွံခမဳတအ် မုဟိုတ် ခမဳဗြဴ ဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်ဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ် ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန်အိုတ်ရော? ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရော? ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရော? ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ်သ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။ 

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၇၅။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်မ္ဂး၊ မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန်မ္ဂး၊ ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာမ္ဂး၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်မ္ဂး၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မၞုံကဵုဟိုတ်ဒ္စာံသာ်ဒှ်တုဲ ဒးအာပတ်ပါရာဇ် (မၞုံယၟုအဋ္ဌဝဝတ္ထုကာ) ရ၊ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜးအိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 ---
၁.၄.၂။ ပွံက်စတုတ္ထပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၇၆။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျ ရူဝှံမ်ဂးခမုဗွူရ။

ဍုက်ဍေက်ကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ မ္ဂးဂှ် မၞုံကဵုပွမထၞေန်စပ်သ္ဍိုက်မၠိုက်ဒှ်တုဲ မၞုံကဵုပွမသ္ၚေဝ်မဲဒှ်တုဲ မၞုံကဵုစိုတ်ဆာန် ရာဂဒက်ဂြေန်လဝ်ဒှ်တုဲ။

ဍေံမဍုက်ဍေက်နကာယသံသဂ္ဂရာဂ မ္ဂးဂှ် ဍေံမၞုံကဵုပွမထၞေန်စပ်သ္ဍိုက်မၠိုက် ဍေံမၞုံကဵုပွမသ္ၚေဝ်မဲ ဍေံမၞုံကဵုစိုတ်ဆာန် ရာဂဒက်ဂြေန်လဝ်။

ပူဂိုလ်တြုံမၞိဟ် မ္ဂးဂှ် တြုံလကိုဟ်ဟွံသေၚ် တြုံပြိုတ်ဟွံသေၚ် တြုံတိရစ္ဆာန်မပတောလဝ် မၞိဟ်ဟွံသေၚ် တြုံမၞိဟ်မတီကၠိုဟ်ခၠၚ် မသၟဟ်စောံတၞဟ်နပွမဒ္ဂေတ်သ္ပ ပွမနှဴရဴဇကုကာယဟေၚ်ရောၚ်။

ပ္ဍဲအရာ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တဲ မ္ဂးဂှ်တုန် သ္ပတမ်နူတၚ်တဲတုဲ အဝယ်လစှ်ေဇကု ဍေံဒစဵုကဵုစိုပ်တၞုၚ်သၞေမ်တဲရောၚ်။ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမရပ် ပ္ဍဲလတူဇုတ်ကၞၚ်ကအ်ၜါ ကေုာံသၟဝ်ဗၞဳအဝဏ်တၚ်က္ၜံၚ်ၜါမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပိဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမရပ်ယာတ်ဗိုက်ကီု ယာတ်လတက်ကီုမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

မွဲစွံလေဝ် ဒတူ မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒတူတဴ ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍတြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သီုမဒတူတဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံ ဟီုဂလာန်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ဌာန်သၟောဲကြန်လေဝ် အာ မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် တြုံဂှ် “ဩဝ်ကၠုၚ်ဌာန်မဟိမုဝွံညိ” ရဴဝွံ ချိၚ်ဖာပ်တုဲ အာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ ဇၟာပ်ဂါမ်ဇိုၚ် ဇၟာပ်ဂါမ်ဇိုၚ် ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ အာစိုပ်အပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ လုပ်အာမပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ် ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ပ္ဍဲအယာံမာတ် မလုပ်အာဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်မမိက်ကဵုမွဲမွဲဂှ် ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။
ဇကုလေဝ် ပြာပ်ဏာဇရေၚ် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ် ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သီုမဒတူဒၟံၚ် ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံ လၟောဝ်ဏာဇကုဇရေၚ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မ္ဂးဂှ် ထံက်ရံၚ်ကဵုခမဳဗြဴ မအာစိုပ်ပါရာဇိကမဒှ်ကိုပ်ကၠာတုဲ ဂပ်ဝ်သ္ဂးရ။

ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ မ္ဂးဂှ် ဗွဲဥပမာတုန် တၞံတာကအ်ပိုတ်အာတုဲ သၟဟ်ညံၚ်ရဴတၞဟ်နပွမကလေၚ်ကၠုတ်ဍိုပ်ဍဴမွဲလှ်ေပၠန် ဟွံထေက်ကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဝွံရ ခမဳဗြဴဂှ် ကဵုပေၚ်တဴဝတ္ထုဟိုတ် မရနုက်ကဵုဒ္စာံမ္ဂး ခမဳဗြဴဟွံသေၚ်ရ၊ တၞောဝ်ကျာ်ကောန်သၟိၚ်ဗြဴသာကျဝၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး အာစိုပ် ပွမကျနူသာသနာရ။

ပ္ဍဲအရာ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံဂှ် ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးဂှ် ပွမသ္ပဝိနယ်ကမ်မွဲစွံ ပွမစၞောန် (ဖ္ဍောတ်) ပါတိမုက်မွဲစွံ ပွမဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်ပဒတဴမွဲစွံရောၚ်၊ သီုဖအိုတ်ဝွံ ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴမစှ်ေပါရာဇိကဂှ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး “ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံ” ရ။

၆၇၇။ ကုခမဳဗြဴမဟွံမွဲကဵုစိုတ်စေတနာ ခမဳဗြဴမဝိုတ်အာသတိ ခမဳဗြဴမဟွံတီ ခမဳဗြဴမဟွံသာယျေန် ခမဳဗြဴမကြအ်ဥမ္မတ် ခမဳဗြဴစိုတ်ကလှ်လဖှ် ခမဳဗြဴယဲဝေဒနာပ္ဍဵုပ္ဍိုက် ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒးအာပတ်ရ။

စတုတ်ထပါရာဇိက သိက်ခာပိုဒျ တဲုရ။
−
ယွံတၠနာဲဗြဴတအ် ဂပ်ဝ်စၞောန်ထ္ၜးကဵု ပါရာဇိကအာပတ်ဂမၠိုၚ်ဒ္စာံပြကာ ဗွဲသရုပ်အိုတ်တုဲရ၊ ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ပၞောဝ်အာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဒ္စာံဂှ် အာစိုပ်အာပတ်မွဲမွဲမ္ဂး ပ္ဍဲအခိၚ် (ဃောဒှ်ခရှ် သာမဏဳဗြဴ သိက္ခာမာန်) ကၠာတေံ သၟဟ်ညံၚ်ရဴဟွံကလိဂွံ ပွမပံၚ်ဖက်ဆက်ဆောံမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဂဋ္ဌှ် ခမဳဗြဴဂှ် ပ္ဍဲအခိၚ်ကြဴ (မအာစိုပ်ပါရာဇိကတုဲ) လေဝ် ဟွံကလိဂွံပွမပံၚ်ဖက် ဆက်ဆောံမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ရ၊ အာစိုပ် ပွမကျာနူသာသနာရ၊ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက်မွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်ရ။

ပ္ဍဲအာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဒ္စာံဂှ် သၟာန်နာဲဗြဴဂမၠိုၚ်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် သၟာန်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သၟာန်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ နာဲဗြဴတအ်ညးဂမၠိုၚ် ပ္ဍဲအာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဝွံ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ဇြဇြအိုတ်ရ၊ ရဴဝွံ နဒဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ဇြဇြဂှ် ဂွံသမ္တီကေတ် ဒဒှ်မသအးဇ္ၚးနူအာပတ်ဝွံရ။

ဘိက္ခုနဳဘၚ် ခဏ်ပါရာဇ် တုဲရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၃၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဂမ္တဴဂၠးတိဂှ် ထိၚ်မာန်၊ ပေဲါပၞာန်ဂှ် ထိၚ်ဟွံမာန်  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၁၂၊ တ္ၚဲသိုက်၊ ၂၀၂၁ ==

ဂမ္တဴဂၠးတိဂှ် ထိၚ်မာန်၊ ပေဲါပၞာန်ဂှ် ထိၚ်ဟွံမာန်

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၁၂၊ တ္ၚဲသိုက်၊ ၂၀၂၁

ပ္ဍဲကဵုပရိုၚ်တ္ၚဲဏံ  ဂွံလ္ၚတ်ကေတ်ဂှ် မွဲလပါ်ဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးမိပ်၊ မွဲလပါ်ဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးဒှ်ဓဝိၚ်- ထေက်ကဵုဒးမိပ်ဂှ်တုန်၊ ဍုၚ်ကြုက်ကဵုအ မေရိကာန် ပံၚ်တဲက္ဍိုက်ပ်တုဲ ကလိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်တုဲ လလောၚ်တြးပတိတ်ဏာ စပ်ကဵုအခန်သွက်ဂွံလုပ်အာပေဲါဗတိုက်ကဵု ရာသဳ ဥတုဂၠးတိပိုဲ မပြံၚ်လှာဲအာမံၚ်လပါ်ဂမ္တဴ ပ္ဍဲကောံဓရီုဇၞော် ယူအေန် စပ်ကဵုရာသဳဥတုဂၠးတိဝွံဂှ်ရ။ ဂွံညာတ်ကေတ်မိၚ် ကေတ် ညးတအ်မဟီုမလလောၚ်တြးတအ်ဂှ်တုဲ အလုံဂၠးတိမွဲ ဒုၚ်တၠုၚ်အိုတ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ညးတအ်ၜါဍုၚ်မပါ်ခြာတုဲ မတုပ် သၟဟ်မံၚ် ဗီုသၞညးသကအ်တအ်ဂှ် ညးတအ် ၚိတ်လဝ်ဂှ်တုဲ စပ်ကဵုကိစ္စကေၚ်ကာအန္တရာဲအလုံဂၠးတိဏံ ညးတအ်ၜါဍုၚ် မဒှ် ဍုၚ်ဇြဟတ်ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏံ ပံၚ်တဲဂစာန်လွဳပရာအာမာန်ဂှ် ဍေံဒှ်လက်သန်ခိုဟ် သွက်ဂၠးတိရောၚ် ညာတ်ကေတ်အိုတ်ဂှ် တုဲ နူဂကောံဍုၚ်အဳယူတံလေဝ် ဟီုဒုၚ်တၠုၚ်လဝ်ကီုရောၚ်ဂှ် ဂွံဗှ်ကေတ် ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်အေဝ်ဂျာဇြဳရာ ပ္ဍဲနောဝေမ်ဗာ (၁၀)ဂှ်ရ။ 
ပြသၞာအကြာညးတအ်ၜါဍုၚ်ကဵု ပြသၞာအလုံတၞောဝ်မၞိဟ်တအ် မဒးဆဵုဂဗမံၚ်တအ်ဂှ် ဟွံတုပ်သၟဟ်ရောၚ်ဂှ် ညးတအ်တီကေတ် တုဲ ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုအလုံဂၠးတိမွဲ ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵုဆဍုၚ်ဇကုမွဲဓဝ်တုဲ ညးတံလုပ်ကေတ်တာလျိုၚ်မွဲဣဝဵုမွဲဒလေၚ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ဍေံဒှ် ဟိုတ်ဂၠးတိပိုဲ ဂွံတဝ်အာလပါ်ခိုဟ် ပ္ဍဲအရာဖအောန်ဖျေံဓါတ်ဂီုဂမ္တဴဂၠးတိပိုဲဝွံရောၚ်။ သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ နာဲအေန်တိုဝ်နဳ ယော ဂူတရာတ်လေဝ် ဟီုဒုၚ်တၠုၚ်ဂလာန်မိပ်စိုတ်နဒဒှ် “လဂါံဇိုၚ်ကိစ္စဇၞော် important step” ပ္ဍဲအရာလုပ်ပေဲါဗတိုက်ကဵု အန္တရာဲရာသဳဥတုမပြံၚ်လှာဲမံၚ်ပ္ဍဲဂၠးတိပိုဲဝွံရောၚ်။ 
ဍုၚ်ဇၞော်ၜါဝွံ ဒှ်ဍုၚ်မကဵုမံၚ်အန္တရာဲကဵုအလုံညးဂၠးတိမွဲ ပ္ဍဲအရာစပ်ကဵုပြောဟ်ပတိတ်မံၚ်ဓါတ်ဂျိ ဗၞတ်ၜိုတ်(၄၀) က္ဍိုပ်ကၠံကီု ရောၚ် ဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ်လ္ၚတ်ကေတ်မာန်ကီုရ။ ယဝ်ရညးတအ် ဟွံကေတ်တာလျိုၚ် အဓိကမဂး ဟွံတိတ်ဗၠးနူဂမျိ ညးလိုက် ဂၠးတိ တအ်ကီုရောၚ်။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ကိစ္စဏံ ပိုဲတအ် ဒးတၚ်ဂုန်ကဵုညးစၞးအမေရိကာန် နာဲဂျန်ကေဝ်ရဳကီု၊ ညးစၞးဍုၚ်ကြုက် နာဲဇြဳ ယှေန်ဟဲကီုရောၚ်။ ညးတအ်ၜါတၠဂှ် ဒှ်ညးစၞးမကေတ်မံၚ်တာလျိုၚ် သွက်ရာသဳဥတုဂၠးတိ ပ္ဍဲအရာသ္ပစၞးကဵုဍုၚ်ညးတအ် ဂှ် ရောၚ်။
 “ဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် လၟုဟ်ဏံ သွက်ဂွံပံၚ်တဲအာညးသကအ်ကြပ်ပ် ပ္ဍဲအရာဂွံကော်ဆဴအာ ကဵုပြသၞာပိုဲမၞိဟ်တအ် မဒး ဆဵုဂဗမံၚ်ဇၞော်အိုတ် မတွံဂး အခက်အခုဲရာသဳဥတုဂှ်တုဲ အရာဝွံ ဍေံကိတ်ညဳမံၚ်ကဵု ဟိုတ်ပိုဲဂွံဒးကၠုၚ်စိုပ်ဒၞာဲသဳအိုဝ်ပဳ COP – conference of the parties (သဘၚ်သဳကၠဳဇၞော် စပ်ကဵုရာသဳဥတုဂၠးတိ) ဝွံဂှ်တုဲ အဲဒုၚ်တၠုၚ်ဏာကဵု လိက်ပံၚ်တဲလလောၚ် တြးညးတအ် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရောၚ်။ ဣဏံဂှ် ဒှ်ပရိုၚ်ခိုဟ်မွဲ သွက်ပိုဲတအ်ရောၚ်” ဂလာန်မြဴသာ်ဝွံ နာဲဖရေန် တေမ်မာမာန် မစိုန်ဒှ်တဴဒုတိယဥက္ကဌ သၟိၚ်ဇၞော်ကမ္မယှေန်အဳယူ ပ္ဍဲအရာမဆေၚ်စပ်ကဵုကေၚ်ကာရာသဳဥတု(Frans Timmermans, the European Commission’s executive vice president for the European Green Deal) ဂှ် ဟီုလဴထ္ၜးလဝ်ကဵု ဌာန ပရိုၚ်ဂၠးတိဂှ်ရောၚ်။
ပ္ဍဲတ္ၚဲဝွံ ဌာနပရိုၚ် The Guardian လေဝ် ဟီုဗၟံက်လဝ် ဗီုသမ္မတဍုၚ်ကြုက် နာဲဇြဳဂျေန်ပေန် မဟီုကဵုလဝ်သတိ စပ်ကဵုဓဝိၚ် သောက ဖေက်ပ္ဍဲဒေသအာယှဖသဳဖိတ် ကလေၚ်ကတဵုဒှ်ပၞာန် ညံၚ်ရဴခေတ်ကာလပၞာန်ဂံက်၊ ဖေက်ဍုၚ်မွဲကဵုမွဲ ကတဵုဒှ် ပဋိပ က္ခသေက်ဇဵုညးသကအ်ရောၚ်။ ပ္ဍဲကဵုက္ဍိုက်လိက်ပရိုၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် Xi Jinping warns against return to Asia-Pacific tensions of cold war era မြဴသာ်ဝွံတုဲ ၊ ပ္ဍဲပိုဒ်လိက်မွဲဂှ် ချူလဝ် အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်တေံသာ်ဝွံပၠန်ရ။“The Asia-Pacific region cannot and should not relapse into the confrontation and division of the cold war era.”  ညံၚ်ဒေသဝွံ ဂွံက လေၚ်ကတဵုဒှ်ပၞာန်ပၠန်ဂှ် အမေရိကာန် က္ဍိုက်ပ်တုဲ ဖန်က်ပထုဲမံၚ်ဖေဝ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုဂလာန်ညးဂှ်မဂး ညးဂၠးတိတအ် တီကေတ်မာန်ရ။ ကြဴနူအမေရိကာန် က္ဍိုက်ပ်ဒက်ပတန်ဂကောံမဟာမိတ်ဂမၠိုၚ် မပါလုပ်လၟိဟ်သီုဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယကီု၊ အဝ်သတြေလျကီု၊ ဂျပါန်ကီုဂှ်တုဲ နကဵုဍုၚ်ကြုက် ကတဵုဒှ်ဂဝိၚ်သောကရောၚ်။ စပ်ကဵုပဋိပက္ခထာဲဝါန်ဂှ်လေဝ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်ဒေ သဍုၚ်အာယှဂမၠိုၚ် ဂွံထုဲထံၚ်ပရေၚ်ပၞာန်ကီုရောၚ်။
နကဵုဍုၚ်ကြုက် ဍေံဒှ်ကၠုၚ်သၞကဵုဂကောံဍုၚ်မဟာမိတ်ကွိတ် (Quad) ခ္ဍၚ် ညးတအ်ဒးဂၠာဲဍုၚ်မဟာမိတ် သွက်ဂွံစၞေဟ်ပလန် ခ္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဂှ် ဍုၚ်ပိုဲ သွက်ဂွံဒးဗက်လကြဴဍုၚ်ကြုက်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။ အလဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ဗက်လကြဴလပါ်ဍုၚ်ကြုက်၊ အလဵုအသဳပြိုၚ်ပကာန်အေန်ယူဂျဳတအ်၊ ဂကောံရပ်လွဟ်မဒိုအ်လဝ်ပန်ပှော် မချုက်လိက်ကသုက်အေန်သဳအေတအ်ဂှ် ဗက် လကြဴမဟာမိတ်ကွိတ်တအ်ဂှ်မဂး ပဋိပက္ခဍုၚ်ပိုဲဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်သ္ဂောံဂၠိၚ်သ္ၚောဲမာန်ရောၚ်ဂှ် တော်ဆကေတ်မာန်ရ။ လစွံစိုတ် အကြာဂကောံဍုၚ်အာဇြဳယာန်တအ်လေဝ် ထကးပြးတိတ်အာမာန်ကီုရ။ ပ္ဍဲဂကောံဍုၚ်တအ်ဝွံ ဍုၚ်လ္ၚဵုဂှ် ဒးဒုၚ်အုပ်ဂလီုလဝ် နကဵုအဝဵုဍုၚ်ကြုက်လေဝ်ကီု၊ အမေရိကာန်လေဝ်ကီုဂှ်တုဲ ၜိုန်ရပဝ်လဇြဳညးတအ်မသုန်တၚ်တအ်ဂှ် အလုံလိုက်မွဲဒုၚ်တဲ မာန်ကီုလေဝ် ဆဂး စပ်ကဵုလညာတ်သဳကၠဳပညဳပညပ်ဂၠာဲသွဟ်တအ်ဂှ် လပါ်ရဲအေန်ယူဂျဳတအ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ဟွံမွဲရောၚ်ဂှ် လိက်လညာတ်တၠဂုန်အစာရာဝိက ချူဗၟံက်လဝ်နွံရ။ ကုအလဵုအသဳပၞာန်ဂှ် ညးတအ်တက်ကျာဟွံမာန်၊ အဇာဂှ် စၞးဂှ် ဒးဗတိုက် သအးကၠေံရောၚ်ဂှ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်လညာတ်သာ်ဝွံဂှ်တုဲ ကုခမဳသၚ် မနွံကဵုလညာတ်လပါ်ပၞာန်တအ်ဂှ်လေဝ် ညးတအ် ကၠတ်ပန်ဂစိုတ်မံၚ်ကီုရောၚ် ပရိုၚ်ဘာသာဗၟာတအ် အကြာဏံ ချူဗၟံက်လဝ်နွံရ။ ကုခမဳသၚ် မနွံကဵုလညာတ် ဟွံတုပ်ကဵုဇကု တအ်ဂှ်လေဝ် သ္ဍာံပန်ဂစိုတ် ကၠတ်ဂစိုတ်တဴကီုဂှ် ပိုဲတအ် ဒှ်သတ်မၞိဟ်မဓဇန်လောန်အာနူဗၞတ်ရ။ ပ္ဍဲတွဵုရးကရေၚ်ဍာဲဂှ် ပူဂဵုဟွံ ကေၚ်ဒစဵုဒစး ပစူလပုဟ်တဲပိတၞုၚ်တအ်ဂှ် ဂြိပ်ဒဴလုပ်မံၚ် ပ္ဍဲဗဒိုပ်ညးဒဴပၞာန်ညးတအ်ဟွံဂွံ၊ ထ္ၜးဟိုတ်ညးတၟုတ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် လုပ်ထုဲမံၚ်ဂှ်တုဲ တးပဲါကၠေံ ဟွံကဵုအခေါၚ်၊ ညးမဒဴပၞာန်တအ်ဂှ် ဒဒိုက်မွဲစိုပ်ဒဒိုက်ၜါရ။ ပရိုၚ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲနောဝေမ်ဗာ ၁၂ဂှ်ရ။ လၟုဟ်ဝွံ ပေဲါဗတိုက်လ္ၚဵုဂှ် ဒပ်ပၞာန်အလဵုအသဳတအ်ဟာ၊ အေန်ယူဂျဳတအ်ဟာဂှ် ပါ်ပဲါဟွံဒးအိုတ်ဂှ်တုဲ ဒုၚ်တၠုၚ် ညးတအ်လေဝ် ဒးဒုဟ်၊ ပဲါတးညးတအ်လေဝ် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ် ဒှ်မံၚ်အကာဲအရာသာ်ဂှ်တုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် ဒှ်မံၚ်အဓိပဲါ ပဲါလံက်ကွတ်ဒးလံက်ဂၞၚ်ရောၚ်။
တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲဝွံပၠန် ဘာညးမရှေ်သှေ်ကျာ်ခရေတ်တအ် ပ္ဍဲတိဍာ်ဍုၚ်ချေၚ်တအ်ဂှ် ဗၞတ်ၜိုတ်၂၂ဘာ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ပလီုပလာ်ကၠေံပၠန်ရ။ လအာသာ်ဝွံ ကၠာကၠာတေံ သၞာံမဟွံလအ် ပ္ဍဲတွဵုရးရခေၚ်ဂှ်  သၚ်ရခေၚ်တအ် ဒးဒုၚ်ပတိုန်ဒုဟ် ဆက် ဆောံကဵုပၠန်ဂရးရပ်လွဟ်အေအေတအ်တုဲ ဒးဒုၚ်ရပ်ဂှ်လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ခေတ်ဂှ်ဒှ်ခေတ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ မအုပ်ဓုပ် လဝ်ရောၚ်။ ပြဝမဓဇန်ကြမ်လတူညးဟွံမွဲကဵုဒုဟ်တအ်ဂှ် အလဵုအသဳဗၟာလဵုတိုန်န် ကၠောန်သ္ပမံၚ်ဟဂှ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ် ဘာလ ကျာ် ဗုဒ္ဓဘာသာကီု၊ ဘာလ္ၚောဝ်ကျာ်ညးဘာသာမပ္တံခရေတ်တအ်ကီု ယဝ်ရဆက်စပ်မံၚ်ကဵုကောန်ဂကူတအ်မဂး ဒးဒုၚ်ပ လီုပလာ် အိုတ်ရ။ ညးမဒှ်ဂလာရောဟေန်ဂျာတအ် ဂၠိုၚ်ကဵုစှော်ကိုတ် အာစိုပ်ဒဒိုက် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ်စံၚ်ကွာန်၊ ပလီုကောန်သမ္ဘာ သီုဒးဒုၚ် ထ္ဍေၚ်ပတိတ်နူဍုၚ်ကီုလေဝ် ဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ လုပ်စမံၚ်လပါ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာညးတုဲ ဂြောပ်ဗဒန်တဴဒုဟ်အိုတ်ဏီဂှ်ရံၚ် ကေတ်မ ဂး ကောန်ဍုၚ်ဗၟာတအ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူဗၟာတအ် ဓဇန်လောန်တဲရ။
ရံၚ်ကဵုဥပ္ပတ္တိမကတဵုဒှ်မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲဇေတ်တ်ဂှ်မဂး ကမၠောန်ဍေံမဒှ်လလေၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် အုပ်ဂလီုဂွံလဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ အလဵုအသဳပၞာန်လေဝ် ပလီုပလာ် ဓဇန်ဇြက်ဟီုဟၟဲ၊ ရဲအေန်ယူဂျဳတအ်လေဝ် ပလီုပလာ် ဓဇန်တဲလတူ။ ဂကောံကောန်ဍုၚ်အ ရၚ်တအ်လေဝ် လုပ်စလပါ်ပၞာန်ကီု၊ လပါ်အေန်ယူဂျဳကီု နွံတဴနာနာသာ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ လညာတ်ဂွံပညဳပ ညပ်သွက်ဍုၚ်ကွာန်ဂွံၜိုဟ်သြိုဟ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲဆကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ညိညဟေၚ်နွံတဴဂှ်တုဲ ဍုၚ်ပိုဲ အဃောဂၠံၚ်ကၠေံမံၚ်ရောၚ် ဟီုမာန်ရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော် ညံၚ်ရဴလဂုၚ်တအ်၊ အၚ်ဝတအ်၊ သေတ်ကါၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် အကာဲအရာကြပ်တုပ်မံၚ်ကဵု သဳရဳယျာ ကၠာတေံရ။ လၟုဟ်ဝွံဍုၚ်သဳရိယျာသ္ၚိတ်ဇြမံၚ်ကီုလေဝ် ဆဂးဍုၚ်ပိုဲဂှ် ကြပ်ဂွံမံၚ်ချာမ် ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်ရောၚ်။ ဝါဒပလီုပလာ် နူလ ပါ်အလဵုအသဳပၞာန်ကီု၊ အေန်ယူဂျဳကီု ကၠောန်မံၚ်ပေၚ်ၚ်တအ်ဂှ် ဆလအ် ဂွံဒိုအ်ကၠေံမာန်ဂှ်ရော ယဝ်ရပိုဲသၟာန်ရံၚ်မဂး အခိၚ်ဝွံ ဒှ်အခိၚ်အဃောစိုပ်မံၚ်သဂါဗတံရောၚ် ယဝ်ရဟီုမဂး ဟွံဗၠေတ်ရ။ အနာဂတ်ဂတပြဟ်ဟ်ဝွံ ဂွံခိုဟ်တိုန်ဂှ် စၟဳဟွံညာတ်ရ။ လညာတ်မဓဇန်ကြမ်ကြဂှ် ဒှ်လညာတ်မပၠေၚ်ကၠေံတသိုက်ပိုဲမၞိဟ်တအ်မွဲရောၚ်ဂှ် ဗွဲယျေဘူယျဟီုမာန်ဂှ်တုဲ လညာတ်ဏံ ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲ ရဲဂကောံတအ်ဂှ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ ပရိုၚ်မဆက်စပ်ကဵုပွမဓဇန်ကြမ်ကြတအ်ဂှ် ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်ဗတ်ဘာသာဗၟာ ပ္ဍဲဗဳဗဳဇြဳတအ်၊ ဗဳအိုဝ်အေတအ်ဂှ် ဂတဏံ ဒဵုကဵုဗှ်ဗက်ဟွံမာန်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ 
ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် ဟွံပြေပြံၚ်ခ္ဍၚ် သွဟ်ဍေံမတဝ်အာကဵုၜိုဟ်လလမ်ဍုၚ်ပိုဲ သ္ၚောဲအာခ္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ယူအေန်လေဝ် မူပကဵု ဟွံမာန်၊ အာဇြဳယာန်လေဝ် မူဖန်က်ကဵုဟွံတုဲရ။ အလဵုအသဳပၞာန်ကဵုအေန်ယူဂျဳလေဝ် ဝေၚ်ပြိုၚ်ဓဇန်ညးသကအ်သၟးဂှ်တုဲ လအ် အာခ္ဍၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ဒဒိုက်ဇၞော်ခ္ဍၚ်ရ။ အကြာဏံ ဂကူဝတအ်၊ ဂကူရခေၚ် မတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ် ဒၞာဲအဝဵုအေအေတဴ တအ်ဂှ် ဒဒိုက်အောန်အိုတ် ဟီုကြပ်ဂွံမံၚ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဗွိုၚ်ဇကု ၜိုန်ရဍောတ်ကီုလေဝ် တိဍာ်ဇကုကဵုဇကု အဝဵုအုပ်ဓုပ်ဇကု ကဵုဇကုမဂး ခိုဟ်အိုတ်ရောၚ်ဂှ် ရံၚ်ကဵုဒဒှ်ရဲမတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ်တအ်ဂှ်ကီု၊ ပ္ဍဲတိဍာ်အဝဵုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတဴတအ်ဂှ်ကီုမဂး တီကေတ် မာန်ရ။ သွက်ရဲမတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ်တအ်ဂှ် ဂဥုဲစဵုဒၞာလေဝ် ကလိဂွံမံၚ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်ယဲမဂး ဂွံအာလွဳလွတ်ပ္ဍဲရုၚ်ဂဥုဲဂှ်လေဝ် ခက်ခုဲ အောန်ရ။ သ္ၚိဇကုဍောတ်သွတ် မသိုၚ်ခၞံလဝ်အဆံၚ်ဟွံစိုပ်လဝ်ကဵုဒှ်ကၠာရ ယဝ်ရတိတ်ဗၠးမံၚ်နူဘဲအန္တရာဲၜိုဟ်ဂံက်ဂမ္တဴ၊ ဂဂဳအ ယဴတအ်ဂှ်မဂး ဂွံတိက်မံၚ်ၜိုဟ်ဟ် ဗွဲတသိုက်မာန်ကီုရောၚ်။ ဂွံလဝ်သ္ၚိခိုဟ်ဟ်တုဲ ဒးဗက်အောပ်တိက်မံၚ်ကီု၊ ဒးဂွိၚ်ဖေက် မံၚ်ကဵုညးကၠုၚ်စံၚ်ပလီုပလာ်ကီုမဂး ဟွံကလိဂွံတသိုက်စိုတ်ရ။ ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၀၁၊ ၁၃ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်တဲသွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       အလန်ဒုတိယ

ဥက္ကဌဇၞော်ဂုဏ်တၟေၚ်➲နာဲဟံသာ(ကော်ခဴစ)
အ္စာကၞေဟ်➲ၜိုပ်ဍာဲ 

ယၟုလိက် - ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်
ကၞေဟ်   - ၜိုပ်ဍာဲ
            (ဥက္ကဌဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ- အ္စာနာဲဟံသာ)
အစဳအဇန် - တရဴအအာ
ဂတိုပ်ဒဳဇြောၚ် - ဇဝ်ဝဳနန် (Jaw V Non) 
ကောန်ပျူတာ - ခေတ်လိုက်
သၞာံတက်ပ္တိတ် - 30.1.2022-၁၃၈၃ သၞာံ။
                     ဂိတုပုဟ်(၁၄)စွေက်
တက်ပ္တိတ်အလန် - ဒုတိယ
လၟိဟ်အုပ် - ၁၀၀၀၀အုပ်
ညးတၠဒါန် - မဒါန်ကောန်ဂကူမန်

       ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် 

       ဂလာန်ညးဇန်လိက် 
                      
လိက်အုပ်ဍောတ် “ ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ” ဝွံ ရန်ကဵုသၟတ်မန် အဝဲမံၚ်ဘာအဝဲဇူဘာတၟိတၟိတအ် သွက်ဂွံတီအာ ပရေၚ်ဂကူ၊ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ပၞာန်၊ ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်၊ ပရေၚ်ပညာ ကေုာံ ပရေၚ်မန် ပ္ဍဲအဝၚ်တိက်တအ် 
ၜိုတ်ဒးရးပြဟ်ဟ်မာန်တုဲ ဂလာန်တၚ်ဏှ်နွံကဵုရှ်သာတအ်ဂှ် ၜိုတ်ကပှ်ဂၠာဲ ချပ်ဗစာဂွံ ချူဇန်တက်ပ္တိတ်ဏာရ။  ဂလာန်တအ်ဏံဂှ် တိတ်ကၠုၚ်နူက္ဍဟ် ညးဇန်လိက်ဖအိုတ် ဟွံသေၚ်၊ ဂလာန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် နွံပ္ဍဲလိက်ဂွံကေၚ်ဗှ်တၚ် နၚ် ဇကုစှ်ေစိုတ် ဒုၚ်တဲ မာန် ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုကုဂကူမန်ဟေၚ် ရုဲစှ် ချူပြေၚ်တက် ပ္တိတ်ဏာရောၚ်။ 
   သၟတ်မန်ညးဂွံဗှ် ဂွံတီကေတ်ဂလာန်တအ်ဏံ အနာဂတ်ဂတတေံ ကဵုဂွံဒှ်ညးဆာန်ဂကူမန် ညးကၠောန်ပရေၚ်ဂကူမန် ညးအာက္ဍိုပ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူမန်မာန်ညိ။
                      ✍ၜိုပ်ဍာဲ✍
                  (၁)
            ပရေၚ်ဂကူ 
၁။ ဂကူမွဲမွဲဟီုဂှ် ဂကောံမၞိဟ် မံၚ်စံၚ်တန်တဴကၠုၚ်လဝ်မွဲစွံလအ်လ ကဵုသၞာံအခါ (လ္ၚီသၞာံ -ဠက်သၞာံ) အရေဝ် -လိက် - ယေန်သၞာၚ်အခိုက် ကၞာတုပ်၊ ကံကုသဵုဆက်စပ် (အခေါၚ်အရာ သၠဲလး/ဍန်ဂြက်တုပ်) တအ်ဂှ် ဒှ်မွဲဂကူရ။ 

၂။ ဇုဇဗဴလပိုဲနူကၠာကၠာတေံဂှ် ဟိုတ်နူညးတအ် ဟိုတ်နူမံၚ်စံၚ်တန်တဴကၠုၚ်မွဲစွံ လအ်လကဵုအခိၚ်တုဲ အရေဝ် - လိက် - ယေန်သၞာၚ် အခိုက်ကၞာပိုဲ ဂွံတုပ်မံၚ်ရောၚ်။
    
     - ဇုဇဗဴလပိုဲတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူမဗဳဇ (ဆီဇာတိ) ဆက်စပ်မံၚ်ညးသ္ကံတုဲ ရုပ်သာ်ပိုဲ မပ္တံ 
အရံၚ်စၞာံ၊ အရံၚ်သော်၊ အရံၚ်မတ်၊ ဗီုပြၚ်ဇကုဇကောဝ်ပိုဲ ဂွံတုပ် (ဝါ) ကြပ်တုပ်မံၚ်ရောၚ်။

  - ဒၟာနူဏံဟေၚ် ဂကူမသဆက်စပ်မံၚ်ရဂှ် ပိုဲတီ၊ ပိုက်တံဂၠာဲရိုဟ်မ္ဂး ဂကူမန်တအ်ဂှ် ဒှ်မသ ကောဒေံ ကြပ်ပ် (ဝါ) သ္ၚောဲသ္ၚောဲဖအိုတ်ရရောၚ်။ 

၃။ ကောဒေံဂှ် ဒှ်မသကြပ်ပ် ဂကူဂှ် ဒှ်မသသ္ၚောဲသ္ၚောဲ ဗီုဆာန်ကောဒေံဂှ် ဆာန်ဂကူကီုမ္ဂး မန်ပိုဲမုက်မတ် ယးတၟးဂကူပိုဲဗၠးၜးရောၚ်။
              (၂)
၄။ ဂကူမၞးဒှ်မံၚ်ဍိက်မ္ဂး မၞးကီု ကောဒေံမၞးကီု ဒှ်ဗက်ဍိက် ဒးဒုၚ်ဇိက်ဖအိုတ်ရ။ ဂကူမၞးဗၠးၜးမ္ဂး မၞးကီု ကောဒေံမၞးကီု ဗၠးၜးသၠဲလးဇၞော်မောဝ် ဖအိုတ်ရောၚ်။  

၅။ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက် ဒှ်မံၚ်ဒဒိုက်ဂှ်ဟွံရံၚ်၊ ရံၚ် သွက်ဇကုတုဲ ပဲါဒဴအာဌာန်တၞဟ်ဟ်ဂှ် ဒှ်ညး ဒှ်ဂြိပ်ဒဴ မာန်ဗက်စရ။ 

၆။ ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဒေသဇကု ဇကုဟွံမံၚ် ရန်ကဵုသြန်တုဲ အာထောံဌာန်တၞဟ်မ္ဂး ဂကူညးတၞဟ် လုပ်ကၠုၚ်ဗပေၚ်ဒၞာဲရောၚ်။ ဒှ်သာ်ဂှ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဇကု ဒှ်အာဌာန်ညးတၞဟ်ရောၚ်။ 

၇။ မန်တအ်အာဍုၚ်သ္အာၚ် ဂၠာဲသြန်ဂှ် ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုပူဂဵုရဂၠိုၚ် ဍုၚ်ကွာန်မန် ဒှ်အာဍုၚ်ကွာန်ဂကူညးတၞဟ်ဂှ် ဂွံကလေၚ် ပလေဝ်ဟွံလောဲ လေၚ်ဆောံသွက် ဂကူဇၞော်ဇၞော် ဒဵုကဵုဂကူကၠေံကၠက် ဒှ်မာန်ရောၚ်။

၈။ ဂကူတုပ်မ္ဂး ဒးရီုဗၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်ရောၚ်။ဂကူကြုက်၊ ဂကူဂလာ၊ (မူသလေမ်)တအ် ရီုဗၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်ခိုဟ်တုဲ  ဂကူဍေံတအ် ဇၞော်မောဝ်ပြာကတ်ရောၚ်။ 

၉။ မၞိဟ်ဂကူတုပ်တအ်ဂှ် ကံကုသဵုဆက်စပ်မံၚ် ညးသ္ကအ်ရောၚ်တုဲ ဒးညဳသာညးသ္ကအ် ဒးရီုဗၚ်ညးသ္ကအ်။ 
ဟွံညဳသာ ဟွံရံၚ်စံၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်မ္ဂး ညးလေဝ်ဒှ်ဒဒိုက် အဲလေဝ်ဒှ်ဒဒိုက် တၞီဗၠိုက်အာ အလုံဂကူရောၚ်။  
                  (၃)
၁၀။ ကၠဵုတအ်ဂှ် ဟွံဝိုတ်တၠ၊ မၞိဟ်ဝိုတ်မံၚ်မသ ဂကူတအ်ဂှ် ပရေံစိုပ်ကဆံၚ်လဵု ချပ်ဗ္စာညိ။

၁၁။ ပြံၚ်အာမံၚ် ဍုၚ်ညးတၞဟ် ဌာန်ညးတၞဟ်မ္ဂး ဒးဗက်မံၚ် အခိုက်ညးတၞဟ်ရောၚ်တုဲ လက်သဏ်ဂကူဇကု ဗၠိုက်တၞီအာရ၊ ကၞောတ်တဲ (စိုပ်အဆက်ကောန် အဆက်စဴ) ဒှ်အာ ဂကူညးတၞဟ်တွဵုရ။

၁၂။ ဘဝဍိက်ဂှ် ပါဲဒဴကေတ်ဟွံဗၠး၊ အာမံၚ်ဍုၚ်ညး ဒးမံၚ်သၟဝ်တဲဂကူညးရ၊ ကုသဵုခိုဟ်မ္ဂး ဘဝဍိက်ကဆံၚ်သၠုၚ်ညိဟေၚ် ဒှ်မာန်ရောၚ်။သ္ဂောံဗၠးတိတ် နူဘဝဍိက်မာန် ဌာန်ဒေသ ဂကူဇကုဂှ် သ္ပသ္ဇိုၚ်တုဲ ဒးလွဳဒြဟတ် ဒးဒက်ပတန်အာရောၚ်။

၁၃။ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက် ဒှ်မံၚ်ဒဒိုက်ဂှ် ဟွံရံၚ်၊ ရံၚ်ကဵုဖဵုဂုဏ်ဇကုတုဲ ကၠောန်မံၚ်သွက် ညးဍဵုဍိက်ဂကူဇကုဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ကၠက်ဂကူ ဒှ်မၞိဟ်ဂကူတဝ်မုဲဟွံသေၚ်ဟာ?။

၁၄။ ပိုဲဒးဒုၚ်ဒှ်မံၚ်ဍိက်ဂှ် ဟိုတ်နူကဵုကံကုသဵုဘဝအတိက်ဟွံသေၚ်၊ ဟိုတ်နူကဵု ပိုဲဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်တုဲ ညးတၞဟ်ဂွံသ္ပဂွံအုပ်ဓလီုမံၚ်ရောၚ်။
                 (၄)
၁၅။ ဂကူဟွံမိက်ဒုၚ် သ္ပဍိက်ညးတၞဟ်တအ်ဂှ် ညးတၞဟ်လေဝ် ဟွံမိက်သ္ပဍိက်ရ၊ ဟိုတ်ဍေံဂှ် ဖဵု ဂုဏ်ညးဟွံမွဲ သီုဒှ်အန္တယ်ကုညးမာန်တုဲ ညးဟွံမိက်သ္ပရောၚ်။

၁၆။ ကံကုသဵုဂကူမွဲမွဲဂှ် နွံလ္တူပရေၚ်လွဳပရာ ကေုာံ ပရေၚ်ညဳသာပ္ဍဲဂကူဂှ်ရ။

၁၇။ ဂကူဟွံမွဲကုဍုၚ် စရာဲဂွံဇၞော်သၠုၚ်ပြာကတ် ဗီုညးတၞဟ်ဒှ်ဟွံမာန်။ 

    - ဂကူဟွံမွဲကုအခေါၚ်ပရေၚ်ဂကူဇကုဇကုဖန် သ္ဂောံ တန်ကြန်အာဍာ်ဇမၠိၚ် ဒှ်ဟွံမာန်။
 
    - ဂကူဟွံမွဲကုဒပ်ပၞာန် ညးသ္ပမာန်ဍဵုဍိုက် ဒးဗၠိုက်တၞီအာ ပြဟ်ဟ်ရောၚ်။

၁၈။ လ္ၚတ်ဝၚ်ဂကူ သွက်ဂွံကြီုကြဴမံၚ်ဟွံသေၚ်၊လ္ၚတ်ဝၚ်ဂကူ သွက်ဂွံတီ အာဲကၟာဲဟေၚ်၊ တီအာဲကၟာဲတုဲ ညံၚ်သ္ဂောံစိုပ်တဲဂကူဇကု ဒးပြုပြေၚ်။

၁၉။ အရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲ လိက်ပတ်ဘာသာမွဲမွဲဂှ် ဟွံဒှ်အထက်အပၚ်ကု ပရေၚ်ဂယိုၚ်လမျီုမ္ဂး မၞိဟ်တအ်ဟွံစွံ ၚုဟ်မး ဟွံမိက်ကတ်ဗတောန် စကာအောန်ကၠုၚ်တုဲ အရေဝ်၊လိက်ပတ်၊ ဘာသာ ဗၠိုက်တၞီစှ်ေအာတွဵုရ။ 
                    (၅)
   ညးမဂွံလဝ်အဝဵုတအ် တီလဝ်ဒဒှ်ဏံတုဲ ကၟာတ် ဒၞာလဝ်၊ အရေဝ်၊ လိက်ပတ် ဂကူကောန်
ဍုၚ်အရၚ်တအ် ညံၚ်ဟွံဂွံစကာ အပ္ဍဲရုၚ် အပ္ဍဲသၞောဝ်တအ်ဂှ် သွက်ဂွံၚိတ်ကလက်ဂကူ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ်။ 

၂၀။ လ္ၚဴမွဲမဟွံဒှ်ကၠေၚ်၊ ပလေၚ်မွဲမဟွံဒှ်ကွာၚ် ဟီု ကၠာလေဝ် ဂကူတၞဟ်မွဲ စိုပ်ကၠုၚ်ကွာန်ဇကု ဍေံဟွံဟီုအရေဝ်ဇကု ဇကုမၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဗက်ဟီု မံၚ်အရေဝ်ဍေံဂှ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူဇကု ဟွံသဝ်အာနူဍေံဟာ။

၂၁။ မၞိဟ်ကၠုၚ်ပၠံၚ်တိဍာ်ဂကူဇကု ၚိတ်ကလက်ဂကူ ဇကုဂှ်စွံစိုတ်သၠဲသၠဲဒုၚ်လဝ်တဲမ္ဂး မၞးဂှ် မၞိဟ်ဆာန်ဂကူဟွံသေၚ် ဒှ်မၞိဟ်ဒုၚ်စကာသၞ ဗပေၚ်ပၟိက်သၞ ဒှ်မၞိဟ်ကလက်ဂကူ ဇကုကီုရ။

၂၂။ ဂကူမွဲမွဲ မိက်ဂွံဒက်ပ္တန်ကၟိန်ဍုၚ်ဗၠးၜး သွက်ဂကူ ဇကုမ္ဂး မ္ၚးနူဌာန်ဒတန် ဇုဇဗဴလဂကူဇကုတုဲ
ဒၞာဲဒေသတၞဟ် ဒက်ပ္တန်ဟွံလောဲရ။
 
၂၃။ ပ္ဍဲလိုက်ဏံ ဒြပ်ရတ်ၚုဟ်မးဇၞော်နူကၟိန်ဍုၚ်ဗၠးၜးဂှ် ဟွံမွဲရ။ ဟိုတ်နူၚုဟ်မးဇၞော်ဂၠိုၚ်ဟေၚ် မၞိဟ်တအ် ဒုၚ်သၠာဲမံၚ်ကုဆီပဠက် လမျီု ဗွဲမဂၠိုၚ် ရောၚ်။

၂၄။ ဆာန်ဂကူမန်ဍာံမ္ဂး မဇဂကူမန်ညံၚ်ဟွံဂွံကၠေံကၠက်အာဂှ် ဒးထိၚ်ဒဝ်အာရောၚ်။မဇဂကူမန် ညံၚ်ဟွံဂွံကၠေံကၠက် ပရေၚ်ဘဝဂကူမန် မန်ဒးဖန်ဖက်ကေတ်တ်ရောၚ်။ မဇဂကူမန် ညံၚ်ဂွံတန်ကြန် ဍုၚ်မန်ဗၠးၜးပိုဲ ဒးပ္တန်ရောၚ်။

၂၅။ မိက်ဂွံတီအာဲ ဒးဂၠာဲရၚ်ဝၚ်အတိက်၊ ဝၚ်အတိက်ဟွံရံၚ် ဆီပြံၚ်ဒှ်ဍိက်။(ကျာ်ဇၞော်ဘာဒေါဝ် ကွာန်တံၚ်ပရၚ်)

၂၆။ မိက်ဂွံကဵုဂကူဗၠးၜးမ္ဂး အလုံဂကူမန်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ညံၚ်သ္ဂောံသၠုၚ်၊ ညံၚ်သ္ဂောံမြဟ်မြဴကၠုၚ်ဂှ် ဒးကၠောန်ကၠာအိုတ်ရောၚ်။စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူသၠုၚ် မံၚ် ဟေၚ်ဒုၚ်ဒဒိုက်၊ ဒုၚ်ဂိ၊ ဒုၚ်ကဵုမာန် စိုတ်ဓါတ် ဆာန်ဂကူ မြဟ်မြဴဟေၚ် ဒုၚ်ထံၚ် ဒုၚ်ချိုတ် သွက်ဂကူမာန်ရောၚ်။

၂၇။ မၞိဟ်ကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူတအ်ဂှ် ၜိုန်ယောၚ်ယာနွံကၠာလေဝ် ဆဵုဂဗဂၠိုၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ကၠောန်ဒး အံၚ်ဇၞး မာန်မံၚ်ရောၚ်။မၞိဟ်ဟီုကေတ်သၟးသၟးတအ်ဂှ် အခိၚ်လဵုလေဝ် အံၚ်ဇၞးမာန်ဟွံသေၚ်၊ဟိုတ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်ဗီုလဵု ဒးထိုၚ်သးထေက် သ္ၚဳဂၠိပ်ညိ။

၂၈။ မၞိဟ်မွဲမွဲ ပူဂဵုဆာန်ဂကူဟွံသေၚ်၊ ကလၚ်အရေဝ်ညးသၟး ဟွံတီ၊ ဒးရံၚ်လ္တူ ကမၠောန် ပွညးတအ်ရောၚ်။ 

၂၉။ ဒုၚ်ယၟုကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ဂးတုဲ ရေက်ကးပ္တိတ်မံၚ်ပရဲ လ္တူကမၠောန်ဂကူမ္ဂး ပရေံနူ ဟွံကၠောန်ပရေၚ်ဂကူဏီ။
   
၃၀။ ဘဝဂတမုဒှ်ဂှ် ညးလဵုလေဝ်တီချိုတ်ပၠိုတ် ဟွံသေၚ်၊ ကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်ဍုၚ်
ပရေၚ်ညးဂမၠိုၚ် ညံၚ်စိုပ်တရဴမ္ဂး မၞိဟ်ချိုတ်အာလေဝ် ဝၚ်ခိုဟ်မွဲ ဂွံဒုၚ်စချိုတ်ပၠိုတ်အာရောၚ်။ 

၃၁။ ဂၠာဲဒြပ်ရန်သွက်ကောန် ဗတောန်ကွတ် ရန်သွက်ဇကုဖဵု ညးဂမၠိုၚ်ဟွံဒှ်မ္ဂး ညးမွဲဟွံထိုၚ်သးဝၚ်ခိုဟ်ဟွံၜက်သှ်ေရ။

၃၂။ မၞိဟ်မွဲမွဲ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူၜိုတ်လဵုနွံဂှ် မိက်ဂွံတီမ္ဂး ၜိုတ်လဵုညးဒုၚ်ဂိ ဒုၚ်အိုတ် ဒုၚ်ကၠောန်မံၚ် သွက်ဂကူဂှ် ရံၚ်ညိ၊ လ္တူအရေဝ်ညးသၟး သ္ပသ္ဂုတ်သွာတ်ညိ။

၃၃။ ဆာန်ကၠအ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ဒၞးဒပ်၊ ဆာန်ဒြပ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ပရေၚ်ဂီုကၠီု ဆာန်ဂကူဆာန်ဍုၚ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ဒပ်ပၞာန် ရောၚ်။

၃၄။ ဂကူမွဲမွဲ ဂွံဇၞော်မောဝ်တဴတက်ပြာကတ်မံၚ်ဂှ် ချိုတ်တုပ်ဂျိုၚ်တုပ် ဝါတ်တုပ်သိုက်တုပ် ညဳညဳသာသာ ရုန်ဂစာန်ထတ်ထပါ်ကၠုၚ် အခက်အခုဲနာနာ၊ တဝ်စၞေဟ်သၞနာနာမွဲစွံ လအ်ကဵုသၞာံအခါရောၚ်၊ အခိုက်ဏံ လီုလာ်ယောၚ်ယာအာမ္ဂး ဒှ်ဍိက်ညးတၞဟ်ရ။ 

၃၅။ မၞိဟ်ဟွံတီဂုဏ်မိမ ဂုဏ်အစာ ဂုဏ်ဂကူတအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဟွံတီဂုဏ်ညးတၞဟ် ဒှ်မၞိဟ်သစ္စဟွံမွဲတုဲ ပရေံနူသတ်တိစ္ဆာန်ဏီရ။
                        (၈)

၃၆။ ကြက်ဂကူဂှ် အရေဝ်၊ ကြက်အရေဝ်ဂှ် လိက်ပတ် ဆာန်ဂကူဇကုမ္ဂး ထိၚ်ဒဝ်အရေဝ် လိက်ပတ်ဂကူဇကုအိုတ်ညိ။

၃၇။ သ္ဂောံထိၚ်ဒဝ်အာအရေဝ်ဂကူဇကုမာန်
မန်ကုမန် ဟီုအရေဝ်မန်အိုတ်ညိ၊ဟီုအရေဝ်မန်မ္ဂး အရေဝ်ညးတၞဟ် လ္ပကဵုပြံက်နှဴ၊ ပြံက်နှဴမံၚ်အရေဝ်ညးတၞဟ်မ္ဂး အရေဝ်ဂကူဇကုဂှ် ကၠာဲအာတုဲ လအ်မ္ဂး ကၠေံကၠက် အာရောၚ်။

၃၈။ ဂကူမန်ကောန်ဗုဒ္ဓသာသာတအ် ဗီုစိုတ်ဓါတ်ပ္ဍဲအရာကဵုဒါန်သ္ပကုသဵုဂှ် ယဝ်ထံက်ပၚ် ပ္ဍဲပရေၚ်ကမၠောန်ဂကူကီုမ္ဂး ဂကူပိုဲဇၞော်မောဝ် တဴတက်တိုန်ပြဟ်ဟ် ဗွဲစၟတ်ရောၚ်။

၃၉။ မၞိဟ်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ၜိုတ်လဵုဇြိုဟ်နက်ရောဂှ် အခါဆဵုဂဗကြေပ်ဂြတ်ဟေၚ် တီကေတ်မာန်ရ။ အခါကြေပ်ဂြတ် ဝေၚ်ပဲါ၊ အခိၚ်သၠဲလးမ္ဂး လုပ်ဗဒဲါ၊ ကြပ်ကၠုၚ်ပေဲါအံၚ်ဇၞးမ္ဂး ပၠံၚ်ဒၞာဲ ပွသာ်ဏံဂှ် ပွရဲဗက်သာတအ်ရောၚ်။

၄၀။ ဂွံမံၚ်ပ္ဍဲတိဇကု သ္ၚိဇကုဂှ် ၜိုန်ဝါတ်ဒိုက်ကၠာလေဝ် သိက္ခာနွံဂၠိုၚ်နူ ဒးမံၚ်ပ္ဍဲတိညးတၞဟ် သ္ၚိညးတၞဟ်ဏီ၊ ပ္ဍဲသ္ၚိဇကု ဒးစပုၚ်ၜိုတ်လေဝ် ခိုဟ်နူဒးအာတ်စ ပ္ဍဲသ္ၚိညးတၞဟ်ဏီရ။

၄၁။ ဂကူမန်တအ် ၜိုတ်လဵုဝါတ်တ် စိုတ်ဓါတ်ဂွိၚ်ဖေက်ဂကူ ကၠက်နွံမံၚ်မ္ဂး ပရေၚ်ဗၠးၜးဂကူဂှ် ကၠောန်ဂွံမံၚ်ဏီ။ဂကူမန်တအ် ၜိုတ်လဵုလောဲလောဲ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ဟွံမွဲရမ္ဂး ပရေၚ်ဗၠးၜးဂကူဂှ် ကၠောန်ဟွံလောဲရ။

၄၂။ ဟိုတ်နူစိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူထတ် ကၠောန်သွက်ဂကူတုဲ ဒးဒုၚ်ချိုတ်အာဂှ် လ္ပဂွိၚ်လ္ပဖေက်စိုတ်လ္ပလီု ချိုတ်ဂှ်ညးလဵုမွဲပါဲဟွံဗၠး၊ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက်ဖိုဟ် ဇကုတိက်မံၚ်မိပ်မံၚ်တုဲ ဒးချိုတ်အာဂှ် ထေက်ကဵု ဒးဂွကဵုညးဂမၠိုၚ်။
 
၄၃။ မၞိဟ်မွဲမွဲ အယုက်ၜိုတ်လဵုဂၠိၚ်ၚ် ပိုန်ဒြပ်ၜိုတ်လဵုသၠဲသၠဲ နွံမံၚ်ပ္ဍဲဘဝဍိက်မ္ဂး ဝၚ်လျးတၟးမာန်ဟွံသေၚ်၊ ၜိုန်ဒှ်သၟိၚ်မွဲမွဲဒၞာဲ ၜိုန်ဝၚ်နာဲဒယှ်လေဝ် ဒှ်ဍိက်ကဆံၚ်သၠုၚ်၊ ဍိက် ဒယှ်မွဲဟေၚ်တုဲ သိက္ခာဟွံမွဲရ။ 

၄၄။ ဝၚ်ဂှ်ညးဇၞးတအ်ဟေၚ် အခေါၚ်ချူခၞံဂၠိုၚ်တုဲ ညးဂမၠိုၚ်စိုတ်လုပ်စရ။

၄၅။ ဟီုကြီုမံၚ်ဝၚ်အတိက် ဇကုဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်ဂှ် ဂွကဵုလေပ်ညိ။
        
၄၆။ ကူချပ်ရံၚ်အးအး မၞိဟ်ဟွံဂွံဒုၚ်စလဝ် အာဲကၟာဲဂကူ နွံမံၚ်ကီုရဟာ၊ ဒုၚ်စလဝ်အာဲကၟာဲဂကူတုဲ ဟွံတီဂုဏ်ဂကူ ဟွံကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ  ဟွံရီုဗၚ်ဂကူမ္ဂး ဒှ်မၞိဟ်ဟွံတီတာလျိုၚ် ဒှ်ပွမၞိဟ် အရိုၚ်တအ်ရောၚ်။
                   (၁၀)
 ၄၇။ မၞိဟ်ကၠာတေံကၠောန်ဗဒှ်ကၠုၚ်လဝ်ဂှ် မၞိဟ်တ္ၚဲဏံ ဒုၚ်စသိုၚ်၊ မၞိဟ်တ္ၚဲဏံကၠောန်ဗဒှ်လဝ်တအ်ဂှ် မၞိဟ်တ္ၚဲယးတေံဒုၚ်စသိုၚ်ရ။ လၟေၚ်ဓမ္မတာဏံဂှ် တီကၠိုဟ်တုဲ သွက်မဇဂကူပိုဲ တ္ၚဲယးတေံ သ္ဂောံဒုၚ်စသိုၚ်ခိုဟ်ဟ်မာန် ပိုဲဒးဂစာန်ကၠောန် ကဵုရောၚ်ဂှ် ဒှ်တာလျိုၚ်ပရေၚ်မၞိဟ်ရ။

၄၈။ မၞိဟ်တုပ်ပ် ပိုဲဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်ဂကူတၞဟ်မ္ဂး ၚုဟ်မးဂကူပိုဲပၠိုတ် ဝၚ်ဂကူပိုဲ ကၠေံအိုတ်အာရောၚ်။ 

၄၉။ တၠအဝဵုတအ်ဂှ် ထ္ၜးဟိုတ်ကဵုစဵုဒၞာဖဵုဂုဏ်ဂကူတုဲ ရပ်လဝ်အဝဵုသၟးရ၊ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အခါသရုပ်ဇာတ်မ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုကုဂကူဂှ် အောန်အာနူအန္တယ်ကုဂကူ သာ်ဂှ်သၟး ဂွံဆဵုကၠုၚ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၆၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ပရေၚ်မန်ပ္ဍဲဝၚ်အတိက်   ပရေၚ်တဲသွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       ပရေၚ်မန်ပ္ဍဲဝၚ်အတိက်

၁။ လ္ၚတ်ဝၚ်တမၠာ အာသ္ဂောံတီဂၠံၚ်
     ဆီဒၞာဲမန်ခံၚ်    လံၚ်ဗပေၚ်ကဵုဇြဟတ်
     လ္ၚတ်ဒၞာဲမန်သဝ်  ဗဝ်ဗပေၚ်ပလေဝ်ဒး။
     မိက်ဂွံဗၠးၜး        ဒးကၠးဝၚ်အတိက်
     ဟွံတီဝၚ်အတိက် ဆီပြံၚ်ဒှ်ဍိက်မာန်။

၂။ ဂကူမန်ပိုဲဂှ် ကၠုၚ်နူမဇမန်ဂေါလွာ် ဂကောံဂကူမန်ခမာရ။ ဒေသမူလမန်ခမာတအ်ဂှ် ကုန်ဒဵုမန်ဂေါလဳယျာ လပါ်သၟဝ်ကျာ ကန္တာရဗတဳ (ဂၚ်ဗတဳ) ဂေါဗဳရ။

၃။ ဒၞာဲတေံဝွံ ဟိုတ်နူဥတုရာသဳဟွံခိုဟ်တုဲ ဆုဲပြံၚ်စှ်ေမံၚ် ပ္ဍဲဗလးပရၚ်ဝဳယာန်ဇြဳကျာန်န် (ပ္ဍဲဍုၚ်ကြုက်လပါ်ဗၟံက်) ဂှ် သၞာံ ဗွဲမလအ်လ ကၠောန်ကၠုၚ်ဝါဗ္ၚတဵုသြောံရ၊ မန်ခမာတအ် သြောံသ္ၚုဇွောံမသၠဲလးမံၚ်ဂှ် ဂကူတၞဟ်ကၠုၚ်ပၠံၚ်ၜးဂၠိုၚ်ကဵုဝါ ဂၠိုၚ်ကဵုသၞာံတုဲ နူဂှ်ထပ်ဆုဲပြံၚ်ကၠုၚ် လပါ်ပလိုတ်သၠုၚ်ကျာ (နေရတိ) မွဲက္ဍိုပ်တုဲမွဲက္ဍိုပ်ရ၊ ဟိုတ်နူဂှ် ပြးအာညးသကအ်တုဲ လအ်ညိဒှ်အာဂကူတၞဟ်ခြာရ။

၄။ ဂကူမွဲကရောံ လုပ်ဂကောံဂကူမန်ခမာတအ်ဂှ် ဗဳယေက်နာမ်၊ ခမာ (ခမေန်)၊ မန်၊ ပလံၚ်(တအၚ်)၊ ဝ(လဝ)၊ မုန္ဒ (ဍုၚ်အိန္ဒိယသၠုၚ်ကျာ)၊သာန်တာ၊ (ဍုၚ်အိန္ဒိယ/ ဗေန်ဂလာဒက်)၊ ခါဇြဳ (ဍုၚ်အိန္ဒိယ တွဵုရးဍုၚ်အာသာံ) တအ်ရ။

၅။ ဂကူမန်တအ်ဂှ် နူအခိၚ်ၜိုတ် (BC-၂၀၀၀) တေံ ဆုဲပြံၚ်တိတ်နူဒေသပြၚ်ၜဳယာန်ဇြဳကျာန်တုဲ စှ်ေအာလပါ်ဒိုဟ်နေရတိ (ပလိုတ်သၠုၚ်ကျာ) ဖျေံသဇိုၚ်ပ္ဍဲဒေသ (ခါလၟုဟ်ကော်) ကၟိန်ဍုၚ်သေံဒကုတ်သၠုၚ်ကျာ ကေုာံ ကၟိန်ဍုၚ် မန်ဗၟာ ဒကုတ်သၠုၚ်ကျာကျာတအ်ရ။ 

၆။ အခိၚ်ၜိုတ် (BC-၁၀၀၀) ဂှ် မန်တအ် ဒက်ပ္တန်ကၠုၚ် ဍုၚ်သုဓမ္မဝတဳ ပ္ဍဲဒၞာဲတမ်ဒဵုကေလာသ ခါလၟုဟ်နွံသၟဝ်ကျာ ဍုၚ်သဓီုၜိုတ်(၃၀)တိုၚ်၊ ပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ၜဳလၚ်၊ တွဵုရးဍုၚ်မန်ရ၊ ဍုၚ်ဝွံ သၟိၚ်မန် (၂၄) အဆက်သ္ပကၠုၚ်သၟိၚ် ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ်ရ၊ ကြဴဏံပြံၚ်သၠာဲယၟုဍုၚ် သုဘိန္နနာဂရတုဲ ဆက်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၟိၚ် (၃) အဆက်ပၠန်ရ။

၇။ နူဍုၚ်သုဘိန္နနာဂရဂှ် ပြံၚ်ဆုဲအာပတန်ဍုၚ် ရာဇာဌာနဳ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ဒၞာဲဍုၚ်သဓီုလၟုဟ်တုဲ အဆက်သၟိၚ် ဥမဵု (၅) အဆက် အဆက်သၟိၚ်သဳဟသုဓမ္မရာဇာ (၅၇)အဆက်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ။ ကြဴအိုတ် လက်ထက်သၟိၚ်မနဟဝ် သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၆၀၁) ခရေတ် (၁၀၅၇)ဍုၚ် (၄၁၉)ဂိတုဇှ်ေ(၁၁)မံက်ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ပလီုသီုရပ်ဏာသၟိၚ်မနုဟဝ် ကေတ်ဏာဂြပ်ရတ် သီုပိဋကတ်တအ်ရ။ ခေတ်တေံယၟုဍုၚ်ရာဇာဌာနဳဂှ် ဒှ်မံၚ် ယၟုကၟိန်ဍုၚ်ရ)

၈။ ပ္ဍဲရးလ္ဂုၚ် ပွိုၚ်ဍုၚ်ကျိုက်တာန် ဒၞာဲကွာန်ပါဒဇၞော်လၟုဟ်ဂှ် ပ္ဍဲမဟာသက္ကရာဇ်(၉၈)တေံ ကောန်ဨကရာဇ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘိမ္မိ မနွံယၟု တိဿဘောဂသေန အာပတန်လဝ်ဍုၚ်ပါဒတုဲ အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၟိၚ်(၃၄)အဆက် ပွိုၚ်ကာလၜိုတ်(၈၀၀)သၞာံရ။

၉။ ပ္ဍဲဒၞာဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်လေဝ် သၟိၚ်ဥက္ကလာပ ပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ် တြိဂုမ္ဗတုဲ သၟိၚ်ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ် (၃၂) အဆက်ရ။

၁၀။ သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၁၁၆)၊ ခရေတ် (၅၇၃)ဂှ် အဆက်သၟိၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏမ္မိ သမလ၊ ဝိမလ ကောဒေံၜါသ္ပက္ဍိုပ်တုဲ အာပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ် ဟံသာဝတဳရ။ သၟိၚ်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ် (၁၇) ဒတောဝ်၊ စိုပ်လက်ထက်သၟိၚ်တိဿသက္ကရာဇ်သာသနာ ('၁၄၈၇)၊ ခရေတ် (၁၀၄၃)ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာနူဍုၚ် ဗကာံအာဗ္တိုက်ပလီုထောံရ။

၁၁။ ဂကူမန်ကု ဂကူခမာတအ် ပံၚ်တုဲ ပ္ဍဲကာလသက္ကရာဇ်ခရေတ် AD- မွဲဗွဝ်ကၠံသၞာံ  ဒဵု (၆) ဗွဝ်ကၠံသၞာံဂှ် ပ္တန်ကၠုၚ်လဝ်ဍုၚ်ဇၞော်သၠဲ (အေမ်ပါရာ) မနွံယၟု ဖူနာံရ။ ပ္ဍဲ (၆) ဗွဝ်ကၠံသၞာံဂှ် မန်ကုခမာပြးအာတုဲ မန်တအ်ဒက်ပ္တန်ကၠုၚ် ကၟိန်ဍုၚ်ဒွါရဝတဳ ဒဵုစိုပ် (၁၁) ဗွဝ်ကၠံသၞာံ (သၞာံ-၁၀၂၂) သ္ပလဝ်သဇိုၚ်အပ္ဍဲဒေသကၟိန်ဍုၚ်သေံ ဒကုတ်သၠုၚ်ကျာလၟုဟ်ဏံရ။ ကၟိန်ဍုၚ်ဒွါရဝတဳဂှ် သၟိၚ်ခမာသူရိယဝါရမာန် ပဌမကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ ဒးလီုအာရ။

၁၂။ သက္ကရာဇ်ခရေတ် (AD-၆၆၃) (၇-ဗွဝ်ကၠံသၞာံ) ဂှ် ဨကရာဇ်ဗြဴ စာဓမ္မဒေဝဳ စပ္တန်ကၠုၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မန် ဟရိပုဥ္ဇ(ဒၞာဲဍုၚ်လာံဖုန် လၟုဟ်နွံသၠုၚ်ကျာ ဍုၚ်ဇျှၚ်မာဲၜိုတ် ၃၀ ဂဳလဵုမဳတာ)ဂှ်တုဲ သၟိၚ်မန်တအ် ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ် (၄၉) ဒတောဝ်ရ၊ စိုပ်အခိၚ်သၟိၚ်မန် ဗညာယိဗအုပ်ဓုပ်လဝ်ပ္ဍဲ (၁၃)ဗွဝ်ကၠံသၞာံ (AD-၁၂၉၃)ဂှ် သၟိၚ်သေံမၚ်ရာဲကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ ဒးလီုအာရ။

၁၃။ အခိၚ်ကၟိန်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ၊ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ၊ ဒွါရဝတဳ၊ ဟရိပုဥ္ဇ တအ်တန်မံၚ်တေံဂှ် ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကုမွဲ ဆက်တဲကၠောံဍ ရီုဗၚ်ကၠုၚ်ညးသ္ကအ်နွံရ။

၁၄။ ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ဒှ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ရာဇဌာနဳ ကၟိန်ဍုၚ်မန်ပိုဲဂှ် နွံပိဝါရ။
     
      အလန်ပဌမ-သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၁၁၆) ခရေတ် (၅၇၃) သမလ၊ ဝိမလ တအ် စပ္တန်သၟိၚ် (၁၇)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ၊ ပ္ဍဲသၞာံသာသနာ (၁၅၈၇) ခရေတ် (၁၀၄၃) လက်ထက်သၟိၚ်တိဿ သၟိၚ်ဗၟာနူဍုၚ်ဗကာံကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ လီုအာရ။
     
    အလန်ဒုတိယ-သၞာံခရေတ်(၁၃၆၉)ဂှ် သၟိၚ်ဗညာဥူ (အပါရာဇာဓိရာဇ်) ပြံၚ်အာနူမုတ္တမ၊ ဍုၚ်ဝါန်တအ်တုဲ စပ္တန်၊ သၟိၚ် (၁၁)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၞာံ ခရေတ်(၁၅၃၈) အခိၚ်သၟိၚ်မန် တၠညးဒကာရတ်ပိ ပ္ကၚ်ရၚ်ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာနူတံၚ်ဥူတဗေန်ယှိုဲထဳကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲသီဂွံဏာရ။

    အလန်တတိယ- သၞာံခရေတ် (၁၇၄၀)ဂှ် သၟိၚ်ဗုဒ္ဓကေသဳ ကလေၚ်ပ္တန် သၟိၚ်မန် (၂) ဒတောဝ် ပ္ဍဲခရေတ် (၁၇၅၇) သာသနာ (၂၃၀၁) လက်ထက်သၟိၚ်ဗညာဒလဂှ် သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲလီုအာရ။

၁၅။ ကၟိန်ဍုၚ်မန် ဍုၚ်မုတ္တမ ဒှ်ဍုၚ်ရာဇာဌာနဳဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ခရေတ် (၁၂၈၁) သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ် (မဂဒူ) ပ္တန်ဗဒှ်ကၠုၚ်တုဲ သၟိၚ် (၈)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ။ သၟိၚ်လၟိဟ် (၈) ဗညာဥူဂှ် တန်တဴဂွံပ္ဍဲမုတ္တမ(၁၅)သၞာံတုဲ ပြံၚ်အာပ္တန်ဍုၚ်ရာဇာနဳ ပ္ဍဲဟံသာဝတဳပ္ဍဲသၞာံခရေတ် (၁၃၆၉)ဂှ်ရ။

၁၆။ ဂကူမန်ပိုဲဂှ် အရီုဇၞော်ပ္ဍဲကမၠောန်ပိုန်ဒြပ် ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ပ္ဍဲသာသနာ အကြာဂကူဂမၠိုၚ် ကၟိန်ဍုၚကဂမၠိုၚ် မိက်ဂွံမံၚ်ညဳညဳသာသာ စေတနာခိုဟ်ပြဲ လ္တူညးတၞဟ်ဂၠိုၚ် ပလေဝ်ပခိုၚ်လဝ် ဇြဟတ်ပၞာန်အောန်ရ၊ လ္တူဂှ်ညးတၞဟ်ပ္တိတ်ဏာပရဲ ဍုၚ်မန်တိမန်လပါ်ဗၟံက်တေံဂှ် သေံတအ်ပၠံၚ်ကေတ်ဏာလပါ်ပလိုတ်ဏံဗၟာတအ်ပၠံၚ်ကေတ်ဏာတုဲ ဍုၚ်မန် တိမန် ဒးလေၚ်ဆောံ အာရ။

၁၇။ လ္ၚတ်ရံၚ်ပ္ဍဲဝၚ်မ္ဂး ဂကူမန်ပိုဲ အာပၠံၚ်ဗ္တိုက်ဍုၚ်ညးတၞဟ်ဂွံဆဵုအောန်ကွေံကွေံရ။ မန်ပိုဲတိုန်ဗ္တိုက် ဍုၚ်ဗၟာ အၚ်ဝနွံၜါဝါဓဝ်ရ၊ အလန်ပဌမ-လက်ထက်ရာဇာဓိရာဇ် သၟိၚ်ဗၟာဖရၚ်မၚ်ဂံၚ် (မၚ်းခေါၚ်း) ကေုာံ ဒေံညးပၠံၚ်နန်ဒှ်ပြသၞာဒေံညး စိုပ်ကၠုၚ်အာတ်အရီုအဗၚ်တုဲ ရာဇာဓိရာဇ် ဇက်တိုန်အာ ဗိုၚ်လဝ်ဍုၚ်အၚ်ဝရ။

        ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ခမဳဗၚ်ယသဂြော (စဂြိုဟ်သူမြတ်) တိတ်ဆဵုဂဗ သောၚ်ကလး စၞးသၟိၚ်ဗၟာတုဲ ဟွံဒှ်ဗတိုက် ရုပ်စဴကၠုၚ်ပၞာန်ရ။

        အလန်ဒုတိယ ပ္ဍဲလက်ထက်သၟိၚ်မန်ဗညာဒလ မန်တအ် ဗၠးၜးတိတ် နူသၟဝ်တဲဗၟာတၟိတၟိ အဃောဂစာန်ပလေဝ်ပခိုၚ်မံၚ်ကၟာၚ်ဍုၚ် ကၟာၚ်နန်တုဲဒှ်ဝွံ ပိဂအုံမွဲဂအုံဂှ် သၟိၚ်ဗၟာဒှ်ဂဝိၚ် ဖေက်မန်တအ်. ဇြဟတ်ဗိုန်ခိုၚ်အာတုဲ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ဍုၚ်မန်ရ၊ မန်တအ်လေဝ် ဃရေက်ပကောံဇြဟတ် ဒုၚ်ဗ္တိုက်ဗက်တိုန်အာ သီဂွံဍုၚ်အၚ်ဝ ရပ်ဂွံနၚ်သၟိၚ်ဗၟာရ။ ဗၟာတအ်ကၠုၚ်ဗ္တိုက်မံၚ်ဍုၚ်မန်ဂှ် ခေတ်ဆက်က် ဂၠိုၚ်ကဵုဝါရ။

    တၚ်သမ္တီ။      ။ဗညာဒလတိုန်ဂွံနန်ပွိုၚ် (၄)သၞာံ ရန်လဝ်ဒက်ကၟာၚ်ဍုၚ်ပိထပ် တုဲဂွံမံၚ်ထပ်ဓဝ်ဂှ် ဗၟာတအ်စှ်ေကၠုၚ်ဗ္တိုက်ရ၊ ဗၟာတအ် ဒှ်မံၚ်ဂဝိၚ်ဂှ် မန်တအ်ဂွံလဝ်ဒၞာဲ ပါၚ်ၜဳဨရာဝတဳရောၚ်တုဲ ဇြဟတ်မန်ခိုၚ်ဗိုန်အာမ္ဂး တြၚ်တိတ်ဍုၚ်မ္ၚး ကၠက်အာမာန်ဂှ်မွဲသာ် ဇွောံမသြောံသ္ၚု နူဒေသမန် ဟွံဂွံမ္ဂး စသုၚ်ဟွံရုမ် ဒှ်ဝါတ်မာန်မွဲသာ်တုဲ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ရောၚ်။

၁၈။ ဍုၚ်မန်တိမန်ပိုဲဂှ် နွံပ္ဍဲဇိုၚ်ၜဳဇၞော်တုဲ အာကၠုၚ်ဆက်ဆောံကုဍုၚ်သအာၚ်လောဲသွာကီု တိဗလး တိဝါဒၞာဲတဵုစဂၠိုၚ်ဇြဟတ်ဝဲါခိုဟ်တုဲ ကၠောန်ပ္တိတ်ဇွောံမ သၠဲလးကီု တိဗလးၜဳကြုၚ်ဂၠိုၚ်တုဲ အာကၠုၚ်လောဲသွာကီု၊ ဥတုရာသဳညဳသာဒးရတုဲ ဘဲသဘာဝအောန်ကီုကၚုဲသတ်ဆုဂၠိုၚ်နွံကဵုရှ်သာခိုဟ်ကီုတုဲ ညးတၞဟ်မိက်ဂွံပၠံၚ်ကေတ်မံၚ်ရောၚ်။

၁၉။ သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျ သီဂွံဍုၚ်မန်ဟံသာဝတဳတုဲဂှ် ညံၚ်ဂွံဒှ်အာတိဍာ်ဍေံတအ် လၟိုန်ထာဝရမာန် ဂစိုတ်ကလက်ကၠုၚ်ဂကူမန် ထဍေၚ်ပ္တိတ်ထောံဂကူမန် ၚိတ်ကလက်ကၠုၚ်ဂကူမန် ဗွဲမဓဇန်ကြာန်ရောၚ်။ ကြဴဏံလေဝ် သၟိၚ်ဗၟာ တအ်အဆက်က် ၚိတ်ကလက်ကၠုၚ်မံၚ်ဂကူမန် နဲနာနာဖိုဟ်ရ၊ ဟိုတ်နူဒးဒုၚ်ၚိတ်ကၠုၚ်သာ်ဝွံတုဲ ပ္ဍဲရးဖါသီကုရးဟံသာဝတဳ ဂကူမန်တအ် ဂွံကၠေံအာရောၚ်။

၂၀။ သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျ အခါသီဂွံဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသၞာံ(၁၁၁၉)တေံ မၞိဟ်ချိုတ်အာပ္ဍဲပေဲါဗ္တိုက်ဂှ် ဟွံရိုဟ်မၞိဟ်ဂြိပ်ပဲါဒဴဟွံမာန် သှ်ေမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ခမဳသၚ် (၃၀၀၀)၊ မၞိဟ်ဗြဴနွံကဵုယဲဒဒိုက် (၇၀၀၀) ၊သၟတ်မန်  (၅၀၀၀)၊ ကောန်ၚာ်အဝဲမဴတှ် (၆၀၀၀)၊ တအ် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ်ကၠုၚ်ရ၊ မၞိဟ်ဂြိပ် ပါဲဒဴအာအောပ်မံၚ်အကြာဝါ အကြာကြုၚ် အကြာဂြိုပ် အကြာဒဵု ၜိုတ်ဆဵုညာတ်တအ်ဂှ် အာဂၠာဲ ဗက်ရပ်နၚ်တုဲ ကြိုၚ်စုတ်လဝ်ပ္ဍဲစာတ် (ခရိုၚ်ဇၞော်ဇၞော်)၊ အပံၚ် (၉)စာတ် ပေၚ်တဴထာတ်မံၚ်တအ်ဂှ် စံၚ်ဂစိုတ်ထောံကဵုပၟတ်ယဇ်၊ ရပ်ပကောံဒက်စွံလဝ်ပ္ဍဲပရၚ်ၜဳ ဍာ်ဒဳတိုန်ဟဳဗၠိုက်အာဂှ်လေဝ် ရိုဟ်လၟိဟ်ဟွံမာန်ရ။ပဲါနူဂှ်ဒြပ်ရတ်ကပေါတ်မန် မပတံကဵုနန်၊ ဘာ၊ဒြပ်၊ ကၟာၚ်ဍုၚ်ဂှ် လက်သဏ်ဂကူတအ်ကီု သီုကဵုလိက်ပတ်ပိဋကတ်အၚ်ယန်ဂြန်ဂဥုဲဗေဒၚ်ဝၚ်တြေံတြဟ် ဒှ်အာဲကၟာဲမန်တအ်ဂှ် ဗက်ဂၠာဲစံၚ်ပလီုထောံဖအိုတ်ရ။

၂၁။ မန်တအ် ဟွံမိက်မံၚ်သၟဝ်တဲဗၟာ ပၠန်ဂတးဟွံမာန်တုဲ ဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံ နလၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠိုၚ်ၚ်နွံ (၉ဝါရ၊ အလန် ကၠာအိုတ်ဂှ် လက်ထက်သၟိၚ်နန္ဒ (ကောန်ဗရေအ်နံၚ်)အုပ်ဓုပ်လဝ်ဍုၚ် ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်သာသနာ(၂၁၀၈) ပ္ဍဲ(၁၅၆၅)ဂှ် ဗညာကေန်ဒဴ၊ ဗညာရာံ ကေုာံ မဟာထေရ်ခါန်ဆံၚ်တအ် ပံၚ်ကဵုကောန်သၟိၚ်သေံ နရေဝ်သွောန် တဝ်စၞေဟ်ကဵုဗၟာတုဲ လုပ်အာဍုၚ်သေံဂှ် ကၠာအိုတ် အလန်ကြဴအိုတ်ဂှ် သက္ကရာဇကသာသနာ (၂၃၆၇) AD-(၁၈၂၄) ဒစဵုဒစးကုသၟိၚ်ဗၟာဗဂျဳဒဝ်ဟွံမာန်တုဲ ဒဴအာပၠန်ရ။ ပၠန်ဂတးဟွံမာန်မ္ဂး ဖေက်သၟိၚ်ဗၟာဗက်ဂစိုတ်တုဲ သီုကောန်သီုဗြဴ သီုကောဒေံမသဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံရ၊ သၟိၚ်ကောန်သီုဗြဴ သီုကောဒေံမသဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံရ၊ သၟိၚ်သေံတအ်လေဝ်ကဵုအရီုအဗၚ်ဖျေံကဵုဒၞာဲ ပကောံလဝ်တုဲ သ္ပလဝ်ဇြဟတ်သွက်ဂွံစဵုဒၞာအခါဗၟာတအ်ကၠုၚ် ဗ္တိုက်ရ။

၂၂။ ဍုၚ်ဟံသာဝတဳအဆက်ကြဴအိုတ် ဒးလီုအာပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် (၁၁၁၉) AD-(၁၇၅၇)တုဲဂှ်ပ္ဍဲ AD-(၁၇၆၁) သ္ကိုပ်ပၞာန်တၠဗါန်သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ဗ္တိုက်ကၠုၚ်သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျမွဲဝါ သ္ကိုပ်ပၞာန်ဗညာစိၚ်သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္ဍဲ AD-(၁၇၇၃)ဂှ် ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာတၠညးစိၚ်ဗ္တာၚ်မွဲဝါ၊ ပ္ဍဲ AD-(၁၈၁၄) ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာသေအ်ကူ (စဥ်ကူးမၚ်း) ဂှ်မွဲဝါ။ ညးစဍုၚ်သြေၚ် (သံလျၚ်) နာဲသာတ် ကေုာံ စက္ကာဲ မာံထဝ်လေဝ်တအ် သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္ဍဲ AD-(၁၈၂၄)ဂှ် ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာဗဂျဳဒဝ် မွဲဝါဍုၚ်မန်ညံၚ်ဂွံကလေၚ်မံက် ညးတအ်ဂစာန်ကၠုၚ်နွံရ၊ ပဲါနူပေဲါပၞာန်ဇၞော်ဇၞော်တအ်ဏံ ပေဲါဍောတ်တ်လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ဏီရ။

၂၃။ ကျာ်တြဲဂေါတမ ကလိဂွံသဗ္ဗုတညာဏ် (ကတဵုဒှ်ကျာ်) တုဲပေၚ် (၄၉)တ္ၚဲဂှ် သၟာဗၞိက်ဂကူမန် တပူတဗဝ်အာစိုပ်ကဵုလဝ်ဒါန် ကျာ်တြဲကဵုနၚ်ဓါတ်သော် (၈)တၞုၚ် စဴကၠုၚ်ဌာန်ဇကု အပ်ကဵုသၟိၚ်ဥက္ကလာပ ဒက်လဝ်ကျာ်လ္ဂုၚ်ဂှ် သာသနာကျာ် စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်မန်ရးမည အလန်ပဌမရ။

၂၄။ အပ္ဍဲအခိၚ်ကျာ်ဝွံ (၆)ဝှ် သၟာဗၟိက်ကောန်သေဌဳမန် နူဍုၚ်ဇံၚ်တူ (မောၚ်းတူ) မဟာသလကဵုစူဠသာလတအ်ညးၜါ အာစိုပ်ဂွံကဵုလဝ်ဒါန်ကုကျာ်တြဲ ကျာ်တြဲကဵုနၚ်ဓါတ်သော် (၂)တၞုၚ်ပၠန် ဓါတ်သော်ဝွံဂိုၚ်စွံလဝ် ဇိုၚ်ဍုၚ်ဇံၚ်တူဗွဲမလအ်၊ အလန်ဏံ သာသနာကျာ်စိုပ်ကၠုၚ်တိဍာ်မန်အလန်ဒုတိယရ၊ ဓါတ်သော် ကြဴဏံ အခါသာမလ-ဝိမလတအ် ပ္တန်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳတုဲ ဒက်ပ္တန်ကျာ်မံက်တဴဂှ် သၠိုၚ်လဝ်ဓါတ်ရ။

၂၅။ အခါကျာ် ဂွံ (၈)ဝှ် မဟမထေရ်ဂဝမ္မတိ ကညနိမန်တုဲ ကျာ်တြဲကေုာံသၚ်ဂမၠိုၚ် ကညကၠုၚ် ဍုၚ်မန်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ဂွံလဝ်ဓဝ်ဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်တိဍာ်မန် အလန်တတိယရ။

၂၆။အခိၚ် ကျာ်တြဲဂေါတမ ကညကၠုၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ နကဵုၛာန်စိုပ်ဒၞာဲဍုၚ်ဗဂေါလၟုဟ် ဆဵုဒးၜိုပ်ၜါဍုန်မံၚ် ပ္ဍဲကုန်ပ္တဳဍောတ် မံက်မံၚ်ပ္ဍဲဍာ်ဂှ်တုဲ ကျာ်ကဵုလဝ်ပယျးဒိုဟ် &quot;ပ္ဍဲဌာန်ဏံ မွဲတ္ၚဲကတဵုဒှ် ဍုၚ်ဇၞော်မွဲ သာသနာအဲကျာ်ဂဵုမြဟ်ရာၚ်ဆာဲရောၚ်&quot; သာ်ဝွံ နွံကၠုၚ်ရ။ သ္ပသဇိုၚ်ကဵုနကျာ်တြဲ ဆဵုလဝ်ၜိုပ်ၜါ ကဵုလဝ်ပယျးဒိုဟ်ဂှ်တုဲ အခါတီတန်ဗဒှ်ဍုၚ် ကဵုကၠုၚ်ယၟုဍုၚ်ဟံသာဝတဳ (ဍုၚ်ၜိုပ်) ရောၚ်။ဂကူမန်တအ်လေဝ် စကာကၠုၚ်တဆိပ်သ္ပစၞးဂကူရ။

၂၇။ကျာ်တြဲစဴပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ (၂၃၅)သၞာံ (သက္ကရာဇ်သာသနာ-၂၃၅) ပ္ဍဲရးအိန္ဒိယ ဍုၚ်ပါတလိပုတ် သၟိၚ်အာသောက(သဳရိဓမ္မသောက) ဒုၚ်သ္ပဒကာ မဟာထေရ်မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿ သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္တိုန်သၚ်္ဂါယနာ ဗလးနၚ် မဟာထေရ်သောဏ မဟာထေရ်ဥတ္တရတအ် သ္ပက္ဍိုပ် ဖအိုတ်သၚ်(၅)ဇကု စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်ဍုၚ်မန် အလန်စတုတ္ထရ။

၂၈။ သက္ကရာဇ်သာသနာ (၉၃၀) AD-(၃၈၇) နူုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ လက်ထက်သၟိၚ်ဓမ္မပါလ မဟာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာ ကညစိုပ်ဍုၚ်သိဃဵု (သဳရိလၚ်္ကာ)တုဲ ချူဆာဲစၠောံနၚ် ပိဋကတ်ပိဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်ဍုၚ်မန်အလန်ပဥ္ဇမရ။

၂၉။ အက္ခရ်လိက်မန်ပိုဲ စကာမံၚ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကုအက္ခရ်လိလ်ဂကူပလ္လဝတအ် စကာမံၚ်ပ္ဍဲ AD-(၄)ဗွဝ်ကၠံဂှ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ်ရ၊ အက္ခရ်ပလ္လဝတအ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကု အက္ခရ်ဗြာဟ္မဳစကာမံၚ်ပ္ဍဲ AD(၃)ဗွဝ်ကၠံ ပ္ဍဲဒေသ အိန္ဒိယကၠာအိုတ်ရ။

၃၀။လိက်မန်ပိုဲၜိုတ်ဂွံဆဵုလဝ် အယုက်ဇၞော်အိုတ်ဂှ် ချူလဝ်ပ္ဍဲ AD-(၅)ဗွဝ်ကၠံသၞာံတေံ လိက်ဝွံ လိက်တၟအ် နွံပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်သေံ၊ ပလိုတ်ဍုၚ်ၜၚ်ကံက် ပ္ဍဲဍုၚ်နခန်ပထုမ် စေတဳ ဖရပထုမ် လိက်တၟအ်ကမေက်ထကးမံၚ်နွံၜါကလောံ ကေုာံ လိက်ခေါ်ဍိုတ် (တိစံၚ်) ချူလဝ်ဂါထာ ယေဓမ္မာၜါမရ။ လိက်ခေါ်ဍိုတ်သာ်ဝွံကီု ပ္ဍဲလ္ဂုၚ် ကျာ်ဒဵုအပ် (ဗိုလ်ယထောၚ်)ဂှ် ဂွံဆဵုလဝ်ကီုရ။

၃၁။ လိက်တၟအ်မန်တြေံ နွံပ္ဍဲဍုၚ်လဓီု (လပ်ပူရဳ) ကၟိန်ဍုၚ်သေံလၟုဟ် ဒၞာဲမန်တြေံတြဟ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲဍုၚ်ဝၚ်ကျာံ (ဗဳယေန်ကျာန်) ကၟိန်ဍုၚ်လဴဟီုဂှ် ချူကှ်ေလဝ် ပ္ဍဲ AD-(၈)ဗွဝ်ကၠံသၞာံ ပ္ဍဲဍုၚ်သဓီု (သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ) ပ္ဍဲဍုၚ်ဗကာံ ချူကှ်ေလဝ် ပ္ဍဲ(၁၁)ဗွဝ်ကၠံသၞာံတအ်နွံတဴရ။

၃၂။ လိက်တၟအ်တိုၚ်ပန်ကၠၚ် ကောန်သၟိၚ်ကျာန်ယေတ်(ကျန်စစ်သား) ရာဇာကုမ္မာ ကၠောန်လဝ်လိက်တၟအ် (မြစေတဳကျောက်စာ) ဂှ် ချူလဝ် (၄)ဘာသာရ။ ပ္ဍဲဂှ် လိက်မန်၊လိက်ဗၟာ၊ လိက်ပါဠိတအ် စကာလဝ်အက္ခရ်မန်ဖအိုတ်တုဲ လိက်ပျူမွဲဘာသာဟေၚ် ချူလဝ်နကဵုအက္ခရ်ပျူရ၊ လိက်ဗၟာအယုက်ဇၞော်အိုတ်ဂှ် လိက်တၟအ်ဝွံ ဟေၚ်တုဲ ချူလဝ်ပ္ဍဲ AD-(၁၁)ဗွဝ်ကၠံသၞာံရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၇၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== လိက်ပရေင်အဲ ပ္ဍဲဂျာနေဝ်အမာတ်ဒိန် (အဆက်အလန်မတုဲကၠုင်)။  လိက်ရာဇာဘိသိက် - တြဲ ကေုာံ ပဏ္ဍိတ် ==

လိက်ပရေင်အဲ ပ္ဍဲဂျာနေဝ်အမာတ်ဒိန် (အဆက်အလန်မတုဲကၠုင်)။

လိက်ရာဇာဘိသိက် - တြဲ ကေုာံ ပဏ္ဍိတ်

ပၞောဝ်ကဵု ကပေါတ်ပူရာန်ဂမၠိုင်ဂှ် ကပေါတ်သက်သဳ လိက်တၟအ်မူလဂှ် ဒှ်သက်သဳမခိုင်ကၠိုက်မွဲရ။  လိက်ဂှ် ဒှ်သင်္ကေတ မချူ အရေဝ်ရမ္သာင်မၞိဟ် မဆက်စပ် ကုပရူဒဒှ်ဝင် ဂကောံမၞိဟ်ဂှ်တုဲ ဂကောံမၞိဟ်ဂှ် မုအရေဝ် ညးတအ် မဟီု၊ မုလိက် ညးတအ် မစကာဂှ် ပိုယ်ဂွံတီကေတ် နူကဵု လိက်တၟအ်တအ် မာန်ကီုရ။ ပၞောန်ကဵု လိက်တၟအ်မန် ၜိုတ်မဂွံဆဵုလဝ်ဂမၠိုင်ဂှ် လိက်တၟအ်ၜါ မကဵုလဝ်ယၟု လိက်တၟအ်တြာပ် ကဵု လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံ ကျာ်သဓီုဂှ် သွက်ဝင်ဂကူမန်မ္ဂး ဒှ်သက်သဳ ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန်ရ။ ပရူလိက်တၟအ်တြာပ်ဂှ် ပ္ဍဲလိက်ပရေင်အဲ မတုဲကၠုင်ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးကဵုလဝ်တုဲ အလန်ဏအ် အဲဆက်ချူ ပရူလိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ရ။ လိက်တၟအ်ၜါဝွံ ဒှ်လိက်ကမာ မကတဵုဒှ်ကၠုင်မွဲစွံတုဲ ဗီုညးကဵုညး ၜိုန်ရ မနွံကဵု စရိုတ်ပူဂိုလ်တၞဟ်ခြာကီုလေဝ် ဒှ်ဒၟံင် မွဲဗီု မွဲပြကာဓဝ်ရ။ လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ဝွံလေဝ် ဟိုတ်နူ မအက္ခရ်လလီု နွံဂၠိုင် ဗွဲမလောန်တုဲ အဓိပ္ပါယ် ပေင်ပေင်ဂှ် ၜိုန်ရ ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဟွံမာန်ကီုလေဝ် ၜိုတ်မဗှ်ဂွံဂှ် လ္ၚတ်တုဲ ချူပ္တိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲကဵု လိက်ပရေင်ဝွံရ။ 

တၟအ်
လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ဝွံ ဗွဲကိုပ်ကၠာ ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံကျာ်သဓီု ဗဒါဲစင်္ကြံ လပါ်ဗမံက် ကရောမ်မွဲစွံ ကုလိက်တၟအ်တြာပ်တုဲ လၟုဟ် ဂိုင်စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု ရုင်လိက်တၟအ်တြေံ ကျာ်သဓီုရ။ လိက်တၟအ်ဝွံ နွံ သမၠုင် ၆ ပေ၊ လပါ်က္ဍိုပ်ဂှ် တၟအ်မေက်လီုဒၟံင် ညိညရ။ ပ္ဍဲလပါ်လတူဂှ် နွံရုပ်ကျာ်ဒတဴမွဲဇကု ကဵု တၠအရှန်မွဲဇကု။ လတူရုပ်တအ်ဂှ် ညာတ်ဒၟံင် မအက္ခရ်ညိည၊ ဆဂး ဗှ်ဟွံဂွံရ။ 

မဗှ်လိက်
လိက်တၟအ်ဝွံ ကိုပ်ကၠာတေအ် ဟိုတ်မနွံဒၟံင်မ္ၚး မဒးလဝ် ဘဲဒဏ်ဗြဲကျာတ္ၚဲ သၞာံဗွဲမလအ်တုဲ ဒၞာဲဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဗှ်ဟွံကၠးရ။ ဒၞာဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်ဒၟံင် မလိက်ညိညကီုလေဝ် ဆသကုတ်သၟဝ်ဂှ်ဟေင် ဗှ်ဂွံ ဂၠိုင်ညိရ။ အစာလိက်တၟအ်တြေံ ဗီုကဵု အစာဇၞော်နာဲချေတ်သိင် (ဦးချစ်သိန်း) တအ် ဗှ်တုဲ ဒၞာဲဟွံကၠး ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ဂှ် ညးဆိင်ဗပေင်စုတ်လဝ် နွံညိညကီုရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်ပရေင်ဏအ် ဆဒၞာဲ မဗှ်ကၠး ကေုာံ ဒၞာဲမဖျေဟ်စိုတ်ဂွံတအ်ဂှ်ဟေင် ပတိုန်ထ္ၜးဏာရ။ 

လိက်ဝွံ ညးပါ်လဝ် သီုဖအိုတ် ပိသကုတ်။ သကုတ်လတူအိုတ်ဂှ် ညာတ်ကေတ် အက္ခရ်ပန်မသုန်မဂှ် ဒှ်ဂါထာ နူပိဋကတ်မွဲမွဲမာန်တုဲ မနွံကဵု ရုပ်ကျာ်တြဲ မွဲဇကု ကေုာံ တၠအရှန် (ဝါ) ကွးသာဝကကျာ် မွဲဇကုရ။ တုဲဂှ် ညးတန်လဝ် နကဵု ဇၟန်ဗၠဲ။

ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဒုတိယဂှ် ညးချူလဝ် နကဵုဘာသာပါဠိ မတုပ်ညံင် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု လိက်တၟအ်တြာပ်ကီုတုဲ ညးဆက်ချူ မဟိမုဇမၠိင် ဨကရာဇ် သဓီုရ။ တုဲဂှ် ညးဆက်ချူလဝ် ဂါထာ နကဵု ဘာသာပါဠိ မဇန်လဝ် နကဵုနဲကဗျ ယၟု ကေုာံ အသဝ်ဂုဏ် ကျာ်တြဲ ၂၈ မကၠုင်နူ အာဋာနာဋိယသုတ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု မူလိက်ဇၞော်ဂှ် လိက်ဏအ် ဟွံဂွံဆဵုကေတ်။ ညးတအ် နုက်ပ္တိတ်လဝ် ဒှ်မာန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်သၠပတ်ပရိုတ်မန် ဂါထာဂၞန် ၁၁၀ - ၁၁၆ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ၜိုန်ရ လိက်ဟွံကၠးကီုလေဝ် ပ္ကိတ် ကုအာဋာနာဋိယသုတ်တုဲ ဗပေင်စုတ် ဂွံခိုဟ်ဟ်ရ။ ဂတဂှ် ညးဆက်ချူလဝ် နကဵု ဘာသာမန် ရံင်ကဵု မလိက် ဆၜိုတ် မဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံင်ညိညမ္ဂး ဒၞာဲဂှ် ညးချူလဝ် အသဝ်ဂုဏ်ဂမၠိုင် ပိုယ်ဟီုမာန်ရ။ ပိုဒ်ဂှ် အိုတ်ကဵု ယၟုဇမၠိင် သၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုတုဲ သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီု ညးခုတ်ကဵု ယၟု  “တြိအ်ရ်္လေယ် (တၠဳအဲ/တြဲ)” တုဲ မွဲသကုတ်တုဲ ညးတန်လဝ် နကဵု ဇၟန်ဗၠဲပၠန်ရ။

ပ္ဍဲကဵု သကုတ်တတိယဂှ် ညံင်ရဴ သကုတ်လတူဂှ်ကီု ညးစကဵု နကဵုဘာသာပါဠိ မတုပ်ကဵု သကုတ်တၞဟ်တအ်တုဲ ညးဆက်ချူ မဟိမုဇမၠိင် ဨကရာဇ် သဓီု။ တုဲ ညးဆက်ချူ နကဵု ဘာသာမန်တြေံပၠန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဏအ်ဂှ် ဟိုတ်မဂွံညာတ်ကေတ်ဒၟံင် ယၟု  ဝိဓူရ၊ ဝေသန္တရ်တအ်တုဲ ညးဒုင်သဇိုင် ကုဇာတ်ဇၞော် ၁၀ တုဲ မချူလဝ် ဒှ်မာန်ရ။ တုဲဂှ် ညံင်ရဴ သကုတ်တၞဟ်တအ်ကီု အိုတ်ကဵု ယၟုဇမၠိင် သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုတုဲ သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုဂှ် ညးခုတ်ကဵု ယၟု  “ပဏ္ဍိတ်” မဂွံအဓိပ္ပါယ် တၠပညာ ရ။ 

ရံင်ကဵု သကုတ်လိက် ဗွဲလတူဝွံတုဲ လိက်တၟအ်မကဵုလဝ်ယၟု လိက်တၟအ်ပိဏ္ဍိတ်ဝွံ ဒှ်လိက်ရာဇာဘိသိက် မကဵုယၟု ဨကရာဇ်သဓီု ၜါ၊ မွဲဂှ် မဟိမု “တြဲ/တၠဳအဲ” တုဲ၊ မွဲပၠန်ဂှ် မဟိမု “ပိဏ္ဍိတ်”။ 

လိက် သကုတ်ဒုတိယ
ပ္ဍဲသကုတ်ဒုတိယ ပၞောန် ၁ စဵုကဵု ပၞောန် ၅ လပါ်စ 

{၁} အာဒိကာလေရ - [နာ}မ ပုရေ သရ်္ဗ္ဗ သိကာလ တိ[ပ္ပေ] သရ်္ဗ္ဗ သိ[ပျကာ] {၂} - - လောက မက[တ] ရာဇာနာမ ရာဇာဓိရာဇ ဒေဝေါတိဒေ[ဝ ပ]{၃} [ရမေ] သွရ [ဣ]သွရ ရာဇ[နာမာ]ယ မဟာရာဇ ဗဟူညာန သာဂ[ရ]{၄}[ဂုန ဂမ္ဘိရ] သြိ[နိ]တျဓရ်္မၟ ဓရ ဓနေသွရ သကလ တမှာဝိသေယ် တြေ{၅}[ယ်] လောကဓရ်္မၟ။ 

နူပၞောန် ၅ စဵုကဵု ပၞောန် ၁၇ လပါ်စဂှ် ဒှ်ဂါထာ မကၠုင်နူ အာဋာနာဋိယသုတ်။ 

နမောသဗ္ဗ ဗုဒ္ဓါနံ တဏှကင်္ကရာ မဟာဝိ[ရော မေဓင်္က][ရော မဟာယ]သော သရနင်္ကရော လောကဟိတော ဒိပင်္ကရော ဇု[တိန္ဓ ရော] ကောဏ္ဍ[ညော] ဇိနပါမောက္ခော မင်္ဂလော ပုရိသာ သဘော သုမနော သုမန[ဓိရော ရေ]ဝတော ရတိစ[ဒ္ဓ]နော သောဘိတောဂူန သမ္ပ[န္နော အနော] မ[ဒ]ဿိ ဇနု[တ္တမော] ပဒုမော လောက ပ[ဇ္ဇော]တော [နာရဒေါ] ဝ[ရ]သာရ [ထိ ပဒုမုတ္တ]ရော သတ္တသာရော သုမေဓေါ အဂ္ဂပုဂ္ဂလော သု[ဇာတော] သဗ္ဗလောက[ဂ္ဂေါ ပိ]ယဒဿိ နရာသဘော အဋ္ဌဒဿီ ကာ[ရု]နိကော ဓမၟဒဿီ တမော [နုဒေါ သိဒ္ဓတ္ထော အ]မောလောကေ တိ[ဿော]စ ဝရဒဒံဝရော ဖုဿော[စ] ဝရ[ဒေါ ဗုဒ္ဓေါ ဝိပဿိ]စ အ[နု]ပမော သိခိ သဗ္ဗဟိတော သတှာ [ဝေဿဘူ သုခဒါယကော] ကကုသ[န္ဓော] သတ္ထဝါဟော ကောနာဂမနော [ရနည္ဇဟော က]ဿပေါ သိ[ရိသမ္ပ]နၞော [ဂေါ]တမော [သာကျ] ပုင်္ဂ ဝေါ ဨ[တေသ] ညေစ သံဗုဒ္ဓါ အနေကသတ္တ ကောဋိယော - - - မ - သေ - - - 

နူပၞောန် ၁၇ လိက်ဂှ်အိုတ် ပ္ဍဲကဵု ပၞောန် ၂၉။ နူပၞောန် ၁၇ စဵုကဵု ပၞောန် ၂၂ ဂှ် ဗှ်ဂွံညိညတုဲ တီအဓိပ္ပါယ် ၜိုတ်ဒးရးရ။ နူပၞောန် ၂၃ စဵုကဵု ပၞောန် ၃၁ ဂှ် ဂွံဆဵုဒၟံင် ညိညဓဝ်တုဲ တီကေတ် အဓိပ္ပါယ် ဟွံမာန်ရ။  ပၞောန် ၃၂ ကဵု ပၞောန် ၃၃ ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲ မဟိမုဇမၠိင်တုဲ ထပ်ဗပေင်စုတ်လဝ်ရ။ တုဲပၠန် နူပၞောန် ၃၅ စဵုကဵု ပၞောန် ၃၈ ဂှ် မလိက်မဗှ်ဒး ကြပ်ဟွံမဲရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် အဲစှ်ေစိုတ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပယၟု တြဲ/တၠဳအဲ၊ ဒုတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ၜါအလန် ပယၟုတြဲ/တၠဳအဲ၊ တတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ပိအလန် ပယၟုတြဲ/တၠဳအဲ” ဆပၞောန်လက်ကြဴအိုတ် ၃၉ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ညိညပၠန်ရ။ 

{၁၇} - - - ပု[မ်]ရေယ် မအ်တြိအ်(လအ် မအ်)ပြေယ် [နောရ်] - - {၁၈} - - - မာနုသ် ဣ[သိ] ပြာက်ဗုအ်လးဟ် သ(တ်) [အုတ်စ]သ် လ္ငိမ်(စက္ကဝါ) – {၁၉} - - - - မာရ် မအ်နောမ် ကုအ်တြိဇသ် ကးသ်(ဒသ်) မရေမ် - - - - {၂၀} - - - သ် တ္လသ်ဗြအ်မြိအ် - - - ယ် - - - - တြိ[ရ်္လေယ်](စိ) - - {၂၁} - - တုအ်ဂေတ် ဓရ်္မၟစက် - - - - ယရ် - - - အ် - - - - {၂၂} - - (စာ)ရ် ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ် - - - (လအ်) - - - မ - - - 
(…) {၃၂ -၃၄} [ရာဇာဓိရာဇ] (ပရမေ) [သွရ] (ဣ)သွရ ရာ(ဇ ရာဇာဓိရာဇ) [ဒေဝါတိ ဒေဝ] (ဗဟူ) ညာ(နသာဂရ ဂမ္ဘိရ) [သြိနိတျ] (ဓရ်္မၟ ဓရ ဓနေသွရ) [သကလ တမှာဝိ](သေယ်တြေယ်) လောက(ဓရ်္မၟ) 
(…)  {၃၉} အ် - (နောရ်) - - (လေးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -

ပ္ဍဲအကြာပၞောန် ၁၇ ကဵု ၁၈ ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပရဲ မတၠ မပြဲနူ - - - မၞိဟ်၊ ဣသိ၊ ပြာ်ဗလး သတ် အိုတ်စှ်လ္ၚီစက္ကဝါ။” ပၞောန် ၁၉ ဂွံဆဵုကေတ် “- - - - မာရ်” ဒၞာဲမဗှ်ဟွံညာတ် အက္ခရ် ပန်မဂှ် “မအ်ဇိန်နး” ဗပေင်စုတ်မာန်ရောင် စှ်ေစိုတ်တုဲ ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “မဇၞးမာရ်”။ ဂတဂှ် “မအ်နောမ် ကုအ်တြိဇသ် ကးသ်(ဒသ်)မရေမ်” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “မနွံ ကုကြဳဇှ် ဟွံမဲကုသၟဟ်”။ ပ္ဍဲဒၞာဲ “မရေမ်” ဂှ် ရံင်ကဵု တၠုင်ဝါကျတုဲ “သုမောဟ်” ဒှ်မာန်ရ။ ပၞောန် ၂၀ “တ္လသ်ဗြအ်မြိအ်” ဂှ် အဓိပ္ပါယ် ဟွံမံက်။ “တြိရ်္လေယ်စိ - - - - တုအ်ဂေတ် ဓရ်္မၟစက်” ဂှ် “တၠဳအဲစိ - - - - ဗဂေတ် ဓမ္မစက်”။ ပၞောန် ၂၂ ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ် ဂှ် “(ထ္ၜး)ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ်”။ 

ပၞောန် ၃၉ ဂှ် နကဵု အစာဇၞော်ချေတ်သိင် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် “အ် - (နောရ်) - - (လေးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -“ ရံင်ကဵု တၠုင်လအာလိက် ဒၞာဲတၞဟ်မ္ဂး ဒၞာဲညးမဗပေင်လဝ်ဂှ် အဲမိက်ဂွံ ဗပေင် “အ် - - - - (ရောဝ်) (ဂေါးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -“ မဂွံအဓိပ္ပါယ် “ရဴဂှ် ပယၟု တြဲ/တၠဳအဲ” ရ။

လိက် သကုတ်တတိယ
ပ္ဍဲကဵု သကုတ်တတိယဏအ်လေဝ် အက္ခရ်မဂွံဆဵုကေတ်မာန်ဂှ် အောန်ကွေဟ်ဟ်ရ။ နူပၞောန် ၁ စဵုကဵုပၞောန်ပိ ဂှ် တုပ်ကဵု ပိုဒ်တၞဟ်တအ်ရ။ တုဲပၠန် နူပၞောန် ၄ စဵုကဵု ပၞောန် ၁၁ ဂှ် မလိက် မဗှ်ဂွံ ကြပ်ဟွံမဲရ။ ပၞောန် ၁၂ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “လောက်မဟာဇန် (ဂုံလောင်)” တုဲ နူပၞောန် ၁၅ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် မလိက်ဂၠိုင်ညိပၠန်ရ။ 

{၁} (။ၐြီ။) အာဒိကာ[လေ] - - - - [ပုရေ]၊ သရ်္ဗ္ဗ ကာလတိ[ပ္ပေ] သဗ္ဗသိ - - - {၂} - - - [ရာဇာနာမ] - - - [ပရမေ]သွရ ဣ[သွရ ရာ]ဇာ - - - -- - - - {၃} - - - - - - - - [ဂမ္ဘိရ သြိနိတျ] ဓရ်္မ္မ ဓရ ဓနေ [သွ]ရ [သကလ] - - - (…) 

သၟဝ်ပိုဒ်ဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲပၞောန် ၄ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ပညောတိ”။ တုဲပၠန် ပၞောန် ၆ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ယသ ကရုနာ” တုဲ စဵုကဵု ပၞောန် ၆ ဂှ် ချူလဝ် နကဵု ဘာသာပါဠိ ဟီုမာန်ရ။

{၁၄} - - -  -  - လမှာယ် ဍေးဟ် ရပ် သုန်တိတ် ဝီ- - - - - - - - - - - {၁၅} - - - - - - - ကာလ် နာရ(ဒေါ)ဟ် မဟာဗြဟၟ - - - - - {၁၆} - - - - - - - တွေသ် - - တြိလအ်ဝိ[ဓူ](ရ) - - - - {၁၇} ထရ်  - - - - - - - - - ရ် တြိလအ်ဝေသန္တရ် (တု)န်လရ်ကျာက် - - - {၁၈} - - - - - - - - ပဏ္ဍိတ်ဂုမ်လူမ် သြရ် - - အ် ကုအ် - - 

ပၞောန် ၁၄ “လမှာယ် ဍေးဟ် ရပ်” ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် “အလမ္ဗာ ညးမဝေင်ပလှ်ေဇြုံ ရပ်”။ ပၞောန် ၁၅ ဂှ် “ကာလ်နာရဒေါဟ် မဟာဗြဟၟ” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ကာလ နာရဒ မဟာဗြဟ္မ”။ ပၞောန် ၁၆ “တွေသ် - - တြိလအ် ဝိဓူရ” ဂွံအဓိပ္ပါယ် “တွဟ် - - တၠဝိဓူရ”။ ပၞောန် ၁၇ “ထရ်” ဂှ် “ထဝ်”။ တုဲ ဂတဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ တြိလအ်ဝေသန္တရ် တုန်လရ် ကျာက်- - ” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “တၠဝေသန္တရ် တုန် စွံ ကျာ်- -“ ပၞောန် ၁၈ “ပဏ္ဍိတ်ဂုမ်လူမ် သြရ်- “ ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပဏ္ဍိတ်(တၠပညာဂမၠိုင် သြဝ်”။ 

{၁၉} (အုတ်လောက် မဟာဇန်ဂုမ်)လောင် သြရ်ရုမ်ငေါအ် [သၟိင်]အ[ဘိ]ပြာယ် - ကျာက် - {၂၀} (မအ်ကုတ) ရာဇာဓိရာဇ (ပရမေသွရ်) ဣသွရ ရာဇ[အ]ဘေယ် မဟာရာဇ ဒေဝါတိ ဒေဝ (ဗဟူညာန သာဂရ ဂမ္ဘိရ်)သြိနိတ္ထျဓရ်္မၟဓရ သွရ သကလ [တာ]မှာ ဝိသေယ် တြေယ်လောကဓရ်္မၟ - - {၂၂} - - - - (ဍေး)ဟ် [နာမဓေယ် ပုအ်ရေယ် အာရ် ကုန္တအ် ပအ်ဣ]မောအ် (ပဏ္ဍိတ်) {၂၃} ဒုတိယံပိ ရိန်ဍုက် ကုအ်ၜါရ်လေးဟ် ပဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် တတိယံပိ ရိန်ဍုက် ကုအ်ပိ {၂၄} [လေးဟ် ပဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် - - - ဇ - မ် [တောက်]ဖံမ်က္လောအ် (ဝေါအ်) ကုအ် - - {၂၅} - - - - က် - - အ် [ရောဝ်]ဂေါးဟ် ပအ် ဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် ။ ။ ။ 

နူပၞောန် ၁၉ စဵုကဵုအိုတ်ဂှ် “အိုတ်လိုက် မဟာဇန်ဂမၠိုင် သြဝ်ဗၞဟ် သၟိင်အဘိပြာယ် - ကျာ် မကုတ ရာဇာဓိရာဇ ပရမေသွရ် ဣသွရ ရာဇအဘေယ် မဟာရာဇ ဒေဝါတိ ဒေဝ ဗဟူညာန သာဂရ ဂမ္ဘိရ် သြဳနိတ္ထျဓမ္မဓရ သွရ သကလတာမှာ ဝိသေယ် တြေယ်လောကဓမ္မ - - - - ဍေဟ် နာမဓေယ် ပရဲ အာဂတ ပယၟုပဏ္ဍိတ်၊ ဒုတိယမ္ပိ မရနုက် ကုၜါအလန် ပယၟုပဏ္ဍိတ်၊ တတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ပိအလန် ပယၟုပဏ္ဍိတ် - - - တက်ဖမ်ကၠဟ် ဝွံ ကု - - - - - - ရဴဂှ် ပယၟု  ပိဏ္ဍိတ်။ ။ ။” 

တြိအ်ရ်္လေယ်
တြိအ်ရ်္လေယ် ဂှ် လိက်မန် ခေတ်ကြဴနူဂှ်ညိ ပ္ဍဲဗုကာံ ဂွံဆဵုကေတ် “တရ်္လေယ်” နကဵု အဓိပ္ပါယ်မန် ခေတ်လၟုဟ် “တဳလအဲ/တၠဳအဲ” ရ။ “တြိအ်ရ်္လေယ်” ဂှ် မအရေဝ် ၜါမ “တြိအ်လ (တၠ) + ဨယ် (အဲ)” ပ္ကောံတုဲ ခၞံဗဒှ်လဝ် ဝေါဟာရ မွဲမရ။ လိက်မန် ပ္ဍဲဗုကာံမ္ဂး မအရေဝ် “တရ်္လေယ်” ဂှ် စကာ ကုအရာ မလုပ်လၟိဟ် ရတ်ပိပြကာ ဗီုကဵု “ကျာ်၊ ဓရ်၊ ကေုာံ သင်” သၟးရ။ မအရေဝ်ဝွံ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် ၜိုန်ရ ပိုယ်တအ် စကာဒၟံင် “တၠဳအဲ” ကီုလေဝ်၊ မလိက်မန် မချူ “ကျာ်တြဲ” တြဲ ဂှ်လေဝ် မြိပတ်ကၠုင် နူဏအ်ကီုရ။ 

ပ္ဍဲအခိင် ညးမကဵုယၟု “တြဲ” ကုသၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုဂှ် ညးဗှ်ဂါထာ ယၟုကျာ်တြဲ ၂၈။ ရံင်ကဵု ညးမကဵုယၟု “တြဲ” ကုဨကရာဇ်သဓီုဂှ်တုဲ ဒဒှ်ရ ဨကရာဇ်မန်သဓီုဂှ် ညးတအ် စွံလဝ် နဒဒှ် ကျာ်ဂမျိုင်မွဲဇကု ဟီုမာန်ရ။

ပဏ္ဍိတ်
မအရေဝ် ပဏ္ဍိတ် ဂှ် ကၠုင် နူအရေဝ်ပါဠိ ပဏ္ဍိတ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမနွံကဵု ဂမြင်ညာဏ်ပညာ ရ။ မအရေဝ်ဏအ် သွက်ဂွံ ဒးပသောင်ကလး အဓိပ္ပါယ် လှဲလှဲလးလး ဟွံမဲပၟိက်ရ။ 

ပ္ဍဲအခိင် ညးမကဵုယၟု “ပဏ္ဍိတ်” ကုသၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုဂှ် ညးဗှ်ထ္ၜး ပရူပါရမဳစှ်သာ် (ဝါ) ဘဝကျာ်တြဲ အလန်လက်ကြဴအိုတ် စှ်ဘဝဂှ်တုဲ ညးကဵုယၟု “ပဏ္ဍိတ်” ရ။ ရံင်ကဵု ညးမကဵုယၟုဏအ် ကုဨကရာဇ်သဓီုဝွံတုဲ ဒဒှ်ရ ညးတအ် မိက်ဂွံဟီု ဨကရာဇ်ဍုင်သဓီုဝွံ သ္ဒး (ဝါ) ဒှ်မၞိဟ် မနွံကဵု ဂမြင်ညာဏ်ပညာ သွက်ဂွံ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် သၞောတ်သၞောဝ်ဗဗွဲဓဝ်ရ။ 

ကျာ်တြဲ ၂၈ 
ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဒုတိယဂှ် ညးဗှ် အာဋာနာဋိယသုတ်။ လညာတ်မ္ဂး ပ္ဍဲမွဲကဝ် ကျာ်ကတဵုဒှ် ပိဇကု ဟွံသေင်မ္ဂး ပန်ဇကုတုဲ သီုဖအိုတ် ကျာ်တြဲမကလိလောန်အာတုဲ နွံ ၂၈ ဇကုဂှ် ဒှ်လညာတ် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာမွဲရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်ရာဇာဘိသိက် သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုဏအ် ညးတအ် ဖ္ဍောတ်ဗှ် ဂါထာဏအ်ဂှ် လ္ၚတ်ရံင်မ္ဂး ဒဒှ်ရ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ကောန်ဍုင်သဓီုတအ် ရှ်ေသှ်ေဒၟံင် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာဂှ် ပိုယ်တအ် ဟီုမာန်ရ။ 

သရောပ်
လိက်တၟအ်တြာပ် ကဵု လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံကျာ်သဓီုဂှ် ဒှ်လိက် ရာဇာဘိသိက် သွက်ဂွံဗှ် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ညးစဝ်ရာဇာဘိသိက်တုဲ ကဵုယၟု သၟိင်ဍုင်သဓီု ပိသာ်၊ မဟိမုတြာပ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးဇမၞော်လပါ်ပၞာန်ကီု သီုကဵု ညးဍုင်ကွာန်၊ မဟိမုတြဲ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမသၠုင်ပြဲ မတုပ်ညံင် ကျာ်ဂမျိုင်မွဲဇကု၊ မဟိမုပဏ္ဍိတ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမနွံကဵု လညာတ်ညာဏ်ပညာ မဂွံဒှ် ဇမၞော်လပါ်သာသနာရ။ 

နူဂှ်မွဲကဆံင် ပိုယ်ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်ရ ဍုင်သဓီုဂှ် ဒှ်ဍုင်သၠးပွး မနွံကဵု ဨကရာဇ်ဇကုကဵုဇကုရ။ ဟိုတ်မစကာလဝ် နကဵုလိက်မန် အရေဝ်မန်တုဲ ဍုင်သဓီု ရးမညဒေသဝွံ ဒှ်ဍုင်ဂကူမန်တအ် မပဒတဴမွဲရ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲကဵုအခိင် (၁၀ ဗွဝ်ကၠံ) မချူလဝ်လိက်တၟအ်ဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲဍုင်သဓီု သာသနာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ဇၞော်မောဝ်ပြာကတ်ဒၟံင်ဂှ် ပိုယ်တအ် ဂွံတီကေတ်ရ။ 

နိဿဲ

Luce, Gordon H., Ba Shin, Bo-Hmu (1969) Old Burma-Early Pagán, Volume one Text, Published for Artibus Asiae and the Institute of Fine Arts, New York University, J.J. Augustin Publisher, Locust Valley, New York. 

Shorto, H. L. (1971) A Dictionary of the Mon Inscriptions from the Sixth to the Sixteenth Centuries, London, Oxford University Press, New York Toronto. 

သိန်း၊ ဦးချစ် (၁၉၆၅) ရှေးဟောင်မွန်ကျောက်စာပေါင်းချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုယဉ်ကျေးမှုဌာန၊ ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာနခွဲ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၈၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်         ပရေၚ်ပညာ ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       ပရေၚ်ပညာ

၁။ ပရေၚ်ပညာဂှ် ဝဳၜံၚ်သၠုၚ်ကီု အစောံစရာဲမၞိဟ် ၚုဟ်မး၊မၞိဟ်ရ၊ မၞိဟ်ဟွံမွဲကဵုပညာတအ်ဂှ် ဟွံတၟေၚ်နူပြေၚ်ဂၠဴကၠီတအ်ကွေံကွေံရ။

၂။ ၚုဟ်မးမၞိဟ်မွဲမွဲဂှ် တန်တဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲကဆံၚ်ပညာဍေံလေပ်ဍေံကၠိုဟ် ဍေံဒုၚ်ကေတ်ဟေၚ်ရ။

၃။ လိုက်မၞိဟ်ပိုဲတ္ၚဲဏံ ပညာဟေၚ်ပၠမံၚ်တရဴရောၚ်။

၄။ ဗတောန်ပညာကဵုသၟတ်တအ်ဂှ် ဝဳၜံၚ်သၠုၚ်တိုန်ဘဝ ဂကောံမၞိဟ်ဇကု၊ ဂကူဇကု၊ ဍုၚ်ဇကုရ။

၅။ ဂကူပိုဲဂွံသၠုၚ် (လှုၚ်) ပိုဲဒးသၠုၚ် (သမၠုၚ်)' ကဵုကဆံၚ်ပညာကောန်ဂကူပိုဲရောၚ်။

၆။ ကောန်ၚာ်မွဲမွဲ  နူအခိၚ်ဍောတ်တ် အာစွံလဝ်ပ္ဍဲဂြိုပ်ဇၞော် (ညံၚ်ဍေံဟွံချိုတ်ဂှ်ဖန်ဇန်ကဵု) လ္ပဗတောနအရေဝ် လ္ပဟီုဂးတက်ကျာ လ္ပဗတောန်ကဵုပညာမ္ဂး ၜိုန်ဇၞော်တိုန်ဒှ်မၞိဟ်ဗီုဓမ္မတာကၠာလေဝ် ကၠေၚ်နူသတ်ဂြိုပ် အရိုၚ်ကွေံကွေံဟွံသေၚ်။
                           (၄၁)
၇။ မိမတအ် ကဵုအာဲကၟာဲကုကောန်နနဲ ဗတောန်ကဵုကွတ်ပညာဂှ် ဒှ်ဖဵုသွက်ကောန်ချိုတ်ပၠိုတ် အိုတ်ရ။

၈။ ကမၠောန်ဖျေံတံရိုဟ်သွက်ဍုၚ် သ္ဂောံဒှ်ဂုဏ်ဖဵုပ္ဍဲအနာဂတ်နွံနာနာသာ်ဝွံ ပရေၚ်သၠုၚ်ကဵု ကဆံၚ်ကွတ်ပညာကုကောန်ဍုၚ်ဇကုဂှ် ဒှ်ပရဲဇၞော်သၠုၚ် သွက်ဍုၚ်ဂၠိုၚ်အိုတ် ချိုတ်ပၠိုတ်အိုတ်ရ၊ (ဍုၚ်သေၚ်ကပေါဝ်) ၊ ထာဲဝါန်၊ ဟံၚ်ကံၚ်တအ်ဂှ် နနဲဝွံဟေၚ် ဇၞော်သၠုၚ်ကၠုၚ်ရ။)

၉။ အာစာဘာတအ်ဂှ် ဒှ်ညးသၠုၚ်စရာဲ ပၠုပ်ဗီုကုသၟတ်၊သၟတ်တအ်ဂှ် ဒှ်ညးပိုၚ်ပြဳအနာဂတ် ဟိုတ်ဂှ်တုဲ အာစာဘာတအ်ဂှ် ဒှ်ညးသၠုၚ်စရာဲဖျေံဗီုအနာဂတ်ရောၚ်။

၁၀။ ကောန်ၚာ်နူဍောတ်တ် ဒဵုဇၞော်ဒေံါဇူနူဘာ သၞာံအခါဗွဲမလအ် အာစာဘာတအ်ဂွံအခိၚ် ဖျေံဗီုဗတောန်ဖျောန်ရောၚ်တုဲ အာစာဘာတအ်စောန်မ္ဂး ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ် ဗီုဒးစိုတ်ဖျေံဗီုမာန်ရောၚ်။

၁၁။ မိမတအ်ဂှ် ဒှ်အာစာတမ် အာစာသဇိုၚ် ဒှ်ညးဖျေံဗီုကဵု ကောန်ၚာ်ကၠာအိုတ်ရောၚ်။
                        (၄၂)
၁၂။ လညာတ်သမ္တီဂှ် ကတဵုဗဒှ်ကဵု ဇဲ၊ ဝဳရိယ၊ သတ္တိ၊ ဇဲ-ဝဳရိယ သတ္တိဂှ် ပတဝ်ပဓဝ်အာနကဵုပညာ ဒးမ္ဂး၊ အာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴ ရန်တၟအ်ရောၚ်။

၁၃။ ပံက်ကဵုဘာကောန်ဂကူဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် နဲသဇိုၚ် နဲဍာ်ဇမၠိၚ်ရ။

၁၄။ ဗတောန်ပညာ ကုကောန်ၚာ်သၟတ်တအ်မ္ဂး ပညာမဗတောန်ဂှ် ၜိုတ်သ္ပမာန်ဒးပံၚ်ဗစပ်ကဵု ပညာအနုၜတ်(အနုပညာ)ရောၚ်၊ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဒှ်မံၚ်ပွပျဲပျာံ ကောန်ၚာ် (ဝါ) ပလီုက္ဍဟ် ကောန်ၚာ်တအ်ရောၚ်။

၁၅။ ဗတောန်ကဵုလိက်မန်ဂှ် ဒှ်ပွထိၚ်ဒဝ်ဂကူမန် ညံၚ်ဟွံဂွံ ကၠေံကၠက်အာမွဲသာ် အခိၚ်ညးတၞဟ်ၚိတ် ကလက်မံၚ်ဂကူဇကု ပရေၚ်ထိၚ်ဒဝ်ဂကူဇကုသာ်ဝွံဂှ် ဒှ်ကမၠောန်နွံကဵုၚုဟ်မးဇၞော်ဇၞော်ရ။

၁၆။ ဗတောန်ကဵုဝၚ်မန် လဴထ္ၜးကဵုပရေၚ်မန် ဗီုဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်ကၠုၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ပွသၠုၚ်စိုတ်ဓါတ် ဆာန်ဂကူရ၊ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူသၠုၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ညးတၞဟ်ဍဵုဍိုက်ဂကူဇကုဟွံဒုၚ် ပေဲါဗ္တိုက်ပၠန်ဂတး ဗၠးၜးဂကူ စိုပ်တရဴသၠုၚ်ကၠုၚ်ရောၚ်။

၁၇။ ဘာဗတောန်လိက် ကၟာတ်ဒၞာလဝ်အခေါၚ်ဗတောန်လိက်ဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ရုၚ်စက်ၚိတ်ကလက်ဂကူဇၞော်အိုတ် အလဵုအသဳတအ်ဖန် ဗဒှ်လဝ်ရောၚ်။

၁၈။  ဘဝမၞိဟ်မွဲမွဲ အဝဲပဌမဂှ် ဒှ်သဇိုၚ်ပၟိက်ဇၞော်အိုတ်ရ၊ပ္ဍဲအဝဲပဌမဂှ် ကတ်လဝ်ပညာသၠုၚ်မ္ဂး စိုပ်အဝဲဒုတိယဂၠာဲပိုန်ဒြပ်ကလိဂွံလောဲ အဝဲဒုတိယ ဒြပ်နွံသိုက်သၠဲဟေၚ် စိုပ်အဝဲတတိယ ဂၠာဲဓဝ်ကဵုဒါန် ကၠောန်သ္ပမာန်ရောၚ်၊ပ္ဍဲအဝဲပဌမ သဇိုၚ်ပရေၚ်ပညာယဝ်ဍိုန်အာမ္ဂး အဝဲကြဴၜါဂှ် ခက်ခုဲဒှ်ရောၚ်။

၁၉။ ဆာန်ကောန်ဇာတ်မ္ဂး ကဵုအာဲပညာ၊ အာဲကၟာဲပညာ ညးပၠံၚ်ဏာဟွံဂွံ။

၂၀။ တၠပညာ ညးအာက္ဍိုပ်ကောန်ဂကူ ကေုာံညးအာက္ဍိုပ်ကၟိန်ဍုၚ်တအ် ပ္ဍဲအနာဂတ်ဂတ ဂကောံမၞိဟ်ဇကု ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဇကု ဗီုလဵုမိက်ဂွံဒှ်တအ်ဂှ် ဒးစတံဖျေံဗီုပၠုပ်လညာတ် ပ္ဍဲဘာဗတောန်လိက်တအ်ရ၊ လညာတ်မွဲမွဲ စောဲဗာန်လုပ်အာပ္ဍဲက္ဍဟကကွးဘာတအ်မ္ဂး ဗွဲစၟတ်ဨကန် ပြာကတ်ဇၞော်မောဝ်တိုန်ပ္ဍဲအနာဂတ်ရောၚ်။

၂၁။ပ္ဍဲခေတ်ကၠာတေံဂှ် ကၟိန်ဍုၚ်ပိုၚ်ပြဳလဝ် သယံဇာတသၟဝ်တိလ္တူတိ နွံကဵုၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်တအ်ဟေၚ် ဒှ်မံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်သိုက်သၠဲရ၊ခေတ်လၟုဟ်သာ်ဝွံဟွံသေၚ် ကၟိန်ဍုၚ်ဝဳၜံၚ်ပ္တိတ်တၠပညာကဆံၚ်သၠုၚ်ဂၠိုၚ်ၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်ဍုၚ်သိုက်သၠဲရ၊ တၠပညာတအ်ဂှ် ပံၚ်ကဵုက်ဂတာပ် ခေတ်ကံပျူတာတအ်တုဲ အာမံၚ်က္ဍိုပ်ပ္ဍဲကမၠောန်နာနာ ပ္တိတ်မံၚ်ကပေါတ်နွံကဵုၚုဟ်မး ပရးမံၚ်ဂၠးတိရ၊ တၠပညာစကာ ဟွံအိုတ်တအ်ဂှ် အာကၠောန်စဍုၚ်မ္ၚးမ္ဂး ဂွံၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ၚ်ပၠန်ရ၊ သၠာကမၠောန်ဒးပတိတ်ဒြဟတ် ကာယတအ်ဂှ် ကော်စကာနူဍုၚ်မ္ၚး နကဵုၚုဟ်မးအောန်န်တုဲ ဂွံပရဲမွဲလပါ်ပၠန်ရ၊ နနဲသာ်ဏံ ကၟိန်ဍုၚ်ညးတအ် သိုက်သၠဲကၠုၚ် ဍုၚ်သေၚ်ကပေါဝ်၊ ဟံၚ်ကံၚ်၊ ထာဲဝါန်တအ်ဂှ် စကာနဲသာ်ဝွံရ။ ကၟိန်ဍုၚ်ပတှ်ေကပေါတ်သယံဇာတတအ်ဂှ် သဘာဝပွဳပွူလီု သီုဒးသွံစကောန်ကမၠောန်ကာယတုဲ လဇုဲဂလုဲ စိုပ်မံၚ်ကြဴညးဗွဲမဂၠိုၚ်ဂွံဆဵုညာတ်ရ။

၂၂။ ဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲ သ္ဂောံလောဲတောတက်တိုန်ဂှ် တၠပညာကေုာံ ညးအာက္ဍိုပ် ညးတအ်ဟေၚ် စဳရေၚ်ပြုပြေၚ်လဝ်၊ သ္ဂောံဒှ်တၠပညာ ညးအာက္ဍိုပ်ကၟိန်ဍုၚ်ခိုဟ်မာန်၊ ဒးတတ်အာဘာဗတောန်လိက်တအ်ဖအိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ကံကုသဵုဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲဂှ် နူဘာဗတောန်လိလ်တအ်ဟေၚ် စဳရေၚ်ပြုပြေၚ်မံၚ်ရောၚ်ဂှ် ပိုဲဒးညာတ် ဒးဒုၚ်တဲရောၚ်။

၂၃။ အရာပညာ ဝိဇ္ဇာ ကုသိပ္ပံ နွံၜါဂၠံၚ်ရောၚ်၊ ဆေၚ်ကဵုနာံ ဆေၚ်ကဵုစိုတ်၊ ပညာသိပ္ပံဂှ် ဆေၚ်ကဵုရုပ် ဆေၚ်ကဵုကွတ်စက်ကွတ်တဲ သီုၜါရဲမၞိဟ်မွဲမွဲ ဒးလေပ်ဒးကၠိုဟ်လဝ်ရောၚ်၊ ဝိဇ္ဇာသၟးဂှ် ဍိုန်ၜတ်ဂၠိုၚ်အာ အခါဒးပြိုၚ်ပကာန်ဟွံမာန်ညးတၞဟ် သိပ္ပံသၟးပၠန် ဓဇန်ရိုၚ်ဇိုၚ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဒှ်ဒဒိုက်ၜါသာ်ဏံပံၚ် ညံၚ်ဂွံညဳသၟဟ်ဟေၚ် ဒှ်ပရေၚ်ဖဵုလိုက် မာန်။

၂၄။ ခေတ်လၟုဟ်ဏံ ကွတ်ပညာနာနာတအ်ဂှ် တောတက်ပြံၚ်သၠာဲ မြက်ဇက်မံၚ်တုဲ လေပ်လဝ် ကွတ်ပညာမွဲမွဲတုဲဂှ် ရုမ်ဂပ်ရ၊ မြက်ဇက်မံၚ်တုဲ လေပ်လဝ် ကွတ်ပညာမွဲမွဲတုဲဂှ် ရုမ်ဂပ်ရ စွံစိုတ်ဟွံဂွံ၊ ဟွံဆက်လ္ၚတ်လံၚ်ဗပေၚ်မံၚ်မ္ဂး ခြာဟွံလအ်ဗက်ညးတၞဟ်ဟွံမာန်လလုဲအာရောၚ်။

၂၅။ ခေတ်ကာလဏံ ပ္ဍဲအဝဲအဌမဟေၚ် ဒးဂၠာဲပညာဟွံသေၚ်၊ အပ္ဍဲဘာဟေၚ် ဒးဂၠာဲပညာဟွံသေၚ် ဇၟာပ်ပ်အဝဲဇၟာပ်ပ်ဒၞာဲ ဒးဂၠာဲဗပေၚ်မံၚ်ပညာ အဆက်ဟွံကဵုပိုတ်ရောၚ်။

၂၆။ ကောန်ၚာ်တအ် သ္ဂောံလေပ်လိက်မြဟ် သ္ဂောံကေက်သကာကၠုၚ်မာန်၊ နူဂကောံကုလသမဂ္ဂ သွာၚ်ပညာ၊ သိပ္ပံ ယေန်သၞာၚ်(UNESCO) ကတ်လ္ၚတ်ဆဵုဂဗ သ္ပလဝ်သမ္တီဂှ် အခိၚ်စဗတောန်လိက်ကုကောန်ၚာ်တအ်မ္ဂး ဒးဗတောန်နကဵုအရေဝ်ဘာသာ မိမကောနကၚာ်တအ်ရောၚ်။ ကောန်ၚာ်တအ်လ္တူအရေဝ်ဘာသာဂှ် ကၠိုဟ်မံၚ်ခိုဟ်ဟ်မ္ဂး ဒးစွံအရီုနဲချူ ကုနဲဂှ် ပ္တိတ်ရမျာၚ်ဟေၚ်တုဲ သာကဵုက္ဍဟ်ကောန်ၚာ် ၚာ် ဗတောန်ကဵုသာ်ဝွံ ၜိုတ် ၂/၃ သၞာံတုဲ ထပ်ဗတောန်ဘာသာ ဒးစကာဂၠိုၚ်ကေၚ်မိၚ်ဂၠိုၚ် ဘာသာစကာကၟိန်ဍုၚ်ဇကုပၠန်၊ ဇၞော်တိုန်ညိပၠန်မ္ဂး း ထပ်ဗတောန်ဘာသာ ဂၠးတိစကာဖန်အာသာ်ဝွံ မွဲကဆံၚ်တုဲ မွဲကဆံၚ်မ္ဂး လေပ်လောဲတုဲ က္ဍဟ်ကောန်ၚာ်တအ် သာ်ဒှ်မၞိဟ်ကေက်သကာဂၠိုၚ်ရ၊ ဂလေၚ်သာမ္ဂး အာတရဴသ္ၚောဲ၊ က္ဍဟ်သာမ္ဂး ဗတောန်ပညာလောဲ နဲသာနဲခိုဟ်ဂှ် ဒးစကာထေက်ရောၚ်။

၂၇။ အရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲ ကၠိုဟ်ကေတ်မ္ဂး ဒှ်ၚုဟ်မးဇၞော်ကွေံကွေံရောၚ်၊ လိက်တၟအ်တြေံတြဟ်တအ်ဂှ် သွက်ရဲလ္ၚတ်ဝၚ်တအ်  ၚုဟ်မးဇၞော်ကွေံကွေံရ၊ ဆ္ဂး ယဝ်ဟွံကၠိုဟ်မ္ဂး ဒှ်ၚုဟ်မးဟွံသေၚ်၊သာ်ဝွံကီု အၚ်ယန် ဂြန်ဂဥုဲ။ဝၚ်၊ ပုံအာဂီု၊ ဂလာန်တၠပညာချူလဝ် ကၠေံကၠက်အာမ္ဂး ညးတီဟွံမွဲတုဲ ဆောံလေၚ်အာကီုရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ အရေဝ်ဘာသာဂကူနာနာ ညံၚ်ဂွံတန်တဴမာန်ဂှ် ဒးကဵုဒြဟတ်၊ ပရေၚ်ၚိတ်ကလက်ဂကူဂှ် ဒးဒစဵုဒစးရောၚ်။

၂၈။ ကၟိန်ဍုၚ်ညိၚ်ဝတ် တောတက်မွဲ ညံၚ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်မာန် ကောန်ဂကူနာနာ သာသနာရှ်ေသှ်ေနာနာ နွံမံၚ်ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဇကုဂှ် ဒးသ္ပသမ္တီ ဒးကဵုဒၞာဲ ဒးကဵုဇြဟတ်ရောၚ်၊ နဲက [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၀၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်             ပရေၚ်ပၞာန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

           ပရေၚ်ပၞာန်

၁။ ပၞာန်ဟီုဂှ် ပရေၚ်ပြိုၚ်ပကာန်ပၠံၚ်ဇမၞးအကြာ ဂကောံမွဲကဵုမွဲ (ဝါ) ဂကူမွဲကဵုမွဲ ဗွဲဓဇန်ကြာန် ကဆံၚ် သၠုၚ်အိုတ်ရ။
            ပေဲါပၞာန်ဂှ် အခိၚ်မၞိဟ်တအ်ဂၠိုၚ်ဟန်ပိုၚ်ကၠုၚ်တိဍာ်တုဲ ပြိုၚ်ပကာန်ပၠံၚ်ၜးညးသကအ်ဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ။
             ပရေၚ်ဝေၚ်ဒၟံၚ်ပၞာန် နူအတိက်ဗွဲမလအ် ဒဵုတ္ၚဲဏံဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်လ္တူပၠံၚ်ၜးဖဵုဂုဏ် သွက်ဂကူးညးဂကူအဲ (ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်ညးကဵုဂကောံမၞိဟ်အဲဟေၚ်ရ။ ပရေၚ်ဒဒှ်သာ်ဏံဂှ် ဆက်နွံအာဗွဲမလအ်လ ဏီရောၚ်။

၂။ ပၞာန်ဒှ်ကၠုၚ်မ္ဂး ဆမၞိဟ်ဗ္တိုက်မံၚ်ပၞာန် ၜါလပါ်ဓဝ်ဟွံသေၚ် မၞိဟ်ဆက်စပ်ညးဗြဴကောန်ၚာ်လကျာ်တအ်လေဝ် ဒးဒုၚ်ဘဲဒဏ်ပၞာန်ဖအိုတ်ရ။

၃။ ဒှ်ကၠုၚ်ပၞာန်မ္ဂး သွက်ဘဝညးဂွံသာ ညးဒးဗ္ဒဗ္ဒာဲကဵုဂကူညး(ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်ညး သွက်ဘဝအဲဂွံဟာ အဲဒးဗ္ဒဗ္ဒာဲကဵုဂကူ အဲ (ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်အဲရ။ ဂကောံညဳသာဇြဟတ်ဇၞော်တအ်ဂှ် ဂွံဇမၞးဂၠိုၚ်တုဲ ဂွံဒုၚ်စသိုၚ် အခေါၚ်နာနာရ။ ဂကောံကျ တအ်ဂှ် ဒးဆောံလေၚ် ဒးဒုၚ်ပျဲ ဒးဒုၚ်ဂစိုတ် ဒးဂြိပ် ပဲါဒဴရ။ ဒၞာဲလ္ၚဵု ဟွံမိက်ပဲါဒဴ ဒုၚ်ကမျမ္ဂး ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်ဒးကဵုအကံက်အခေါန် ဗီုညးဖန်ဒးဒုၚ်ရ။
                    (၂၆)

၄။ ရဲကျပၞာန်တအ်ဂှ် ယဝ်ဟွံတဝ်စၞေဟ်မ္ဂး ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်အဆက်ကောန်အဆက်စဴ သီုဂကူဗၠိုက်တၞီ အာရောၚ်ဂှ် ညာတ်တုဲ ဝဳစိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ကလေၚ်ပလန်လေပ်ရ။ရဲဇၞးလဝ်ပၞာန်တအ်ဂှ် အခေါၚ်တၟေၚ်ဂွံလဝ်တအ် ဖေက်ဗၠးတိတ်နူတဲတုဲ ဝဳစိုတ်ဓါတ်မဟာဂကူ ဇၞော်ဇြဟတ်ပၞာန်ဂစာန်ဍဵုဍိုက်ရ။ ပဋိပက္ခဏံဂှ်သောၚ်ကလးဟွံလောဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲမံၚ်ဏီရောၚ်။

၅။ ပၞာန်ဂၠးကဝ်ဒှ်ကၠုၚ်ၜါဝါ ဆောံလေၚ်ဂိချိုတ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ညာတ်တုဲ သွက်ဂွံဒၞာတာ ပံက်ကၠုၚ်ဂကောံ ကုလသမဂ္ဂရ  ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကုမွဲ ဒှ်ပၞာန်အောန်ကၠုၚ်၊ ဆ္ဂး ပ္ဍဲဗွိုၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲ ဂကူဂွံလဝ်အဝဵုတအ် ဍဵုဍိုက်ၚိတ်ကလက်မံၚ်ဂကူသၟဝ်တဲတအ်တုဲ ပၞာန်အပ္ဍဲဍုၚ်ဆက်ဒှ်မံၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုကၟိန်ဍုၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုဒၞာဲဏီရောၚ်။

၆။ ပၞာန်ဂှ် သောၚ်ပြသၞာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် နဲသၠုၚ်အိုတ်ရ၊ သောၚ်ၜိုဟ်ဟ်ၜတ်တ်ဟွံလောဲတုဲ သောၚ်နကဵုဒြဟတ်ရ။ဟိုယ်ဂှ်တုဲ ပၞာန်ဂှ်ဒှ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဆီပါ်ဍာ်ဇွောဝ်ရ။

၇။ ကၠောန်ပၠန်ဂတးမ္ဂး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကုပရေၚ်ပၞာန်မ္ဂး ဒးပံၚ်ဗွဝ်လဝ်သီုၜါရောၚ်။ ပၞာန်ဟွံမွဲ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်သၟးအာဟွံစိုပ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံမွဲ ပၞာန်သၟးအာဟွံဂွံရ။
                 (၂၇)

၈။ ပရေၚ်ကွာန်ဂှ် တုပ်ညံၚ်က္ဍိုပ် ပၞာန်ဂှ် တုပ်ညံၚ်ဇိုၚ်တဲၜါဏံပံၚ်ဒးကၠောန်ဂွံနာနာရ။ဆ္ဂး က္ဍိုပ်ဂှ် ဒးစကာဇိုၚ်တဲရောၚ်။

၉။ ဇြဟတ်ပၞာန်ဟွံမွဲ အခေါၚ်ပရေၚ်ဍုၚ် ပရေၚ်ဂကူဟွံဂွံလောဲ၊ ဇြဟတ်ပၞာန်ဇၞော်မ္ဂး ဟွံအာတ်လေဝ်ညးကဵု ကေၚ်နွံကၠုၚ်ကီုရ။

၁၀။ ဘဝဍိက်ဂှ် ပါဲဒဴကေတ်ဟွံဗၠး ဒဴအာဍုၚ်ညးတၞဟ် ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်ကုညးတၞဟ်ရ၊ ဘဝဍိက်ဂှ် ဗတိုက်ကေတ်ဟေၚ်ဗၠးမာန်၊ တိဍာ်ဇုဇဗဴလပိုဲ ညံၚ်ပိုဲဂွံပိုၚ်ဗ္တိုက်မာန်မ္ဂး ဗၠးနူဘဝဍိက်ဍာံဍာံရောၚ်။

၁၁။ နွံပၟိက်ကဵုတသိုက်အခေါၚ်သွက်ဂကူတုဲ ပိုဲကၠောန်ပၠန်ဂတး၊ ကၠောန်ပၠန်ဂတးမ္ဂး ဒးဆဵုဒဒိုက်ရောၚ်။ ဖေက်မံၚ်ဒဒိုက်တအ်ဂှ်မ္ဂး ဂွံအခေါၚ် ဂွံတသိုက် ဟွံမာန်၊ ဂကူပိုဲဟွံဗၠးၜးမ္ဂး ဒဒိုက်တအ်ဂှ် အိုတ်အာ ဟွံသေၚ် သီုဇၞော်တိုန်မံၚ်ဏီရောၚ်။

၁၂။ အခိၚ်ကာလပၞာန်ပၠန်ဂတး မၞိဟ်ချိုတ်အာဂှ်တိုပ်၊ ညံၚ်စိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴ မၞိဟ်နွံတအ် ဒးဆက်ကၠောန်အာ လၟေၚ်ဏံဂှ် ဓမ္မတာရ။

၁၃။ ဍုၚ်ပိုဲဂှ်ညးတၞဟ်သၠာဲလဝ်ကဵု ဆီပလက်တုဲ ပၠံၚ်ၜးဂွံလဝ်ရောၚ်။ပိုဲအာတ်ကေတ်နနဲ၊ ဓမ္မတာဂွံမာန်မံၚ်ဟာ၊ ရဲအာတ်ဍုၚ်တအ်ဂှ် ညးတအ် မၚ်ရပ်ပၠုပ်ထံၚ် မၚ်ပန်ဂစိုတ်မံၚ်နကဵုလွဟ်မ္ဂး ပိုဲဟွံပန်ကေတ် ကလိဂွံမာန်ဟွံသေၚ်။ 
                 (၂၈)

၁၄။ အဝဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် တိတ်နူပၠံၚ်လွဟ်ရောၚ်။
        (မဝ်ဇြဳတုၚ်)

၁၅။ ဂကူမွဲမွဲ ဒပ်စဵုဒၞာမၚ်မွဲဂကူဇကု ဟွံမွဲမ္ဂး အခေါၚ်အရာ သွက်ညးတံ မုလေဝ်ကလိဂွံဟွံမာန်ရ။ (မဝ်ဇြဳတုၚ်)

၁၆။ ကြက်ပၠန်ဂတးဂှ် ဇြဟတ်ပၞာန်/လွဟ်/ဇွောံမထဝ်သြန်ဟွံသေၚ်၊ ဂလာန်ပတှ်ေ ကေုာံ သဘဴဓဝ်ဟေၚ်ရောၚ်။

၁၇။ ဂိုတ်ဂစာန်ဗ္တိုက်သၞ နကဵုဇြဟတ်မၞိဟ် ဇြဟတ်လွဟ်တုဲ မာန်တှ်ေမာန် ဟွံမာန်မ္ဂး ဒုၚ်ကမျ ဖျေံလွဟ် ဗက်ကြဴသၞဂှ် လညာတ်ရဲပၠန်ဂတးဟွံသေၚ် လညာတ်ပၠန်သက်က်ဟေၚ်ရ။

၁၈။ ရဲပၠန်ဂတးတအ် ဖျေံလွဟ်ကုသၞဂှ် ဒှ်ဒုဟ်ဖံက်သစ္စလ္တူပၠန်ဂတးဇၞော်အိုတ်ရ။

၁၉။ ပၞာန်ဂှ်ဗတိုက်ကဵုဂြိုဟ် (ဂံၚ်သ္ကာ) သၟးဟွံဂွံ၊ ဒးစကာ ဥာဏ်ပညာဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်။ သရာဲပၞာန်ပတှ်ေ ဇြဟတ်ပတှ်ေကွတ်တဲတအ်ဂှ် ဒးကဵုစၞာဲပြယာဲသၞတုဲ ဒးကျကၠုၚ်ဂၠိုၚ်ကွေံကွေံရ၊ ထ္ၜးသက်သဳမ္ဂး လ္ဂန်အိန်ဂွံဒးကျ ဗညာဓရာံဂွံဒးဒုၚ်ရပ်တအ်ဂှ် ဒးကဵုစၞာဲပြယာဲရ။
                        (၂၉)

၂၀။ ဝေၚ်ပၞာန်ဂှ် ပြိုၚ်ပကာန်ဇြဟတ်မၞိဟ် ဇြဟတ်လွဟ် သၟးဟွံသေၚ် ပြိုၚ်ဂွန် (ဗျူဟာ) ပြိုၚ်ပညာ ပြိုၚ်စိုတ်ဓါတ် ပြိုၚ်ပိုနိဒြပ် ပြိုၚ်မံၚ်နာနာသာ်ရောၚ်။

၂၁။ နကဵုဒေါသလ္ပဝေၚ်ပၞာန် ဒေါဇၞော်မ္ဂး သတိဗၠးကျ ညးဒှ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၂။ ဆဒှ်ကဵုဒှ်လ္ပဇန်ပၞာန် အောန်အိုတ်အာသၞဍိုဟ်အာ၊ ယောၚ်အာမွဲဒၞာဲ ဒးဒုၚ်သၠာဲကဵုဆီ/လမျီုရောၚ်။

၂၃။ ပၞာန်ဂှ် အဆက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ဒၟာနူပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပၞာန်ဂွံကတဵုဒှ်၊ မိက်ဂွံကဵုပၞာန်တုဲဒှ်မ္ဂး ဒးသှ်ကလး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။

၂၄။ ဝေၚ်ပၞာန်မ္ဂး ပရေၚ်သၞကီု သီုပရေၚ်ဇကု ဒးတီဒးကၠိုဟ်လဝ်ခိုဟ်ဟ်ရောၚ်။ ဒၞာဲသၞဍိုန်အိုတ်ဂှ်ဂၠာဲ အခိၚ်/ဂၠံၚ်ဍေံဟွံခယျဂှ် လုပ်ဗ္တိုက်မ္ဂး သွက်ဂွံဇမၞးဂှ် နွံဂၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၅။ ပ္ဍဲလိုက်ဏံ သတ်တှ်ေတုဲ လွဟ်မွဲမွဲသာ် နွံမံၚ်သၟးရ။ ယဝ်ဟွံမွဲမ္ဂး ဗီုညးတၞဟ်ဖန်ဒးဒုၚ်တုဲ တန်တဴလအ်အ်ဟွံမာန် ကၠေံကၠက်အာပြဟ်ဟ်ရောၚ်။ ကၞုတအ် အရုတ်တအ် နွံကဵုခၞော်ကြံၚ်ၚ်ဂှ် ဒှ်လွဟ်ဍေံကီုရ။ လွဟ်ဟီုဂှ်  သွက်ဂွံစဵုဒၞာဇကု ကေုာံ သွက်ဂွံ သ္ပမာန် လ္တူညးတၞဟ်ရန်တၟအ်နွံၜါသာ်ရ။ လွဟ်စကာသွက်ဂွံစဵု ဒၞာဇကုနွံဂှ် ခိုဟ် ဒးရး၊ ပိုဲဒးထံက်ဂလာန်ရောၚ်။ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး သတ်ဂြိုပ်အရိုၚ်တအ်ကီု မၞိဟ်စိုတ်ဓါတ်နွံ ဗီုသတ်ဂြိုပ်အရိုၚ်တအ်ကီု ကၠုၚ်ကဵုဘယ်ပၠံၚ်ၜးသ္ပမာန်မ္ဂး ပိုဲဒးဒုၚ်သက်က်ရောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ လွဟ်ဇကုဂှ် အခါလဵုမွဲလ္ပအပ် ဒပ်ဇကုဂှ် အခါလဵုမွဲ လ္ပဒုၚ်ပလီု လွဟ်ဟွံမွဲ ဒပ်ဟွံမွဲမ္ဂး ဗီုညးဖန်ဒးဒုၚ် ညးကၠုၚ်သ္ပမာန် ဒးယာံဒးလ္ၚောဝ်ရောၚ်။
                         (၃၀)

၂၆။ ဂကူညးကဵုညး ဂကောံညးကဵုညး လွဟ်/ဒပ်စဵုဒၞာ ညးတအ်နွံဟေၚ် ရဲမိက်ဂွံ ကြံကြသ္ပမာန်တအ် ဖေက်ဓညချပ်ဗ္စာဒးကၠုၚ်တုဲ ထိၚ်ဒဝ်အာဓဝ်ၜိုဟ်လလံမာန်ရောၚ်။

၂၇။ သွက်ဂွံဒက်ပ္တန်ဓဝ်ၜိုဟ်လလံကီု သီုပရရေၚ်ဆာန်ကၟိန်ဂကူအိုဿီုမာန် ဂကူမွဲကဵုမွဲ ကဆံၚ်ဒးတုပ် ပရေၚ်ဂကူညးညးဖန် အခေါၚ်သာ်ဝွံ ဒးနွံရောၚ်ဂှ် ဂကူဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်မံၚ်တအ်ဟေၚ် ဒုၚ်ကေတ်တုဲ ဟီုဂးမံၚ်၊ ဂကူဂွံလဝ်စေဝ်လ္တူတအ် ဒုၚ်တဲမာန် ဟီုဂးမံၚ်၊ ဂကူဂွံလဝ်စေဝ်လ္တူတအ် ဒုၚ်တဲမာန် စှ်ေမံၚ်စိုတ်ဟွံသေၚ် ညးတအ်ညံၚ်ဂွံဒုၚ်ကၠုၚ်တဲမာန် နပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်သၟး ဟီုဂးဂှ် ညးဟွံကၠိုဟ် ဒးဟီုသီုကဵု ပရေၚ်ပၞာန်ရောၚ်။
                    (၃၁)

၂၈။ ပ္ဍဲဝၚ်ပၠန်ဂတးဍုၚ်ပိုဲပွိုၚ် (၇၀)သၞာံပြၚ်ဏံ ဂကောံပၠန်ဂတးရပ်လွဟ်မွဲမွဲ ဒးဒုၚ်ပ္တိတ်နကဵုဇြဟတ်ပၞာန်တုဲ အိုတ်အာဟွံမွဲဏီ။ ဒးဒုၚ်လီနနဲပရေင်ဍုၚ်ကွာန်တုဲ အပ်ထောံလွဟ်ဟေၚ် အိုတ်အာဂှ် နွံဂၠိုၚ်ကဵုဂကောံရ။

၂၉။ ဂကောံအပ်ထောံလွဟ်တအ်ဂှ် အပ်တုဲ အဝဵုပိုတ်သြဇာပၠိုတ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ်ချိုတ် ဒဵုလမျီုအိုတ်ယာက္ဍိုပ်ဟွံမာန် လုပ်ဝိုၚ်ဟွံဂွံရ။

၃၀။ နွံပၟိက်ကဵုဓဝ်ၜိုတ်လလံမ္ဂး ဗလးထောံလွဟ်မွဲလါ်ဓဝ်ဂှ် ဂွံမာန်ဟွံသေၚ်ရ၊ ပြသၞာရပ်လွဟ် ဂွံကတဵုဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် တာလျိုၚ်နွံမွဲလါ်ဓဝ်ဟွံသေၚ်၊ မိက်ဂွံပြေပြံၚ်မ္ဂး ဒးပညဳပညပ်အကြာၜါ ဒးသၠးဖဵုဒးကဵုကေတ်သီုၜါလ္ပါ်ရောၚ်၊ သာ်ဝွံဟွံ သေၚ် မွဲလ္ပါ်ဟေၚ် ဗလးထောံလွဟ်မ္ဂး သၠဒကေဝ်ဒးစေၚ်ဂၠိုၚ်အာတုဲ သ္ၚောဲခြာအာကဵုဓဝ်ဍာံ သ္ၚောဲခြာအာကဵုဓဝ်ၜိုဟ်လလံရောၚ်။

၃၁။ ဖျေံလွဟ်၊ အပ်လွဟ်၊ သၠာဲထောံလွဟ်ကဵုဒဳမဝ်ကရေဇြဳသၠာဲထောံလွဟ်ကဵုဓဝ်ၜိုဟ်လလံ လုပ်အာဗွိုၚ်တၟးတအ်ဂှ် ဝေါဟာၜိုန်ဟွံတုပ် ကၠာလေဝ်အဓိပ္ပါယ်တုပ်ပ်ရ။ဒုၚ်ကမျ ဒုၚ်ယျံက် ဒုၚ်ထံက်ၜံၚ် ဒုၚ်သ္ပ ဍိက်ဖအိုတ်ရ။

၃၂။ ဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဒှ်သွက်စဵုဒၞာဂကူ စဵုဒၞာဍုၚ် စဵုဒၞာပိုန်ဒြပ် တိဍာရ၊ အရာအိုဿီုတအ်ဂှ် ပရေၚ်စဵုဒၞာနွံဟေၚ် တန်တဴအာမာန်ရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဆာန်ဂကူဍာံမ္ဂး ဒပ်ပၞာန်စဵုဒၞာဂကူဂှ် ဒးပခိုၚ်လဝ်ရောၚ်။
                            (၃၂)
၃၃။ ပေဲါပၞာန်ဂှ် အန္တရာယ်ဇၞော်၊ လမျီုဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်၊ ဒြပ်ရတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်၊ဒးလေၚ်ဆောံမံၚ်တုဲ ၜိုန်ဟွံမွဲပၟိက်ကီုလေဝ် ဗလေတ်ပဲါထောံသောၚ်ၚ်ဂွံဟွံသေၚ်၊ ဟွံပြေၚ်ရေၚ်ပလေဝ်ပလေတ်လဝ်မ္ဂး ပရေၚ်ဒးလေဝ် ဆောံတအ်ဂှ် ဂၠိုၚ်အာနူကဵုဝေၚ်ပၞာန် ဏီရောၚ်။

၃၄။ ဒပ်ပၞာန်မွဲမွဲဂှ် လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံမွဲ စေဝ်ပၞောန်ဟွံမွဲမ္ဂး ဒှ်အာဗီုဂကောံဒမၠမွဲကီုရောၚ်။

၃၅။ သတီုလဝ်ဂြိုဟ် မ္ၚိုဟ်လဝ်စိုတ် ချိုတ်အာတှ်ေတုဲ ဟွံမွဲ ကဵုဂွန် ဟွံမွဲကဵုအစဳအဇန်မ္ဂး ကေတ်ဇမၞးသၞ ဟွံမာန်။
                      (၃၃) [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၁၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်             ပရေၚ်အာက္ဍိုပ် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

           ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်

၁။ ရန်တၟအ်ပရေၚ်ကမၠောန် သွက်ဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ညံၚ်ဂွံအံၚ်ဇၞး ညံၚ်ဂွံတုဲဒှ်ပြဟ်ဟ်မာန် ပွမ္ဒးဖန်ဇန်ဖျေံဗီုလ္တူညးတၞဟ် ညံၚ်ဂွံရေၚ်တၠုၚ်ကၠောန်ၜိုတ်အာ ညဳညဳသာသာဂှ် ဒှ်ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်ရ။ 

၂။ ပ္ဍဲဂကောံမွဲမွဲ ပြာပြာကတ်တ် (ဝါ) သ္ၚိတ်တ်ဇြဇြ မံက်မံက် (ဝါ) ပၞုက်ပၞုက် မၞိဟ်အာက္ဍိုပ် ဒးနွံဟေၚ်ရ။အကြာမၞိဟ်နွံၜါဂှ်လေဝ်ဝ်  မၞိဟ်မွဲဂှ် ဒှ်မၞိဟ်က္ဍိုပ်တုဲ မၞိဟ်မွဲဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဗက်ကြဴရ၊ ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး မၞိဟ်ကၠိုဟ် မၞိဟ်ကေက် မၞိဟ်ဂံၚ်သကာတအ်ဂှ် ဒှ်က္ဍိုပ်ရ။
     
၃။ ညးအာက္ဍိုပ်ဟီုဂှ် ညးဂမၠိုၚ်ညံၚ်ဂွံဗက်ကၠုၚ်ကြဴဇကု ညးတၞဟ်ညံၚ်ဂွံကၠောန်အတိုၚ်စၞောန်ဇကု ကၠောန်သ္ပလေပ် ကၠောန်သ္ပဒှ်ဂှ် ဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်ရ။

၄။ ပ္ဍဲညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် ဆန္ဒမိက်ဂွံအာက္ဍိုပ် ကေုာံ သတ္တိနွံဟေင် ဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်ရ။ 

၅။ ညးအာက္ဍိုပ်မွဲမွဲဂှ် နကဵုကမၠောန်ကီုပွကီု နကဵုအရေဝ်ကီု ထ္ၜးပျးသောၚ််လးတံၚ်ဂြဲ ညးဗက်ကြဴတအ် ဓဝ်ပတှ်ေညံၚ်ဂွံနွံလ္တူကမၠောန်လ္တူဇကုမာန်မ္ဂး ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်ညးဂှ်အံၚ်ဇၞးစိုပ်တရဴရောၚ်။
                   (၃၄)

၆။ ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဝွံ လ္တူကမၠောန် ဇကုကေတ်လဝ်လျိုၚ်ဂှ် ဒးကၠိုဟ်ဒးလေပ်လဝ် ခိုဟ်ဟ်ရောၚ်။ သ္ဂောံအာက္ဍိုပ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မာ္န် ဒးဆက်ကတ်လ္ၚတ်မံၚ် လၟိုန်ရောၚ်။

၇။ ညးအာက္ဍိုပ်မွဲ (ဝါ) သ္ကိုပ်ဒပ်မွဲဂှ် ရန်တၟအ်ပရဝၚ်ကမၠောန်ညံၚ်ဂွံအံၚ်ဇၞး ညးဗက်ကြဴဇကု ညံၚ်ဂွံဗၠးဘယ် ဒးစွံအရီုဒးကေတ်တာလျိုၚ် ဂၠိုၚ်အိုတ်ရောၚ်။

၈။ ညးဍုၚ်ကွာန် (ဝါ) ကောန်ဂကောံ ဓမ္မတာတအ်ဂှ် လ္တူပရေၚ်မွဲမွဲ မိက်ဂွံဒှ်ရတီ နဲလဵုဂွံကၠောန် ဂွံဖန်ဗဒှ်ဂှ် ဟွံတီ ယဝ်တီလေဝ် တီဆလ္တူကျာညိညဟေၚ်ရ။
          ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် တီပၟိက်ဆန္ဒညးဍုၚ်ကွာန် (ဝါ) ကောန်ဂကောာံတအ်တုဲ နဲလဵုဂွံကၠောန် ဗီုလဵုဂွံဗၟံက်ရုပ်ရဴဂှ် ချပ်ဗစာ စဳဇန် ပၠကဵုတရဴမ္ဂး တၚ်ရန်တၟံတအ်ဂှ် အံၚ်ဇၞးစိုပ်တရဴမာန်ရောၚ်။

၉။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ဂှ် ဒးစန္ဒက်တံၚ်ဂြဲညးဂမၠိုၚ်လေပ် ဍာန်ဗၠေတ်ဍာန်ဒး ပညုၚ်ထ္ၜးမာန်တုဲ နပွ နကမၠောန်လေဝ် ဒးကၠောန်ဒးမံၚ် ဒးသ္ပ ဒးပၠတရဴနာနာသာ်ရောၚ်။

၁၀။ သ္ဂောံဒှ် ညးအာက္ဍိုပ်ညးဂမၠိုၚ်မာန်ဂှ် ကွတ်၊ သတ္တိ၊ ပဋိပတ် ပိသာ်ဏံပၟိက်ဇၞော်အိုတ်ရ။ မၞးမိက်ဂွံဂှ် ညးအာက္ဍိုပ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်မ္ဂး ပ္ဍဲဇကုမၞးညံၚ်ဂွံဍိုက်ပေၚ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ဂှ် လွဳပရာညိ။  
                      (၃၅)  

၁၁။ စိၚ်အာမ္ဂးဒှ်ဂၠံၚ်၊ မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်တအ် ကၠောန်သ္ပမ္ဂး ဒှ်သၞောဝ်ရောၚ်တုဲ ပွခိုဟ်ကီု မၞိဟကအာက္ဍိုပ်တအ် သ္ၚဳဂၠိပ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်တုဲ ကၠောန်ထေက်ရ။

၁၂။ မၞိဟ်ကၠိုဟ်မၞိဟ်ခိုဟ် မၞိဟ်ဍိုဟ်တအ်ဟေၚ် ဒှ်မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်။

၁၃။ အာယုက်ပ္ဍဲကမၠောန် (ဝှ်) ဂှ်ဒှ်စရာဲပၟိက်ဇၞော် မွဲသာ်ကီုရ၊ ဗွဲတၟေၚ်ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလပြံၚ်သၠာဲ အခိၚ်ကြေပ်ဂြတ်တအ် ဗီုလဵုဒတူလိုၚ်ဂှ် ဒးစွံၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ရ။

၁၄။ မၞိဟ်ကၠိုဟ်ပရေၚ်ကမၠောန် စေတနာဍာံတအ်ဂှ် ၜိုန်ဆဵု ဂဗအာယုက်ကမၠောန်အောန်ကီုလေဝ် သ္ၚဳဂၠိပ်တုဲ ကဵုဒၞာဲ ကဵုက္ဍိုပ်ထေက်မံၚ်ကီုရောၚ်၊ တၟော်လ္တူဝှ်သၟးမ္ဂး ကမၠောန် လ္ဇုဲအာမာန်ရောၚ်။

၁၅။ ချေံဂြိပ်မြက်တ်ဂှ် ထိၚ်ဝါတ် ဆ္ဂး ထိၚ်မာန်မ္ဂး စိုပ်တရဴပြဟ်ရောၚ်။

၁၆။ မိက်ဂွံဒှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပြာကတ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မ္ဂး လ္ပဍဵုဍိုက်မဇအဆက်တၟိ(သၟတ်)တအ်ညိ၊ ပ္ဍဲအနာဂတ် သၟတ်တအ်ဟေၚ် ဂွံဒၞာဲရောၚ်တုဲ ဍေံတအ်ဒုၚ်တဲဟေၚ် ဝၚ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပြာကတ် အာမာန်ရောၚ်။
                   (၃၆)

၁၇။ ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် ဒးဂစာန်ချူလိက်ဂၠိုၚ်ၚ်ရောၚ်။လညာတ်ဇကုဂှ်ဟီုကေတ်သၟးမ္ဂး မၞိဟ်ကြပ်ကဵုဇကုဟေၚ်ဂွံမိၚ်၊ မိၚ်တုဲခြာဟွံလအ်ဝိုတ်အာ မာန်ရောၚ်။ ချူတြးနကဵုလိက်မ္ဂး အာစိုပ်တရဴသ္ၚောဲ သှ်ေၜက်အခိၚ်လအ်အ်မာန်တုဲ မၞိဟ်တီညာတ်ဂၠိုၚ် သီုဗိုန်ခိုၚ်ရောၚ်။

၁၈။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ကီု တၠပညာတအ်ကီု ယဝ်လၞုဟ်ဟီုဂး ၚုဟ်မးမၞိဟ်အောန် ယဝ်လၞုဟ်ကၠုၚ်အာ လာဘ်သကာအောန်ရောၚ်။

၁၉။ ရုဲပ္တိုန်ညးအာက္ဍိုပ် ဗက်အခိုက်သၞောတ်တြေံ နနဲကောန်ဨကရာဇ် ဂွံဒှ်ဨကရာဇ် သၚ်ဝှ်ဇၞော် ဂွံဒှ်ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ရုဲစှ်လောဲသွာ ပြသၞာအောန်ဒှ်ကၠာလေဝ် ဒုၚ်သဇိုၚ်လ္တူစရာဲဟွံသေၚ်တုဲ ပရေၚ်ကမၠောန်ဂွံဇၞော်မောဝ်ဝါတ်ရ။

၂၀။ သ္ဂောံဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်လ္တူမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်မာန်ဂှ် ကွတ်၊ သတ္တိ၊ ပဋိပတ် ပိသာ်ဏံဒှ်သဇိုၚ်ပၟိက်ဇၞော် တပ်တးသၠးဖဵု တံၚ်ဂြဲ၊ စိုတ်ပြဲ ပန်သာ်ဏံလေဝ် ဒးဍိုက်ပေၚ်ကီုရောၚ်။

၂၁။ သ္ဂောံဒှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ကံကုသိုလ်အတိက်ဖန်လဝ်ဟွံသေၚ် လက်သဏ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ညံၚ်ဂွံပေၚ်ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်မၚ်မွဲမာန်မ္ဂး ညးညးအဲအဲဒှ်မာန်ဖအိုတ်ရ။
                   (၃၇)

၂၂။ ဂကောံ(ဝါ)မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဒးထိၚ်ဒဝ်ကဵုသၞောဝ်၊ မၞိဟ်အာမံၚ်က္ဍိုပ်ဂကောံတအ်ဂှ် မၚ်မွဲသၞောဝ်ဟွံမာန်မ္ဂး  သၞောဝ်ဂှ်ဟွံတန်ကြပ်တုဲ ဂကောံရောအ်ရေၚ်ပြးဆာဲရောၚ်၊ဟိုတ်ဂှ် တုဲ မၞိဟ်မၚ်မွဲ သၞောဝ်ဟွံမာန် ပဋိပတ်ယောၚ်တအ်ဂှ် သ္ပက္ဍိုပ်ဟွံဂွံရ။

၂၃။  ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် သမ္တီ၊ သတ္တိ၊ သစ္စ၊သမာဓိ၊ သၠးဖဵု &quot;သ&quot; မသုန်မဏံ ညံၚ်ရဴသဳမသုန် ဒးထိၚ်ဒဝ်ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်လဝ်ရောၚ်။

၂၄။ နဲကဲအာက္ဍိုပ်နွံပိသာ် နဲကဵုအမိၚ်၊ နဲသောၚ်ကလး၊ နဲကြဴစးတအ်ရ၊ နဲကဵုအမိၚ်ဂှ် ဒှ်သၞောတ်တၠအဝဵုစကာဂၠိုၚ်၊ နဲသောၚ်ကလးဝွံ ချပ်သဳကၠဳပညဳ လုပ်အဝေါၚ် ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ စကာအကြာ ဗွိုၚ်မၞိဟ်လညာတ်သမ္တီ သၠုၚ်ၚ်တအ်ရ၊ နဲကြဴစးဝွံ စကာမၞိဟ်သၟဝ်တဲတုဲ ဇကုမံၚ်ထောံသာသာ နဲဝွံ စကာပ္ဍဲဗွိုၚ်မၞိဟ်သၟဝ်တဲခိုၚ်ၚ် ဗွိုၚ်ဂွံဖျေံစိုတ် စကာဒေံကောန်ဇာတ်ဂၠိုၚ်ရ၊ နဲပိသာ်ဝွံ ရံၚ်ဒၞာဲတုဲ စကာလေပ်မ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖဵု စကာဒၞာဲဗၠေတ်မ္ဂး ဒှ်လလေၚ်ဖဵုရောၚ်။

၂၅။မၞိဟ်အာက္ဍိုပ် ရန်ကဵုဖဵုဂကောံတအ်ဂှ် ကဵုဒၞာဲကုမၞိဟ်ခိုဟ်မၞိဟ်ကၠိုဟ်၊ မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်ရန်ကဵု ဖဵုဇကု တအ်ဂှ် ကဵုဒၞာဲဂှ် မၞိဟ်ဍုက်ကေဝ်ကဵုဇကုတအ်ရ။
                     (၃၈)

၂၆။ ဗျိဒေါန်ဂၠိုၚ်မ္ဂး မၞိဟ်ဗက်ကြဴအောန်၊ စန္ဒက်သမၠုၚ် စိုတ်ဓါတ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး မၞိဟ်ဗက်ကြဴဂၠိုၚ်ဂှ် ဓမ္မတာရ။

၂၇။ လက်ကြဴက္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာအဝဵုတအ်ဂှ် ရဲကလၚ်အမိၚ် မၞိဟ်သမ္တီသဝ်ဝ်ဟေၚ်နွံဂၠိုၚ်တုဲ လက်ကြဴ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာ ပရေၚ်စန္ဒက်တအ်ဂှ် ရဲလေပ်ပညာ မၞိဟ်သမ္တီသၠုၚ်ၚ် နွံဂၠိုၚ်ရ။

၂၈။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဒးစိုတ် သၞောတ်တၠအဝဵုတအ်ဂှ် ဖေက်ရဲတၠပညာ တုဲ စကာရဲကလၚ်အမိၚ်ဂၠိုၚ် ကေမ်ၛာပ်လဝ်အဝဵု ဂၠိုၚ်ရ၊ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဒးစိုတ်သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳတအ်ဂှ် ဒးစိုတ်ရဲတၠပညာ ပါ်ကဵုတာလျိုၚ် ဗွိုၚ်ညးကဵုညးဂၠိုၚ်ရ။

၂၉။ ဟိုတ်ဖဵုညးအာက္ဍိုပ်ဂွံဒတုံပြဟ် နွံစှ်သာ်ရ၊ ဟွံလေပ်ကွတ်၊ စိုတ်ဟွံထတ်၊ ပဋိပတ်လီု၊ ဗီုဟီုတွံကၠောန်၊ အောန်ဓဝ်ခန္တဳ၊ရဲဒၞာဲပဲါက္ဍိုပ်၊ က္ဍိုပ်က္ဍုတ်ဟွံသၟဟ်၊ ဂၠုဟ်ပၟိက်ညးညးဂမၠိုၚ်၊ ရိုၚ်ဇိုၚ် အရေဝ်ကြံၚ်၊ ညာတ်မံၚ်ဇကုပြဲ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တဲဏံ ဟွံလအ်ပြဟ်စှ်ေရောၚ်။

၃၀။ လက်သဏ်ညးအာက္ဍိုပ်ခိုဟ်(၅)သာ်ဝွံ လညာတ်ဒးသၠဲ၊စိုတ်ဓါတ်ဒးပြဲ၊ နဲကဲဒးဍိုဟ်၊ သတ္တိဒးခိုဟ်၊ လဂံါသၞဒးကၠိုဟ်ရောၚ်။
                  (၃၉)

၃၁။ ညးလ္ၚဵုဂှ် ဂွံဒှ်က္ဍိုပ်မှကၠောန် ပရေၚ်ဂကောံပရေၚ်ဂကူ ဒးဖက်ကြံမ္ဂး ဆုဲတိတ်သ္ၚောဲသ္ၚောဲတုဲ ဂၠာဲဒုဟ်ပါ်ပဲါခါဂွံဒၞာဲပၠန် ဒၞာဲယၟုပရေံဂှ် ဗဝ်စုတ်ဒုဟ်ညးတၞဟ် ယၟုမြဟ်ခိုဟ်တှ်ေ ဇကုဒုၚ်ကေတ် စကာမံၚ်ကွေတ် ကၠိက်တုက်ကတဵု ကၠဵုဒုဟ်ဒယှ်မ္ဂး ညးဂမၠိုၚ်ကဵုက္ဍိုပ် လအ်အ်မာန်ဟွံသေၚ်။

၃၂။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်တၠအဝဵုတအ်ဂှ်ဟွံကဵုဒၞာဲကုညးတၞဟ်၊ မၞိဟ်ကေက်သကာ မံက်ကၠုၚ်မ္ဂး ဖေက်ပၠံၚ်ဒၞာဲတုဲ မၚ်ဝးပကဝ်ထောံ အခါဗျုယဲကၠောန်ဟွံမာန်မ္ဂး ကဵုဒၞာဲဇကုကောန်ဇကု ဒေံဇကုသာ်ဝွံ ကၠောန်သ္ပလေပ်ရ။
      က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳတအ်ဂှ် မၞိဟ်ကေက်သကာမံၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ပါ်ပရအ်ကဵုအဝဵု၊ မွဲလ္ပါ်ဂှ် ဒုၚ်ကေတ်သ္ဂုတ်သွာတ်မာဲညးဂမၠိုၚ် စိုပ်အခိၚ်ပေဲါကဵုဒၞာဲဂှ်လေဝ် ဟွံဇြိုၚ်စိုတ်ရ။

၃၃။ သၟိၚ်ဂိတုဂှ် ပျးလျးအရံၚ် ၜိုဟ်သြိုဟ်တုဲ သၞံၚ်တအ်ပူဗိုၚ်မိတ်သဟာဲဂၠိုၚ် သၟိၚ်တ္ၚဲဂှ် ပျးအရံၚ် က္တူကတာန်ဂၠိုၚ်တုဲ ပွဳဗွိုၚ်ဟွံမွဲ သ္ကအ်ရဲဟွံမွဲရ၊ သာ်ဝွံကီု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ပညဳလညာတ်ကုညးတၞဟ်ဂှ် ဗွဳဗွိုၚ်ဂၠိုၚ်၊ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်တၠအဝဵုဂှ် ကေတ်လညာတ် ဇကုမွဲဓဝ်တုဲ ဗွဳဗွိုၚ်ဟွံမွဲရ။
                      (၄၀) [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၂၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== အမေရိကာန်ကဵုနေတိုဝ် မွဲကရေက်၊  ကြုက်ကဵုရာတ်သာ မွဲလပါ် ပါ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲ ကောန်စဴထဝ် ==

အမေရိကာန်ကဵုနေတိုဝ် မွဲကရေက်၊  ကြုက်ကဵုရာတ်သာ မွဲလပါ် ပါ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲ
ကောန်စဴထဝ်
ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၃၊ တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ၊ ၂၀၂၂
ပဝ်လဇြဳဍုၚ်ကြုက်ညးတအ် ဟွံလုပ်ပလာပ်ပထုဲ ပ္ဍဲကေၚ်ကာဍုၚ်မွဲမွဲရောၚ် ၜိုန်ရဟီုကီုလေဝ် ဆဂး ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညးတအ် ဗွဲတၟေၚ် ဗဒစးကဵု ဍုၚ်ရာတ်သာတုဲ စဵုဒၞာအန္တရာဲနူအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်အမေရိကာန် မပ္တံ ဂျပါန်၊ အိန္ဒိယ၊ ယူခေ၊ အဝ်သတြေလျ၊ နေတိုဝ်တအ်ရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ဍုၚ်ရာတ်သာဂှ် ဒှ်မဟာမိတ်အဓိက ပ္ဍဲအရာမစဵုဒၞာအာဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညး တအ်ရောၚ် ဟွံသေၚ်ဟာ။ 
ဂကောံကွိတ် Quad ကဵုအဝ်ကာတ် AUKUS ၜါဝွံ ဒှ်ဂကောံသွက်ဂွံကရေပ်ဂရတ် ဍုၚ်ကြုက်ဂှ်တုဲ ဂွံဗၠးဘဲကီု ဂွံကလေၚ်ပ လန်တဲကဵုဂကောံဍုၚ်တအ်ဝွံကီုဂှ် နကဵုဍုၚ်ကြုက်ဂှ် ဒးသ္ပမဟာမိတ်ကဵုရာတ်သာဟေၚ်ရ။ ကေုာံဍုၚ်ဍောတ်တ်တအ်ဂှ် ၜိုန်ရသ္ပမဟာမိတ်ကီုလေဝ် အစောံဇြဟတ်ဟွံဍိုက်ပေၚ် သွက်ဂွံတဝ်စၞေဟ်ရောၚ်။ ဂၠုၚ်ဍောတ်တ်တအ်ဂှ် ဒုန်ပ္ဍဲၜဳမှာ သၟိဒ်ဟွံဂွံရောၚ် ဒးဟီုပတောံဥပမာသာ်ဝွံရ။ ကာလဍုၚ်ကြုက် ဒးဒုၚ်ကရေပ်ဂရတ်ကဵုအ မေရိကာန်၊  မဟာမိတ်အမေရိကာန် မပတံအဳယူတအ် ပ္ဍဲကေၚ်ကာဟံၚ်ကံၚ်၊ ဇြေန်ကျေန်၊ တိဗိတ်၊ ထာဲဝါန်တအ်ဂှ် ညးတအ် အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ မဟာမိတ်ဇၞော်ဇၞော်ဟွံမွဲမဂး ဟွံလောဲရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ လအိတ်သၞာံတုဲကၠုၚ်ဏံ ညးတအ်ပံၚ်တဲ ကဵုရာတ်သာတုဲ ပကတ်ပကေၚ်ကွတ်ပၞာန်ဇၞော်ဇၞော်ကီု၊ သၞာံဏံ သမ္မတၜါဍုၚ်ဂှ် ဆဵုဂဗညးသကအ် ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်အိုဝ် လာမ်ပေတ်က္ဍၚ်ဂှ်တုဲ လလောၚ်တြးပတိတ်လဝ် လိက်လလောၚ်တြးဇမၠိၚ် မနွံမသုန်လ္ၚီမလိက် ပ္ဍဲဖေဖဝ်ဝါရဳ(၄)ဂှ်ကီုတုဲ ကော်ဆဴပြိုၚ်ပကာန်ဏာကဵုအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်အမေရိကာန်တအ် ပြာပြာကတ်တ်အိုတ်ရ။ ဣဝွံဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ် ဍုၚ်ရာတ်သာ ကလိဂွံအဟံက်ခိုဟ် ပ္ဍဲအရာဂံၚ်ဖျေံသဂုတ်သွာတ် ဂွံနိမိတ်ဗဒှ်ပဋိပက္ခယူကရိၚ် ဒှ်မာန်ကီုရောၚ်။ ပေဲါပြိုၚ်ပ ကာန်အကြာဂကောံဇြဟတ်ဍုၚ်တအ်ဂှ် ဂတဏံဇၞော်နူဏံဏီဒှ်မာန်ရ။
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် မူဟိုတ်ကြုက်ဟွံထံက်ဂလာန်ရာတ်သာ လုပ်သီခရာၚ်မဳယျာကီု၊ ဟွံစၟတ်သမ္တီဍုၚ်တၟိၜါကီုဂှ်တုဲ ဂွံမံၚ်ကၠေံလဒေါဝ်၊ ကဵုကသပ်လညာတ် ညံၚ်ဂွံစကာနဲကဲၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်တုဲ ဂၠာဲသွဟ် ပ္ဍဲကောံဓရီုကံၚ်သဳဂီုကၠီုယူအေန်ရော။ တၚ်တုပ် စိုတ်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ညးတအ်ကဵုရာတ်သာဂှ် နွံမံၚ်117ဗဳလဳယာန်ပြၚ်ဂှ်တုဲရ။ စပ်ကဵုယူကရိၚ်ဝွံဂှ် ပရေၚ်ပို်န်ဒြပ်ကူသာန်ဗၞိက်ညး တအ်ကဵုယူကရိၚ် သၞာံ2020ဂှ် နွံမံၚ်စှ်သုန်အသၚ်ဃဲယံၚ်(ဗဳလဳယာန်)ပြၚ်ရောၚ်။   တုဲပၠန် ယဝ်ရညးတအ်ကေတ်စ လ ပါ်ရာတ်သာပေၚ်ၚ်မဂး ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ညးတအ်ကဵုအမေရိကာန်တအ်ကီု၊ အဳယူတအ်ကီုဂှ် လီုလာ်အာမာန်ရောၚ်။ မံၚ်လဒေါဝ် ညိညဂှ် သာမံၚ်သွက်ဍုၚ်ညးတအ်ရ။ ရာတ်သာလေဝ် ပေၚ်စိုတ်၊ ယူက ရိၚ်လေဝ် ဟွံဒက်စိုတ်၊ ဍုၚ်ပလိုတ်တအ်လေဝ် ဂၠာဲသၞဟွံဂွံကွေံကွေံရ။ ကွတ်ပညာမံၚ်လဒေါဝ်သာ်ဏံ ပ္ဍဲက္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ်နွံမံၚ်ကီုဟာ။ 
ပဋိပက္ခဍုၚ်ယူကရိၚ်ဝွံ အတိုၚ်တၠပညာကြုက်မွဲတၠမဟီုပါ်ပဲါလဝ်ဗၞတ်ညိညဂှ်မဂး က္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ် ထေက်ကဵုဒး ဂိုၚ်ကေတ်၊ ယိုက်ဒိုက်ကေတ်လညာတ်မံၚ်လဒေါဝ် ဟွံလျောဝ်ဗက် နေတိုဝ်ကဵုအမေရိကာန်၊ ဟွံဗလးကၠေံရာတ်သာရောၚ်။ ဂလာန်ညးဝွံ ဒုၚ်သဇိုၚ်လဝ်ကဵုအကာဲအရာသာ်လဵုရောမဂး ဍုၚ်ယူကရိၚ်ဂှ် ပယျဵုစပ်မံၚ်ကဵုရာတ်သာရောၚ်၊ လုပ်နွံမံၚ် အဒေါဝ်ဂကောံဇြဟတ်ၜါလပါ်ဂှ်ရောၚ်။ ဍုၚ်ရာတ်သျှာဂှ် ဇြဟတ်ဇၞော်ကီုဒှ် ဍောတ်ကီုဒှ် ဒဒှ်ရကဵုအန္တရာဲကဵုညးတအ်မာန် ရောၚ်ဂှ် ဇကုဇမၞော်ဍုၚ်ယူကရိၚ်တအ် ဒးတီလဝ်ထေက်ရောၚ်။ ဗီုဍုၚ်ကြုက်ဝေၚ်ဏာ ဟီုဏာ ပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ညးတအ် ဟွံကေတ်စလပါ်တေံလပါ်ဏံတုဲ သွက်ကြုက်ဂှ် ယီုသာအာရ။ ညးတအ်ဟွံထံက်ဂလာန်ကဵုရာတ်သာကီု ဟွံကေတ်စ လပါ်ယူကရိၚ်ကီုရ။ ဝၚ်ဍုၚ်ကြုက် ကေၚ်ဒှ်လဝ်ပၞာန်ကဵုခေတ်ကာလသဵုဗဳယိတ်ယူနဳယာန်တေံဂှ်လေဝ် နွံတဴဏီရ။ ဍာံဍာံတေံ ယဝ်ရဒးကေတ်စမွဲလပါ်မဂး ညးတအ်ဒးကေတ်ရာတ်သာဟေၚ်ရ။ ဆဂး ပညာကလုတ်တမာန်ဟီုဂှ် ပၟိက်ဇၞော်တဴဂှ်တုဲ သမ္မတယူကရိၚ်လၟုဟ်ဝွံ ယဝ်ရရံၚ်ကဵုဝှ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဂး ၜတ်မံၚ်ရောၚ်ဂှ် ဗှ်ရံၚ်ဝၚ်ဘဝညးတေံ ပ္ဍဲဝဳကဳပဳယျာမဂး ကၠး ကေတ်မာန်ရ။ ဘဝညးတေံဂှ် ကၠုၚ်နူဗွိုၚ်ကောန်မှိၚ်ဇာတ်၊ မၞိဟ်ကတဵုဂရိုၚ် ဍေံမလျောဝ်ဗက် အာကဵုလညာတ်ဒ ယှ်တှ် ပဝ်ပျူဠာတအ်မွဲရ။ အကာဲအရာဝွံ တုပ်မံၚ်ကဵုသမ္မတအမေရိကာန် ဒေါနေဝ်ထရာမ်ညိညကီုရောၚ်။ အစောံစရာဲ ဂွံတတ်ကၠောံအခက်အခုဲဍုၚ် ယူကရိၚ် ပ္ဍဲညးတေံဟၟဲဒှ်မာန်ရောၚ်။ 
သမ္မတယူကရိၚ် မဒှ်ကောန်ဂကူရာတ်သာ ဒးဂြိပ်ဒဴတိတ်အာရာတ်သာဂှ် အခိၚ်တ္ၚဲဏံ ၜိုန်ရပရိုၚ်မဳဒဳယျာဍုၚ်ပလိုတ်တအ် ဟွံချူဗၟံက်ကီုလေဝ် ပၠန်ဂတးယူကရိၚ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် ဒုၚ်လဝ်သဇိုၚ်ကဵုအကာဲအရာဏံရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ပ္ဍဲယူကရိၚ် လညာတ်ဍုဟ်မၠေံကောန်ဂကူရာတ်သာတအ် ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်မစံၚ်ဗဂဵုပၟတ်ပဋိပက္ခဝွံရောၚ်။ မွဲလပါ်တေံဂှ် သမ္မတ ဒဳမဝ်ကရိတ်အမေရိကာန်ဂှ်လေဝ် တိုန်ကၠုၚ်နကဵုရမျာၚ်ကရေဲ ဒစဵုဒစးကဵုရာတ်သာကီု ရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ဗီုသမ္မတ ဒေါနေဝ်ထရာမ် ဆက်ဆောံခိုဟ်ဆာဲကဵုရာတ်သာဂှ် ခေတ်သမ္မတဂျောဗာ်ဒေန်ဏံ ဍေံဟွံဒှ်သာ်ဂှ်ရ။ အခိၚ်ညးဒှ်ကၠုၚ်ဒုတ တိယသမ္မတ ပ္ဍဲသၞာံ၂၀၁၄တေံဂှ်လေဝ် ကေၚ်ဆဵုဂဗလဝ် စပ်ကဵုရာတ်သာ လုပ်သီလဝ်ဒေသခရာၚ်မဳယျာကီုရောၚ်။ ဇကုသမ္မတအမေရိကာန်ဂှ် ဟီုသောၚ်ကလးပရိုၚ် ဗီုကတဵုဒှ်ပြံၚ်လှာဲမံၚ်ပ္ဍဲယူကရိၚ်ကီုရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲစိုတ်သမ္မတပူတေန်ဂှ်လေဝ် သွက်ဂွံအုပ်ဓုပ်အာဍုၚ်ရာတ်သာလအ်အ်မာန်ဂှ် ညးဒးကၠောန်သ္ပသာ်ဝွံကီုရောၚ်။
 သမ္မတဖဳလေပ်ပါၚ်လၟုဟ် ကေၚ်ဟီုလဝ်ဂလာန်နွံရ။ ရံၚ်ကေတ်မဂး ညးဒးဒုၚ်ကဵုဇြဟတ်ဓရိုဟ်ကဵုအမေရိကာန် စပ်ကဵု ကေၚ်ကာဂွံထိၚ်ကၠေံဍုၚ်ကြုက်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ ဍုၚ်ကြုၚ်တၟာဏံဂှ် ကဵုညးဒစဵုဒစးကီုဟာ၊ ယဝ်ရဒစဵုဒစးကဵုကြုက်ဂှ် ဍုၚ်ညး သာ်လဵုဒှ်အာမာန်ရောဂှ် ညးတီရ။ ကာလလဆောဝ်ညးဒစဵုဒစးကဵုကြုက် သီုအမေရိကာန်ရောၚ်။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ကာလဍုၚ် တဳမဝ်ဗၟံက်ဗၠးၜးတိတ်တၟိတၟိဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ပၠန်ဂတးညးတအ် မဒှ်သမ္မတကၠာအိုတ်ဂှ် ညးသ္ပအဓိကတုဲဆဵုဂဗကဵုက္ဍိုပ်သ ကိုပ်အေန်ဒေါနဳရှာရောၚ်။ ၜိုန်ရက္ဍုဟ်မၠေံအေန်ဒေါနိသာကီုလေဝ် ဆဂး ရံၚ်ကဵုဂီုကၠီု ကေုာံ ဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညးတုဲ ညးဒးရုဲစှ်သာ် ဂှ်ရောၚ်။ လညာတ်နဲကဲဏံ ပ္ဍဲက္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ် နွံညိဟာဂှ် အဲဟွံကၠးကေတ်ရ။ 
ပ္ဍဲကဵုဂလာန်တၠပညာကြုက် မဗတိုက်ဖအောဝ်လဝ်ဂှ်တုန်၊ နကဵုယူကရိၚ် ထေက်ကဵုဒးဆဵုဂဗတက်ကျာကဵုရာတ်သာ ဗွဲတိုက် ရိုက် ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵု နူ ကောံဇြဟတ်တၞဟ်တအ် မွဲအဆံၚ် ကော် face to face ရောၚ်။ ဂလာန်ဗတိုက်ဖအောဝ်ညးဝွံ စှေ်စိုတ်လောန်ရ။ ပ္ဍဲကဵုဌာနပရိုၚ်ဂၠးတိတအ် ဟီုတဴနွံပၠန်ဂှ် ပ္ဍဲပ္ၚံက်ဏံ ရမျာၚ်ကောန်ဍုၚ်ယူကရိၚ်တအ်ဇေတ်တ် ဟွံမိၚ် ကေတ်တုဲ ရမ်သာၚ်မ္ၚးမ္ၚးတအ်သၟး ဂွံမိၚ်ကေတ်မံၚ်ရောၚ်။ အရာဝွံ ပိုဲကံက်ကေတ်အဓိပဲါသာ်လဵုမာန်ရောမဂး၊ ပဋိပက္ခ ယူကရိၚ်ဂှ် ဍေံကၠောအ်ထၞာန်အာ ညံၚ်ရဴပၟတ်ဂြိုပ်ဂှ်တုဲ ညးဂှ်ဒှ်ကမၠတ် ညးဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ထ္ဍေၚ်ကမၠတ်ဂှ် ပါ်ပဲါဝါတ်အာရ။ ပၠန်ဂတး ယူကရိၚ်တအ် သာ်လဵုမဟီုတုဲ အလဵုအသဳယူကရိၚ်တအ် သာ်လဵုမဟီုရောဂှ် ပိုဲတအ် ဟွံဂွံမိၚ်ကေတ်တုဲ ဂွံမိၚ်မံၚ်ရမ် သာၚ် သမ္မတရာတ်သာကဵု အမေရိကာန် ကေုာံ နေတိုဝ်တအ်သၟးရ။
ပရေၚ်ဇီုလပိုက် ဍေံမဒှ်လလေၚ်ဍုၚ်ဂကူဍောတ်ဇၞော်တအ်ဂှ် စွံလဝ်ကၠာ၊ တၠုၚ်လအာယူကရိၚ် ဒးဆဵုဂဗမံၚ်တ္ၚဲဏံဂှ် တုပ်မံၚ် ကဵုပိုဲတအ်တၟာဂလိုၚ်ရ။ ပၞာန်ဗၟာဂှ် ညးတအ်နွံလပါ်ကြုက်ကဵုရာတ်သာ၊ အေန်ယူဂျဳဂှ် နွံလပါ်အမေရိကာန် ကေုာံ မဟာ မိတ်အမေရိကာန်ဂှ်တုဲ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် လ္ၚဵုနွံလပါ်တေံ၊ လ္ၚဵုလပါ်ဏံရ။ ဆဂး ဂကောံလ္ၚဵုကဟဳထောံတုဲ ရုဲစှ်ကေတ် လညာတ်မံၚ်လဒေါဝ် ညံၚ်ရဴဂကောံလပါ်တိဍာ်သၟဝ်ကျာ ကေုာံ အေန်သဳအေတအ်လ္ၚဵုရ။ တိဍာ်မန်ဟွံဒှ်ပၞာန် တိဍာ်က ရေၚ်တအ် ဒှ်ပၞာန်၊ မဳဒဳယျာမန်တအ် မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဂွံ၊ မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဒးဂြိပ်ဒဴရ။ ရဲကေတ်စလပါ်ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ညံၚ်ရဴပဲါဒုဟ် ဟွံလောဲသွာကီု၊ ဟွံဗၠးအစောကီု၊ ရဲဒစဵုဒစးတအ်လေဝ် အန္တရာဲဟွံဍောတ်ရ။ လညာတ်အကြာက္ဍိုပ်သကိုပ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ ပၠန်ဂတးဂကူမန်တအ်လေဝ် ဒှ်မံၚ်ပိကဵုပန်ကီုရ။ 
ဂၠးတိပိုဲတ္ၚဲဏံ ပရေၚ်ပြိုၚ်ပကာန်အကြာကြုက်ကဵုရာတ်သာမွဲလပါ်ကဵု အမေရိကာန်၊ နေတိုဝ် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ်မွဲလ ပါ်ဂှ် ကၠးကၠး ပိုဲတအ်ဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရ။ ဗီုပြၚ်ကြုက်၊ ရာတ်သာ၊ အမေရိကာန်၊ နေတိုဝ်တအ် ပလှေ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲဂှ် ပိုဲတအ် ဟွံတီလဝ်ကၠာမဂး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိဂှ် ဂွံဗ္ၜမ်ဍေံဟွံလောဲသွာရ။ ပိုဲဒးဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပဝ်လဇြဳဍုၚ်ဂကောံဇၞော်ပန်တအ်ဂှ်တုဲ လ္ၚတ်အာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိပိုဲမဂး ကၠိုဟ်လောဲသွာမာန်ရောၚ်။ ဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပဝ်လဇြဳပန်က္ဍိုပ်တအ်ဂှ်တုဲ ဂၠးတိပိုဲ ပြံၚ်လှာဲ အာမာန်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ဟီုမာန်ရ။ ဍုၚ်ကိုဝ်ရဳယျာသၠုၚ်ကျာ ကေုာံ ဂျပါန်တအ်ဂှ် ဒၞာဲလ္ၚဵုညးတအ် ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ညးတအ်တုဲ ၜိုန်ရဟွံမိက်ပါ်ပဲါကြုက်ကီုလေဝ် ဆဂး ဒစဵုဒစးကဵုဇြဟတ်ဓရိုဟ်မဟာမိတ်အမေရိကာန်ဟွံမာန်ရ။ နေတိုဝ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုညးတအ်တုဲ ဟွံမိက်ဒးဓယံက်အမေရိကာန်တုဲ မိက်ဂွံက္ဍိုက်ပ်သဳကၠဳကေၚ်ကာအေန်ဒေါ-ဖသဳဖိက် ရဳဂျေန် ကော် Indo-Pacific Regionကီုရ။ 
ဂၠးတိဏံ ယြဴဍုၚ်လဵုမွဲဟွံဟီု ယဝ်ရဇၞော်ပြိုၚ်ပကာန်ကၠုၚ်မဂး နကဵုအမေရိကာန် ဒးပဒေါံကၟိုၚ်ဖျေံရောၚ်။ ဍုၚ်ရာတ်သာလေဝ် ကြဴနူသဵုဗဳယိတ်ယူနဳယာန် သရိုဟ်အာတုဲ သိက္ခာညးတအ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏံအောန်စှေ်အာ၊ မုက်ဍောတ် မတ်သဝ်၊ ညးတၞဟ်တအ် ဖျဝ်အဆံၚ်တုဲဆက်ဆောံ၊ ဂကောံနေတိုဝ်တအ် စိုပ်ဇိုၚ်ပယျဵုဇကုတုဲ ပၠေတ်မံၚ်ဍာ်ပါၚ်ပ္ဍဲကတောဝ်ဂှ် ဒုၚ်စသိုၚ်ပရေံလောန် မိက်ဂွံကလေၚ်ဂွံဘဝတြေံ ညံၚ်ရဴဂကူမန်ပိုဲ စိုတ်ဟဳသွဝ်မံၚ်ကဵုအေန်ပါယျာမန်ခေတ်ကၠာတေံကီုရ။ ပရေၚ်ဒုၚ်စသိုၚ်စိုတ် သာ်ဝွံတအ်ဂှ် ဍေံဖန်ဗဒှ်မံၚ်ရာသဳဥတုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိပိုဲရောၚ်။
ကြုက်ကဵုရာတ်သာ ဒှ်မွဲဇြဟတ်တုဲ ဍုၚ်ဍောတ်တ်တအ် မံက်ဂတဝ်ဗၠးၜးကၠုၚ်ဂှ် ၜိုန်ရဒှ်ဇြဟတ်စိုတ်ကဵုသွက်ပၠန်ဂတးဂွံဗၠးၜး ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲကီုလေဝ် ဆဂး ဍုၚ်ၜါဝွံ ဒှ်ကၟာၚ်စက္ကဝါ သွက်အလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာတအ်မွဲရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ညးတအ် နွံမံၚ် ထံက်မံၚ် ဂလာန်ဏီမဂး ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ဂံၚ်သီမံၚ်အဝဵု ဒဵုတွဵုကဝ်ဂှ်တုဲ အပါအမေရိကာန်၊ အဳယူတအ်လေဝ် ညးတအ်ဟွံဒးဖေက်ရ။ ယဝ်ရဒးဟီုပတောံဥပမာမဂး သၟိၚ်နာဲဝၚ်ဇၞော်မသုန် မအုပ်ဓုပ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲဂှ် ညးတအ်ဂွံလဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ၜါတၠတုဲရောၚ်။ ဖျေံညး သကအ်ဟွံစှေ်ရ။ ဂလာန်သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာ နာဲဇြဝ်မေန်ထောန် ကေၚ်ဟီုကၠုၚ်လဝ်ကြံၚ်ၚ်မ္ၚိုဟ်ဟ် နွံမွဲသာ်ဂှ်တုန်၊ ယဝ်ရဒး ဖေက်မံၚ်ဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော်တအ်ဂှ်တှေ် ဍုၚ်ဗၟာညးလေဝ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲဂၠးတိဏံဟွံသေၚ်ရောၚ်။ 
ဍေံနွံမွဲသာ်ဂှ် ဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ် ဗတိုဟ်ဗမ်မဂး မၞိဟ်တအ်ချိုတ်ရ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် စကာက္ၜၚ်ကျာတုဲပန်သၠေက်မဂး မၞိဟ်တအ် ဒှ်လလေၚ်ရ။ ဆလအ် ပၞာန်ဗၟာ ကေတ်ဇၞးကုအေန်ယူဂျဳမာန်ရော၊ ဆလအ် အေန်ယူဂျဳကေတ်ဇၞး ကံၚ်သဳ ပၞာန်ဗၟာမာန်ရော၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာပရေံဂလိုၚ်တေံ၊ အေန်ယူဂျဳပရေံခိုဟ်ဂလိုၚ်ဏံ ဂလာန်သၟာန်မြဴသာ်ဝွံ စွံလဝ်ကၠာ၊ တ္ၚဲဏံ ကောန်ဍုၚ်ပိုဲ စုတိချိုတ်အာမွဲစိတၠ၊ ဍုၚ်ကွာန်သ္ၚိဌာန် လေၚ်ဒိုက်အာ ဂလိုၚ်လဵုဂှ်ဟေၚ် မိက်ဂွံသၟာန်တီကၠာရောၚ်။ အခိၚ်ကာ လပိုဲဍောတ်တ်တေံ ကေၚ်ဗှ်လ္ၚတ်ကၠုၚ်ပရိုၚ် စပ်ကဵုပေဲါပၞာန် ပ္ဍဲယူဂေါသဠာဗဳယျာဂှ်တုန်၊ “အနိဌာရီုပေဲါပၞာန်- ဇကုဟွံမွဲကဵုက္ဍိုပ်၊ က္ဍိုဟ်မသက္ကုဇကုတအ်” ဂှ် ပေဲါပၞာန်ညးတအ် လလမ်ကၠုၚ် ၜိုတ်၂၇သၞာံဂှ် အခိၚ်တ္ၚဲဏံ ကလေၚ်ဒှ်ကၠုၚ်ညိညပၠန်ရ။ ပေဲါပၞာန် ဍုၚ်ပိုဲဂှ် ညံၚ်ရဴပၟတ်နရက် ဝေၚ်ပၠိုတ်ဟွံမွဲဂှ် ကောန်ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ဍေံဒှ်မံၚ်ညံၚ်ကောန်နရက်ဂျိုၚ်ၚ်ရောၚ်။ မဟာဝါဒဳဂ ကူဗၟာတအ်ဂှ် ဒှ်အဓိကမၞိဟ်စုတ်မံၚ်သၞပရက်ပၟတ်နရက်ဂှ်ရောၚ်၊ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲပၞာန်ဍုၚ်ညးတအ်ဂှ်လေဝ် မဟာဝါဒဳ သာပ်တအ် ဒှ်ၝောံလတေၚ်ဍေံကီုရောၚ်။ ဓဝ်သၟိၚ်စှ်ဟွံမွဲမဂး ဍုၚ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳလေဝ်ကဵုဒှ် ဒဳမဝ်ကရေဇြဳဟွံသေၚ်လေဝ်ကဵုဒှ် ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ကလိဂွံတသိုက်ဟွံမာန်ရ။ ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၃၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

==မအာတ်မိက်နကဵုညးလွပ်သီုဖ္အိုတ်သွက်ဂွံမၚ်မွဲလိက်ပတ်မန်==
ကာလချူလိက်မန်မ္ဂးလ္ပကွက် &quot;ရ&quot; နကဵုခ္ဍံက်လိက် &quot;္ရ&quot; ညိအဴ။ ယဝ်ရဆက်ချူအာအတိုၚ်တဏအ်တှ်ေသ္ကဵုအခိုက်ချူလိက်ဘာသာမန်ပိုဲမလီုလာ်အာမာန်ရောၚ်။ ဥပမာ ကာလချူ (မ္ၚဵု) ကွက်  &quot;ရ&quot; တှ်ေရမျာၚ် (မ ၚေ) ဟွံတိတ်ရ၊ တိတ်ဆၜိုတ်ရမျာၚ် (မ ရေ) ဟေၚ်ရ၊ ဟိုတ်နူ ကွက်လဝ် &quot;္ၚ&quot; ဟွံသေၚ်တုဲမတိတ်အာရ (ရ) ဟေၚ်ရ။ ကာလချူ (လ္ၚတ်) ကွက်  &quot;ရ&quot; တှ်ေတိတ်ရမျာၚ် (လ ၚတ်) ဟွံတိတ်ရ၊ တိတ်ဆၜိုတ်ရမျာၚ် (လ ရတ်) ဟေၚ်ရ။ စွံသတိညိအဴ၊ ကၠောမန်ပိုဲ။ ယဝ်ရနွံပၟိက်တၚ်ဂလာန်သၟာန်မ္ဂး နကဵုအကံက် [[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:咽頭べさ|Dr.Intobesa]] ဂှ်သၟာန်ကေတ်မာန်ရအဴ၊ တၚ်ဂုန်ဗွဲမလောန်နကဵုမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရအဴ။
* စရၚ်မိက်လိက် ကွက် &quot;္ရ&quot; တုဲချူလဝ်: [[ကမ္မတဳ သိုင်ခၞံ ဘာကောန်ဂကူမန် (ကွာန်လှာ)]]၊ [[ကမ်နိရာဲ]]၊ [[ကလော်မန်ဂမၠိုၚ်]]၊ [[ကအ်ကျာ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ကအ်ကျာ်]]၊ [[ကျာ်ဗတာၚ်၊ ကၠအ်သတ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်မုဟ်ဍုၚ်]]၊ [[ကျာ်မနုဟဝ်၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[ကျာ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်မုဟ်နာင်]]၊ [[ခၞိင်ဖရင်နံင် ဍုင်ဗဂေါ]]၊ [[ဂကောံစဳပျးဖောအ်ဗြေဝ်မဟာဇန်]]၊ [[ဂလာန်အာစာပဏ္ဍိတ]]၊ [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ကအ်ဗိန် ဘာဇၞော်]]၊ [[ဂျိဂှ်ၚိုတ်လဝ် ထဝ်ဂှ်ကလာတ်ပတိတ်]]၊ [[ဂွံအခိၚ်ကဵု ကေတ်အခိၚ်]]၊ [[ဂွံအခိၚ်ကဵုကေတ်အခိၚ်]]၊ [[စၟတ်သမ္တီဒဴပၞာန်ဗၟာဒက်လဝ်ကျာ်ပိကေုာံဝၚ်ဗၟာဂစိုတ်မန်]]၊ [[တက္ကသိုလ်အပါ]]၊ [[တံင်ပိုအ်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]၊ [[တၠဂုဏ်အ္စာအာနန္ဒ]]၊ [[ထဝ်မန် (ဥက္ကဋ္ဌဇၞော် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ)]]၊ [[ဒ္ဂေတ်ဝတ်]]၊ [[ဓါတ်ပံင်ကောံ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်လ္ဂုင်]]၊ [[ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် သၞာံ ၂၀၂၀တအ်]]၊ [[ပရေံဂှ်ထေၚ်ခိုဟ် ညးသပ္ပရိုဟ်ဂှ်ထေၚ်ဗၠေတ်]]၊ [[ပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန်]]၊ [[ပလိုတ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ကြေဝ်ဏာ]]၊ [[ပါန်သာ၊ နာဲ]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိစူဠဝဝ် သကုတ်−၁)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိစူဠဝဝ် သကုတ်−၂)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိပါဲစိုတ် သကုတ်−၁)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိမဟာဝဂ် သကုတ်−၂)]]၊ [[ပြကိုဟ်စရာဲဗုဒ္ဓဘာသာ ကၞပ်(၁)]]၊ [[ပြကိုဟ်စရာဲဗုဒ္ဓဘာသာ ကၞပ်(၂)]]၊ [[ဗညာအံင် (သကိုပ်ဂဳတ)]]၊ [[ဗော်ညဳသၟဟ်မန်]]၊ [[ဗော်ဍုင်မန်တၟိ]]၊ [[ဗော်သင်ပံက်ဗ္တောန် လိက်တၟအ်မန်]]၊ [[ဘဝဗၠာဲ]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်ခလံက်ခပြု]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်ဝါဂၠံင်]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် တန်ဒေါဝ် တံၚ်ပိုအ်]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ပွိုင်တိုက်ဝင်ဒုန်]]၊ [[မဟောဟ်သဓ၊ဇာတ်]]၊ [[မာံဝိုတ်တိုန်ဘာ]]၊ [[မေန်နဲသိုဝ်]]၊ [[မ္လစ်သာ၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[ယှိုဲသဳခုင်၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[လိက်ခၞိင် ကျာ်ယှိုဲသဳခုင်]]၊ [[လောကသိဒ္ဓိ]]၊ [[လျးသာသနာ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ဝါခရူ]]၊ [[လွဳအံင်၊ နာဲ]]၊ [[ဝင်ဓါတ်ကျာ်မုဟ်တဴ]]၊ [[ဝါဗ္ၚကၠံသွဝ် မုက်ဍောတ်မတ်သဝ်]]၊ [[ဝဳရ၊တၠဂုဏ်]]၊ [[သင်ကၠံ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်သင်ကၠံ]]၊ [[သဗ္ဗညု၊ ကျာ်စေတဳ]]၊ [[သိပ္ပံပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်]]၊ [[သိယဵု၊ ကျာ်စေတဳ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်ထဝ်]]၊ [[သုတကဵု ဂျဵုကာ]]၊ [[သၞေဟ်ဗဒဝ် ကွာန်တြေံ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]၊ [[ဟံသာကဵုနန်ထဝ်]]၊ [[အခိုက်ကၞာသၟာဒွက် ဗီုစိုပ်ကၠုၚ်ဌာန်ဒူရာ]]၊ [[အာရှ]] 
:ဆေၚ်စပ်ကဵုမုက်လိက်တဏအ်သီုဖ္အိုတ်ပိုဲတံပလေဝ်ပလေတ်တုဲယျ၊ လက္ကရဴတှ်ေနကဵုညးလွပ်တံသီုဖ္အိုတ်လ္ပဆက်ချူ ကွက် &quot;ရ&quot; (္ရ) အိုတ်ညိအဴ။ သွက်ဂွံမၚ်မွဲထိၚ်ဒက်အာဲကၟာဲလိက်ပတ်မန်၊ ဒုၚ်ဂုန်အာတ်မိက်ဏာနကဵုညးလွပ်တံသီုဖ္အိုတ်ရအဴ။ (သတိ။ ။ပိုဲတံဒုၚ်ဂုန်အာတ်မိက်လဝ်ကီုလေဝ်ဟွံသ္ပဂရုဆက်ကၠောန်သ္ပဒၟံၚ်သာ်တဏအ်ရတှ်ေ၊ သွက်ဂွံစဵုဒၞာထိၚ်ဒက်လိက်ပတ်မန်နကဵုညးမသ္ပပွဗၠေတ်ဒးတၟာတ်အကံက်ရောၚ်။ ပရေၚ်အဲဂွိၚ်ဒၟံၚ်ကဵုလိက်ပတ်မန်ဂှ်လေဝ်သ္ပကရုဏာတုဲကၠိုဟ်စိုတ်ကဵုညိအဴ)။--[[ညးလွပ်:Intobesa.bot|Intobesa.bot]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Intobesa.bot|ဓရီု]])  ၁၀:၂၂၊ ၂၀ ဂျူလာင် ၂၀၂၅ (+0630)

== ကလေင်စၟဳစၟတ်လဝ် သက္ကရာဇ် သၞာံ ဒတောဝ်ဨကရာဇ်မန် ဂဇအ်နန် ==
ကလေင်စၟဳစၟတ်လဝ် သက္ကရာဇ် သၞာံ ဒတောဝ်ဨကရာဇ်မန် ဂဇအ်နန်

&lt;nowiki&gt;#&lt;/nowiki&gt;သၟိင်ဝါရောဝ် (မဂဒူ)

         တဳလမၞုံကုပိုန်ကျာ်တြဲ ဒှ် ၈ ဝှ် စိုပ်မုဟ်တၟံ ပ္ဍဲမုဟ်တၟံဝွံတုန် ပပဓါန်ကဵုကလော်သုမ ဍေံအာကေတ်နင်တၟအ်ကမုမွဲ ကဵုကျာ်ဂဇအ်၊ သၠအင်ဒိုင်ဒစာံတၞး သီုကၞာင် ကၠုင်ဗ္ဒန်လဝ်သဗ္ဗညုတုဲ ကျာ်ပျးဒိုဟ်လဝ်။

        စုတိအာနူဂှ် က္တဵုဒှ်ကောန်ညးကအ်ဝါန်၊ နူသွတ် မိသ္တိက်လဝ်ပ္ဍဲဂဒူ ကနှံက်ကျာဂွံပ္တိန်နာမွဲပတိဟာတုဲ လသာစိဟ်ကၠုင်ထာန်ဂှ်ပၠန်။ ပဟိုတ်ဂှ် မဂဒူ ညးမ္ဂး။ သမာလမိတ်သှ်လဝ် သၟတ်ဝွံ သ္ပိုင်အကာသ သ္ဒဟ်ဨကရာဇ်။ ဇၞော်ဒှ်အာဗၠာဲတုဲ ဒှ်ဇမၞော်ဒလေင် ၁၆၀ စိုပ်က္ဍိုပ်ဒဵုမွဲ ကောန်ဒလေင်မွဲယဲအာ ဇကုဒြဟတ်ဇၟူမွဲဒလေင်ဂှ်ပင်ယိုက် ပ္ၚောအ်အာဍုင်သုက္ခောဒါယ။ တမ်သၞာံ သက္ကရာတ်တိုန် ဂဂဵုဂတးပန်စုတ်ဒလေင်ဒကုတ်အာ ပ္ဍဲပၞး ဗအ်မွဲဒတုံစိဟ်ပါဲပလိုတ် ဗအ်မွဲဒတုံစိဟ်ပါဲဗၟံက်ဂှ်အာၜိုတ်ကေတ်ရ။ ပသာန်လျးလလဳမဒြေပ်ဂှ် ညံင်ပြာသာတ်ထဝ်ရ ပ္ဍဲမတ်မညာတ်။ အာသှ်ကဵုဗမၞးမွဲနွံကဵုပညာ၊ လာပ်သၠုင်ဒတဴပူဇဴအဲတုဲအဲသှ်ကဵုရ။ ခနှဂှ်ပညာဂွံအခေါင် ဒုန်မွဲသၠုင်ဒတဴၜတ်ကေတ်တုဲ ယာတ်ထမှိင်က္ဍိုပ်ဂှ်ဂြောပ်ဖျိဟ်သြန်ရုပ်စိင်မွဲ တိုန်စွံလဝ်ဝွံ အဲပူဇဴအစာရ။ ဗမၞးခါမမိင်ညာတ်ပတဴအသဝ်၊ ဟာဲကောန်မန် မပတၠကုသဵုမပြဲနူညးရောင်၊ ပသ္ကဵုယိုက်ဒလေင်ရော ဒေဝတဴလဝ်စိုတ်တုဲ ပပန်ဒကုတ်ကၠေံဒလေင်ရောင်။ လ္တူက္ဍိုပ်ညာတ်ရုပ်ပြာသာတ်ဂှ် လတူက္ဍိုပ်တၟံနန်ပြာသာတ်က္တဵုဒှ်ဟွံလအ်ရ။ ပပူဇဴသြန်ရုပ်စိင်ကဵုအဲဝွံ ဂမာစိင်မခစကၠာတုဲ ညိမခစသၟိင်ရ။ သာ်ဝွံသၟာနိမိတ်သှ်လဝ်။ 

        ဇကုမွဲဒိုအ်ဒၟံင်ဍုင်သုက္ခောဒါယ ကောန်ဒလေင် ၁၆၀ ကလေင်စဴအာရ။ ဇကုတဴပ္ဍဲရုင်စိင်၊ တၠညးသုက္ခောဒါယစိဟ်ဗဵုစိင်ပျတ်၊ သုင်ဍာ်ဒဂံင်တုဲ တ္ၜောဟ်ဖျိဟ်ဒးစုတ်ခတ်မွဲလမးတိုန်။ ဟာဲကောန်မန် ဝွံခတ်မွဲ၊ မင်ဗၠာဲဇအ်သဝ်လောပ်အာၜိုတ်ကေတ်ခတ်ဂှ်ရ။ မင်ဗၠာဲအာရာန်မခါကဵုယဗြဴသေံ၊ ခတ်မွဲမကီု လပုဟ်တဲမွဲမတုက်ကေတ်ရ။ မိင်ဂလာန်ယဗြဴတုဲ လပုဟ်တဲတလေတ်ဍာ်ပါင် စလံက်စုတ်ဒေါဝ်မခါ လးဒပှ်တုဲကွဟ်ကေတ်ရ။ ယဗြဴညာတ်ပွမင်ဗၠာဲဝွံတုဲ ပတဴအသဝ်။ ဟာဲကောန်မန် မတီဝဳပရာက္တဵုပြဟ် ၚုဟ်ဂၠု မသ္ဒဟ်ဨကရာဇ်ယိုက်စၞန်တဲမွဲရ။ 

ဒေဝတဴပၠောပ်စိုတ်ဒးသမိတ်လဝ် မင်ဗၠာဲဒြာတ်စုတ် ဇနော်တၞံခါမွဲတၞံ မွဲသ္ဂန် ဇလိင်ဍေံပန်ဟတ်။ သၟိင်သုက္ခောဒါယ ညာတ်တုဲသၟာန်ညးမတဵုဂှ်ရော၊ အဲဍိက်မတဵု ခတ်မွဲတၠတိဇနော်မထ္ၜးဂှ်ရ ရာန်ဂွံမခါမတဵုလဝ်ရအဴ။ မခိုဟ်စရ တၠညးဂး။ တ္ၚဲသဳဗပေင် ဂိတုအသာတ် မင်ဗၠာဲမွဲ စၚိန်တၞံခါ တိုန်တွာဲတၠညးသုက္ခောဒါယရ။ ကောန်မန်ဝွံ ဆခတ်မွဲကီုဒတုဲမြမဝ်အဲဂလိုင်ဝွံခနှံဒှ်။ ဟာဲကောန်မန် ဒၟံင်ပ္ဍဲမုက်ကၠတ်အဲရ။ ပတွဵုနူဂှ်တုဲ က္တဵုပြဟ် ၚုဟ်ဂၠု၊ ဟွံဟိုတ်မာဲ သၟိင်သုက္ခောဒါယ သညာတ်ပတိပတ်သာ်ဝွံတုဲ အလုံဝင်ဖအိုတ်ဇိုန်ကဵုပဝိုင်ရ။

သၟိင်သုက္ခောဒါယ အာဝေင်စိင်၊ ကောန်သၟိင်သုက္ခောဒါယ မေဏင်သောဲဍာ ဂှ်ဒဒှ်ေဒယှ်အာ၊ ဖေက်ညးတီညာတ် ဒကိုပ်ပၞာန် ၄၀ ဒက်ဖံင်၊ သ္အာဒုင်တၠညးဂးတုဲ စိုတ်ဒှ်မွဲတုဲ ကၠောံအာပါဲသင်ပလိုတ်ရ။ ညး ၄၀ ဒှ်စိုတ်မွဲတုဲ ဗက်ကၠုင်ကရောမ် မဂဒူကီုရ။ တြဳဇှ်ကုသဵု ညးဟွံဗက်ထက်ကၠုင်စိုပ်ထာန်ဒမံင်ဇကုရ။ 

        နစလဳစလးဇကု ညးမတဴထာန်ရးပးအိုတ်သီု၊ နဓနသံဝိဘာဂ၊ ဝါစာသံဝိဘာဂ၊ ပၠောပ်လဝ်သကေံတဲတုဲ စိဟ်ဗ္ဒဟ်မတ်လမၠီု၊ နဥပါဲဇကုမဆိုက်ဗ္ဒက် ကေတ်ဇၞးကဵုသၟိင်အလဳမာ တုဲ ကေုာံအစာပိ - အစာကါဝေါက် ဂးမွဲ၊ အစာဂေါသြ ဂးမွဲ၊ အစာဒဂဵုမှာသၟိတ် လေဂးမွဲ၊ အစာသေံ မန် ဗမာ အစာတအ်ဝွံမဆိုက်ဗ္ဒက်ပ္ဍဲဗိုတ် ၃၊ ဗေဒင် ၄ ညံင်မဂြင်လဝ်ကီု၊ တဴပ္ဍဲဒလောအ်ဗ္တောန်အစာတံဝွံတုဲ အတိုင်အစာတံဝွံဟီုလဝ် ဒိတ္ထဳနက္သတ် သၞာံဝွံခိုဟ် ခနှံဗ္ဒဟ်ဍုင်ကွာန် ညံင်ကမၠိုင် ကမာမၞုံကဵုဗလာဲရ။ 

ကဵုၚးပ္တန်ဂအာင်ဍုင် အဒိမၚးကၠာ ကၠန်မွဲဇၞော်ကၠးမဆဵု၊ ဍုင်ဝွံသ္ဒဟ်သၞိဟ် က္ၜင်ဂၠိုင်သန်ဂတ၊ ၚးအာဂတဂှ် ဆဵုကၠမွဲပၠန် သၟိင်ပသၟိင်သန်ထာန်ဝွံဂံင်သ္ကာတ် ဟွံဇမိုက်ကဵုသတြုရ။ ဇနးမပြဲသ္ဂောံရ၊ အစာတအ်သှ်လဝ် ပ္ဍဲသက္ကရာတ် ၆၄၉ ဂိတုမာ် ၉ မၟံက် တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ လက်မကဝ် မယိုက်ဒယိုင်မြမေမဍာ်။ ကာလဂှ် ဗြဴမွဲသီုလယိုင်ဂဝ်ဂၞဴတလာဲသော် ကၠုင်ဇမဳက္တိုင်ဂှ် ဇကုဍေံဒတုံစိဟ် ဒွံ(ဇီုဒး) ဒယိုင်ဆီဍေံပရာတ်တိုန်ဒှ်ဇြုံ ၈၊ ဇြုံ ၇ ချိုတ်ပ္ဍဲဍုင် ဇြုံမွဲဇက်တိတ်တုဲဟွံညာတ်ရ။ ညာတ်လၟိတ်ဂှ်တုဲ အစာတအ်မသှ်လဝ် သၟိင် ၇ ဒတောဝ်ပသၟိင်ပ္ဍဲထာန်ဝွံ၊ မွဲဒတောဝ်ဂှ် သ္တိတ်အာနူဍုင်ဝွံတုဲ သ္ပသၟိင်ထာန်တၟေင်ဗွဲဒိုဟ်ပလိုတ် အစာတအ်သှ်လဝ်ရ။ ပလိုတ်တၞံဇြဲမွဲတၞံ နွံဒေဝတဴဇြဲ ၇ ညးဂး။ 

        သၟိင်မဂဒူတုန် ကၠာဍုင်မတ်တၟဟတုဲညိ စဳရေင်တမာဲဇမိန် သီုလိက်ရာဇာသာန် စကာကလုတ်ဥဒုတ် ကဵုတိုန်တွာဲတၠညးသုက္ခောဒါယ၊ အာတ်ကြိယာပသေက် သီုယၟု၊ သၟိင်ဗြတေဇ တၠဍုင်သုက္ခောဒါယ ကာလမမိင်လိက်ရာဇာသာန် သၟိင်မဂဒူ ဂမာန်ဇကုသ္ဂောံဒှ်သၟိင် အိုဟ်တၟိုဟ်စိုတ်ဗွဲမလောန် စင်ခြင်ကဵုအမာတ် ၄၀ တုဲ ကြိယာပသေက် ၅ သာ် စဳရေင်၊ ပူဂဵုမွဲတၞောဝ်ဒတောဝ်ဨကရာဇ်ဟသေင် နအနုဘဴကုသဵုရောင် ညံင်ဒဇူစိဟ်နူလတူအကာသကီု ယၟုဂှ်တက်တဆိပ် ပ္တဴလဝ်လ္တူအကာသ ၇ ဟတ်တုဲကဵုပလံင်ဖျိဟ်ရ။ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၄၉ ကီု သၟိင်ခနှံဍုင်လေဝ်တုဲ ကေုာံကောန်သၟိင်သုက္ခောဒါယ မေဏင်သောဲဍာ ဂှ်ဒုင်ရာဇာဘိသေခ ဒုင်ယၟုသၟိင်ဝါရောဝ်၊ သၟိင်ဒဇူစိဟ်နူလတူအကာသ မိဂ္ဂး။ သၟိင်ဂှ်ပသၟိင် ၃ သၞာံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၂ ကေုာံညးမၞုံပညာ ဂမှဳ ဗမၞး ဒကိုပ်ပၞာန်ဇမၞော်သၟတ် ခနှံလဝ်ဓမ္မသာတ်အပၠေတ် သ္ဂုတ်စဝါတ်သတ္တံဂမၠိုင်၊ သၟိင်ဂှ်ခနှံဓမ္မသာတ်တုဲ သၟိင်အဒိထာန်လဝ် - သ္ဂုတ်စွာတ်ဝွံ သတ္တံမိင်တုဲ လ္ပပဝါတ်ဂါတ်ကေုာံရင်သကအ် ဝါဒသ္ကဵုဟဲအာ တုဲဇဟာန်သမိန်ဗွဲမဂၠိုင်က္တဵုဒှ်၊ သၟိင်စမိန်စမာန်ထာန်ဝွံ သ္ကဵုရပ်စပ်ဒလောံဗ္တောန်ညးဂမၠိုင်အဓါန်ဂၠိင်သ္ၚောဲ၊ သာ်ဝွံရဟွံကဵုဒှ်မ္ဂး ပြကိုဟ်အဲမကနှံလဝ်ဝွံ ကဵုဗ္ဒန်အာညိ သၟိင်အဒိထာန်လဝ်၊ စဳရေင်တုဲ ပ္ဍဲတာန်ဆံင် မနွံရုပ်ကသူမစိစောန်ထၜုတ်လဝ်ရ။

        နူဂှ်ပိသၞာံဂတ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၅ စိင်ဗ္တာင်သၟိင်သုက္ခောဒါယမွဲ ဍာ်ဇၞော်ဍိုက်ကၠုင်သွး ညးဂွံတုဲတွာဲသၟိင်သုက္ခောဒါယ၊ ဇကုညံင်တောဝ်ချဵုဗၜန် ဒြင်ညံင်သဗသမ္ၚိတ်၊ သော်ကၞေင်ညံင်အံင်မုဲ၊ ကာပ်ပါင်ညံင်ညးမဖျောန်လဝ်ဍာ်ကြေက်၊ သၞေမ်ညံင်သြန်၊ မှ်သၞေမညံင်အခဝ်ဇာင်ၚုညးမစဳလဝ်ကီု၊ ဂတာဇိုင်တဲဗကေတ်ညံင်သာ်ဆုန်၊ ဂဍောင်မတ်ဗကေတ်ညံင်ကလောံမၞိက်၊ ဗတညံင်ပၞိက်ပၟဝ်။ 

        သၟိင်သုက္ခောဒါယ ဂွံပ္ကင်ရင်ဍုင် ၉ သၞာံ အယုက်စိင်ဂှ်ဒှ် ၁၉ သၞာံ၊ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၅ စိင်ဗ္တာင်စိုပ်သုက္ခောဒါယ၊ ၁၉ သၞာံဂွံပတၠ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၆၄ စိင်ဗ္တာင်ဟွံရပ်ကမတ်(ဟွံစချောဲ)၊ ကော်နင်အစာစိင် ၚေဝ်ရံင် လက္သန်ယဲဟမွဲ၊ စိင်ဝွံသၟိက်အာဒၟံင်ထာန်တၟေင်ရောင်။ သၟိင်သုက္ခောဒါယ ကဵုထောံကမတ်ဍုင်ယောနက၊ ကမတ်ဍုင်အယုဒ္ဓယပုရ၊ ကမတ်ဍုင်ပဘာလရး၊ ကမတ်မတိမ(မတ်တၟ)၊ ကမတ်သုက္ခောဒါယ။ ကမတ်မတိမ စိင်ဗ္တာင်ရပ်။ သၟိင်ဗြဍဳဇ ခါမညာတ်မိပ်စိုတ်ပူမှ်၊ ဒကိုပ်ပၞာန် ၄၊ ဗဵု ၄၀၀ ကဵုပလံင်ဖျိဟ်ကုသၟိင်ဝါရောဝ်။ 

ဂွံစိင်ဗ္တာင်တုဲ စဳရေင်ထာန်ဆံင်လေတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဂှ်ကီု ပၞာန်သၟိင်ဟဝ်ဇက်စိဟ် ပ္ဍဲဂိတုမာ် ဗဵုမွဲကိုတ်ကဵုတြဴလက် စိင်ချေံဗွဲမဂၠိုင် ကၠုင်တ္ၚီုမတ်တၟသ္ပဍုင်ဇကု သီုကောန်ဗြဴဇက်စိဟ်ကၠုင်ဖျိဟ်ဒၟံင်ဒပ်။ ပ္ဍဲခၞဂှ် သၟိင်ဝါရောဝ် ဍိုက်စိင်ဗ္တာင်ဇက်တိတ်အာ မသက္ကုဇမိုက်(ဟွံဖေက်) ဒေါဝ်ပၞာန်ဟဝ်ဂမၠိုင် ဗၠးလောပ်အာ၊ စိင်ချေံဗဵုလဗး အပေါတ်လွဟ် ဗၞုဟ်ခြပ်တ္ၚ ဗွဲမဂၠိုင်။ ထဝ်သြန်ဟတီကဵုလမိဟ် ပစှ်စွံမွဲစွံ ဗဵုပၞာန်ဗၠးစိုပ်ဍုင်ဇကု၊ မိင်ပရိုင်ဒယှ်သၟိင်ဝါရောဝ်။ ဇၟာပ်ဍုင်ဒးပလံင်စမာဲဇမိန်အိုတ်။ 

        ပတွဵုနူဂှ် ဍုင်မတၟဂၠိုင်ကဵုစိင်ချေံ ဗဵုလဗးဂၠိုင်သန်ဟေင်၊ သၟိင်ဝါရောဝ် ညာတ်ဒဒိုက်သနာသၟိင်ဟဝ်သီုဗဵုဂမၠိုင် ဒဇပ်ဇတဝ် ထောံကြိယာပတ်သာဓနတုဲ ဒြေပ်ဒဴဟဒှ်ဖျိဟ်က္ဍိုပ်ပါန်လမျီု၊ ခါသၟိင်ဝါရောဝ်မညာတ်တုဲ ဂတကျာ်ဂတသင် ပလဝ်သစ္စရ။ “သ္ပတမ်နူတ္ၚဲဝွံသ္အာဂတ ကမိန်ဍုင် ပိုန်ဟာန် ယာန်ဗဍိုက်ညး ယဝ်အဲလွဵုအသဳညး လ္ပကဵုအဲဒးရာဒနာမိက်ညိ။ လ္ပကဵုဒးအာပဝါတ်ဂါတ်ကဵုညးညိ။ ပိုန်ဟာန်အဲ လွဵုအသဳကမိန်ဍုင်အဲလေဝ် ပကဵုညးဒသိုင်ဏာမာန်ညိ၊” သာ်ဝွံပလဝ်အဒိထာန်တုဲ ပ္တုဲကုသဵုဒက်ကျာ်မဟ်သၟိင်ကျာ် ၈ ထာန်၊ ကျာ် ၁၆ ထာန်၊ ကျာ်က္ဍိုပ်ဒဵုပန်၊ ကဵုသေဌဳ သမ္ၚေဟ် သ္ဂံင်သ္ဂဴတအ်သီုသၟိင်၊ ပတုဲကုသဵုယိုက်ဒိုက်သာသၞာ ဇဇၞော်ပၟဝ်အာဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ဓါတ်သော် ၆ တၞုင် ပ္တိုန်က္ဍိုင်ရပ်ထဝ်၊ ညးရးနဳဂီုဂမၠိုင်က္တဵုဒှ်ကရုဏာ၊ ညးဒိုက်ကဵုဒြပ်ဟုံမှာစုတ်တံ ကဵုဗွိုက်လတက်ညံင်ကောန်ပ္ဍဲစြိုဟ်ကီု၊ သၟိင်ဝွံမင်မွဲတဴရ။ 

        ကၠာဟဒှ်သၟိင် အယုက် ၄၀ သၞာံ၊ ပသၟိင် ၁၉ သၞာံ၊ အယုက် ၅၉ သၞာံ အာစိုပ်အနိစ္စဓဝ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၆၈ သၟိင်ဝါရောဝ် အာစိုပ်အနိစ္စဓဝ်။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၀:၄၇၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== ကိစ္စယိုက်ဝန်ပၞာန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် သၠုင်ပတေင်ပတိုန်မွဲအဆံင်ပၠန် ==
ကိစ္စယိုက်ဝန်ပၞာန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် သၠုင်ပတေင်ပတိုန်မွဲအဆံင်ပၠန်

မယံင် (ဍုင်မန်)

ပရေင်ယိုက်ဝန်သ္ပပၞာန်ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် ကေတ်ဒၟံင်ဓဝ်ပလိုဟ် ကဵုကေတ်ဒၟံင်ဩန်၊ ကဵုဩန်တုဲ လိင်ကေတ်ဒၟံင်မၞိဟ်ဂှ် ဟွံလုပ်ကဵုသၞောဝ်ဥပဒေ သ္ဂးတုဲ နူကဵုအလဵုအသဳတၠအဝဵုပၞာန်တအ် ဟွံကဵုအခေါင်ရ။ 

စပ်ကဵုကိစ္စညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဝန်သ္ပပၞာန် ပရေင်ကဵုကေတ်ဒၟံင်ဩန် သွက်ဂွံလိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးဂှ် ဗၠေင်ဒၟံင်ကဵုသၞောဝ်ဥပဒေယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ်တုဲ “နဲဂွံ နဲကေတ်” ပတိတ်လဝ်ပၟိင်ရ။

သ္ပဟိုတ်နူပတိတ်လဝ်ပၟိင် “နဲဂွံ နဲကေတ်” ဂှ်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး ပ္ဍဲဍုင်မန် ပရေင်ရပ်တံင်မၞိဟ် သွက်ဂွံယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ် တေင်ဂြတ်ကၠုင်ဒၟံင်နွံရ။ 

ပ္ဍဲဒေသဍုင်မန်ဂှ် အလဵုအသဳတၠအဝဵုတအ် သ္ဂောံကေတ်ဗီုပ္ဍဲဒေသရးဂကူဗၟာတုဲ မၞိဟ်ဒးအလန် ဒးယိုက်ဝန်သ္ပပၞာန်အတေင်ဂှ်လေဝ် ဒှ်ဂဝိင် ဖေက်ၜက်တိတ်အာ ပ္ဍဲဂကောံပၠန်ဂတးတအ်၊ ဖန်အလန်တုဲ ဂွံကဵုဂၠံက်မာဲဂှ်လေဝ် ဒှ်ဂဝိင်ကဵု ပရေင်ဒစဵုဒစး ထတ်သ္ကာတ်အာတုဲ ကေတ်လဝ်ဓဝ်ပလိုဟ် ကဵုကေတ်ဒၟံင်ဩန်၊ ဗက်ကေတ်ဒၟံင်ဩန်ပ္ဍဲသ္ၚိတုဲ စၞးဂှ် လိင်စုတ်ဒၟံင်မၞိဟ်ဂကူဗၟာတအ်ရ။

ဗီုပြင်ဏံဂှ် ဒှ်ဒၟံင်ညံင်ရဴကူသာန်သွံရာန်မၞိဟ်ရောင် အမာတ်ကၠတ်ထဝ်လ္ၚဵု သဳကၠဳပတိုန်ထ္ၜးကၠုင် ပ္ဍဲကောံဓရီုကၠတ်ထဝ် နွံကၠုင်ဂှ်တုဲ ပရေင်ကဵုကေတ်ဩန် သွံရာန်မၞိဟ်ဂှ် နူကဵုအဆံင်လတူတေံ ဟွံကဵုအခေါင်ရ။

ကဵုကေတ်ဩန်တုဲ ရာန်လိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးဂှ် ဟွံကဵုအခေါင်တုဲဂှ် လၟိဟ်မၞိဟ်ဒးကေတ်ဂှ်လေဝ် ညံင်ဂွံပေင်မာန် ကဵုလဝ်စၞောန်ပၟိင်သာ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်မၞုံတာလျိုင် ဒးဂၠာဲဗပေင်သ္ပပၞာန်တအ် သၠုင်ပတေင်ပတိုန်မွဲအဆံင်တုဲ ဒးဗက်ရပ်ဒၟံင် မၞိဟ်အဝဲလုပ်အဝေါင်သ္ပပၞာန်တအ်ရ။

“ပရေင်ဗက်ဩန်ပ္ဍဲကွာန်တုဲ လိင်စုတ်ဒၟံင်မၞိဟ်ဂှ် နူကဵုကဆံင်လတူတေံ ဟွံကဵုအခေါင်ရ၊ ပရောဏံဂှ် နူကဵုအမာတ်လ္ၚဵုတအ် သဳကၠဳကၠုင် ပ္ဍဲကဵုကၠတ်ထဝ်လတူတေံတုဲတှ်ေ ပရေင်ကူသာန်သွံရာန်မၞိဟ်ဂှ် ဒှ်မံင်ညံင်ရဴ သွံစမၞိဟ်၊ ပရောဏံမံက်အာတုဲတှ်ေ ကဵုဩန်တုဲ လိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးဏံဂှ် ဍေံတအ် ကၟာတ်ထောံ ဟွံကဵုအခေါင်ရပုဟ်၊ လၟိဟ်ၜိုတ်ဍေံဒးကေတ်ဂှ်လေဝ် ညံင်ဂွံဂွံ ဍေံစၞောန်လဝ်ဗီုဂှ် ဒှ်ဗီုဂှ်တှ်ေ ရဲညးတာလျိုင်သၟဝ်ဏံဂှ် ဗီုဂွံဂှ် ဒးဖန်ရ၊ ဒၞာဲဒးရပ်ဂှ် ရပ်ကေတ်ဏောင်၊ ဒၞာဲ ကော်ကေတ်ဂွံတှ်ေ ဍေံကော်ကေတ်ဏောင်၊ ဒၞာဲဒးဂၠံက်မာဲတှ်ေ ဍေံဖန်ဂၠံင်ဂၠံက်မာဲဏောင်၊ မွဲဒေသကဵုမွဲဒေသ ဟွံတုပ်ပုဟ်၊ ဗီုဍေံပြေပြံင် ဗီုဍေံဖန်ဂွံဂှ် ဍေံဒးဖန်ရ” သာ်ဝွံ ညးဆက်စပ်ကဵု အမာတ်ကၠတ်ထဝ်မန်မွဲတၠ ဟီုထ္ၜးရ။

ဟိုတ်နူစၞောန်ပၟိင်တိတ်ကၠုင်သာ်ဂှ်တုဲ ဍုင်မန်ဂှ် ပရေင်စၟဳစၟတ်တေင်ဂြတ်ကၠုင်တုဲ ပရေင်ရပ်တံင်ဓဇက်ဒၟံင်သၟတ်တအ်လေဝ် ကတဵုဒှ်ဂၠိုင်တိုန်ကၠုင်၊ ဒေသရပ်တံင်ဓဇက်သၟတ်တအ်လေဝ် သၠဲလးတိုန်ကၠုင်ရ။

ပရေင်ရပ်တံင်ဓဇက်မၞိဟ်အဝဲစိုပ်တအ် တေင်ကြံင်ကၠုင်ဂှ်တုဲ လ္ၚဵုဂှ် ဂွံပရိုင်လေဝ်နွံ၊ လ္ၚဵုဂှ် ဟွံဂွံပရိုင်တုဲ ၜက်အာ ဒၞာဲပကောံပၞာန်တၟိနွံရ။ လ္ၚဵုဂှ် ဂွံမိင်ပရိုင်ဂတာပ်တဲတုဲ ပညဳသၠာဲကဵုဩန်ဂၠိုင်ဂၠိုင် ဗၠးကၠုင်လေဝ်နွံရ။ 

သ္ပဟိုတ်နူပတေင်ရပ်တိုန် သၟတ်ဒးယိုက်ဂၠေင်ပၞာန်တအ် တေင်တိုန်ကၠုင်ဂှ်တုဲ ပရိုင်ဒးဒုင်ရပ်ဂှ် အတေံ အဏံ မိင်မံက်ကၠုင် ရုသံင်ဒၟံင်အဆက်ဆက် က္တဵုဒှ်ကၠုင်ရ။

ကိစ္စညးဍုင်ကွာန်ဒးယိုက်ဝန်ပၞာန် (ဗၟာ) ဂှ် အတိုင်သၞောဝ်ဥပဒေမ္ဂး ဇၟာပ်မၞိဟ်အဝဲစိုပ် (၁၈) သၞာံ တြုံဗြဴဟွံသှ်ေ ဇၟာပ်မၞိဟ် ဒးယိုက်ဂၠေင်ဖအိုတ်ရ။ ဆဂးဂှ် ပ္ဍဲဒေသကောန်ဂကူ ကောန်ဍုင်အရင်တအ်မ္ဂး ကေတ်လဝ်ဓဝ်ကၠိုဟ်ခၠင်တုဲ ဗက်ဩန် လိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးအိုတ်ရ။

ညးဍုင်ကွာန်ဍုင်မန်တအ်ဂှ် ဒးကဵုဩန်သောင်ဍေံ မၞိဟ်ဟွံဒးအာတှ်ေတုဲ သၞောတ်ဏံဂှ် ဒးစိုတ်ဂၠိုင်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ကဟဳ ကၠတ်ကဵုဒၟံင်ဩန် ဗီုညး ဗီုညးတုဲ လိင်စုတ်ဒၟံင်မၞိဟ်စၞးအိုတ်ရ။

“ဒးကဵုကေတ်လှုဲဂှ် ပိုဲမၞိဟ်ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဒုင်တဲမာန်မံင်ရ၊ မွဲဂိတု (၁) လက် (၁) လက်ဘာ်၊ လ္ၚဵုဂှ် ဒဵုကဵု (၂) လက် ဒးလေဝ် နွံမံင်၊ ပိုဲညးဍုင်ကွာန်တအ်ဂှ် ဒးကဵုလှုဲ မၞိဟ်ဟွံဒးအာ မုဟွံဒှ်ပုဟ်၊ လှုဲဂှ်ကၠောန်ကေတ် မၞိဟ်ဟွံဒးအာတှ်ေတုဲ ဒုင်တဲမာန်မံင်၊ လ္ပကဵုဒးအာတှ်ေတုဲ” သာ်ဝွံ မိယာဲသၟတ် နူဒေသဇြပ်ဗုမွဲတၠ ဟီုရ။

သၟတ်အဝဲစိုပ်ဒးလုပ်ပၞာန်တအ်ဂှ် နူစပရိုင်တိတ် ဇၟာပ်မၞိဟ် ဒးလုပ်ကေတ်တာလျိုင်ယိုက်ဝန်ပၞာန်ရောင်ဗက်ဂှ် ဗီုညးကဵုညး ပါဲဓလေတ်တိတ်အာဍုင်မ္ၚး ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ သၟတ်ဗွဲမအောန်ဂှ်ဟေင် သှ်ေဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်/ကွာန်တအ်ရ။

နူကဵုအလဵုအသဳတၠအဝဵုတအ် ပတေင်ဂရတ်ပတိုန် ကိစ္စဒးယိုက်ဝန်ပၞာန် ပ္ဍဲဒေသဍုင်မန်တုဲဗက်ဂှ် သၟတ်သှ်ေဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်/ကွာန်လ္ၚဵုတအ်လေဝ် ထပ်ပါဲဓလေတ်ဒၟံင်ပၠန်တုဲ သၟတ်သှ်ေဒၟံင် ဂတာဍုင်/ဂတာကွာန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ်ဟေင် ဒးဒုင်ဒၟံင်ဘဲ ပရေင်ကရေပ်ဂရတ် ကိစ္စဒးယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ်ရ။

ပရေင်ကိစ္စညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဝန်ပၞာန်ဏံဂှ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် ၜိုန်ဟွံဒးဂၞပ်စိုတ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်ဒးဒၟံင်သၟဝ်တဲ အလဵုအသဳတၠအဝဵုတအ်တုဲ “ပါဲဟွံဂွံ ဒိုအ်ဟွံဗၠး” ဒးဒုင်ဒၟံင်ဘဲအိုတ်ရ။

ဒဒိုက်သၞာညးဍုင်ကွာန် ဒးလုပ်ယိုက်ဝန်ပၞာန် (ဗၟာ) ဏံဂှ် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်တအ်လေဝ် တာဒၞာကဵုဟွံမာန်၊ ဂကောံပၠန်ဂတးတအ်လေဝ် စဵုဒၞာကဵုဟွံမာန်၊ အလဵုအသဳသွာင်မ္ၚး (အေန်ယူဂျဳ) လေဝ် ဟံင်ပြာ်ကဵုဟွံမာန်ရ။

ပေါဲပၞာန် အကြာဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ကဵု ဂကောံပၠန်ဂတးတအ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဂွံဒုင်ဒဝ်ဗတိုက်ပၞာန်မာန်ဂှ် တင်အဓိက ဗပေင်ကၠုင်ဒြဟတ်ပၞာန် နကဵုသၞောဝ်ဥပဒေ ညးဍုင်ကွာန်ဒးယိုက်ဂၠေင်ပၞာန်ဏံတုဲ သၞောတ်ဏံဂှ် သွက်တၠအဝဵုတအ် ဒှ် တင်ပၟိက်ကိစ္စဇၞော်မွဲတုဲ မွဲအဆံင်တုဲမွဲအဆံင် သၠုင်ပတိုန်ဒၟံင်အသိင်နွံရ။

လၟုဟ်မ္ဂး ပံက်ဂွံကွတ်ပၞာန်သဇိုင် လၟေင် (၂၇) ရတုဲ မွဲလၟေင်မ္ဂး လၟိဟ်ပၞာန်တၟိ (၅၀၀၀) တၠ ညံင်ဂွံဂွံဂှ် နကဵုနဲကဲသွာင်ဇဳ တၠအဝဵုပၞာန်တအ် ကော်ကေတ်၊ ရပ်ကေတ်၊ ရာန်ကေတ် ဗီုဂွံ ဗီုကေတ် သၠုင်ဒၟံင်အသိင်နွံရောင် ပတိုန်ထ္ၜးဏာရ။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၀:၅၀၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== အကြီုသပုန် ==
အကြီုသပုန်
=======

( နကဵုဍိုပ်လိက်Rebel yell: Arakan Army leader speaks to Asia Times
အ္စာပရိုၚ် BERTIL LINTNER သၟာန်သွဟ်တက်လဝ်ကျာကဵုသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ထောန်မျာတ်နာၚ် ညးမဒှ် ဍိုပ်သ္ကိုပ် ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ် (AA)တုဲ ပ္တိုန်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲလိက်ပရိုၚ် Asia Times နဘာသာအၚ်္ဂလိက် နွံစၟတ်တ္ၚဲ ဂျာန်နဝါရဳ ၁၈၊၂၀၂၂ ဂှ် သွက်ဂကူမန်ပိုဲ ညးမိက်ဂွံဗှ်ဗီုမန်တအ် ဂွံဗှ်မာန် ရန်တၟံတုဲ ကၠာဲပ္တိုန်ထ္ၜးကဵု နလၟေၚ်ဝေါဟာဟီုအရေဝ် ညံၚ်ဂွံကၠိုဟ်လောဲသွာရ။) 

ဇျေၚ်မာဲ- သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော်ထောန်မျာတ်နာၚ် နွံအယုက် ၄၃ ဝွံ ဒှ်ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၠန်ဂတး ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာ အယုက်ဍောတ်အိုတ်၊ ဂွံပေဲါအံၚ်ဇၞးဂၠိုၚ်အိုတ်မွဲတၠရ။ ဒပ်ပၞာန်ညးအာဂတပၠတရဴမံၚ် ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ် (အေအေ) ဂှ် စဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၉ တေံတုဲ နူကဵုမၞိဟ်မွဲဇျောပ်ဍောတ်ဂှ် ဇၞော်ဂေါဝ်တိုန်တုဲ ဒှ်ကၠုၚ်ဒပ်ပၞာန်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်နွံကဵုဇြဟတ်ထတ်စောမ်မွဲ ပ္ဍဲဍုၚ်မလီုလာ်စာ်ထောၚ်မံၚ်နကဵုပၞာန်ရ။

ပေဲါပၞာန် အေအေ ဗ္တိုက်ကၠာအိုတ်ဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၂ ဒှ်ပ္ဍဲတိဍာ်ကချေၚ် ပံၚ်တောဲကဵု ဒပ်ပၞာန်ကချေၚ် KIA တအ်ရ။ လက်ကရဴဏအ် လုပ်ပေဲါဗ္တိုက် ရီုဗၚ်ဒပ်ကဝ်က MNDA နွံဒိုဟ်ဧသာန် ဍုၚ်သေံဇၞော်တေံရ။ နူဂှ်တုဲ ဗဒှ်သပုန်ပ္ဍဲဍုၚ်ရခေၚ်၊ မၞိဟ်ကဵုလ္ၚီတိတ်ကၠုၚ်ပံၚ်ကဵုညးတအ်အိုတ်ရ။ 

ဟိုတ်နူဒေါံပန်ပှော် မ္ၚးစေဝ်ပၞောန် သၞာံ ၂၀၂၀ ဂှ်တုဲ ပရေၚ်ရုသံၚ်က္တံၚ်က္တဴ၊ ပကီုပရာပ်ဂှ် ဟွံဆဵုပ္ဍဲဍုၚ်ရခေၚ်ရ။ ဟိုတ်နူပၞာန်သီအဝဵုနူဖေဖဝ်ဝါရီ ၁ ဂှ်တုဲ ပရေၚ်ရုသံၚ်က္တံၚ်က္တဴ၊ပကီုပရာပ်တအ်ဂှ် က္တဵုဒှ်အလုံဍုၚ်မွဲ ဒၞာဲတၞဟ်တၞဟ်တအ်ရ။ အကြာပွဳပွိုၚ်ကျာသောပ်ဒၟံၚ်ဂှ် အေအေကဵု ယူအေလ်အေ တအ် ဒက်ပ္တန်တိုန် ပြိုၚ်ပ္ကာန်အုပ်ဓုပ် သိုက်သိုက်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး ပွိုၚ်ဍုၚ်ရးဗွဲမဂၠိုၚ် ဗွဲတၟေၚ်သ္ကုတ်ဒေသသၟဝ်ကျာ တအ်ဂှ် ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ညးတအ် ဂေတ်မံၚ်ရ။

Asian Times သၟာန်- ပေဲါရုဲမာဲ ၂၀၂၀ တေံတုဲ ခြာဟွံလအ် နူကဵု က္လိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်ဒေါံပန်ပှော်မ္ၚးစေဝ်ပၞောန်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတုဲ ရးရခေၚ်ညိၚ်ဝတ်မံၚ်ကွေံရ။ ဆဂး ဒၞာဲဒေသတၞဟ်တအ်ဂှ် ရုသံၚ်မံၚ်တုဲ ဓရ်ၜိုဟ်လလမ်ဂွံလဝ်ဏအ် ဍေံတန်တဴ လလအ်လဵုမာန်ရော၊

ထောန်မျာတ်နာၚ် သွဟ်- ဒေါံပန်ပှော်မ္ၚးစေဝ်ပၞောန်ဂှ် ဍေံဟွံညိၚ်ဝတ်ကွေံပုဟ်။ ပိုဲဒးဗကေက်ကၠုၚ်လဝ် ၜုန် ရပ်လဝ်သၞာ်တုဲရ။ ဒေါံပန်ပှော်ဏအ် တန်တဴလလအ်လဵုရောဂှ် ကေတ်ဟွံဒးချိုတ်ပၠိုတ်ပုဟ်၊ ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵု ၜါလ္ပာ်တုဲ ဒေါံပန်ပှော်မၞုံကဵုအဓိပ္ပဲါဂှ် ပိုဲလေဝ် နွံပၟိက်မံၚ်ရ။

SAC ကံၚ်ဇြဳအုပ်ဓုပ်ဍုၚ်ဂှ် လုပ်မံၚ်ပေဲါဗ္တိုက်ပ္ဍဲမုက်ပၞာန်ဂးကီုလေဝ် ဍေံတအ်ဗ္တိုက်မံၚ်နကဵုဗျူဟာတြေံ ဗီုတမၠာတေံဟွံသေၚ်ရ။ ဟိုတ်နူပိုဲဂ္ဇအ်လဝ် ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ပိုဲ နကဵုသွာၚ်စဳရေၚ်ဂဗုတ်၊အကံက်အခေါန်၊ဌာနဂီုကၠီုညးဍုၚ်ကွာန်ကေုာံ ဗီုပြၚ်ဒက်ပ္တန်အလဵုအသဳနာနာတအ်ဂှ်တုဲ ဍေံတအ်ဟွံပေၚ်စိုတ် ဒှ်မံၚ်ဒေါသဂှ် ပိုဲတီမံၚ်ကီုရ။

သၟာန်- ပရေၚ်ဆက်ဆောံကဵု ဂကောံဒပ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တၞဟ် ဒပ်ဂကောံမဟာမိတ်သၟးဟွံသေၚ် သီုကဵုဒပ် ကရေၚ် ကေအေန်ယူ၊ ဒပ်ကရေၚ်ဍာဲ ကေအေန်ပဳပဳ၊ ဒပ်သေံဇၞော် RCSS နာဲတအ် ဟွံဒှ်လဝ်ကောန်ဂကောံတအ်ကီုဂှ် အကာဲအရာနွံဗီုလဵုရော

သွဟ်- ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ်ပိုဲဂှ် ပံၚ်တောဲကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ကဵု ဂကောံမဟာမိတ်ကောဒေံ၊ ဂကောံမဟာမိတ်သၟဝ်ကျာတအ်တုဲ ဆက်ဒှ်မံၚ်ကောန်ဂကေံာ FPNCC ဖိုဟ်ရ။ ကဵုဂကောံကောန်ဍုၚ်အရၚ်တၞဟ်တၞဟ်တအ်လေဝ် ဆက်ထိၚ်လဝ်ပရေၚ်ဆက်ဆောံ ခိုဟ်မံၚ်ဖိုဟ်ရ။

သၟာန်- နူကဵုသီအဝဵု ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁ သၞာံတုဲကၠုၚ်တေံတုဲ ခါတ်အကာဲကေတ် အစောန်စရာဲ SAC ကံၚ်ဇြဳအုပ်ဓုပ်တအ် ဇၟပ်ဒိုဟ်ဇဳတုဲ ဒးသ္ၚဳဂၠိပ်မ္ဂး မုအကာဲအရာနွံဗီုလဵုရော၊ ပေဲါတက်ကျာ ဒှ်မာန်မဏီဟာ၊ ဗီုဂှ်ဟွံသေၚ်တှ်ေ ပေဲါဗ္တိုက်ရပ်လွဟ်ဏအ် မွဲဂၠံၚ်ရ ဆက်အာဂတတေံဂွံ ဗီုဂှ်ဟာ။

သွဟ်- သၞောတ်ပရေၚ်ထတ်ယိုတ်လီုလာ်မံၚ်တုဲ ပရေၚ်ပိုန်ဂြပ်လေဝ် သုတ်စှ်ေတသိုတ်စှ်ေမံၚ်ဣရ။ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွါန်ပၠန်လေဝ် ဒးမံၚ်ယဲကျာဣရ၊ SAC တအ် ဖေက်ဂၟံက်လကိုတ်တ္ၚဵုမံၚ်တုဲ ပ္ဍဲဝိုၚ်ကလုတ်တမာန်ဂှ် ဒးဒုၚ်ပဲါတးမံၚ်ဣရ၊ ဒပ်ပၞာန်ဍေံတအ် တြးလဝ်ဒပ် ပ္ဍဲမုက်ပၞာန်တၟာဂလိုၚ်နွံ၊ အလဵုအသဳပၞာန်ဂှ် ဇကုဍေံတအ် ဍေံတအ်စိုပ်မံၚ်လဒေါဝ်ကျာမေလံၚ်ဂှ် ဍေံတီမံၚ်တုဲ ညေအ်ဍေံတအ် ဟွံဂံၚ်ဗၠေတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ ( ဗၠေတ်ကဵုအခိုက်ညိ စှ်ေဟဂှ်ရ) ။

ဇုက်ဟရှ်ေ ကဵုအမိၚ် ဍေံတအ်ကဵု ဍေံတအ် ကောံကလောံကၠေတ်မံၚ်ဂှ် ကရောန်တိတ်ကၠုၚ်နူပ္ဍဲတုဲ ထကးပြးပိုတ်အာဗက်ဟွံသက်ဂတာပ် ညံၚ်ရဴသၟိၚ်သၞံၚ်အယုက်အိုတ်တုဲ ဟတိုဟ်တိုန်ကီု (super nova ) ကဝေက်ကလှ်တိတ်ကၠုၚ်ပြးဇး ဒှ်မာန်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ဇြဟတ်ပၞာန်ဍေံတအ်ကဵု ဍာ်ဒကေဝ်ဍေံတအ် ဒုၚ်ဒဝ်မာန်ဂှ် တော်ဖဍိုန်လဝ် (ယှအ်လဝ်) ဟွံဂွံပုဟ်။ သွက်အဝဵုဍေံတအ် ဂွံတန်တဴဂှ် ဍေံတအ်ကၠောန်မာန်ဖအိုတ်တုဲ ဍေံတအ် မုဟွံရုဲ ပါ်ပဲါမွဲသာ် ရိုၚ်ဇိုၚ်ကၠုၚ်လေပ်မံၚ်။

ဗီုအကာဲအရာလၟုဟ်ရတှ်ေ ဂွံသဳကၠဳပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ် ဍေံဒှ်ဟွံမာန်ပုဟ် တော်ဆကေတ်ရ။ ဟိုတ်နူဓရ်ဍုဟ်မၠေံညးသ္ကအ် အုပ်ဓလီုလဝ်တုဲ ပေဲါသဳကၠဳဂှ် ဒှ်ပေဲါသဳကၠဳဇေတ်ဍာံပြဟွံသေၚ်တုဲ ဒှ်ဆအယာံမာတ် ဟီုတွံတြးဝါဒပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟေၚ်ရ။

သၟာန်- ပ္ဍဲအခန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ကောန်ဂကူဂှ် စပ်ကဵုဗော်အေန်အေလ်ဒဳတုဲ ဗီုလဵုညာတ်၊ တုဲပၠန်ပ္ဍဲအခန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဒေသ စပ်ကဵုဗော် အေအေန်ပဳ ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်အဓိကရးရခေၚ်ရော ဗီုလဵုညာတ်ရော

သွဟ်- အေန်အေလ်ဒဳလေဝ် ဗီုပြၚ်ဍေံဟွံခိုဟ်ပုဟ်။ ၜိုန်ရဇၞးလဝ်မာဲဂၠိုၚ် ပ္ဍဲပေဲါရုဲမာဲ ၂၀၂၀ တေံကီုလေဝ် ဟိုတ်နူပရေၚ်အာဍိုပ်ဗျုထဴ သီုတေၚ်ဂြတ်တုဲ အနာဂတ်ဍေံတၠုၚ်လအာဟွံခိုဟ်၊ ဗီုညးဍုၚ်ကွာန်တအ် စၟဳစလဝ်ဂှ် ဍေံဟွံဒှ်ကၠုၚ်ရ။ အေန်အေလ်ဒဳဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးကေတ် ညးအာဍိုပ်တၟိရ။ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး သွက်ညးဍုၚ်ကွါန်တအ် ဂွံခိုဟ်စတှ်ေ ဇြဟတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဍိုက်ပေၚ်ကဵုအစောန်စရာဲမွဲ ဒးလုပ်ကေတ်ဒၞာဲမသလးမံၚ်တ္ၚဲဏအ်ဂှ်ရ။

စပ်ကဵု အေအေန်ပဳတုဲ တန်တဴကဵုပေဲါရုဲမာဲ အတိုၚ်ကံၚ်ဇြဳပၞာန်ကဵုလဝ်ကတိပါၚ် ဒှ်ကၠောန် ဟွံဒှ်ကၠောန်ဂှ်ရ။ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် အနာဂတ်ဂှ် ဍေံပရေအ်မံၚ်တုဲ တော်ဆဟွံဒးရ။ သွက်အေအေန်ပဳ အကာဲအရာဍေံဒှ်မာန်မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် ယဝ်ရပေဲါရုဲမာဲ ဟွံမွဲတှ်ေ ဒှ်မွဲပံၚ်ကၠုၚ်ကဵု ULA ဂကောံသၠဍိုၚ်ရခေၚ် ကေုံာ ဗော်တၞဟ်၊ ပူဂဵုတၞဟ်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ။

သၟာန်- တိုၚ်ကဴအန္တိမကၞောတ်တဲ ရခေၚ်နာဲတအ်ဂှ် အခေါၚ်သၠပွးဟာ၊ ဟွံသေၚ်မ္ဂး အခေါၚ်အုပ်ဓုပ်အလဵုဇကုပ္ဍဲဍုၚ်ဖေတ်ဒရေဝ်ဟာ၊ သၞောဝ်ဥပဒေဍုၚ်ဗၟာအနာဂတ်ဂှ် ဗီုလဵုစၟဳလဝ်ရော

သွဟ်- အခေါၚ်ကံကုသဵုပိုဲ ပိုဲဖန်ဖက်ကေတ်ကဵု အဝဵုကၞောတ်အထောဋ်ဂှ် ဒှ်တၚ်အဓိကပရေၚ်ချဳဒရာၚ်ကောန်ဂကူပိုဲရ။ ပ္ဍဲဖေတ်ဒရေဝ်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကောန်ဖေတ်ဒရေဝ်ယှေန် ဗီုဂကူရခေၚ်ပိုဲနွံပၟိက် ဒၞာဲနွံ ဟၟဲ ဒးရံၚ်ကၠာရ။

ၜိုန်ရပိုဲ မိက်ဂွံမံၚ်မွဲစွံကရောံကောဒေံကောန်ဍုၚ်အရၚ်ပိုဲတအ်ကီုလေဝ် အတိုၚ်ကဆံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဍာံပြ ပိုဲနွံပၟိက်ဂှ် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဏအ် ဖျေံကဵုဒၞာဲဝဲါဟွံမာန်ပုဟ်ယဝ်ရဒှ်မ္ဂး နကဵုပိုဲ ဒးဆက်စပ်လုပ်အာဂကောံပွဳဗွိုၚ်ဍုၚ်နာနာ ဂၠံၚ်ပိုဲကဵုပိုဲရ။

သၟာန်- ဒပ်ပၞာန် နာဲတအ် ဇြဟတ်ဇၞော် ၜိုတ်လဵုရော၊ ထိၚ်ဒဝ်လဝ်တိဍာ်ရခေၚ်မာန် ဂလိုၚ်လဵုရော

သွဟ်- နူကဵုစဒက်ပ္တန်လဝ် သၞာံ ၂၀၀၉ တေံတုဲ ပွိုၚ် ၁၃ သၞာံ ပိုဲ ပ္ကတ်ပ္ကေၚ်လဝ် ကောန်သဂံၚ်လၟိဟ် ပိဠက်ဍောတ်ပြၚ် (၃၀၀၀၀) တုဲရ။ ပရေၚ်ကောပ်ကဲာ၊ ထိၚ်ဒဝ်၊နဲကဲပညာ မြက်စောန်တအ်ဂှ် ပ္ကတ်ပ္ကေၚ်မံၚ်ဖိုဟ်လေဝ်နွံ၊ လုပ်မံၚ်ပေဲါဗ္တိုက်လေဝ်နွံရ။ ကောန်သဂံၚ်ပိုဲ ဗၞတ် (၇၀) ဍိုပ်ကၠံဂှ် ပရေၚ်ဆဵုဂဗ ကေၚ်လုပ်လဝ်ပေဲါဗ္တိုက် သ္ကာတ်သ္ကာတ်မြဟ်ြမဟ်နွံရ။ လၟိဟ်ကောန်သဂံၚ်ၜိုတ် မသုန်လ္ၚီ ကဵု တြဴလ္ၚီဂှ် ပိုဲဖျေံလဝ်ဒပ် ပ္ဍဲတိဍာ် မဟာမိတ်ပိုဲနွံရ။ သှ်ေနူဂှ် ပိုဲ ဖျေံလဝ်ပ္ဍဲရခေၚ်တေံရ။

ရးရခေၚ်သ္ကုတ်သၟဝ်ကျာဂှ် ဗၞတ် (၆၀) ဍိုပ်ကၠံ ပိုဲထိၚ်လဝ်နွံကီုလေဝ် လ္ပာ်သၠုၚ်ကျာဂှ် ဍေံအောန်မံၚ်ညိဏီ။ ဒၞာဲလ္ၚဵုဂှ် အကြာပိုဲကဵု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဂွံသက်ပၞောန်တၞဟ်ခြာဂှ် ဍေံဝါတ်မံၚ်ညိ။ ဍေံတအ် ထိၚ်ဒဝ်လဝ်လ္တူဍုၚ်မာန်မံၚ်ဖိုဟ်တုဲ ထ္ၜးဟိုတ် ဒၞာဲဗျူဟာခိုဟ်တုဲ ဂပ်ဝ်ဒးထိၚ်ဒဝ်လဝ် ဂးကီုလေဝ် ပ္ဍဲဒေသတအ်ဂှ်ပၠန် အဝဵုအာဏာပိုဲဂှ် ပိုဲပြုပြေၚ်စဳရေၚ်မံၚ်လေဝ်နွံတုဲ ပရေၚ်ပြိုၚ်ပ္ကာန်နွံမံၚ်ဏီရ။

သၟာန်- ကဵုဒပ် ပဳဒဳအေဖ်တအ် ပရေၚ်ဆက်ဆောံနွံမံၚ်ဟာ၊ ကဵုဒပ်ဒစဵုဒစး ဗ္ဒာဲတအ်ဂှ် တွဵုရးချေၚ်ရော ပရေၚ်ဆက်ဆောံနွံမံၚ်ကီုဟာ

သွဟ်- ၜိုတ်တုဲကၠုၚ်ဂှ်တှ်ေ ပရေၚ်ဆက်ဆောံမံက်မံက်ဂတဝ်ဂတဝ် မုဟၟဲဏီရ။

သၟာန်- ပ္ဍဲအခန်သၟာန်သွဟ်လဝ်ကဵု လိက်ပရိုၚ် Prothom Alo ဘၚ်္ဂလာဒေသ် မပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲဂျာန်နာဝါရဳ ၂ ဂှ် နာဲဟီု ပိုဲသ္ပစၟတ်သမ္တီကဵု အခေါၚ်အရာမၞိဟ်ကေုာံ အခေါၚ်ဒှ်ကောန်ဍုၚ် ရောဟေန်ဂျာတအ်ရောၚ်ဂးလဝ်ရ။ နာဲ မိက်ဂွံဟီုဂှ် နာဲထံက်ဂလာန် ကဵု ညးဒှ်ဒဒိုက် ရောဟေန်ဂျာတအ် ဂွံစဴကၠုၚ်ကဵု အခေါၚ်ဒှ်ကောန်ဍုၚ်ဂှ်ဟာ

သွဟ်- အခေါၚ်အရာမၞိဟ်၊အခေါၚ်အရာဒှ်ကောန်ဍုၚ် သွက်ညးမတန်တဴမံၚ်ရးရခေၚ်အိုတ်သီုဂှ် ပိုဲပစၟတ်သမ္တီကီုလေဝ်  အတိုၚ်အကာဲအရာလၟုဟ် ညးဒှ်ဒဒိုက်တအ် စဴကၠုၚ်မ္ဂး ဒှ်လပှ်တက်ကၠုၚ် သွက်ပရေၚ် ဟွံညိၚ်ဝတ်(က္တဴက္တာန်) မွဲမာန်ရ။ ပရေၚ်ပလံၚ်ဖျဴဗီုလဵုမွဲဟွံဟီု ဒးဒှ်အတိုၚ်ဆန္ဒ ညးတၠခန္ဓတုဲ ဒးကၠောန်အတိုၚ်ဂၠံၚ်လုပ်သၞောဝ် နကဵုဍုၚ်နာနာ ရံၚ်စံၚ်မွဲက္ဆံၚ်ထေက်ရ။

ပြသၞာအဓိက သွက်ဂကူရခေၚ်တအ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂှ် ညးဒှ်ဒဒိုက်တအ် စကာယၟု ရောန်ဟေန်ဂျာ ဂှ် ညးတအ် ဒုၚ်တဲဟွံမာန်ရ။ ဝၚ်ညးတအ် ဒးဒုၚ်ပလီုရောၚ် ညးတအ် ဒးဒုၚ်စသိုၚ်တုဲ ဒှ်မံၚ်ညံၚ်ကဵုပပရေံ ရုန်မဵုကဵုညးတအ်ရ။ ညးတအ်ဂှ် ဒှ်တၠဍုၚ် တန်တဴကၠုၚ် တမ်မူလရ။

လၟိဟ်မၞိဟ် မောတ်သလောန်တအ်ဂှ် လုပ်ကၠုၚ်ဗီုပြၚ်လပှ်နာနာသာ်ရ။ အဓိကဂှ်တှ်ေ အခိၚ်အၚ်္ဂလိက်တအ် အုပ်ဓုပ်လဝ်တေံရ။ ယဝ်ရညးတအ် မံၚ်တန်တဴကၠုၚ်ပ္ဍဲတိဍာ်ရခေၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုတၞောဝ်ဒတောဝ်မ္ဂး ညးတအ် က္လိဂွံအခေါၚ်ဒှ်ကောန်ဍုၚ်မာန်ရ။ ဆဂး ပုစ္ဆာ ထမံက်ထ္ၜးယၟု (ဇကုညးတအ် ညးတအ် ကဵုယၟု ) ဂှ် နွံမံၚ်ပၠန်။

သၟာန်- မောတ်သလေန်၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဟေန်ဒူ၊ ခရေတ်ယာန် ဂွံမံၚ်ညးကအ်မွဲစွံ ဗွဲမၜိုဟ်ဩဟ်မာန် ပ္ဍဲဍုၚ်ရခေၚ်ဂှ် အခေါၚ်အရာဍေံနွံၜိုတ်လဵုရော

သွဟ်- ယဝ်ရမၞိဟ်နူမ္ၚး လ္ပကၠုၚ်ရပ်ဇုက် လ္ပကၠုၚ်အလှ်ေ ဗဇဵုမံၚ်အကြာ မွဲဂကောံကဵုမွဲဂကေံာမ္ဂး ဂွံမံၚ်မွဲစွံဂှ် ဍေံအံၚ်ဇၞးမာန်ရ။ ဍုၚ်ရခေၚ်ပိုဲဂှ် နူကဵု သၞာံ ၁၉၄၁၊ ၄၂ စဵုကဵုစိုပ်သၞာံ ၂၀၁၉ က္ဆံၚ်ညိၚ်ဝတ်၊ ပရေၚ်မၞိဟ်ဒှ်သဟဇာတ ဗီုအခိၚ်တ္ၚဲဏအ်ဂှ် မွဲလှ်ေလေဝ် ဟွံကေၚ်က္လိဂွံဂှ် ပြာကတ်မံၚ်ရ။ အခိၚ်လၟုဟ် ပရေၚ်မၞိဟ်ညိၚ်ဝတ်ကၠုၚ်၊ ပရေၚ်တေၚ်ဂြတ်အကြာမွဲဂကူကဵုမွဲဂကူ ဍိုန်လျအောန်စှ်ေတုဲ ကမၠောန်ပရေၚ်မၞိဟ်လ္ပာ်ခိုဟ်မံက်ကၠုၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ အဵုဣညအ်ဂှ် ဒှ်ပရေၚ်ပြံၚ်လှာဲမံက်မံက်ဂတဝ်ဂတဝ်မွဲတုဲ ပရေၚ်ပြံၚ်လှာဲဂှ် ဍေံဒးစဒှ်ကၠုၚ်နူပ္ဍဲရောၚ်။ 

သၟာန်- လ္တူဂကောံမောတ်သလေန်ညံၚ်ရဴ RSO ကဵုဂကောံ ARSA တအ်ဂှ် ဗီုလဵုနာဲညာတ်ရော

သွဟ်- သီုၜါဂကောံဂှ် ပိုဲ အဆက်အဆောံဟၟဲပုဟ်။ RSO ဂှ် နကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ညံၚ်ကဵုကြံၚ်ဍုဟ်နူ ARSA ညိ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ARSA ဂှ် ဇုက်ဇာဍေံ ဂၠိၚ်တုဲ က္တိုၚ်ကၟဟ်ဂၠိုၚ်ရ။ ဗီုဂကောံ ARSA ကၠောန်သ္ပမံၚ် အကြာဍိုပ်သ္ကိုပ်ကွာန် နွံရးရခေၚ်ကေုာံ ပ္ဍဲဗ္ဒိုပ်ညးဒှ်ဒဒိုက် နွံဍုၚ်ဘၚ်္ဂလာဒေသ်တအ်ဂှ် ရံၚ်ကေတ်မ္ဂး တီကေတ်မာန်ရ။ ညးမလေပ်ပညာ ရဲမောတ်သလေန်တအ်လ္ၚဵုဂှ် ရပ်ဇုက်ဗဂေတ်မံၚ် ARSA ကရဵုကရာတုဲ ပမံၚ်ဒၞန်ကဵု ပွဳပွူပရေၚ်ဍုၚ်ကွါန်မအာစိုပ်မံၚ်ဒဒိုက်ရ။ 

သၟာန်- ဍုၚ်သ္ၚိရေၚ်ကၟေၚ်ဆက် နာဲတအ်ဂှ် နွံဍုၚ်ဘၚ်္ဂလာဒေသ်မွဲရ။ ပရေၚ်ဆက်ဆောံကဵုညးနွံအဝဵုတအ်ကီု သီုကဵုညးမတန်တဴမံၚ်တိဍာ်ပယျဵု ဥပမာ- ညံၚ်ရဴ ဂကူ မရမာတအ်ဂှ်ကီု နွံဗီုလဵုရော၊ သ္ၚောဲနူဂှ်ညိတှ်ေ ဍုၚ်အိန္ဒိယျရော ပရေၚ်ဆက်ဆောံနွံဗီုလဵုရော

ဂကူမရမာ Marma ကဵုဂကူမံက် Mog တအ်ဂှ် ဆဳဇာတ်တုပ်မံၚ်ကဵုပိုဲ၊တုပ်မံၚ်ကဵု ဂကူမတန်တဴမံၚ်မွဲဒမြိပ်ပယျဵုဒၞက်တအ်ဂှ်ရ။ စပ်ကဵုပရေၚ်ချဳဒရာၚ်ပိုဲတုဲ ညးတအ် ကၠိုဟ်လဝ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက်တုဲ ညးတအ် စွံမံၚ်ကရုဏာလ္တူပိုဲကီုရ။

စပ်ကဵုအလဵုအသဳဘၚ်္ဂလာဒေသ်တုဲ ဟွံပရေံစကွေံကွေံဏီ။ အလဵုအသဳဘၚ်္ဂလာဒေသ်ဂှ် မူဝါဒ၊ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဗျူဟာ ကၠးကၠးမးမး ဖျေံလဝ် ဂွံဆက်ဆောံကဵုပိုဲဂှ် နကဵုလုပ်အဝေါၚ်ပ္ဍဲစေဝ်ပၞောန်ကီု မ္ၚးစေဝ်ပၞောန်ကီု နွံဗီုလဵုရောဂှ် ဟွံဂွံဆဵုဏီရ။ ညးတအ် ထေက်ကဵု ဒးသၠုၚ်ပ္တိုန်ရ။ ဂါံတိုန်မွဲဂါံတုဲ ဒးကၠောန် ဗွဲမက္တိုၚ်ကၟဟ်ထေက်ရ။ ပရေၚ်ဆက်ဆောံခိုဟ်မွဲဂှ် ဒှ်ဂုန်ဖဵုသီုၜါလ္ပာ်ရ။ ကိစ္စဇၞော်ညိဂှ်တုန် ဂွံရပ်စပ်ပြသၞာ ညးဒှ်ဒဒိုက်၊ ဂွံရီုဗၚ်ညးတအ်၊ပရေၚ်ယဲကပ်၊ ပရေၚ်ဂီုကၠီုအိုတ်သီု ဂွံသောၚ်ကလးရပ်စပ်အာမာန်ရ။ တၞဟ်နဂွံရေၚ်တၠုၚ်ဒတုဲဖဵု ညးဍုၚ်ကွာန်သီုၜါလ္ပာ် ပရေၚ်ရံၚ်စံၚ်ထတ်ယိုတ်၊ပရေၚ်ပညာ၊ပရေၚ်ကူသာန်သွံရာန်၊ ကေုာံပရေၚ်ဆက်ဆောံကဏ္ဍတၞဟ်တၞဟ်တအ်ဂှ် ဒးသၠဲပ္တိတ်ထေက်ရ။ 

သၟာန်- ပ္ဍဲအရာရုန်ဂ္စာန် ဂွံသောၚ်က္လးကိစ္စရခေၚ်ကေုာံ ကိစ္စဍုၚ်ဗၟာမသၟေဟ်ဂမၠိုၚ် ဗွဲမၜိုဟ်ဩိုဟ်ဂှ် ဍုၚ်မ္ၚးမပ္တံ ကြုက်၊ ဂျပါန်တအ် လုပ်ပါမာန်ဟာ၊ပေဲါပြိုၚ်ပ္ကာန်မဟာဗျူဟာ အကြာ ကြုက်ကဵု အမေရိကာန်ရော ဗီုလဵုညာတ်ရော

သွဟ်- နကဵုတဳအဝ်ရဳ ညးတအ် လုပ်ပါပ္ဍဲအခန်အဓိကဇၞော်မာန်ကီုလေဝ် ဍာံဍာံတေံဂှ် ဍေံထုဲတၞာန်ဂၠိုၚ်ရ။ ပြံၚ်လှာဲဂှ် ဍေံဒးကၠုၚ်နူပ္ဍဲတုဲ ဒှ်ဗီုဂှ်မှ ရုပ်ရဴဍေံမံက်ဒှ်မာန်ဂၠိုၚ်ညိဏောၚ်နကဵုအဲ ထေၚ်ကေတ်ရ။ ဆဂးဂှ် ဍေံတၟေၚ်မံၚ်ဂှ် ဟွံသောၚ်ခဍောၚ်ဏီရ။ ပရေၚ်ပြိုၚ်ပ္ကာန် အမေရိကာန်ကဵုကြုက်ဂှ် ဍေံဟွံဇီုကပိုက်ကဵုပိုဲမွဲသာ်ရ။ ပိုဲသွက်ဂွံဒးဂွိၚ်ဂွာဲလေဝ် ဟၟဲရ။ 

သၟာန်- လက်ကရဴအိုတ် မိက်ဂွံသၟာန်ဂှ် ဍေံဒှ်မံၚ်ပရေၚ်ပူဂဵုညိ၊ နကဵုမၞး မုဟိုတ်၊ အခိၚ်လဵု ဖျေံစိုတ် ရပ်လွဟ်တဝ်စၞေဟ်ကဵုပၞာန်ဗၟာ၊ အလဵုအသဳဂြိုဟ်ဍုၚ်ဂှ်ရော

သွဟ်- ဍုၚ်ဗၟာဂှ် သွက်ဂွံသောၚ်က္လး အခေါၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံတုပ်သၟဟ်၊ အခေါၚ်ထေက်ကဵုက္လိဂွံဂှ် ဒၞာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ခိုဟ်ခိုဟ်မွဲ ဟၟဲပုဟ်။ ကညာၚ်လရိုအ် အာတ်မံၚ်ဂိတုဂှ် ဍေံဟွံဒှ်ရ။ သၞပိုဲ ဍေံပၠံၚ်ကေတ်ဏာဂြပ်ပိုဲ နကဵုဇြဟတ်အနိၚ်အထက်ဂှ် ပိုဲကလေၚ်အာတ်မိက်မံၚ်၊ အာတ်မံၚ် နူဍေံ ဟွံဂွံရပုဟ်ဂှ် နကဵုအဲ ဗွဲမၞုံကဵုဟိုတ်ဖဵု တော်တုဲ ရပ်လွဟ်ဗ္တိုက်မံၚ်ရ။

မုဍေံတအ်ဟီုဟီု ကမ်ကုသဵုပိုဲဂှ် ပိုဲဒးဖန်ဗဒှ်ကေတ်ကေတ်ရ။ ပိုဲဒးသိုၚ်ခၞံနကဵုတဲပိုဲတုဲ ပိုဲဒးဂွံ အရာထေက်ကဵုက္လိဂွံရ။ တာလျိုၚ်အဲဂှ် သွက်ဂွံကလေၚ်ဒက်ပ္တန် အဝဵုကၞောတ်အထောဋ်ကေုာံ သွက်ဂွံကလေၚ်က္လိဂွံ ကဆံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဍာံပြ ဂကူရခေၚ်ပိုဲဟေၚ်ရောၚ်။

ဗညာထဝ်ဝၚ် 

ဒိတ္ထဳ ဂျာန်နာဝါရဳ ၂၁၊ ၂၀၂၂ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၀:၅၆၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== အလေံဗှ်လိက် ==
&quot;#အလေံဗှ်လိက်&quot;

နူဍောတ်တ်တေံ
လိက်အုပ် ဒတုံတိတှ်ေ ကပှ်ကေတ်တုဲ ပၚ်တဲလ္ၚောဝ်ဏီ ဂွိၚ်ဖေက်ဒးဘဝဂး.....

ယဝ်ပိုယ်တိုန်လိုန်ဒး လတူလိက်ဗက်ဂှ် ဃရေက်လ္ၚောဝ်ထောံဟဂှ်ရ 
လိုန်ဒးလိက်တှ်ေ ဟွံလေပ်ပညာဂး....

စနူတိက်မှဂှ် လိက်ဂှ် သ္ပဂၞဳတုဲ ဟွံဂံၚ်တိက်ပုဟ် 
ဂွိၚ်ဖေက် ဟွံလေပ်လိက်ဂး...

ဒးအောန်စိုတ်မွဲဂှ် အဵုမၞိဟ် ရှေ်သှ်ေမံၚ်လိက်အုပ်တအ်ဂှ် စဵုကဵုလၟုဟ် ဟွံတ္ၚအ်ကဵု ဗှ်လိက်အိုတ်ရ။

ပညာ ဗဟုသုတ ဒးပကောံဗီုလဵု ဟွံတီ

နနယ်လဵု ဂွံသၠုၚ်ပတိုန်ဍာ်ဒကေဝ် ဟွံကၠိုဟ်

တိုန်ဘာအိုတ်တှ်ေ ဒှ်တၠပညာရစၟတ်လေပ်...

အေန်တာနေတ်ဟီုဂှ် Facebook ရတီ...

လိက်နူ အေန်တာနေတ် ပရောနူအေန်တာနေတ်တှ်ေ ဒးမံၚ်ဖအိုတ်ရထေၚ်... (အဲချူလေဝ် ဟွံဒးဖအိုတ်ပုဟ်ဂှ် ဒုၚ်လဝ်ဝန်ရ)

လှုဲနွံတှ်ေ မုကၠောန်န် ဂွံဖအိုတ်ရစၟတ်လဝ်...

အဓိက ကဵု သာမည ဟိုတ်ဂွံ ပါ်ပဲါ တၞဟ်ခြာဟွံလေပ်ဂှ် 

ဟိုတ်နူ အလေံ အခိုက်ရှ်ေသှ်ေလိက်အုပ် လ္ၚောဝ်လိက်အုပ်သၟး (ဗဟိဒ္ဓသၟး) တုဲ 

ဟိုတ်နူဟွံရှ်ေသှ်ေ ဟွံဗှ်လ္ၚတ် ၜိုန်ဗှ်လေဝ် ဗှ်ၜိုတ်ဆဝတ်ပြေ ဟွံပၠောပ်စိုတ် ဟွံဒ္ဂေတ်ဗက် အတိုၚ် စၞောန်ပ္ညုၚ် ဒၠောံဗ္တောန် အတိုၚ် အပ္ဍဲဖျုန်လိက် (အဇ္ဇျတ္တ) တေံဂှ်ရ....

လညာတ် ဍာ်ဒကေဝ် 
ပါ်ပဲါ ခိုဟ်/ပရေံ. 
ဒး/ဗၠေတ် ဂှ် ဍိုန်လျတဴဗွဲမလောန်အိုတ်တုဲ 

မၞိဟ်ကေၚ်တိုန်လဝ်ဘာ လေပ်လဝ်လိက်တအ် မုဟီုဟီု ဒးဖအိုတ် တ္ၚအ်စၟတ်ကၠုၚ်တုဲ နအလဵုဇကု နကဵုက္ဍဟ်ဇကု သီုဟွံချပ်ဗ္စာမွဲသာ် (သွက်ဂွံချပ်ဂှ်လေဝ် လညာတ်ဟွံမွဲဒှ်မာန်၊ က္ဍဟွံစိုပ်လေဝ်ဒှ်မာန်) ဗၜေက်မတ် ပတှ်ေစသၟးရ ဂၠိုၚ်...

မၞိဟ်တိုန်ဘာ ကဆံၚ်သၠုၚ်ၚ် 
မၞိဟ် ညးဂမၠိုၚ်ရှ်ေသှ်ေ မၞိဟ် ညးဂမၠိုၚ်တ္ၚအ် ဗက်လက္ကရဴမွဲတၠ ဟီုပတိတ်ဏာ နူပါၚ်ယျတှ်ေ ဒးမံၚ်တွဵု ဗၠေတ် ဟွံမွဲ မွဲလှ်ေ...သာ်ဏံ ဂွံလေပ်ချပ်ဂှ် ဟိုတ်နူ ပညာဗစာရဏာ ဍိုန်လျဟေၚ်ရ...

အကာဲအရာဏံဂှ် ကၠုၚ်နူ အခိုက်ကၞာကီုရောၚ်...

(မၞိဟ်ဇၞော်ဟီုတှ်ေ ဒးဖအိုတ် လ္ပကလေၚ်ဟီု... လ္ၚဵုကလေၚ်သောၚ်ကလးကဵုဂှ်လေဝ် ဟွံကေတ် ၝ..လ္ပကလေၚ်စးမံၚ် ဂလာန်အဲစမ်... ဂး။ 

အဵုအခိုက်ကၞာဏံဂှ် ဒှ်လက်သဏ် ဍေက်ပကဝ်ထောံ ပရေၚ်ချပ်ဗစာ သၟတ်တအ်တုဲ ပရေၚ်လညာတ်ဂွံသၠုၚ်တိုန်ဂှ် ဍေံဗဒှ်ကဵု တၚ်ခက်ခုဲမာန်ရ.... 

သွက်သၟတ် ဟွံဒုၚ်တဲဂလာန် မၞိဟ်ဇၞော် လညာတ်မၞိဟ်ဇၞော် ဗၠေၚ်ၚ်တအ်ဂှ်မ္ဂး အဵုသၟတ်ဂှ် ကလှ်တိတ်အာ မ္ၚးဝိုၚ်လေပ်တုဲ မၞိဟ်ဇၞော်တအ် ဟွံကော်ဘိက် သုၚ်စောဲအိုတ်ရ...ဟိုတ်ဍေံတုန် ဟိုတ်နူ ဟွံကလၚ်စ အသမ်မၞိဟ်ဇၞော် ဟိုတ်နူ သ္ပအ္စာ ဟိုတ်နူ ကောန်ဇၞော်နူ ယာဲ... ဟိုတ်နူ လၟဳ ကတူနူ ထၟာဲကၠာရောၚ်ဂး...)

အလဵုကျာ်တြဲ တွံလဝ် ပ္ဍဲကာလာမသုတ်တေံ 
အရေဝ်ညးလေဝ် ညးကဵုချပ်တုဲမှ ညးကဵုပတှ်ေဏောၚ်
&quot;ဟိုတ်နူဒှ် အရာအဲကျာ် ဟီုတွံလဝ်တုဲ ဒးကေတ် ဒးပတှ်ေရောၚ်ဂှ် လ္ပကဵုဒှ်ညိ&quot; ဂး

တုဲပၠန် ကျာ်တြဲပိုယ်ဂှ် ဒှ်ညး ဝိဘဇ္ဇဝါဒဳဏောၚ်...
ဂလာန် ညးမွဲမွဲ ဟီုကၠုၚ် ပါ်ပဲါကၠုၚ်ဂှ် ဟီုကလၚ်မာန်မံၚ်ဏောၚ်
ညးရှ်ေသှ်ေမံၚ် လညာတ်ညးမွဲလပါ်ဏောၚ်...

ခေတ်လၟုဟ်ဟီုဂးမံၚ်
&quot; Freedom of Expression, Freedom of Thought, Freedom of Speech&quot; ဂှ် ပွမပံက်တြးဟီုပတိတ်. ပွမချပ်..ပွမဟီုဂး ဗွဲမဗၠးၜးဂှ် နူလက်ထက်ကျာ်တေံရ ညးရှ်ေသှ်ေ မံၚ်တုဲတုဲရဏောၚ်...

( ဥပမာ - ပ္ဍဲဗွိုၚ်သီ ယဝ်မၞိဟ်ဗြဴလုပ်တှ်ေ ဒးဘဝ (ဒးနရက်)
သီတျှေ မၞိဟျဗွူလုပျဟှံဂှံဂး။.  ဒဂိုနျသုတျှေ မၞိဟျဗွူ ဒးမါံ်ျ လက်ကရူ

        
              လေံကျာ်မံၚ်ထပ်သၟတ် လတူတေံမၞိဟ်ဗြဴမံၚ်တှ်ေ လေံကျာ်ဂှ် ဂၞမာန် မၞိဟ်ဗြဴဂှ် ဒးဘဝမာန်(ဒးနရက်မာန်)

သၟတ်တေၚ်ဂၞိန် ဂၠက်ဒးတှ်ေ ဂၞ (ဂၞဟီုဂှ် အကုသိုလ်ဟာ? ယဝ်ရ ဂၞအာတှ်ေ ဒးနရက်မာန်ဟာ? ဟီုဟဂှ်တှ်ေ က္ၜၚ်ကျာတတ်ပဝ်မံၚ် လတူကၟဳသ္ၚိ ကၟဳဘာ ရိုဟ်တ္ၚဲ ပ္ဍဲဂှ် မၞိဟ်ဗြဴပါမံၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်တှေ် မၞိဟ်တြုံသၟဝ်ဏံ လေံကျာ်သၟဝ်ဏံ ကျာ်စေတဳသၟဝ်ဏံ ဂၞအာဖအိုတ်မာန်ဟာ?  

ပုစ္ဆာ မပ္တံသာ်ဏံ သၟတ်ခေတ်လၟုဟ် ချပ်တိတ်တုဲ ၜိုန်မိက်ဂွံ သၟာန်ကီုလေဝ် ယဝ်ရ သၟာန်ဒးယျတှ်ေ ဒှ်မၞိဟ် ခပိုက်ရာပ် တီကၠးရ၊

အရေဝ်ညးဟီုတုဲကီုလေဝ် (ပိုယ်ကော်စဓရ်ကျာ်) ညးဟွံကဵုဗၜေက်မတ်တုဲ ပတှ်ေပုဟ်...

ပ္ဍဲ &quot;ဨဟိ ပဿိကော&quot; ဂှ် ယဝ် ထပ်လ္ၚတ် ထပ်ပံက်အဓိပ္ပါယ် ထပ်ဂၠိုက်ဂၠာဲလၟာဲထောံမ္ဂး ဍေံပြာကတ်ကၠုၚ်မာန်ရောၚ်ထေၚ်။

တၚ်ဇဝ်တၟိ သဳကၠဳဟီုသ္ဂးလဝ် လတူတေံဂှ် ယဝ်ရ ဒှ်ညးဗှ်လ္ၚတ်လိက်မ္ဂး လုပ်သဳကၠဳမာန်ချိုတ်ပၠိုတ်ရောၚ်တုဲ

ယဝ်ရ ညးဟွံဗှ်လ္ၚတ်လိက် ဟွံတ္ၚအ်ပါ်ပဲါမ္ဂး 
လုပ်လက် လုပ်ပတိုန်ဒုဟ် တီကၠးရ။
ၝဂှ် မိစ္ဆာဒိဌိဟာ? ၝဂွံကၠုၚ်ပါ်ပဲါမံၚ်ဂှ် မုၝလေပ်ရော ၝဂွံကၠုၚ်ပါ်ပဲါမံၚ် ဂှ်? မပ္တံသာ်ဏံ လုပ်ကၠုၚ်မာန်ရ...

ဆဂး ညးနွံပၟိက်ကဵု ပရေၚ် သဳကၠဳလညာတ် ဟွံတုပ် ညးရှ်ေသှ်ေ လညာတ်ဝိဘဇ္ဇဝါဒ &quot; Freedom of Expression, Freedom of Thought, Freedom of Speech&quot; ဂှ် တအ်ဂှ် 

ညးတအ် သီုဒုၚ်တၠုၚ်တုဲ ထပ်သဳကၠဳ ဒၞဲါတၚ်နၚ် ခက်ခုဲ ဗၠေၚ်အာနူဒၠောံဗ္တောန်ကျာ် ညးတအ် လုပ်ပတပ်ကဵု ဂၠံၚ်ဍာန်ဇကု လေပ်အိုတ်ရ။

ယွံ

ညးမွဲညးပတိုန်ဏာလိက်

ညးမွဲဟီုပတိုန်ဏာ လတူလိုၚ်ဂှ် ဒးကီု ဗၠေတ်ကီု ဂွံတီဂှ် မုပိုယ် ဒးသ္ပ...?

နွံမွဲနယ်ဟေၚ်ရ...
#ဗှ်____လိက်____ညိ

နာဲဟွံဗှ်လိက်တှ်ေ ဓရ်ဗ္စာရဏာနာဲ အောန်ကၠုၚ်ဏောၚ်

ကာလဂှ်တှ်ေ ညးမွဲမွဲဟီုဂးဏာယျတှ်ေ ဟိုတ်နူနာဲဟွံတီပရောဂှ်ရ ဗၠေတ်ကီု ဒ:ကီုဂှ် နာဲဟွံဂံၚ် ပါ်ပဲါရပုဟ် သေၚ်ဟာ....

ကြဴနူဂှ် နာဲပတှ်ေ ဒုၚ်တဲ လောဲလောဲမာန်ကၠုၚ်ဏောၚ်...

&quot;ဍေံသောၚ်ဏာ ဇိပ်ဂၠိပ်မံၚ်ဟဂှ်ရဂး....&quot; 

ဗီုလဵုညးမွဲတေံ ဝေၚ်ဏာကၠေမ် ဗီုလဵုညးမွဲတေံ ထောံဏာပရန်ဂှ် ဇကုလေဝ် က္ဍဟွံစိုပ် ချပ်ဟွံစိုပ်တုဲ မအရေဝ်မ္ဂး 

&quot;ဍေံသောၚ်ဏာ ဇိပ်ဂၠိပ်မံၚ်ဟဂှ်ရဂး....&quot; ဂှ် 
သုၚ်စောဲတုဲ ပတှ်ေလောဲလောဲမာန်ရ....

အဵုမၞိဟ်ဂကူဂှ် အခေတ်လၟုဟ်
ဟီုအရေဝ်ကဵုညးတအ် ကြေပ်စုတ် မအရေဝ် အေန်ကလိက်ဂၠိုၚ်ၚ်ဗက်ဂှ် 
ညးတအ် ထေၚ်ဇၞော်ဟဂှ်ရဏောၚ်...

မုဒှ်တီဟာ....?
ညးတအ်လေဝ် ဟွံကၠိုဟ်ပုဟ်တှ်ေ....
ညးတအ်ထေၚ်ဇၞော်ကွေံရဒှ်...

ယဝ်ရ ဒးထံက်ကဵု ပါဠိမ္ဂး &quot;ဣတိ သန္ဓိကပ္ပေ ပဉ္စမော ကဏ္ဍော&quot; တုဲ ဂလာန် ဇဝ်တၟိ ဟီုလဝ်လတူတေံဂှ် ဒးမံၚ်ရသေၚ်ဟာ....?  ရဲဗှ်လိက်တအ်။ 😁😁😁

ယွံ...
ဗမာတအ် ဍေံတီ 
ဂကူမွဲမွဲ ဟွံဗှ်လိက်မ္ဂး လှေံလှန် လီစၞာဲ သုၚ်စောဲပြယာဲ ပၠာဲပဠးလောဲဂှ်ရ
ညံၚ်ကောန်ဂကူ နွံသၟဝ်ဍေံတအ်အုပ်ဓုပ်တအ်ဂှ် ညံၚ်ဟွံလုက်စုက်ကဵုလိက်ဂၠိုၚ်ၚ် ညံၚ်စိုတ်ဟွံလုပ်စကဵု ပရေၚ်လိက်ပတ် ပရေၚ်ပညာဂှ် နနယ်နာနာသာ် (လၟုဟ်တှ်ေ ဂဥုဲချေံလေဝ် ပါမွဲနယ်ကီု) သုၚ်စောဲတုဲ ညံၚ်အဝဵုဍေံဂွံတန်ကြန် အဓာန် ဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်ဂှ် ဖန်ဇန်လဝ် တုဲတုဲမံၚ်ရ...

တီဆ မိပ်ကဵုကၠောန်ပေဲါသဘၚ်

လှုဲကၠောန်ပေဲါသဘၚ်မွဲမွဲကွာန်ဂှ် 

ထံက်ပၚ် သၟတ်ကောန်ၚာ်ဗက်ဂှ် 

သၟတ်ကဵုကၠံ ဒှ်ကၠုၚ်တၠပညာကဆံၚ်သၠုၚ်ၚ် သွက်ကွာန်ညးတအ်မာန်ဂှ်

ၜိုန်ရတီကၠာလေဝ် ကၠောန်ဟွံမာန်ဂှ် ဓမ္မတာ

မိပ်ဂှ်ဏောၚ် ဒှ်အဓိက သေၚ်ဟာ (သီုမိပ်ဘဝဍိက်)

တီဆ အာဍုၚ်သ္အာၚ် ဂၠာဲလှုဲ (စိုတ်ဓာတ်ဆာန်ဂကူကမၠက်ဂှ် နွံမံၚ်ဇၟာပ်ညးအဲရတှ်ေ)

ရဲညးဝေၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တအ် စိုပ်ကၠုၚ် 

ထဴကဵုဆာန်ဂကူ ဗီုထ္ၜး ဗဂိကဵုဝၚ်မန်

ဗီုလဵုဗမာဓဇန်ဂှ်တှေ် ထေဲကဵုဗမာ

တုဲ...ဗက်ကရောံဍေံ

တုဲ ဍေံစန်ဒက် ဂွံစုတ် သြန်ထံက်ပၚ် သြန်ဂအုံဂးတုဲ

တုဲ...

တုဲ...
တုဲ...

ဍေံတအ်ဂှ် ဒှ်အာသေဌဳ ဇကုဂှ် ဇိက်လ္တူ ဇိက်မံၚ်အတေံ ဍိက်တုဲဍိက်ပၠန်...

မန် ကဵု မန် ဍေက်စမံၚ် လတူသော်ကၞေၚ်မတ်ညးသ္ကအ် ဟိုတ်ဟွံတီဂှ်လေဝ် ဂုဏ်နူ ဇြဟတ်ဗှ်လိက်ဍိုန်ဟေၚ်ရဏောၚ်...

ယွံ သၟတ်မန်ပိုယ်လၟုဟ် &quot;ဗှ်လိက်အောန်မံၚ်&quot; ဏောၚ်ဂှ် ရံၚ်ကဵုအကာဲအရာ ကဆံၚ်မန်စိုပ်တုဲ တီကၠးမံၚ်ရ...

ၜိုန်ရ ကညာၚ် လဟိၚ်မံၚ် ဍုၚ်မန် နန်မန် မွဲအခိၚ်တေံ ဝၚ်အတိက်တေံသၟးကီုလေဝ် ပ္ဍဲပစ္စုပ္ပန်လၟုဟ်ဏံ

ဟွံဂံၚ်လုပ် ဟွံဂံၚ်တဝ်စၞေဟ်ကဵု သၞတအ်ပုဟ်ဂှ် အကာဲအရာထေၚ်လဵုမံၚ်ဟဂှ်ရ...

ဆဂး ဇကုကဵု ဇကုဏောၚ်ဏောၚ် ဓနက်ဇိုၚ် ဂရိုဟ်ဗဒေါမ် သီုစိုတ် သီုစရိုတ်ဟဂှ်ရဏောၚ်...

ဟိုတ်တအ်ဏံဂှ်လေဝ် ဟိုတ်နူ လညာတ် ဍာ လညာတ် ဍိုန်ဟေၚ်ရ..
မုဒှ် လညာတ် ဂွံဍာ ဂွံဍိုန် 

OK&gt;&gt;&gt;&gt; ဟိုတ်နူ #ဟွံဗှ်လိက် ပၠန်

မၞိဟ်မွဲမွဲ ပ္ဍဲ Facebook ဂှ် Followers ဂၠိုၚ်ယျတှ်ေ အဵုမၞိဟ်ဂှ်ဟီု ဒးမံၚ်ဖအိုတ်ဏောၚ် ဂလာန်ဍေံဂှ်  မၞိဟ်တအ်လေဝ် ဒုၚ်တဲမာန်မံၚ်ဏောၚ် 

အဵုဗီုဏံ ဇကုချပ်ကၠုၚ်လေပ်ယျတှေ် ချိုတ်ပၠိုတ်ရ...

ဇကုလေဝ် ထေက်ကဵု 

ဒး ဗှ် လ္ၚတ် လိက် ဂၠိုၚ်ၚ်ထေက်ယျရောၚ်ဂှ်....

မၞိဟ်မွဲမွဲဟီု ၜိုန်ရ ဒးကီုလေဝ်ဂှ်
ဒးမံၚ် သွက်မၞိဟ် မွဲတော်ဓဝ်ရဟာ ဒးသွက်မၞိဟ်ဂလိုၚ်ရဟာဂှ် ဒးချပ်ဗစာထေက်ရ။

ဓရ်ဍာံလ္ၚဵုဂှ် ကာလ ဒေသ ကေုာံ အကာဲအရာ ဟွံကဵုမ္ဂး ဍေံဗဒှ်ကဵု ဒဒိုက်မာန်မံၚ်ကီုရောၚ်ဂှ် ညံၚ်ဂွံချပ်ဒး

#ဒးဗှ်လိက်ထေက်ရ...

သွက်အဲ ၜိုန်ရ ဒးမံၚ်ကီုလေဝ် 
သွက်ဍေံ ဗၠေတ်မာန်မံၚ်ကီုဏောၚ်သွံ...

အဵုလညာတ် ဏံ ဂွံ ဒေပ် ဂွံဇာပ်လုပ်မံၚ် အပ္ဍဲကောန်တၟံဇကု အပ္ဍဲစိုတ်ဇကုတေံဂှ်ကီု ပရေၚ် ဂွံလုပ်စၞးကဵုညးမွဲလ္ပာ်တုဲ ဂွံချပ်လေပ်ကီုဂှ်...

#ဒး_ဗှ်လိက် ကီု....ဏောၚ်

(အသိၚ်ချူကဵု အသိၚ်ချပ်အဲ ဂွံတိုန်ညိညတုဲ
ၜိုန်ရအဲဂစာန်ချူမံၚ် ဂစာန်တက်မံၚ်ကီုလေဝ် 
လ္ပာ်မၞိဟ်ဗှ်တေံ လအ်မံၚ်ယျ ဒးသရောပ်ထေက်ယျရောၚ်ဂှ်
လညာတ်ဗီုဏံလေဝ် အဲဒးချပ်လဝ်ကီု)

ယွံ ဇၟာပ်ပ် ညးလောကတအ် စၟတ်လဝ် ဓရ်ဍာံကီုလေဝ် ဓရ်ဍာံလ္ၚဵုဂှ်
ဗွဲအစောံ ကာလဆုဲပြံၚ်ကီု ဗွဲအစောံ ဇၟောဝ်ဍာ်ခေတ်ကီုတုဲ
ဗၠေတ်အာ ဒှ်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဒးဂွံသတိရ... မပ္တံ
သ္ပမၞိဟ်တြုံတှေ်

ဒးဇိက်ဗ္ၚလေပ် 
ဒးလာ်ချာလေပ်
ဒးတာန်ရေဲလေပ်

မၞိဟ်တြုံ ကၠောန်ၜိုတ်ဏံလေဝ် ဟွံလေပ်တှ်ေ ခါမ်သဳလဵု ဟွံမိက်သ္ပဂမာန်ပုဟ်ဂး ( အဵုအရေဝ်ဂှ် အခိုက်ဂှ် အခေတ်ဏံ ဂွံမံၚ်ဏီရဟာ ? )

သ်ပမၞိဟျဗွူတျှေ ဒးကပျှဂိုါ်ျသ်ါ်ိ

ဒးကဆါံ်ျါ်းတး သ်ါ်ိဌာနျ
ဒးမၚ်မွဲကောန်ဇာတ်ခိုဟ်ဟ် (ၜိုန်ရ ဂးကီုလေဝ် ဂွံလဝ်တြုံမွဲဂှ် မုလေဝ် ဟွံကၠောန်စတှ်ေ ကၠောန်ဂတာပ်မံၚ်ဏီရဟာ? 

တုဲပၠန် အဵုမၞိဟ်ဗြဴဂှ် ကၠောန်ဂွံလှုဲမွဲတ္ၚဲ မသုန်လက်တှ်ေ ကမၠောန်သ္ၚိဂှ် လိၚ်မၞိဟ် တုဲ မွဲဂိတု ကဵု ဍေံမွဲကိုဋ်တှေ် ဇကုလေဝ်သာ ကၠောန်လှုဲလေဝ် ဂွံဂၠိုၚ် ဒှ်ဟွံမာန်ဟာ...? 

ဇၟာပ်ပ် ဒှ်မၞိဟ်ဗြဴဂှ် ဟွံဒးတိတ်ကၠောန် ကလောန်ရဟာ... ဒးမၚ်ၜံၚ်မံၚ်ကောန် ဒးမၚ်ဍုန်တိုပ်မံၚ် ပုၚ်သွသၟးရဟာ.. ဒးမၚ်ကဆံၚ်မံၚ် ယာတ်အိက်ကောန်ၚာ်တအ်သၟးရဟာ?)

ယွံ ယဝ်ရ နာဲဂှ်  ဒှ်ညးဗှ်လိက်ဏောၚ်တှေ် 
ပရောဟီုဂးလဝ် လတူတေံဂှ် ချပ်ဗစာလေပ်မာန်ယျဏောၚ်...

ဂလာန်မ္ဂး

&quot;#ဗှ်လိက်&quot;.... ဟီုဂှ် 

ပ္ဍဲမန်ပိုယ်တှေ်

ၜိုတ်ဆ ဂွံဝေတ်ဗတောန်
ကောန် ကောန်ကွး ဒဒှ်ရ ဇကုဂှ် မၞိဟ်ဇၞော် အ္စာ ဍေံတအ်ဂွံအထေၚ်ဇၞော်ကီု

ၜိုတ်ဆ ဂွံဟီုဂး &quot;ဂလာန်သြဝါဒ ဂွံကလၚ်ခိုဟ်&quot; ညံၚ်ပုရိသာတ်တအ် ဂွံအထေၚ်ဇၞော်ကၠုၚ်ကဵုဇကုကီု

ဟီုဏာ &quot;လိက်&quot; &quot;ဗှ်လိက်&quot; ဗက်ဂှ် မၞိဟ်တအ် တကိုတ် (လကိုတ်) လေပ်မံၚ်ဏောၚ်ဂှ် ညးတအ် တီမံၚ်လေဝ်

မုဒှ်ရောတှ်ေ 

#ရဲဟွံဗှ်လိက်တအ်ဂှ် ဂၠိုၚ်မံၚ်ဏောၚ်

တုဲတှ်ေ ဍေံတအ် လကိုတ်မံၚ် လိက်အိုတ်ဏောၚ်...

ဂွံဗှ်လေဝ် လကိုတ် 
ဂွံချပ်လေဝ် လကိုတ်
ဂွံပါ်ပဲါလေဝ် လကိုတ်

လကိုတ်မံၚ် ဖအိုတ်ရတှ်ေ သွက်ဂွံ တီကောန်ဍေၚ်ဏံ သွက်ဂွံကၠောန်စတအ်တှ်ေ မၞိဟ်ဟွံဗှ်လိက်တအ်ဂှ် ဒှ်တိဗ္ၚ ဝဲါခိုဟ်ဟ် သွက်ဍေံတအ်ရဏောၚ်...

ယွံ ... #ဗှ်လိက်ညိ&quot; ဂှ် ဇဝ်တၟိ ဟီုမံၚ် မွဲဏှေံဏှေံကီုရဏောၚ်..

နူကဵုနာဲ ဗှ်ကၠုၚ် လိက်အဲချူ စိုပ်အဏံဂှ် နာဲဂှ် ဒှ်ရဲဗှ်လိက်သၟးဟွံက

ဒှ်ရဲ &quot;ဇြောတ်ကေတ်မံၚ် ရှ်သာလိက် ရှ်သာလညာတ် ကေုာံ လညာတ်ဇဝ်တၟိ ဟွံတုပ်ကဵု နာဲဂှ် နာဲဗှ်အာ လ္ၚတ်အာမံၚ်ဏောၚ် တုဲပၠန် ပ္ဍဲကဵု မလိက် ဇဝ်တၟိ ချူကၠုၚ်လဝ် လတူတေံဂှ်

သွက်ဒးထံက်ဟီု
သွက်ဂွံလုပ်သဳကၠဳ နွံကၠုၚ် ရေၚ်လုပ်ကၠုၚ်မံၚ် ပ္ဍဲက္ဍဟ်နာဲယျဂှ်လေဝ် အဲတီမံၚ်ရ...

တုဲပၠန် 
ဂွံလုပ်ဟီု နူလဵုရောဂှ်လေဝ် နာဲဒးချပ်မံၚ်ယျဏောၚ် (ညံၚ်ဂွံထုဲဂှ် သက်က်ရ အဲပထုဲလဝ်)😄😄😄

တုဲပၠန် 
အရာလဵုခိုဟ်
အရာလဵုပရေံ

အရာလဵု ဒှ်အဓိက
တၚ်နၚ်လဵု ဒှ်မံၚ် သာမည

မအရေဝ် လဵု ဇဝ်တၟိဏံဝေၚ်မံၚ် ပဲါလဝ် ညံၚ်ဂွံဗၠးဒုဟ်
မအရေဝ်လဵု ဇဝ်တၟိ ကဆော်လဝ် မၞိဟ် ဒုၚ်ဟွံမာန် ဂွံလုပ်သဳကၠဳကၠုၚ်

မပ္တံသာ်ဏံ ယဝ်ရနာဲ ဗှ်ကၠုၚ်စိုပ်အဏံယျတှေ် 
ချပ်တိုန်မံၚ် သိုက်က်ယျဏောၚ်...

မုဟိုတ်ရောတှ်ေ

ရဲဟွံဗှ်လိက်မွဲတၠဂှ်

ဒုၚ်ဖအိုတ် အခိၚ်ဍေံဝေၚ် Facebook ဍေံတုဲ ဂွံကၠုၚ်ဖအိုတ်ဝေၚ်မံၚ် အခိၚ်ကဵု လိက်ဏံဂှ် ဒှ်ဟွံမာန် လးလး...

ဟိုတ်ဂှ်ရ...

ညးဗှ်လိက်ဏံလေဝ် &quot;သွက်သၟတ်မန်ပိုယ် (လိက်မန်. လိက်ဗမာ. လိက်အေန်ကလိက် လိက်လဵုဟွံရုဲ) ညံၚ်ဂွံဒှ်ဗှ်လိက်ဂၠိုၚ်ၚ်မာန်ဂှ်&quot;

ပိုယ်ဆဝ်ဗ္ၚဟ် ဗတိုက်ဖအောဝ်အာအိုတ်စိုအ်

တုဲ

ဂိတု ဂတဏံ သွက်ဂွံကၠောန် ဝိုၚ်ဗှ်လိက် မွဲဂိတု ၂ ဝါ (ပ္ဍဲဍုၚ်မတ်မလီု...ပ္ဍဲသ္ၚိဇဝ်တၟိမာန်ဂှ် ချပ်လဝ်ကီုရ) တုဲ 

&quot;ပဲါနူဗှ်လိက် သဳကၠဳလိက်တုဲ ဍာ်ကၟုဟ်မွဲခေါ်ရ ဖျုၚ်မာန်ရောၚ်ဂှ် လဴလဝ် ဒတုဲရ&quot;

နနယ်လဵု ကၠောန်ထေက် ဗှ်ထေက် ပကတ်ပကေၚ် အာ အသိၚ်ဗှ်လိက် ကရောံသၟတ်မန်ပိုယ်ထေက်ရောဂှ် ဘိုၚ်ကဵုကသပ်ကီုညိအဴ....

ယွံတၚ်ဂုဏ်ရ...

ဇဝ်တၟိ (အနေၚ်) [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၁:၀၀၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== အန္တရာဲပရေင်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်ဂှ် စွံသတိတုဲ ဝေင်ပဲါညိ ==
အန္တရာဲပရေင်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်ဂှ် စွံသတိတုဲ ဝေင်ပဲါညိ

မယံင် (ဍုင်မန်)

ကြဴနူကဵု မၞိဟ်တာလျိုင်ဍုင်တအ် ရပ်စပ်ကေတ်အရေဝ် ကုကမၠောန်လီဠာန်ဩန် ကော် ကျာဖျ (ကျားဖျန့်) (Online Scam) တုဲဂှ် ပရေင်ကမၠောန်ကျာဖျတအ် ဒၞာဲဝါဲလီုလာ် ကတဵုဒှ်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး သၟာကမၠောန်လီဠာန်ဩန်အန်လာင် ဗွဲမဂၠိုင်တအ် ပြးဇးအာအိုတ်ရ။

သၟာကမၠောန်ကျာဖျတအ် ပြးဇးပေင်အာအလုံဍုင်၊ ပြးဇးအာပေင်ပယျဵု၊ ပေင်ဍုင်ဇိုင်ဝုတ်ဒိုဟ်ဂှ်တုဲ ပရေင်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်ဂှ် ပဵုတုဲသၠဲလးကၠုင်ဒၟံင်နွံရ။

ပရေင်ကမၠောန်ကျာဖျဏံ ဟိုတ်သာ်လဵု သၠဲလးပြးတိတ်ကၠုင်ရောမ္ဂး အကြာဏံ ဖုင်ပ္ဍဲတဲညးဍုင်ကွာန်တအ် ရပ်စပ်စကာဒၟံင်လၟေင်တ္ၚဲဂှ် နကဵု viber-messenger စတမ် ထိုင်လိက်လုပ်ဒၟံင်အရိုဟ်တ္ၚဲဂှ် မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် ဂွံတီကေတ်ရ။

ပ္ဍဲကဵုလိက် viber-messenger တအ်ဂှ် နကဵုဘာသာဗၟာ (ပြောချင်တာတစ်ခုရှိလို႔) ၊ (မင်းလဲစာရင်းထဲ ပါနေတယ်နော် ခနကမြင်လိုက်တယ်) ၊ (အကိုက သိပ်ချစ်ဖို.ကောင်းလိုက်တာ) တအ် စတမ် ပ္ဍဲဖုင်မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် လိက်လုပ်ဒၟံင် အရိုဟ် ရိုဟ်တ္ၚဲ ဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံင်ရ။

လိက်လုပ်ဒၟံင်ဗီုသာ်ဏံဂှ် မုမုရောမ္ဂး လိက်နူကဵု ကမၠောန်လီဠာန်ဩန်အန်လာင် ကျာဖျရရောင် နူကဵုအ္စာတၠပညာကွတ်အာင်တဳ (IT) ဗွဲမဂၠိုင်တအ် စှ်ေစိုတ်ရ။

အ္စာတၠကွတ်အာင်တဳ (IT) တအ်ဟီုဂှ် နူကဵုကမၠောန်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်တအ် ချူဆက်စၠောံကၠုင် နကဵုအရေဝ်ဝေါဟာတၟေင် သွက်ဂွံဒှ်ဓဝ်သၠေဟ်ပၟာ မွဲမွဲသာ် ဟွံသေင်သာ်ဂှ် ကဵုကၠုင်ဒမြိပ်အရေဝ် ပရေင်ဆာန်မွဲမွဲ၊ ဟွံသေင်သာ်ဂှ် ညံင် ရဴဘပဠကၠုင်မွဲမွဲသာ်တုဲ စဆက်ဆောံကၠုင်ရ။

လတူစဆက်စၠောံကၠုင်ဏံဂှ် နူကဵုဇကုဏံ မုကလေင်ဟီုဏာကဵု ရဲလီဠာန်ဩန်အန်လာင် ကျာဖျတအ်ဂှ် ဍေံမင်ရံင်တုဲ ကလေင်လီဍန် ညံင်ဇကု ဂွံကလေင်ဆက်ဆောံတုဲ နူဂှ်မွဲကဆံင် ဍန်တံင်ဂြဲပၠုပ် ပရေင်လီဠာန်ဩန် နနဲပညာလီဠာန်ဂှ်ရ။

လိက်စိုပ်ပ္ဍဲဇကုမ္ဂး မုဒးသ္ပရော ... 

ဒၟာနူရဲလီဠာန်ဩန်အန်လာင်တအ် ဒၞာဲဝါဲလီုလာ်အိုတ်ဂှ်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး အကြာပယျဵု ဒေသဗြဝတဳကီု၊ အကြာဒေသကျာ်ပိကီု လုပ်ဖျေံလဝ် သဇိုင်ကမၠောန်တၟိနွံကၠုင်ရ။
 
ဗီုကဵုဒေသပယျဵုကျာ်ပိမ္ဂး ဂကောံရပ်လွဟ်ဒပ်မင်ပယျဵုလ္ၚဵုတအ် ဖျေံကဵုလဝ်ဒၞာဲတုဲ သိုင်လဝ်စမြိုင်တိုက်ဇၞော်ဇၞော်နွံတုဲ ပါင်လုပ်စမြိုင်ဂှ် ဒပ်ရပ်လွဟ်နူဒပ်မင်ပယျဵုတအ် ကဵုလဝ်ဂီုကၠီုပေင်ပေင်နွံဒၟံင်ရ။

ပရေင်ကမၠောန်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်ဂှ် စက်ယန်ဍေံဂေတ်ကၠောန်မံင် အတိုင်ပကတိရရောင် တၠကမၠောန်ပယျဵုကျာ်ပိလ္ၚဵုတအ် ဟီုထ္ၜးဂွံမိင်ကေတ်ရ။

မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် အသိင်ရပ်ပလီုထောံ ဒၞာဲရုင်ကမၠောန်စမြိုင် လီဠာန်ဩန်အန်လာင် ကျာဖျတအ်ဂှ်တုဲ ကုပူဂဵု ရဲလီဠာန်ဩန်အန်လာင်တအ် လုပ်စိုပ်ကၠုင်ဗွိုင်အပ္ဍဲဍုင်ဇၞော်သၠဲ ဗီုကဵုရးမာန္တလေဝ်၊ ရးလ္ဂုင်၊ ရးတၞဟ်တၞဟ်တအ်ကီု အကြာဟိုဝ်တေဝ် လတူဍုင်လ္ၚဵုတအ်ကီု ကၠောန်ဒၟံင်ဗီုညး ဗီုညးလေဝ် နွံဒၟံင်ပြးဇး သၠဲလးကၠုင်ရ။

ဟွံဆက်စပ်ကဵုဇကုမွဲသာ် ဟွံဆက်စပ်ကဵု ပရေင်ကမၠောန်ဇကုမွဲသာ် သၟးသက်သက် လိက်လုပ်ကၠုင်ပ္ဍဲဖုင်ဇကု နူကဵု viber-messenger မ္ဂး လ္ပကလေင်ချူဏာမွဲသာ် ဗလးထောံလဝ်အတိုင်ဂှ်ညိ၊ ဟွံသေင်သာ်ဂှ် ပလှ် ဗလံက် (Block) ပတိတ်ထောံညိ၊ လ္ပဒုင်ဆက်ဆောံညိ၊ ထပိုတ်ထောံအဆက်ညိ။

ခေတ်သွံဖျာအန်လာင်၊ ခေတ်ဆက်စၠောံပရေင်ကမၠောန် လတူအန်လာင်လၟုဟ်ဏံဂှ် တောတက်ကၠုင်ကွေံကွေံတုဲ လတူဏံဂှ် ရဲလီဠာန်ဩန် နကဵုအန်လာင်တအ် ဂွံကၠုင်အခေါင်အရာရ။ လတူအခေါင်အရာဏံဂှ် ရဲလီဠာန်ဩန် လတူအန်လာင်တအ် စကာတုဲ ဗက်လီဠာန်ဒၟံင်ဩန် ဇၞော်သၠဲကၠုင် အလုံလိုက်ဂၠးတိမွဲရ။

တင်သ္ဒးစွံသတိဂမၠိုင် …

ပ္ဍဲကဵုမုက်လိက်မှာဇန် သဵုယှေဝ်မဳဒဳယာ (Social media) ဂှ် မပ္တံကဵု Facebook, Telegram, Viber စတမ်တအ်ဂှ် ဒက်ကၠုင်မိတ်မ္ဂး ရံင်ကဵုချိုတ်ပၠိုတ်အးအးတုဲမှ ဒုင်တဲသ္ပမိတ်ထေက်ရ။ 

ယဝ်ခါရ ဒှ်ကၠုင်မိတ်မ္ဂး ညံင်ဂွံဍုက်ကေဝ်ရေင်သ္ကအ် ဒက်ဓဝ်ပတှ်ေ လတူညးမွဲ ကေုာံ ညးမွဲတုဲ လှေံလှန်ကၠုင် ပရေင်ဓလိုက်တမ်ရိုဟ်ဩန်၊ လှေံလှန်ကၠုင် ပရေင်သွံရာန်ကပေါတ် နဲကဲလီဠာန် ညံင်မၞိဟ်မွဲလ္ပာ်ဓဝ်ပတှ်ေဂွံလုပ်ဂှ် တံင်ဂြဲကၠုင် မာန်ရ။

နူညးမွဲလ္ပာ်တေံ ပလံင်နင် လေန် Link မွဲမွဲမ္ဂး လ္ပဍဵုလုပ်ကဆော်ဒးညိ၊ မုက်လိက်ဟွံဆေင်စပ်ကဵု မိတ်ဇကု နူကဵုမၞိဟ်မွဲကဆံင် ပတိုန်လဝ် သွက်ဂွံလုပ်ဗဵုသၟဝ် Comment တအ်ဂှ် စွံသတိလုပ်ညိ။ 

တ္ၚဲဏံဂှ် ပရေင်သွံရာန်လတူအန်လာင် Online သၠဲလးကၠုင်ဂှ်တုဲ သွံရာန်ကပေါတ်အရပ်စပ်နာနာတအ်ဂှ် သွံရာန်ကၠုင် လတူအန်လာင်ဂၠိုင်ကၠုင်ဂှ် ရဲမင်ကေတ်အခေါင်အရာ လီဠာန်ဩန်အန်လာင်တအ်လေဝ် ဂွံကၠုင်အခေါင်အရာတုဲ လတူဂှ် ပတောံကၠုင် ရဲသွံရာန်ကပေါတ်အရပ်စပ်နာနာတုဲ ကၠောန်လီဠာန်သြန်လတူအန်လာင် ဂၠိုင်ကၠုင်ဂှ်လေဝ် တင်သ္ဒးစွံသတိဇၞော်ဇၞော်မွဲရ။

ပ္ဍဲကဵုခေတ်သွံဖျာလတူအန်လာင် သၠဲလးတောတက်ကၠုင်လၟုဟ်ဏံဂှ် ညးမသွံရာန်ကပေါတ်ဖျာ လတူအန်လာင်ဍာံဍာံတအ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် သွံရာန်ကၠုင်ကပေါတ် နကဵုသၞောတ် ကပေါတ်စိုပ်ပ္ဍဲတဲမှ သောင်ဩန် (ဒးကဵုဩန်) နွံဂၠိုင်ကၠုင်ရ။ သၞောတ်ဏံဂှ် သွက်ညးမသွံရာန်ကပေါတ်တအ် သာတုဲဒက်ဓဝ်ပတှ်ေညးသ္ကအ် နဲခိုဟ်မွဲရ။ 

ယဝ်ခါရ နူညးမွဲလ္ပာ်တေံ ဟီုဂးကၠုင် ဒးပြင်ဩန်ကၠာတဲရောင် ဒှ်မ္ဂး ကမၠောန်သွံရာန်ကပေါတ် ဒးပြင်ပလံင်ဩန်ကၠာတဲဏံ ဍာံမံင်ရဟာ၊ ဓဝ်ဒးဒှ်သၠေဟ်ပၟာ နွံမံင်ဟာဂှ် ဒးလ္ၚတ်၊ ဒးချပ်ဗစာ ဗွဲမဇြိုဟ်နက်ကၠာရ။

အတိုင်ဟီုကၠုင်လဝ်ဗွဲလတူတေံဂှ်ရ ရဲလီဠာန်ဩန်နကဵုအန်လာင်တအ်ဂှ် ဒၞာဲဝါဲလီုလာ်အာဂၠိုင်တုဲ ဒၞာဲဍေံတအ် တန်တဴပြေပြံင်ဂှ် ပြးဇးဗီုညးကဵုညး ဗက်ကၠောန်ဒၟံင် ကမၠောန်လီဠာန်ဩန်လတူအန်လာင် နွံကၠုင်တုဲ ညံင်ဟွံဂွံဒးဒုင်ဘဲအန္တရာဲ ပရေင်လီဠာန်ဩန် ပ္ဍဲအန်လာင်ဂှ် ဒးစွံသတိထေက်ရောင် ပတိုန်ထ္ၜးဏာရ။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၁:၀၃၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)</text>
      <sha1>6tawp33onfimlsx4rw2m3ug4gjxbvsb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>57448</id>
      <parentid>57447</parentid>
      <timestamp>2026-09-19T14:42:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50595-94</username>
        <id>5660</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဗၠာဲသၟိၚ်သေံတအ် လုပ်စၟဳစၟတ် ဒၞဲါခဒမ်ကျာဖျကြုက်ဂှ် ဂွံဆဵုလဝ် ဒၞဲါအခန်ပါ်ကရေက် ဇကုအၚ်္ဂမၞိဟ်တအ်ကီုရောၚ် */ ဒကုတ်တၟိ</comment>
      <origin>57448</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="965833" sha1="7rcxeyiiq7a0a7zi1tji2kyduhgz6dz" xml:space="preserve">ရော်ဂုဏ် အာစာဗညာသာၚ်မန်
   ချူဇန်အာလိက်မန်စဵုလအိတ်လမျီုရောၚ်
   ============================
     က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ဂှ် အခိၚ်ဓမ္မတာ ဟွံမံက်ဂတဝ် ပြာကတ်ကၠုၚ်ရ၊ အခိၚ်ကာလစိုပ် ပ္ၚံက်ကရေပ်မွဲမွဲမ္ဂး မံက်တိုန်ကၠုၚ်ရ၊ အချကာလ လိက်ပတ်မန်ပိုဲ ဒးဒုၚ်ခြိုၚ်လဝ်အပ္ဍဲဗွိုၚ် ဆဘာလကျာ်ဓဝ် တိတ်မ္ၚးဍုၚ်ကွာန်တေံဟွံဂွံဂှ် အာစာဗညာသာၚ်မန်တအ် က္တဵုဂစာန်လွဳပရာကၠုၚ်ဂှ် ဝၚ်ချဳဒရာၚ်ဝွံ၊ သေဗ်သၟေဟ်အာ အပ္ဍဲဝၚ်လျက်ပတ်မန်ပိုဲ ခိုဟ်ခိုဟ်မွဲရ။
     အဲဂွံချူ ပရူအ္စာဗညာသာၚ်မန်ဂှ် မိပ်စိုတ်လောတ်ရ၊ နူအဲဍောတ်ဍောတ် အခိၚ်ကာလ ဘဝထပိုဲခမဳ၊ မံၚ်ဘာဗ္ဂောပ ပရိယတ္တိ အပ္ဍဲဍုၚ်မတ်မလီုဂှ်၊ အပ္ဍဲအကြာသၞာံၜိုတ် (၁၉၉၁-၁၉၉၂) တေံဂှ်၊ ဂွံစလ္ၚတ်တီကေတ်ပရူညး၊ ဒၟာနူညးကလိဂွံလာဘ်တဆိပ်ကြာ၊ ပေါဲပြိုၚ် ချူလိက်ပတ် အပ္ဍဲတ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ရ၊ အပ္ဍဲပေါဲပြိုၚ်ချူလိက်ပတ်ဂှ်မ္ဂး မၞိဟ်တအ်ဂွံဇၞးကေတ်ညးဂှ် ဝါတ်ကွေံကွေံရ။
     အခိၚ်ဂှ်အဲလေဝ် ကလိဂွံလာဘ်ချူကဗျကီုတုဲ၊ ဘဝအာစာကၞေဟ်မွဲစွံ ကေၚ်ဆဵုကၠုၚ်ညးအလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ၊ သၟူအမြာဲစၠန်ညးဂှ်၊ ကိုပ်ကၠာနူဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ်ဂွံတီမံၚ်တုဲတဲု လိက်အုပ်ဝေါရလ္ၚီ မတိတ်နူကွာန်ညး၊  ဘာညးဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ် နူအခိၚ်ဘဝထပိုဲခမဳ ဍောတ်ဍောတ်ဂှ် ဗှ်လ္ၚတ်လဝ်ပြဵုမံၚ်တဲုတဲုရ၊ ဗွဲကြဴဏအ် ပိုဲက္ဍိုက်က္ဍိုပ်သၚ်သၟတ်လဂုၚ်တဲု၊ ဟိုတ်နူဒးအာတ်တမ်လိက်ဇရေၚ်အာစာကီုဂှ်တုဲ၊ နူကဵုအခိၚ်ဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်ဍုက်ကေဝ်ကဵု အာစာခိုဟ်ခိုဟ်ရ၊ ယၟုအဲဂှ်စဵုလၟုဟ် ညးကော်မံၚ်ယၟုခမဳ(နာရဒ) ဏီဖိုဟ်ဂှ်တဲု၊ သွက်အဲဂှ် ထပ်တဲု ဒှ်မံၚ်အမ်သဝ်ရ၊ သၞာံ ၂၀၁၈ အဲစိုပ်အာ သ္ၚိညးဂှ်လေဝ်၊ ညးကော်မံၚ်ယၟုအဲ မဒှ်ယၟုခမဳဂှ်ရ။
     လိက်ဗွဟ် မူကအ်ဗိန်တအ်ဂှ် ဒှ်အခေတ်ကာလညးတအ် ချဳဒရာၚ်ဂှ်တဲု၊ အခိၚ်တေံဂှ် ဒှ်အခေတ်ရဲဍုၚ်ကွာန် ညးတအ်ကၠောန်စဂွံဒှ်အခေတ် ကၠတ်ဖျေံကပေါတ် နူဍုၚ်သေံရ၊ ၜိုန်ရရဲကွာန်တအ် မိပ်လဟိၚ်မံၚ်ကဵု ပရေၚ်သိုက်သၠိၚ်ဖဲသအဳ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ကီုလေဝ် စိုတ်ဓါတ်အာစာတအ် စိန်ဝုန်မံၚ် အပ္ဍဲပရေၚ်လိက်ပတ်မန်ဂှ်၊ လောန်တဲုဒးကေတ်ဂုဏ်စရာဲရ၊ အခိၚ်တေံရဲကွာန်ကအ်ဗိန် ညးဂမၠိုၚ်ဒှ်မံၚ်သေဌဳကဆံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကီုရ၊ ဆဂးပရေၚ်ပိုန်ဟာန် ယဿပက်တအ်ဂှ် ဓရိုက်ပချဳစိုတ်ဓါတ်အာစာ အပ္ဍဲအရာဆာန်လိက်ပတ်မန်ဟွံမာန်ရောၚ် ထေၚ်ကေတ်ရ။
     အခေတ်ကာလ ညးတအ်ချဳဒရာၚ်လိက်ပတ်မန်ဂှ် ဒှ်အခေတ်ကာလလိက်ပတ်မန်ပိုဲ နွံမံၚ်အပ္ဍဲဗွိုၚ်ကျာ် အပ္ဍဲဆအကြာ ဘာလကျာ်ဓဝ် ဂှ်တုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်မန်တအ် ညံၚ်ရဴလၟုဟ် ဗှ်လိက်မန်ဒးမံၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ အခေတ်ကာလ သ္ကိုပ်ပၞာန်နေဝေန်တအ် အုပ်ဓုပ်ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ်တေံဂှ်၊ လိက်မန်ပိုဲယာက္ပိုပ်ဟွံမာန် သက်သက်ဂှ်တဲု ဒးချဳဒရာၚ်လိက်ပတ် အခေတ်ကၠာတေံဂှ် ဗၞတ်ဂလိုၚ်လဵုဒဒိုက်ဇၞော်မံၚ် ရောဂှ် ညးဟီုလဴထ္ၜးမ္ဂး လောန်တုဲ ကၠးကေတ် အပ္ဍဲစိုတ်ပိုဲ မာန်ရောၚ်။
     မွဲလ္ပာ်ဂှ် ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်အဃောဇၞော်မောဝ် ရဲဍုၚ်ကွာန်တအ် ကၠောန်စဂွံ မွဲလ္ပာ်ဂှ် ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက် ပရေၚ်လိက်ပတ် ဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ဂှ်တဲု၊ အကြာအန္တရာဲၜါသာ်ဏအ် အာစာတအ်သီုကျာ်ဇၞော်ပညာဒဳပတအ် ချဳဒရာၚ်မၚ်မွဲကၠုၚ်လိက်ပတ်မန်ပိုဲဂှ် ဒးတၚ်ဂုဏ်ကဵုညးတအ် စဵုကဵုမွဲအာယုက်ဟွံအိုတ်ရ၊ အခိၚ်တေံ ပိုဲတအ်ဘဝ ထပိုဲခမဳဍောတ်ဍောတ် သဘၚ်ဇွသၚ် ကျာ်ဇၞော်အာစာပညာဒဳပဂှ် ညံၚ်ရဴသဘၚ်ဍုၚ်သွဝ်ရ၊ ကောန်ကွာန်ညးတအ်လေဝ် အဃောကၠောန်စဂွံ အဃောဒယှ်တှ်မံၚ် အလံုကၟိန်ဍုၚ်ဟီုမာန်ရ၊ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကွာန်ညးတအ်ကဵု ပရေၚ်ချဳဒရာၚ် လိက်ပတ်ကွာန်ညးတအ် အခိၚ်တေံဂှ် သ္ပစၞးကဵုအလံုကောန်ဂကူမန်ပိုဲမာန်ရ၊ အကြာကျာ်ဇၞော်အ္စာတအ် ယၟုမဒယှ်တှ်မံၚ်တအ်ဂှ်၊ ယၟုအာစာဗညာသာၚ်မန်လေဝ် မောဝ်ဖ္ဍးမံၚ် ဗွဲမလောန်ကီုရ။
     အပ္ဍဲအကြာသၞာံၜိုတ် ၁၉၉၅ ဂှ် အဲချူပ္တိတ်လိက်အုပ် ( လညာတ်ပရၚ်တဲ ) တဲုကီု အဟိန်အာသွံလိက်အုပ် မဂ္ဂဇြေနိ ( လဂါံအာဇာနဲ ) ကီုတအ်ဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်အာဆဵုကဵုညးကီုရ၊ တမလိက်အာစာဂှ်လေဝ် ဒှ်အဓိက သွက်မဂ္ဂဇြေန်ပိုဲရ၊ အခိၚ်တေံဂှ်် ယၟုကၞေဟ်အာစာဂှ် မြမောဝ်ဇေတ်(ခယျးအပ္ဍဲ) လေဝ်ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ၊ အာစာဂှ် ၜိုန်ရဗျုထဴကီုလေဝ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်လိက်ပတ်မန် ဟွံဗျုတဴလးလးရ။
     ဗွဲကြဴဏအ် အခိၚ်နွံမံၚ်အပ္ဍဲကွာန်ဝၚ်္က ဇိုၚ်ပယျဵု အဟိန်ကၠောန်မံၚ်လိက်ပရိုၚ်သၞံၚ်တိုၚ်ရဂှ်လေဝ်၊ အခိၚ်အာဝေၚ် စိုပ်ကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ် မဒှ်ကွာန်သမ္ဘာအဲဂှ်လေဝ် အဲဂွံအာဆဵုမံၚ်ကဵုညးကီုရ၊ အဲစဴဝေၚ်ကွာန် နူကၟိန်ဍုၚ်မေရိကာန် ဗၞတ်ပိအလန်ဂှ်လေဝ် အဲဂွံအာဆဵုမံၚ်ညး သီုပိအလန်ကီုရ၊ ညးဝွံရံၚ်ကဵုဗီုရုပ်သာ်မၞိဟ်ကီု စိုတ်စရိုတ်ကီု ဆက်ဆောံကီု နာနာသာ် ခါတ်ရံၚ်အကာဲမ္ဂး ဒှ်အာစာကၞေဟ်ပိုဲမန် မဂပ်ဂဝ်လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်မွဲရောၚ်။
     ၜိုန်အာယုက်ညး မဗျုထဴဂလိုၚ်လဵုကီုလေဝ် အဟိန်အဲဇူဒီုမံၚ် အပ္ဍဲကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ်ဂှ် ညးကၠုၚ်ဝေၚ်စိုပ်ဇရေၚ်အဲမာန်ဂှ်တဲု၊ စိုတ်ဇဴအဲဂှ်လောန်တုဲ လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်လ္တူညးရ၊ ဟိုတ်နူပရေၚ်ဆက်ဆောံခိုဟ်တဲု လိက်ဂျာနေဝ် တိုၚ်ပ္ကဴပိုဲ ဥဒျာန်လိက်ပတ်ပိုဲ၊ မတိတ်မံၚ်အပ္ဍဲအမေရိကာန်ဝွံဂှ် ညးဗိုၚ်ဂိုတ်ဂစာန် ချူကဵုမာန်ဏီရ၊ ညးချူတဲု ကံုၚ်ပလံၚ်ဗ္စိုပ်ဇရေၚ်ကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ်၊ ဇရေၚ်အဲမာန်ဏီရ။

              အာစာဂှ်
              ၜိုန်ရဗျးထဴကီုလေဝ်
              စိုတ်ဓါတ်ဆာန်လိက်မန်ဂှ်
              ဟှံဗှုထူလးလးရ။

     လိက်အုပ်ညးပ္တိတ်လဝ်ဂှ်လေဝ် နူအာစာပါန်ထဝ် ကော်(ဖံၚ်သာၚ်မန်) မဒှ်ကောန်ညး မတန်တဴမံၚ် အပ္ဍဲဝှတ်ဝိၚ်၊ ကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်မွဲစွံဂှ်လေဝ် ညးကၠုၚ်ကဵုဒါန်ကုအဲကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်ညး ချူဇန်မံၚ် အပ္ဍဲဂျာနေဝ် အမာတ်ဒိန် တအ်ဂှ်လေဝ် အဲကလိဂွံအခေါၚ် ဗှ်လ္ၚတ်ကီုရ၊ အခိၚ်ပိုဲဍောတ်တအ် လိက်မဂ္ဂဇြေန် ဂျာနေဝ် ကွးဘာတက္ကသိုလ်ပံၚ်ကောံလေဝ် လိက်ပရေၚ်အာစာ ဂွံဗှ်မံၚ်လၟိုန်လၟိုန်ကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်မွဲပိုဒ် အဲသမ္တီုဒးမံၚ်ဂှ် (ဍုၚ်မတ်မလီုဟာ? ဍုၚ်မန်လီုဟာ? ဂှ် အဲခယျကေတ် အာစာချူလဝ်ရောၚ်၊ ဆဂးဂွံကလေၚ်ဂၠာဲဆဵုဂှ် ဟွံလောဲသက်သက်ရ။

          ကၞေဟ်ညးဂှ်
          ဒှ်တၟအ်ချူမြသွက်ပိုဲ
          အာစာကၠေဟ်ခေတ်တၟိတအ်မွဲရ။

     ပိုဲဂွံဆဵုညး မွဲအလန်မ္ဂး စိုတ်ဓါတ်မိက်ဂွံဆက်ချူအာလိက်မန်မွဴာဲအလန်ပၠန်ဂှ် က္တဵုဒှ်ချိုတ်ပၠိုတ်ရ၊ ၜိုန်ညးဗျုထဴ ကီုလေဝ် ညးချူမာန်ဏီမ္ဂး ပိုဲတအ်ဂှ်လောန်တဲု ဒးဆက်ချူအာမာန်ဏီရောၚ်ဂှ်၊ ဗီုသာ်ဏအ် စိုတ်ဂါတ်ကီတဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ၊ ပူဂိုလ်ဗီုသာ်ဝွံဂှ် ညးကော်စ (အစာံ) ရ၊ ညးဂှ် ဒှ်အစာံပိုဲ အပ္ဍဲအရာအရာချူကေှ်လိက်မဒှ်ရ၊ ကၞေဟ်ညးဂှ် ဒဵုတၟအ်ချူမြသွက်ပိုဲအာစာကၞေဟ် ခေတ်တၟိတအ်မွဲရ၊ ပိုဲစေှ်စိုတ် မြပိုဲၜီုအာရမ္ဂး ပိုဲဒးချူသကေက်ဂှ်တဲု ယဝ်ပိုဲ စိုတ်ဓါတ်လီုအာ အပ္ဍဲအရာချူဆာဲ လိက်ပတ်မန်မ္ဂး ပိုဲဗှ်လိက်ညး ပိုဲအာဆဵုကဵုညးမ္ဂး စိုတ်တေံ ဍေံပြံၚ်လှာဲအာ မာန်ရ။
     တၟေၚ်တၟဟ်မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် အပ္ဍဲအာစာကၞေဟ်မန်တအ်ဂှ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ဇြိုဟ်ဇြိုဟ်နက်နက် နွံအိုတ်ဂှ်တဲု၊ ဣဝွံလေဝ် ပိုဲတအ်ဒးကေတ်မံၚ် ဂုဏ်စရာဲဟွံအိုတ်ပၠန်ရ၊ အာစာကၞေဟ်မန်တအ်ဂှ် ဂယိုၚ်လမျီုကဵုကၞေဘ်ဟွံမာန်အိုတ်ကီုလေဝ်၊ နကဵုအသိၚ်စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ မသ္ကာတ်မြဟ်ဂှ်ရဒုၚ်ခဳတုဲ၊ ချူဇန်ပ္တိတ်မံၚ် လိက်မန်ရောၚ်ဂှ် ညးတီအဲတီရ၊ အာစာကၞေဟ်တအ် ၜိုန်ရမိက်ဂွံပ္တိတ် လိက်အုပ်ဇကုအိုတ်ကီုလေဝ် ဒၟာနူတော်ဟွံကိတ်လောန်ဂှ်တဲု ဒးဗ္ဒေါံလဝ်အသိၚ်အိုတ်ရ၊ တမလိက်ဇကု တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဟွံဒှ်ကၠုၚ် လိက်အုပ်ဂှ်တဲု ကၠေံဏှၚ်အာအိုတ်ကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်တအ် ကဗျတအ် ပံုအာဂီုတအ်ဂှ် ၜိုန်ရအာစာပိုဲ ဗညာသာၚ်မန်၊ ချူလဝ်နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ကီုလေဝ် ပိုဲတအ် ဟွံဂွံဗှ်ကေတ်ဖအိုတ်ဂှ် ဒၟာနူဟွံဒှ်လိက်ကၞပ်ရ၊ သွက်ဂွံပသေှ်စွံအာ အဆက်ကောန်အဆက်စဴဂှ်လေဝ် ရန်တၟအ်တအ်ဂှ် ဟွံမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။
     ဗီုအာစာဗညာသာၚ်မန် ဆာန်လိက်ပတ်မန်ဂှ် ပိုဲကောန်ဂကူမန် သၟတ်တၞောဝ်ဒတောဝ်တၟိတအ် ကေတ်သ္ပအစာံတဲု ဂပ်ဝဝ်ဒးချူအာလိက်ပတ်မန်၊ ဂပ်ဝ်ဒးမၚ်မွဲအာ လိက်ပတ်မန် ထေက်ကွေံကွေံရ၊ ဗီုညးဆာန်လိက်မန် စဵုလ္အိတ်လမျီုဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ် ကဵုဂွံကေတ်စ နဲကဲမာန်အိုတ် ကီုညိ၊ နဒဒှ် ရော်ဏာ ဂုဏ်အာစာ ဗညာသာၚ်မန်တဲု၊ စဵုလ္အိတ်လမျီု အဲဆက်ချူအာလိက်မန် ပ္တိတ်အာလိက်မန်ရောၚ်၊ ဂှ်လေဝ်မိက်ဂွံလဴပူစကဵု အာစာဗညာသာၚ်မန်ကီုရ။

                      ဗညာတိထဝ်  (တၠဂုဏ်နာရဒ)
                      ကွာန်ကြုၚ်ဘာ
                      ခတ်ေတ U.S.A
      
   လိက်ပရေၚ်ဝွံ ကံက်ပ္တိတ်နၚ်နူလိက် မဂ္ဂဇြေန်
   ဂကောံအာစာကၞေဟ်မန် ကၞပ် (၃)
   မုက်လိက် (၂၉)
   ညးကံက်ပ္တိတ် အမ်သဝ်နာဲ အၜဝ်
   (.12:10.AM.21.08.2021.)

ဂကူမန်လိက်မန်ကၠုၚ်နူလဵုရော
*****************************
အ္စာသုတေသနတံ ဍေံတံချူဝၚ်ဂကူမွဲမွဲ ဍေံထ္ၜး သက်သဳမာန်ဒၟံၚ်ကီု၊ ဝၚ်ဂကူမ္ဂး သက်သဳလိက်ပတ် ဒှ်ဇြ ဟတ်ဇၞော် အိုတ်ရ။ ဍေံတံကေတ်လဝ်အဓိပ္ပါယ် ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်မန်ကၠုၚ်နူမန်ဟွံသေၚ်ဂှ် ဟွံမိက်စှ်ေ စိုတ်အှ်ေရ။ ညးတၞဟ် ဟီုဂွံကၠာ ဟီုအာရ ညးတၞဟ်ချူဂွံကၠာ ချူဏာရ ဒးဆိၚ်ဆခယျကေတ်လဝ် နွံဗဝ်ရ။ ဂွံလဝ်ဂမြၚ်ညာဏ်ကျာ်အရှန် ဟွံသေၚ် ဒးထေၚ်ကေတ်ရဂၠိုၚ်တုဲ ဍေံတံထေၚ်ကေတ်လဝ် နွံမံၚ်ကီုရ။      
  မိက်ဂွံထ္ၜးသက်သဳ တွဵုရးဍုၚ်မန်ကၠာတေံ အလုံ (၉၆)ဍုၚ် ပၞောဝ်ကဵုတွဵုရးဖာသီ, မံၚ်မလ, ဒဵုပသဲ, ဟံသာ ဒေံါ(၃၂)ဍုၚ် တွဵုရးဗဂေါဟံသာဝတဳ, ဍုၚ်သေၚ်, ဍုၚ်ဒလ, ဍုၚ်ပါဒ, ဍုၚ်လ္ဂုၚ် ဥက္ကလာပ(၃၂)ဍုၚ် တွဵုရး မုဟ်တၟံ, သဓီု သုဝဏ္ဏဘုံ,တ္ကအ်ခၟိုၚ်, ဗြဝတဳ, ရးဇြာဝါခရူ, ရေဝ်, ရး တနၚ်သဳ(၃၂)ဍုၚ်တံဂှ် ဒှ်ဍုၚ်မန် ဒက်ပ္တန်လဝ် ဍုၚ်မန်သိုၚ် နန်ပြာသာဒ် ဍုၚ်နွံကဵုဨကရာဇ်မန် ချိုတ်တ် ပၠိုတ်တ်မဒှ်ရ။         
    ဂကူဒှ်သၟိၚ်မန်ကၠာအိုတ် ဒးထံက်ထ္ၜးဂလာန် ရာဇာ ဝၚ်မန်မ္ဂး တွဵုရးဍုၚ်မုဟ်တၟံ(၃၂)ဍုၚ် ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုံဝွံ ကၠာကျာ်တြဲဂေါတမပိုဲ ဟွံက္တဵုဒှ်ကျာ်ဏီ ဗၞတ်(၅ဝဝ)သၞာံ တေံ ဂကူမန်မၚ်ဗၠာဲမၞုံယၟုသုဓမာနဝ, သုဓမ္မ မာဏဝ, သၟိၚ်အိန်မာဃတၠသွဝ်ၜါ စှ်ေကၠုၚ်ပသေက်ကဵု သ္ပဨက ရာဇ်မန် ကၠာအိုတ်ရ။
    သ္ပဟိုတ်နူကဵု သၟိၚ်အိန်နိမိတ်ဗဒှ်ကဵု ဍုၚ်ပြာသာဒ် သၠိုက်ကဵုအဘိသိက် ၝောံကိုဋ်ဗြကၞေၚ် ရေၚ်မတ်ရတ် နာနာ ရန်ကဵုယၟုယၟာဗွဲဘာသာပါဠိဂှ်တုဲ̏ ဍုၚ်သုဓမ္မဝတဳ̋ ဍုၚ်မၞုံကဵုဓဝ်သၟိၚ်အိန် ခုတ်ခဴကဵုလဝ်ယၟုရ။ ဂလာန်ရာဇာဝၚ်မန်ဂှ် ဒှ်ဂလာန် မဍာံပြဟေၚ်တုဲ မၚ်ဗၠာဲသၟတ်မန် သုဓမ္မမာဏဝဂှ် ဒှ်ကောန်ညးဇၞော်တမ္ၚာတုဲ မၚ်မွဲလဝ်သဳလဥပုဟ်လၟိုန်ကာလရ။ မိမယာဲဣတဂှ် ၜိုန်ရကၠောန်မံၚ် ကမၠောန်တမ္ၚာ ဂယိုၚ်လမျီု ̏မိစ္ဆာဇဳဝ̋ ပရေံကဵုဒှ်ကၠာရ။ ကောန်တြုံပရဲ ပြဲနူတၞဟ် ဒှ်ညးတၠပါရမဳ ဂှ် ဝေၚ်ပဲါထောံကမၠောန် ပွသရာံပါပ် ဗၞတ်မွဲအာယုက် မာန်တုဲ ဟိုတ်နူအသိၚ်သဳလဥပုဟ် သဳလပါရမဳစိ သၟိၚ် အိန်ဒေဝတဴသွဝ်ၜါ ဒးစှ်ေသၠိုက်အဘိသိက် ပအပ်ဇိုန် ကဵုကၟိန်ဍုၚ်က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်နန်ထဝ် ပြာသာဒ်ထဝ် ကဵုသ္ပသၟိၚ် ဨကရာဇ် မန်ကၠာအိုတ်ရ။
          ဟိုတ်ဂှ်ရ ထံက်ရံၚ်ကဵုဒဒှ်သက်သဳ ရာဇာဝၚ်မန် အာဂမယုတ္တိ ဗီုဒှ်မူလဍာံပြဒၟံၚ်တုဲ သၟိၚ်ဨကရာဇ်မန်ဂမၠိုၚ် တံဂှ် ယာဲအပါမန်ဟေၚ် ၜံၚ်ခ္ဍတ်ပတိတ် က္တဵုဗဒှ်ကဵုဂကူမန် မဒှ်ရ။ မန်ကၠုၚ်နူမန်ဇေတ်တ် ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်မန်,ယေန်သၞာၚ်မန်,ကၠုၚ်နူမန်ဖအိုတ်ရ။ တိတ် ကၠုၚ်နူကဵု ဂကူ(၄)ဂကူတေံဟွံသေၚ် ဂကူမန်ပိုဲသမ္တီလဝ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်အိုတ်ညိအဴ။ စပ်ကဵုကိစ္စ အရေဝ်မန်, လိက်ပတ်မန်ဂှ် လညာတ်ရဲညးလ္ၚတ် (သုတေသန) တံဂှ် ဂကူမန်, လိက်မန်, အရေဝ်မန်, ကၠုၚ်နူကဵု (၄)ဂကူ တေံရ။ ဂကူမန် ယဝ်ရကၠုၚ်နူဂကူ (၄)တေံမ္ဂး သံသယ သၠေဟ်ပၟာ ဟွံအိုတ်ရ။
    မန်ကၠုၚ်နူဂလာလေဝ်ဒှ်ဂွံ ကၠုၚ်နူကြုက်ခမေန်လေဝ် ဒှ်ဂွံ သၠေဟ်ပၟာဟွံအိုတ် နကဵုစိုတ်ဟေၚ် ဒးထေၚ်ဒးခယျ ဆိၚ်ဆ ကေတ်တုဲ သံသယစိုတ်က္တဵုဒှ်ၜါလွးရ။ ဂၠာဲရိုဟ် ကၞက်တမ် ဂကူမၞိဟ်ဂွံ လဝ်ကၠာတမ်ဍာ်ၜဳမှာသၟိဒ် နွံဒၞာဲလဵု ရောဒဵုသိန္နရာဇ်နွံဒၞာဲလဵုရော အာဂၠာဲဆဵုမံၚ်ကီုဟာ? လညာတ်အ္စာရာဇာဝၚ်မန်လ္ၚဵု ဂကူမန် လိက်မန် အရေဝ်မန်ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ် သၠေဟ်ပၟာဟွံမွဲတုဲ ဖျေံတၚ် သ္ဂုတ်သွာတ်ဂံၚ်ၚ် ဟွံယောၚ်ဟွံယံၚ် ဖျေံစိုတ်ပိုတ်တ် သ္ကုတ်တ်ရ။ ဂကူမန်, လိက်မန်, အရေဝ်မန်, ကၠုၚ်နူဂဝ် ဂၞဴတၟာမလ္ၚဴဟွံသှ်ေ နူကၠာကျာ်တြဲဂေါတမဟွံက္တဵုဒှ်ဏီ ဗၞတ်(၅ဝဝ)သၞာံ ပယာံမလအ် တေံဟေၚ်၊ ဟွံသေၚ်သာ်ဂှ် နူတိဒှ် ဒကှ်တိုန်တေံ မန်ပိုဲသှေ်ၜက် ကၠုၚ်မံၚ် စဵုကဵုအခိၚ် လၟုဟ်ရ။ 
   ဟီုဍေံရ လိက်မန်ကၠုၚ်နူ ဂလာအိန္ဒိယ(INDIA) အက္ခရ်ဗြဟ္မဳ နူဂှ်အက္ခရ်ပလ္လဝ ကဒမ္ဗဂးသာ်ဂှ်တုဲ ပူဂဵုလ္ၚဵုလ္ၚဵုလေဝ်ဒုၚ်ယဵု အာမန္တာ နွံမံၚ်ကီုရ။ ခရေတ်အေဒဳ(ဗီ) (၅ဝဝ)သၞာံဂှ် အ္စာသၠပတ်မန် မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာ က္ညအာ ချူကှ်ေဆာဲ ကၠာဲကေတ်ပိဋကတ်ပိစိုပ် ဍုၚ်မန် သုဝဏ္ဏဘုံရ။ သၞာံသာသနာမန်ပိုဲဂှ် (၉ဝဝ)သၞာံဟေၚ် ဝၚ်ပိဋကတ်မန် စၞောန်ထ္ၜးလဝ်တုဲ အက္ခရ်မန် လိက်မန်ပိုဲဂှ် နွံမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်မန် သုဓမ္မဝတဳ ကၠာနူသၞာံခရေတ် ထုက်ထက်ဏီရ။ 
    (က)ဗြဟ္မဳသဒ္ဒါ ဣကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် ပ္ဍဲပါဠိအဘိဓာန်မန် အက္ခရာဝလိဟွံမွဲတုဲ ဗြဟ္မဳ ဣကာရန္တပုံလိၚ်ဟေၚ် နွံထေၚ်လဵုမံၚ်ရ။ ဗြဟ္မဳသဒ္ဒါဂှ် တွံအရထတၞးဗြီု-မနဳ တွံ အရထဂလာန် ၜါသာ်ရ။ တၞးဆုဗြီုမနဳဂှ် တၞးဍေံ ညးသ္ပဂဥုဲ အ္စာသဝ်တံရပ်စပ်စကာရ။
            (ခ)ကဒမ္ဗသဒ္ဒါ အာကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် တွံအရထ ဆုသဴ, ဆုပြဲ, တၞံရာဲသဳဓတ်, တၞံမိတ်, ဂကောံ တွံအရထ (၅)ဂကူရ။
   (ဂ)ပလ္လဝသဒ္ဒါ အကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် တွံအရထသၠ လမတ်, တၞံဆုမၜတ်,တၚ်ကၞာၚ်ဆု,မဒှ်မွဲဟာန်သၠလၟတ်,တွံအရထသၠဆုၜတ်တ်
ကဵုတါ်ျကၞာါ်ျဆုရ။
    ပါဠိသဒ္ဒါဍာံပြဟေၚ် အရထဍေံတိတ်ကၠုၚ်ဗွဲမဍာံပြတုဲ အဓိပ္ပါယ်နွံပၟိက်လ္ပာ်ဍေံလေဝ် ကလိဂွံမာန်ဗွဲစၟတ် ဟေၚ်ရ။
    အတိုၚ်လညာတ်ညာဏ် အ္စာသုတေသနတံ ကေတ်လဝ် အဓိပ္ပါယ်အက္ခရ်မန် ကၠုၚ်နူဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယ ထ္ၜးပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်တုဲ ကံက်ကေတ်အဓိပ္ပါယ်ဂွံ ဂွံဍောၚ်ဓရ်သဒ္ဒတ် သာ်ဂှ်ရ။ အက္ခရ် လိက်မန်, ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳဂှ် ဂွံကဵုတၞးဆုရ။

    အတိုၚ်လညာတ်ညာဏ် အ္စာသုတေ သနတံ ကေတ်လဝ် အဓိပ္ပါယ်အက္ခရ်မန် ကၠုၚ်နူဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယ ထ္ၜးပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်တုဲ ကံက်ကေတ်အဓိပ္ပါယ်ဂွံ ဂွံဍောၚ်ဓရ်သဒ္ဒတ် သာ်ဂှ်ရ။ အက္ခရ် လိက်မန်, ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳဂှ် ဂွံကဵုတၞးဆုရ။
    အက္ခရ်မန်,လိက်မန် ကၠုၚ်နူတၞံဆု, တၞးဆုဂှ် ဒှ်အဓိပ္ပါယ်ဍေံရ။ ဂလာန်အရေဝ်ဂှ် ကၠုၚ်နူ ဂလာတုဲ ဆက်စိုပ်ကၠုၚ်မန်ပိုဲဂှ် ဒှ်ဟွံမာန် ဗၠေတ်လ္ပကေတ်စညိ။ 
    အက္ခရ်မန်,လိက်မန် ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳ, ပလ္လဝ, ကဒမ္ဗ ဍာံပြဟွံဍာံပြ စၟဳစၟတ်ရံၚ်နကဵုသဒ္ဒါညိ။ ညံၚ်ရဴမလိက် နွံပ္ဍဲဗုၚ်ဂၞဴမပ္တံ (သြွံသြွဳဿုံဟ္တ အအ) တံဂှ် ဒှ်ပါဠိလီုလီုတုဲ အရထဟွံမွဲ အဓိပ္ပါယ်ဟွံတိတ်ရ။ ယဝ်ရကေတ်အတိုၚ် ပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်မ္ဂး လိက်မန်ပိုဲဂှ် တုပ်ကဵုလိက်ဗၟာ လကျာ်တဳ ခမဳအပြောံ ဍုၚ် ဗကာံတေံကီုရ။
  လကျာ်တဳခမဳအပြောံတေံဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ချူကေတ် လိက်ပပ်ပ်ပဳပဳတုဲ အာတိုပ်ပြိုက် စုတ် ပ္ဍဲဂဝေၚ်ဆု ပေၚ်ပိသၞာံ ဂဝေၚ်ဆုဂှ် ဂတိုပ်ခၞော်ဍေံပေၚ်တိုန်တုဲ ကၟာတ်ကၠက် အာရ။ ဒဒှ်ရလိက်ဗၟာပိုဲနွံဒၟံၚ်ဂှ် ဒေဝတဴတံကဵုနိ မိတ်လ္ပအ်တုဲ ပိုဲမရာဇ်ဒးဇက်ပၞာန် အာကေတ် လိက်ပတ် တံဂှ်ရောၚ်။                                ဂရၚ်ပ္တီ သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာ (အနော်ရထာ)ရ။ သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာပတှ်ေတုဲ ဇက်ပၞာန်အာခဲါ အာၜံက် အာဂၠံက်ကေတ်တုဲ ဒှ်လိက်ချူဗဒှ် ကၠောန်ကေတ် ပပ်ပ်ပဳပဳဂှ်တုဲ ညိဟွံကိတ် ညဳကဵု ပရေၚ်လောကဓမ္မဒ္စာံသာ်တုဲ သၟိၚ်စံၚ် ထောံဖအိုတ်ရ။ 
    ဂွန်အလီညာဏ်အလီဇၞော်ကွေံကွေံတုဲ ဟိုတ်နူကဵု လိက်ပတ်ဟွံမွဲဂှ်ရ လကျာ်တဳခမဳ အဖြေဟ်ဒးကၠောန် ဗဒှ်ကေတ်လိက်ပတ်ရ။ လိက်မန်ပိုဲဂှ် ဟွံတုပ်ကဵုလိက်ဗၟာ လကျာ်တဳ ဍုၚ်ဗကာံတေံပုဟ်၊ လိက်မန်ပိုဲဂှ် ကၠုၚ်နူကဵုတၞံ 
ဆု,တၞးဆု,ကဝေၚ်ဆုဟွံသေၚ်၊ ကၠုၚ်နူကဵုမန် ဂကူမန်ဟေၚ်ရ။ ခေတ်ညးကဵုညး အခိၚ်ညး ကဵုညး စကာသုၚ်စောဲပြံၚ် လှာဲကၠုၚ်နွံမံၚ်တုဲ လိက်မန်ခေတ်သၠပတ် ပြာကတ်မံက်ဂတဝ် တိုန် ပ္ဍဲလက်ထက်အ္စာကဝိမန် အ္စာသၠပတ်မန် မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာပိုဲရ။                             ကောန်မန် ပိုဲဂွံတီအာကိုန်ဂစိုတ်မာန် ဂကူမန် လိက်မန် အရေဝ်မန် ကၠုၚ်နူ မန်ဟေၚ်၊ ကွေတ်ဗုဒ္ဓဘာသာကဵု အခိုက်ကၞာ သာသနာမန် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ရှ်ေသှ်ေ ဗဴဗယိကလော်သ္ၚိ ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ဒက်စေတဳ ဒးပ္တိုန်က္ဍိုၚ် လ္ဇံက် က္ဍိုၚ်ကျာ် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်။ 
    အခိုက်ကၞာ သ္ပဒကာထပိုဲခမဳပယျၚ် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ပြေၚ်စွံ ကမ္မဋ္ဌာန်သၚ်ကဵုခရှ်ဂှ် ကၠုၚ်နူမန်တံ ဖအိုတ်ရ။                         
    ဟိုတ်ဂှ်ရ-ဂကူမန်, လိက်မန်, ကၠုၚ်နူကဵု ဂကူတၞဟ် သအာၚ်တေံဟွံသေၚ်။ (ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်ပတ်မန်, ယေန်သၞာၚ်မန်) ကၠုၚ်နူမန်ပိုဲဖအိုတ်ရ။ 
     မိက်ဂွံဗ္ကန်ဏာကဵုဂကူမန် ညးမဗှ်လိက် မန်ပိုဲတံ      မွဲတၚ်ပၠန်ဂှ် ဒၞာဲလဵုမံၚ်ၚ်က္ဆံၚ်လဵု စိုပ်ပ် ဟီုအရေဝ်မန်,ချူဗှ် လိက်မန်, သုၚ်စောဲ အာဲယေန်သၞာၚ်အခိုက်ကၞာမန်ပိုဲတံ အိုတ်ညိ။ လ္ပထေၚ်ဇၞော်ကဵု ဂကူတၞဟ်သအာၚ်အိုတ်ညိဂှ် မိက်ဂွံဗ္ကန်ပြၚ်ဏာ နကဵုကၞေဟ်လိက်ဏံ မဒှ်ရအဴ။

ရာမညအာၚ်မန်
တံၚ်ပရၚ်

ရတနတ္တယပဏာမ-ကေုာံ-ပတ္တနာ
   
       နမောတဿ၊ ပဏာမလိက်ပတ်။ ဗုဒ္ဓဓမ္မ၊ သီုသဳဃံရတ်။ အဲဍိက်ရှ်ေသှ်ေ၊ ဖျေံက္ဍိုပ်သ္ပဝတ်။ ဣန်ဗြီုယီုမာ၊ဒေဝါပြကတ်။ နွံဂၠိုၚ်ပြးဇး၊ဂးဗးဟုဝတ်။မိကဵုမၜါ၊ အ္စာဇၞော်သွတ်။ကဝိပန်ဌာန်၊ ဥာဏ်ညံၚ်သၞာ်ရတ်။ ဂုဏ်ညးတအ်ဂှ်၊ဒှ်ဗဇ္ဇဗတ်။ အတိက်လေဝ်ကီု၊သီုအနာဂတ်။အဲဍိက်သ္ပဝတ်၊ပ္ဍဲပစ္စုပ္ပန်။ 
        ဖျေံက္ဍိုပ်စိန်ဝုန်၊ ယိုက်လဝ်ဂုဏ်ပၠန်။ ဖိုလ်အဲရဴဂဴ၊ဇဴထပှ်တန်။ကမ္မကဵုစိ၊ ပိစှော်ၜါပၠန်။ ဝေဒနာတုန်၊ ၜါဣသုန်ဗ္ဂန်။ ပရိုက်ဥပဒြဴ၊ စှ်တြဴတန်။ အန္တရာယ်စှ်၊ ဒဏ်စှ်မွဲဒွန်။အိုတ်ကပ်ပိကီု၊ သီုဝဲမသုန်တန်။ဂြိုဟ်ပါပပၠန်၊ သီုဒဏ်အန္တရာယ်။
         အိုတ်သီုယဲဗော်၊ ကလော်တာဲဗြဲ။ ဗၟုဲဘုတ်ပြိုတ်၊အိုတ်သီုသရာဲ။ ပရိစ္ဆေဒ၊ ဘဝဇၟာပ်ဒၞဲါ။သၞနိမိတ်သၞဲ၊ ကဵုဍေံသ္ၚောဲသာဲ။ သၟိၚ်ဍာ်ပၟတ်၊ ကမၠက်စိုတ်စၞာဲ။ ကဵုဍေံပြးဆာဲ ပဲါဒဴအာညိ။
        ယိုက်ဂုဏ်တုဲပၠန်၊ ဆန်ဗ္ဒက်လိက်စိ။ ညးမဒှ်ကၠာ၊အ္စာကဝိ။ တံၚ်ပိုအ်ရးဇြာ၊ ကွာန်ဂှ်ဇာတိ။ အဲမာံတောအ်ကၠာ၊အ္စာကဝိ။ဥာဏ်ဒှ်မြမောဝ် လ္ၚောဝ်ရးမန်ပိ။ အာယုဒဳဃ၊လာဘသုခိ။လာပ်ကဵုစိုပ်ကၠုၚ်၊ ညံၚ်နုၚ်နိဓိ။အာယုက်ကဵုဂၠိၚ်၊ညံၚ်သၟိၚ်နေမိ။ ဂွံဒှ်မြမောဝ်၊ဒေါဝ်ရးမန်ပိ။ဝၚ်တြေံတြဟ်၊ဆန်ဗ္ဒက်တၟိ။ ဂကူမန်ကၠာ၊ဂွံတီအာညိ။ ဗၟာယုတ်ပျဲလဝ်၊ညံၚ်ကဝ်အဂ္ဂိ။တူဂြောတ်ဂဵုဒၟံၚ်၊ညံၚ်ရဴပ္တေၚ်ဂျိ။သွက်မန်ဂွံတီ၊တၞီမံၚ်ဒမၠိ။တီတုဲသတိုက်၊ စွံစိုတ်ကဵုဂိ။ ညံၚ်ဂွံချပ်မာန်၊ဂစာန်တိုန်ညိ။ညးအဲလ္ပဝိုတ်၊ ဂိုတ်ကဵုဗိုန်ဂၠိ။မန်ပိုယ်ဗၠိုက်မံၚ်၊ဘိုၚ်ဟံၚ်အိုတ်ညိ။ယဝ်ဟံၚ်ဂွံကၠာ၊ လာဘသုခိ။ လာပ်ဂွံစိုပ်ကၠုၚ်၊ညံၚ်နုၚ်နိဓိ။ အာယုက်ဂွံဂၠိၚ်၊ ညံၚ်သၟိၚ်နေမိ။ဇဲယသိဒ္ဓိ၊ကဵုဒှ်ညိမန်။
        မၞိဟ်ဒေဝတဴ၊ ကလောသ္ၚောဲညန်။တၞောဝ်ဂကူစိဇာတိပိုယ်မန်။တဆိပ်ၜိုပ်ကၠာ၊ဟံသာထဝ်သောန်။ရာဇာဝၚ်တၞမ်၊ တမၠာလအ်လောန်။ နူသၟိၚ်ပိုယ်မန်၊ စှ်ေနူနန်ထဝ်။
    ဍုၚ်ဟံသာဟေၚ်၊ ညးတၟေၚ်ဂွံလဝ်။ ၜိုပ်ကျအာမြာ်၊သြိုဟ်ပါ်သၞေၚ်ထဝ်။ပြာသာဒ်ရတ်ထ္ၜိုၚ်၊ က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်နန်ထဝ်။ဘုတ်ဘာသီုသ္ၚိ၊ တိဍာ်ကၠအ်သွဝ်။ဍုၚ်ဗဂေါကၠာ၊ တၟာမဗ္ဒဝ်။ဟွံသှ်ေလေၚ်အိုတ်၊ ဟိုတ်ဝဲတမ်ကဝ်။ သာ်ဝွံဆတ္တဝ်၊ ပြာကတ်လဝ်ရောၚ်။
      သမ္ပတီယောၚ်၊ မွဲတောၚ်ချူဇန်။ နူရာဇာဝၚ်၊ ရံၚ်ကေတ်နၚ်ဂြန်။ ပ္ဍဲဇာတာထဝ်၊ သ္ပလဝ်ကိုန်ခန်။သ္ၚဳဂၠိပ်တုဲပၠန်၊ဆန်ဗ္ဒဟ်မၚ်ဇေန်။
        ဘာသာမန်အဴ၊ ကြဴဂွံဆက်ဆေန်။ ကလောမိတ်စှ်၊တုဲဂွံဗှ်ပ္ဍေန်။သ္ပလိက်မၚ်ဇေန်၊ မာံတောအ်ဟေန်ဆာဲ။
        ဍုၚ်ဗဂေါလီု၊ ဗီုကဝ်တူပြာဲ။ ဒဒိုက်ပိုယ်မန်၊ ကောန်ယာံကဵုယာဲ။ မိယာံကဵုကောန် အောန်စိုတ်ဇၟာပ်ဒၞဲါ။ဝုတ်ယာံကဵုဗၠာဲ၊ ဆာန်တုဲသာဲအာ။
        တၞောဝ်ရာဇာဝၚ်၊ အိုတ်လၚ်ဂတာ။ ဂကူမည၊ ဝံသပိုယ်ကၠာ။ ဒှ်ဍိက်ဗၟာရ၊ သဗ္ဗကေၚ်ကာ။ပိုယ်ဒးဒှ်လၞီ၊ ကြအ်ဆီသိၚ်သာ။အတိက်တမၠာ၊ နူကၠာတေံဂှ်။
             ဒဒိုက်ပိုယ်မန်၊ဇၞော်လောန်သ္ကာတ်မြဟ်။ ဒးချိုတ်ဘဲပၟတ်၊ တူဂြောတ်ဟေၚ်ဟဟ်။လေၚ်သီုဒြပ်ရတ်၊ပိဋကတ်သၟဟ်။ လေၚ်ဘုတ်လေၚ်ဘာ၊ လေၚ်ဝါတိရှ်။ လေၚ်ဍုၚ်လေၚ်ကွာန်၊ လေၚ်ဌာန်ဒိုဟ်စှ်။ လေၚ်သၟိၚ်နာဲတၠ၊ လေၚ်မသထပှ်။ပိုယ်လဴခၠေဝ်သှ်၊ ဂတှ်ဝိပက်။
        ဂွံတီညာတ်ရ၊ ဂတမွဲအဆက်။ ဒှ်စိတ္တဥာဏ်၊ ဂလာန်ဒှ်ကြက်။ ကောန်ဇာတ်ဗွဲကြဴ၊ စဴစေက်သှ်ေၜက်။ ဂွံတီညးအဲ၊မွဲၜါအဆက်။လိက်နွံဂွံဗှ်၊ မန်စှ်ကိုဋ်ဠက်။ဝၚ်မန်ပိုယ်ဟေၚ်၊ ဗီုတၟေၚ်ဒးကၠက်။ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ ဂစိုတ်မန်ညံၚ်ကၠက်။သ္ပလဝ်ရိုဟ်ကၞက်၊ ဨကဂ္ဂတာ။
        ရာဇဝၚ်ရ၊ နူသၠပတ်ကၠာ။ သ္ပမၚ်ဇေန်ပ္ညုၚ်၊ဍုၚ်မန်ဟံသာ။ အဲချူဆန်ဗ္ဒဟ်၊ ဂွံဗှ်သေၚ်ဟာ။ ဝၚ်ပိုယ်ဖအိုတ်၊ ပၠောပ်စိုတ်လောဲသွာ။ ချူကှ်ေပိုဒ်ဗျဥ်၊ ဆန္ဒလကႅာ။ဗီုပိုယ်ဒှ်ကၠုၚ်၊ ဍုၚ်မန်ဟံသာ။ သ္ဂောံစေန်ဆက်အာ၊ ပြာကတ်လဝ်ရောၚ်။
      မၞးတအ်ကလၚ်၊ ပၚ်မှိၚ်မွဲတောၚ်။ထံၚ်လဝ်သောတ၊စိုတ်ပကဵုယောၚ်။မညာဘာသာ၊ မေတ္တာအခေါၚ်။ ဆာန်ဂကူရောၚ်၊ ဟီုလဴသောၚ်ထ္ၜး။
        ဟိုဲတၞောဝ်မည၊ဝံသဗော်သွး။ဂကူပိုယ်ကၠာ၊ ညဳသာသၟဟ်တး။ ဟွံဒးလီုလာ်၊ ဟွံပါ်ဒကး၊ဍိက်ကဵုတၠနာဲ၊ ဟွံဒးသာဲပြး။ ပၚ်မှိၚ်ညိဏး၊ ယွံကွးဘာမန်။
        အတိက်တေံကၠာ၊တမၠာလအ်လောန်။ ဟံသာဝတဳ၊ဍုၚ်ကျာ်သြဳမန်၊ သၟိၚ်ဨကရာဇ်၊သီုအမာတ်ဝန်။မၞိဟ်မွဲဍုၚ်ကွာန်၊ ဇၟာပ်ဌာန်သ္ၚောဲညောန်။ သ္ကိုပ်ပၞာန်ဂှ်၊ ဟိုတ်ဟွံသၟဟ်သၟန်။ညိရောဒးဗီု၊ ဒးလီုလ္ၚုလ္ၚန်။ဟံသာဍုၚ်မန်၊ နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်။
       ဒးထောံကၠေံသ္ကဲ၊ လုပ်တဲညးသ္အာၚ်။ သၟိၚ်ဒဴဗညာ၊ ရာဇာတြုံသာၚ်။ က္တဴက္တာန်မံၚ်၊ ညံၚ်ၜိုဟ်ကဵုကၠာၚ်။ ဒးထောံကၠေံဂအာၚ်၊ ကၟာၚ်ဍုၚ်ဒေါဝ်ဝါ။
         ဂၠုက်ရာပ်ဂၠုက်အုပ်၊ ဒဴလုပ်ဒျူဒျာ။ ဍိုက်ဂွံဂၠုၚ်က္ၜၚ်၊လှၚ်ဒေါဝ်ဂဂႅါ၊ သၟိၚ်ဨကရာဇ်၊အမာတ်ဒဴဗညာ။ဝံသဒတောဝ်၊တၞောဝ်မန်ရာဇာ။ဖေက်အဲအနိုၚ်၊ ဝၚ်သၟိၚ်ယုတ်ဗၟာ။မန်ပိုယ်ဒဴပၞာန်၊ ထောံကွာန်ဂွံဝါ။ ဂြိပ်ဒဴထောံဗၟာ၊ ပ္ၚောံဒျူဒျာရောၚ်။
         သာ်ဝွံမွဲတောၚ်၊ ဟွံယောၚ်ဒှ်ဍာံ။ ဍုၚ်ဗဂေါဝွံ၊ လ္ၚုလုံဒိုဟ်ဒ္စံါ။ တၞောဝ်ပိုယ်မည၊ ညံၚ်ကဒဴကျာံ။ သ္ပကာဝရာံ၊ 
သၞာံဂှ်လ္အိတ်။
        ကၞိရောၚ်ဒးဘဲ၊ ဗ္ဂဲရပ်ကိတ်။ သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ကၠုၚ်စိုပ်လ္အိတ်။ လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ကဵုစှ်ဒ္စိတ် (၁၁၁၉)။ မန်ကျအာဗၟာ၊ ရာဇာတၞောဝ်သိဒ်။ တၞောဝ်မညပြဲ၊ 
စိုပ်ဘဲဍာ်ဒ္စိတ်။ ပ္ဍဲဇမ္ဗုဒိပ်၊ဂြိပ်ဒဴဗၟာၚိတ်။ တိုန်ဒဵုကၠဆာ်၊ စှ်ေဍာ်ကျာံကိတ်။ ညံၚ်သာ်ဂှ်ကၠာ၊ ဥပၟာလ္အိတ်။ ညံၚ်သာ်ဂှ်လေဝ်၊ သရေနိမိတ်။ မန်ဒးထောံဍုၚ်၊ သုၚ်ဝိပရိတ်။ ဆၚ်ဒဴနူနန်၊ ယောန်အာဟိတ်ဟိတ်။လုပ်အာဂြိုပ်ဂၞိၚ်၊ ကြာကၠစိၚ်သိတ်။ ဂၠိုၚ်ကဵုဝိဝဲ၊ ဂၠိုၚ်ဘဲလ္အိတ်။ဒးအေၚ်ပုၚ်ဍာ်၊ ကွာ်အာမံၚ်ဍိတ်။ဒဒိုက်စိုပ်သိဒ်၊ လ္အိတ်ပိုတ်သ္ကုတ်။
    ဍုၚ်ဟံသာရော၊ ဗဂေါညးခုတ်။ လုပ်စိုပ်တဲဗၟာ၊ ရာဇာအယုတ်။ ဂးအံၚ်ဇေယျ၊ စိုတ်ညံၚ်ကၠဂြုတ်။တၞောဝ်ၜိုပ်ထဝ်ကွေံ၊ ဍေံရပ်ပရှ်ဍုတ်။ ဂၠာဲဒုဟ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ ဂၠာဲစောဲဂဗုတ်။လဟုက်ထေဲထုတ်၊ စုတ်ဒုဟ်ကဵုမန်။
         သၟိၚ်ဗၟာယုတ်လေဝ်၊ ဨကရာဇ်ဝန်။ညံၚ်ကလော်ကြုက်၊မုက်ညုဓညောန်။ ဍေံဂွံအဝဵု၊ ဍဵုဍိုက်ပျဲလောန်။ ခမဳသၚ်မန်၊ကြပ်ညောန်သ္ၚောဲသာဲ။
         ကဵုကော်နၚ်ကၠာ၊ ဗၠးဏာသရာဲ။ ကၠုၚ်စိုပ်ဆတ္တဝ်၊ပ္တောံလဝ်မွဲဒၞဲါ။ညာတ်ဒှ်ဒေါသ၊ ညံၚ်ကၠရပ်သ္ၚာဲ။ ဟၟဲမေတ္တာ၊အာဏာလောန်ကာဲ။ မုက်အံၚ်ဇေယျ၊ ဒေါသဗ္တေတ်ဍာဲ။မၚ်မွဲဓုတၚ်၊ သၚ်ခမဳဗၠာဲ။ ဒးအလီရ၊ ဗၟာသ္ပပြယာဲ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်စၞာဲ၊ ဥပါယ်အဟိုတ်။
        ကေတ်စိၚ်ဒြၚ်ဗိုန်၊ ကဵုလိုန်ဂစိုတ်။ နကဵုလွဟ်ပၠန်၊ ပန်ဗာ်ဖအိုတ်။ ဒးဒုၚ်ပယျဲ၊ ဘဲကမ်ဒးချိုတ်။ ဗုၚ်လိုက်ကအ်ပိုတ်၊ ချိုတ်ၜိၚ်မံၚ်ဆီ။
       ကွးသၚ်အရဳ၊ခမဳမန်ပိလ္ၚီ (၃၀၀၀)။ စုတိစဴသွဝ်၊ သီုဓဝ်လၞီ။ဒးဒုၚ်ကၠုၚ်ပၠန်၊ ဘဲဒဏ်ကၠံလ္ၚီ။ သာ်ဝွံခပ်သီ၊ သမ္တီလဝ်ညိ။
          ဣတ္တဳဗြဴမန်၊ သီုဂဝ်သန္ဓိ။ပ္ဍဲဗော်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်ဒိဋ္ဌိ။ပန်ဗာ်ထပက်၊ ၜုၚ်တက်ကဵုရိ။ ညာတ်ဒှ်ဗဟေက်၊ ဖေက်ဖေက်ဂိဂိ။ လရိုအ်ယာံဟာဲ၊ ဗက်ဂၠာဲကော်မိ။ ပၞာန်ဗၟာတဲဂံၚ်၊ ညံၚ်နာ်သတ်ဂျိ။ ညးဒၞဲါဟွံမွဲ၊ ဂၠိုၚ်နဲလက်ဗျိ။ စိုတ်ယုတ်လောန်ကာဲ၊ဟာဲသတ်ရိုၚ်ရိ။ ဗြဴသီုသန္ဓိ၊ အိုတ်ဇဳဝိတ။
         မၞိဟ်ထပှ်လ္ၚီ၊ တီကၠးဍာံပြ။ (၇၀၀၀) ဂကူပိုဲကၠာ၊ဘာသာမည။ အဆက်သၟိၚ်ပိုတ်၊ အိုတ်တၞောဝ်ဝံသ။ ညံၚ်ဂွံကၠက်အာ၊ ဘာသာပိုယ်ပၠ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်စၞာဲ၊ ဍေံဗက်ဂၠာဲသၞ။ကောန်ၚာ်တြုံရ၊ သ္ပမံၚ်ကွးဘာ။
           ဍေံဒဳနၚ်သ္ကဲ၊ ညံၚ်ဂၠဴပ္ဍဲဝါ။ ဗာ်ထပက်ပန်၊ ပ္ကီုဒဏ်နာနာ။ဆီဇွောဝ်ဒှ်ဍာ်၊ ကောန်ၚာ်ကွးဘာ။ဗုၚ်လိုက်ကအ်ပိုတ်၊ ချိုတ်ထပ်လောတ်လ္ၚာ။ ပဲါရောဟွံဗၠး၊ ဒးဘဲလွဟ်ဗၟာ။ ဗာ်ထပက်ပန်၊ကဵုဒဏ်နာနာ။အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာသတ်အလီ။
          ဂစိုတ်ထောံပၠန်၊ သၟတ်မန်မသုန်လ္ၚီ။ (၅၀၀၀) ဒးဘဲလမျီု၊ ဗီုစိၚ်မံၚ်ဆီ။ ဒဒိုက်ဠက်ဆ၊ ဟွံကကၠံလ္ၚီ။ ဟိုတ်နူဗၟာ၊ကွးဘာဒှ်လၞီ။ လိက်နွံဂွံတီ၊ သီပရူဒဒှ်။
           ဆဏအ်ရောသေၚ်၊ တၟေၚ်တိုန်နူဂှ်။ကောန်ၚာ်သၟတ်မန်၊ ဒှ်မံၚ်ကောန်တှ်။ အံၚ်ၚေဝ်လရိုအ်၊ ဂွံဆဗက်ဂြဟ်။ မွဲသာ်ရောကၠိုဟ်၊ဂၠုက်သြိုဟ်မဴတှ်။သၟတ်မန်တြဴလ္ၚီ (၆၀၀၀)၊ ဗက်သီကေတ်ပြဟ်။ ပ္ကောံလဝ်တုဲပၠန်၊ ဟွံတန်ချပ်ဗှ်။ ဂစိုတ်ထောံသၟဟ်၊ ကဵုလွဟ်မၞုဟ်ဇြၚ်။
       သုသာန်ကောန်ၚာ်၊ဆီဒှ်ဍာ်ဝၚ်။ ဇွမန်ပြးမံၚ်၊ တုပ်ညံၚ်သွးဂၚ်။ ဂၠိုၚ်ကဵုဠက်ကိုဋ်၊ ချိုတ်မွဲသဘၚ်။ ဂးအံၚ်ဇေယျ၊သၟိၚ်တၠမၞုဟ်ဇြၚ်။ ဓဇန်လောန်ကာဲ၊ ဂၠာဲကော်ပ္ကောံနၚ်။ ဗၟာသတ်အယုတ်၊ ကုတ်ထောံဂၠိုၚ်ဂၠၚ်။ ကောန်တှ်ကောန်သၟတ်၊ လောတ်လောချိုတ်လၞၚ်။ ဆီဒှ်ၜဳဂၚ်၊ ဘိၚ်ဘၚ်လောန်ကၠာ။
        ဂကူပိုယ်မန်၊တၟေၚ်ဂၞန်သၚ်္ချာ။ အဃောဂှ်ရ၊ ဆမန်ချိုတ်အာ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ဟံသာ၊ ၜါဠက်မွဲလ္ၚီ။ (၂၁၀၀၀) ရာဇဝၚ်ထၟိက်၊ လိက်နွံဂွံတီ။ ဆဗၞတ်ဂှ်ဟေၚ်၊ တုဲဟွံသေၚ်ဏီ။ ဗၟာဗက်ဂစိုတ်၊ဠက်ကိုဋ်ကၠံလ္ၚီ။ အလုံဍုၚ်မွဲ၊ ရိုဟ်တ္ၚဲဗက်လီ။ အသမ်တၠနာဲ၊ ဗက်ဂၠာဲဗက်သီ။ မန်ပိုယ်ကြအ်ဆီ၊ ဆဵုလၞီဇၞော်။
       မညဘာသာ၊ နွံကြာဂရော်။ ဇၟာပ်ဒိုဟ်သတိုတ်၊ ပလိုတ်ဗၟံက်။ ဒိုဟ်ဥတ္တရ၊ဒက္ခိဏဗော်။ ပ္ဍဲဒိုဟ်ပန်ဟာန်၊ဒ္စံါဌာန်ညးကော်။ ဍေံဗက်ဂၠာဲအာ၊ ကြာဒဵုဂရော်။ ဒဴလေဝ်ဟွံဗၠး၊ဒးစိုပ်ဘဲဇၞော်။ဆမန်နွံကၠာ၊ ဍေံအာဗက်ကော်။ ဍေံရပ်နၚ်တုဲ၊ဟွံရုဲဍောတ်ဇၞော်။ တြုံဗြဴဝုတ်ဗၠာဲ၊ သီုကၟာဲဍေံကော်။ဒိုက်သိုက်ဟွံရော်၊ ဍေံကော်ဖအိုတ်။ 
      တၟော်မၞိဟ်ရောတီ၊ ကၠံလ္ၚီဠက်ကိုဋ်။အံၚ်ဇေယျဝွံ၊သၟိၚ်ဒုစရိုတ်။မောဟဒွိဟိုတ်၊ စိုတ်ညံၚ်ဂျိနာဲ။
     အိုတ်ဂကူမန်၊ ၝောံမၞိဟ်ကောန်ၚာ်။ အကြာဍုၚ်ကွာန်၊ဌာန်ၜဳပ္ဍဲဍာ်။ဍေံဗက်သ္ၚဳဂၠာဲ၊ ဇၟာပ်တာဲဇၟာပ်ရာ်။ ပ္ဍဲသ္ၚိဂြိုပ်ဝါ၊ဘုတ်ဘာသီုကျာ်။ ဆနွံဗက်ဂၠာဲ၊ ဒၞာဲဂၠိုၚ်ဇဳသာ်။ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ဒှ်သၟိၚ်ပိုၚ်သၞာ်။ ဒဳပ္ကောံနၚ်မန်၊လက်ဒေါန်သ္အဵုသ္အာ်။ စိုတ်ဍေံမ္ၚိုဟ်ကြံၚ်၊ တုပ်ညံၚ်ဂျိနာ်။ ပါၚ်စက်လ္တာ်၊ ကွာ်လဇုဲဗာ်ထောံ။
         မန်ဖေက်ဍေံစိ၊ စိုတ်ညံၚ်တိကလောံ။ ညံၚ်ဂၠဴသ္ကအ်ရ၊ဖေက်ကၠကွေံသွံ။ဇၟာပ်ဒိုဟ်ဇဳကၠောံ၊ ဍောတ်ဇၞော်ကြောံဇြာဲ။
       မဂဳလထဴ၊ နှဴသီုကၟာဲကၟာဲ။ ကောန်ၚာ်ညးခုတ်၊ ဝုတ်ဝုတ်ဗၠာဲဗၠာဲ။ ကောန်ဍောတ်ဂွံဆဵု၊ လ္ၚဵုမဴတှ်ယာဲ။ ဗျုဗျုဗျဗျ၊မိမနော်နာဲ။ တဲရပ်ဂစုန်၊ ရုန်ရုန်ဂဲါဂဲါ။ သၠုၚ်သဝ်ဂၠိုၚ်စွံ၊ ကြောံကြောံဇြာဲဇြာဲ။ ပၞာန်ဗၟာဒဳနၚ်၊ ဒေါသလၚ်ဍာဲ။ ထေဲပၞောတ်လောန်ကာဲ၊ အသမ်နာဲစာ။
       မုက်မတ်ကှ်ဇြ၊ ဘယလောန်အာ။ ဖေက်ဟွံဂံၚ်ကျောဝ်၊ လၚ်ဇွောဝ်ပူဆာ။ ဒးယာံဓဇူ၊ ဗ္ဂူဗြဲမတ်ၜါ။ ဂၠိုၚ်ဘဲပရိုက်၊ ဂၠိုၚ်ဒဒိုက်သၞာ။ဒးယာံရၚ်သ္ကအ်၊ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ကၠာ။ယာံရေဝ်ကရောတ်၊ ဂစောတ်သာသာ။ ဗၟာဒဳပ္ကောံနၚ်၊ရပ်ဇြဲတဲၜါ။အသမ်သၟိၚ်ကၠာ၊ ယာံဗက်အာဍေံ။
         လရိုအ်သေဲသေဲ၊ ကရေဲညံၚ်ချေံ။ ဗၟာယုတ်မိစ္ဆာ၊ ရပ်ဏာတုဲကွေံ။ ညံၚ်ညးဗက်ချေံ၊ ဍေံဒဳပၠောပ်စာတ်။
      ပိုယ်မန်တမၠာ၊ ဍုၚ်ဟံသာကၞာတ်။ ကိုဋ်ဠက်ကၠံလ္ၚီ၊ ဟွံတီလောဲဝါတ်။ပါၚ်ဟီုတဲချဳ၊ ဍေံဒဳပၠောပ်စာတ်။ ၜုၚ်တက်ဒှ်တမ်၊ အသမ်လေဝ်သ္ကာတ်။ မန်သီုဖအိုတ်၊ လၞီစိုတ်ဂွံညာတ်။မွဲစာတ်ပေၚ်ထာတ်၊ ပ္ဍဲစာတ်က္ဍန်ဂြက်။
       ဒှ်လၞီသောက၊ မောဟညံၚ်ယက်။လရိုအ်ယာံဒၟံၚ်၊ ညံၚ်ဍုၚ်နရက်။ဍိက်ရာဇဝတ်၊ ကြမ်ကြထတ်မြက်။ ဍေံမိၚ်စုတ်ဗက်၊ လက်ဗျိပၠုက်မန်။
        ဂကူပိုယ်ကွေံ၊ မိၚ်ဍေံဗျိဒေါန်။ သြိုဟ်ညံၚ်ကဵုဖဲါ၊ ယာဲယာံကဵုကောန်။ ဒဒိုက်ကၠံလ္ၚီ၊ ဒှ်လၞီဂၠိုၚ်လောန်။ ကြိုၚ်လဝ်ပ္ဍဲစာတ်၊ ကၟာတ်လဝ်ကၟောန်ကၟောန်။ ဗၟာသတ်အယုတ်၊ စိုတ်အုတ်လက်ဒေါန်။ ဒေါသဂဵုမံၚ်၊ ညံၚ်ကၠကဟောန်။ ဂကူပိုယ်လေၚ်၊ ပၠေၚ်ထောံရောအောန်။လၞီဂၠိုၚ်လောန်၊ကောန်ကဵုမိမ။
       သမ္ဘာယာံအဵု၊ ကဵုတၠသ္ၚိပၠ။ ဗြဲမတ်ၜါပြိုဟ်၊ ဂတီုသြိုဟ်ရ။ တြုံတၠသ္ၚိကၠာ၊ သာမိဘာဂ။ ညာတ်မိတ်ဘမ္ဘာ၊ ဖေက်ဘဲရာဇ။ ဍာ်ရမတ်ဍုက်၊ မုက်ညံၚ်ပ္ကဴဇြ။
သောကစံၚ်ပၠေၚ်၊ပေၚ်ဟဒယ။ပ္ဍဲကဵုသ္ၚိစာတ်၊ ပါတ်လုံခန္ဓ။ လၞီဇၞော်ဂိ၊ စိုတ်ဂျိနာဂ။ညးဒှ်ဗဴလ၊ ဇုဇသဳမူ။
        ဆဵုညာတ်စဴကၟိန်၊ ယွာံဟွံတီဇၞူ။ ဍာ်ရမတ်ပြဟ်၊ ထၞဟ်စှ်ေဓဇူ။ အလုံစာတ်အဵု၊ ပၟတ်ဂဵုဝူဝူ။ညံၚ်ဂိတုဘတ်၊ ကျာထတ်ဗြဲဂူ။ လၞီဇၞော်ဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ဟွံမွဲကဵုဇၞူ။ဒးယာံဓဇူ၊ ဆာန်ဍူကောန်စဴ။
       သဳမူကဵုကၟိန်၊ ယာံထဂၠိန်နှဲ။ ညာတ်မံၚ်ပ္ဍဲစာတ်၊ကအ်အာတ်ပါၚ်ဠဴ။ ယာံမံၚ်သေဲသေဲ၊ ကမြေဲကမြဲ။ ဒုၚ်ဂုဏ်ဟွံဂွံ၊လရိုအ်အာတ်စဴ။ ဗၟာယုတ်ဒိုဟ်ဂွိုက်၊ ဍဵုဍိုက်ဗွဲကြဴ။ပၟတ်ဂဵုဗြံၚ်ဗြံၚ်၊ စံၚ်စာတ်ဖအဴ။ဗြဴမိတၠကောန်၊မိန်လဝ်ကောန်ဂၞဴ။မိန်ဗၟဴဖျုၚ်တှ်၊ ပါၚ်ဂှ်ယာံတဴ။ကောန်ဍောတ်ဟွံတီ၊ အီကဵုမိဂၞဴ၊မိညာတ်ဒးဗက်၊ သြိုဟ်ဂြက်ကွေံအဴ။ကောန်ဍောတ်ဂှ်မိန်၊ကောန်ဇၞော်ဂၠိန်နှဴ။ ကောန်ဇၞော်ဂှ်ယာံ၊ မိလေဝ်ယာံတဴ။တြုံကဵုသမ္ဘာ၊ ယာမုက်ဗွဲကြဴ။ဂၠိုၚ်ကဵုယွာံ၊ ဒေံယာံကဵုကော။ကၟိန်ကဵုနာဲတြ၊ ဗဴကဵုလထဴ။ၝဲယာံကဵုဒေံ၊ ကာယပၠောတ်ပၠဴ။ ထုဲၜန်မံၚ်ပၠန်၊ ညံၚ်ချံက်စန်နှဴ။ညံၚ်ၚဴတမ်သၞာံ၊ ယာံမံၚ်ရေဲရဴ၊ညံၚ်ဗရုဂဂဵု၊ဗြုသဓဵုတဴ။ဇၟာပ်ဒိုဟ်ရော၊ယာံတဴဖဳဒွါ။
      ပိုယ်မန်ဗျုဇၞော်၊လုပ်ဗော်ဇရာ။ ဂွိၚ်ဖေက်တၠိၚ်ဒိုဟ်ရိုဟ်ရေၚ်နာနာ။ ဟိုဲလေဝ်ဣတ၊ လေၚ်ရမွဲဝါ။ပိုယ်ကၠက်ဂကူ၊ဂုဏ်နူသၟိၚ်ဗၟာ။ ပိုယ်ဒးဒုၚ်ပၠန်၊ ဘဲဒဏ်နာနာ၊ စံၚ်ဂစိုတ်ပြဟ်၊ဒှ်သၠာတ်ပ္ဍဲဝါ။ ပ္ဍဲကဵုစာတ်ဗၟာ၊ ဘဲရာဇာအနိုၚ်။
     မန်ချိုတ်တူဂြောတ်၊ ပ္ဍဲပၟတ်စာတ်သၟိၚ်။ ဒးသ္ကန်ကလိ၊ စုတိသီုဂဝိၚ်။ ရမ္သာၚ်ထတ်ကၠာ၊ ယာံပြာကတ်ပၟိၚ်။ ဗၟာယုတ်ပၟၚ်ထံၚ်၊ မၚ်မံၚ်စာတ်သၟိၚ်။ တြုံဗြဴဗျုထဴ၊ ယာံတဴမံၚ်ဗျိၚ်။ကၠာဍေံဟွံစံၚ်၊ ပၟၚ်ထံၚ်ဂွံမိၚ်။ ဒေါသဇၞော်တိုန်၊ မွဲချိုန်ဂွံမိၚ်။ဍေံဟွံချပ်ဗ္စာ၊ ကရုဏာသိၚ်။ အပိုၚ်အနိုၚ်၊ ဍေံဖျေံပၟိၚ်ဟေၚ်။
   ဗၟာအံၚ်ဇေယျ၊ သ္ပပိုယ်ဗီုပြေၚ်။ ဍေံစက်ကဵုပသဲ၊ သ္ကဲပိုယ်ဗွဲလၟေၚ်။ဂကူဂွံယုတ်၊ ဍေံဂၠာဲစုတ်ပၠေၚ်။ပလီုကျာ်သြဳကၠာ၊ ဘာသာမန်ဟေၚ်။ တၞောဝ်ရာမည၊ဍေံကော်ဣတလေၚ်။ဇၟာပ်ဇၟပ်စာၚ်ဟေၚ်၊ကွာ်ရေၚ်ဗက်ဗဵု။
        တက်တဲဂေတ်ရ၊ သ္ပဝေၚ်စရဵု။ ဣတလေၚ်ဣတလေၚ်၊ ပိုယ်ရပၠေၚ်ကဵု။ ဍေံဖအဴဂေတ်ကွေံ၊မ္ၚးစာတ်ဂှ်အဵု။မန်ဘဝဍိက်၊ ဒှ်ကၠိက်ဒှ်ကၠဵု။ကျညးမုက်ဍောတ်၊ညံၚ်ပ္ကေတ်ဒးခပဵု။ညံၚ်ဂၠုၚ်က္ၜၚ်ဗြမ်၊ ကမ်အကုသိုလ်။လၚ်ဇွောဝ်ကၠၚ်ပြဵု၊ ပ္ဍဲသ္ၚိစာတ်။
         ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ စိုတ်ဍေံယုတ်သ္ကာတ်။ဍေံပြိုက်စုတ်ဂြုဲ၊ ဂဥုဲသေနာတ်။ရဲသၟိၚ်ရာဇာ၊ ဗၟာဗာဇ္ဇခါတ်။ဍေံစံၚ်ပၠေၚ်အဵု၊ ကဵုအဂ္ဂဓါတ်။ပၟတ်ဗ္ကေတ်ဂဵုဍာဲ၊ တူဂၠိုက်ဂၠာဲသ္ကာတ်။ကၠံလ္ၚီဠက်ကိုဋ်၊ ချိုတ်အိုတ်သီုစာတ်။ဗဂေါလ္ၚုလ္ၚုန်၊ ပိုယ်မန်ဂွံညာတ်။ လုံဍုၚ်ကွာန်ရး၊ ဒးဖေက်သမ္ၚာတ်။ ချိုတ်ဂုဏ်ပယျဲ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဒှ်ဝါတ်။ သီုဂကူလေၚ်၊ ဂြောတ်မံၚ်ပေၚ်စာတ်။ဖျုန်ဇုတ်စၞာံဂှ်၊ ဒှ်အာပ္တေၚ်ဓါတ်။ပိုယ်မန်ဂွံညာတ်၊သမ္ၚာတ်ကွေံဏး။
           ပ္ဍဲဍုၚ်ဗဂေါ၊ အဃောဂှ်သၟး။ဒ္စိတ်စာတ်သွံ၊စံၚ်ထောံကၠးကၠး။ဍေံစံၚ်ပၠေၚ်မန်၊ အောန်စိုတ်ကွေံဏး။ ဗြဲမတ်စရိုဟ်၊တသိုက်တဟး။ ဆဝွံရောသေၚ်၊လ္ပထေၚ်မၞိဟ်သၟး။ ဗၟာစိုတ်ဟွံပြေ၊ အံၚ်ဇေယျဏး။ ပဲါနူမၞိဟ်ဟေၚ်၊ တၟေၚ်နူဂှ်မ္ဂး။ ကပေါတ်မန်ကွေံ၊ ဍေံဗက်ဂၠာဲသၟာန်။
            အကြာၜဳကြုၚ်၊ အလုံဍုၚ်ကွာန်၊ ကၠအ်သွဝ်တိဗ္ၚ ဇွောံမမွဲဟာန်။ဘုတ်ဘာဒေါဝ်ဍုၚ်၊ဇြပ်ဇၞူရုၚ်ဒါန်။သိမ်ဥပုသ်ကၠာ၊ ရုၚ်ဖျာသ္ၚိဌာန်။သ္ၚိသွာၚ်ဒိုဟ်ပန်၊ ဒဒန်ဂၠံၚ်ဍာန်။ဆအပေါတ်မန်၊ ကၠောန်လဝ်ကွေံကြာန်။ ဂိုဟ်မံၚ်ဟာနာဲဍေံဟွံဂၠာဲသၟာန်။ ဗၟာယုတ်တအ်သွံ၊ စံၚ်ထောံကြာန်ကြာန်။နန်ထဝ်သ္ၚိကၠတ်၊ ဒြပ်ရတ်ပိုန်ဟာန်။ ဂၠိုၚ်လောန်သတိုတ်၊ရိုဟ်အိုတ်ဟွံမာန်။ တမ်ဂြန်ကိုန်ဆန်၊ အၚ်ယန်နွံဥာဏ်။
      ဗေဒၚ်ပန်ဗော်၊ ဗိုတ်ဇၞော်ပကာန်။ ဓဝ်ပိဋကတ်၊ လိက်ပတ်ဇၟာပ်ဌာန်။ သိဒ္ဓိ ဗလသဗ္ဗထုဲကြာန်။ ဗၟာအယုတ်တအ်၊တၟအ်ဍုၚ်တၟအ်ကွာန်။ စံၚ်ထောံသီုဘာ၊ ဝါဒဒပ်ပၞာန်။ ဂြန်ဂဥုဲဒဗျ၊ ရောဂနိဒါန်။စံၚ်လိက်စံၚ်ကျာ်၊ လီုလာ်ထုဲတၞာန်။ဂၠာဲဂွံဗက်စံၚ်၊ ကမၠက်ဂၠံၚ်ဍာန်။ဍဵုဍိုက်ပိုယ်မန်၊ ဂၠိုၚ်လောန်ကွေံကြာန်။ ယွံဗော်အဟော၊ ကလောမန်ဆာန်။ ဒဒှ်ဟိုတ်ဖိုလ်၊ သမ္တီကဵုမာန်။ ဗကတ်လဝ်ညိ၊ ပ္ဍဲကဵုဝိဥာဏ်။ ဂိုတ်လွဳညိမန်၊ ညံၚ်ဂွံနန်ယာန်။ ဒဵုစိုပ်နိဗ္ဗာန်၊ ဆာန်ဂကူအိုတ်ညိ။
       ရာဇာမူလ၊ ဝံသသၟိၚ်နန်။ တၞောဝ်ဨကရာဇ်၊ သီုအမာတ်ပန်။ ဗိန္ဒောဟောရာ၊ ပညာဇၞော်လောန်။သ္ကိုပ်ပၞာန်ရ၊ညးတၠအစောန်။ဒဴထောံနူနန်၊ ယောန်လုပ်ဒျူဒျာ။
          ဂိုၚ်သမ္တီရ၊ လ္ပဝိုတ်ပြောဲဇွာ။ ဒဒိုက်မန်ဂှ်၊ ဒှ်နူပၞာန်ဗၟာ။ ပၠောပ်စာတ်တုဲစံၚ်၊ ဒှ်ညံၚ်သၠာတ်ဝါ။ ပန်ဗာ်ဂစိုတ်၊ လေၚ်အိုတ်နာနာ။ ဂကူအယုတ်၊ စံၚ်ဘုတ်စံၚ်ဘာ။ ဒဒိုက်ပိုယ်ဂှ်၊ဒှ်ကၠုၚ်နူဗၟာ။ချူစွံလဝ်ပြဲ၊ ပ္ဍဲသၠရိုတ်တာ။ ဒုမဂႅလ၊ ပ္ဍဲဘဒ္ဒကၠာ။ဂိုၚ်သမ္တီလဝ်၊ ဓဝ်သတိပမှာ။ မန်ရာမည၊ ဂယဏအ်ကၠာ။သၟတ်ဝုတ်ဗၠာဲတအ်၊ တၟအ်ညးအဲမှာ။က္တဵုတိုန်တၟိကၠာ၊ ပဝိုယ်မှာတဴ။
          နူဂှ်သေၚ်ဟာ၊ အခါဗွဲကြဴ။ ဆမန်သှ်ေဂး၊ ပြးဇးဂြိပ်ဒဴ။ပ္ဍဲဂြိုပ်ဇၞော်ဟေၚ်၊ ဇရေၚ်လ္ဂောဝ်အဴ။ ကၠောန်ဂွဲသြောံဇွောံ၊ ဂၞဴဂွံဒုၚ်တဴ။ သိုၚ်သ္ၚိတက်တာဲ၊ ဗြဴကၟာဲလထဴ။မံၚ်လအ်ညိပၠန်၊ဗၟာဗက်လန်နှဴ။ ပ္ဍဲသက္က ရာဇ်၊လောကဓါတ်သ္ဍဴ။ လ္ၚီကၠံပိစှော်၊ပန်ဂှ်ပံၚ်နှဴ။ (၁၁၃၄) ဗၟာယုတ်ဂွံလဝ်၊ နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်ပ္ကဴ။ ရးမန်ပိအဴ၊ က္တဴက္တာန်ရောၚ်။
           သမ္တီပယောၚ်၊ သောၚ်သောၚ်ပံက်ပါၚ်။ ဂကူမန်ရ၊ ညံၚ်ကပ္ဍဲကၠာၚ်။က္တဴက္တာန်အဵု၊ကဵုမံၚ်ရမ္သာၚ်။ ဗညာစိၚ်ကၠာ၊အာထောံဍုၚ်ဂြာၚ်။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်၊နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်
ဗ္တာၚ်။ ဒးထောံဂအောၚ်၊ အောပ်ညံၚ်စာၚ်ဂြိုပ်။
          ပိုယ်မန်သေၚ်ဟာ၊ ဗြဲမတ်ၜါရိုပ်။တွဵုရးမုဟ်ရး၊ ဒးသ္ပဗ္ဒိုပ်။ သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ရိုဟ်ကၠုၚ်အာစိုပ်။ လ္ၚီမွဲကၠံကိုပ်၊ စိုပ်မသုန်ဣသုန်။(၁၁၅၅)
         ဆမန်သှ်ေအဴ၊ မံၚ်ရောစိန်ဝုန်။ဒဴလုပ်ဒျူဒျာ၊ ထောံဂြိုပ်ဝါတုန်။ လ္ၚီမွဲကၠံအဴ၊ တြဴစှော်ဟီုပ္ဍုန်။ (၁၁၆၀) ဆမန်သှ်ေမံၚ်၊ညံၚ်ကဵုစၟဂြုန်။ လုပ်ဒျူဒျာတုန်၊ လ္ၚုသုန်ဒေၚ်ၚုၚ်။
      သမ္တီဒဵုချိုတ်၊ စိုတ်လ္ပကေဝ်ဇြုၚ်။ဖေက်အံၚ်ဇေယျ၊ညးတၠပိုၚ်ဍုၚ်။ လ္ၚဵုဂှ်ကွာ်တိုက်၊ ဍိုက်က္ၜၚ်ဍိုက်ဂၠုၚ်။ မန်ဒဴဗၟာ၊ ဂြိုပ်ဝါတိသၠုၚ်။ နွံမွဲဂလာန်၊ဥာဏ်ပ္သရုၚ်။စိုပ်သက္ကရာဇ်၊ပိုၚ်ကၞာတ်လဝ်ပ္ညုၚ်။လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ထ္ပက်စှော်စုတ်ကၠုၚ်။ (၁၁၇၀) ရးမန်ပိကၠာ၊ ဟံသာလ္ဂုၚ်။ ဗၟာယုတ်အဂွိုက်၊ ဂးမှကျိုက်ပဠုၚ်။ ဍေံဍိုက်ကအ်စိၚ်၊ ပသၟိၚ်ပိုၚ်ဍုၚ်။ ဍဵုဍိုက်မန်ပ္ညုၚ်၊ဒုၚ်ဒဝ်ဟွံမာန်။
        ဟွံမဲဂဗုတ်၊ ဂၠာဲစုတ်ဂလာန်။ သ္ၚိလံက်ခပဵု၊ ကဵုဒဏ်စုတ်ဒါန်။ ပ္ဍဲဍုၚ်ကြာရး၊ မ္ဒးက္တဴက္တာန်။ ဗၟာယုတ်အဂွိုက်၊ကျိုက်ပဠုၚ်သ္ပမာန်။ ဗက်ကၠောန်ဗၠေတ်ဗၠေတ်၊ ကေတ်ဇၞးကေတ်မာန်။ မန်ပိုယ်ၚုၚ်ၚ၊ ဘဝကျပၞာန်။တုပ်ညံၚ်ပၟတ်ဖဴ၊ ဂမ္တဴမ္တာန်။အရေဝ်ဂလာန်၊ သ္ၚိဌာန်ဂမြိၚ်။
           ဆမန်သှ်ေမံၚ်၊ ညံၚ်ဟွံဂွံယုတ်ဂၠိၚ်။ ဖေၚ်ပူက္ဍိုပ်ကၠာ၊ ပြာကတ်ဂွံမိၚ်။ အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်ဒှ်သၟိၚ်။ဂၞိန်မၞိဟ်ဗြဴကွေံ၊ ဍေံကဵုပူဂဵုကွိၚ်။ ဟိုတ်ဒှ်ဂၞိန်ဂး၊ ပိုဲဒးကေတ်ထၟိၚ်။မန်ပိုယ်ဂွံယုတ်၊ ဍေံစုတ်အသိၚ်။ ဒေါသလဟုက်၊ မုက်ဍေံညံၚ်ဂြိၚ်။ ဍေံဖျေံအမိၚ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ကီု။
        ညာတ်မၞိဟ်ဟွံကော်၊ ဍောတ်ဇၞော်ပဟီု။ ယဝ်မိၚ်ဒးမ္ဂး၊ထဗးထၞိက်ပ္ကီု။ တပ်ဒဏ်ကဵုဘဲ၊ ဂြဲကၠေၚ်တက်တ္ၚီု။ စန်ဇိုၚ်ကၠေၚ်တဲ၊ စဲပ္ဍဲတ္ၚဲကီု။ဆဂှ်ဟွံသေၚ်၊ တၟေၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုဗီု။ ဂလာန်ၜဴပါၚ်၊ လာၚ်မုက်လေဝ်ကီု။ လဳမုက်ရောၚ်ဂး၊ ပိုယ်ဒးဗက်ကီု။ညံၚ်ဂွံဟိဏ္ဏ၊ မညအိုတ်သီု။ ဍေံရောၚ်ပလီု၊ ကဵုပိုယ်ဟီုစုတ်။
      ကောန်ၚာ်တြုံဗြဴ၊ အာနုဘဴဂွံဟုတ်။ဂကူမန်ဂှ်၊ ဒှ်မၞိဟ်ဂွံယုတ်။ ဝေါဟာဥပဲါ၊ ကဵုကၞာဲဒးစုတ်။ ဍေံဗ္ဂေတ်ထောံပၠန်၊ပိပန်ဟွံသ္ကုတ်။ ဂကူပိုယ်ကၠာ၊ ပညာဂွံဆုတ်။ မိကောန်ၚာ်ဂး၊ဇံၚ်နးဍေံစုတ်။ သၠးသန္ဓိကောန်၊ မန်ပိုယ်ဂွံယုတ်။ ညံၚ်ကွိုန်ဂွံဟုတ်၊ ဇံၚ်နးစုတ်ညိ။
        ဍေံကဵုတက်မံၚ်၊ လ္တူဇံၚ်အဂ္ဂိ။ ဂလာန်ဂှ်ကၠာ၊ ခါဟွံစၟတ်ညိ။ ဗၟာယုတ်သ္ပဝဲ၊ ဍေံပျဲမတှ်၊ ပါၚ်ကှ်ဖိဖိ။ အိုတ်ဇိုၚ်တဲမာ၊ကၠာဟွံချိုတ်ညိ။ ကာလဒးဘဲ၊ ဒှ်ယဲဗျာဓိ။ ကောန်ဂၞဴဂှ်စိ၊ မိဂွံဆဵုကၠာ။
      ကောန်ၚာ်သၟတ်ပြဲ၊ လောန်မွဲအခါ။ ပိုယ်ဂကူမန်၊ယဝ်ကၠောန်ဇာတာ။ ညံၚ်ကၠိုက်လ္ၚၚ်ရ၊ ဟိဏ္ဏလောန်အာ။ဒုန်ဓလိၚ်ဇွ၊ ဂဗသေၚ်ဟာ။ ကဵုဂကူမန်၊ကၠောန်သ္ပဇာတာ။အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်မိစ္ဆာ။ပြဝေဏဳတၞမ်၊ ဝါဒိတမၠာ။သၠရိုတ်သၠတာ၊ ကၠောန်ဇာတာရ။
       ဗၟာယုတ်တအ်အဵု၊ ယဝ်ဍေံဆဵုပၠ။ လဟုက်ကဟောန်၊ကောန်သီုယာဲတ။စန်ဇိုၚ်တဲပ္ညဳ၊ ဖုံပၠဳမိက်ရ။ပၠေတ်အသုဘ၊ညံၚ်ဇွပသ။ပၠေဲစဲတ္ၚဲကၠာ၊ ကြာဂြိုပ်ဝါဗ္ၚ။ကၠာဟွံချိုတ်ညိ၊သှ်ေဇဳဝိတ။ တုဲဗလးဖျဴ၊ကြဴတပ်ဒဏ်ရ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်သၠုၚ်၊ကၠုၚ်ပိုၚ်ပိုယ်ပၠ။ ဍေံဓဇန်လောန်၊ ပျဲပိုယ်မည။ ညံၚ်လကိုဟ်,ကၠန်၊ ကုမ္ဘဏ်ယက္ခ။ ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ စိုတ်နာ်စိုတ်ကၠ။ ဂၠိုၚ်ကဵုပယျဲ၊ ပျဲပိုယ်မန်ရ။ ဂကူမန်အဴ၊ ဗွဲကြဴဂတ။ 
လၟုဟ်ပစ္စက်၊သွက်ရာမည။ မိၚ်လိၚ်ဝွံပၠန်၊ ပ္တန်လဝ်စိတ္တ။ ပၠံၚ်ဍုၚ်ဗက်အာဲ၊သၠာဲကဵုဇဳဝ။ ဒၞာဲချပ်ဒၞာဲဂွ၊ လ္ပဝိုတ်ဒညဟေၚ်။
             ဒးစှ်ေနူနန်၊ ကောန်ဗြဴယိုက်လေၚ်။ မိုၚ်သဝ်နာမ၊ ဗၟာရခေၚ်။ ဒဏ်ရာဇဝတ်၊ဇြဟတ်စိၚ်ဟေၚ်။ ကြောံကၠေၚ်ကျေဝ်ဂေါဝ်၊ ဗဵုလ္ၚောဝ်ဍိုက်ပေၚ်။ပ္ဍဲရးမည၊ သ္ပသၟိၚ်ဍေံပၠေၚ်။ ဍဵုဍိုက်ပိုယ်မန်၊ နန်ထဝ်ဒးလေၚ်။ ပွိုၚ်မွဲသၞာံကၠာ၊ အခါလဵုဟွံဝေၚ်။ ဍေံပၠေၚ်ပိုယ်ဟေၚ်၊ ဗွဲတၟေၚ်ပျဲပျာံ။
         ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ဂွံညာတ်ဍာံဍာံ။ အေက်ၜါသပ်ၜါ၊ ဟွံမှာဒှ်သၞာံ။ (၁၁၁၇) ကၠံလ္ၚီဠက်ကိဋ်၊အိုတ်မန်မွဲဂံါ။ဘဲသၟိၚ်ရာဇာဖေက်ဗၟာဗက်ဒံါ။ ဂွိၚ်ဂွိၚ်ယံၚ်ယံၚ်၊ ညံၚ်ကၞိဒးတာံ။ ပဲါဘဲယုတ်ဗၟာ၊ လုပ်ဒျူဒျာသ္ဍာံ။ သမ္တီလ္ပဝိုတ်၊ ဟိုတ်ဍေံပျဲပျာံ။ ဖေက်ဗၟာအိုတ်ရ၊ ကလုပ်ပါၚ်ကျာံ။ တုပ်ညံၚ်သာ်ဂှ်၊ သၟဟ်ကဵုပယျာံ။ဗွဲကြဴတုန်သ္အး၊ အတးၜက်သၞာံ။ လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ထပှ်စှော်ဒ္စံါ။(၁၁၇၈) သၟိၚ်ဒါဝန်သ္ဍာံ၊ နာမ်နာမအဴ။
     သီုဗိုလ်ပၞာန်ရ၊ ထဥဒှ်တဴ။ဇက်လုပ်ဒျူဒျာ၊ အဝဇ္ဇာထဴ။ယိုက်လဝ်ဇၞော်မာန်၊ ဝေၚ်ပၞာန်ဒှ်ဆဴ။ဍေံဗက်လုပ်ပၠန်၊ လီၜန်ဗက်နှဴ။ ပန်ဗာ်ဗက်ဗ္တိုက်၊ လိုက်ဍုၚ်သေံအဴ။ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ မိၚ်ညာတ်ကော်ခဴ။လ္ၚီမွဲကၠံဂှ်၊ ထပှ်ဣသုန်နှဴ။ (၁၁၇၅) ရးမန်ပိအဴ၊ က္တဴက္တာန်ရိၚ်က္တၚ်။ 
     ဥတုပိကီု၊ ကသီုကညၚ်။သြောံသ္ၚုခၞေဝ်သွ၊ ဖျုန်ကၚုဟ်က္ဍၚ်။ က္ဍၚ်ဇဳဒှ်ကၞောဝ်၊ ကၠောဝ်ဗျဵုတဟၚ်။ ဝတ်ဓမ္မတာ၊သံသာဍာ်ဂၚ်။ ဖျာတိုက်ကွဳပ္ညုၚ်၊ ဖျာဂၠုၚ်ဖျာက္ၜၚ်။ၚုဟ်မးအနဳ၊အိုတ်ဇၟာပ်ဇဳက္ဍၚ်။ ဒှ်ဂ္ညိဂ္ညောန်အဵု၊ အလဵုဍေံကၠောန်နၚ်။ ပ္တိုန်ၚုဟ်မးက္ဍၚ်၊ ကၠောန်နၚ်ဒကေဝ်နှဳ။
      ကၠောန်သၠဒကေဝ်၊ အလေဝ်ဍေံဟွံတီ။လောဘလောန်ကာဲ၊ဆာဲဥာဏ်အလီ။ ပၠောပ်သၠဒကေဝ်၊ ကေဝ်တုဲဍေံသီ။ ဟီုလဝ်အရေဝ်၊ၚုဟ်အလေဝ်နှီ။လျိုၚ်ညဳသတိုတ်၊တုပ်စိုတ်ဂြိုၚ်အီ။ ကၠောန်သ္ပသာ်ဂှ်၊ ဟွံဒှ်ဗၞိက်အလီ။ ပ္ဍဲကဵုရးမန်၊ ကမၠောန်ကၠံလ္ၚီ။ ကေတ်ကေတ်ကဵုနှီ၊ ဂွံတီတၟော်ရော်။
               ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ သမ္ၚာတ်စိုတ်ဇၞော်။ ထအုကမြဴ၊ စိုတ်ဂၠိုက်က္တဴသၞော်။ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ ဒှ်သၟိၚ်ပိုၚ်ဗော်။ စိုတ်ဍေံမ္ၚိုဟ်ကြံၚ်၊ ညံၚ်ဘုတ်ကလော်။ ဗၟာဗၟုဲနာံဗ္ဂဲ၊ ပျဲမန်ဂၠာဲကော်။ ဂွံတုဲဒဳဏာ၊ အကြာဂရော်။ နာမ်ကၞိဂှ်မန်၊ ဆီနန်တော်တော်။ကၠဗ္ဂဲရပ်ကိတ်၊သ္ၚာဲၚိတ်ကြော်ကြော်။ မန်ကဵုဗၟာရ၊ သၞကဝ်ညးကော်။ ယဝ်ရဒးတၟော်၊ တော်ညိတီတဴ။
         ကၞိကဵုဗ္ဂဲ၊ ဒှ်ဝဲထုဲနှဴ။ စိုပ်ကၠုၚ်ပၠန်သွံ၊ ဟွံလအ်ဗွဲကြဴ။လ္ၚီမွဲကၠံဂှ်၊ ထပှ်စှော်တြဴ။ (၁၁၇၆) ဒပ်မန်ဗၠးၜး၊ပၠန်ဂတးအဴ။ဒှ်ကလိုက်ကၟဵု၊ ကွဵုဍုၚ်တှ်ေကြဴ။ မံၚ်စံၚ်ဟွံမာန်၊ ဟိုတ်ဍုၚ်ကွာန်က္တဴ။ ထအုကမြဴ၊ စိုတ်ဂၠိုက်က္တဴသၞော်။
         နူတြိကုမ္ဘုၚ်၊ လ္ဂုၚ်ဍုၚ်ဇၞော်။ ထောံကၠေံကျာ်လေဝ်၊စေတဳဓါတ်သော်။ ပ္ၚောံလုပ်ဍုၚ်သေံ၊ တိတြေံဒှ်ဆော်။ ဒဴလုပ်ဗြိုဟ်ဗြိုဟ်၊ ပုဗ္ဗဒိုဟ်ဗၟော်။ ဍာ်ရမတ်တော်တော်၊ စိုတ်သၞော်ကတဴ။
        ဒှ်ဍိက်ညးကီု၊ လေၚ်သီုဂကူ။ ပိုယ်မန်ကွေံကြာန်၊ညံၚ်ပၞာန်အသူ။ ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်၊ ဗၠိုက်စှ်ေဖြဴဖြဴ။ဗၟာယုတ်တအ်ပၠန်၊ ပ္တန်ၚုဟ်မးအဴ။ မၞိက်ရတ်ဂကူ၊ ဝိပူရသာဲ။
      ဇာတိကုလ၊မညၜိုပ်ကၠာ။ မ္ဒးထောံလဝ်၊ နန်ထဝ်ဟံသာ။ ဍုၚ်ဗဂေါလီု၊ စွံဗီုဥပၟာ။ လ္ၚုလ္ၚန်ဒၟံၚ်၊ ညံၚ်ဂြိုပ်အၚ်လှာ။ဗၟာဗၟုဲစံၚ်ပၠေၚ်၊ ဒှ်ပ္တေၚ်သေၚ်ဟာ။ ဘာတူကျာ်ပိုတ်၊ မန်ချိုတ်ဟွံသာ။သှ်ေပ္တေၚ်သှ်ေချး၊သၟးသုသာန်ကၠာ။ ထောံဍုၚ်ထောံနန်၊ မန်တအ်ဒဴအာ။ ချပ်စိုပ်သိၚ်သာ၊ အခါယောၚ်ယာ။
     မန်ပိုယ်ဒးချိုတ်၊ ဟိုတ်နူဗၟုဲဗၟာ။ မဒးထောံလဝ်၊ နန်ထဝ်ဗၠဲဂွါ။ လီုဒၟံၚ်အပၠိတ်၊ ပေၚ်ဒ္စိတ်ဝါ။ သန္တာန်မန်တြေံ၊ ဍုၚ်သေံဒျူဒျာ။အာသ္ပနိဿာဲ၊ သ္ပရဲပြောဲဇွာ။ မန်ဒးယာံဓဇူ၊ဟိုတ်နူဗၟုဲဗၟာ။ ဘဲအဝိဇ္ဇာ၊ဂလာဗက်အာဲ။
        ဟိုတ်ဂွံတိုပ်လဝ်၊ ထးထဝ်ဂဵုဍာဲ။ ဣတ္ထဳရာဇာ၊ သ္ဂောံမြာဒှ်နာဲ။ ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဗၟာ၊ ဗၠဲဂွါရာၚ်ဆာဲ။ ဂလာသ္ပသၟိၚ်၊ သိုက်လှိၚ်ပိုန်အာဲ။ ပိုၚ်ရးနိဂီု၊ ဇူဒီုဒှ်နာဲ။ ဟံသာသဓီု၊ မတ်မလီုဆာဲ။ဍုၚ်မတ်တၟ၊ ဒေသဇၟာပ်ဒၞာဲ။ ဒယှ်လောန်ကာဲ၊ နာဲညးပိုၚ်တဴ။
       သ္ပတံနူဂှ်၊ ဍုၚ်မြဟ်ကွေံအဴ။ လအ်လလောန်သန်၊ဒတန်ဗွဲကြဴ။ဂလာမုက်ဗု၊ ညံၚ်ကၞုဲဗျုထဴ။ လ္ၚီမွဲကၠံသ္ဍာံ၊ကဵုဒ္စံါစှော်တြဴ။ (၁၁၈၆) သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ကၠုၚ်ခုတ်လဝ်အဴ။ဒဒှ်အိုတ်သီု၊ ဟီုတုဲအီစဴ။ စိုပ်ဍုၚ်တေံအဴ၊ မံၚ်တဴဒၞာဲဂှ်။
      ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ ဟီုကၞာတ်ဒဒှ်။ လ္ၚီမွဲကၠံသ္ဍာံ၊ဒ္စံါအဋ္ဌသၟဟ်။(၁၁၈၈) ပ္တန်မတ်မလီုရ၊ ဒေသဒဒှ်။လ္ၚီၜါကၠံပၠန်၊ ပန်စှော်ထပှ်။(၁၂၄၇) သၟိၚ်အၚ်ဝပ္ညဳ၊ ဒဳဗဝ်ဒယှ်။ ဍေံရပ်ဏာသ္ဍာံ၊ ပ္ဍဲကဵုသၞာံဂှ်။လ္ၚီပိကၠံပိ၊ ယုတ္တိဒဒှ်။ (၁၃၀၃) ကြုက်ဂျပါန်ဂှ်၊ ဒှ်သၟိၚ်ပိသၞာံ။
          ဍုၚ်ပိုယ်မန်ဝွံ၊ လ္ၚုလုံဒိုဟ်ဒ္စံါ၊ ညးတၞဟ်ပိုၚ်အဵု၊ ဒဵုကဵုလၟုဟ်ဍာံ။ သၟိၚ်ဗၟာဒှ်ဇၞော်၊ ပိုၚ်ဗော်သံက်စၞာံ။ မန်ပိုယ်ဒးကျ၊ကလုပ်ပါၚ်ကျာံ။ ဘဝဍိက်ပၠက်၊ ညးတက်ပျဲပျာံ။ သမ္တီလဝ်ရ၊ သ္ပလဝ်ပတ္တာံ။ ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ ပိုၚ်မန်ဍာံဍာံ။ ဘဝဍိက်ဂၠုဲ၊ထုဲလအ်ပယျာံ။ ဂကူပိုယ်မန်၊ လအ်လောန်ကဵုသၞာံ။ လ္ၚုလ္ၚန်သုန်ဂြာံ၊ ဟွံတီအိုတ်ဟာ။
        ယွံကလောမန်၊ တၠနန်ဟံသာ။ ဍုၚ်ွာန်ပိုယ်ဂှ်၊ ညးတၞဟ်ဂွံဏာ။ဗၟာတအ်ပိုယ်မန်၊ လအ်လောန်အခါ။ ပိုယ်ဒးဒုၚ်ပျဲ၊ဘဲညးတၞဟ်ကၠာ။ဂၠိုၚ်ဂိတုသၞာံ၊ ပယျာံအခါ။ လၟုဟ်ဂွံတီရ၊စိုတ်လ္ပသ္ပအ်သာ။ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး၊ နူဍိက်ညးကၠာ။ညံၚ်ဂွံဒှ်နာဲ၊ဂၠာဲဂစာန်အာ။ ညးကီုအဲကီု၊ပြီုလွဳပရာ။ဆီတၠဆီနာဲ၊ဝုတ်ဗၠာဲကညာ။ သမ္တီလ္ပမှာ၊ ချ်ဗ္စာညိ။ ဝၚ်နူအာဒိ၊ကေတ်ကၠာညိအဴ။
         
             ဝၚ်မန်အတိက် တုဲဆဝွံရအဴ။
            ✯           ✯           ✯          ✯
       ယၟုအ္စာကၞေဟ်➲မာံတောအ်✍✍✍

== တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁ ==

တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁

တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ? ဂလာန်ဝွံ အဲသၟာန်ရံၚ်ဇကုအဲသာ်ဝွံတုဲ အဲကလေၚ်ဂၠာဲရံၚ်သွဟ် သွက်ပုစ္ဆာ အဲကဵုအဲဂှ်တုန်၊ “ဟွံသေၚ်” အဲဓရိုက်က္ဍိုပ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး  သာ်လဵုဂွံဖန်ရော ကလေၚ်စမ်ၜတ်ရံၚ်ဗဟုသုတညာန် ပညာ ပရေၚ်ဆဵုဂဗဇကုပၠန်ရ။ အခန်ဝွံ ဗော်ပၠန်ဂတးရခေၚ်တအ်၊ ယူဒဗယူအိတ်သ်အေတအ်ဂှ် လညာတ်ညးတအ်ဂှ် ညး တအ်ဗတိုက်သအးတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာဟွံသေၚ်ရ။ ဆဂး ရခေၚ်တအ် ဒှ်ကၠုၚ်မံၚ်ပေဲါဗတိုက်ကဵုဗၟာတအ် ဇၞော်အိုတ်မွဲတုဲ သီုဒး ဒုၚ်ကေၚ်ထ္ၜုတ်ကၠုၚ်ယၟု နဒဒှ်ဂကောံပလီုပလာ် ကော် ထေဝ်ရဝ်ရေတ်ဏီရ။ အခိၚ်ညးတအ် ဒးဒုၚ်ထ္ၜုတ်ကော်သာ်ဂှ် တၠအ ဝဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဟေၚ် ဖျေံလဝ်သဂုတ်သွာတ်ဟွံသေၚ်၊ ဗွဲတၟေၚ် အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်၊ ရဲဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ်ကီု ၊ က္ဍိုပ် သကိုပ်ဗော်ဗၟာတၞဟ်ဟ်တအ်ကီု သီုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ကီုရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ် နွံပ္ဍဲကၠတ်ထဝ်တအ်လေဝ် မူပကဵုဟွံမာန်၊ တာဒၞာကဵုဟွံမာန်ရ။ အခိၚ်ဂှ် ကၠတ်ထဝ်တအ် ဖျေံလဝ်သဂုတ်သွာတ်ရောၚ် ဟီုမဂး ကၠးဂၠိုၚ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး ပိုဲသ္ပအဓိ ကဗ တိုက်မံၚ်တၠအဝဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာဂှ် သာ်လဵုဂုန်ဖဵုမဇၞော်ရော။ ရခေၚ်ကဵုဝတအ်ဂှ် ညးတအ်ဟွံစွံလဝ်စိုတ် ဗၟာတအ်ဂှ် နဒဒှ်သၞ ဒတန် ကဝ်ညးတအ်ရ။ ဂုန်ဖဵုဂကူညးတအ်နွံမဂး ပံၚ်အာတုဲ ဂုန်ဖဵု ဟွံမွဲမဂး ဟွံပံၚ်ရ။ ယဝ်ကဵုကၠုၚ်အန္တရာဲညးတအ်မဂး ညးတအ်စဵုဒၞာ ဒဵုအိုတ်လမျီုရ။ တ္ၚဲရ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် ဟွံကဵုအန္တရာဲကုညးတအ်မဂး တ္ၚဲဂှ် ညးတအ်ဟွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်သၞညးတအ်မွဲရ။ အေ အေတအ် ဟီုပတိတ်လဝ်ဂှ် အဟိန်ဗတိုက်ဂှ် ဒက်ပတန် မဒှ်ရ။ အခိၚ်လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူပေဲါဗတိုက်ကဵုဗၟာတအ်ဟွံမွဲဂှ်တုဲ ညးတအ် သ္ပအဓိကကဵုဒက်ပတန်အဝဵု ပမာညံၚ်ရဴ မလလောၚ်တရးတဴ အဝဵုညးတအ် ပ္ဍဲတိဍာ်ဍုၚ်ရခေၚ်ညးတအ်ဂှ်ရ။ လၟုဟ် ဝွံ အဝဵုဂကောံရခေၚ် မဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုအေအေတအ်ဂှ် တဴအာနူကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ် ညံၚ်ရဴကရေၚ်၊ ကချေၚ်တအ်ဏီရောၚ်။
ပ္ဍဲကာလဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်မၞိဟ်မွဲဂှ် ပတိုန်လဝ်ပ္ဍဲပတ်ညးတေံ စပ်ကဵုအဝဵုပိသာ်မတွံဂး “ကုတ်သၞောဝ်ဒန်သၞောဝ်၊ ခၞံသၞောဝ်၊ စဳရေၚ်ဂဗုတ်၊ အုပ်ဓုပ်” ပိပြကာဏံဂှ် ဒှ်အဓိကရောၚ်ဂး။ အဝဵုပိဏံ ဂွံစိုပ်ပ္ဍဲသကေံတဲပိုဲဂှ် သာ်လဵုပိုဲဒးကၠောန်သ္ပရော။ ဒးကဵုဥ ပမာမွဲမဂး ပ္ဍဲဇကု သြန်နွံကဵုပြကောတိကိုတ်မဂး ဗွဲအလဵုဇကု ဟီုဂး အဲဂှ် ဒှ်မဳလဳယာန်နာမွဲရောၚ်ဂွံရ။ ယဝ်ရနွံ ကဵုအ သၚ် ဃဲယံၚ်မဂး ဗွဲအလဵုဇကု ထ္ၜုတ်ဟီု အဲဂှ် ဗဳလဳယာန်နာမွဲရောၚ်မာန်ရ။ ဟွံပတှေ်မဂး ထ္ၜးကဵုဗီုညာတ်မာန်ရောၚ်။ ညး တၞဟ် တအ် သ္ပသမ္တီကဵုဒှ် ဟွံသ္ပကဵုဒှ် ဟွံဒှ်အဓိက၊ အဓိကဇေတ်တ်ဂှ် သြန်ဇကုနွံဍာံဍာံမဒှ်ရ။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီုရ ပ္ဍဲဇကု အဝဵုပိပြကာဏံ ညံၚ်ဂွံနွံဂၠိုၚ်ၚ်ဂှ် ဒးဂစာန်၊ ဇြဟတ်ပိဏံဂွံနွံဂၠိုၚ်ဂှ် ဇကုဒးဖျေံဗီုပြၚ်ရ။ အစောန်စရာဲဖျေံဗီုပြၚ်ဗၟံက်ရုပ်ရဴဇကုခိုဟ်မဂး ဒးဟီုစ အ လဵုအသဳဇကုခိုၚ်ကီု ခိုဟ်ကီုရ။ အဝဵုပိပြကာဏံ ရောဟ်ရေၚ်မံၚ်၊ ဟွံခိုဟ်ဆာဲဏီမဂး ဒးသၟိတ်ဂး အလဵုအသဳဇကု ရောဟ်ရေၚ် ဟွံခိုဟ်ဆာဲဏီရ။ 
ယဝ်ရဒးဟီုကဵုဥပမာမွဲမဂး ပ္ဍဲတိဍာ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတဴဂှ် ပရေၚ်အုပ်လဒမ်သၞောဝ်နွံဂၠိုၚ်မံၚ်ဟာ၊ ယဝ်ရနွံဂၠိုၚ်မဂး အဝဵုပိပြကာဂှ် ခိုဟ်ဟီုမာန်ရ။ ယဝ်ရအောန်မဂး အဝဵုဟွံဗျာပ်တရးဏီရောၚ်ဒးဟီုရ။ ရဲတန်တဴပ္ဍဲဗွိုၚ်တိဍာ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတအ် ဂွံကၠောန်ဂယိုၚ် အာလမျီု ၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်အမှုဂဗုတ်မဂး ညးတာလျိုၚ်တအ် စဳရေၚ်ကဵုဓဝ်ဝ်တြာတြာ၊ ဍုၚ်ကွာန်ညးတအ် မံၚ်တန် တဴဂှ်လေဝ် ကမၠတ်ဒမၠအောန်၊ ဂွံတိက်မံၚ်ၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်ယဲဘဲလေဝ် ညးတအ်ရံၚ်စံၚ်ကဵုပေၚ်ၚ်ရောၚ်မဂး အဝဵုပိ တန်ဂှ် ခိုၚ်မံၚ်ခိုဟ်မံၚ် ဗွဲယျေဘူယျ ဟီုမာန်ရ။ ဍေံဂွံဒှ်ကၠုၚ်သာ်ဝွံမာန်ဂှ် ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်ဖျေံတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာကၠာရောၚ် ဟီု ဟွံဂွံရ။ 
မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် အလဵုအသဳဟီုဂှ် ဒှ်ညးကေတ်အကံက်အခေါန်မွဲရ။ အကံက်ဂှ်ရ ဒးကလေၚ်ကၠောန်ပလေဝ်ဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။ ဌာ နအကံက်အခေါန်ညးတအ် ညံၚ်ဂွံခိုၚ်ဂၠိုၚ်ၚ်ဂှ် ဒးဂိုတ်ဂစာန်တုဲ သတ်ပၟဝ်ဇဝ်ပကဴဍေံဂှ် ညးတအ်ဒးကလေၚ်ပလေဝ်ဍုၚ်ကွာန် ညံၚ်ရဴလွဳလွတ်ဂဥုဲ၊ ပလေဝ်ဂၠံၚ်ဍာန်၊ လဟဵုပတိုန်ပရေၚ်ပညာ မပ္တံသာ်ဝွံရ။ ဌာနအကံက်အခေါန်ဟွံခိုၚ်မဂး ဍုၚ်လဵုမွဲ ကလိဂွံ အလဵုအသဳခိုဟ်ဟ်ဟွံမာန်ရ။ ဂွံဇနော်ပတိုန်အလဵုအသဳဂှ် ဒးဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုအကံက်ရောၚ်။ ဗွိုၚ်ကေတ်အကံက်မာန်တအ်ဂှ် ဒးဇနော်သၠဲပတိတ်ဍေံ ဒးပခိုၚ်ပတိုန်ဍေံ ဒးသၠုၚ်ပတိုန်အသိၚ်ဍေံ ဒးပခိုဟ်ပတိုန်နဲကဲဍေံရောၚ်။ 
မွဲလပါ်ဂှ် ဇကုကေတ်အကံက်၊ မွဲလပါ်ဂှ် ဇကုကေတ်လျိုၚ် ကုညးမကဵုအကံက်တအ်ဂှ်မဂး ဍေံဒှ်ကၠုၚ်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳရောၚ်။ ဟွံကေတ်အကံက်လေဝ် ဇနော်ပတိုန်အလဵုအသဳဟွံမာန်၊ ကေတ်အကံက်တုဲ ဟွံဒုၚ်လျိုၚ်ကဵုမၞိဟ်ကဵုအကံက်တအ်ဂှ်လေဝ် ဒတုံမံၚ်ညံၚ်မၞိဟ်ဂၠေံသြန်တုဲ ဟွံကလေၚ်လေဲကဵုရ။ မၞိဟ်ကဵုအကံက်တအ်ဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန်သီုဖအိုတ်မဒှ်ဂှ်တုဲ၊ မၞိဟ်သီုဖအိုတ် မတၞီလုပ်လၟိဟ်သီုမၞိဟ်ကၠောန်ကမၠောန်ပ္ဍဲအလဵုအသဳမဒှ်ဂှ်တုဲ အကြာကဵုကဵုကေတ်ၜါဏံ ညံၚ်ဂွံပြေပြံၚ်ဂှ် ဒှ်ဖျေံဗီုပြၚ်ရ။ ယဝ်ဒး ထ္ၜးဥပမာမွဲကြပ်ပ် ပ္ဍဲဗွိုၚ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိမဂး တၠကၠအ်သွဝ်တအ် တၠဆေၚ်ဖျာတအ်၊ ကမ္ပဏဳတအ်ဂှ် ဒးကဵုအကံက်ဂှ်တုဲ ဗီု လဵု ညးတအ်ဂွံကဵုအကံက်နကဵုနဲကဲဒးဒးရးရးကီု၊ ဂတာပ်ခေတ်ကီုဂှ် လပါ်ညးတာလျိုၚ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတအ် ဒးဖန်ဇန်ရ။ ၜိုတ်အဲ ဍဟောဝ်စိုပ်မဂး ညးတအ်အာဗက်ကေတ်ပ္ဍဲကၠအ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲဆေၚ်တၠဖျာတအ်သၟးဂၠိုၚ်တုဲ နကဵုလိက်ကဵုဗစိုပ်တၠဆေၚ်ဖျာ၊ တၠကၠအ်တအ်တုဲ ကဵုညးတအ်ဗစိုပ်နၚ်ဇရေၚ်ရုၚ်ဇကုဂှ် အောန်လောန်လေဝ်ဒှ်မာန်၊ ဟွံမွဲဏီလေဝ်ဒှ်မာန်ရ။ တၠကၠအ်တအ်ဂှ်၊ တၠဆေၚ်ဖျာတအ်ဂှ် စိုပ်အခိၚ်မဂး၊ ကလိဂွံလိက်အကံက်တုဲမဂး ညးတအ် ဒးအာကဵုပ္ဍဲရုၚ်တအ်ဂှ်ရ။ အခန်ဏံမွဲ ယဝ်ရ ဖျေံဗီုခိုဟ်ဟ်မဂး သြန်အကံက်တအ်ဂှ် ဂွံမံၚ်တၟာဂလိုၚ်ရ။ အခန်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဒးကေတ်တာလျိုၚ်စပ်ကဵုဂီုကၠီု အုပ်လဒမ် သၞောဝ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ် အာတ်မိက်တအ်ဂှ်တုဲ ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်ကဵုမာန်ကီုရ။
ဂလာန်အဲမပတိုန်ထ္ၜးသာ်ဝွံဂှ် ဗၞတ်ညိညဓဝ်ဟေၚ်ရ။ နကဵုဥပမာဍောတ်တ်မွဲရ။ ဍေံဒးဒှ်ထေက်ဂှ် ပညာစပ်ကဵုကေတ် အ ကံက်အခေါန်၊ လညာတ်မကေတ်လျိုၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် သၠဲလးဗျာပ်တရးလောန်ဂှ်တုဲ တန်တဴကဵုအဝယ်ဗွိုက်အလဵုအ သဳဂှ်တုဲ ဒးဖန်အာရောၚ်။ ဂွံလ္ၚတ်ကေတ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဗက်ဒုၚ်မံၚ်ဒါန် ပ္ဍဲဍုၚ်သေံကီု ဍုၚ်တၞဟ်ဟ်တအ်ကီုဂှ် ပရေံဟွံသေၚ်၊ ဆဂး ကမၠောန်အုပ်ဓုပ်အလဵုအသဳဟီုဂှ် ဒးသ္ပအဓိကကဵုမၞိဟ်မတန်တဴမံၚ်ပ္ဍဲတိဍာ်ဇကုဂှ်တုဲ၊ သယံဇာတမတိတ်နူတိဍာ်ဇ ကုတအ်ဂှ်လေဝ် ညံၚ်ဂွံဒှ်သြန်ဖအုံဇကုဂှ် ဒးပတိတ်ဇြဟတ်ကီုရ။ အဝဵုအုပ်ဓုပ်ဇကုခိုၚ်မဂး အလဵုအသဳဇက၊ု ဂကောံအလဵုအ သဳဇကုခိုၚ်ကၠုၚ်ရ။ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဂှ် အလဵုအသဳဟွံသေၚ် ၜိုန်ရခၠေဝ်မာန်ကီုလေဝ် ဆဂး ဍေံဒးဒှ်အလဵုအသဳဟေၚ်ရ။ ယဝ်ရ အလဵုအသဳဟွံသေၚ်မဂး ပိုဲဟီုဂကောံကမၠတ်ဒမၠမတာ၊ ဂကောံတံၚ်ဂြဲရပ်မၞိဟ်တုဲ အာတ်သြန်ဂးဟာ။ ဗီုပြၚ်ညးတအ် မဒက် ပတန်လဝ်ဂှ်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ ဗီုညးတအ်အုပ်ဓုပ်ကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ ရန်တၟံညးတအ်ကီုဂှ် ဍေံဒှ်မံၚ်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳရောၚ်။ ဌာနအုပ်ဓုပ်ညးတအ်၊ ပညာ၊ ထတ်ယုက်ညးတအ်၊ ကမၠောန်သ္ပစၞးဂကူမန်တုဲ မကၠောန်မံၚ်တအ်၊ ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်ညးတအ် သီုဖအိုတ်တအ်ဂှ် ဍေံသ္ပမံၚ်အဓိကကဵုဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲရောၚ်။ ဥပမာမွဲဂှ် ကောန်ဗော်မွဲမွဲဂှ် ယဝ်ရဟွံပေၚ်စိုတ်တုဲ အာထံက် ၜံၚ်ကဵုသၞမဂး အာပအပ်ဇကုရဂွံမာန်၊ ကေတ်ဏာလွဟ်ဟွံဂွံရောၚ်၊ လွဟ်ဂှ် လွဟ်ညးဍုၚ်ကွာန်ရောၚ် သာ်ဝွံ ညးတအ်ဒုၚ် ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလကပ်ယဲဝွံဂှ်လေဝ် ဌာနထတ်ယုက်ညးတအ် ပံၚ်ဗစပ်ကဵုဂကောံအလဵုအသဳဍုၚ် သ အာၚ်တအ်ကီု၊ ယူအေန်ကီုတုဲ ချဳဒရာၚ်မံၚ်ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်အိုတ်ရ။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ဌာနပညာညးတအ်လေဝ် ပံၚ်ဗစပ် ကဵုယူအေန်ကီု၊ အလဵုအသဳဍုၚ်သအာၚ်တအ်ကီုတုဲ ချဳဒရာၚ်မံၚ်အိုတ်ရ။ ကမၠောန်တအ်ဝွံ ဒှ်ကမၠောန်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳမွဲဟီု မာန်ရောၚ်။
ပ္ဍဲအရာပိုဲပတန်အဝဵုဂကူပိုဲဂှ် သၞကဵုမိတ်ၜါသာ်ဏံ ပိုဲဒးပါ်ဒးရ။ သၞလၟိုန်လေဝ်ဟွံမွဲ မိတ်လၟိုန်လေဝ်ဟွံမွဲ၊ အဓိကဂှ် ဂုန်ဖဵုဂကူ ဟေၚ်ရ။ ဂကူဗၟာဂှ် သၞပိုဲလၟိုန်ဟွံသေၚ် မိတ်ပိုဲလၟိုန်လေဝ်ဟွံသေၚ်ရ။ အခိၚ်ဂုန်ဖဵုဂကူနွံဂှ် ဒှ်မိတ်တုဲ အခိၚ်ဟွံမွဲဂှ် ဒှ်သၞလေဝ် ဒှ်မာန်ရ။ သၞဗွဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ်နွံ၊ သၞဗွဲပရေၚ်ပၞာန်လေဝ်နွံပၠန်ရ။ အခိၚ်လၟုဟ်ဏံ ပိုဲပတန်အဝဵုဂကူပိုဲမဂး ပိုဲဒးသ္ပတိုၚ် ကဵုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဟေၚ်ရ။ ဆဂး လညာတ်တအ်ဂှ် တၞဟ်ဟ်သာ်နွံမာန်ရောၚ်။ ယဝ်ရဒးလုပ်ပေဲါဗတိုက်ပ္ဍဲပါလဳမာန် ပမာညံၚ်ရဴ မတုဲကၠုၚ်တေံမဂး ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ပ္ဍဲဂှ် ဒှ်အဓိကရောၚ်ဟီုမာန်ရ။ ဂကူဗၟာဂှ် ဒှ်သၞအဓိကပိုဲလၟိုန်ဟွံသေၚ်၊ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ ဂကူ တၞဟ်ဟ်တအ် ညံၚ်ရဴကရေၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်သၞမုက်ဂၞန်မွဲမာန်တဴကီုရောၚ်။ ဆဂး တန်တဴကဵုအကာဲအရာတုဲ ဒးဟီုဂးအာရောၚ်။ ပိုဲရံၚ်အာဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန်မဂး ကိုပ်ကၠာတေံ ၜိုန်ရဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် ဟွံဒှ်သၞကီုလေဝ် လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တုဲ ဒှ်အာသၞမုက်ဂၞန်မွဲညးသကအ်အိုတ်ရ။ 
ပ္ဍဲအရာပိုဲပတဝ်က္ဍိုပ်ကဵုဂကူပိုဲ ဒက်ပတန်အဝဵုပိတန် ဍေံမဒှ်လက်သန်အလဵုအသဳဂကူမွဲမွဲဂှ် လွဟ်လေဝ်ဒးနွံပ္ဍဲတဲ၊ ပေဲါဗတိုက် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပ္ဍဲပါလဳမာန်လေဝ် ဒးကော်ဆဴအာရောၚ်။ ပ္ဍဲကဵုလညာတ်တၠဂုန်အစာရာဝိက မဟီုသောၚ်ကလးလဝ် မဟွံ လအ်ကၠုၚ်ဏံဂှ် ဗီုပြၚ်ဒပ်ပၞာန် ကေုာံ အုပ်ဓုပ်ကရေၚ်တအ်ဂှ် ဍေံဒှ်မံၚ်အန္တရာဲကဵုဂကူပိုဲအနာဂတ်ဇၞော်ဇၞော်ရောၚ်။ ပဝ်လ ဇြဳဂကူ ကရေၚ်ညးတအ်လေဝ် ကၠေဟ်မံၚ်ကဵုပိုဲတအ်ရ။ တိဍာ်အုပ်ဓုပ်ပိုဲကဵုညးတအ်လေဝ် ထပ်မံၚ်ညးသကအ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ညး တအ်ကဵုပိုဲဂှ် သွက်ဂွံဒှ်သၞဇၞော်ဇၞော်နွံတဴဏီရ။ တိဍာ်ဍုၚ်မန်ပိုဲဂှ် ညးတအ်သ္ပလဝ်တိဍာ်ညးတအ် ကြပ်အိုတ်မံၚ်ဂှ်တုဲ အနာ ဂတ်ဏံ ပဲါဟွံဗၠး ဍေံဒးဒှ်သၞညးသကအ်မာန်ရောၚ်။ ဇြဟတ်ပၠန်ဂတး ကေုာံ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ညးတအ်ကီု ဇြဟတ်တၞဟ်ဟ် တအ်ကီုလေဝ် ဍေံတဴမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဏီရ။ စပ်ကဵုကိစ္စဏံဂှ် အလဵုဇကုအစာဟံသာ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိလေဝ် ဟီုပတိတ်မံၚ်ဓဝိၚ် ညးတအ် ဟွံလအ်ဟွံလအ်ကီုရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ လညာတ်မဂး တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာသရိုဟ်စှေ်မဂး ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဂှ် ဒးကလေၚ်ကူချပ်သ္ၚဳဂၠိပ်ရောၚ်။ အဝဵုပိုဲ အလဵု အသဳပိုဲ တိဍာ်အုပ်ဓုပ်ပိုဲ တ္ၚဲရစိုပ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲသကေမ်တဲပိုဲတုဲ ပိုဲပစူအလာံပိုဲ ပ္ဍဲကရောံဍုၚ်ဗော်သွးဂၠးတိမာန်မဂး တ္ၚဲဂှ်မဂး ပိုဲဟီုစ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ရောၚ်။ ဒှ်တ္ၚဲနွံကဵုစရာဲကျာ်သြဳပိုဲ ပ္ဍဲလိုက်ဝွံရောၚ်။ အကြာဏံ အန္တရာဲခက်ခုဲဆိုအ်ဗတအ်ဂှ် နကဵုကောန်ဂ ကူပိုဲသီုဖအိုတ် ဒးတဝ်စၞေဟ်ပြိုၚ်ပကာန်အာရောၚ်။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၁:၂၃၊ ၇ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဝၚ်အံၚ်ဇေယျအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဗမာချိုတ် ==

ဝၚ်အံၚ်ဇေယျအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဗမာချိုတ်

 အဃောဍုၚ်မန်ဆီပါ်ဍာ်ဇွောဝ် ပၟတ်ကဵုယက်ဂၠု ထအုတမ္ညဝ်ယာံတသဝ် ရိုဟ်ရေၚ်ကေုာံညးမွဲကဵုမွဲ (မန်သှေ်အကြာ ဂြိပ်ဂၞိၚ်)ဂှ် ဂၠာဲဒၟံၚ်ညးပၠန်ဂတးကဵု ဗမာအံၚ်ဇေယျလေဝ်ဟီုစဂွံရ။ မၞိဟ်ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ကဵု မၞိဟ်ဒးဒုၚ်ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ဂှ် တ္ၚဲလဵုဟွံရုဲ (ဂစေံဝိုၚ်ဒၞက်၊ ဒၞက်ဟွံဝိုတ်ဂစေံ) ဒးပၠန်တဲကလေၚ်ကွိုက်တွဵုရ။ ဒးကလေၚ်ဗက်တမ်တွဵုရ။ သိၚ်သာကဵုဒဒိုခ်ဂကူ မန်ကီု၊ စိုတ်ဂိကဵုဂကူဗမာကီု ဂွံအခေါၚ်ခိုဟ် အခါပြဲ ဂၠာဲရဲကောန်သ္ဂံၚ်တုဲ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်တၠညးဗညာစိၚ် ကၠတ်ကၠောန်တိုန်ကမၠောန်ပၠန်ဂတး ကဵုဂကူဗမာတအ်ရ။ သၠးလမျီုသွက်ဂကူရောၚ်ဂှ်  ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ် တုဲတုဲရ။ 


             နနဲပၞုက် နနဲဓလုက်ကၠတ်ကၠောန်ကၠတ်ပ္ကောံကောန်သ္ဂံၚ်တုဲ မၞိဟ်ပတှေ်ဇကု ချိုတ်မွဲက္တုိုၚ် - ဂျိုၚ်မွဲစွံဂှ် စန္ဒက် လဝ်ကၟောန်န်ရ။ ချဳဒရာၚ်အပ္ဍဲလေဝ် ချဳဒရာၚ်သ္ၚိတ်တ်ရ။ သၟိၚ်ဗမာအံၚ်ဇေယျလေဝ် ဟွံဗလးမတ်ရ။ ပရိုၚ်ဗညာစိၚ်တအ် မံက်ပြာကတ်တိုန်က္ဍၚ် ကောန်ဍုၚ်မန်တအ် ဒှ်ဒဒိုခ်က္ဍၚ်ရ။ မိၚ်ရိုၚ်တၟေၚ် ဗက်ရပ်ဗက်ကၠေၚ်ဒက်ဇုက် ဒုၚ်ၜုၚ်တက်ထပက်ဗာ်ဂစိုတ်မံၚ် မၞိဟ်ဟွံမွဲကဵုဒုဟ်ဒဏ်တအ်လေဝ် ဍေံစောဲစုတ် ဒုဟ်တုဲ ဒးလေၚ်ဆောံဟွံမွဲကဵုလၟိဟ်ဂၞန်ရ။ အခိၚ်ဂှ်မ္ဂး မန်ပိုဲနွံမံၚ်သၟဝ်တဲဍေံဂှ် ညံၚ်ဂၠဴဖေက်ကၠ၊ ကၚ္ၚုဲဖေက်ဇာ၊ စာၚ်အဒါဖေက်ပၞောဟ်၊ ကၞိဖေက်ဗ္ဂဲဂှ်ကီု ဖေက်ဗမာအံၚ်ဇေယျ သေပ်ထဍေပ် ခြေပ်ဟွံဂံၚ်ဗြုမွဲတုဲ ညံၚ်ရဴကဟွံမွဲ ကဵုဍာ် ဂြက်က္ဍန်အိုတ်အစောန်ရ။


            ပ္ဍဲပွိုၚ်ၜါစှော်သၞာံ မပေၚ်ဂှ်ဟေၚ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်ဗညာစိၚ်စၞေဟ်ပလန် ပၠန်ဂတးကဵုဗမာသ္ဂးလဝ်ရ။ ဂကူမန်ပိုဲဒးမံၚ်သၟဝ်တဲ ဂကူဗမာ ဒှ်ဘဝဍိက်ဗမာ ဗၞတ်ၜါစှော်သၞာံတုဲဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၁၂၁ - အလဵုဇကု အံၚ်ဇေယျ ယိုက်ပၞာန်ဇၞော်တုဲ တိုန်ဗ္တိုက်ဍုၚ်ဒျူဒျာဇၚ်မာဲတေံရ။ စံၚ်ဍုၚ်စံၚ်ကွာန် သၠာတ်ဒှ်ဝါဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ကျာ်ပဋိမာရုပ် ကျာ်စေတဳနွံအပ္ဍဲအကြာဂှ်လေဝ် ဗက်ဗာ်ဗက်စံၚ် တက်သရိုဟ်ပလီုထောံအိုတ်ရ။ စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ် ဂွံညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ပၞာန်သေံဒျူဒျာဇၚ်မာဲ ကြာပ်ဗ္တိုက်ပန်ဗာ် အံၚ်ဇေယျတုဲ ချိုတ်အာပ္ဍဲကွာန်သေံ ကွာန်မဳ ချံက်(မန်ဍုၚ်သေံကော် ကွာန်ဗမာချိုတ်)ဂှ်ရ။ ဇွအံၚ်ဇေယျဂှ် ကောန်ပၞာန်ဍေံ လုပ်ပၠံၚ်ဂွံတုဲ ဖျဴဗစိုပ်ဍုၚ်မုဟ်တၟအ် နူဂှ် ဖ္ဍိုက်ဖျဴဏာကဵုဖံၚ် အာစံၚ်တိုပ်ထောံ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗြဴကၟာဲ ဒၞာဲအံၚ်ဇေယျ တိုပ်သုက်တေံရောၚ်။


            ထ်ၜးလဝ်ပ္ဍဲဝၚ်ဗညာစိၚ်ဂှ် 

ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၂၄ (ဨကရာဇ်ပၞာန်ဗမာအံၚ်ဇေယျ သီဂွံဍုၚ်မန်ဗဂေါဟံသာဝတဳ နကဵုလွဟ်သေဏာတ်ဗွဲမ ဓဇန်ဂှ် ပိုၚ်လဝ်ဍုၚ်ပိုဲ ဂွံမသုန်သၞာံ) တၠညးသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် သေနာပတိဗျူဟာ-ဂှ်ကီု၊ တၠစိၚ်လ္ၚီ၊ သၟိၚ်သတ်ဗြဴ၊ ဃံၚ်ဝါခရူကီု၊ တၠညးဒါဂြာၚ်ကီု လုပ်ဇူပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်ဒျူဒျာ -ရတနကောသိန္ဒ ဍုၚ်ဓနၜူရဳ၊ ကော်ခဴစလၟုဟ် &quot;ဍုၚ်ၜၚ် ကံက်&quot;ရ။ သ္ကိုပ်ပၞာန်မန်သၟိၚ်ဗညာစိၚ် လုပ်ဇူပ္ဍဲဍုၚ်သေံတေံတုဲ ပကောံဗဵုလဗးပၞာန်မန်ကီု၊ ပၞာန်သေံကီု သီုၜါတၠ (ပၞာန်ၜါဒပ်) ဂှ် ကလေၚ်ပၠန်ဂတးဗ္တိုက်ကဵုပၞာန်ဗမာ မွဲဝါပၠန်ရ။ နကဵုလွဟ်ဇၞော်ဍောတ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ဇက်ဂၠောဲတိတ်ကၠုၚ်နူဍုၚ်သေံဒျူဒျာ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗမာအံၚ်ဇေယျ ဇက်ဂၠောဲတိုန်အာဗတိုက်ဍုၚ်သေံရ။


            အဃောဆိုၚ်မုခ်ပ္ဍဲဂၠံၚ်တရဴမွဲဒၞာဲ ဗ္ဒာဲကွာန်သေံဂှ် ဗမာအံၚ်ဇေယျ ဒးဗၞုဟ်ပ္ဍဲပါၚ်ကၞက် သ္ကိုပ်ပၞာန်မန်ဗညာ စိၚ် ထပက်ကဵုလွဟ်တဲတုဲ၊ လမျီုဒးအိုတ် ဒးချိုတ်အာဟေၚ် ဒးကလေၚ်စဴကၠုၚ် ဍုၚ်ဗမာဏအ်ရောၚ်။ ဒၞာဲကွာန်သေံ - ဗမာအံၚ်ဇေယျချိုတ်ဂှ် မန်တအ်ကော်ခဴစကၠုၚ် (ကွာန်ဗမာချို်တ်)လအ်လဂၠိၚ်သ္ၚောဲ ဗွဲကြဴဏအ် ရမျာၚ်ပြံၚ်အာ (ကွာန်မာချံက် - ကွာန်ကၟာချံက်- ကွာန်မာဲချံက်) ပံက်ဗရုယောၚ်ယာစဵုကဵုလၟုဟ်ရောၚ်။


            က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန် တၠညးဗညာစိၚ် ကဵုကောန်သ္ဂံၚ်ဆီဨကရာဇ် မွဲဂကောံဂှ်၊ ရပ်ကေတ်ဗၞုဟ်ဇြၚ်တုဲ က္လေၚ် တဝ်စၞေဟ်ပၠန်ဂတးကဵု ဂကူဗမာတအ်ရ။ သၟိၚ်ဗမာအံၚ်ဇေယျဟွံမွဲတုဲ ကောန်ညးမၞုံယၟု တၠစိၚ်ဗ္တာၚ်&quot;သေန်ဖျူယှေန်&quot;ပိုၚ်ဍုၚ်ဗဂေါ ပစၞးမအံက်ဇကုတုဲ သ္ပပ္တံနူသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၂၅-သၞာံဂှ် ဒုၚ်ယၟုတၠစိၚ် ဗ္တာၚ်ရ။ ပ္ဍဲလက်ထက်အံၚ်ဇေယျ ကဵုကောန်ညးဂှ်ဟေၚ် ဒှ်လက်ထက်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန် တၠညးဗညာစိၚ် ကဵုကောန် သ္ဂံၚ်ဆီနာဲဂမၠိုၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုဝါကီုရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ပ္ဍဲဂြိုပ်စွံဗဒိုပ်တုဲ သ်အးကြဴကြာတ်ကမၠက်ထောံဂကူဗမာလေဝ် ကၠောန်ကၠုၚ်ရ။ ဆဂး  ဟွံအံၚ်ဇၞးတုဲ ကောန်မန်သှ်ေမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်သေံတေံဂှ်လေဝ် ကလေၚ်ဂြိပ်တိတ်ကၠုၚ်ၜါဝါဂှ် ဒှ်အလန် ဒ္စာံကဵုဒ္စိတ် ရ။ လၟိဟ်မၞိဟ်မပါတိတ်ကၠုၚ်ကရောံဂှ် ပိဠက်ကဵုပိလ္ၚီပြၚ်ၚ် ပံၚ်ထောံသီုအလန်တုဲတုဲကၠုၚ်တေံ သီုဒ္စိတ်အလန်မ္ဂး ကောန်မန်ဒဴလုပ်ဍုၚ်သေံ ဗၞတ်ဒ္စိတ်ဝါဂှ် မွဲကိုဋ်ဍောတ်ကီုရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၁:၂၈၊ ၇ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ခိၚ်ပေဲါရုဲမာဲ ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၈၊ တ္ၚဲစန် ==

အခိၚ်ပေဲါရုဲမာဲ ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၈၊ တ္ၚဲစန်

 “တၠပညာမန်ဂမၠိုၚ် လညာတ်တုပ်မံၚ်ကဵုအစာလိက်ဏံဖအိုတ်ရတှေ် လ္ပစၟဳအခေါၚ်ဗၠးၜးရ။” (Win Bo)
“ယဝ်ခါရလညာတ်ဏံဒးမံၚ်တှေ် မန်ပိုဲ ဗတိုက်မံၚ်ကဵုပၞာန်ဗၟာပွိုၚ်(၇၀)သၞာံပြၚ်ဂှ် အဓိပဲါဍေံဟွံမွဲရ။” (Banyarsoe Saimon)
 
လညာတ်အဲမချူပတိုန်ထ္ၜးလဝ်“တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ” ပ္ဍဲ ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁” နကဵုက္ဍိုပ်သာ်ဝွံဂှ် ညးတအ်ညးၜါတၠ နာဲဝေန်ဗိုဝ်ကဵု ဗညာသဵု သာဲမန် ဟီုခၠေဝ်ပါ်ပဲါသ္ၚဳဂၠိပ်နၚ်လညာတ်ညးတအ် ဗွဲလ တူတေံဂှ်တုဲ ပိုဲၜတ်ကၞာတ် လညာတ်ကီု ပရေၚ်ဆဵုဂဗကီုတုဲ ဆက်သဳကၠဳပါ်ပဲါအာထေက်ရောၚ် ညာတ်ကေတ်တုဲ လိက်ပ ရေၚ်လညာတ်ဏံ မဒးထပ်ကလေၚ်ချူဏာလဝ်ရ။ ပ္ဍဲအရာဝွံ ဗွဲကိုပ်ကၠာ မိက်ဂွံဟီုဏာဂှ် ညးတအ်ဗၠေတ် အဲဒး သာ်ဝွံ ပၠုပ်စိုတ်တုဲ ချူဟွံသေၚ်ရ။ လတူလညာတ်မပါ်ခြာတအ်ဂှ် ပိုဲပတိုန်ထ္ၜးတၚ်နၚ်တုဲ ပါ်ပရအ်လညာတ်တုဲ ညးမဗှ်လိက်တအ် ဒးပါ်ပဲါကေတ်ရ။ ပ္ဍဲသဘၚ်ပေဲါမွဲမွဲလေဝ် ဆေၚ်ဍာ်ၜဴညးခိုဟ်၊ ဆေၚ်လဵုခၞာညးခိုဟ်၊ ဆေၚ်ပုၚ်ညးခိုဟ် သာ်ဝွံ ပတိုန်သာၚ် ဗုက်တုဲ ပစူပတိုန်မလိက်ဆေၚ်အိုတ်ရ။ မၞိဟ်ဗဵုပေဲါ ကြေဝ်ပ္ဍဲပေဲါတအ်ဂှ် ဆေၚ်ဇကုဒးစိုတ်ဂှ် လုပ်ဂဇံရာန်စ သီုလဟိၚ်စိုတ် မာန်ရ။ လညာတ်ဟီုဂှ် ညးမွဲကဵုမွဲ ကာလလဵုဟွံတုပ်ညးသကအ်ပေၚ်ၚ်ရ။ ကာလလဆောဝ်တုပ်ညိည၊ ကာလလ္ဆောဝ် တုပ် ဂၠိုၚ် သာ်ဝွံ နွံအဆံၚ်အဆံၚ်အိုတ်ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲအကြာပိုဲ ယေန်သၞာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် မသဳကၠဳလှာဲဂတးလညာတ်ညးသကအ် ကျေဝ်ဝ်ဂေါဝ်ဝ်ဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်မဂး နွံကဵုသိက္ခာကဵုဂကူပိုဲရ။ လညာတ်ဗၠေတ်ဒးဂှ် ဟွံမိက်သ္ပအဓိကတုဲ ဂုန်ဖဵုကောန်ဂကူနွံဟွံမွဲဂှ် ဟေၚ် မိက်ဂွံသ္ပအဓိကရောၚ်။
အခိၚ်ကာလဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဂွံအဝဵုပွိုၚ်မသုန်သၞာံဂှ် ညးတအ်ဂှ် အန္တရာဲဇၞော်နူကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာဏီ သာ်ဝွံ လညာတ်တၟိတၟိမွဲ မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်အကြာပိုဲတအ်ရ။ ဖိဒ္ဒရာဂှ် ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် က္ဍိုက်ပ်တုဲ ဒးဗၟံက်ရုပ်ရဴရောၚ်၊ ပတှေ်ဗၟာတအ်ဟွံဂွံရောၚ် လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တၟိ မဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပရေၚ်ဆဵုဂဗ ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ပေဲါရုဲမာဲက္ဍၚ် ကတဵုဒှ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲအကြာဗွိုၚ်ပရေၚ်ဍုၚ် ကွာန်ဂကူမန်ပိုဲတအ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ဏံ လၟုဟ်ကလေၚ်ဟောံပၠိုတ်အာရ။ မူဟိုတ်လညာတ်တံဏံ ဂွံမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ရော ပိုဲပိုက်တမ်ဂၠာဲရိုဟ်ဂှ် တၚ်နၚ်နာနာသာ် မံက်ဂတဝ်တိတ်ကၠုၚ်မာန်ရ။ အခိၚ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဒှ်မံၚ်ဗော်ဒစဵုဒစးတေံ လ ညာတ်တအ်ဏအ် ဟွံမံက်ကၠုၚ်တုဲ အခိၚ်ညးတအ် ဂွံအဝဵုရောၚ်မံက်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ပိုဲဒးကလေၚ်ဗစာရဏာရောၚ်။ ဂလာန် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် မဟီုပတိတ်လဝ် ပ္ဍဲအကြာမသုန်သၞာံဝွံ ပိုဲကလေၚ်သ္ၚဳဂၠိပ်ဖအိုတ်ရောၚ် ယဝ်ဒှ်မဂးလေဝ် ပိုဲကဵုသွဟ်ကၠးကၠးမာန်ဂၠိုၚ်ရ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲခေတ်အေန်အေဝ်ဒဳ တိုန်ဂွံအဝဵုဂှ် မၞိဟ်၊ ပူဂဵု ပိုဲဂကူမန်တအ် က္ဍုဟ်မၠေံဂၠိုၚ်အိုတ် ဟီုဂှ် ညးဂှ်ရော ယဝ်ရသၟာန်မဂး ဗွဲမဂၠိုၚ် ဟီုသွဟ် (မိကောန်ဆာန် ) သာ်ဝွံမာန်ရောၚ်။ ပ္ဍဲမွဲအယုက်ပိုဲဏံ ကောန်ဂကူမန်တအ် ဗီုက္ဍုဟ်မၠေံမိ ကောန်ဆာန်ဂှ် ဟွံကေၚ်ဆဵုမွဲလှေ်ရ။ မိကောန်ဆာန်ဂှ်ညးဂှ်ရော ဒၞာဲဏံ ဟွံမိက်ဆက်သၟာန်အာရ။ မူဟိုတ်ဂွံက္ဍုဟ်မၠေံညးဂၠိုၚ်ရော သာ်ဝွံလေဝ် ဟွံမိက်ဆက်သဳကၠဳအာရ။ 
တၚ်နၚ်ဗွဲသၟဝ်တေံ ပိုဲသဳကၠဳပတို်န်ထ္ၜးမဂး ခိုဟ်ရောၚ်။
(၁) ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ အလဵုဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ အာစိုပ်ဂတမုက်ရုၚ်ဂလုတ်ဂၠးတိတုဲ စဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာရ။ ယဝ်ရညးဟွံစဵုဒၞာ အာဟီုခၠေဝ်သှ်မဂး အခိၚ်ဂှ် သကိုပ်ပၞာန်မေန်အံၚ်လှာၚ်တအ် ဒတုံဇြဟ်ဗၚ်မာန်ရောၚ် ပိုဲတအ် ညာတ်ကေတ်လဝ်သာ် ဂှ်အိုတ်ရ။ အခိၚ်ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန် ညံၚ်ယာက္ဍိုပ်ဟွံဂွံမာန်ဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ဟွံဗတိုက်ရောၚ်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။ ကောန်ပၞာန်ဗၟာညး ဟွံကလိလောန်လဝ်ဒုဟ် မပ္တံပလီုကောန်သမ္ဘာ ကေုာံ ပြိုက်ဂစိုတ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ဟီုစဵုဒၞာပၠန်ရ။ ဂလာန်အံၚ်ဆာန်စုကျဳမဟီုခၠေဝ်ပလန်လဝ် ပ္ဍဲအာၚ်သဳဂျေတအ်ဂှ် ယဝ်ရပိုဲကလေၚ်လ္ၚတ်ရံၚ်မဂး ဗၞတ်ဂလိုၚ်လဵုညး ဆာန်မံၚ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ မဒှ်ဒပ်ပၞာန်အပါညးမထ္ၜုတ်လဝ်ဂှ်မဂး တီကၠိုဟ်ကေတ်မာန်ရ။ ဟိုတ်နူညးဟီုစဵုဒၞာဒပ်ပၞာန်ဗၟာ မကြမ် ကြရုန်မဵုဂှ်တုဲ အလုံညးလိုက်မွဲ မေတ္တာပ္ဍုၚ်ကၠုၚ်လတူညးတုဲ ကလေၚ်သီကေတ်ထောံ တဆိပ်ကြာနာနာ မဇိုန်ဏှၚ် လဝ်ကုညးအိုတ်ဏီရ။ ဒဒှ်ဗီုဏံ ပ္ဍဲလိုက်ဂၠးတိပိုဲဏံ ကြပ်ဟွံဆဵုမံၚ်ရ။ ဒုၚ်က္ဍုဟ်ကဵုဗော်သွးဂၠးတိတုဲ ညးစဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဗီုဏံ ဍေံကတဵုဒှ်ကၠုၚ်မာန်ရောၚ် ပိုဲတအ်ဟွံထေၚ်စှေ်စိုတ်အိုတ်ရ။ လၟုဟ်ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်ဒပ်ပၞာန်ဂှ်ပၠန်မဂး ပိုဲကဵုညး ညံၚ် ကဵုဒစဵုဒစးမံၚ်ဇၞော်ဇၞော်ရ။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ ညးကလေၚ်ကလိဂွံအဝဵုပၠန်မဂး ညးဟွံဟီုစဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာညးရပုဟ်ဂှ် ဂံၚ်ဟီုဟာ။
ဗီုပိုဲက္ဍုဟ်မၠေံဒပ်ပၞာန်ဗၟာအိုတ်အစောန်ဂှ် ညးဟွံက္ဍုဟ်ညိညတုဲ ဆာန်မံၚ်အိုတ်အစောန်ရောၚ်ဂှ် ၜတ်ကၞာတ်မာန်ရ။ အလဵုဇ ကုညး အာခၠေဝ်သှ်မာန်ရောၚ် အခိၚ်ဂှ်ဂှ် မၞိဟ်ပတှေ်ကေတ်အောန်ကွေံကွေံရ။ အခိၚ်ညးအာခၠေဝ်သှ်ဂဗုတ်ဂှ် က္ဍိုပ်သ ကိုပ် ဂကူဗၟာတအ် ညာတ်ဒုဟ်အောန်ကွေံကွေံရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်လေဝ် ကဟဳမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ဂလာတအ်ဂှ် ကောန်ဍုၚ် အရၚ်ဟွံသေၚ် သာ်ဝွံစွံလဝ်စိုတ်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ပရေံမံၚ်ဂလိုၚ်ဂှ်လေဝ် အခိၚ်ဂှ် မူဟိုတ်ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် ဟွံ ဟီုဗျိဂရိုဟ် ညံၚ်ရဴမသီအဝဵုဂှ်ရော။ ဟွံဒစဵုဒစးကဵုပြဝဒပ်ပၞာန်ပရေံ မဒှ်အဆံၚ်ပရေံလောန် ပ္ဍဲဂၠးတိဂှ် ဒှ်ပြဝဗတိုက် သရိုဟ်ဖျေံဒပ်ပၞာန်ဗၟာဂးမာန်ဟာ။ မေန်ကိုဝ်နာၚ်တအ်လေဝ် မူပဟွံဒစဵုဒစးကီုရော။ အခိၚ်ဂှ် လုပ်စမံၚ်လပါ်အေန်အေဝ်ဒဳကဵု ပၞာန်ဗၟာဖအိုတ်ရ။ လညာတ်ပိုဲတအ်ကဵု လညာတ်ညးဂၠးတိတအ်ဂှ် အခိၚ်ဂှ်မဂး ဒစဵုဒစးမံၚ်ပေၚ်ၚ်ရ။ ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဒး ဒုၚ်သီအဝဵုမှ နာဲမေန်ကိုဝ်နာၚ်တအ် မံက်ကၠုၚ် ပ္ဍဲမဳဒဳယျာဗၟာတအ်အိုတ်ရ။ အခိၚ်အေန်အေဝ်ဒဳဂွံအဝဵုဂှ် မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဒတဴ လိုၚ်ကရောံအေန်အေဝ်ဒဳဖအိုတ်တုဲ ဟွံသ္ပကေၚ်ကာကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် နာဲလွဳဝၚ် မဒှ်ပူဂဵုမကေၚ် ကၠောန်လဝ်ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်အေရာဝတဳဂှ် ဟီုပါ်ပဲါလဝ်နွံကီုရ။ ဂကူဝတအ် ဗၠးၜးတိတ်မံၚ်ညိညဂှ် မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဟွံပေၚ်စိုတ်လး လးရောၚ်ဂှ်လေဝ် လ္ၚတ်ကေတ်မာန်ကီုရ။ ဌာနပရိုၚ်သြၚ်လောန် ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် ဟိုတ်နူအေန်အေဝ်ဒဳ ဒးဒုၚ်သီအဝဵုဂှ်တုဲ ညး တအ်စိုတ်လီုဗွဲမလောန်ဏီရောၚ်။ 
 ညးဂၠးတိတအ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုမုက်အေန်အေဝ်ဒဳတုဲ ဟွံဂံၚ်ဟီုပါ်ပဲါ စပ်ကဵုဂစိုတ်ကမၠက်တၞောဝ်မၞိဟ်တအ်ဂှ်ရ။ အခိၚ်တေံဂှ် အလဵုဇကုကံၚ်သဳဂီုကၠီုယူအေန် အာစိုပ်ဂၠိုက်ဂၠာဲစၟဳတ်ဏီရဟွံသေၚ်ဟာ။ ရံၚ်ကဵုဒဒှ်သာ်ဝွံတအ်ဂှ်မဂး ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဗတိုက်ပလီုမံၚ်တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာဟွံသေၚ်၊ သီုစဵုဒၞာမံၚ်ကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာပေၚ်ၚ်ရောၚ် ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ ဗေဲရေတ်ချိတ် သေန် မဒှ်ကလုတ်အမေရိကာန်တြေံ ဟိုတ်နူဟီုဗၟံက်ဒးပရော ဂလာရောဟေန်ဂျာညိဂှ်ဗက်ဂှ် ဒးဒုၚ်ကဟုက်ကဵုအံၚ်ဆာန် စုကျဳရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ခေတ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဖံက်ပကဝ်အခေါၚ်မၞိဟ်ဂှ် အလုံဂၠးတိမွဲ သ္ပလဝ်မဇ္ဇျဟ်၊ ပိုဲကောန်ဍုၚ် အရၚ်တအ် အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ဝန်ဇၞော်ဍုၚ်သအာၚ်အမေရိကာန် ပမ်ပဳယောလေဝ် ရံၚ်ကဵုမုက်အံၚ်ဆာန်စု ကျဳတအ်ဂှ်တုဲ ဟွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ဂျေန်နောသာ်၊ ဟွံသ္ပသမ္တီ နဒဒှ်ဂစိုတ်ကမၠက်တၞောဝ်မၞိဟ်ကီုရ။ ယဝ်ရအံၚ်ဆာန်စု ကျဳ ထေဲအာမဂး ဖေက်ကၠဟ်ထောံအမေရိကာန်တုဲ အာပံၚ်ဗဒကဵုကြုက်ဟာဂှ် ကေတ်ဟွံဒးရ။ ကိုပ်ကၠာအေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံဂွံအဝဵုဂှ် ဓဝ်ပတှေ်ကောန်ဂကူတအ် နွံမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ကီုလေဝ် ကာလညးတအ်ဂွံအဝဵုဂှ် ကောန်ဂကူတအ် ဓဝ်ပတှေ်လတူညးတအ် ကြပ် အိုတ်အာရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ်ကၠးကၠးမာန်ရ။ အခိၚ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳဂွံအဝဵုဂှ် ကောန်ပၞာန်ဗၟာ မစဴကၠုၚ်နူပေဲါဗတိုက် ကချေၚ်တအ် သမ္မတနာဲထေန်ကျဝ် ဟီုသၟိတ်တဴ “လုပ်ပေဲါဗတိုက် ဂံၚ်ၚ်သကာသကာ” ကော်ဗတ်ဗၟာ (ရွတ်ရွတ်ခွျန်ခွျန်) ဂှ်တုဲ ကောန်ဂကူတအ် ဒှ်ဒေါသအိုတ်ရ။ ဒးလၞိန်ဗပိန်ကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ဂကူဗၟာညးတအ်ဖအိုတ်ရောၚ် ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ 
(၂)ကိစ္စကေၚ်ကာရခေၚ်ဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်အေအေတအ် တဲကၠာဂှ် ဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ စၟတ်သမ္တီညးတအ် နဒဒှ်ဂကောံ ပလီုပလာ်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဟွံညာတ်ကေတ်အိုတ်ဂှ်တုဲ မိက်ဂွံတီကေတ်လညာတ်ညးဗွဲတိုက်ရိုက်ရ။ ဆဂး ဗွဲကြဴဏံ တီကၠး ကေတ်ဂှ်တုဲ အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ်ကီု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာလေဝ်ကီုဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုလေံဒုက် မနွံၜါအရံၚ်သာ်ဗ္ဂေတ် ကဵုသာ်တ္ၚေက်ရ။ နကဵုလေံဒုက် သာ်တ္ၚေက်ဒုက်လေဝ်ဂိ၊ နကဵုလေံဒုက်သာ်ဗ္ကေတ် ၜုၚ်တက်လေဝ်ဂိ သာ်ဝွံ က္ဍိုပ်သကိုပ်အေအေတအ် ဟီုပ တုပ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။ က္ဍိုပ်သကိုပ်ရခေၚ် နာဲအေမံၚ်လေဝ် သီုဒုဟ်ဟွံမွဲမွဲသာ် အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ဖျေံလဝ်ထံၚ်မွဲအယုက်ဏီရ။ ထ္ၜးဟိုတ်သွက်ဂွံပါ်တိတ်တုဲ ဒက်ပတန်ဍုၚ်ရခေၚ်တၞဟ်ခြာရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး သွက်ရခေၚ်တအ်ဂှ် အလဵုအသဳကဵုပၞာန် ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော၊ တုပ်တုပ်ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ ယဝ်ရဟီုဟွံမာန်မဂး အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဇၞော်ဂၠိုၚ်ညိဒှ်မာန်ရောၚ်။
 (၃) တၠုၚ်လအာမတုပ်သာ်ဂှ်ကီု ကာလဒပ်ပၞာန်ဗၟာထပက်ပၞာန် ပ္ဍဲကချေၚ်ဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံဟီုဗျိဂရိုဟ်ကုဒပ်ပၞာန်ဂှ်တုဲ နကဵုအလဵုဗော်ကချေၚ်တအ် ဒဵုကဵုဒးနုက်တိတ်ထောံနယူအေန်အာဖ်သဳဏီရ။ ဟိုတ်နူအန္တရာဲထပက်ပၞာန်ဇၞော်လောန်ဂှ်တုဲ ဒပ်ဥမၚ်ညးတအ် မခိုၚ်ဗိုန်ဇၟအ်(ဂျဳဂန်)ဂှ်လေဝ် သရိုဟ်အာရ။ ဂွံစဵုဒၞာနူဘဲထပက်ပၞာန်မာန်ဂှ်တုဲ ညးတအ်ဒးအာပံၚ်ကဵုဂ ကောံမဟာမိတ်ပၞာန် သၟဝ်ကျာဏီရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် အလဵုအသဳအံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် တုပ်ပ်ရရောၚ်ဂးတုဲ ပ္ဍဲဝေါဟာရတၟိမွဲ ဗတ်အေၚ်္ဂလိက် မုက်လိက်တုပ်ပ် မတွံဂး the same page ဂှ် ဂွံဗှ်ကေတ်ရ။ ယဝ်ရဒးဟီုအရေဝ်အ ရာပ်ဂွံကၠိုဟ်လောဲသွာမဂး အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် ဗၟာတုပ်ပ်ရ။ လညာတ်တုပ်ပ်ရ။ တုဲပၠန် ပဝ်လဇြဳဂ ကူဗၟာ စပ်ကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် တုပ်ပ်ဖအိုတ်ရောၚ် သာ်ဝွံလေဝ် ဟီုအိုတ်ပၠန်ရ။ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဗီုဒးစိုတ်ဍဵုဍိုက် ကောန် ဍုၚ်အရၚ်တအ်မာန် ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ်ဂှ်တုဲ နကဵုဗော်အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ် ဗက်စဵုဒၞာပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိမာန်ရ။ အလဵုအသဳဍုၚ်ဂၠးတိ တအ်လေဝ် ဟွံမိက်သ္ပအရီု ကဵုကံ ကုသဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်တုဲ ဆၜိုတ်ကလၚ်ဂလာန်အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်သၟးရ။ ဟိုတ် ဂှ်တုဲ အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳဂှ် အန္တရာဲသွက်ကောန်ဂကူတအ်ဂှ် ဇၞော်လောန်ရောၚ်ဂးရ။
(၄) စပ်ကဵုလိက်ကသုက်အေန်သဳအေဂှ် ကရေၚ်၊ ချေၚ်၊ သေံဇၞော်တအ် က္ဍိုက်ပ်တုဲ လုပ်ချုက်လိက်၊ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ၊ ကချေၚ်တအ် သှေ်အာဂှ် ဟိုတ်နူမိက်ဂွံအာတ်အခေါၚ်အရာကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂၠိုၚ်ၚ်ရ။ အခိၚ်ကၠောန်သ္ပသဘၚ်ဂှ် ဟိုတ် နူအေန်အေဝ်ဒဳ တိုန်စိုပ်ထံက်ဂလာန်ကီုဂှ်တုဲ ဂၠးတိတအ် လုပ်စလပါ်အေန်အေဝ်ဒဳတုဲ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ သီုကချေၚ် ဒးဒုၚ် ကရေပ်ဓရတ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ် ဟဳဗက်ကဵုလိက်ကသုက်ဂှ်တုဲ လုပ်စလပါ်ပၞာန်ဗၟာပေၚ်ၚ်ရ။ ဗွဲကြဴဏံ ဟိုတ်နူဒးဒုၚ်ကရေပ်ဂရတ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိလေဝ် ဒးချုက်လိက်ကသုက်ဂှ်ကီုရ။ ဂကောံယူအေန်အာဖ်သဳလေဝ် လ မျီုအိုတ်အာ အခိၚ်ဂှ်ဂှ်ကီုရ။ 
(၅) အတိုၚ်သၞောဝ်၂၀၀၈ဂှ်မဂး ကောန်ဍုၚ်အရၚ်မဇၞးမာဲဂၠိုၚ်တအ် အခေါၚ်ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော်တွဵုရးနွံကီုလေဝ် ဆဂး ဗော်ရ ခေၚ်တအ် ဟွံဂွံတိုန်ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ပ္ဍဲတွဵုရးညးတအ်ဂှ်တုဲ ဒၞာဲဂှ် အေန်အေဝ်ဒဳရောၚ် တိုန်္ၚာပ်ကေတ်ထောံရ။ မၞိဟ်ဇၞး ကေတ်သီုဖအိုတ်ဂးတုဲ မာဲညးတအ်အလုံဍုၚ်ဂှ် ဟိုတ်နူဂၠိုၚ်အိုတ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်ဟွံမိက်ပရအ်အဝဵုရ။ ယဝ်ရအာမံၚ်နဲကဲဏံရ မဂး ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် ကာလလဵုလေဝ် ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော်တွဵုရးဟွံမာန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဗော်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် မိက်ဂွံပံၚ်တဲကဵုကျဖောတ်ကီု၊ ဒပ်ပၞာန်ကီုတုဲ မိက်ဂွံကေတ်ဇၞးလတူအေန်အေဝ်ဒဳရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အေန်အေဝ်ဒဳ ကၠတ်လဝ်မာဲ ပ္ဍဲတွဵုရးတအ်ဂှ်တုဲ ကေတ်ဇၞးဏာမမာဲကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရ။ ပ္ဍဲရခေၚ်ဂှ် ဖေက်ကျတုဲ သီုကၟာတ်ဒၞာထောံ ဟွံကၠောန်ဗ ဒှ်ကဵုပေဲါရုဲမာဲဏီရ။ ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ပေဲါရုဲမာဲဂှ် မူဟိုတ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် မိက်ဂွံပံၚ်ကဵုကျဖောတအ် ကေုာံ ပၞာန်ရော၊ ဂလာန်ဝွံ ဟိုတ်နူအေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံလဂူတပ်တး ကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ် ဟီုမာန်ရ။
(၆) ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုအလန်ဏံဂှ် မူဟိုတ်ရော၊ ဟိုတ်နူမိက်ဂွံဍဵုဍိုက်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဟာ ဂလာန်သၟာန်သာ်ဝွံ မိက်ဂွံ သၟာန်ရ။ ယဝ်ရမိက်ဂွံဍဵုဍိုက်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်မဂး ညးစၞးဗော်မန် ကေုာံ ရခေၚ်တအ်ကီု၊ ကရေၚ်(မာန်ညိၚ်မံၚ်) ကီု တအ်ဂှ် ပါလုပ်ကၠောန်ပ္ဍဲကံၚ်သဳပၞာန်မာန်ရောၚ်ဟွံထေၚ်ရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် ဗော်မန်ပိုဲ အဃောလညာတ်ကၠေဟ်မံၚ်ကဵုအေန်အေဝ် ဒဳတၟိတၟိဂှ်တုဲ ညးတအ် အဃောထေဲမံၚ်ကဵုအေန်အေဝ်ဒဳ ဟိုတ်နူပလီုကၠေံပေဲါကောံဓရီုအကြာၜါလပါ် နပွမထ္ၜးဟိုတ် ဟွံလ ဂူတပ်တးရ။ 
(၇) ပၞာန်ဗၟာလေဝ် ဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲဟွံမွဲ၊ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ် ဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲဟွံမွဲ တုပ်ပ်မဂး လညာတ်မဂး ဒးဗတိုက်သရိုဟ်တၠ အဝဵုပၞာန်ဗၟာရောၚ်၊ ဟွံဒးဗတိုက်တၠအဝဵုအေန်အေဝ်ဒဳရောၚ်ဂှ် ဟွံဒးရ။ ပိုဲဗတိုက်မံၚ်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ပွိုၚ်(၇၀)သၞာံဂှ် ဂုန်ဖဵု ဟွံမွဲရောၚ် သာ်ဝွံ ပိုဲတအ် ဟွံဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်ရ။ ဆၜိုတ်ဂှ် ဟွံရုမ်ဂပ်ဏီရောၚ် မိက်ဂွံဟီုရ။ နကဵုသွာၚ်ပၞာန်ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ကၟာတ် လဒဵုလဝ်အခေါၚ်ပု်ိဲ၊ နကဵုသွာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ကၟာတ်လဒဵုလဝ်ပိုဲဂှ်တုဲ တုဲတုဲကၠုၚ်တေံ နကဵုဂၠံၚ် အဓိက ၜါဏံ ဗၟာတအ် ကၟာတ်လဝ်ပိုဲရောၚ်ဂှ်တုဲ ပၞော်တိတ်ပိုဲတအ် ဟွံမွဲရ။ အန္တရာဲပၞာန်ဂှ် မသုန်စှော်၊ အန္တရာဲအေန်အေဝ်ဒဳ ပရေၚ်ဍုၚ် ကွာန်ဂှ် မသုန်စှော် ယဝ်ဒှ်မဂး အေန်အေဝ်ဒဳ အောန်စှေ်အာမွဲမဂး အန္တရာဲဂကူပိုဲ ယအ်စှေ်အာမ သုန်စှေ်ကၠိုပ်ကၠံရောၚ် မိက် ဂွံဟီုရ။ ပ္ၚံက်ပေဲါဗတိုက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဒးဗတိုက်ကဵုအေန်အေဝ်ဒဳ ဝါတ်လောန်ဂှ်တုဲ သီုဒးကူချပ်ဖျေံဗီုပြၚ် ဂွံပံၚ်ကဵု ဒပ်ပၞာန်တအ်ဏီရောၚ် ဟွံသေၚ်ဟာ။ ပရောဒဒှ်ဍာံဏံ မိက်ဂွံတီကၠးမဂး အာသၟာန်ရံၚ်ကာပၞုက် သၟာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ပ္ဍဲဍုၚ် မန်တေံညိ။ ညးတအ် သှ်ကဵုဗွဲတြးမာန်ရောၚ်။ ယဝ်ရပၞာန်ဟွံသီအဝဵုမဂး အေန်အေဝ်ဒဳ ဆိၚ်လဝ်ဝေၚ်အမှုကဵု ဒံက်တာအံၚ် နာၚ်ဥူတုဲ ညးတေံ ဒးထံၚ်မာန်ဏီရောၚ်ဂှ် အခိၚ်တေံတေံ ပိုဲတအ် ဒုၚ်စသိုၚ်လဝ်သာ်ဂှ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၀၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ယဝ်ရဍုၚ်ဗၟာ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞး ပ္ဍဲယူအေန်မဂး ဒဵုဗျု ဂိတုသာပ်တေမ်ဗာ ၁၆၊ တ္ၚဲဗြဴဗတိ၊ ၂၀၂၁ ==

ယဝ်ရဍုၚ်ဗၟာ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞး ပ္ဍဲယူအေန်မဂး ဒဵုဗျု ဂိတုသာပ်တေမ်ဗာ ၁၆၊ တ္ၚဲဗြဴဗတိ၊ ၂၀၂၁ သွက်ဂွံပၠံၚ်အဝဵုဒၞာဲခုၚ် ပ္ဍဲဂကောံကုလသမဂ္ဂ ဍေံမစိုန်ဒှ်တဴဒၞာဲ ဂွံဟီုသ္ပစၞးကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကံၚ်သဳပၞာန်ကဵုဂကောံအေန်ယူဂျဳ မ ဒးဒုၚ်သီအဝဵုတအ် ဗီုညးညးဂစာန်လွဳပရာကၠုၚ်ဂှ် မဟာမိတ်ညးတအ်ဇၞော်အိုတ် အမေရိကာန်ကဵုကြုက် လုပ်စမွဲမွဲလပါ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်သီုၜါဂကောံဂှ် မွဲဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်တိုန်စိုပ်တုဲ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်ဟီုဂးမွဲမွဲသာ်၊ မွဲဂှ် ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်တိုန်စိုပ်သက် သက်၊ ပြဟ်ဟ်ဏံဒးဟီုစ ညးကျအဲကျ၊ ညးဟွံဇၞးအဲဟွံဇၞးဂှ်တုဲ သွက်ဂကောံကံၚ်သဳပၞာန် ဂွံဒှ်အာဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိဂှ်လေဝ် လပါ်အမေရိကာန် မဒှ်မဟာမိတ်ကဵုအေန်ယူဂျဳဂှ် ဗက်ဒစဵုဒစးမံၚ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ အခိၚ်တ္ၚဲဏံပၠန် နကဵုဍုၚ်ပြၚ်သေတ်လေဝ် ထပ် လလောၚ်တရးဏာ ညးသ္ပလဝ်စၟတ်သမ္တီကဵု သွဟ်ပေဲါရုဲမာဲဖိုဟ်ဂှ်တုဲ၊ ဂလာန်ညးတအ်ဂှ် ကလိဂွံအဓိပဲါ ညးတအ်သ္ပလဝ် စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဒှ်အလဵုအသဳဗဗွဲဓဝ်တုဲ ကံၚ်သဳပၞာန်(ဝါ)အလဵုအသဳမၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဟွံဗဗွဲဓဝ်ရောၚ်။ ရံၚ်ကဵုဒတဴလိုၚ်ဍုၚ်အမေရိကာန်ကေုာံမဟာမိတ်ညးတအ် ညံၚ်ရဴဍုၚ်ပြၚ်သေတ်၊ ယူခေတအ်ဂှ်မဂး ညးတအ်ကေတ်စလပါ် အလဵုအသဳအံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ၊ ဒတဴလိုၚ်ဍုၚ်ကြုက်ကဵုရာတ်သာတအ်ဂှ် ညးတအ်ကေတ်စလပါ်ကံၚ်သဳပၞာန် ပေၚ်ၚ်ပၠန်ဂှ်တုဲ ဇြဟတ်တံၚ်ဂြဲဂၠးတိတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဇၞော်လောန်ဂှ်တုဲ ပေဲါပြိုၚ်ပကာန်အဝဵုအကြာဗော်ဗၟာၜါ ဂွံအုပ်ဓုပ်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် လောဲလောဲသွာသွာ တုဲဒှ်အာဟွံမာန်ရ။ ပၞာန်ဂှ်လေဝ် ဂွံဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိဂှ် ဟွံလောဲ၊ ဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ်ဂှ်လေဝ် ဂွံကလေၚ်ဒှ်အလဵုအသဳ ကလေၚ်ဂွံအဝဵုပၠန်ဂှ် ဟွံလောဲသွာ။ ၜါလပါ်ဏံ ညးဂွံကေတ်ဇၞးလတူအဲ အဲဂွံကေတ်ဇၞးလတူညးဂှ် ဖန် လောဲသွာတဴဟွံသေၚ်ရောၚ်ဂှ် ရံၚ်ကဵုအကာဲအရာသတ္တာဟဏံ ဗီုကတဵုဒှ်မံၚ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကောံဓရီုယူအေန်ဂှ်မဂး ကၠးကေတ် မာန်ရ။ ပရိုၚ်တအ်ဟီုတဴဂှ် အမေရိကာန်ကဵုကြုက် ကၠတ်ပညဳညးသကအ် ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ကောံဓရီုယူအေန်က္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ကလိဂွံ တၚ်တုပ်စိုတ်၊ ဆက်ဒုၚ်အာတဲကဵုအမာတ်ကုလသမဂ္ဂ နူအေန်ယူဂျဳ နာဲကျဝ်မိုဝ်ထောန်၊ ဆဂး ဟွံကဵုညးတေံဟီုဂလာန် ညံၚ်ရဴကၠာကၠာတေံကီု၊ ဟွံဒုၚ်တဲကဵုအမာတ်ကံၚ်သဳပၞာန်မခါန်ကၞက်လဝ် နာဲအံၚ်သူရိန်ဏီဂှ်တုဲ စိုပ်ဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံမဂး ကမ္မတဳစၟဳတ်အစောံစရာဲ ကော် Credentials Committeeဂှ် ဒးစၟဳတ်ညးစၞးနူဍုၚ်ဗၟာတအ်ဂှ်တုဲ ဒးပလံၚ်ဗစိုပ်ကဵုသဘၚ်သဳကၠဳ ဇၞော်ယူအေန် သွက်ဂွံသ္ပစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ညးစၞးဗဗွဲဓဝ်ဒဒက်တဴကဵုဍုၚ်ဗၟာရောၚ်။ အကြာဏံဂှ် လပါ်လဵုမွဲလေဝ် အခေါၚ်ကဵုသ ဂုတ်သွာတ်ကံကုသဵုကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာဟွံမွဲဏီဒးဟီုရောၚ်။ စိုပ်အခိၚ်တေံလေဝ် သဂုတ်သွာတ်မွဲမွဲသာ် ကၠးကၠးမးမးစှေ်ကၠုၚ်မာန် ဟာဂှ် ဒးမၚ်ဗဵုအာဏီရ။ ယဝ်ရပိုဲရံၚ်အာကဵုမတ်ဓမ္မတာမဂး ကံၚ်သဳပၞာန်ဂှ် ညးတအ် ကေမ်္ၚာပ်ဂွံလဝ်အဝဵုအလဵုအသဳ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ မူမွဲကီုပကဵု ညးတအ်ဟွံမာန်ဂးကီုလေဝ် ဆဂး ဂကောံဍုၚ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳဇၞော်ဇၞော် ညံၚ်ရဴအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ် ယဝ်ရ ဟွံသ္ပစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂမဂး သွက်ဂွံသ္ပစၞးဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဖန်က်ဟွံဂွံဂှ်တုဲ အကာဲအရာဝွံ ဍေံဒှ်အာဇြဟတ်စိုတ်ကဵုဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ဂှ်တုဲ သွက်ဂွံဝေၚ်အာပေဲါပၞာန်အပ္ဍဲဍုၚ်ဂှ်လေဝ်ကီု၊ သွက်ဂွံက လေၚ်သီဗၜေါဝ်ဇြဟတ် ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်လေဝ်ကီုဂှ် ဒှ်အာအထံက်အပၚ်ဇၞော်ဇၞော်ရ။ ယဝ်ရစိုပ်အခိၚ်သဘၚ်သဳကၠဳဇၞော် ဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံ ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဒှ်အာဗဗွဲဓဝ်မဂး ဂကောံအေန်ယူဂျဳဂှ် သွက်ဂွံဒေါံကၟိုၚ်စှေ်အာမာန်ရောၚ်။ ဆဂး ညံၚ် ဟွံဂွံဒှ်အာဗီုပြၚ်သာ်ဂှ်မာန် အလဵုအသဳအမေရိကာန်တအ် ဂစာန်လွဳပရာမံၚ်ပေၚ်ၚ်ရောၚ်ဟီုဂှ် သက်သဳသာဓကတ္ၚဲဏံ ပိုဲ ညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ မွဲလပါ်ပၠန်ဂှ် ညးစၞးကုလသမဂ္ဂ သွက်ဍုၚ်ပိုဲဂှ်လေဝ် ညးတအ်လုက်စုက်မံၚ်ကဵုဂကောံရပ်လွဟ်ကောန် ဍုၚ်အရၚ်တအ်ကီုဂှ်တုဲ ရမ်သာၚ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် လျောဝ်ဗက်မံၚ်လပါ်အေန်ယူဂျဳကီုရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ် မာန်ပၠန်ရ။ ရံၚ်ကဵုဝၚ်မွဲပ္ၚံက်မဂး ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ ဗော်ရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် ကၠောံဍမံၚ်ကဵုအ မေရိကာန်ဂၠိုၚ်ကီုရောၚ်ဂှ် ပိုဲဒးညာတ်ကေတ်သာ်ဂှ်မာန်ကီုရ။ ယဝ်ရပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂတေံ အမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ် ဗလံက်ထောံ ဟွံဒုၚ်တဲကဵုညးစၞးကံၚ်သဳပၞာန်တအ်ဂှ် မဂး ပၞော်တိတ်တၞဟ်ဟ် သွက်ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် နွံသာ်လဵုဏီရောဂှ် ပိုဲဒးဂၠိုက်ဂၠာဲရ။ ညးစၞးနာဲကျဝ်မဵုထောန်ဂှ် ဟိုတ်နူနွံမံၚ်ပ္ဍဲ ဍုၚ်အမေရိကာန်ဖိုဟ်ဂှ်တုဲ ၜိုန်ရကြုက်ဟွံတုပ်စိုတ်ကီုလေဝ် ညးတေံ အာစိုပ်ဂတမုက်ရုၚ်ကုလသမဂ္ဂ အခိၚ်ကောံဓရီုမာန်ဏီ ဂှ်တုဲ မွဲနဲမွဲဗီု ညးတေံကလိဂွံအခေါၚ်ဟီုဗၟံက်မွဲမွဲသာ်မာန်ဏီဂှ်တုဲ သွက်အေန်ယူဂျဳဂှ် သာမံၚ်ရ။ ဂကောံအေန်ဂျဳအိုဝ်ဇၞော်ဇၞော် တအ် ထံက်ဂလာန်ညးတေံလေဝ် ဒှ်မာန်ဏီရ။ ပ္ဍဲမ္ၚးကောံဓရီုဂှ် ညးတေံ ဒုၚ်ဆဵုကဵုအစာပရိုၚ်တအ်တုဲ ဟီုပတိတ်လညာတ် ဂွံ မံၚ်တၟာဂလိုၚ်ဏီရ။ ညးစၞးကံၚ်သဳပၞာန်ဂှ် အမေရိကာန် ဟွံကဵုလုပ်ဍုၚ် ဟွံပတိတ်ကဵုဗွဳဇြာမဂး အကာဲအရာဂှ် ဂတးဂတန် အာမွဲမွဲဗီုလေဝ်မာန်ဏီရ။ ဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော်တအ် ဝေၚ်နဲကလုတ်ညးသကအ်မဂး သီုညးစၞးၜါလပါ်ဂှ် ဟွံကလိဂွံတိုန်စိုပ်ကောံဓရီု ပ္ဍဲယူအေန်မဂး အခိၚ်ဂှ် သွက်နာဲကျဝ်မဵုထောန်ဂှ် အာထ္ၜးဆန္ဒပ္ဍဲမ္ၚးရုၚ်ယူအေန်မာန်ဏီဂှ်တုဲ သွက်အေန်ယူဂျဳတအ် သာမံၚ်ညိ ဏီဒးဟီုရ။ အကာဲအရာဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံဂှ် ညးစၞးနူကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဂွံတိုန်သ္ပစၞးပေၚ်ၚ် ပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ကြပ်ဒှ်ဟွံမာန်ရ။ ယဝ်ရယူအေန် တုပ်စိုတ်ကဵုညးစၞးအေန်ယူဂျဳမဂးရော သာ်လဵုမကတဵုဒှ်မာန်ဂှ်ရော ဂလာန်စောဒနာသာ်ဝွံလေဝ် ကတဵုဒှ်ကၠုၚ် မာန်ဏီရ။ ဆဂး ဂွံတုပ်စိုတ်ဂှ် ဝါတ်မံၚ်ရောၚ်ဟီုဂှ် သက်သဳကြုက်ကဵုအမေရိကာန် မကလိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်အကြာဏံဂှ် ကၠးမံၚ် တုဲတုဲရ။ ယဝ်ရပၞာန်တအ် ဒှ်အာဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ယူအေန်မဂး အကာဲအရာဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ပ္ဍဲဂၠးတိပိုဲဏံ သုန်စှေ်အာစိုပ်ဂၠးဂတာမာန် ရောၚ်။ ဝါဒဒဳမဝ်ကရေဇြဳဂှ် ဓဝ်ပတှေ်ညးဂၠးတိတအ် အောန်စှေ်အာဇၞော်ဇၞော်ရ။ ဝါဒတၠအဝဵုပၞာန်တအ်ဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲဍုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ် တအ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်မာန်ကီုရောၚ်။ ပရေၚ်သီအဝဵုနူအလဵုအသဳ မဇၞးလဝ်မာဲတအ်ဂှ်လေဝ် ကတဵုဒှ်ဇၟာပ်ပ်ဒၞာဲမာန်ကီု ရောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ဂွံဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂဂှ် ဝါတ်မံၚ်တၟာလှေ်ရောၚ် တော်ဆကေတ်မာန်ရ။ ဗီုကတဵုဒှ်မံၚ်တ္ၚဲဏံ စပ်ကဵုပေဲါပြိုၚ်ပကာန် ဂွံသ္ပစၞးပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ကၠာကၠာတေံ ခေတ်ကာလနေဝေန်၊ ခေန်ညောအ်တအ်ဂှ် ဟွံ ကေၚ်နွံကၠုၚ်ဂှ်တုဲ ဍေံဒှ်ဗီုသာ်ဝွံမာန်ရောၚ်ဂှ် ညးဂှ်မွဲ ဟွံကေၚ်တော်ဆလဝ်ရ။ ကၠာတေံ ပၞာန်သီအဝဵုတုဲဗက်ဂှ် ညးစၞးသွက် ယူအေန်ဂှ်လေဝ် ဍေံဒှ်အာညးစၞးသွက်ပၞာန်တအ်ကီုရ။ လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူနာဲကျဝ်မဵုထောန် ဟွံလျောဝ်ဗက်လပါ်ပၞာန်ဂှ်တုဲ အ ကာဲအရာဂှ် ဒှ်အာဂတးဂတန်ရောၚ်။ အလဵုအသဳအမေရိကာန်လေဝ် သ္ပလဝ်စၟတ်သမ္တီ ဒုၚ်လဝ်တဲညးတေံပၠန်ဂှ်တုဲ အကာဲအ ရာဍာံဍာံဂှ် ဗီုဆိၚ်ဂှ်သၟိၚ်ဟွံစၟတ်ရ။ တုဲကၠုၚ်ခြာဟွံလအ်တေံပၠန်ဂှ်လေဝ် ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဗလးမၞိဟ်ကဵုကၠတ်ဂစိုတ်ညးတေံ ပၠန်ဂှ်တုဲ ဟိုတ်အမေရိကာန် ဂွံလုပ်စလပါ်နာဲကျဝ်မဵုထောန် လပါ်အေန်ယူဂျဳဂှ် လောန်တုဲခိုၚ်ဗိုန်ဂၠိုၚ်အာရ။ ပ္ဍဲဂကောံကုလသမဂ္ဂဂှ် ယဝ်ရဂကောံကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး သာ်လဵုညးတအ် ချဳဒရာၚ်အာပ္ဍဲကေၚ်ကာ ဂၠးတိဂှ်ရော။ ယဝ်ရအေန်ယူဂျဳ ကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး အကာဲအရာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဍုၚ်ပိုဲ ဗီုလဵုကြက်ဒှ်အာမာန်ဂှ်ရော၊ ယဝ် ရညးတအ်ကီု အေန်ယူဂျဳကီု ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး သာ်လဵုကံကုသဵုဗၟာ ကတဵုဒှ်အာမာန်ဂှ်ရော။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၃၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== စေဝ်ပၞောန်ပန်တၚ် ==

စေဝ်ပၞောန်ပန်တၚ်
&quot;#ယၟုအ္စာကၞေဟ်ဂှ်ဒးဒှ်ယၟုမန်ဟေၚ်ရောၚ်ယဝ်ဟွံဒှ်မ္ဂးၜိုန်ရတမ်လိက်စၟတ်ပေၚ်ဒၟံၚ်ကီုလေဝ်ဒှ်လလေၚ်ဟေၚ်ရ&quot;

    ပ္ဍဲအရာချူလိက်ပရေၚ်မွဲပိုဒ် ဒးပၠောပ်စိုတ်ကၠာအိုတ်ဂှ် လိက်ပရေၚ်ဇကု ဂွံဒုၚ်ရုဲစှ်မံၚ်ကဵု/ဟွံမာန်ဟွံသေၚ်။ လိက်ပရေၚ်ဇကု ကိတ်ညဳမံၚ်ကဵု၊ တၚ်ရန်တၟံကေုာံ စေဝ်ပၞောန်ဂကောံကီုဟာဟေၚ်မဒှ်ရ။ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးမချူလိက်ဝွံ ဇၟာပ်ချူတမ်လိက် သ္ပကၠုၚ်သတိကဵုတၚ်ရန်တၟံကေုာံစေဝ်ပၞောန်ဂကောံဗွဲတၟေၚ်ရ။ပ္ဍဲကာလကလိဂွံကသပ် သွက်ဂွံချူတမ်လိက် ဇရေၚ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်လဂံါအာဇာနဲကၞပ်ပိဝွံလေဝ် ဗှ်လ္ၚတ်ရံၚ် တၚ်ရန်တၟံကေုာံစေဝ်ပၞောန်ဂကောံမဖျေံလဝ် သွက်အ္စာကၞေဟ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ကာလစိုပ်စေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန် အတိုၚ်မစၞောန်ထ္ၜးလဝ်လတူတေံဂှ်-
         &quot;  အဝ်……ဒၟါနူဂှ်ဟေၚ် ပ္ဍဲကၞပ်ၜါတေံ နာဲမိၚ်တဝ်ဂှ်ဂွံဒှ်အာယၟု နာဲမၞိက်ၜိုပ်၊
        နာဲထောန်သိၚ်ဂှ် ဂွံအာယၟုနာဲထဝ်သောန်ရောၚ်သွံ…။&quot;
          သာ်ဝွံ ပဟေဠိဟွံသောၚ်ပ္ဍောၚ်မံၚ်မွဲတၚ်ဂှ် တၟးအာဖၠၚ်ရ။ မွဲဒမြိပ်ဓဝ်ဟေၚ် စိုဂ်မကေတ်တဴဂုဏ်စရာဲလတူလညာတ်ဥာဏ်ညးတာလျိုၚ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန် လဂံါအာဇာနဲဂမၠိုၚ်ဂှ် မံက်ဂတဝ်တိုန်ကၠုၚ် တာဒၞါဟွံမာန်ရ။ စေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန်ဝွံ ဇၟာပ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန်တံ သ္ပဒတန်တုဲ သုၚ်စောဲထေက်ရောၚ်။
         ယၟုမ္ဂးဂှ် တၚ်လဝ်သွက်ဂွံကော်သက်သက်ရောၚ်-သာ်ဝွံမိက်ဂွံသ္ဂးမာန်ရ။ ဆဂးမၞိဟ်မ္ဂးဂှ် မံၚ်ဒၟံၚ်ကဵုယၟုမွဲမရောၚ်-ဗီုဂလာန်မြဴသာ်ဝွံလေဝ်နွံမံၚ်ကီုတုဲ သွက်ဂွံလ္ၚတ်ပရောယၟုဂှ် ဂွံတဴဒြဟတ်ပၠန်ရ။ သွက်မၞိဟ်မွဲမွဲဂှ် ယၟုမွဲမကိစ္စဇၞော်ကွေုရ။ ယၟုမွဲမခိုဟ်မ္ဂး ကုကၠောန်ကၠောန်ညးတၞဟ်ထေၚ်ခိုဟ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်-ယဝ်ရကၠောန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်,ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်မ္ဂး ယၟုဟွံခိုဟ်ဟွံဂွံရ။
             ဆေၚ်စပ်ကဵုယၟုတုဲ ညးကဝ်တံ ဟွံသ္ပထောံမဇ္ဇျဟ်ရ။ ဓရ်ပရမတ်ဂမၠိုၚ် ယဝ်ရစာ်စ္ဍးအာနူပညပ် (ယၟု)မ္ဂး လတူနူဒှ်ဂုဏ်ဖဵုညးလောကတံဂှ် ဒှ်ဒုဟ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်-ဂှ် ညးတံကၠိုဟ်ခၠၚ်လဝ်ရ။ ယၟုဟွံမွဲမ္ဂး ကပေါတ်ကညောတ်အဝိညာဏကမပ္တံ ဂဥုဲဂမၠိုၚ်ကီု၊ သတ်သဝိညာဏက မပ္တံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ကီုဟွံမွဲကဵုအပိုၚ်ခြာအာကာသဓာတ်ညးကဵုညးရ။ အပိုၚ်အခြာမြဴသာ်ဝွံ ဟွံမွဲမ္ဂး အဝေါၚ်မၞိဟ်လေဝ်မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ဟွံသေၚ်ရ။
             ဟိုတ်ဂှ်ရ ဆေၚ်စပ်ကဵုယၟုတုဲ သ္ပကၠုၚ်သုတေသန်ဗွဲမလံလကာဖာတေံရ။ ပြကိုဟ်ဗေဒၚ်ဂမၠိုၚ်မပ္တံကဵု နာမက္ခရဆာန်
မဒက်ပတန်လဝ်နကဵုဂိုဏ် (၈)ဂိုဏ်မပ္တံ &quot;ဘ&quot; ဂိုဏ်၊ ပြကိုဟ်ခုတ်ယၟုဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵု ဂၞန်သၚ်္ချာသ္ၚိတုဲ၊ ပြကိုဟ်ဗေဒၚ်ရးပလိုတ်-ဗီုရုပ်ယၟုမကိတ်ညိကဵု ဂၞန်သၚ်္ချာပုၚ်ခၟူ၊ ဂၞန်သၚ်္ချာယၟု-NUMEROEOGY ဂမၠိုၚ်ကီု ပြကိုဟ်သုတေသနဂမၠိုၚ် မပ္တံကဵုပြကိုဟ်ဝၚ်ကောန်ဂကူဒေသကောန်ဂကူ၊ ပြကိုဟနအဘိဓာန်ဂမၠိုၚ်ကီုမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်လတူကဝ်ဏံဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။

         ဗွဲစၟတ်တုန်-ယၟုမ္ဂးဂှ် စၞောန်ထ္ၜးမံၚ်အဓိပ္ပါယ် ရနူက်ဗ္ဒန်မၞုံကဵုၚုဟ်မးဂမၠိုၚ်ရ။ ယၟုမၞိဟ်မ္ဂးဗီုယၟုမၞိဟ်၊ ယၟုတိရစ္ဆာန်၊ ယၟုတၞံဆုမ္ဂး ဗီုတၞံဆု-မပ္တံသာ်ဏံ ဖန်ဗဒှ်မံၚ်ကဵုဒြဟတ်ဒမၠုဂမၠိုၚ်နူလက်ကြဴတေံ ဗွဲမသကာတ်မြဟ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ဆဂးဂှ် လိက်ပရေၚ်ဝွံ ချူပရောအစောံသတ္တိယၟုဟွံသေၚ်တုဲ ဟွံဇမၠိၚ်ဇိုၚ်ကၞေဟ်ပရောဗေဒၚ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ဟီုသာ်ဂှ်မ္ဂး ပဲါနူဏံမုဂုဏ်ဖဵုနွံမံၚ်ဏီရော။
          ဗီုယၟုကိစ္စဇၞော်ဂှ် နကဵုပုစ္ဆာ(၃)တၚ် သၟဝ်ဝွံ သ္ပဏာပြာကတ်ရ။
      ၁။  ဂကူမြာန်မာ(ဗၟာ)တံဂှ် ဂကူသာကျ၊ဝၚ်ကွေံဟာ။
     ၂။   မန်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုဟ်လဵုရော။
      ၃။   ဂကူပျူ အခိၚ်လဵုကၠေံအာရော။
၁။ ဂကူမြန်မာ(ဗၟာ)တံဂှ်ဂကူသာကျဝၚ်ကွေံဟာ။

   ဗၟာတံ ဒလူလပုဟ်တဲကဵုဝင် &quot;တကံၚ်&quot; တုဲ ဒုၚ်ယၟုဂကူသာကျဝၚ်ရ။ ဒုၚ်ယၟုဂကူသာကျဝၚ်မ္ဂး &quot;ပိုယ်ဂှ်တၞောဝ်ဒတောဝ်ကျာ်ရောၚ်- &quot; သာ်ဝွံ ဒုၚ်ဝန်တုပ်တုပ်ရ။ အာစာဝၚ်ဗၟာတံဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် &quot;တၞောဝ်သၟိၚ်ပထမ-အဘိရာဇာဂှ် ဒှ်ညးပတန်ဍုၚ်ရ။ ဟိုတ်နူသၟိၚ်ဝိဋဋူဘ ဗတိုက်ဍုၚ်ကပိလဝှ်တုဲ ညးတံပှ်တိတ်ကၠုၚ်ဒၞဲါ ဍုၚ်တကံၚ်ဝွံရောၚ်။ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူမဒှ်တၞောဝ်ဒတောဝ် &quot;တကံၚ်&quot; ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဒှ်ဂကူမပိၚ်ပှ်ကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသတေံရောၚ်&quot; သာ်ဝွံ ချူတဴအိုတ်ရ။ အတိုၚ်လဟီုဏံ ယဝ်ရကေတ်စမ္ဂး ဂကူဗၟာတံဂှ် ဟွံပါလုပ်ပ္ဍဲဂကောံ &quot;မန်ဂေါ&quot; တုဲ ပါလုပ်ပ္ဍဲဂကောံဂလာတၟောဝ်အာရိယာန်တံရောၚ်-ဟီုစဂွံရ။
           FDEA - ကၠေၚ်က္ဍဟ် &quot;ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ် &quot; ပ္ဍဲဝၚ်ဗၟာကၠာတေံချူကၠုၚ်ဟွံမွဲရ။ မွဲအခိၚ်တေံဍုၚ် &quot;တကံၚ်&quot;နွံကၠုၚ်၊ ယၟုဨကရာဇ်ဂှ် အဘိရာဇာ-သာ်ဝွံဗွဲမခ္ဍန်ဟေၚ် ချူကၠုၚ်ရ။ ညးတၞောဝ်ဒတောဝ်&quot;တကံၚ်&quot; တံ ကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသလေဝ်ဟွံပါ။ ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ်လေဝ်ဟွံပါရ။
       အ္စာဝၚ်ဗၟာမဟာသဳလဝံသ(၁၆က္ဍိုပ်ကၠံကၠာ)ကီု၊ ဥူကလာ(၁၈ က္ဍိုပ်ကၠံကၠာ)ကီု ၊ တောန်တေန်တာက်ဝန် မဟာစဳသူ(၁၈ ဗွဝ်ကၠံ) ကီု၊ ဒှ်အ္စာဝၚ်ဗၟာ ဒယှ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ဆေၚ်စပ်ကဵဝၚ် &quot;တကံၚ်&quot; ဂှ်အယာံမာတ်မြော်-ဓမံက်သ္ဂးရ။ ပ္ဍဲလိက်ရာဇာဝၚ်ဗကာံတၟိလေဝ် ဓမံက်ထ္ၜးလဝ်တၞောဝ်ဒတောဝ်သၟိၚ်တကံၚ်ဟွံမွဲရ။
        စိုပ်လက်ထက်ကုၚ်ဗံၚ်(၁၉ က္ဍိုပ်ကၠံ)၊ ဟီုချိုတ်ချိုတ်ပၠိုတ်ပၠိုတ်မ္ဂးပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ခရေတ်-၁၈၂၉သၞာံဏံမှ အ္စာရာဇဝၚ်မှန်နန်တံ ဟီုကၠုၚ်ပရောဝၚ်တကံၚ်ဗွဲတြးရ။ ပရောဍုၚ်တကံၚ်ကီု၊ ပရောတၞောဝ်ဒတောဝ် သၟိၚ်တကံၚ်ကီု ဟီုကၠုၚ်ဗွဲတြးတုဲ ဝါဒ &quot;ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ် &quot; ဂှ် မံက်တိတ်ကၠုၚ်-မဒှ်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အ္စာရာဇဝၚ်မှန်နန်တံ ချူလဝ်ဆဆဵုဟွံသေၚ် ညံၚ်ဂွံနွံကဵုယုတ္တိဗေဒဂှ် စၞောန်ထ္ၜးလဝ်ပြကိုဟ်နိဿယ်ရ၊တကံၚ်-ညးတံနိဿယ်လဝ်ဂှ်လေဝ် ဍာံဍာံတေံပရောတၞောဝ်ဒတောဝ်သၟိၚ်တကံၚ် ဟွံပါရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ စိုပ်လက်ထက်ဏံမှ ဖန်ဇန်တိုန်ရာဇဝၚ်ဏံဗွဲတြးရောၚ်ဂှ် ပြာကတ်မံၚ်ရ။
          အခိၚ်ချူရာဇဝၚ်မှန်နန်ဂှ် ဒှ်အခိၚ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံဟွံညဳသာသၟဟ်သၟန်၊ ဒှ်မံၚ်ပြသၞာဝိရောဓိတုဲ ညံၚ်ဂွံစိုပ်လတူဂကူမန်မၞုံကဵုတၞောဝ်ဒတောဝ်ဝၚ်မခိုၚ်ကၠိုက် မဍိုက်ပေၚ်ကဵုယေန်သၞာၚ်ပြဝေဏဳကဆံၚ်လှုၚ်ဂှ် ဗၟာတံသ္ဒးထွုတ်ပတိုန်ဝၚ်ကံၚ်ဗွဲတြးရ။ ဂကူမန်တံဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ဂကူ သာကျဝၚ်ဂှ်ဂကူပြဲတုဲ ညးတံလုပ်ထောံအဝေါၚ်ဂကူသာကျဝၚ်မှ ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ဝးပကဝ်ကၠေံ စိုတ်ဓါတ်ဆီနာဲဂကူမန်တံမာန်ရောၚ်မဒှ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ-အရေဝ်မ္ဂး&quot; ဂကူဗၟာ-ဂကူသာကျဝၚ် &quot;ဂှ် ဒှ်အရေဝ်ဇြဲကဴဝဴသတ်-သဒ္ဒတ်ဟွံမွဲတုဲ အယာံမာတ်သၠုၚ်ဝေၚ်သကေတ်ဇကုဟေၚ်ရောၚ်ဂှ် အ္စာဝၚ်တံ ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ်ညာတ်လဝ်အဇှ်ေ ဇိုၚ်ကၞေဟ်ရာဇဝၚ်မှန်နန်ရ။
        ပ္ဍဲအရာဂကူဗၟာတံ ဂစာန်တဴညံၚ်ဂွံစိုပ်လတူဂကူမန်ဂှ် စိုပ်ခေတ်ကုၚ်ဗံၚ်ဏံမှ သ္ပကၠုၚ်ဍာ်ပလာဲဝေၚ်ကၠုၚ်ပြယာဲ ဟွံသေၚ်ရ။ နူခေတ်ဗကာံတေံလဝ် သၟိၚ်ရေတ် တက်ကၠုၚ်ပေဲါအလီ-ဂှ်ဗှ်ကေတ်ပ္ဍဲလိက်တၟံယှိုဲစိခုံ &quot;မာန်ရ။ ဂကူမန်တံ ရှ်ေသှ်ေမံၚ်မှာထေရ်ပဝမ္မတိ၊ ဂကူပျူဂှ်ရှ်ေသှ်ေဒေဝတဴဗိသြဴ-တုဲ-&quot;ဂွံလဝ်ပျးဒိုသ်နူညးတံညံၚ်ညံၚ်&quot; ချူလဝ်ပ္ဍဲလိက်တၟံဂှ်ရ။သုၚ်စောဲပါဝါမှာထေရ်ဂဝမ္မတိ, ဒေဝတဴဗိသြဴတံတုဲ အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ဂကူမန်တံကေုာံဂကူတိစူ(ပျူ)ရ။တက်ကၠုၚ်ဓယံက် ပရေၚ်ဘာသာဂှ် စကၠုၚ်နူဍုၚ်ဗကာံတေံရောၚ်-ဟီုစဂွံရ။
      ဂကူဗၟာကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသဟွံသေၚ်မ္ဂး နူလဵုညး တံကၠုၚ်ဂှ် သ္ဒးစၞောန်ထ္ၜးမာန်ရ။ ပ္ဍဲဒၞဲါဝွံယၟုဂမၠိုၚ်ဟီု ကၠုၚ်အရေဝ်ရ။ မၞိဟ်မ္ဂးဂှ်ဇိုတ်ကၠေံဒၞဲါဇိုၚ်ဇကုဟွံအးရ။ ဂၠိုၚ်ကဵုအောန် စက်ဒၞဲါဇိုၚ်သှ်ေဝက်မံၚ်ဟေၚ်ရ။ &quot;ဇြုံကဵု ဇြုံညာတ်ဒၞဲါဇိုၚ် &quot;ဟီုဂှ် တန်ဒှ်အဓိပ္ပါယ်ဏံရ။
       ဂကူဗၟာတံလေဝ် ဒၞဲါညးတံမံၚ်ကၠုၚ်နူတမၠာတေံဂှ် ဒၞဲါဇိုၚ်သှ်ေဝက်ကၠုၚ်ရ။ ယဝ်ရဒးထ္ၜး ဥပမာမ္ဂး ပ္ဍဲဂကူမန်ပိုယ် ဒိုသ်ပန်ဂှ် အဓိပ္ပါယ်ပြာကတ်လောန်ရ။ဒိုဟ်ဗၟံက်မ္ဂးဒၞဲါတ္ၚဲမံက်တိုန်၊ ဒိုဟ်ပလိုတ်မ္ဂးဒၞဲါတ္ၚဲပၠိုတ်စှ်ေ၊ ဒိုသ်သၠုၚ်ကျာမ္ဂး ဂၠံၚ်ကျာသၠုၚ်၊ ဒိုသ်သၟဝ်ကျာမ္ဂး ဂၠံၚ်ကျာအာ-ပြာကတ်မံၚ်ရ။ ပ္ဍဲဂကူဗၟာတံ ဒိုဟ်ပန်ဂှ် အဓိပ္ပါယ်ရနူက်ဗ္ဒန်လောန်ရ။ အဓိပ္ပါယ်ဟွံမံက်ဂတဝ်။ဂတမုခ်လပါ်တ္ၚဲတိုန်တေံညိ။ ဂတမုခ်ဇကုဂှ် &quot;အရှေအ်&quot;၊ လက်ကြဴဇကုဂှ် &quot;အနံက် ၊ လပါ်တဲပုၚ် ဂှ် တံၚ် &quot;လပါ်တဲပဲါဂှ် မြံက် &quot; သာ်ဝွံသ္ဂးရ။ နူဂကူဗၟာ ဝိုတ်ကၠံ ကံက်သၟာန်စမ်ရံၚ်မ္ဂး အတိုၚ်လတူတေံဟေၚ် ကဵုကၠုၚ်သွဟ်ရောၚ်-မဒှ်ရ။ တၚ်ဒုဟ်ဟွံထေက်ရ။ ပ္ဍဲဘာတန်မူလလေဝ် ဗတောန်မံၚ်အတိုၚ်ဂှ်ရသေၚ် ဟာ။
           အဓိပ္ပါယ်ဒိုသ်ပန်လတူတေံဂှ် အဓိပ္ပါယ် &quot;အရှေအ် &quot;ကဵု &quot;အနံက်&quot; ဝါဒိုသ်ဂှ်နွံကဵုယုတ္တိတုဲ အဓိပ္ပါယ် &quot;တံၚ်&quot; ကဵု မြံက်ဝါဒိုသ်&quot; ဂှ် ဟွံပြာကတ်ရ။ယၟုဒိုသ်(၂)ဒိုသ်ဝွံ စၞောန်ထ္ၜးလဝ် ဇာတိတိုပ်သုက်ဂကူဗၟာတံ ပေၚ်ပေၚ်ရ။ ဒၞဲါဗၟာတံမံၚ်ကၠုၚ်ကိုပ်ကၠာတေံဂှ် ဒှ်ဍုၚ်ကြုက်ဒေသနေရတိရ။ တ္ၚဲဏံ တွဵုရးကောန်သုကော်ရ။ ညးတံယေန်သၞာၚ်ဟွံမွဲဏီတုဲ မံၚ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲအကြာ ဂြိုပ်ဒဵုဝိစောဝ်ရ။ ဒၞဲါမူလဒေသညးတံဂှ် တၟေၚ်တၟေၚ်တၟဟ်တၟဟ် ဝိဂှ်ဇွောဝ်မံၚ်လပါ်သၟဝ်ကျာရ။ ဗွဲမဂၠိုၚ်ဝိမ္ဂးဂှ်ဇွောဝ်လပါ်သၠုၚ်ကျာဂၠိုၚ်ရ။ ဟွံသေၚ်မ္ဂးလပါ်ပလိုတ် ဟွံသေၚ်မ္ဂးလပါ်ဗၟံက် ဇွောဝ်တဴတုဲလပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် ဇွောဝ်စအောန်ရ။ ဝိမၞုံယၟု &quot;ဟဵုအေန်ယဵု&quot; မူလဒေသဗၟာတံဂှ် ဟဳဇွောဝ်မံၚ်လပါ်သၟဝ်ကျာရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ သၠုၚ်ကျာဂှ် ဟိုတ်နူဒဵုနွံမံၚ်တုဲ &quot;တံၚ်&quot; သာ်ဝွံသ္ဂးတုဲ လပါ်ၜဳဟဳဇွောဝ်စှ်ေအာဂှ် &quot;မြံက်&quot; သာ်ဝွံပညပ်စရ။ မြံက်ဂှ်ချူမံၚ်ပ္ဍဲလိက်တၟံ&quot;မ္လစ်သြက်-မ္လစ်အောက်&quot; တုဲအဓိပ္ပါယ်ဂှ် သၟဝ်ၜဳ-ၜဳလပါ်သၟဝ်-မဒှ်ရ။သရုပ်ထောံမ္ဂးလတူၜဳဂှ်ဒဵုနွံမံၚ်တုဲ &quot;တံၚ်&quot; လပါ်ၜဳ ဟဳဇွောဝ်စှ်ေအာဂှ် မ္လစ်အောက်/မြောက်&quot; သာ်ဝွံ ဂွံအဓိပ္ပါယ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗၟာတံဂှ် ဂကူသာကျဝၚ်ပိၚ်ပှ်ကၠုၚ်နူ မဇ္ဇျုမဒေသဟွံသေၚ်တုဲ ဒှ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဍုၚ်ကြုက်မၞုံပ္ဍဲအကြာမုဟ်ဂြိုပ်ခၟဴ ဂစေံ သကေံကၞောတ်ၜဳ &quot;မာချူ&quot; မဒှ်လစှ်ေၜဳဇၞော်ဟဵု အေန်ဟဵုကေုာံဒေသ&quot;ဗယျာန်ခရ &quot;ရောၚ် - ဂှ် ယၟုဒိုသ် ညးတံသုၚ်စောဲမံၚ်ဂှ် လဴထ္ၜးလဝ်ကဵုဗွဲမဗိုန်ဗတ်ရ။ပဵုတုဲပြာကတ်မံၚ်ပၠန်ဂှ် ဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဆီတုပ်ကဵုဗၟာ မသှ်ေမံၚ်လတူဒဵုတံဂှ် ဒဵုတ္ၚဲဏအ်ကော်စချေံ &quot;မြာန်&quot; ရ။ ဗၟာတံဍိုက်ချေံစောန် ပန်တ္ၚဆိုက်ဗ္ဒက်တဴရ။ ဗၟာပါမ္ဂးချေံပါရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗၟာကၠုၚ်မ္ဂး ချေံကၠုၚ်ရ- သာ်ဝွံ နကဵုဌာနူပစာ၊ သဒိသူပစာ ကော်ခဴကၠုၚ်ဂကူ ဗၟာတံ &quot;မြန်မာ&quot; ဒှ်ဂွံရောၚ်-အ္စာသုတေသိတံစှ်ေ စိုတ်ရ။ မြက်စာတုဲ &quot;မြာန်&quot;ကြံၚ်မ္ၚိုဟ်တုဲ &quot;မာ&quot; ဟွံသေၚ်။ &quot;ဍိုက်ချေံကြမ်တုဲ&quot;  &quot;မြန်မာ&quot; မဒှ်ရ။ ဂကူဗၟာတံဂှ် ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်ကဵုဂကူကြက်တံဗွဲမလောန်တုဲ ဟွံဂွံမံၚ်ကၠုၚ်ဝိုဟ်ဝိုဟ်ရ။ စိုပ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏံတုဲမှ ညးတံဝွံ ဇူစဗွဲတသိုခ်စိုတ်တသိုခ်ကာယအိုတ်ရ။
      ပ္ဍဲအေဒဳ-၈၃၂ ဂှ် ကောန်ပၞာန်ချောမ်ဖေအ်ယဵု ကၠုၚ်ဗတိုက်ပလီုထောံလုၚ်သိရိခေတ္တရာတုဲ ရပ်ဏာမၞိဟ်ပိလ္ၚီတုဲ ဖျေံကဵုဒၞဲါပ္ဍဲချေဝ်တုၚ်-လၟုဟ်ဍုၚ်ခေါန်မေန် တွဵုရးယူနာန်ရ။ ပ္ဍဲအေဒဳ ၈၃၅ သၞာံဂှ် ထပ်ဗတိုက်သဓီုတုဲ ထပ်ရပ်ဏာ မၞိဟ်ပိလ္ၚီပၠန် စွံပကန်လဝ် ပ္ဍဲကၞောတ်ၜဳ ဨရာဝတဳ လၟုဟ်မျေတ်ကျဳနာ ရပ်နၚ်ဂကူဗၟာတံသ္ပကောန်ပဝ်တာဒပ်အာဂတ သ္ပစရန်ဍန်ပၞာန်ရောၚ် -သ္ဂောံတီကေတ်တုဲ ကိုပ်ကၠာနူအေဒဳ-၉-က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် ဂကူဗၟာတံဟွံဂွံဖျေံဇိုၚ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏီဂှ်လေဝ် ပြာကတ်အာရ။ဣဝွံ……အဆက်ဒတုဲဖဵုဝၚ်မကလိဂွံနူယၟုဂမၠိုၚ်မဒှ်ရ။
၂။မန်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုဟ်လဵုရော

       အ္စာဝၚ်မန်တံဂှ် မန်ပိုယ်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုသ်သၟဝ်ကျာရောၚ်-သ္ဂးရ။ မန်တံပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ်ပ္ဍဲဇရေၚ်ၜဳ ယာန်သဳကြုၚ်ရောၚ်လေဝ်ဟီုရ။ အ္စာဝၚ်ဗၟာတံဂှ် မန်ပိုယ်လုပ်ကၠုၚ်နူဒိုဟ်ဗၟံက်တုဲကေၚ်မံၚ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲဒေသတွဵုရး ကာန်တုၚ်ရောၚ်-သ္ဂးအိုတ်ရ။ အ္စာဝၚ်မန်လ္ၚဵု ယိုက်ဗက်အ္စာဝၚ်ဗၟာတံတုဲ ချူဗက်အတိုၚ်လညာတ်ညးတံလေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။
         တွဵုရးကာန်တုၚ်ဂှ်နွံသၠုၚ်ကျာၜဳယာန်သဳ ကြုၚ်,ဗၟံက်ဍုၚ်ဗဳယေက်နာမ်ဏီရ။ ယၟုၜဳယာန်သဳ ကျာန်ဂှ်ဒှ်မံၚ်ယၟုမန်ကီု၊ မၞိဟ်ဒေသတံဂှ် သုၚ်စောဲလဝ်ဝေါဟာမန်ဗွဲမဂၠိုၚ်ကီု၊ ၜဳယာန်သဳကျာန်ဂှ်နူကုန်ဒဵုတိဗက်ဟဳဇွောဝ်အာလဒေါဝ်ဍုၚ်ကြုက်ဒဵုကဵုစိုပ်ဍုၚ် ရုၚ်ဟာဲကီုတော်ရံၚ်မ္ဂးဂကူမန်စကၠုၚ်နူကာန်တုၚ်ဂှ်ဒှ်ဟွံမာန်ရ။ပ္ဍဲကာန်တုၚ်ဂှ်မံၚ်ကၠုၚ်ကီုလေဝ် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဟီုဟွံဂွံရ။
          ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူမန်တံဂှ် နူဒဵုသၟဝ်ကျာ လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏံကီု၊ ဍုၚ်ဒွါရဝတဳ(သေံ)ကီု၊ ဍုၚ်ကမ္ဗုဇကီု မဒှ်ရ။ ဒွါရဝတဳလီုတုဲမှ စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ရာမညဏံဟွံသေၚ်။ မန်ဒွါရဝတဳကေုာံမန်ရာမည (ဍုၚ်ဗၟံက်+ဍုၚ်ပလိုတ်)ဝါဍုၚ်ဝွံ မွဲဒမြိပ်ဓဝ်လိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်ဇၞော်-မောဝ်ရာၚ်ဆာဲကၠုၚ်ရောၚ်ဂှ် ယၟုယၟာမန်တြေံတြဟ် ညးဂူတံ,ခါသဳတံ ထ္ၜးမံၚ်သာဓကရ။
       မွဲသာ်ပၠန် ယဝ်ရလုပ်ကၠုၚ်နူဒိုဟ်ဗၟံက်မ္ဂး တၞောဝ်ဒတောဝ်မန်မပ္တံဂကူ မုဏ္ဍဆာန်တာ(လ်)၊ခါသဳတံဂှ် ဂွံစိုပ်အာတွဵုရးအာသာမ်၊ ရးမဇ္ဇျိမဒေသတေံဟွံလောဲရ။ ယၟုကွာန်၊ ယၟုဍုၚ်၊ ယၟုဘုတ်ဘာစေတဳ မၞုံမံၚ်ပ္ဍဲလတူဍုၚ်ပိုယ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠၚ်တံဂှ် စၞောန်ထ္ၜးမံၚ်ဒဒှ်ရ မန်တံစိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံနူဒိုသ်သၟဝ်ကျာရ။ ကာလချိုတ်-စွံက္ဍိုပ်, ကေတ်ဏာက္ဍိုပ်လ္ပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် ပြာကတ်မံၚ်ရ။ ဒၟါနူယၟုမန်သှ်ေဝက်မံၚ်ပ္ဍဲဒေသတံဂှ်တုဲ ဂုဏ်ဖဵုဝၚ် ပတန်ၚုဟ်ဟွံမာန် ဂမၠိုၚ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ရ။
       ၃။ ဂကူပျူ အခိၚ်လဵုကၠေံအာရော-
     ကြုက်တံကော်ခဴစဂကူပျူတံ &quot;ပိယော&quot; -(PINO)၊ မန်တံတံကော်ခဴစ &quot;တိရ်စူလ်&quot; ရ။ ဍုၚ်ဗဳသၞဴ ရာဇဌာနဳပျူတံဂှ် ပ္ဍဲ အေဒဳ-၅ က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် ဖူနန်အၚ်ပါယာဗတိုက်ပလီုထောံရောၚ်-ဂှ် အ္စာဝၚ်ဗၟာတံ ထေၚ်သၠေဟ်တဴရ။ ဍုၚ်သဳရိခေတ္တရာ(ပြည်)ဂှ် ပ္ဍဲအေဒဳ (၈)က္ဍိုပ်ကၠံဂှ်သၟိၚ်ပျူလက်ကြဴအိုတ် သဳဟဝိကြမ ဂ္ဇံနန်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ လက်ထက်သၟိၚ်ဝွံ ယေန်သၞာၚ် ပျူတံဇၞော်မောဝ်ရာၚ်ဆာဲစိုပ်ကၞောတ်အထောတ်ရ။ သၟိၚ်သဳဟဝိကြမဂှ် ပ္ဍဲအေဒဳ-၇၁၈, စဴအာသွဝ်တုဲလက် ကြဴဏံ သၟိၚ်ပျူအဆက်ပိုတ်အာရ။ညးမွဲကဵုမွဲဟွံညဳ သကအ်ရ။ သၟိၚ်မအုပ်ဓုပ်ဂကူပျူတံသီု ဖအိုတ်ဂှ်ဟွံမွဲရ။ သၟိၚ်ဒေသညးကဵုညးဂှ်နွံမံၚ်ဏီရ။ ပ္ဍဲအေဒဳ-၈၃၂-ကာလကြုက်နန်ချံၚ်တံကၠုၚ်ဗတိုက်ဂှ် ဍုၚ်ပျူသီရိ ခေတ္တရာလီုအာရ။နူဂှ်ပတန်ဍုၚ်ဟာန်လေန်ပၠန်ရ။ ဍုၚ်ဟာန်လေန်လေဝ် ဒုၚ်ဟွံလံရ။ လ္ၚဵုဟီုကြုက်ဗ္တိုက် လ္ၚဵုဟီုပၟတ်ဒဵုဂတိုဟ်ဍုၚ်ဟာန်လေန်လီုအာရ။တော်ရံၚ်ကဵု ဂကူဗၟာတံ စိုပ်မံၚ်ဗကာံဍုၚ်ပျူတုဲ ဗၟာတံဟွံ ဗတိုဟ်-ဟီုဟွံဂွံ။
        ဂကူပျူတံဂှ် ကဵုဂကူဗၟာတုပ်တုပ်ဟီုဂှ် ဒးဗ္စာရဏာရ။ ဥပမာ-ဂကူညးဂူကဵုဂကူမန်တံ လောန်ကၠုၚ်ၜိုတ်(၈၀၀)သၞာံတေံဒှ်ကၠုၚ်မွဲဂကူဓဝ်ကီုလေဝ် လၟုဟ်ဟွံကၠိုဟ်အရေဝ်ညးသကံရ။ ဂကူဗၟာကဵုဂကူပျူတံဂှ် ဒှ်ဂကောံ တိဗက်တဝ်ပါမေန်တုဲ အရေဝ်တုပ်-ဟီုဟွံဂွံ။ ကရေၚ်ကဵုကချေၚ်တံလေဝ် အ္စာတံစုတ်လဝ်ပ္ဍဲဂကောံတိဗက်တဝ်ပါမေန်ကီုရ။ ရ မျှာၚ်ညးတံ ပဲါနူဟွံတုပ်ကဵုဗၟာတံ သက်သက်ရ။ ရ မျှာၚ်ညးတံ ပဲါနူဟွံတုပ်ကဵုဗၟာတံဂှ် ကြပ်မံၚ်ကဵုမန်တဴဏီရ။ နူစတမ်တေံ ပျူကဵုဗၟာတံ ဟီအရေဝ်တုပ်ကဵုဒှ်ကၠာရ။ ပြဆာဲမံၚ်ညးသကံပွိုၚ်(၉၀၀)သၞာံတုဲအခိၚ်တေံ ဂၠံၚ်ဆက်ဆောံ ဟွံမွဲတုဲ အရေဝ်ဂွံဆက်တုပ်အာပၠန် အခေါၚ်အောန်လောန်ရ။
         အ္စာဝၚ်ဗၟာတံချူမ္ဂး ဂကူပျူတံဂွံကၠက်ဂှ် ဗဝ်စုတ်ဒုဟ်လတူမန်,ခမေန်,ကြုက်တံရ။ ဆဂး-ဒၞါဲဍုၚ်ပျူတံဂှ် ဂကူဗၟာတံဂ္ဇံလဝ်ဂှ် ရုပ်ရဴပရေံမံၚ်ရ။ မန်ဂွံၚိတ်ပျူတံဂှ်လ္ပဟီုဏီ၊ အခိၚ်ပျူတံကၠက်အာဂှ် မန်တံနွံကဵုဍုၚ်ဟွံသေၚ်ရ။ နွံမံၚ်သၟဝ်တဲဗၟာတုဲ ညံၚ်ဂကူဇကု ဟွံဂွံကၠက်အာဂှ် ဒးရုန်ဂစာန်မံၚ် ဟွံသံက်သာလးလးဂှ် ဇၟာပ်ညးအဲမတ်တၟးမံၚ်သီုဖအိုတ်ရ။ ဂကူပျူတံဂှ် ကၠအ်အာပ္ဍဲတဲဗၟာတံတုဲ တာလျိုၚ်ပ္ဍဲမန်,ခမေန်,ကြုက်တံဟွံမွဲရ။
        ဂကူမန်ကဵုပျူတံ ဒှ်ကၠုၚ်ပၞာန်မွဲလှ်ေဟွံဆဵုရ။ကာလပၞာန်ကြုက်တံ+ခမေန်တံဓလဵုခၞံၚ် ကၠုၚ်ပၠံၚ်တိဍာ်မ္ဂး မန်ကဵုပျူတံ တံၚ်တဲညဳသာတုဲ စဵုဒၞါကၠုၚ်တိဍာ်ဇကုအိုတ်ရ။ အတိုၚ်အ္စာဝၚ်ဗၟာတံဟီု-ပျူတံဖေက်ဘဲမန်တုဲပြံၚ်တိုန်အာလပါ်ယှိုဝ်ဗဝ်တေံဂှ် ဒှ်ဟွံမာန်ရ။မူဟိုတ်ရောမ္ဂး ပ္ဍဲအေဒဳ ၈၃၂ သၞာံဂှ်ဍုၚ်သဓီုလေဝ် ဒၟါနူလီုအာကီုမဒှ်ရ။ ဒၟါနူဘဲပၞာန်ကြုက်တံတုဲ ပျူတံမွဲဓဝ်ဟွံသေၚ် ဒးပြံၚ်ဍုၚ် မန်တံလေဝ်ဒးပြံၚ်ဍုၚ်ကီုရ။
       ပျူတံဂှ် ဍုၚ်ဗိသၞဴလဵု စိုပ်သိရိခေတ္တရာ၊ သိရိခေတ္တရာလီု စိုပ်ဟာန်လေန်(ဟာန်လေန်ဂှ်နွံမံၚ်ဒိုဟ်ဂၞဲ ဍုၚ်ယှိုက်ဗဝ်(၁၁)တိုၚ်ရ)မဒှ်ရ။ မန်တံဂှ် ပထမသဓီုလဵု-စိုပ်သဓီုဒုတိယ၊ သဓီုဒုတိယလီု-စိုပ်သဓီုတတိယ၊ (ပထမသဓီုကဵု တတိယသဓီုဂှ် သဓီုလၟုဟ်ဝွံရ။ ဒုတိယသဓီုဂှ် နွံဇိုၚ်ဒဵုကေလာသရောၚ်-အ္စာတံသ္ဂးရ။)မဒှ်ရ။ မန်ကဵုပျူတံ ဟွံတၟေၚ်ညးသကအ်ရ။ ဂကူမန်ကဵုပျူဒဒှ်ရညိသာမံၚ်ညးသကံဂှ် ယၟုယၟာကပေါတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ထ္ၜးမံၚ်သက်သိရ။
        စိုပ်လက်ထက်သၟိၚ်ဗၟာအနူရုဒ္ဒ (အနာဝ်ရထာ)ဂှ် သဓီုလေဝ်လီုအာတုဲ စှ်ေအာသၟဝ်တဲဗၟာ ညံၚ်ရဴပျူတံကီုရ။ မန်ကဵုပျူဘဝတုပ်ရ။ သၟိၚ်အနဝ်ရထာဂှ်နူ AD-1044-စိုပ်-AD-1077သ္ပသၟိၚ်ရ။ သၟိၚ်ဗကာံလက်ကြဴအိုတ်ဂှ် သၟိၚ်ပေက်ကြုက်(AD-1256-1287)မဒှ်ရ။ခေတ်ဗကာံဂှ် ပွိုၚ်-234သၞာံတန်တဴကၠုၚ်ရ။ ဂကူပျူတံဂှ် ဒဵုကဵုစိုပ် AD-1248ဟွံကၠက်ဏီရ။ပ္ဍဲလိက်တၟံညံၚ်ယျၚ်ကျိတမိ မချူကှ်ေလဝ် AD-1233ဂှ် ယၟုဂကူပျူ,ဂကူမန်တံပါမံၚ်တုဲ ဒဵုကဵုအခိၚ်ဏံ ဂကူပျူတံနွံမံၚ်ဏီရောၚ်ဂှ် ပြာကတ်အာရ။ ဂကူပျူတံ နန်ကၠေံအာပွိုၚ်(၄၀၀)သၞာံပြၚ်ပြၚ်တုဲမှ ဂကူကၠက်အာရောၚ်မဒှ်ရ။ဂကူမန်တံဂှ် စိုပ်လက်ထက် သၟိၚ်ပေက်ကြုက်မှ ဂွံတိတ်ဗၠးနူသၟဝ်တဲဗၟာရ။
       ဒၟါနူဆဵုယၟု ကမၠောန်မောၚ်မပျူတံပ္ဍဲလိက်တၟံတုဲ အခိၚ်ပျူတံကၠေံအာကီု၊ ကၠေံအာပ္ဍဲတဲညးလဵုကီု၊ ညးဂှ်ၚိတ်ထောံကီု  တြးဇာဥာဏ်တုဲ ညးကဝ်တံတော်ဆဒးအာရ။ ဂကူမွဲမွဲကၠေံကၠက်အာဂှ် မွဲတ္ၚဲဓဝ်မွဲဗတံဓၚ်ဟွံသေၚ်။ ကၠေံကၠက်အာသိုက်သိုက်ရောၚ်။ညးမၚိတ်တံဂှ် ဖျေံလဝ်ဂွန်တုဲ ဖန်ၚိတ်အာညံၚ်ရဴကၠန်ရောၚ်ဂှ် ယၟုကမၠောန်မောၚ်မပျူတံဂှ် ကဵုမံၚ်သတိကဵုပိုယ်ရ။တၚ်ယၟုမန်ညိမန်-
            အ္စာသုတေသနတံဂွံရုပ်ကျာ်ပရမံ ခေတ်အနဝ်ရထာချူလဝ်လိက်ပျူမွဲ၊ အ္စာချူဂှ်ယၟုမန်။ၜိုန်ရတၚ်လဝ်ယၟုမန်မ္ဂး။ &quot;သီရိဗညာနော &quot;ကီုလေဝ် ဂကူပျူတန်ဒှ်ရ။ ပ္ဍဲထွာဲတေံ ဂွံရုပ်ကျာ်ပရမံၜါ ခေတ်သၟိၚ်ကျာန်ယျေတ် ချူလဝ်လိက်မန်၊ အ္စာချူလဝ်ယၟုမန်သီုၜါ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ်-ဆဵုလိက်မန်ပ္ဍဲထွာဲတုဲ ဂကူမန်စိုပ်ထွာဲရ-ဟီုဟွံဂွံသာ်ဝွံ အ္စာဝၚ်ဗၟာ သဝ်လူသွးရ။ 
      မန်ခေတ်ဗကာံတေံ တၚ်လဝ်ယၟုမန်ဖိုဟ် ဒးဒုၚ်ထောံ ဂကူပျူ။ ရးတနၚ်္သီတေံယၟုကွာန်မန်နွံပြာကတ်မံၚ်ဖိုဟ် ဒးဒုၚ်ထေၚ်မန်တံဟွံကေၚ်မံၚ်ရ။ အရေဝ်ဏအ်ဒှ်ဟွံဒှ်စွံလဝ်ကၠာတုဲမန်ပိုယ်ခေတ်ဏံ ဗွဲမဂၠိုၚ်ယၟုမန်ဟွံတၚ်၊ လိက်မန်ဟွံလေပ်တံဂှ် ဂတဏံ(၁၀၀၀)သၞာံပၠန်မ္ဂးအ္စာသုတေသနတံ စုတ်စရၚ်ပ္ဍဲဂကူလဵုထေၚ်ရောၚ်။ ဘာမန်လ္ၚဵု၊ ကွာန်မန်လ္ၚဵု အတိုၚ်ယၟုမန်ဂှ်ဟွံချူ၊ ကၠာဲထောံဘာသာတုဲ ချူမံၚ်တံဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲဘာတံဂှ် ပ္ဍဲကွာန်တံဂှ် မူရဴဂကူလဵုမွဲမံၚ်ကၠုၚ်-အ္စာသုတေသနတံထေၚ်ရောၚ်။ ဥပမာ- &quot;ဘာဇၞော်&quot; ဂှ် ကၠာဲထောံ &quot;ဘုရာကြီးကျောင်း&quot;တုဲ ချူဟွံထေက်။&quot;ဘာကျိုက်၊ဇနော&quot;- သာ်ဝွံသ္ဒးချူအတိုၚ်ယၟုမန်ဂှ်ရ။
       လိက်မန်ဂှ်နူလက်ထက်အနဝ်ရထာစိုပ်လက်ထက်အလံၚ်စိသူ-ပွိုၚ် (၁၀၀)သၞာံဍောတ်ဍောတ် သုၚ်စောဲကၠုၚ်ပ္ဍဲနန်ဗကာံရ။ အမာတ်ဒဴဗညာမန်ဗၟာဟွံရုဲ သ္ဒးလေပ်လိက်မန်ရ။ ၜိုန်ရဒးဗတောန် လိက်မန်ကီုလေဝ် ဗၟာတံ ဒုၚ်ယၟုမန်ဟွံသေၚ်ရ။ တ္ၚဲဏံဂကူမန် ရဲဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တံဂှ် သ္ပဟိုတ်ကဵုဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တုဲ ဟွံဒုၚ်ယၟုမန်ဂှ် သ္ဒးအမ်သဝ်ရ။ ယၟုဍေံဂှ်လေဝ်ယၟုမန်ဟွံတၚ်လဝ်၊ အရေဝ်မန်လေဝ် ဟွံဗတောန်လဝ်ကဵုဍေံ၊ လိက်မန်ဂှ်သ္ၚောဲ၊ ကောန်ၚာ်ဗီုဏံဍေံထေၚ်ဍေံဂကူမန်ဟွံသေၚ်ဂှ် ဗျိဟွံထေက်ရ။
       ပ္ဍဲအိန်ထံၚ်မၞုံကဵုပ္ဍဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်လ္ၚဵု မဍုက်ကေဝ်မံၚ်ကေုာံ ညးမချူလိက်ဏံဝွံ ညးတံသုၚ်စောဲယၟုမန်အလုံသ္ၚိရ။ကောန်ညးတံ ဟီုအရေဝ်မန်ဂွံသီုဖအိုတ်ဟွံသေၚ်ကီုလေဝ် &quot;အာဲဂကူမန်&quot; သာ်ဝွံဍေံတံ ဂံၚ်ဒုၚ်ယၟုသီုဖအိုတ်ရ။ ဒၟါနူဟွံလေပ်လိက်မန်,ဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တုဲ ဟွံဒှ်ဂကူမန်ဂှ်အဓိပ္ပါယ်ဟွံမွဲရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်လက်တေန်အမေရိကာန်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် အရေဝ်,လိက်ပတ်ညးတံကၠေံအာပ္ဍဲအကြာဘာသာကဵုလဵုနဳကီုလေဝ် ယၟုဂကူညးတံ ညးတံဟွံကၠဟ်။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲညးတံဟွံကၠဟ်။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲညးတံဂွံဗၠးၜးရ။
          ပ္ဍဲအခိၚ်တ္ၚဲဏံ ဂကူမန်တံ ထေက်ကဵုဒးစွံသတိအိုတ်ရ။ ၜိုတ်လဵုဒှ်ဒှ် ယၟုဇကုကီု၊ ယၟုဒေသဇကုကီု၊ ယၟုမန် သ္ဒးဒှ်ရ။ ဂွံဆဵုညးယၟုကၠာဲမံၚ်တံဂှ်မ္ဂး ဒးကဵုလညာတ်ထေက်ရ။ ဒးသောၚ်ကလးၚုဟ်မးယၟုထေက်ရ။ &quot;ဂကူမန်ဂှ် ဂျိုၚ်မံၚ်ကဵုယၟုမန်မွဲမရောၚ်&quot;ဂှ် ဒးကဵုသမ္တီထေက်ရ။ သ္ၚိဌာန်ဇကုဘုတ်ဘာဇကု၊ ကောန်ဇကု ကောန်ကွးဇကုတံဂှ် ဒးခုတ်ခဴကၟုမန်ထေက်ရ။ အယာံမာတ်မိ,နာဲမိမံၚ်ဂတဂှ်မွဲမဓဝ် ဟွံရုမ်ဂပ်ဏီဂှ် သ္ဒးကဵုပညာထေက်ရ။
        ကၟိန်ဍုၚ်ပိုယ်ဝွံဒက်ပတန်လဝ်နကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် နကဵုသာ်အရံၚ် ဇကုအပိုၚ်ဂှ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်မံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်အိုတ်ရ။သွက်ဂွံကယျိုၚ်ကယျဝ်ကၟိန်ဍုၚ်ဂှ်ဂကူမန်တံ ဟွံဒးပြံၚ်သာ်ရ။ နကဵုသာ်အရံၚ်ဇကုအပိုၚ်ဂှ်ဟေၚ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်မ္ဂး ကၟိန်ဍုၚ်လေဝ်တန်ဂကူပိုယ်,တွဵုရးပိုယ်လေဝ်တန်အာမာန်ရောၚ်။ နကဵုသာ်အရံၚ်မန်မတွံဂး လိက်ပတ်ဘာသာ,သာသနာ,ပညာဂကူမန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်အာကၟိန်ဍုၚ်ထေက်ရ။ နကဵုယၟုမန်ဂှ် ဒက်ပတန်အာဝၚ်ဘဝကောန်ဂကူဇကုပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဏံထေက်ရ။ လက်ကြဴအိုတ်ဂှ် ညံၚ်ရဴစေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန် ဒှ်မံၚ်ဒတန်ပ္ဍဲမဂ္ဂဇြေန်မန်လဂံါအာဇာနဲကီု ဇၟာပ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန် သ္ပဒတန်စေဝ်ပၞောန်ဝွံထေက်ရ။
         
                ✍   ရာမည-မာံဝါန်ၛာဲ✍
                ကွာန်ကအ်သိုခ်
     သၞောဝ်စိုပ်တွဵုရး ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာဏံမ္ဂး &quot;မွဲတ္ၚဲဂကူမပဒတဴ ပ္ဍဲတွဵုရး ဒၞာဲတံဂှ်တံဂှ် အာတ်မိက်ကၠုၚ် မိက်သၠာဲယၟုတွဵုရးမ္ဂး သၠာဲကဵုမာန်ရောၚ်&quot; ရံၚ်ကဵုပိုဒ်ဏံတုဲ ပ္ဍဲတွဵုရးမန် မၞိဟ်ဟီုအရေဝ်မန် အောန်အာမ္ဂး ယၟုမ္ဂး &quot;တွဵုရးဍုၚ်မန် &quot; ဂှ် ပြံၚ်လှာဲအာ ယၟုတၞဟ်မာန်ရောၚ်၊ စွံသတိကဵုဇၞော်ညိ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၈၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဍိက်တၠအဝဵုပၞာန် ==

ဍိက်တၠအဝဵုပၞာန်

ယွံကလောပိုဲ ဟိုဲမန်မွဲသကအ်
ဂွံတီလဴကဵု ဒှ်ဖဵုဗိုန်ဇၟအ်
နေဝေန် သာန်ယု ယၟုဗမာတအ်
ဗော်ပၞာန်ဂမၠိုၚ် ပိုၚ်လဝ်ဍုၚ်ဏအ်
ပေၚ်စှ်ၜါသၞာံ ပယျာံဟွံပၠအ်
ဍန်ဂြက်ဇဳဂၠံၚ် ပၠံၚ်ၜးတေံဏအ်
ဗက်သီဗၞိက်တိုက် ဍိုက်ယာန်ဂဇအ်
လောဘဖအဴ ထဴသီတိကၠအ်
လုံကောန်ရးဍုၚ် ဒုၚ်ပျဲရေက်ကအ်
ပၞာန်ဂွှံအဝဵု ညျြါံ က်ကဵု ကှအကြှအြ
ဗက်ကိတ်ဗက်ကဳ သၚဳညးဂြိပ်တၚအ်
ဓဇနျလောနျကဲာ ဟဲာက္ကဵုတမွအျ
စှၜါသၞာံဏအှ ဝးကအသှုါဆှီ
နူဂှ်သၠာဲပြံၚ် ညံၚ်ဒးအလီ
လပါ်တံသွံ စွံလဝ်မွဲလၚီ
ပိပိမသုန်(၁၉၇၃) သၞာံတုန်ဂေါဝ်မြီ
မြေက်ကသဵုအဴ တြဴစွေက်ကြအ်ဆီ
ဍှုါရှးဟှံပဲါ ရဲုမဲာအလီ
ပၞာန်အပ်အဝဵု လၚဵုမိပ်ဂြိုၚ်အီ
လလံကဵုပြဟ် မွဲတၚဲဒှ်လၞီ
သမတလေဝ် နေဝေန်ကြအ်ဆီ
မန်ညံၚ်ဂွံသၠေက် ဍေံပေက်ဟဇီ
မိၚ်ဒးၚုၚ်ၚ ဂွဂွဗြီဗြီ
ရုဲမာဲအလီ ဒှ်လၞီရိုဟ်တၚဲ
သၞာံလတူဂှ် ဟီုသှ်ဗဗွဲ
ဂိတုပုဟ်ကၠာ ဖါမံက်စှ်မွဲ 
ကဵုဍုၚ်မန်ရ ပစၟတ်လဝ်တၚဲ
နေဝေန်သာန်ယု ဂးယၟုညးအဲ
ဒှ်အလဵုသဳ ပိုၚ်ပြီဂၠိုၚ်နဲ
ဍာံဂှ်ဟွံကေတ် ဗၠေတ်ရောၚ်ဗဗွဲ
ကဵုဍုၚ်မန်ဂှ် ရှ်ညိဟွံမွဲ
ဂကူဂွံကၠေအ် လှေအ်လှန်ဂၠိုၚ်နဲ
ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ပၠက် ခိုဟ်သွက်ညးမွဲ
မူသာ်ရောတၟေၚ် ပထေၚ်ညးအဲ
ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဍိက် ရပ်ဇိက်ရိုဟ်တၚဲ
ညိရောဟွံတၟေၚ် ဒးထေၚ်ညးအဲ
ညးဂဇံခုၚ် ပေၚ်ဗုၚ်ရိုဟ်တၚဲ
မန်ဍိက်ဗမာ ယာမုက်ဒုၚ်နဲ
အခေါၚ်မန်ကၠက် သွက်ဇကုမွဲ
ဍုၚ်ဟွံဗဗွဲ တုပ်နဲကောန်ဍိက်
ရဲမန်ဒုၚ်ဂိ ညိဟွံမွဲပၟိက်
အခေါၚ်အဝဵု စဵုဇာစဵုနှိက်
ကၠောန်ပၠန်ဒှ်လုတ် စုတ်ထံၚ်စုတ်ထိက်
ဂကူဟွံသၠုၚ် ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဍိက်
မန်ကေတ်ဟွံကဵု ပလဝ်ကၠဵုကၠိတ်
မန်ဟွံကေတ်ဂှ် ဗဒှ်ခိုဟ်ပိက်
မန်ညးဂရိုဟ် မန်ဒိုဟ်မန်ကၞိက်
မန်ဏအ်ရောၚ် ဂွံဖဵုဒှ်ဍိက်
ဒုၚ်ဇက်ဒုၚ်ဇိက် မန်ဍိက်နေဝေန်
ကှ်ေကဲလၚုလၚန် ဍုၚ်မန်ဟွံထၞေန်
ညိရောစောဲစပ် ကၞိပ်တိက်ကဝေန်
ဂွံဆယၟုပညုၚ် ဍုၚ်မန်ပိုတ်ကြေန်
မူသာ်ရောဒှ် ဟွံသၟဟ်မၚ်ဇေန်
ညးဒုၚ်ဂစိုတ် တဲပိုတ်ဇိုၚ်လၟေန်
မူဟွံပကဵု တုပ်ကၠဵုဂျာပေန်
ညးဆာန်မန်ဍိက် ဗက်ကိတ်ဗက်ကဟေန်
မန်ဍိက်နေဝေန် ထၞေန်ကဵုဍုၚ်ပၠက်
မန်ညံၚ်ဂွံကၠက် ဍုၚ်ပၠက်ဍုၚ်ဍိက်
မန်ဏအ်ရောၚ်ကဵု ဂွံဖဵုဒုၚ်ဇိက်
မန်ဒုၚ်ဒဒိုက် သီုကွိုက်သီုထၞိက်
ဍုၚ်မန်‌ဍေံကဵု ညးလဵုရောဘိက်
မန်ရဲနေဝေန် ဒက်ဂြေန်စတိက်
စၚ်ခဗာဲကၠာ စကာရပ်ဇိက်
မန်ဏအ်ပဇၞော် ဍေံကော်ဍေံဘိက်
ရပ်ဗဂန်ဟေၚ် ညံၚ်ပြေၚ်ဂၠဴဇိက်
ဗီုပြၚ်ဍုၚ်လၟုဟ် ဒုဟ်ဟွံဗၠးဍိက်
သွက်ဂကူမန် ဆီနန်ပြိုက်သိက် 
ရဲညးတၠကောန် ဗတောန်ဗှ်လိက်
ရေၚ်တၠုၚ်ဟွံမာန် ကွာန်ပိုဲနွံပၟိက်
ဍုၚ်ပၠက်ဍုၚ်ဍိက် လိက်ပတ်ကၠေံအိုတ် [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၃၃၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== မဟာဗျူဟာဂွံဂွံဖျောန်အရံၚ်ချီဒနာဲသာ်ဍာဲဂှ်မာန် ဒးပဓာန်နဲပတန်သာသနာမန် ==

မဟာဗျူဟာဂွံဂွံဖျောန်အရံၚ်ချီဒနာဲသာ်ဍာဲဂှ်မာန် ဒးပဓာန်နဲပတန်သာသနာမန်
------------------------------
ရံၚ်ကဵု ၂၀၂၀ ဏအ်မ္ဂး အတိုၚ်တိဍာ်မန်ဖအိုတ်လ္ပဟီုဏီ 
ၜိုတ်တိဍာ်နွံသၟဝ်ယၟုတွဵုရးမန်ဂှ် မန်ဟွံဂွံအခေါၚ်ကျမာဲပေၚ်ၚ်။ 
ညအ်ဂှ်တာလျိုၚ်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရ။ ဇေတ်တ်ၜိုတ်ဟွံဇၞးကီုလေဝ် ဇၟာပ်ပွိုၚ်ဍုၚ် ၜိုတ်ကျ ဒးဂံၚ်ပြိုၚ်။ ညအ်ဂှ် အခေါၚ်ကျဟွံမွဲဏီမ္ဂး ဂွံဇၞးဂှ်လအ်မံၚ်ညိဏီ။ 
ဂွံဇၞးနကဵုပေဲါပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မွဲဟီုဂှ် ညံၚ်ပေဲါပတိုက်ပၠန်ဂတး မွဲပေဲါ မွဲတမြိပ် ကၠောန်ဂွံဟွံသေၚ်။ ဒးအာကဵုဗျူဟာဟေၚ်ရ။ 
မုဟိုတ်ဂွံဟီုရောတှ်ေ မန် ရဲစွံဒၞဲါဟွံဒးဏီဂှ် မုဒှ်ဒှ်ကၠုၚ်ဂၠာဲမံၚ်သၞကဵုလကျာ် ဗွဲတၟေၚ်အဲ &quot; ဟိုတ်နူ လကျာ်လၟိုဟ်ဂၠိုၚ် ၊ ဟိုတ်နူညးရုၚ်သ္ၚာဂၠိုၚ်ရ &quot; ဇြဟတ်ပၞာန် ဇြဟတ်မန် ယအ် &quot; ညအ်ဂှ် လညာတ်ရဲစွံအိက်ဒၞဲါဟွံဒးတအ်မွဲရဒးဟီု။ 
တ္ၚဲဏအ် လကျာ်မန်အိုတ်အာ တ္ၚဲဏအ်ဂကူမန်ပြံၚ်အာရ။ နတဲဂှ် ရံၚ်ကဵုကွာန်မန် ဒှ်ဘာလကျာ်ဗၟာ ဘာမန်သုၚ်စောဲဝေါဟာဗမာမ္ဂး သက်သဳဏအ်ကၠိုဟ်ကေတ်လုပ်ရ။ 
ဒၞဲါဏအ်မိက်ဂွံဟီုဂှ် စၞးဒးဟီုမံၚ်ကဵုလကျာ်မန်ဂၠိုၚ် ဇြဟတ်ပၞာန် ဇြဟတ်ညးကဵုမာဲယှအ်ဂှ် 
သြန်ဇကုတအ် မပၠေၚ်မံၚ်အကြာသ္ဘၚ်ဘာသာ ဌာန်ကွာန်ဇကုဂှ် ပကောံတုဲ ဗက်ရာန်တိ ပတိုန်ဘာ ဗဒှ်ဘာတုဲ ဌာန်ဘာလကျာ်မန်ဟွံမွဲညိ။ အခါဂှ်မ္ဂး ဌာန်ဂှ် တိဂှ် ဗၞတ် ၃၀ သၞာံ ၄၀ သၞာံမ္ဂး ဒှ်ကၠုၚ်ဇြဟတ်မန်ဟေၚ်ရ။ ၜိုန်ရဟွံဒှ်မန်ကီုလေဝ် အောန်အိုတ် ညံၚ်ဍေံဂွံစုတ်ကၠုၚ်မာဲကဵုဗော်မန်ဇကု ဒးဂစာန်ဂွံ ဂစာန်မာန်။ 
ကဆံၚ်ၜိုတ်ဏအ် ချပ်လဝ်ဟွံမွဲ ချပ်ဟွံလုပ် ဗက်ဟရာံမံၚ်လကျာ်ဗၠာဲ သက်က်ဂှ် ဂၠံၚ်ဒးဟွံသေၚ်။ လမုဟ် ဘာလကျာ်မန် ပအပ်ထောံလကျာ်ဗမာ ကွာန်မန် ၁၀ သၞာံဟွံပေၚ် ဒှ်အာဗမာ (ဗမာသာမညဟွံသေၚ်၊ ဗမာဍဟ်မန်ဒှ်ကၠုၚ်မာန်) 
လပါ်သၚ်မန်တအ်လေဝ် ကမၠောန်ပတိုန်သာသနာဂှ် ကဆံၚ်ဂိုဏ် ကဆံၚ်ကွာန် ဒးချပ်ဇန်ထေက်ရ။ ညအ်ဂှ်ကမၠောန် ကောန်သာသနာတအ်ဒးကၠောန်ရ။ လကျာ်ဗမာ ညးတအ်ဂစာန်ပတိုန်မံၚ်သာသနာ အကြာတိဍာ်ချေၚ် ကချေၚ်တအ် ပရဲညးတအ်တိတ် ၂ လပါ် မွဲသာသနာ ညးတအ်တိုန် ၂ ဂကူညးတအ် ဗျာပ်တြး။ ကမၠောန် ပတိုန်သာသနာ missonary ဟီုဂှ် အၚ်္ဂလိက်လေဝ် သုၚ်စောဲလဝ်ရ။ ကိုပ်ကၠာနူဒပ်ဍေံဟွံအာမ္ဂး သၟာပတိုန်သာသနာ ဍေံစိုပ် တုဲမ္ဂး ဒပ်ပၞာန်ဍေံဗက်စိုပ်။ 
မန်ပိုယ်လေဝ် ဒးမံၚ်ကၠာ်ဏအ်ရသေၚ်ဟာ။ နဲသီကေတ်တိဍာ်ဇြဟတ်ဂကူၜေတ်တ်၊ တီဖိုဟ်ရနဲ ဆဟွံကလေၚ်သုၚ်စောဲ။ 
ဌာန်တိဍာ် နူကျာ်ထဝ် စဵုစိုပ်သထီုဂှ် ပွိုၚ် ၁၀ သနာံ ဘာမန် ဒးဒှ်မုစိဘာ၊ ပွိုၚ် ၂၀ သၞာံ မုစိဘာ ၊ ပွိုၚ် ၁၀၀ သၞာံ မုစိဘာ နကဵုကသပ်ကမၠောန် ကဆံၚ်သၚ်ဂကူဟီုဟ
ို ကဆံ၎်ဂိုဏ်ညးကဵုညးဟီုဟီု ဒးချပ်ဇန်ကမၠောန်ပတိုန်သာသနာရ။ ညအ်ဂှ်သွက်မဟာဗျူဟာရ။ ဘာဒှ်တုဲ ဒးကာဗက်ဟေၚ်ရ။ ဒးကာဗဒှ်ဘာတုဲ လကျာ်ဗက်ဟေၚ်ရ။ 
ဂွံကလေၚ်သီတိ ဂွံဗဒှ်ဇြဟတ်ဂကူပၠန်ဂှ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဗော်ရပ်လွဟ် ကေုာံ သၚ် တအ်ကီု သီုကောန်ဂကူမန်တအ် ဗဒိက္ဍိုပ်တုဲ လကြဴကမၠောန်ပတိုန်သာသနာမန်ဂှ် ဇြဟတ်မန်ဗီုလဵုသ္ဂောံဆက်ဗက်အာဂှ် ဒးသီကၠဳရ။ 
လမုဟ်ဂှ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ် ပတှ်ေမံၚ်ဇြဟတ်မၞိဟ်ကၠးကၠး ဒၞဲါလဵုမန်တီုရ ဂံၚ်လုပ်ပြိုၚ်၊ နကဵုအစဳအဇန်ဗော်လေဝ် ဒၞဲါဒးဖံက်ဂၠံၚ်တၟိဂှ်ဟွံဂံၚ်သုၚ်စောဲဇြဟတ် ဗွိုက်ဘာသာပၠန်လေဝ် တုပ်ကဵုရဲမာဲကီု ဒၞဲါလဵုမန်တီုရ ပကီုစုတ်။ 
အခါညးချူလိက် ပရေၚ်ပညာတုဲမ္ဂး ဌာန်ဒၞဲါတၟိမွဲ ၜိုန်ညံၚ်ဂွံဒှ်ဂကူမန်ဟွံမာန်ကီုလေဝ် အောန်အိုတ် ၜိုတ်ညးစုတ်မာဲကဵုဗော်မန် ညံၚ်ဂွံဒှ်မာန် ရန်ချပ်လဝ်နွံ။
Pic: TLT [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၃၇၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ၜံက် ==

ကြက်မၞိဟ်ဂှ်ပုၚ် ကြုက်ဍုၚ်ဂှ်ပၞာန်
ကြုက်မၞိဟ်ဂှ်ဒှ်မံၚ်ပုၚ်ဖိုဟ် မူဟိုတ်မၞိဟ်စောဲၜံက်တံ ထပိုတ်ၜံက်ဟွံမာန်တုဲ ဟီုမံၚ်ၜံက်မွဲတၞုၚ် ပုၚ်မွဲပ္ၚာန်ဂှ်ရော? ထေက်ကဵုဒးသ္ပ သုတေသန လ္တူၜံက်ဏံထေက်ကွေံရ၊ ၜက်ဏံဂှ် သုၚ်ကၠုၚ်နူစကဝ်တန်ရဟာ? သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ် ဗီုလဵုဂွံစိုပ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲမၞိဟ်ရောဂှ် ယဝ်ရလ္ၚတ်မ္ဂး အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဏံ ဂွံဆဵုကေတကမာန်ရောၚ်-

          လောန်ကၠုၚ်သၞာံၜိုတ် ၜါလ္ၚီ(၂၀၀၀) တေံ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် စံၚ်တၞးဆု တၞံဆုတံဂှ် ကေၚ်ခရေတ်ကေတ်သၟုဟ်ဍေံ နဒဒှ်ဂဥုဲမွဲဂကူရ။ၜိုန်ဂှ်ခမူဗီုၜံက်တုဲ သုၚ်ဂှ် ဟွံကေၚ်ဆဵုကေတ်ရ။
       သက္ကရာဇ်ခရေတ် (၁၄၉၂)ကောန်ဍုၚ်ယူရောပ်ပ မၞုံယၟု ကိုဝ်လာန်ဗာတ် ကၠုၚ်ဇရေၚ်တ္ကံ မဟာမာဗ္ဒဲါတိုက်အမေရိကဂှ်တုဲ ဂွံဆဵုကေတ်ညးအရိုၚ်ဂမၠိုၚ် စံၚ်ဒၟံၚ်တၞးဆုမွဲဂကူတုဲ ခရေတ်ဒၟံၚ် ယက်တၞးဆုဂှ် ဗွဲမသာယျေန်ရ။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မၞိဟ်အရိုၚ်ဂှ်လေဝ် ဆက်ကွာဲကဵုတၟာဲတဲကုကိုဝ်လာန်ဗာတ်တုဲ ဂဥုဲတၞးဂှ် စိုပ်အာတိုက်ယူရောပ်ပတေံ ကီုရ။
      မၞိဟ်အရိုၚ်နွံပ္ဍဲဇရေၚ် ဇိုၚ်ၜဳဍုၚ်ဗေန်နဳဇွဳဠာ ပ္ဍဲတိုက်အမေရိက သၠုၚ်ကျာဂှ် ထၜမ်လဝ် ဂဥုဲတၟးသီုညးဖ္အိုတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၄၉၉)တေံရ။
       ပ္ဍဲခေတ်ဂှ်ကီု ကောန်ဂကူသပိန်ဂမၠိုၚ် အာစိုပ်တ္ကံဂျူဗာတုဲ ဂွံဆဵုကေတ်မၞိဟ်အရိုၚ်ဂမၠိုၚ် ခရေတ်ဒုၚ်မံၚ်သၟူ ခမူမွဲဂကူ သၠဟ်ညံၚ်ၜံက်ခမူ ခေတ်ပိုဲဏံကီုဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ။ ရံၚ်ကဵုဟိုတ်စဏံတုဲ ဂဥုဲတၞးဏံဂှ် ကၠုၚ်နူဒေသတိုက်အမေရိကတေံဟီုစမာန်ရ။
         ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၅၆၅) ဂှ် ဂဥုဲတၞးစိုပ်အာ ဍုၚ်အေန်ဂလာန်တုဲ အခိုက်သုၚ်ၜံက်တဝ်တံ ဂၠိုၚ်တိုန်ညံၚ်ဍာ်ဒဳကီုရ။ ဗွဲကြဴဏံ ဂဥုဲတၞးဂှ် ပြးဇးအာအလုံမွဲတိုက် ယူရောပ်မွဲတုဲ နဒဒှ်ဂဥုဲမွဲဂကူလေဝ် သုၚ်စောဲကၠုၚ်ရ။ ဗီုဒှ်ဂှ်ပ္ဍဲၜိုတ်ခရေတ် (၁၆၆၄-၁၆၆၆) တေံဂှ် ပ္ဍဲဍုၚ်အေန်ဂလာန်က္တဵုဒှ်ယဲ ပလိက်တုဲ မၞိဟ်ချိုတ်အာ ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ တၞဟ်နဂွံစဵုဒၞာယဲဂှ် မၞိဟ်သၟတ်ဂမၠိုၚ် မွဲတ္ၚဲမွဲတၞုၚ်ဒးသုၚ်ၜံက်ရ။ ရဴဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီရ။ ယဲပဲါနူဂှ်ပၠန်လေဝ် နဲလွဳယဲ ထဂိုဟ်စုတ်သၟုဟ်ဂဥုဲ ပ္ဍဲဂၠံၚ်ကသုၚ်အိက်လေဝ် နွံရ။
       မဂဥုဲက္လိဂွံ နူအ တိုက်အမေရိကဂှ် ကၠောံအာတိုက်ယူရောပ်ပနူဂှ်ကၠောံအာတိုက်အာဖရိက တိုက်အာယှသကုတ်လ္ဒောဝ်ကေုာံ ဍုၚ်ကြုက်တံ ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ပ္ဍဲအခေတ်ဂှ် ဇၟာပ်မၞိဟ်တြုံသုၚ်ၜံက်လေပ်အာရ။ ယဝ်ရ ဟွံသုၚ်ၜံက်မ္ဂး ဟွံဒှ်မၞိဟ်တြုံခိုဟ်က္ဆံၚ်ဏံစိုပ်ကၠုၚ်ရ။
         ညံၚ်ရဴမၞိဟ်ဒးစိုတ်ၜံက်ဂၠိုၚ်ဂှ် ဍုၚ်လ္ၚဵုလ္ၚဵုဂှ် ကၟာတ်စဵုဒၞာၜံက်လေဝ် က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ကီုရ။ ပ္ဍဲခရေတ် (၁၆၀၄)ဍုၚ်အေန်ဂလာန် လက်ထက်သၟိၚ်ဂျုၚ် (ကိုပ်ကၠာ) ဂှ် သုၚ်ၜံက်မ္ဂး က္တဵုဒှ်ယဲကဴဇြဏောဝ်ဟီုတုဲ စဵုဒၞာကၠုၚ်ကီုရ။ ခရေတ် (၁၆၃၄) ဂှ် ပ္ဍဲဍုၚ်ရုယှာ ညးသွံရာန်သုၚ်စောဲဂဥုဲတၞးတံ သီုဖ္အိုတ်ရပ်ဂွံမ္ဂး ရေက်ထပိုတ်ကၠေံမုဟ်ကေုာံကဵု ဒုဟ်ဒဏ်ဓဇန်ဓဇန်ကီုရ။ ညးမက္လိဂွံလောန်အာဒုဟ် ဂၠိုၚ်ကဵုအလန်မ္ဂး ဒးဒုၚ်ဘဲဒဏ်ဂစိုတ်ရ။ ပ္ဍဲ (၁၇) ဗွဝ်ကၠံတေံ  ဍုၚ်ဒါၚ်မာတ် ဍုၚ်သွိဒေန် ဍုၚ်နလ်တာလာန် ဍုၚ်သေဿဠဳ ဍုၚ်အဝ်သကြဳယျကဵု ဍုၚ်ဟာန်ဂေရဳဂမၠိုၚ် ပ္တိတ်သၞောဝ်ဥပဒေ သုၚ်ၜံက်ဟွံဂွံကီုရ။ ဆဂးသၞောဝ်ဂှ် ဟွံဓလီုဖဍိုက်ကွေံကွေံရ။
     နူဂှ် ဗီုဂွံစိုပ်ကၠုၚ် ၜံက်ခၟူနကဵုစက္ခောဏံ ဂှ် သၟာလအာတ်မစောဲၜံက်တံဂှ် ရာန်သုၚ်ဟွံမာန်တုဲ ဗက်ဂၠာဲကပှ်ဍုတ်ၜံက် ညးတၞဟ် ကၠဟ်လဝ်ဂှ်တုဲ ခမူကဵုစက္ခောတုဲသုၚ်ရ။စနူဂှ်တုဲ ကၠောံအာအလုံဍုၚ်ရ။ ပ္ဍဲ (၁၈) ဗွဝ်ကၠံ ပ္ဍဲဍုၚ်အဳတလဳကဵုဍုၚ်ပဝ်တူကဳ သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ကၠောန်ခမူၜံက်နကဵုစက္ခောတုဲ ပ္တိတ်ၜံက်ရ။ ပ္ဍဲခရေတ် ၁၈၅၃ ဍုၚ်ဟာဗာနာတ္ကံဂျူဗာဂှ် ကၠောန်ပ္တုတ်ရုၚ်စက်ၜံက် ကၠာအိုတ်ရ။
      ဆဂး ကၠောန်လဝ် ဗီုမၞိဟ်ဗြဴရတံခၟူလၟုဟ်ရ။ နူဂှ် သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ညံၚ်ညးတၞဟ် စိုတ်ဂွံလုပ်စဂှ် ဂစာန်ကၠောန်လဝ် ကျေဝ်ကျေဝ် လိၚ်ကေတ် ကောန်သၟိၚ်ဒယှ်ဒယှ်တုဲ ကဵုတက်ဗီု ဗီုသုၚ်ၜံက်အကြာရုပ်ဒမျိုၚ်တံတုဲ မၞိဟ်သုၚ်ၜံက် ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ရ။
          ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲဏံဂှ် ပ္ဍဲအကြာရာဇဝၚ်ပိုဲမန်ကီု ပ္ဍဲအကြာတၞဟ်ဟ်ကီု ယဝ်ရလ္ၚတ်ရံၚ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်မ္ဂး ဨကရာဇ်မန်ပိုဲသုၚ်ဒၟံၚ်ၜံက် ကောန်ဂကူမန်ပိုဲ အခိုက်သုၚ်ၜံက် နွံမံၚ်ဏောၚ်ဂှ် ဟွံဆဵုကေတ်ရ။ ဆဂး အတိုၚ်ရာဇာဝၚ်ဗၟာတံမ္ဂး ၜံက်ဏံ စနူသက္ကရာဇ်ဍုၚ် (၉၉၁) လက်ထက်သၟိၚ်ဗၟာ တလောန်မေန်တယျာ ဍေံတံဂှ် စိုပ်ကၠုၚ်ဒေသလပါ်ဍေံတံရ။ အခိုက်ဒုၚ်ကၟုဲ နပၠံၚ်ကဵု ဂဥုဲ သုၚ်ၜံက် ဒှ်အခိုက်ဗၟာတံရောၚ်။ ဆဂး လက္ကရဴဏံ ပ္ဍဲသက္ကကရာဇ် ၁၁၁၉ သၟိၚ်မန် ကၟိန်နန်မန် ဒးကဝ်အာတုဲ ဘဝဂကူပိုဲဒးမံၚ် သၟဝ်ဂကူဗၟာအယုတ်မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဂှ်တုဲ ယဲသုၚ်ၜံက်ဏံ ကၠောံကၠုၚ်နူကဵု ဍေံတံဂှ် အဲထေၚ်ကေတ်ရ။
     ပိုဲတီကေတ် ဟိုတ်ဝၚ်ၜံက် ဒဒှ်စကၠုၚ်နူမၞိဟ်အရိုၚ်တံတုဲ သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ပဂေတ်ဝေၚ်က္ဍဟ်လ္တူဘဝပိုဲဂှ်တုဲ ပိုဲကလေၚ်ပံက်ရံၚ်အဘိဓာန် ဟိုတ်ဖဵုရှ်သာဍေံပၠန်မ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရ။
      ပိုဲဇြောတ်ပြောတ် ပ္တိတ်ၜံက်မွဲတဲမ္ဂး ဗၞတ်ဗ္ၜတ်သၟုဟ်ဂဥုဲမတၟုဲတဴနကဵုဓါတ်ဂျိ, မပ္တံနေတ်ကဵုတောန်,ဘာနဇဵုပါၚ်ယေန်ကာဗန်မဵုနံက်သာ်,ပါၚ်ရဵုဖေန်ဖိနဝ်,ဖဝ်မေတ်အက်သေတ်,နာ်တရေတ်အက်သေတ်,အေက်ဇြဳတုန်တုန် တံပါလုပ်ခက်ဗာန်ဂွံကသအ်ညးသုၚ်ၜံက်ဂှ် (၉၀) က္ဍိုပ်ကၠံရ။
    ပ္ဍဲကဵုဓာတ်ဂမၠိုၚ် ဓာတ်ကာဗန်မိနံက်သာ်မွဲပရေံဓဇန်အိုတ်တုဲ ဓာတ်နေစ်ကဵုတေန်ဂှ် ဒှ်ဓာတ်အဓိကပ္ဍဲၜံက်ဂှ်ရ။ ဓာတ်ဂျိဂမၠိုၚ်ဂှ် ပိုဲဇြောတ်ပၠောပ် ဂၠိုၚ်ကဵုအလန်မ္ဂး ဓာတ်ဂျိဂှ် ကောံဂၠိုၚ်ကၠုၚ်တုဲ ကဵုဒဒိုက်ကုခန္ဓကာယပိုဲမာန်ရ။ ဟိုတ်နူၜံက်တုဲ ယဲအဓိကက္တဵုဒှ်မာန်ဂှ် 
(၁) ယဲကဠေန်ပ္ဍဲကသအ် (ဒဳဗဳ) (၂) ယဲသ္ၚိကျာ်ကသအ်ဂုဟ်ဖေါဝ် (၃) ယဲကတေၚ်ကျာကသအ်ဂုဟ် (၄) ယဲဂန္ဓမာလာ (ဂေန်ဇြာ) ကသအ်ကေုာံဂန္ဓမာလာတၞဟ်ဟ် (၅) ယဲကောန်တၟံ (၆) ယဲဆီၜေတ် (ကတေၚ်ဆီဍန်) (၇) ယဲထိုၚ်စၞတံ က္တဵုဒှ်မာန်ရ။

       ဟိုတ်နူသုၚ်ၜံက်တုဲ ခမုဟ်ယက်အိက်ၜံက်ဂှ် ခက်ဗာန်ဂွံကတေၚ်ကျာကသအ်တုဲ က္တဵုဒှ်လှေဟ်ရ။လှေဟ်ဂမၠိုၚ် ပလီုကၠေံ ကသော်ၜတ်တ် ပ္ဍဲကတေၚ်ကျာဂှ်တုဲ လံညိ ကတေၚ်ကျာဂှ် ကၟာတ်အာတုဲ ကတေၚ်ကျာ ပ္ဍဲကသအ်ဂမၠိုၚ် ဖေါဝ်တေၚ်ကၠုၚ်တုဲ မွဲခဏခဏခ္ဍက်တုဲ (Emphysema) စောဲဂွံလေပ်ရ။
        ဓါတ်မလေပ်ဗဒှ်ကဵုယဲ ဂန္ဓမာလာ တၞဟ်ဟ်မပ္တံပ္ဍဲကသအ်,ပ္ဍဲဂၠံၚ်ယွီု ပါၚ်,လတာ်,တံဂှ် လေဝ် ပါလုပ်ဒၟံၚ်နဒဒှ်အဓိကမွဲတုဲ ညးမထၜမ်ဂဥုဲတဲဂှ် မလေပ်ဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာပ္ဍဲပါၚ်လတာ်ရ။ ဓါတ်ဂျိခၟုဟကယက်ၜံက်ဂှ် ခ္ဍဳလျတ်ဒးမံၚ် ခန္ဓကာယပိုဲလၟိုန်တုဲ ကလာရုပ်ပိုဲက္တဵုဒှ် မူဟွံဍာံတုဲ က္တဵုဒှ်ယဲ ဂန္ဓမာလာမာန်ပေၚ်ပၚ်ရောၚ်။
        ပဲါနူဂှ်ပၠန် ဓာတ်နဳကဵုတေန်ဂှ် မလေပ်ကဍန်ကဵုကတေၚ်ဆီတုဲ ညးသုၚ်ၜံက်လောန်န်ကာဲကာဲတံဂှ် က္တဵုဒှ်ယဲ ကတေၚ်ဆီဍန်တၞဟ်ဟ်သာ်မာန်ရ။
        ကတေၚ်ဆီ ကောန်တၟံဍန်မ္ဂး ယဲကောန်တၟံမပ္တံကဵု ကောန်တၟံထအံၚ် ကောန်တၟံအုဲတံက္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ။ ပဲါနူဂှ်ပၠန် ဆီနွံပ္ဍဲကောန်တၟံတေံဂှ်လေဝ် ကှ်ကလောံကၠုၚ်မာန်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်တှ်ေ မၞိဟ်ဗြဴသုၚ်ၜံက်လေဝ်လေပ် သီုသုၚ်ဂဥုဲပလီုဂဝ်ပၠန်တှ်ေ က္တဵုဒှ်ယဲကတေၚ် ဆီကောန်တၟံဍန် ဂၠိုၚ်နူမၞိဟ်ဓမ္မတာမသုန်ချရ။ ကတေၚ်ဆီနွံပ္ဍဲဇိုၚ်တဲဂမၠိုၚ် ဍန်ဂြက်ကၠုၚ်မ္ဂး ဇိုၚ်အုဲတဲအုဲ ဒးရေက်ကုတ်ဇိုၚ်တဲတံ မလေပ်ကတဵုဒှ်ရ။ မၞိဟ်ဗြဴက္တဵုဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာပ္ဍဲသ္ၚိကောန်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် ဒှ်သၟတ်ဗြဴသုၚ်ၜံက်လေပ်တံသၟးရ။
      လောန်ကၠုၚ်ၜိုတ်(၂၀)သၞာံတေံ အ္စာသုတေသနဂမၠိုၚ်ဂွံတီကေတ် ဟိုတ်နူခၟုဟ်ၜံက်ပွဳပွူတုဲ ဟွံဟီုဂး တြုံဗြဴ ကတဵုဒှ်ယဲမာန်ရ။ မွဲအခိၚ်တေံ ယဲဂန္ဓမာလာ ကသအ်ကဵုယဲ ကတေၚ်ဆီကောန်တၟံတံဂှ် ဒှ်ပ္ဍဲညးသုၚ်ၜံက်လေပ်တံဟေၚ် ၜိုန်ထေၚ်ကီုလေဝ် လၟုဟ်ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်တေံ ပ္ဍဲ ကဵုညးချိုတ်အာနကဵုယဲ ကသအ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် မၞိဟ်ၜိုတ် (၃၀၀၀) ပြၚ်ဂှ် ဒှ်ညးသုၚ်ၜံက် ဟွံလေပ်တံတုဲ တၟေၚ်ကွေံကွေံရ။ ညံၚ်သာ်ဂှ်ကီု ညးသုၚ်ၜံက် ဟွံလေပ်တံ ချိုတ်အာမ္ဂး နကဵုယဲကတေၚ်ဆီ ကောန်တၟၠံ ၊ မွဲသၞာံဂှ် နူကဵုပိလက် (၃၀၀၀၀) စဵုကဵုမသုန်လက် (၅၀၀၀၀) ရ။ ဟိုတ်နူသၟုဟ်ယက်ၜံက်ပွဳပွူဂွံတီကေတ်ရ။
        သၟုဟ်ယက်ၜံက်ဂှ် တိတ်ဒှ်ၜါသာ် (၁) ယံက်ၜံက်နူတမ် (၂) ယက်ၜံက်တိတ်ဟဗဵုရ ယက်ၜံက်တမ်ဟီုဂှ် ဒှ်ယက်ၜံက် ခြောတ်ပၠေပ်ပ္ဍဲဂၠံၚ်ယွီုညးသုၚ် ၜံက်ဂှ်ရ။ ယက်ၜံက်တိတ်ဟဗဵု ၜံက်မဍေန်လဝ်တုဲ ယက်မဓဂုဲမံၚ်ပ္ဍဲက္ဍိုပ်ဍေံဂှ် မဟီုရ။
       ယံက်ၜံက်တုတ်ဟဗဵုဂှ် ဗၞတ်ဗ္ၜတ်ဒြဟတ် ဓါတ်မလေပ်ပလီုကၠေံ ကလာရုပ် ပိုဲမၞိဟ်တံဂှ် ဂၠိုၚ်နူယက်ၜံက်တမ်ဏီရ။ ပ္ဍဲကဵုရုၚ်သ္ၚိဌာန်ကျာလုပ်တိတ်အောန်အောန်တံဂှ် သာတုဲဒးသ္ပဂရုဏီရ။ လဂွံကဵုသုတေသန ပ္ဍဲ (၁၉၈၁) တေံမ္ဂး သၟတ်ဗြဴဟွံကေၚ်သုၚ်ၜံက် ပ္ဍဲဍုၚ်ဂျပေန်တံဂှ် က္တဵုဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာကသအ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ဟိုတ်နူယက်ၜံက်ပွဳပွူရ။
       သၟတ်တြုံပ္ဍဲဍုၚ်ဂျဖေန်ဂမၠိုၚ် ဟိုတ်နူသုၚ်ၜံက်သဳခ်ရိတ် ဂၠိုၚ်လောန်တုဲအာယုက်သုၚ်ၜံက်လောန်အာနူ (၁၄) သၞာံမ္ဂး ကောန်ဗြဴ ညးတံကလိဂွံယဲ ဂန္ဓမာလာကသအ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်တှ်ေ သၟတ်ဗြဴမပဒတဴပ္ဍဲသ္ၚိကၟိန်မၞိဟ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ် ကျာလုပ်တိတ်လေဝ် ဟွံခိုဟ် မၞိဟ်သုၚ်ၜံက်လေဝ် နွံဒၟံၚ်မ္ဂး သွက်ကလိဂွံယဲဂှ် နွံစဒှ်ရ။
     သၟတ်ဗြဴမၞုံကဵုယဲဒိုက် (ဂဝ်ဂၞဴ) တံဂှ် အလဵုဇကုညးသုၚ်ၜံက်ကဵုဒှ် ဟိုတ်နူယက်ၜံက်ပွဳပွူကဵုဒှ် ကောန်ဖျုန်ဂြိုဟ်ညးတံဂှ်  ယဲဇၞော်ပါနူဂဝ်တံကီု ဂိတုတ္ၚဲဟွံပေၚ်ကီု၊ ကၠေၚ်က္ဍဟ်ညာဏ်သမ္တီဟွံခိုဟ်ကီု၊ ပရေၚ်ထတ်ယုက်ဟွံခိုဟ်ကီု က္တဵုဒှ်မာန်တုဲ စဵုကဵုဂဝ်ဂၞဴလီုက္တဵုဒှ်မာန်ရ။
       အန္တရာဲဘဲၜံက်ဏံဂှ် ယဝ်ဒှ်မံၚ်ဗီုဂျိပတိုဟ်တၠိၚ်သၞာံ ကၠၚ်ပၟတ်ခဍောတ်စဒးထၜူဓဝဲါဂှ်မ္ဂး ဇၟာပ်မၞိဟ်ဝေၚ်ပဲါအိုတ်ရ။ သုၚ်ၜံက်မွဲတၞုၚ် မုလေဝ်ဟွံဒှ် သုၚ်မွဲဂိတု,မွဲသၞာံ မုလေဝ်ဟွံဒှ်တုဲ မၞိဟ်တံဟွံဖေက်စကွေံကွေံရ။ အန္တရာဲ ပ္ဍဲၜံက်မွဲဂှ် ယဝ်ပါ်ပ္တိတ်ဓာတ်ဂျိဍေံသၟးမ္ဂး ကၞိမွဲချိုတ်မာန်ကီုလေဝ်၊ ပိုဲမၞိဟ်ဂှ် ဟိုတ်နူဓာတ်ကြံၚ်နူကၞိၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုချတုဲ ရုပ်ရဴဟွံမံက်ရ။
        လၟုဟ်ပ္ဍဲကဵုလ္တူဂၠးတိဏံ ညးတံတီဒဒှ်ၜံက်ဏံဟွံခိုဟ်တုဲ ပ္ဍဲဂိတုမေ (၃၁) ဂှ်မ္ဂး စၟတ်သမ္တီလဝ် တ္ၚဲဂၠးကဝ်ဟွံသုၚ်ၜံက် (World No Tobacco Day) ရ။ ဍုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်မပ္တံဍုၚ်အမေရိကာန်၊ ဍုၚ်ကြုက်တံဂှ် ညးတံဂွိၚ်ကဵု ကောန်ဍုၚ်ကွာန်ညးတံဂှ် ၜိုတ်စဵုဒၞာမာန် ကဵုမာန် ညးတံစဵုဒၞာအိုတ်ရ။
         မပ္တံကဵုဍုၚ်ကြုက်တံဂှ် ဟိုတ်နူမၞိဟ်သုၚ်ၜံက်ဍုၚ်ညးပေၚ်အာ ပိကၠံပြကောဋိကိုဋ် (၃၀၀, ၀၀၀,၀၀၀,)တုဲ စတံနူ၁၉၉၅ ဂိတုဇန်နဝရဳ (၁)ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲလိက်ပရိုၚ်ကီု ပ္ဍဲလိက်ကၞပ်တၞဟ်ဟ်ကီု ပ္ဍဲပလံၚ်ဓာတ်ကီု ပ္ဍဲဓူရဓါတ် (TV) တံဂှ် ကြီုလလောၚ်တြးပရူၜံက်ဟွံဂွံ၊ ပ္ဍဲအကြာဂၠံၚ် ယဝ်ရဆဵုဒးဗါန်လဝ် မွဲတၞးမ္ဂး ကုမ္ပဏဳၜံက်ဂှ် ဒးလေဲသြန်ရ။
           ဗွဲကြဴဏံ ကလေၚ်ပ္တိတ်ကမိၚ်မွဲပၠန်ဂှ် ညးဂှ်သုၚ်ၜံက် အကြာမၞိဟ်မ္ဂး ဒးဒဏ်သန်ဒဝ်လာ အမေရိကာန် မွဲဒကေဝ်ရောၚ်၊ ပ္ဍဲဍုၚ်ပရာဇြဳပၠန် ညးဟွံပေၚ်အာယုက် (၁၈)မ္ဂး သုၚ်ၜံက်အခေါၚ်ဟွံမွဲ မၞိဟ်အာလ္တူအာယုက် (၁၈) ဂှ်ပၠန် လေဝ် ညးဟွံကလိဂွံ အခေါၚ်သုၚ်ၜံက် ယဝ်ရပ်ဂွံမ္ဂး ဒးဒဏ်ဇၞော်ကဵဒြဟတ်ရောၚ်။ ပ္ဍဲဍုၚ်အမေရိကာန်ပၠန်တၞဟ်နဂွံဖအောန်ကၠေံမၞိဟ်သုၚ်ၜံက်တုဲ ကြီုၜံက်အခေါၚ်ဟွံမွဲ၊ သွံၜံက်အကြာဂၠံၚ် ဍာန်ဟွံဂွံရ။
         ဍုၚ်ပိုဲဏံဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၁၉၃) တေံဂှ် အတိုၚ်သုတေသန ပရေၚ်ထတ်ယုက်တံ ဂၠာဲဂွံမ္ဂး မၞိဟ်မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်သုၚ်ၜံက်လၟိဟ် ၃၁ ဒသမ ၅ က္ဍိုပ်ကၠံ၊ မၞိဟ်ပ္ဍဲဂြိုပ် ၃၆ ဒသမ ၈ က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် သုၚ်ၜံက်ရ။ ပ္ဍဲ(၁၉၉၄) ကလေၚ်သ္ပ သုတေသနပၠန် ဂွံဆဵုကေတ်လၟိဟ်မၞိဟ်သုၚ်ၜံက် အလုံကၟိန်ဍုၚ်မွဲ ၄၆ ဒသမ ၆ က္ဍိုပ်ကၠံရ။ လၟိဟ်ဂၠိုၚ်တိုန်မံၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အလဵုအသဳတၠအဝဵုတံ ဟွံသ္ပတီဏီရ၊ သီုဘိက်ကော်ပၠောပ်ကုမ္ပဏဳၜံက်တံရ။ ပ္ဍဲကဵုဓူရဓါတ် (TV) ကီု၊ ပ္ဍဲကဵုပလံၚ် ဓာတ်ကီုဂှ် ကုမ္ပဏဳၜံက်တံဒှ်မံၚ်အ္စာရ။ အတိုၚ်ညးတၞဟ်တံဟီု ဍုၚ်ဗၟာဏံ ကော်ဘိက်မံၚ် (ဘိၚ်,အရက်,ၜံက်,မှံက်မုစ္စလေန်တုဲ ဂၠာဲပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ရ။ အတိုၚ်ဍေံတံတက်တၚ်ပ္တဝ်က္ဍိုပ်ဍေံ တမျိုတာလုံကြာန်မာယျေနေအ် လူမှုယျေ မျေအ်မာယျေ &quot; ဂှ် ဒှ်အာဆလံက်ဂြိပ်ကဵု ညးတၞဟ်ဟေၚ်ရ။
         ဟိုတ်ဂှ်ရ ပိုဲဂကူမန်တံ ယဝ်ရဆာန်ကောန်ဖျုန်ဂြိုဟ်ဇကု၊ ယဝ်ရဆာန်ဇကု ယဝ်ရဂိုဟ်ဒြပ်လေပ်မ္ဂး ၜံက်ဟွံမွဲ ၚုဟ်မးသွက်ဘဝဂှ် လ္ပဒုၚ်ဗဂေတ်မတ်ကဵု ရဲသၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တံညိ၊ ၜံက်ဏံဗဵုလဵုဂွံထပိုတ်ရော ယဝ်သၟာန်မ္ဂး အတိုၚ်ပိုဲသ္ပကၠုၚ်သုတေသနမ္ဂး တ္ၚဲဏံထပိုတ်မ္ဂး တ္ၚဲဏံပိုတ်ရ။ တ္ၚဲပ္ဍဲမၞိဟ်သုၚ်ဂှ်ဟေၚ်ရ။ မၞိဟ်ဟွံဂွံသုၚ်ၜံက်ဂှ် ဍေံဟွံချိုတ် ဟွံဂွံစပုၚ်ဟေၚ် ချိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ၜံက်ကဵုပရေၚ်ထတ်ယုက် ၝောံဒးဂၞပ်ဂှ် ရုဲကေတ်ရသဟာဲ…………။         ။
         ✍ကောန်စေက်✍(ချူ)☞☟
          {ရာမညမာံဝါန်ၛာဲ}
      ဗ္စိုပ်/➩➭➬
                         ခန္ဓကာယပိုဲသီုဖ္အိုတ် ဂွံထတ်ယိုတ်မံၚ်ဂှ် ဒှ်ဆီပ္ဍဲလတေၚ်ပိုဲရ၊ ဆီတံ ဂွံက္တဴဂွံအး ဇ္ၚးဂှ် ကသအ်ပိုဲကဵု ဒြဟတ်ခ္ဍိုက်ကဵုရ၊ ဒၟာနူဂှ်ရ၊ မၚ်မွဲကသအ်ညံၚ်ဟွံဂွံဒှ်ယဲညိ။ ပိုဲသုၚ်ဖျေံၜံက်မ္ဂး ကသော် (ချောဲ) နွံလ္တူကသအ် (မကဵုဒြဟတ်ကဵုက္သအ်) ဂှ်အေဲအာမ္ဂး ကသအ်ဂှ် ဒြဟတ်ဍိုန်ကၠုၚ်မ္ဂး ဂမ္တဴကဵုဆီလေဝ်ဟွံမာန် ဖ္အးကဵုဆီလေဝ်ဟွံမာန်ကၠုၚ်မ္ဂး ယဲဗွဲမဂၠိုၚ် က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်မာန်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၃၈၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ရုဲစှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကဵုလေပ်ညိ ==

လိက်ပတ်

 ရုဲစှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကဵုလေပ်ညိ
 
“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” အရေဝ်ဏံ ပိုယ်တအ်ကေၚ်မိၚ်ကၠုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ မပ္တံ ဍုၚ်မွဲမွဲ ကွာန်မွဲမွဲ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဂကောံမွဲမွဲ ဂွံတောတက်ဇၞော်မောဝ်ကျေဝ်ဂေါဝ်ကီု ဂွံတန်တဴအာဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်ကီုဂှ် ညးမဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ဒှ်တဴအဓိကမွဲတၠကီု ဟီုမ္ဂးဟွံဗၠေတ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မ္ဂး-ကောန်ဂကောံတအ်ရော ဟွံဒှ်အဓိကပုဟ်ဟာ-? ယဝ်ပုစ္ဆာမ္ဂး “ဟွံသေၚ်” ဗီုဏံဂှ် မ္ဒးသွဟ်ဏာဂၠေံဂၠေံရ။ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဇရေၚ်ပူဂိုလ် ညးမဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” အံၚ်ဇၞးမွဲဂှ် ဒးနွံကဵု ကောန်ဂကောံခိုဟ်ဟ်တအ် ပူဗိုၚ်လဝ်ရ။ တုပ်ပမာ-သၟာရပ်သၞေဝ်ဂၠုၚ်(အာစာဂၠုၚ်) ကေုာံ ကောန်ဂကောံမတွံဂးညးမဒုန်ဂၠုၚ်တအ် တာလျိုၚ်ညးကဵုညးပြေမှ သ္ဂောံအာစိုပ်သြၚ်တၚ်ရန်တၟအ်တေံမာန်ရ။ ပ္ဍဲအရာဏံ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ယဝ်ထ္ၜးဂၠံၚ်ခိုဟ် တီပြယာဲဂၠံၚ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး ညးမဒှ်ကောန်ဂကောံတအ် ဒှ်လၟောၚ်ဍောၚ်ၜိုတ်အောန်တုဲ အာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴလေဝ် လောဲသွာကီုရ။

ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲအရာမရုဲစှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်”ဂှ် ဒှ်တၚ်အဓိကဇၞော်မွဲရောၚ် စှ်ေစိုတ်တုဲၜိုတ်လညာတ်သၟဟ်

အစောံ မ္ဒးပ္တိုန်ထ္ၜးဏာကဵု ကုညးမဗှ်လိက်တအ် “ပူဂိုလ်ဟွံထေက်ကဵုရုဲစှ်နဒဒှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဍန်န်ဂၠေံဂၠေံ မွဲကဏ္ဍကီုရ။

ပူဂိုလ်ညးမသုၚ်စောဲအဝဵုအာဏာ

ခေတ်ကာလလၟုဟ်ဏံ ဍုၚ်ကွာန်ကီု ဂကောံကီု အုပ်ဓုပ် နကဵု အဝဵုအာဏာဂှ် အောန်ကၠုၚ် မၞိဟ်ဒးစိုတ်ဟွံမွဲကၠုၚ်တုဲ ပြံၚ်သၠာဲကၠုၚ် ဗီုပြၚ်အုပ်ဓုပ် နကဵု “တၚ်တုပ်စိုတ်” ကေုာံ “သၞောဝ်စဳပၞောန်” အိုတ်ရ။ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်”တအ်ကီု ကောန်ဂကောံတအ်ကီု ဒးဒ္ဂေတ်ဗက်အာ ဒးကွာ်ဗက်အာ အတိုၚ်“တၚ်တုပ်စိုတ်” ကေုာံ “သၞောဝ်စဳပၞောန်” တအ်ဂှ်ရ။ အဝဵုအာဏာ ဟီုဂှ် တုပ်ပမာ-ပၟတ်ကီုရ။ ယဝ်စိုပ်တဲ ညးမၞုံကဵုဓရ်ဍာံမ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖိုလ်မာန်တုဲ ယဝ်စိုပ်အာတဲ ပူဂိုလ်ကြအ်ကဵုအဝဵုအာဏာမ္ဂး ဒှ်လလေၚ်ဖိုလ် သွက်ဍုၚ်ကွာန် သွက်ဂကောံတအ်ဂှ်တအ်ဂှ် မာန်ရ။

ပူဂိုလ်ညးမဟွံမွဲကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်ကေတ်လျိုၚ်

ဂလာန်ဝွံ ဍာံစၟတ်သြန်ရ။ ကုပူဂိုလ် ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် တၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်,ကေတ်လျိုၚ် ဂှ် ဒှ်အဓိကဇၞော်မွဲရ။ ကု“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဟွံမွဲကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်ဂှ် ကောန်ဂကောံတအ် ဂွံရှ်ေသှ်ေရဴဂဴလေဝ် ဒှ်ဟွံမာန်တုဲ အာစိုပ် ဒဵုကဵုက္ဆံၚ် ဍုၚ်ကွာန်လီု ဂကောံလီု လေပ်ရ။ “ဒးတှ်ေ ဗီုဒး၊ ဗၠေတ်တှ်ေ ဗီုဗၠေတ်” ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ဒးနွံကဵုသစ္စ ဒးနွံကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ် လ္တူဂလာန်ဇကု လ္တူကမၠောန်ဇကု ဍိုက်က်ပေၚ်ၚ်ထေက်ရ။

ပူဂိုလ်နွံကဵုဓရ်အဂတိ ဟွံတပ်တး

ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ယဝ်ဟွံတပ်တးမ္ဂး ဒှ်ဂၠံၚ်တရဴသွက်ဂကောံဂွံယုတ်ဒေက်စှ်ေဟေၚ်ရ။ ယဝ်ရံၚ်လ္ပာ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မ္ဂး ပူဂိုလ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် မိက်ဂွံဒှ်တဴ “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဗွဲမလောန်ရ ဆ္ဂး ဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တုဲ ရံၚ်ကဵုလာဘ်သကာဟွံဗဗွဲဓရ်တအ်မ္ဂး ဍုၚ်ကွာန်မွဲမွဲ ထေက်ကဵုဒးတောတက် ဒးၜိုဟ်သြိုဟ်ဂှ် ဟွံတောတက် ဟွံၜိုဟ်သြိုဟ်ကၠုၚ်ရ။

ပူဂိုလ်ဟွံဂံၚ်ဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်

ပ္ဍဲအရာပံၚ်ကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံဝွံ ပွမဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်မွဲဂှ် ဒှ်တၚ်အဓိကမွဲသာ်ကီုရ။ သၠေဟ်ပမာ ဒှ်ကၠုၚ်ၜါလွးတုဲ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ယဝ်ဟွံဂံၚ်ဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်မ္ဂး ကမၠောန်လဇုဲလဇ ဟွံစိုပ်ဒ္တုဲဒှ်မာန်ရ။

ပူဂိုလ်ဟွံမွဲကဵုဓရ်မေတ္တာ

ဒဒိုက်၊တသိုခ် ကောန်ဂကောံ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ယဝ်ဟွံသ္ပစၟတ်၊ဟွံကၠိုဟ်လဝ်မ္ဂး ကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံ ဟွံစိုပ်တရဴရ။ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ်ဒးနွံကဵုတၚ်သၠာဲဂတးလညာတ် ကုကောန်ဂကောံရ။ ဟွံထေက်ကဵုစွံဓရ်ဣဿာ မစ္ဆရိယ လ္တူကောန်ဂကောံတအ်တုဲ ဒၞာဲထေက်ကဵုဒးထိုၚ်သးမ္ဂး ဒးထိုၚ်သး ဒၞာဲထေက်ကဵုဒးကဵုက္ဍိုပ်မ္ဂး ဒးကဵုက္ဍိုပ်လေပ်ရ။

သရုပ်ကၠေံမ္ဂး ဂကောံမွဲမွဲ ဂွံအာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴအံၚ်ဇၞးမာန်ဂှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” လေဝ်ဒးခိုဟ်၊ ကောန်ဂကောံတအ်လေဝ် ဒးတီတာလျိုုၚ် ဘိုၚ်ယိုက်ဂၠေၚ်အာမ္ဂး အံၚ်ဇၞးလောဲလောဲရ။ မွဲသာ်ပၠန် ပ္ဍဲအရာကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံဂှ် ပရေၚ်ဂကောံ, ပရေၚ်ပူဂိုလ် ပိုယ်တအ်ထေက်ကဵု ဒးပါ်ပါဲလေပ်ရ။ ယဝ်ရ ပါ်ပါဲဟွံလေပ်မ္ဂး ပူဂိုလ်မွဲကဵုမွဲ ဒက်ဝဲဒှ်သၞ ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ “ပရေၚ်ပူဂိုလ်မ္ၚးဏံ ၜိုန်ပၟိက်ဟွံတုပ်ညးသ္ကအ်ကီုလေဝ် ကိစ္စစပ်ကဵုကမၠောန်ဂကောံမ္ဂး ဒးပံၚ်ကၠောန်ညးသ္ကအ်ဂွံ” စိုတ်ဓါတ်ဗီုဏံဒးနွံထေက်ရ။

  ဓမ္မေ ဟောန္တု သဂါရဝါ

မၚ်ဗၠာဲဗျူဟာခေတ် (လျးကျာ်သြဳ)

(11/7/2020)
crd [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၄၀၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ==

 လိက်ပတ်

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု

 တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု(အင်္ဂလိက်: Mon Kingdom Hongsawatoi Fallen Day) ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲကဵုဂိတုပသာ် (၈) စွေက်တုဲ မဒှ်တ္ၚဲ မရန်တၟအ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ မဒးဒုင်ပလီု ကုသၟိင်ဗၟာ အလန်လက္ကရဴအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၅၇ (သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉) တေအ် နကဵုသၟိင်ဗၟာ အံင်ဇေယျ မဒှ်သၟိင် နူ မုက်ဆဝ်ပေါဝ်တုဲ ဒှ်တ္ၚဲ ဂကူမန်တအ် မဗှ်ဗၞုဟ် ဒှ်လၞီ ဟိုတ်နူ ဍုင်ဇကု မစိုပ်အာ သၟဝ်ဂကူညးတၞဟ်ကီု သီုကဵု ဂကူမန် မဂၠိုင်ကဵု လက်ကိုဋ် သီုမၞိဟ်ဗြဴ ကောန်ၚာ် ခမဳသင် မဒးဒုင် စံင်ယဇ် ဂစိုတ်ပဠက်ဏာလဝ်ဂကူဂှ်ရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် နကဵု တ္ၚဲမစၟတ်သမ္တီ ဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်ယဇ် ကုဗၟာဂှ် ၜိုန်ရ ကၠောန်ကၠုင် နူစ ခေတ်ပၠန်ဂတးမန် ကလေင်ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲခေတ်တၟိ (ကြဴနူခေတ် ကဝ်လဝ်နဳ) ကီုလေဝ် နကဵု ပရေင်ချဳဓရာင် ဂကောံမၞိဟ်မှာဇန်မန်မွဲဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲအခိင် ဍုင်ဗၟာ တၠအဝဵုပၞာန် မအုပ်ဓလီုလဝ် ဗွဲမတေင်ဂြတ် ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ် ဟီုဂွံရ၊၊

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု
Cannon-inscription.jpg                
လိက် သၟိင်ဗၟာအံင်ဇေယျ မချူလဝ် ပ္ဍဲအမၠံက် မြတဗူ၊
(၁) သံလျှင်ရ မြတဗူ --။ (၂) ကုဓရ မဵုကြီး

(၃) သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ခု ကဆုလပြည်ကျော် (၄) ၆ ရက် ညတချက်တိကျော် ဟံသာဝတီ (၅) မဟာသတ္တြု သေဒ
အဓိပ္ပါယ်
အဗၠံက်မြတၜူ မသီဂွံ နူဍုင်သြေင်။
ဗြဲဇၞော်ကုဓရ (ပတိုန်စလဝ် အမၠံက်။ မဂွံအဓိပ္ပါယ် အမၠံက် မဗဂူဖျေဟ်ပၞောတ်ဒေါသ ညံင်ဗြဲဇၞော် (ကုဓ (ပါဠိ) - ပၞောတ်ဒေါသ))
သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ပသာ် ၆ စွေက် (8 May 1757)[၁]အခိင်ဗတံ လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်မဟာသၞသတြု(ဗၟာ)။၊
ဍုင်မကၠောန်
ဒၞာဲ ဂကူမန် မနွံ
ပေါဲသဘင်ဂမၠိုင်
ပူဇဴ ပၞာင်သ္ဍဴ ကေုာံ က္ဍိုင်ဇၞောဝ် ပ္ဍဲကျာ်၊ ဟီုတွဟ် ပရူဟံသာဝတဳလီု ကေုာံ ဗီုလဵု ဂွံကလေင်ပ္တန် ဍုင်မန် မွဲဝါပၠန်
ဗီုမကၠောန်သဘင်
သွက်ဂကူမန်တအ် ဂွံကလေင်ဗှ်ဗၞုဟ် ဝင်အတိက်ဇကု
စနူ
မေ ၉၊ ၁၇၅၇ (မရနုက် ကဵု ၂၆၄)
ပသာ် (၈) စွေက် (တ္ၚဲကၟာင်ဍုင်သရိုဟ်ဂှ် ပသာ် ၆ စွေက် (ဂိတုမေ ၉)
မဆက်စပ် ကု
ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ မဒးဒုင်ပလီု ဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်ယဇ် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူ ကဵုသၟိင်ဗၟာ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၁၁၉ ဂိတုပသာ် (၈) စွေက်၊၊
စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု	


ဗီုဂတာပ်လိက် ဂျာနေဝ်တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ မဒှ်ဗီု ကောန်ဂကူမန်တအ် ကလေင်ဇက်လုပ် နန်ဍုင်ဗဂေါ နကဵုအလာံခေတ်တၟိ၊ နမရန်တၟအ် မန်ကလေင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်မန်တၟိ၊၊
တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မကၠောန်ဗဒှ် နဒဒှ် ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၇ ပ္ဍဲသၞာံ ဟံသာဝတဳလီု ပေင် (၂၅၀) သၞာံဂှ် ဟီုဂွံရ၊၊ ကၠာနူဏအ် ပ္ဍဲကဵုတိဍာ်ဗၠးၜး ဒၞာဲဒေသ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ မအုပ်ဓုပ်ဂှ် နကဵုအခန်ကၞာ ဟီုတွဟ် ကေင်ကၠောန်လဝ် ညိညကီုရ၊၊ တုဲပၠန် အခိင်ကာလ ဂကူမန်တအ် မအာစိုပ် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် နကဵုအစဳအဇန် ကုလသမဂ္ဂ မဖျေဟ်ဒၞာဲ ကုညးမဒှ်ဒဒိုက်တုဲ ဂကူမန် ပ္ဍဲအမေရိကာန်တအ် စတမ်နူ သၞာံ ၁၉၉၄ နကဵုအစဳအဇန် ထ္ၜးဆန္ဒ ဂတရုင်ကလုတ်ဗၟာ ဇၟာပ်ပ်သၞာံရ၊၊ ဗွဲကြဴ နူဂှ်ညိ ၜိုတ်သၞာံ ၂၀၀၀ ဂှ် ဂကူမန်တအ် ပါဲနူကဵု ရးအမေရိက ကဵု ရးအဝ်သတြေလျာတုဲ စိုပ်အာ သီုကဵု ရးယူရောပ်တအ်ကီုရ၊၊ မန်ဒေသအလုံလိုက် (အမေရိက၊ အဝ်သတြေလျ၊ ယူရောပ်) တအ် ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန် ဂကောံပံင်ကောံမန်ဍုင်သအာင် မွဲရ၊၊ နကဵုဂကောံဏအ် ပံင်တောဲ ကုမန် ပ္ဍဲဍုင်မန် ဗွဲတၟေင် ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ၊ ညးတာလျိုင် ပရေင်စန်ဒက် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗွဲတၟေင် နာဲအံင်မ္ၚဵု) တုဲ သၠုင်ပတိုန် အသိင် ပရေင်ချဳဓရာင် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂကူမန် ပ္ဍဲဍုင်မန်တေအ်ရ၊၊ မန်ဍုင်သအာင်ဂှ် ပ္တိတ်ကဵုသြန်ခရိတ် ကေုာံ လညာတ်တုဲ မၞိဟ်မဗမံက်ရုပ်ရဴကမၠောန်ဂှ် ကောန်ဂကောံ ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ကေုာံ နာဲအံင်မ္ၚဵု မဒှ်မၞိဟ်မပၠတရဴရ၊၊

လညာတ်မ္ဂး ＂ကမၠောန် ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် ညံင်ဂွံစိုပ် ပ္ဍဲညးဍုင်ကွာန်မန်＂ ဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူပရေင်ပံင်ကောံ အကြာမန် မစိုပ်ဍုင်သအာင် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်မန်တအ်ရ၊၊ နကဵုလညာတ်ဂှ် ရုပ်ရဴကမၠောန် ညံင်ဂွံမံက်ဂှ် ညာတ်ကေတ် ပ္ဍဲမန်

တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် မဒှ်တ္ၚဲ ပ္တန်ဍုင်၊
တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မဒှ်တ္ၚဲ မန်ဒးကျဟောံဗြမ်ဍုင် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူ ကုဗၟာ၊
တ္ၚဲပၠန်ဂတး မဒှ်တ္ၚဲ ကောန်ဂကူမန် ဂစာန်တဝ်စၞေဟ် သွက်ဗၠးၜးဂကူမန်၊
တ္ၚဲပိဝွံ စွံအာရီုတုဲ ဒးကၠောန်အာရောင်၊၊ ကၠောန်ပၠန်ရ သ္ဒးဒှ် နကဵု ဗီုပြင်ပရေင်ချဳဓရာင် ကောန်ဂကူဂှ် ဒးကၠောန်ရောင်၊၊ တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် တ္ၚဲပရေင်ချဳဓရာင် အလုံဂကူမန်မွဲ တုဲဒၟံင်ရ၊၊ သှ်ေဒၟံင် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ကဵု တ္ၚဲပၠန်ဂတး ရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် မၞိဟ်တီအောန်တုဲ လဆောဝ်မ္ဂး ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကၠောန်ဒၟံင် သဘင်ဟီုတွဟ်ညိည ကဵု ဂကူမန် မစိုပ်အမေရိကာန်တအ် အာထ္ၜးဆန္ဒ ပ္ဍဲဂတမုက် ရုင်ကလုတ်ဍုင်ဗၟာရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ကာလဂှ် ၜိုန်ရ ရဲတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ကၟာတ်လဝ် အခေါင်ပရိုင် ဗွဲမတေင်ဂြတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်ပ်သၞာံ နူကဵုဌာနရေဒဳယော RFA ဘာသာဗၟာ နူကဵု ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ဗလးကဵုဒၟံင်ပရိုင် မန်ပ္ဍဲအမေရိကာန် ထ္ၜးဆန္ဒ ဂတမုက်ရုင်ကလုတ်ဗၟာ ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ်တုဲ ယၟု ကေုာံ စၟတ်တ္ၚဲဂှ် ဂကူမန်တအ် ဗွဲမဂၠိုင် တီကေတ်ဒၟံင်အိုတ်ကီုရ၊၊ ညံင်ဂွံဒှ် နကဵုပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်၊ ညးဍုင်ကွာန်ဂွံတီ ပရူဟံသာဝတဳဂှ် ချပ်ဂၞန် ရေင်သကအ်ဂှ်

ဒုင်သဇိုင် ကုဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်လဝ်ယဇ် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်လဝ်ဂကူတုဲ သ္ဒးဖန်ဇန်အာ ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ကုအခိုက်ကၞာဂကူမန်၊၊
နကဵုအကာဲအရာလဵုဒှ်ဒှ် ဗွဲမဗၠးဒုဟ် ဗၠးရာ ကုတၠအဝဵုဗၟာဂှ် ညံင်ဂွံညးဍုင်ကွာန်တအ် ဂွံကၠောန်အာဂွံဂှ် သ္ဒးဖန်ရောင်၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် အခေါင်ညးဍုင်ကွာန် ကောံရေင်သကအ် ဟွံမဲ၊၊
ဒုင်သဇိုင် ကုတင်ဗွဲလတူတအ်တုဲ ချပ်ရေင်သကအ်ဂှ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ နူဒိန်မက် ပတိုန်လညာတ် ＂ဆဝ်မ္ၚုဟ် ဂကူမန် ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မဒှ် တ္ၚဲသဳ ပသာ်ဒစာံစွေက်ဂှ် ရန်တၟအ်ကဵု ဇုဇဗဴလပိုယ် မဒးဒုင်ဂစိုတ် ပဠက်ဂကူ၊ မဒးဒုင်စံင်ယဇ်ဂှ်တုဲ ကောံရေင်သကအ် အာဇရေင်ကျာ်တုဲ ဍေန်ပၞာင်၊ အတိုင်အခိုက်မန် သွက်ညးမစုတိတအ်ဂှ် ညးထောအ်ဇၞောဝ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ကၠောန်ဇၞောဝ်တုဲ ပူဇဴကျာ်ရ၊၊ ကၠောန်ဗီုဏအ်မ္ဂး နကဵုအလဵုအသဳ ကၟာတ်လဒဵုဟွံဂွံ ပဒုဟ် လတူညးဍုင်ကွာန် ဟွံဂွံရ၊၊ တုဲပၠန် ညးဍုင်ကွာန်တအ်လေဝ် ဂွံတီကေတ် ပရူတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုမာန်ရ၊၊＂

နကဵုကသပ်ဂှ် မၞိဟ်ဂမၠိုင် တုပ်စိုတ်တုဲ ဖျေဟ်အစဳအဇန်ကမၠောန် ညံင်ဂွံစကၠောန် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၆ မဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၄၉ သၞာံ၊၊ ကေတ်အသိင် ပွိုင်မွဲသၞာံတုဲ သွက်သၞာံဂတ မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ်မ္ဂး ညံင်ဂွံဒှ် ဒေသဇဳဇဳ သီုကဵု ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါ လတူကျာ်မုဋ္ဌော (မုဟ်တဴ)ဂှ် ဖန်ဇန်ရောင်၊၊ အတိုင်မဖျေဟ်လဝ် အစဳအဇန်ဂှ် စဗၟံက်ရုပ်ရဴတုဲ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု နကဵုဗီုပြင် ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်မန် နမပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၆ ဂှ်ရ၊၊ ဆဂး ဒေသဟွံဇဳရ၊၊

သွက်ဂွံဆဝ်မ္ၚုဟ် ဗၟံက်ရုပ်ရဴ သွက် မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ် နူကဵု ဂကောံပံင်ကောံမန်ဍုင်သအာင် ဖျေဟ်လဝ်သ္ဂုတ်သွာတ် ဒးပံက် ဗော်သွးကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုပေင် ၂၅၀ သၞာံမွဲ နကဵုဂကောံနာနာရောင်၊၊ ပ္ဍဲကဵုကမ္မတဳဂှ် ညးစၞး နူဗော်ဍုင်မန်တၟိ၊ ဂကောံညဳသၟဟ်ဂကူမန် (MUL)၊ ဂကောံမန် နယူဇြဳလာန်၊ ဂကောံမန်အဝ်သတေလျာ၊ ဂကောံမန်မလေရှာ၊ ဂကောံမန်ပံင်ကောံ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် (ဗော်ကလေင်ဒက်ပတန်ဍုင်မည်)၊ ဂကောံမန်ခေနဒါ၊ ဂကောံမန် ရးယူရောပ်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ဂကောံမန်ဒိန်မက်၊ ဂကောံမန်ဝှေန်လာန်၊ ဂကောံမန် နေတာလာန်၊ ဂကောံမန်နဝ်ဝေတအ် ပါလုပ် ပ္ဍဲကမ္မတဳဂှ်ရ၊၊

နူကဵုကမ္မတဳဂှ် ဖျေဟ်လဝ် သ္ဂုတ်သွာတ် ကၠောန်ပ္တိတ်

ကဝးဒွက် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ နာဲရတ်ရတ် မန်ဇြာ ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်အမေရိကာန် ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
လိက်ဂျာနေဝ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်ဒိန်မက် ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာ ရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊ ဂျာနေဝ်ဂှ် တၠဂုဏ်အစာ ဣန္ဒလင်္ကာရ (ဘာကျာ်သြဳမန်)၊ တၠဂုဏ်အစာကေလာသ (တၠဂုဏ်သေံ) ဗိုင်ကၠောန်ကဵု ပ္ဍဲအရာ မဖျေဟ်ဒဳဇာင် ကေုာံ အရာတၞဟ်၊ နာဲတိုင်ပ္ကဴ နူကဵု ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ဒှ်မၞိဟ်မချဳဓရာင် ညံင်လိက်ဂွံစိုပ်စက်တုဲ ကောန်ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ကောန်တာလျိုင် ညံင်ဂွံစိုပ် တဲဂကူမန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဒေါအ်လဝ် ပန်ပှော် ကုတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတုဲ တၞဟ်န ဂွံတြးလောဲသွာ ဟွံဂွံဒှ် အန္တရာဲ ကုညးမချဳဓရာင်တအ်တုဲ ဒုင်လဝ်ယၟု တြးပ္တိတ် နူကဵု ဌာနပရေင်စန်ဒက် (ဗဟဵု) ဗော်ဍုင်မန်တၟိ၊၊
ပလောအ်တဳရှာတ် မစုတ်လဝ် တဆိပ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊ ဂကောံသၟတ်လညာတ်တၟိ ကေတ်တာလျိုင်တုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာ ရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
ထိုင်ကၟာဲ (ဟွံဒှ်ပတိတ်)
ဝဳဇြဳဒဳ နာဲလျးရတ် (ဂင်ယင်) ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက်ဗၟံက်အာရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
အရာတအ် သီုဖအိုတ် ညံင်ဂွံဒှ်တိတ် ကၠာဟွံစိုပ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ	
အတိုင် ဗော်သွးကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ မရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံ ဗၟံက်ရုပ်ရဴကမၠောန်ဂှ် နာဲအံင်မ္ၚဵု နူဌာနစန်ဒက်ဗဟဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကေုာံ ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ (MYPO) ပံင်ကောံ ကုဂကောံသင်သၟတ် ပ္ဍဲဍုင်မန်တုဲ ဗၟံက်အာရုပ်ရဴရ၊၊ သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ် နူဒေသနာနာ ပ္ဍဲဒေသညးကဵုညး ဗၟံက်ရုပ်ရဴကမၠောန် နကဵုမဍေန်ပၞာင် ရာဒၞာမံက် ပ္ဍဲကဵု ကျာ်စေတဳတအ်ရ၊၊

ဍုင်ဗဂေါ	
ဂကောံသၟတ်မန်တအ် ပ္ဍဲတ္ၚဲပသာ် (၈) စွေက်ဂှ် ပြာပ်အာ ဒၞာဲအာဲကၟာဲဂကူမန်တြေံ ပ္ဍဲလတူဍုင်ဗဂေါ မပ္တံ ဒၞာဲကျာ်ပန်၊ နန်၊ ကျာ်ၜိုပ်တုဲ ပၠးပ္တိတ်ယာတ် မချူလဝ်＂ပသာ် ၈ စွေက် တ္ၚဲဍုင်ဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ ဍုင်ဗဂေါ＂ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်သဝ်တ္ၚဲဂှ် ခမဳသင် ကေုာံ ကောန်ဂကူမန် လတူဗဂေါ ၜိုတ် ၂၀၀ဂှ် ကောံအာ ဇရေင်ကျာ်မုဟ်တဴ သွက်ဂွံဍေန်ပၞာင် ပူဇဴကျာ် နကဵုမဗဒှ်မလိက် တ္ၚဲဍုင်ဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊ တုဲဂှ် ဖဍောတ်လ္ၚောဝ်ကျာ် ရာဒၞာဖျေဟ်မေတ္တာ ကုဂကူမန် မဒးဒုင်ဂစိုတ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဍုင်လီုတေအ်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ညးသၟိင်တၠဗၟာတအ် ပြာပ်ကၠုင်တုဲ စၟဳစၟတ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူမဒှ်ကမၠောန် မဍေန်ပၞာင် ပူဇဴကျာ်တုဲ ဍေဟ်တအ် ကေတ်ဒုဟ်ဟွံဂွံ၊ ကောန်ဂကူမန် လတူဍုင်ဗဂေါတအ် ဆက်ကၠောန်အာ ဗွဲမအံင်ဇၞးရ၊၊

ဒဵုမာဲ၊ ဆက်တဲ	
သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်ဒေသ ဒဵုမာဲဆက်တဲ ပံင်ကောံတုဲ ကၠောန်သီုမလိက်လက္ကရဴတုဲ ဟီုဂး ပရူဝင်ဟံသာဝတဳ၊ ဗှ်လိက်လလောင်တြး ပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင် သီုမဂေတ်ကျာ်ရ၊၊

ကွာန်အၜေတ်	
ပ္ဍဲကွာန်ၜေတ်ဂှ် သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်တအ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဘာလကျာ် ဟီုဂး ပရူဝင်ဟံသာဝတဳ၊ ဗှ်လိက်လလောင်တြးလတူဘာတုဲ စှ်အာ ဇရေင်ကျာ်တုဲ နကဵုပ္ကဴ ကေုာံပၞာင်တုဲ ဂေတ်ကျာ်တုဲ ပူဇဴကျာ်ရ၊၊

ကၟာဝက် ကျာ်ဇြာ	
ဂကောံဗ္တောန်လိက်ပတ်မန် ကေုာံ ယေန်သၞာင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ဂကောံသၟတ်တအ် ပံင်ကောံတုဲ ကွာန်မန် ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် စှ်မွဲကွာန် ကောံကၠုင် ဇရေင်ကျာ်ဇြာ ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳ ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊ မၞိဟ်နူကွာန်တၞဟ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲကွာန်ညးတအ်လေဝ် ညးတအ်ကၠောန်လဝ်ကီုတုဲ ကောံကၠုင် ဇရေင်ကျာ်ဇြာ နဒဒှ် ဒၞာဲဒတန်ဗဟဵုရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဍုင်မန်မ္ဂး ပ္ဍဲဇရေင်ကျာ်ဇြာဂှ် မၞိဟ်ဂၠိုင်အိုတ် ဇၞော်အိုတ်ရ၊၊

ဒေသတၞဟ်ဟ်	
ပါဲနူ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ကေုာံ ဍုင်ဗဂေါတုဲ ဒေသတကအ်ခၟိုင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်၊ ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီုလေဝ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် မဂၠိုင်ကဵုဒၞာဲရ၊၊ ဟိုတ်နူမကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲတကအ်ခၟိုင်ဂှ်တုဲ တ္ၚဲယးဂတဂှ် ဗၠာဲသၟိင်ဗၟာ ကၠုင်စၟဳစၟတ် သီုဘပဠဏာ နကဵုဒုဟ် မဆက်ဆောံ ကုဍုင်သအာင်ရ၊၊

ဍုင်သေံ	
ပ္ဍဲကွာန်ဝင်ကဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ Songkhlalia River Hut and Resort ပ္ဍဲဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်သၟာပၠန်ဂတးမန် ဗွဲမဂၠိုင်တိုန်စိုပ်ရ၊၊ တုဲဂှ် မၞိဟ်တအ် ကောံအာ ဇရေင်ကျာ်သာမ်သုက်တုဲ ပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင် ကေုာံ က္ဍိုင်ဇၞောဝ်ရ၊၊ ပ္ဍဲဍုင်က္ၜင်ကံက်၊ မာဲဆံက်လေဝ် နကဵုအစဳအဇန် ခန်ကၞာကၠောန်ဗဒှ်လဝ်ကီုရ၊၊

ဍုင်သအာင်	

(နူပုင် ပ္ဍဲဗီု) နာဲမဂ္ဂါမန်၊ Broddi Siguroarson, တၠဂုဏ်ရတ်တ် မန်ဇြာ အဃောမအာဆဵု ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀သၞာံ ပ္ဍဲရုင်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ၊၊ နူကဵုကောံဓရီုဏအ် ဂကူမန် ဒှ်အာ ဂကောံထာဝရ ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု ဂကူရးတၟံ၊၊[၄]
ရန်တၟအ် ကဵုတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် (၂၅၀) သၞာံ ကေုာံ ဂကူမန် ဂွံတိတ်ဗၠး နူဘဝဍိက်တုဲ နူကဵု ဗော်ကလေင်ဒက်ပတန်ဍုင်မန် ကောန်ဂကူမန် (၅၇)တၠ အာထ္ၜးဆန္ဒ ဂတမုက် ရုင်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ ပ္ဍဲဍုင်နယူယျံက်၊၊ နာဲမဂ္ဂါမန် (ညးအုပ်ကာ ဗော်ကလေင်ဒက်ပ္တန်ဍုင်မန်)၊ မိပ္ကဴရတ် (ဒုဥက္ကဌ ဂကောံညးဗြဴမန် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်)၊ တၠဂုဏ်ရတ်တ်မန်ဇြာ ညးပိဝွံ အာဆဵုဂဗ ကုညးတာလျိုင် ဂကောံကုလသမဂ္ဂ မၞုံယၟု Broddi Siguroarson (Division for Social Policy and Development, Department of Economic and Social Affairs) Permanent Forum on Indigenous Issues.United Nations၊ သ္ဂောအ်ဓရီု ကိစ္စဂကူမန် ဗၞတ် (၅၀) မိနေတ်ဂှ် နူကဵုညးစၞးဂှ် ကဵုကသပ် ဂကူမန် ညံင်ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံ Permanent Forum on Indigenous Issues မာန်ဂှ် ပတိုန်အာတ်မိက်ညိ၊ ဒှ်ကောန်ဂကောံတုဲ နူကဵုညးစၞး ဂကောံမန် သွက်ဂွံတိုန်စိုပ် ကောံဓရီုဂှ်တုဲ ပတိုန်ထ္ၜး ပရူဂကူမန် ပ္ဍဲကောံဓရီုဂှ်ဂွံရ၊၊ စနူကဵုဂှ် ဂကူမန် ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံထာဝရ ပ္ဍဲဂကောံဂကူရးတၞံ ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂဂှ်တုဲ အလာံမန်ဂှ်လေဝ် ညးစုတ်လဝ်ကဵု မွဲကီုရ၊၊ ဇၟာပ်ပ်သၞာံ မန်အာတိုန်ဒၟံင် ကောံဓရီု ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု ဂကူရးတၟမ်တအ်ရ၊၊

ပါဲနူဂှ်တုဲ နူကဵု ကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ ချူလဝ်လိက် သွက်ဂွံဗစိုပ် ဇရေင်ညးအုပ်ကာနာနာ ကုလသမဂ္ဂ ဗေန်ကဳမုန် (Mr. Ban Ki Moon, Secretary General)ဂှ်လေဝ် ဂွံကဵုဗစိုပ်ကီုရ၊၊ ကောန်မန် (၉) တၠဂှ် အာထ္ၜးဆန္ဒ ဂတရုင်ကလုတ်ဗၟာ ပ္ဍဲဝတ်ယှေန်ဒါန် ဒဳဇြဳ၊၊ ပ္ဍဲဘာလကျာ်မန်တအ်ဂှ် ကၠောန်သဘင် နကဵုအစဳအဇန် မဍေန်ပၞာင် ရာဒနာ ဇိုန်ပိုန် ကုဂကူမန် မဒးဒုင်ဂစိုတ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ကျဍုင်တေအ်ကီုရ၊၊

ဍုင်အဝ်သတြေလျာ၊ ဍုင်ဒိန်မက်၊ နာဲနေတာလန်၊ ကေုာံ ဍုင်တၞဟ်ဟ်တအ်လေဝ် ကၠောန်ဗဒှ် စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု နကဵုအစဳအဇန် မဍေန်ပၞာင် ဟီုတွဟ် ပရူဝင်မန် ကေုာံ အကာဲအရာ ဘဝဂကူမန် တ္ၚဲဏအ်အိုတ်ကီုရ၊၊

HFD-Bago.jpg
ဝင် စတုတ္ထ ဟံသာဝတဳ	

တတိယ ဟံသာဝတဳလီု	
သၟိင်ဗၟာ တပေန်သောဲထဳ ကၠုင်ဗတိုက် ပၠံင်ကေတ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ နူသၟိင်ဒကာရတ်ပိ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၀၁ ဂှ်တုဲ တၞောဝ်ဨကရာဇ်မန် ပ္ဍဲဟံသာဝတဳ ပိုတ်အာရ၊၊ ကျာ်ဇၞော်ဓမ္မရာမ မၞုံပိုန် ဘာအသောကရာမ်ဂှ် ပအပ်ကွးဇကု မၞုံယၟု သၟိင်ဍောတ် ကုတပေန်သောဲထဳ၊ သၟိင်ဍောတ်ဂှ် ဒှ်ကောန်သၟိင်စဍုင်ဒသေတ်ရ၊၊ ခြာဟွံလအ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၂ ဂိတုပသာ် ၁ စွေက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါဂှ် သၟိင်ဍောတ်ဂစိုတ်ကၠေအ် တပေန်သောဲထဳတုဲ ပိုင်ပြဳ ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ ဆဂး သၟိင်ဍောတ် ဂွံပိုင်ဍုင် ၜါဂိတုလပါ် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ကလေင်ဂစိုတ်ကၠေအ်ပၠန်တုဲ သၟိင်ဓဝ် တိုန်ပသၟိင်ပၠန်ရ၊၊ သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳဂှ် ဒှ်ကောန်သၟိင်ဗညာရာံစေဝ် (၈၅၃-၈၈၈) မဒှ်ကောန်စဴ သၟိင်ဓမ္မစေတဳရ၊၊

ဂတဂှ် ခြာဟွံလအ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၃ ဂိတုစဲ ၃ စွေက် တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် ကြဴနူသၟိင်ဗၟာဘုရင်နံင် ကလိဂွံဇမၞး သရေခေတ္တရာတုဲ စိုပ်ကၠုင် ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ သၟိင်ဗၟာ ဘုရင်နံင် ကဵု သၟိင်မန် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ပြိုင်ဗဇဵုစိင် ဂြင်စိင် သၟိင်ဘုရင်နံင်ကဝ်၊ သၟိင်ဘုရင်နံင်လေဝ် ဒးဂိသကေဝ်အာ ဗွဲမဂၠိုင်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူဗိုလ်လဗး ဘုရင်နံင်ဂၠိုင် မလုပ်သီဍုင်တုဲ သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ဒးဒဴလုပ်အာဂြိုပ်ရ၊၊ ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳဂှ် ကလေင်စိုပ်အာ သၟဝ်တဲဗၟာပၠန်ရ၊၊ စိုပ်သက္ကရာဇ် ၉၁၉ ဂိတုမြေက္ကသိုရ်ဂှ် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ဒးဒုင်ရပ်တုဲ စဵုကဵုစဴသွဝ် ဟွံပင်တဲလ္ၚောဝ် ဘုရင်နံင်ရ၊၊

ဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳဂှ် လဆောဝ် ဒှ်ဍုင်ရာဇာဌာနဳ၊ လဆောဝ် ဒှ်ဍုင်သၟဝ်အင်ဝ ဆဂး နူဘုရင်နံင် မသီဂွံတုဲဂှ် ဒးမံင်ကၠုင် သၟဝ်ဗၟာရ၊၊ စိုပ်လက်ထက် သၟိင်ဗၟာဓမ္မရာဇာဓိပတိဂှ် ဗၟာတအ် ပၠံင်နန် ရေင်သကအ်တုဲ ဍုင်ကွာန်ဟွံၜိုဟ်သြိုဟ်၊ ဂကူသေံတအ်လေဝ် ကတဵုသပုန် တဝ်စၞေဟ် ကဵုဗၟာရ၊၊

စတုတ္ထ ဟံသာဝတဳတန်	
ပ္ဍဲဗဂေါဟံသာဝတဳဂှ် သၟိင်စဍုင်ဗၟာ နာဲသာအံင်ဂှ် စနူကဵု သက္ကရာဇ် ၁၁၀၂ ဂိတုဇှ်ေပေင် တ္ၚဲဗြဴဗတိဂှ် ဂစိုတ်ထောအ် မၞိဟ်ဟွံမိက် ပုန်ကဵု အင်ဝတုဲ လလောင်တြး ဍုင်ဗၠးၜးမွဲရ၊၊ မန်တအ်လေဝ် ချပ်ဒၟံင် ညံင်ဂွံဗၠးၜး နူဗၟာတွဵုတုဲ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဂွံအခေါင်ခိုဟ် ဂစိုတ်ထောအ် နာဲသာအံင် ရ၊၊ နာဲသာအံင် ချိုတ်အာတုဲ သၟိင်ဗၟာဗလးနင် မင်ရာဲအံင်နာင် သီုကဵု ဒပ်ပၞာန် ဗွဲမဇၞော် ကၠုင်ဗတိုက်တုဲ မန်တအ် ဒးမံင်အာ သၟဝ်ဗၟာပၠန်ရ၊၊ ဆဂး မန်တအ် ပံင်ကဵု သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳတုဲ ကလေင်ဂစိုတ်ထောအ် မင်ရာဲအံင်နာင်ပၠန်ရ၊၊ သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳဂှ်လေဝ် ဒှ်ဂကူဗၟာ ဆဂး ဒှ်မၞိဟ် ဟွံမိက်မံင် သၟဝ်အဝဵုသြဇာအင်ဝရ၊၊

သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳ ဂွံပိုင်ဍုင် ဗၞတ် ၆ သၞာံ ပ္ဍဲအခိင်မအာဝေင်ဂြိုပ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၀၈ ဂိတုမာဃ် ၁၂ မံက် တ္ၚဲအဒိုက်ဂှ် နာဲစရင်ခိုင် ညးမဒှ်ဂကူဗၟာပၠန် သီကေတ် အဝဵုဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳပၠန်ရ၊၊ ဆဂး မန်တအ် ကလေင်ဖျေဟ်ထောအ် နာဲစရင်ခိုင် နူဒဒှ် ဨကရာဇ်တုဲ ပ္ဍဲဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၄ မံက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါဂှ် မန်တအ် ခပတိုန် မဟာသေနာပတိ ဗညာဒလ နဒဒှ် ဨကရာဇ်ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ ဗညာဒလဂှ် ကာလမတိုန်နန်ဂှ် ကလိဂွံယၟု ဗြမိုင်ဓိရာဇာနာဓိပ္ပတိ၊၊ ဆဂး ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်ခၞိင် မဒှ်လိက်ဒေအ်ညး (ဥပ္ပရာဇာ) မချူလဝ် နကဵုယၟု မဟာသေနာပတိရာဇ်၊ ဟိုတ်မဒှ်လဝ် သကိုပ်ပၞာန်တုဲ ညးဂမၠိုင်တီလဝ် ဗညာဒလ ဂှ်ရ၊၊ ပ္ဍဲကဵုလိက်ဝင်မ္ဂး တၠညးဗညာဒလ မြဴသာ်ဝွံ ချူစဂၠိုင်ရ၊၊ နူစ သၟိင်ဗၟာ ဘုရင်နံင် မလုပ်သီကေတ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၃ တေအ်တုဲ လုကဴ ပွိုင် ၁၉၅ သၞာံဂှ် ဍုင်ဗဂေါ ဒးမံင်လဝ် သၟဝ်ဗၟာဂှ် စိုပ်သၞာံ ၁၁၀၈ ဂှ် အဝဵုသြဇာဍုင် ကလေင်စိုပ် တဲဂကူမန်ပၠန်ရ၊၊ အလန်ဝွံ ဒှ်အလန်မန် ကလေင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်ဟံသာဝတဳ အလန်စတုတ္ထ ရ၊၊

ဟံသာဝတဳ သီအင်ဝ	
ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်ဗၠးၜးမွဲဂှ် နကဵုသၟိင်ဗၟာအင်ဝ ဟွံဒးဂၞပ်လးလးရ၊၊ ညးဗလးနင် သွက်ဂွံဗတိုက် ကဵုမန် မဂၠိုင်ကဵုအလန်ရ၊၊ စိုပ် သက္ကရာဇ် ၁၁၁၂ ဂှ် ဥပ္ပရာဇာ အာဗတိုက် ပၞာန်ဗၟာ စိုပ်အာ စဵုကဵု မြစ်ဆုံ၊ ဗၟာစိုပ်ကရေပ်တုဲ သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာ သတိုးမင်းခေါင် အာတ်မိက် သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံတုဲ တုပ်စိုတ် ရေင်သကအ် အတိုင်ပယျဵုတိ သၟိင်မန် တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ကေုာံ သၟိင်ဗၟာ တၠညးဖရင်မင်ဂံင် မစၟတ်သမ္တီလဝ် ဗွဲပလိုတ်ၜဳဨရာဝတဳမ္ဂး တၟအ်ဗ္ဒင်ရမ္မဂှ် ပပယျဵုတုဲ လပါ်လတူ ဒှ်ရးဗၟာ၊ လပါ်သၟဝ် ဒှ်ရးမန်၊၊ ဗွဲဗမံက်ၜဳဨရာဝတဳမ္ဂး ကြုင်လှာဗ္ၚဂှ် ပပယျဵုတုဲ ကြုင်လပါ်သၟဝ်ကျာ ဒှ်တိရးဍုင်ဗၟာ၊ ကြုင်လပါ်သၠုင်ကျာ ဒှ်တိရးဍုင်မန်ရ၊၊ ပါဲနူဂှ် တၞဟ်နမဂွံရီုဗင် ကမၠောန်ဇၞော်မောဝ်သာသနာကျာ်တုဲ ဗၟာတအ် ဗလးကဵု တၠပညာ မဒါတ်ထဝ် ငဥူ ကေုာံ ကောန်ရဲ ၜါစှော်တၠ ရ၊၊

ဆဂး ငဥူဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မကၠတ်လ္ၚတ် အကာဲအရာ ပရူဍုင်မန်တုဲ ညးကဵုဒုဟ်ဒဏ် အမိင်ဂစိုတ်ရ၊၊ ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ သၟိင်ဗၟာအင်ဝ ဗလးနင် မင်းရဲကျော်ခေါင် သွက်ဂွံ ကၠုင်ဗတိုက် ဝေင်ပၞာန်ကဵုမန်ပၠန်ရ၊၊ မွဲလပါ်ဂှ်လေဝ် ဟံသာဝတဳ ဒက်မိတ် ကုသကိုပ်က္ၜင်ပြင်သေတ် သဳခွာဒဳပရူနဝ် (Sieur de Bruno) တုဲ နူကဵုမန် ကဵုဒၞာဲဂအာင်တိ ကုပြင်သေတ် ပ္ဍဲဍုင်သြေင် မဒှ်ဍုင်ဗၞိက်တုဲ နူကဵုပြင်သေတ်ဂှ် ကဵုမန် အမၠံက်ပါင်စှ်ဒစာံ ၆ ဒကိုအ်၊ သေနာတ် ပိပန်ကၠံရ၊၊ ဒပ်ပၞာန်မန် ဇက်တိုန်အာ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၃ ဂိတုခ္ဍဲသဳ ၅ မံက်ဂှ် သီဂွံ ယှိုဲပံင်လံင်၊ ခ္ဍဲသဳ ၁၀စွေက်ဂှ် သီဂွံ ညောင်လှ၊ မြေက္ကသိုရ် ၈ မံက်ဂှ် ဂွံဇမၞးကေတ် ဒပ်ဗၟာ ခေန်ဥူ၊ မြေက္ကသိုရ် ၅ စွေက်ဂှ် သီဂွံ ငါသောက်၊ ပ္ဍဲသၞာံဂှ်အိုတ်ဂှ် သီဂွံအာ ဍုင်ကြံက်သေဝ်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၁၁၃ ဂိတုစဲ ၉မံက် တ္ၚဲဗြဴဗတိဂှ် မန်သီဂွံအာ ဍုင်အင်ဝရ၊၊

စတုတ္ထဟံသာဝတဳလီု	

လိက် သၟိင်ဗၟာအံင်ဇေယျ မချူလဝ် ပ္ဍဲအမၠံက် မြတဗူ၊ ((၁) သံလျှင်ရ မြတဗူ --။(၂) ကုဓရမ်ုကြီး(၃-၅) သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ခု ကဆုလပြည်ကျော် ၆ ရက် ညတချက်တိကျော် ဟံသာဝတီမဟာသတ္တြု သေဒ) မဂွံအဓိပ္ပါယ် အဗၠံက်မြတဗူ မသီဂွံ နူဍုင်သြေင်။ ဗြဲဇၞော်ကုဓရ။ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ပသာ် ၆ စွေက် (9 May 1757)[၅]အခိင်ဗတံ လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်မဟာသၞသတြု(ဗၟာ)။ ဟိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် သ္ဒးဒှ် တ္ၚဲကြဴနူပသာ် (၆) စွေက်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။
ဒပ်ပၞာန်မန် သီဂွံအာ ဍုင်အင်ဝတုဲ သၟိင်စဍုင်ဝုတ်ဒိုဟ်ဂမၠိုင် ကၠုင်ဒုင်သစာ ကုဟံသာဝတဳရ၊၊ မၞိဟ်မိက်ဂွံတဝ်စၞေဟ် ကုမန် ဗီုကဵု ကောန်သၟိင်အင်ဝတြေံဂှ်ကီု သရာဲပၞာန်ဗၟာတြေံကီု အာကောံဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဖအိုတ်ရ၊၊ မၞိဟ်ဇၞော်ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဥူအံင်ဇေယျဂှ် ဟွံကၠုင် ဒုင်သစာ ကုဟံသာဝတဳရ၊၊ ကာလဒပ်မန် သိဒ္ဓိဟံသာ ပြာပ်စိုပ်အာ ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ဂှ် ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ဂှ် ပခိုင်လဝ် ကၟာင်ဒပ် ဗွဲမခိုင်တုဲတုဲရ၊၊ တုဲပၠန် ကေတ်မာန် နကဵုပြယာဲတုဲ လၞိန်ဗပိန် ဒပ်မန်သိဒ္ဓိဟံသာမာန်အာရ၊၊ သကိုပ်ပၞာန်တၠဗာန် အာဗတိုက် ဂၠိုင်ကဵုအလန်ကီုလေဝ် ဒးကျစဴကၠုင်ရ၊၊ ကောန်ပၞာန်ဇကု ညးမဒှ်ဂကူဗၟာတအ်ဂှ် စိုပ်မုက်ပၞာန် ဟွံကဠင်အမိင်ဇကု ဒှ်အာ ကောန်ပၞာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ရ၊၊

မွဲလပါ်ဂှ် လပါ်ဗၟံက် ဍုင်ဟံသာဝတဳ သၟိင်သေံလေဝ် ဘပဠကၠုင် ဟံသာဝတဳကီုရ၊၊ တၞဟ်နဂွံသၠာဲ ဗီုပြင် မုက်ပၞာန်တုဲ သကိုပ်ပၞာန်တၠဗာန်ဂှ် ကော်ဖျဴ ဟံသာဝတဳတုဲ စၞးဂှ် ပလံင်ဏာ သၟိင်အခေါန်ထဝ် ကေုာံ သကိုပ်ပၞာန်ဗညာအရိန္ဒမ ရ၊၊ နကဵုသကိုပ်ပၞာန် ဗညာအရိန္ဒမလေဝ် အာဗတိုက်ဒၟံင် ဒပ်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် မဂၠိုင်ကဵုအလန်ကီုလေဝ် ကေတ်ဇၞး မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဟွံမာန်၊၊ ကြဴနူ မန်သီဂွံအင်ဝ ၜါသၞာံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၁၅ ဂှ် ဒပ်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် သီဂွံအာ အင်ဝရ၊၊

ဒပ်မန် နူအင်ဝ ဒးစှ်ေဒုင်လဝ် ပ္ဍဲပြန်၊၊ နူကဵု ဟံသာဝတဳပၠန်တုန်လေဝ် ဂကောံမြုဝန်ဍုင်ဂမၠိုင် ချပ်ရေင်သကအ်တုဲ သွက်ဂွံကလေင်သီကေတ်အင်ဝ ဗွဲမပြဟ်မာန်ဂးတုဲ ဗလးဏာ ဒပ်ပၞာန်ဗွဲမဇၞော်ရ၊၊ ဆဂး အခိင်ဂှ် စိုပ်အာအခိင်ကၞောတ်သၞာံရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ပၞာန်မဇီုရေင်သကအ်ကွေဟ်ဟ်ဂှ် စိုပ်အာအခိင်ဗြဲရ၊၊ ဒြဟတ်ပၞာန်မန် ပၞာန်ဂၠုင်ဂှ် ဒးဘဲဗြဲကျာကီု ဘဲပၞာန်ကီုတုဲ ဒးလီုလာ် ကျသ္ၚောံဗြံအာရ၊၊ ဟိုတ်နူကျပၞာန် ပ္ဍဲအလန်ဏအ်ဂှ်တုဲ ဒြဟတ်ဟံသာဝတဳ ဍိုန်လျစှ်ေအာ ဗွဲမလောန်ရ၊၊

ဒြဟတ်ပၞာန် အောန်စှ်ေဗက် ဂကူမန် မဟီုအရေဝ်ဗၟာတုဲ မဒုင်ပလဝ် ဂကူဗၟာ ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါ၊ ပ္ဍဲဍုင်ပြန်တအ်ဂှ် ကတဵုသပုန်တုဲ ဒပ်ပၞာန်မန် ပ္ဍဲကဵုပြန်ဂှ် ဒးဒြေပ်တိတ် နူဍုင်ရ၊၊ ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါဂှ် ၜိုန်ရ ကလေင်ထိင်မာန်၊ သပုန်တအ်ဂှ် ဗက်ရပ်ထိင်မာန်ကီုလေဝ် ဍုင်ကွာန်ဓရံက်ဓရာ်အာရ၊၊ ဒေသမၞိဟ်မဟီုအရေဝ်ဗၟာဂၠိုင် ဗွဲတၟေင် ဒေသလတူဍုင်လ္ဂုင်တအ်ဂှ် အဓိကိုရ် ကောန်ဂကူ အကြာဂကူမန် ကဵု ဂကူဗၟာ ကတဵုဒှ်တုဲ ဂကူမန် နူဒေသတအ်ဂှ် ဒးဒြေပ်ဒဴစှ်ေကၠုင် လပါ်ဍုင်လ္ဂုင် ဍုင်ဗဂေါရ၊၊ အဝဵုသြဇာမန် ပ္ဍဲဒေသဂှ်လေဝ် အိုတ်အာရ၊၊

ညးဇၞော်ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် အံင်ဇေယျဂှ် ဂွိင်ဖေက် ဇကုဟွံကလိဂွံအဝဵုတုဲ ကောန်ဨကရာဇ်အင်ဝတြေံ မပၠဒၟံင်ဒပ် ကရောမ်ဇကုဂှ် ဇကုဂစိုတ်ထောအ်တုဲ ဇကုဂွံဒှ် ဨကရာဇ်သၟိင်ဗၟာရ၊၊ အခိင်ညးစိုပ် ဍုင်ပြန်ဂှ် ဂကူအာမေရဳယာန် ဂြဳဂေါရဳ အာဝေလ် (gregory Aves) အာခစညးရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဟိုတ်နူဒြဟတ်ပၞာန်မန်အောန်တုဲ ဂကူယူရောပ် အင်္ဂလိက် မန်မကဵုလဝ်ဒၞာဲ ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း)ဂှ်ကီု၊ ပြင်သေတ် မန်ကဵုလဝ်ဒၞာဲ ပ္ဍဲဍုင်သြေင်ဂှ်ကီု ချပ်ကၠုင် သွက်ဂွံပံင်ကဵုဗၟာအိုတ်ရ၊၊ ညးဒြဟတ်ဇၞော်ၜါ ပြင်သေတ် ကဵု အင်္ဂလိက်ဂှ် ဒှ်ဂကူသၞတမ်ကဝ်တုဲ ပြိုင်ပကာန်ဒၟံင် ရေင်သကအ်ရ၊၊ ညးတအ်သီုၜါဂှ် မိက်ဂွံဂွံဒၟံင် သီုဒၞာဲဖအိုတ်ရ၊၊ ဆဂး နကဵုမန် ညးလဵုမွဲလေဝ် ဟွံကဵုလဝ် ဒၞာဲဂၠိုင်င် ဇၞော်ဇၞော်ရ၊၊ ယဝ်ရကဵုမ္ဂး ဍေဟ်တအ် ကလေင်သီဇကုမာန်ဂှ် မန်တအ်တီလဝ် ဒှ်မာန်ရ၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကဵုလဝ် ဒၞာဲသီုညးၜါတုဲ အကြာဒြဟတ်ၜါဂှ် ကလေင်ထိင်လဝ် အဝဵုသြဇာ ညးမွဲကုမွဲ ညံင်ဟွံဂွံဇၞော်တိုန်ရ၊၊

နကဵုအရီုအဗင် ဂြဳဂေါရဳတုဲ ကလုတ်ဗၟာအာဆဵုကဵု သကိုပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက် ဟေန်ရဳဗရက် (Henry Brooke) မၞုံပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်မာန်ရ၊၊ အင်္ဂလိက်ကဵုဗၟာ တုပ်အာစိုတ် ရေင်သကအ် နကဵုအင်္ဂလိက် ကဵုအရီုအဗင် နကဵုဒြဟတ်ပၞာန်ကီု သီုကဵုဒြဟတ်လွဟ် ကုဗၟာ စဵုကဵုသီကေတ် ဍုင်မန်သီုဖအိုတ်မာန်ရ၊၊ ကာလသီဂွံတုဲမ္ဂး ဗၟာဒးကဵုအင်္ဂလိက် ဒၞာဲဗဒိုပ် ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်၊ ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်ဂှ်တုဲ ကုပြင်သေတ်ဂှ် ဒးထဍေင်ပ္တိတ် နူကဵုဒေသဂှ်ရ၊၊ ပြင်သေတ်လေဝ် ကၠတ်ဗလးဏာမၞိဟ် သွက်ဂွံပံင်ကဵု ဗၟာကီုရ၊၊ ဆဂး နကဵုအရီုအဗင်ပူဂိုလ်ဂှ် အံင်ဇေယျဒုင်တဲတုဲ နကဵုကမ္မဏဳ (ဝါ) နကဵုဂကူဂှ် အံင်ဇေယျ ဟွံဒုင်တဲရ၊၊

ပရေင်ပံင်တောဲ အကြာဗၟာ ကဵု အင်္ဂလိက် ညံင်ဂွံလီုဂှ် နကဵုနဲကလုတ်ကီု နကဵုနဲပၞာန်ကီု ၜိုန်ရ ဥပ္ပရာဇာ ဂစာန်ဂၠိုင်ကဵုနဲကီုလေဝ် နကဵုပူဂိုလ်သကိုပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက်လ္ၚဵု ပါလုပ်ကၠုင် လပါ်မန်ကီုလေဝ် နကဵုဂကူအင်္ဂလိက်ဂှ် ဟွံပါလုပ်ကၠုင် လပါ်မန်ရ၊၊ 

ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ဒှ်ဍုင်ကိစ္စဇၞော် သွက်ပၞာန်ဟွံသေင်၊ ဒှ်ဍုင် ဒၞာဲဒတန်ဓါတ်ကျာ်ရ၊၊ ဆဂး ဒပ်ပၞာန်အံင်ဇေယျ စၞးအာဗတိုက်သြေင်ဂှ် လုပ်ဖျေဟ်ထောအ်ဒပ်ဇကု ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်ရ၊၊ ကျာ်စုလောဟ် (ဆူလေ)ကဵု ကျာ်လ္ဂုင်ဂှ် ပဒၞာဲဗဒိုပ်ဇကုရ၊၊ အတိုင်စၟတ်သမ္တီမ္ဂး အံင်ဇေယျ ဖျေဟ်ထောအ်က္ဍိုင်ကျာ်လ္ဂုင် မတ်မၞိက်ၚုဟ်က္ဍင်င်ဂှ် ကေတ်တုဲ ကဵုတၟာဲတဲ ကုအင်္ဂလိက် သွက်ဂွံဂွံလွဟ်ရ၊၊ ဟိုတ်နူဒပ်ဗၟာ မဖျေဟ်လဝ် ပ္ဍဲကျာ်တုဲ မန်ဟွံဂံင်ပန်တုဲ ဖအးထောအ်ဗၟာ နူလ္ဂုင် ဟွံမာန်ရ၊၊ ဗၟာ၊ အင်္ဂလိက် ကေုာံ သကိုပ်ပၞာန်ပြင်သေတ် ပံင်ကောံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၁၈ ဂိတုဒဂိုန် ၃ စွေက်ဂှ် လုပ်သီဂွံ ဍုင်သြေင်ရ၊၊ နူဂှ် ပၞာန်ဗၟာ၊ ပၞာန်အင်္ဂလိက်၊ ပၞာန်ပြင်သေတ် ဇက်ကၠုင်တုဲ ဗိုင်လဝ် ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ တၞဟ်နဂွံဗၜိုဟ်လလံပၞာန်တုဲ နကဵုခမဳသင်မန်၊ ခမဳသင်ဗၟာ၊ ခမဳသင်သေံ အာပညဳပညပ် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံကီုလေဝ် အံင်ဇေယျ ဟွံဒုင်တဲ၊၊ ယဝ်ရ ပအပ်ကဵု ကောန်ဝုတ်ဨကရာဇ်မန် မိဂုဏ် မ္ဂး နုက်ကဵုပၞာန်ရောင် ဟီုနင်ကီုလေဝ် ကာလကလိဂွံ ကောန်ဝုတ်ဨကရာဇ်တုဲလေဝ် ဟွံနုက်ပၞာန်၊၊ အလဵုဇကု ဨကရာဇ်ဟံသာဝတဳ တၠညးဗညာဒလ အာပညဳပညပ် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံဂှ် ရပ်ကၠေင်ထောအ် တၠညးဗညာဒလတုဲ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ဂိတုပသာ် ၄ စွေက်ဂှ် လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳတုဲ ဂိတုပသာ် ၆ စွေက် ကၟာင်ဍုင်ဟံသာဝတဳသရိုဟ် ပၞာန်ဗၟာလုပ်စိုပ်ဍုင်တုဲ ဂတဂှ် ၜါပိတ္ၚဲဂှ် ဗၟာသီဂွံအာ ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊

ဟံသာဝတဳလီုတုဲ	

ဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳ စိုပ်အာသၟဝ်တဲဗၟာတုဲ

တၠညးဗညာဒလဂှ် ရပ်ဏာ ကြိုင်စွံလဝ် ပ္ဍဲမုဟ်သဝ်ပေါဝ်၊ ဗွဲကြဴ နကဵုဒုဟ် မဆဝ်မ္ၚုဟ် မန်ညံင်ဂွံတဝ်စၞေဟ်တုဲ ကေတ်နင် ဍုင်လ္ဂုင်တုဲ ကုတ်ဂစိုတ်ကအ်၊၊
ကောန်ဂကူမန် ၜိုတ်မရပ်ဂွံဂှ် မၞိဟ်မသွံစဂွံဂှ် သွံစ နဒဒှ်ဍိက် မၞိဟ်မွဲ မသုန်စှ်ော၊ အစိတ်၊ ၜါစှ်ော၊ စှ်သုန် ဗွဲမဗဗွဲကဵု အဝဲခန္ဓကာယ၊
ကုမၞိဟ်မသွံစ ဟွံဂွံ၊ သွံဟွံအိုတ် သှ်ေဒၟံင်တအ်ဂှ် စုတ်ကဵုစာတ်တုဲ စံင်ဂစိုတ် သီုဖအိုတ် ဒစိတ်စာတ်၊
ခမဳသင်မန်ပိလ္ၚီပြင်င်ဂှ် ကဵုစိင်လိုန်တုဲ ဂစိုတ်၊၊ နကဵုဓဝ်ပတှ်ေညးတအ် အလဵုဇကုညးတအ် ဂစိုတ်ဟွံသေင် ကဵုစိင်လိုန်တုဲ မဂစိုတ်မ္ဂး ညးတအ် ဟွံကလိလောန် ပါဏာတိပါတကမ်တုဲ ကဵုစိင်လိုန်တုဲဂစိုတ်၊၊ 
ဒြပ်ရတ်ထဝ်သြန် မကေတ်ဏာဂွံတအ်ဂှ် ဖ္ဍိုက်ကဵုက္ၜင်တုဲ ဖျဴဏာဍုင်ဗၟာ၊ အရာမကေတ်ဏာ ဟွံမာန်တအ်ဂှ် ကဵုစံင်ပလီုထောအ်၊၊
အရာမဒှ်အာဲကၟာဲမန် မပ္တံ လိက်တၟအ်တအ်ဂှ် ၜိုတ်မဆဵု ကဵုတက်ပကဝ်ထောအ်ဖအိုတ်၊ ယၟုကျာ်ဂှ် စၞးကျာ်ဂှ် ဒးစုတ် ရွှေ ညံင်ရဴ ဍုင်မုဟ်သဝ်ပေါဝ်ဂှ် မစုတ် ရွှေဘို ကီု၊၊
အတိုင်မတုပ်လဝ်စိုတ် ကုအင်္ဂလိက် ဍုင်သြေင်ဂှ် ဟွံကဵုဒှ် ဌာန်ဒတန်မၞိဟ်မံင်၊ စၞးဂှ် ဗဒှ်ပတိုန်လ္ဂုင်တုဲ ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ကဵုဒၞာဲ ကုကမ္မဏဳ (ဝါ) ဒပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက် မဖျေဟ်ဒၞာဲ၊ တုဲပၠန် ဒၞာဲအင်္ဂလိက်တြေံ မန်မဖျေဟ်ကဵုလဝ် ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်ဂှ် ကဵုအင်္ဂလိက် ဆက်မံင်အာ၊၊ 
က္ဍိုပ်သကိုပ်ပြင်သေတ် မၞုံပ္ဍဲသြေင်ဂှ် ဂစိုတ်ထောအ်၊၊ ဟွံကဵု ဒၞာဲကုပြင်သေတ်၊၊ အင်္ဂလိက်မွဲဓဝ် သှ်ေပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ သကုတ်သၟဝ်၊၊ ဂုဏ်ဖိုဟ်ဍေဟ်ဂှ် ပြင်သေတ် ဟွံမဲတုဲ ဂတဂှ် သၞာံဟွံလအ်ကွေဟ်ဟ် အင်္ဂလိက် သီကေတ်ဏာ သီုဖအိုတ်ရ၊
နူ ဝဳကဳမန်

== လိက်မာတင်ဂ ==

လိက်မာတၚ်ဂ

✍(ဘဒ္ဒန္တ − ညာဏဝံသ) ဒူရာ ဘာဇၞော်

(နမောတဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသ)

ကလေၚ်တက်ပ္တိုန်လဝ်လ္တူဝဳကဳပဳဒဳယာဘာသာမန် စၟတ်တ္ၚဲ (16-8-2020)မဒှ်ကီုရ ။


မာတိကာ
၁	မုက်လိက်−၁
၂	မုက်လိက်−၂
၃	မုက်လိက်−၃
၄	မုက်လိက်−၄
၅	မုက်လိက်−၅
၆	မုက်လိက်−၆
၇	မုက်လိက်−၇
၈	မုက်လိက်−၈
၉	မုက်လိက်−၉
၁၀	မုက်လိက်−၁၀
၁၁	မုက်လိက်−၁၁
၁၂	မုက်လိက်−၁၂
၁၃	မုက်လိက်−၁၃
၁၄	မုက်လိက်−၁၄
၁၅	မုက်လိက်−၁၅
၁၆	မုက်လိက်−၁၆
၁၇	မုက်လိက်−၁၇
၁၈	မုက်လိက်−၁၈
၁၉	မုက်လိက်−၁၉
၂၀	မုက်လိက်−၂၀
၂၁	မုက်လိက်−၂၁
၂၂	မုက်လိက်−၂၂
၂၃	မုက်လိက်−၂၃
၂၄	မုက်လိက်−၂၄
၂၅	မုက်လိက်−၂၅
၂၆	မုက်လိက်−၂၆
၂၇	မုက်လိက်−၂၇
၂၈	မုက်လိက်−၂၈
၂၉	မုက်လိက်−၂၉
၃၀	မုက်လိက်−၃၀
၃၁	မုက်လိက်−၃၁
၃၂	မုက်လိက်−၃၂
၃၃	မုက်လိက်−၃၃
၃၄	မုက်လိက်−၃၄
၃၅	မုက်လိက်−၃၅
၃၆	မုက်လိက်−၃၆
၃၇	မုက်လိက်−၃၇
၃၈	မုက်လိက်−၃၈
၃၉	မုက်လိက်−၃၉
၄၀	မုက်လိက်−၄၀
၄၁	မုက်လိက်−၄၁
၄၂	မုက်လိက်−၄၂
၄၃	မုက်လိက်−၄၃
၄၄	မုက်လိက်−၄၄
၄၅	မုက်လိက်−၄၅
၄၆	မုက်လိက်−၄၆
၄၇	မုက်လိက်−၄၇
၄၈	မုက်လိက်−၄၈
၄၉	မုက်လိက်−၄၉
၅၀	မုက်လိက်−၅၀
၅၁	မုက်လိက်−၅၁
၅၂	မုက်လိက်−၅၂
၅၃	မုက်လိက်−၅၃
၅၄	မုက်လိက်−၅၄
၅၅	မုက်လိက်−၅၅
၅၆	မုက်လိက်−၅၆
၅၇	မုက်လိက်−၅၇
၅၈	မုက်လိက်−၅၈
၅၉	မုက်လိက်−၅၉
၆၀	မုက်လိက်−၆၀
၆၁	နိဿဲ
မုက်လိက်−၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကျာ်သမ္ဗုဒ္ဓ နာမတုလံ၊ ဟွံမွဲပ္တောံၜတ် အိုတ်သတ်လောကံ၊ သောဘဂဝါ ဗုဒ္ဓအရဟံ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အန္တအန္တံ၊ ဗုဒ္ဓဂုန္နံ အဟံဝန္ဒာ၊ ဍောၚ်ဓရ်ကျာ်တြဲ ဇၟန်ဗၠဲဒွါ၊ ပိဋ္ ကပိ သီုပိပြကာ၊ ဒစာံစှော်လ္ၚီ ကဵုပန်လ္ၚီကၠာ၊ မိက်ဂွံဒ္ဂေတ် လၟေတ်ဒေသနာ၊ မၚ်မွဲဂွံဗၠး နူပဝိဇ္ဇာ၊ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အနန္တအနန္တာ၊ ဓမ္မဂုန္နာ တန္ဒာမိဟံ၊ သၚ်ၜါပြကာ မဟာတုလံ၊ မၚ်မွဲလဝ်ကၠာ သာသၞာဗုဒ္ဓံ၊ သံဃဂုန္နံ အဟံဝန္ဒာ၊ မာတာပိတု ဂုရုပဇျာ၊ ဂုန်မဇၞော်လှဲ လ္တူအဲကၠာ၊ ခါမသၟဟ်စိ တိသုန္ဓရာ၊ မွဲသာ်တိုန်အဵု သၟဟ်ကဵုဂၚ်္ဂါ၊ ဟွံတုပ်သၟဟ်စိ ဂုန်မိမၜါ၊ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အနန္တအနန္တာ၊ ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ လ္ၚောဝ်ကၠာရအဴ။


ဘုမ္မဇဵုရ ရုက္ခဒေဝတဴ၊ အကာသပၠန် မရာဇ်ပန်နှဴ၊ ဗဳနာဲယၟု ဗဳသၞုဗဳသဴ၊ အိန်ဗြီုယီုမာ ဒေဝသွဝ်တရဴ၊ အဲဍိက်ရဴဂဴ ပူဇဴသကာ၊ သ္မိၚ်ဂိတုသ္မိၚ်တ္ၚဲ သ္မိၚ်ဗြဲသ္မိၚ်ကျာ၊ ပၟၚ်ဟေမဝန် သဳဒန်ဂၚ်္ဂါ၊ ဝိသုန္ဓရဳ မနဳခလာ၊ သြဿဝတဳ သဏ္ဍဳမိဒ္ဒြာ၊ လက္ခမ္မဳစိ ဝိနာယကာ၊ အိုတ်ဒေဝတဴကွေံ ဂၠးစက္ကဝါ၊ အဲဍိက်ကလံကၠာ သီုကဵုဒွါပိ၊ ဖဵုကလံရ သရဏစိ၊ ဖဵုကလံအ္စာ ၜါမကဵုမိ၊ ဖဵုကလံအဴ ဒေဝတဴမဂ္ညိ၊ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ လောကဝုတ္တိ၊ သဗ္ဗယဲပၠန် ပကဵုစောန်ကၠိ၊ ဗၞတ်အာယုက်ကၠာ ကဵုမြာသုခိ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ညိ သီုသတိညာဏ်၊၊

မုက်လိက်−၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဆန္ဒလၚ်္ကာ မြာကဵုချပ်မာန်၊ ပါဠိရထ သဗ္ဗနိဒါန်၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပကဵုတိုန်စှ်ေ ကဵုတၟးပ္ဍဲညာဏ်၊ ပကဵုဝိုက်ဝုဲ ပကဵုထုဲကြာန်၊ ကဵုအဲချပ်မာန် ပ္ဍဲညာဏ်ကဝိ၊ ဟိုတ်ကဵုဝါသနာ ပြေၚ်ဏာယတိ၊ ဓမ္မဒါန်အဴ သၟိက်ပူဇဴညိ၊ သၟိက်လလောၚ်ကမြဴ ဓရ်သ္ဍဴမူဏိ၊ လၟေၚ်ဓမ္မ ရထပါဠိ၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်မဂ္ညိ၊ အဲမာဲယှိုဲလေန် ဟေၚ်ဆာဲဖိဖဳ၊ သၟိက်ဇန်လဝ်ညိ ကဝိလၚ်္ကာ၊ သၟက်ကောန်ဂကူ လ္ဂူဓရ်မေတ္တာ၊ ကွိုၚ်ကွုဲဟွံဖေက် ဗ္ဒေက်ဖျဝ်ကာယျာ၊ ဟွံရိုဟ်စရ ရုပ္ပခန္ဓာ၊ သွက်ဂွံဗှ်လောဲ ဆန်ဗွဲလၚ်္ကာ၊ ယၟုလိက်ကီု ပိုဲဟီုကဵုကၠာ၊ ကဵုဂွံပြာထာ လိက်မာတၚ်္ဂ၊ ကာလၜတ်ၜတ် ဗောဓိသတ္တာ၊ ဟံၚ်ပြာ်ရဲတဳ ပ္တိတ်ဝဳရိယ၊ ၜိုတ်လွဳဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဒဵုဒဴနိဗ္ဗာန် ပြာ်ဟွံမာန်ရ၊ ဂလာန်သာ်ဂှ် တွံအဂါမ၊ ပိုဲဟီုကဵုရ က္ညကၠၚ်ညိကၠာ၊ မိၚ်ဂွံဒှ်မ ဗိဇ္ဇဆက်အာ၊ မိၚ်ဂွံဂၠာဲဟေန် ဒက်ဂြေန်စိတ္တာ၊ မိၚ်တုဲဂွံလွဳ ပါရမဳမြာ၊ မိၚ်မၚ်မွဲဒး ကြဗၠးဒက္ခာ၊ ယဝ်ဂွံမိၚ်လဝ် ဓရ်သမ္ဗုဒ္ဓါ ကြဴတုဲမွဲဝါ မြာသုခညောန်၊ လိက်ဇၟန်ဗၠဲ ကာအဲဆန်၊ (၁)သက္ကရာဇ်ကီု ပိုဲတိတ်ဟီုပ္တန်၊ သုညနဝ ဒွါရဨကန်၊ ဖဝ်ရဂိုန်စိ ပိမံက်ပြဲလောန်၊ အာဒိုတ်ဒှ်တ္ၚဲ ပ္ဍဲစှ်ခၞောန်၊ နက်သတ်ဟီုတွံ ဒှ်ၜါစှော်ပန်၊ မူဒၞာဲဂွံဆန် သန္ထာန်ဒေသ၊ ကိုပ်အဒိကၠာ ယက္ခာဒဳပ၊ ကံခၟိုၚ်အဴ ကြဴခုတ်နာမ၊ မုဟ်ရိုတ်ဍောတ်ကွာန် ဋ္ဌာန်ဂှ်မူလ၊ သ္ၚိဇိုၚ်ဍာန်ကၠာ ဖျာဗေသဇ္ဇ၊ ကရောံသွံဂဥုဲ တုဲဂွံဆန်ရ၊ ထံၚ်လဝ်သောတ တ္ညကၠုၚ်ညိအဴ၊ လၟိဟ်ဍုၚ်ဇၞော်အဴ စှ်တြဴရ၊ ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ် ၜိုဟ်သိုဟ်လောန်တဴ၊ ဒဵုဗိုၚ်လဝ်ပၠန် ဆုဒုန်ဍိုပ်ဍဴ၊ သဝ်ဇဝ်ပေၚ်ရ သီုသၠသီုပ္ကဴ၊ အဒေါဝ်ဂှ်အဴ မဒှ်ဂၞဴဍုၚ်၊ ကၟာပ်ပိထပ် ညဳညပ်သဝ်သၠုၚ်၊


မုက်လိက်−၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အကြာဂှ်ပၠန် ၜံက်ကၠောန်ခါဲကြုၚ်၊ တြၚ်ပန်ကၠာ လုပ်အာတိတ်ကၠုၚ်၊ သတြုဂြိုဟ်စာ ဂွံဒၞာဒုၚ်၊ ပ္တိုန်ကၟာၚ်ဍုၚ် သၠုၚ်သဝ်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ သၠဲဍုၚ်ရော ပိယောဇနာ၊ ပန်ကၠၚ်ဒးရး တပ်တးညဳသာ၊ အပ္ဍဲဍုၚ်ဟေၚ် ပြုပြေၚ်နာနာ၊ ဥဒျာန်ဍုၚ်စိ ဘိသေဓနန်၊ ပြာသာဒ်အဆံၚ် ညံၚ်ဝေဒယန်၊ ဂ္ညိဂ္ညာတ်လဝ်ကွေံ နဂၠးထဝ်သြန်၊ ဗြံက်ဗြပေၚ်တဴ ပ္ကဴသၠဇာဗြောန်၊ ဂးပြာသာဒ်နန် စိစောန်ပြေၚ်ဖျဳ၊ အဆံၚ်ဂၠိုၚ်သာ် ဂၞကျာ်ဒေဝဳ ဗၞတ်လၟိဟ်တုန် မသုန်ကၠံညဳ၊ ပြပြေၚ်လဝ်သၟတ် နန်ကၠတ်ကျာ်သြဳ၊ လျးထဝ်ဖၞောတ် လျးမတ်လလဳ၊ ပ္ကဴဒုၚ်ဗွုတ် ပါန်မုတ်ပါန်ခဳ၊ လျးရတ်လလဳ နန်ဒေဝဳဗြဴ၊ မှောၚ်မှနၚ်စၚ် လဗၚ်ဖက်နှဴ၊ ဇၞော်ဇၞော်ဍောတ်ဍောတ် သ္ၚိကၠတ်ကၠံပ္ကဴ၊ တိုက်အမာတ်စိ သ္ၚိသၞာဲဒဴ၊ သေဏၚ်္ဂအဴ သ္ၚိသၞာဲဒဴ၊ တိုက်လွဟ်ပၠန် ကောန်ပၞာန်မွဲသာ၊ တိုက်ကၠိက်ယာတ်သွံ တိုက်ဇွောံအဟာ၊ တိုက်ဖံမန်ဒိုၚ် ဗာတ်ကိုၚ်သီုခရာ၊ ဆာၚ်မံၚ်လဒု ဗရုကြဵုဇာ၊ တိုက်ကဵုတိုက်ဗ္ဂါ ဟာန်ဇာစိစောန်၊ ရုၚ်ကဵုရုၚ်ဟေၚ် ဝၚ်ကဵုဝၚ်ခၠန်၊ ရုပ်ချေံရုပ်စိၚ် ရုပ်သၟိၚ်ကုတ်ဒန်၊ သ္ၚိကဵုသ္ၚိဂၠောဲ ဗၚ်ဗွဲလီုဝန်၊ ဓမာတ်ရဲဖျာ တမ္ၚာလုလန်၊ ဂၠံၚ်ကဵုဂၠံၚ်ဗျာၚ် ဇၟာပ်သွာၚ်ဒိုဟ်ပန်၊ တိုက်သေဋ္ဌဳပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ ဂြပ်ရတ်ထဝ်သန် ဟွံတီနန္တာ၊ ဍုၚ်သ္အာၚ်ရောၚ် ဟွံဂံၚ်ပ္တောံၜါ၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် အာကၠုၚ်ဟောဒြာ၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် ဍိုက်ကွဳမွဲသာ၊ ညံၚ်ဂြုန်ဇက်ဂၠောဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကၠုၚ်အာ၊ ဆာဲရာၚ်သ္အဳဗ္ဂါ ကၠုၚ်အာလီၜန်၊ စရာဲဍုၚ်ကၠာ ရာဇာဂြိုဟ်ပၠန်၊ ယဝ်ရချူအာ သၠရိုတ်တာအောန်၊ ချူကှ်ေဟွံအိုတ် လၟေၚ်ပိုတ်ဗျဥ်၊ ဗၞတ်ဆညိည ဟီုပၠလက်သန်၊ လၟေၚ်ဍုၚ်ပၠန် တန်လဝ်ကၠာရ၊ . . . . .။


မုက်လိက်−၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လၟေၚ်ဖဵုဂုန် တွံပၠန်ဂတ၊ ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ် ၜိုဟ်သိုဟ်ကာယျ၊ သၟိၚ်ဘိမ္မသာ မဟာရာဇာ၊ တၠက္ဍိုၚ်သန် နန်ဘိသေခ၊ ဂကောံဍုၚ်အဴ စှ်တြဴရ၊ ဍုၚ်ဝွံပဋ္ဌမ ကျာ်တြဲတ္ညတန်၊ သၟိၚ်ဘိမ္မသာ သဒ္ဓါပြဲလောန်၊ သိုၚ်လဟဵုလဝ် ဘာထဝ်ဘာသန်၊ ဘာဝေဠုဝန် သီုကွန်စိစောန်၊ ကဵုဒါဂၠိုၚ်သာ် တ္ညကျာ်နိမန်၊ ကျာ်သီုအရှန် တ္ညတန်တဴရ၊ ပ္ဍဲမမံၚ်စိ ပိတ္ၚဲဂတ၊ ကြိုက်သၟိက်ကဵုဒှ် တွံဒေသ၊ မၞးၜါပၠန် ကွးသန်ဇဲယ၊ မွဲဂးယၟု ဥပတိဿ၊ မွဲဂှ်တုန်ရော ဂးကောလိတ၊ ဟွံစှ်ေစိုတ်ရ ပြဝအ္စာတဳ၊ ဓရ်မစုပ်ကၞတ် ပ္တိတ်ဓတ်ဂၠာဲလွဳ၊ အလုံဍုၚ်ရး ဟီုဂးဂၠာဲသ္ၚေဝ်၊ ဟွံဂွံဆဵုသၟတ် စံၜတ်ဂၠာဲဇဳ၊ ဟွံဂွံဆဵုအဴ ကၠေၚ်စဴအနဳ၊ ပ္ဍဲလုပ်ဍုၚ်ဂှ် ညာတ်ဒဒှ်အရဳ၊ ကၠုၚ်အာတ်ပါန်ယဵုတဲ ဓဝ်မပြဲဂ္ညိ၊ ဖျေံက္ဍိုပ်လ္ၚောဝ် ကၞိပ်လျောဝ်တိ၊ ခါဂှ်ထေရ ဟွံလဇညိ၊ ထေအဿဇိ နကြိတွံကဵု၊ ဗၞတ်ၜါဂါထာ ဟွံခြာဒစဵု၊ ဥပတိဿ တၠကုသဵု နဲလ္ၚီကွေံ တီကၠးလၚ်ပြဵု၊ မကၠိဂွံကၠာ သောတာပတ္တိဖဵု၊ မိပ်စိုတ်ပူမှ် တဲစရှ်ယဵု၊ စ္ဍးစဴတုဲအဵု ဟီုကဵုအ္စာ၊ ယွံလေဝ်တိက္ခ တၠဒါယကာ၊ ချိုန်လၟုဟ်အဲ လန်ထဲကၠုၚ်အာ၊ ဓဝ်မစိုပ်သိတ် လအိတ်ရှ်သာ၊ အဲဂွံမိၚ်ရ နသောတဒွါ၊ ယဝ်နွံဂၞပ် ပချပ်စန်စာ၊ ညံၚ်ပိုဲဂွံအာ ဋ္ဌာန်ဘာကျာတြဲ၊ သန်ဇဲယကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ ယွံလေဝ်ကွးအဲ၊ ရာဇာဂြိုပ်ကၠာ အ္စာဆအဲမွဲ၊ ချိုတ်လဝ်ကဵုချိုတ် ဒဵုလ္အိတ်သ္ကန်ဒဲ၊ ပကွးကျာ်တြဲ အဲအာဟွံမာန်၊ ဥပတိဿ တွံနကယျာန်၊ ယွံလေဝ်အ္စာ ပသၚ်္ကာကြာန်၊ ဓဝ်အ္စာတွံ ဟွံဒှ်ဂလာန်၊ ရုပ်နာံဟွံပၠိုတ် ဟွံပိုတ်ဝိညာဏ်၊ တွံဓဝ်ကေတ်လာပ် ဇၟာပ်ဍုၚ်ဇၟာပ်ကွာန်၊


မုက်လိက်−၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကၠတ်စမဒါန် ဂလာန်အ္စာတွံ၊ ဂွံစသုၚ်ဖဲ ပ္ဍဲချိုန်လၟုဟ်၊ ဒ္ဂေတ်အာကြာန် နိဗ္ဗာန်ဟွံဒှ်၊ လံညိဗျုအာ ဇရာဟွံရုဲစှ်၊ တာပိုတ်ကၞတ် လာဘဇတ်ကှ်၊ ဒုက္ခမတ်ဇျဟ် ကြဴဒှ်ရအ္စာ၊ တဳသန်ဇဲယ ဟွံဂွံညှာတာ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ကွးတံညံၚ်အာ၊ မၞိဟ်ဒိုဟ်ဓီုလောန် မၞိဟ်အောန်ပညာ၊ ကၠုၚ်ကဵုအဲရ ဍေံပရှ်သာ၊ မၞိဟ်နွံပညာ အာကဵုကျာ်တြဲ၊ မၞိဟ်ဍေံအောန်ညာဏ် ကဵုဒါန်ကဵုအဲ၊ လာပ်အဲဟွံပိုတ် ဟွံအိုတ်ကြဴတဲ၊ ကွးတံပဂွိၚ် တြဴဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ကွးတံညံၚ်အာ အာပနိဿဲ၊ ကံအဲကဵုအဲ ပကော်ဂြဲရ၊ မိၚ်တုဲလ္အိတ် ဥပတိဿ၊ ညးၜါတုန်ရော သီုကောလိတ၊ သီုညးၜါပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ သၟိက်ဂွံတိတ်အာ ဘာမှာဗုဒ္ဓ၊ သ္ပိုၚ်လ္တက်ရ တၞဟ်နယကြာ၊ ကွးအ္စာတဳ မဂၠိုၚ်သ္အဳဗ္ဂါ၊ ဗၞတ်မသုန်ကၠံ ဂကောံရဲသာ၊ ဒှ်တိုန်ဂြုက်ဂြေက် သၟိက်ဗက်ညးၜါ၊ ညးညးအဲအဲ ကွာ်ဂၠောဲဗက်အာ၊ အဏံဘာအ္စာ ပၟာသုသာန်၊ လ္ၚုကှ်သံၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံမာန်၊ အ္စာတဳဂရေက် ဒြေပ်ဗက်ဂစာန်၊ ဒြေပ်အာသီုဓတ် လောတ်အဒေါဝ်ဍာန်၊ ကွးကလေၚ်ရံၚ် ဒှ်စံၚ်ခလာန်၊ က္တဵုဒှ်ဇြဟာန် ဆာန်ဍူအ္စာ၊ မၞိဟ်ကဝက်ဟေၚ် ကလေၚ်စဴအာ၊ ကဝက်အာကောံ ကရောံညးၜါ၊ ကွာ်အာမွဲဟာန် အာစိုပ်ဋ္ဌာန်ဘာ၊ ကောံရေၚ်သ္ကံ ဂဇံညဳသာ၊ ယဵုတဲဟောဒြာ ဝန္ဒနာရ၊ အာတ်ပါတ်တိုန်အဴ ယွံသ္ဍဴလောက၊ သၟိက်ဂွံခမဳ လွဳဓတ်သဳလ၊ ကြၚ်ကၠုၚ်စိုပ်ကွေံ ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ၊ နမေတ္တာဇဴ ဖ္အောဝ်လဴဂတ၊ သၟိၚ်သၚ်တၠဳ တ္ညခၞံညိအဴ၊ ကျာ်အ္စာဗြီု သီုလျးတြဴ၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဂွံညာတ် ပတ်ပဳတိဇဴ၊ ကျာ်သၟိက်လလောၚ် ဍောၚ်ဓဝ်ကမြဴ၊ ပါဠိပဋ္ဌမ ရထဖက်နှဴ၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်ဗွဲကြဴ၊ ညံၚ်ရဴဍောၚ်ပ္ကဴ ကမြဴဓဝ်ဂှ်၊ ကွးတဳရေၚ်ဗဂါ ၜါကၠံမသုန်စှော်၊


မုက်လိက်−၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဓဝ်စှ်ေစိုတ်တုန် အရှန်ဂွံဒှ်၊ ဥပ္ပတိဿ ကောလိတသၟဟ်၊ ၜိုန်မိၚ်အိုတ် စရိုတ်ကၠိုက်ကၠဟ်၊ ညးၜါညဳသၟဟ် ဟွံဒှ်အရှန်၊ မူဟိုတ်မ္ဂး ဟီုပျးလက်သန်၊ ဟိုတ်ပါရမဳ လွဳလဝ်ဂၠိုၚ်လောန်၊ ညးၜါကြဴဒှ် ဓယှ်တန်တန်၊ ဟိုတ်ဂှ်လဇ ဗွဲဂတတုန်၊ ညးၜါသၟဟ်န် ဇၞော်လောန်ပါရမဳ၊ ဥပ္ပတိဿ ဇၞတ်မပလွဳ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်ပၠန် ဟွံဗၠန်ဟွံချဳ၊ ဗၞတ်စှ်သုန်တ္ၚဲ နဲအိန်တက္ခဳ၊ ကၠေံစိုတ်ပၟဝ် ဓဝ်သၟိၚ်ခမဳ၊ ဇၞတ်မလွဳ ဒှ်အရဳပၠန်၊ ဂးကောလိတ ညးတၠအစောန်၊ ဗၞတ်ထပှ်တ္ၚဲ ကြဴတဲဒှ်အရှန်၊ သီုညးၜါရ တေဇပြဲလောန်၊ ဓယှ်က္ဍၚ်က္ဍီု အိုဿီုဒိုဟ်ပန်၊ ကျာ်မဂၠိုၚ်ဂုန် ဒေါဝ်အရှန်ကၠာ၊ ဥပ္ပတိဿ ကျာ်မပြထာ၊ ကွးသတုံရ ဓမ္မအစာ၊ သာရိပိုတ်ကၠာ မြာကျာ်ခုတ်ပ္တိုန်၊ ဂးကောလိတညး ညးတၠအစောန်၊ ဒေါဝ်အရှန်ကၠာ ကျာ်ပြာကတ်ပၠန်၊ ဒှ်ကွးဇွိမွဲ မပြဲလောန်သန်၊ မုဂ္ဂလာန်ပြဲ ကျာ်တြဲခုတ်ပ္တိုန်၊ ဣဒ္ဓိဗလပၠန် အစောံပြာထာ၊ ဂွံဓဝ်တုဲကီု သီုကဵုညးၜါ၊ ညာတ်ဓဝ်နိဗ္ဗာန် ဆာန်ဍူအ္စာ၊ သၟိက်ကဵုတိတ်ဗၠး နူပးဝိဇ္ဇာ၊ ၜိုန်ကော်ခဴရ ဟွံပကေၚ်ကာ၊ သီုကဵုညးၜါ ချပ်ပိုၚ်ခြာရ၊ ပိုဲဟိုတ်ဒှ်ကွး ဟွံဝးဓဝ်မၞ၊ ကျာ်မဂၠိုၚ်အသဝ် ယဝ်ဂွံဆောံမ၊ နဣဒ္ဓိသၟတ် ကၞတ်လောက၊ ဍဵုဍိုက်ဟီုဝေတ် ဖေက်ဒးကေတ်စ၊ ကသပ်ဝွံဂွံမြာ အ္စာသန်ဇဲယ၊ ချပ်တုဲဟေၚ်ရ လ္ၚောဝ်ပါဒပၠန်၊ ယွံကျာ်ဂမျိုၚ် ပၞာၚ်တိုၚ်တ္ကံပန်၊ တဳသန်ဇဲယ မူလပြာပ်ညောန်၊ အဒိကိုပ်ကၠာ အ္စာခုတ်ပ္တိုန်၊ ဟိုတ်နူသာ်ဂှ် ဂၠာဲချပ်ဗှ်ရန်၊ ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး သ္ဍးကိလေသန်၊ ကျာ်သ္ဍဴတ္ကံပန် ဝေတ်ဗ္တောန်ညိအဴ၊ ကျာ်တဲနာဲညး တၠလျးတြဴ၊ ခါဂွံမိၚ်ဒး တရးဝိတှဳဇဴ၊ အတိက်ကာလ ဘဝဗွဲကြံ၊ ကေၚ်ဂွံဝေတ်လဝ် ဖအောဝ်လလဴ၊


မုက်လိက်−၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
နွံဟွံမွဲဟာ ဗ္စာရံၚ်တဴ၊ အဒိတံအဴ တရံသ္ၚောဲခြာ၊ နညာဏ်ဒိပ်ဟေၚ် ဂြၚ်ရံၚ်ညာတ်အာ၊ တုဲကျာ်ဟီုဂး ယွံလေဝ်ကွးၜါ၊ သန်ဇဲယကီု သီုဒါယကာ၊ အဲဟီုဝေတ်အဵု ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုဝါ၊ ဘဝအတိက်ကၠာ ဂၠိုၚ်ဝါရမၞး၊ ရိုဟ်မဒှ်ကောံ ကရေအဲညး၊ ဓဝ်မဂၠိုၚ်နဲ ၜိုန်အဲဟီုပျး၊ မၞဗိုန်ဇၟံ ဍေံတံဟွံဝး၊ ယိုက်လဝ်ဇၞောန်မာန် ကယျာန်ဟီုဂး၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ သ္ဇက်ဂးနွံဟာ၊ သာရိပိုတ်ရ တေဇပြဲဖါ၊ မုဂ္ဂလာကီု သီုကဵုညးၜါ၊ မိၚ်ကျာ်ဟီုပျး တၟးစိတ္တာ၊ လၟေၚ်သာဒက ဘဝတမၠာ၊ သီုကဵုညးၜါ ခါဂှ်အာတ်ပါန်၊ ယွံကျာ်မဂ္ညိ ပလိုဟ်ဗောဓိယာန်၊ ကိုပ်အဓိရ မူလဂလာန်၊ ၜိုန်ဝေတ်တဴကီု ဟီုဂးဟွံမာန်၊ လၟေၚ်ဓဝ်ဂှ် တွံကဵုနိဒါန်၊ သၟိက်ယဵုဒုၚ်အိုတ် ပၠောပ်စိုတ်ဝိညာဏ်၊ က္တဵုဗဒှ်ဇြဟာန် ဆာန်ဍူယတ်သဒှ်၊ ပိုဲဍိက်တံကီု သီုညးတၞဟ်၊ သၟိက်ဂွံမိၚ်လဝ် ဍောၚ်ဓဝ်နွံရှ်၊ တၟေၚ်ဓဝ်ဂှ် တွံပၟိၚ်ညိအဴ၊ သၟိၚ်သဳစန်ဂြ နအနုဘဴ၊ ဂါံဍိုက်ကွဳသန် ဗ္ဂန်သိန္ဓဴ၊ အရံၚ်သာ်ကၟု သ္ဇုၚ်ဂွုၜတ်သဴ၊ ဂၠးကာသအဴ ဂၠိုၚ်တဴကျာ်သြဳ၊ နက်သတ်တာရာ ကျိုၚ်လှာပေၚ်ညဳ၊ ပၠေဲပၠေဲပၠဴပၠဴ ဖျဴဖျဴဖျဳဖျဳ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် ပေၚ်ပြောဲဝိထဳ၊ လျးကဵုလျး တၟးဗ္ဂဳ၊ တူဂၠံဝိထဳ ပေၚ်ဇဳရေၚ်ဗ္ဂါ၊ လ္ၚဵုဂှ်ပျးသဲ ဗွဲဒိက္ခိဏာ၊ လ္ၚဵုဂှ်ဍောတ်ဇၞော် ပျးညတ္တရာ၊ လ္ၚဵုကောံကလောံ ပ္ၚောံအမ္ဗာ၊ အရံၚ်ဗြာဗြာ ပျးအာတ္ကံပန်၊ ပျးတဴဟွံပိုတ် တရိုပ်စိုတ်ဇန်၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ ကၠုၚ်အာလဆန်၊ ဂွံညာတ်ရေၚ်သ္ကံ၊ မုဂြံလီုၜန်၊ မိပ်တဴစရိုတ် အဵုဇိုတ်ပူဗန်၊ အိုဿီုတ္ကံပန် ဗၞုဟ်သၟိၚ်စန္ဒြာ၊ ကျာ်သ္ဍဴဇမ္မု သၟိၚ်ဂိတုပၟာ၊ ဓဝ်ကျာ်နာဲညး လျူသာ်လွာ၊ အရံၚ်ဒးရး တၟးစက္ကဝါ၊ သၚ်မတုပ်သၟတ် နက်သတ်တာရာ၊ ကမြဴဓဝ်ပၠန် စိုတ်ဇန်လိုက်ဗာ၊ ရေၚ်တၠုၚ်ဏာ မြာစိုပ်နိဗ္ဗာန်၊


မုက်လိက်−၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကျာတၠဳဂှ် ဂၠိုၚ်တေဇဥာဏ်၊ ဂြၚ်ရံၚ်တီလောဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲသန်ဋ္ဌာန်၊ သၟိက်တွံကဵုပၠန် အရှန်မွဲဟာန်၊ လၟေၚ်အၚ်္ဂ ဓမ္မနိဒါန်၊ ဝေတ်ဗော်တဳဟေၚ် ပရေၚ်ဂလာန်၊ ကျာ်တၠဳဇျာန် နညာဏ်တွံရ၊ ယွံအရှန်တံ ဗိုန်ဇၟံညာဏ၊ သၟတ်ကလၚ်ရောၚ် ထံၚ်လဝ်သောတ၊ အတိက်တေံပြဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲကာလ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ ခုတ်ပ္ညဳနာမ၊ ဨကရာဇ ဗြမ်မရာဇာ၊ ဒးရးစိစောန် ပိုၚ်နန်ထာၚ်သွာ၊ မိပ်ဇြိပ်ရာၚ်ဆာဲ စရာဲဘောဂါ၊ ဂကူဗၞးပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ ရှ်ေသှ်ေမှာဗြီု မသ္တီုဘာသာ၊ မဇၞော်ဂကူကၠာ မဟာသာလ၊ ဟိုတ်ဂကူသွံ စွံဓဝ်မၞ၊ ညးသ္အာၚ်ဂှ် ညံၚ်ဟွံသၟဟ်ရ၊ ဟွံပဆောယျာ ကၠုၚ်အာရောံဆ၊ ညးသ္အာၚ်ဂှ်ဗတ်ဍုန်ပုၚ်သွ၊ ဟွံဒုၚ်စဟေၚ်ပါဲဝေၚ်စၞ၊ ဟိုတ်ဂကူရဒှ်မၞကီု၊ မဟာသာလ ရဲခစဗြီု၊ ဗၞးဝွံရ တေဇက္ဍၚ်က္ဍီု၊ မဂၠိုၚ်ယဿပတ် ဒြပ်ရတ်မသ္တီု၊ ဒစာံစှော်ကိုတ် တော်ဂိုတ်စိုန်သ္ကီု၊ ဗော်ဗၞးတံကီု အိန်သွီုအိုတ်အာဲ၊ ကၠံသွဝ်ဂူဗ္ၚ သဗ္ဗဂၠိုၚ်ဒၞာဲ၊ ပြေၚ်ဂၠံစိချေံ ပေၚ်သ္ဂေဟ်တက်နှာဲ၊ ကွဳဍောတ်ကွဳဇၞော် ပေၚ်ဗြော်စရာဲ၊ ဥဒျာန်ပ္ကဴကၠံ ဍိက်တံၜှ်ကွာဲ၊ မဂၠိုၚ်ပိုန်စရာဲ ဂၠာဲဟီုရောမာန်၊ သိုက်လှိၚ်တဴဟေၚ် ၜိုဟ်စိုတ်ရေၚ်ကာန်၊ လ္တူလွဳမာန် မဒါန်တမၠာ၊ ဗၞးဗြဴပၠန် တန်အာဂဗ္ဘာ၊ နူတန်ဂဝ်ဗက် မသက္ကုခြာ၊ ဟွံက္တဵုဒှ်ယဲ ဘဲဝေဒနာ၊ စဟာပ်မၚ်မွဲ ဋ္ဌာန်သ္ၚောဲဟွံအာ၊ မၚ်မွဲဇကု အမှုဇြိုၚ်သာ၊ မၞတ်ဓမ္မတာ ဟွံခြာဟွံညန်၊ ဒစိတ်ဂိတု ဂွံသၠးဂဝ်ပၠန်၊ ဂွံကောန်ဗြဴမွဲ ရုပ်နဲညးသောန်၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ်ရ ဂွံလာပ်ထဝ်သန်၊ သေဋ္ဌဳမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ပူဗန်၊ လညာတ်ဝွံပြဲလောန် မ္ၚဵုတန်ဒှ်ရ၊ ဂးဣၚုဟ်ကွေံ ဗၞးသာလ၊ ကော်နၚ်အ္စာ မဟာတိက္ခ၊ ထ္ၜုတ်တၟာဲ ဇိုန်ကွာဲသက္ခ၊ ပ္ဍဲကောန်ဗြဴဍောတ် ကဵုခုတ်နာမ၊


မုက်လိက်−၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အ္စာဂှ်ရ တော်ဆသ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ သၟတ်ဝွံသၟတ် ရုပ်ညံၚ်ရဴနှံၚ်၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲဝွံအသဝ် ထတ်သန်လုပ်ကၠံၚ်၊ တော်ဂိုတ်ဂၠိုၚ်နာဲ စရာဲဇဳဂၠံၚ်၊ လညာတ်ပြဲအဵု မ္ၚဵုမၚ်္ဂလံ၊ အ္စာတော်ရံၚ် ဇဳဂၠံၚ်ဗိုတ်ပိ၊ နက်သတ်ဟေရာ စဂ္ဂတာမဂ္ညိ၊ ယးမတ်ၜါပြဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲသုခိ၊ တံကၞောတ်ရောၚ်ပြဲ အဒေါဝ်ဂှ်ဘဲမြိ၊ ၜိုန်ဒိုက်စိုတ်ကွေံ ဗၠးလီုဇိဝိ၊ အ္စာခုတ်ရ နာမဗၠးဗျိ၊ ဒိဋ္ဌိဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဗၞးဂှ်ဂွံမိၚ် ကွိၚ်ပါၚ်အ္စာ၊ အိုဟ်တၟိုဟ်စိုတ် အဵုဇိုတ်လာံတာ၊ ထဝ်သန်ဍိုပ်ဍဴ ပူဇဴအ္စာ၊ ဇိုန်ကဵုလက်ဆံၚ် လ္ၚောဝ်ပလံၚ်ဏာ၊ ချိန်ဂှ်အ္စာ တ္ညစဴအာ၊ မၞးသေဋ္ဌဳကၠာ မဟာသာလ၊ မၚ်မွဲမြိမြန် ဖန်ဖက်တော်ဆ၊ ကော်ဍိက်တြုံဗြဴ လွဳတဴခယျ၊ ဗၟဴဖျီုဖအံ မုံဂြံကဵုပ၊ ဝတ်ဗြဴတံရ ထဒၟမၚ်မွဲ၊ ဍိက်ဗြဴတံကီု အိုတ်ညးအဲလွဳ၊ ဖျီုဖအံ ဆံလံတက်တဲ၊ နနဲသာ်ဂှ် ရိုဟ်ဒဒှ်တ္ၚဲ၊ ဇၞော်တိုန်ဖေါၚ်ၚ် ညံၚ်ဒကောၚ်ဗၠဲ၊ မသက္ကုယဲ ဘဲဝေဒနာ၊ ကြဴဂှ်ဟွံလံ ဂဇံဂမာ၊ ဟွံမွဒဒဒိုက် ဗြဴသိုက္ခမာ၊ ဒါန်အတိက်ရောၚ် ထံက်ပၚ်ဍံၚ်သွာ၊ ညးဒးမုံဂြံ ဆံလံလာံသာ၊ လံညိဇၞော်အာ တီဝေါဟာပန်၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု ဟွံမိက်ဆဵုပၠန်၊ ယဝ်ဒးမိၚ်ညာတ် သ္ၚာတ်စိုတ်က္ဍန်၊ ဟွံကဵုမိၚ်ညာတ် မာတ်ဒဝ်တန်န်၊ စွံသတိဟေၚ် ဟွံကဵုဝေၚ်ခၠန်၊ အိုဿီုဒိုဟ်ပန် ဗိုန်ညန်မၚ်မွဲ၊ သေဋ္ဌဳတြုံဗြဴ ဗဴလဇမ္ၚောဲ၊ သဳမုနော်တြ ဝေါၚ်သတပ်ဂၠောဲ၊ ထိုၚ်သးထဥ ရုရုညံၚ်ပေါဲ၊ ကဵုတဴခၟ ဝေါၚ်သနတဲ၊ မိပ်စိုတ်ဟွံဟဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကၠုၚ်အာ၊ ဒါန်အတိက်သၟတ် ဝတ်ဓမ္မတာ၊ ဇၞော်တိုန်ဖေါၚ်ၚ် ညံၚ်ဍောၚ်ထာၚ်သွာ၊ ဗၞတ်အယုက်အဴ စှ်တြဴအခါ၊ ရုပ်သာ်ဂဥုပ် ညးဟွံတုပ်ၜါ၊ အလုံဍုၚ်ကၠာ ပြာကတ်ဒယှ်၊ တုပ်အဇပ္ကဴ မောဝ်နှဴဒိုဟ်စှ်၊ အမြာဲမောဝ်ပ္ဍး ထိုၚ်သးကဴဂှ်၊ ဒှ်တိုန်ခဵုခါတ် ညာတ်သၟိက်ဂွံၜှ်၊


မုက်လိက်−၁၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အလုံဍုၚ်ကၠာ မေတ္တာက္တဵုဒှ်၊ ကောန်ဝုတ်ဗၞးဂှ် ဓယှ်ရုပ်ဗြဴ၊ ကောန်သေဋ္ဌဳသ္အာၚ် တၟံပါၚ်ဂၠာဲလဴ၊ တၟံညးအဲ နတဲဇန်ပ္ကဴ၊ ဗလးကလုတ်အဵု ကဵုကၠုၚ်ပူဇဴ၊ ညးညးအဲအဲ ရိုဟ်တ္ၚဲဖက်နှဴ၊ ကလုတ်တံဟေၚ် ဂွဒးကလေၚ်စဴ၊ မနသၠုၚ်အဴ ကောန်ဗြဴသေဋ္ဌဳ၊ ပ္တေဟ်လဝ်ဗိုန် ပိုန်ရုပ်ကျာ်သြဳ၊ ဗတ်ဟီုလှေံလှန် ဟွံဗၠန်ဟွံချဳ၊ ကၟာဲဂၠိုၚ်တောၚ် ဟွံရံၚ်ဟွံသ္ၚေဝ်၊ ဂလာန်အိုဿီု ဟီုထောံဓရဳ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ လွဳဓဝ်မန၊ ညးညးအဲအဲ ဟွံဂွံမွဲရ၊ ပ္ကဴၜိုန်ဍေံဂေါဝ် မြမောဝ်ပသ၊ ညံၚ်ဗီုသာ်ဂှ် သၟဟ်ပၟာဏ၊ ဗတ်နွံမေတ္တာ ယဝ်အာဒးဂွ၊ ဟွံဂံၚ်မွဲရ အိုတ်ဒေသဍုၚ်၊ ရုပ်ဂေါဝ်ကွေံရ ဟိုတ်မနသၠုၚ်၊ ၜိုန်ရုပ်ဂေါဝ်တဴ ညံၚ်ပ္ကဴဟရုၚ်၊ ပသဂၠိုက်မံၚ် ညးဟွံဂံၚ်ဆုၚ်၊ ကောန်သေဋ္ဌဳဗၠာဲ ကွာ်သာအာကၠုၚ်၊ ယိုက်စၞောန်တဲ ဂေတ်ဂြဲပါဲပုၚ်၊ သၟိက်ဂွံဂဗး ဟီုဂးတက်ၜုၚ်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် ဍုဟ်ဟွံကၠုၚ်အာ၊ မိဒိဋ္ဌဟေၚ် ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကရောံမိမ မနဖြာဖြာ၊ လ္တူပိုန်ဘိုက် တသိုက်ဘောဂါ၊ လ္တူဍိက်ကမၠောန် ကၠောန်ၜိုတ်နၚ်ဏာ၊ နပိုန်အခါ တန်တဴကၠာရ။


လၟေၚ်ဖဵုဂုန် တွံဆန္ဒ ပိုဲချူပျးဇန် ဇၟန်ဝက်ကျ၊ လၟေၚ်မဂ္ညိ ဗောဓိသတ္တ၊ ဟိုတ်အကုသဵု ဇိုန်ကဵုမူလ၊ မက္တဵုဒှ်ရ ဋ္ဌာနဍုၚ်ဂှ်၊ ဂဗ္ဘာဂမြၚ် ကြၚ်ကၠုၚ်က္တဵုဒှ်၊ ညးပမၞိဟ်ယုတ် ခါဲဒုတ်ညးချဟ်၊ ဍုဟ်ဒၞာဲ ညးပါဲရုဲစှ်၊ ဗတ်ညးဍုဟ်ကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပ္ဍဲဂကူဂှ် ကၠုၚ်ဒှ်ဂဗ္ဘ၊ ကံအတိက်ဟေၚ် ချူပြေၚ်နၚ်ဏာ၊ ပါရမဳစိ ဗောဓိသတ်ကၠာ၊ မသက္ကုယဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ အကုသဵုကီု ကုသဵုသီုၜါ၊ ဍေံဇိုန်ကဵုကၠာ သၠးဂဗ္ဘာရ၊ ဗဗွဲဓမ္မတာ ဇၞော်အာလျလျ၊ ရုပ်သာ်ဟိန်ဗိန် ဇိုၚ်သေန်တတ်ဖလ၊ မုက်လးကယေၚ်ၚံက် သီုဗ္စံက်သီုကွ၊ ရာညးညာတ်ဗိုန် ဇအိုန်ဇရ၊


မုက်လိက်−၁၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညးခုတ်နာမ မာတၚ်ဂပၠန်၊ ကရောံမိမၜါ ဂယိုၚ်လမျီုစိ ပိမိကဵုကောန်၊ လၟိုန်တ္ၚဲဟေၚ် ဟွံဂွံဝေၚ်ခၠန်၊ တ္ၚဲသဝ်စဴညောန် သန္ထာန်တာဲဝၚ်၊ တ္ၚဲယးခဵုခါတ် ဂၠာဲအာတ်စဟေၚ်၊ ခၞာတ်ထိုၚ်ရ ထ္ၜကေတ်ဓလေၚ်၊ လၟိဟ်သ္ၚိကၠာ အာတ်ဟွံခြာဝေၚ်၊ လ္ၚဵုညးချဟ် ဍုဟ်မုက်ဓစေၚ်၊ ဆညးကဵုဟေၚ် ယိုက်ဂၠေၚ်တုဲစဴ၊ ရိုဟ်တ္ၚဲအာတ်ရ ဂွံပဗုၚ်ဂၞဴ၊ ဗောဓိသတ္တ တုပ်အဇပ္ကဴ၊ ဗွဲဓမ္မတာ ဇၞော်အာသဴသဴ၊ အယုက်တိုန်ဒှ် စိုပ်စှ်တြဴ၊ မိမဗျုထဴ စိုပ်သဘဴဇရာ၊ ဗောဓိသတ္တ မာတၚ်ဂကၠာ၊ က္တဵုဒှ်ဗဒှ်ကသပ် ချပ်နပညာ၊ ဂုန်မဇၞော်ပြဲ မိမအဲၜါ၊ မဂၠိုၚ်အနန္တ ဟွံကသုန္ဓရာ၊ လၟုဟ်အဲဇၞော် အဲဒးရော်ခၠေဝ်၊ မိမဇရာ ဟွံကဵုအာတ်ရ၊ အဲအာတ်ဗ္စညိ ၜါမိကဵုမ၊ ဟွံကဵုယုတ်တ် ပ္ဍဲဝတ်ပုၚ်သွ၊ ဟွံကဵုဒိုတ်ဝါတ် ဂၠိက်ယာတ်ညိည၊ ဂၠာဲအာညံၚ်ဂွံ ဟွံဒိုအ်ဟွံလဇ၊ ချပ်တုဲဟေၚ်ရ ပ္တီမိမၜါ၊ လ္ၚောဝ်ဒးရး ဂၠးဇိုၚ်ပါဒါ၊ တုဲဟီုတုန်ရ ယွံမိမၜါ၊ လၟုဟ်ကောန်ဍောတ် ထတ်စောံမြက်စာ၊ မိမၜါဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဇရာ၊ ဂုန်မဇၞော်လှဲ လ္တူအဲကၠာ၊ ကဵုကောန်ဂွံခၠေဝ် မွဲဝါညိအဴ၊ မိမၜါဝွံ လၟုဟ်ဗျုထဴ၊ လ္ပဂၠာဲရ စၞအဟာဂၞဴ၊ မံၚ်ပ္ဍဲတာဲညိ မိလ္ပကတဴ၊ ကောန်ဂၠာဲအာတ်ဟေၚ် ဂွံယိုက်ဂၠေၚ်ဖျဴ၊ သွကအဟာဂၞဴ လ္ပကတဴညိ၊ မိၚ်ကောန်ဟီုပၠန် ဒှ်တိုန်ပဳတိ၊ ကောန်ညံၚ်ကောန်အဲ ဟွံမွဲလိုက်ပိ၊ ဟိုတ်ဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်ညးဟီုဗျိ၊ ကောန်အဲဟွံယုတ် ဟိုတ်တီဝတ်မိ၊ ညံၚ်ကောန်ဝွံစိ ဇြက်ဗျိနွံဟာ၊ ဟီုထိုၚ်ဟးကီု သီုမိမၜါ၊ ဝဳတိနရု ဒုၚ်သာဓုကာ၊ ဂးမၚ်တၚ်ဂ တၠပညာ၊ သၟိက်ခၠေဝ်ရော်ညိ ဂုန်မိမၜါ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ အဲမြာကွေံရ၊ ဂးဣၚုဟ်ပြဲ တ္ၚဲယးဂတ၊


မုက်လိက်−၁၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သွက်ကေတ်ထိုၚ်ဟေၚ် ဓလေၚ်ရပ်ထ္ၜ၊ ခၞာတ်တဲမွဲ ကွာ်သဲတိတ်ရ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ဂဇံအာတ်ရ သ္ပရာဒနာ၊ သာဓုသာဓု သာ်ဝွံကဵုမြာ၊ ဖဵုဂွံကဵုရ ပုၚ်သွအဟာ၊ သ္ၚုသီုသှုဲသၠာဲ ဂၠိုၚ်သာ်နာနာ၊ ပိုန်ကၞောတ်ပိုန် သီုကွိုန်ပညာ၊ ရုပ်ကၞတ်ရုပ် ညးဟွံတုပ်ၜါ၊ ဖဵုကဵုဒါန်ကၠာ ကဵုမြာသုခိ၊ ကဵုဂွံဗၠးယဲ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ၊ ကဵုသိုက်လှိၚ်အဴ ပ္ဍဲဘဴဂတ၊ ယဝ်စုတိအဴ ဇၟာပ်ဘဴဘဝ၊ ဋ္ဌာန်အပါဲကွေံ ကဵုဗၠးဒိဋ္ဌ၊ ဍုၚ်သွဝ်မူလ ကဵုစိုပ်ညိအဴ၊ မိၚ်ဒးဆံလံ တၟံတြုံဗြဴ၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ကဵုရ ပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ သၠုဲသၠာ်သီုသ္ၚု ဇဗၠုဗြာတ်က္ၜဴ၊ သီုစေတနာ သီုမေတ္တာဇဴ၊ မာတၚ်ဂအဴ အာတ်တဴညိညိ၊ တဲရပ်ခၞာတ် ဂၠာဲအာတ်ဇၟာပ်သ္ၚိ၊ ယဝ်ဖ္ဍောဝ်ပၠန် ညံၚ်မန်ရသိ၊ မိၚ်ဒးစိုတ်ချဳ ရာသဳပက္ကတိ၊ ဂြပ်နွံကဵုပၠန် ညံၚ်ကောန်ကဵုမိ၊ ဆုဲအာတ်အာညိ သ္ၚိဟွံညန်သ္ၚောဲ၊ မာတၚ်ဂဗိုန် ဖ္ဍောတ်တိုန်သဲသဲ၊ သာဓုသာဓု ယွံလဇုအဲ၊ ယွံဗဴယွံလနော်တြၝဲ၊ ဆာန်ဍူညိရ ဒါနရောၚ်ပြဲ၊ ဒါန်ဂွံနိဿဲ ကြဴတဲဒှ်မ၊ အယုဝဏ္ဏ သုခဗလ၊ ဂွံဍိုက်ပေၚ်တဴ ဇၟာပ်ကဵုဘဝ၊ ပိုန်မၞိဟ်ပိုန်သွဝ် ဗွဝ်သုခ၊ ဋ္ဌာန်အပါဲကၠာ ဟွံဒးအာရ၊ ယွံမိယွံမ သၠးညိရအဴ၊ ဝုတ်တ်ဗၠာဲဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလထဴ၊ သၟတ်တြုံကီု သီုကဵုသၟတ်ဗြဴ၊ ယဝ်မိၚ်ဒးအဴ ကၠုၚ်ကဵုနှဴရဴ၊ သ္ၚုသၠုဲသၠာဲရ ပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ မာတၚ်ဂအဴ ဂွံတုဲစဴအာ၊ ဂၠေၚ်ဖျဴဏာသၟတ် လျတ်သာသာ၊ ညောန်စိုပ်တာဲဝၚ် ဇရေၚ်မိမၜါ၊ ဖျေံဓလေၚ်ရ သဂါရဝါ၊ ဆန်ၜန်တုဲကီု သီုမရောံညှာ၊ လ္ၚောဝ်ဂၠးပါဒါ ခါဂှ်ဟီုပၠန်၊ ယွံလေဝ်ပိတာ ညးၜါဂၠိုၚ်ဂုန်၊ ဒုၚ်ဒါန်ညိရ ပုၚ်စၞဗျန်၊ စွံမေတ္တာပြဲ ပ္ဍဲအဲဍိက်ကောန်၊ ပြေၚ်ဖျဳတုဲသ္အး ဒးရ:ပြဲလောန်၊ ချိုန်လမုဟ်ပၠန် ဒုၚ်ဒါန်ကောန်အဴ၊ ဂမြၚ်ဇၞော်ကၠာ ညးၜါတြုံဗြဴ၊ မိၚ်လဟီုကောန် ဝန်စဝ်ပူဇဴ၊


မုက်လိက်−၁၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မိပ်တဴစရိုတ် အဵုဇိုတ်မှောဝ်ဇဴ၊ ရိုဟ်ရေၚ်ဟီုဂး ထိုၚ်သးကောန်ဂၞဴ၊ ကောန်ပိုဲဝွံအဴ ဒေဝတဴပၟာ၊ ဂၠာဲအာတ်ဟွံလံ လၟုဟ်ဏံရောၚ်အာ၊ ဂွံနၚ်ပြဟ်ရ စၞအာဟာ၊ သ္ၚုသီုသၠုဲသၠာ် ဂၠိုၚ်သာ်နာနာ၊ ၜိုန်ဂြပ်ညးလအိတ် အာတ်ကေတ်လောဲသွာ၊ ညံၚ်ကောန်ဝွံကၠာ ၜါဟွံမွဲရ၊ ထိုၚ်သးကၠာအဴ ကြဴဟာပ်ပုၚ်သွ၊ ဂဇံဒးရး ဂးမာတၚ်ဂ၊ ဍာ်ကြဴတဲပ္ညုၚ် ဍာ်သုၚ်ရပ်ထ္ၜ၊ ဇိုန်ကွာဲကဵုရ တဲမိမၜါ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တၠပညာ၊ ဟွံဂွံလၞုဟ် ပ္ၚုဟ်ဓဝ်သဒ္ဓါ၊ လၟိုန်တ္ၚဲပၠန် ကၠောန်ၜိုတ်နၚ်ဏာ၊ ဖါၚ်ဗ္စရ စၞအဟာ၊ ဟွံကဵုယုတ်မတ် ပတ်ပေါန်လွဳပရာ၊ ဒးအခိၚ်ကၠာ အာဂၠာဲအာတ်ပၠန်၊ အလုံဍုၚ်မွဲ ဂေတ်အာထဲလန်၊ ဆညးကဵုကွေံ ဟွံဂးဂၠိုၚ်အောန်၊ သိုဂၠိက်ယာတ်ကွေံ ဟီုဂးကၠိစောန်၊ ဆဂွံယိုက်ဖျဴ စဴသ္ၚိပြာပ်ညောန်၊ ဗ္စမိမပၠန် အာတ်ကၠောန်လွဳပရာ၊ မိမၜါဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဇရာ၊ နူဇရာစိ ဗျာဓိပြိုက်ဖါ၊ ယဲဂှ်ထပ်လံၚ် လံအာကြံၚ်အာ၊ ရာန်သကိုတ်ရ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဒွံမာရဏ သီုညးၜါပၠန်၊ မါတၚ်္ဂရ စိတ္တကၠိစောန်၊ ညာတ်ဒးဂိုဟ် တက်သိုဟ်ယာံဒေါန်၊ တံဇိုၚ်မိမ ယာံထပူဗန်၊ မိမဒဴထောံ ဟွံဂွံခၠေဝ်ဂုန်၊ လၞီထတ်လောန် တသောန်တသဝ်၊ အဵုတၟံတိုၚ်ဗိုတ် ဒေပ်စိုတ်ဓဇန်၊ မိလၟာဂၞဴ ကၠုၚ်ဒဴထောံကောန်၊ ကၠၚ်ဨကောဝ ဒေသဒိုဟ်ပန်၊ ဟွံမွဲကောဒေံ ကၠၚ်ရစောန်လောန်၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ဒဴထောံကောန်ဟာ၊ အဵုမဂၠိုၚ်ဂုန် သၟဟ်သုန္ဓရာ၊ လၟုံကောန်ဇၞော် ကောန်ဂွံရော်ခၠေဝ်၊ ဟွံလံသွံအဴ မိတံဒဴအာ၊ ထောံလဝ်အောန်မွဲ ညံၚ်ဇြဲဒေါဝ်ဝါ၊ ဟွံမွဲသၞေဟ်သၚ် ပါတဟၚ်သာ၊ အဵုမိမာတာ က္ဍုဟ်ကောန်ဟာအဴ၊ အဵုဓုပ်ပြကာ ယွံလၟာဂၞဴ၊ ကောန်ကဵုဒုဟ် ဍုဟ်လဝ်ကဵုဒဴ၊ ကောန်ဂၠာဲအာတ်ဇွောံ ဂွံတုဲကလေၚ်စဴ၊


မုက်လိက်−၁၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
စိုပ်သ္ၚိဇံသဝ် လ္ၚောဝ်ပူဇဴ၊ လၟုဟ်ဒဴအာ သ္ၚောဲခြာတဴ၊ ယွံလၟာဂၞဴ ဒဴထောံကောန်မွဲ၊ အဵုလၟာဂၞဴ တုပ်ရဴသၟိၚ်တ္ၚဲ၊ ပျးတကံပန် ဂေတ်လန်ဂေၚ်ထဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ဝွံ ရာဟုကၠုၚ်ပျဲ၊ လျးဂၠုထုပ် အုပ်ဒးမတ်ဗြဲ၊ ဒဵုသဝ်ပၠိုတ်အာ ပါသတြုပျဲ၊ ဒဴထောံကောန်မွဲ ကဵုညးပျဲဟာ၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ထောံကောန်ဒဴအာ၊ ဥတုဒးဂွာံ တံသၞာံလဗိုက်ကျာ၊ အကာသဓဇူ ဗြဲဂူဖြာဖြာ၊ ဍာ်ဗြဲလေဝ်ကှ် ကြဴဒှ်မုဟ်ကျာ၊ ဗြဲမတ်ကောန်ၜါ ကှ်ကီုဟာယာဲ၊ အဵုလၟာဂၞဴ ဒဴထောံကောန်ဗၠာဲ၊ ညးနွံညးသိုက် ညးဂွံအိုတ်အာဲ၊ ကောန်ဒှ်ခါဲဒုတ် ဒုဟ်ဂၠိုၚ်ဒၞာဲ၊ ဇကုမွဲအဵု ဟွံမွဲကဵုဗ္ဒာဲ၊ ကောန်ကၠၚ်ညးဂး ဒးပြးနူယာဲ၊ ကောန်ဒးတူလာဲ အဵုယာဲတၠဂုန်၊ အဵုလၟဂၞဴ ကောန်ရဴအှ်ေဒုန်၊ ဗဗုလဟဵု ဂဵုတုဲဒးသုန်၊ ပၠိုတ်တုဲဟုံအဴ ကြဴဒှ်ဗွဝ်ဂြုန်၊ ညံၚ်သာ်ဂှ်ရ ဒုက္ခမဵုရုန်၊ အဵုမိတၠဂုန် ဒဴထောံကောန်ဟာ၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ကောန်ဒှ်ပူဆာ၊ လတေံဍာ်ဆၚ် လၟောဝ်ဂၚ်္ဂါ၊ ကျာလေၚ်ကဝ်ပိုတ် သိုက်က်ဇတ်အာ၊ ရမတ်ကောန်ဆက် နူစက္ခုဒွါ၊ ရမတ်ဂၚ်္ဂါ ဇတ်မာန်ဟာအဴ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တၠအနုအဴ၊ နဓဝ်ပညာ ချပ်ဗ္စာတဴ၊ ဇာတိဇရာ ဗျုဓိဖက်နှဴ၊ ဓဝ်မာရဏ ဇၟာပ်သတ်ကျစဴ၊ ဒှ်ဗျုယဲအဴ ချိုတ်အဴဟွံလံ၊ ညံၚ်မံၚ်ညးအဲ တက်တဲကဵုကံ၊ မံၚ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ သိုတ်သာသ္ပံ၊ ဟွံဗှ်ဂၠံၚ်ချိုတ် စရိုတ်စတ္တံ၊ ညံၚ်ဟွံပြးဆာဲ ဟွံလာဲညံၚ်တၟ၊ ကာလဒးချိုတ် စိုတ်ကၠုၚ်ဒှ်ပရအ်၊ အဲလၟုံဏံ ဒှ်ပရံရသွံ၊ ချပ်ဣၚုဟ်သွံ ဂတိဂိုၚ်စွံ၊ သောကဂၠိုက်ဂၠာဲ ဂိုၚ်ဖရာဲထောံ၊ ဟွံကဵုဗၠိုက်ဗၠန် ဟွံကဵုစောန်ကလောံ၊ သောတဆေဝ်ဒဝ် ဓဝ်ရောၚ်ဇၞးဂွံ၊ မာတၚ်ဂသွံ စွံသ္တိတုဲဗ္စာ၊ တုဲသၟိက်ဂိုၚ်ရ ဇွမိမၜါ၊ ကော်ပကောံနၚ် ဂမြၚ်ရဲသာ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် သီုဗော်ပြဝါ၊


မုက်လိက်−၁၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဖန်ဖက်စဳရေၚ် လၟေၚ်အရာ၊ ပြဝေဏဳရ ယိုက်ဇွတမၠာ၊ ပြုပြေၚ်တုဲကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ သၟိက်ဂိုၚ်ဒေပ်ကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ခါဲကတိုၚ်ကၠာ သီုၜါညဳသၟဟ်၊ တိုပ်ဒေပ်ညဳသာ သီုၜါဟွံတၞဟ်၊ ကလေၚ်စဴရ ဒေသဒဒှ်၊ မာတၚ်ဂဂှ် ဂၠာဲဗှ်ဗ္စာ၊ ဗတ်အဲမွဲသွံ ချိုတ်ထောံဂွံဟာ၊ ဇၟာပ်ညးအဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ရ မူဒၞာဲပကာ၊ ခိုဝ်ခိုဝ်ခါတ်တ် ဂၠာဲအာအာတ်အာ၊ ဗွဲဓမ္မတာ အာတ်စအာရ၊ ချပ်ဣၚုဟ်ပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ပလေဝ်ကောန်တာဲ ဂၠာဲၜုန်မြ၊ ဇုက်ဝါဂၠာဲပၠန် ဆုဒုန်မှာဲမှ၊ ဂၠာဲပကောံနၚ် ပြုပြေၚ်သက္ခဏ၊ သၞာံဂၠဴမူလ ဂွံပကၟဳ၊ ဒုန်ၜဝ်ထၞေက် ကရေက်ဝဏဳ၊ ဇုက်ညးဒက်ဂဝ် ဒက်ကွဝ်ညဳညဳ၊ ယာတ်ညးဂြာပ်ဇွ ဂွံဇိၚ်ပဂၞဳ၊ အိုတ်ဂမြၚ်ပၠန် ဗိုၚ်ကၠောန်ပလွဳ၊ မံၚ်တဴညဳညဳ ပနဳသုသာန်၊ တၠပညာ ပ္စာနညာဏ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ဟေၚ် ပရေၚ်နဳဒါန်၊ ခါဲဒုတ်ညးဍုဟ် စုတ်ဒုဟ်သီုကွာန်၊ ဂကူယုတ်ကွေံ ဟီုက္ၜေဟ်အဓာန်၊ အိုတ်ဇၟာပ်ကွာန် ကွာ်ဍာန်ညးချဟ်၊ ဂကူယုတ်ကွေံ ဒုဟ်ဍေံဟွံဒှ်၊ စိုတ်ယဝ်ရယုတ် ဒှ်လုတ်ကျာ်တွံ၊ ဒးစှ်ေအပါဲ ဂၠိုက်ဂၠာဲပှ်လှ်၊ ဂကူယုတ်ပြဲ ၜါနဲတုပ်သၟဟ်၊ စိုတ်သတ္တံဂှ် ဒှ်တံအရၚ်၊ သမ္မာမိစ္ဆာ စိုတ်ၜါတွံနၚ်၊ သမ္မာစိုတ် ကွာ်လောဲစိုပ်သၚ်၊ မိစ္ဆာဒှ်ဗက် နရက်ဒးကြၚ်၊ စိုတ်ယုတ်ခဵုခါတ် ပါတ်ဇၟာပ်တၚ်၊ စိုတ်ဆောံမမၚ် ဟွံဒးကြၚ်အာ၊ ဂလာန်ဝွံဂှ် ဗှ်တုဲဗ္စာ၊ ဂးမာတၚ်ဂ မိမသီုၜါ၊ ဂကူယုတ်အိုတ် ချိုတ်ရောသ္ဂးဟာ၊ ဂကူပြဲပၠန် ချိုတ်အနန္တာ၊ တိုၚ်ချိုတ်မွဲတ္ၚဲ အိုတ်အဲညးကၠာ၊ ဓဝ်မာရဏ ချပ်ဗ္စာညိ၊ လောဘဒေါသ မောဟညးပိ၊ မၞမွဲကၠာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ ယဝ်ဗက်စဍေံ ဒးစှ်ေကမ္ဘိ၊ သၟိက်ကဵုဝေၚ်ပါဲ ဂၠာဲကဵုဂတိ၊ ဝေၚ်ပါဲကၠေံညိ သတိပလွဳ၊ မဟာသာလ နာမသေဋ္ဌဳ၊


မုက်လိက်−၁၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂွံကောန်ဝုတ်မွဲ ညံၚ်နဲထဝ်ဂွဳ၊ မၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါကျာ်သြဳ၊ မဇၞော်ဓဝ်မၞ ခန္ဓပြေၚ်ဖျဳ၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဟုံလဳ ပြေၚ်ဖျဳရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ပ္ဍဲလိုက်ဝွံကွေံ ညးဟွံတုပ်အဲ၊ ဂကူပိုဲဗၞး နူညးပိုဲပြဲ၊ ထတ်သန်ဂၠိုၚ်ထပ် ပိုန်ဒြပ်ပိုဲလှဲ၊ ဂးရုပ်အသဝ် ဂေါဝ်ဆအဲမွဲ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဒက်ဂြဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကျိုၚ်လှာ၊ ကြိုက်သၟိက်ဒှ် ကာလဂှ်ကၠာ၊ သ္ဘၚ်နက်သတ် ဒးသၞောဝ်အ္စာ၊ အလုံဍုၚ်မွဲ မွဲသၞာံမွဲဝါ၊ အိုတ်ဗၞးတံ တၟံဝေါဟာ၊ ၜးကေတ်ကြိယျာ ကၠုၚ်အာလဳၜန်၊ ညးဝါတ်ညးလောဲ တံၚ်ဂြဲပြာပ်ညောန်၊ ပုၚ်ကွာၚ်စၞ သဗ္ဗဂၠာဲကၠောန်၊ ကၞာထကီု သီုပ္ကဴဇၟန် အိုတ်ဇၟာပ်သ္ၚိ တိညံၚ်ဍန်၊ ဖါပ်စ္စပၠန် တန်ဆန်ကၠုၚ်အာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဍိက်ကမၠောန်ရောၚ် ဟောဟောဂြာဂြာ၊ သၟိက်ဝေၚ်သဘၚ် အခြၚ်နာနာ၊ ဂၠာဲကၠောန်ကွာၚ်ၜဲ ဂၠိုၚ်နဲပြကာ၊ ဓရိက်ခၞာ ဂၠိုၚ်ဝေါဟာလောန်၊ ထဝ်ဗာတ်ဍာ်သာဲ ဖက်ပၠာဲခန်န်၊ သဂြာကလောံ ထောံကၠေၚ်သောန်န်၊ ဓုပ်ကဵုဓုပ်အဵု ဂွဳကဵုဂွဳပၠန်၊ ဝေါဟာဗၞး ဒးရးဂၠာဲကၠောန်၊ ဍိုက်ပေၚ်စိစောန် ဂၠာဲကၠောန်ဗဒှ်၊ ကော်ဍိက်ဗြဴပၠန် ဗၞတ်မသုန်စှော်၊ ကဵုကျိုၚ်ကျဝ်အဴ ပ္ကဴကဵုစရှ်၊ ကော်ဍိက်တြုံရ ခၞံညဳသၟဟ်၊ မသုန်စှော်ကၠာ ဟွံခြာတၞဟ်၊ ကောံတုဲညဳသၟဟ် ပြဟ်ကဵုနၚ်ကွဳ၊ အမာဲပုၚ်သွ စၞကွာၚ်ဂွဳ၊ လ္ၚဵုဂှ်စန်ဒက် ကၠံက်ဂွက်ဓရဳ၊ မြမောဝ်ဂၠိုၚ်ဂၠၚ် ကဵုပၟၚ်ကဵုဂွဳ၊ ဍိုက်စုတ်ပေၚ်ဍတ် ဟွံလျတ်ချဳ၊ ဍိုက်ပေၚ်ဇၟာပ်ကွဳ ညဳညဳသာသာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဒးရး ၜးလဝ်ကြိယျာ၊ ကွဳဇရာထဝ် အသဝ်သာ်လွာ၊ ကျိုၚ်လဝ်ဒးရး ချေံသိန္ဓဴၜါ၊ ဗ္ဂန်ကေတ်တုဲ သၟိက်အာဥဒျာန်၊ ဍိုက်ကွဳကမၠေ အသေအဟာန်၊ ညးညးအဲအဲ ထပ်ဂၠောဲပေၚ်ဍာန်၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် လ္ၚဵုဍိုက်ကွဳယာန်၊


မုက်လိက်−၁၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကောန်သေဋ္ဌဳဗြဴ ပ္ကဴလှဖ္ဍာန်၊ ကၟဳလဝ်ကွဳယာန် မွဲဟာန်သၟိက်အာ၊ ခၞဂှ်ပၠန် ဖျေံအမန္တာ၊ ယွံလေဝ်ဍိက်သ္ကံ လ္ပသ္ပံသာ၊ လညာတ်ယုတ်ကွေံ မၞးတံဆေဝ်တာ၊ မၞိဟ်ချိုတ်မၞိဟ်ယဲ ကဵုပါဲသ္ၚောဲခြာ၊ ခါဲဒုတ်ယုတ်မာ ပကဵုဒနာကြတ်၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု လေပ်ဆဵုဒးပယျတ်၊ ယာံအဲညာတ်ကွေံ ဟွံဒးကဵုမတ်၊ ဟွံဒးညာတ်မွဲ နူအဲဍောတ်တ်၊ ဂၠံၚ်ပိုဲအာကွေံ ပကဵုဍေံတတ်၊ မၞးတံဍောတ်ဇၞော် စဳစောတ်မၚ်မွဲ၊ မိၚ်တုဲဆံလံ ဍိက်သ္ကံရဲ၊ လ္ၚဵုလေံလွပ် ရၠ်ကေတ်နတဲ၊ ကွာ်အာဂတ ဟီုရသဲသဲ၊ ဟွံမွဲမ္ၚဵုကၠာ ပါဲသာဲသ္ၚောဲ၊ ကောန်သေဋ္ဌဳပြဲ တ္ၚဲဝွံတိတ်ကၠုၚ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ဂၠာဲစၞပုၚ်၊ တ္ၚဲဝွံပြဲဟေၚ် ဝေၚ်သဘၚ်ဍုၚ်၊ ဇၟာပ်ညးဇၟာပ်ကွာန် ကဵုဒါန်အာကၠုၚ်၊ အဲဂွံလောဲရ စိတ္တကေဝ်ဇြုၚ်၊ ဂွံကသပ်ပ္ညုၚ် ကွာ်ကၠုၚ်ဇောဲဇောဲ၊ ခၞာတ်နတဲ ထိုၚ်မွဲကၟာဲ၊ ဆဵုသ္ၚိလုပ်အာတ် ဟွံဒးဝါတ်ခါဲ၊ ဆညာတ်ဒးကဵု ကုသဵုဇိုန်ကွာ်၊ ဆဵုဒးပေၚ်ခုတ် ဍိက်ဝုတ်ဍိက်ဗၠာဲ၊ ဍေံဟီုသ္ကာတ်သာဲ ဂၠိုၚ်ဒၞာဲဆေဝ်တာ၊ ဟေံမာတၚ်္ဂ မၞးလ္ပအာ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ဗှ်ေမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ တေံနာဲပိုဲကွေံ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဟွံမိက်ညာတ်ဟေၚ် အမၚ်္ဂလာ၊ မၞးလ္ပအာ ယဝ်အာဒှ်ဝါတ်၊ မာတၚ်ဂဗၠာဲ ဂါဲဝါဲခါတ်မါတ်၊ ဟွံဟီုဟွံခၠေဝ် ကွာ်ကြေဝ်ဂၠာဲအာတ်၊ ဍိက်တံအိုဿီ ဗိုၚ်ဟီုရာဲသာတ်၊ ဟေံမာတၚ်ဂ ယဂၠာဲပတိဃာတ်၊ နာဲပိုဲယာံညာတ် ဒှ်ဝါတ်ရယ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ဓဏာတ်တဲမွဲ ကွာ်သဲဗၠဗၠ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ စဝ်ကၠုၚ်ကွဳရ၊ ဂွံညာတ်ကေတ်ကွေံ မၞးမာတၚ်ဂ၊ ချပ်ခါ်ဆိုအ်ေ ဇအိန်ဇရထအအ်၊ တုဲသၟာန်တိုန်ကွေံ ယွံလေဝ်မၞးတံ၊ ဒးညာတ်လၟုဟ် ညးဂှ်ဍေံဏံ၊ မူယၟုကီု ဟီုပကဵုလံ၊ ဟိန်ဗိန်ယုတ်မာ လအာညံၚ်ပရံ၊ ညးဂှ်ဍေံဏံ မၞးတံဟီုစံ၊ ဍိက်ဂမၠိုၚ်ဂွိၚ် မိၚ်ဒးအသံ၊


မုက်လိက်−၁၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္ၚောဝ်ပ္တီညိ ယွံမိတ္ကံဇမ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ဍေံမၞိဟ်ပရံ၊ ပိုဲဍိက်ဆေဝ်တာ ဂၠိုၚ်ဝါလ္ၚီကၠံ၊ ဍေံဟွံဒိုအ်စံ ဍေံကြံလောန်အဴ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ မိၚ်ချဳလိုက်လဴ၊ ညာတ်မာတၚ်ဂ ဒေါသဖက်နှဴ၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု ဆဵုဘာ်တရဴ၊ ဟွံမိက်အာဟေၚ် ဂေတ်ကလေၚ်စဴ၊ ချပ်ခါ်တုဲအဴ ကလေၚ်စဴအာရ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳကီု ဟီုသီုဒေါသ၊ ဟိုယ်လေဝ်ယတံ တ္ၚဲဏံဒးဂွံ၊ ဒၟာနူဂမြၚ် ယမာတၚ်ဂ၊ ဟွံဂွံစသုၚ် ပုၚ်ကွာၚ်စၞ၊ ကဵုဘဲဒက္ခ ဒးရယတံ၊ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ကီု ဟီုတုန်ခံခံ၊ ကဵုဘဲလၟုံရ ပစွံဍေံလံ၊ ဂၠောဲလုပ်ဗိုန်ဗတ် ဍေံရပ်ပတ်ကံ၊ လ္ၚဵုဍေံခၞက် တက်ဗိုတ်ကဵုတၟံ၊ စိပ်တိုန်ဂြိုဟ်ချအ် ကံဝ်မတ်ပ္တဴ၊ ဍိက်သ္ကံရဲ တက်ဖဲစဴအာ၊ ဍေံပၠောထောံအဵု ညံၚ်ကဵုဇွဂၠဴ၊ ဗောဓိသတ္တ တၠအနှဘဴ၊ ဓဝ်အကုသဵု ဇိုန်ကဵုဖက်နှဴ၊ ဟွံဂွံချိုတ်အဴ လောတ်လောကၟဝ်၊ ဂိသၠောံကာယျ သဗသ္အဝ်၊ ဝိုတ်သ္တိကီု တသ္ၚဳကသဝ်၊ လောတ်လောကၟဝ် ကသဝ်သာသာ၊ လံညိဗ္ၜူဗၠး ဂွးတိဇက်အာ၊ ဇရေၚ်သၞိၚ်ဇြဲ ထောံဇိုၚ်တဲၜါ၊ လၟောၚ်ဂၠိုၚ်ထပ် ဗကပ်လ္ၚာ၊ နကဵုတဲကဵု ဗက်ဍဵုညှာညှာ၊ ပတ်ဇွိတ်သာသာ ဂိဟဲအာရ၊ ဇက်က္တဵုပၠန် ဂဇုန်တော်ဆ၊ အဲအာတ်စလၟုဟ် ဗၠးဒုဟ်ပွ၊ မၚ်္ဂလိကာ ဒေပ်စိုတ်ပါပ၊ ချပ်ခါ်အဲပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ စရိုတ်ဓဝ်မၞ ဍေံပနိဿဲ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ပွလုတ်ဟွံမွဲ၊ ဂၠာဲအာတ်စရ ဗၞတ်ဆစဖဲ၊ ဟွံဂၠာဲဟီုၜေဟ် ညးရးဇမ္ၚောဲ၊ ရာဒနာအဵု လ္ၚောဝ်ယဵုတဲ၊ ဍေံညာတ်ရုပ်အဲ ချဟ်ခါ်အဲပၠန်၊ ဍိက်တံဂှ်ရ ဟွံဒညရန်၊ ဍေံရပ်ဂွံအဲ ဍေံကဵုဘဲဒန်၊ ဍိက်ကဵုနာဲရ မၞတန်တန်၊ ဓဝ်မေတ္တာရ သ္တိညာဏ်အောန်၊ ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန် ဟွံချပ်စန်စာ၊ မာတၚ်ဂပြဲ ချပ်ပၠန်မွဲဝါ၊ ညးဍဵုဍိုက်သၟတ် ကဵုယုတ်ရဟာ၊ ဒေပ်စိုတ်ကဵုပြဲ မၚ်မွဲဂွံမြာ၊


မုက်လိက်−၁၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗတ်ၜုၚ်တက်ကွေံ ဖျေံဓဝ်မေတ္တာ၊ ရပ်စိုတ်သမ္မာ မြာပိုန်သုခ၊ မၚ်္ဂလိကာ ပိုၚ်ခြာမာန၊ ဓဝ်မေတ္တာသွံ အဲစွံဂတ၊ အဲဟံၚ်ပြာ်ဍေံ ဂှ်ရောၚ်ဒးပွ၊ ကြဴဂွံတီညိ သတိဗလ၊ အဲအာတ်ဍေံရ ကာလဂှ်ဒး၊ ဂးမာတၚ်ဂ တြုံတၠညး၊ ချပ်တုဲက္တဵု ဍဵုၜံၚ်ရပ်ပၞး၊ လျဝ်ဇိုၚ်တဲ ကွာ်ထဲဆဒး၊ စံဇြဟတ်ညိ ဋ္ဌာန်တိသတး၊ မာန်ကီုရဂး ဇၞးစိုတ်တုဲအာ၊ ဇောဲဇောဲဇာဲဇာဲ လုဲလာဲဇိုၚ်ၜါ၊ ဟိုတ်ညးၜုၚ်တက် ဟွံဓဝ်ဟွံယာ၊ ဒစုန်ဝါဲဝါဲ ထိုၚ်ကၟာဲဏာ၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်အာစိ သ္ၚိမၚ်္ဂလိကာ၊ ချိုန်ဂှ်စိုပ်အာ ဟွံပါလၞၚ်၊ ဂဇုန်ယဵုဲ ပ္ဍဲတြၚ်ဝၚ်၊ ဖ္ဍောဝ်သဲသဲ ဂၠိုၚ်ကဵုနဲတၚ်၊ သာဓသာဓု ဒါန်ဝွံပြဲက္ဍၚ်၊ ဒါန်ရောၚ်ဇိုန်ကဵု မဂ်ဖဵုစိုပ်သၚ်၊ ဒါန်ရောၚ်ရီုဗၚ် ဟွံဒးကြၚ်လန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုစိ ကလိဂွံထဝ်သန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုတသိုက် ပိုန်ဘိုက်တန်န်၊ ဒါန်ဇိုတ်အဝဲ ရုပ်သာ်ပြဲလောန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုကွေံ ဟွံဒးဂၠာဲကၠောန်၊ ကၠိဂွံထဝ်သန် ဒြပ်ကောန်သမ္ဘာ၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်တံ ခၞံနၚ်ဏာ၊ ဒါန်ဝွံရီုဗၚ် ဒါန်ဂွံဍံၚ်သွာ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုတသိုက် လိုက်သွဝ်သီုၜါ၊ ဒါန်ရောၚ်တိတ်ဗၠး နူပးသံသာ၊ ဒါန်မှတ်ကဵုမြာ သုခသိုၜါ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳတံ တၟံတြုံဗြဴ၊ မိၚ်ကၠုၚ်ကဵုရပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ မာတၚ်ဂကီု ဟွံကေတ်ဟီုတဴ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ ကျာ်သြဳၜတ်သဴ၊ အဲဂွံအဲစဴ အဲအာတ်တဴရောၚ်၊ ဍိုက်သ္ကံရဲ တက်တဲဂြိုၚ်ကၠံၚ်၊ ကောန်ဝုတ်အသဝ် ရုပ်ထဝ်ဒကောၚ်၊ ဂလာန်ဂှ်ကွေံ ဒှ်ဍေံဟီုဂံၚ်၊ ခါဲဒုတ်ညံၚ်ဍေံ ညာတ်ဒးစံၚ်ပရံၚ်၊ ဒှ်ဍေံအာတ်ဂံၚ် အဲစံၚ်ပြံၚ်ကွေံ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳတံ ကဵုကံဟီုၜေဟ်၊ ဍေံတံဂြိုၚ်ကၠံၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံဒး၊ လ္ၚဵုခါတ်မါတ် သၟိက်ဘာတ်ထောံဍေံ၊ လ္ၚဵုဂှ်ချပ် သၟိက်ရပ်ဂဗး၊ ဆဍေံကဵုဍေံ ဂၠာဲဟီုဂးကၠံၚ်၊ ကၠံၚ်မံၚ်ထဥ ရုရုသံၚ်သံၚ်၊ သေဋ္ဌဳဗြဴမိၚ် ဂွံၚ်ဘိုန်စိုတ်စံၚ်၊


မုက်လိက်−၂၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကော်ဍိက်ဗြဴအဵု ကဵုပါန်အခေါၚ်၊ ထဝ်သန်ကဵုဏာ ကဵုအာပလံၚ်၊ ပကဵုဍေံမံၚ် ညံၚ်ဒုၚ်ဂုန်ညိ၊ မိၚ်သေဋ္ဌဳဟီု သီုဍိက်ဗြဴပိ၊ဂိုၚ်ကေတ်ထဝ်သန် ယောန်စှ်ေအာတိ၊ ဟွံမိက်အာကီု ဍေံဟီုဒေါန်ဗျိ၊ ဍုဟ်ခါဲဒုတ်လောန် ညောန်လုပ်ညိညိ၊ စိုပ်တြၚ်ဝၚ်စိ နကြိဟီုပၠန်၊ ယွံမာတၚ်ဂ ကေတ်ရထတ်သန်၊ ကောန်ဝုတ်ညးကီု တုပ်ဗီုထဝ်သောန်၊ မၞးလ္ပအာတ် သွက်ဂွံဝါတ်လောန်၊ လံညးထေဲအဵု ညးကဵုဘဲဒန်၊ ဆဗၞတ်ထတ်သန် ကေတ်ညိပၠန်ရ၊ မာတၚ်ဂကီု ဟီုတိုန်ခယျ၊ ချိုတ်လၟုဟ်အဲ ဟွံမွဲမိမ၊ သွက်ဂွံမၚ်တာဲ ဂၠာဲဖျိန်ပုၚ်သွ၊ ဗတ်ညးဂစိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝိ၊ အာတ်ဒဵုဂွံရ ပဆေဝ်တာညိ၊ မိၚ်ကေတ်ဆဴဆဴ ဍိက်ဗြဴညးပိ၊ မိၚ်ဒးစိုတ်စံၚ် ဗီုသုၚ်ဍာ်ဂျိ၊ သၟိက်ဂွံကဵုချိုတ် ထေဲပၞတ်စိုတ်ဂိ၊ သ္ၚေဝ်မုက်တုဲဟေၚ် ကလေၚ်တိုန်သ္ၚိ၊ လ္ၚောဝ်ပ္တီစိ ယွံမိသေဋ္ဌဳ၊ လၟုဟ်ခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်ခါခၞဳ၊ ဒုၚ်ဂုန်ဍေံကီု ဍေံဟီုဝေရဳ၊ ကဵုထဝ်သန်ကွေံ ဘာတ်ဍေံဟွံချဳ၊ ဍေံအာတ်ကေတ်ပၠန် ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ၊ ခါဲဒုတ်ခါခၞဳ ဍေံဟွံချဳစဴ၊ မိၚ်လဟီုစိ မိသေဋ္ဌဳဗြဴ၊ ဇၞော်တဴဇကု သၟူဒမြဴ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ကောန် ဒယှ်လောန်တဴ၊ ပရိုၚ်သာ်ဂှ် မြဟ်ကမြဴ၊ ဂွံလောန်သဘဴ လှေံဖျဴပြဲလောန်၊ ဂးဗြဴသေဋ္ဌဳ ဂွဳစိုက်ကေတ်သန်၊ ဗၞတ်ကၠံပသာ ဂွဳဏာလှေံလှန်၊ သေဋ္ဌဳဗြဴကၠာ ကွာ်အာပြာပ်ညန်၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ယွံကောန်ယွံကောန်၊ မိနၚ်ကဵုသန် ကောန်ကေတ်ညိရ၊ သန်ကၠံပသာ အာပဇွောံမ၊ ကြဴဟွံဒးအာတ် ဟွံဝါတ်စၞ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ ကဵုမြာသုခ၊ အာတ်ကောန်ကွေံ ဟွံဒးပွ၊ ညးမိၚ်ဒးဂွ စဴကၠာရကောန်၊ မိၚ်သေဋ္ဌဳဗြဴ ဟီုတဴသောန်သောန်၊ မာတၚ်ဂကီု ဟီုခၠေဝ်ပလန်၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ကီု မူနွံပၟိက်သန်၊ ခါဲဒုတ်သိုက်ကွေံ ညးထိုၚ်သးအောန်၊


မုက်လိက်−၂၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟိုတ်ဂှ်အဲပၠန် ဂၠာဲကောန်သမ္ဘာ၊ အဲဒးအာတ်စိ မၚ်္ဂလိကာ၊ ဗတ်ရဂစိုတ် ကဵုအိုတ်ဇိဝါ၊ အဲအါတ်ညံၚ်ဂွံ ဒိုအ်ပၠန်ဂွံဟာ၊ချိုန်လၟုံပြဲ ကဵုအဲစဴအာ၊ ဗတ်ဟီုလာံသာ အဲဟွံအာရ၊ ပါၚ်တရၚ်ဝၚ် ဂးမာတၚ်ဂ၊ တိက်လၞၚ်ကၠာ ဗဒေါံဖျေံကာယျ၊ ပိတ္ၚဲလ္အိတ် ဟွံကေတ်ပုၚ်သွ၊ ပ္တပ်ဇိုၚ်တဲ တုပ်နဲဇွ၊ ပညံၚ်ချိုတ်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ပရိုၚ်သာ်ဂှ် ဒယှ်တန်တန်၊ မၞစိုတ်ယုတ် ခါဲဒုတ်အာန်ကောန်၊ ကောန်ဗၠာဲသေဋ္ဌဳ ဟီုကြေဝ်ဂၠာဲလန်၊ အလုံဍုၚ်မွဲ ညးအဲလီၜန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် ကောန်ကၠုၚ်ပြာပ်ညန်၊ ဟီုရေၚ်သ္ကံပၠန် ဒးဂွန်ရယ၊ ပိုဲကၠုၚ်ဒုၚ်ဂုန် ညးပ္တိုန်မာန၊ လၟုံဒးအဵု ကဵုမာတၚ်ဂ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ဏာ ဂွမာဂွ၊ ကံဍေံစိုပ်ဍေံ ပေၚ်စိုတ်ဍေံရ၊ ဟိုတ်နူဓဝ်မၞ ဂွံရဟွံလံ၊ ဍေံဟီုတိုန်ပလေ ဟိုယဲလေယတံ၊ ပိုဲလၟုဟ်ရ ပိုဲပသောၚ်ဏံ၊ ကဵုမာတၚ်ဂ ပိုဲပသ္ကံ၊ ပကဵုညးပျဲ ဘဲပကဵုဒွံ၊ ဍေံဂွံဗြဴဏံ ယတံထေဲဟာ၊ လ္ၚဵုဂှ်အီဂြိုၚ် တက်ဇိုၚ်တဲၜါ၊ ဗြဴသၠုၚ်မာန မူပရောဇွာ၊ စိုတ်ညံၚ်အိက်အာ် ရုပ်သာ်ဍေံကျေဝ်၊ ဗြဴသာ်ဂှ်ကွေံ စရုပ်ဍေံဟာ၊ ဍုဟ်ကွေံရဇွာ ကဵုဏာခါဲဒုတ်၊ ညးလ္ၚဵုကီု ဍေံဟီုဂၠာဲပျုတ်၊ ယွံလေဝ်ယတံ ဗြဴဏံဗြဴယုတ်၊ ပိုဲတီလံကွေံ နူဍေံဍောတ်တ်၊ သၠုၚ်မၞအဵု ဒဵုဍေံဒှ်ဝုတ်၊ ဟိုတ်နူဍေံယုတ် ခါဲဒုတ်အာတ်ဍေံ၊ လ္ၚဵုဟီုတိုန်ပြဟ် ဒှ်ကွေံဒှ်ကွေံ၊ မိၚ်ညးဟီုဂှ် ချဟ်ခါ်လဝ်ဍေံ၊ ဍိက်သ္ကံစိုတ်သၠုၚ် တက်ၜုၚ်ဂဗး၊ ဟိုတ်ပွလုတ် ယုတ်မာပဒး၊ မာတၚ်ဂကွေံ ဍေံအာတ်ရောၚ်ယ၊ သေဋ္ဌဳဗၠာဲရောၚ် ဟီုကၠံၚ်ခယျ၊ အိုဿီုညးအဲ တက်တဲဂြိုၚ်ခ၊ မိပ်စိုတ်ယူယာ် ဒံၚ်သၠာ်ရ၊ ကောံတုဲရံၚ်ပၠန် ယတံပကသဳ၊ ဟေံမာတၚ်ဂ ကၠေံစိုတ်ပလွဳ၊ ဂွံလၟုဟ်ရ မၞးလ္ပချဳ၊ ယဝ်ညးတက်ကီု ပိုဲရီုညဳညဳ၊


မုက်လိက်−၂၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မၞးလ္ပချဳ လွဳကျာ်ထိုၚ်သး၊ ဗၠာဲလ္ၚဵုကီု ဍေံကော်ဟီုဂး၊ ဟေံမာတၚ်ဂ လွဳရဂွံဇၞး၊ လွဳဂှ်ကၠေံစိုတ် ဗတ်ချိုတ်လ္ပဗလး၊ လွဳမာန်ရောၚ်ပြဲ ကျာ်တြဲထိုၚ်သး၊ တိက်ဟွံချဳကွေံ ဗၠးမာန်ကီုဟာ၊ ဗၠာဲဂမၠိုၚ်ရောၚ် ကောံမံၚ်ဟောဂြာ၊ ဍေံဗိုၚ်ဟီုရ ဂၠိုၚ်ကဵုပြကာ၊ ကောံတုဲတက်တဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ဂၠောဲအာ၊ ဍေံဍုဟ်ညာတ်ဟေၚ် မၚ်္ဂလိကာ၊ ကဵုဇြဟတ်ကၠာ ကဵုမှာတၚ်ဂ၊ ဍိုက်သေဋ္ဌဳကီု ဍေံဟီုစမြ၊ ဗၞတ်မဟီုဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဟွံဂံၚ်ပျဲပျာံ ဍေံရောံဒည၊ ဗၠာဲသ္ကံရဲ ဟိုတ်မၚ်မွဲရ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တိက်ရဟွံချဳ၊ အိုတ်ပန်ဒိုဟ်စိ ဇရေၚ်သ္ၚိသေဋ္ဌဳ၊ မၞးသ္ကံရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ရံၚ်သ္ၚေဝ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ တိက်ရလွဳ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်အာ ဘာသာလီုဇဳ၊ ဂွိၚ်တိုန်ဂြိုဟ်ချဳ ဒးကၠုၚ်သ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ ဗၞးရေၚ်သ္ကံ ကောံဂဇံမံၚ်၊ ညးညးအဲအဲ ဂၠိုၚ်နဲဟီုကၠံၚ်၊ မာတၚ်္ဂချိုတ် ဝုတ်ဒိုဟ်ပန်ဂၠံၚ်၊ ထပ်ှထပှ်စိ ဇၟာပ်သ္ၚိဒးပြံၚ်၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ရောၚ် တုဲဒးပြံၚ်အာ၊ ဇာတ်ဗၞးရ ညးပပြာထာ၊ လၟုဟ်ခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ပ္ဍဲပါၚ်တြၚ် တိက်တၚ်လ္ၚာ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်ဟေၚ် လေၚ်ရသေၚ်ဟာ၊ အိုတ်မွဲဘာသာ ဒှ်လေၚ်အာရ၊ ဟိုတ်နူညးကီု လေၚ်သီုမသ၊ ကဵုပိုဲလေၚ်ကွေံ ဟွံဒးပွ၊ အိုတ်ပိုဲညးကီု ဗိုၚ်ဟီုဆောံမ၊ ညံၚ်အာကီုရ ကာလဂှ်ဒး၊ လ္ၚဵုဟီုပြဟ် ဒှ်ကွေံဒှ်ကွေံ၊ ဂကောံဝေါဟာ ဘာသာဗၞး၊ ဂုန်ကောန်ညးမွဲ ညးအဲလေၚ်ပြး၊ ယဝ်ဟွံကဵုကီု ပိုဲဟီုညံၚ်ဇၞး၊ ကသပ်ဝွံကွေံ ဒးရမၞးတံ၊ တိုၚ်ကသပ်အဵု ပိုဲပကဵုလံ၊ အိုတ်မၞးတံဟေၚ် ကောံရေၚ်သ္ကံ၊ ဂၠာဲကၠုၚ်ထိမြိ ပ္ဍဲသ္ၚိပေၚ်ချံ၊ ဆမွဲကရောံ ကောံတုဲဂဇံ၊ အိုတ်မၞးတံ ခံမံဟီုပၠန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်ညးတၠသန်၊ ဂကူပိုဲဗၞး ဒးရးပြဲလောန်၊ ဘာသာဗၞးစိ ဟွံဂွံကၠိစောန်၊ အိုဿီုညးအဲ မၚ်မွဲတန်န်၊


မုက်လိက်−၂၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ချိုတ်လၟုဟ်ပၠန် ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ရောၚ် တိက်မံၚ်ဟွံချဳ၊ ထပှ်တ္ၚဲရ လံခန္ဓဏှဳ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်အာ ဘာသာလီုဇဳ၊ ဒးဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာကၠၚ်ဟဳ၊ ဟိုတ်ဂှ်သေဋ္ဌဳ သ္ၚေဝ်တုဲတော်ဆ၊ ဂုန်ကောန်ဝုတ်မွဲ သီုရဲမသ၊ ဒးလေၚ်တဴအဆက် အနာဂတ်ဂတ၊ လေၚ်ညးမွဲဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ လေၚ်သီုမသ ဝါတ်ရသေဋ္ဌဳ၊ မဟာသာလ တော်ဆဂၠာဲသ္ၚဳ၊ လၟုဟ်ဝါတ်လောန် ဂုန်ကောန်ကျာ်သြဳ၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်စုတ် ခါဲဒုတ်ခါခၞဳ၊ ဟွံဂွံဟွံအာ ဗက်ဏာဟွံချဳ၊ လံဖေက်ချိုတ်ပၠန် ခန္ဓဍေံဏှဳ၊ ဍေံချိုတ်လီုဇဳ ပြဝေဏဳဗၞး၊ ဒးကဵုဏာကောန် သၞောဝ်ပၠန်ဂတး၊ ဟွံကဵုဒှ်ဝါတ် ဝါတ်သီုညးအဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ရ သိက်ဂွံပဒး၊ အိုတ်ကသပ်ရောၚ် ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ကွေံ ဟွံဟီုဂးပၠန်၊ ဗၞးဂမၠိုၚ် ဗိုၚ်ဟီုတန်တန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်တၠသန်၊ ဟွံဟီုသၚ်ရိုဟ် လၟုဟ်ဂိုဟ်ကောန်၊ ညးဂမၠိုၚ်ဂှ် ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သီုသေဋ္ဌဳပၠန် သီုကောန်သီုဗြဴ၊ သဳမူနော်တြ မသကောန်စဴ၊ အဆက်ဆက် ဂၠိုၚ်လောန်ဖက်နှဴ၊ ဒးဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာဗွဲကြဴ၊ ဗတ်ဒြပ်နွံကွေံ ညးဟွံရဴဂဴ၊ ယဝ်ဂိုဟ်ကောန်ဗြဴ ကြဴတဲဒးဟောံ၊ သေဋ္ဌဳၜိုန်ကြံ ဂဇံဒေန်ဗျောံ၊ ဖျုန်ဂြိုဟ်ဂတဝ် ဒှ်ဓဝ်ဇြဟောံ၊ ညံၚ်ဆုဇိုၚ်ဍာ် သၚ်လာ်ဆုဒေါံ၊ ဟွံသေၚ်မွဲသာ် ညံၚ်ညးဗာ်ပြောံ၊ ဒှ်ဓဝ်ဇြဟောံ ဒေါံစှ်ေအာရ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ရော ကောလာဟာလ၊ ၜိုန်ဟီုတိုန်ဇဳ သေဋ္ဌဳဟိတ်ဇြ၊ ဟွံကလေၚ်ပါၚ် ရမျာၚ်ညိည၊ ဒှ်မံၚ်ကၠိုက်ကၠဟ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဟီုတိုန်ပၠန်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်တၠသန်၊ ဟွံဂိုဟ်ဘာသာ လၟုဟ်ဂိုဟ်ဟာကောန်၊ ကဵုဟွံကဵုကီု ဟီုရခိုဟ်သန်၊ ယဝ်သ္ၚိတ်မံၚ်ကီု ပဟီုပိုဲဓဇန်၊ ပိုဲဟီုဒုၚ်ဂုန် တုန်စှ်ေစိုတ်ရ၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ကီု ဟွံဟီုပါတ်သဗ၊


မုက်လိက်−၂၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဇြဟာတ်ပ္ဍဲကောန် ဍိုန်တိုန်စိတ္တ၊ မွဲသာ်ဂှ်ပၠန် ရံၚ်ကဵုဝံသ၊ ဂၠိုၚ်ကဵုအောန်ဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ကောန်သၠးကဵုရ ကာလဂှ်ဒး၊ မူဟိုတ်တုန်ရော ပိုဲဂကူမၞး၊ လၟေၚ်ဝေါဟာ ဘာသာဇၞော်ကၠး၊ ဇာတ်လီုညးပါဲ ဂၠိုၚ်နဲပြးဇး၊ ဟွံဂွံအာကောံ ကရောံအဲညး၊ ကောန်ကဵုဏာကွေံ ဒှ်ဒးရးသန်၊ ချပ်တုဲသေဋ္ဌဳ ဒ္ၚဳကဵုကဵုကောန်၊ ယွံကောန်သ္ဍိုက်မ ရုပ္ပလက်သန်၊ လၟုံခါဲဒုတ် ဍေံယုတ်မာလောန်၊ ဍေံကၠုၚ်တိက်တၚ် ပါၚ်တြၚ်ပၠန်၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်ကောန် အံက်ဝါတ်လောန်ရ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်ကီု လေၚ်သီုမသ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကီု ကၠုၚ်ဟီုကြံကြ၊ ဟိုတ်ဘာသာမၞး အံက်မ္ဒးကျ၊ ချိုန်လၟုံကောန် ပ္တိုန်လဝ်စိတ္တ၊ မူဟိုတ်မွဲရ ဒါနဒှ်တံ၊ ပ္ဍဲကုသဵုရ အကုသဵုကံ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပ္ညုၚ် ဍေံကၠုၚ်ခၞံ၊ ပ္ဍဲဂၞဴအဆၚ် က္ၜၚ်လေဝ်ဒးဗြံ၊ လီုတုဲသဘဴ ကြဴခိုဟ်လေဝ်နွံ၊ ဟိုတ်ရောၚ်ဒှ်တံ ခၞံနၚ်ဏာ၊ ဟိုတ်ကဵုဖဵုရ သီုၜါပြကာ၊ ဍေံဇိုန်ကဵုသၟတ် သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ လဆောဝ်သၠုၚ်သဝ် ရေတ်ဂပဝ်အာ၊ လဆောဝ်ဒှ်ရ သုခဒုက္ခာ၊ သ္ဘဴဓဝ်ရ ဗ္စာညိရကောန်၊ လၟုံအံက်မ ဒှ်ပွဓဇန်၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ပွလုတ်ဂြန်၊ ယဝ်ဟွံကဵုသၟတ် ခါဲဒုတ်အိုတ်သ္ကန်၊ ယဝ်ဍေံချိုဃတ်ကီု လေၚ်သီုဒိုဟ်ပန်၊ ကရောံခါဲဒုတ်ရ ညံၚ်အာညိကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်ဂလာန်ညး ဟွံသၟဟ်ရထ၊ က္တဵုဒှ်စံၚ်တူ ဒွံဓဝ်သောက၊ တိုန်ညံၚ်ဂျိဇြုံ ဗ္ဒောံဖျေံကာယျ၊ ဝိုတ်သတိရ သက်ခၞပၠန်၊ သောကဍဵုဍိုက် စရိုတ်ဗၠိုက်ဗၠန်၊ ဟီုဟွံဒးဟေၚ် ညံၚ်ညးကၠေၚ်စန်၊ သဗသ္ဘာ် တသၚ်တသောန်၊ ဂွံသ္တိကီု ဂၠာဲဟီုယာံဒေါန်၊ တံဇိုၚ်မပၠန် သောန်န်ယာံတဴ၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ တၠနှဘဴ၊ မူရဴနွံဒုဟ် လၟုဟ်က္ဍုဟ်ကောန်ဂၞဴ၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ယုတ်သန်သွံအဴ၊ အံက်မကျာ်ဂန် ဓဇန်ကဵုကောန်ဂၞဴ၊


မုက်လိက်−၂၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အဵုလၟာဂၞဴ ဍုဟ်ကောန်ဗြဴဟာ၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ ဂးဓုပ်ပြကာ၊ ညးသ္အာၚ်ပၠန် ဍုဟ်ကောန်နွံဟာ၊ လၟုဟ်အံက်မ ပွမှာရာ၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ပွယုတ်မာ၊ အဵုအံက်ရာဇာ မူရာဍုဟ်ကောန်၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ တၠတိုက်သန်၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ ကောန်ဒးစောန်လောန်၊ ဗျဂ္ဃစောရ ညးပဓဇန်၊ လၟုဟ်အံက်မ ပွလုလန်၊ အဵုအံက်ကျာ်ဂန် ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ အဵုလၟာဂၞဴ မူရဴနၚ်ဒုဟ်၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်က္ဍုဟ်၊ ကောန်ဒးလေၚ်ဘဝ ဒိဋ္ဌလၟုဟ်၊ ဂစိုတ်ထောံပြဲ ကဵုဘဲဇြၚ်ဗၞုဟ်၊ ကောန်ဟွံမွဲဒုဟ် မူရာဍုဟ်ရော၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ ညးတၠအယော၊ ညးဂွံဗၠးဒုဟ် က္ဍုဟ်ကောန်ဟီုတဴ၊ ညးမိပ်စိုတ်အဴ ကြဴညးစောစ၊ ဟိုတ်ပတှ်ေညး ကောန်ဒးစံၚ်တဴ၊ အဵုမဂၠိုၚ်အယော ဗဵုညးစောဟာ၊ အဵုမဂၠိုၚ်အဇ အံက်မရာဇာ၊ ကောန်လဝ်ကဵုချိုတ် ကေတ်စိုတ်ဘာသာ၊ အိုတ်ဂကူဗၞး ကောန်ရးခန်လွာ၊ ဟိုတ်နူညးက္ဍုဟ် ဂၠာဲဒုဟ်နာနာ၊ အံက်မရာဇာ အဵုအံက်မရာဇာ ဟုံမှာရအဴ၊ အဵုမဇၞော်ဣဒ္ဓိ မိဒေဝတဴ၊ ကံအတိက်ဟေၚ် ချူပြေၚ်အဲဗြဴ၊ ဟွံသေၚ်ပ္ဍဲလၟုဟ် ဒုဟ်ကၠုၚ်ဖက်နှဴ၊ နတဲခါဲဒုတ် ညးစုတ်လလဴ၊ အဵုဒေဝတဴ ဍုဟ်အဲဗြဴဟာ၊ ဇိုန်ကဵုခါဲဒုတ် အဲဒးယုတ်မာ၊ ညံၚ်ဒဒှ်အဲ ညးဟွံမွဲၜါ၊ လၟုံမွဲဝါ ပြာ်ညိကၠာအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ သိုက္ခာဗြဴ၊ တံဇိုၚ်သၟိၚ်မ ယာံထဂၠက်သ္ဍဴ၊ နရာတ်ဇတဝ် ဖ္အောဝ်စိုတ်ဇဴ၊ ဂၠးကၞေၚ်အဝဲ ယဵုတဲညံၚ်ပ္ကဴ၊ လ္ၚောဝ်သၟိၚ်မအဴ ရဴဝွံသ္ဂးပၠန်၊ ယွံလေအံမ တၠတိုက်သန်၊ ခါဲဒုတ်ဂၠိုၚ်ဒုဟ် အဲဗြဴဍုဟ်လောန်၊ နူဍောတ်တ်ဟေၚ် အဲဗြဴဝေၚ်ခၠန်၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်ကွေံ ဒးကဵုဏာကောန်၊ အံက်မကျာ်ဂန် ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ ဗတ်ဍေံအာတ်ပၠန် ကဵုသန်ဗက်ဖျဴ၊


မုက်လိက်−၂၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကဵုဍိက်တံဓဇက် ၜုၚ်တက်ဗက်ဗဒဴ၊ ကဵုဘဲဓိမြိ ဍေံဂိဒးစဴ၊ ဟွံမိက်ဗက်အဵု ဇိုန်ကဵုကောန်ဂၞဴ၊ ကံအဲဍိက်ဗြဴ ခၞံတဴသ္ဂးဟာ၊ မွဲသာ်သၟိၚ်မ ကျရောံပြဝါ၊ ကောန်စၞးထောံရ ဗက်စဘာသာ၊ ရန်ကဵုညးကွေံ ကောန်ဒးကဵုဏာ၊ ဟွံချပ်ဂၠိုၚ်ဂၠေံ ပွမှာရာ၊ သၟိၚ်မရာဇာ အေၚ်ညိကၠာအဴ၊ သေဋ္ဌဳမိၚ်ကီုသၟိက်ဟီုဖ္အောဝ်အဴ၊ ယွံကောန်သ္ဍိုက်မ အဇဍောၚ်ပ္ကဴ၊ လၟေၚ်ဓဝ်စိ သတိသှ်ပတဴ၊ ကံပြုပြေၚ်ရ ကံပၠတြဴ၊ အိုတ်သတ္တံအဴ ဂေတ်တဴသံသာ၊ ကံဇိုန်ကဵုဟေၚ် ကံနၚ်ကံဏာ၊ ကံရောၚ်ဒှ်သၠဲ သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ လဆောဝ်သၠုၚ်သဝ် ဂွံသွဝ်အာ၊ အိုတ်သီုညးအဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ ပဒှ်သၚ်ကာ ညံၚ်အာရကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊ ဂၠုသူစရိုတ် အိုဿီုဒိုဟ်ပန်၊ သီုဓဝ်ဟိရိ သတိစွံပ္တိုန်၊ ဟိုတ်အသံရ မိမပြဲလောန်၊ ယဵုဒုၚ်ကေတ်ပၠန် တိုၚ်အမန္တာ၊ ကယိုၚ်မဂ္ညိ အိုဿီုကြိယျာ၊ ဂယိုၚ်ဂှ်သွံ ၜးစွံသာသာ၊ ယာတ်မစောန်ပြံက် ဗစံက်ဂဝါန်၊ ဒးကျိုၚ်သၠောံစုတ် ခါဲဒုတ်ပၟာ၊ ဇရေၚ်မိမာ တာကွာ်ရဴဂဴ၊ သၟိက်ခၠေဝ်ရော်ပၠန် ဂုန်လၟာဂၞဴ၊ စိုပ်တုဲဂဇံ တဲခၠာံပ္ကဴ၊ ချိုန်ဂွံညာတ်ဒး မိဗၞးဗြဴ၊ ကၠိၚ်ရုပ်ကောန် သိုဟ်စန်လိုက်လဴ၊ သဗသ္အဝ်တဴ ညံၚ်ရဴကၠေၚ်စန်၊ နရာတ်သ္အဝ် တသဝ်တသောန်၊ ဒတဝ်ဖျုန်ဂြိုဟ် ဟီုရိုဟ်ရေၚ်ဒေါန်၊ ဟီုအာယာံအာ စံၚ်ဏှာပူဗန်၊ မိဒးကြံအု ဟိုတ်ဆာန်ဍူကောန်၊ ဗၞးဗြဴပၠန် ယာံဒက်ဒေါန်တဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်ဗြဴ ၊ ယဵုတဲဂဇံ ကၠံမိဂၞဴ၊ ဝါစဳကာယ စိတ္တဖက်နှဴ၊ လ္ပုဟ်တဲစှ် သၟဟ်ဍောၚ်ပ်ကဴ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်ဗြဴ ကဵုစ္ဍးဒဴညိ၊ ဗၞးဗြဴကီု ဟီုတိုန်တသိ၊ သာဓုသာဓု အယုဝုဒ္ဓိ၊ သဗ္ဗဒုဟ်ပၠန် ပကဵုစောန်ကၠိ၊ အိုတ်သဗ္ဗယဲ ဘဲပကဵုမြိ၊ ကဵုဒှ်သုခိ ညံၚ်အာညိကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊


မုက်လိက်−၂၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကလံမိတုဲ သုဲဂါဲအာပၠန်၊ သၟိက်ကလံရ သၟိၚ်မကျာ်ဂန်၊ ယောန်လုပ်သာသာ ခါမပြာပ်ညောန်၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ပၠန် ညာတ်ဒးကောန်ဗြဴ၊ ဒှ်တိုန်ဝိဝိၚ် ကၠိၚ်ကောန်ဂၞဴ၊ ညံၚ်ရဴဒးဂျိ သတိဖက်နှဴ၊ ဟီုဇီုဟွံဒး ညံၚ်ညးက္ဍိုၚ်ကၠဴ၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်အဴ ရမတ်ရဴဗြဲ၊ မၚ်္ဂလိကာ ယဵုသ္ပာတဲ၊ သီုမဇံသဝ် လ္ၚောဝ်အဲပရဲ၊ ဝါစဳကာယျ သီုစိတ္တပ္ဍဲ၊ သီုမသိပ်ဂၠိပ် ကၞိပ်အဝဲ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်မွဲ ကဵုစ္ဍးသ္ၚောဲညိ၊ သီုမကၠၚ်ဟဳ သေဋ္ဌဳဇၞော်စိ၊ ဒုၚ်သာဓုပၠန် ပ္ဍဲစိုတ်စောန်ကၠိ၊ ကောန်ဒးစ္ဍးအာ ပၟာသုၚ်ဂျိ၊ အိုတ်ဝေဒနာ ပကဵုပါမြိ၊ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ ဒိဋ္ဌဝုတ္တိ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ညိ သုခကဵုတန်၊ ညံၚ်အာညံၚ်အာ ညံၚ်အာရကောန်၊ ကံဝဳပက်ရ အံက်မဟွံဓဇန်၊ ယဝ်ကောန်စှ်ေစး အံက်ဒးဘဲဒန်၊ အိုဿီုဝေါၚ်သ ဋ္ဌာနဒိုဟ်ပန်၊ ကောန်ဂွံဍံၚ်သွာ စေတနာပ္တိုန်၊ ညံၚ်အာရကောန် ပစောန်စိုတ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ တုဲစ္ဍးတိတ်အာ ဗ္စာတော်ဆ၊ အိုတ်သတ္တံရော အလုံလောက၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်ကံ တံပထမ၊ ကာမာဝစရ နမကုသဵု၊ ဟိန်ဏာဒါန်ပ္ညုၚ် ဍေံကၠုၚ်ဇိုန်ကဵု၊ လဆောဝ်ဂှ်ခိုဟ် လဆောဝ်ဂှ်ရုန်မဵု၊ ဆာန်ဒးသာဲရောၚ် ဍုဟ်မဗံၚ်ဒးဆဵု၊ ပၟိက်သၟိက်ဂွံ ဟွံဂွံလၚ်ပြဵု၊ ဟွံမွဲပၟိက်အဵု ဒးဆဵုဂၠိုၚ်တုန်၊ ကာမာဝစရ ဒါနဒးကၠောန်၊ ကၠုၚ်ဒှ်မၞိဟ်စိ ကၠိဂွံထဝ်သန်၊ ဇပန်ဂွံညိ တိညံၚ်ဍန်၊ သၠေဟ်သုခ ဒေပ်ရဗိုန်တ္ညန်၊ ဗတ်ဂၠိုၚ်ထဝ်သန် လေၚ်ပၠန်မွဲဝါ၊ ကုဇကုဟေၚ် ချိုတ်ပၠန်သေၚ်ဟာ၊ ဂြပ်ဒေပ်လဝ်ရောၚ် ဇမၠိၚ်သံသာ၊ ဂျိုၚ်မံၚ်ဟွံအိုတ် ချိုတ်ညးဂွံဏာ၊ ဂုပ်ရတ်သန်ထဝ် ဒေပ်လဝ်ဒှ်မှာ၊ မၚ်္ဂလိကာ ချပ်ဗ္စာရ၊ မွဲနဲသေၚ်ဟာ ချပ်အာဂတ၊ အဲဟိုတ်ဒါန်ကၠာ ကာမာဝစရ၊ ဒှ်ကောန်သေဋ္ဌဳ ရုပ်ပစဳခၞ၊ ဟိုတ်ဂၠိုၚ်သန်ထဝ် စွံဓဝ်မၞ၊


မုက်လိက်−၂၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ချိုန်လၟုံရ ဒုက္ခကၠုၚ်ပျဲ၊ ဒှ်ဂၠုဲခါဲဒုတ် ယုတ်မာလောန်တဲ၊ အိုဿီုညးတၞဟ် လေပ်ဒှ်ညံၚ်အဲ၊ ဂြပ်ကောန်သမ္ဘာ လေၚ်အာလောဲလောဲ၊ ၜိုန်ဇကုရ မာရဏပျဲ၊ ဗၠးပၠန်ဟၟဲ အိုတ်အဲညးကၠာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ မဂၠိုၚ်ကဵုကသပ် ချပ်နပညာ၊ အိုဿီုညးအဲ လန်ထဲသံၚ်သာ၊ ဇပန်ဒှ်စိ သ္တိဝိုတ်အာ၊ ညံၚ်ဟွံဒးချိုတ် ဒက်ဂတ်စိတ္တာ၊ ဟိုတ်ဓဝ်သၚ်ကာ ဟွံမှာဘဝ၊ မွဲသာ်ဒေပ်လဝ် ဟိုတ်ဓဝ်လောဘ၊ မွဲသာ်ဒေါသ မောဟမန၊ သီုကဵုဓဝ်ပန် ဗ္ဒန်ညာဏ၊ ဂၠုညံၚ်ညးမာတ် ဟွံဂွံညာတ်ရ၊ ဟွံစ္ဍးလောဘ ညာတ်ရသ္ဂးဟာ၊ ဂွံကသပ်စိ မၚ်္ဂလိကာ၊ ဝးဓဝ်မၞ လောဘဒေါသ၊ ဝေၚ်ဓဝ်မောဟ ဖေက်ဂွံရောံညှာ၊ တိုၚ်အသံရ အံက်မိပိတာ၊ ဂွဳပုၚ်သွကၠာ တုဲစှ်ေအာရ၊ ပ္ဍဲတြုၚ်ဝၚ် ဂးမာတၚ်ဂ ၊ တိက်သဝပ်လဝ် တုပ်အၚောပ်ဇွ၊ ထပှ်တ္ၚဲသွံ ဟွံဂွံပုၚ်သွ၊ ဟၟဲဇြဟတ် ဆဗၞတ်ညိည၊ မၚ်္ဂလိကာရ ခၞပြာပ်ညောန်၊ ဂဇံတုဲဗိုန် ဟီုတိုန်သောန်န်၊ ယွံနာဲပိုဲရောၚ် ညံၚ်ကတဵုညိပၠန်၊ ညံၚ်လာၚ်မုက်မတ် ပ္တိုန်ဓဝ်ခိုဟ်သန်၊ ပုၚ်သွနွံရှ် ဍာ်တှ်ခန်ခန်၊ အဲပရာပ်နၚ်ပၠန် သွက်ကောန်တၠ ၊ ညံၚ်က္တဵုညံၚ်က္တဵု ညံၚ်က္တဵုရ၊ က္တဵုဍာ်ဂွံသုၚ် ဂွံစပုၚ်သွ၊ တိုၚ်ပၟိက်စိ ကၠိဂွံဒိဋ္ဌာ၊ ပဒှ်စံၚ်တူ ပဒှ်သောက၊ ယွံမာတၚ်ဂ ညက္တဵုညိအဴ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ချပ်ဗ္စာတဴ၊ တိုၚ်လွဳကွေံ အဲဂွံဇၞးစဴ၊ လၟုဟ်အဲဂွံမြာ သိုက္ခမာဗြဴ၊ ကဵုမၚ်တာဲကွေံ အဲဒးကော်ဖျဴ၊ ချပ်တုဲသဘဴ ညံၚ်ရဴမက္တဵု၊ ဗၠာဲအလုံဍုၚ် ဍေံတံကၠုၚ်ဗဵု၊ ဍေံကော်ဟီုရ ဍေံပဝေၚ်စရဵု၊ ဟိုဲမာတၚ်ဂ မူပဟွံက္တဵု၊ မွဲအယုက်ဗှ်ေ မွဲလှ်ေဟွံဆဵု၊ ချုန်လၟုဟ်အဵု ဂွံဆဵုရယ၊ ညက္တဵုကီု ဍေံဟီုဂြိုၚ်ခ၊ ဟိုဲမတၚ်ဂ သာ်လဵုယပ၊ ပိုဲမၚ်မွဲကွေံ ယဗၠးဘဲလ္ၚ၊ ၚုဟ်တၟံယဒုၚ် ပိုဲဂွံသုၚ်စ၊ ဟွံကဵုပိုဲကၠဟ် ယဒှ်ဒုက္ခ၊ ဟီုတုဲဂြိုၚ်ရ ခယျတက်တဲ၊


မုက်လိက်−၂၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညးလ္ၚဵုကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ဟိုဲမာတၚ်ဂ လွဳရယပြဲ၊ ဟိုတ်လွဳယ ဂွံရလောဲလောဲ၊ ဂွံညံၚ်ကဵုစိုတ် ပဝိုတ်သ္ကံရဲ၊ ဟီုဂြိုၚ်ဝေၚ်ဖဲ တက်တဲစဴအာ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ယောၚ်ကတဵုသာသာ၊ က္တဵုဟွံမာန် ဟွံစအာဟာ၊ ဟွံမွဲဇြဟတ် ဂၠုသီုမတ်ၜါ၊ မၚ်္ဂလိကာညာတ် သမ္ၚာတ်ပူဆာ၊ သီုကဵုမေတ္တာ သာသာထ္ၜ၊ ဝတ်တြုံကဵုဗြဴ ရဴဗၟာဏ၊ ၜိုန်ဗၠာဲဗဵုကၠံၚ် အမာဲပုၚ်သွ၊ ဟွံရောံဒည ပြုပြေၚ်နတဲ၊ မာတၚ်ဂအဵု က္တဵုဇာဲဇောဲ၊ မၠာဲရံၚ်ကၞာတ် ညာတ်ကေတ်လောဲလောဲ၊ ညာတ်မၚ်္ဂလိကာ ချပ်ဗ္စာမွဲ၊ ပထမစိ ကိုပ်အဒိတဲ၊ ဖျဝ်မၞဍေံ ဂးဇကုအဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပြဲ အဲဗၠးဒုဟ်ဟာ၊ ကာမေသုကီု ပလီုကောန်သမ္ဘာ၊ အဲဟွံဂွံပလီု ဟီုပါန်သာသာ၊ အာတ်ပါန်ဂၠိုၚ်ကီု သီုကဵုမေတ္တာ၊ ၜိုန်ညးကဵုရောၚ် သ္ၚေဝ်ရံၚ်ညိကၠာ၊ ကြိုက်ဟွံကြိုက်ဟာ ဗ္စာရံၚ်မွဲ၊ လောကထ္ၜုတ် ဂကူယုတ်ပြဲ၊ ဂကူခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်ရအ်၊ ဍေံကောန်သေဋ္ဌဳ ညံၚ်ဗနဳတ္ၚဲ၊ ဟွံကြိုက်ကဵုဗှ်ေ ဗှ်ေပတံၚ်တဲ၊ ဗှ်ေဝေၚ်ကဵုသ္ၚောဲ ဗွဲဝိရတိ၊ မာတၚ်ဂရ ချပ်တုဲပလွဳ၊ တိုၚ်ကသပ်ပၠန် ဟွံကဵုဗၠန်ချဳ၊ ဒက်ဂန်ဗိုန်တၟံ လံခန္ဓဏှဳ၊ ချပ်ပ္ဍဲစိုတ်ရ ပညံၚ်ပိုၚ်ပြ၊ ၜးဂဇံသ္ၚေဝ် ဟွံချဳကာယျ၊ မၚ်္ဂလိကာ လာံသာခယျ၊ ယွံနာဲပိုဲရောၚ် ညံၚ်ဟာပ်ပုၚ်သွ၊ ဂွံဒှ်ဇြဟတ် ဗၞတ်ဆညိည၊ မူဒၞာဲအာဂှ် ဂွံသၟဟ်ရထ၊ ပဒှ်ၚုၚ်ၚ ဟာပ်ပုၚ်ရကော၊ ဂးမာတၚ်ဂ ညးတၠအယော၊ ဟာပ်ဖျေံပုၚ်ညိ မြိဒးဝါယျော၊ ကျာဒွံမုဟ်ဂြိုဟ် လှိုဟ်တိုန်သောသော၊ မၚ်္ဂလိကာ မေတ္တာဂၠိုၚ်အဴ၊ ဟွံဖေက်ညးစော အဵုကောသိက်ပ၊ ဂးဣၚုဟ်ပၠန် ဟွံရန်ဟွံဂွံ၊ ထံက်ကလဵုပၠန် ပဝ်ပေါန်ဓယျ၊ ဇွိတ်သြိုဟ်ဇွိတ်စး ရပ်ပၞးတုဲထ္ၜ၊


မုက်လိက်−၃၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကဵုဍာ်ညိညိ ဂိဍိုန်အာရ၊ ဒှ်တဴၚုၚ်ၚ ၚိတ်စၞဝါတ်လောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ပတ်ပေါန်၊ ဟာပ်ပုၚ်ညိညိ လံဍေံဂိအောန်၊ ပုၚ်စှ်ေဂၠိုၚ်ဇၞး ကြဴဂွံဗၠးပၠန်၊ ဗၠးတုဲဒှ်ဓဝ် ဇြဟတ်စိစောန်၊ မာတၚ်ဂပၠန် သၟိက်ဟီုဝန်စဝ်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မိရဴရုပ်ထဝ်၊ မိကောန်သေဋ္ဌဳ ပိုန်ကျာ်သြဳဗဝ်၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ဂကူယုတ်သဝ်၊ ၜိုန်ခါဲဒုတ်ကီု ပဟီုဗ္ဒေက်ဖျဝ်၊ စွံစိုတ်ကဵုသဝ် ဝးဓဝ်မၞ၊ ဂကူပိုဲပြဲ ဟွံမွဲဂုန္န၊ ဂကူယုတ်ဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ စိုတ်ယၚ်ပြဲသ္အး ဂွံဗၠးဒုက္ခ၊ လိုက်ပလိုက်ကၠာ သီုၜါဋ္ဌာဏ၊ ဒှ်ပၠန်ဒုက္ခ ပသၠေဟ်ရမိ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ယုတ်ပဟီုဗျိ၊ ဟိုတ်မဒါန်ရ မူလအဒိ၊ ဒါန်ဂှ်ဟိုတ်အဵု ဖဵုဒှ်ဇာတိ၊ ဟိုတ်ဒါန်ဇၞော်လှဲ ဇိုန်ကဵုပြဲဂၠိ၊ ပသၚ်ကာညိ ယွံမၚ်္ဂလိကာ၊ ဟီုဇီုတုဲဒှ် တၞံနယကြာ၊ မာတၚ်ဂအဵု က္တဵုသာသာ၊ ဂါံကွာ်ဇောဲဇောဲ လုဲလာဲဇိုၚ်ၜါ၊ အိုတ်တဴဇြဟတ် ဒးဖုတ်အဟာ၊ ဂးမၚ်္ဂလိကာ လဘာ်ဏာရ၊ ကၠာလောတ်ဟွံလောတ် ဇြဟတ်ဍိန်လျ၊ လုဲလုဲလာဲလာဲ ဇောဲဇာဲရံက်ရာ်၊ ဇိုၚ်ဒေၚ်ဒိုတ်ဓီု ဓယီုဗၠဗၠ၊ သီုညးၜါလ္အိတ် ပ္တိတ်ဝဳရိယ၊ ဂွံအာစိုပ်ရ ဒေသသုသာန်၊ တိုန်စိုပ်တာဲကၠာဲ ညးၜါမွဲဟာန်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ညးတၠညာဏ်၊ တိုၚ်ပၟိက်ပြဲ ဟီုမွဲဂလာန်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မူရဴစံၚ်ခလာန်၊ လ္တူအဲကၠာ ပသၚ်ကာကြာန်၊ ဒေံဗြဴဟွံကယျာန် ဂလာန်မိမ၊ ညးဇိုန်ကဵုပြဲ စိုပ်တဲအဲရ၊ ကောကဵုဒေံကၠာ စွံပၟာဏ၊ ညံၚ်ကောန်မွဲမိ သန္ဓိဇလ၊ ပိုဲပ္တန်လဝ်စိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝိ၊ စှ်ေစိုတ်ညိရ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုတဴ၊ ဒးရးအိုဿီု လဟီုကောဂၞဴ၊ ဂွိၚ်စၞပုၚ် စသုၚ်ဗွဲကြဴ၊ ဂွိၚ်ကဵုဗိုက်လ္တက် ဂၞိန်ယာတ်ဖက်နှဴ၊ ပိုဲဒှ်မၞိဟ်ဗြဴ ဒှ်စံၚ်တူလာန်၊ မာတၚ်ဂကီု ဂၠာဲဟီုလှေံလှန်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မူရဴစိုတ်ဍန်၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ရ မူဒေပ်စွံသန်၊ ဒိုတ်သိုက်ဟွံဝါတ် အာတ်ကေတ်ဂွံပၠန်၊


မုက်လိက်−၃၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂၠိက်ယာတ်ထဝ်သန် ဂွံပၠန်လောဲလောဲ၊ ဒေံဗြဴမၚ်တာဲ ဂၠာဲအာရိုဟ်တ္ၚဲ၊ သ္ၚိဆက်ရေၚ်ဗဝ် ယဝ်ညာတ်ဒးအဲ၊ ဟွံဟီုမုက်ဂွး လၚ်လးညန်သ္ၚောဲ၊ ပုၚ်သ္ၚုသၠုဲအဵု ဇိုန်ကဵုရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ပဂွိၚ်ဒေံအဲ တိုၚ်စဖဲရ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်တုဲမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ခယျ၊ ဝတ်ကောဒေံဟေၚ် ပြုပြေၚ်နာထ၊ အှော်ဍာ်သွက်သုၚ် ဗစိန်ပုၚ်သွ၊ ရှ်ေသှ်ေညံၚ်မ အဇကောပၟာ၊ ပ္ဍဲမမံၚ်ကောံ ကရောံညးၜါ၊ ဂးမာတၚ်ဂ ချပ်နပညာ၊ အိုတ်သတ္တံအဴ ဂၚေၚ်ဘဴသံသာ၊ ဘုံပိစှော်မွဲ လန်ထဲကၠုၚ်အာ၊ ချိုတ်ကဵုဒှ်ရ ဘဝနာနာ၊ ယုတ်ပြဲဇၟာပ်ရာ နာနာဘဝ၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ ဗ္စာတော်ဆ၊ ဇၟာပ်ဍုၚ်ဇၟာပ်ကွာန် ဟိုတ်ဒါန်မသ၊ ဇၟာပ်ညးအဲ ဟွံမွဲဂါရဝ၊ အရီုကြာန်ထုဲ ပတုဲဒါန၊ ကေတ်စဇျာန်မက် ဗက်ပကာသန်၊ ဇၞော်ပၟဝ်ရာဂ ပသဘၚ်ပေါဲ၊ ကာလဇိုၚ်ကဵု ကုသဵုဇမ္ၚောဲ၊ ဒးဒုၚ်စကီု သီုယုတ်သီုပြဲ၊ လဆောဝ်ဒှ်တသိုက် လဆောဝ်ဒိုက်ယဲ၊ လဆောဝ်ဂွံဇၞး လဆောဝ်ဒးဘဲ၊ သၠုၚ်သဝ်ဂၠိုၚ်နဲ ယုတ်ပြဲနာနာ၊ လဆောဝ်ဒှ်ရ ဨကရာဇာ၊ လဆောဝ်ပိုန်ဟုတ် ဒှ်မၞိဟ်ယုတ်မာ၊ လဆောဝ်စိန်ဂၠက် နရက်ဒုက္ခာ၊ လဆောဝ်ဍုၚ်သွဝ် ဂေဝ်သွဝ်အာ၊ ဘဝနာနာ စိုပ်လိုက်ဗာပၠန်၊ ဗတ်စိုပ်လိုက်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဝါတ်လောန်၊ ယဝ်ဒှ်မၞိဟ်စိ တိညံၚ်ကဵုဍန်၊ လောဘဒေါသ မောဟတန်တန်၊ ဟိုတ်နူဗိဇ္ဇ မဂှ်ပြာပ်ညောန်၊ ဇၞော်ပၟဝ်ပၠန် ကၠောန်ဒါန်မိဿ၊ ဆက်မံၚ်ဟွံသ္ဂုတ် သမုဒ္ဒယ၊ သမုဒ္ဒယော ဒုက္ခောဝန္ဓ ဗတ်ဆဵုဒးစိ၊ တိသရဏ ဟွံထောံဒဂေတ်၊ ဇြိုၚ်ရောၚ်ကေတ်စ ဘဝအနန္တဂၠိုၚ်ကဝ်ရအဴ၊ ဟွံကဵုဒှ်ရ ဘဝဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ဘဝဂွံအိုတ် ဂွံပၠိုတ်ဟုံဟဲ၊ မူမၚ်မွဲရ ဂွံပနိဿ၊


မုက်လိက်−၃၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဒဴဝတ်ပိရ ကာလဂှ်ပြဲ၊ ရုပ်နာံပၠိုတ်ဟဲ ဗၠးဘဲသံသာ၊ အဲအာပညိ ရသိဟေမာ၊ သ္ဂောံပၟဝ်ရ သမထကၠာ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ် လိုန်သဗာန်ကျာ၊ ကြဴဂွံပ္တန်လဝ် ဓဝ်ဝိပဿနာ၊ ကသပ်ဝွံဒးကၠာ မြာရကုသဵု၊ ချိုန်လၟုဟ်အဴ မၞုံဒေဴဗြဴမွဲ၊ မၚ်္ဂလိကာ ပါသတြုဝဲ၊ အဲထံက်ပၚ်ညိ ကိုပ်အဒိတုဲ၊ ကသပ်ဂှ်ရ မၞုံစိတ္တပ္ဍဲ၊ ကသပ်ဂှ်ပြဲ အဲဒးလွဳကၠာ၊ ဂးမွဲသာ်ပၠန် ချပ်နပညာ၊ လောကုတ္တဵုကီု လောကဳသီုၜါ၊ ကဵုဍိက်ပေၚ်ပြဟ် ဂှ်ရောၚ်ဂွံမြာ၊ အဲဂၠာဲအာတ်ရ ဇွောံမအဟာ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ကၠာ ကာလဒှ်ဒး၊ ဗောဓိသတ္တ တြုံတၠလွဳ၊ တိုၚ်ကသပ်ကီု သၟိက်ဂွံဟီုဂး၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါဒးရး၊ ဇွောံမဟွံမွဲ စဟွံလှဲလး၊ ဒေံဗြဴမွဲကွေံ မၚ်တာဲဒးရ၊ အဲဂၠာဲအာတ်ကီု သီုဇွောံစၞ၊ ဒေံပအာသ္ၚောဲ မၚ်မွဲစိတ္တ၊ ယဝ်ရအာသ္ၚောဲ လေပ်ဆဵုဝဲသၞ၊ ရံၚ်မၚ်မွဲညိ သတိဗလ၊ ဟိုတ်ကောဏံရ ဆောံမဗကန်၊ ဗတ်ရကောအာ ဟွံခြာသ္ၚောဲညန်၊ ဟွံကဵုလံဟေၚ် ကလေၚ်ကၠုၚ်ပၠန်၊ ဟီုတုဲစဳရေၚ် ဓလေၚ်ထိုၚ်ယန်၊ ခၞာတ်တဲမွဲ ကွာ်ထဲကြေဝ်လန်၊ ဆဵုသ္ၚိညးပၠန် ဟွံဂွံညောန်သ္ၚောဲ၊ ရပ်ခၞာတ်ပၠန် ဂဇုန်ယဵုတဲ၊ အရာဒါန်သၟတ် ဖ္ဍောတ်သဴသဴ၊ သာဓုသာဓု ဒါန်ဝွံဒှ်ပြဲ၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်မ ဒါန်ပနိဿဲ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုပြဲ ကြဴတဲဂွံမြာ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုလဝ် ရုပ်သာ်ကျေဝ်ဂေါဝ်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုသၟတ် ထတ်စောံမြက်စာ၊ ဒါန်ကဵုပိုန်ဘိုက် တသိုက်ဘောဂါ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုအယုက် ဂွံဗၠးဒုက္ခာ၊ ဒါန်ဂွံဍံၚ်သွာ ဂွံမြာသုခ၊ ဒါန်ရောၚ်ဇိုန်ကဵု မဂ်ဖဵုဂတ၊ ဒါန်လၟောဝ်တၠုၚ် ဍုၚ်နိဗ္ဗာန်၊ ဒါန်ဒှ်မူလ ကဵုညိရအဴ၊ မိၚ်ဒးဆံလံ တၟံတြုံဗြဴ၊ သီုဝုတ်သိုဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလထဴ၊ မၞိဟ်ဇၞော်ဗျုလောန် စကာကောန်စဴ၊ ခါမိၚ်ဖ္ဍောတ် ဒြပ်ရတ်ပူဇဴ၊ ဟုသၠုဲသၠာဲအဴ ကဵုတဴညးအဲ၊


မုက်လိက်−၃၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မာတၚ်ဂကၠာ အာတ်ဟါံခြာသ္ၚောဲ၊ ဆုဲအာညိညိ သ္ၚိရေၚ်ဂၠောဲ၊ ယဝ်ဖ္ဍောတ်အဵု ကၠုၚ်ဗဵုညံၚ်ပေါဲ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိသွံ အာတ်ဂွံလောလောဲ၊ ပယျာံသဝ်တ္ၚဲ ဇာဲဇောဲစဴအာ၊ ခါစဴစိုပ်သ္ၚိ ကဵုမၚ်္ဂလိကာ၊ အာတ်လၟိုန်ပြဲ မွဲတ္ၚဲမွဲဝါ၊ နဲသာ်ဂှ်ရ သ္ပလွဳပရာ၊ ဇၞတ်ပကောံရ ဇွောံမပေၚ်ဗဂါ၊ မၚ်္ဂလိကာ မိပ်စိုတ်ခါဂှ်၊ ဗောဓိသတ္တ တၠကြဳဇှ်၊ တိုၚ်ကသပ်ကၠာ မြာသၟိက်ကဵုဒှ်၊ တ္ၚဲဂတဒး နူဂယျးပြဟ်၊ ကဵုဒေံဗြဴကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ဇကုမွဲကၠာ သၟိက်အာတၞဟ်၊ တိုၚ်ကသပ်ဂှ် ပြဟ်ဒဴတိတ်အာ၊ ဇကုမွဲသ္ၚိတ် ဟွံကေတ်ပြဝါ၊ သၠးကဝိုၚ်ဍုၚ် သရုၚ်ကန္တာ၊ တြဴဂၠိၚ်သ္ၚောဲ ကွာ်သဲဒေါဝ်ဝါ၊ ဂမၠိုၚ်ကဵုအဆၚ် လစအၚ်လှာ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် ပေၚ်ဗြော်ရေၚ်ဗ္ဂာ၊ သီုဓကှ်သွာ ဝုန်ခါဗၚ်ဗွဲ၊ ကံက်ကဇုံဝေါတ် ကၟောတ်သောဲသောဲ၊ ကဴကဵုကဴပြး၊ တၞးကဵုတၞးဂၠောဲ၊ သတ်ကဵုသတ်ကောံ ခၟောံညံၚ်ခၟောံဗၠဲ၊ တဝ်ကဵုတဝ်ဖလ ကွကွဒက်ဂြဲ၊ ညာတ်ဋ္ဌာန်ဇမ္ၚောဲ ဗဵုဟွံဖဲကီု၊ လ္ၚဵုလျလျ ဖလဍီုဍီု၊ လ္ၚဵုဗြဗြး ပေါၚ်လးသာ်ဍီု၊ လ္ၚဵုဂှ်ခရံက် ဗ္စံက်ဂၠိုက်တီု၊ လ္ၚဵုခစာန်ဗြံက် ကဝံက်ဂြီုဂြီု၊ ဗဵုဟွံဖဲကီု အကြီုအၚ်လှာ၊ မွဲသာ်ဍောတ်ဇၞော် သတ်လ္တူကျာ၊ လၞေၚ်ပူပံက် ၚေက်ကြေၚ်ဂံက်ဂါ၊ ခဍိအဂၠောန် ကောန်ၜိုပ်ကောန်မာ၊ ကြေဲတေဝ်တောတ်ရ ဗျုဒိုၚ်ဂလာ၊ ဇံၚ်မံၚ်ပရောတ်ၜဳ ၜိၚ်လေဝ်သာဲအာ၊ အကၠဟ်မွဲသာ ဗၠိုပ်အာရေၚ်ၚ်၊ ဒိုၚ်ဗျုဒိုၚ်ဂလာ ယောန်အာလက်ခစေၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကဵုကံ လ္ၚဵုဂှ်ပၠံသၞေၚ်၊ လ္ၚဵုကဵုရဲသာ ဟွံကဵုခြာဝေၚ်၊ လ္ၚဵုဇဵုထုဲထ္ၜန် ညံၚ်ညးစန်ကၠေၚ်၊ ဍေံကဵုဍေံဟေၚ် ညံၚ်သ္ဘၚ်ပေါဲ ၊ ထိုၚ်သာဲအဒါဲ ဂၠာဲဇာပ်ပဝ်ဂၠောဲ၊ အလိုန်ဂြပ်သၞေၚ် အခြၚ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ ဗရုဇၞော်ဍောတ် ထတ်တ်သောဲသောဲ၊ ညံၚ်ရဴစိၚ်ဂြဝ် တိၚ်လဝ်နတဲ၊


မုက်လိက်−၃၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံမိက်အာသ္ၚောဲ ဟွံဖဲသောတ၊ ဆဂှ်ဟွံသေၚ် တၟေၚ်ဝိသေသ၊ သတ်ပ္ဍဲဍာ်ကီု မဂၠိုၚ်အနန္တ၊ ဂၠိုၚ်ထုဲဓရုဲ သီုၚုဲသီုက၊ ကၞုဟ်ကၠဴဂတာံ ဟလီုကျာံရ၊ ဇၞော်ဍောတ်နထ ဂၠိုၚ်နာမကီု၊ ဂမၠိုၚ်တ္ၜန်တ္ၜောဲ ထဝ်ဂၠောဲသီုသီု၊ လ္ၚဵုစောန်ပြံက် လ္ၚဵုမံက်လှီုလှီု၊ လ္ၚဵုသဝ်ဗၠိုက် လ္ၚဵုပိုက်ယဝီု၊ လ္ၚဵုဒံၚ်သၠာ် ညံၚ်ညးဗာ်တ္ၚီု၊ ဍေံကဵုဍေံကီု သီုသီုသာဲသာဲ၊ မာတၚ်္ဂညာတ် သမ္ၚာတ်ပူဆာ၊ ဗှ်ဇကုမွဲ ကြၚ်ထဲဂၠိုက်ဂၠာဲ၊ ဗဵုအာရံၚ်အာ ပါတဟၚ်ဂြာဲ၊ ရံၚ်အာအိုတ်မတ် စိုတ်ဍောတ်ဇၟာပ်ဒၞာဲ၊ ကွာ်အာသာဲသာဲ ပယျာဲကန္တာ၊ ကွာ်အာသောၚ်ၚ် ဗက်ူဓလောၚ်ဝါ၊ တဟၚ်ဒြာဲဇး တၟးညာတ်အာ၊ ဗျဵုဗျဵုဗျောံဗျောံ မၞုံသာ်လွာ၊ ညံၚ်ဒဵုညံၚ်ဆု သာ်ဝွံနာနာ၊ စမဳညာတ်အာ မိပ်စိုတ်ခါဂှ်၊ ဝါဝွံၜိုဟ်သ္တိုတ် မိပ်စိုတ်ပူမှ်၊ ပ္တိတ်ဝဳရိယျ စိတ္တဟွံလၞုဟ်၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ စေတနာပ္ၚုဟ်၊ ဟိုတ်ဝဳရိယ ခဏစိုပ်ပြဟ်၊ ကၞောတ်ဝါဂှ် ဇီုဇြဟ်ဗတဳ၊ ဂြိုပ်ဇီုဂြိုပ်ဗြး ပြးဗြးပေၚ်ဇဳ၊ သိၚ်သိၚ်သာဲရေၚ် ညံၚ်ညးပြေၚ်ဖျဳ၊ သၠုၚ်ၚ်တၞံလျ ကွကွမံၚ်ညိဳ၊ ကဴကဵုကဴဆက် ညံၚ်ညးဒက်ဂွဳ၊ ဂၠိုၚ်လောတ်ကျာသြီ ညံၚ်လွဳမာန်သွဝ်၊ ကွာ်အာဗဵုအာ ရံၚ်အာဗဵုဒ္ၚောဝ်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကၞာၚ်လျ သီုသၠသီုကၟဝ်၊ သၠုၚ်ၚ်သဝ်သဝ် ဗဵုလ္ၚောဝ်ဟွံဖဲ၊ ဗဵုအာရံၚ်အာ ကွာ်အာဇကုမွဲ၊ ညောန်စိုပ်ဒဵုရ သၠုၚ်လျသၠာလကဲ၊ တၞံဗၠိုဟ်မံၚ်ဗျာၚ် ထာၚ်လျမံၚ်ဂၠောဲ၊ ကဴရဴနော်နာ် ဗကေတ်သာ်ဗၠဲ၊ ယဝ်ရဍုဟ်သၟတ် သတ်ဍေံလုပ်ပေါဲ၊ ယဝ်ဍုဟ်ဍေံလကဲ တုပ်နဲသတ်ဗြာတ်၊ လ္ၚဵုဂှ်သၠုၚ်သဓုံ တၞံညံၚ်ပြသာဒ်၊ လဴဂှ်သဝ်လက် ခတောဲဂှ်ကြံၚ်ဃာတ်၊ သတ်ယဝ်ဍုဟ်ဗက် ကရေက်စဍေံဝါတ်၊


မုက်လိက်−၃၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ယဝ်စရံၚ်ကီု သီုကြောံသီုဍာတ်၊ မၞိဟ်ယဲစိုပ်ဝါတ် ကဵုဓါတ်ဒူရေန်၊ လ္ၚဵုတၞံကဓုံ ကောံညံၚ်ညဂြေန်၊ ကဴဍေံဇဝ်ပရဲ လကဲသေန်န်၊ သတ်ကြံၚ်ဗ္စံက် သီုတ္ၚံက်သီုကဝေန်၊ ယဝ်ထ္ၜးသတ်ဍေံ ညံၚ်လှ်ေညံၚ်အေန်၊ စံၚ်လဝ်စိန်န် အမြာဲဂၠိန်ခနေၚ်၊ လ္ၚဵုသၠုၚ်ခဝေါဲ ဇာၚ်ဇောဲမံၚ်ရေၚ်၊ ဟွံမွဲကၞၚ်ကဝ သၠညံၚ်ဗၞုဟ်ဇြၚ်၊ ဗရဲဗုၜတ်သတ်လက်ဂစေၚ်၊ ဍုဟ်စဖျိုတ်လောန် ခ္ဍန်ညံၚ်မဝေၚ်၊ တၞံကဵုတၞံတၟေၚ် သတ်ဟေၚ်ကော်ဍေံ၊ မွဲသာ်တၞံလ္ၚဵု ထာၚ်ကဵုထာၚ်ပြး၊ ကၞာၚ်ဗာၚ်ဟွံမွဲ သတ်လကဲပြး၊ အပ္ဍဲရဴဗြံက် ၜံက်ရံၚ်ဍေံထကး၊ ဍာ်ဍာတ်ဖျုန်ကြောံ ပ္တောံပၠန်ဟွံဒး၊ ကောန်မန်တံကွေံ ကော်ဂးသတ်ဗြဴ၊ လ္ၚဵုဗြးဗြး မွဲလှ်ေဟွံကဴ၊ သတ်တိတ်နူပီု ညံၚ်ဗီုကောန်ရဴ၊ ကြံၚ်ၜိုဟ်ပေက်ရ ဍုန်သွဖက်နှဴ၊ ဍုဟ်စဍာတ်အိုတ် ထၜိုတ်ဆဴဆဴ၊ ယဝ်ညးခုတ်ခဴ တုပ်ညံၚ်ရဴပၞဟ်၊ လ္ၚဵုသဓုံဗျာၚ် သၠကၞာၚ်မဝ်ဂၠဟ်၊ ကဴဇဝ်ပရဲ လကဲလျဟ်၊ ခတောဲၜတ်တ် ဖျိုတ်ဖျးလေဝ်ဒှ်၊ဍုဟ်စဟွံဝါတ် ဍာတ်ဖျးနွံရှ်၊ သတ်ကြုက်ရဒှ် ကော်ဍေံဂှ်ရ၊ လ္ၚဵုမွဲရဲ တၞံသောဲကွကွ၊ အလုံတၞံပၠန် ကေက်လောန်ဇလ၊ ၜှ်တၞးဍေံ ဆုၚ်ဒးပသ၊ ဖျးနူၜတ်ၜတ် ဍုဟ်မတ်ဖလ၊ ပၠာဲထဥုဲထပက် ဗၠးသက်ခၞ၊ ညးကော်တုန်အဴ သတ်ပၞဴရ၊ လ္ၚဵုတၞံဒလ ကၞာၚ်လျဍိုပ်ဍဴ၊ တၞးၜတ်တ် သတ်သီုပ္ကဴ၊ ယတ်ၜှ်ဆုၚ်ရ ပသကတဴ၊ ပါ်ရံၚ်အဒေါဝ် ခၟောဝ်ဖက်နှဴ၊ သတ်ဂှ်သဘဴ ညံၚ်ရဴသတ်ဗဳ၊ သီုသတ်သီုပ္ကဴ ဖက်နှဴညဳညဳ၊ သၟးဟေမဝန် ဂၠိုၚ်လောန်ကျာ်သြဳ၊ ညံၚ်ညးပြေၚ်ဖျဳ တုပ်ဗၞဳသွဝ်၊ ကှ်ေအနာၚ်ပြာန် ပ္ကာန်ဍောၚ်ပ္တိတ်ဇဝ်၊ အနုသ္ဇၚ်ထောဲ ခပေါဲတဝ်သွဝ်၊ အဂၠဴကြက်စၠန် ကဴသန်ကဴထဝ်၊ ပ္ၚာလာံသဴ ညံၚ်ရဴကျိုၚ်ကျဝ်၊


မုက်လိက်−၃၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သီုကဴသီုဇဝ် မြမောဝ်နာနာ၊ ပြာ်ဇုက်အဂၞု သ္ဇုၚ်ဂွုစမ္မာ၊ အံၚ်ရေၚ်သၞေၚ်ဇုက် အသုက်ကဏ္ဏကာ၊ ဓဇေၚ်သရဖဳ ပကဇဳသွာ၊ မၠဵုကဴသတၚ် ဗၚ်ယခ္ဍၚ်ရာ၊ သတ်ကဵုသတ်နှဴ ကဴကဵုကဴခြာ၊ ဇဝ်ကဵုဇဝ်ကၠာ ဂၠိုၚ်ရာစိစောန်၊ ကၞာၚ်ကဵုကၞာၚ်လျ လှကဵုလှညန်၊ ဟွံသိၚ်ဟွံသာဲ ဂၠိုၚ်ဒၞာဲစိစောန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကြပ်ဇြ တုပ်အဇသန်၊ ပ္ဍဲဂြိုပ်ဟေမန် ဂၠိုၚ်လောန်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ မာတၚ်ဂအဵု ကွာ်အာဗဵုအာ၊ သတ်ဂြိုပ်တံပၠန် သ္ၚောဲညန်ဂၠိုၚ်ရာ၊ လ္ၚဵုညံၚ်ကၞုဲဗျ လ္တူဆုမွဲသာ၊ ဍောန်ဝေၚ်ဓရီု သီုကောန်ဗာဏာ၊ သီုကဵုပြဝါ အာကၠုၚ်လဆန်၊ လ္ၚဵုညံၚ်ဂၚ် ဆၚ်အာတန်န်၊ ဆဵုဏှာအာပြဟ် ဂှ်ဂှ်ဟီုဒေါန်၊ လ္ၚဵုဗုၜတ် ညံၚ်ဝုတ်အဵုပၠန်၊ ဗြုတဴဝိုဟ်ဝိုဟ် အိုတ်ကံသောန်န်၊ လ္တူဆုပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ပြဝါ၊ ပ္ဍဲတိဂၠိုၚ်ရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ဂၠော်အာ၊ စိုၚ်ကၠဒြာဲမၚ် ဗလေၚ်မွဲသာ၊ ပှ်ပှ်ေကၠဵုကၠိၚ် ကလိၚ်နာနာ၊ က္ၜိုၚ်သိတ်သီုကောန် ကၠဗြန်ကၠလှာ၊ ဂၠိုၚ်ကဵုရဲသာ အာကၠုၚ်လဆန်၊ ကၟက်ကၟက်ဂၠိုၚ်စွံ ၝောံၝောံသီုကောန်၊ ဗၟက်ကလှ်ေ ဍေံကဵုဍေံပၠန်၊ ဟွံတီသ္ကံရဲ ထပ်ဂၠောဲလီၜန်၊ မဂၠိုၚ်ဇၞော်ဍောတ် သတ်ပ္ဍဲဟေမဝန်၊ မၚ်တၚ်ဂပၠန် ဂၠာဲချပ်စန်စာ၊ ချိုန်လၟုံအဲ ဒဴဝဲသံသာ၊ အဲတိတ်ဋ္ဌာန်ဂြိုပ် ဗ္ဒိုပ်ဟေမာ၊ ပရသိပၠန် ပ္တန်စေတနာ၊ တိုၚ်ကသပ်ကီု ကဵုလီုရဟာ၊ ဟွံကဵုလီုကၠာ စေတနာပ္တိုန်၊ ပ္ဍဲဋ္ဌာန်ဝွံကွေံ ဒးရးပြဲလောန်၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်အာမွဲ သၞဝဲလေဝ်အောန်၊ ဂးဍာ်လေဝ်ၜိုဟ် သာဓါဒိုဟ်ပန်၊ ရိုဟ်ဇုက်ကြုက်ပၞဟ် နွံရှ်စိစောန်၊ ဒးရးပြဲလောန် စိစောန်ဇၟာပ်ဒၞာဲ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ခၞံကောန်တာဲ၊ တိုၚ်ပၟိက်အဵု ဂၠိုၚ်ကဵုပြယာဲ၊ ခၞံဗွဲပရှ် ဋ္ဌာန်ဇြဟ်ဗိုၚ်လာဲ၊ ဇရေၚ်တၞံဇြဲ ဟွံမွြကဵုဗ္ဒာဲ၊ ဂြိုပ်မဂၠိုၚ်စရာဲ ပဗ္ဒာဲပန်၊ ယာတ်မစေါန်ပြံက် ဍာ်လွံက်ဖျောန်၊


မုက်လိက်−၃၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္တူကၞိပ်ကၠာ ကေသာကုတ်ဒန်၊ သ္ပိုၚ်တုဲကၠေဟ် ဒးရးပြဲလောန်၊ လှာဲရုပ်တၟိ ရသိဟေမောန်၊ ဇကုမွဲပၠန် တန်တဴမံၚ်ရ။

ဟွံမွဲလၞုဟ်ကွေံ ဂးမာတၚ်ဂ၊ လဆောဝ်ဂှ်အိုတ် စရိုဟ်ကာယျ၊ သၟိက်ဂွံပ္တိုန်လဝ် ဓဝ်သမထ၊ သတးတိဗက် စက်စေဝ်သၟိက်ပ၊ ထွာဲဟွံသ္ၚောဲ မွဲဟတ်မွဲဍ၊ ပရိကံရ ပထမကၠာ၊ ဒက်ထဝါဲဗိုန် သွိုန်ဘာဝနာ၊ ထ္ၜေက်မၠာ်ကီု ကၠံဝါလ္ၚီဝါ၊ စေဝ်ကသိုဏ်အဵု ဟွံကဵုကၠေံအာ၊ ပ္တိုန်သမာဓိ ဒမၠိဂၠိုၚ်ဝါ၊ ဟွံကဵုယောၚ်မှာ ပ္ဍဲကာလဂှ် ရိုဟ်တ္ၚဲအနဳ လွဳဟွံလၞုဟ်၊ ဟွံကဵုကၠိပၠန် ဟွံကဵုစောန်ထၞဟ်၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်စိ ပဳတိက္တဵုဒှ်၊ ပရိကံလ္လိတ် နိမိတ်စဝ်ပြဟ်၊ သမာဓိဂှ် မက္တဵုဒှ်ရ၊ ကြဴဝွံအနဳ ပ္တိတ်ဝဳရိယျ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်ပၠန် ပန်စှော်နာမ၊ ဗၞတ်မွဲမွဲ ပ္တန်ပ္ဍဲစိတ္တ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်ဂိုတ် ကိုတ်လက်ဟွံက၊ ကဵုပြာကတ်ကၠး တၟးစက္ခ၊ ဂွံနိမိတ်ရ ဥဂ္ဂဟပၠန်၊ နိမိတ်ဗိုန်စိ သမာဓိတုန် ၊ သ္ဍိုက်စိုတ်လွဳ ပဳတိပြာပ်ညန်၊ စွံတဴဂတိ ဟွံကဵုကၠိစောန်၊ လၟိုန်တ္ၚဲဟေၚ် ဟွံကဵုဝေၚ်ခၠန်၊ နဲဂှ်လက်သန် ပၟဝ်ပၠန်ဂတ၊ ဂဇံဟွံချဳ ပတိတ်လွဳရိယ၊ နိမိတ်ဂဵုခၠၚ် ဟွံဒှ်ခၚ်ခ၊ နိမိတ်ဗိုန်စိ ပတိဘာဂ၊ သမာဓိတိုန် နရဴခန္ဓ၊ ပဳတိစပ်ရ လုံကာယျဒွါ၊ ပဳတိမသုန် မၞုံဂုန်ပြဲဖါ၊ သ္ဍိုက်စိုတ်ပ္ဍဲ ဟွံဟဲစိတ္တာ၊ လၟေၚ်ဇျာန်တိုန် မသုန်ပြကာ၊ ပၟဝ်တုန်န် ထပ်ပၠန်မွဲဝါ၊ လၟေၚ်ၚ်ကၠာ ပၟဝ်အာရ၊ ဝိတက်ဇျာန်စိ ပၟဝ်အဒိတ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် စှ်ေတန်စိတ္တ၊ နိမိတ်ဗိုန်ဆိတ် ပ္တိတ်လွဳရိယ၊ ဇျာန်ဝိတက်အဴ ဒှ်တဴကြံကြ၊ ပါဲဝိတက်ဂျ ပၟဝ်ရဝိစာ၊ ပၟဝ်ဂလိုၚ် ဂၠိုၚ်ၚ်ကဵုဝါ၊ စှ်ေစိုတ်ဗိုန်ကြပ် ခပ်ပ္ဍဲစိတ္တာ၊ မဂၠိုၚ်ပဳတိ သမာဓိဂွံမြာ၊ ဝိစာလောန်က္ဍၚ် စၚ်ခြၚ်မနောဒွါ၊ ပါဲကၠေံဝိစာ ပၟဝ်အာပဳတိ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် ပ္တိုန်သမာဓိ၊ ပတိတ်ဝဳရိယ ဟွံလဇညိ၊


မုက်လိက်−၃၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အိုတ်တၟိုဟ်တဴ ပါတ်ဇဴဖိဖိ၊ ဟွံဗၠန်ဒစေၚ် ဟွံဝေၚ်ခြာစိ။ ပါဲဇျာန်ပဳတိ ပၟတ်ညိသုခ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် ပ္တိုန်စိတ္တ၊ တသိုက်စိုတ်တန် ကြပ်ဗန်ကာယ၊ ဝိထဳဗိုန်ဗတ် စိုပ်သၞောတ်ဇျာန၊ ဟွံဗၠန်ဒစေၚ် ဟွံဝေၚ်သက္ခဏ၊ ပါဲကၠေံသုခ ဨကဂ္ဂတာ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်ဆိတ် စိုတ်သိပ်ဂွံမြာ၊ လၟေၚ်ဇျာန်တုန် မသုန်ပြကာ၊ ဍိုက်ပေၚ်ဟွံချဳ လိုန်ဝိထဳကျာ၊ ဂေတ်လန်အာပၠန် တ္တံပန်ကၠုၚ်အာ၊ အိုတ်အလုံပြဲ မွဲစက္ကဝါ၊ ဇျာန်ဍိုက်ပေၚ်ကၠာ ပြာကတ်အဘိညာန်၊ အဘိညာန်အဴ သီုတရဴဋ္ဌာန်၊ သမာပတ်ဒ္စာံ ဒးဂွါမွဲဟာန်၊ တိုၚ်ပၟိက်အဴ အာတဴနဇျာန်၊ ရသိတၠညာန် နဇျာန်ကၠုၚ်အာ၊ ပၠေၚ်ဗဒှ်ရုပ် ပတုပ်နာနာ၊ ညံၚ်ဂိတုတ္ၚဲ ညံၚ်ဗြဴညံၚ်ကျာ၊ ညံၚ်အိန်ဗြီုရောၚ် အယောၚ်အာ၊ ပ္တောံကၠဗြန် ကုမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ပၠေၚ်ဗဒှ်ဏာ နာနာသဗ္ဗ၊ နအဘိညာန် ဇျာန်သမ္မထ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ သွာပ္ဍဲစိတ္တ၊ ရသိပြဲက္ဍၚ် ဂးမာတၚ်ဂ၊ လွဳဗိုန်ဗတ် ထပှ်သတ္တဟ၊ ဍိုက်ပေၚ်တုဲရ သမ္မထဇျာန်၊ မာတၚ်ဂစိ ဣသိတၠညာန်၊ ဂၠာဲချပ်ဗ္စာ ဗှ်အာဍုက်ကွာန်၊ စွံလဝ်ဒေံဗြဴ တဴပ္ဍဲသုသာန်၊ အဲထံက်ပၚ်ညိ အဒိဂလာန်၊ ဒက်ဂြေန်ဝိဥာန် ပၟဝ်ဇျာန်ဂွံမြာ၊ ချိုန်လၟုံအဲ ဒးရးပြဲဖါ၊ တိုၚ်ပၟိက်အဲ ကၠိဂွံလောဲသွာ၊ အဲဒးထံက်ပၚ် မၚ်္ဂလိကာ၊ က္တဵုဗဒှ်ဇျာန် လိုန်သဗါန်ကျာ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ကလာၚ်စဴအာရ၊ ပရဟ်ဇျာန်ပြဲ မွဲသက္ခဏ၊ ခါညန်စိုပ်ကွေံ စှ်ေနူကာသ၊ ဂမြၚ်တံညာတ် သွာတ်ဟဒယ၊ ဂြေပ်ကၠုၚ်လ္ၚောဝ် ဇံသဝ်ထဒၟ၊ မၚ်္ဂလိကာ ညာတ်သ္ပာထ၊ တဲပ္ဍဵုသိသ ပဝတ်လ္ၚောဝ်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်ထဝ်၊ ညာတ်ရသိပၠန် ကသောန်ကသဝ်၊ သောကဍဵုဍိုက် ကလိုက်ကၟဝ်၊ ဂၠိုက်တိုန်ပေၚ်သိုဟ် ဖျုန်ဂြိုဟ်ဇတဝ်၊ ရမတ်ဗြဲကဝ် ဆေဝ်ဒဝ်ဟွံမာန်၊ လီုစတ္တဇ ကာယျဝိညာဏ်၊


မုက်လိက်−၃၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံညာတ်ဒိုဟ်စှ် ဒှ်အာန်တၞာန်၊ ဂၠာဲဗှ်ချပ်ခဝ် ဆေဝ်ဒဝ်ဟွံမာန်၊ ညံၚ်ရဴဥူမတ် ပညောတ်သန္ထာန်၊ တၞံနအာတ်ပါန် ဂၠိုၚ်ဂလာန်ယာံပၠန်၊အဵုကောရသိ ကောမိဓဇန်၊ ထောံလဝ်အဲဗြဴ ညံၚ်ရဴအှော်ဒုန်၊ ဗဗုလဟဵု ဂဵုတုဲပၠိုတ်သုန်၊ ဒးပၠိုတ်ဟုံဇြ ဒှ်စၞဂြုန်၊ အဵုကောတၠဂုန် အဵုကောတၠဂုန် ကဵုလေၚ်သုန်ဟာ၊ အဵုကောသော်က္ဍိုပ် ဋ္ဌာန်ဂြိုပ်ဒဴအာ၊ နူတံတုန်စိ အဒိကိုပ်ကၠာ၊ ကော်နၚ်တုဲသွံ ကၠုၚ်ထောံလသာ၊ ဟွံဗှ်ဂၠိၚ်သ္ၚောဲကဵုအဲပူဆာ၊ အဵုတၠသိက္ခာက္ဍုဟ်အဲဟာကော၊ အဵုတၠပဿတၠအယော၊ ထောံလဝ်အဲမွဲခြာသ္ၚောဲကလော၊ ဟွံမွဲဝံသညးဟွံပဆော၊ ညးဂၠာဲနၚ်ဒုဟ်ညးဍုဟ်ဟီုစော၊ အဵုကောအဵုကောကဵုညးစောပၠန်၊ အဵုမဂၠိုၚ်အယောအဵုကျာ်ဂန်၊ တူတံဝါဒိကြာမိကဵုကောန်၊ အာတ်တုဲဖျာ်နၚ်ကဵုအဲကၠၚ်ကၠောန်၊ ပွတံဂှ်ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ ဒဴထောံအဲပၠန်ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ အဵုတာပဿတၠနုဘဴ၊ ပၠီုကၠေံတုဲကၠာဘာသာအဲဗြဴ၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ရောၚ်သ္ၚိဟွံဂံၚ်စဴ၊ ညာတ်ဗွဝ်ဒုဟ်ဒုဟ်အဲဒြေပ်ဒဴ၊ ကောဟးကောဂၞဴဟွံစဴရဟာ၊ တံဇိုၚ်ရသိဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ တက်သိုဟ်တုန်န်ယာံအာဒေါန်အာ၊ ဇါတ်လီုဂၠိုၚ်စွံဒးထောံဘာသာ၊ ဂကူလီုရလောကပြိုက်ဖါ၊ ဒဴထောံအဲကၠာဒးရးရဟာ၊ မာတၚ်္ဂစိရသိကြက်လှဴ၊ သီုမေတ္တာကီုသၟိက်ဟီုဖ္ဘောဝ်လဴ၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာကညာဒေံဗြဴ၊ ၜိုန်ဒးသာဲခြာမူဒၞာဲစိုတ်ကတဴ၊ ထံက်ပၚ်ဒေံဗြဴအဲဒးဒဴအာ၊ ဂလာန်ဂှ်ရောၚ်ထံၚ်လဝ်သောတ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ်ဂကူယုတ်မာ၊ အောန်ရကဵုပိုန်ဟိုတ်နူဒိုက်သာ၊ ဟွံမွဲလးလးဥုပ်ဂၠးကြိယျာ၊ ဂွံထံက်ပၚ်ကၠာခါဂှ်ဝါတ်လောန်၊ နမေတ္တာဇဴဒဴတိတ်ဟေမောန်၊ က္တဵုဗဒှ်ဇျာန်အဘိညာဏ်ပၠန်၊


မုက်လိက်−၄၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဍိုက်ပေၚ်တုဲလ္အိတ်စိုပ်သိတ်ဗိုန်တ္ညန်၊ တိုၚ်ပၟိက်ဟေၚ်ဟွံဂွံဝေၚ်ခၠန်၊ ဍိုက်ပေၚ်စိစောန်ဂွံပၠန်ဒေံဗြဴ၊ မၚ်္ဂလိကာခါဂှ်ပါန်တဴ၊ ယွံတာပဿတၠနုဘဴ၊ ထဝ်သန်ဗိုန်မြဇိုန်ကဵုညိအဴ၊ ဇိုန်ကဵုပိုန်ဘိုက်တသိုက်ဗွဲကြဴ၊ ဆာန်ဍူညိအဴကြဴဂွံသိုက်တန်၊ မာတၚ်ဂကီုသၟိက်ဟီုဗ္တောန်၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာလောဲသွာထဝ်သန်၊ ဗတ်ဂွံဒြပ်ဂၠိုၚ်ညးထိုၚ်သးအောန်၊ ဟိုတ်ဒှ်ခါဲဒုတ်ယုတ်ညးဂးပၠန်၊ ဗတ်သိုက်ညးၜေဟ်ဟီုဂးဒက်ဒေါန်၊ ကြဴဒေံဂွံပၠန်ထဝ်သန်ဗၠဲဒွါ၊ လုပ်အာဍုၚ်ဇၞော်ကွာ်အာကော်အာ၊ ပသာ်ဂလာန်ကီုသၟိက်ဟီုကဵုကၠာ၊ ယွံတၠတံလ္ပသာသ္ပံ၊ လ္တူအဲဂှ်ပဒှ်သၚ်ကာ၊ သမ္ဘာအဲကၠာမှာဗြီုတေံရ၊ ပလွေဟ်ကၠာရုပ်မှာတၚ်ဂ၊ ယဝ်ဟွံပ္တေဟ်အဲထပှ်တ္ၚဲဂတ၊ ဗပေၚ်သဝ်ပၠန်သၟိၚ်တ္ၚဲပၠိုတ်ဇြ၊ မှာဗြီုစှ်ေကၠုၚ်ဍုၚ်ဝွံမူလ၊ ဗဵုအိုတ်ညိရယွံတၠအဲ၊ တိုၚ်ဗကန်စိဟီုညိကဵုတ္ၚအ်၊ ထပှ်တ္ၚဲရဂတဟွံလံ၊ ညးညာတ်ညးဆဵုညးဒးကဵုကံ၊ ညးဒးရှ်ေသှ်ေဖျေံက္ဍိုပ်မုဂြံ၊ ခိုဟ်စလၟုဟ်ဏံဟွံလံဂတ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ ဂွံမိၚ်တုဲအဵုယဵုတဲဓယျ၊ မိပ်စိုတ်အသဝ်လ္ၚောဝ်ထဒၟ၊ တိုၚ်ဗကန်ကၠာညးတာပဿ၊ ယဵုဒုတ်လဝ်ရပ္ဍဲကာလဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိရသိဒယှ် ဗကန်တုဲကၠာတၞံနအာပြဟ်၊ ဂလာန်သ္အာၚ်ကီုဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပ္ၚုဟ်အဘိညာဏ်နဇျာန်က္တဵုဗဒှ်၊ ဋ္ဌာန်ဟေမဂှ်ပြဟ်ကလာၚ်အာ၊ အဏံတုန်ကွေံဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ တိုၚ်ဗကန်စိရသိပြဲဖါ၊ သၟိက်လလောၚ်ပ္ညုၚ်ဋ္ဌာန်ဍုၚ်လုပ်အာ၊ ဆဵုမၞိဟ်ထပ်ဂၠောဲကွာ်ထဲရေၚ်ဗ္ဂါ၊ မၚ်္ဂလိကာခါဂှ်ကော်ဟီု၊ ယွံမိယွံမဗဴလအိုဿီု၊ ကလၚ်လဝ်ကွေံဒးဟွံဒးကီု၊ သမ္ဘာအဲကၠာညးဂှ်မှာဗြီု၊ ပလွေဟ်ပုတ်ခါဲဒုတ်သမၠီု၊ ထပှ်တ္ၚဲကီုဗဵုစံဂတ၊ ဗပေၚ်သဝ်ပြဲတ္ၚဲပၠိုတ်ဟောံဇြ၊


မုက်လိက်−၄၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညံၚ်ဂိတုၜါတုပ်မၟာဏ၊ သၟိၚ်ဗြီုစှ်ေရမူလဒၟံၚ်၊ ရံၚ်ဗဵုရံၚ်အာလ္တူကာသ၊ စိုတ်ပခၚ်ခတ္ညဗဵုညိအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာသိုက္ခမာဗြဴ၊ လၟိုန်တ္ၚဲကီုကော်ဟီုကမြဴ၊ နူယးဒဵုသဝ်ကော်ဖ္အောဝ်လလဴ၊ ကဵုညးမိၚ်အိုတ်တ္ၚဲပၠိုတ်တုဲစဴ၊ လၟိုန်တ္ၚဲအဴကော်တဴတမ္ညဝ်၊ အိုတ်ဂကူဗၞးမိၚ်ဒးချပ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာဟုံမှာလၚ်ဇွောဝ်၊ ယုတ်မာကာဲကဝ်၊ သမ္ဘာဍေံဗြီုကၠုၚ်ဟီုပ္ဍဲကတောဝ်၊ ခါဲဒုတ်ဇိုၚ်ကဝ်ဆဵုလဝ်ဍာံဍာံ၊ ညးလ္ၚဵုကီုဟီုတိုန်ဆာံဆာံ၊ ဗြဴဒှ်သာ်ဏံကြံရုပ်ကြံနာံ၊ ဟွံဒှ်ဟီုအဵုဟွံဆဵုဂၠာဲဂၠာံ၊ ခါဲဒုတ်ညာတ်ကၠးဗြီုညးအာဟီု၊ ပိုဲဆဵုဍာံဍာံဍေံပဂၠာံကြာန်၊ ညးလ္ၚဵုကီုသၟိက်ဟီုကယျာန်၊ ယွံလေဝ်မၞးတံသာ်ဏံဂလာန်၊ အတိက်တေံဟေၚ်ပရေၚ်မဒါန်၊ ဍာံဟွံဍာံဟာဗ္စာနညာဏ်၊ ဗြီုပၠေၚ်ရုပ်မာန် တီညာဏ်ဗြီုဟာ၊ လ္ၚဵုမွဲရဲတက်တဲဂြိုၚ်အာ၊ ဍေံဂၠာဲဟီုက္ၜေဟ်ပတေဟ်ညိဇွာ၊ ဗြီုပ္တောံခါဲဒုတ်ဂလာန်ယုတ်မာ၊ ဟွံမွဲမွဲလှ်ေဍေံပကၠုၚ်ကျာ၊ ဍေံဂွံဂၠိုၚ်အာဍေံကျာစရောၚ်၊ အလုံဍုၚ်ထဥရုရုသံၚ်သံၚ်၊ လ္ၚဵုပ္တေဟ်ကီုဟီုတဗြံၚ်ၚ်၊ လ္ၚဵုဟွံပ္တေဟ်ဂၠာဲဟီုဂးကၠံၚ်၊ ကောလာဟာလတော်ဆသ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ ရုရုသံၚ်ၚ်ကၠံၚ်ညံၚ်ကဵုပေါဲ၊ ညးလ္ၚဵုကွေံဗၞးသ္ကံရဲ၊ ချပ်ရေၚ်သ္ကံကွေံညးညးအဲအဲ၊ ကောန်ဝုတ်ကညာအာတ်ဏာလောဲလောဲ၊ သဘဴမၞိဟ်သွံဂွံပၠန်ဟွံမွဲ၊ ဂုန်ဒှ်ဗြီုအဵုဟွံဂံၚ်ကဵုဘဲ၊ ဂွံဏာလောဲလောဲဗြီုအဲဂးရ၊ ညးလ္ၚဵုဂှ်စိုတ်ဒှ်ခၚ်ခ၊ မၚ်္ဂလိကာဗၞတ်ဗြဴဟာယ၊ ရုပ်သာ်ဂေါဝ်လောန်ညံၚ်ကောန်ဒေဝ၊ ပိုန်ဒြပ်ဍေံပၠန်ဟွံတီနန္တ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ကီုလဟီုစောဒက၊ ဗြီုတိုန်ဒှ်ရအဲခယျရံၚ်၊ ညးလ္ၚဵုပ္တေဟ်ဟွံဟီုဂးဍောၚ်၊ ခၞံကၞာပ္ကဴတြုံဗြဴသံၚ်ဗြံၚ်၊ တဵုဗြာတ်တဵုက္ၜဴသတ်နှဴၜတ်ကြံၚ်၊ ညးညးအဲအဲညံၚ်ပေါဲဟောကၠံၚ်၊

မုက်လိက်−၄၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အိုတ်ဗၞးတံရောၚ်ကၠောန်မံၚ်ဟောဂြာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံကီုဗြီုပပြာထာ၊ ရှ်ေသှ်ေဗြီုဂှ်ဒှ်မွဲဘာသာ၊ ဗၞးဂကူဗြီုလဟီုဝေါဟာ၊ လညာတ်ကျေဝ်ဂေါဝ်အသဝ်ဂန္ဓာ၊ မ္ၚဵုရသေၚ်ဟာပပြာကတ်ပၠန်၊ ညးလ္ၚဵုရခၚ်ခစိုတ်က္ဍန်၊ အတိက်မိမဗဴလသ္ၚောဲလောန်၊ ဂလာန်တြေံကီုညးဟီုဗကန်၊ ဗြီုစှ်ေလိုက်ကွေံစှ်ေဝေတ်ဗ္တောန်၊ လေဝ်ပိုဲမိၚ်ပၠန်လံလောန်ကာလ၊ လၟုဟ်ဗြီုစှ်ေဟီုဂးခယျ၊ ယဝ်စှ်ေပြဲလောန်ဂုဏအနန္တ၊ မိပ်စိုတ်သၠောၚ်ဟွံဍောၚ်ကာယျ၊ သိုက်ကၞာမ္ၚဵုတဵုပ္ကဴသၠ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိရဆဂကူဗၞး၊ ကွာၚ်ၜဲယိုဟ်ၜန်ဂၠာဲကၠောန်ဒးရး၊ သ္ဂောံပူဇဴဗြီုအိုဿီုအဲညး၊ တိညံၚ်ကဵုဍန်ဖန်ဖက်ၜံက်ဂွး၊ ဇၞောဝ်အလာံကီုဍာ်ထီုမောဝ်ဖ္ဍး၊ အိုတ်ဂကူဗၞးဒးရးကျိုၚ်ကျဝ်၊ မွဲသာ်ပၠန်ရဒးပအံသဝ်၊ ဒါန်ကညဗြဴဂွံပူဇဴလဝ်၊ ဒါန်ဂှ်ဒါန်ပြဲဒါန်ဗ္စဲကဝ်၊ ဇာတ်ဗၞးရဍေံပဇၞော်မောဝ်၊ ဍေံကဵုကျိုၚ်ကျဝ်အသဝ်ကောန်ဗြဴ၊ ဗၞဝုတ်တ်ကရှ်စုတ်ပ္ကဴ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော်ပေၚ်ဗြော်ဖက်နှဴ၊ ယဝ်ဗြီုစှ်ေကၠုၚ်ဝေၚ်ဒုၚ်ပူဇဴ၊ ဗၞးဗၠာဲဗၠာဲဗြဴကၟာ်လထဴ၊ စၟဳရံၚ်အဴလ္တူအကာသ၊ ပေၚ်ထပှ်တ္ၚဲ တ္ၚဲသဝ်ပၠိုတ်ဇြ၊ ဂိတုစက်သန်ယုဂ္ဂန်သၠးရ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ဂးတာပဿ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ်နဇျာန်ကြံကြ၊ ဗဒှ်ရုပ်ဗြီု မသ္တီုတေဇ၊ အရံၚ်ဗိုတ်မြ အဇဂိတုကီု၊ ညံၚ်ဂိတုၜါတုပ်ပၟာဗီု၊ ဂဵုတဴတၟးလစးက္ဍီုက္ဍီု၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ ညာတ်ကျာ်သြီလီု၊ ဒံၚ်သၠာ်ယူ ဗဵုဒ္ၚောဝ်သီုသီု၊ ယဵုတဲဂြီုဂြီု ဗြီုတန်ဒှ်ဟာ၊ လ္ၚဵုဍေံဟီုဂိတုသီုၜါ၊ ညောန်စိုပ်ဓဝ်ဝ်သဝ်စှ်ေသာသာ၊ ဂေတ်မံၚ်တူကျာညာတ်အာညံၚ်ဗြီု၊ ဗၞးထပ်ဂၠောဲယဵုတဲဂြီုဂြီု၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော်ပေၚ်ဗြော်ကဍၚ်ဍီု၊


မုက်လိက်−၄၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကလံရဴဂဴပူဇဴကောဟီု၊ ကောလာဟာလ ကော်အာသီုသီု၊ တန္ဒနာကီုအိုဿီုညးအဲ၊ ဟွံတီဍောတ်ဇၞော် ပေၚ်ဗြော်ယဵုတဲ၊ ဂဇံရဴဂဴဂတဴဂၠိုၚ်နဲ၊ ဟွံတီလထဴလဗြဴမွဲရဲ၊ ဟွံတီဝုတ်ဗၠာဲဗြဴကၟာဲထပ်ဂၠောဲ၊ တိညံၚ်ရဴပြဵုလ္ၚောဝ်အဲပရဲ၊ မာတၚ်ဂပြဲဂေတ်ထဲလ္တူဍုၚ်၊ ပၠဇကုကဵုကဵုညးဝေၚ်ဒုၚ်၊ ညာတ်ဂွံဗဵုဒ္ၚောဝ်ဟွံသဝ်ဟွံသၠုၚ်၊ ပၠတဴစရာဲသီုပါဲသီုပုၚ်၊ ဗၞးတံဇံသဝ်လ္ၚောဝ်တၠုၚ်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဝေၚ်ဒုၚ်လ္ၚောဝ်၊ ဗကဗြာတ်က္ၜဴယဵုပူဇဴလဝ်၊ ဗ္ဂဵုပၞာၚ်သ္ဍဴပ္ကဴမြမောဝ်၊ ပုၚ်ကွာၚ်စၞကဵုသၠကဵုခဝ်၊ မဂၠိုၚ်သတ်ပ္ကဴပူဇဴဇံသဝ်၊ ဗၞးတံလ္ၚောဝ်ဇံသဝ်ရဴဂဴ၊ မွဲသာ်ဂှ်ကၠာဒါန်ကညာဗြဴ၊ ဗၞးဗြဴဝုတ်ကရှ်စုတ်ပ္ကဴ၊ ဟွံတီသၠုၚ်သဝ်ကျိုၚ်ကျဝ်ဖက်နှဴ၊ ပဝတ်ဇံသဝ်လ္ၚောဝ်ပူဇဴ၊ ဒါန်ကညာဗြဴပူဇဴသကာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံတၟံဘာသာ၊ ဍုၚ်ညံၚ်ထကးလုံရးခန်လွာ၊ လ္ၚောဝ်ဝေၚ်ဒုၚ် ဒြေပ်ကၠုၚ်ဒြေပ်အာ၊ ဟွံဂွံဒိုအ်စံ ဗ္တံသ္ဂာ၊ ဟောဟောဂြာဂြာကၠုၚ်အာလီၜန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမောန်၊ ဂေဝ်သွဝ်အာလတူကျာဂေၚ်လန်၊ ဂၚေၚ်အာဒးရးမ္ၚးဍုၚ်ကွာန်၊ ဒေသသုသာန်မွဲဟာန်စိတ္တ၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဒေပ်ကၠုၚ်ထဒၟ၊ ဟွံတီဍောတ်ဇၞော် ဗော်မိဂၠးမ၊ ထုဲဓရုဲကောံ လ္ၚဵုဒေါံဂြ၊ တိတ်ဟွံမာန်ရဒေသတြၚ်ဍုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်လိုန်လဝ်တဲကဝ်ပါဲပုၚ်၊ လ္ၚဵုထိမြိတိသဝ်တိသၠုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်တံၚ်ဂြဲတဲဒၞာဒုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်လောတ်စှ်ေညးလိုန်ဒးဗုၚ်၊ ၜေတ်တြၚ်ဍုၚ်အာကၠုၚ်ဟွံမာန်၊ လ္ၚဵုဆဗၠးတိတ်ကိတ်ၚေက်ဂစာန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ဂၠိက်လာဲဇော်ဇာဲဇိုၚ်ညန်၊ လောတ်ဒးကြေဟ်ဝါန်ၜေတ်တြၚ်ဟွံမာန် ဂစာန်ဟောဒြာ၊


မုက်လိက်−၄၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္ၚဵုဂှ်မၞုံဓတ်ၜေတ်စတ်တိတ်အာ၊ ပ္ၚောံသုသုာန်ဋ္ဌာဂှ်ဒြေပ်အာ၊ ဂွံညာတ်ရုပ်ရောၚ်အယောၚ်အလာ၊ လ္ၚောဝ်ရဴဂဴပူဇဴသကာ၊ ကောံမံၚ်ဟောဒြာပ္ဍဲကာလဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိရသိဒယှ်၊ ပ္ဍဲမၚ်္ဂလိကာမေတ္တာစောန်တၞံ၊ သၟိက်ဂွံထံက်လဝ်အသဝ်ဂွံဒှ်၊ ကဵုရှ်ေသှ်ေကီုဗၞးသီုဒိုဟ်စှ်၊ အဒိဋ္ဌာရခၞဗွဲပရဟ်၊ ပ္ဍဲကာလဂှ်ဗဒှ်ဓဝ်ဟိရိ၊ မၚ်္ဂလိကာပ္တိုန်သမာဓိ၊ မာတၚ်ဂတၠရသိ၊ နလ္ပုဟ်တဲအဵုဍဵုပၞေဟ်စိ၊ ဂဗ္ဘပြဲလောန်ကဵုတန်ဂဝ်ဂၞဴ၊ ခါဂှ်ရသိအဒိဋ္ဌာန်ပၠန်၊ တုဲရသိကီုသၟိက်ဟီုဗ္ကန်၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာကၠၚ်ကၠာဗိုန်တ္ညန်၊ ချိုန်လၟုံရဂဗ္ဘဒးတန်၊ သၟတ်တြုံဗြဴကြဴကလိဂွံကောန်၊ လ္တူညးပၠန်ဂၠိုၚ်လောန်ကျာ်သြဳ၊ ဒးရှ်ေသှ်ေကီုညးဒးဖုံပၠဳ၊ အလုံဍုၚ်ရညးဒးပလွဳ၊ အိုတ်ဂကူဗၞးညးဒးပြေၚ်ဖျဳ၊ ဂွံစသိုၚ်အဵုဒဵုခန္ဓဏှဳ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳဒးလွဳဒေံဗြဴ၊ ခါရသိပၠန်ဗ္ကန်တုဲသၟိက်စဴ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ်သီုဇျာန်ဖက်နှဴ၊ သီုအရဴၚ်အဵုဂဵုမံၚ်ဖျဴဖျဴ၊ အဇဗြီုကွေံညာတ်ဒးပူဇဴ၊ ရသိဓယှ်အဴကလာၚ်စဴအာ၊ မၚ်္ဂလိကာတန္ဒနာသ္ပ၊ ဗၞးတံညာတ်သမ္ၚာတ်ဟဒယ၊ သီုသ္ကံရဲယဵုတဲထ္ၜ၊ စမဳရံၚ်အာလ္တူကာသ၊ ကၠေံဗ္ဒန်အာရပ္ဍဲဂတမတ်၊ ဗၞးအလုံဍုၚ်ဒြေပ်ကၠုၚ်ဖ္ဘောတ်၊ ဗၞးဂၠိုၚ်ဗော်ဟွံတီဇၞော်ဍောတ်၊ ကြိက်ကြက်လၞၚ် တိတ်တြၚ်ဟွံလတ်၊ ဟွံဂတာပ်ကို ဒြေပ်သီုဇြဟတ်၊ ဟီုဒေါန်ၜုတ်ၜုတ် မၞိဟ်ယုတ်အဲရ၊ ညးဒြေပ်ညးဆဵု ညးဗဵုဖဲဖဲ၊ ပိုဲဒြေပ်ညံၚ်ချိုတ် ဒြေပ်အိုတ်သ္ကန်ဒဲ၊ ဒြေပ်ဂၠိုၚ်ဗုၚ်ဂိဂုန်ညိရောမွဲ၊ ဟီုဒေါန်ဗြိုဟ်ဟ်တက်သိုဟ်နတဲ၊ ဍောၚ်မံၚ်ဟွံဟဲထောံဇိုၚ်တဲၚုၚ်၊ ပေၚ်သုသာန်ကွေံ ဗၞးအလုံဍုၚ်၊ မိပ်စိုတ်ဟောဒြာကောံအာကောံကၠုၚ်၊ ကဵုမၚ်္ဂလိကာ လုပ်အာဝေၚ်ဒုၚ်၊ ဍေံပယွံသွံစွံဋ္ဌာန်သၠုၚ်၊


မုက်လိက်−၄၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗၞးအလုံဍုၚ်သၟိက်ဒုၚ်ဖျဴဏာ၊ မိဗြီုမိဗြီု ဟီုမံၚ်ဟောဒြာ၊ ဇာတ်ဗၞးဂှ်ဒှ်မွဲဘာသာ၊ ခၞံဝဝ်ထဝ်အသဝ်သာ်လွာ၊ အလာံဖက်နှဴပ္ကဴနာနာ၊ သၠဖ္ဍာန်ရတ်ရေၚ်မတ်နဳလာ၊ မြမောဝ်နာနာပၟာလွဳမာန်၊ ဗၞးသ္ကံရဲကျိုၚ်ထဲပေၚ်ဍာန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ကောံကၠုၚ်မွဲဟာန်၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် လ္ၚဵုဍိုက်ယာန်၊ ဇက်ပ္ၚောံအာဋ္ဌာဏသုသာန်၊ ကောံမွဲဟာန်ယိုက်ဏာယာန်ထဝ်၊ လ္ၚဵုမွဲသာတိၚ်အာစံၚ်ဂြဝ်၊ လ္ၚဵုသေဲကျာံဗာတ်သၞာံအဟဝ်၊ ဗရုကြဵုဆက် တိၚ်ဇက်တမ္ညဝ်၊ ဗၞးဝုတ်ဗၠာဲလှ်ေကွာ်အာဗဝ်၊ ဝေၚ်ဒုၚ်မိဗြီုတုပ်ဗီုဍုၚ်သွဝ်၊ ယိုက်ဏာယာန်ထဝ် မိပ်တဴအဝ်ဇာ၊ အာစိုပ်သုသာန်ဋ္ဌာန်မၚ်္ဂလိကာ၊ စိုပ်တုဲဝန်စဝ်ဇံသဝ်အောပ်မာ၊ ယွံလေဝ်မိဗြီုမသ္တီုအဒ္ညာ၊ ဒၟံၚ်ပ္ဍဲသုသာန်ဒှ်ဋ္ဌာန်ယုတ်မာ၊ အပ္ဍဲအဍုၚ်ရဂပ်ဝ်ကျအာ၊ စွံစိုတ်မေတ္တာတ္ညအာညိအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာမိကညာဗြဴ၊ ဂွံတီကေတ်ပၠန်ဟိုတ်တန်ဂဝ်ဂၞဴ၊ ဒုၚ်ပါၚ်ကဵုကံဟွံပၠံကမြဴ၊ ဟွံတီဝုတ်ဗၠာဲဗြဴကၟာဲလထဴ၊ ဍေံဗၠိုပ်ဖုံပၠန်စၠန်အဂၠဴ၊ ယာတ်သုတ်ယာတ်ပ္ကဴကဵုကျိုၚ်စဴပၠန်၊ လ္တူဝဝ်ထဝ်အသဝ်ပြဲလောန်၊ မၚ်္ဂလိကာဍိုက်အာသိပ်တန်၊ ဗၞးတံဂမၠိုၚ်ဝေၚ်ဂြိုၚ်လုလန်၊ ဝုတ်တ်ဗၠာဲဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလီၜန်၊ တိၚ်တိုက်တုဲလှ်ေဓယှ်ေသောန်န်၊ ဒုၚ်မိဗြီုပၠန်မိပ်လောန်ဟောဒြာ၊ အိုတ်ဗၞးကၠာဝေါဟာဂလာ၊ အာတဴသိုက်က်အခိုက်နာနာ၊ ယိုက်ဏာယာန်ထဝ်မိပ်လောန်မှောဝ်ဇာ၊ အဝဲအလာံမန်ဂြာံဂြာတ်ဏာ၊ ဗ္ဂိုဟ်ခပဵုသီုကဵုခရာ၊ ဝေၚ်အာဂြိုၚ်အာစိုပ်ဍုၚ်ခါဂှ်၊ အိုတ်ဗနးကၠာစိုတ်ညဳသာသၟဟ်၊ အဒေါဝ်ဍုၚ်ပၠန်ကၞကၠောန်ဗဒှ်၊ ခၞံဇံၚ်ရတ် ကြကောတ်ဍာ်စှ်၊ ညံၚ်ဇံၚ်ဒေဝဟွံခြာတၞဟ်၊ ဂၠာဲကၠောန်ဗဒှ်ဆဂှ်ရောသေၚ်၊


မုက်လိက်−၄၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ပ္ကဴလဳဆက်ကွက်စုတ်သၠကြေၚ်၊ သၠကဵုသၠဗျာၚ် ကၞာၚ်ကဵုကၞာၚ်ဗၠေၚ်၊ တၞံသတ်ဗြဴက္ၜဴကဵုတဵုရေၚ်ဏာ၊ အလာံနာနာဟွံခြာဟွံဝေၚ်၊ အိုတ်ဗၞးဟေၚ်ပြုပြေၚ်သ္အဳဗ္ဂါ၊ ကၞာရတ်ပၠန်ကၠောန်လဝ်တုဲကၠာ၊ စွံပ္တိုန်စိမၚ်္ဂလိကာ၊ ညးညးအဲအဲမၚ်မွဲဟောဒြာ၊ ဖါပ်ဗ္စရစၞဟောဒြာ၊ ဗိုၚ်ပူဇဴပၠန်ထတ်သန်ဗၠဲဒွါ၊ ယာတ်ဗြေဝ်ယာတ်သုတ် မြခုတ်သရာ၊ ဗ္ဂဵုပၞာၚ်သ္ဍဴပူဇဴသကာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံတၟံဝေါဟာ၊ လၟိုန်တ္ၚဲကၠာသာဓာလီၜန်၊ ဗၞးအလုံဍုၚ်ပြာပ်ကၠုၚ်စိုပ်ညန်၊ ညံၚ်ဆဵုဒးကျာ်သာ်ဂှ်စိုတ်တန်၊ ဇံသဝ်ရဴဂဴပူဇဴထဝ်သန်၊ မၚ်္ဂလိကာဗြဴဂွံစဴသိုက်တုန်၊ မၚ်္ဂလိကာပၠန်သိုက်တုန်ကာယျ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ သ္ဇိုၚ်ဂဝ်ဂၞဴမဒှ်သဘာဝ၊ ကြံၚ်ဍုဟ်အာညိညိဂတ၊ ဗၞးဗြဴဟေၚ်မၚ်မွဲထဒၟ၊ ဝတ်ဗြဴတံရဆောံမထံက်ပၚ်၊ စသုၚ်တိက်မံၚ်သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဇၟာပ်တၚ်၊ ဍာတ်ကြောံဂၠိုၚ်နဲဂၠာဲပြာပ်နၚ်၊ ကဵုဝေၚ်ပါဲရစၞရိၚ်ကတၚ်၊ အိုတ်ဇၟာပ်ဒၞာဲ ဂၠာဲသ္ၚေဝ်စၚ်ခြၚ်၊ ပြုပြေၚ်ဇၟာပ်တၚ်မၚ်မွဲသ္အဳဗဂါ၊ ရုပ္ပဒးရး ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကြံၚ်အာိညညိသန္ဓိဂဗ္ဘ၊ ဒစိတ်ဂိတုပြဲဗွဲဓမ္မတာ၊ ဒးအခိၚ်သၟတ်နက်သတာရာ၊ သၟိက်သၠးကၠာကာလဂှ်ရ၊ ဗၞးဗြဴတံတၟံဋ္ဌဏ၊ ကၠုၚ်မၚ်မွဲကောံဗိုၚ်ရောံဆောံမ၊ တုပ်အဇကောန် ပူဗန်ခယျ၊ ဟောဟောဒြာဒြာလာံသာထဲဒၟ၊ သန္ဓိဇလဂဗ္ဘယာယဳ၊ ဥဒ္ဓံဂါထာ ကျာဂဝ်ဂှ်ချဳ၊ ဓမ္မမပြဲသတ်ပ္ဍဲလောကဳ၊ ဝတ်ဗြဴတံရတုဲသ္ပလွဳ၊ ကောန်တြုံအသဝ်တုပ်နဲထဝ်ဂွဳ၊ သီုရုပ်ကျာ်သြဳဒ္ၚဳဂွံသၠးရ၊ သၠးတုဲဗိုန်ချိုန်သက္ခဏ၊ နဍာ်မြမောဝ် စဝ်ဗၠိုပ်ဂတ၊ တုဲလာၚ်ဇအးဍာ်ပၠးရ၊ ဟိုတ်ကောန်ဗြီုပၠန် ဍေံရောံဒည၊ ဗၞးဗြဴတံရဍေံပရေက်သာ၊ ယာတ်ဗြေဝ်ယာတ်ပါန် ဖက်ခါန်သာခါ၊


မုက်လိက်−၄၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္တူထးထဝ်ကဵုလးလဝ်ကၠာ၊ သုတ်ညံၚ်ရဴသော်သောတ် ဂွဳကဵုသာသာ၊ တၟံညးအဲဆက်တဲဒုၚ်အာ၊ လ္တူထးကၠာသာသာစွံပတုန်၊ ဗြဴတၠတှ် ခါဂှ်ရုဲပၠန်၊ ဗြဴဗကေတ်သ္အးတှ်ဖျးတှ်အောန်၊ ဗြဴဗ္စံက်ကြၚ် တှ်ဖျိုတ်က္ဍၚ်သန်၊ ဗြဴဗ္တာၚ်ကြဳ တှ်ကေဝ်ဍာတ်လောန်၊ ဗြဴသရဳဂှ် တှ်ေကြောံဍာတ်ခန်၊ တီတုဲလက်သန် ကောန်ပၠန်ဗြဴမွဲ၊ ဗြဴသရဳသ္အး ကဵုဗၟဴရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ဗၞးဗြဴတံသီုသ္ကံရဲ၊ လွဳဖျီုဖအံ ဆံလံတက်တဲ၊ ကြဳဇှ်ကုသဵုဟွံက္တဵုဒှ်ယဲ၊ ဇၞော်တိုန်ရိုဟ်တ္ၚဲဗွဲဓမ္မတာ၊ ဗၞးဍောတ်ဇၞော်ဂၠိုၚ်ဗော်အ္စာ၊ အ္စာဗိန္ဒော အ္စာဟောရာ၊ ဗိုတ်ပိဗေဒၚ် မက္ဍၚ်အဒ္ညာ၊ အိုတ်မွဲကရောံ ဂကောံပြဝါ၊ ရံၚ်စဝွံတာကာလဂှ်ရ၊ တီအိုတ်ညာတ်ကၠး တၟးစိတ္တ၊ အ္စာဂမၠိုၚ်ကွေံ ဟွံဒးခၚ်ခ၊ ဒဒှ်တြုံမွဲ ပ္ဍဲကဵုလောက၊ ဂွံဒုၚ်ဒယှ်သၟဟ်ဗြီုတံရ၊ မိပ်စိုတ်ခယျကာလဂှ်ပၠန်၊ ပ္ဍဲကၞာအဴ ရတ်ပ္ကဴဇၟန်၊ ဟိုတ်ဒှ်မၠိဟ်အဵု မ္ၚဵုရောၚ်ဂးပၠန်၊ နကွတ်ဂၠိုၚ်ဒၞာဲ ဂၠာဲဟီုတော်ဂၞန်၊ ဗိုတ်ပိလေဝ်ကီု သီုဗေဒၚ်ပန်၊ တုဲသၟိက်ခုတ်နာမပြဲလောန်၊ မာန်ဏာပ္ပပၠန်ခုတ်ပ္တိုန်လဝ်ရ၊ အ္စာဗၞးကီု ဟီုတိုတ်ခယျ၊ လၟုံပိုဲအဴတဴပ္ဍဲလောက၊ ပြဲနူညးကွေံ ဍုၚ်ရးလောက၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ ဗ္စာတော်ဆ၊ ဗြီုဒှ်သၟိၚ်မ ဆဵုရသေၚ်ဟာ၊ ပ္ဍဲဍုၚ်ဝွံဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဒှ်မဗြီုရဂွံပရေက်သာ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပြဲ ကောန်တြုံမွဲမြာ၊ ဂွံရှ်ေသှ်ေရဂတဆက်အာ၊ နူညးသ္အာၚ်ကၠာ ဘာသာပိုဲပြဲ၊ အ္စာဗၞးကီုဟီုတိုန်သဲသဲ၊ မိၚ်အ္စာဟီု သီုသ္ကံရဲ၊ မိပ်စိုတ်ခံမံ ကဵုကံတက်တဲ၊ ဗဂိုဟ်ကၞုသၚ် အခြၚ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ လ္ၚဵုဒံၚ်သၠာ် ယူယာ်ညးအဲ၊ ဗၞးသကံရဲအိုတ်မွဲဘာသာ၊ ဗၞးသ္အာၚ်ကီု သီုကဵုအ္စာ၊ သိုၚ်ဗဒှ်ကၞာတ်ပြာသာဒ်ရေၚ်ဗဂါ၊ ထပှ်ဘုံကီု ညံၚ်ဘုံဒေဝါ၊ ဂ္ညိဂ္ညာတ်လဝ်အဴ ပ္ကဴသြဴနာနာ၊ နရတ်ထတ်သန် ဇၟန်ဗၠဲဒွါ၊ ပြေၚ်ဖျဳနာနာ သီုဓဇာပ္ကဴ၊


မုက်လိက်−၄၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ရတ်မဂၠိုၚ်သာ် သၠုဲသၠာ်ဖက်နှဴ၊ ညံၚ်ဇုက်လလဳ ဖျဳဖျဳဖျဴဖျဴ၊ အရံၚ်မတ်လစ တၟးဍိုပ်ဍဴ၊ ပ္ကဴကြကောတ် အရံၚ်ၜတ်သဴ၊ ဂၠာဲခၞံလဝ်အဴဂၠိုၚ်တဴပြကာ၊ ဍိက်ပေၚ်စိစုံ ထပှ်အုဴရေၚ်ဗဂါ၊ တဵုလဝ်ဗြာတ်က္ၜဴပ္ကဴသြဴနာနာ၊ အလာံစောန်ပြံက်ဗစံက်ဂဝါန်၊ ပတာၚ်ဗ္ကေတ်ဍာ်မိတ်မွဲသာ၊ သာ်တ္ၚေက်အရံၚ်မာဲဂၠိုၚ်နဲပြကာ၊ ဗၞးတံဟောဒြာ ခၞံတုဲခါဂှ်၊ ဗၞးမွဲကရောံကောံတုဲညဳသၟဟ်၊ အိုတ်တၟိုဟ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ပူမှ်၊ မၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါဒယှ်၊ ဗၞးတံအဵုသၟိက်ဇိုတ်ကဵုပြဟ်၊ ဇိုန်ကဵုညဳသၟဟ်ကာလဂှ်ပၠန်၊ ဂွံသိုက်သၠိၚ်ကၠာၜါမကဵုကောန်၊ မဂၠိုၚ်ပိုန်ဘိုက်တသိုက်ထဝ်သန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဖျေံက္ဍိုပ်ဒုၚ်ဝေါန်၊ ပူဇဴရိုဟ်တ္ၚဲ ထပ်ဂၠောဲရေၚ်ဇန်၊ ၜေတ်ဟွံမာန်အဵုဂွံဝါတ်လောန်၊ အိုတ်ဗၞးတံပၠန်ဂၠိုၚ်လောန်ပူဇဴ၊ ဂးမာန်ဏာပ္ပတုပ်အဇပ္ကဴ၊ ဇၞော်တိုန်ဒးရးတၟးဍိုပ်ဍဴ၊ အိုတ်ဇၟာပ်အ္စာမေတ္တာစိုတ်ဇဴ၊ ကၠုၚ်ပကတ်ကၠာ ပညာဖက်နှဴ၊ မာန်ဏာပ္ပအဴ လေပ်တဴဂၠိုၚ်လောန်၊ ဗိုက်ပိလေကီု သီုဗေဒၚ်ပန်၊ ဗိန္ဒောဟောရာ ကြိယျာတော်ဂၞန်၊ နက်သတ်ဒိထိ တာရာစဳဇန်၊ လေပ်အိုတ်စိုပ်သၚ် ဂြၚ်ရံၚ်သၟဟ်ပ္တိုန်၊ ဒုၚ်ဒယှ်ပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ပြထာ၊ ညးဒးရှ်ေသှ်ေဍုၚ်ရးခန်လွာ၊ ညးဒးရဴဂဴပူဇဴသကာ၊ မဂၠိုၚ်ကြက်ဂြပ် အရပ်အရာ၊ ဍိက်သ္ကံတြုံဗြဴ ဂၠိုၚ်တဴပြဝါ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ ခါဂှ်သိုက်လှိၚ်၊ ပိုန်ဟာန်သၠဲလးစဟွံဒးဂွိၚ်၊ မဂၠိုၚ်ပေၚ်ဍတ် သ္ၚိကၠတ်ဇမၠိၚ်၊ ပိုန်ဒိပ်အသဝ် ညံၚ်သွဝ်တာဝတိၚ်၊ ဂးမာံဏာပ္ပ အဇကောန်သၟိၚ်၊ စဟွံဒးဂွိၚ်သိုက်လှိၚ်သ္အဳဗဂါ၊ အယုက်ဒှ်အဴစှ်တြဴအခါ၊ အိုတ်ဗၞးရကၠုၚ်ပအ္စာ၊ ကောန်ဗြီုကောန်ဗြီု ဗိုၚ်ဟီဟောဒြာ၊ ဟိုတ်ညးထိုၚ်သး စိုတ်ဂတးအာ၊ မၞိဟ်ညံၚ်ကဵုအဲ လိုက်ဟွံမွဲၜါ၊


မုက်လိက်−၄၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ပ္ဍဲစိုတ်သၚ်ကာဒှ်ပၟာဒ၊ ညံၚ်ကောန်ဗြီုကွေံသၠေဟ်ပၟာဏ၊ ယိုက်ဇၞော်မာန် မွဲဟာန်မၞ၊ ၜိုန်ညးဇၞော်ပြဲ ဟၟဲဂါရဝ၊ ဇကုပြဲအိုတ် ဒိပ်စိုတ်ပါပ၊ ချိုတ်ဟွံတီရမာန်ဏာပ္ပပၠန်၊ ဒါန်အတိက်အဵုဇိုန်ကဵုထတ်သန်၊ ကသပ်သာ်ဂှ်ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သၠေဟ်ကောန်ဗြီုဟိုတ်ဒိုဟ်ဓီုလောန်၊ ဟိုတ်ဓဝ်မနမောဟဂၠုဗ္ဒန်၊ ဟွံညာတ်သက်က် ကၠက်သီုဒိုဟ်ပန်၊ ကုဇကုပၠန်ကောန်သၚ်ကာ၊ ဒးဂွါံကာလ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ သၟိက်ကဵုဒါန်ကီုချပ်သီုစေတနာ၊ ကော်သ္ကံကွး ဍုၚ်ရးခန်လၟာ၊ ဆမွဲကရောံဂကောံဘာသာ၊ ဖန်ဖက်ညဳသာ ခါဂှ်ပြုပြေၚ်၊ ဒယိုၚ်လ္ၚီကၞာ ဟွံကဵုခြာဗၠေၚ်၊ ၜတ်ကၞာတ်ညဳညတ် ခါဂှ်ဗ္ဂပ်စဳရေၚ်၊ ညဳညဳသာသာ ဟွံဂွံခြာဝေၚ်၊ ညးညးအဲအဲကၠောန်တုဲမံၚ်ရေၚ်၊ ဘာသာမၞးဟေၚ်ပြုပြေၚ်ညးအဲ၊ ၜတ်ကၞာတ်ဗိုန်တ္ညန် ကုတ်ဒန်နတဲ၊ ကၠောန်ဖ္ဍာန်လဝ် အၚောဝ်သၞိၚ်ဇြဲ၊ ဇိပ်ဂၠိပ်ဒးရး သွက်ဂွံဗၠးတ္ၚဲ၊ ပ္ကဴလဳဆက်ကွက်လဝ်လကဲ၊ ယာတ်အရံၚ်ဗၠဲ ကၠောန်နဲခဇာ၊ အသေအဟာန်သၠးဖ္ဍာန်ကျာ၊ မွဲသာ်ပါန်ခဳ ချူပ္ညဳဏာ၊ ရုပ်က္ၜိုၚ်ရုပ်ဒြာဲ ဗ္တာဲကၠလှာ၊ ရုပ်စိၚ်ရုပ်ချေံ ပှ်ပှ်ေမွဲသာ၊ ရုပ်ကၞုဲရုပ်ဂၚ် ရုပ်မၚ်ဂၠိုၚ်ရာ၊ ချူလဝ်နာနာ ရိုဟ်အာဟွံမာန်၊ လ္ၚဵုလၟေၚ်ဇာတ် နိပါတ်ဍုၚ်ကွာန်၊ လ္ၚဵုဍုၚ်ရးဟီုဂးဥဒျာန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ချူဏာပြာသာဒ်နန်ယာန်၊ လ္ၚဵုဗီုတိုက်စိ လ္ၚဵုဗီုသ္ၚိဋ္ဌာန်၊ ဗီုဂၠံၚ်ဗီုဍာန်ကွဳယာန်ဇက်ဂၠောဲ၊ မွဲသာ်ချူပျး အကးအမှဲ၊ မွဲသာ်ချူကီု ညံၚ်ဗီုမတ်ဗြဲ၊ မွဲသာ်ချူလံၚ် နှံၚ်ဂိတုတ္ၚဲ၊ မွဲသာ်ချူဏာ တာရာသောဲသောဲ၊ ယဝ်ဗဵုဋ္ဌာန်သ္ၚောဲ ဗဵုဟွံဖဲကီု၊ မွဲသာ်ချူဗဒှ် ဒဵုဇြဟ်ဂြိုပ်ဇီု၊ မွဲသာ်ညံၚ်တ္ကံ ညံၚ်တၟံညံၚ်ထီု၊ မွဲသာ်ညံၚ်ဝါ အၚ်လှာချူဗြီု၊ မွဲသာ်ၚုဲက အဇတုပ်ဗီု၊ ပေၚ်ဗြော်ဍၚ်ဍီုဂၠာဲဟီုရောမာန်၊ ယဝ်ကၠုၚ်ညာတ်ဒးအိုတ်ရးဍုၚ်ကွာန်၊


မုက်လိက်−၅၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
တၟံတြုံဗြဴ ပါတ်ဇဴဝိညာန်၊ ဝိုတ်ဝုဲသတိ ထောံကၠေံသ္ၚိဋ္ဌာန်၊ ဗဵုတဴရုရု ကေုာံမွဲဟာန်၊ သိုၚ်ကၞာယာန်မွဲဟာန်ညဳသာ၊ အလုံဍုၚ်ကွေံဗၞးပုဏ္ဏာ၊ ကောံတဴလဆန် ကၠောန်ၜိုတ်ဟောဒြာ၊ ကွာၚ်ၜဲယိုယ်ၜန် ဖန်ဖက်နာနာ၊ လ္ၚဵုကွာၚ်ဗုတ် လ္ၚဵုဝေါတ်သာသာ၊ လ္ၚဵုဖက်ပၠာဲ တၚ်လာဲကဝ်တာ၊ ဍာ်သာဲသဂြာ ဖက်ဏာခန်ခန်၊ ကဝ်သဂြာ ထၞာသောန်န်၊ တၚ်ဂွါၜဲဒုတ် ၜဲမုတ်သွံဂန်၊ ခၞာဂၠိုၚ်သာ်သီုဍာ်မၚ်ဂၠန်၊ မဇဳမအဳ ဖက်ပ္ညဳဆအောန်၊ ကဵုထဝ်ဗာတ်ပၠန် သောန်န်ခၞာ၊ ပုၚ်ကၠေၚ်သွဟ် နွံကုရှ်သာ၊ ဖျိန်ဗဒှ်လဝ် မြမောန်နာနာ၊ သဂြာဍာ်ပၞဴ ပၠာဲနှဴသီုၜါ၊ မွဲမွဲဗောတ်ဟေၚ် ကဵုပြေၚ်လဝ်ကၠာ၊ ဗောတ်တြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်အာ၊ ပြုပြေၚ်ညဳသာ ဝေါဟာဗၞး၊ အ္စာစိုပ်ကောံ အလုံဍုၚ်ရ၊ တြဴလက်ပၠန် ကဵုပန်လ္ၚီဒး၊ ဂဇံရေၚ်ဗဂါ ကၞာလှဲလး မာန်ဏပ္ပကၠာ မဒှ်အ္စာညး၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဒးရး ၜးကေတ်ကြိယျာ၊ စှ်ေဒတဴဗျာံ ပ္ဍဲဂါံလုပ်ကၞာ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ သၟိက်ဝးဓဝ်မၞ မာန်ဏပ္ပကၠာ၊ ချပ်တုဲလုပ်ဍုၚ် ကၠုၚ်လ္တူကျာ၊ စှ်ေတုဲလုပ်အာ စိုပ်ကၞာဂှ်၊ မာန်ဏပ္ပညာတ် သ္ၚာတ်က္တဵုဒှ်၊ ဟိုတ်ဒးညာတ်စိ ကၠိခဍက်ဇြကှ်၊ အဲဒးညါတ်စုတ် မၞိဟ်ယုတ်မတ်ဇျဟ်၊ ဗက်ထောံခိုဟ်ရ ခဏလၟုဟ်၊ ချပ်တုဲဣၚုဟ် ခါဂှ်ဟီုတိုန်၊ ဟေံမၞိဟ်ယုတ်မာ ပါပအိုတ်ကွိုန်၊ ညံၚ်စ္ဍးတိတ်အာ ဇိုၚ်ကၞာပလိုန်၊ အာဟွံအာကီု ဟီုညိဗိုန်န်၊ ဟွံအာကဵုဘဲ နတဲအဲသွိုန်၊ ဇိုၚ်ကၞာပလိုန် ချိုန်လၟုံတိတ်အာ၊ မာတၚ်စိ ရသိဟေမာ၊ ဟွံဒှ်ဒေါသ ဟီုရညှာညှာ၊ ယွံမာန်ဏပ္ပ တၠသဒ္ဓါ၊ မၞိဟ်ဇၟာပ်ကွာန် သၠးဒါန်သေၚ်ဟာ၊ လ္ၚးညးစိ ညိညသ္ဇိုၚ်သာ၊ လၟုံမွဲဝါ ကဵုညိကၠာရ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာဍာံပြ၊ အဲပရသိ ဂ္ညိလဝ်သဳလ၊


မုက်လိက်−၅၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လၟေၚ်သိက္ခာ မၚ်မွဲကာယျ၊ ဒဴထောံဍုၚ်ကွာန် မံၚ်ဋ္ဌာန်ဟေမ၊ အဲကၠုၚ်အာတ်ဒါန် ပ္ဍဲမာန်ဏာပ္ပ၊ ဗၞတ်ဆညိည ကဵုဒါန်ရဒကာ၊ မာန်ဏာပ္ပဂှ် မိၚ်ဒှ်ဒေါသာ၊ သီုဒေါသကီု ဟီုတိုန်ဟွံညှာ၊ ဟာဲရသိမုတ် ရုပ်ရဴယုတ်မာ၊ မုက်ညံၚ်ကလော်ပၠန် ကမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ချိုတ်လၟုဟ်ပြဲ ဋ္ဌာန်သ္ၚောဲသ္ဍးအာ၊ ပဟီုဂၠိုၚ်ဝါ အာကၠေံကဵုပြဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဒယှ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ကီု တုဲဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ ကဵုဒါန်သဒှ်၊ ညံၚ်ရဲဇိက်ဗ္ၚ တဵုမသၟဟ်၊ တိခိုဟ်ဂွံသွံ စွံပၟာဂှ်၊ မာန်ဏာပ္ပလၟုဟ် စွံစိုတ်ဂှ်ညိ၊ မာန်ဏာပ္ပကီု မိၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ဟေံတၠရသိ၊ ဟီုလၟုဟ်ကီု ညံၚ်ဗီုရုဲတိ၊ အဲပါဲထောံသၟတ် မၞိဟ်ယုတ်ဒိဋ္ဌိ၊ ရုဲဂိုၚ်လဝ်စိ ဇာတိဗၞး၊ ဇၞော်ဂကူကၠာ ပညာလှဲလး၊ ပူဂဵုဂှ်ရ လောကထိုၚ်သး၊ ဇၞော်လောန်ကုသဵု ကဵုဒါန်ရောၚ်ဒး၊ ရသိမၞိဟ်ယုတ် ခါဲဒုတ်တီကၠး၊ ချိုန်လၟုံကွေံ ညံၚ်စ္ဍးတိတ်ညိ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ မိၚ်ဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်ညှာညှာ၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ တၠသဒ္ဓါ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ယုတ်ရသ္ဂးဟာ၊ အိုတ်ဂကူဗၞး ပြဲပသၠေဟ်ပၟာ၊ ယုတ်ပြဲသီုၜါ ညဳသာသၟဟ်န်၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ ကၠၚ်ရဗိုန်တ္ညန်၊ သတ္တံတုပ်သၟဟ် ဒှ်နူဓါဟ်ပန်၊ ဘုံလိုက်ဝွံ သန္ဓိဒးတိုန်၊ ဒှ်ယဲဗျုအဴ ကြဴဒးချိုတ်ပၠန်၊ ဟွံတၟေၚ်တၟဟ် တုပ်သၟဟ်လက်သန်၊ ပိုဲသတ္တံပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်သာသာ၊ ဂကူဇၞော်ကွေံ ပြဲရသ္ဂးဟာ၊ သဳလဟွံသ္အး ဒှ်မၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ဂကူယုတ်ကီု ယဝ်နွံသဳလာ၊ ပူဂဵုဂှ်ပြဲ သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ ဗ္စာတုဲကဵုဒါန်၊ မာန်ဏာပ္ပကီု ဟီုဗက်ဟွံမာန်၊ အိုတ်တဴကသပ် ဂၠာဲချပ်ကြာန်န်၊ ကော်သ္ကံရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်မွဲဟာန်၊ ကဵုရပ်ထၞက် ကဵုတက်ပ်ဍဲဍာန်၊ ရသိတၠဇျာန် နညာန်ကလာၚ်အာ၊ ဟွံညောန်သ္ၚောဲကွေံ တုဲစှ်ေသာညာ၊ လိုန်ဒးတိရ တုဲပပတ္တနာ၊


မုက်လိက်−၅၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဒၞာဲဇိုၚ်အဲ ကဵုညာတ်လောဲသွာ၊ ဂါံကွာ်အာဗိုန် ဍိုန်ဍိုန်ညှာညှာ၊ ဇရေၚ်ဇြပ်ကၠာ ခါဂှ်မံၚ်တိုန်၊ လတေံတုန်ရ မာန်ဏာပ္ပပၠန်၊ ဝါစဳကံရ ပွလုလန်၊ ညးမၞုံသဳလ ဟီုရဒက်ဒေါန်၊ ဍဵုဍိုက်ဟီုပျုတ် လဟီုယုတ်လောန်၊ ကဵုၜုက်တက်ဟေၚ် သၟိက်ကဵုကၠေၚ်စန်၊ မဂၠိုၚ်ဒုဟ်လောန် ဟွံချပ်စန်စာ၊ ပၟၚ်ဍုၚ်ရ ရုက္ခဒေဝါ၊ အာကော်နၚ်ပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ရပ်မာန်ဏာပ္ပ ကြံကြဂြိုဟ်စာ၊ ဝတ်ကၠေံကံပၠန် ကၠဗၠန်ဝိုတ်အာ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီသၞက်ဗဂါ၊ စိပ်လေါတ်စှ်ေအာ လောအကြာတိ၊ ရုဒှ်တိုန်အဴ ဖက်နှဴထိမြိ၊ သိက်ပသိက်ပ သိက်ဂွံပညိ၊ ညးလ္ၚဵုကၠာ ဒြေပ်တိုန်အာသ္ၚိ၊ ဟီုဇီုဟွံဒး တက်သိုဟ်ဖိဖိ၊ ဂဇံတုဲစိ နကြိဟီုပၠန်၊ ယွံလေဝ်မိဗြီု ဗဵုကီုရကောန်၊ မာန်ဏာပ္ပသၟတ် ကံဝတ်မုက်ဗၠန်၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်လောတ် ညံၚ်ရဴအိုတ်သ္ကန်၊ ဒှ်လၟုဟ်ရ ယွံမိတၠဂုန်။ ချိုန်လၟုဟ်ပၠန် ဝါတ်လောန်ရမိ၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုစိ၊ ယွံလေဝ်မၚ်ဗၠာဲ ကာတ်သာဲက္ဍၚ်ညိ၊ တိုၚ်မၚ်ဗၠာဲဟီု ညံၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ ဗ္ၜူလောတ်နး ပြးအလုံတိ၊ ဟွံတီဟိုတ်စိ တန်ဒှ်ညိဟာ၊ ယွံလေဝ်မိဗြီု ကလၚ်ပိုဲဟီုကၠာ၊ ရသိခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ဒါန်ရ ဟွံဂွညှာတာ၊ မာန်ဏာပ္ပကီု ဟီုစုတ်ပြိုက်ဖါ၊ ကဵုရပ်တက်ကၠာ ရသိကၠေံအာရ၊ ကၠေံအာတုဲဗက် ချိုန်သက္ခဏ၊ ကံဝတ်အာကွေံ ဂးမာန်ဏာပ္ပ၊ အိုတ်အ္စာဗၞး လောတ်စှ်ေညံၚ်ဇွ၊ ဟွံဂွံမုဟ်ပါၚ် ရမျာၚ်သ္ၚိတ်ဇြ၊ ဍိက်ဖေက်ကွေံရ ယွံမိတၠဂုန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊ ဂွံမိၚ်လဟီု တီကေတ်ဗိုန်တ္ညန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိတၠအစောန်၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ဒါန်ကွေံ ဟီုတ္ၜေဟ်လက်ဒေါန်၊ ဟိုတ်ဒုဟ်ဂှ်ပၠန် ဇၞော်သန်က္တဵုဒှ်၊ ကလံအာတ်ဒုဟ် လၟုဟ်ညံၚ်ပြဟ်၊ ကေတ်နၚ်သၠိုၚ်ထဝ် ဍာ်မြမောဝ်စှ်၊ ဂွံတုဲသၟိက်အာ ကောံညဳသာသၟဟ်၊


မုက်လိက်−၅၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဋ္ဌာန်ရသိကၠာ ကွာ်အာပြဟ်ဟ်၊ ရသိဓယှ် ဗဒှ်လတ်ဒၞာဲဇိုၚ်၊ ရံၚ်တုဲဗက်အာ ယဵုဏာဍာ်သၠိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်လ္ၚာ် ကွာ်အာလက်ဂစိုၚ်၊ စိုပ်ဇြပ်ဂွံညာတ်သ္ၚာတ်က္ဍိုပ်ဘိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်ဟီုပြဟ် ဒှ်မံၚ်ကၠိုၚ်မိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်အီဂြိုၚ် လ္ၚောဝ်ဇိုၚ်သာသာ၊ ဟီုပါန်တိုန်ရ ယွံတၠပညာ၊ ကောန်အဲဗြဴရပွယောၚ်မှာ၊ အဲဍိက်အာတ်ဒုဟ် လၟုဟ်မွဲဝါ၊ လ္တူကောန်သွံ ယဝ်စွံမေတ္တာ၊ လၟုဟ်မွဲဝါပြာ်ညိကၠာအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ မိၚ်တုဲသၟိက်ဟီု သီုမေတ္တာဇဴ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ၊ အဲဟွံကဵုဘဲ ဒက်ဝဲဗွဲကြဴ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်ဂၞဴ မူရဴကဵုဒှ်၊ အဲဟွံဂွံပပွတံဂှ်၊ ဒေဝတံအနဳ မဇၞော်ကြဳဇှ်၊ ဒေဝတံပ ပ္ဍဲပွလၟုဟ်၊ ဟိုတ်ဒးပ္ကီုလဝ် ပ္ဍဲဗွဝ်ဒုဟ်၊ ဒေဝတံက္ဍုဟ် ဍေံတန်ဒှ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ ဟီုပါန်တိုန်ကၠာ ယွံတာပဿ၊ ယဝ်လေပ်လဝ်ပၠန် မန်ယန်နာထ၊ သ္ဂောံဗက်ဗ္ဒဴပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခ၊ ယဝ်မၞုံတဴသၟတ် ဗၞတ်ဆညိည၊ ထံၚ်ပၚ်ညိရ ယွံတၠဂုန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမောန်၊ မိၚ်လဟီုအဵု ကဵုပိုဲတုဲပၠန်၊ ပ္ဍဲလှိုၚ်ထဝ် မြမောဝ်စၠန်၊ လ္ၚဵုက္ၜဴပါၚ် လာၚ်မုက်မွဲဂွန်၊ ဆမသှ်ေပၠန် ဍာ်စၠန်ဂှ်၊ ကြဴဗဗေၚ်ရ ခၞဗွဲပရဟ်၊ ညးတာပဿ တၠကြဳဇှ်၊ ပတ္တနညာဏ် အဓိဋ္ဌာန်ဗဒှ်၊ ကဵုဗၠးဘဲသွာ နမေတ္တာသၟဟ်၊ ဍာ်ၜါသာ်ဂှ် ပၠာဲစုတ်နတဲ၊ စုတ်ဗပေၚ်လဝ် လှိုန်ထဝ်သာ်ဗၠဲ၊ မွဲဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ယွံဒေံဗြဴအဲ ကလၚ်ညိမွဲဝါ၊ ပုၚ်ဍာ်ဝွံရောၚ် ဒေံဗြဴညံၚ်ဏာ၊ ဖျီုဗ္စရ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ ဆသှ်ေက္ဍဝ် ပၠာဲလဝ်ဂၠိုၚ်ရာ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်တုဲမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ခယျ၊ တဲစရှ်ယဵု ပ်ဍဵုတူသိသ၊ လ္ၚောဝ်ဒးရး ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ၊


မုက်လိက်−၅၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂွံသၠိုၚ်ထဝ်ရ ခဏဂှ်စဴအာ၊ ခါမညန်ကြပ် လုပ်စိုပ်ကၞာ၊ တိုၚ်ဗ္စန်ရောၚ် ဟွံကဵုယောၚ်ယာ၊ ဖျုၚ်ဗ္စရ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ သက္ခဏပြဲ ဂွံဗၠးလောဲသွာ၊ ညံၚ်ရဴသၠိၚ်အာ ခါဂှ်ၚုဟ်ပၠန်၊ ချိုန်ခဏစိ ညာတ်မိကျာ်ဂန် အိုတ်ဇၟာပ်ဂၠံၚ်၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဒိုဟ်ပန် ညာတ်ဗၞးအိုတ်လောတ်လောလီၜန်၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ သၚ်ကာစိုတ်ဍန်၊ ဟွံတီလက်သန် သၟာန်မိပၠန်ရေၚ်၊ ယွံလၟာဂၞဴ မူရဴုဒုက္ခ ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ကဵု ဟွံဟီုသ္ၚိတ်ဇြ၊ လောတ်လောကၟဝ် တုပ်အၚောပ်ဇွ၊ ကဵုသတိရ ဟီုပၠညိအဴ၊ သြကောန်သြကောန် ယွံလေဝ်ကောန်ဂၞဴ၊ ကောန်တံစွံမၞ သီုဒေါသဇဴ၊ ညးမၞုံသဳလ ဟွံပရဴဂဴ၊ ရသိပြဲသ္အး ကောန်ဒးဗက်ဗ္ဒဴ၊ ဟိုတ်ဂှ်သဘဴ ဒုဟ်စဴဒှ်ရ၊ ကောန်ဒးဝပ်ပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခ၊ ကံဝတ်မုက်ဗၠန် ညောန်မာရဏ၊ ဟွံဂွံတီစိ သတိဗလ၊ မိဒြေပ်ဂၠာဲအာ ညးတာပဿ၊ ဂွံဆဵုလောဲလောဲ ယဵုတဲထ္ၜ၊ မိအာတ်ဒုဟ်ရ တာပဿပၠန်၊ အာတ်ဂဥုဲကီု ဟီုပါန်ဒုၚ်ဂုန်၊ သွက်ဂွံဗၠးအာ ဝေဒနာကောန်၊ ဍာ်မကေဝ်ဇြုၚ် သီုပုၚ်ပၟန်၊ ဂွံတုဲဒြေပ်စဴ တရဴသ္ၚောဲလောန်၊ သုၚ်တုဲမွဲဂွန် ကောန်ဂွံဗၠးလၟုဟ်၊ ကောန်ဟွံပ္တေဟ်ကၠာ ရံၚ်အာညးတၞဟ်၊ လောတ်လောမံၚ်ရ ဒုက္ခမတ်ဇျဟ်၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာ သၟိက်ကဵုဗၠးပြဟ်၊ ဂဥုဲရသိ မဂ္ညိကြဳဇှ်၊ ဖျုၚ်ဂွံဗၠးပြဟ် ချိုန်လၟုဟ်ရ၊ ဟီုရိုဟ်ရေၚ်ပၠန် ကဵုကောန်ပုတ္တ၊ တုဲဂိုၚ်ပ္တိတ်ကၠာ ပုၚ်တာပဿ၊ ဖက်ဍာ်ပၠာဲအဵု ဟွံကဵုလဇ၊ ဖက်တုဲဖျုၚ်ကွေံဗၠးသက္ခဏ၊ ဂးမာန်ဏာပ္ပ ညာတ်ရသေၚ်ဟာ၊ ညာတ်ဒှ်ဗဟေက် ဖေက်ဂွညှာတာ၊ ပ္ဍဲတာပဿ ပွဇကုမှာ၊ ဂွံတီကေတ်ရ ဘယသၚ်ကာ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဗှ်ဂွိၚ် ဒှ်မံၚ်သိၚ်သာ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ သိၚ်သာမံၚ်တုန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုဗ္တောန်၊ ယွံလေကောန်မိ ကၠၚ်ညိဗိုန်တ္ညန်၊


မုက်လိက်−၅၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သတ္တံပ္ဍဲလိုက် ဒိုက်သိုက်ပရန်၊ ဂကူယုတ်ပြဲ ဟွံမွဲရကောန်၊ တုပ်သၟဟ်လက်သန် ဓာတ်ပန်က္တဵုဒှ်၊ ဇာတိပုည ဂုနကျာ်တွံ၊ ဓဝ်ပိဝွံရ မၞတုပ်သၟဟ်၊ ရုပ်ဂေါဝ်ပိုန်လှဲ ဂုန်ပ္ဍဲညးတၞဟ်၊ ဓဝ်မၞအဵု ဇၞော်ကဵုကြဳဇှ်၊ ဓဝ်ပိဝွံဂှ် ဗဒှ်ညိကောန်၊ ဒမုၚ်ဒါန်သဳလပြဲလောန်၊ ဂကူပြဲဂှ်ပဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သဳလဟၟဲဋ္ဌာန်သ္ၚောဲဝေၚ်ခၠန်၊ ဂကူယုတ်ရသဳလယဝ်တိုန်၊ ပူဂဵုဂှ်ပၠန်ကောန်ကဵုဒါန်ညိ၊ ဖေက်ပါပ်ဂွပါပ် ဗျာပ်ဓဝ်ဟိရိ၊ သဳလဇြၚ်ဂွု အယုဝုဒ္ဓိ၊ ဂှ်ညးပြဲလောန်တိုၚ်ဗ္ကန်မိ၊ သမ္တီအိုဒဵုလီုဇိဝိ၊ ကဵုလဝ်သတိလ္ပဝိုတ်ညိကောန်၊ မာန်ဏာပ္ပစိ တိုၚ်မိဗကန်၊ ဟွံစှ်ေစးကီုဟွံဟီုပၠန်၊ မၞဂှ်ဍဵုဍိုက် ဗ္တိုက်ဗ္တောန်၊ ဝေၚ်အကုသဵု ဟွံကဵုမဵုရုန်၊ စွံသတိပၠန် မၚ်မွဲစန်စာ အိုတ်အ္စာဗၞးဂွံဗၠးရောဂါ၊ ဗၠးအိုတ်တုဲဟေၚ်ကလေၚ်စဴအာ၊ လ္ၚခါဲဒုတ်စၞယုတ်မာ၊ စသုၚ်ဂှ် ဓယှ်ဖြာဖြာ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာဘာသာဗၞး၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ကီုဍေံတံဟီုဂး၊ ဍေံပါဲထောံကီု ဇာန်လီုပြးဇး၊ ဗၞးတံဂှ်ရောၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံဒး၊ တြဴလက်လၟိဟ် မၞိဟ်ပန်လ္ၚီ၊ ဍုၚ်မစ္စတာ ပြံၚ်ကၠောံအာကီု၊ တံဇိုၚ်သၟိၚ်ရ ခစဂြီုဂြီု၊ ပ္တေဟ်ဂကူရ ရဲခစဗြီု၊ ဟွံတီဖေက်ဂွ မၞဂၠိုက်ထီု၊ ဍုၚ်မစ္စကီု မံၚ်သီုညးအဲ၊ ပ္ဍဲဂကူကွေံ မၞုံဗၞးမွဲ၊ ဇိုၚ်ၜဳဝတ္တ တိတ်ပနိဿဲ၊ ပရသိကီု ပလီုရုပ်ဝဲ၊ ဟိုတ်ဂကူရမၞထုၚ်ဂြဲ၊ ဓဝ်ဟွံမၚ်မွဲမံၚ်ပ္ဍဲဇိုၚ်ၜဳ၊ ဇာတိမာန်တ နာမခုတ်ပ္ညဳ၊ ဓဝ်ဇကုရ ဂၠာဲပလွဳ၊ နဲညးတၞဟ် ဟွံဂၠာဲဗှ်သ္ၚေဝ်၊ ပၟိက်ဇကုမွဲ ရိုဟ်တ္ၚဲပြေၚ်ဖျဳ၊ နိဿဲကဵုၜဳ လွဳမံၚ်အဓါန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိတၠဇျာန်၊ လ္တူကျာတၟး တြးအဘိညာန်၊ ဂွံညာတ်ရသိ ဒှ်ဇာတိမာန်၊ သၟိက်ဝးကၠေံရ မၞထုဲကြာန်၊ ချပ်တုဲနညာန် မွဲဟာန်ပြာပ်အာ၊ ဗွဲလ္တူပ္ညဳ ဇိုၚ်ၜဳဂၚ်္ဂါ၊ ဍာ်ဟွံဒးတုက်လာၚ်မုက္ခဝါ၊


မုက်လိက်−၅၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗကဂၠိုၚ်ရာ ပေါတ်ၚေက်ခါဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ်၊ နမေတ္တာညာန်အဒိဋ္ဌာန်ဗဒှ်၊ ဖဳဖျေံဏာဗက ခၞဗွဲပရှ်၊ ကဵုခက်က္ဍိုပ်ညိ ဇာတိမာန်လၟုဟ်၊ ဖဳဖျေံဏာသၟဟ် လၟုဟ်ရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိၜိုန်သ္ၚောဲ၊ စှ်ေဗၠိုပ်ဍာ်ၜဳ ဟုံလီကြာတ်တဲ၊ ဗကဟဳစိုပ် ခက်က္ဍိုပ်အဂဲ၊ ချိုန်မလုက်ဒး ပသၠေဟ်ချောဲ၊ ခက်မံၚ်တံၚ်ဂြဲ နတဲလၟုဟ်ရ၊ ခါသ္ၚေဝ်ရံၚ်ကၠာ ဒှ်အာဗက၊ ညာတ်ဒးဂြိုဟ်ဆအ် သၟိက်ဂအံတ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိကြံကြ၊ ခၞဗွဲပရဟ် က္တဵုဒှ်ဒေါသ၊ မူညးမွဲရ ဖဳဗ္ကကဵုအဲ၊ ဒစးတိုန်ရောၚ် ဂၠာဲရံၚ်တီလောဲ၊ သီုဒေါသကၠာ ကွာ်အာၜိုတ်သ္ၚောဲ၊ အာဆဵုဒးရ မာတၚ်ဂပြဲ၊ မွဲဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ယွံတၠအဲ မံၚ်မွဲဓဝ်ဟာ၊ မၚ်မွဲသ္ဒးပ ပွယုတ်မာ၊ ဖဳဖျေံဗက ပသနာနာ၊ ခက်ဒးက္ဍိုပ်အဲ ရိုဟ်တ္ၚဲဟွံခြာ၊ လ္တူဇမောဝ် ဂပ်ဝ်ရဟာ၊ ဗွဲသၟဝ်ကၠာ ပြံၚ်အာကဵုပြဟ်၊ မာတၚ်ဂကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပြံၚ်စှ်ေအါရ ချိုန်ခဏလၟုဟ်၊ ဗၞတ်မွဲကော်ရ ဒေသဋ္ဌာန်ဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ် စိုပ်ဒၞာဲဂှ် ဗဒှ်အဒိဋ္ဌာန်၊ ဗကအဲဖဳ ကဵုဟဳတိုန်မာန်၊ နဣဒ္ဓိစိ သီုအဘိညာဏ်၊ လာၚ်မုက်တုဲဖဳ ၜိၚ်လဳဂစာန်၊ ရသိတေံကီု ဟုံဍာ်အဓာန်၊ ခက်ဒးက္ဍိုပ်ကြာန် ဒှ်မာန်ဒေါသ၊ ထေဲပၞတ်က္ဍၚ် ကဵုမာတၚ်ဂ၊ ခဵုခါတ်အာပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ခါစိုပ်တုဲကီု သၟိက်ဟီုကြံကြ၊ လက်ချဴစုတ်ပၠန် ဟွံရန်တော်ဆ၊ ဟာဲမၞိဟ်ပါပ ပွဗှ်ေလၟုဟ်၊ ထပှ်တ္ၚဲဂတ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ဂဂဵုတးပန်ပၠန် ကဵုပန်ဗှ်ေပြဟ်၊ ဒေါသဂြေန်ဒက် သီုလက်သီုချဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ် ဟွံခၠေဝ်သှ် ဗဒှ်ဓဝ်မေတ္တာ၊ ဟိုတ်ဂကူရ မၞဖြာဖြာ၊ ဟိုတ်ဓဝ်မၞ ဒေါသသ္ကေက်သ္ကာ၊ ကၠုၚ်ချဴအဲပၠန် စောန်စိုတ်လက်ဖါ၊ ဝါစဳကံရ ရသိဝွံမှာ၊ ထပှ်တ္ၚဲကၠာ လံအာဂတ၊ ဂဂဵုတးပန်စိ ရသိဂှ်ရ၊


မုက်လိက်−၅၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သီုဓဝ်မေတ္တာ ဗ္စာတော်ဆ၊ တီတုဲမဇ္ဇျဟ် ဒှ်မံၚ်ၚုၚ်ၚ၊ ဒှ်ဓဝ်လဟောံ ဒေၚ်ဗျောံကာယျ၊ ဂွံကသပ်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ထပှ်တ္ၚဲဒး ဂဵုတးကၠာဟွံပန်၊ အဲဗ္ဒောံလဝ်တ္ၚဲ ကဵုထဲမံၚ်ပၠန်၊ ရသိဂွံဖေက် ဗဟေက်ဇၞော်လောန်၊ သ္ဒးဖျဝ်မၞ ဘယစိုတ်က္ဍန်၊ ဂှ်ဒးရးသန် မိပ်စိုတ်ပၠန်ရ၊ ထပှ်တ္ၚဲပြဲ ချိုန်ဗွဲဂတ၊ နဣဒ္ဓိကာ ရသိမှာတၚ်္ဂ၊ စက်ဗ္စဲကဝ် ပ္တိုန်လဝ်သ္ပ၊ ၜိုန်အခိၚ်ဒး အကးဟွံဖလ၊ ဗ္ဒန်လျးတ္ၚဲ ဂၠုနဲအန္ဓ၊ ကောလာဟာလ ဒှ်ရလုံဍုၚ်၊ ဒှ်တဴသၚ်ကာ ကောံအာကောံကၠုၚ်၊ ဒှ်တဴလၞီ ဟွံတီဍာ်ပုၚ်၊ တိတ်ကဵုရသိ တိသဝ်တိသၠုၚ်၊ စိုပ်တုဲဇံသဝ် လ္ၚောဝ်ယဵုဒုၚ်၊ ဇၟာပ်ညးဂၠောဲကၠုၚ် ယဵုဒုၚ်တဲသၟာန်၊ ယွံတာပဿ ဂၠိုၚ်တေဇညာဏ်၊ ချိုန်လၟုဟ်အဵု ဓိကဵုဒှ်ကြာန်၊ သၟိၚ်တ္ၚဲကၠေံဗ္ဒန် ဝါတ်လော်ဍုၚ်ကွာန်၊ ဟိုတ်တာပဿ နပွဇျာန်၊ ပိုဲဍိက်တံကၠာ သၚ်ကာတုဲသၟာန်၊ ယဝ်ဗဒေါံတ္ၚဲယာန် ဆာန်ဍူညိကၠာ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိကြက်လှဴ၊ သၟိက်ဟီုတိုန်ရ သီုဒေါသဇဴ၊ ယွံဒါယကာ ပသၚ်ကာတဴ၊ စက်ဗ္စဲကဝ် အသနုအဴ၊ အဲရပ်မာန်အဴ သဘဴဍေံနွံဟာ၊ တေတေံမွဲစိ ရသိဓိစ္ဆာ၊ ရသိခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ရသိဂှ်ပၠန် တိုန်ဒှ်ရောၚ်ဒကာ၊ ဍေံလေပ်မန်ယန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ ဍေံတန်ဒှ်ကၠာ ညံၚ်အာသၟာန်ရ၊ အိုတ်ဒါယကာ ဒြေပ်အာထဒၟ၊ အိုဿီုညးအဲ ဒြေပ်မွဲခဏ၊ စိုပ်တုဲကလံ မုံဂြံသ္ပ၊ တုဲသၟာန်တိုန်အဵု ကဵုတာပဿ၊ ယွံလေဝ်သိက္ခ ဂၠိုၚ်တေဇညာန်၊ သၟိၚ်တ္ၚဲကၠေံအာ ပူဆာဍုၚ်ကွာန်၊ ဟိုတ်တာပဿ နပွဇျာန်၊ ဗ္ဒန်လဝ်ကွေံ ပိုဲဍိက်သၠေဟ်ကြာန်၊ နမေတ္တာသၟဟ် က္တဵုဗဒှ်ဇြဟာန်၊ ဗၠးစက်ယာန် ဆာန်ဍူညိအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ သၟိက်ကဵုတီရ နအနုဘဴ၊ တုဲဟီုတိုန်ကၠာ သီုမေတ္တာဇဴ၊ ယွံဒါယကာ မူရဴစိုတ်ကတဴ၊


မုက်လိက်−၅၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗ္ဒန်လတ်တ္ၚဴအဴ တဴလျိုန်အဲရ၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ မူဟိုတ်ဒးပ၊ လတေံမွဲစိ ရသိဂၠိုၚ်မၞ၊ လက်ချဴလဝ်အဲ ထပှ်တ္ၚဲဂတ၊ ဂဵုတးကဵုပန် ချဴပၠန်ကြံကြ၊ ဟိုတ်ဂှ်အဲရ လဇဗ္ဒန်လဝ်၊ ယဝ်ညာတ်တ္ၚဲပၠန် ပန်စှ်ေဓဝ်ဓဝ်၊ ဒးရသိဂှ် ကြဴဒှ်လၚ်ဇွောဝ်၊ ဟိုတ်ဒုဟ်သေသာတ် ညာတ်တုဲဆာန်ဍူ၊ ချိုန်လၟုဟ်အဲ တ္ၚဲဒးဆေဝ်ဒဝ်၊ တ္ၚဲဒတန်ကဝ် ဒးဆေဝ်ဒဝ်ရ၊ သြကျာ်သြကျာ်သာ်လဵုဂွံပ၊ ဂပ်ဝ်ဖေက်ကၠာ ယွံတာပဿ၊ ဟိုတ်မၞစိ ညိဟွံတော်ဆ၊ ဝါစဳကံကၠာ ဂြိုဟ်စာကြံကြ၊ သိက်လဵုဂွံပ ဟီုပၠညိအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ မွဲဂလာန်အဴ ဟီုတဴသဲသဲ၊ ရသိတေံအဵု ကဵုကၠုၚ်ကလံအဲ၊ စှ်ေပ္ဍဲၜဳအဵု ယဵုတိကလောံမွဲ၊ ခဏအဲဗလး ဂဵုတးပန်သော်၊ ကဵုဗၠိုပ်စှ်ေအာ ရာဋ္ဌာန်ဇမ္ၚောဲ၊ တိုၚ်လဟီုအံ ဗၠးဘဲဒက္ခ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာ မိၚ်ဒြေပ်အာရ၊ အိုတ်သီုရဲသာ ဒြေပ်အာသက္ခဏ ခါစိုပ်ရသိ ညိဟွံလဇ၊ ဟီုတိုန်သဲသဲ ယဵုတဲထ္ၜ၊ ယွံတာပဿ ပွယောၚ်မှာ၊ တာပဿကီု ဟီုလတ်သေၚ်ဟာ၊ အာကလံညိ ရသိတေံကၠာ၊ ညံၚ်ဂွံကလံ လ္ပသ္ပံသာ၊ ညးဗလးတ္ၚဲ ဂၠိုၚ်ဘဲဒုက္ခာ၊ ဂဵုတးပန်ကၠာ ဒးတာပဿ၊ ချိုန်ဂှ်ရသိ ဇာတိမၞ၊ ဟွံမိက်ကလံရောၚ် မံၚ်တဴသ္ၚိတ်ဇြ၊ ပညံၚ်က္ဍိုၚ်ကၠဴ ပ္တပ်တဴကာယျ၊ ယဝ်ရဟွံအာ ဟုံမှာဗွဲကြဴ၊ ကရောံရသိဂှ် ပိုဲဒှ်ဂတဴ၊ ဟိုတ်ဂှ်ဝန်စဝ် ဒးဖ္အောဝ်လဴ၊ ညံၚ်အာညိအဴ ယွံသ္ဍဴမူဏိ၊ သ္ၚိတ်ဇြမံၚ်ရတၠရသိ ၊ ဟိုတ်မၞကီု ညံၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ ဒကာတံကွေံ ဍေံတံစိုတ်ဂိ၊ ဂၠောဲလုပ်ဓဇက် ဂြုက်ဂြက်ထိမြိ၊ အာစိုပ်တုဲစိ နကြိကဵုလ္ၚောဝ်၊ ညးဂမၠိုၚ်အဵု ဍေံကဵုဝန်စဝ်၊ ကဵုစှ်ေဍာ်စိ တိကဵုယဵုလ္ၚောဝ်၊ တုဲကဵုဗလး လျးဗ္စဲကဝ်၊ ဂဵုတးထတ်လောန် ပန်ဖျေဴဓဝ်ဓဝ်၊


မုက်လိက်−၅၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံဒးရသိ တိဍာ်ဇမောဝ်၊ ရသိဂြိုဟ်ဂတဝ် ၜိၚ်စဝ်လုပ်သၚ်၊ ဟိုတ်နူဓဝ်မၞ ဒးဂွဇၟာပ်တၚ်၊ ဒဴထောံဍုၚ်ကွာန် ဋ္ဌာန်ဂြိုပ်တိတ်ကြၚ်၊ ၜိုန်ဒှ်ရသိ ညိဟွံချပ်ဂြၚ်၊ မၞဟွံဝး ကြဴဒးဘိၚ်ဘၚ်၊ မိၚ်တုဲစၚ်ခြၚ် မၚ်မွဲအိုတ်ညိ၊၊ ပ္ဍဲဍုၚ်မစ္စ ဒေသနန်လွဳ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်ဂၠိ၊ နူဗာရာန္နသဳ ပြံၚ်တုဲသိုၚ်သ္ၚိ၊ ကၠုၚ်ကောံမံၚ်ကွေံ ဟွံဗၠးဒိဋ္ဌိ၊ မာတၚ်ဂစိ ပြာ်ညိချပ်ပၠန်၊ နဓဝ်မေတ္တာ ဗ္စာတုန်တုန်၊ သၟိက်ကဵုဗၠးညိ နူဇာတိပန်၊ ကသပ်ဝွံကွေံ ဂှ်ဒးရးသန်၊ သ္ပိုၚ်လ္တက် လၜက်ဗိုန်ညန်၊ သၟိၚ်ဒုၚ်ဒါန်ပၠန် ကွာ်ညောန်စဴအာ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ သၟိက်ဒုၚ်ပုၚ် လုပ်စိုပ်ဍုၚ်ကၠာ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်ဗ္ဂါ၊ ဍေံညာတ်ဒးစိ ရသိပြဲဖါ၊ ဒေါသဖြာဖြာ သီုရဲသာပၠန်၊ ပ္ကောံသရဲ ဂၠောဲလုပ်အာနန်၊ ဍေံလ္ၚောဝ်ပ္တီရ ယွံတၠက္ဍိုၚ်သန်၊ ရသိခါဲဒုတ် ပူဂဵုယုတ်လောန်၊ ချိုန်လၟုံပ္ညုၚ် စိုပ်ဍုၚ်ဝွံပၠန်၊ ဍေံလုပ်မန်ယန် လေၚ်ရကောန်တၠ၊ မူဟိုတ်မွဲရော ထံၚ်လဝ်သောတ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ လေၚ်ကၠုၚ်တုဲရ၊ ပိုဲဒးပြံၚ်ကွေံ စိုပ်ဂၠးပါဒ၊ ဗက်ရပ်ဂစိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝ၊ ပလဇရ ယွံတၠနန်၊ ဨကရာဇ်မိၚ် ကွိၚ်ပါၚ်လက်သန်၊ စှ်ေစိုတ်ဒးရး ပတှ်ေဗိုန်ညန်၊ ကော်သရာဲသဂံၚ် ချပ်ရံၚ်တုန်တုန်၊ ကေတ်ဟွံဂွံရ ဇျာနအစောန်၊ ကြဴမွဲဝါပၠန် ဇၞော်လောန်ဓိကဵု၊ ဟိုတ်ပ္တုဲလဝ်ရ ဓဝ်အကုသဵု၊ ဒးဒုၚ်ဘဲလ္ၚ ပွရုန်မဵု၊ ပ္ဍဲကဵုပိုန်ပၠန် ဍေံယောၚ်ကၠုၚ်ဆဵု၊ နလွဟ်ဆက် ထပက်တုဲဍဵု၊ နာံဒဴထောံအဵု ဒဵုဗြီုစိုပ်အာ၊ ဂးဍုၚ်မစ္စ ဨကရာဇာ၊ မိၚ်ဂလာန်ဗၞး ပ္တေဟ်တုဲမှာ၊ ပ္ဍဲညးမၞုံရ သဳလသိက္ခာ၊ ပတုံဇိဝိ တၞဟ်နဖ္အောဝ်ဏာ၊ ဒေဝတံမၚ် ပၟၚ်လန်လွာ၊ ထေဲပၞတ်ကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ဟွံမၚ်မွဲကၠာ ကျာပိုက်သှ်သှ်၊ လံအာကြံအာ စာ်ခြာပှ်လှ်၊ ဗြံဗ္တဳဂူ သူညဳသၟဟ်၊


မုက်လိက်−၆၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဍုၚ်ဗၠိုက်တၞီ ဟွံတီဒိုဟ်စှ်၊ လေၚ်ဟုံတုဲချိုတ် ကၠေံအိုတ်တုဲဒှ်၊ အကုသဵုဂှ် ဒးဒှ်ဒိဋ္ဌ၊ ကျာ်သမ္ဗုဒ္ဓေါ နာဲသာလောက၊ ဂ္ၚေၚ်လန်အဴ ဂၠိုၚ်တဴဘဝ၊ ဇာတ်မသုန်ကၠံ တံပထမ၊ ဂြၚ်တုဲတွံလဝ် ဓဝ်ဝိသေသ၊ သၟတ်ကၠေံဇာတ်ရ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ အတိက်ရသိ ဒိတှိစောန်ထၞဟ်၊ ဒေဝဒတ်ပ္ညုၚ် လၟုံကၠုၚ်ဒှ်၊ သၟိၚ်ဍုၚ်မစ္စ စိတ္တဟေက်ဟဟ်၊ တဳညန်ဇဲယ ဒှ်ရလၟုံ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ကၠာ ဒကာညဳသၟဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ်၊ မွဲချိုန်လၟုဟ် ဒှ်အဲကျာ်ရ၊ အတိက်မွဲဟာန် ဂးမာန်ဏာပ္ပ၊ ပ္ဍဲချိုန်လၟုံဒှ်ရာဟုလ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကၠာပဋ္ဌမ၊ ချိုန်လၟုံရ ယသောဓရာ၊ ကျာ်တြဲတွံဇန် ကဵုအရှန်ကၠာ၊ အရှန်တံအဵု ကဵုသာဓုကာ၊ ဇန်တံမိၚ်ရောၚ် ရှ်ဍောၚ်ဓမ္မာ၊ ဒှ်သောတာပန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ တၠပညာ သမ္တီကၠာအဴ....။

ဖဵုအဲချူပၠန် လိက်ဇၟန်ပ္ကဴ၊ ညောန်ကဵုစုတိ ကၠိသ္ကန်တဴသာရဏပၠန် ကဵုတုန်ပ္ဍဲဇဴ၊ စုတိတုဲရ ဘဝဗွဲကြဴ၊ တိဟိုတ်ပြဲဂၠိ သန္ဓိဂဝ်ဂၞဴ၊ ပကဵုဆောတ်အဴ ကဵုတန်တဴညိ၊ ပ္ဍဲညးမၞုံကၠာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ကရောံညးပၠန် တန်ဂဝ်ကဵုမိ၊ ပကဵုဒိုက်ယဲ ဘဲပကဵုမြိ၊ ကဵုဂွံတီလတ် ဍောၚ်ဓဝ်ဒမၠိ၊ ကဵုဂွံပ္တံပ္ညဳ ပါရမဳကျာ်ညိ၊ ဗွဲကြဴဒမၠိ ယဝ်စုတိပၠန်၊ ပ္ဍဲတၠပညာ မြာကဵုဂွံတုန် ၊ ကဵုဒှ်ကျာ်မွဲ နဲမေတ္တဲယျ၊ ဂွံအိုတ်ဇပန် ကြဴပၠန်ဟွံဒှ်၊ နိဗ္ဗာန်ဂဵုမြဟ် စိုပ်ပြဟ်ညိအဴ ။ ။ ။


သက္ကရာဇ်တၞံ ၁၃၅၉ − သၞာံ ၊ ဂိတုပသာ် ၄−မံက်၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်အခိၚ်မွဲနာဍဳ ၄၅−မိဏေတ် ချူအာစိုပ်ဒတုဲရ။ (ဘဒ္ဒန္တ ညာဏ − ဒူရာဘာဇၞော်)

နိဿဲ[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လိက်အုပ်- မၞုံယၟု(လိက်မာတၚ်ဂ) ဘဒ္ဒန္တ−ညာဏဝံသ (ဒူရာ−ဘာဇၞော်) − (စောဟံသာ)ပုံနှိပ်တိုက် ကမာဝက် စိန်တောၚ်ရပ်။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၄၅၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== นายทอโสน (สุพจน์) ผู้นำชนชาติมอญอายุ 98 ปี เสียชีวิต เมื่อวันที่ 7 พ.ย. 2557  အစာထဝ်သောန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကောန်ဂကူမန် ညးမဒှ်အစာံခိုဟ်ပြဲ သွက်ပိုဲကောန်ဗွဲကြဴညးဂမၠိုင် ==

นายทอโสน (สุพจน์) ผู้นำชนชาติมอญอายุ 98 ปี เสียชีวิต เมื่อวันที่ 7 พ.ย. 2557 
အစာထဝ်သောန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကောန်ဂကူမန်
ညးမဒှ်အစာံခိုဟ်ပြဲ သွက်ပိုဲကောန်ဗွဲကြဴညးဂမၠိုင်

 ပ္ဍဲကဵုဝင်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်မွဲဒမြိပ်နူပၞာန်ဂၠးကဝ်အလန်ဒုတိယတုဲတေံ ဒိုဝ်ကဵုစိုပ်အခိင် ပစ္စုပန်ဏအ်ယၟုယၟာအစာထဝ်သောန် (နိုင်ထွန်းသိန်း) မွဲပြာကတ်ကၠုင်ဒၟံင်လၟိုန်ရ။ တၞဟ်နသဂွံတိုန်ဒှ်ကဍိုပ်သကိုပ်မန်ဂှ် ဟွံလောဲသွာမွဲ ဒးဍိုက်ပေင်ကဵု အင်္ဂလက်သန်ဂၠိုင်ကဵုသာ် မပတံဒ္ဂေတ်ပတိပတ်ယျဵုလဂူတပ်တး ညာန်ပညာကေတ်သကာမြက်စာ ရင်တၠုင်ဂုန်ဖဵုကဵုကောန်ဍုင်ကောန်ကွာန်ဂမၠိုင်မာန်ရောင်။ 
 နူအဝဲဍောတ်သွတ်တေံ အစာထဝ်သောန်မနွံညာန်ပညာကေတ်သကာဗွဲမလောန်တုဲ ကလိဂွံလာပ်ကတ်ပညာမကော်ဂး SHOLARSHIP လၟိုန်န်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ကာလတိုန်ကတ်လိက် ပ္ဍဲဘာတက္ကသိုလ်ပၠန်လေဝ် ဂွံလုပ်တိုန်ကတ်ဓါတုဗေဒ ပ္ဍဲတန်ဂုန်တၟေင်၊ ကၠာဘာညးဟွံတုဲက္ဍင်ဏီ ပ္ဍဲကဵုသၞာံကြဴအိုတ် သက္ကရာတ် ၁၉၄၀ ဂှ် ကတဵုဒှ်ပၞာန်ဂၠးကဝ်အလန်ဒုတိယဂှ်ရ ဘာတက္ကသိုလ်ဂမၠိုင်လေဝ် မ္ဒးကၟာတ်အာအိုတ်ရ။ ဟိုတ်သာ်ဂှ်ရ ဘာတက္ကသိုလ်ညးဂွံတုဲဂှ် အခိင်လဇုဲလအ်အာမသုန်သၞာံ ဒိုဝ်ကဵုပၞာန်တုဲမဒှ်ရ။ ပ္ဍဲလက်ထက်အင်ဂလိက်အုပ်ဓုပ်လဝ်ဍုင်ပိုဲ ကောန်ဂကူမန်ပိုဲမၞိဟ်ဂွံတိုန်ကတ်လိက်ကဆံင်ဘာတက္ကသိုလ်မာန်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ကၞောတ်အထောတ်မွဲ ဟီုစမာန်ရ။ ကတ်လိက်ဘာတက္ကသိုလ်တုဲသက်ဂတာပ် အစာထဝ်သောန် လုပ်ကၠောန်ပရေင်ကောန်ဂကူမန် ပ္ဍဲဂကောံမန်အလုံရးမည ဒှ်ညးအုပ်ကာဂကောံဂှ်ရ။ မွဲအခိင်ဓဝ် သီုကဵုဒှ်ဂအုပ်ဋ္ဌာနပရေင်ပညာခရိုင်ကျာ်ခမဳ မနွံဒေသတာလျိုင် (၁၀) ပွိုင်ဍုင်မဒှ်ရ။ ဗွဲကြဴဂှ် ကာလရဲဗော်သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်တအ် ချဳဒရာင်ပရေင်ဍုင်ကွာန် အပ္ဍဲဍုင်ဟွံဂွံတုဲ မ္ဒးလုပ်အာဂြိုပ်ဂှ် အစာထဝ်သောန်လေဝ်ဗက်လုပ်အာကီုရ။ 

 ပ္ဍဲကဵုလိက်ကၞပ်နာဲဆာန်ဍုင် (ဗဵုပၞာန်ဒပ်ဍာ်သေံမွဲတၠ) ချူဇန်လဝ်ပရောဆဵုဂဗညး မနွံယၟုလိက် &quot;ဒစာံသၞာံဒစာံဗြဲပ္ဍဲဍုင်မန်&quot; ဂှ် ညးချူထ္ၜးလဝ် ပရောအစာထဝ်သောန်နွံကီုရ။  အလန်ကၠာအိုတ်ညးဂွံဆဵုဂဗကုအစာထဝ်သောန် ပ္ဍဲဘာလကျာ်ကွာန်ကြုက်ပိ သက္ကရာတ် ၁၉၅၁ တက်ကျာရင်သကအ် နကဵုဘာသာအင်ဂလိက် ဍုက်ကေဝ်ဒှ်အာမိတ်သဟာဲညးသကအ်ညံင်ရဴတီညာတ်လဝ်ညးသက်တုဲတုဲ၊ ပရေင်ဝေါဟာမၞိဟ်အစာထဝ်သောန်ခိုဟ်ဗီုလဵု မဍိုက်ပေင်တဴကဵုအင်ဂလက်သန်တၠပညာ မနွံစိုတ်စရိုတ်ခိုဟ်ပြဲလောန်သန် ရဴသာ်ဝွံ နာဲဆာန်ဍုင်ချူထ္ၜးလဝ်ပ္ဍဲလိက်ကၞပ်ညးဂှ်ရ၊ အခိင်ကၠောန်ဒၟံင်ပရေင်ပၠန်ဂတးတေံဂှ် အစာထဝ်သောန် မနွံတာလျိုင်ဗွဲတၟေင် ပရေင်ဆက်ဆောံကုဍုင်သၟာင် ပစၞးကောန်ဂကူမန် မကဵုလဝ်ယၟုသေံ &quot;နာဲသုဖတ်&quot; ဂးပြာကတ် ဒၟံင်အကြာမန်ဍုင်သေံဂမၠိုင်ရ။ 

 မွဲအယုက်အစာထဝ်သောန်နူအယုက်အဝဲဍောတ်သွတ်ကတ်ဗတောန်ဒၟံင်ပညာ ပ္ဍဲဘာတန်သဇိုင်တေံ ကၠောန်ကၠုင်ပရေင်ကောန်ဂကူမန် စဵုကဵုလအိတ်အယုက်ညးဂိုတ်ဂစာန်ကၠောန်ကၠုင်လဝ်ပရေင်ဂကူမန်။ ကမၠောန်ဂွံလာပ်သြန်ဂိတုကီုဒှ် ကမၠောန် အလဵုသဳသၟိင်ကီုဒှ် အစာထဝ်သောန်စိုတ်ဟွံလုပ်စကမၠောန် ပရေင်ကောန်ဂကူမန် ပရေင် လိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်ဟေင်ရ အစာထဝ်သောန်စိုတ်လုပ်စတုဲ ဂိုတ်ဂစာန်ကၠောန်လဝ်ရ။ နကဵုဓဝ်စေတနာပြဲ ဟွံကလိဂွံၚုဟ်မးမွဲသာ် အစာထဝ်သောန်ဗတောန်ထ္ၜးကဵုလိက်မန် လိက်တၟိမန်တြေံ ကုခမဳသင်မန်ကီု ကောန်ဍုင်ကောန်ကွာန်မန်ဂမၠိုင် ညးမလုပ်စိုတ် ပ္ဍဲပရေင်လိက်ပတ်မန်ဂမၠိုင်ရ။ သအာင်နူဂှ်ပၠန်လေဝ် ညးချူဇန်လဝ် လိက်ကၞပ်ပ္ဍဵုဗီုတက်ပတိတ် လဝ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ညးညးအဲအဲဂွံဆဵုဒၟံင်ရ။ အခိင်အခါဒးရးကၠောန်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်ဂွံမ္ဂး အစာထဝ်သောန်ပိုဲကၠောန်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်တုဲ အခိင်အခါဍေံဟွံဒးရးမ္ဂး အစာပိုဲ ကၠောန်အာပရေင်လိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်မဒှ်ရ။

 စိုတ်ဓါတ် စေတနာညးလတူကောန်ဂကူမန်ကီု သီုကောန်ဂကူတၞဟ်သအာင်ဂမၠိုင် အးဇ္ၚးကေဝ်သ္ဇုင်ဗွဲမလောန်တုဲ ဒ္ဂေတ်ပတိပတ်ညးပၠန်လေဝ်မနွံကဵုဓဝ်သဳလ သမာဓိ ဟွံစသုင်စၞဗၜူမွဲလေဟ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ အယုက်ညးဂွံဂၠိင်သီုကဵုပရေင်ထတ်ယုက်ခိုဟ်ဒၟံင်ဂှ် ပိုဲဂွံညာတ်ကေတ်ရ။ ပရေင်လိက်ပတ်ယေန်သၞာင် ပရေင်ကောန်ဂကူ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဆဂှ်ဟွံသေင်ဏီ ပ္ဍဲကဵုပရေင်သာသနာပၠန်လေဝ် အစာထဝ်သောန်ဂွံကၠောန်ပတုဲကၠုင်လဝ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ပ္ဍဲပေဲါသၟာန်လိက်ပရိယတ္တိရာမညနိကာယ ဓမ္မာစရိယခမဳသင်မန် သက္ကရာတ် ၁၉၈၄ - ၁၉၈၅ ဂှ် အစာထဝ်သောန် ကေတ်တာလျိုင်ဒဒှ်ဥက္ကဋ္ဌဂှ်လေဝ်ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၄:၂၀၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဝတ် ကဵု တာလျိုၚ် ကောန်ဒပ် (၂၇) တၚ် ==

ဝတ် ကဵု တာလျိုၚ် ကောန်ဒပ် (၂၇) တၚ်
===============================

၀၁။ ဒးက္လၚ်အမိၚ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ရောၚ်။

၀၂။ ဒးမြက်ဇက်ရောၚ်။

၀၃။ လၟိုန်ကာလ ဒးနွံကဵု သတိရောၚ်။

၀၄။ ဒးနွံကဵု ပွမသ္အးဇ္ၚးရောၚ်။

၀၅။ လၟိုန် ဒးနွံကဵု ဂွန်ရောၚ်။

၀၆။ ဒးလ္ၚတ် လိက်ပတ်ရောၚ်။

၀၇။ ဗွဲတၟေၚ် ဒးသ္ပဂရုကဵု ပရေၚ်ထတ်ယုက်
       ရောၚ်။

၀၈။ ကောန်ဒပ် ကဵု ကောန်ဒပ် ဒးနွံကဵု စိုတ်
       ရဲဗော်ရောၚ်။

၀၉။ ဒးပါ်ပါဲကေတ် တၚ်တၟေၚ်တၟဟ် 
       ပ္ဍဲအကာဲအရာ ညးဍုၚ်ကွာန်၊ 
       အကာဲအရာ ညးတိဍာ်တအ်မာန်ရောၚ်။

၁၀။ အခိၚ်သၠး နူတာလျိုၚ် ပရေၚ်ပၞာန်ဂှ် 
       ဒးကၠောန်သ္ပကဵု သွက်ဂုဏ်ဖဵု 
       ညးဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။

၁၁။ ပ္ဍဲကဵု ပံၚ်ဖက်ဆက်ဆောံ ကဵု
       ညးဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဒးဍိုန်ဍောတ် 
       ကၠောံက္ဍရောၚ်။

၁၂။ သွက်ဒပ် ဂွံဇၞော်မောဝ်တိုန်ဂှ် ထ္ၜးစဳပျးတုဲ 
       ဒးစန်ဒက်ပၠုပ် ကောန်ပၞာန်တၟိတအ်
       ရောၚ်။

၁၃။ လ္တူဍုၚ်ကွာန် ဂကူဇကု အလဵုဇကု မၞိဟ် 
       က္ဆံၚ် ဇၞော်ဍောတ် ကဵု ကောန်သ္ဂံၚ်ဇကု 
       ဂမၠိုၚ်တအ်ဂှ် ဒးနွံကဵု သစ္စ သမာဓိ
       ရောၚ်။

၁၄။ လ်တူသၞဂျှ ဒးစှံစိုတျ ဗီုသၞတဲု ဒးနှံကဵု 
       ပွမက္ဍုဟ်မၠေံရောၚ်။

၁၅။ ဒးစဵုဒၞာမၚ်မွဲကဵု လမျီု သ္ၚိဌာန် ပိုန်ဟာန် 
       ညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ရောၚ်။

၁၆။ လ္တူတၚ်နၚ်ဆဵုဂဗ ကဵု ပရိုၚ်ဂမၠိုၚ် ဇကု 
       ဂွံနၚ်တအ်ဂှ် ဒးဒုၚ်စဳရေၚ်ကဵု 
       သ္ကိုပ်ဒပ်စြေက် ဇကုရောၚ်။

၁၇။ ဒးထိၚ်ဒဝ်လဝ် လွဟ်ဇကု ညံၚ်ဂွံ 
       ဂီုကၠီုရောၚ်။

၁၈။ လၟိုန်တ္ၚဲ ဒးပေါတ် သ္အးကဵု လွဟ်ဇကု
       ရောၚ်။

၁၉။ ဒ္ဂေတ်ပဋိပတ် ဒးခိုဟ်ရောၚ်။

၂၀။ ဒးရှ်ေသှ်ေ ညးဇၞော်လ္တူဇကု ဂမၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၁။ ဒးရှ်ေသှ်ေ အခိၚ်ရောၚ်။

၂၂။ ဒးနွံကဵု ပွမပတှ်ေကေတ် ဇကုဇကုရောၚ်။

၂၃။ ဒးနွံကဵု ပွစိုတ်ဓါတ် ကတိုၚ်ကၟဟ် 
       ချဳဒရာၚ်ရောၚ်။

၂၄။ ဒးနွံကဵု ဂလာန်ပတှ်ေ မဗိုန်ဇၟအ်ရောၚ်။

၂၅။ ပ္ဍဲကမၠောန် သ္ဒးစှ်ေသၞောတ် သိပ်ဂၠိပ်
       ရောၚ်။

၂၆။ ဒးဒုၚ်ကေတ် ဘဲဒဏ် ပရေၚ်ဝါတ်ဂါတ် 
       ကြေပ်ဂြတ် ခတ်က္ဍန်တအ်မာန်ရောၚ်။

၂၇။ ဒးထိၚ်ဒဝ် ဇကုဇကု မာန်ရောၚ်။

#crd #Wunchay Rukchaytdee [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၄၉၊ ၁၀ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ညးတၠဂုန် မိကဴထဝ် ကဵုစိုပ်သွဝ်ညိ  အဂုန်တိုၚ်ထဝ် ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၉၊ တ္ၚဲအၚာ၊ ၂၀၂၁ ==

ညးတၠဂုန် မိကဴထဝ် ကဵုစိုပ်သွဝ်ညိ

အဂုန်တိုၚ်ထဝ်
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၉၊ တ္ၚဲအၚာ၊ ၂၀၂၁

ဂလာန်မရာဒနာသာ်ဝွံ မိက်ဂွံချူပတိုန်ထ္ၜးလညာတ်တၟိမွဲ ပ္ဍဲခေတ်ကာလဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ်မအောန်တဴဝွံရ။ ပိုဲဂကူမန် မတန် တဴပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်တအ် ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် အကြာဂြောဝ်ဂတာသ္ၚိကၟိန်- အကြာသမ္ဘာကဵုတၠသ္ၚိ၊ အကြာမိမကဵုကောန် ဇာတ်၊ အကြာသကအ်ရဲမွဲကဵုမွဲ ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် မဒှ်ဓဝ် မဒှ်ဒ္ဂေတ် ပူဂဵုမပြဲပြဲတအ် မဖအာတဴတအ်ဂှ် အောန်စှေ်ကၠုၚ် ဂၠိုၚ် လောန်၊ သုန်ဂြာံကၠုၚ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ဂပ်ဝ်ဒးဒှ်ဂဝိၚ်လောန်သန်ရ။ အသပ္ပုရိသတောဝါ ပ္ဍဲပါဠိသၠပတ်ပရိုတ်ဇၞော် ဟီုလဝ်စပ်ကဵု အန္တရာဲနာနာသာ် မပ္တံသၟိၚ်ဍာ်ကမၠတ်ပၟတ်တအ်ဂှ် ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ်မကၠေံခၞၚ်ဝွံဂှ်လေဝ် တၞီလုပ်လၟိဟ်မွဲကီုရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်မၞိဟ်ပိုဲဏံ မၞိဟ်တအ် ရှေ်သှေ်ကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမံၚ်မိမကီုဟာ သွက်ဂွံလ္ၚတ်ဂၠိုက်ဂၠာဲမာန်ဂှ် ဒေဝတဴတအ် ဇၟာပ်ပ်သတ္တာဟ ကေတ်မံၚ်စ ရၚ်ရောၚ်ဂှ် လိက်ပိဋကတ်တေံ ဟီုလဝ်ရ။ ယဝ်ရဟွံကၠောန်ၜိုတ် ဟွံသ္ပရှေ်သှေ်ရဴဂဴမိမမဂး ပိုဲမၞိဟ်တအ် ဂွံအာစိုပ်ဍုၚ်သွဝ် ညးတအ်ဟွံလောဲသွာဂှ် အလဵုဇကုဒေဝတဴတအ် တီညာတ်လဝ်ဂှ်တုဲ ပိုဲတအ် ညံၚ်ဂွံကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမိမတအ်ဂှ် လိက်ပိဋ ကတ်ဂှ် ဟီုဆဝ်ဗ္ၚုဟ်လဝ်ရ။ ပိုဲကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမိမမဂး သွက်ဂွံကလိဂွံဍုၚ်သွဝ်ဂှ် ဒှ်ဟိုတ်ကြပ်ပ်မွဲရောၚ်ဂှ်လေဝ် တီကၠိုဟ် ကေတ်မာန်ရ။ ဣဏံဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဗုဒ္ဓဘာသာမွဲရောၚ် မိက်ဂွံဟီုလေဝ် ဂွံ၊ ဟွံမိက်ဟီုလေဝ် ဂွံ၊ ဆဂး ပူဂဵုနွံကဵုဓဝ်သပ္ပရိုဟ် တီဂုန် မိမတအ်ဂှ် ညးတအ်ကွာ်မံၚ်ဂၠံၚ်တရဴဂွံစိုပ်ဍုၚ်သွဝ်ရောၚ် ယဝ်ရသရုပ်တုဲဟီုမဂး ရုမ်ဂပ်ရ။
သကအ်ရဲပိုဲ ပ္ဍဲအမေရိကာန်တအ် ကောန်ဗြဴဗြဴညးတအ် ဟီုပတိုန်ဒုဟ်ညးတအ် နဒဒှ်ပလီုအိန်ရဳ physical abuses (အိနြ္ဒေဖျက်ဆီးမှု)ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဂၠိုၚ်တိုန်ကၠုၚ်ဂှ်တုဲ အရာဝွံ ဂပ်ဝ်ဖေက်ဂၟံက်လောန်ရ။ ကောန်ၚာ်ဗြဴဗြဴတအ်ဂှ် မူဟိုတ်ဍေံတအ် ဂွံပတိုန်ကၠုၚ်ဒုဟ် ကုအပါဍေံတအ်သာ်ဝွံရောဂှ် ဟိုတ်ဍေံဇေတ်တ် တီကေတ်ဟွံမာန်ကီုလေဝ် ညးမဒှ်အပါဍေံတအ် ဒှ် ဟိုတ်မေတ္တာဂွံပ္ဍုၚ်ကၠုၚ်ကုဍေံတအ်ရောၚ်ဂှ် ချိုတ်ပၠိုတ်ရ။ ကိစ္စတအ်ဏံ ဒှ်ကာပၞုက်ဂးတုဲ ညးတာလျိုၚ်အလဵုအသဳတအ် သၟာန် သၟုက်ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ်တုဲ ပတိုန်အမှုကုအပါဍေံတအ်အိုတ်ရ။ ကာလစိုပ်ရုၚ်ဂဗုတ်ဂှ်မှ ဂွံတီကေတ်ဗွဲတြး ဗီုကောန်ဝုတ်ဇကု ပတိုန်လဝ်အမှုဂှ်တုဲ ညးတအ်စိုတ်လီုအိုတ်ရ။ ပ္ဍဲယေန်သၞာၚ်အခိုက်ကၞာပိုဲမန်ဂှ် ကောန်ဒဒေံဂှ် မိမဆာန်အိုတ်ဟီုမာန်ဂှ်တုဲ ကောန်ဒဒေံဂှ် ယဝ်ရဒှ်မၞိဟ်ဗြဴမဂး ညးမဒှ်အပါတအ် သ္ဍိုက်ဆာန်သၞေမ်သၞဴဂၠိုၚ်ရ။  ကောန်ဒဒေံဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်အာဲတၟာဲ ဂှ်တုဲ ဒှ်မၞိဟ်မံၚ်အာမွဲအယုက်ဒဵုကဵုမိမမတ်ပၠိုတ်ရ။ အခိုက်ကၞာကောန်ဍုၚ်ပလိုတ်တအ် လုပ်ဓလီုဂွံဍေံတအ်ဟာ၊ ကောန်ဍုၚ် အမေရိကာန်တအ် အာမံၚ်ဗီုဏံဖအိုတ်ဟာ ၜိုန်ရဟွံတီကေတ်ကီုလေဝ် ဆဂး ကောန်ဇာတ်လဵုဟွံဟီု ယဝ်ကဵုအန္တရာဲ ကုမိမ ၜါမဂး ဘဝဂတတေံ ဂွံစိုပ်သွဝ်ဟွံလောဲသွာရောၚ်ဂှ် လညာတ်ပိဋကတ်တေံ စဳပျးမံၚ်ရ။ ပူဂဵုကဵုဒဒိုက်ကဵုမိမတအ်ဂှ် ဘဝ ဏံလေဝ် ဒးကတဴဂၠမ်စိုတ် ဘဝဂတတေံလေဝ် စုတိဗက် ဒးအာစိုပ်ဘုံအပဲါရောၚ်။ 
ကုပူဂဵုနွံကဵုစိုတ်သပ္ပရိုဟ်တအ်ဂှ် ထေက်ကဵုဒးထိုၚ်သးလောန်ရ။ အခိၚ်ကာလသၞာံအာတေံ အဃောကပ်ယဲက္ဍၚ်မံၚ်ဂှ် ညးမဒှ် သမ္ဘာအဲမိကဴထဝ် (မိပကဴထဝ်)ဂှ် ညးတေံဒးကၠောန်အာကမၠောန် အကြာမၞိဟ်ဒှ်ယဲကဝ်ဗေတ်တအ်ဂှ်တုဲ ဇကုညးတေံ ကလိ ဂွံယဲဂှ်ကီုရ။ နူဂှ် ပိုဲအလုံသ္ၚိ သီုညးမသုန်တၠ ကလိဂွံယဲဂှ်ကီုရ။ ဆဂး ညးတေံဂှ် ၜိုန်ရစၟယဲနွံကီုလေဝ် ထတ်ယုက်မံၚ်ဖိုဟ်ဂှ်တုဲ သီုဒးကၠောန်ကမၠောန် သီုဒးဍုန်တိုပ် သီုဒးရံၚ်စံၚ်သ္ၚိကၟိန်ဖအိုတ်ရ။ ယဝ်ရညးတေံ ဟွံဆက်ကၠောန်ကမၠောန်မဂး ဂြောဝ်ဂ တာပိုဲ အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ဇၞော် ကဵုကေတ်ဟွံပြေပြံၚ်ရောၚ်ဂှ်တုဲ ညးတေံ ဒုၚ်ခဳတုဲ ကၠောန်အာမံၚ် အကြာမဒးပံၚ်ကဵုလမျီုရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် ဂဥုဲစဵုဒၞာလေဝ်ဟွံမံက်ကၠုၚ်ဏီရ။ ဂုန်ညးတေံ လတူအဲကီု အိန်ထံၚ်ကီုဂှ် ကာလလဵုဝိုတ်ကၠေံဟွံဂွံဂှ် အဲဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ် လဝ်သာ်ဝွံရ။ ယဝ်ရအဲတၠိၚ်ဂုန်ညးတေံမဂး အဲဏံဒှ်ဗာလသမၠီုပါပမွဲရောၚ်ဂှ်လေဝ် ယဵုဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ကီုရ။ ပူဂဵုအကတညူ ကတဝါဒဳ ဟွံတီဂုန်တအ်ဂှ် သမၠီုရောၚ်ဂှ် ခမဳအရဳတအ် ဟီုတွံလဝ်အိုတ်ရ။ မၞိဟ်ဗြဴဗြဴနွံကဵု စိုတ်ဓါတ်သာ်ဝွံ သွက်သ္ဂောံက လိဂွံ ဍုၚ်သွဝ်ရောၚ်ဂှ် ၜတ်ကၞာတ်ကဵုလညာတ်ပိဋကတ်တေံမဂး ကၠးကေတ်မာန်ရ။ မၞိဟ်ခေတ် လၟုဟ်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဒုၚ်ဂိုၚ် ကေတ်သာ်ဝွံဂှ် အောန်တဴဗွဲမလောန်ကီုရ။ 
ဟိုတ်နူဂုန်ညးတေံဇၞော်လောန်ကၠုၚ်သာ်ဝွံဂှ်တုဲ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ အဲဒုၚ်ဂိကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာသမ္ဘာအဲကီုရောၚ် စိုတ်သာ်ဝွံ မံက်ဂတဝ် ကၠုၚ်ကုအဲရ။ ဗီုစိုတ်သမ္ဘာအဲနွံကၠုၚ်သာ်ဏံဂှ် ပ္ဍဲကောန်ဇာတ်အဲဂမၠိုၚ် ညံၚ်ဂွံနွံမာန်ဂှ် ဒးစဳပျးထ္ၜးဂၠံၚ်တရဴကီုရ။ ယဝ်ရဍေံတအ် ဟွံတီဗီုဒုၚ်လဝ်ဒဒိုက်သွက်ဍေံတအ်မဂး စိုတ်ပြဲပြဲဂွံနွံကၠုၚ်ကုကောန်ဇာတ်တအ်ဂှ် ဝါတ်အာညိညရောၚ်။ လညာတ်ညးသပ္ပ ရိုဟ်တအ်ဂှ် ပၟိက်ဇၞော်လောန်ရ။ ကောန်ဂကူပိုဲတအ် ဟိုတ်နူဝါတ်ဒိုက်လောန်ဂှ်တုဲ ဒးအာကၠောန်စဍုၚ်ညးတၞဟ် ကောန် ဇာတ်ဂှ်တၞဟ် မိမဂှ်တၞဟ်၊ အပါဂှ်တၞဟ် ယာဲဂှ်တၞဟ် သာ်ဝွံ ပြးဆာဲညးသကအ်အိုတ်ဂှ်တုဲ သွက်ဂွံဒၠောံဗတောန်ကောန်ဇာတ် ဂွံနွံကဵုစိုတ်သပ္ပရိုဟ်ဂှ် ဝါတ်လတူဝါတ်ရ။ ဒးဇၞော်ဂေါဝ်အကြာဗွိုၚ်သၟာကမၠောန် ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵုလညာတ်တၠပညာ သပ္ပရိုဟ် တအ်ဂှ်ပၠန်မဂး ပရေံလတူပရေံပၠန်ရ။ ပိုဲမကတ်လ္ၚတ်မံၚ်လိက်အဝဵုဝဵုဂှ်လေဝ် အဟိန်မကွာ်အာဂှ် ဒးပတပ်မံၚ်ဂၠံၚ်ဍာန်လ ညာတ်ဏီမဂး ရဲဟွံဗှ်လိက်တၠပညာတအ်ဂှ် ဟွံပံၚ်ကဵုတၠပညာတအ်ဂှ် ဇြက်ဟီုဟွံမွဲရ။
ဟိုတ်နူဇကုတုဲ ဂြောဝ်ဂတာသ္ၚိကၟိန်ဇကုကီု၊ မသကောဒေံတအ်ကီု၊ သကအ်ရဲညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ကီု၊ ဒှ်မံၚ်တသိုက်ကီုဟာဂှ် လၟိုန်န်ကာလကလေၚ်သၟာန်ရံၚ်ဇကုတုဲ လးပတပ်ဂၠံၚ်ဍာန်လစွံစိုတ်ညိ။ ယဝ်ရဒှ်မံၚ်မဂး ဂၠံၚ်ဍာန်ညးသပ္ပရိုဟ်ဒးဂှ်တုဲ ယဝ်ဟွံဒှ် မဂး ဍာန်ဂှ် ဟွံဒးရ။ ကာလလ္ဆောဝ်ဂွံဆဵုကေတ်မံၚ်လညာတ် “သြန်နွံကၠောန်ဂွံဖအိုတ်” ဂှ်တုဲ သြန်ဂှ် ရာန်ကေတ်စိုတ်ညး သပ္ပရိုဟ်ဟွံဂွံရ။ စိုတ်ညးသပ္ပရိုဟ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် ဒးပံၚ်ကဵုညးသပ္ပရိုဟ်၊ ဒးကလၚ်ဓဝ် ညးသပ္ပရိုဟ် ဒးဖအာဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် ရောၚ်။ သကအ်ရဲပိုဲတအ် ဒးစံၚ်တူပူမှ်မံၚ်ဂၠမ်စိုတ်တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူသြန်ဟွံမွဲဟွံသေၚ်၊ ဟိုတ်နူကောန်ဇာတ်ညးတအ် စိုတ် ဓါတ်သဝ်လောန်ရောၚ်။ ကောန်ဇာတ်ပိုဲတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဂွံမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဇၞော်ဂှ်တုဲ ပညာလောကဳဍေံတအ် ခိုဟ်ကွေံကွေံရ။ ဆဂး လေပ်ပညာ အိက်စုတ်အရှာံဘာ ဒှ်မံၚ်သာ်ဂှ်တုဲ ပြဝဍေံတအ်ဂှ် ပလီုပလာ်မံၚ်ဂုန်သိက္ခာ ကေုာံ ဘဝအိန်ထံၚ်ဍေံတအ်ကီုရ။ တၠပညာဍုၚ်ပိုဲကၠာကၠာတေံ လိက်ဗွဟ်ဘာတန်တအ်ဂှ် ညးတအ်စုတ်မံၚ်သုတ်ဇာတ်မကၠုၚ်နူဇာတ်ဗောဓိသတ်အလံၚ်ကျာ် တအ်ဂှ်တုဲ နူဍောတ်တ် ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ် စိုတ်ဗောဓိသတ်နွံကၠုၚ်အိုတ်ရ။ ပရေၚ်ပညာခေတ်ဏံ လိက်ဗွဟ်ပရောသာ်ဝွံ ဂပ်ဝ်ဒးစုတ်ကဵုထေက်ရောၚ်။
ပိုဲတအ် ဂွံစွံစိုတ်ဒးဂှ် ဒးလ္ၚတ်ဗှ်လိက်နာနာသာ်အိုတ်ရ။ လိက်ပရေၚ်ပညာလောကဳကီု လောကုတ္တဵုကီု ဗက်ဂၠာဲဗှ်လ္ၚတ်အိုတ်ရ။ ပိုဲဗှ်လိက်ဟီုဂှ် သွက်ဂွံဒှ်ဒတုဲဖဵုဘဝဇကုရ။ ဘဝဇကုဂှ် ဗဂပ်စုတ်ကဵုလညာတ်တၠပညာတအ်၊ ညးသပ္ပရိုဟ်တအ်မဂး ကျေဝ် ဂေါဝ်အိုတ်ရ။ အလံၚ်ကျာ်တအ်၊ အလံၚ်မှာထေရ်မဒယှ်တှ်တအ်ဂှ် ကလေၚ်ရံၚ်အာမဂး ကိုပ်ကၠာတေံ ညးတအ်ဂွံညာတ် ကေတ်ဗီုညးတၞဟ်တအ်ကၠောန်- ဗီုကျာ်၊ ဗီုကွးသာဝကကျာ်ကၠာတေံ ကၠောန်သ္ပဂှ်တုဲ ညးတအ် ဗတောံဗက်တုဲ၊ ရာဒ နာမိက်ကၠောန်ဗက်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဘဝဏံ ညးတအ် ဒှ်ဘဝအရဳကီု သီုဒယှ်တှ်ပြာထာကီုတုဲ ကလိဂွံဨတဒဂ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲလိက်တေံ ညး ဟီုလဝ် ထီုဗးပါရမဳ၊ ဗပေၚ်ပါရမဳ မဒှ်ဂှ်တုဲ ပိုဲတအ်လေဝ် ယဝ်ရဒ္ဂေတ်ဗက် ပတောံဗက်လညာတ်တၠပညာ ညးသပ္ပရိုဟ် တအ် ကီုမဂး ဍေံဒးဒှ်သာ်ဂှ်ကီုဟေၚ်ရ။
ကောန်ဂကူမန်ပိုဲကၠာကၠာတေံ ၜိုန်ရဟွံဂွံကတ်လ္ၚတ်လိက်ပတ် ပ္ဍဲဘာတန်အိုတ်ကီုလေဝ် ညးမလေပ်လိက်တအ်ဂှ် အခိၚ်သၠး ညးတအ်ဟီုဂးသဳကၠဳပရောဇာတ်ကျာ်တအ်ဂှ်တုဲ ညးမွဲကဵုမွဲ ဒ္ဂေတ်ဗက်လညာတ်တအ်ဂှ်အိုတ်ရ။ ဗီုလစွံစိုတ်ဂၞကျာ်မဒ္ဒဳတအ်၊ ဗီု လစွံစိုတ်ဂၞကျာ်ဝိသာခါတအ် ဒှ်တမ် သွက်မၞိဟ်ဗြဴဗြဴတအ်ဂှ် မိမပိုဲတအ် ညးတအ်ဟီုလဴဒးမံၚ်အိုတ်ရ။ ဇာတ်ဇၞော်စှ်၊ ဇာတ် (၅ ၅၀)တအ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုၚ် ညးတအ်ကေၚ်မိၚ်လဝ်အိုတ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲညးတအ် စိုတ်သပ္ပရိုဟ်နွံမံၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ပိုဲမၞိဟ်တြုံတအ်ဂှ်လေဝ် ဒးနွံကဵုဝဳရိယဇဲသတ္တိ ညံၚ်ရဴမဟာဇနက်ဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုပညာ ညံၚ်ရဴမဟောသဓဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုစိုတ်ဓါတ်ကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာ မိမ ညံၚ်ရဴသုဝဏ္ဏသာမ်ဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုစိုတ်ညံၚ်ရဴတေမဳဏောၚ်၊ အယုက်ဇၞော်ကၠုၚ် ဒးအာကျာ်ဘာဏောၚ် မပ္တံသာ်ဏံ ညးတအ် ယိုက်ဒိုက်လဝ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲတွဳဗွိုၚ်မၞိဟ် မနွံကဵုဒ္ဂေတ်ပဋိပတ်မပြဲသာ်ဝွံတအ်ဂှ် ၜိုန်ရညးတအ်ဟွံလေပ်လိက်ကီုလေဝ် ယဝ်ရဂွံမံၚ်ကရောံညးတအ်မဂး ကလိဂွံတသိုက်စိုတ်အိုတ်ရ။ လၟုဟ်ဝွံ လညာတ်ဍုၚ်ပလိုတ်မသ္ပအဓိကကဵုကလိဂွံအဝဵုတအ်၊ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တအ်၊ အံၚ်ဇၞးဘဝတအ် ဂၠိုၚ်လောန်ဂှ်တုဲ အတ္တပိုဲမၞိဟ်တအ် ဇၞော်သၠုၚ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။ 
ဘာလကျာ်သေံ ပ္ဍဲဍုၚ်က္ၜၚ်ကံက်တအ်ဂှ် ကောန်ဍုၚ်ပိုဲတအ် ကဵုဒါန် ကလၚ်ဓဝ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်မိပ်စိုတ်တုဲ ဒုၚ်တၠုၚ်အိုတ်ရ။ ကောန်ကမၠောန်နူဍုၚ်ပိုဲဂမၠိုၚ် ဟိုတ်နူစိုတ်စေတနာသဒ္ဓါညးတအ်ထတ်ဂှ်တုဲ ခမဳသၚ်ကောန်ဍုၚ်သေံတအ် ကေတ်စဂုန်စရာဲ အိုတ်ရ။ ဟိုတ်နူဒကာတအ်ဂှ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ညးတအ် ဒးနိမန်သၚ်မန် ဓမ္မကထိကတအ်ဂှ်တုဲ ကဵုတွံဓဝ်ဗတ်မန်အိုတ်ကီုရ။ ၜိုန်ရ ဍုၚ်ပိုဲဝါတ်ကီုလေဝ် ၜိုန်ရညးတအ်ဒှ်မၞိဟ်ဝါတ်ကီုလေဝ် ဆဂး သဒ္ဓါစေတနာညးတအ်ဟွံဝါတ်ဂှ်တုဲ အခိၚ်အာမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ညးတၞဟ် တအ်မွဲချိုန်ခဏဂှ် ကလိဂွံဓဝ်မေတ္တာ ကရုဏာ နူကောန်ညးဍုၚ်သေံတအ်ဂှ်အိုတ်ရ။ သဒ္ဓါစေတနာဂှ် ဒှ်ဓဝ်ပူဂဵုကလျာဏပု ထုဇန်တအ် မကၠောန်သ္ပမွဲရ။ ဟိုတ်နူစိုတ်တအ်ဂှ်တုဲ ဒၞာဲလဵုအာအာမုက်မတ်ယးတၟးတုဲ တိတ်ဗၠးနူအန္တရာဲမာန်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၃:၅၃၊ ၁၀ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်  − (ခဏ်သံဃာဒိသေသ်) ==

ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်  − (ခဏ်သံဃာဒိသေသ်)

၂၁၁။ ပဌမသံဃဒိသသျေသိက်ခာပိုဒျ

ယွံနာဲဗြဴတအ် အာပတ်သံဃဒိသေသ်ဂမၠိုၚ် စှ်ထပှ်ဝွံ အာစိုပ်ဒဒှ်ဂပ်ဝ်စၞောန်ထ္ၜးဗွဲသရုပ်အိုတ်ရ။

၆၇၈။ ပ္ဍဲမခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ဥပးမွဲတၠ ကဵုဒါန်တိုက်ဂြပ် ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲ ပ္ဍဲကြဴ စုတိကလိလောန်စဴအာရ၊ ပၞောဝ်ကဵုကောန်ၜါတၠ မၞုံတဴကုဥပးဂှ် မွဲတၠဂှ် ဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါရ၊ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာရ၊ မွဲတၠဂှ်တုန် မၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါရ၊ လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာရ၊ ကောန်ၜါတၠဂမၠိုၚ်ဂှ် ပါ်ပရအ်တဴ ကြက်ဂြပ်မကၠုၚ်နူမအံက်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကၠုၚ် ကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်မ္ဂး ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်ပိုဲညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်ပိုဲညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယဝ်ဒှ်အဲပိုၚ်မ္ဂး (ယဝ်အဲဂွံမ္ဂး) အဲလေဝ် ကြက်ကဵုဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်ရ” ရဴဝွံ (ပၠုပ်စိုတ်တုဲ) “ပါ်ပရအ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်တုဲ ပ္ဍဲကြဴ အခိၚ်ပါ်ပရအ်ဂြပ်ဂှ် (တိုက်ဂြပ်ဂှ်) အာစိုပ်ဇရေၚ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် ပြာပ်အာဇရေၚ်ဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲ “ယွံနာဲဗြဴတအ် ဩဝ်တိတ်အိုတ်ညိ၊ တိုက်ဂြပ်အဲဏောဝ်” ရဴဝွံ သ္ဂးတိုန်ဂလာန်ဝွံမ္ဂး ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်မၞးတအ်ညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲဒှ်ရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုတြုံဂှ်ရ။ ကဵုဒါန်တုဲရ ဟဂွဴကဵုဒါန်ဏီရ ရဴဝွံ ကယျာန်ဓဝါတ်တုဲ သၟာန်တဴ အမာတ်ဇၞော် မဒှ်ညးသ္ဂုတ်သွာတ်ဓရ်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ “ယွံနာဲဗြဴတအ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ ရဴဝွံ ညးလဵုမွဲတီရော?” ရဴဝွံ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် သၟာန်အိုတ်ရ။

သၟာန်တဴရဴဝွံမ္ဂး ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာဂှ် “ယွံနာဲတအ် စွံသက်သဳတုဲ ဒါန် မကဵုဒါန်သၠးပွးဂှ် တၠအဲအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ညာတ်လေဝ်ကေၚ်ညာတ်ဟာ မိၚ်လေဝ်ကေၚ်မိၚ်ဟာ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် “ယွံနာဲဗြဴဂမၠိုၚ် ဟီုဂလာန်ဍာံစၟတ်အိုတ်ရ” ဂှ် တိုက်ဂြပ်ဂှ် သ္ပတဴဂြပ်ဘိက္ခုနဳသၚ်ပိုၚ်အိုတ်ရ။ တြုံဂှ် ဟိုတ်မကျအာဂှ်ရ ဗြဴက္ဍိုပ်တ္ၚာတ် ဂကူအယုတ်ဂမၠိုၚ်ဝွံ ခမဳဗြဴဟွံသေၚ်အိုတ်ရ၊ “မုဟိုတ် ပၠံၚ်ၜါ်ကတ် တိုက်ဂြပ်ပိုဲညးဂမၠိုၚ်အိုတ်ဂှ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်ရ။

ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဟီုလဴပတီ ဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ထပ်စွံဒဏ်ကုတြုံဂှ်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် တြုံမဒးဒုၚ်တပ်စွံလဝ်ဒဏ်ဂှ် ကဵုသိုၚ်ခၞံဘာတဳ ပ္ဍဲဇရေၚ်ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်တုဲ “ဩဝ်တ္ၜေဟ်လက်ချဴဟီုတေၚ် ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ဂှ်အိုတ်ညိ” ရဴဝွံ ဗတိုက်ဖအောဝ်တဳဂမၠိုၚ်ရ၊ ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဟီုလဴပတီ ဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ပၠန်ဂှ်ရ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ကဵုကၠေၚ်ဒက်တြုံဂှ်အိုတ်ရ။ ဂကောံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် ဗွဲကိုပ်ကၠာ ပၠံက်ကေတ်တိုက်ဂြပ်အိုတ်၇၊ မရနုက်ကဵုၜါအလန်ဂှ် ကဵုတပ်စွံဒဏ်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်လၟုဟ်တုန် ကြက်ကဵုဂစိုတ်အိုတ်ရ” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် သ္ဂောံမိၚ်ကေတ် ဂလာန်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် မဟီုဂရိုဟ်ပျုတ်ဗ္ဒေက် ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ဟေၚ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မုဟိုတ် နာဲဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလနာ် နပၞောတ်,မာန်တုဲ သ္ဂောံပဒတဴရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ဂှ် ဂရၚ်ပတီဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုခမဳတြုံဂမၠိုၚ်အိုတ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန်တုဲ ပဒတဴရဟီုဂှ် ဍာံပြရဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် မုဟိုတ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန်တုဲ ပဒတဴရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။ 

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၇၉။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ကေုာံသမ္ၚေဟ်ကီု ကေုာံကောန်သမ္ၚေဟ်ကီု ကေုာံဍိက်ကီု ကေုာံသၟာကမၠောန်ကီု ဗွဲတွဵုမယုတ် ကေုာံခမဳပြဘာဇ်မ္ၚးသာသနာလေဝ် သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန် (သ္ပအမှု) တုဲ ပဒတဴမ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံ ဒးအာပတ် ပ္ဍဲချိုန်ခဏမကလိလောန်ကၠေံဗွဲကိုပ်ကၠာဒှ်တုဲ အာစိုပ်အာပတ်သံဃာဒိသေသ် မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် (နူဂကောံသၚ်) ရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜး အိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 ---
၂.၁.၂။ ပွံက်ပဌမသံဃာဒိသေသ်သိက္ခာပိုဒ်

၆၈၀။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျ ရူဝှံမ်ဂးခမုဗွူရ။

သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် မ္ဂးဂှ် သ္ဂးတဴပွမသ္ပအမှုရ။

သမ္ၚေဟ် မ္ဂးဂှ် ညးမမိက်ကဵုမွဲမွဲ အုပ်ဓုပ်ပိုၚ်ပြဳတုဲ ပဒတဴပ္ဍဲသ္ၚိရောၚ်။

ကောန်သမ္ၚေဟ် မ္ဂးဂှ် ကောန်ကောဒေံညးမမိက်ကဵုမွဲမွဲဂမၠိုၚ်ရောၚ်။

ဍိက် မ္ဂးဂှ် ဍိက်ကတဵုဒှ်ပ္ဍဲသ္ၚိ ဍိက်ရာန်နဂြပ် ဍိက်ဂၠုဲရောၚ်။

သၟာန်ကမၠောန် မ္ဂးဂှ် ညးမဒုၚ်ဝန် ရဴဝွံမ္ဂး ညးဒုၚ်လိၚ်ရောၚ်။

ခမဳပြဘာဇ် မ္ဂးဂှ် ပါဲကၠေံ ခမဳတြုံ ခမဳဗြဴ သိက္ခမာန် သာမဏဳတြုံ သာမဏဳဗြဴတုဲ ညးမတၞီလုပ်ပ္ဍဲပြဘာဇ်မမိက်ကဵုမွဲမွဲရောၚ်။

“ကြက်ဂဗုဓ်စုတ်အမှုရ” ရဴဝွံ သကအ်ပွံၚ်လေဝ် ဂၠာဲသ္ၚေဝ်မ္ဂး၊ အာလေဝ်အာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဟီုလဴဗ္စ ကုညးမွဲမ္ဂး ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဟီုလဴဗ္စ ကုသကအ်ပွံၚ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။ ပ္ဍဲအလိက်သ္ပဂဗုဓ်အမှုတုဲဂှ် ဒးအာပတ်သံဃာဒိသေသ်ရ။

ဒးအာပတ် ပ္ဍဲချိုတ်ခဏမကလိလောန်ကၠေံဗွဲကိုပ်ကၠာဒှ်တုဲ မ္ဂးဂှ် မွဲဒမြိပ်ကေုာံပွမကလိလောန်ဒ္ဂေတ်သ္ပဝတ္ထုဂှ် ဒးအာပတ်ရ၊ ဟိုတ်နူပွမဒၠောံဗတောန် နဉတ်ကမ္မဝါစ်ဂှ် ဒးအာပတ်ဟွံသေၚ်ရ။

မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် မ္ဂးဂှ် မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် နူဂကောံသၚ်ရ။

သံဃာဒိသေသ် မ္ဂးဂှ် သွက်အာပတ်ဂှ် သၚ်ဟေၚ် သ္ဒးကဵုမာနတ်ရ၊ သ္ဒးတံၚ်ဓဇက်တမ်ရ၊ သ္ဒးပၠုပ်အဗ္ဘာန်ရ၊ ခမဳဗြဴၜါဇကုပိဇကုကီု၊ မွဲဇကုကီု၊ ကဵုမာနတ်ဟွံဂွံရ၊ တံၚ်ဓဇက်တမ်ဟွံဂွံရ၊ ပၠုပ်အဗ္ဘာန်ဟွံဂွံရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး ရဴဝွံမ္ဂး “သံဃာဒိသေသ်” ရ၊ (ယၟုမတွံဂး သံဃာဒိသေသ်ဂှ်) ယၟုဂကောံအာပတ်ဂှ်ဟေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်လေဝ် ကော်ခဴဂး ရဴဝွံမ္ဂး “သံဃာဒိသေသ်” ရ။

၆၈၁။ ဂကောံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဟိုတ်မတံၚ်ဓဇက် ဇရေၚ်ညးဇၞော်ဓရ်တုဲ အာမ္ဂး၊ အာတ်ပၟၚ်ပၟဲမ္ဂး၊ သီုဟွံရန်တၟအ် ဟီုလဴဗ္စမ္ဂး၊ ဟွံဒးအာပတ်ရ၊ ကုခမဳဗြဴမကြအ်ဥမ္မတ် ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒးအာပတ်ရ။

ပဌမသံဃာဒိသသျေ သိက်ခာပိုဒျ တဲုရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၁၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)  ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်  ၁.၃.၁။ တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ် ==

(ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)

ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်

၁.၃.၁။ တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၆၈။ ပ္ဍဲအခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မုဟိုတ် နာဲဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရ ဟီုဂှ် ဍာံပြရဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ မုဟိုတ် ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ်ရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာသ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၆၉။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ် ‘ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵု ပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠောပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပမပံၚ်ဖက်ဏီရ’ ရဴဝွံ သ္ဒးဟီုသ္ဂးကဵုခမဳဗြဴဂှ်ရ၊ ရဴဝွံဟေၚ် ခမဳဗြဴဂှ် သီုကဵုခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ်ဟီုသ္ဂးတဴဂှ် တုပ်နဲကိုပ်ကၠာဟေၚ် ယိုက်ဒိုက်ဂိုၚ်ကေတ်မ္ဂး၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံကွေတ်ဂှ် စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါ ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ် ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴဂှ် ဗွဲမဒးရးရ၊ စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါ ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရးနေဝ် ယဝ်သၠးကၠေံကွေတ်ဂှ်မ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံ ရဴဝွံ ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မဗက်ပတိတ်လဝ်ဒှ်တုဲ ဒးအာပတ်ပါရာဇ် (မၞုံယၟုဉက္ခိတ္တာနုဝတ္ထိကာ) ရ၊  ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜးအိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 −−−
၁.၃.၂။ ပွံက်တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၇၀။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျရူဝှံမ်ဂး ခမုဗွူရ။

သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မ္ဂးဂှ် (သၚ်) မၞုံကဵုပွမပံၚ်ဖက်တုပ်သၟဟ် မတန်တဴပ္ဍဲသိမ်တုပ်သၟဟ် (မွဲသိမ်ဓဝ်)။

ခမဳ မဗက်ပတိတ်လဝ် မ္ဂးဂှ် ခမဳမဗက်ပတိတ်လဝ် ဟိုတ်နူပွမဟွံမၠာဲသ္ၚေဝ် ပွမဟွဴဇအုဲဇဗ ဝဳဗလးအာပတ် ပွမဟွဴသၠးကၠေံကွေတ်မိစ္ဆာရောၚ်။

နအဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် မ္ဂးဂှ် ယြဴနသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် ယြဴနစောဒနာသာရဏာဝိနယ်။

န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မ္ဂးဂှ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မအံၚ်ဇၞးမာရ်မသုန်ပြကာ ကေုာံန ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဂြၚ်တီကေတ်သစ္စပန်။

ဟှံမှဲကဵုပှမရျှသျှေရေူဂူ မ်ဂးဂျှ ဟှံရျှသျှေရေူဂူ သါ်ျကို ဂိုဏျကီု ကမျကီုရ။

မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မ္ဂးဂှ် ဗက်ပတိတ်လဝ် နဥက္ခေပနဳယကမ်တုဲ ခမဳ မဟဂပ်ဝ်ကော်ပၠုပ်လဒေါဝ်သၚ်ဏီရောၚ်။

မဟဂွံသ္ပပွမပံက်ဖက်ဏီ မ္ဂးဂှ် ခမဳမပဒတဴမံၚ်စံၚ်မွဲစွံဂမၠိုၚ်ဂှ် ကော်ခဴဂးပံၚ်ဖက်အိုတ်ရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲကေုာံခမဳဂှ်မွဲစွံရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ။

ဒ္ဂေတ်ဗက် ခမဳဂှ် မ္ဂးဂှ် ခမဳမဒးဒုၚ်ဗက်ပတိတ်ဂှ် ယြဴမၞုံကွေတ်မွဲရ၊ ယြဴမၞုံပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်မွဲရ၊ ယြဴမၞုံဂၞပ်ပၟိက်မွဲရ၊ ခမဳဗြဴဂှ်လေဝ် မၞုံကွေတ်သာ်ဂှ်ရ၊ မၞုံပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်သာ်ဂှ်၇၊ မၞုံပၟိက်သာ်ဂှ်ရ။

ခမဳဗြဴဂှ် မ္ဂးဂှ် ယြဴခမဳဗြဴမဒ္ဂေတ် ခမဳမဒးဒုၚ်ဗက်ပတိတ်လဝ္ နဥက္ခေပနဳယကမ်မွဲ။

ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် မ္ဂးဂှ် ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ်။

ခမဳဗြဴ မဆဵုညာတ်မမိၚ်ဂမၠိုၚ် “ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေ ရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠုပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ ယဝ်သၠးကၠေံမ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံဂှ် ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ မိၚ်တုဲ ဟွံဟီုသ္ဂးမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ခမဳဗြဴဂှ် တံၚ်ဓဇက်ဏာလဒေါဝ်သၚ်တုဲလေဝ် “ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာ သၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ္ နသဘဴဓရ်မဍာံစမတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠုပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ၊ ယွံနာဲဗြဴ လ္ပဒ္ဂေတ်ဗက် ခမဳတြုံဂှ်ညိ” ရဴဝွံ သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ ယဝ်သၠးကၠေံမ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံဂှ် ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဒးဒၠောံဗတောန် မမဳဗြဴဂှ် ဗွဲဒးရးရ၊ ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် သ္ဒးဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရးရ၊ ခမဳဗြဴ စဳကၠးဆိုက်ဗ္ဒက်တုဲ မၞုံကဵုအစောံသတ္တိဂှ် သ္ဒးကဵုသၚ်တီရ။

၆၇၁။ ယွံနာဲဗြဴတအ် သၚ် ဩဝ်ကလၚ်ပၚ်မှိၚ် (ဂလာန်) အဲဍိက်ညိ၊ ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ် ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်ရ၊ ခမဳဗြဴဂှ် ဟွံသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ်ရ၊ ကမ်မၞုံကဵုအခိၚ်မဗဗွဲ ကုသၚ် ယဝ်ဒှ်မ္ဂး၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ် သ္ဒးဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဗွဲမဒးရးရ၊ ဣဝွံတုန် ပွမကဵုတီရောၚ်။

ယွံနာဲဗြဴတအ် သၚ် ဩဝ်ကလၚ်ပၚ်မှိၚ် (ဂလာန်) အဲဍိက်ညိ၊ ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်ရ၊ ခမဳဗြဴဂှ် ဟွံသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ်ရ၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ် ဒၠောံဗတောန်ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ (နဉတ်ကမ္မဝါစ်) ဗွဲမဒးရးရ၊ နာဲဗြဴဂှ် သ္ဒးဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ရ၊ ယြဴကုနာဲဗြဴမွဲ ဟွံမွဲကဵုပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်ရ၊ နာဲဗြဴဂှ် သ္ဒးဟီုတိုန်ရ။

မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် ဟီုသ္ဂးဟိုတ်ဂှ်ရ ။ ပ ။ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် ဟီုသ္ဂးဟိုတ်ဂှ်ရ ။ ပ ။

“တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ်ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဗွဲမဒးရးတုဲရ၊ ကုသၚ်ဂှ် မၞုံကဵုပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒၟံၚ်ကၞပ်သ္ၚောံသ္ၚိတ်ဇြရ၊ နမဒၟံၚ်ကၞပ်သ္ၚောံသ္ၚိတ်ဇြ ရဴဝွံ ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်မသ္ဍိုက်မၠိုက်ဂှ်ရ” ရဴဝွံ (သ္ဒးကဵုတီရ)။

ပ္ဍဲလအိတ်ဉတ် ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ ပ္ဍဲလအိတ်ကမ္မဝါစ်ဂမၠိုၚ်ၜါဝါ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ၊ ပ္ဍဲလအိတ်ကမ္မဝါစ် ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။

ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မ္ဂးဂှ် ထံက်ရံၚ်ကဵုခမဳဗြဴ မအာစိုပ်ပါရာဇိကမဒှ်ကိုပ်ကၠာဂှ် ဂပ်ဝ်သ္ဂးရ။

ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ မ္ဂးဂှ် ဗွဲဥပမာတုန် တၟအ်လးဇၞော် မဒကးအာၜါလွးတုဲဂှ် သၟဟ်ညံၚ်ရဴကလေၚ်ဗ္ဂပ်ဖျပ်မွဲလှ်ေပၠန် ဟွံဂွံရကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဝွံရ ခမဳဗြဴဂှ် ဒၠောံဗတောန် ‘နဉတ်ကမ္မဝါစ်’ စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါနေဝ် ဟွံသၠးကၠေံကွေတ်ဂှ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴ ဟွံသေၚ်ရ၊ တၞောဝ်ကျာ်ကောန်သၟိၚ်ဗြဴသာကျဝၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး အာစိုပ် ပွမကျနူသာသနာရ။

ပ္ဍဲအရာ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံဂှ် ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးဂှ် ပွမသ္ပဝိနယ်ကမ်မွဲစွံ ပွမစၞောန်ထ္ၜး (ဖ္ဍောတ်) ပါတိမုက်မွဲစွံ ပွမဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်ပဒတဴမွဲစွံရောၚ်၊ သီုဖအိုတ်ဝွံ ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴမစှ်ေပါရာဇိကဂှ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး “ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံ” ရ။

၆၇၂။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် (မဂပ်ဝ်သ္ပ နဗဗွဲဓရ်) မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ ဓမ္မကမ်ဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် မၞုံသၠေဟ်ပၟာဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ အဓမ္မကမ်ဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ ဓမ္မကမ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုသၠေဟ်ပၟာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ အဓမ္မကမ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။

၆၇၃။ ကုခမဳဗြဴ မဟွံဒးဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရး (နဉတ်ကမ္မဝါစ်) ခမဳဗြဴသၠးကၠေံကွေတ် ခမဳဗြဴကြအ်ဥမ္မတ် ။ ပ ။ ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒအာပတ်ရ။

တတိယပါရာဇိက သိက္ခာပိုဒ် တုဲရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၃၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)  ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်  ၁.၄.၁။ စတုတ်ထပါရာဇိကသိက်ခာပိုဒျ ==

(ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)

ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်

၁.၄.၁။ စတုတ်ထပါရာဇိကသိက်ခာပိုဒျ

၆၇၄။ ပ္ဍဲအခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ပွမရပ်တၞုဟ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ် ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်သ္ၚောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရ၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရ၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မူဟိုတ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်ဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရော? ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရော? ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရော? ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ ။ ပ ။ 

“ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပိဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ် လေဝ် အာအိုတ်ရ၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရ၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရ ဟီုဂှ် ဍာံပြဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ 

“ယွံခမဳတအ် မုဟိုတ် ခမဳဗြဴ ဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်ဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ် ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန်အိုတ်ရော? ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရော? ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရော? ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ်သ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။ 

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၇၅။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်မ္ဂး၊ မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန်မ္ဂး၊ ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာမ္ဂး၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်မ္ဂး၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မၞုံကဵုဟိုတ်ဒ္စာံသာ်ဒှ်တုဲ ဒးအာပတ်ပါရာဇ် (မၞုံယၟုအဋ္ဌဝဝတ္ထုကာ) ရ၊ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜးအိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 ---
၁.၄.၂။ ပွံက်စတုတ္ထပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၇၆။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျ ရူဝှံမ်ဂးခမုဗွူရ။

ဍုက်ဍေက်ကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ မ္ဂးဂှ် မၞုံကဵုပွမထၞေန်စပ်သ္ဍိုက်မၠိုက်ဒှ်တုဲ မၞုံကဵုပွမသ္ၚေဝ်မဲဒှ်တုဲ မၞုံကဵုစိုတ်ဆာန် ရာဂဒက်ဂြေန်လဝ်ဒှ်တုဲ။

ဍေံမဍုက်ဍေက်နကာယသံသဂ္ဂရာဂ မ္ဂးဂှ် ဍေံမၞုံကဵုပွမထၞေန်စပ်သ္ဍိုက်မၠိုက် ဍေံမၞုံကဵုပွမသ္ၚေဝ်မဲ ဍေံမၞုံကဵုစိုတ်ဆာန် ရာဂဒက်ဂြေန်လဝ်။

ပူဂိုလ်တြုံမၞိဟ် မ္ဂးဂှ် တြုံလကိုဟ်ဟွံသေၚ် တြုံပြိုတ်ဟွံသေၚ် တြုံတိရစ္ဆာန်မပတောလဝ် မၞိဟ်ဟွံသေၚ် တြုံမၞိဟ်မတီကၠိုဟ်ခၠၚ် မသၟဟ်စောံတၞဟ်နပွမဒ္ဂေတ်သ္ပ ပွမနှဴရဴဇကုကာယဟေၚ်ရောၚ်။

ပ္ဍဲအရာ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တဲ မ္ဂးဂှ်တုန် သ္ပတမ်နူတၚ်တဲတုဲ အဝယ်လစှ်ေဇကု ဍေံဒစဵုကဵုစိုပ်တၞုၚ်သၞေမ်တဲရောၚ်။ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမရပ် ပ္ဍဲလတူဇုတ်ကၞၚ်ကအ်ၜါ ကေုာံသၟဝ်ဗၞဳအဝဏ်တၚ်က္ၜံၚ်ၜါမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပိဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမရပ်ယာတ်ဗိုက်ကီု ယာတ်လတက်ကီုမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

မွဲစွံလေဝ် ဒတူ မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒတူတဴ ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍတြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သီုမဒတူတဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံ ဟီုဂလာန်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ဌာန်သၟောဲကြန်လေဝ် အာ မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် တြုံဂှ် “ဩဝ်ကၠုၚ်ဌာန်မဟိမုဝွံညိ” ရဴဝွံ ချိၚ်ဖာပ်တုဲ အာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ ဇၟာပ်ဂါမ်ဇိုၚ် ဇၟာပ်ဂါမ်ဇိုၚ် ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ အာစိုပ်အပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ လုပ်အာမပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ် ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ပ္ဍဲအယာံမာတ် မလုပ်အာဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်မမိက်ကဵုမွဲမွဲဂှ် ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။
ဇကုလေဝ် ပြာပ်ဏာဇရေၚ် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ် ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သီုမဒတူဒၟံၚ် ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံ လၟောဝ်ဏာဇကုဇရေၚ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မ္ဂးဂှ် ထံက်ရံၚ်ကဵုခမဳဗြဴ မအာစိုပ်ပါရာဇိကမဒှ်ကိုပ်ကၠာတုဲ ဂပ်ဝ်သ္ဂးရ။

ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ မ္ဂးဂှ် ဗွဲဥပမာတုန် တၞံတာကအ်ပိုတ်အာတုဲ သၟဟ်ညံၚ်ရဴတၞဟ်နပွမကလေၚ်ကၠုတ်ဍိုပ်ဍဴမွဲလှ်ေပၠန် ဟွံထေက်ကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဝွံရ ခမဳဗြဴဂှ် ကဵုပေၚ်တဴဝတ္ထုဟိုတ် မရနုက်ကဵုဒ္စာံမ္ဂး ခမဳဗြဴဟွံသေၚ်ရ၊ တၞောဝ်ကျာ်ကောန်သၟိၚ်ဗြဴသာကျဝၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး အာစိုပ် ပွမကျနူသာသနာရ။

ပ္ဍဲအရာ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံဂှ် ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးဂှ် ပွမသ္ပဝိနယ်ကမ်မွဲစွံ ပွမစၞောန် (ဖ္ဍောတ်) ပါတိမုက်မွဲစွံ ပွမဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်ပဒတဴမွဲစွံရောၚ်၊ သီုဖအိုတ်ဝွံ ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴမစှ်ေပါရာဇိကဂှ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး “ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံ” ရ။

၆၇၇။ ကုခမဳဗြဴမဟွံမွဲကဵုစိုတ်စေတနာ ခမဳဗြဴမဝိုတ်အာသတိ ခမဳဗြဴမဟွံတီ ခမဳဗြဴမဟွံသာယျေန် ခမဳဗြဴမကြအ်ဥမ္မတ် ခမဳဗြဴစိုတ်ကလှ်လဖှ် ခမဳဗြဴယဲဝေဒနာပ္ဍဵုပ္ဍိုက် ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒးအာပတ်ရ။

စတုတ်ထပါရာဇိက သိက်ခာပိုဒျ တဲုရ။
−
ယွံတၠနာဲဗြဴတအ် ဂပ်ဝ်စၞောန်ထ္ၜးကဵု ပါရာဇိကအာပတ်ဂမၠိုၚ်ဒ္စာံပြကာ ဗွဲသရုပ်အိုတ်တုဲရ၊ ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ပၞောဝ်အာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဒ္စာံဂှ် အာစိုပ်အာပတ်မွဲမွဲမ္ဂး ပ္ဍဲအခိၚ် (ဃောဒှ်ခရှ် သာမဏဳဗြဴ သိက္ခာမာန်) ကၠာတေံ သၟဟ်ညံၚ်ရဴဟွံကလိဂွံ ပွမပံၚ်ဖက်ဆက်ဆောံမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဂဋ္ဌှ် ခမဳဗြဴဂှ် ပ္ဍဲအခိၚ်ကြဴ (မအာစိုပ်ပါရာဇိကတုဲ) လေဝ် ဟွံကလိဂွံပွမပံၚ်ဖက် ဆက်ဆောံမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ရ၊ အာစိုပ် ပွမကျာနူသာသနာရ၊ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက်မွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်ရ။

ပ္ဍဲအာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဒ္စာံဂှ် သၟာန်နာဲဗြဴဂမၠိုၚ်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် သၟာန်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သၟာန်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ နာဲဗြဴတအ်ညးဂမၠိုၚ် ပ္ဍဲအာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဝွံ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ဇြဇြအိုတ်ရ၊ ရဴဝွံ နဒဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ဇြဇြဂှ် ဂွံသမ္တီကေတ် ဒဒှ်မသအးဇ္ၚးနူအာပတ်ဝွံရ။

ဘိက္ခုနဳဘၚ် ခဏ်ပါရာဇ် တုဲရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၃၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဂမ္တဴဂၠးတိဂှ် ထိၚ်မာန်၊ ပေဲါပၞာန်ဂှ် ထိၚ်ဟွံမာန်  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၁၂၊ တ္ၚဲသိုက်၊ ၂၀၂၁ ==

ဂမ္တဴဂၠးတိဂှ် ထိၚ်မာန်၊ ပေဲါပၞာန်ဂှ် ထိၚ်ဟွံမာန်

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၁၂၊ တ္ၚဲသိုက်၊ ၂၀၂၁

ပ္ဍဲကဵုပရိုၚ်တ္ၚဲဏံ  ဂွံလ္ၚတ်ကေတ်ဂှ် မွဲလပါ်ဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးမိပ်၊ မွဲလပါ်ဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးဒှ်ဓဝိၚ်- ထေက်ကဵုဒးမိပ်ဂှ်တုန်၊ ဍုၚ်ကြုက်ကဵုအ မေရိကာန် ပံၚ်တဲက္ဍိုက်ပ်တုဲ ကလိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်တုဲ လလောၚ်တြးပတိတ်ဏာ စပ်ကဵုအခန်သွက်ဂွံလုပ်အာပေဲါဗတိုက်ကဵု ရာသဳ ဥတုဂၠးတိပိုဲ မပြံၚ်လှာဲအာမံၚ်လပါ်ဂမ္တဴ ပ္ဍဲကောံဓရီုဇၞော် ယူအေန် စပ်ကဵုရာသဳဥတုဂၠးတိဝွံဂှ်ရ။ ဂွံညာတ်ကေတ်မိၚ် ကေတ် ညးတအ်မဟီုမလလောၚ်တြးတအ်ဂှ်တုဲ အလုံဂၠးတိမွဲ ဒုၚ်တၠုၚ်အိုတ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ညးတအ်ၜါဍုၚ်မပါ်ခြာတုဲ မတုပ် သၟဟ်မံၚ် ဗီုသၞညးသကအ်တအ်ဂှ် ညးတအ် ၚိတ်လဝ်ဂှ်တုဲ စပ်ကဵုကိစ္စကေၚ်ကာအန္တရာဲအလုံဂၠးတိဏံ ညးတအ်ၜါဍုၚ် မဒှ် ဍုၚ်ဇြဟတ်ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏံ ပံၚ်တဲဂစာန်လွဳပရာအာမာန်ဂှ် ဍေံဒှ်လက်သန်ခိုဟ် သွက်ဂၠးတိရောၚ် ညာတ်ကေတ်အိုတ်ဂှ် တုဲ နူဂကောံဍုၚ်အဳယူတံလေဝ် ဟီုဒုၚ်တၠုၚ်လဝ်ကီုရောၚ်ဂှ် ဂွံဗှ်ကေတ် ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်အေဝ်ဂျာဇြဳရာ ပ္ဍဲနောဝေမ်ဗာ (၁၀)ဂှ်ရ။ 
ပြသၞာအကြာညးတအ်ၜါဍုၚ်ကဵု ပြသၞာအလုံတၞောဝ်မၞိဟ်တအ် မဒးဆဵုဂဗမံၚ်တအ်ဂှ် ဟွံတုပ်သၟဟ်ရောၚ်ဂှ် ညးတအ်တီကေတ် တုဲ ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုအလုံဂၠးတိမွဲ ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵုဆဍုၚ်ဇကုမွဲဓဝ်တုဲ ညးတံလုပ်ကေတ်တာလျိုၚ်မွဲဣဝဵုမွဲဒလေၚ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ဍေံဒှ် ဟိုတ်ဂၠးတိပိုဲ ဂွံတဝ်အာလပါ်ခိုဟ် ပ္ဍဲအရာဖအောန်ဖျေံဓါတ်ဂီုဂမ္တဴဂၠးတိပိုဲဝွံရောၚ်။ သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ နာဲအေန်တိုဝ်နဳ ယော ဂူတရာတ်လေဝ် ဟီုဒုၚ်တၠုၚ်ဂလာန်မိပ်စိုတ်နဒဒှ် “လဂါံဇိုၚ်ကိစ္စဇၞော် important step” ပ္ဍဲအရာလုပ်ပေဲါဗတိုက်ကဵု အန္တရာဲရာသဳဥတုမပြံၚ်လှာဲမံၚ်ပ္ဍဲဂၠးတိပိုဲဝွံရောၚ်။ 
ဍုၚ်ဇၞော်ၜါဝွံ ဒှ်ဍုၚ်မကဵုမံၚ်အန္တရာဲကဵုအလုံညးဂၠးတိမွဲ ပ္ဍဲအရာစပ်ကဵုပြောဟ်ပတိတ်မံၚ်ဓါတ်ဂျိ ဗၞတ်ၜိုတ်(၄၀) က္ဍိုပ်ကၠံကီု ရောၚ် ဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ်လ္ၚတ်ကေတ်မာန်ကီုရ။ ယဝ်ရညးတအ် ဟွံကေတ်တာလျိုၚ် အဓိကမဂး ဟွံတိတ်ဗၠးနူဂမျိ ညးလိုက် ဂၠးတိ တအ်ကီုရောၚ်။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ကိစ္စဏံ ပိုဲတအ် ဒးတၚ်ဂုန်ကဵုညးစၞးအမေရိကာန် နာဲဂျန်ကေဝ်ရဳကီု၊ ညးစၞးဍုၚ်ကြုက် နာဲဇြဳ ယှေန်ဟဲကီုရောၚ်။ ညးတအ်ၜါတၠဂှ် ဒှ်ညးစၞးမကေတ်မံၚ်တာလျိုၚ် သွက်ရာသဳဥတုဂၠးတိ ပ္ဍဲအရာသ္ပစၞးကဵုဍုၚ်ညးတအ် ဂှ် ရောၚ်။
 “ဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် လၟုဟ်ဏံ သွက်ဂွံပံၚ်တဲအာညးသကအ်ကြပ်ပ် ပ္ဍဲအရာဂွံကော်ဆဴအာ ကဵုပြသၞာပိုဲမၞိဟ်တအ် မဒး ဆဵုဂဗမံၚ်ဇၞော်အိုတ် မတွံဂး အခက်အခုဲရာသဳဥတုဂှ်တုဲ အရာဝွံ ဍေံကိတ်ညဳမံၚ်ကဵု ဟိုတ်ပိုဲဂွံဒးကၠုၚ်စိုပ်ဒၞာဲသဳအိုဝ်ပဳ COP – conference of the parties (သဘၚ်သဳကၠဳဇၞော် စပ်ကဵုရာသဳဥတုဂၠးတိ) ဝွံဂှ်တုဲ အဲဒုၚ်တၠုၚ်ဏာကဵု လိက်ပံၚ်တဲလလောၚ် တြးညးတအ် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရောၚ်။ ဣဏံဂှ် ဒှ်ပရိုၚ်ခိုဟ်မွဲ သွက်ပိုဲတအ်ရောၚ်” ဂလာန်မြဴသာ်ဝွံ နာဲဖရေန် တေမ်မာမာန် မစိုန်ဒှ်တဴဒုတိယဥက္ကဌ သၟိၚ်ဇၞော်ကမ္မယှေန်အဳယူ ပ္ဍဲအရာမဆေၚ်စပ်ကဵုကေၚ်ကာရာသဳဥတု(Frans Timmermans, the European Commission’s executive vice president for the European Green Deal) ဂှ် ဟီုလဴထ္ၜးလဝ်ကဵု ဌာန ပရိုၚ်ဂၠးတိဂှ်ရောၚ်။
ပ္ဍဲတ္ၚဲဝွံ ဌာနပရိုၚ် The Guardian လေဝ် ဟီုဗၟံက်လဝ် ဗီုသမ္မတဍုၚ်ကြုက် နာဲဇြဳဂျေန်ပေန် မဟီုကဵုလဝ်သတိ စပ်ကဵုဓဝိၚ် သောက ဖေက်ပ္ဍဲဒေသအာယှဖသဳဖိတ် ကလေၚ်ကတဵုဒှ်ပၞာန် ညံၚ်ရဴခေတ်ကာလပၞာန်ဂံက်၊ ဖေက်ဍုၚ်မွဲကဵုမွဲ ကတဵုဒှ် ပဋိပ က္ခသေက်ဇဵုညးသကအ်ရောၚ်။ ပ္ဍဲကဵုက္ဍိုက်လိက်ပရိုၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် Xi Jinping warns against return to Asia-Pacific tensions of cold war era မြဴသာ်ဝွံတုဲ ၊ ပ္ဍဲပိုဒ်လိက်မွဲဂှ် ချူလဝ် အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်တေံသာ်ဝွံပၠန်ရ။“The Asia-Pacific region cannot and should not relapse into the confrontation and division of the cold war era.”  ညံၚ်ဒေသဝွံ ဂွံက လေၚ်ကတဵုဒှ်ပၞာန်ပၠန်ဂှ် အမေရိကာန် က္ဍိုက်ပ်တုဲ ဖန်က်ပထုဲမံၚ်ဖေဝ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုဂလာန်ညးဂှ်မဂး ညးဂၠးတိတအ် တီကေတ်မာန်ရ။ ကြဴနူအမေရိကာန် က္ဍိုက်ပ်ဒက်ပတန်ဂကောံမဟာမိတ်ဂမၠိုၚ် မပါလုပ်လၟိဟ်သီုဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယကီု၊ အဝ်သတြေလျကီု၊ ဂျပါန်ကီုဂှ်တုဲ နကဵုဍုၚ်ကြုက် ကတဵုဒှ်ဂဝိၚ်သောကရောၚ်။ စပ်ကဵုပဋိပက္ခထာဲဝါန်ဂှ်လေဝ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်ဒေ သဍုၚ်အာယှဂမၠိုၚ် ဂွံထုဲထံၚ်ပရေၚ်ပၞာန်ကီုရောၚ်။
နကဵုဍုၚ်ကြုက် ဍေံဒှ်ကၠုၚ်သၞကဵုဂကောံဍုၚ်မဟာမိတ်ကွိတ် (Quad) ခ္ဍၚ် ညးတအ်ဒးဂၠာဲဍုၚ်မဟာမိတ် သွက်ဂွံစၞေဟ်ပလန် ခ္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဂှ် ဍုၚ်ပိုဲ သွက်ဂွံဒးဗက်လကြဴဍုၚ်ကြုက်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။ အလဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ဗက်လကြဴလပါ်ဍုၚ်ကြုက်၊ အလဵုအသဳပြိုၚ်ပကာန်အေန်ယူဂျဳတအ်၊ ဂကောံရပ်လွဟ်မဒိုအ်လဝ်ပန်ပှော် မချုက်လိက်ကသုက်အေန်သဳအေတအ်ဂှ် ဗက် လကြဴမဟာမိတ်ကွိတ်တအ်ဂှ်မဂး ပဋိပက္ခဍုၚ်ပိုဲဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်သ္ဂောံဂၠိၚ်သ္ၚောဲမာန်ရောၚ်ဂှ် တော်ဆကေတ်မာန်ရ။ လစွံစိုတ် အကြာဂကောံဍုၚ်အာဇြဳယာန်တအ်လေဝ် ထကးပြးတိတ်အာမာန်ကီုရ။ ပ္ဍဲဂကောံဍုၚ်တအ်ဝွံ ဍုၚ်လ္ၚဵုဂှ် ဒးဒုၚ်အုပ်ဂလီုလဝ် နကဵုအဝဵုဍုၚ်ကြုက်လေဝ်ကီု၊ အမေရိကာန်လေဝ်ကီုဂှ်တုဲ ၜိုန်ရပဝ်လဇြဳညးတအ်မသုန်တၚ်တအ်ဂှ် အလုံလိုက်မွဲဒုၚ်တဲ မာန်ကီုလေဝ် ဆဂး စပ်ကဵုလညာတ်သဳကၠဳပညဳပညပ်ဂၠာဲသွဟ်တအ်ဂှ် လပါ်ရဲအေန်ယူဂျဳတအ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ဟွံမွဲရောၚ်ဂှ် လိက်လညာတ်တၠဂုန်အစာရာဝိက ချူဗၟံက်လဝ်နွံရ။ ကုအလဵုအသဳပၞာန်ဂှ် ညးတအ်တက်ကျာဟွံမာန်၊ အဇာဂှ် စၞးဂှ် ဒးဗတိုက် သအးကၠေံရောၚ်ဂှ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်လညာတ်သာ်ဝွံဂှ်တုဲ ကုခမဳသၚ် မနွံကဵုလညာတ်လပါ်ပၞာန်တအ်ဂှ်လေဝ် ညးတအ် ကၠတ်ပန်ဂစိုတ်မံၚ်ကီုရောၚ် ပရိုၚ်ဘာသာဗၟာတအ် အကြာဏံ ချူဗၟံက်လဝ်နွံရ။ ကုခမဳသၚ် မနွံကဵုလညာတ် ဟွံတုပ်ကဵုဇကု တအ်ဂှ်လေဝ် သ္ဍာံပန်ဂစိုတ် ကၠတ်ဂစိုတ်တဴကီုဂှ် ပိုဲတအ် ဒှ်သတ်မၞိဟ်မဓဇန်လောန်အာနူဗၞတ်ရ။ ပ္ဍဲတွဵုရးကရေၚ်ဍာဲဂှ် ပူဂဵုဟွံ ကေၚ်ဒစဵုဒစး ပစူလပုဟ်တဲပိတၞုၚ်တအ်ဂှ် ဂြိပ်ဒဴလုပ်မံၚ် ပ္ဍဲဗဒိုပ်ညးဒဴပၞာန်ညးတအ်ဟွံဂွံ၊ ထ္ၜးဟိုတ်ညးတၟုတ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် လုပ်ထုဲမံၚ်ဂှ်တုဲ တးပဲါကၠေံ ဟွံကဵုအခေါၚ်၊ ညးမဒဴပၞာန်တအ်ဂှ် ဒဒိုက်မွဲစိုပ်ဒဒိုက်ၜါရ။ ပရိုၚ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲနောဝေမ်ဗာ ၁၂ဂှ်ရ။ လၟုဟ်ဝွံ ပေဲါဗတိုက်လ္ၚဵုဂှ် ဒပ်ပၞာန်အလဵုအသဳတအ်ဟာ၊ အေန်ယူဂျဳတအ်ဟာဂှ် ပါ်ပဲါဟွံဒးအိုတ်ဂှ်တုဲ ဒုၚ်တၠုၚ် ညးတအ်လေဝ် ဒးဒုဟ်၊ ပဲါတးညးတအ်လေဝ် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ် ဒှ်မံၚ်အကာဲအရာသာ်ဂှ်တုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် ဒှ်မံၚ်အဓိပဲါ ပဲါလံက်ကွတ်ဒးလံက်ဂၞၚ်ရောၚ်။
တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲဝွံပၠန် ဘာညးမရှေ်သှေ်ကျာ်ခရေတ်တအ် ပ္ဍဲတိဍာ်ဍုၚ်ချေၚ်တအ်ဂှ် ဗၞတ်ၜိုတ်၂၂ဘာ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ပလီုပလာ်ကၠေံပၠန်ရ။ လအာသာ်ဝွံ ကၠာကၠာတေံ သၞာံမဟွံလအ် ပ္ဍဲတွဵုရးရခေၚ်ဂှ်  သၚ်ရခေၚ်တအ် ဒးဒုၚ်ပတိုန်ဒုဟ် ဆက် ဆောံကဵုပၠန်ဂရးရပ်လွဟ်အေအေတအ်တုဲ ဒးဒုၚ်ရပ်ဂှ်လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ခေတ်ဂှ်ဒှ်ခေတ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ မအုပ်ဓုပ် လဝ်ရောၚ်။ ပြဝမဓဇန်ကြမ်လတူညးဟွံမွဲကဵုဒုဟ်တအ်ဂှ် အလဵုအသဳဗၟာလဵုတိုန်န် ကၠောန်သ္ပမံၚ်ဟဂှ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ် ဘာလ ကျာ် ဗုဒ္ဓဘာသာကီု၊ ဘာလ္ၚောဝ်ကျာ်ညးဘာသာမပ္တံခရေတ်တအ်ကီု ယဝ်ရဆက်စပ်မံၚ်ကဵုကောန်ဂကူတအ်မဂး ဒးဒုၚ်ပ လီုပလာ် အိုတ်ရ။ ညးမဒှ်ဂလာရောဟေန်ဂျာတအ် ဂၠိုၚ်ကဵုစှော်ကိုတ် အာစိုပ်ဒဒိုက် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ်စံၚ်ကွာန်၊ ပလီုကောန်သမ္ဘာ သီုဒးဒုၚ် ထ္ဍေၚ်ပတိတ်နူဍုၚ်ကီုလေဝ် ဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ လုပ်စမံၚ်လပါ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာညးတုဲ ဂြောပ်ဗဒန်တဴဒုဟ်အိုတ်ဏီဂှ်ရံၚ် ကေတ်မ ဂး ကောန်ဍုၚ်ဗၟာတအ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူဗၟာတအ် ဓဇန်လောန်တဲရ။
ရံၚ်ကဵုဥပ္ပတ္တိမကတဵုဒှ်မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲဇေတ်တ်ဂှ်မဂး ကမၠောန်ဍေံမဒှ်လလေၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် အုပ်ဂလီုဂွံလဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ အလဵုအသဳပၞာန်လေဝ် ပလီုပလာ် ဓဇန်ဇြက်ဟီုဟၟဲ၊ ရဲအေန်ယူဂျဳတအ်လေဝ် ပလီုပလာ် ဓဇန်တဲလတူ။ ဂကောံကောန်ဍုၚ်အ ရၚ်တအ်လေဝ် လုပ်စလပါ်ပၞာန်ကီု၊ လပါ်အေန်ယူဂျဳကီု နွံတဴနာနာသာ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ လညာတ်ဂွံပညဳပ ညပ်သွက်ဍုၚ်ကွာန်ဂွံၜိုဟ်သြိုဟ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲဆကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ညိညဟေၚ်နွံတဴဂှ်တုဲ ဍုၚ်ပိုဲ အဃောဂၠံၚ်ကၠေံမံၚ်ရောၚ် ဟီုမာန်ရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော် ညံၚ်ရဴလဂုၚ်တအ်၊ အၚ်ဝတအ်၊ သေတ်ကါၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် အကာဲအရာကြပ်တုပ်မံၚ်ကဵု သဳရဳယျာ ကၠာတေံရ။ လၟုဟ်ဝွံဍုၚ်သဳရိယျာသ္ၚိတ်ဇြမံၚ်ကီုလေဝ် ဆဂးဍုၚ်ပိုဲဂှ် ကြပ်ဂွံမံၚ်ချာမ် ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်ရောၚ်။ ဝါဒပလီုပလာ် နူလ ပါ်အလဵုအသဳပၞာန်ကီု၊ အေန်ယူဂျဳကီု ကၠောန်မံၚ်ပေၚ်ၚ်တအ်ဂှ် ဆလအ် ဂွံဒိုအ်ကၠေံမာန်ဂှ်ရော ယဝ်ရပိုဲသၟာန်ရံၚ်မဂး အခိၚ်ဝွံ ဒှ်အခိၚ်အဃောစိုပ်မံၚ်သဂါဗတံရောၚ် ယဝ်ရဟီုမဂး ဟွံဗၠေတ်ရ။ အနာဂတ်ဂတပြဟ်ဟ်ဝွံ ဂွံခိုဟ်တိုန်ဂှ် စၟဳဟွံညာတ်ရ။ လညာတ်မဓဇန်ကြမ်ကြဂှ် ဒှ်လညာတ်မပၠေၚ်ကၠေံတသိုက်ပိုဲမၞိဟ်တအ်မွဲရောၚ်ဂှ် ဗွဲယျေဘူယျဟီုမာန်ဂှ်တုဲ လညာတ်ဏံ ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲ ရဲဂကောံတအ်ဂှ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ ပရိုၚ်မဆက်စပ်ကဵုပွမဓဇန်ကြမ်ကြတအ်ဂှ် ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်ဗတ်ဘာသာဗၟာ ပ္ဍဲဗဳဗဳဇြဳတအ်၊ ဗဳအိုဝ်အေတအ်ဂှ် ဂတဏံ ဒဵုကဵုဗှ်ဗက်ဟွံမာန်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ 
ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် ဟွံပြေပြံၚ်ခ္ဍၚ် သွဟ်ဍေံမတဝ်အာကဵုၜိုဟ်လလမ်ဍုၚ်ပိုဲ သ္ၚောဲအာခ္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ယူအေန်လေဝ် မူပကဵု ဟွံမာန်၊ အာဇြဳယာန်လေဝ် မူဖန်က်ကဵုဟွံတုဲရ။ အလဵုအသဳပၞာန်ကဵုအေန်ယူဂျဳလေဝ် ဝေၚ်ပြိုၚ်ဓဇန်ညးသကအ်သၟးဂှ်တုဲ လအ် အာခ္ဍၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ဒဒိုက်ဇၞော်ခ္ဍၚ်ရ။ အကြာဏံ ဂကူဝတအ်၊ ဂကူရခေၚ် မတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ် ဒၞာဲအဝဵုအေအေတဴ တအ်ဂှ် ဒဒိုက်အောန်အိုတ် ဟီုကြပ်ဂွံမံၚ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဗွိုၚ်ဇကု ၜိုန်ရဍောတ်ကီုလေဝ် တိဍာ်ဇကုကဵုဇကု အဝဵုအုပ်ဓုပ်ဇကု ကဵုဇကုမဂး ခိုဟ်အိုတ်ရောၚ်ဂှ် ရံၚ်ကဵုဒဒှ်ရဲမတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ်တအ်ဂှ်ကီု၊ ပ္ဍဲတိဍာ်အဝဵုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတဴတအ်ဂှ်ကီုမဂး တီကေတ် မာန်ရ။ သွက်ရဲမတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ်တအ်ဂှ် ဂဥုဲစဵုဒၞာလေဝ် ကလိဂွံမံၚ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်ယဲမဂး ဂွံအာလွဳလွတ်ပ္ဍဲရုၚ်ဂဥုဲဂှ်လေဝ် ခက်ခုဲ အောန်ရ။ သ္ၚိဇကုဍောတ်သွတ် မသိုၚ်ခၞံလဝ်အဆံၚ်ဟွံစိုပ်လဝ်ကဵုဒှ်ကၠာရ ယဝ်ရတိတ်ဗၠးမံၚ်နူဘဲအန္တရာဲၜိုဟ်ဂံက်ဂမ္တဴ၊ ဂဂဳအ ယဴတအ်ဂှ်မဂး ဂွံတိက်မံၚ်ၜိုဟ်ဟ် ဗွဲတသိုက်မာန်ကီုရောၚ်။ ဂွံလဝ်သ္ၚိခိုဟ်ဟ်တုဲ ဒးဗက်အောပ်တိက်မံၚ်ကီု၊ ဒးဂွိၚ်ဖေက် မံၚ်ကဵုညးကၠုၚ်စံၚ်ပလီုပလာ်ကီုမဂး ဟွံကလိဂွံတသိုက်စိုတ်ရ။ ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၀၁၊ ၁၃ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်တဲသွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       အလန်ဒုတိယ

ဥက္ကဌဇၞော်ဂုဏ်တၟေၚ်➲နာဲဟံသာ(ကော်ခဴစ)
အ္စာကၞေဟ်➲ၜိုပ်ဍာဲ 

ယၟုလိက် - ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်
ကၞေဟ်   - ၜိုပ်ဍာဲ
            (ဥက္ကဌဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ- အ္စာနာဲဟံသာ)
အစဳအဇန် - တရဴအအာ
ဂတိုပ်ဒဳဇြောၚ် - ဇဝ်ဝဳနန် (Jaw V Non) 
ကောန်ပျူတာ - ခေတ်လိုက်
သၞာံတက်ပ္တိတ် - 30.1.2022-၁၃၈၃ သၞာံ။
                     ဂိတုပုဟ်(၁၄)စွေက်
တက်ပ္တိတ်အလန် - ဒုတိယ
လၟိဟ်အုပ် - ၁၀၀၀၀အုပ်
ညးတၠဒါန် - မဒါန်ကောန်ဂကူမန်

       ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် 

       ဂလာန်ညးဇန်လိက် 
                      
လိက်အုပ်ဍောတ် “ ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ” ဝွံ ရန်ကဵုသၟတ်မန် အဝဲမံၚ်ဘာအဝဲဇူဘာတၟိတၟိတအ် သွက်ဂွံတီအာ ပရေၚ်ဂကူ၊ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ပၞာန်၊ ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်၊ ပရေၚ်ပညာ ကေုာံ ပရေၚ်မန် ပ္ဍဲအဝၚ်တိက်တအ် 
ၜိုတ်ဒးရးပြဟ်ဟ်မာန်တုဲ ဂလာန်တၚ်ဏှ်နွံကဵုရှ်သာတအ်ဂှ် ၜိုတ်ကပှ်ဂၠာဲ ချပ်ဗစာဂွံ ချူဇန်တက်ပ္တိတ်ဏာရ။  ဂလာန်တအ်ဏံဂှ် တိတ်ကၠုၚ်နူက္ဍဟ် ညးဇန်လိက်ဖအိုတ် ဟွံသေၚ်၊ ဂလာန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် နွံပ္ဍဲလိက်ဂွံကေၚ်ဗှ်တၚ် နၚ် ဇကုစှ်ေစိုတ် ဒုၚ်တဲ မာန် ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုကုဂကူမန်ဟေၚ် ရုဲစှ် ချူပြေၚ်တက် ပ္တိတ်ဏာရောၚ်။ 
   သၟတ်မန်ညးဂွံဗှ် ဂွံတီကေတ်ဂလာန်တအ်ဏံ အနာဂတ်ဂတတေံ ကဵုဂွံဒှ်ညးဆာန်ဂကူမန် ညးကၠောန်ပရေၚ်ဂကူမန် ညးအာက္ဍိုပ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူမန်မာန်ညိ။
                      ✍ၜိုပ်ဍာဲ✍
                  (၁)
            ပရေၚ်ဂကူ 
၁။ ဂကူမွဲမွဲဟီုဂှ် ဂကောံမၞိဟ် မံၚ်စံၚ်တန်တဴကၠုၚ်လဝ်မွဲစွံလအ်လ ကဵုသၞာံအခါ (လ္ၚီသၞာံ -ဠက်သၞာံ) အရေဝ် -လိက် - ယေန်သၞာၚ်အခိုက် ကၞာတုပ်၊ ကံကုသဵုဆက်စပ် (အခေါၚ်အရာ သၠဲလး/ဍန်ဂြက်တုပ်) တအ်ဂှ် ဒှ်မွဲဂကူရ။ 

၂။ ဇုဇဗဴလပိုဲနူကၠာကၠာတေံဂှ် ဟိုတ်နူညးတအ် ဟိုတ်နူမံၚ်စံၚ်တန်တဴကၠုၚ်မွဲစွံ လအ်လကဵုအခိၚ်တုဲ အရေဝ် - လိက် - ယေန်သၞာၚ် အခိုက်ကၞာပိုဲ ဂွံတုပ်မံၚ်ရောၚ်။
    
     - ဇုဇဗဴလပိုဲတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူမဗဳဇ (ဆီဇာတိ) ဆက်စပ်မံၚ်ညးသ္ကံတုဲ ရုပ်သာ်ပိုဲ မပ္တံ 
အရံၚ်စၞာံ၊ အရံၚ်သော်၊ အရံၚ်မတ်၊ ဗီုပြၚ်ဇကုဇကောဝ်ပိုဲ ဂွံတုပ် (ဝါ) ကြပ်တုပ်မံၚ်ရောၚ်။

  - ဒၟာနူဏံဟေၚ် ဂကူမသဆက်စပ်မံၚ်ရဂှ် ပိုဲတီ၊ ပိုက်တံဂၠာဲရိုဟ်မ္ဂး ဂကူမန်တအ်ဂှ် ဒှ်မသ ကောဒေံ ကြပ်ပ် (ဝါ) သ္ၚောဲသ္ၚောဲဖအိုတ်ရရောၚ်။ 

၃။ ကောဒေံဂှ် ဒှ်မသကြပ်ပ် ဂကူဂှ် ဒှ်မသသ္ၚောဲသ္ၚောဲ ဗီုဆာန်ကောဒေံဂှ် ဆာန်ဂကူကီုမ္ဂး မန်ပိုဲမုက်မတ် ယးတၟးဂကူပိုဲဗၠးၜးရောၚ်။
              (၂)
၄။ ဂကူမၞးဒှ်မံၚ်ဍိက်မ္ဂး မၞးကီု ကောဒေံမၞးကီု ဒှ်ဗက်ဍိက် ဒးဒုၚ်ဇိက်ဖအိုတ်ရ။ ဂကူမၞးဗၠးၜးမ္ဂး မၞးကီု ကောဒေံမၞးကီု ဗၠးၜးသၠဲလးဇၞော်မောဝ် ဖအိုတ်ရောၚ်။  

၅။ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက် ဒှ်မံၚ်ဒဒိုက်ဂှ်ဟွံရံၚ်၊ ရံၚ် သွက်ဇကုတုဲ ပဲါဒဴအာဌာန်တၞဟ်ဟ်ဂှ် ဒှ်ညး ဒှ်ဂြိပ်ဒဴ မာန်ဗက်စရ။ 

၆။ ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဒေသဇကု ဇကုဟွံမံၚ် ရန်ကဵုသြန်တုဲ အာထောံဌာန်တၞဟ်မ္ဂး ဂကူညးတၞဟ် လုပ်ကၠုၚ်ဗပေၚ်ဒၞာဲရောၚ်။ ဒှ်သာ်ဂှ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဇကု ဒှ်အာဌာန်ညးတၞဟ်ရောၚ်။ 

၇။ မန်တအ်အာဍုၚ်သ္အာၚ် ဂၠာဲသြန်ဂှ် ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုပူဂဵုရဂၠိုၚ် ဍုၚ်ကွာန်မန် ဒှ်အာဍုၚ်ကွာန်ဂကူညးတၞဟ်ဂှ် ဂွံကလေၚ် ပလေဝ်ဟွံလောဲ လေၚ်ဆောံသွက် ဂကူဇၞော်ဇၞော် ဒဵုကဵုဂကူကၠေံကၠက် ဒှ်မာန်ရောၚ်။

၈။ ဂကူတုပ်မ္ဂး ဒးရီုဗၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်ရောၚ်။ဂကူကြုက်၊ ဂကူဂလာ၊ (မူသလေမ်)တအ် ရီုဗၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်ခိုဟ်တုဲ  ဂကူဍေံတအ် ဇၞော်မောဝ်ပြာကတ်ရောၚ်။ 

၉။ မၞိဟ်ဂကူတုပ်တအ်ဂှ် ကံကုသဵုဆက်စပ်မံၚ် ညးသ္ကအ်ရောၚ်တုဲ ဒးညဳသာညးသ္ကအ် ဒးရီုဗၚ်ညးသ္ကအ်။ 
ဟွံညဳသာ ဟွံရံၚ်စံၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်မ္ဂး ညးလေဝ်ဒှ်ဒဒိုက် အဲလေဝ်ဒှ်ဒဒိုက် တၞီဗၠိုက်အာ အလုံဂကူရောၚ်။  
                  (၃)
၁၀။ ကၠဵုတအ်ဂှ် ဟွံဝိုတ်တၠ၊ မၞိဟ်ဝိုတ်မံၚ်မသ ဂကူတအ်ဂှ် ပရေံစိုပ်ကဆံၚ်လဵု ချပ်ဗ္စာညိ။

၁၁။ ပြံၚ်အာမံၚ် ဍုၚ်ညးတၞဟ် ဌာန်ညးတၞဟ်မ္ဂး ဒးဗက်မံၚ် အခိုက်ညးတၞဟ်ရောၚ်တုဲ လက်သဏ်ဂကူဇကု ဗၠိုက်တၞီအာရ၊ ကၞောတ်တဲ (စိုပ်အဆက်ကောန် အဆက်စဴ) ဒှ်အာ ဂကူညးတၞဟ်တွဵုရ။

၁၂။ ဘဝဍိက်ဂှ် ပါဲဒဴကေတ်ဟွံဗၠး၊ အာမံၚ်ဍုၚ်ညး ဒးမံၚ်သၟဝ်တဲဂကူညးရ၊ ကုသဵုခိုဟ်မ္ဂး ဘဝဍိက်ကဆံၚ်သၠုၚ်ညိဟေၚ် ဒှ်မာန်ရောၚ်။သ္ဂောံဗၠးတိတ် နူဘဝဍိက်မာန် ဌာန်ဒေသ ဂကူဇကုဂှ် သ္ပသ္ဇိုၚ်တုဲ ဒးလွဳဒြဟတ် ဒးဒက်ပတန်အာရောၚ်။

၁၃။ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက် ဒှ်မံၚ်ဒဒိုက်ဂှ် ဟွံရံၚ်၊ ရံၚ်ကဵုဖဵုဂုဏ်ဇကုတုဲ ကၠောန်မံၚ်သွက် ညးဍဵုဍိက်ဂကူဇကုဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ကၠက်ဂကူ ဒှ်မၞိဟ်ဂကူတဝ်မုဲဟွံသေၚ်ဟာ?။

၁၄။ ပိုဲဒးဒုၚ်ဒှ်မံၚ်ဍိက်ဂှ် ဟိုတ်နူကဵုကံကုသဵုဘဝအတိက်ဟွံသေၚ်၊ ဟိုတ်နူကဵု ပိုဲဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်တုဲ ညးတၞဟ်ဂွံသ္ပဂွံအုပ်ဓလီုမံၚ်ရောၚ်။
                 (၄)
၁၅။ ဂကူဟွံမိက်ဒုၚ် သ္ပဍိက်ညးတၞဟ်တအ်ဂှ် ညးတၞဟ်လေဝ် ဟွံမိက်သ္ပဍိက်ရ၊ ဟိုတ်ဍေံဂှ် ဖဵု ဂုဏ်ညးဟွံမွဲ သီုဒှ်အန္တယ်ကုညးမာန်တုဲ ညးဟွံမိက်သ္ပရောၚ်။

၁၆။ ကံကုသဵုဂကူမွဲမွဲဂှ် နွံလ္တူပရေၚ်လွဳပရာ ကေုာံ ပရေၚ်ညဳသာပ္ဍဲဂကူဂှ်ရ။

၁၇။ ဂကူဟွံမွဲကုဍုၚ် စရာဲဂွံဇၞော်သၠုၚ်ပြာကတ် ဗီုညးတၞဟ်ဒှ်ဟွံမာန်။ 

    - ဂကူဟွံမွဲကုအခေါၚ်ပရေၚ်ဂကူဇကုဇကုဖန် သ္ဂောံ တန်ကြန်အာဍာ်ဇမၠိၚ် ဒှ်ဟွံမာန်။
 
    - ဂကူဟွံမွဲကုဒပ်ပၞာန် ညးသ္ပမာန်ဍဵုဍိုက် ဒးဗၠိုက်တၞီအာ ပြဟ်ဟ်ရောၚ်။

၁၈။ လ္ၚတ်ဝၚ်ဂကူ သွက်ဂွံကြီုကြဴမံၚ်ဟွံသေၚ်၊လ္ၚတ်ဝၚ်ဂကူ သွက်ဂွံတီ အာဲကၟာဲဟေၚ်၊ တီအာဲကၟာဲတုဲ ညံၚ်သ္ဂောံစိုပ်တဲဂကူဇကု ဒးပြုပြေၚ်။

၁၉။ အရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲ လိက်ပတ်ဘာသာမွဲမွဲဂှ် ဟွံဒှ်အထက်အပၚ်ကု ပရေၚ်ဂယိုၚ်လမျီုမ္ဂး မၞိဟ်တအ်ဟွံစွံ ၚုဟ်မး ဟွံမိက်ကတ်ဗတောန် စကာအောန်ကၠုၚ်တုဲ အရေဝ်၊လိက်ပတ်၊ ဘာသာ ဗၠိုက်တၞီစှ်ေအာတွဵုရ။ 
                    (၅)
   ညးမဂွံလဝ်အဝဵုတအ် တီလဝ်ဒဒှ်ဏံတုဲ ကၟာတ် ဒၞာလဝ်၊ အရေဝ်၊ လိက်ပတ် ဂကူကောန်
ဍုၚ်အရၚ်တအ် ညံၚ်ဟွံဂွံစကာ အပ္ဍဲရုၚ် အပ္ဍဲသၞောဝ်တအ်ဂှ် သွက်ဂွံၚိတ်ကလက်ဂကူ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ်။ 

၂၀။ လ္ၚဴမွဲမဟွံဒှ်ကၠေၚ်၊ ပလေၚ်မွဲမဟွံဒှ်ကွာၚ် ဟီု ကၠာလေဝ် ဂကူတၞဟ်မွဲ စိုပ်ကၠုၚ်ကွာန်ဇကု ဍေံဟွံဟီုအရေဝ်ဇကု ဇကုမၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဗက်ဟီု မံၚ်အရေဝ်ဍေံဂှ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူဇကု ဟွံသဝ်အာနူဍေံဟာ။

၂၁။ မၞိဟ်ကၠုၚ်ပၠံၚ်တိဍာ်ဂကူဇကု ၚိတ်ကလက်ဂကူ ဇကုဂှ်စွံစိုတ်သၠဲသၠဲဒုၚ်လဝ်တဲမ္ဂး မၞးဂှ် မၞိဟ်ဆာန်ဂကူဟွံသေၚ် ဒှ်မၞိဟ်ဒုၚ်စကာသၞ ဗပေၚ်ပၟိက်သၞ ဒှ်မၞိဟ်ကလက်ဂကူ ဇကုကီုရ။

၂၂။ ဂကူမွဲမွဲ မိက်ဂွံဒက်ပ္တန်ကၟိန်ဍုၚ်ဗၠးၜး သွက်ဂကူ ဇကုမ္ဂး မ္ၚးနူဌာန်ဒတန် ဇုဇဗဴလဂကူဇကုတုဲ
ဒၞာဲဒေသတၞဟ် ဒက်ပ္တန်ဟွံလောဲရ။
 
၂၃။ ပ္ဍဲလိုက်ဏံ ဒြပ်ရတ်ၚုဟ်မးဇၞော်နူကၟိန်ဍုၚ်ဗၠးၜးဂှ် ဟွံမွဲရ။ ဟိုတ်နူၚုဟ်မးဇၞော်ဂၠိုၚ်ဟေၚ် မၞိဟ်တအ် ဒုၚ်သၠာဲမံၚ်ကုဆီပဠက် လမျီု ဗွဲမဂၠိုၚ် ရောၚ်။

၂၄။ ဆာန်ဂကူမန်ဍာံမ္ဂး မဇဂကူမန်ညံၚ်ဟွံဂွံကၠေံကၠက်အာဂှ် ဒးထိၚ်ဒဝ်အာရောၚ်။မဇဂကူမန် ညံၚ်ဟွံဂွံကၠေံကၠက် ပရေၚ်ဘဝဂကူမန် မန်ဒးဖန်ဖက်ကေတ်တ်ရောၚ်။ မဇဂကူမန် ညံၚ်ဂွံတန်ကြန် ဍုၚ်မန်ဗၠးၜးပိုဲ ဒးပ္တန်ရောၚ်။

၂၅။ မိက်ဂွံတီအာဲ ဒးဂၠာဲရၚ်ဝၚ်အတိက်၊ ဝၚ်အတိက်ဟွံရံၚ် ဆီပြံၚ်ဒှ်ဍိက်။(ကျာ်ဇၞော်ဘာဒေါဝ် ကွာန်တံၚ်ပရၚ်)

၂၆။ မိက်ဂွံကဵုဂကူဗၠးၜးမ္ဂး အလုံဂကူမန်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ညံၚ်သ္ဂောံသၠုၚ်၊ ညံၚ်သ္ဂောံမြဟ်မြဴကၠုၚ်ဂှ် ဒးကၠောန်ကၠာအိုတ်ရောၚ်။စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူသၠုၚ် မံၚ် ဟေၚ်ဒုၚ်ဒဒိုက်၊ ဒုၚ်ဂိ၊ ဒုၚ်ကဵုမာန် စိုတ်ဓါတ် ဆာန်ဂကူ မြဟ်မြဴဟေၚ် ဒုၚ်ထံၚ် ဒုၚ်ချိုတ် သွက်ဂကူမာန်ရောၚ်။

၂၇။ မၞိဟ်ကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူတအ်ဂှ် ၜိုန်ယောၚ်ယာနွံကၠာလေဝ် ဆဵုဂဗဂၠိုၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ကၠောန်ဒး အံၚ်ဇၞး မာန်မံၚ်ရောၚ်။မၞိဟ်ဟီုကေတ်သၟးသၟးတအ်ဂှ် အခိၚ်လဵုလေဝ် အံၚ်ဇၞးမာန်ဟွံသေၚ်၊ဟိုတ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်ဗီုလဵု ဒးထိုၚ်သးထေက် သ္ၚဳဂၠိပ်ညိ။

၂၈။ မၞိဟ်မွဲမွဲ ပူဂဵုဆာန်ဂကူဟွံသေၚ်၊ ကလၚ်အရေဝ်ညးသၟး ဟွံတီ၊ ဒးရံၚ်လ္တူ ကမၠောန် ပွညးတအ်ရောၚ်။ 

၂၉။ ဒုၚ်ယၟုကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ဂးတုဲ ရေက်ကးပ္တိတ်မံၚ်ပရဲ လ္တူကမၠောန်ဂကူမ္ဂး ပရေံနူ ဟွံကၠောန်ပရေၚ်ဂကူဏီ။
   
၃၀။ ဘဝဂတမုဒှ်ဂှ် ညးလဵုလေဝ်တီချိုတ်ပၠိုတ် ဟွံသေၚ်၊ ကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်ဍုၚ်
ပရေၚ်ညးဂမၠိုၚ် ညံၚ်စိုပ်တရဴမ္ဂး မၞိဟ်ချိုတ်အာလေဝ် ဝၚ်ခိုဟ်မွဲ ဂွံဒုၚ်စချိုတ်ပၠိုတ်အာရောၚ်။ 

၃၁။ ဂၠာဲဒြပ်ရန်သွက်ကောန် ဗတောန်ကွတ် ရန်သွက်ဇကုဖဵု ညးဂမၠိုၚ်ဟွံဒှ်မ္ဂး ညးမွဲဟွံထိုၚ်သးဝၚ်ခိုဟ်ဟွံၜက်သှ်ေရ။

၃၂။ မၞိဟ်မွဲမွဲ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူၜိုတ်လဵုနွံဂှ် မိက်ဂွံတီမ္ဂး ၜိုတ်လဵုညးဒုၚ်ဂိ ဒုၚ်အိုတ် ဒုၚ်ကၠောန်မံၚ် သွက်ဂကူဂှ် ရံၚ်ညိ၊ လ္တူအရေဝ်ညးသၟး သ္ပသ္ဂုတ်သွာတ်ညိ။

၃၃။ ဆာန်ကၠအ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ဒၞးဒပ်၊ ဆာန်ဒြပ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ပရေၚ်ဂီုကၠီု ဆာန်ဂကူဆာန်ဍုၚ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ဒပ်ပၞာန် ရောၚ်။

၃၄။ ဂကူမွဲမွဲ ဂွံဇၞော်မောဝ်တဴတက်ပြာကတ်မံၚ်ဂှ် ချိုတ်တုပ်ဂျိုၚ်တုပ် ဝါတ်တုပ်သိုက်တုပ် ညဳညဳသာသာ ရုန်ဂစာန်ထတ်ထပါ်ကၠုၚ် အခက်အခုဲနာနာ၊ တဝ်စၞေဟ်သၞနာနာမွဲစွံ လအ်ကဵုသၞာံအခါရောၚ်၊ အခိုက်ဏံ လီုလာ်ယောၚ်ယာအာမ္ဂး ဒှ်ဍိက်ညးတၞဟ်ရ။ 

၃၅။ မၞိဟ်ဟွံတီဂုဏ်မိမ ဂုဏ်အစာ ဂုဏ်ဂကူတအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဟွံတီဂုဏ်ညးတၞဟ် ဒှ်မၞိဟ်သစ္စဟွံမွဲတုဲ ပရေံနူသတ်တိစ္ဆာန်ဏီရ။
                        (၈)

၃၆။ ကြက်ဂကူဂှ် အရေဝ်၊ ကြက်အရေဝ်ဂှ် လိက်ပတ် ဆာန်ဂကူဇကုမ္ဂး ထိၚ်ဒဝ်အရေဝ် လိက်ပတ်ဂကူဇကုအိုတ်ညိ။

၃၇။ သ္ဂောံထိၚ်ဒဝ်အာအရေဝ်ဂကူဇကုမာန်
မန်ကုမန် ဟီုအရေဝ်မန်အိုတ်ညိ၊ဟီုအရေဝ်မန်မ္ဂး အရေဝ်ညးတၞဟ် လ္ပကဵုပြံက်နှဴ၊ ပြံက်နှဴမံၚ်အရေဝ်ညးတၞဟ်မ္ဂး အရေဝ်ဂကူဇကုဂှ် ကၠာဲအာတုဲ လအ်မ္ဂး ကၠေံကၠက် အာရောၚ်။

၃၈။ ဂကူမန်ကောန်ဗုဒ္ဓသာသာတအ် ဗီုစိုတ်ဓါတ်ပ္ဍဲအရာကဵုဒါန်သ္ပကုသဵုဂှ် ယဝ်ထံက်ပၚ် ပ္ဍဲပရေၚ်ကမၠောန်ဂကူကီုမ္ဂး ဂကူပိုဲဇၞော်မောဝ် တဴတက်တိုန်ပြဟ်ဟ် ဗွဲစၟတ်ရောၚ်။

၃၉။ မၞိဟ်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ၜိုတ်လဵုဇြိုဟ်နက်ရောဂှ် အခါဆဵုဂဗကြေပ်ဂြတ်ဟေၚ် တီကေတ်မာန်ရ။ အခါကြေပ်ဂြတ် ဝေၚ်ပဲါ၊ အခိၚ်သၠဲလးမ္ဂး လုပ်ဗဒဲါ၊ ကြပ်ကၠုၚ်ပေဲါအံၚ်ဇၞးမ္ဂး ပၠံၚ်ဒၞာဲ ပွသာ်ဏံဂှ် ပွရဲဗက်သာတအ်ရောၚ်။

၄၀။ ဂွံမံၚ်ပ္ဍဲတိဇကု သ္ၚိဇကုဂှ် ၜိုန်ဝါတ်ဒိုက်ကၠာလေဝ် သိက္ခာနွံဂၠိုၚ်နူ ဒးမံၚ်ပ္ဍဲတိညးတၞဟ် သ္ၚိညးတၞဟ်ဏီ၊ ပ္ဍဲသ္ၚိဇကု ဒးစပုၚ်ၜိုတ်လေဝ် ခိုဟ်နူဒးအာတ်စ ပ္ဍဲသ္ၚိညးတၞဟ်ဏီရ။

၄၁။ ဂကူမန်တအ် ၜိုတ်လဵုဝါတ်တ် စိုတ်ဓါတ်ဂွိၚ်ဖေက်ဂကူ ကၠက်နွံမံၚ်မ္ဂး ပရေၚ်ဗၠးၜးဂကူဂှ် ကၠောန်ဂွံမံၚ်ဏီ။ဂကူမန်တအ် ၜိုတ်လဵုလောဲလောဲ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ဟွံမွဲရမ္ဂး ပရေၚ်ဗၠးၜးဂကူဂှ် ကၠောန်ဟွံလောဲရ။

၄၂။ ဟိုတ်နူစိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူထတ် ကၠောန်သွက်ဂကူတုဲ ဒးဒုၚ်ချိုတ်အာဂှ် လ္ပဂွိၚ်လ္ပဖေက်စိုတ်လ္ပလီု ချိုတ်ဂှ်ညးလဵုမွဲပါဲဟွံဗၠး၊ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက်ဖိုဟ် ဇကုတိက်မံၚ်မိပ်မံၚ်တုဲ ဒးချိုတ်အာဂှ် ထေက်ကဵု ဒးဂွကဵုညးဂမၠိုၚ်။
 
၄၃။ မၞိဟ်မွဲမွဲ အယုက်ၜိုတ်လဵုဂၠိၚ်ၚ် ပိုန်ဒြပ်ၜိုတ်လဵုသၠဲသၠဲ နွံမံၚ်ပ္ဍဲဘဝဍိက်မ္ဂး ဝၚ်လျးတၟးမာန်ဟွံသေၚ်၊ ၜိုန်ဒှ်သၟိၚ်မွဲမွဲဒၞာဲ ၜိုန်ဝၚ်နာဲဒယှ်လေဝ် ဒှ်ဍိက်ကဆံၚ်သၠုၚ်၊ ဍိက် ဒယှ်မွဲဟေၚ်တုဲ သိက္ခာဟွံမွဲရ။ 

၄၄။ ဝၚ်ဂှ်ညးဇၞးတအ်ဟေၚ် အခေါၚ်ချူခၞံဂၠိုၚ်တုဲ ညးဂမၠိုၚ်စိုတ်လုပ်စရ။

၄၅။ ဟီုကြီုမံၚ်ဝၚ်အတိက် ဇကုဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်ဂှ် ဂွကဵုလေပ်ညိ။
        
၄၆။ ကူချပ်ရံၚ်အးအး မၞိဟ်ဟွံဂွံဒုၚ်စလဝ် အာဲကၟာဲဂကူ နွံမံၚ်ကီုရဟာ၊ ဒုၚ်စလဝ်အာဲကၟာဲဂကူတုဲ ဟွံတီဂုဏ်ဂကူ ဟွံကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ  ဟွံရီုဗၚ်ဂကူမ္ဂး ဒှ်မၞိဟ်ဟွံတီတာလျိုၚ် ဒှ်ပွမၞိဟ် အရိုၚ်တအ်ရောၚ်။
                   (၁၀)
 ၄၇။ မၞိဟ်ကၠာတေံကၠောန်ဗဒှ်ကၠုၚ်လဝ်ဂှ် မၞိဟ်တ္ၚဲဏံ ဒုၚ်စသိုၚ်၊ မၞိဟ်တ္ၚဲဏံကၠောန်ဗဒှ်လဝ်တအ်ဂှ် မၞိဟ်တ္ၚဲယးတေံဒုၚ်စသိုၚ်ရ။ လၟေၚ်ဓမ္မတာဏံဂှ် တီကၠိုဟ်တုဲ သွက်မဇဂကူပိုဲ တ္ၚဲယးတေံ သ္ဂောံဒုၚ်စသိုၚ်ခိုဟ်ဟ်မာန် ပိုဲဒးဂစာန်ကၠောန် ကဵုရောၚ်ဂှ် ဒှ်တာလျိုၚ်ပရေၚ်မၞိဟ်ရ။

၄၈။ မၞိဟ်တုပ်ပ် ပိုဲဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်ဂကူတၞဟ်မ္ဂး ၚုဟ်မးဂကူပိုဲပၠိုတ် ဝၚ်ဂကူပိုဲ ကၠေံအိုတ်အာရောၚ်။ 

၄၉။ တၠအဝဵုတအ်ဂှ် ထ္ၜးဟိုတ်ကဵုစဵုဒၞာဖဵုဂုဏ်ဂကူတုဲ ရပ်လဝ်အဝဵုသၟးရ၊ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အခါသရုပ်ဇာတ်မ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုကုဂကူဂှ် အောန်အာနူအန္တယ်ကုဂကူ သာ်ဂှ်သၟး ဂွံဆဵုကၠုၚ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၆၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ပရေၚ်မန်ပ္ဍဲဝၚ်အတိက်   ပရေၚ်တဲသွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       ပရေၚ်မန်ပ္ဍဲဝၚ်အတိက်

၁။ လ္ၚတ်ဝၚ်တမၠာ အာသ္ဂောံတီဂၠံၚ်
     ဆီဒၞာဲမန်ခံၚ်    လံၚ်ဗပေၚ်ကဵုဇြဟတ်
     လ္ၚတ်ဒၞာဲမန်သဝ်  ဗဝ်ဗပေၚ်ပလေဝ်ဒး။
     မိက်ဂွံဗၠးၜး        ဒးကၠးဝၚ်အတိက်
     ဟွံတီဝၚ်အတိက် ဆီပြံၚ်ဒှ်ဍိက်မာန်။

၂။ ဂကူမန်ပိုဲဂှ် ကၠုၚ်နူမဇမန်ဂေါလွာ် ဂကောံဂကူမန်ခမာရ။ ဒေသမူလမန်ခမာတအ်ဂှ် ကုန်ဒဵုမန်ဂေါလဳယျာ လပါ်သၟဝ်ကျာ ကန္တာရဗတဳ (ဂၚ်ဗတဳ) ဂေါဗဳရ။

၃။ ဒၞာဲတေံဝွံ ဟိုတ်နူဥတုရာသဳဟွံခိုဟ်တုဲ ဆုဲပြံၚ်စှ်ေမံၚ် ပ္ဍဲဗလးပရၚ်ဝဳယာန်ဇြဳကျာန်န် (ပ္ဍဲဍုၚ်ကြုက်လပါ်ဗၟံက်) ဂှ် သၞာံ ဗွဲမလအ်လ ကၠောန်ကၠုၚ်ဝါဗ္ၚတဵုသြောံရ၊ မန်ခမာတအ် သြောံသ္ၚုဇွောံမသၠဲလးမံၚ်ဂှ် ဂကူတၞဟ်ကၠုၚ်ပၠံၚ်ၜးဂၠိုၚ်ကဵုဝါ ဂၠိုၚ်ကဵုသၞာံတုဲ နူဂှ်ထပ်ဆုဲပြံၚ်ကၠုၚ် လပါ်ပလိုတ်သၠုၚ်ကျာ (နေရတိ) မွဲက္ဍိုပ်တုဲမွဲက္ဍိုပ်ရ၊ ဟိုတ်နူဂှ် ပြးအာညးသကအ်တုဲ လအ်ညိဒှ်အာဂကူတၞဟ်ခြာရ။

၄။ ဂကူမွဲကရောံ လုပ်ဂကောံဂကူမန်ခမာတအ်ဂှ် ဗဳယေက်နာမ်၊ ခမာ (ခမေန်)၊ မန်၊ ပလံၚ်(တအၚ်)၊ ဝ(လဝ)၊ မုန္ဒ (ဍုၚ်အိန္ဒိယသၠုၚ်ကျာ)၊သာန်တာ၊ (ဍုၚ်အိန္ဒိယ/ ဗေန်ဂလာဒက်)၊ ခါဇြဳ (ဍုၚ်အိန္ဒိယ တွဵုရးဍုၚ်အာသာံ) တအ်ရ။

၅။ ဂကူမန်တအ်ဂှ် နူအခိၚ်ၜိုတ် (BC-၂၀၀၀) တေံ ဆုဲပြံၚ်တိတ်နူဒေသပြၚ်ၜဳယာန်ဇြဳကျာန်တုဲ စှ်ေအာလပါ်ဒိုဟ်နေရတိ (ပလိုတ်သၠုၚ်ကျာ) ဖျေံသဇိုၚ်ပ္ဍဲဒေသ (ခါလၟုဟ်ကော်) ကၟိန်ဍုၚ်သေံဒကုတ်သၠုၚ်ကျာ ကေုာံ ကၟိန်ဍုၚ် မန်ဗၟာ ဒကုတ်သၠုၚ်ကျာကျာတအ်ရ။ 

၆။ အခိၚ်ၜိုတ် (BC-၁၀၀၀) ဂှ် မန်တအ် ဒက်ပ္တန်ကၠုၚ် ဍုၚ်သုဓမ္မဝတဳ ပ္ဍဲဒၞာဲတမ်ဒဵုကေလာသ ခါလၟုဟ်နွံသၟဝ်ကျာ ဍုၚ်သဓီုၜိုတ်(၃၀)တိုၚ်၊ ပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ၜဳလၚ်၊ တွဵုရးဍုၚ်မန်ရ၊ ဍုၚ်ဝွံ သၟိၚ်မန် (၂၄) အဆက်သ္ပကၠုၚ်သၟိၚ် ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ်ရ၊ ကြဴဏံပြံၚ်သၠာဲယၟုဍုၚ် သုဘိန္နနာဂရတုဲ ဆက်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၟိၚ် (၃) အဆက်ပၠန်ရ။

၇။ နူဍုၚ်သုဘိန္နနာဂရဂှ် ပြံၚ်ဆုဲအာပတန်ဍုၚ် ရာဇာဌာနဳ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ဒၞာဲဍုၚ်သဓီုလၟုဟ်တုဲ အဆက်သၟိၚ် ဥမဵု (၅) အဆက် အဆက်သၟိၚ်သဳဟသုဓမ္မရာဇာ (၅၇)အဆက်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ။ ကြဴအိုတ် လက်ထက်သၟိၚ်မနဟဝ် သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၆၀၁) ခရေတ် (၁၀၅၇)ဍုၚ် (၄၁၉)ဂိတုဇှ်ေ(၁၁)မံက်ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ပလီုသီုရပ်ဏာသၟိၚ်မနုဟဝ် ကေတ်ဏာဂြပ်ရတ် သီုပိဋကတ်တအ်ရ။ ခေတ်တေံယၟုဍုၚ်ရာဇာဌာနဳဂှ် ဒှ်မံၚ် ယၟုကၟိန်ဍုၚ်ရ)

၈။ ပ္ဍဲရးလ္ဂုၚ် ပွိုၚ်ဍုၚ်ကျိုက်တာန် ဒၞာဲကွာန်ပါဒဇၞော်လၟုဟ်ဂှ် ပ္ဍဲမဟာသက္ကရာဇ်(၉၈)တေံ ကောန်ဨကရာဇ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘိမ္မိ မနွံယၟု တိဿဘောဂသေန အာပတန်လဝ်ဍုၚ်ပါဒတုဲ အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၟိၚ်(၃၄)အဆက် ပွိုၚ်ကာလၜိုတ်(၈၀၀)သၞာံရ။

၉။ ပ္ဍဲဒၞာဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်လေဝ် သၟိၚ်ဥက္ကလာပ ပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ် တြိဂုမ္ဗတုဲ သၟိၚ်ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ် (၃၂) အဆက်ရ။

၁၀။ သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၁၁၆)၊ ခရေတ် (၅၇၃)ဂှ် အဆက်သၟိၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏမ္မိ သမလ၊ ဝိမလ ကောဒေံၜါသ္ပက္ဍိုပ်တုဲ အာပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ် ဟံသာဝတဳရ။ သၟိၚ်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ် (၁၇) ဒတောဝ်၊ စိုပ်လက်ထက်သၟိၚ်တိဿသက္ကရာဇ်သာသနာ ('၁၄၈၇)၊ ခရေတ် (၁၀၄၃)ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာနူဍုၚ် ဗကာံအာဗ္တိုက်ပလီုထောံရ။

၁၁။ ဂကူမန်ကု ဂကူခမာတအ် ပံၚ်တုဲ ပ္ဍဲကာလသက္ကရာဇ်ခရေတ် AD- မွဲဗွဝ်ကၠံသၞာံ  ဒဵု (၆) ဗွဝ်ကၠံသၞာံဂှ် ပ္တန်ကၠုၚ်လဝ်ဍုၚ်ဇၞော်သၠဲ (အေမ်ပါရာ) မနွံယၟု ဖူနာံရ။ ပ္ဍဲ (၆) ဗွဝ်ကၠံသၞာံဂှ် မန်ကုခမာပြးအာတုဲ မန်တအ်ဒက်ပ္တန်ကၠုၚ် ကၟိန်ဍုၚ်ဒွါရဝတဳ ဒဵုစိုပ် (၁၁) ဗွဝ်ကၠံသၞာံ (သၞာံ-၁၀၂၂) သ္ပလဝ်သဇိုၚ်အပ္ဍဲဒေသကၟိန်ဍုၚ်သေံ ဒကုတ်သၠုၚ်ကျာလၟုဟ်ဏံရ။ ကၟိန်ဍုၚ်ဒွါရဝတဳဂှ် သၟိၚ်ခမာသူရိယဝါရမာန် ပဌမကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ ဒးလီုအာရ။

၁၂။ သက္ကရာဇ်ခရေတ် (AD-၆၆၃) (၇-ဗွဝ်ကၠံသၞာံ) ဂှ် ဨကရာဇ်ဗြဴ စာဓမ္မဒေဝဳ စပ္တန်ကၠုၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မန် ဟရိပုဥ္ဇ(ဒၞာဲဍုၚ်လာံဖုန် လၟုဟ်နွံသၠုၚ်ကျာ ဍုၚ်ဇျှၚ်မာဲၜိုတ် ၃၀ ဂဳလဵုမဳတာ)ဂှ်တုဲ သၟိၚ်မန်တအ် ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ် (၄၉) ဒတောဝ်ရ၊ စိုပ်အခိၚ်သၟိၚ်မန် ဗညာယိဗအုပ်ဓုပ်လဝ်ပ္ဍဲ (၁၃)ဗွဝ်ကၠံသၞာံ (AD-၁၂၉၃)ဂှ် သၟိၚ်သေံမၚ်ရာဲကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ ဒးလီုအာရ။

၁၃။ အခိၚ်ကၟိန်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ၊ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ၊ ဒွါရဝတဳ၊ ဟရိပုဥ္ဇ တအ်တန်မံၚ်တေံဂှ် ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကုမွဲ ဆက်တဲကၠောံဍ ရီုဗၚ်ကၠုၚ်ညးသ္ကအ်နွံရ။

၁၄။ ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ဒှ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ရာဇဌာနဳ ကၟိန်ဍုၚ်မန်ပိုဲဂှ် နွံပိဝါရ။
     
      အလန်ပဌမ-သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၁၁၆) ခရေတ် (၅၇၃) သမလ၊ ဝိမလ တအ် စပ္တန်သၟိၚ် (၁၇)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ၊ ပ္ဍဲသၞာံသာသနာ (၁၅၈၇) ခရေတ် (၁၀၄၃) လက်ထက်သၟိၚ်တိဿ သၟိၚ်ဗၟာနူဍုၚ်ဗကာံကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ လီုအာရ။
     
    အလန်ဒုတိယ-သၞာံခရေတ်(၁၃၆၉)ဂှ် သၟိၚ်ဗညာဥူ (အပါရာဇာဓိရာဇ်) ပြံၚ်အာနူမုတ္တမ၊ ဍုၚ်ဝါန်တအ်တုဲ စပ္တန်၊ သၟိၚ် (၁၁)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၞာံ ခရေတ်(၁၅၃၈) အခိၚ်သၟိၚ်မန် တၠညးဒကာရတ်ပိ ပ္ကၚ်ရၚ်ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာနူတံၚ်ဥူတဗေန်ယှိုဲထဳကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲသီဂွံဏာရ။

    အလန်တတိယ- သၞာံခရေတ် (၁၇၄၀)ဂှ် သၟိၚ်ဗုဒ္ဓကေသဳ ကလေၚ်ပ္တန် သၟိၚ်မန် (၂) ဒတောဝ် ပ္ဍဲခရေတ် (၁၇၅၇) သာသနာ (၂၃၀၁) လက်ထက်သၟိၚ်ဗညာဒလဂှ် သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲလီုအာရ။

၁၅။ ကၟိန်ဍုၚ်မန် ဍုၚ်မုတ္တမ ဒှ်ဍုၚ်ရာဇာဌာနဳဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ခရေတ် (၁၂၈၁) သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ် (မဂဒူ) ပ္တန်ဗဒှ်ကၠုၚ်တုဲ သၟိၚ် (၈)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ။ သၟိၚ်လၟိဟ် (၈) ဗညာဥူဂှ် တန်တဴဂွံပ္ဍဲမုတ္တမ(၁၅)သၞာံတုဲ ပြံၚ်အာပ္တန်ဍုၚ်ရာဇာနဳ ပ္ဍဲဟံသာဝတဳပ္ဍဲသၞာံခရေတ် (၁၃၆၉)ဂှ်ရ။

၁၆။ ဂကူမန်ပိုဲဂှ် အရီုဇၞော်ပ္ဍဲကမၠောန်ပိုန်ဒြပ် ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ပ္ဍဲသာသနာ အကြာဂကူဂမၠိုၚ် ကၟိန်ဍုၚကဂမၠိုၚ် မိက်ဂွံမံၚ်ညဳညဳသာသာ စေတနာခိုဟ်ပြဲ လ္တူညးတၞဟ်ဂၠိုၚ် ပလေဝ်ပခိုၚ်လဝ် ဇြဟတ်ပၞာန်အောန်ရ၊ လ္တူဂှ်ညးတၞဟ်ပ္တိတ်ဏာပရဲ ဍုၚ်မန်တိမန်လပါ်ဗၟံက်တေံဂှ် သေံတအ်ပၠံၚ်ကေတ်ဏာလပါ်ပလိုတ်ဏံဗၟာတအ်ပၠံၚ်ကေတ်ဏာတုဲ ဍုၚ်မန် တိမန် ဒးလေၚ်ဆောံ အာရ။

၁၇။ လ္ၚတ်ရံၚ်ပ္ဍဲဝၚ်မ္ဂး ဂကူမန်ပိုဲ အာပၠံၚ်ဗ္တိုက်ဍုၚ်ညးတၞဟ်ဂွံဆဵုအောန်ကွေံကွေံရ။ မန်ပိုဲတိုန်ဗ္တိုက် ဍုၚ်ဗၟာ အၚ်ဝနွံၜါဝါဓဝ်ရ၊ အလန်ပဌမ-လက်ထက်ရာဇာဓိရာဇ် သၟိၚ်ဗၟာဖရၚ်မၚ်ဂံၚ် (မၚ်းခေါၚ်း) ကေုာံ ဒေံညးပၠံၚ်နန်ဒှ်ပြသၞာဒေံညး စိုပ်ကၠုၚ်အာတ်အရီုအဗၚ်တုဲ ရာဇာဓိရာဇ် ဇက်တိုန်အာ ဗိုၚ်လဝ်ဍုၚ်အၚ်ဝရ။

        ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ခမဳဗၚ်ယသဂြော (စဂြိုဟ်သူမြတ်) တိတ်ဆဵုဂဗ သောၚ်ကလး စၞးသၟိၚ်ဗၟာတုဲ ဟွံဒှ်ဗတိုက် ရုပ်စဴကၠုၚ်ပၞာန်ရ။

        အလန်ဒုတိယ ပ္ဍဲလက်ထက်သၟိၚ်မန်ဗညာဒလ မန်တအ် ဗၠးၜးတိတ် နူသၟဝ်တဲဗၟာတၟိတၟိ အဃောဂစာန်ပလေဝ်ပခိုၚ်မံၚ်ကၟာၚ်ဍုၚ် ကၟာၚ်နန်တုဲဒှ်ဝွံ ပိဂအုံမွဲဂအုံဂှ် သၟိၚ်ဗၟာဒှ်ဂဝိၚ် ဖေက်မန်တအ်. ဇြဟတ်ဗိုန်ခိုၚ်အာတုဲ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ဍုၚ်မန်ရ၊ မန်တအ်လေဝ် ဃရေက်ပကောံဇြဟတ် ဒုၚ်ဗ္တိုက်ဗက်တိုန်အာ သီဂွံဍုၚ်အၚ်ဝ ရပ်ဂွံနၚ်သၟိၚ်ဗၟာရ။ ဗၟာတအ်ကၠုၚ်ဗ္တိုက်မံၚ်ဍုၚ်မန်ဂှ် ခေတ်ဆက်က် ဂၠိုၚ်ကဵုဝါရ။

    တၚ်သမ္တီ။      ။ဗညာဒလတိုန်ဂွံနန်ပွိုၚ် (၄)သၞာံ ရန်လဝ်ဒက်ကၟာၚ်ဍုၚ်ပိထပ် တုဲဂွံမံၚ်ထပ်ဓဝ်ဂှ် ဗၟာတအ်စှ်ေကၠုၚ်ဗ္တိုက်ရ၊ ဗၟာတအ် ဒှ်မံၚ်ဂဝိၚ်ဂှ် မန်တအ်ဂွံလဝ်ဒၞာဲ ပါၚ်ၜဳဨရာဝတဳရောၚ်တုဲ ဇြဟတ်မန်ခိုၚ်ဗိုန်အာမ္ဂး တြၚ်တိတ်ဍုၚ်မ္ၚး ကၠက်အာမာန်ဂှ်မွဲသာ် ဇွောံမသြောံသ္ၚု နူဒေသမန် ဟွံဂွံမ္ဂး စသုၚ်ဟွံရုမ် ဒှ်ဝါတ်မာန်မွဲသာ်တုဲ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ရောၚ်။

၁၈။ ဍုၚ်မန်တိမန်ပိုဲဂှ် နွံပ္ဍဲဇိုၚ်ၜဳဇၞော်တုဲ အာကၠုၚ်ဆက်ဆောံကုဍုၚ်သအာၚ်လောဲသွာကီု တိဗလး တိဝါဒၞာဲတဵုစဂၠိုၚ်ဇြဟတ်ဝဲါခိုဟ်တုဲ ကၠောန်ပ္တိတ်ဇွောံမ သၠဲလးကီု တိဗလးၜဳကြုၚ်ဂၠိုၚ်တုဲ အာကၠုၚ်လောဲသွာကီု၊ ဥတုရာသဳညဳသာဒးရတုဲ ဘဲသဘာဝအောန်ကီုကၚုဲသတ်ဆုဂၠိုၚ်နွံကဵုရှ်သာခိုဟ်ကီုတုဲ ညးတၞဟ်မိက်ဂွံပၠံၚ်ကေတ်မံၚ်ရောၚ်။

၁၉။ သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျ သီဂွံဍုၚ်မန်ဟံသာဝတဳတုဲဂှ် ညံၚ်ဂွံဒှ်အာတိဍာ်ဍေံတအ် လၟိုန်ထာဝရမာန် ဂစိုတ်ကလက်ကၠုၚ်ဂကူမန် ထဍေၚ်ပ္တိတ်ထောံဂကူမန် ၚိတ်ကလက်ကၠုၚ်ဂကူမန် ဗွဲမဓဇန်ကြာန်ရောၚ်။ ကြဴဏံလေဝ် သၟိၚ်ဗၟာ တအ်အဆက်က် ၚိတ်ကလက်ကၠုၚ်မံၚ်ဂကူမန် နဲနာနာဖိုဟ်ရ၊ ဟိုတ်နူဒးဒုၚ်ၚိတ်ကၠုၚ်သာ်ဝွံတုဲ ပ္ဍဲရးဖါသီကုရးဟံသာဝတဳ ဂကူမန်တအ် ဂွံကၠေံအာရောၚ်။

၂၀။ သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျ အခါသီဂွံဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသၞာံ(၁၁၁၉)တေံ မၞိဟ်ချိုတ်အာပ္ဍဲပေဲါဗ္တိုက်ဂှ် ဟွံရိုဟ်မၞိဟ်ဂြိပ်ပဲါဒဴဟွံမာန် သှ်ေမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ခမဳသၚ် (၃၀၀၀)၊ မၞိဟ်ဗြဴနွံကဵုယဲဒဒိုက် (၇၀၀၀) ၊သၟတ်မန်  (၅၀၀၀)၊ ကောန်ၚာ်အဝဲမဴတှ် (၆၀၀၀)၊ တအ် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ်ကၠုၚ်ရ၊ မၞိဟ်ဂြိပ် ပါဲဒဴအာအောပ်မံၚ်အကြာဝါ အကြာကြုၚ် အကြာဂြိုပ် အကြာဒဵု ၜိုတ်ဆဵုညာတ်တအ်ဂှ် အာဂၠာဲ ဗက်ရပ်နၚ်တုဲ ကြိုၚ်စုတ်လဝ်ပ္ဍဲစာတ် (ခရိုၚ်ဇၞော်ဇၞော်)၊ အပံၚ် (၉)စာတ် ပေၚ်တဴထာတ်မံၚ်တအ်ဂှ် စံၚ်ဂစိုတ်ထောံကဵုပၟတ်ယဇ်၊ ရပ်ပကောံဒက်စွံလဝ်ပ္ဍဲပရၚ်ၜဳ ဍာ်ဒဳတိုန်ဟဳဗၠိုက်အာဂှ်လေဝ် ရိုဟ်လၟိဟ်ဟွံမာန်ရ။ပဲါနူဂှ်ဒြပ်ရတ်ကပေါတ်မန် မပတံကဵုနန်၊ ဘာ၊ဒြပ်၊ ကၟာၚ်ဍုၚ်ဂှ် လက်သဏ်ဂကူတအ်ကီု သီုကဵုလိက်ပတ်ပိဋကတ်အၚ်ယန်ဂြန်ဂဥုဲဗေဒၚ်ဝၚ်တြေံတြဟ် ဒှ်အာဲကၟာဲမန်တအ်ဂှ် ဗက်ဂၠာဲစံၚ်ပလီုထောံဖအိုတ်ရ။

၂၁။ မန်တအ် ဟွံမိက်မံၚ်သၟဝ်တဲဗၟာ ပၠန်ဂတးဟွံမာန်တုဲ ဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံ နလၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠိုၚ်ၚ်နွံ (၉ဝါရ၊ အလန် ကၠာအိုတ်ဂှ် လက်ထက်သၟိၚ်နန္ဒ (ကောန်ဗရေအ်နံၚ်)အုပ်ဓုပ်လဝ်ဍုၚ် ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်သာသနာ(၂၁၀၈) ပ္ဍဲ(၁၅၆၅)ဂှ် ဗညာကေန်ဒဴ၊ ဗညာရာံ ကေုာံ မဟာထေရ်ခါန်ဆံၚ်တအ် ပံၚ်ကဵုကောန်သၟိၚ်သေံ နရေဝ်သွောန် တဝ်စၞေဟ်ကဵုဗၟာတုဲ လုပ်အာဍုၚ်သေံဂှ် ကၠာအိုတ် အလန်ကြဴအိုတ်ဂှ် သက္ကရာဇကသာသနာ (၂၃၆၇) AD-(၁၈၂၄) ဒစဵုဒစးကုသၟိၚ်ဗၟာဗဂျဳဒဝ်ဟွံမာန်တုဲ ဒဴအာပၠန်ရ။ ပၠန်ဂတးဟွံမာန်မ္ဂး ဖေက်သၟိၚ်ဗၟာဗက်ဂစိုတ်တုဲ သီုကောန်သီုဗြဴ သီုကောဒေံမသဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံရ၊ သၟိၚ်ကောန်သီုဗြဴ သီုကောဒေံမသဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံရ၊ သၟိၚ်သေံတအ်လေဝ်ကဵုအရီုအဗၚ်ဖျေံကဵုဒၞာဲ ပကောံလဝ်တုဲ သ္ပလဝ်ဇြဟတ်သွက်ဂွံစဵုဒၞာအခါဗၟာတအ်ကၠုၚ် ဗ္တိုက်ရ။

၂၂။ ဍုၚ်ဟံသာဝတဳအဆက်ကြဴအိုတ် ဒးလီုအာပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် (၁၁၁၉) AD-(၁၇၅၇)တုဲဂှ်ပ္ဍဲ AD-(၁၇၆၁) သ္ကိုပ်ပၞာန်တၠဗါန်သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ဗ္တိုက်ကၠုၚ်သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျမွဲဝါ သ္ကိုပ်ပၞာန်ဗညာစိၚ်သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္ဍဲ AD-(၁၇၇၃)ဂှ် ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာတၠညးစိၚ်ဗ္တာၚ်မွဲဝါ၊ ပ္ဍဲ AD-(၁၈၁၄) ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာသေအ်ကူ (စဥ်ကူးမၚ်း) ဂှ်မွဲဝါ။ ညးစဍုၚ်သြေၚ် (သံလျၚ်) နာဲသာတ် ကေုာံ စက္ကာဲ မာံထဝ်လေဝ်တအ် သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္ဍဲ AD-(၁၈၂၄)ဂှ် ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာဗဂျဳဒဝ် မွဲဝါဍုၚ်မန်ညံၚ်ဂွံကလေၚ်မံက် ညးတအ်ဂစာန်ကၠုၚ်နွံရ၊ ပဲါနူပေဲါပၞာန်ဇၞော်ဇၞော်တအ်ဏံ ပေဲါဍောတ်တ်လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ဏီရ။

၂၃။ ကျာ်တြဲဂေါတမ ကလိဂွံသဗ္ဗုတညာဏ် (ကတဵုဒှ်ကျာ်) တုဲပေၚ် (၄၉)တ္ၚဲဂှ် သၟာဗၞိက်ဂကူမန် တပူတဗဝ်အာစိုပ်ကဵုလဝ်ဒါန် ကျာ်တြဲကဵုနၚ်ဓါတ်သော် (၈)တၞုၚ် စဴကၠုၚ်ဌာန်ဇကု အပ်ကဵုသၟိၚ်ဥက္ကလာပ ဒက်လဝ်ကျာ်လ္ဂုၚ်ဂှ် သာသနာကျာ် စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်မန်ရးမည အလန်ပဌမရ။

၂၄။ အပ္ဍဲအခိၚ်ကျာ်ဝွံ (၆)ဝှ် သၟာဗၟိက်ကောန်သေဌဳမန် နူဍုၚ်ဇံၚ်တူ (မောၚ်းတူ) မဟာသလကဵုစူဠသာလတအ်ညးၜါ အာစိုပ်ဂွံကဵုလဝ်ဒါန်ကုကျာ်တြဲ ကျာ်တြဲကဵုနၚ်ဓါတ်သော် (၂)တၞုၚ်ပၠန် ဓါတ်သော်ဝွံဂိုၚ်စွံလဝ် ဇိုၚ်ဍုၚ်ဇံၚ်တူဗွဲမလအ်၊ အလန်ဏံ သာသနာကျာ်စိုပ်ကၠုၚ်တိဍာ်မန်အလန်ဒုတိယရ၊ ဓါတ်သော် ကြဴဏံ အခါသာမလ-ဝိမလတအ် ပ္တန်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳတုဲ ဒက်ပ္တန်ကျာ်မံက်တဴဂှ် သၠိုၚ်လဝ်ဓါတ်ရ။

၂၅။ အခါကျာ် ဂွံ (၈)ဝှ် မဟမထေရ်ဂဝမ္မတိ ကညနိမန်တုဲ ကျာ်တြဲကေုာံသၚ်ဂမၠိုၚ် ကညကၠုၚ် ဍုၚ်မန်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ဂွံလဝ်ဓဝ်ဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်တိဍာ်မန် အလန်တတိယရ။

၂၆။အခိၚ် ကျာ်တြဲဂေါတမ ကညကၠုၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ နကဵုၛာန်စိုပ်ဒၞာဲဍုၚ်ဗဂေါလၟုဟ် ဆဵုဒးၜိုပ်ၜါဍုန်မံၚ် ပ္ဍဲကုန်ပ္တဳဍောတ် မံက်မံၚ်ပ္ဍဲဍာ်ဂှ်တုဲ ကျာ်ကဵုလဝ်ပယျးဒိုဟ် &quot;ပ္ဍဲဌာန်ဏံ မွဲတ္ၚဲကတဵုဒှ် ဍုၚ်ဇၞော်မွဲ သာသနာအဲကျာ်ဂဵုမြဟ်ရာၚ်ဆာဲရောၚ်&quot; သာ်ဝွံ နွံကၠုၚ်ရ။ သ္ပသဇိုၚ်ကဵုနကျာ်တြဲ ဆဵုလဝ်ၜိုပ်ၜါ ကဵုလဝ်ပယျးဒိုဟ်ဂှ်တုဲ အခါတီတန်ဗဒှ်ဍုၚ် ကဵုကၠုၚ်ယၟုဍုၚ်ဟံသာဝတဳ (ဍုၚ်ၜိုပ်) ရောၚ်။ဂကူမန်တအ်လေဝ် စကာကၠုၚ်တဆိပ်သ္ပစၞးဂကူရ။

၂၇။ကျာ်တြဲစဴပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ (၂၃၅)သၞာံ (သက္ကရာဇ်သာသနာ-၂၃၅) ပ္ဍဲရးအိန္ဒိယ ဍုၚ်ပါတလိပုတ် သၟိၚ်အာသောက(သဳရိဓမ္မသောက) ဒုၚ်သ္ပဒကာ မဟာထေရ်မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿ သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္တိုန်သၚ်္ဂါယနာ ဗလးနၚ် မဟာထေရ်သောဏ မဟာထေရ်ဥတ္တရတအ် သ္ပက္ဍိုပ် ဖအိုတ်သၚ်(၅)ဇကု စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်ဍုၚ်မန် အလန်စတုတ္ထရ။

၂၈။ သက္ကရာဇ်သာသနာ (၉၃၀) AD-(၃၈၇) နူုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ လက်ထက်သၟိၚ်ဓမ္မပါလ မဟာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာ ကညစိုပ်ဍုၚ်သိဃဵု (သဳရိလၚ်္ကာ)တုဲ ချူဆာဲစၠောံနၚ် ပိဋကတ်ပိဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်ဍုၚ်မန်အလန်ပဥ္ဇမရ။

၂၉။ အက္ခရ်လိက်မန်ပိုဲ စကာမံၚ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကုအက္ခရ်လိလ်ဂကူပလ္လဝတအ် စကာမံၚ်ပ္ဍဲ AD-(၄)ဗွဝ်ကၠံဂှ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ်ရ၊ အက္ခရ်ပလ္လဝတအ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကု အက္ခရ်ဗြာဟ္မဳစကာမံၚ်ပ္ဍဲ AD(၃)ဗွဝ်ကၠံ ပ္ဍဲဒေသ အိန္ဒိယကၠာအိုတ်ရ။

၃၀။လိက်မန်ပိုဲၜိုတ်ဂွံဆဵုလဝ် အယုက်ဇၞော်အိုတ်ဂှ် ချူလဝ်ပ္ဍဲ AD-(၅)ဗွဝ်ကၠံသၞာံတေံ လိက်ဝွံ လိက်တၟအ် နွံပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်သေံ၊ ပလိုတ်ဍုၚ်ၜၚ်ကံက် ပ္ဍဲဍုၚ်နခန်ပထုမ် စေတဳ ဖရပထုမ် လိက်တၟအ်ကမေက်ထကးမံၚ်နွံၜါကလောံ ကေုာံ လိက်ခေါ်ဍိုတ် (တိစံၚ်) ချူလဝ်ဂါထာ ယေဓမ္မာၜါမရ။ လိက်ခေါ်ဍိုတ်သာ်ဝွံကီု ပ္ဍဲလ္ဂုၚ် ကျာ်ဒဵုအပ် (ဗိုလ်ယထောၚ်)ဂှ် ဂွံဆဵုလဝ်ကီုရ။

၃၁။ လိက်တၟအ်မန်တြေံ နွံပ္ဍဲဍုၚ်လဓီု (လပ်ပူရဳ) ကၟိန်ဍုၚ်သေံလၟုဟ် ဒၞာဲမန်တြေံတြဟ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲဍုၚ်ဝၚ်ကျာံ (ဗဳယေန်ကျာန်) ကၟိန်ဍုၚ်လဴဟီုဂှ် ချူကှ်ေလဝ် ပ္ဍဲ AD-(၈)ဗွဝ်ကၠံသၞာံ ပ္ဍဲဍုၚ်သဓီု (သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ) ပ္ဍဲဍုၚ်ဗကာံ ချူကှ်ေလဝ် ပ္ဍဲ(၁၁)ဗွဝ်ကၠံသၞာံတအ်နွံတဴရ။

၃၂။ လိက်တၟအ်တိုၚ်ပန်ကၠၚ် ကောန်သၟိၚ်ကျာန်ယေတ်(ကျန်စစ်သား) ရာဇာကုမ္မာ ကၠောန်လဝ်လိက်တၟအ် (မြစေတဳကျောက်စာ) ဂှ် ချူလဝ် (၄)ဘာသာရ။ ပ္ဍဲဂှ် လိက်မန်၊လိက်ဗၟာ၊ လိက်ပါဠိတအ် စကာလဝ်အက္ခရ်မန်ဖအိုတ်တုဲ လိက်ပျူမွဲဘာသာဟေၚ် ချူလဝ်နကဵုအက္ခရ်ပျူရ၊ လိက်ဗၟာအယုက်ဇၞော်အိုတ်ဂှ် လိက်တၟအ်ဝွံ ဟေၚ်တုဲ ချူလဝ်ပ္ဍဲ AD-(၁၁)ဗွဝ်ကၠံသၞာံရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၇၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== လိက်ပရေင်အဲ ပ္ဍဲဂျာနေဝ်အမာတ်ဒိန် (အဆက်အလန်မတုဲကၠုင်)။  လိက်ရာဇာဘိသိက် - တြဲ ကေုာံ ပဏ္ဍိတ် ==

လိက်ပရေင်အဲ ပ္ဍဲဂျာနေဝ်အမာတ်ဒိန် (အဆက်အလန်မတုဲကၠုင်)။

လိက်ရာဇာဘိသိက် - တြဲ ကေုာံ ပဏ္ဍိတ်

ပၞောဝ်ကဵု ကပေါတ်ပူရာန်ဂမၠိုင်ဂှ် ကပေါတ်သက်သဳ လိက်တၟအ်မူလဂှ် ဒှ်သက်သဳမခိုင်ကၠိုက်မွဲရ။  လိက်ဂှ် ဒှ်သင်္ကေတ မချူ အရေဝ်ရမ္သာင်မၞိဟ် မဆက်စပ် ကုပရူဒဒှ်ဝင် ဂကောံမၞိဟ်ဂှ်တုဲ ဂကောံမၞိဟ်ဂှ် မုအရေဝ် ညးတအ် မဟီု၊ မုလိက် ညးတအ် မစကာဂှ် ပိုယ်ဂွံတီကေတ် နူကဵု လိက်တၟအ်တအ် မာန်ကီုရ။ ပၞောန်ကဵု လိက်တၟအ်မန် ၜိုတ်မဂွံဆဵုလဝ်ဂမၠိုင်ဂှ် လိက်တၟအ်ၜါ မကဵုလဝ်ယၟု လိက်တၟအ်တြာပ် ကဵု လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံ ကျာ်သဓီုဂှ် သွက်ဝင်ဂကူမန်မ္ဂး ဒှ်သက်သဳ ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန်ရ။ ပရူလိက်တၟအ်တြာပ်ဂှ် ပ္ဍဲလိက်ပရေင်အဲ မတုဲကၠုင်ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးကဵုလဝ်တုဲ အလန်ဏအ် အဲဆက်ချူ ပရူလိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ရ။ လိက်တၟအ်ၜါဝွံ ဒှ်လိက်ကမာ မကတဵုဒှ်ကၠုင်မွဲစွံတုဲ ဗီုညးကဵုညး ၜိုန်ရ မနွံကဵု စရိုတ်ပူဂိုလ်တၞဟ်ခြာကီုလေဝ် ဒှ်ဒၟံင် မွဲဗီု မွဲပြကာဓဝ်ရ။ လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ဝွံလေဝ် ဟိုတ်နူ မအက္ခရ်လလီု နွံဂၠိုင် ဗွဲမလောန်တုဲ အဓိပ္ပါယ် ပေင်ပေင်ဂှ် ၜိုန်ရ ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဟွံမာန်ကီုလေဝ် ၜိုတ်မဗှ်ဂွံဂှ် လ္ၚတ်တုဲ ချူပ္တိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲကဵု လိက်ပရေင်ဝွံရ။ 

တၟအ်
လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ဝွံ ဗွဲကိုပ်ကၠာ ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံကျာ်သဓီု ဗဒါဲစင်္ကြံ လပါ်ဗမံက် ကရောမ်မွဲစွံ ကုလိက်တၟအ်တြာပ်တုဲ လၟုဟ် ဂိုင်စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု ရုင်လိက်တၟအ်တြေံ ကျာ်သဓီုရ။ လိက်တၟအ်ဝွံ နွံ သမၠုင် ၆ ပေ၊ လပါ်က္ဍိုပ်ဂှ် တၟအ်မေက်လီုဒၟံင် ညိညရ။ ပ္ဍဲလပါ်လတူဂှ် နွံရုပ်ကျာ်ဒတဴမွဲဇကု ကဵု တၠအရှန်မွဲဇကု။ လတူရုပ်တအ်ဂှ် ညာတ်ဒၟံင် မအက္ခရ်ညိည၊ ဆဂး ဗှ်ဟွံဂွံရ။ 

မဗှ်လိက်
လိက်တၟအ်ဝွံ ကိုပ်ကၠာတေအ် ဟိုတ်မနွံဒၟံင်မ္ၚး မဒးလဝ် ဘဲဒဏ်ဗြဲကျာတ္ၚဲ သၞာံဗွဲမလအ်တုဲ ဒၞာဲဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဗှ်ဟွံကၠးရ။ ဒၞာဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်ဒၟံင် မလိက်ညိညကီုလေဝ် ဆသကုတ်သၟဝ်ဂှ်ဟေင် ဗှ်ဂွံ ဂၠိုင်ညိရ။ အစာလိက်တၟအ်တြေံ ဗီုကဵု အစာဇၞော်နာဲချေတ်သိင် (ဦးချစ်သိန်း) တအ် ဗှ်တုဲ ဒၞာဲဟွံကၠး ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ဂှ် ညးဆိင်ဗပေင်စုတ်လဝ် နွံညိညကီုရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်ပရေင်ဏအ် ဆဒၞာဲ မဗှ်ကၠး ကေုာံ ဒၞာဲမဖျေဟ်စိုတ်ဂွံတအ်ဂှ်ဟေင် ပတိုန်ထ္ၜးဏာရ။ 

လိက်ဝွံ ညးပါ်လဝ် သီုဖအိုတ် ပိသကုတ်။ သကုတ်လတူအိုတ်ဂှ် ညာတ်ကေတ် အက္ခရ်ပန်မသုန်မဂှ် ဒှ်ဂါထာ နူပိဋကတ်မွဲမွဲမာန်တုဲ မနွံကဵု ရုပ်ကျာ်တြဲ မွဲဇကု ကေုာံ တၠအရှန် (ဝါ) ကွးသာဝကကျာ် မွဲဇကုရ။ တုဲဂှ် ညးတန်လဝ် နကဵု ဇၟန်ဗၠဲ။

ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဒုတိယဂှ် ညးချူလဝ် နကဵုဘာသာပါဠိ မတုပ်ညံင် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု လိက်တၟအ်တြာပ်ကီုတုဲ ညးဆက်ချူ မဟိမုဇမၠိင် ဨကရာဇ် သဓီုရ။ တုဲဂှ် ညးဆက်ချူလဝ် ဂါထာ နကဵု ဘာသာပါဠိ မဇန်လဝ် နကဵုနဲကဗျ ယၟု ကေုာံ အသဝ်ဂုဏ် ကျာ်တြဲ ၂၈ မကၠုင်နူ အာဋာနာဋိယသုတ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု မူလိက်ဇၞော်ဂှ် လိက်ဏအ် ဟွံဂွံဆဵုကေတ်။ ညးတအ် နုက်ပ္တိတ်လဝ် ဒှ်မာန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်သၠပတ်ပရိုတ်မန် ဂါထာဂၞန် ၁၁၀ - ၁၁၆ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ၜိုန်ရ လိက်ဟွံကၠးကီုလေဝ် ပ္ကိတ် ကုအာဋာနာဋိယသုတ်တုဲ ဗပေင်စုတ် ဂွံခိုဟ်ဟ်ရ။ ဂတဂှ် ညးဆက်ချူလဝ် နကဵု ဘာသာမန် ရံင်ကဵု မလိက် ဆၜိုတ် မဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံင်ညိညမ္ဂး ဒၞာဲဂှ် ညးချူလဝ် အသဝ်ဂုဏ်ဂမၠိုင် ပိုယ်ဟီုမာန်ရ။ ပိုဒ်ဂှ် အိုတ်ကဵု ယၟုဇမၠိင် သၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုတုဲ သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီု ညးခုတ်ကဵု ယၟု  “တြိအ်ရ်္လေယ် (တၠဳအဲ/တြဲ)” တုဲ မွဲသကုတ်တုဲ ညးတန်လဝ် နကဵု ဇၟန်ဗၠဲပၠန်ရ။

ပ္ဍဲကဵု သကုတ်တတိယဂှ် ညံင်ရဴ သကုတ်လတူဂှ်ကီု ညးစကဵု နကဵုဘာသာပါဠိ မတုပ်ကဵု သကုတ်တၞဟ်တအ်တုဲ ညးဆက်ချူ မဟိမုဇမၠိင် ဨကရာဇ် သဓီု။ တုဲ ညးဆက်ချူ နကဵု ဘာသာမန်တြေံပၠန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဏအ်ဂှ် ဟိုတ်မဂွံညာတ်ကေတ်ဒၟံင် ယၟု  ဝိဓူရ၊ ဝေသန္တရ်တအ်တုဲ ညးဒုင်သဇိုင် ကုဇာတ်ဇၞော် ၁၀ တုဲ မချူလဝ် ဒှ်မာန်ရ။ တုဲဂှ် ညံင်ရဴ သကုတ်တၞဟ်တအ်ကီု အိုတ်ကဵု ယၟုဇမၠိင် သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုတုဲ သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုဂှ် ညးခုတ်ကဵု ယၟု  “ပဏ္ဍိတ်” မဂွံအဓိပ္ပါယ် တၠပညာ ရ။ 

ရံင်ကဵု သကုတ်လိက် ဗွဲလတူဝွံတုဲ လိက်တၟအ်မကဵုလဝ်ယၟု လိက်တၟအ်ပိဏ္ဍိတ်ဝွံ ဒှ်လိက်ရာဇာဘိသိက် မကဵုယၟု ဨကရာဇ်သဓီု ၜါ၊ မွဲဂှ် မဟိမု “တြဲ/တၠဳအဲ” တုဲ၊ မွဲပၠန်ဂှ် မဟိမု “ပိဏ္ဍိတ်”။ 

လိက် သကုတ်ဒုတိယ
ပ္ဍဲသကုတ်ဒုတိယ ပၞောန် ၁ စဵုကဵု ပၞောန် ၅ လပါ်စ 

{၁} အာဒိကာလေရ - [နာ}မ ပုရေ သရ်္ဗ္ဗ သိကာလ တိ[ပ္ပေ] သရ်္ဗ္ဗ သိ[ပျကာ] {၂} - - လောက မက[တ] ရာဇာနာမ ရာဇာဓိရာဇ ဒေဝေါတိဒေ[ဝ ပ]{၃} [ရမေ] သွရ [ဣ]သွရ ရာဇ[နာမာ]ယ မဟာရာဇ ဗဟူညာန သာဂ[ရ]{၄}[ဂုန ဂမ္ဘိရ] သြိ[နိ]တျဓရ်္မၟ ဓရ ဓနေသွရ သကလ တမှာဝိသေယ် တြေ{၅}[ယ်] လောကဓရ်္မၟ။ 

နူပၞောန် ၅ စဵုကဵု ပၞောန် ၁၇ လပါ်စဂှ် ဒှ်ဂါထာ မကၠုင်နူ အာဋာနာဋိယသုတ်။ 

နမောသဗ္ဗ ဗုဒ္ဓါနံ တဏှကင်္ကရာ မဟာဝိ[ရော မေဓင်္က][ရော မဟာယ]သော သရနင်္ကရော လောကဟိတော ဒိပင်္ကရော ဇု[တိန္ဓ ရော] ကောဏ္ဍ[ညော] ဇိနပါမောက္ခော မင်္ဂလော ပုရိသာ သဘော သုမနော သုမန[ဓိရော ရေ]ဝတော ရတိစ[ဒ္ဓ]နော သောဘိတောဂူန သမ္ပ[န္နော အနော] မ[ဒ]ဿိ ဇနု[တ္တမော] ပဒုမော လောက ပ[ဇ္ဇော]တော [နာရဒေါ] ဝ[ရ]သာရ [ထိ ပဒုမုတ္တ]ရော သတ္တသာရော သုမေဓေါ အဂ္ဂပုဂ္ဂလော သု[ဇာတော] သဗ္ဗလောက[ဂ္ဂေါ ပိ]ယဒဿိ နရာသဘော အဋ္ဌဒဿီ ကာ[ရု]နိကော ဓမၟဒဿီ တမော [နုဒေါ သိဒ္ဓတ္ထော အ]မောလောကေ တိ[ဿော]စ ဝရဒဒံဝရော ဖုဿော[စ] ဝရ[ဒေါ ဗုဒ္ဓေါ ဝိပဿိ]စ အ[နု]ပမော သိခိ သဗ္ဗဟိတော သတှာ [ဝေဿဘူ သုခဒါယကော] ကကုသ[န္ဓော] သတ္ထဝါဟော ကောနာဂမနော [ရနည္ဇဟော က]ဿပေါ သိ[ရိသမ္ပ]နၞော [ဂေါ]တမော [သာကျ] ပုင်္ဂ ဝေါ ဨ[တေသ] ညေစ သံဗုဒ္ဓါ အနေကသတ္တ ကောဋိယော - - - မ - သေ - - - 

နူပၞောန် ၁၇ လိက်ဂှ်အိုတ် ပ္ဍဲကဵု ပၞောန် ၂၉။ နူပၞောန် ၁၇ စဵုကဵု ပၞောန် ၂၂ ဂှ် ဗှ်ဂွံညိညတုဲ တီအဓိပ္ပါယ် ၜိုတ်ဒးရးရ။ နူပၞောန် ၂၃ စဵုကဵု ပၞောန် ၃၁ ဂှ် ဂွံဆဵုဒၟံင် ညိညဓဝ်တုဲ တီကေတ် အဓိပ္ပါယ် ဟွံမာန်ရ။  ပၞောန် ၃၂ ကဵု ပၞောန် ၃၃ ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲ မဟိမုဇမၠိင်တုဲ ထပ်ဗပေင်စုတ်လဝ်ရ။ တုဲပၠန် နူပၞောန် ၃၅ စဵုကဵု ပၞောန် ၃၈ ဂှ် မလိက်မဗှ်ဒး ကြပ်ဟွံမဲရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် အဲစှ်ေစိုတ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပယၟု တြဲ/တၠဳအဲ၊ ဒုတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ၜါအလန် ပယၟုတြဲ/တၠဳအဲ၊ တတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ပိအလန် ပယၟုတြဲ/တၠဳအဲ” ဆပၞောန်လက်ကြဴအိုတ် ၃၉ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ညိညပၠန်ရ။ 

{၁၇} - - - ပု[မ်]ရေယ် မအ်တြိအ်(လအ် မအ်)ပြေယ် [နောရ်] - - {၁၈} - - - မာနုသ် ဣ[သိ] ပြာက်ဗုအ်လးဟ် သ(တ်) [အုတ်စ]သ် လ္ငိမ်(စက္ကဝါ) – {၁၉} - - - - မာရ် မအ်နောမ် ကုအ်တြိဇသ် ကးသ်(ဒသ်) မရေမ် - - - - {၂၀} - - - သ် တ္လသ်ဗြအ်မြိအ် - - - ယ် - - - - တြိ[ရ်္လေယ်](စိ) - - {၂၁} - - တုအ်ဂေတ် ဓရ်္မၟစက် - - - - ယရ် - - - အ် - - - - {၂၂} - - (စာ)ရ် ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ် - - - (လအ်) - - - မ - - - 
(…) {၃၂ -၃၄} [ရာဇာဓိရာဇ] (ပရမေ) [သွရ] (ဣ)သွရ ရာ(ဇ ရာဇာဓိရာဇ) [ဒေဝါတိ ဒေဝ] (ဗဟူ) ညာ(နသာဂရ ဂမ္ဘိရ) [သြိနိတျ] (ဓရ်္မၟ ဓရ ဓနေသွရ) [သကလ တမှာဝိ](သေယ်တြေယ်) လောက(ဓရ်္မၟ) 
(…)  {၃၉} အ် - (နောရ်) - - (လေးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -

ပ္ဍဲအကြာပၞောန် ၁၇ ကဵု ၁၈ ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပရဲ မတၠ မပြဲနူ - - - မၞိဟ်၊ ဣသိ၊ ပြာ်ဗလး သတ် အိုတ်စှ်လ္ၚီစက္ကဝါ။” ပၞောန် ၁၉ ဂွံဆဵုကေတ် “- - - - မာရ်” ဒၞာဲမဗှ်ဟွံညာတ် အက္ခရ် ပန်မဂှ် “မအ်ဇိန်နး” ဗပေင်စုတ်မာန်ရောင် စှ်ေစိုတ်တုဲ ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “မဇၞးမာရ်”။ ဂတဂှ် “မအ်နောမ် ကုအ်တြိဇသ် ကးသ်(ဒသ်)မရေမ်” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “မနွံ ကုကြဳဇှ် ဟွံမဲကုသၟဟ်”။ ပ္ဍဲဒၞာဲ “မရေမ်” ဂှ် ရံင်ကဵု တၠုင်ဝါကျတုဲ “သုမောဟ်” ဒှ်မာန်ရ။ ပၞောန် ၂၀ “တ္လသ်ဗြအ်မြိအ်” ဂှ် အဓိပ္ပါယ် ဟွံမံက်။ “တြိရ်္လေယ်စိ - - - - တုအ်ဂေတ် ဓရ်္မၟစက်” ဂှ် “တၠဳအဲစိ - - - - ဗဂေတ် ဓမ္မစက်”။ ပၞောန် ၂၂ ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ် ဂှ် “(ထ္ၜး)ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ်”။ 

ပၞောန် ၃၉ ဂှ် နကဵု အစာဇၞော်ချေတ်သိင် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် “အ် - (နောရ်) - - (လေးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -“ ရံင်ကဵု တၠုင်လအာလိက် ဒၞာဲတၞဟ်မ္ဂး ဒၞာဲညးမဗပေင်လဝ်ဂှ် အဲမိက်ဂွံ ဗပေင် “အ် - - - - (ရောဝ်) (ဂေါးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -“ မဂွံအဓိပ္ပါယ် “ရဴဂှ် ပယၟု တြဲ/တၠဳအဲ” ရ။

လိက် သကုတ်တတိယ
ပ္ဍဲကဵု သကုတ်တတိယဏအ်လေဝ် အက္ခရ်မဂွံဆဵုကေတ်မာန်ဂှ် အောန်ကွေဟ်ဟ်ရ။ နူပၞောန် ၁ စဵုကဵုပၞောန်ပိ ဂှ် တုပ်ကဵု ပိုဒ်တၞဟ်တအ်ရ။ တုဲပၠန် နူပၞောန် ၄ စဵုကဵု ပၞောန် ၁၁ ဂှ် မလိက် မဗှ်ဂွံ ကြပ်ဟွံမဲရ။ ပၞောန် ၁၂ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “လောက်မဟာဇန် (ဂုံလောင်)” တုဲ နူပၞောန် ၁၅ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် မလိက်ဂၠိုင်ညိပၠန်ရ။ 

{၁} (။ၐြီ။) အာဒိကာ[လေ] - - - - [ပုရေ]၊ သရ်္ဗ္ဗ ကာလတိ[ပ္ပေ] သဗ္ဗသိ - - - {၂} - - - [ရာဇာနာမ] - - - [ပရမေ]သွရ ဣ[သွရ ရာ]ဇာ - - - -- - - - {၃} - - - - - - - - [ဂမ္ဘိရ သြိနိတျ] ဓရ်္မ္မ ဓရ ဓနေ [သွ]ရ [သကလ] - - - (…) 

သၟဝ်ပိုဒ်ဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲပၞောန် ၄ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ပညောတိ”။ တုဲပၠန် ပၞောန် ၆ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ယသ ကရုနာ” တုဲ စဵုကဵု ပၞောန် ၆ ဂှ် ချူလဝ် နကဵု ဘာသာပါဠိ ဟီုမာန်ရ။

{၁၄} - - -  -  - လမှာယ် ဍေးဟ် ရပ် သုန်တိတ် ဝီ- - - - - - - - - - - {၁၅} - - - - - - - ကာလ် နာရ(ဒေါ)ဟ် မဟာဗြဟၟ - - - - - {၁၆} - - - - - - - တွေသ် - - တြိလအ်ဝိ[ဓူ](ရ) - - - - {၁၇} ထရ်  - - - - - - - - - ရ် တြိလအ်ဝေသန္တရ် (တု)န်လရ်ကျာက် - - - {၁၈} - - - - - - - - ပဏ္ဍိတ်ဂုမ်လူမ် သြရ် - - အ် ကုအ် - - 

ပၞောန် ၁၄ “လမှာယ် ဍေးဟ် ရပ်” ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် “အလမ္ဗာ ညးမဝေင်ပလှ်ေဇြုံ ရပ်”။ ပၞောန် ၁၅ ဂှ် “ကာလ်နာရဒေါဟ် မဟာဗြဟၟ” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ကာလ နာရဒ မဟာဗြဟ္မ”။ ပၞောန် ၁၆ “တွေသ် - - တြိလအ် ဝိဓူရ” ဂွံအဓိပ္ပါယ် “တွဟ် - - တၠဝိဓူရ”။ ပၞောန် ၁၇ “ထရ်” ဂှ် “ထဝ်”။ တုဲ ဂတဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ တြိလအ်ဝေသန္တရ် တုန်လရ် ကျာက်- - ” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “တၠဝေသန္တရ် တုန် စွံ ကျာ်- -“ ပၞောန် ၁၈ “ပဏ္ဍိတ်ဂုမ်လူမ် သြရ်- “ ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပဏ္ဍိတ်(တၠပညာဂမၠိုင် သြဝ်”။ 

{၁၉} (အုတ်လောက် မဟာဇန်ဂုမ်)လောင် သြရ်ရုမ်ငေါအ် [သၟိင်]အ[ဘိ]ပြာယ် - ကျာက် - {၂၀} (မအ်ကုတ) ရာဇာဓိရာဇ (ပရမေသွရ်) ဣသွရ ရာဇ[အ]ဘေယ် မဟာရာဇ ဒေဝါတိ ဒေဝ (ဗဟူညာန သာဂရ ဂမ္ဘိရ်)သြိနိတ္ထျဓရ်္မၟဓရ သွရ သကလ [တာ]မှာ ဝိသေယ် တြေယ်လောကဓရ်္မၟ - - {၂၂} - - - - (ဍေး)ဟ် [နာမဓေယ် ပုအ်ရေယ် အာရ် ကုန္တအ် ပအ်ဣ]မောအ် (ပဏ္ဍိတ်) {၂၃} ဒုတိယံပိ ရိန်ဍုက် ကုအ်ၜါရ်လေးဟ် ပဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် တတိယံပိ ရိန်ဍုက် ကုအ်ပိ {၂၄} [လေးဟ် ပဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် - - - ဇ - မ် [တောက်]ဖံမ်က္လောအ် (ဝေါအ်) ကုအ် - - {၂၅} - - - - က် - - အ် [ရောဝ်]ဂေါးဟ် ပအ် ဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် ။ ။ ။ 

နူပၞောန် ၁၉ စဵုကဵုအိုတ်ဂှ် “အိုတ်လိုက် မဟာဇန်ဂမၠိုင် သြဝ်ဗၞဟ် သၟိင်အဘိပြာယ် - ကျာ် မကုတ ရာဇာဓိရာဇ ပရမေသွရ် ဣသွရ ရာဇအဘေယ် မဟာရာဇ ဒေဝါတိ ဒေဝ ဗဟူညာန သာဂရ ဂမ္ဘိရ် သြဳနိတ္ထျဓမ္မဓရ သွရ သကလတာမှာ ဝိသေယ် တြေယ်လောကဓမ္မ - - - - ဍေဟ် နာမဓေယ် ပရဲ အာဂတ ပယၟုပဏ္ဍိတ်၊ ဒုတိယမ္ပိ မရနုက် ကုၜါအလန် ပယၟုပဏ္ဍိတ်၊ တတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ပိအလန် ပယၟုပဏ္ဍိတ် - - - တက်ဖမ်ကၠဟ် ဝွံ ကု - - - - - - ရဴဂှ် ပယၟု  ပိဏ္ဍိတ်။ ။ ။” 

တြိအ်ရ်္လေယ်
တြိအ်ရ်္လေယ် ဂှ် လိက်မန် ခေတ်ကြဴနူဂှ်ညိ ပ္ဍဲဗုကာံ ဂွံဆဵုကေတ် “တရ်္လေယ်” နကဵု အဓိပ္ပါယ်မန် ခေတ်လၟုဟ် “တဳလအဲ/တၠဳအဲ” ရ။ “တြိအ်ရ်္လေယ်” ဂှ် မအရေဝ် ၜါမ “တြိအ်လ (တၠ) + ဨယ် (အဲ)” ပ္ကောံတုဲ ခၞံဗဒှ်လဝ် ဝေါဟာရ မွဲမရ။ လိက်မန် ပ္ဍဲဗုကာံမ္ဂး မအရေဝ် “တရ်္လေယ်” ဂှ် စကာ ကုအရာ မလုပ်လၟိဟ် ရတ်ပိပြကာ ဗီုကဵု “ကျာ်၊ ဓရ်၊ ကေုာံ သင်” သၟးရ။ မအရေဝ်ဝွံ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် ၜိုန်ရ ပိုယ်တအ် စကာဒၟံင် “တၠဳအဲ” ကီုလေဝ်၊ မလိက်မန် မချူ “ကျာ်တြဲ” တြဲ ဂှ်လေဝ် မြိပတ်ကၠုင် နူဏအ်ကီုရ။ 

ပ္ဍဲအခိင် ညးမကဵုယၟု “တြဲ” ကုသၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုဂှ် ညးဗှ်ဂါထာ ယၟုကျာ်တြဲ ၂၈။ ရံင်ကဵု ညးမကဵုယၟု “တြဲ” ကုဨကရာဇ်သဓီုဂှ်တုဲ ဒဒှ်ရ ဨကရာဇ်မန်သဓီုဂှ် ညးတအ် စွံလဝ် နဒဒှ် ကျာ်ဂမျိုင်မွဲဇကု ဟီုမာန်ရ။

ပဏ္ဍိတ်
မအရေဝ် ပဏ္ဍိတ် ဂှ် ကၠုင် နူအရေဝ်ပါဠိ ပဏ္ဍိတ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမနွံကဵု ဂမြင်ညာဏ်ပညာ ရ။ မအရေဝ်ဏအ် သွက်ဂွံ ဒးပသောင်ကလး အဓိပ္ပါယ် လှဲလှဲလးလး ဟွံမဲပၟိက်ရ။ 

ပ္ဍဲအခိင် ညးမကဵုယၟု “ပဏ္ဍိတ်” ကုသၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုဂှ် ညးဗှ်ထ္ၜး ပရူပါရမဳစှ်သာ် (ဝါ) ဘဝကျာ်တြဲ အလန်လက်ကြဴအိုတ် စှ်ဘဝဂှ်တုဲ ညးကဵုယၟု “ပဏ္ဍိတ်” ရ။ ရံင်ကဵု ညးမကဵုယၟုဏအ် ကုဨကရာဇ်သဓီုဝွံတုဲ ဒဒှ်ရ ညးတအ် မိက်ဂွံဟီု ဨကရာဇ်ဍုင်သဓီုဝွံ သ္ဒး (ဝါ) ဒှ်မၞိဟ် မနွံကဵု ဂမြင်ညာဏ်ပညာ သွက်ဂွံ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် သၞောတ်သၞောဝ်ဗဗွဲဓဝ်ရ။ 

ကျာ်တြဲ ၂၈ 
ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဒုတိယဂှ် ညးဗှ် အာဋာနာဋိယသုတ်။ လညာတ်မ္ဂး ပ္ဍဲမွဲကဝ် ကျာ်ကတဵုဒှ် ပိဇကု ဟွံသေင်မ္ဂး ပန်ဇကုတုဲ သီုဖအိုတ် ကျာ်တြဲမကလိလောန်အာတုဲ နွံ ၂၈ ဇကုဂှ် ဒှ်လညာတ် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာမွဲရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်ရာဇာဘိသိက် သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုဏအ် ညးတအ် ဖ္ဍောတ်ဗှ် ဂါထာဏအ်ဂှ် လ္ၚတ်ရံင်မ္ဂး ဒဒှ်ရ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ကောန်ဍုင်သဓီုတအ် ရှ်ေသှ်ေဒၟံင် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာဂှ် ပိုယ်တအ် ဟီုမာန်ရ။ 

သရောပ်
လိက်တၟအ်တြာပ် ကဵု လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံကျာ်သဓီုဂှ် ဒှ်လိက် ရာဇာဘိသိက် သွက်ဂွံဗှ် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ညးစဝ်ရာဇာဘိသိက်တုဲ ကဵုယၟု သၟိင်ဍုင်သဓီု ပိသာ်၊ မဟိမုတြာပ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးဇမၞော်လပါ်ပၞာန်ကီု သီုကဵု ညးဍုင်ကွာန်၊ မဟိမုတြဲ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမသၠုင်ပြဲ မတုပ်ညံင် ကျာ်ဂမျိုင်မွဲဇကု၊ မဟိမုပဏ္ဍိတ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမနွံကဵု လညာတ်ညာဏ်ပညာ မဂွံဒှ် ဇမၞော်လပါ်သာသနာရ။ 

နူဂှ်မွဲကဆံင် ပိုယ်ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်ရ ဍုင်သဓီုဂှ် ဒှ်ဍုင်သၠးပွး မနွံကဵု ဨကရာဇ်ဇကုကဵုဇကုရ။ ဟိုတ်မစကာလဝ် နကဵုလိက်မန် အရေဝ်မန်တုဲ ဍုင်သဓီု ရးမညဒေသဝွံ ဒှ်ဍုင်ဂကူမန်တအ် မပဒတဴမွဲရ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲကဵုအခိင် (၁၀ ဗွဝ်ကၠံ) မချူလဝ်လိက်တၟအ်ဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲဍုင်သဓီု သာသနာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ဇၞော်မောဝ်ပြာကတ်ဒၟံင်ဂှ် ပိုယ်တအ် ဂွံတီကေတ်ရ။ 

နိဿဲ

Luce, Gordon H., Ba Shin, Bo-Hmu (1969) Old Burma-Early Pagán, Volume one Text, Published for Artibus Asiae and the Institute of Fine Arts, New York University, J.J. Augustin Publisher, Locust Valley, New York. 

Shorto, H. L. (1971) A Dictionary of the Mon Inscriptions from the Sixth to the Sixteenth Centuries, London, Oxford University Press, New York Toronto. 

သိန်း၊ ဦးချစ် (၁၉၆၅) ရှေးဟောင်မွန်ကျောက်စာပေါင်းချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုယဉ်ကျေးမှုဌာန၊ ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာနခွဲ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၈၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်         ပရေၚ်ပညာ ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       ပရေၚ်ပညာ

၁။ ပရေၚ်ပညာဂှ် ဝဳၜံၚ်သၠုၚ်ကီု အစောံစရာဲမၞိဟ် ၚုဟ်မး၊မၞိဟ်ရ၊ မၞိဟ်ဟွံမွဲကဵုပညာတအ်ဂှ် ဟွံတၟေၚ်နူပြေၚ်ဂၠဴကၠီတအ်ကွေံကွေံရ။

၂။ ၚုဟ်မးမၞိဟ်မွဲမွဲဂှ် တန်တဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲကဆံၚ်ပညာဍေံလေပ်ဍေံကၠိုဟ် ဍေံဒုၚ်ကေတ်ဟေၚ်ရ။

၃။ လိုက်မၞိဟ်ပိုဲတ္ၚဲဏံ ပညာဟေၚ်ပၠမံၚ်တရဴရောၚ်။

၄။ ဗတောန်ပညာကဵုသၟတ်တအ်ဂှ် ဝဳၜံၚ်သၠုၚ်တိုန်ဘဝ ဂကောံမၞိဟ်ဇကု၊ ဂကူဇကု၊ ဍုၚ်ဇကုရ။

၅။ ဂကူပိုဲဂွံသၠုၚ် (လှုၚ်) ပိုဲဒးသၠုၚ် (သမၠုၚ်)' ကဵုကဆံၚ်ပညာကောန်ဂကူပိုဲရောၚ်။

၆။ ကောန်ၚာ်မွဲမွဲ  နူအခိၚ်ဍောတ်တ် အာစွံလဝ်ပ္ဍဲဂြိုပ်ဇၞော် (ညံၚ်ဍေံဟွံချိုတ်ဂှ်ဖန်ဇန်ကဵု) လ္ပဗတောနအရေဝ် လ္ပဟီုဂးတက်ကျာ လ္ပဗတောန်ကဵုပညာမ္ဂး ၜိုန်ဇၞော်တိုန်ဒှ်မၞိဟ်ဗီုဓမ္မတာကၠာလေဝ် ကၠေၚ်နူသတ်ဂြိုပ် အရိုၚ်ကွေံကွေံဟွံသေၚ်။
                           (၄၁)
၇။ မိမတအ် ကဵုအာဲကၟာဲကုကောန်နနဲ ဗတောန်ကဵုကွတ်ပညာဂှ် ဒှ်ဖဵုသွက်ကောန်ချိုတ်ပၠိုတ် အိုတ်ရ။

၈။ ကမၠောန်ဖျေံတံရိုဟ်သွက်ဍုၚ် သ္ဂောံဒှ်ဂုဏ်ဖဵုပ္ဍဲအနာဂတ်နွံနာနာသာ်ဝွံ ပရေၚ်သၠုၚ်ကဵု ကဆံၚ်ကွတ်ပညာကုကောန်ဍုၚ်ဇကုဂှ် ဒှ်ပရဲဇၞော်သၠုၚ် သွက်ဍုၚ်ဂၠိုၚ်အိုတ် ချိုတ်ပၠိုတ်အိုတ်ရ၊ (ဍုၚ်သေၚ်ကပေါဝ်) ၊ ထာဲဝါန်၊ ဟံၚ်ကံၚ်တအ်ဂှ် နနဲဝွံဟေၚ် ဇၞော်သၠုၚ်ကၠုၚ်ရ။)

၉။ အာစာဘာတအ်ဂှ် ဒှ်ညးသၠုၚ်စရာဲ ပၠုပ်ဗီုကုသၟတ်၊သၟတ်တအ်ဂှ် ဒှ်ညးပိုၚ်ပြဳအနာဂတ် ဟိုတ်ဂှ်တုဲ အာစာဘာတအ်ဂှ် ဒှ်ညးသၠုၚ်စရာဲဖျေံဗီုအနာဂတ်ရောၚ်။

၁၀။ ကောန်ၚာ်နူဍောတ်တ် ဒဵုဇၞော်ဒေံါဇူနူဘာ သၞာံအခါဗွဲမလအ် အာစာဘာတအ်ဂွံအခိၚ် ဖျေံဗီုဗတောန်ဖျောန်ရောၚ်တုဲ အာစာဘာတအ်စောန်မ္ဂး ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ် ဗီုဒးစိုတ်ဖျေံဗီုမာန်ရောၚ်။

၁၁။ မိမတအ်ဂှ် ဒှ်အာစာတမ် အာစာသဇိုၚ် ဒှ်ညးဖျေံဗီုကဵု ကောန်ၚာ်ကၠာအိုတ်ရောၚ်။
                        (၄၂)
၁၂။ လညာတ်သမ္တီဂှ် ကတဵုဗဒှ်ကဵု ဇဲ၊ ဝဳရိယ၊ သတ္တိ၊ ဇဲ-ဝဳရိယ သတ္တိဂှ် ပတဝ်ပဓဝ်အာနကဵုပညာ ဒးမ္ဂး၊ အာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴ ရန်တၟအ်ရောၚ်။

၁၃။ ပံက်ကဵုဘာကောန်ဂကူဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် နဲသဇိုၚ် နဲဍာ်ဇမၠိၚ်ရ။

၁၄။ ဗတောန်ပညာ ကုကောန်ၚာ်သၟတ်တအ်မ္ဂး ပညာမဗတောန်ဂှ် ၜိုတ်သ္ပမာန်ဒးပံၚ်ဗစပ်ကဵု ပညာအနုၜတ်(အနုပညာ)ရောၚ်၊ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဒှ်မံၚ်ပွပျဲပျာံ ကောန်ၚာ် (ဝါ) ပလီုက္ဍဟ် ကောန်ၚာ်တအ်ရောၚ်။

၁၅။ ဗတောန်ကဵုလိက်မန်ဂှ် ဒှ်ပွထိၚ်ဒဝ်ဂကူမန် ညံၚ်ဟွံဂွံ ကၠေံကၠက်အာမွဲသာ် အခိၚ်ညးတၞဟ်ၚိတ် ကလက်မံၚ်ဂကူဇကု ပရေၚ်ထိၚ်ဒဝ်ဂကူဇကုသာ်ဝွံဂှ် ဒှ်ကမၠောန်နွံကဵုၚုဟ်မးဇၞော်ဇၞော်ရ။

၁၆။ ဗတောန်ကဵုဝၚ်မန် လဴထ္ၜးကဵုပရေၚ်မန် ဗီုဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်ကၠုၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ပွသၠုၚ်စိုတ်ဓါတ် ဆာန်ဂကူရ၊ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူသၠုၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ညးတၞဟ်ဍဵုဍိုက်ဂကူဇကုဟွံဒုၚ် ပေဲါဗ္တိုက်ပၠန်ဂတး ဗၠးၜးဂကူ စိုပ်တရဴသၠုၚ်ကၠုၚ်ရောၚ်။

၁၇။ ဘာဗတောန်လိက် ကၟာတ်ဒၞာလဝ်အခေါၚ်ဗတောန်လိက်ဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ရုၚ်စက်ၚိတ်ကလက်ဂကူဇၞော်အိုတ် အလဵုအသဳတအ်ဖန် ဗဒှ်လဝ်ရောၚ်။

၁၈။  ဘဝမၞိဟ်မွဲမွဲ အဝဲပဌမဂှ် ဒှ်သဇိုၚ်ပၟိက်ဇၞော်အိုတ်ရ၊ပ္ဍဲအဝဲပဌမဂှ် ကတ်လဝ်ပညာသၠုၚ်မ္ဂး စိုပ်အဝဲဒုတိယဂၠာဲပိုန်ဒြပ်ကလိဂွံလောဲ အဝဲဒုတိယ ဒြပ်နွံသိုက်သၠဲဟေၚ် စိုပ်အဝဲတတိယ ဂၠာဲဓဝ်ကဵုဒါန် ကၠောန်သ္ပမာန်ရောၚ်၊ပ္ဍဲအဝဲပဌမ သဇိုၚ်ပရေၚ်ပညာယဝ်ဍိုန်အာမ္ဂး အဝဲကြဴၜါဂှ် ခက်ခုဲဒှ်ရောၚ်။

၁၉။ ဆာန်ကောန်ဇာတ်မ္ဂး ကဵုအာဲပညာ၊ အာဲကၟာဲပညာ ညးပၠံၚ်ဏာဟွံဂွံ။

၂၀။ တၠပညာ ညးအာက္ဍိုပ်ကောန်ဂကူ ကေုာံညးအာက္ဍိုပ်ကၟိန်ဍုၚ်တအ် ပ္ဍဲအနာဂတ်ဂတ ဂကောံမၞိဟ်ဇကု ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဇကု ဗီုလဵုမိက်ဂွံဒှ်တအ်ဂှ် ဒးစတံဖျေံဗီုပၠုပ်လညာတ် ပ္ဍဲဘာဗတောန်လိက်တအ်ရ၊ လညာတ်မွဲမွဲ စောဲဗာန်လုပ်အာပ္ဍဲက္ဍဟကကွးဘာတအ်မ္ဂး ဗွဲစၟတ်ဨကန် ပြာကတ်ဇၞော်မောဝ်တိုန်ပ္ဍဲအနာဂတ်ရောၚ်။

၂၁။ပ္ဍဲခေတ်ကၠာတေံဂှ် ကၟိန်ဍုၚ်ပိုၚ်ပြဳလဝ် သယံဇာတသၟဝ်တိလ္တူတိ နွံကဵုၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်တအ်ဟေၚ် ဒှ်မံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်သိုက်သၠဲရ၊ခေတ်လၟုဟ်သာ်ဝွံဟွံသေၚ် ကၟိန်ဍုၚ်ဝဳၜံၚ်ပ္တိတ်တၠပညာကဆံၚ်သၠုၚ်ဂၠိုၚ်ၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်ဍုၚ်သိုက်သၠဲရ၊ တၠပညာတအ်ဂှ် ပံၚ်ကဵုက်ဂတာပ် ခေတ်ကံပျူတာတအ်တုဲ အာမံၚ်က္ဍိုပ်ပ္ဍဲကမၠောန်နာနာ ပ္တိတ်မံၚ်ကပေါတ်နွံကဵုၚုဟ်မး ပရးမံၚ်ဂၠးတိရ၊ တၠပညာစကာ ဟွံအိုတ်တအ်ဂှ် အာကၠောန်စဍုၚ်မ္ၚးမ္ဂး ဂွံၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ၚ်ပၠန်ရ၊ သၠာကမၠောန်ဒးပတိတ်ဒြဟတ် ကာယတအ်ဂှ် ကော်စကာနူဍုၚ်မ္ၚး နကဵုၚုဟ်မးအောန်န်တုဲ ဂွံပရဲမွဲလပါ်ပၠန်ရ၊ နနဲသာ်ဏံ ကၟိန်ဍုၚ်ညးတအ် သိုက်သၠဲကၠုၚ် ဍုၚ်သေၚ်ကပေါဝ်၊ ဟံၚ်ကံၚ်၊ ထာဲဝါန်တအ်ဂှ် စကာနဲသာ်ဝွံရ။ ကၟိန်ဍုၚ်ပတှ်ေကပေါတ်သယံဇာတတအ်ဂှ် သဘာဝပွဳပွူလီု သီုဒးသွံစကောန်ကမၠောန်ကာယတုဲ လဇုဲဂလုဲ စိုပ်မံၚ်ကြဴညးဗွဲမဂၠိုၚ်ဂွံဆဵုညာတ်ရ။

၂၂။ ဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲ သ္ဂောံလောဲတောတက်တိုန်ဂှ် တၠပညာကေုာံ ညးအာက္ဍိုပ် ညးတအ်ဟေၚ် စဳရေၚ်ပြုပြေၚ်လဝ်၊ သ္ဂောံဒှ်တၠပညာ ညးအာက္ဍိုပ်ကၟိန်ဍုၚ်ခိုဟ်မာန်၊ ဒးတတ်အာဘာဗတောန်လိက်တအ်ဖအိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ကံကုသဵုဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲဂှ် နူဘာဗတောန်လိလ်တအ်ဟေၚ် စဳရေၚ်ပြုပြေၚ်မံၚ်ရောၚ်ဂှ် ပိုဲဒးညာတ် ဒးဒုၚ်တဲရောၚ်။

၂၃။ အရာပညာ ဝိဇ္ဇာ ကုသိပ္ပံ နွံၜါဂၠံၚ်ရောၚ်၊ ဆေၚ်ကဵုနာံ ဆေၚ်ကဵုစိုတ်၊ ပညာသိပ္ပံဂှ် ဆေၚ်ကဵုရုပ် ဆေၚ်ကဵုကွတ်စက်ကွတ်တဲ သီုၜါရဲမၞိဟ်မွဲမွဲ ဒးလေပ်ဒးကၠိုဟ်လဝ်ရောၚ်၊ ဝိဇ္ဇာသၟးဂှ် ဍိုန်ၜတ်ဂၠိုၚ်အာ အခါဒးပြိုၚ်ပကာန်ဟွံမာန်ညးတၞဟ် သိပ္ပံသၟးပၠန် ဓဇန်ရိုၚ်ဇိုၚ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဒှ်ဒဒိုက်ၜါသာ်ဏံပံၚ် ညံၚ်ဂွံညဳသၟဟ်ဟေၚ် ဒှ်ပရေၚ်ဖဵုလိုက် မာန်။

၂၄။ ခေတ်လၟုဟ်ဏံ ကွတ်ပညာနာနာတအ်ဂှ် တောတက်ပြံၚ်သၠာဲ မြက်ဇက်မံၚ်တုဲ လေပ်လဝ် ကွတ်ပညာမွဲမွဲတုဲဂှ် ရုမ်ဂပ်ရ၊ မြက်ဇက်မံၚ်တုဲ လေပ်လဝ် ကွတ်ပညာမွဲမွဲတုဲဂှ် ရုမ်ဂပ်ရ စွံစိုတ်ဟွံဂွံ၊ ဟွံဆက်လ္ၚတ်လံၚ်ဗပေၚ်မံၚ်မ္ဂး ခြာဟွံလအ်ဗက်ညးတၞဟ်ဟွံမာန်လလုဲအာရောၚ်။

၂၅။ ခေတ်ကာလဏံ ပ္ဍဲအဝဲအဌမဟေၚ် ဒးဂၠာဲပညာဟွံသေၚ်၊ အပ္ဍဲဘာဟေၚ် ဒးဂၠာဲပညာဟွံသေၚ် ဇၟာပ်ပ်အဝဲဇၟာပ်ပ်ဒၞာဲ ဒးဂၠာဲဗပေၚ်မံၚ်ပညာ အဆက်ဟွံကဵုပိုတ်ရောၚ်။

၂၆။ ကောန်ၚာ်တအ် သ္ဂောံလေပ်လိက်မြဟ် သ္ဂောံကေက်သကာကၠုၚ်မာန်၊ နူဂကောံကုလသမဂ္ဂ သွာၚ်ပညာ၊ သိပ္ပံ ယေန်သၞာၚ်(UNESCO) ကတ်လ္ၚတ်ဆဵုဂဗ သ္ပလဝ်သမ္တီဂှ် အခိၚ်စဗတောန်လိက်ကုကောန်ၚာ်တအ်မ္ဂး ဒးဗတောန်နကဵုအရေဝ်ဘာသာ မိမကောနကၚာ်တအ်ရောၚ်။ ကောန်ၚာ်တအ်လ္တူအရေဝ်ဘာသာဂှ် ကၠိုဟ်မံၚ်ခိုဟ်ဟ်မ္ဂး ဒးစွံအရီုနဲချူ ကုနဲဂှ် ပ္တိတ်ရမျာၚ်ဟေၚ်တုဲ သာကဵုက္ဍဟ်ကောန်ၚာ် ၚာ် ဗတောန်ကဵုသာ်ဝွံ ၜိုတ် ၂/၃ သၞာံတုဲ ထပ်ဗတောန်ဘာသာ ဒးစကာဂၠိုၚ်ကေၚ်မိၚ်ဂၠိုၚ် ဘာသာစကာကၟိန်ဍုၚ်ဇကုပၠန်၊ ဇၞော်တိုန်ညိပၠန်မ္ဂး း ထပ်ဗတောန်ဘာသာ ဂၠးတိစကာဖန်အာသာ်ဝွံ မွဲကဆံၚ်တုဲ မွဲကဆံၚ်မ္ဂး လေပ်လောဲတုဲ က္ဍဟ်ကောန်ၚာ်တအ် သာ်ဒှ်မၞိဟ်ကေက်သကာဂၠိုၚ်ရ၊ ဂလေၚ်သာမ္ဂး အာတရဴသ္ၚောဲ၊ က္ဍဟ်သာမ္ဂး ဗတောန်ပညာလောဲ နဲသာနဲခိုဟ်ဂှ် ဒးစကာထေက်ရောၚ်။

၂၇။ အရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲ ကၠိုဟ်ကေတ်မ္ဂး ဒှ်ၚုဟ်မးဇၞော်ကွေံကွေံရောၚ်၊ လိက်တၟအ်တြေံတြဟ်တအ်ဂှ် သွက်ရဲလ္ၚတ်ဝၚ်တအ်  ၚုဟ်မးဇၞော်ကွေံကွေံရ၊ ဆ္ဂး ယဝ်ဟွံကၠိုဟ်မ္ဂး ဒှ်ၚုဟ်မးဟွံသေၚ်၊သာ်ဝွံကီု အၚ်ယန် ဂြန်ဂဥုဲ။ဝၚ်၊ ပုံအာဂီု၊ ဂလာန်တၠပညာချူလဝ် ကၠေံကၠက်အာမ္ဂး ညးတီဟွံမွဲတုဲ ဆောံလေၚ်အာကီုရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ အရေဝ်ဘာသာဂကူနာနာ ညံၚ်ဂွံတန်တဴမာန်ဂှ် ဒးကဵုဒြဟတ်၊ ပရေၚ်ၚိတ်ကလက်ဂကူဂှ် ဒးဒစဵုဒစးရောၚ်။

၂၈။ ကၟိန်ဍုၚ်ညိၚ်ဝတ် တောတက်မွဲ ညံၚ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်မာန် ကောန်ဂကူနာနာ သာသနာရှ်ေသှ်ေနာနာ နွံမံၚ်ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဇကုဂှ် ဒးသ္ပသမ္တီ ဒးကဵုဒၞာဲ ဒးကဵုဇြဟတ်ရောၚ်၊ နဲက [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၀၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်             ပရေၚ်ပၞာန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

           ပရေၚ်ပၞာန်

၁။ ပၞာန်ဟီုဂှ် ပရေၚ်ပြိုၚ်ပကာန်ပၠံၚ်ဇမၞးအကြာ ဂကောံမွဲကဵုမွဲ (ဝါ) ဂကူမွဲကဵုမွဲ ဗွဲဓဇန်ကြာန် ကဆံၚ် သၠုၚ်အိုတ်ရ။
            ပေဲါပၞာန်ဂှ် အခိၚ်မၞိဟ်တအ်ဂၠိုၚ်ဟန်ပိုၚ်ကၠုၚ်တိဍာ်တုဲ ပြိုၚ်ပကာန်ပၠံၚ်ၜးညးသကအ်ဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ။
             ပရေၚ်ဝေၚ်ဒၟံၚ်ပၞာန် နူအတိက်ဗွဲမလအ် ဒဵုတ္ၚဲဏံဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်လ္တူပၠံၚ်ၜးဖဵုဂုဏ် သွက်ဂကူးညးဂကူအဲ (ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်ညးကဵုဂကောံမၞိဟ်အဲဟေၚ်ရ။ ပရေၚ်ဒဒှ်သာ်ဏံဂှ် ဆက်နွံအာဗွဲမလအ်လ ဏီရောၚ်။

၂။ ပၞာန်ဒှ်ကၠုၚ်မ္ဂး ဆမၞိဟ်ဗ္တိုက်မံၚ်ပၞာန် ၜါလပါ်ဓဝ်ဟွံသေၚ် မၞိဟ်ဆက်စပ်ညးဗြဴကောန်ၚာ်လကျာ်တအ်လေဝ် ဒးဒုၚ်ဘဲဒဏ်ပၞာန်ဖအိုတ်ရ။

၃။ ဒှ်ကၠုၚ်ပၞာန်မ္ဂး သွက်ဘဝညးဂွံသာ ညးဒးဗ္ဒဗ္ဒာဲကဵုဂကူညး(ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်ညး သွက်ဘဝအဲဂွံဟာ အဲဒးဗ္ဒဗ္ဒာဲကဵုဂကူ အဲ (ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်အဲရ။ ဂကောံညဳသာဇြဟတ်ဇၞော်တအ်ဂှ် ဂွံဇမၞးဂၠိုၚ်တုဲ ဂွံဒုၚ်စသိုၚ် အခေါၚ်နာနာရ။ ဂကောံကျ တအ်ဂှ် ဒးဆောံလေၚ် ဒးဒုၚ်ပျဲ ဒးဒုၚ်ဂစိုတ် ဒးဂြိပ် ပဲါဒဴရ။ ဒၞာဲလ္ၚဵု ဟွံမိက်ပဲါဒဴ ဒုၚ်ကမျမ္ဂး ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်ဒးကဵုအကံက်အခေါန် ဗီုညးဖန်ဒးဒုၚ်ရ။
                    (၂၆)

၄။ ရဲကျပၞာန်တအ်ဂှ် ယဝ်ဟွံတဝ်စၞေဟ်မ္ဂး ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်အဆက်ကောန်အဆက်စဴ သီုဂကူဗၠိုက်တၞီ အာရောၚ်ဂှ် ညာတ်တုဲ ဝဳစိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ကလေၚ်ပလန်လေပ်ရ။ရဲဇၞးလဝ်ပၞာန်တအ်ဂှ် အခေါၚ်တၟေၚ်ဂွံလဝ်တအ် ဖေက်ဗၠးတိတ်နူတဲတုဲ ဝဳစိုတ်ဓါတ်မဟာဂကူ ဇၞော်ဇြဟတ်ပၞာန်ဂစာန်ဍဵုဍိုက်ရ။ ပဋိပက္ခဏံဂှ်သောၚ်ကလးဟွံလောဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲမံၚ်ဏီရောၚ်။

၅။ ပၞာန်ဂၠးကဝ်ဒှ်ကၠုၚ်ၜါဝါ ဆောံလေၚ်ဂိချိုတ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ညာတ်တုဲ သွက်ဂွံဒၞာတာ ပံက်ကၠုၚ်ဂကောံ ကုလသမဂ္ဂရ  ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကုမွဲ ဒှ်ပၞာန်အောန်ကၠုၚ်၊ ဆ္ဂး ပ္ဍဲဗွိုၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲ ဂကူဂွံလဝ်အဝဵုတအ် ဍဵုဍိုက်ၚိတ်ကလက်မံၚ်ဂကူသၟဝ်တဲတအ်တုဲ ပၞာန်အပ္ဍဲဍုၚ်ဆက်ဒှ်မံၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုကၟိန်ဍုၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုဒၞာဲဏီရောၚ်။

၆။ ပၞာန်ဂှ် သောၚ်ပြသၞာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် နဲသၠုၚ်အိုတ်ရ၊ သောၚ်ၜိုဟ်ဟ်ၜတ်တ်ဟွံလောဲတုဲ သောၚ်နကဵုဒြဟတ်ရ။ဟိုယ်ဂှ်တုဲ ပၞာန်ဂှ်ဒှ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဆီပါ်ဍာ်ဇွောဝ်ရ။

၇။ ကၠောန်ပၠန်ဂတးမ္ဂး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကုပရေၚ်ပၞာန်မ္ဂး ဒးပံၚ်ဗွဝ်လဝ်သီုၜါရောၚ်။ ပၞာန်ဟွံမွဲ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်သၟးအာဟွံစိုပ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံမွဲ ပၞာန်သၟးအာဟွံဂွံရ။
                 (၂၇)

၈။ ပရေၚ်ကွာန်ဂှ် တုပ်ညံၚ်က္ဍိုပ် ပၞာန်ဂှ် တုပ်ညံၚ်ဇိုၚ်တဲၜါဏံပံၚ်ဒးကၠောန်ဂွံနာနာရ။ဆ္ဂး က္ဍိုပ်ဂှ် ဒးစကာဇိုၚ်တဲရောၚ်။

၉။ ဇြဟတ်ပၞာန်ဟွံမွဲ အခေါၚ်ပရေၚ်ဍုၚ် ပရေၚ်ဂကူဟွံဂွံလောဲ၊ ဇြဟတ်ပၞာန်ဇၞော်မ္ဂး ဟွံအာတ်လေဝ်ညးကဵု ကေၚ်နွံကၠုၚ်ကီုရ။

၁၀။ ဘဝဍိက်ဂှ် ပါဲဒဴကေတ်ဟွံဗၠး ဒဴအာဍုၚ်ညးတၞဟ် ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်ကုညးတၞဟ်ရ၊ ဘဝဍိက်ဂှ် ဗတိုက်ကေတ်ဟေၚ်ဗၠးမာန်၊ တိဍာ်ဇုဇဗဴလပိုဲ ညံၚ်ပိုဲဂွံပိုၚ်ဗ္တိုက်မာန်မ္ဂး ဗၠးနူဘဝဍိက်ဍာံဍာံရောၚ်။

၁၁။ နွံပၟိက်ကဵုတသိုက်အခေါၚ်သွက်ဂကူတုဲ ပိုဲကၠောန်ပၠန်ဂတး၊ ကၠောန်ပၠန်ဂတးမ္ဂး ဒးဆဵုဒဒိုက်ရောၚ်။ ဖေက်မံၚ်ဒဒိုက်တအ်ဂှ်မ္ဂး ဂွံအခေါၚ် ဂွံတသိုက် ဟွံမာန်၊ ဂကူပိုဲဟွံဗၠးၜးမ္ဂး ဒဒိုက်တအ်ဂှ် အိုတ်အာ ဟွံသေၚ် သီုဇၞော်တိုန်မံၚ်ဏီရောၚ်။

၁၂။ အခိၚ်ကာလပၞာန်ပၠန်ဂတး မၞိဟ်ချိုတ်အာဂှ်တိုပ်၊ ညံၚ်စိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴ မၞိဟ်နွံတအ် ဒးဆက်ကၠောန်အာ လၟေၚ်ဏံဂှ် ဓမ္မတာရ။

၁၃။ ဍုၚ်ပိုဲဂှ်ညးတၞဟ်သၠာဲလဝ်ကဵု ဆီပလက်တုဲ ပၠံၚ်ၜးဂွံလဝ်ရောၚ်။ပိုဲအာတ်ကေတ်နနဲ၊ ဓမ္မတာဂွံမာန်မံၚ်ဟာ၊ ရဲအာတ်ဍုၚ်တအ်ဂှ် ညးတအ် မၚ်ရပ်ပၠုပ်ထံၚ် မၚ်ပန်ဂစိုတ်မံၚ်နကဵုလွဟ်မ္ဂး ပိုဲဟွံပန်ကေတ် ကလိဂွံမာန်ဟွံသေၚ်။ 
                 (၂၈)

၁၄။ အဝဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် တိတ်နူပၠံၚ်လွဟ်ရောၚ်။
        (မဝ်ဇြဳတုၚ်)

၁၅။ ဂကူမွဲမွဲ ဒပ်စဵုဒၞာမၚ်မွဲဂကူဇကု ဟွံမွဲမ္ဂး အခေါၚ်အရာ သွက်ညးတံ မုလေဝ်ကလိဂွံဟွံမာန်ရ။ (မဝ်ဇြဳတုၚ်)

၁၆။ ကြက်ပၠန်ဂတးဂှ် ဇြဟတ်ပၞာန်/လွဟ်/ဇွောံမထဝ်သြန်ဟွံသေၚ်၊ ဂလာန်ပတှ်ေ ကေုာံ သဘဴဓဝ်ဟေၚ်ရောၚ်။

၁၇။ ဂိုတ်ဂစာန်ဗ္တိုက်သၞ နကဵုဇြဟတ်မၞိဟ် ဇြဟတ်လွဟ်တုဲ မာန်တှ်ေမာန် ဟွံမာန်မ္ဂး ဒုၚ်ကမျ ဖျေံလွဟ် ဗက်ကြဴသၞဂှ် လညာတ်ရဲပၠန်ဂတးဟွံသေၚ် လညာတ်ပၠန်သက်က်ဟေၚ်ရ။

၁၈။ ရဲပၠန်ဂတးတအ် ဖျေံလွဟ်ကုသၞဂှ် ဒှ်ဒုဟ်ဖံက်သစ္စလ္တူပၠန်ဂတးဇၞော်အိုတ်ရ။

၁၉။ ပၞာန်ဂှ်ဗတိုက်ကဵုဂြိုဟ် (ဂံၚ်သ္ကာ) သၟးဟွံဂွံ၊ ဒးစကာ ဥာဏ်ပညာဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်။ သရာဲပၞာန်ပတှ်ေ ဇြဟတ်ပတှ်ေကွတ်တဲတအ်ဂှ် ဒးကဵုစၞာဲပြယာဲသၞတုဲ ဒးကျကၠုၚ်ဂၠိုၚ်ကွေံကွေံရ၊ ထ္ၜးသက်သဳမ္ဂး လ္ဂန်အိန်ဂွံဒးကျ ဗညာဓရာံဂွံဒးဒုၚ်ရပ်တအ်ဂှ် ဒးကဵုစၞာဲပြယာဲရ။
                        (၂၉)

၂၀။ ဝေၚ်ပၞာန်ဂှ် ပြိုၚ်ပကာန်ဇြဟတ်မၞိဟ် ဇြဟတ်လွဟ် သၟးဟွံသေၚ် ပြိုၚ်ဂွန် (ဗျူဟာ) ပြိုၚ်ပညာ ပြိုၚ်စိုတ်ဓါတ် ပြိုၚ်ပိုနိဒြပ် ပြိုၚ်မံၚ်နာနာသာ်ရောၚ်။

၂၁။ နကဵုဒေါသလ္ပဝေၚ်ပၞာန် ဒေါဇၞော်မ္ဂး သတိဗၠးကျ ညးဒှ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၂။ ဆဒှ်ကဵုဒှ်လ္ပဇန်ပၞာန် အောန်အိုတ်အာသၞဍိုဟ်အာ၊ ယောၚ်အာမွဲဒၞာဲ ဒးဒုၚ်သၠာဲကဵုဆီ/လမျီုရောၚ်။

၂၃။ ပၞာန်ဂှ် အဆက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ဒၟာနူပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပၞာန်ဂွံကတဵုဒှ်၊ မိက်ဂွံကဵုပၞာန်တုဲဒှ်မ္ဂး ဒးသှ်ကလး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။

၂၄။ ဝေၚ်ပၞာန်မ္ဂး ပရေၚ်သၞကီု သီုပရေၚ်ဇကု ဒးတီဒးကၠိုဟ်လဝ်ခိုဟ်ဟ်ရောၚ်။ ဒၞာဲသၞဍိုန်အိုတ်ဂှ်ဂၠာဲ အခိၚ်/ဂၠံၚ်ဍေံဟွံခယျဂှ် လုပ်ဗ္တိုက်မ္ဂး သွက်ဂွံဇမၞးဂှ် နွံဂၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၅။ ပ္ဍဲလိုက်ဏံ သတ်တှ်ေတုဲ လွဟ်မွဲမွဲသာ် နွံမံၚ်သၟးရ။ ယဝ်ဟွံမွဲမ္ဂး ဗီုညးတၞဟ်ဖန်ဒးဒုၚ်တုဲ တန်တဴလအ်အ်ဟွံမာန် ကၠေံကၠက်အာပြဟ်ဟ်ရောၚ်။ ကၞုတအ် အရုတ်တအ် နွံကဵုခၞော်ကြံၚ်ၚ်ဂှ် ဒှ်လွဟ်ဍေံကီုရ။ လွဟ်ဟီုဂှ်  သွက်ဂွံစဵုဒၞာဇကု ကေုာံ သွက်ဂွံ သ္ပမာန် လ္တူညးတၞဟ်ရန်တၟအ်နွံၜါသာ်ရ။ လွဟ်စကာသွက်ဂွံစဵု ဒၞာဇကုနွံဂှ် ခိုဟ် ဒးရး၊ ပိုဲဒးထံက်ဂလာန်ရောၚ်။ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး သတ်ဂြိုပ်အရိုၚ်တအ်ကီု မၞိဟ်စိုတ်ဓါတ်နွံ ဗီုသတ်ဂြိုပ်အရိုၚ်တအ်ကီု ကၠုၚ်ကဵုဘယ်ပၠံၚ်ၜးသ္ပမာန်မ္ဂး ပိုဲဒးဒုၚ်သက်က်ရောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ လွဟ်ဇကုဂှ် အခါလဵုမွဲလ္ပအပ် ဒပ်ဇကုဂှ် အခါလဵုမွဲ လ္ပဒုၚ်ပလီု လွဟ်ဟွံမွဲ ဒပ်ဟွံမွဲမ္ဂး ဗီုညးဖန်ဒးဒုၚ် ညးကၠုၚ်သ္ပမာန် ဒးယာံဒးလ္ၚောဝ်ရောၚ်။
                         (၃၀)

၂၆။ ဂကူညးကဵုညး ဂကောံညးကဵုညး လွဟ်/ဒပ်စဵုဒၞာ ညးတအ်နွံဟေၚ် ရဲမိက်ဂွံ ကြံကြသ္ပမာန်တအ် ဖေက်ဓညချပ်ဗ္စာဒးကၠုၚ်တုဲ ထိၚ်ဒဝ်အာဓဝ်ၜိုဟ်လလံမာန်ရောၚ်။

၂၇။ သွက်ဂွံဒက်ပ္တန်ဓဝ်ၜိုဟ်လလံကီု သီုပရရေၚ်ဆာန်ကၟိန်ဂကူအိုဿီုမာန် ဂကူမွဲကဵုမွဲ ကဆံၚ်ဒးတုပ် ပရေၚ်ဂကူညးညးဖန် အခေါၚ်သာ်ဝွံ ဒးနွံရောၚ်ဂှ် ဂကူဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်မံၚ်တအ်ဟေၚ် ဒုၚ်ကေတ်တုဲ ဟီုဂးမံၚ်၊ ဂကူဂွံလဝ်စေဝ်လ္တူတအ် ဒုၚ်တဲမာန် ဟီုဂးမံၚ်၊ ဂကူဂွံလဝ်စေဝ်လ္တူတအ် ဒုၚ်တဲမာန် စှ်ေမံၚ်စိုတ်ဟွံသေၚ် ညးတအ်ညံၚ်ဂွံဒုၚ်ကၠုၚ်တဲမာန် နပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်သၟး ဟီုဂးဂှ် ညးဟွံကၠိုဟ် ဒးဟီုသီုကဵု ပရေၚ်ပၞာန်ရောၚ်။
                    (၃၁)

၂၈။ ပ္ဍဲဝၚ်ပၠန်ဂတးဍုၚ်ပိုဲပွိုၚ် (၇၀)သၞာံပြၚ်ဏံ ဂကောံပၠန်ဂတးရပ်လွဟ်မွဲမွဲ ဒးဒုၚ်ပ္တိတ်နကဵုဇြဟတ်ပၞာန်တုဲ အိုတ်အာဟွံမွဲဏီ။ ဒးဒုၚ်လီနနဲပရေင်ဍုၚ်ကွာန်တုဲ အပ်ထောံလွဟ်ဟေၚ် အိုတ်အာဂှ် နွံဂၠိုၚ်ကဵုဂကောံရ။

၂၉။ ဂကောံအပ်ထောံလွဟ်တအ်ဂှ် အပ်တုဲ အဝဵုပိုတ်သြဇာပၠိုတ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ်ချိုတ် ဒဵုလမျီုအိုတ်ယာက္ဍိုပ်ဟွံမာန် လုပ်ဝိုၚ်ဟွံဂွံရ။

၃၀။ နွံပၟိက်ကဵုဓဝ်ၜိုတ်လလံမ္ဂး ဗလးထောံလွဟ်မွဲလါ်ဓဝ်ဂှ် ဂွံမာန်ဟွံသေၚ်ရ၊ ပြသၞာရပ်လွဟ် ဂွံကတဵုဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် တာလျိုၚ်နွံမွဲလါ်ဓဝ်ဟွံသေၚ်၊ မိက်ဂွံပြေပြံၚ်မ္ဂး ဒးပညဳပညပ်အကြာၜါ ဒးသၠးဖဵုဒးကဵုကေတ်သီုၜါလ္ပါ်ရောၚ်၊ သာ်ဝွံဟွံ သေၚ် မွဲလ္ပါ်ဟေၚ် ဗလးထောံလွဟ်မ္ဂး သၠဒကေဝ်ဒးစေၚ်ဂၠိုၚ်အာတုဲ သ္ၚောဲခြာအာကဵုဓဝ်ဍာံ သ္ၚောဲခြာအာကဵုဓဝ်ၜိုဟ်လလံရောၚ်။

၃၁။ ဖျေံလွဟ်၊ အပ်လွဟ်၊ သၠာဲထောံလွဟ်ကဵုဒဳမဝ်ကရေဇြဳသၠာဲထောံလွဟ်ကဵုဓဝ်ၜိုဟ်လလံ လုပ်အာဗွိုၚ်တၟးတအ်ဂှ် ဝေါဟာၜိုန်ဟွံတုပ် ကၠာလေဝ်အဓိပ္ပါယ်တုပ်ပ်ရ။ဒုၚ်ကမျ ဒုၚ်ယျံက် ဒုၚ်ထံက်ၜံၚ် ဒုၚ်သ္ပ ဍိက်ဖအိုတ်ရ။

၃၂။ ဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဒှ်သွက်စဵုဒၞာဂကူ စဵုဒၞာဍုၚ် စဵုဒၞာပိုန်ဒြပ် တိဍာရ၊ အရာအိုဿီုတအ်ဂှ် ပရေၚ်စဵုဒၞာနွံဟေၚ် တန်တဴအာမာန်ရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဆာန်ဂကူဍာံမ္ဂး ဒပ်ပၞာန်စဵုဒၞာဂကူဂှ် ဒးပခိုၚ်လဝ်ရောၚ်။
                            (၃၂)
၃၃။ ပေဲါပၞာန်ဂှ် အန္တရာယ်ဇၞော်၊ လမျီုဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်၊ ဒြပ်ရတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်၊ဒးလေၚ်ဆောံမံၚ်တုဲ ၜိုန်ဟွံမွဲပၟိက်ကီုလေဝ် ဗလေတ်ပဲါထောံသောၚ်ၚ်ဂွံဟွံသေၚ်၊ ဟွံပြေၚ်ရေၚ်ပလေဝ်ပလေတ်လဝ်မ္ဂး ပရေၚ်ဒးလေဝ် ဆောံတအ်ဂှ် ဂၠိုၚ်အာနူကဵုဝေၚ်ပၞာန် ဏီရောၚ်။

၃၄။ ဒပ်ပၞာန်မွဲမွဲဂှ် လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံမွဲ စေဝ်ပၞောန်ဟွံမွဲမ္ဂး ဒှ်အာဗီုဂကောံဒမၠမွဲကီုရောၚ်။

၃၅။ သတီုလဝ်ဂြိုဟ် မ္ၚိုဟ်လဝ်စိုတ် ချိုတ်အာတှ်ေတုဲ ဟွံမွဲ ကဵုဂွန် ဟွံမွဲကဵုအစဳအဇန်မ္ဂး ကေတ်ဇမၞးသၞ ဟွံမာန်။
                      (၃၃) [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၁၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်             ပရေၚ်အာက္ဍိုပ် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

           ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်

၁။ ရန်တၟအ်ပရေၚ်ကမၠောန် သွက်ဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ညံၚ်ဂွံအံၚ်ဇၞး ညံၚ်ဂွံတုဲဒှ်ပြဟ်ဟ်မာန် ပွမ္ဒးဖန်ဇန်ဖျေံဗီုလ္တူညးတၞဟ် ညံၚ်ဂွံရေၚ်တၠုၚ်ကၠောန်ၜိုတ်အာ ညဳညဳသာသာဂှ် ဒှ်ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်ရ။ 

၂။ ပ္ဍဲဂကောံမွဲမွဲ ပြာပြာကတ်တ် (ဝါ) သ္ၚိတ်တ်ဇြဇြ မံက်မံက် (ဝါ) ပၞုက်ပၞုက် မၞိဟ်အာက္ဍိုပ် ဒးနွံဟေၚ်ရ။အကြာမၞိဟ်နွံၜါဂှ်လေဝ်ဝ်  မၞိဟ်မွဲဂှ် ဒှ်မၞိဟ်က္ဍိုပ်တုဲ မၞိဟ်မွဲဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဗက်ကြဴရ၊ ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး မၞိဟ်ကၠိုဟ် မၞိဟ်ကေက် မၞိဟ်ဂံၚ်သကာတအ်ဂှ် ဒှ်က္ဍိုပ်ရ။
     
၃။ ညးအာက္ဍိုပ်ဟီုဂှ် ညးဂမၠိုၚ်ညံၚ်ဂွံဗက်ကၠုၚ်ကြဴဇကု ညးတၞဟ်ညံၚ်ဂွံကၠောန်အတိုၚ်စၞောန်ဇကု ကၠောန်သ္ပလေပ် ကၠောန်သ္ပဒှ်ဂှ် ဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်ရ။

၄။ ပ္ဍဲညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် ဆန္ဒမိက်ဂွံအာက္ဍိုပ် ကေုာံ သတ္တိနွံဟေင် ဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်ရ။ 

၅။ ညးအာက္ဍိုပ်မွဲမွဲဂှ် နကဵုကမၠောန်ကီုပွကီု နကဵုအရေဝ်ကီု ထ္ၜးပျးသောၚ််လးတံၚ်ဂြဲ ညးဗက်ကြဴတအ် ဓဝ်ပတှ်ေညံၚ်ဂွံနွံလ္တူကမၠောန်လ္တူဇကုမာန်မ္ဂး ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်ညးဂှ်အံၚ်ဇၞးစိုပ်တရဴရောၚ်။
                   (၃၄)

၆။ ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဝွံ လ္တူကမၠောန် ဇကုကေတ်လဝ်လျိုၚ်ဂှ် ဒးကၠိုဟ်ဒးလေပ်လဝ် ခိုဟ်ဟ်ရောၚ်။ သ္ဂောံအာက္ဍိုပ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မာ္န် ဒးဆက်ကတ်လ္ၚတ်မံၚ် လၟိုန်ရောၚ်။

၇။ ညးအာက္ဍိုပ်မွဲ (ဝါ) သ္ကိုပ်ဒပ်မွဲဂှ် ရန်တၟအ်ပရဝၚ်ကမၠောန်ညံၚ်ဂွံအံၚ်ဇၞး ညးဗက်ကြဴဇကု ညံၚ်ဂွံဗၠးဘယ် ဒးစွံအရီုဒးကေတ်တာလျိုၚ် ဂၠိုၚ်အိုတ်ရောၚ်။

၈။ ညးဍုၚ်ကွာန် (ဝါ) ကောန်ဂကောံ ဓမ္မတာတအ်ဂှ် လ္တူပရေၚ်မွဲမွဲ မိက်ဂွံဒှ်ရတီ နဲလဵုဂွံကၠောန် ဂွံဖန်ဗဒှ်ဂှ် ဟွံတီ ယဝ်တီလေဝ် တီဆလ္တူကျာညိညဟေၚ်ရ။
          ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် တီပၟိက်ဆန္ဒညးဍုၚ်ကွာန် (ဝါ) ကောန်ဂကောာံတအ်တုဲ နဲလဵုဂွံကၠောန် ဗီုလဵုဂွံဗၟံက်ရုပ်ရဴဂှ် ချပ်ဗစာ စဳဇန် ပၠကဵုတရဴမ္ဂး တၚ်ရန်တၟံတအ်ဂှ် အံၚ်ဇၞးစိုပ်တရဴမာန်ရောၚ်။

၉။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ဂှ် ဒးစန္ဒက်တံၚ်ဂြဲညးဂမၠိုၚ်လေပ် ဍာန်ဗၠေတ်ဍာန်ဒး ပညုၚ်ထ္ၜးမာန်တုဲ နပွ နကမၠောန်လေဝ် ဒးကၠောန်ဒးမံၚ် ဒးသ္ပ ဒးပၠတရဴနာနာသာ်ရောၚ်။

၁၀။ သ္ဂောံဒှ် ညးအာက္ဍိုပ်ညးဂမၠိုၚ်မာန်ဂှ် ကွတ်၊ သတ္တိ၊ ပဋိပတ် ပိသာ်ဏံပၟိက်ဇၞော်အိုတ်ရ။ မၞးမိက်ဂွံဂှ် ညးအာက္ဍိုပ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်မ္ဂး ပ္ဍဲဇကုမၞးညံၚ်ဂွံဍိုက်ပေၚ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ဂှ် လွဳပရာညိ။  
                      (၃၅)  

၁၁။ စိၚ်အာမ္ဂးဒှ်ဂၠံၚ်၊ မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်တအ် ကၠောန်သ္ပမ္ဂး ဒှ်သၞောဝ်ရောၚ်တုဲ ပွခိုဟ်ကီု မၞိဟကအာက္ဍိုပ်တအ် သ္ၚဳဂၠိပ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်တုဲ ကၠောန်ထေက်ရ။

၁၂။ မၞိဟ်ကၠိုဟ်မၞိဟ်ခိုဟ် မၞိဟ်ဍိုဟ်တအ်ဟေၚ် ဒှ်မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်။

၁၃။ အာယုက်ပ္ဍဲကမၠောန် (ဝှ်) ဂှ်ဒှ်စရာဲပၟိက်ဇၞော် မွဲသာ်ကီုရ၊ ဗွဲတၟေၚ်ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလပြံၚ်သၠာဲ အခိၚ်ကြေပ်ဂြတ်တအ် ဗီုလဵုဒတူလိုၚ်ဂှ် ဒးစွံၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ရ။

၁၄။ မၞိဟ်ကၠိုဟ်ပရေၚ်ကမၠောန် စေတနာဍာံတအ်ဂှ် ၜိုန်ဆဵု ဂဗအာယုက်ကမၠောန်အောန်ကီုလေဝ် သ္ၚဳဂၠိပ်တုဲ ကဵုဒၞာဲ ကဵုက္ဍိုပ်ထေက်မံၚ်ကီုရောၚ်၊ တၟော်လ္တူဝှ်သၟးမ္ဂး ကမၠောန် လ္ဇုဲအာမာန်ရောၚ်။

၁၅။ ချေံဂြိပ်မြက်တ်ဂှ် ထိၚ်ဝါတ် ဆ္ဂး ထိၚ်မာန်မ္ဂး စိုပ်တရဴပြဟ်ရောၚ်။

၁၆။ မိက်ဂွံဒှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပြာကတ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မ္ဂး လ္ပဍဵုဍိုက်မဇအဆက်တၟိ(သၟတ်)တအ်ညိ၊ ပ္ဍဲအနာဂတ် သၟတ်တအ်ဟေၚ် ဂွံဒၞာဲရောၚ်တုဲ ဍေံတအ်ဒုၚ်တဲဟေၚ် ဝၚ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပြာကတ် အာမာန်ရောၚ်။
                   (၃၆)

၁၇။ ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် ဒးဂစာန်ချူလိက်ဂၠိုၚ်ၚ်ရောၚ်။လညာတ်ဇကုဂှ်ဟီုကေတ်သၟးမ္ဂး မၞိဟ်ကြပ်ကဵုဇကုဟေၚ်ဂွံမိၚ်၊ မိၚ်တုဲခြာဟွံလအ်ဝိုတ်အာ မာန်ရောၚ်။ ချူတြးနကဵုလိက်မ္ဂး အာစိုပ်တရဴသ္ၚောဲ သှ်ေၜက်အခိၚ်လအ်အ်မာန်တုဲ မၞိဟ်တီညာတ်ဂၠိုၚ် သီုဗိုန်ခိုၚ်ရောၚ်။

၁၈။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ကီု တၠပညာတအ်ကီု ယဝ်လၞုဟ်ဟီုဂး ၚုဟ်မးမၞိဟ်အောန် ယဝ်လၞုဟ်ကၠုၚ်အာ လာဘ်သကာအောန်ရောၚ်။

၁၉။ ရုဲပ္တိုန်ညးအာက္ဍိုပ် ဗက်အခိုက်သၞောတ်တြေံ နနဲကောန်ဨကရာဇ် ဂွံဒှ်ဨကရာဇ် သၚ်ဝှ်ဇၞော် ဂွံဒှ်ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ရုဲစှ်လောဲသွာ ပြသၞာအောန်ဒှ်ကၠာလေဝ် ဒုၚ်သဇိုၚ်လ္တူစရာဲဟွံသေၚ်တုဲ ပရေၚ်ကမၠောန်ဂွံဇၞော်မောဝ်ဝါတ်ရ။

၂၀။ သ္ဂောံဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်လ္တူမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်မာန်ဂှ် ကွတ်၊ သတ္တိ၊ ပဋိပတ် ပိသာ်ဏံဒှ်သဇိုၚ်ပၟိက်ဇၞော် တပ်တးသၠးဖဵု တံၚ်ဂြဲ၊ စိုတ်ပြဲ ပန်သာ်ဏံလေဝ် ဒးဍိုက်ပေၚ်ကီုရောၚ်။

၂၁။ သ္ဂောံဒှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ကံကုသိုလ်အတိက်ဖန်လဝ်ဟွံသေၚ် လက်သဏ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ညံၚ်ဂွံပေၚ်ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်မၚ်မွဲမာန်မ္ဂး ညးညးအဲအဲဒှ်မာန်ဖအိုတ်ရ။
                   (၃၇)

၂၂။ ဂကောံ(ဝါ)မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဒးထိၚ်ဒဝ်ကဵုသၞောဝ်၊ မၞိဟ်အာမံၚ်က္ဍိုပ်ဂကောံတအ်ဂှ် မၚ်မွဲသၞောဝ်ဟွံမာန်မ္ဂး  သၞောဝ်ဂှ်ဟွံတန်ကြပ်တုဲ ဂကောံရောအ်ရေၚ်ပြးဆာဲရောၚ်၊ဟိုတ်ဂှ် တုဲ မၞိဟ်မၚ်မွဲ သၞောဝ်ဟွံမာန် ပဋိပတ်ယောၚ်တအ်ဂှ် သ္ပက္ဍိုပ်ဟွံဂွံရ။

၂၃။  ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် သမ္တီ၊ သတ္တိ၊ သစ္စ၊သမာဓိ၊ သၠးဖဵု &quot;သ&quot; မသုန်မဏံ ညံၚ်ရဴသဳမသုန် ဒးထိၚ်ဒဝ်ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်လဝ်ရောၚ်။

၂၄။ နဲကဲအာက္ဍိုပ်နွံပိသာ် နဲကဵုအမိၚ်၊ နဲသောၚ်ကလး၊ နဲကြဴစးတအ်ရ၊ နဲကဵုအမိၚ်ဂှ် ဒှ်သၞောတ်တၠအဝဵုစကာဂၠိုၚ်၊ နဲသောၚ်ကလးဝွံ ချပ်သဳကၠဳပညဳ လုပ်အဝေါၚ် ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ စကာအကြာ ဗွိုၚ်မၞိဟ်လညာတ်သမ္တီ သၠုၚ်ၚ်တအ်ရ၊ နဲကြဴစးဝွံ စကာမၞိဟ်သၟဝ်တဲတုဲ ဇကုမံၚ်ထောံသာသာ နဲဝွံ စကာပ္ဍဲဗွိုၚ်မၞိဟ်သၟဝ်တဲခိုၚ်ၚ် ဗွိုၚ်ဂွံဖျေံစိုတ် စကာဒေံကောန်ဇာတ်ဂၠိုၚ်ရ၊ နဲပိသာ်ဝွံ ရံၚ်ဒၞာဲတုဲ စကာလေပ်မ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖဵု စကာဒၞာဲဗၠေတ်မ္ဂး ဒှ်လလေၚ်ဖဵုရောၚ်။

၂၅။မၞိဟ်အာက္ဍိုပ် ရန်ကဵုဖဵုဂကောံတအ်ဂှ် ကဵုဒၞာဲကုမၞိဟ်ခိုဟ်မၞိဟ်ကၠိုဟ်၊ မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်ရန်ကဵု ဖဵုဇကု တအ်ဂှ် ကဵုဒၞာဲဂှ် မၞိဟ်ဍုက်ကေဝ်ကဵုဇကုတအ်ရ။
                     (၃၈)

၂၆။ ဗျိဒေါန်ဂၠိုၚ်မ္ဂး မၞိဟ်ဗက်ကြဴအောန်၊ စန္ဒက်သမၠုၚ် စိုတ်ဓါတ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး မၞိဟ်ဗက်ကြဴဂၠိုၚ်ဂှ် ဓမ္မတာရ။

၂၇။ လက်ကြဴက္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာအဝဵုတအ်ဂှ် ရဲကလၚ်အမိၚ် မၞိဟ်သမ္တီသဝ်ဝ်ဟေၚ်နွံဂၠိုၚ်တုဲ လက်ကြဴ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာ ပရေၚ်စန္ဒက်တအ်ဂှ် ရဲလေပ်ပညာ မၞိဟ်သမ္တီသၠုၚ်ၚ် နွံဂၠိုၚ်ရ။

၂၈။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဒးစိုတ် သၞောတ်တၠအဝဵုတအ်ဂှ် ဖေက်ရဲတၠပညာ တုဲ စကာရဲကလၚ်အမိၚ်ဂၠိုၚ် ကေမ်ၛာပ်လဝ်အဝဵု ဂၠိုၚ်ရ၊ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဒးစိုတ်သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳတအ်ဂှ် ဒးစိုတ်ရဲတၠပညာ ပါ်ကဵုတာလျိုၚ် ဗွိုၚ်ညးကဵုညးဂၠိုၚ်ရ။

၂၉။ ဟိုတ်ဖဵုညးအာက္ဍိုပ်ဂွံဒတုံပြဟ် နွံစှ်သာ်ရ၊ ဟွံလေပ်ကွတ်၊ စိုတ်ဟွံထတ်၊ ပဋိပတ်လီု၊ ဗီုဟီုတွံကၠောန်၊ အောန်ဓဝ်ခန္တဳ၊ရဲဒၞာဲပဲါက္ဍိုပ်၊ က္ဍိုပ်က္ဍုတ်ဟွံသၟဟ်၊ ဂၠုဟ်ပၟိက်ညးညးဂမၠိုၚ်၊ ရိုၚ်ဇိုၚ် အရေဝ်ကြံၚ်၊ ညာတ်မံၚ်ဇကုပြဲ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တဲဏံ ဟွံလအ်ပြဟ်စှ်ေရောၚ်။

၃၀။ လက်သဏ်ညးအာက္ဍိုပ်ခိုဟ်(၅)သာ်ဝွံ လညာတ်ဒးသၠဲ၊စိုတ်ဓါတ်ဒးပြဲ၊ နဲကဲဒးဍိုဟ်၊ သတ္တိဒးခိုဟ်၊ လဂံါသၞဒးကၠိုဟ်ရောၚ်။
                  (၃၉)

၃၁။ ညးလ္ၚဵုဂှ် ဂွံဒှ်က္ဍိုပ်မှကၠောန် ပရေၚ်ဂကောံပရေၚ်ဂကူ ဒးဖက်ကြံမ္ဂး ဆုဲတိတ်သ္ၚောဲသ္ၚောဲတုဲ ဂၠာဲဒုဟ်ပါ်ပဲါခါဂွံဒၞာဲပၠန် ဒၞာဲယၟုပရေံဂှ် ဗဝ်စုတ်ဒုဟ်ညးတၞဟ် ယၟုမြဟ်ခိုဟ်တှ်ေ ဇကုဒုၚ်ကေတ် စကာမံၚ်ကွေတ် ကၠိက်တုက်ကတဵု ကၠဵုဒုဟ်ဒယှ်မ္ဂး ညးဂမၠိုၚ်ကဵုက္ဍိုပ် လအ်အ်မာန်ဟွံသေၚ်။

၃၂။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်တၠအဝဵုတအ်ဂှ်ဟွံကဵုဒၞာဲကုညးတၞဟ်၊ မၞိဟ်ကေက်သကာ မံက်ကၠုၚ်မ္ဂး ဖေက်ပၠံၚ်ဒၞာဲတုဲ မၚ်ဝးပကဝ်ထောံ အခါဗျုယဲကၠောန်ဟွံမာန်မ္ဂး ကဵုဒၞာဲဇကုကောန်ဇကု ဒေံဇကုသာ်ဝွံ ကၠောန်သ္ပလေပ်ရ။
      က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳတအ်ဂှ် မၞိဟ်ကေက်သကာမံၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ပါ်ပရအ်ကဵုအဝဵု၊ မွဲလ္ပါ်ဂှ် ဒုၚ်ကေတ်သ္ဂုတ်သွာတ်မာဲညးဂမၠိုၚ် စိုပ်အခိၚ်ပေဲါကဵုဒၞာဲဂှ်လေဝ် ဟွံဇြိုၚ်စိုတ်ရ။

၃၃။ သၟိၚ်ဂိတုဂှ် ပျးလျးအရံၚ် ၜိုဟ်သြိုဟ်တုဲ သၞံၚ်တအ်ပူဗိုၚ်မိတ်သဟာဲဂၠိုၚ် သၟိၚ်တ္ၚဲဂှ် ပျးအရံၚ် က္တူကတာန်ဂၠိုၚ်တုဲ ပွဳဗွိုၚ်ဟွံမွဲ သ္ကအ်ရဲဟွံမွဲရ၊ သာ်ဝွံကီု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ပညဳလညာတ်ကုညးတၞဟ်ဂှ် ဗွဳဗွိုၚ်ဂၠိုၚ်၊ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်တၠအဝဵုဂှ် ကေတ်လညာတ် ဇကုမွဲဓဝ်တုဲ ဗွဳဗွိုၚ်ဟွံမွဲရ။
                      (၄၀) [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၂၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== အမေရိကာန်ကဵုနေတိုဝ် မွဲကရေက်၊  ကြုက်ကဵုရာတ်သာ မွဲလပါ် ပါ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲ ကောန်စဴထဝ် ==

အမေရိကာန်ကဵုနေတိုဝ် မွဲကရေက်၊  ကြုက်ကဵုရာတ်သာ မွဲလပါ် ပါ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲ
ကောန်စဴထဝ်
ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၃၊ တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ၊ ၂၀၂၂
ပဝ်လဇြဳဍုၚ်ကြုက်ညးတအ် ဟွံလုပ်ပလာပ်ပထုဲ ပ္ဍဲကေၚ်ကာဍုၚ်မွဲမွဲရောၚ် ၜိုန်ရဟီုကီုလေဝ် ဆဂး ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညးတအ် ဗွဲတၟေၚ် ဗဒစးကဵု ဍုၚ်ရာတ်သာတုဲ စဵုဒၞာအန္တရာဲနူအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်အမေရိကာန် မပ္တံ ဂျပါန်၊ အိန္ဒိယ၊ ယူခေ၊ အဝ်သတြေလျ၊ နေတိုဝ်တအ်ရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ဍုၚ်ရာတ်သာဂှ် ဒှ်မဟာမိတ်အဓိက ပ္ဍဲအရာမစဵုဒၞာအာဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညး တအ်ရောၚ် ဟွံသေၚ်ဟာ။ 
ဂကောံကွိတ် Quad ကဵုအဝ်ကာတ် AUKUS ၜါဝွံ ဒှ်ဂကောံသွက်ဂွံကရေပ်ဂရတ် ဍုၚ်ကြုက်ဂှ်တုဲ ဂွံဗၠးဘဲကီု ဂွံကလေၚ်ပ လန်တဲကဵုဂကောံဍုၚ်တအ်ဝွံကီုဂှ် နကဵုဍုၚ်ကြုက်ဂှ် ဒးသ္ပမဟာမိတ်ကဵုရာတ်သာဟေၚ်ရ။ ကေုာံဍုၚ်ဍောတ်တ်တအ်ဂှ် ၜိုန်ရသ္ပမဟာမိတ်ကီုလေဝ် အစောံဇြဟတ်ဟွံဍိုက်ပေၚ် သွက်ဂွံတဝ်စၞေဟ်ရောၚ်။ ဂၠုၚ်ဍောတ်တ်တအ်ဂှ် ဒုန်ပ္ဍဲၜဳမှာ သၟိဒ်ဟွံဂွံရောၚ် ဒးဟီုပတောံဥပမာသာ်ဝွံရ။ ကာလဍုၚ်ကြုက် ဒးဒုၚ်ကရေပ်ဂရတ်ကဵုအ မေရိကာန်၊  မဟာမိတ်အမေရိကာန် မပတံအဳယူတအ် ပ္ဍဲကေၚ်ကာဟံၚ်ကံၚ်၊ ဇြေန်ကျေန်၊ တိဗိတ်၊ ထာဲဝါန်တအ်ဂှ် ညးတအ် အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ မဟာမိတ်ဇၞော်ဇၞော်ဟွံမွဲမဂး ဟွံလောဲရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ လအိတ်သၞာံတုဲကၠုၚ်ဏံ ညးတအ်ပံၚ်တဲ ကဵုရာတ်သာတုဲ ပကတ်ပကေၚ်ကွတ်ပၞာန်ဇၞော်ဇၞော်ကီု၊ သၞာံဏံ သမ္မတၜါဍုၚ်ဂှ် ဆဵုဂဗညးသကအ် ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်အိုဝ် လာမ်ပေတ်က္ဍၚ်ဂှ်တုဲ လလောၚ်တြးပတိတ်လဝ် လိက်လလောၚ်တြးဇမၠိၚ် မနွံမသုန်လ္ၚီမလိက် ပ္ဍဲဖေဖဝ်ဝါရဳ(၄)ဂှ်ကီုတုဲ ကော်ဆဴပြိုၚ်ပကာန်ဏာကဵုအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်အမေရိကာန်တအ် ပြာပြာကတ်တ်အိုတ်ရ။ ဣဝွံဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ် ဍုၚ်ရာတ်သာ ကလိဂွံအဟံက်ခိုဟ် ပ္ဍဲအရာဂံၚ်ဖျေံသဂုတ်သွာတ် ဂွံနိမိတ်ဗဒှ်ပဋိပက္ခယူကရိၚ် ဒှ်မာန်ကီုရောၚ်။ ပေဲါပြိုၚ်ပ ကာန်အကြာဂကောံဇြဟတ်ဍုၚ်တအ်ဂှ် ဂတဏံဇၞော်နူဏံဏီဒှ်မာန်ရ။
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် မူဟိုတ်ကြုက်ဟွံထံက်ဂလာန်ရာတ်သာ လုပ်သီခရာၚ်မဳယျာကီု၊ ဟွံစၟတ်သမ္တီဍုၚ်တၟိၜါကီုဂှ်တုဲ ဂွံမံၚ်ကၠေံလဒေါဝ်၊ ကဵုကသပ်လညာတ် ညံၚ်ဂွံစကာနဲကဲၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်တုဲ ဂၠာဲသွဟ် ပ္ဍဲကောံဓရီုကံၚ်သဳဂီုကၠီုယူအေန်ရော။ တၚ်တုပ် စိုတ်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ညးတအ်ကဵုရာတ်သာဂှ် နွံမံၚ်117ဗဳလဳယာန်ပြၚ်ဂှ်တုဲရ။ စပ်ကဵုယူကရိၚ်ဝွံဂှ် ပရေၚ်ပို်န်ဒြပ်ကူသာန်ဗၞိက်ညး တအ်ကဵုယူကရိၚ် သၞာံ2020ဂှ် နွံမံၚ်စှ်သုန်အသၚ်ဃဲယံၚ်(ဗဳလဳယာန်)ပြၚ်ရောၚ်။   တုဲပၠန် ယဝ်ရညးတအ်ကေတ်စ လ ပါ်ရာတ်သာပေၚ်ၚ်မဂး ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ညးတအ်ကဵုအမေရိကာန်တအ်ကီု၊ အဳယူတအ်ကီုဂှ် လီုလာ်အာမာန်ရောၚ်။ မံၚ်လဒေါဝ် ညိညဂှ် သာမံၚ်သွက်ဍုၚ်ညးတအ်ရ။ ရာတ်သာလေဝ် ပေၚ်စိုတ်၊ ယူက ရိၚ်လေဝ် ဟွံဒက်စိုတ်၊ ဍုၚ်ပလိုတ်တအ်လေဝ် ဂၠာဲသၞဟွံဂွံကွေံကွေံရ။ ကွတ်ပညာမံၚ်လဒေါဝ်သာ်ဏံ ပ္ဍဲက္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ်နွံမံၚ်ကီုဟာ။ 
ပဋိပက္ခဍုၚ်ယူကရိၚ်ဝွံ အတိုၚ်တၠပညာကြုက်မွဲတၠမဟီုပါ်ပဲါလဝ်ဗၞတ်ညိညဂှ်မဂး က္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ် ထေက်ကဵုဒး ဂိုၚ်ကေတ်၊ ယိုက်ဒိုက်ကေတ်လညာတ်မံၚ်လဒေါဝ် ဟွံလျောဝ်ဗက် နေတိုဝ်ကဵုအမေရိကာန်၊ ဟွံဗလးကၠေံရာတ်သာရောၚ်။ ဂလာန်ညးဝွံ ဒုၚ်သဇိုၚ်လဝ်ကဵုအကာဲအရာသာ်လဵုရောမဂး ဍုၚ်ယူကရိၚ်ဂှ် ပယျဵုစပ်မံၚ်ကဵုရာတ်သာရောၚ်၊ လုပ်နွံမံၚ် အဒေါဝ်ဂကောံဇြဟတ်ၜါလပါ်ဂှ်ရောၚ်။ ဍုၚ်ရာတ်သျှာဂှ် ဇြဟတ်ဇၞော်ကီုဒှ် ဍောတ်ကီုဒှ် ဒဒှ်ရကဵုအန္တရာဲကဵုညးတအ်မာန် ရောၚ်ဂှ် ဇကုဇမၞော်ဍုၚ်ယူကရိၚ်တအ် ဒးတီလဝ်ထေက်ရောၚ်။ ဗီုဍုၚ်ကြုက်ဝေၚ်ဏာ ဟီုဏာ ပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ညးတအ် ဟွံကေတ်စလပါ်တေံလပါ်ဏံတုဲ သွက်ကြုက်ဂှ် ယီုသာအာရ။ ညးတအ်ဟွံထံက်ဂလာန်ကဵုရာတ်သာကီု ဟွံကေတ်စ လပါ်ယူကရိၚ်ကီုရ။ ဝၚ်ဍုၚ်ကြုက် ကေၚ်ဒှ်လဝ်ပၞာန်ကဵုခေတ်ကာလသဵုဗဳယိတ်ယူနဳယာန်တေံဂှ်လေဝ် နွံတဴဏီရ။ ဍာံဍာံတေံ ယဝ်ရဒးကေတ်စမွဲလပါ်မဂး ညးတအ်ဒးကေတ်ရာတ်သာဟေၚ်ရ။ ဆဂး ပညာကလုတ်တမာန်ဟီုဂှ် ပၟိက်ဇၞော်တဴဂှ်တုဲ သမ္မတယူကရိၚ်လၟုဟ်ဝွံ ယဝ်ရရံၚ်ကဵုဝှ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဂး ၜတ်မံၚ်ရောၚ်ဂှ် ဗှ်ရံၚ်ဝၚ်ဘဝညးတေံ ပ္ဍဲဝဳကဳပဳယျာမဂး ကၠး ကေတ်မာန်ရ။ ဘဝညးတေံဂှ် ကၠုၚ်နူဗွိုၚ်ကောန်မှိၚ်ဇာတ်၊ မၞိဟ်ကတဵုဂရိုၚ် ဍေံမလျောဝ်ဗက် အာကဵုလညာတ်ဒ ယှ်တှ် ပဝ်ပျူဠာတအ်မွဲရ။ အကာဲအရာဝွံ တုပ်မံၚ်ကဵုသမ္မတအမေရိကာန် ဒေါနေဝ်ထရာမ်ညိညကီုရောၚ်။ အစောံစရာဲ ဂွံတတ်ကၠောံအခက်အခုဲဍုၚ် ယူကရိၚ် ပ္ဍဲညးတေံဟၟဲဒှ်မာန်ရောၚ်။ 
သမ္မတယူကရိၚ် မဒှ်ကောန်ဂကူရာတ်သာ ဒးဂြိပ်ဒဴတိတ်အာရာတ်သာဂှ် အခိၚ်တ္ၚဲဏံ ၜိုန်ရပရိုၚ်မဳဒဳယျာဍုၚ်ပလိုတ်တအ် ဟွံချူဗၟံက်ကီုလေဝ် ပၠန်ဂတးယူကရိၚ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် ဒုၚ်လဝ်သဇိုၚ်ကဵုအကာဲအရာဏံရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ပ္ဍဲယူကရိၚ် လညာတ်ဍုဟ်မၠေံကောန်ဂကူရာတ်သာတအ် ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်မစံၚ်ဗဂဵုပၟတ်ပဋိပက္ခဝွံရောၚ်။ မွဲလပါ်တေံဂှ် သမ္မတ ဒဳမဝ်ကရိတ်အမေရိကာန်ဂှ်လေဝ် တိုန်ကၠုၚ်နကဵုရမျာၚ်ကရေဲ ဒစဵုဒစးကဵုရာတ်သာကီု ရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ဗီုသမ္မတ ဒေါနေဝ်ထရာမ် ဆက်ဆောံခိုဟ်ဆာဲကဵုရာတ်သာဂှ် ခေတ်သမ္မတဂျောဗာ်ဒေန်ဏံ ဍေံဟွံဒှ်သာ်ဂှ်ရ။ အခိၚ်ညးဒှ်ကၠုၚ်ဒုတ တိယသမ္မတ ပ္ဍဲသၞာံ၂၀၁၄တေံဂှ်လေဝ် ကေၚ်ဆဵုဂဗလဝ် စပ်ကဵုရာတ်သာ လုပ်သီလဝ်ဒေသခရာၚ်မဳယျာကီုရောၚ်။ ဇကုသမ္မတအမေရိကာန်ဂှ် ဟီုသောၚ်ကလးပရိုၚ် ဗီုကတဵုဒှ်ပြံၚ်လှာဲမံၚ်ပ္ဍဲယူကရိၚ်ကီုရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲစိုတ်သမ္မတပူတေန်ဂှ်လေဝ် သွက်ဂွံအုပ်ဓုပ်အာဍုၚ်ရာတ်သာလအ်အ်မာန်ဂှ် ညးဒးကၠောန်သ္ပသာ်ဝွံကီုရောၚ်။
 သမ္မတဖဳလေပ်ပါၚ်လၟုဟ် ကေၚ်ဟီုလဝ်ဂလာန်နွံရ။ ရံၚ်ကေတ်မဂး ညးဒးဒုၚ်ကဵုဇြဟတ်ဓရိုဟ်ကဵုအမေရိကာန် စပ်ကဵု ကေၚ်ကာဂွံထိၚ်ကၠေံဍုၚ်ကြုက်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ ဍုၚ်ကြုၚ်တၟာဏံဂှ် ကဵုညးဒစဵုဒစးကီုဟာ၊ ယဝ်ရဒစဵုဒစးကဵုကြုက်ဂှ် ဍုၚ်ညး သာ်လဵုဒှ်အာမာန်ရောဂှ် ညးတီရ။ ကာလလဆောဝ်ညးဒစဵုဒစးကဵုကြုက် သီုအမေရိကာန်ရောၚ်။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ကာလဍုၚ် တဳမဝ်ဗၟံက်ဗၠးၜးတိတ်တၟိတၟိဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ပၠန်ဂတးညးတအ် မဒှ်သမ္မတကၠာအိုတ်ဂှ် ညးသ္ပအဓိကတုဲဆဵုဂဗကဵုက္ဍိုပ်သ ကိုပ်အေန်ဒေါနဳရှာရောၚ်။ ၜိုန်ရက္ဍုဟ်မၠေံအေန်ဒေါနိသာကီုလေဝ် ဆဂး ရံၚ်ကဵုဂီုကၠီု ကေုာံ ဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညးတုဲ ညးဒးရုဲစှ်သာ် ဂှ်ရောၚ်။ လညာတ်နဲကဲဏံ ပ္ဍဲက္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ် နွံညိဟာဂှ် အဲဟွံကၠးကေတ်ရ။ 
ပ္ဍဲကဵုဂလာန်တၠပညာကြုက် မဗတိုက်ဖအောဝ်လဝ်ဂှ်တုန်၊ နကဵုယူကရိၚ် ထေက်ကဵုဒးဆဵုဂဗတက်ကျာကဵုရာတ်သာ ဗွဲတိုက် ရိုက် ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵု နူ ကောံဇြဟတ်တၞဟ်တအ် မွဲအဆံၚ် ကော် face to face ရောၚ်။ ဂလာန်ဗတိုက်ဖအောဝ်ညးဝွံ စှေ်စိုတ်လောန်ရ။ ပ္ဍဲကဵုဌာနပရိုၚ်ဂၠးတိတအ် ဟီုတဴနွံပၠန်ဂှ် ပ္ဍဲပ္ၚံက်ဏံ ရမျာၚ်ကောန်ဍုၚ်ယူကရိၚ်တအ်ဇေတ်တ် ဟွံမိၚ် ကေတ်တုဲ ရမ်သာၚ်မ္ၚးမ္ၚးတအ်သၟး ဂွံမိၚ်ကေတ်မံၚ်ရောၚ်။ အရာဝွံ ပိုဲကံက်ကေတ်အဓိပဲါသာ်လဵုမာန်ရောမဂး၊ ပဋိပက္ခ ယူကရိၚ်ဂှ် ဍေံကၠောအ်ထၞာန်အာ ညံၚ်ရဴပၟတ်ဂြိုပ်ဂှ်တုဲ ညးဂှ်ဒှ်ကမၠတ် ညးဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ထ္ဍေၚ်ကမၠတ်ဂှ် ပါ်ပဲါဝါတ်အာရ။ ပၠန်ဂတး ယူကရိၚ်တအ် သာ်လဵုမဟီုတုဲ အလဵုအသဳယူကရိၚ်တအ် သာ်လဵုမဟီုရောဂှ် ပိုဲတအ် ဟွံဂွံမိၚ်ကေတ်တုဲ ဂွံမိၚ်မံၚ်ရမ် သာၚ် သမ္မတရာတ်သာကဵု အမေရိကာန် ကေုာံ နေတိုဝ်တအ်သၟးရ။
ပရေၚ်ဇီုလပိုက် ဍေံမဒှ်လလေၚ်ဍုၚ်ဂကူဍောတ်ဇၞော်တအ်ဂှ် စွံလဝ်ကၠာ၊ တၠုၚ်လအာယူကရိၚ် ဒးဆဵုဂဗမံၚ်တ္ၚဲဏံဂှ် တုပ်မံၚ် ကဵုပိုဲတအ်တၟာဂလိုၚ်ရ။ ပၞာန်ဗၟာဂှ် ညးတအ်နွံလပါ်ကြုက်ကဵုရာတ်သာ၊ အေန်ယူဂျဳဂှ် နွံလပါ်အမေရိကာန် ကေုာံ မဟာ မိတ်အမေရိကာန်ဂှ်တုဲ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် လ္ၚဵုနွံလပါ်တေံ၊ လ္ၚဵုလပါ်ဏံရ။ ဆဂး ဂကောံလ္ၚဵုကဟဳထောံတုဲ ရုဲစှ်ကေတ် လညာတ်မံၚ်လဒေါဝ် ညံၚ်ရဴဂကောံလပါ်တိဍာ်သၟဝ်ကျာ ကေုာံ အေန်သဳအေတအ်လ္ၚဵုရ။ တိဍာ်မန်ဟွံဒှ်ပၞာန် တိဍာ်က ရေၚ်တအ် ဒှ်ပၞာန်၊ မဳဒဳယျာမန်တအ် မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဂွံ၊ မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဒးဂြိပ်ဒဴရ။ ရဲကေတ်စလပါ်ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ညံၚ်ရဴပဲါဒုဟ် ဟွံလောဲသွာကီု၊ ဟွံဗၠးအစောကီု၊ ရဲဒစဵုဒစးတအ်လေဝ် အန္တရာဲဟွံဍောတ်ရ။ လညာတ်အကြာက္ဍိုပ်သကိုပ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ ပၠန်ဂတးဂကူမန်တအ်လေဝ် ဒှ်မံၚ်ပိကဵုပန်ကီုရ။ 
ဂၠးတိပိုဲတ္ၚဲဏံ ပရေၚ်ပြိုၚ်ပကာန်အကြာကြုက်ကဵုရာတ်သာမွဲလပါ်ကဵု အမေရိကာန်၊ နေတိုဝ် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ်မွဲလ ပါ်ဂှ် ကၠးကၠး ပိုဲတအ်ဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရ။ ဗီုပြၚ်ကြုက်၊ ရာတ်သာ၊ အမေရိကာန်၊ နေတိုဝ်တအ် ပလှေ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲဂှ် ပိုဲတအ် ဟွံတီလဝ်ကၠာမဂး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိဂှ် ဂွံဗ္ၜမ်ဍေံဟွံလောဲသွာရ။ ပိုဲဒးဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပဝ်လဇြဳဍုၚ်ဂကောံဇၞော်ပန်တအ်ဂှ်တုဲ လ္ၚတ်အာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိပိုဲမဂး ကၠိုဟ်လောဲသွာမာန်ရောၚ်။ ဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပဝ်လဇြဳပန်က္ဍိုပ်တအ်ဂှ်တုဲ ဂၠးတိပိုဲ ပြံၚ်လှာဲ အာမာန်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ဟီုမာန်ရ။ ဍုၚ်ကိုဝ်ရဳယျာသၠုၚ်ကျာ ကေုာံ ဂျပါန်တအ်ဂှ် ဒၞာဲလ္ၚဵုညးတအ် ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ညးတအ်တုဲ ၜိုန်ရဟွံမိက်ပါ်ပဲါကြုက်ကီုလေဝ် ဆဂး ဒစဵုဒစးကဵုဇြဟတ်ဓရိုဟ်မဟာမိတ်အမေရိကာန်ဟွံမာန်ရ။ နေတိုဝ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုညးတအ်တုဲ ဟွံမိက်ဒးဓယံက်အမေရိကာန်တုဲ မိက်ဂွံက္ဍိုက်ပ်သဳကၠဳကေၚ်ကာအေန်ဒေါ-ဖသဳဖိက် ရဳဂျေန် ကော် Indo-Pacific Regionကီုရ။ 
ဂၠးတိဏံ ယြဴဍုၚ်လဵုမွဲဟွံဟီု ယဝ်ရဇၞော်ပြိုၚ်ပကာန်ကၠုၚ်မဂး နကဵုအမေရိကာန် ဒးပဒေါံကၟိုၚ်ဖျေံရောၚ်။ ဍုၚ်ရာတ်သာလေဝ် ကြဴနူသဵုဗဳယိတ်ယူနဳယာန် သရိုဟ်အာတုဲ သိက္ခာညးတအ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏံအောန်စှေ်အာ၊ မုက်ဍောတ် မတ်သဝ်၊ ညးတၞဟ်တအ် ဖျဝ်အဆံၚ်တုဲဆက်ဆောံ၊ ဂကောံနေတိုဝ်တအ် စိုပ်ဇိုၚ်ပယျဵုဇကုတုဲ ပၠေတ်မံၚ်ဍာ်ပါၚ်ပ္ဍဲကတောဝ်ဂှ် ဒုၚ်စသိုၚ်ပရေံလောန် မိက်ဂွံကလေၚ်ဂွံဘဝတြေံ ညံၚ်ရဴဂကူမန်ပိုဲ စိုတ်ဟဳသွဝ်မံၚ်ကဵုအေန်ပါယျာမန်ခေတ်ကၠာတေံကီုရ။ ပရေၚ်ဒုၚ်စသိုၚ်စိုတ် သာ်ဝွံတအ်ဂှ် ဍေံဖန်ဗဒှ်မံၚ်ရာသဳဥတုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိပိုဲရောၚ်။
ကြုက်ကဵုရာတ်သာ ဒှ်မွဲဇြဟတ်တုဲ ဍုၚ်ဍောတ်တ်တအ် မံက်ဂတဝ်ဗၠးၜးကၠုၚ်ဂှ် ၜိုန်ရဒှ်ဇြဟတ်စိုတ်ကဵုသွက်ပၠန်ဂတးဂွံဗၠးၜး ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲကီုလေဝ် ဆဂး ဍုၚ်ၜါဝွံ ဒှ်ကၟာၚ်စက္ကဝါ သွက်အလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာတအ်မွဲရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ညးတအ် နွံမံၚ် ထံက်မံၚ် ဂလာန်ဏီမဂး ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ဂံၚ်သီမံၚ်အဝဵု ဒဵုတွဵုကဝ်ဂှ်တုဲ အပါအမေရိကာန်၊ အဳယူတအ်လေဝ် ညးတအ်ဟွံဒးဖေက်ရ။ ယဝ်ရဒးဟီုပတောံဥပမာမဂး သၟိၚ်နာဲဝၚ်ဇၞော်မသုန် မအုပ်ဓုပ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲဂှ် ညးတအ်ဂွံလဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ၜါတၠတုဲရောၚ်။ ဖျေံညး သကအ်ဟွံစှေ်ရ။ ဂလာန်သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာ နာဲဇြဝ်မေန်ထောန် ကေၚ်ဟီုကၠုၚ်လဝ်ကြံၚ်ၚ်မ္ၚိုဟ်ဟ် နွံမွဲသာ်ဂှ်တုန်၊ ယဝ်ရဒး ဖေက်မံၚ်ဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော်တအ်ဂှ်တှေ် ဍုၚ်ဗၟာညးလေဝ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲဂၠးတိဏံဟွံသေၚ်ရောၚ်။ 
ဍေံနွံမွဲသာ်ဂှ် ဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ် ဗတိုဟ်ဗမ်မဂး မၞိဟ်တအ်ချိုတ်ရ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် စကာက္ၜၚ်ကျာတုဲပန်သၠေက်မဂး မၞိဟ်တအ် ဒှ်လလေၚ်ရ။ ဆလအ် ပၞာန်ဗၟာ ကေတ်ဇၞးကုအေန်ယူဂျဳမာန်ရော၊ ဆလအ် အေန်ယူဂျဳကေတ်ဇၞး ကံၚ်သဳ ပၞာန်ဗၟာမာန်ရော၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာပရေံဂလိုၚ်တေံ၊ အေန်ယူဂျဳပရေံခိုဟ်ဂလိုၚ်ဏံ ဂလာန်သၟာန်မြဴသာ်ဝွံ စွံလဝ်ကၠာ၊ တ္ၚဲဏံ ကောန်ဍုၚ်ပိုဲ စုတိချိုတ်အာမွဲစိတၠ၊ ဍုၚ်ကွာန်သ္ၚိဌာန် လေၚ်ဒိုက်အာ ဂလိုၚ်လဵုဂှ်ဟေၚ် မိက်ဂွံသၟာန်တီကၠာရောၚ်။ အခိၚ်ကာ လပိုဲဍောတ်တ်တေံ ကေၚ်ဗှ်လ္ၚတ်ကၠုၚ်ပရိုၚ် စပ်ကဵုပေဲါပၞာန် ပ္ဍဲယူဂေါသဠာဗဳယျာဂှ်တုန်၊ “အနိဌာရီုပေဲါပၞာန်- ဇကုဟွံမွဲကဵုက္ဍိုပ်၊ က္ဍိုဟ်မသက္ကုဇကုတအ်” ဂှ် ပေဲါပၞာန်ညးတအ် လလမ်ကၠုၚ် ၜိုတ်၂၇သၞာံဂှ် အခိၚ်တ္ၚဲဏံ ကလေၚ်ဒှ်ကၠုၚ်ညိညပၠန်ရ။ ပေဲါပၞာန် ဍုၚ်ပိုဲဂှ် ညံၚ်ရဴပၟတ်နရက် ဝေၚ်ပၠိုတ်ဟွံမွဲဂှ် ကောန်ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ဍေံဒှ်မံၚ်ညံၚ်ကောန်နရက်ဂျိုၚ်ၚ်ရောၚ်။ မဟာဝါဒဳဂ ကူဗၟာတအ်ဂှ် ဒှ်အဓိကမၞိဟ်စုတ်မံၚ်သၞပရက်ပၟတ်နရက်ဂှ်ရောၚ်၊ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲပၞာန်ဍုၚ်ညးတအ်ဂှ်လေဝ် မဟာဝါဒဳ သာပ်တအ် ဒှ်ၝောံလတေၚ်ဍေံကီုရောၚ်။ ဓဝ်သၟိၚ်စှ်ဟွံမွဲမဂး ဍုၚ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳလေဝ်ကဵုဒှ် ဒဳမဝ်ကရေဇြဳဟွံသေၚ်လေဝ်ကဵုဒှ် ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ကလိဂွံတသိုက်ဟွံမာန်ရ။ ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၃၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

==မအာတ်မိက်နကဵုညးလွပ်သီုဖ္အိုတ်သွက်ဂွံမၚ်မွဲလိက်ပတ်မန်==
ကာလချူလိက်မန်မ္ဂးလ္ပကွက် &quot;ရ&quot; နကဵုခ္ဍံက်လိက် &quot;္ရ&quot; ညိအဴ။ ယဝ်ရဆက်ချူအာအတိုၚ်တဏအ်တှ်ေသ္ကဵုအခိုက်ချူလိက်ဘာသာမန်ပိုဲမလီုလာ်အာမာန်ရောၚ်။ ဥပမာ ကာလချူ (မ္ၚဵု) ကွက်  &quot;ရ&quot; တှ်ေရမျာၚ် (မ ၚေ) ဟွံတိတ်ရ၊ တိတ်ဆၜိုတ်ရမျာၚ် (မ ရေ) ဟေၚ်ရ၊ ဟိုတ်နူ ကွက်လဝ် &quot;္ၚ&quot; ဟွံသေၚ်တုဲမတိတ်အာရ (ရ) ဟေၚ်ရ။ ကာလချူ (လ္ၚတ်) ကွက်  &quot;ရ&quot; တှ်ေတိတ်ရမျာၚ် (လ ၚတ်) ဟွံတိတ်ရ၊ တိတ်ဆၜိုတ်ရမျာၚ် (လ ရတ်) ဟေၚ်ရ။ စွံသတိညိအဴ၊ ကၠောမန်ပိုဲ။ ယဝ်ရနွံပၟိက်တၚ်ဂလာန်သၟာန်မ္ဂး နကဵုအကံက် [[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:咽頭べさ|Dr.Intobesa]] ဂှ်သၟာန်ကေတ်မာန်ရအဴ၊ တၚ်ဂုန်ဗွဲမလောန်နကဵုမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရအဴ။
* စရၚ်မိက်လိက် ကွက် &quot;္ရ&quot; တုဲချူလဝ်: [[ကမ္မတဳ သိုင်ခၞံ ဘာကောန်ဂကူမန် (ကွာန်လှာ)]]၊ [[ကမ်နိရာဲ]]၊ [[ကလော်မန်ဂမၠိုၚ်]]၊ [[ကအ်ကျာ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ကအ်ကျာ်]]၊ [[ကျာ်ဗတာၚ်၊ ကၠအ်သတ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်မုဟ်ဍုၚ်]]၊ [[ကျာ်မနုဟဝ်၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[ကျာ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်မုဟ်နာင်]]၊ [[ခၞိင်ဖရင်နံင် ဍုင်ဗဂေါ]]၊ [[ဂကောံစဳပျးဖောအ်ဗြေဝ်မဟာဇန်]]၊ [[ဂလာန်အာစာပဏ္ဍိတ]]၊ [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ကအ်ဗိန် ဘာဇၞော်]]၊ [[ဂျိဂှ်ၚိုတ်လဝ် ထဝ်ဂှ်ကလာတ်ပတိတ်]]၊ [[ဂွံအခိၚ်ကဵု ကေတ်အခိၚ်]]၊ [[ဂွံအခိၚ်ကဵုကေတ်အခိၚ်]]၊ [[စၟတ်သမ္တီဒဴပၞာန်ဗၟာဒက်လဝ်ကျာ်ပိကေုာံဝၚ်ဗၟာဂစိုတ်မန်]]၊ [[တက္ကသိုလ်အပါ]]၊ [[တံင်ပိုအ်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]၊ [[တၠဂုဏ်အ္စာအာနန္ဒ]]၊ [[ထဝ်မန် (ဥက္ကဋ္ဌဇၞော် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ)]]၊ [[ဒ္ဂေတ်ဝတ်]]၊ [[ဓါတ်ပံင်ကောံ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်လ္ဂုင်]]၊ [[ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် သၞာံ ၂၀၂၀တအ်]]၊ [[ပရေံဂှ်ထေၚ်ခိုဟ် ညးသပ္ပရိုဟ်ဂှ်ထေၚ်ဗၠေတ်]]၊ [[ပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန်]]၊ [[ပလိုတ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ကြေဝ်ဏာ]]၊ [[ပါန်သာ၊ နာဲ]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိစူဠဝဝ် သကုတ်−၁)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိစူဠဝဝ် သကုတ်−၂)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိပါဲစိုတ် သကုတ်−၁)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိမဟာဝဂ် သကုတ်−၂)]]၊ [[ပြကိုဟ်စရာဲဗုဒ္ဓဘာသာ ကၞပ်(၁)]]၊ [[ပြကိုဟ်စရာဲဗုဒ္ဓဘာသာ ကၞပ်(၂)]]၊ [[ဗညာအံင် (သကိုပ်ဂဳတ)]]၊ [[ဗော်ညဳသၟဟ်မန်]]၊ [[ဗော်ဍုင်မန်တၟိ]]၊ [[ဗော်သင်ပံက်ဗ္တောန် လိက်တၟအ်မန်]]၊ [[ဘဝဗၠာဲ]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်ခလံက်ခပြု]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်ဝါဂၠံင်]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် တန်ဒေါဝ် တံၚ်ပိုအ်]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ပွိုင်တိုက်ဝင်ဒုန်]]၊ [[မဟောဟ်သဓ၊ဇာတ်]]၊ [[မာံဝိုတ်တိုန်ဘာ]]၊ [[မေန်နဲသိုဝ်]]၊ [[မ္လစ်သာ၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[ယှိုဲသဳခုင်၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[လိက်ခၞိင် ကျာ်ယှိုဲသဳခုင်]]၊ [[လောကသိဒ္ဓိ]]၊ [[လျးသာသနာ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ဝါခရူ]]၊ [[လွဳအံင်၊ နာဲ]]၊ [[ဝင်ဓါတ်ကျာ်မုဟ်တဴ]]၊ [[ဝါဗ္ၚကၠံသွဝ် မုက်ဍောတ်မတ်သဝ်]]၊ [[ဝဳရ၊တၠဂုဏ်]]၊ [[သင်ကၠံ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်သင်ကၠံ]]၊ [[သဗ္ဗညု၊ ကျာ်စေတဳ]]၊ [[သိပ္ပံပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်]]၊ [[သိယဵု၊ ကျာ်စေတဳ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်ထဝ်]]၊ [[သုတကဵု ဂျဵုကာ]]၊ [[သၞေဟ်ဗဒဝ် ကွာန်တြေံ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]၊ [[ဟံသာကဵုနန်ထဝ်]]၊ [[အခိုက်ကၞာသၟာဒွက် ဗီုစိုပ်ကၠုၚ်ဌာန်ဒူရာ]]၊ [[အာရှ]] 
:ဆေၚ်စပ်ကဵုမုက်လိက်တဏအ်သီုဖ္အိုတ်ပိုဲတံပလေဝ်ပလေတ်တုဲယျ၊ လက္ကရဴတှ်ေနကဵုညးလွပ်တံသီုဖ္အိုတ်လ္ပဆက်ချူ ကွက် &quot;ရ&quot; (္ရ) အိုတ်ညိအဴ။ သွက်ဂွံမၚ်မွဲထိၚ်ဒက်အာဲကၟာဲလိက်ပတ်မန်၊ ဒုၚ်ဂုန်အာတ်မိက်ဏာနကဵုညးလွပ်တံသီုဖ္အိုတ်ရအဴ။ (သတိ။ ။ပိုဲတံဒုၚ်ဂုန်အာတ်မိက်လဝ်ကီုလေဝ်ဟွံသ္ပဂရုဆက်ကၠောန်သ္ပဒၟံၚ်သာ်တဏအ်ရတှ်ေ၊ သွက်ဂွံစဵုဒၞာထိၚ်ဒက်လိက်ပတ်မန်နကဵုညးမသ္ပပွဗၠေတ်ဒးတၟာတ်အကံက်ရောၚ်။ ပရေၚ်အဲဂွိၚ်ဒၟံၚ်ကဵုလိက်ပတ်မန်ဂှ်လေဝ်သ္ပကရုဏာတုဲကၠိုဟ်စိုတ်ကဵုညိအဴ)။--[[ညးလွပ်:Intobesa.bot|Intobesa.bot]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Intobesa.bot|ဓရီု]])  ၁၀:၂၂၊ ၂၀ ဂျူလာင် ၂၀၂၅ (+0630)

== ကလေင်စၟဳစၟတ်လဝ် သက္ကရာဇ် သၞာံ ဒတောဝ်ဨကရာဇ်မန် ဂဇအ်နန် ==
ကလေင်စၟဳစၟတ်လဝ် သက္ကရာဇ် သၞာံ ဒတောဝ်ဨကရာဇ်မန် ဂဇအ်နန်

&lt;nowiki&gt;#&lt;/nowiki&gt;သၟိင်ဝါရောဝ် (မဂဒူ)

         တဳလမၞုံကုပိုန်ကျာ်တြဲ ဒှ် ၈ ဝှ် စိုပ်မုဟ်တၟံ ပ္ဍဲမုဟ်တၟံဝွံတုန် ပပဓါန်ကဵုကလော်သုမ ဍေံအာကေတ်နင်တၟအ်ကမုမွဲ ကဵုကျာ်ဂဇအ်၊ သၠအင်ဒိုင်ဒစာံတၞး သီုကၞာင် ကၠုင်ဗ္ဒန်လဝ်သဗ္ဗညုတုဲ ကျာ်ပျးဒိုဟ်လဝ်။

        စုတိအာနူဂှ် က္တဵုဒှ်ကောန်ညးကအ်ဝါန်၊ နူသွတ် မိသ္တိက်လဝ်ပ္ဍဲဂဒူ ကနှံက်ကျာဂွံပ္တိန်နာမွဲပတိဟာတုဲ လသာစိဟ်ကၠုင်ထာန်ဂှ်ပၠန်။ ပဟိုတ်ဂှ် မဂဒူ ညးမ္ဂး။ သမာလမိတ်သှ်လဝ် သၟတ်ဝွံ သ္ပိုင်အကာသ သ္ဒဟ်ဨကရာဇ်။ ဇၞော်ဒှ်အာဗၠာဲတုဲ ဒှ်ဇမၞော်ဒလေင် ၁၆၀ စိုပ်က္ဍိုပ်ဒဵုမွဲ ကောန်ဒလေင်မွဲယဲအာ ဇကုဒြဟတ်ဇၟူမွဲဒလေင်ဂှ်ပင်ယိုက် ပ္ၚောအ်အာဍုင်သုက္ခောဒါယ။ တမ်သၞာံ သက္ကရာတ်တိုန် ဂဂဵုဂတးပန်စုတ်ဒလေင်ဒကုတ်အာ ပ္ဍဲပၞး ဗအ်မွဲဒတုံစိဟ်ပါဲပလိုတ် ဗအ်မွဲဒတုံစိဟ်ပါဲဗၟံက်ဂှ်အာၜိုတ်ကေတ်ရ။ ပသာန်လျးလလဳမဒြေပ်ဂှ် ညံင်ပြာသာတ်ထဝ်ရ ပ္ဍဲမတ်မညာတ်။ အာသှ်ကဵုဗမၞးမွဲနွံကဵုပညာ၊ လာပ်သၠုင်ဒတဴပူဇဴအဲတုဲအဲသှ်ကဵုရ။ ခနှဂှ်ပညာဂွံအခေါင် ဒုန်မွဲသၠုင်ဒတဴၜတ်ကေတ်တုဲ ယာတ်ထမှိင်က္ဍိုပ်ဂှ်ဂြောပ်ဖျိဟ်သြန်ရုပ်စိင်မွဲ တိုန်စွံလဝ်ဝွံ အဲပူဇဴအစာရ။ ဗမၞးခါမမိင်ညာတ်ပတဴအသဝ်၊ ဟာဲကောန်မန် မပတၠကုသဵုမပြဲနူညးရောင်၊ ပသ္ကဵုယိုက်ဒလေင်ရော ဒေဝတဴလဝ်စိုတ်တုဲ ပပန်ဒကုတ်ကၠေံဒလေင်ရောင်။ လ္တူက္ဍိုပ်ညာတ်ရုပ်ပြာသာတ်ဂှ် လတူက္ဍိုပ်တၟံနန်ပြာသာတ်က္တဵုဒှ်ဟွံလအ်ရ။ ပပူဇဴသြန်ရုပ်စိင်ကဵုအဲဝွံ ဂမာစိင်မခစကၠာတုဲ ညိမခစသၟိင်ရ။ သာ်ဝွံသၟာနိမိတ်သှ်လဝ်။ 

        ဇကုမွဲဒိုအ်ဒၟံင်ဍုင်သုက္ခောဒါယ ကောန်ဒလေင် ၁၆၀ ကလေင်စဴအာရ။ ဇကုတဴပ္ဍဲရုင်စိင်၊ တၠညးသုက္ခောဒါယစိဟ်ဗဵုစိင်ပျတ်၊ သုင်ဍာ်ဒဂံင်တုဲ တ္ၜောဟ်ဖျိဟ်ဒးစုတ်ခတ်မွဲလမးတိုန်။ ဟာဲကောန်မန် ဝွံခတ်မွဲ၊ မင်ဗၠာဲဇအ်သဝ်လောပ်အာၜိုတ်ကေတ်ခတ်ဂှ်ရ။ မင်ဗၠာဲအာရာန်မခါကဵုယဗြဴသေံ၊ ခတ်မွဲမကီု လပုဟ်တဲမွဲမတုက်ကေတ်ရ။ မိင်ဂလာန်ယဗြဴတုဲ လပုဟ်တဲတလေတ်ဍာ်ပါင် စလံက်စုတ်ဒေါဝ်မခါ လးဒပှ်တုဲကွဟ်ကေတ်ရ။ ယဗြဴညာတ်ပွမင်ဗၠာဲဝွံတုဲ ပတဴအသဝ်။ ဟာဲကောန်မန် မတီဝဳပရာက္တဵုပြဟ် ၚုဟ်ဂၠု မသ္ဒဟ်ဨကရာဇ်ယိုက်စၞန်တဲမွဲရ။ 

ဒေဝတဴပၠောပ်စိုတ်ဒးသမိတ်လဝ် မင်ဗၠာဲဒြာတ်စုတ် ဇနော်တၞံခါမွဲတၞံ မွဲသ္ဂန် ဇလိင်ဍေံပန်ဟတ်။ သၟိင်သုက္ခောဒါယ ညာတ်တုဲသၟာန်ညးမတဵုဂှ်ရော၊ အဲဍိက်မတဵု ခတ်မွဲတၠတိဇနော်မထ္ၜးဂှ်ရ ရာန်ဂွံမခါမတဵုလဝ်ရအဴ။ မခိုဟ်စရ တၠညးဂး။ တ္ၚဲသဳဗပေင် ဂိတုအသာတ် မင်ဗၠာဲမွဲ စၚိန်တၞံခါ တိုန်တွာဲတၠညးသုက္ခောဒါယရ။ ကောန်မန်ဝွံ ဆခတ်မွဲကီုဒတုဲမြမဝ်အဲဂလိုင်ဝွံခနှံဒှ်။ ဟာဲကောန်မန် ဒၟံင်ပ္ဍဲမုက်ကၠတ်အဲရ။ ပတွဵုနူဂှ်တုဲ က္တဵုပြဟ် ၚုဟ်ဂၠု၊ ဟွံဟိုတ်မာဲ သၟိင်သုက္ခောဒါယ သညာတ်ပတိပတ်သာ်ဝွံတုဲ အလုံဝင်ဖအိုတ်ဇိုန်ကဵုပဝိုင်ရ။

သၟိင်သုက္ခောဒါယ အာဝေင်စိင်၊ ကောန်သၟိင်သုက္ခောဒါယ မေဏင်သောဲဍာ ဂှ်ဒဒှ်ေဒယှ်အာ၊ ဖေက်ညးတီညာတ် ဒကိုပ်ပၞာန် ၄၀ ဒက်ဖံင်၊ သ္အာဒုင်တၠညးဂးတုဲ စိုတ်ဒှ်မွဲတုဲ ကၠောံအာပါဲသင်ပလိုတ်ရ။ ညး ၄၀ ဒှ်စိုတ်မွဲတုဲ ဗက်ကၠုင်ကရောမ် မဂဒူကီုရ။ တြဳဇှ်ကုသဵု ညးဟွံဗက်ထက်ကၠုင်စိုပ်ထာန်ဒမံင်ဇကုရ။ 

        နစလဳစလးဇကု ညးမတဴထာန်ရးပးအိုတ်သီု၊ နဓနသံဝိဘာဂ၊ ဝါစာသံဝိဘာဂ၊ ပၠောပ်လဝ်သကေံတဲတုဲ စိဟ်ဗ္ဒဟ်မတ်လမၠီု၊ နဥပါဲဇကုမဆိုက်ဗ္ဒက် ကေတ်ဇၞးကဵုသၟိင်အလဳမာ တုဲ ကေုာံအစာပိ - အစာကါဝေါက် ဂးမွဲ၊ အစာဂေါသြ ဂးမွဲ၊ အစာဒဂဵုမှာသၟိတ် လေဂးမွဲ၊ အစာသေံ မန် ဗမာ အစာတအ်ဝွံမဆိုက်ဗ္ဒက်ပ္ဍဲဗိုတ် ၃၊ ဗေဒင် ၄ ညံင်မဂြင်လဝ်ကီု၊ တဴပ္ဍဲဒလောအ်ဗ္တောန်အစာတံဝွံတုဲ အတိုင်အစာတံဝွံဟီုလဝ် ဒိတ္ထဳနက္သတ် သၞာံဝွံခိုဟ် ခနှံဗ္ဒဟ်ဍုင်ကွာန် ညံင်ကမၠိုင် ကမာမၞုံကဵုဗလာဲရ။ 

ကဵုၚးပ္တန်ဂအာင်ဍုင် အဒိမၚးကၠာ ကၠန်မွဲဇၞော်ကၠးမဆဵု၊ ဍုင်ဝွံသ္ဒဟ်သၞိဟ် က္ၜင်ဂၠိုင်သန်ဂတ၊ ၚးအာဂတဂှ် ဆဵုကၠမွဲပၠန် သၟိင်ပသၟိင်သန်ထာန်ဝွံဂံင်သ္ကာတ် ဟွံဇမိုက်ကဵုသတြုရ။ ဇနးမပြဲသ္ဂောံရ၊ အစာတအ်သှ်လဝ် ပ္ဍဲသက္ကရာတ် ၆၄၉ ဂိတုမာ် ၉ မၟံက် တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ လက်မကဝ် မယိုက်ဒယိုင်မြမေမဍာ်။ ကာလဂှ် ဗြဴမွဲသီုလယိုင်ဂဝ်ဂၞဴတလာဲသော် ကၠုင်ဇမဳက္တိုင်ဂှ် ဇကုဍေံဒတုံစိဟ် ဒွံ(ဇီုဒး) ဒယိုင်ဆီဍေံပရာတ်တိုန်ဒှ်ဇြုံ ၈၊ ဇြုံ ၇ ချိုတ်ပ္ဍဲဍုင် ဇြုံမွဲဇက်တိတ်တုဲဟွံညာတ်ရ။ ညာတ်လၟိတ်ဂှ်တုဲ အစာတအ်မသှ်လဝ် သၟိင် ၇ ဒတောဝ်ပသၟိင်ပ္ဍဲထာန်ဝွံ၊ မွဲဒတောဝ်ဂှ် သ္တိတ်အာနူဍုင်ဝွံတုဲ သ္ပသၟိင်ထာန်တၟေင်ဗွဲဒိုဟ်ပလိုတ် အစာတအ်သှ်လဝ်ရ။ ပလိုတ်တၞံဇြဲမွဲတၞံ နွံဒေဝတဴဇြဲ ၇ ညးဂး။ 

        သၟိင်မဂဒူတုန် ကၠာဍုင်မတ်တၟဟတုဲညိ စဳရေင်တမာဲဇမိန် သီုလိက်ရာဇာသာန် စကာကလုတ်ဥဒုတ် ကဵုတိုန်တွာဲတၠညးသုက္ခောဒါယ၊ အာတ်ကြိယာပသေက် သီုယၟု၊ သၟိင်ဗြတေဇ တၠဍုင်သုက္ခောဒါယ ကာလမမိင်လိက်ရာဇာသာန် သၟိင်မဂဒူ ဂမာန်ဇကုသ္ဂောံဒှ်သၟိင် အိုဟ်တၟိုဟ်စိုတ်ဗွဲမလောန် စင်ခြင်ကဵုအမာတ် ၄၀ တုဲ ကြိယာပသေက် ၅ သာ် စဳရေင်၊ ပူဂဵုမွဲတၞောဝ်ဒတောဝ်ဨကရာဇ်ဟသေင် နအနုဘဴကုသဵုရောင် ညံင်ဒဇူစိဟ်နူလတူအကာသကီု ယၟုဂှ်တက်တဆိပ် ပ္တဴလဝ်လ္တူအကာသ ၇ ဟတ်တုဲကဵုပလံင်ဖျိဟ်ရ။ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၄၉ ကီု သၟိင်ခနှံဍုင်လေဝ်တုဲ ကေုာံကောန်သၟိင်သုက္ခောဒါယ မေဏင်သောဲဍာ ဂှ်ဒုင်ရာဇာဘိသေခ ဒုင်ယၟုသၟိင်ဝါရောဝ်၊ သၟိင်ဒဇူစိဟ်နူလတူအကာသ မိဂ္ဂး။ သၟိင်ဂှ်ပသၟိင် ၃ သၞာံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၂ ကေုာံညးမၞုံပညာ ဂမှဳ ဗမၞး ဒကိုပ်ပၞာန်ဇမၞော်သၟတ် ခနှံလဝ်ဓမ္မသာတ်အပၠေတ် သ္ဂုတ်စဝါတ်သတ္တံဂမၠိုင်၊ သၟိင်ဂှ်ခနှံဓမ္မသာတ်တုဲ သၟိင်အဒိထာန်လဝ် - သ္ဂုတ်စွာတ်ဝွံ သတ္တံမိင်တုဲ လ္ပပဝါတ်ဂါတ်ကေုာံရင်သကအ် ဝါဒသ္ကဵုဟဲအာ တုဲဇဟာန်သမိန်ဗွဲမဂၠိုင်က္တဵုဒှ်၊ သၟိင်စမိန်စမာန်ထာန်ဝွံ သ္ကဵုရပ်စပ်ဒလောံဗ္တောန်ညးဂမၠိုင်အဓါန်ဂၠိင်သ္ၚောဲ၊ သာ်ဝွံရဟွံကဵုဒှ်မ္ဂး ပြကိုဟ်အဲမကနှံလဝ်ဝွံ ကဵုဗ္ဒန်အာညိ သၟိင်အဒိထာန်လဝ်၊ စဳရေင်တုဲ ပ္ဍဲတာန်ဆံင် မနွံရုပ်ကသူမစိစောန်ထၜုတ်လဝ်ရ။

        နူဂှ်ပိသၞာံဂတ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၅ စိင်ဗ္တာင်သၟိင်သုက္ခောဒါယမွဲ ဍာ်ဇၞော်ဍိုက်ကၠုင်သွး ညးဂွံတုဲတွာဲသၟိင်သုက္ခောဒါယ၊ ဇကုညံင်တောဝ်ချဵုဗၜန် ဒြင်ညံင်သဗသမ္ၚိတ်၊ သော်ကၞေင်ညံင်အံင်မုဲ၊ ကာပ်ပါင်ညံင်ညးမဖျောန်လဝ်ဍာ်ကြေက်၊ သၞေမ်ညံင်သြန်၊ မှ်သၞေမညံင်အခဝ်ဇာင်ၚုညးမစဳလဝ်ကီု၊ ဂတာဇိုင်တဲဗကေတ်ညံင်သာ်ဆုန်၊ ဂဍောင်မတ်ဗကေတ်ညံင်ကလောံမၞိက်၊ ဗတညံင်ပၞိက်ပၟဝ်။ 

        သၟိင်သုက္ခောဒါယ ဂွံပ္ကင်ရင်ဍုင် ၉ သၞာံ အယုက်စိင်ဂှ်ဒှ် ၁၉ သၞာံ၊ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၅ စိင်ဗ္တာင်စိုပ်သုက္ခောဒါယ၊ ၁၉ သၞာံဂွံပတၠ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၆၄ စိင်ဗ္တာင်ဟွံရပ်ကမတ်(ဟွံစချောဲ)၊ ကော်နင်အစာစိင် ၚေဝ်ရံင် လက္သန်ယဲဟမွဲ၊ စိင်ဝွံသၟိက်အာဒၟံင်ထာန်တၟေင်ရောင်။ သၟိင်သုက္ခောဒါယ ကဵုထောံကမတ်ဍုင်ယောနက၊ ကမတ်ဍုင်အယုဒ္ဓယပုရ၊ ကမတ်ဍုင်ပဘာလရး၊ ကမတ်မတိမ(မတ်တၟ)၊ ကမတ်သုက္ခောဒါယ။ ကမတ်မတိမ စိင်ဗ္တာင်ရပ်။ သၟိင်ဗြဍဳဇ ခါမညာတ်မိပ်စိုတ်ပူမှ်၊ ဒကိုပ်ပၞာန် ၄၊ ဗဵု ၄၀၀ ကဵုပလံင်ဖျိဟ်ကုသၟိင်ဝါရောဝ်။ 

ဂွံစိင်ဗ္တာင်တုဲ စဳရေင်ထာန်ဆံင်လေတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဂှ်ကီု ပၞာန်သၟိင်ဟဝ်ဇက်စိဟ် ပ္ဍဲဂိတုမာ် ဗဵုမွဲကိုတ်ကဵုတြဴလက် စိင်ချေံဗွဲမဂၠိုင် ကၠုင်တ္ၚီုမတ်တၟသ္ပဍုင်ဇကု သီုကောန်ဗြဴဇက်စိဟ်ကၠုင်ဖျိဟ်ဒၟံင်ဒပ်။ ပ္ဍဲခၞဂှ် သၟိင်ဝါရောဝ် ဍိုက်စိင်ဗ္တာင်ဇက်တိတ်အာ မသက္ကုဇမိုက်(ဟွံဖေက်) ဒေါဝ်ပၞာန်ဟဝ်ဂမၠိုင် ဗၠးလောပ်အာ၊ စိင်ချေံဗဵုလဗး အပေါတ်လွဟ် ဗၞုဟ်ခြပ်တ္ၚ ဗွဲမဂၠိုင်။ ထဝ်သြန်ဟတီကဵုလမိဟ် ပစှ်စွံမွဲစွံ ဗဵုပၞာန်ဗၠးစိုပ်ဍုင်ဇကု၊ မိင်ပရိုင်ဒယှ်သၟိင်ဝါရောဝ်။ ဇၟာပ်ဍုင်ဒးပလံင်စမာဲဇမိန်အိုတ်။ 

        ပတွဵုနူဂှ် ဍုင်မတၟဂၠိုင်ကဵုစိင်ချေံ ဗဵုလဗးဂၠိုင်သန်ဟေင်၊ သၟိင်ဝါရောဝ် ညာတ်ဒဒိုက်သနာသၟိင်ဟဝ်သီုဗဵုဂမၠိုင် ဒဇပ်ဇတဝ် ထောံကြိယာပတ်သာဓနတုဲ ဒြေပ်ဒဴဟဒှ်ဖျိဟ်က္ဍိုပ်ပါန်လမျီု၊ ခါသၟိင်ဝါရောဝ်မညာတ်တုဲ ဂတကျာ်ဂတသင် ပလဝ်သစ္စရ။ “သ္ပတမ်နူတ္ၚဲဝွံသ္အာဂတ ကမိန်ဍုင် ပိုန်ဟာန် ယာန်ဗဍိုက်ညး ယဝ်အဲလွဵုအသဳညး လ္ပကဵုအဲဒးရာဒနာမိက်ညိ။ လ္ပကဵုဒးအာပဝါတ်ဂါတ်ကဵုညးညိ။ ပိုန်ဟာန်အဲ လွဵုအသဳကမိန်ဍုင်အဲလေဝ် ပကဵုညးဒသိုင်ဏာမာန်ညိ၊” သာ်ဝွံပလဝ်အဒိထာန်တုဲ ပ္တုဲကုသဵုဒက်ကျာ်မဟ်သၟိင်ကျာ် ၈ ထာန်၊ ကျာ် ၁၆ ထာန်၊ ကျာ်က္ဍိုပ်ဒဵုပန်၊ ကဵုသေဌဳ သမ္ၚေဟ် သ္ဂံင်သ္ဂဴတအ်သီုသၟိင်၊ ပတုဲကုသဵုယိုက်ဒိုက်သာသၞာ ဇဇၞော်ပၟဝ်အာဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ဓါတ်သော် ၆ တၞုင် ပ္တိုန်က္ဍိုင်ရပ်ထဝ်၊ ညးရးနဳဂီုဂမၠိုင်က္တဵုဒှ်ကရုဏာ၊ ညးဒိုက်ကဵုဒြပ်ဟုံမှာစုတ်တံ ကဵုဗွိုက်လတက်ညံင်ကောန်ပ္ဍဲစြိုဟ်ကီု၊ သၟိင်ဝွံမင်မွဲတဴရ။ 

        ကၠာဟဒှ်သၟိင် အယုက် ၄၀ သၞာံ၊ ပသၟိင် ၁၉ သၞာံ၊ အယုက် ၅၉ သၞာံ အာစိုပ်အနိစ္စဓဝ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၆၈ သၟိင်ဝါရောဝ် အာစိုပ်အနိစ္စဓဝ်။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၀:၄၇၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== ကိစ္စယိုက်ဝန်ပၞာန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် သၠုင်ပတေင်ပတိုန်မွဲအဆံင်ပၠန် ==
ကိစ္စယိုက်ဝန်ပၞာန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် သၠုင်ပတေင်ပတိုန်မွဲအဆံင်ပၠန်

မယံင် (ဍုင်မန်)

ပရေင်ယိုက်ဝန်သ္ပပၞာန်ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် ကေတ်ဒၟံင်ဓဝ်ပလိုဟ် ကဵုကေတ်ဒၟံင်ဩန်၊ ကဵုဩန်တုဲ လိင်ကေတ်ဒၟံင်မၞိဟ်ဂှ် ဟွံလုပ်ကဵုသၞောဝ်ဥပဒေ သ္ဂးတုဲ နူကဵုအလဵုအသဳတၠအဝဵုပၞာန်တအ် ဟွံကဵုအခေါင်ရ။ 

စပ်ကဵုကိစ္စညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဝန်သ္ပပၞာန် ပရေင်ကဵုကေတ်ဒၟံင်ဩန် သွက်ဂွံလိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးဂှ် ဗၠေင်ဒၟံင်ကဵုသၞောဝ်ဥပဒေယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ်တုဲ “နဲဂွံ နဲကေတ်” ပတိတ်လဝ်ပၟိင်ရ။

သ္ပဟိုတ်နူပတိတ်လဝ်ပၟိင် “နဲဂွံ နဲကေတ်” ဂှ်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး ပ္ဍဲဍုင်မန် ပရေင်ရပ်တံင်မၞိဟ် သွက်ဂွံယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ် တေင်ဂြတ်ကၠုင်ဒၟံင်နွံရ။ 

ပ္ဍဲဒေသဍုင်မန်ဂှ် အလဵုအသဳတၠအဝဵုတအ် သ္ဂောံကေတ်ဗီုပ္ဍဲဒေသရးဂကူဗၟာတုဲ မၞိဟ်ဒးအလန် ဒးယိုက်ဝန်သ္ပပၞာန်အတေင်ဂှ်လေဝ် ဒှ်ဂဝိင် ဖေက်ၜက်တိတ်အာ ပ္ဍဲဂကောံပၠန်ဂတးတအ်၊ ဖန်အလန်တုဲ ဂွံကဵုဂၠံက်မာဲဂှ်လေဝ် ဒှ်ဂဝိင်ကဵု ပရေင်ဒစဵုဒစး ထတ်သ္ကာတ်အာတုဲ ကေတ်လဝ်ဓဝ်ပလိုဟ် ကဵုကေတ်ဒၟံင်ဩန်၊ ဗက်ကေတ်ဒၟံင်ဩန်ပ္ဍဲသ္ၚိတုဲ စၞးဂှ် လိင်စုတ်ဒၟံင်မၞိဟ်ဂကူဗၟာတအ်ရ။

ဗီုပြင်ဏံဂှ် ဒှ်ဒၟံင်ညံင်ရဴကူသာန်သွံရာန်မၞိဟ်ရောင် အမာတ်ကၠတ်ထဝ်လ္ၚဵု သဳကၠဳပတိုန်ထ္ၜးကၠုင် ပ္ဍဲကောံဓရီုကၠတ်ထဝ် နွံကၠုင်ဂှ်တုဲ ပရေင်ကဵုကေတ်ဩန် သွံရာန်မၞိဟ်ဂှ် နူကဵုအဆံင်လတူတေံ ဟွံကဵုအခေါင်ရ။

ကဵုကေတ်ဩန်တုဲ ရာန်လိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးဂှ် ဟွံကဵုအခေါင်တုဲဂှ် လၟိဟ်မၞိဟ်ဒးကေတ်ဂှ်လေဝ် ညံင်ဂွံပေင်မာန် ကဵုလဝ်စၞောန်ပၟိင်သာ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်မၞုံတာလျိုင် ဒးဂၠာဲဗပေင်သ္ပပၞာန်တအ် သၠုင်ပတေင်ပတိုန်မွဲအဆံင်တုဲ ဒးဗက်ရပ်ဒၟံင် မၞိဟ်အဝဲလုပ်အဝေါင်သ္ပပၞာန်တအ်ရ။

“ပရေင်ဗက်ဩန်ပ္ဍဲကွာန်တုဲ လိင်စုတ်ဒၟံင်မၞိဟ်ဂှ် နူကဵုကဆံင်လတူတေံ ဟွံကဵုအခေါင်ရ၊ ပရောဏံဂှ် နူကဵုအမာတ်လ္ၚဵုတအ် သဳကၠဳကၠုင် ပ္ဍဲကဵုကၠတ်ထဝ်လတူတေံတုဲတှ်ေ ပရေင်ကူသာန်သွံရာန်မၞိဟ်ဂှ် ဒှ်မံင်ညံင်ရဴ သွံစမၞိဟ်၊ ပရောဏံမံက်အာတုဲတှ်ေ ကဵုဩန်တုဲ လိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးဏံဂှ် ဍေံတအ် ကၟာတ်ထောံ ဟွံကဵုအခေါင်ရပုဟ်၊ လၟိဟ်ၜိုတ်ဍေံဒးကေတ်ဂှ်လေဝ် ညံင်ဂွံဂွံ ဍေံစၞောန်လဝ်ဗီုဂှ် ဒှ်ဗီုဂှ်တှ်ေ ရဲညးတာလျိုင်သၟဝ်ဏံဂှ် ဗီုဂွံဂှ် ဒးဖန်ရ၊ ဒၞာဲဒးရပ်ဂှ် ရပ်ကေတ်ဏောင်၊ ဒၞာဲ ကော်ကေတ်ဂွံတှ်ေ ဍေံကော်ကေတ်ဏောင်၊ ဒၞာဲဒးဂၠံက်မာဲတှ်ေ ဍေံဖန်ဂၠံင်ဂၠံက်မာဲဏောင်၊ မွဲဒေသကဵုမွဲဒေသ ဟွံတုပ်ပုဟ်၊ ဗီုဍေံပြေပြံင် ဗီုဍေံဖန်ဂွံဂှ် ဍေံဒးဖန်ရ” သာ်ဝွံ ညးဆက်စပ်ကဵု အမာတ်ကၠတ်ထဝ်မန်မွဲတၠ ဟီုထ္ၜးရ။

ဟိုတ်နူစၞောန်ပၟိင်တိတ်ကၠုင်သာ်ဂှ်တုဲ ဍုင်မန်ဂှ် ပရေင်စၟဳစၟတ်တေင်ဂြတ်ကၠုင်တုဲ ပရေင်ရပ်တံင်ဓဇက်ဒၟံင်သၟတ်တအ်လေဝ် ကတဵုဒှ်ဂၠိုင်တိုန်ကၠုင်၊ ဒေသရပ်တံင်ဓဇက်သၟတ်တအ်လေဝ် သၠဲလးတိုန်ကၠုင်ရ။

ပရေင်ရပ်တံင်ဓဇက်မၞိဟ်အဝဲစိုပ်တအ် တေင်ကြံင်ကၠုင်ဂှ်တုဲ လ္ၚဵုဂှ် ဂွံပရိုင်လေဝ်နွံ၊ လ္ၚဵုဂှ် ဟွံဂွံပရိုင်တုဲ ၜက်အာ ဒၞာဲပကောံပၞာန်တၟိနွံရ။ လ္ၚဵုဂှ် ဂွံမိင်ပရိုင်ဂတာပ်တဲတုဲ ပညဳသၠာဲကဵုဩန်ဂၠိုင်ဂၠိုင် ဗၠးကၠုင်လေဝ်နွံရ။ 

သ္ပဟိုတ်နူပတေင်ရပ်တိုန် သၟတ်ဒးယိုက်ဂၠေင်ပၞာန်တအ် တေင်တိုန်ကၠုင်ဂှ်တုဲ ပရိုင်ဒးဒုင်ရပ်ဂှ် အတေံ အဏံ မိင်မံက်ကၠုင် ရုသံင်ဒၟံင်အဆက်ဆက် က္တဵုဒှ်ကၠုင်ရ။

ကိစ္စညးဍုင်ကွာန်ဒးယိုက်ဝန်ပၞာန် (ဗၟာ) ဂှ် အတိုင်သၞောဝ်ဥပဒေမ္ဂး ဇၟာပ်မၞိဟ်အဝဲစိုပ် (၁၈) သၞာံ တြုံဗြဴဟွံသှ်ေ ဇၟာပ်မၞိဟ် ဒးယိုက်ဂၠေင်ဖအိုတ်ရ။ ဆဂးဂှ် ပ္ဍဲဒေသကောန်ဂကူ ကောန်ဍုင်အရင်တအ်မ္ဂး ကေတ်လဝ်ဓဝ်ကၠိုဟ်ခၠင်တုဲ ဗက်ဩန် လိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးအိုတ်ရ။

ညးဍုင်ကွာန်ဍုင်မန်တအ်ဂှ် ဒးကဵုဩန်သောင်ဍေံ မၞိဟ်ဟွံဒးအာတှ်ေတုဲ သၞောတ်ဏံဂှ် ဒးစိုတ်ဂၠိုင်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ကဟဳ ကၠတ်ကဵုဒၟံင်ဩန် ဗီုညး ဗီုညးတုဲ လိင်စုတ်ဒၟံင်မၞိဟ်စၞးအိုတ်ရ။

“ဒးကဵုကေတ်လှုဲဂှ် ပိုဲမၞိဟ်ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဒုင်တဲမာန်မံင်ရ၊ မွဲဂိတု (၁) လက် (၁) လက်ဘာ်၊ လ္ၚဵုဂှ် ဒဵုကဵု (၂) လက် ဒးလေဝ် နွံမံင်၊ ပိုဲညးဍုင်ကွာန်တအ်ဂှ် ဒးကဵုလှုဲ မၞိဟ်ဟွံဒးအာ မုဟွံဒှ်ပုဟ်၊ လှုဲဂှ်ကၠောန်ကေတ် မၞိဟ်ဟွံဒးအာတှ်ေတုဲ ဒုင်တဲမာန်မံင်၊ လ္ပကဵုဒးအာတှ်ေတုဲ” သာ်ဝွံ မိယာဲသၟတ် နူဒေသဇြပ်ဗုမွဲတၠ ဟီုရ။

သၟတ်အဝဲစိုပ်ဒးလုပ်ပၞာန်တအ်ဂှ် နူစပရိုင်တိတ် ဇၟာပ်မၞိဟ် ဒးလုပ်ကေတ်တာလျိုင်ယိုက်ဝန်ပၞာန်ရောင်ဗက်ဂှ် ဗီုညးကဵုညး ပါဲဓလေတ်တိတ်အာဍုင်မ္ၚး ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ သၟတ်ဗွဲမအောန်ဂှ်ဟေင် သှ်ေဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်/ကွာန်တအ်ရ။

နူကဵုအလဵုအသဳတၠအဝဵုတအ် ပတေင်ဂရတ်ပတိုန် ကိစ္စဒးယိုက်ဝန်ပၞာန် ပ္ဍဲဒေသဍုင်မန်တုဲဗက်ဂှ် သၟတ်သှ်ေဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်/ကွာန်လ္ၚဵုတအ်လေဝ် ထပ်ပါဲဓလေတ်ဒၟံင်ပၠန်တုဲ သၟတ်သှ်ေဒၟံင် ဂတာဍုင်/ဂတာကွာန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ်ဟေင် ဒးဒုင်ဒၟံင်ဘဲ ပရေင်ကရေပ်ဂရတ် ကိစ္စဒးယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ်ရ။

ပရေင်ကိစ္စညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဝန်ပၞာန်ဏံဂှ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် ၜိုန်ဟွံဒးဂၞပ်စိုတ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်ဒးဒၟံင်သၟဝ်တဲ အလဵုအသဳတၠအဝဵုတအ်တုဲ “ပါဲဟွံဂွံ ဒိုအ်ဟွံဗၠး” ဒးဒုင်ဒၟံင်ဘဲအိုတ်ရ။

ဒဒိုက်သၞာညးဍုင်ကွာန် ဒးလုပ်ယိုက်ဝန်ပၞာန် (ဗၟာ) ဏံဂှ် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်တအ်လေဝ် တာဒၞာကဵုဟွံမာန်၊ ဂကောံပၠန်ဂတးတအ်လေဝ် စဵုဒၞာကဵုဟွံမာန်၊ အလဵုအသဳသွာင်မ္ၚး (အေန်ယူဂျဳ) လေဝ် ဟံင်ပြာ်ကဵုဟွံမာန်ရ။

ပေါဲပၞာန် အကြာဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ကဵု ဂကောံပၠန်ဂတးတအ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဂွံဒုင်ဒဝ်ဗတိုက်ပၞာန်မာန်ဂှ် တင်အဓိက ဗပေင်ကၠုင်ဒြဟတ်ပၞာန် နကဵုသၞောဝ်ဥပဒေ ညးဍုင်ကွာန်ဒးယိုက်ဂၠေင်ပၞာန်ဏံတုဲ သၞောတ်ဏံဂှ် သွက်တၠအဝဵုတအ် ဒှ် တင်ပၟိက်ကိစ္စဇၞော်မွဲတုဲ မွဲအဆံင်တုဲမွဲအဆံင် သၠုင်ပတိုန်ဒၟံင်အသိင်နွံရ။

လၟုဟ်မ္ဂး ပံက်ဂွံကွတ်ပၞာန်သဇိုင် လၟေင် (၂၇) ရတုဲ မွဲလၟေင်မ္ဂး လၟိဟ်ပၞာန်တၟိ (၅၀၀၀) တၠ ညံင်ဂွံဂွံဂှ် နကဵုနဲကဲသွာင်ဇဳ တၠအဝဵုပၞာန်တအ် ကော်ကေတ်၊ ရပ်ကေတ်၊ ရာန်ကေတ် ဗီုဂွံ ဗီုကေတ် သၠုင်ဒၟံင်အသိင်နွံရောင် ပတိုန်ထ္ၜးဏာရ။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၀:၅၀၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== အကြီုသပုန် ==
အကြီုသပုန်
=======

( နကဵုဍိုပ်လိက်Rebel yell: Arakan Army leader speaks to Asia Times
အ္စာပရိုၚ် BERTIL LINTNER သၟာန်သွဟ်တက်လဝ်ကျာကဵုသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ထောန်မျာတ်နာၚ် ညးမဒှ် ဍိုပ်သ္ကိုပ် ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ် (AA)တုဲ ပ္တိုန်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲလိက်ပရိုၚ် Asia Times နဘာသာအၚ်္ဂလိက် နွံစၟတ်တ္ၚဲ ဂျာန်နဝါရဳ ၁၈၊၂၀၂၂ ဂှ် သွက်ဂကူမန်ပိုဲ ညးမိက်ဂွံဗှ်ဗီုမန်တအ် ဂွံဗှ်မာန် ရန်တၟံတုဲ ကၠာဲပ္တိုန်ထ္ၜးကဵု နလၟေၚ်ဝေါဟာဟီုအရေဝ် ညံၚ်ဂွံကၠိုဟ်လောဲသွာရ။) 

ဇျေၚ်မာဲ- သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော်ထောန်မျာတ်နာၚ် နွံအယုက် ၄၃ ဝွံ ဒှ်ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၠန်ဂတး ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာ အယုက်ဍောတ်အိုတ်၊ ဂွံပေဲါအံၚ်ဇၞးဂၠိုၚ်အိုတ်မွဲတၠရ။ ဒပ်ပၞာန်ညးအာဂတပၠတရဴမံၚ် ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ် (အေအေ) ဂှ် စဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၉ တေံတုဲ နူကဵုမၞိဟ်မွဲဇျောပ်ဍောတ်ဂှ် ဇၞော်ဂေါဝ်တိုန်တုဲ ဒှ်ကၠုၚ်ဒပ်ပၞာန်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်နွံကဵုဇြဟတ်ထတ်စောမ်မွဲ ပ္ဍဲဍုၚ်မလီုလာ်စာ်ထောၚ်မံၚ်နကဵုပၞာန်ရ။

ပေဲါပၞာန် အေအေ ဗ္တိုက်ကၠာအိုတ်ဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၂ ဒှ်ပ္ဍဲတိဍာ်ကချေၚ် ပံၚ်တောဲကဵု ဒပ်ပၞာန်ကချေၚ် KIA တအ်ရ။ လက်ကရဴဏအ် လုပ်ပေဲါဗ္တိုက် ရီုဗၚ်ဒပ်ကဝ်က MNDA နွံဒိုဟ်ဧသာန် ဍုၚ်သေံဇၞော်တေံရ။ နူဂှ်တုဲ ဗဒှ်သပုန်ပ္ဍဲဍုၚ်ရခေၚ်၊ မၞိဟ်ကဵုလ္ၚီတိတ်ကၠုၚ်ပံၚ်ကဵုညးတအ်အိုတ်ရ။ 

ဟိုတ်နူဒေါံပန်ပှော် မ္ၚးစေဝ်ပၞောန် သၞာံ ၂၀၂၀ ဂှ်တုဲ ပရေၚ်ရုသံၚ်က္တံၚ်က္တဴ၊ ပကီုပရာပ်ဂှ် ဟွံဆဵုပ္ဍဲဍုၚ်ရခေၚ်ရ။ ဟိုတ်နူပၞာန်သီအဝဵုနူဖေဖဝ်ဝါရီ ၁ ဂှ်တုဲ ပရေၚ်ရုသံၚ်က္တံၚ်က္တဴ၊ပကီုပရာပ်တအ်ဂှ် က္တဵုဒှ်အလုံဍုၚ်မွဲ ဒၞာဲတၞဟ်တၞဟ်တအ်ရ။ အကြာပွဳပွိုၚ်ကျာသောပ်ဒၟံၚ်ဂှ် အေအေကဵု ယူအေလ်အေ တအ် ဒက်ပ္တန်တိုန် ပြိုၚ်ပ္ကာန်အုပ်ဓုပ် သိုက်သိုက်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး ပွိုၚ်ဍုၚ်ရးဗွဲမဂၠိုၚ် ဗွဲတၟေၚ်သ္ကုတ်ဒေသသၟဝ်ကျာ တအ်ဂှ် ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ညးတအ် ဂေတ်မံၚ်ရ။

Asian Times သၟာန်- ပေဲါရုဲမာဲ ၂၀၂၀ တေံတုဲ ခြာဟွံလအ် နူကဵု က္လိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်ဒေါံပန်ပှော်မ္ၚးစေဝ်ပၞောန်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတုဲ ရးရခေၚ်ညိၚ်ဝတ်မံၚ်ကွေံရ။ ဆဂး ဒၞာဲဒေသတၞဟ်တအ်ဂှ် ရုသံၚ်မံၚ်တုဲ ဓရ်ၜိုဟ်လလမ်ဂွံလဝ်ဏအ် ဍေံတန်တဴ လလအ်လဵုမာန်ရော၊

ထောန်မျာတ်နာၚ် သွဟ်- ဒေါံပန်ပှော်မ္ၚးစေဝ်ပၞောန်ဂှ် ဍေံဟွံညိၚ်ဝတ်ကွေံပုဟ်။ ပိုဲဒးဗကေက်ကၠုၚ်လဝ် ၜုန် ရပ်လဝ်သၞာ်တုဲရ။ ဒေါံပန်ပှော်ဏအ် တန်တဴလလအ်လဵုရောဂှ် ကေတ်ဟွံဒးချိုတ်ပၠိုတ်ပုဟ်၊ ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵု ၜါလ္ပာ်တုဲ ဒေါံပန်ပှော်မၞုံကဵုအဓိပ္ပဲါဂှ် ပိုဲလေဝ် နွံပၟိက်မံၚ်ရ။

SAC ကံၚ်ဇြဳအုပ်ဓုပ်ဍုၚ်ဂှ် လုပ်မံၚ်ပေဲါဗ္တိုက်ပ္ဍဲမုက်ပၞာန်ဂးကီုလေဝ် ဍေံတအ်ဗ္တိုက်မံၚ်နကဵုဗျူဟာတြေံ ဗီုတမၠာတေံဟွံသေၚ်ရ။ ဟိုတ်နူပိုဲဂ္ဇအ်လဝ် ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ပိုဲ နကဵုသွာၚ်စဳရေၚ်ဂဗုတ်၊အကံက်အခေါန်၊ဌာနဂီုကၠီုညးဍုၚ်ကွာန်ကေုာံ ဗီုပြၚ်ဒက်ပ္တန်အလဵုအသဳနာနာတအ်ဂှ်တုဲ ဍေံတအ်ဟွံပေၚ်စိုတ် ဒှ်မံၚ်ဒေါသဂှ် ပိုဲတီမံၚ်ကီုရ။

သၟာန်- ပရေၚ်ဆက်ဆောံကဵု ဂကောံဒပ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တၞဟ် ဒပ်ဂကောံမဟာမိတ်သၟးဟွံသေၚ် သီုကဵုဒပ် ကရေၚ် ကေအေန်ယူ၊ ဒပ်ကရေၚ်ဍာဲ ကေအေန်ပဳပဳ၊ ဒပ်သေံဇၞော် RCSS နာဲတအ် ဟွံဒှ်လဝ်ကောန်ဂကောံတအ်ကီုဂှ် အကာဲအရာနွံဗီုလဵုရော

သွဟ်- ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ်ပိုဲဂှ် ပံၚ်တောဲကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ကဵု ဂကောံမဟာမိတ်ကောဒေံ၊ ဂကောံမဟာမိတ်သၟဝ်ကျာတအ်တုဲ ဆက်ဒှ်မံၚ်ကောန်ဂကေံာ FPNCC ဖိုဟ်ရ။ ကဵုဂကောံကောန်ဍုၚ်အရၚ်တၞဟ်တၞဟ်တအ်လေဝ် ဆက်ထိၚ်လဝ်ပရေၚ်ဆက်ဆောံ ခိုဟ်မံၚ်ဖိုဟ်ရ။

သၟာန်- နူကဵုသီအဝဵု ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁ သၞာံတုဲကၠုၚ်တေံတုဲ ခါတ်အကာဲကေတ် အစောန်စရာဲ SAC ကံၚ်ဇြဳအုပ်ဓုပ်တအ် ဇၟပ်ဒိုဟ်ဇဳတုဲ ဒးသ္ၚဳဂၠိပ်မ္ဂး မုအကာဲအရာနွံဗီုလဵုရော၊ ပေဲါတက်ကျာ ဒှ်မာန်မဏီဟာ၊ ဗီုဂှ်ဟွံသေၚ်တှ်ေ ပေဲါဗ္တိုက်ရပ်လွဟ်ဏအ် မွဲဂၠံၚ်ရ ဆက်အာဂတတေံဂွံ ဗီုဂှ်ဟာ။

သွဟ်- သၞောတ်ပရေၚ်ထတ်ယိုတ်လီုလာ်မံၚ်တုဲ ပရေၚ်ပိုန်ဂြပ်လေဝ် သုတ်စှ်ေတသိုတ်စှ်ေမံၚ်ဣရ။ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွါန်ပၠန်လေဝ် ဒးမံၚ်ယဲကျာဣရ၊ SAC တအ် ဖေက်ဂၟံက်လကိုတ်တ္ၚဵုမံၚ်တုဲ ပ္ဍဲဝိုၚ်ကလုတ်တမာန်ဂှ် ဒးဒုၚ်ပဲါတးမံၚ်ဣရ၊ ဒပ်ပၞာန်ဍေံတအ် တြးလဝ်ဒပ် ပ္ဍဲမုက်ပၞာန်တၟာဂလိုၚ်နွံ၊ အလဵုအသဳပၞာန်ဂှ် ဇကုဍေံတအ် ဍေံတအ်စိုပ်မံၚ်လဒေါဝ်ကျာမေလံၚ်ဂှ် ဍေံတီမံၚ်တုဲ ညေအ်ဍေံတအ် ဟွံဂံၚ်ဗၠေတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ ( ဗၠေတ်ကဵုအခိုက်ညိ စှ်ေဟဂှ်ရ) ။

ဇုက်ဟရှ်ေ ကဵုအမိၚ် ဍေံတအ်ကဵု ဍေံတအ် ကောံကလောံကၠေတ်မံၚ်ဂှ် ကရောန်တိတ်ကၠုၚ်နူပ္ဍဲတုဲ ထကးပြးပိုတ်အာဗက်ဟွံသက်ဂတာပ် ညံၚ်ရဴသၟိၚ်သၞံၚ်အယုက်အိုတ်တုဲ ဟတိုဟ်တိုန်ကီု (super nova ) ကဝေက်ကလှ်တိတ်ကၠုၚ်ပြးဇး ဒှ်မာန်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ဇြဟတ်ပၞာန်ဍေံတအ်ကဵု ဍာ်ဒကေဝ်ဍေံတအ် ဒုၚ်ဒဝ်မာန်ဂှ် တော်ဖဍိုန်လဝ် (ယှအ်လဝ်) ဟွံဂွံပုဟ်။ သွက်အဝဵုဍေံတအ် ဂွံတန်တဴဂှ် ဍေံတအ်ကၠောန်မာန်ဖအိုတ်တုဲ ဍေံတအ် မုဟွံရုဲ ပါ်ပဲါမွဲသာ် ရိုၚ်ဇိုၚ်ကၠုၚ်လေပ်မံၚ်။

ဗီုအကာဲအရာလၟုဟ်ရတှ်ေ ဂွံသဳကၠဳပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ် ဍေံဒှ်ဟွံမာန်ပုဟ် တော်ဆကေတ်ရ။ ဟိုတ်နူဓရ်ဍုဟ်မၠေံညးသ္ကအ် အုပ်ဓလီုလဝ်တုဲ ပေဲါသဳကၠဳဂှ် ဒှ်ပေဲါသဳကၠဳဇေတ်ဍာံပြဟွံသေၚ်တုဲ ဒှ်ဆအယာံမာတ် ဟီုတွံတြးဝါဒပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟေၚ်ရ။

သၟာန်- ပ္ဍဲအခန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ကောန်ဂကူဂှ် စပ်ကဵုဗော်အေန်အေလ်ဒဳတုဲ ဗီုလဵုညာတ်၊ တုဲပၠန်ပ္ဍဲအခန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဒေသ စပ်ကဵုဗော် အေအေန်ပဳ ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်အဓိကရးရခေၚ်ရော ဗီုလဵုညာတ်ရော

သွဟ်- အေန်အေလ်ဒဳလေဝ် ဗီုပြၚ်ဍေံဟွံခိုဟ်ပုဟ်။ ၜိုန်ရဇၞးလဝ်မာဲဂၠိုၚ် ပ္ဍဲပေဲါရုဲမာဲ ၂၀၂၀ တေံကီုလေဝ် ဟိုတ်နူပရေၚ်အာဍိုပ်ဗျုထဴ သီုတေၚ်ဂြတ်တုဲ အနာဂတ်ဍေံတၠုၚ်လအာဟွံခိုဟ်၊ ဗီုညးဍုၚ်ကွာန်တအ် စၟဳစလဝ်ဂှ် ဍေံဟွံဒှ်ကၠုၚ်ရ။ အေန်အေလ်ဒဳဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးကေတ် ညးအာဍိုပ်တၟိရ။ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး သွက်ညးဍုၚ်ကွါန်တအ် ဂွံခိုဟ်စတှ်ေ ဇြဟတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဍိုက်ပေၚ်ကဵုအစောန်စရာဲမွဲ ဒးလုပ်ကေတ်ဒၞာဲမသလးမံၚ်တ္ၚဲဏအ်ဂှ်ရ။

စပ်ကဵု အေအေန်ပဳတုဲ တန်တဴကဵုပေဲါရုဲမာဲ အတိုၚ်ကံၚ်ဇြဳပၞာန်ကဵုလဝ်ကတိပါၚ် ဒှ်ကၠောန် ဟွံဒှ်ကၠောန်ဂှ်ရ။ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် အနာဂတ်ဂှ် ဍေံပရေအ်မံၚ်တုဲ တော်ဆဟွံဒးရ။ သွက်အေအေန်ပဳ အကာဲအရာဍေံဒှ်မာန်မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် ယဝ်ရပေဲါရုဲမာဲ ဟွံမွဲတှ်ေ ဒှ်မွဲပံၚ်ကၠုၚ်ကဵု ULA ဂကောံသၠဍိုၚ်ရခေၚ် ကေုံာ ဗော်တၞဟ်၊ ပူဂဵုတၞဟ်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ။

သၟာန်- တိုၚ်ကဴအန္တိမကၞောတ်တဲ ရခေၚ်နာဲတအ်ဂှ် အခေါၚ်သၠပွးဟာ၊ ဟွံသေၚ်မ္ဂး အခေါၚ်အုပ်ဓုပ်အလဵုဇကုပ္ဍဲဍုၚ်ဖေတ်ဒရေဝ်ဟာ၊ သၞောဝ်ဥပဒေဍုၚ်ဗၟာအနာဂတ်ဂှ် ဗီုလဵုစၟဳလဝ်ရော

သွဟ်- အခေါၚ်ကံကုသဵုပိုဲ ပိုဲဖန်ဖက်ကေတ်ကဵု အဝဵုကၞောတ်အထောဋ်ဂှ် ဒှ်တၚ်အဓိကပရေၚ်ချဳဒရာၚ်ကောန်ဂကူပိုဲရ။ ပ္ဍဲဖေတ်ဒရေဝ်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကောန်ဖေတ်ဒရေဝ်ယှေန် ဗီုဂကူရခေၚ်ပိုဲနွံပၟိက် ဒၞာဲနွံ ဟၟဲ ဒးရံၚ်ကၠာရ။

ၜိုန်ရပိုဲ မိက်ဂွံမံၚ်မွဲစွံကရောံကောဒေံကောန်ဍုၚ်အရၚ်ပိုဲတအ်ကီုလေဝ် အတိုၚ်ကဆံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဍာံပြ ပိုဲနွံပၟိက်ဂှ် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဏအ် ဖျေံကဵုဒၞာဲဝဲါဟွံမာန်ပုဟ်ယဝ်ရဒှ်မ္ဂး နကဵုပိုဲ ဒးဆက်စပ်လုပ်အာဂကောံပွဳဗွိုၚ်ဍုၚ်နာနာ ဂၠံၚ်ပိုဲကဵုပိုဲရ။

သၟာန်- ဒပ်ပၞာန် နာဲတအ် ဇြဟတ်ဇၞော် ၜိုတ်လဵုရော၊ ထိၚ်ဒဝ်လဝ်တိဍာ်ရခေၚ်မာန် ဂလိုၚ်လဵုရော

သွဟ်- နူကဵုစဒက်ပ္တန်လဝ် သၞာံ ၂၀၀၉ တေံတုဲ ပွိုၚ် ၁၃ သၞာံ ပိုဲ ပ္ကတ်ပ္ကေၚ်လဝ် ကောန်သဂံၚ်လၟိဟ် ပိဠက်ဍောတ်ပြၚ် (၃၀၀၀၀) တုဲရ။ ပရေၚ်ကောပ်ကဲာ၊ ထိၚ်ဒဝ်၊နဲကဲပညာ မြက်စောန်တအ်ဂှ် ပ္ကတ်ပ္ကေၚ်မံၚ်ဖိုဟ်လေဝ်နွံ၊ လုပ်မံၚ်ပေဲါဗ္တိုက်လေဝ်နွံရ။ ကောန်သဂံၚ်ပိုဲ ဗၞတ် (၇၀) ဍိုပ်ကၠံဂှ် ပရေၚ်ဆဵုဂဗ ကေၚ်လုပ်လဝ်ပေဲါဗ္တိုက် သ္ကာတ်သ္ကာတ်မြဟ်ြမဟ်နွံရ။ လၟိဟ်ကောန်သဂံၚ်ၜိုတ် မသုန်လ္ၚီ ကဵု တြဴလ္ၚီဂှ် ပိုဲဖျေံလဝ်ဒပ် ပ္ဍဲတိဍာ် မဟာမိတ်ပိုဲနွံရ။ သှ်ေနူဂှ် ပိုဲ ဖျေံလဝ်ပ္ဍဲရခေၚ်တေံရ။

ရးရခေၚ်သ္ကုတ်သၟဝ်ကျာဂှ် ဗၞတ် (၆၀) ဍိုပ်ကၠံ ပိုဲထိၚ်လဝ်နွံကီုလေဝ် လ္ပာ်သၠုၚ်ကျာဂှ် ဍေံအောန်မံၚ်ညိဏီ။ ဒၞာဲလ္ၚဵုဂှ် အကြာပိုဲကဵု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဂွံသက်ပၞောန်တၞဟ်ခြာဂှ် ဍေံဝါတ်မံၚ်ညိ။ ဍေံတအ် ထိၚ်ဒဝ်လဝ်လ္တူဍုၚ်မာန်မံၚ်ဖိုဟ်တုဲ ထ္ၜးဟိုတ် ဒၞာဲဗျူဟာခိုဟ်တုဲ ဂပ်ဝ်ဒးထိၚ်ဒဝ်လဝ် ဂးကီုလေဝ် ပ္ဍဲဒေသတအ်ဂှ်ပၠန် အဝဵုအာဏာပိုဲဂှ် ပိုဲပြုပြေၚ်စဳရေၚ်မံၚ်လေဝ်နွံတုဲ ပရေၚ်ပြိုၚ်ပ္ကာန်နွံမံၚ်ဏီရ။

သၟာန်- ကဵုဒပ် ပဳဒဳအေဖ်တအ် ပရေၚ်ဆက်ဆောံနွံမံၚ်ဟာ၊ ကဵုဒပ်ဒစဵုဒစး ဗ္ဒာဲတအ်ဂှ် တွဵုရးချေၚ်ရော ပရေၚ်ဆက်ဆောံနွံမံၚ်ကီုဟာ

သွဟ်- ၜိုတ်တုဲကၠုၚ်ဂှ်တှ်ေ ပရေၚ်ဆက်ဆောံမံက်မံက်ဂတဝ်ဂတဝ် မုဟၟဲဏီရ။

သၟာန်- ပ္ဍဲအခန်သၟာန်သွဟ်လဝ်ကဵု လိက်ပရိုၚ် Prothom Alo ဘၚ်္ဂလာဒေသ် မပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲဂျာန်နာဝါရဳ ၂ ဂှ် နာဲဟီု ပိုဲသ္ပစၟတ်သမ္တီကဵု အခေါၚ်အရာမၞိဟ်ကေုာံ အခေါၚ်ဒှ်ကောန်ဍုၚ် ရောဟေန်ဂျာတအ်ရောၚ်ဂးလဝ်ရ။ နာဲ မိက်ဂွံဟီုဂှ် နာဲထံက်ဂလာန် ကဵု ညးဒှ်ဒဒိုက် ရောဟေန်ဂျာတအ် ဂွံစဴကၠုၚ်ကဵု အခေါၚ်ဒှ်ကောန်ဍုၚ်ဂှ်ဟာ

သွဟ်- အခေါၚ်အရာမၞိဟ်၊အခေါၚ်အရာဒှ်ကောန်ဍုၚ် သွက်ညးမတန်တဴမံၚ်ရးရခေၚ်အိုတ်သီုဂှ် ပိုဲပစၟတ်သမ္တီကီုလေဝ်  အတိုၚ်အကာဲအရာလၟုဟ် ညးဒှ်ဒဒိုက်တအ် စဴကၠုၚ်မ္ဂး ဒှ်လပှ်တက်ကၠုၚ် သွက်ပရေၚ် ဟွံညိၚ်ဝတ်(က္တဴက္တာန်) မွဲမာန်ရ။ ပရေၚ်ပလံၚ်ဖျဴဗီုလဵုမွဲဟွံဟီု ဒးဒှ်အတိုၚ်ဆန္ဒ ညးတၠခန္ဓတုဲ ဒးကၠောန်အတိုၚ်ဂၠံၚ်လုပ်သၞောဝ် နကဵုဍုၚ်နာနာ ရံၚ်စံၚ်မွဲက္ဆံၚ်ထေက်ရ။

ပြသၞာအဓိက သွက်ဂကူရခေၚ်တအ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂှ် ညးဒှ်ဒဒိုက်တအ် စကာယၟု ရောန်ဟေန်ဂျာ ဂှ် ညးတအ် ဒုၚ်တဲဟွံမာန်ရ။ ဝၚ်ညးတအ် ဒးဒုၚ်ပလီုရောၚ် ညးတအ် ဒးဒုၚ်စသိုၚ်တုဲ ဒှ်မံၚ်ညံၚ်ကဵုပပရေံ ရုန်မဵုကဵုညးတအ်ရ။ ညးတအ်ဂှ် ဒှ်တၠဍုၚ် တန်တဴကၠုၚ် တမ်မူလရ။

လၟိဟ်မၞိဟ် မောတ်သလောန်တအ်ဂှ် လုပ်ကၠုၚ်ဗီုပြၚ်လပှ်နာနာသာ်ရ။ အဓိကဂှ်တှ်ေ အခိၚ်အၚ်္ဂလိက်တအ် အုပ်ဓုပ်လဝ်တေံရ။ ယဝ်ရညးတအ် မံၚ်တန်တဴကၠုၚ်ပ္ဍဲတိဍာ်ရခေၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုတၞောဝ်ဒတောဝ်မ္ဂး ညးတအ် က္လိဂွံအခေါၚ်ဒှ်ကောန်ဍုၚ်မာန်ရ။ ဆဂး ပုစ္ဆာ ထမံက်ထ္ၜးယၟု (ဇကုညးတအ် ညးတအ် ကဵုယၟု ) ဂှ် နွံမံၚ်ပၠန်။

သၟာန်- မောတ်သလေန်၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဟေန်ဒူ၊ ခရေတ်ယာန် ဂွံမံၚ်ညးကအ်မွဲစွံ ဗွဲမၜိုဟ်ဩဟ်မာန် ပ္ဍဲဍုၚ်ရခေၚ်ဂှ် အခေါၚ်အရာဍေံနွံၜိုတ်လဵုရော

သွဟ်- ယဝ်ရမၞိဟ်နူမ္ၚး လ္ပကၠုၚ်ရပ်ဇုက် လ္ပကၠုၚ်အလှ်ေ ဗဇဵုမံၚ်အကြာ မွဲဂကောံကဵုမွဲဂကေံာမ္ဂး ဂွံမံၚ်မွဲစွံဂှ် ဍေံအံၚ်ဇၞးမာန်ရ။ ဍုၚ်ရခေၚ်ပိုဲဂှ် နူကဵု သၞာံ ၁၉၄၁၊ ၄၂ စဵုကဵုစိုပ်သၞာံ ၂၀၁၉ က္ဆံၚ်ညိၚ်ဝတ်၊ ပရေၚ်မၞိဟ်ဒှ်သဟဇာတ ဗီုအခိၚ်တ္ၚဲဏအ်ဂှ် မွဲလှ်ေလေဝ် ဟွံကေၚ်က္လိဂွံဂှ် ပြာကတ်မံၚ်ရ။ အခိၚ်လၟုဟ် ပရေၚ်မၞိဟ်ညိၚ်ဝတ်ကၠုၚ်၊ ပရေၚ်တေၚ်ဂြတ်အကြာမွဲဂကူကဵုမွဲဂကူ ဍိုန်လျအောန်စှ်ေတုဲ ကမၠောန်ပရေၚ်မၞိဟ်လ္ပာ်ခိုဟ်မံက်ကၠုၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ အဵုဣညအ်ဂှ် ဒှ်ပရေၚ်ပြံၚ်လှာဲမံက်မံက်ဂတဝ်ဂတဝ်မွဲတုဲ ပရေၚ်ပြံၚ်လှာဲဂှ် ဍေံဒးစဒှ်ကၠုၚ်နူပ္ဍဲရောၚ်။ 

သၟာန်- လ္တူဂကောံမောတ်သလေန်ညံၚ်ရဴ RSO ကဵုဂကောံ ARSA တအ်ဂှ် ဗီုလဵုနာဲညာတ်ရော

သွဟ်- သီုၜါဂကောံဂှ် ပိုဲ အဆက်အဆောံဟၟဲပုဟ်။ RSO ဂှ် နကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ညံၚ်ကဵုကြံၚ်ဍုဟ်နူ ARSA ညိ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ARSA ဂှ် ဇုက်ဇာဍေံ ဂၠိၚ်တုဲ က္တိုၚ်ကၟဟ်ဂၠိုၚ်ရ။ ဗီုဂကောံ ARSA ကၠောန်သ္ပမံၚ် အကြာဍိုပ်သ္ကိုပ်ကွာန် နွံရးရခေၚ်ကေုာံ ပ္ဍဲဗ္ဒိုပ်ညးဒှ်ဒဒိုက် နွံဍုၚ်ဘၚ်္ဂလာဒေသ်တအ်ဂှ် ရံၚ်ကေတ်မ္ဂး တီကေတ်မာန်ရ။ ညးမလေပ်ပညာ ရဲမောတ်သလေန်တအ်လ္ၚဵုဂှ် ရပ်ဇုက်ဗဂေတ်မံၚ် ARSA ကရဵုကရာတုဲ ပမံၚ်ဒၞန်ကဵု ပွဳပွူပရေၚ်ဍုၚ်ကွါန်မအာစိုပ်မံၚ်ဒဒိုက်ရ။ 

သၟာန်- ဍုၚ်သ္ၚိရေၚ်ကၟေၚ်ဆက် နာဲတအ်ဂှ် နွံဍုၚ်ဘၚ်္ဂလာဒေသ်မွဲရ။ ပရေၚ်ဆက်ဆောံကဵုညးနွံအဝဵုတအ်ကီု သီုကဵုညးမတန်တဴမံၚ်တိဍာ်ပယျဵု ဥပမာ- ညံၚ်ရဴ ဂကူ မရမာတအ်ဂှ်ကီု နွံဗီုလဵုရော၊ သ္ၚောဲနူဂှ်ညိတှ်ေ ဍုၚ်အိန္ဒိယျရော ပရေၚ်ဆက်ဆောံနွံဗီုလဵုရော

ဂကူမရမာ Marma ကဵုဂကူမံက် Mog တအ်ဂှ် ဆဳဇာတ်တုပ်မံၚ်ကဵုပိုဲ၊တုပ်မံၚ်ကဵု ဂကူမတန်တဴမံၚ်မွဲဒမြိပ်ပယျဵုဒၞက်တအ်ဂှ်ရ။ စပ်ကဵုပရေၚ်ချဳဒရာၚ်ပိုဲတုဲ ညးတအ် ကၠိုဟ်လဝ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက်တုဲ ညးတအ် စွံမံၚ်ကရုဏာလ္တူပိုဲကီုရ။

စပ်ကဵုအလဵုအသဳဘၚ်္ဂလာဒေသ်တုဲ ဟွံပရေံစကွေံကွေံဏီ။ အလဵုအသဳဘၚ်္ဂလာဒေသ်ဂှ် မူဝါဒ၊ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဗျူဟာ ကၠးကၠးမးမး ဖျေံလဝ် ဂွံဆက်ဆောံကဵုပိုဲဂှ် နကဵုလုပ်အဝေါၚ်ပ္ဍဲစေဝ်ပၞောန်ကီု မ္ၚးစေဝ်ပၞောန်ကီု နွံဗီုလဵုရောဂှ် ဟွံဂွံဆဵုဏီရ။ ညးတအ် ထေက်ကဵု ဒးသၠုၚ်ပ္တိုန်ရ။ ဂါံတိုန်မွဲဂါံတုဲ ဒးကၠောန် ဗွဲမက္တိုၚ်ကၟဟ်ထေက်ရ။ ပရေၚ်ဆက်ဆောံခိုဟ်မွဲဂှ် ဒှ်ဂုန်ဖဵုသီုၜါလ္ပာ်ရ။ ကိစ္စဇၞော်ညိဂှ်တုန် ဂွံရပ်စပ်ပြသၞာ ညးဒှ်ဒဒိုက်၊ ဂွံရီုဗၚ်ညးတအ်၊ပရေၚ်ယဲကပ်၊ ပရေၚ်ဂီုကၠီုအိုတ်သီု ဂွံသောၚ်ကလးရပ်စပ်အာမာန်ရ။ တၞဟ်နဂွံရေၚ်တၠုၚ်ဒတုဲဖဵု ညးဍုၚ်ကွာန်သီုၜါလ္ပာ် ပရေၚ်ရံၚ်စံၚ်ထတ်ယိုတ်၊ပရေၚ်ပညာ၊ပရေၚ်ကူသာန်သွံရာန်၊ ကေုာံပရေၚ်ဆက်ဆောံကဏ္ဍတၞဟ်တၞဟ်တအ်ဂှ် ဒးသၠဲပ္တိတ်ထေက်ရ။ 

သၟာန်- ပ္ဍဲအရာရုန်ဂ္စာန် ဂွံသောၚ်က္လးကိစ္စရခေၚ်ကေုာံ ကိစ္စဍုၚ်ဗၟာမသၟေဟ်ဂမၠိုၚ် ဗွဲမၜိုဟ်ဩိုဟ်ဂှ် ဍုၚ်မ္ၚးမပ္တံ ကြုက်၊ ဂျပါန်တအ် လုပ်ပါမာန်ဟာ၊ပေဲါပြိုၚ်ပ္ကာန်မဟာဗျူဟာ အကြာ ကြုက်ကဵု အမေရိကာန်ရော ဗီုလဵုညာတ်ရော

သွဟ်- နကဵုတဳအဝ်ရဳ ညးတအ် လုပ်ပါပ္ဍဲအခန်အဓိကဇၞော်မာန်ကီုလေဝ် ဍာံဍာံတေံဂှ် ဍေံထုဲတၞာန်ဂၠိုၚ်ရ။ ပြံၚ်လှာဲဂှ် ဍေံဒးကၠုၚ်နူပ္ဍဲတုဲ ဒှ်ဗီုဂှ်မှ ရုပ်ရဴဍေံမံက်ဒှ်မာန်ဂၠိုၚ်ညိဏောၚ်နကဵုအဲ ထေၚ်ကေတ်ရ။ ဆဂးဂှ် ဍေံတၟေၚ်မံၚ်ဂှ် ဟွံသောၚ်ခဍောၚ်ဏီရ။ ပရေၚ်ပြိုၚ်ပ္ကာန် အမေရိကာန်ကဵုကြုက်ဂှ် ဍေံဟွံဇီုကပိုက်ကဵုပိုဲမွဲသာ်ရ။ ပိုဲသွက်ဂွံဒးဂွိၚ်ဂွာဲလေဝ် ဟၟဲရ။ 

သၟာန်- လက်ကရဴအိုတ် မိက်ဂွံသၟာန်ဂှ် ဍေံဒှ်မံၚ်ပရေၚ်ပူဂဵုညိ၊ နကဵုမၞး မုဟိုတ်၊ အခိၚ်လဵု ဖျေံစိုတ် ရပ်လွဟ်တဝ်စၞေဟ်ကဵုပၞာန်ဗၟာ၊ အလဵုအသဳဂြိုဟ်ဍုၚ်ဂှ်ရော

သွဟ်- ဍုၚ်ဗၟာဂှ် သွက်ဂွံသောၚ်က္လး အခေါၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံတုပ်သၟဟ်၊ အခေါၚ်ထေက်ကဵုက္လိဂွံဂှ် ဒၞာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ခိုဟ်ခိုဟ်မွဲ ဟၟဲပုဟ်။ ကညာၚ်လရိုအ် အာတ်မံၚ်ဂိတုဂှ် ဍေံဟွံဒှ်ရ။ သၞပိုဲ ဍေံပၠံၚ်ကေတ်ဏာဂြပ်ပိုဲ နကဵုဇြဟတ်အနိၚ်အထက်ဂှ် ပိုဲကလေၚ်အာတ်မိက်မံၚ်၊ အာတ်မံၚ် နူဍေံ ဟွံဂွံရပုဟ်ဂှ် နကဵုအဲ ဗွဲမၞုံကဵုဟိုတ်ဖဵု တော်တုဲ ရပ်လွဟ်ဗ္တိုက်မံၚ်ရ။

မုဍေံတအ်ဟီုဟီု ကမ်ကုသဵုပိုဲဂှ် ပိုဲဒးဖန်ဗဒှ်ကေတ်ကေတ်ရ။ ပိုဲဒးသိုၚ်ခၞံနကဵုတဲပိုဲတုဲ ပိုဲဒးဂွံ အရာထေက်ကဵုက္လိဂွံရ။ တာလျိုၚ်အဲဂှ် သွက်ဂွံကလေၚ်ဒက်ပ္တန် အဝဵုကၞောတ်အထောဋ်ကေုာံ သွက်ဂွံကလေၚ်က္လိဂွံ ကဆံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဍာံပြ ဂကူရခေၚ်ပိုဲဟေၚ်ရောၚ်။

ဗညာထဝ်ဝၚ် 

ဒိတ္ထဳ ဂျာန်နာဝါရဳ ၂၁၊ ၂၀၂၂ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၀:၅၆၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== အလေံဗှ်လိက် ==
&quot;#အလေံဗှ်လိက်&quot;

နူဍောတ်တ်တေံ
လိက်အုပ် ဒတုံတိတှ်ေ ကပှ်ကေတ်တုဲ ပၚ်တဲလ္ၚောဝ်ဏီ ဂွိၚ်ဖေက်ဒးဘဝဂး.....

ယဝ်ပိုယ်တိုန်လိုန်ဒး လတူလိက်ဗက်ဂှ် ဃရေက်လ္ၚောဝ်ထောံဟဂှ်ရ 
လိုန်ဒးလိက်တှ်ေ ဟွံလေပ်ပညာဂး....

စနူတိက်မှဂှ် လိက်ဂှ် သ္ပဂၞဳတုဲ ဟွံဂံၚ်တိက်ပုဟ် 
ဂွိၚ်ဖေက် ဟွံလေပ်လိက်ဂး...

ဒးအောန်စိုတ်မွဲဂှ် အဵုမၞိဟ် ရှေ်သှ်ေမံၚ်လိက်အုပ်တအ်ဂှ် စဵုကဵုလၟုဟ် ဟွံတ္ၚအ်ကဵု ဗှ်လိက်အိုတ်ရ။

ပညာ ဗဟုသုတ ဒးပကောံဗီုလဵု ဟွံတီ

နနယ်လဵု ဂွံသၠုၚ်ပတိုန်ဍာ်ဒကေဝ် ဟွံကၠိုဟ်

တိုန်ဘာအိုတ်တှ်ေ ဒှ်တၠပညာရစၟတ်လေပ်...

အေန်တာနေတ်ဟီုဂှ် Facebook ရတီ...

လိက်နူ အေန်တာနေတ် ပရောနူအေန်တာနေတ်တှ်ေ ဒးမံၚ်ဖအိုတ်ရထေၚ်... (အဲချူလေဝ် ဟွံဒးဖအိုတ်ပုဟ်ဂှ် ဒုၚ်လဝ်ဝန်ရ)

လှုဲနွံတှ်ေ မုကၠောန်န် ဂွံဖအိုတ်ရစၟတ်လဝ်...

အဓိက ကဵု သာမည ဟိုတ်ဂွံ ပါ်ပဲါ တၞဟ်ခြာဟွံလေပ်ဂှ် 

ဟိုတ်နူ အလေံ အခိုက်ရှ်ေသှ်ေလိက်အုပ် လ္ၚောဝ်လိက်အုပ်သၟး (ဗဟိဒ္ဓသၟး) တုဲ 

ဟိုတ်နူဟွံရှ်ေသှ်ေ ဟွံဗှ်လ္ၚတ် ၜိုန်ဗှ်လေဝ် ဗှ်ၜိုတ်ဆဝတ်ပြေ ဟွံပၠောပ်စိုတ် ဟွံဒ္ဂေတ်ဗက် အတိုၚ် စၞောန်ပ္ညုၚ် ဒၠောံဗ္တောန် အတိုၚ် အပ္ဍဲဖျုန်လိက် (အဇ္ဇျတ္တ) တေံဂှ်ရ....

လညာတ် ဍာ်ဒကေဝ် 
ပါ်ပဲါ ခိုဟ်/ပရေံ. 
ဒး/ဗၠေတ် ဂှ် ဍိုန်လျတဴဗွဲမလောန်အိုတ်တုဲ 

မၞိဟ်ကေၚ်တိုန်လဝ်ဘာ လေပ်လဝ်လိက်တအ် မုဟီုဟီု ဒးဖအိုတ် တ္ၚအ်စၟတ်ကၠုၚ်တုဲ နအလဵုဇကု နကဵုက္ဍဟ်ဇကု သီုဟွံချပ်ဗ္စာမွဲသာ် (သွက်ဂွံချပ်ဂှ်လေဝ် လညာတ်ဟွံမွဲဒှ်မာန်၊ က္ဍဟွံစိုပ်လေဝ်ဒှ်မာန်) ဗၜေက်မတ် ပတှ်ေစသၟးရ ဂၠိုၚ်...

မၞိဟ်တိုန်ဘာ ကဆံၚ်သၠုၚ်ၚ် 
မၞိဟ် ညးဂမၠိုၚ်ရှ်ေသှ်ေ မၞိဟ် ညးဂမၠိုၚ်တ္ၚအ် ဗက်လက္ကရဴမွဲတၠ ဟီုပတိတ်ဏာ နူပါၚ်ယျတှ်ေ ဒးမံၚ်တွဵု ဗၠေတ် ဟွံမွဲ မွဲလှ်ေ...သာ်ဏံ ဂွံလေပ်ချပ်ဂှ် ဟိုတ်နူ ပညာဗစာရဏာ ဍိုန်လျဟေၚ်ရ...

အကာဲအရာဏံဂှ် ကၠုၚ်နူ အခိုက်ကၞာကီုရောၚ်...

(မၞိဟ်ဇၞော်ဟီုတှ်ေ ဒးဖအိုတ် လ္ပကလေၚ်ဟီု... လ္ၚဵုကလေၚ်သောၚ်ကလးကဵုဂှ်လေဝ် ဟွံကေတ် ၝ..လ္ပကလေၚ်စးမံၚ် ဂလာန်အဲစမ်... ဂး။ 

အဵုအခိုက်ကၞာဏံဂှ် ဒှ်လက်သဏ် ဍေက်ပကဝ်ထောံ ပရေၚ်ချပ်ဗစာ သၟတ်တအ်တုဲ ပရေၚ်လညာတ်ဂွံသၠုၚ်တိုန်ဂှ် ဍေံဗဒှ်ကဵု တၚ်ခက်ခုဲမာန်ရ.... 

သွက်သၟတ် ဟွံဒုၚ်တဲဂလာန် မၞိဟ်ဇၞော် လညာတ်မၞိဟ်ဇၞော် ဗၠေၚ်ၚ်တအ်ဂှ်မ္ဂး အဵုသၟတ်ဂှ် ကလှ်တိတ်အာ မ္ၚးဝိုၚ်လေပ်တုဲ မၞိဟ်ဇၞော်တအ် ဟွံကော်ဘိက် သုၚ်စောဲအိုတ်ရ...ဟိုတ်ဍေံတုန် ဟိုတ်နူ ဟွံကလၚ်စ အသမ်မၞိဟ်ဇၞော် ဟိုတ်နူ သ္ပအ္စာ ဟိုတ်နူ ကောန်ဇၞော်နူ ယာဲ... ဟိုတ်နူ လၟဳ ကတူနူ ထၟာဲကၠာရောၚ်ဂး...)

အလဵုကျာ်တြဲ တွံလဝ် ပ္ဍဲကာလာမသုတ်တေံ 
အရေဝ်ညးလေဝ် ညးကဵုချပ်တုဲမှ ညးကဵုပတှ်ေဏောၚ်
&quot;ဟိုတ်နူဒှ် အရာအဲကျာ် ဟီုတွံလဝ်တုဲ ဒးကေတ် ဒးပတှ်ေရောၚ်ဂှ် လ္ပကဵုဒှ်ညိ&quot; ဂး

တုဲပၠန် ကျာ်တြဲပိုယ်ဂှ် ဒှ်ညး ဝိဘဇ္ဇဝါဒဳဏောၚ်...
ဂလာန် ညးမွဲမွဲ ဟီုကၠုၚ် ပါ်ပဲါကၠုၚ်ဂှ် ဟီုကလၚ်မာန်မံၚ်ဏောၚ်
ညးရှ်ေသှ်ေမံၚ် လညာတ်ညးမွဲလပါ်ဏောၚ်...

ခေတ်လၟုဟ်ဟီုဂးမံၚ်
&quot; Freedom of Expression, Freedom of Thought, Freedom of Speech&quot; ဂှ် ပွမပံက်တြးဟီုပတိတ်. ပွမချပ်..ပွမဟီုဂး ဗွဲမဗၠးၜးဂှ် နူလက်ထက်ကျာ်တေံရ ညးရှ်ေသှ်ေ မံၚ်တုဲတုဲရဏောၚ်...

( ဥပမာ - ပ္ဍဲဗွိုၚ်သီ ယဝ်မၞိဟ်ဗြဴလုပ်တှ်ေ ဒးဘဝ (ဒးနရက်)
သီတျှေ မၞိဟျဗွူလုပျဟှံဂှံဂး။.  ဒဂိုနျသုတျှေ မၞိဟျဗွူ ဒးမါံ်ျ လက်ကရူ

        
              လေံကျာ်မံၚ်ထပ်သၟတ် လတူတေံမၞိဟ်ဗြဴမံၚ်တှ်ေ လေံကျာ်ဂှ် ဂၞမာန် မၞိဟ်ဗြဴဂှ် ဒးဘဝမာန်(ဒးနရက်မာန်)

သၟတ်တေၚ်ဂၞိန် ဂၠက်ဒးတှ်ေ ဂၞ (ဂၞဟီုဂှ် အကုသိုလ်ဟာ? ယဝ်ရ ဂၞအာတှ်ေ ဒးနရက်မာန်ဟာ? ဟီုဟဂှ်တှ်ေ က္ၜၚ်ကျာတတ်ပဝ်မံၚ် လတူကၟဳသ္ၚိ ကၟဳဘာ ရိုဟ်တ္ၚဲ ပ္ဍဲဂှ် မၞိဟ်ဗြဴပါမံၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်တှေ် မၞိဟ်တြုံသၟဝ်ဏံ လေံကျာ်သၟဝ်ဏံ ကျာ်စေတဳသၟဝ်ဏံ ဂၞအာဖအိုတ်မာန်ဟာ?  

ပုစ္ဆာ မပ္တံသာ်ဏံ သၟတ်ခေတ်လၟုဟ် ချပ်တိတ်တုဲ ၜိုန်မိက်ဂွံ သၟာန်ကီုလေဝ် ယဝ်ရ သၟာန်ဒးယျတှ်ေ ဒှ်မၞိဟ် ခပိုက်ရာပ် တီကၠးရ၊

အရေဝ်ညးဟီုတုဲကီုလေဝ် (ပိုယ်ကော်စဓရ်ကျာ်) ညးဟွံကဵုဗၜေက်မတ်တုဲ ပတှ်ေပုဟ်...

ပ္ဍဲ &quot;ဨဟိ ပဿိကော&quot; ဂှ် ယဝ် ထပ်လ္ၚတ် ထပ်ပံက်အဓိပ္ပါယ် ထပ်ဂၠိုက်ဂၠာဲလၟာဲထောံမ္ဂး ဍေံပြာကတ်ကၠုၚ်မာန်ရောၚ်ထေၚ်။

တၚ်ဇဝ်တၟိ သဳကၠဳဟီုသ္ဂးလဝ် လတူတေံဂှ် ယဝ်ရ ဒှ်ညးဗှ်လ္ၚတ်လိက်မ္ဂး လုပ်သဳကၠဳမာန်ချိုတ်ပၠိုတ်ရောၚ်တုဲ

ယဝ်ရ ညးဟွံဗှ်လ္ၚတ်လိက် ဟွံတ္ၚအ်ပါ်ပဲါမ္ဂး 
လုပ်လက် လုပ်ပတိုန်ဒုဟ် တီကၠးရ။
ၝဂှ် မိစ္ဆာဒိဌိဟာ? ၝဂွံကၠုၚ်ပါ်ပဲါမံၚ်ဂှ် မုၝလေပ်ရော ၝဂွံကၠုၚ်ပါ်ပဲါမံၚ် ဂှ်? မပ္တံသာ်ဏံ လုပ်ကၠုၚ်မာန်ရ...

ဆဂး ညးနွံပၟိက်ကဵု ပရေၚ် သဳကၠဳလညာတ် ဟွံတုပ် ညးရှ်ေသှ်ေ လညာတ်ဝိဘဇ္ဇဝါဒ &quot; Freedom of Expression, Freedom of Thought, Freedom of Speech&quot; ဂှ် တအ်ဂှ် 

ညးတအ် သီုဒုၚ်တၠုၚ်တုဲ ထပ်သဳကၠဳ ဒၞဲါတၚ်နၚ် ခက်ခုဲ ဗၠေၚ်အာနူဒၠောံဗ္တောန်ကျာ် ညးတအ် လုပ်ပတပ်ကဵု ဂၠံၚ်ဍာန်ဇကု လေပ်အိုတ်ရ။

ယွံ

ညးမွဲညးပတိုန်ဏာလိက်

ညးမွဲဟီုပတိုန်ဏာ လတူလိုၚ်ဂှ် ဒးကီု ဗၠေတ်ကီု ဂွံတီဂှ် မုပိုယ် ဒးသ္ပ...?

နွံမွဲနယ်ဟေၚ်ရ...
#ဗှ်____လိက်____ညိ

နာဲဟွံဗှ်လိက်တှ်ေ ဓရ်ဗ္စာရဏာနာဲ အောန်ကၠုၚ်ဏောၚ်

ကာလဂှ်တှ်ေ ညးမွဲမွဲဟီုဂးဏာယျတှ်ေ ဟိုတ်နူနာဲဟွံတီပရောဂှ်ရ ဗၠေတ်ကီု ဒ:ကီုဂှ် နာဲဟွံဂံၚ် ပါ်ပဲါရပုဟ် သေၚ်ဟာ....

ကြဴနူဂှ် နာဲပတှ်ေ ဒုၚ်တဲ လောဲလောဲမာန်ကၠုၚ်ဏောၚ်...

&quot;ဍေံသောၚ်ဏာ ဇိပ်ဂၠိပ်မံၚ်ဟဂှ်ရဂး....&quot; 

ဗီုလဵုညးမွဲတေံ ဝေၚ်ဏာကၠေမ် ဗီုလဵုညးမွဲတေံ ထောံဏာပရန်ဂှ် ဇကုလေဝ် က္ဍဟွံစိုပ် ချပ်ဟွံစိုပ်တုဲ မအရေဝ်မ္ဂး 

&quot;ဍေံသောၚ်ဏာ ဇိပ်ဂၠိပ်မံၚ်ဟဂှ်ရဂး....&quot; ဂှ် 
သုၚ်စောဲတုဲ ပတှ်ေလောဲလောဲမာန်ရ....

အဵုမၞိဟ်ဂကူဂှ် အခေတ်လၟုဟ်
ဟီုအရေဝ်ကဵုညးတအ် ကြေပ်စုတ် မအရေဝ် အေန်ကလိက်ဂၠိုၚ်ၚ်ဗက်ဂှ် 
ညးတအ် ထေၚ်ဇၞော်ဟဂှ်ရဏောၚ်...

မုဒှ်တီဟာ....?
ညးတအ်လေဝ် ဟွံကၠိုဟ်ပုဟ်တှ်ေ....
ညးတအ်ထေၚ်ဇၞော်ကွေံရဒှ်...

ယဝ်ရ ဒးထံက်ကဵု ပါဠိမ္ဂး &quot;ဣတိ သန္ဓိကပ္ပေ ပဉ္စမော ကဏ္ဍော&quot; တုဲ ဂလာန် ဇဝ်တၟိ ဟီုလဝ်လတူတေံဂှ် ဒးမံၚ်ရသေၚ်ဟာ....?  ရဲဗှ်လိက်တအ်။ 😁😁😁

ယွံ...
ဗမာတအ် ဍေံတီ 
ဂကူမွဲမွဲ ဟွံဗှ်လိက်မ္ဂး လှေံလှန် လီစၞာဲ သုၚ်စောဲပြယာဲ ပၠာဲပဠးလောဲဂှ်ရ
ညံၚ်ကောန်ဂကူ နွံသၟဝ်ဍေံတအ်အုပ်ဓုပ်တအ်ဂှ် ညံၚ်ဟွံလုက်စုက်ကဵုလိက်ဂၠိုၚ်ၚ် ညံၚ်စိုတ်ဟွံလုပ်စကဵု ပရေၚ်လိက်ပတ် ပရေၚ်ပညာဂှ် နနယ်နာနာသာ် (လၟုဟ်တှ်ေ ဂဥုဲချေံလေဝ် ပါမွဲနယ်ကီု) သုၚ်စောဲတုဲ ညံၚ်အဝဵုဍေံဂွံတန်ကြန် အဓာန် ဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်ဂှ် ဖန်ဇန်လဝ် တုဲတုဲမံၚ်ရ...

တီဆ မိပ်ကဵုကၠောန်ပေဲါသဘၚ်

လှုဲကၠောန်ပေဲါသဘၚ်မွဲမွဲကွာန်ဂှ် 

ထံက်ပၚ် သၟတ်ကောန်ၚာ်ဗက်ဂှ် 

သၟတ်ကဵုကၠံ ဒှ်ကၠုၚ်တၠပညာကဆံၚ်သၠုၚ်ၚ် သွက်ကွာန်ညးတအ်မာန်ဂှ်

ၜိုန်ရတီကၠာလေဝ် ကၠောန်ဟွံမာန်ဂှ် ဓမ္မတာ

မိပ်ဂှ်ဏောၚ် ဒှ်အဓိက သေၚ်ဟာ (သီုမိပ်ဘဝဍိက်)

တီဆ အာဍုၚ်သ္အာၚ် ဂၠာဲလှုဲ (စိုတ်ဓာတ်ဆာန်ဂကူကမၠက်ဂှ် နွံမံၚ်ဇၟာပ်ညးအဲရတှ်ေ)

ရဲညးဝေၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တအ် စိုပ်ကၠုၚ် 

ထဴကဵုဆာန်ဂကူ ဗီုထ္ၜး ဗဂိကဵုဝၚ်မန်

ဗီုလဵုဗမာဓဇန်ဂှ်တှေ် ထေဲကဵုဗမာ

တုဲ...ဗက်ကရောံဍေံ

တုဲ ဍေံစန်ဒက် ဂွံစုတ် သြန်ထံက်ပၚ် သြန်ဂအုံဂးတုဲ

တုဲ...

တုဲ...
တုဲ...

ဍေံတအ်ဂှ် ဒှ်အာသေဌဳ ဇကုဂှ် ဇိက်လ္တူ ဇိက်မံၚ်အတေံ ဍိက်တုဲဍိက်ပၠန်...

မန် ကဵု မန် ဍေက်စမံၚ် လတူသော်ကၞေၚ်မတ်ညးသ္ကအ် ဟိုတ်ဟွံတီဂှ်လေဝ် ဂုဏ်နူ ဇြဟတ်ဗှ်လိက်ဍိုန်ဟေၚ်ရဏောၚ်...

ယွံ သၟတ်မန်ပိုယ်လၟုဟ် &quot;ဗှ်လိက်အောန်မံၚ်&quot; ဏောၚ်ဂှ် ရံၚ်ကဵုအကာဲအရာ ကဆံၚ်မန်စိုပ်တုဲ တီကၠးမံၚ်ရ...

ၜိုန်ရ ကညာၚ် လဟိၚ်မံၚ် ဍုၚ်မန် နန်မန် မွဲအခိၚ်တေံ ဝၚ်အတိက်တေံသၟးကီုလေဝ် ပ္ဍဲပစ္စုပ္ပန်လၟုဟ်ဏံ

ဟွံဂံၚ်လုပ် ဟွံဂံၚ်တဝ်စၞေဟ်ကဵု သၞတအ်ပုဟ်ဂှ် အကာဲအရာထေၚ်လဵုမံၚ်ဟဂှ်ရ...

ဆဂး ဇကုကဵု ဇကုဏောၚ်ဏောၚ် ဓနက်ဇိုၚ် ဂရိုဟ်ဗဒေါမ် သီုစိုတ် သီုစရိုတ်ဟဂှ်ရဏောၚ်...

ဟိုတ်တအ်ဏံဂှ်လေဝ် ဟိုတ်နူ လညာတ် ဍာ လညာတ် ဍိုန်ဟေၚ်ရ..
မုဒှ် လညာတ် ဂွံဍာ ဂွံဍိုန် 

OK&gt;&gt;&gt;&gt; ဟိုတ်နူ #ဟွံဗှ်လိက် ပၠန်

မၞိဟ်မွဲမွဲ ပ္ဍဲ Facebook ဂှ် Followers ဂၠိုၚ်ယျတှ်ေ အဵုမၞိဟ်ဂှ်ဟီု ဒးမံၚ်ဖအိုတ်ဏောၚ် ဂလာန်ဍေံဂှ်  မၞိဟ်တအ်လေဝ် ဒုၚ်တဲမာန်မံၚ်ဏောၚ် 

အဵုဗီုဏံ ဇကုချပ်ကၠုၚ်လေပ်ယျတှေ် ချိုတ်ပၠိုတ်ရ...

ဇကုလေဝ် ထေက်ကဵု 

ဒး ဗှ် လ္ၚတ် လိက် ဂၠိုၚ်ၚ်ထေက်ယျရောၚ်ဂှ်....

မၞိဟ်မွဲမွဲဟီု ၜိုန်ရ ဒးကီုလေဝ်ဂှ်
ဒးမံၚ် သွက်မၞိဟ် မွဲတော်ဓဝ်ရဟာ ဒးသွက်မၞိဟ်ဂလိုၚ်ရဟာဂှ် ဒးချပ်ဗစာထေက်ရ။

ဓရ်ဍာံလ္ၚဵုဂှ် ကာလ ဒေသ ကေုာံ အကာဲအရာ ဟွံကဵုမ္ဂး ဍေံဗဒှ်ကဵု ဒဒိုက်မာန်မံၚ်ကီုရောၚ်ဂှ် ညံၚ်ဂွံချပ်ဒး

#ဒးဗှ်လိက်ထေက်ရ...

သွက်အဲ ၜိုန်ရ ဒးမံၚ်ကီုလေဝ် 
သွက်ဍေံ ဗၠေတ်မာန်မံၚ်ကီုဏောၚ်သွံ...

အဵုလညာတ် ဏံ ဂွံ ဒေပ် ဂွံဇာပ်လုပ်မံၚ် အပ္ဍဲကောန်တၟံဇကု အပ္ဍဲစိုတ်ဇကုတေံဂှ်ကီု ပရေၚ် ဂွံလုပ်စၞးကဵုညးမွဲလ္ပာ်တုဲ ဂွံချပ်လေပ်ကီုဂှ်...

#ဒး_ဗှ်လိက် ကီု....ဏောၚ်

(အသိၚ်ချူကဵု အသိၚ်ချပ်အဲ ဂွံတိုန်ညိညတုဲ
ၜိုန်ရအဲဂစာန်ချူမံၚ် ဂစာန်တက်မံၚ်ကီုလေဝ် 
လ္ပာ်မၞိဟ်ဗှ်တေံ လအ်မံၚ်ယျ ဒးသရောပ်ထေက်ယျရောၚ်ဂှ်
လညာတ်ဗီုဏံလေဝ် အဲဒးချပ်လဝ်ကီု)

ယွံ ဇၟာပ်ပ် ညးလောကတအ် စၟတ်လဝ် ဓရ်ဍာံကီုလေဝ် ဓရ်ဍာံလ္ၚဵုဂှ်
ဗွဲအစောံ ကာလဆုဲပြံၚ်ကီု ဗွဲအစောံ ဇၟောဝ်ဍာ်ခေတ်ကီုတုဲ
ဗၠေတ်အာ ဒှ်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဒးဂွံသတိရ... မပ္တံ
သ္ပမၞိဟ်တြုံတှေ်

ဒးဇိက်ဗ္ၚလေပ် 
ဒးလာ်ချာလေပ်
ဒးတာန်ရေဲလေပ်

မၞိဟ်တြုံ ကၠောန်ၜိုတ်ဏံလေဝ် ဟွံလေပ်တှ်ေ ခါမ်သဳလဵု ဟွံမိက်သ္ပဂမာန်ပုဟ်ဂး ( အဵုအရေဝ်ဂှ် အခိုက်ဂှ် အခေတ်ဏံ ဂွံမံၚ်ဏီရဟာ ? )

သ်ပမၞိဟျဗွူတျှေ ဒးကပျှဂိုါ်ျသ်ါ်ိ

ဒးကဆါံ်ျါ်းတး သ်ါ်ိဌာနျ
ဒးမၚ်မွဲကောန်ဇာတ်ခိုဟ်ဟ် (ၜိုန်ရ ဂးကီုလေဝ် ဂွံလဝ်တြုံမွဲဂှ် မုလေဝ် ဟွံကၠောန်စတှ်ေ ကၠောန်ဂတာပ်မံၚ်ဏီရဟာ? 

တုဲပၠန် အဵုမၞိဟ်ဗြဴဂှ် ကၠောန်ဂွံလှုဲမွဲတ္ၚဲ မသုန်လက်တှ်ေ ကမၠောန်သ္ၚိဂှ် လိၚ်မၞိဟ် တုဲ မွဲဂိတု ကဵု ဍေံမွဲကိုဋ်တှေ် ဇကုလေဝ်သာ ကၠောန်လှုဲလေဝ် ဂွံဂၠိုၚ် ဒှ်ဟွံမာန်ဟာ...? 

ဇၟာပ်ပ် ဒှ်မၞိဟ်ဗြဴဂှ် ဟွံဒးတိတ်ကၠောန် ကလောန်ရဟာ... ဒးမၚ်ၜံၚ်မံၚ်ကောန် ဒးမၚ်ဍုန်တိုပ်မံၚ် ပုၚ်သွသၟးရဟာ.. ဒးမၚ်ကဆံၚ်မံၚ် ယာတ်အိက်ကောန်ၚာ်တအ်သၟးရဟာ?)

ယွံ ယဝ်ရ နာဲဂှ်  ဒှ်ညးဗှ်လိက်ဏောၚ်တှေ် 
ပရောဟီုဂးလဝ် လတူတေံဂှ် ချပ်ဗစာလေပ်မာန်ယျဏောၚ်...

ဂလာန်မ္ဂး

&quot;#ဗှ်လိက်&quot;.... ဟီုဂှ် 

ပ္ဍဲမန်ပိုယ်တှေ်

ၜိုတ်ဆ ဂွံဝေတ်ဗတောန်
ကောန် ကောန်ကွး ဒဒှ်ရ ဇကုဂှ် မၞိဟ်ဇၞော် အ္စာ ဍေံတအ်ဂွံအထေၚ်ဇၞော်ကီု

ၜိုတ်ဆ ဂွံဟီုဂး &quot;ဂလာန်သြဝါဒ ဂွံကလၚ်ခိုဟ်&quot; ညံၚ်ပုရိသာတ်တအ် ဂွံအထေၚ်ဇၞော်ကၠုၚ်ကဵုဇကုကီု

ဟီုဏာ &quot;လိက်&quot; &quot;ဗှ်လိက်&quot; ဗက်ဂှ် မၞိဟ်တအ် တကိုတ် (လကိုတ်) လေပ်မံၚ်ဏောၚ်ဂှ် ညးတအ် တီမံၚ်လေဝ်

မုဒှ်ရောတှ်ေ 

#ရဲဟွံဗှ်လိက်တအ်ဂှ် ဂၠိုၚ်မံၚ်ဏောၚ်

တုဲတှ်ေ ဍေံတအ် လကိုတ်မံၚ် လိက်အိုတ်ဏောၚ်...

ဂွံဗှ်လေဝ် လကိုတ် 
ဂွံချပ်လေဝ် လကိုတ်
ဂွံပါ်ပဲါလေဝ် လကိုတ်

လကိုတ်မံၚ် ဖအိုတ်ရတှ်ေ သွက်ဂွံ တီကောန်ဍေၚ်ဏံ သွက်ဂွံကၠောန်စတအ်တှ်ေ မၞိဟ်ဟွံဗှ်လိက်တအ်ဂှ် ဒှ်တိဗ္ၚ ဝဲါခိုဟ်ဟ် သွက်ဍေံတအ်ရဏောၚ်...

ယွံ ... #ဗှ်လိက်ညိ&quot; ဂှ် ဇဝ်တၟိ ဟီုမံၚ် မွဲဏှေံဏှေံကီုရဏောၚ်..

နူကဵုနာဲ ဗှ်ကၠုၚ် လိက်အဲချူ စိုပ်အဏံဂှ် နာဲဂှ် ဒှ်ရဲဗှ်လိက်သၟးဟွံက

ဒှ်ရဲ &quot;ဇြောတ်ကေတ်မံၚ် ရှ်သာလိက် ရှ်သာလညာတ် ကေုာံ လညာတ်ဇဝ်တၟိ ဟွံတုပ်ကဵု နာဲဂှ် နာဲဗှ်အာ လ္ၚတ်အာမံၚ်ဏောၚ် တုဲပၠန် ပ္ဍဲကဵု မလိက် ဇဝ်တၟိ ချူကၠုၚ်လဝ် လတူတေံဂှ်

သွက်ဒးထံက်ဟီု
သွက်ဂွံလုပ်သဳကၠဳ နွံကၠုၚ် ရေၚ်လုပ်ကၠုၚ်မံၚ် ပ္ဍဲက္ဍဟ်နာဲယျဂှ်လေဝ် အဲတီမံၚ်ရ...

တုဲပၠန် 
ဂွံလုပ်ဟီု နူလဵုရောဂှ်လေဝ် နာဲဒးချပ်မံၚ်ယျဏောၚ် (ညံၚ်ဂွံထုဲဂှ် သက်က်ရ အဲပထုဲလဝ်)😄😄😄

တုဲပၠန် 
အရာလဵုခိုဟ်
အရာလဵုပရေံ

အရာလဵု ဒှ်အဓိက
တၚ်နၚ်လဵု ဒှ်မံၚ် သာမည

မအရေဝ် လဵု ဇဝ်တၟိဏံဝေၚ်မံၚ် ပဲါလဝ် ညံၚ်ဂွံဗၠးဒုဟ်
မအရေဝ်လဵု ဇဝ်တၟိ ကဆော်လဝ် မၞိဟ် ဒုၚ်ဟွံမာန် ဂွံလုပ်သဳကၠဳကၠုၚ်

မပ္တံသာ်ဏံ ယဝ်ရနာဲ ဗှ်ကၠုၚ်စိုပ်အဏံယျတှေ် 
ချပ်တိုန်မံၚ် သိုက်က်ယျဏောၚ်...

မုဟိုတ်ရောတှ်ေ

ရဲဟွံဗှ်လိက်မွဲတၠဂှ်

ဒုၚ်ဖအိုတ် အခိၚ်ဍေံဝေၚ် Facebook ဍေံတုဲ ဂွံကၠုၚ်ဖအိုတ်ဝေၚ်မံၚ် အခိၚ်ကဵု လိက်ဏံဂှ် ဒှ်ဟွံမာန် လးလး...

ဟိုတ်ဂှ်ရ...

ညးဗှ်လိက်ဏံလေဝ် &quot;သွက်သၟတ်မန်ပိုယ် (လိက်မန်. လိက်ဗမာ. လိက်အေန်ကလိက် လိက်လဵုဟွံရုဲ) ညံၚ်ဂွံဒှ်ဗှ်လိက်ဂၠိုၚ်ၚ်မာန်ဂှ်&quot;

ပိုယ်ဆဝ်ဗ္ၚဟ် ဗတိုက်ဖအောဝ်အာအိုတ်စိုအ်

တုဲ

ဂိတု ဂတဏံ သွက်ဂွံကၠောန် ဝိုၚ်ဗှ်လိက် မွဲဂိတု ၂ ဝါ (ပ္ဍဲဍုၚ်မတ်မလီု...ပ္ဍဲသ္ၚိဇဝ်တၟိမာန်ဂှ် ချပ်လဝ်ကီုရ) တုဲ 

&quot;ပဲါနူဗှ်လိက် သဳကၠဳလိက်တုဲ ဍာ်ကၟုဟ်မွဲခေါ်ရ ဖျုၚ်မာန်ရောၚ်ဂှ် လဴလဝ် ဒတုဲရ&quot;

နနယ်လဵု ကၠောန်ထေက် ဗှ်ထေက် ပကတ်ပကေၚ် အာ အသိၚ်ဗှ်လိက် ကရောံသၟတ်မန်ပိုယ်ထေက်ရောဂှ် ဘိုၚ်ကဵုကသပ်ကီုညိအဴ....

ယွံတၚ်ဂုဏ်ရ...

ဇဝ်တၟိ (အနေၚ်) [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၁:၀၀၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== အန္တရာဲပရေင်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်ဂှ် စွံသတိတုဲ ဝေင်ပဲါညိ ==
အန္တရာဲပရေင်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်ဂှ် စွံသတိတုဲ ဝေင်ပဲါညိ

မယံင် (ဍုင်မန်)

ကြဴနူကဵု မၞိဟ်တာလျိုင်ဍုင်တအ် ရပ်စပ်ကေတ်အရေဝ် ကုကမၠောန်လီဠာန်ဩန် ကော် ကျာဖျ (ကျားဖျန့်) (Online Scam) တုဲဂှ် ပရေင်ကမၠောန်ကျာဖျတအ် ဒၞာဲဝါဲလီုလာ် ကတဵုဒှ်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး သၟာကမၠောန်လီဠာန်ဩန်အန်လာင် ဗွဲမဂၠိုင်တအ် ပြးဇးအာအိုတ်ရ။

သၟာကမၠောန်ကျာဖျတအ် ပြးဇးပေင်အာအလုံဍုင်၊ ပြးဇးအာပေင်ပယျဵု၊ ပေင်ဍုင်ဇိုင်ဝုတ်ဒိုဟ်ဂှ်တုဲ ပရေင်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်ဂှ် ပဵုတုဲသၠဲလးကၠုင်ဒၟံင်နွံရ။

ပရေင်ကမၠောန်ကျာဖျဏံ ဟိုတ်သာ်လဵု သၠဲလးပြးတိတ်ကၠုင်ရောမ္ဂး အကြာဏံ ဖုင်ပ္ဍဲတဲညးဍုင်ကွာန်တအ် ရပ်စပ်စကာဒၟံင်လၟေင်တ္ၚဲဂှ် နကဵု viber-messenger စတမ် ထိုင်လိက်လုပ်ဒၟံင်အရိုဟ်တ္ၚဲဂှ် မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် ဂွံတီကေတ်ရ။

ပ္ဍဲကဵုလိက် viber-messenger တအ်ဂှ် နကဵုဘာသာဗၟာ (ပြောချင်တာတစ်ခုရှိလို႔) ၊ (မင်းလဲစာရင်းထဲ ပါနေတယ်နော် ခနကမြင်လိုက်တယ်) ၊ (အကိုက သိပ်ချစ်ဖို.ကောင်းလိုက်တာ) တအ် စတမ် ပ္ဍဲဖုင်မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် လိက်လုပ်ဒၟံင် အရိုဟ် ရိုဟ်တ္ၚဲ ဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံင်ရ။

လိက်လုပ်ဒၟံင်ဗီုသာ်ဏံဂှ် မုမုရောမ္ဂး လိက်နူကဵု ကမၠောန်လီဠာန်ဩန်အန်လာင် ကျာဖျရရောင် နူကဵုအ္စာတၠပညာကွတ်အာင်တဳ (IT) ဗွဲမဂၠိုင်တအ် စှ်ေစိုတ်ရ။

အ္စာတၠကွတ်အာင်တဳ (IT) တအ်ဟီုဂှ် နူကဵုကမၠောန်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်တအ် ချူဆက်စၠောံကၠုင် နကဵုအရေဝ်ဝေါဟာတၟေင် သွက်ဂွံဒှ်ဓဝ်သၠေဟ်ပၟာ မွဲမွဲသာ် ဟွံသေင်သာ်ဂှ် ကဵုကၠုင်ဒမြိပ်အရေဝ် ပရေင်ဆာန်မွဲမွဲ၊ ဟွံသေင်သာ်ဂှ် ညံင် ရဴဘပဠကၠုင်မွဲမွဲသာ်တုဲ စဆက်ဆောံကၠုင်ရ။

လတူစဆက်စၠောံကၠုင်ဏံဂှ် နူကဵုဇကုဏံ မုကလေင်ဟီုဏာကဵု ရဲလီဠာန်ဩန်အန်လာင် ကျာဖျတအ်ဂှ် ဍေံမင်ရံင်တုဲ ကလေင်လီဍန် ညံင်ဇကု ဂွံကလေင်ဆက်ဆောံတုဲ နူဂှ်မွဲကဆံင် ဍန်တံင်ဂြဲပၠုပ် ပရေင်လီဠာန်ဩန် နနဲပညာလီဠာန်ဂှ်ရ။

လိက်စိုပ်ပ္ဍဲဇကုမ္ဂး မုဒးသ္ပရော ... 

ဒၟာနူရဲလီဠာန်ဩန်အန်လာင်တအ် ဒၞာဲဝါဲလီုလာ်အိုတ်ဂှ်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး အကြာပယျဵု ဒေသဗြဝတဳကီု၊ အကြာဒေသကျာ်ပိကီု လုပ်ဖျေံလဝ် သဇိုင်ကမၠောန်တၟိနွံကၠုင်ရ။
 
ဗီုကဵုဒေသပယျဵုကျာ်ပိမ္ဂး ဂကောံရပ်လွဟ်ဒပ်မင်ပယျဵုလ္ၚဵုတအ် ဖျေံကဵုလဝ်ဒၞာဲတုဲ သိုင်လဝ်စမြိုင်တိုက်ဇၞော်ဇၞော်နွံတုဲ ပါင်လုပ်စမြိုင်ဂှ် ဒပ်ရပ်လွဟ်နူဒပ်မင်ပယျဵုတအ် ကဵုလဝ်ဂီုကၠီုပေင်ပေင်နွံဒၟံင်ရ။

ပရေင်ကမၠောန်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်ဂှ် စက်ယန်ဍေံဂေတ်ကၠောန်မံင် အတိုင်ပကတိရရောင် တၠကမၠောန်ပယျဵုကျာ်ပိလ္ၚဵုတအ် ဟီုထ္ၜးဂွံမိင်ကေတ်ရ။

မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် အသိင်ရပ်ပလီုထောံ ဒၞာဲရုင်ကမၠောန်စမြိုင် လီဠာန်ဩန်အန်လာင် ကျာဖျတအ်ဂှ်တုဲ ကုပူဂဵု ရဲလီဠာန်ဩန်အန်လာင်တအ် လုပ်စိုပ်ကၠုင်ဗွိုင်အပ္ဍဲဍုင်ဇၞော်သၠဲ ဗီုကဵုရးမာန္တလေဝ်၊ ရးလ္ဂုင်၊ ရးတၞဟ်တၞဟ်တအ်ကီု အကြာဟိုဝ်တေဝ် လတူဍုင်လ္ၚဵုတအ်ကီု ကၠောန်ဒၟံင်ဗီုညး ဗီုညးလေဝ် နွံဒၟံင်ပြးဇး သၠဲလးကၠုင်ရ။

ဟွံဆက်စပ်ကဵုဇကုမွဲသာ် ဟွံဆက်စပ်ကဵု ပရေင်ကမၠောန်ဇကုမွဲသာ် သၟးသက်သက် လိက်လုပ်ကၠုင်ပ္ဍဲဖုင်ဇကု နူကဵု viber-messenger မ္ဂး လ္ပကလေင်ချူဏာမွဲသာ် ဗလးထောံလဝ်အတိုင်ဂှ်ညိ၊ ဟွံသေင်သာ်ဂှ် ပလှ် ဗလံက် (Block) ပတိတ်ထောံညိ၊ လ္ပဒုင်ဆက်ဆောံညိ၊ ထပိုတ်ထောံအဆက်ညိ။

ခေတ်သွံဖျာအန်လာင်၊ ခေတ်ဆက်စၠောံပရေင်ကမၠောန် လတူအန်လာင်လၟုဟ်ဏံဂှ် တောတက်ကၠုင်ကွေံကွေံတုဲ လတူဏံဂှ် ရဲလီဠာန်ဩန် နကဵုအန်လာင်တအ် ဂွံကၠုင်အခေါင်အရာရ။ လတူအခေါင်အရာဏံဂှ် ရဲလီဠာန်ဩန် လတူအန်လာင်တအ် စကာတုဲ ဗက်လီဠာန်ဒၟံင်ဩန် ဇၞော်သၠဲကၠုင် အလုံလိုက်ဂၠးတိမွဲရ။

တင်သ္ဒးစွံသတိဂမၠိုင် …

ပ္ဍဲကဵုမုက်လိက်မှာဇန် သဵုယှေဝ်မဳဒဳယာ (Social media) ဂှ် မပ္တံကဵု Facebook, Telegram, Viber စတမ်တအ်ဂှ် ဒက်ကၠုင်မိတ်မ္ဂး ရံင်ကဵုချိုတ်ပၠိုတ်အးအးတုဲမှ ဒုင်တဲသ္ပမိတ်ထေက်ရ။ 

ယဝ်ခါရ ဒှ်ကၠုင်မိတ်မ္ဂး ညံင်ဂွံဍုက်ကေဝ်ရေင်သ္ကအ် ဒက်ဓဝ်ပတှ်ေ လတူညးမွဲ ကေုာံ ညးမွဲတုဲ လှေံလှန်ကၠုင် ပရေင်ဓလိုက်တမ်ရိုဟ်ဩန်၊ လှေံလှန်ကၠုင် ပရေင်သွံရာန်ကပေါတ် နဲကဲလီဠာန် ညံင်မၞိဟ်မွဲလ္ပာ်ဓဝ်ပတှ်ေဂွံလုပ်ဂှ် တံင်ဂြဲကၠုင် မာန်ရ။

နူညးမွဲလ္ပာ်တေံ ပလံင်နင် လေန် Link မွဲမွဲမ္ဂး လ္ပဍဵုလုပ်ကဆော်ဒးညိ၊ မုက်လိက်ဟွံဆေင်စပ်ကဵု မိတ်ဇကု နူကဵုမၞိဟ်မွဲကဆံင် ပတိုန်လဝ် သွက်ဂွံလုပ်ဗဵုသၟဝ် Comment တအ်ဂှ် စွံသတိလုပ်ညိ။ 

တ္ၚဲဏံဂှ် ပရေင်သွံရာန်လတူအန်လာင် Online သၠဲလးကၠုင်ဂှ်တုဲ သွံရာန်ကပေါတ်အရပ်စပ်နာနာတအ်ဂှ် သွံရာန်ကၠုင် လတူအန်လာင်ဂၠိုင်ကၠုင်ဂှ် ရဲမင်ကေတ်အခေါင်အရာ လီဠာန်ဩန်အန်လာင်တအ်လေဝ် ဂွံကၠုင်အခေါင်အရာတုဲ လတူဂှ် ပတောံကၠုင် ရဲသွံရာန်ကပေါတ်အရပ်စပ်နာနာတုဲ ကၠောန်လီဠာန်သြန်လတူအန်လာင် ဂၠိုင်ကၠုင်ဂှ်လေဝ် တင်သ္ဒးစွံသတိဇၞော်ဇၞော်မွဲရ။

ပ္ဍဲကဵုခေတ်သွံဖျာလတူအန်လာင် သၠဲလးတောတက်ကၠုင်လၟုဟ်ဏံဂှ် ညးမသွံရာန်ကပေါတ်ဖျာ လတူအန်လာင်ဍာံဍာံတအ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် သွံရာန်ကၠုင်ကပေါတ် နကဵုသၞောတ် ကပေါတ်စိုပ်ပ္ဍဲတဲမှ သောင်ဩန် (ဒးကဵုဩန်) နွံဂၠိုင်ကၠုင်ရ။ သၞောတ်ဏံဂှ် သွက်ညးမသွံရာန်ကပေါတ်တအ် သာတုဲဒက်ဓဝ်ပတှ်ေညးသ္ကအ် နဲခိုဟ်မွဲရ။ 

ယဝ်ခါရ နူညးမွဲလ္ပာ်တေံ ဟီုဂးကၠုင် ဒးပြင်ဩန်ကၠာတဲရောင် ဒှ်မ္ဂး ကမၠောန်သွံရာန်ကပေါတ် ဒးပြင်ပလံင်ဩန်ကၠာတဲဏံ ဍာံမံင်ရဟာ၊ ဓဝ်ဒးဒှ်သၠေဟ်ပၟာ နွံမံင်ဟာဂှ် ဒးလ္ၚတ်၊ ဒးချပ်ဗစာ ဗွဲမဇြိုဟ်နက်ကၠာရ။

အတိုင်ဟီုကၠုင်လဝ်ဗွဲလတူတေံဂှ်ရ ရဲလီဠာန်ဩန်နကဵုအန်လာင်တအ်ဂှ် ဒၞာဲဝါဲလီုလာ်အာဂၠိုင်တုဲ ဒၞာဲဍေံတအ် တန်တဴပြေပြံင်ဂှ် ပြးဇးဗီုညးကဵုညး ဗက်ကၠောန်ဒၟံင် ကမၠောန်လီဠာန်ဩန်လတူအန်လာင် နွံကၠုင်တုဲ ညံင်ဟွံဂွံဒးဒုင်ဘဲအန္တရာဲ ပရေင်လီဠာန်ဩန် ပ္ဍဲအန်လာင်ဂှ် ဒးစွံသတိထေက်ရောင် ပတိုန်ထ္ၜးဏာရ။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၁:၀၃၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== ဗၠာဲသၟိၚ်သေံတအ် လုပ်စၟဳစၟတ် ဒၞဲါခဒမ်ကျာဖျကြုက်ဂှ် ဂွံဆဵုလဝ် ဒၞဲါအခန်ပါ်ကရေက် ဇကုအၚ်္ဂမၞိဟ်တအ်ကီုရောၚ် ==
ဗၠာဲသၟိၚ်သေံတအ် လုပ်စၟဳစၟတ် ဒၞဲါခဒမ်ကျာဖျကြုက်ဂှ် ဂွံဆဵုလဝ် ဒၞဲါအခန်ပါ်ကရေက် ဇကုအၚ်္ဂမၞိဟ်တအ်ကီုရောၚ်

ဌာန်ပရိုၚ်ဗၠးၜးမန်၊ ဂိတုခ္ဍဲသဳ (၁၂) စွေက်၊ (၁၃၈၈) သၞာံ။

ဂိတုသေတ်တေမ်ဗာ၊ စၟတ်တ္ၚဲ (၇) တုဲကၠုၚ်ဏအ်ဝွံ ပ္ဍဲပယျဵုသေံ-ခမေန် ပွိုၚ်ဍုၚ်သူရေန် လ္ပါ်ဒေသအူသမာန်ဂှ် ဗၠာဲသၟိၚ်သေံတအ် စၟဳစၟတ်ဂွံဆဵုကေတ်လဝ် ခဒမ်ရုၚ်ကျာဖျ ဂကူကြုက်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ပံက်လဝ်ရုၚ်ကမၠောန်ဟွံလုပ်သၞောဝ်နွံရောၚ်ဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ။

ဗၠာဲသၟိၚ်ပၞာန်သေံကဵု ညးတာလျိုၚ်သေံနာနာတအ် လုပ်စၟဳစၟတ်လဝ် ပ္ဍဲခဒမ်ကြုက်ကျာဖျ လ္ပါ်ဒေသပယျဵုသေံ-ခမေန်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်လဝ် ကပေါတ်ပါ်ကရေက် သွံစမံၚ် ဇကုအၚ်္ဂမၞိဟ်ကဵု
ကပေါတ်လီဠာန်အန်လာၚ်ကျာဖျတၞဟ်ဟ်တအ်ကီုရ။

တုဲကၠုၚ်သၞာံ (၂၀၂၅) တေံဝွံ ပၞာန်သေံတအ် လုပ်ဗတိုက်သီဂွံလဝ် ဒၞါဲကဵုတိဍာ်ပယျဵု ဗၞတ် (၅၀၀) ဧကဂှ်မ္ဂး ရန်လဝ် သွက်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်တအ် ဂွံဇူဒီုကီု မပ္တမ်ကဵု ရုၚ်ကာဇြဳနိုဝ်၊ ဆေၚ်စသုၚ်၊ ရုၚ်လဟိၚ်စိုတ် စတမ် ပံက်လဝ်ခဒမ် ၜိုတ် (၁၅၇) မနွံတုဲ အပ္ဍဲဂှ်မ္ဂး သၟာကမၠောန်ကျာဖျတအ် စကာပိုၚ်ပြဳလဝ် (၂၉) ဒၞါဲနွံရ။

ပ္ဍဲကဵုမလုပ်စၟဳစၟတ် အပ္ဍဲခဒမ်တအ်ဂှ်မ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ် ကပေါတ်စက် ခမ်ပျူတာကီု ကပေါတ်ပါ်ကရေက် နာနာကီုတုဲ ညံၚ်ညးဂမၠိုၚ်ဂွံပတှေ်မာန်ဂှ် ကၠောန်ပတောံလဝ် နကဵုဗီုပြၚ်ရုၚ်ဗၠာဲသၟိၚ်ကြုက်၊ အေန်ဒိုဝ်နဳယှာ၊ ဗာရာဇြဳ၊ ဩဇြဳ၊ သၚ်ကာပူကဵု ဗဳယာပ်နာန်တအ်တုဲ လီဠာန်ကၠတ်ကၠောန်မံၚ် ကမၠောန်လီဠာန်သြန်အိုတ်တုဲ သီုကဵုကၠတ်ကၠောန်မံၚ်ကမၠောန် ပါ်ကရေက်သွံစမံၚ် ဇကုအၚ်္ဂမၞိဟ်တအ်နွံရ။

သၟာကမၠောန်ကျာဖျ ညးဒးဒုၚ်စကာမံၚ်ကမၠောန်တအ်ဂှ်ဝွံ ညးတာလျိုၚ်ဟွံပြေ ကၠောန်ကမၠောန်ဟွံမာန်မ္ဂး ညးက္ဍိုက်က္ဍိုပ်ကမၠောန်သေဌဳဂကူကြုက်တအ် ပျဲပျာံသ္ပမာန်ဍဵုဍိုက်တုဲ ကိုပ်ကၠာနူဟွံဂွံဂစိုတ်ဏီဂှ် မပ္တမ်ကဵု မတ်၊ ကောန်တၟံ၊ ဂြိုဟ် အၚ်္ဂမၞိဟ်မနွံပၟိက်နာနာသာ်တအ် သွက်သ္ဂောံသွံဂှ် ဂၠံက်ကရေက်ပတိတ်တုဲ ဂစိုတ်မံၚ်အိုတ်ရောၚ် ဗၠာဲသၟိၚ်သေံတအ် ဆိၚ်ဆသ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်ရ။

ပြဟ်ဟ်ဏအ်ဝွံ ဗၠာဲသၟိၚ်သေံတအ် စၟဳစၟတ်သ္ၚဳဂၠိပ်မံၚ် အကာဲအရာကပေါတ် အပ္ဍဲကဵုခဒမ်တအ်ဂှ်တုဲ ပရူဒဒှ်ဍာံ ညံၚ်သ္ဂောံမံက်မာန်ဂှ် ဆက်ဂၠိုက်ဂၠာဲစၟဳစၟတ်မံၚ်ဖိုဟ်ရောၚ် ဂွံတီကေတ်ရ။

ဗီုရုပ် - Thai News [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၁:၁၂၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)</text>
      <sha1>7rcxeyiiq7a0a7zi1tji2kyduhgz6dz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>57449</id>
      <parentid>57448</parentid>
      <timestamp>2026-09-19T14:45:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50595-94</username>
        <id>5660</id>
      </contributor>
      <comment>/* သၞောဝ်သေံတၟိ ဗက်ပတိတ်နူဍုင်ဂှ် ဇီုကဵုသၟာကမၠောန်မန်ဗၟာ စိုပ်ဍုင်သေံတအ် သာ်လဵုမာန်ရော */ ဒကုတ်တၟိ</comment>
      <origin>57449</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="981145" sha1="c9yz1b7pl9mtiuynacl8nud3o0d1fwh" xml:space="preserve">ရော်ဂုဏ် အာစာဗညာသာၚ်မန်
   ချူဇန်အာလိက်မန်စဵုလအိတ်လမျီုရောၚ်
   ============================
     က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ဂှ် အခိၚ်ဓမ္မတာ ဟွံမံက်ဂတဝ် ပြာကတ်ကၠုၚ်ရ၊ အခိၚ်ကာလစိုပ် ပ္ၚံက်ကရေပ်မွဲမွဲမ္ဂး မံက်တိုန်ကၠုၚ်ရ၊ အချကာလ လိက်ပတ်မန်ပိုဲ ဒးဒုၚ်ခြိုၚ်လဝ်အပ္ဍဲဗွိုၚ် ဆဘာလကျာ်ဓဝ် တိတ်မ္ၚးဍုၚ်ကွာန်တေံဟွံဂွံဂှ် အာစာဗညာသာၚ်မန်တအ် က္တဵုဂစာန်လွဳပရာကၠုၚ်ဂှ် ဝၚ်ချဳဒရာၚ်ဝွံ၊ သေဗ်သၟေဟ်အာ အပ္ဍဲဝၚ်လျက်ပတ်မန်ပိုဲ ခိုဟ်ခိုဟ်မွဲရ။
     အဲဂွံချူ ပရူအ္စာဗညာသာၚ်မန်ဂှ် မိပ်စိုတ်လောတ်ရ၊ နူအဲဍောတ်ဍောတ် အခိၚ်ကာလ ဘဝထပိုဲခမဳ၊ မံၚ်ဘာဗ္ဂောပ ပရိယတ္တိ အပ္ဍဲဍုၚ်မတ်မလီုဂှ်၊ အပ္ဍဲအကြာသၞာံၜိုတ် (၁၉၉၁-၁၉၉၂) တေံဂှ်၊ ဂွံစလ္ၚတ်တီကေတ်ပရူညး၊ ဒၟာနူညးကလိဂွံလာဘ်တဆိပ်ကြာ၊ ပေါဲပြိုၚ် ချူလိက်ပတ် အပ္ဍဲတ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ရ၊ အပ္ဍဲပေါဲပြိုၚ်ချူလိက်ပတ်ဂှ်မ္ဂး မၞိဟ်တအ်ဂွံဇၞးကေတ်ညးဂှ် ဝါတ်ကွေံကွေံရ။
     အခိၚ်ဂှ်အဲလေဝ် ကလိဂွံလာဘ်ချူကဗျကီုတုဲ၊ ဘဝအာစာကၞေဟ်မွဲစွံ ကေၚ်ဆဵုကၠုၚ်ညးအလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ၊ သၟူအမြာဲစၠန်ညးဂှ်၊ ကိုပ်ကၠာနူဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ်ဂွံတီမံၚ်တုဲတဲု လိက်အုပ်ဝေါရလ္ၚီ မတိတ်နူကွာန်ညး၊  ဘာညးဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ် နူအခိၚ်ဘဝထပိုဲခမဳ ဍောတ်ဍောတ်ဂှ် ဗှ်လ္ၚတ်လဝ်ပြဵုမံၚ်တဲုတဲုရ၊ ဗွဲကြဴဏအ် ပိုဲက္ဍိုက်က္ဍိုပ်သၚ်သၟတ်လဂုၚ်တဲု၊ ဟိုတ်နူဒးအာတ်တမ်လိက်ဇရေၚ်အာစာကီုဂှ်တုဲ၊ နူကဵုအခိၚ်ဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်ဍုက်ကေဝ်ကဵု အာစာခိုဟ်ခိုဟ်ရ၊ ယၟုအဲဂှ်စဵုလၟုဟ် ညးကော်မံၚ်ယၟုခမဳ(နာရဒ) ဏီဖိုဟ်ဂှ်တဲု၊ သွက်အဲဂှ် ထပ်တဲု ဒှ်မံၚ်အမ်သဝ်ရ၊ သၞာံ ၂၀၁၈ အဲစိုပ်အာ သ္ၚိညးဂှ်လေဝ်၊ ညးကော်မံၚ်ယၟုအဲ မဒှ်ယၟုခမဳဂှ်ရ။
     လိက်ဗွဟ် မူကအ်ဗိန်တအ်ဂှ် ဒှ်အခေတ်ကာလညးတအ် ချဳဒရာၚ်ဂှ်တဲု၊ အခိၚ်တေံဂှ် ဒှ်အခေတ်ရဲဍုၚ်ကွာန် ညးတအ်ကၠောန်စဂွံဒှ်အခေတ် ကၠတ်ဖျေံကပေါတ် နူဍုၚ်သေံရ၊ ၜိုန်ရရဲကွာန်တအ် မိပ်လဟိၚ်မံၚ်ကဵု ပရေၚ်သိုက်သၠိၚ်ဖဲသအဳ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ကီုလေဝ် စိုတ်ဓါတ်အာစာတအ် စိန်ဝုန်မံၚ် အပ္ဍဲပရေၚ်လိက်ပတ်မန်ဂှ်၊ လောန်တဲုဒးကေတ်ဂုဏ်စရာဲရ၊ အခိၚ်တေံရဲကွာန်ကအ်ဗိန် ညးဂမၠိုၚ်ဒှ်မံၚ်သေဌဳကဆံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကီုရ၊ ဆဂးပရေၚ်ပိုန်ဟာန် ယဿပက်တအ်ဂှ် ဓရိုက်ပချဳစိုတ်ဓါတ်အာစာ အပ္ဍဲအရာဆာန်လိက်ပတ်မန်ဟွံမာန်ရောၚ် ထေၚ်ကေတ်ရ။
     အခေတ်ကာလ ညးတအ်ချဳဒရာၚ်လိက်ပတ်မန်ဂှ် ဒှ်အခေတ်ကာလလိက်ပတ်မန်ပိုဲ နွံမံၚ်အပ္ဍဲဗွိုၚ်ကျာ် အပ္ဍဲဆအကြာ ဘာလကျာ်ဓဝ် ဂှ်တုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်မန်တအ် ညံၚ်ရဴလၟုဟ် ဗှ်လိက်မန်ဒးမံၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ အခေတ်ကာလ သ္ကိုပ်ပၞာန်နေဝေန်တအ် အုပ်ဓုပ်ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ်တေံဂှ်၊ လိက်မန်ပိုဲယာက္ပိုပ်ဟွံမာန် သက်သက်ဂှ်တဲု ဒးချဳဒရာၚ်လိက်ပတ် အခေတ်ကၠာတေံဂှ် ဗၞတ်ဂလိုၚ်လဵုဒဒိုက်ဇၞော်မံၚ် ရောဂှ် ညးဟီုလဴထ္ၜးမ္ဂး လောန်တုဲ ကၠးကေတ် အပ္ဍဲစိုတ်ပိုဲ မာန်ရောၚ်။
     မွဲလ္ပာ်ဂှ် ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်အဃောဇၞော်မောဝ် ရဲဍုၚ်ကွာန်တအ် ကၠောန်စဂွံ မွဲလ္ပာ်ဂှ် ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက် ပရေၚ်လိက်ပတ် ဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ဂှ်တဲု၊ အကြာအန္တရာဲၜါသာ်ဏအ် အာစာတအ်သီုကျာ်ဇၞော်ပညာဒဳပတအ် ချဳဒရာၚ်မၚ်မွဲကၠုၚ်လိက်ပတ်မန်ပိုဲဂှ် ဒးတၚ်ဂုဏ်ကဵုညးတအ် စဵုကဵုမွဲအာယုက်ဟွံအိုတ်ရ၊ အခိၚ်တေံ ပိုဲတအ်ဘဝ ထပိုဲခမဳဍောတ်ဍောတ် သဘၚ်ဇွသၚ် ကျာ်ဇၞော်အာစာပညာဒဳပဂှ် ညံၚ်ရဴသဘၚ်ဍုၚ်သွဝ်ရ၊ ကောန်ကွာန်ညးတအ်လေဝ် အဃောကၠောန်စဂွံ အဃောဒယှ်တှ်မံၚ် အလံုကၟိန်ဍုၚ်ဟီုမာန်ရ၊ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကွာန်ညးတအ်ကဵု ပရေၚ်ချဳဒရာၚ် လိက်ပတ်ကွာန်ညးတအ် အခိၚ်တေံဂှ် သ္ပစၞးကဵုအလံုကောန်ဂကူမန်ပိုဲမာန်ရ၊ အကြာကျာ်ဇၞော်အ္စာတအ် ယၟုမဒယှ်တှ်မံၚ်တအ်ဂှ်၊ ယၟုအာစာဗညာသာၚ်မန်လေဝ် မောဝ်ဖ္ဍးမံၚ် ဗွဲမလောန်ကီုရ။
     အပ္ဍဲအကြာသၞာံၜိုတ် ၁၉၉၅ ဂှ် အဲချူပ္တိတ်လိက်အုပ် ( လညာတ်ပရၚ်တဲ ) တဲုကီု အဟိန်အာသွံလိက်အုပ် မဂ္ဂဇြေနိ ( လဂါံအာဇာနဲ ) ကီုတအ်ဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်အာဆဵုကဵုညးကီုရ၊ တမလိက်အာစာဂှ်လေဝ် ဒှ်အဓိက သွက်မဂ္ဂဇြေန်ပိုဲရ၊ အခိၚ်တေံဂှ်် ယၟုကၞေဟ်အာစာဂှ် မြမောဝ်ဇေတ်(ခယျးအပ္ဍဲ) လေဝ်ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ၊ အာစာဂှ် ၜိုန်ရဗျုထဴကီုလေဝ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်လိက်ပတ်မန် ဟွံဗျုတဴလးလးရ။
     ဗွဲကြဴဏအ် အခိၚ်နွံမံၚ်အပ္ဍဲကွာန်ဝၚ်္က ဇိုၚ်ပယျဵု အဟိန်ကၠောန်မံၚ်လိက်ပရိုၚ်သၞံၚ်တိုၚ်ရဂှ်လေဝ်၊ အခိၚ်အာဝေၚ် စိုပ်ကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ် မဒှ်ကွာန်သမ္ဘာအဲဂှ်လေဝ် အဲဂွံအာဆဵုမံၚ်ကဵုညးကီုရ၊ အဲစဴဝေၚ်ကွာန် နူကၟိန်ဍုၚ်မေရိကာန် ဗၞတ်ပိအလန်ဂှ်လေဝ် အဲဂွံအာဆဵုမံၚ်ညး သီုပိအလန်ကီုရ၊ ညးဝွံရံၚ်ကဵုဗီုရုပ်သာ်မၞိဟ်ကီု စိုတ်စရိုတ်ကီု ဆက်ဆောံကီု နာနာသာ် ခါတ်ရံၚ်အကာဲမ္ဂး ဒှ်အာစာကၞေဟ်ပိုဲမန် မဂပ်ဂဝ်လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်မွဲရောၚ်။
     ၜိုန်အာယုက်ညး မဗျုထဴဂလိုၚ်လဵုကီုလေဝ် အဟိန်အဲဇူဒီုမံၚ် အပ္ဍဲကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ်ဂှ် ညးကၠုၚ်ဝေၚ်စိုပ်ဇရေၚ်အဲမာန်ဂှ်တဲု၊ စိုတ်ဇဴအဲဂှ်လောန်တုဲ လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်လ္တူညးရ၊ ဟိုတ်နူပရေၚ်ဆက်ဆောံခိုဟ်တဲု လိက်ဂျာနေဝ် တိုၚ်ပ္ကဴပိုဲ ဥဒျာန်လိက်ပတ်ပိုဲ၊ မတိတ်မံၚ်အပ္ဍဲအမေရိကာန်ဝွံဂှ် ညးဗိုၚ်ဂိုတ်ဂစာန် ချူကဵုမာန်ဏီရ၊ ညးချူတဲု ကံုၚ်ပလံၚ်ဗ္စိုပ်ဇရေၚ်ကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ်၊ ဇရေၚ်အဲမာန်ဏီရ။

              အာစာဂှ်
              ၜိုန်ရဗျးထဴကီုလေဝ်
              စိုတ်ဓါတ်ဆာန်လိက်မန်ဂှ်
              ဟှံဗှုထူလးလးရ။

     လိက်အုပ်ညးပ္တိတ်လဝ်ဂှ်လေဝ် နူအာစာပါန်ထဝ် ကော်(ဖံၚ်သာၚ်မန်) မဒှ်ကောန်ညး မတန်တဴမံၚ် အပ္ဍဲဝှတ်ဝိၚ်၊ ကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်မွဲစွံဂှ်လေဝ် ညးကၠုၚ်ကဵုဒါန်ကုအဲကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်ညး ချူဇန်မံၚ် အပ္ဍဲဂျာနေဝ် အမာတ်ဒိန် တအ်ဂှ်လေဝ် အဲကလိဂွံအခေါၚ် ဗှ်လ္ၚတ်ကီုရ၊ အခိၚ်ပိုဲဍောတ်တအ် လိက်မဂ္ဂဇြေန် ဂျာနေဝ် ကွးဘာတက္ကသိုလ်ပံၚ်ကောံလေဝ် လိက်ပရေၚ်အာစာ ဂွံဗှ်မံၚ်လၟိုန်လၟိုန်ကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်မွဲပိုဒ် အဲသမ္တီုဒးမံၚ်ဂှ် (ဍုၚ်မတ်မလီုဟာ? ဍုၚ်မန်လီုဟာ? ဂှ် အဲခယျကေတ် အာစာချူလဝ်ရောၚ်၊ ဆဂးဂွံကလေၚ်ဂၠာဲဆဵုဂှ် ဟွံလောဲသက်သက်ရ။

          ကၞေဟ်ညးဂှ်
          ဒှ်တၟအ်ချူမြသွက်ပိုဲ
          အာစာကၠေဟ်ခေတ်တၟိတအ်မွဲရ။

     ပိုဲဂွံဆဵုညး မွဲအလန်မ္ဂး စိုတ်ဓါတ်မိက်ဂွံဆက်ချူအာလိက်မန်မွဴာဲအလန်ပၠန်ဂှ် က္တဵုဒှ်ချိုတ်ပၠိုတ်ရ၊ ၜိုန်ညးဗျုထဴ ကီုလေဝ် ညးချူမာန်ဏီမ္ဂး ပိုဲတအ်ဂှ်လောန်တဲု ဒးဆက်ချူအာမာန်ဏီရောၚ်ဂှ်၊ ဗီုသာ်ဏအ် စိုတ်ဂါတ်ကီတဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ၊ ပူဂိုလ်ဗီုသာ်ဝွံဂှ် ညးကော်စ (အစာံ) ရ၊ ညးဂှ် ဒှ်အစာံပိုဲ အပ္ဍဲအရာအရာချူကေှ်လိက်မဒှ်ရ၊ ကၞေဟ်ညးဂှ် ဒဵုတၟအ်ချူမြသွက်ပိုဲအာစာကၞေဟ် ခေတ်တၟိတအ်မွဲရ၊ ပိုဲစေှ်စိုတ် မြပိုဲၜီုအာရမ္ဂး ပိုဲဒးချူသကေက်ဂှ်တဲု ယဝ်ပိုဲ စိုတ်ဓါတ်လီုအာ အပ္ဍဲအရာချူဆာဲ လိက်ပတ်မန်မ္ဂး ပိုဲဗှ်လိက်ညး ပိုဲအာဆဵုကဵုညးမ္ဂး စိုတ်တေံ ဍေံပြံၚ်လှာဲအာ မာန်ရ။
     တၟေၚ်တၟဟ်မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် အပ္ဍဲအာစာကၞေဟ်မန်တအ်ဂှ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ဇြိုဟ်ဇြိုဟ်နက်နက် နွံအိုတ်ဂှ်တဲု၊ ဣဝွံလေဝ် ပိုဲတအ်ဒးကေတ်မံၚ် ဂုဏ်စရာဲဟွံအိုတ်ပၠန်ရ၊ အာစာကၞေဟ်မန်တအ်ဂှ် ဂယိုၚ်လမျီုကဵုကၞေဘ်ဟွံမာန်အိုတ်ကီုလေဝ်၊ နကဵုအသိၚ်စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ မသ္ကာတ်မြဟ်ဂှ်ရဒုၚ်ခဳတုဲ၊ ချူဇန်ပ္တိတ်မံၚ် လိက်မန်ရောၚ်ဂှ် ညးတီအဲတီရ၊ အာစာကၞေဟ်တအ် ၜိုန်ရမိက်ဂွံပ္တိတ် လိက်အုပ်ဇကုအိုတ်ကီုလေဝ် ဒၟာနူတော်ဟွံကိတ်လောန်ဂှ်တဲု ဒးဗ္ဒေါံလဝ်အသိၚ်အိုတ်ရ၊ တမလိက်ဇကု တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဟွံဒှ်ကၠုၚ် လိက်အုပ်ဂှ်တဲု ကၠေံဏှၚ်အာအိုတ်ကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်တအ် ကဗျတအ် ပံုအာဂီုတအ်ဂှ် ၜိုန်ရအာစာပိုဲ ဗညာသာၚ်မန်၊ ချူလဝ်နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ကီုလေဝ် ပိုဲတအ် ဟွံဂွံဗှ်ကေတ်ဖအိုတ်ဂှ် ဒၟာနူဟွံဒှ်လိက်ကၞပ်ရ၊ သွက်ဂွံပသေှ်စွံအာ အဆက်ကောန်အဆက်စဴဂှ်လေဝ် ရန်တၟအ်တအ်ဂှ် ဟွံမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။
     ဗီုအာစာဗညာသာၚ်မန် ဆာန်လိက်ပတ်မန်ဂှ် ပိုဲကောန်ဂကူမန် သၟတ်တၞောဝ်ဒတောဝ်တၟိတအ် ကေတ်သ္ပအစာံတဲု ဂပ်ဝဝ်ဒးချူအာလိက်ပတ်မန်၊ ဂပ်ဝ်ဒးမၚ်မွဲအာ လိက်ပတ်မန် ထေက်ကွေံကွေံရ၊ ဗီုညးဆာန်လိက်မန် စဵုလ္အိတ်လမျီုဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ် ကဵုဂွံကေတ်စ နဲကဲမာန်အိုတ် ကီုညိ၊ နဒဒှ် ရော်ဏာ ဂုဏ်အာစာ ဗညာသာၚ်မန်တဲု၊ စဵုလ္အိတ်လမျီု အဲဆက်ချူအာလိက်မန် ပ္တိတ်အာလိက်မန်ရောၚ်၊ ဂှ်လေဝ်မိက်ဂွံလဴပူစကဵု အာစာဗညာသာၚ်မန်ကီုရ။

                      ဗညာတိထဝ်  (တၠဂုဏ်နာရဒ)
                      ကွာန်ကြုၚ်ဘာ
                      ခတ်ေတ U.S.A
      
   လိက်ပရေၚ်ဝွံ ကံက်ပ္တိတ်နၚ်နူလိက် မဂ္ဂဇြေန်
   ဂကောံအာစာကၞေဟ်မန် ကၞပ် (၃)
   မုက်လိက် (၂၉)
   ညးကံက်ပ္တိတ် အမ်သဝ်နာဲ အၜဝ်
   (.12:10.AM.21.08.2021.)

ဂကူမန်လိက်မန်ကၠုၚ်နူလဵုရော
*****************************
အ္စာသုတေသနတံ ဍေံတံချူဝၚ်ဂကူမွဲမွဲ ဍေံထ္ၜး သက်သဳမာန်ဒၟံၚ်ကီု၊ ဝၚ်ဂကူမ္ဂး သက်သဳလိက်ပတ် ဒှ်ဇြ ဟတ်ဇၞော် အိုတ်ရ။ ဍေံတံကေတ်လဝ်အဓိပ္ပါယ် ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်မန်ကၠုၚ်နူမန်ဟွံသေၚ်ဂှ် ဟွံမိက်စှ်ေ စိုတ်အှ်ေရ။ ညးတၞဟ် ဟီုဂွံကၠာ ဟီုအာရ ညးတၞဟ်ချူဂွံကၠာ ချူဏာရ ဒးဆိၚ်ဆခယျကေတ်လဝ် နွံဗဝ်ရ။ ဂွံလဝ်ဂမြၚ်ညာဏ်ကျာ်အရှန် ဟွံသေၚ် ဒးထေၚ်ကေတ်ရဂၠိုၚ်တုဲ ဍေံတံထေၚ်ကေတ်လဝ် နွံမံၚ်ကီုရ။      
  မိက်ဂွံထ္ၜးသက်သဳ တွဵုရးဍုၚ်မန်ကၠာတေံ အလုံ (၉၆)ဍုၚ် ပၞောဝ်ကဵုတွဵုရးဖာသီ, မံၚ်မလ, ဒဵုပသဲ, ဟံသာ ဒေံါ(၃၂)ဍုၚ် တွဵုရးဗဂေါဟံသာဝတဳ, ဍုၚ်သေၚ်, ဍုၚ်ဒလ, ဍုၚ်ပါဒ, ဍုၚ်လ္ဂုၚ် ဥက္ကလာပ(၃၂)ဍုၚ် တွဵုရး မုဟ်တၟံ, သဓီု သုဝဏ္ဏဘုံ,တ္ကအ်ခၟိုၚ်, ဗြဝတဳ, ရးဇြာဝါခရူ, ရေဝ်, ရး တနၚ်သဳ(၃၂)ဍုၚ်တံဂှ် ဒှ်ဍုၚ်မန် ဒက်ပ္တန်လဝ် ဍုၚ်မန်သိုၚ် နန်ပြာသာဒ် ဍုၚ်နွံကဵုဨကရာဇ်မန် ချိုတ်တ် ပၠိုတ်တ်မဒှ်ရ။         
    ဂကူဒှ်သၟိၚ်မန်ကၠာအိုတ် ဒးထံက်ထ္ၜးဂလာန် ရာဇာ ဝၚ်မန်မ္ဂး တွဵုရးဍုၚ်မုဟ်တၟံ(၃၂)ဍုၚ် ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုံဝွံ ကၠာကျာ်တြဲဂေါတမပိုဲ ဟွံက္တဵုဒှ်ကျာ်ဏီ ဗၞတ်(၅ဝဝ)သၞာံ တေံ ဂကူမန်မၚ်ဗၠာဲမၞုံယၟုသုဓမာနဝ, သုဓမ္မ မာဏဝ, သၟိၚ်အိန်မာဃတၠသွဝ်ၜါ စှ်ေကၠုၚ်ပသေက်ကဵု သ္ပဨက ရာဇ်မန် ကၠာအိုတ်ရ။
    သ္ပဟိုတ်နူကဵု သၟိၚ်အိန်နိမိတ်ဗဒှ်ကဵု ဍုၚ်ပြာသာဒ် သၠိုက်ကဵုအဘိသိက် ၝောံကိုဋ်ဗြကၞေၚ် ရေၚ်မတ်ရတ် နာနာ ရန်ကဵုယၟုယၟာဗွဲဘာသာပါဠိဂှ်တုဲ̏ ဍုၚ်သုဓမ္မဝတဳ̋ ဍုၚ်မၞုံကဵုဓဝ်သၟိၚ်အိန် ခုတ်ခဴကဵုလဝ်ယၟုရ။ ဂလာန်ရာဇာဝၚ်မန်ဂှ် ဒှ်ဂလာန် မဍာံပြဟေၚ်တုဲ မၚ်ဗၠာဲသၟတ်မန် သုဓမ္မမာဏဝဂှ် ဒှ်ကောန်ညးဇၞော်တမ္ၚာတုဲ မၚ်မွဲလဝ်သဳလဥပုဟ်လၟိုန်ကာလရ။ မိမယာဲဣတဂှ် ၜိုန်ရကၠောန်မံၚ် ကမၠောန်တမ္ၚာ ဂယိုၚ်လမျီု ̏မိစ္ဆာဇဳဝ̋ ပရေံကဵုဒှ်ကၠာရ။ ကောန်တြုံပရဲ ပြဲနူတၞဟ် ဒှ်ညးတၠပါရမဳ ဂှ် ဝေၚ်ပဲါထောံကမၠောန် ပွသရာံပါပ် ဗၞတ်မွဲအာယုက် မာန်တုဲ ဟိုတ်နူအသိၚ်သဳလဥပုဟ် သဳလပါရမဳစိ သၟိၚ် အိန်ဒေဝတဴသွဝ်ၜါ ဒးစှ်ေသၠိုက်အဘိသိက် ပအပ်ဇိုန် ကဵုကၟိန်ဍုၚ်က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်နန်ထဝ် ပြာသာဒ်ထဝ် ကဵုသ္ပသၟိၚ် ဨကရာဇ် မန်ကၠာအိုတ်ရ။
          ဟိုတ်ဂှ်ရ ထံက်ရံၚ်ကဵုဒဒှ်သက်သဳ ရာဇာဝၚ်မန် အာဂမယုတ္တိ ဗီုဒှ်မူလဍာံပြဒၟံၚ်တုဲ သၟိၚ်ဨကရာဇ်မန်ဂမၠိုၚ် တံဂှ် ယာဲအပါမန်ဟေၚ် ၜံၚ်ခ္ဍတ်ပတိတ် က္တဵုဗဒှ်ကဵုဂကူမန် မဒှ်ရ။ မန်ကၠုၚ်နူမန်ဇေတ်တ် ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်မန်,ယေန်သၞာၚ်မန်,ကၠုၚ်နူမန်ဖအိုတ်ရ။ တိတ် ကၠုၚ်နူကဵု ဂကူ(၄)ဂကူတေံဟွံသေၚ် ဂကူမန်ပိုဲသမ္တီလဝ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်အိုတ်ညိအဴ။ စပ်ကဵုကိစ္စ အရေဝ်မန်, လိက်ပတ်မန်ဂှ် လညာတ်ရဲညးလ္ၚတ် (သုတေသန) တံဂှ် ဂကူမန်, လိက်မန်, အရေဝ်မန်, ကၠုၚ်နူကဵု (၄)ဂကူ တေံရ။ ဂကူမန် ယဝ်ရကၠုၚ်နူဂကူ (၄)တေံမ္ဂး သံသယ သၠေဟ်ပၟာ ဟွံအိုတ်ရ။
    မန်ကၠုၚ်နူဂလာလေဝ်ဒှ်ဂွံ ကၠုၚ်နူကြုက်ခမေန်လေဝ် ဒှ်ဂွံ သၠေဟ်ပၟာဟွံအိုတ် နကဵုစိုတ်ဟေၚ် ဒးထေၚ်ဒးခယျ ဆိၚ်ဆ ကေတ်တုဲ သံသယစိုတ်က္တဵုဒှ်ၜါလွးရ။ ဂၠာဲရိုဟ် ကၞက်တမ် ဂကူမၞိဟ်ဂွံ လဝ်ကၠာတမ်ဍာ်ၜဳမှာသၟိဒ် နွံဒၞာဲလဵု ရောဒဵုသိန္နရာဇ်နွံဒၞာဲလဵုရော အာဂၠာဲဆဵုမံၚ်ကီုဟာ? လညာတ်အ္စာရာဇာဝၚ်မန်လ္ၚဵု ဂကူမန် လိက်မန် အရေဝ်မန်ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ် သၠေဟ်ပၟာဟွံမွဲတုဲ ဖျေံတၚ် သ္ဂုတ်သွာတ်ဂံၚ်ၚ် ဟွံယောၚ်ဟွံယံၚ် ဖျေံစိုတ်ပိုတ်တ် သ္ကုတ်တ်ရ။ ဂကူမန်, လိက်မန်, အရေဝ်မန်, ကၠုၚ်နူဂဝ် ဂၞဴတၟာမလ္ၚဴဟွံသှ်ေ နူကၠာကျာ်တြဲဂေါတမဟွံက္တဵုဒှ်ဏီ ဗၞတ်(၅ဝဝ)သၞာံ ပယာံမလအ် တေံဟေၚ်၊ ဟွံသေၚ်သာ်ဂှ် နူတိဒှ် ဒကှ်တိုန်တေံ မန်ပိုဲသှေ်ၜက် ကၠုၚ်မံၚ် စဵုကဵုအခိၚ် လၟုဟ်ရ။ 
   ဟီုဍေံရ လိက်မန်ကၠုၚ်နူ ဂလာအိန္ဒိယ(INDIA) အက္ခရ်ဗြဟ္မဳ နူဂှ်အက္ခရ်ပလ္လဝ ကဒမ္ဗဂးသာ်ဂှ်တုဲ ပူဂဵုလ္ၚဵုလ္ၚဵုလေဝ်ဒုၚ်ယဵု အာမန္တာ နွံမံၚ်ကီုရ။ ခရေတ်အေဒဳ(ဗီ) (၅ဝဝ)သၞာံဂှ် အ္စာသၠပတ်မန် မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာ က္ညအာ ချူကှ်ေဆာဲ ကၠာဲကေတ်ပိဋကတ်ပိစိုပ် ဍုၚ်မန် သုဝဏ္ဏဘုံရ။ သၞာံသာသနာမန်ပိုဲဂှ် (၉ဝဝ)သၞာံဟေၚ် ဝၚ်ပိဋကတ်မန် စၞောန်ထ္ၜးလဝ်တုဲ အက္ခရ်မန် လိက်မန်ပိုဲဂှ် နွံမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်မန် သုဓမ္မဝတဳ ကၠာနူသၞာံခရေတ် ထုက်ထက်ဏီရ။ 
    (က)ဗြဟ္မဳသဒ္ဒါ ဣကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် ပ္ဍဲပါဠိအဘိဓာန်မန် အက္ခရာဝလိဟွံမွဲတုဲ ဗြဟ္မဳ ဣကာရန္တပုံလိၚ်ဟေၚ် နွံထေၚ်လဵုမံၚ်ရ။ ဗြဟ္မဳသဒ္ဒါဂှ် တွံအရထတၞးဗြီု-မနဳ တွံ အရထဂလာန် ၜါသာ်ရ။ တၞးဆုဗြီုမနဳဂှ် တၞးဍေံ ညးသ္ပဂဥုဲ အ္စာသဝ်တံရပ်စပ်စကာရ။
            (ခ)ကဒမ္ဗသဒ္ဒါ အာကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် တွံအရထ ဆုသဴ, ဆုပြဲ, တၞံရာဲသဳဓတ်, တၞံမိတ်, ဂကောံ တွံအရထ (၅)ဂကူရ။
   (ဂ)ပလ္လဝသဒ္ဒါ အကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် တွံအရထသၠ လမတ်, တၞံဆုမၜတ်,တၚ်ကၞာၚ်ဆု,မဒှ်မွဲဟာန်သၠလၟတ်,တွံအရထသၠဆုၜတ်တ်
ကဵုတါ်ျကၞာါ်ျဆုရ။
    ပါဠိသဒ္ဒါဍာံပြဟေၚ် အရထဍေံတိတ်ကၠုၚ်ဗွဲမဍာံပြတုဲ အဓိပ္ပါယ်နွံပၟိက်လ္ပာ်ဍေံလေဝ် ကလိဂွံမာန်ဗွဲစၟတ် ဟေၚ်ရ။
    အတိုၚ်လညာတ်ညာဏ် အ္စာသုတေသနတံ ကေတ်လဝ် အဓိပ္ပါယ်အက္ခရ်မန် ကၠုၚ်နူဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယ ထ္ၜးပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်တုဲ ကံက်ကေတ်အဓိပ္ပါယ်ဂွံ ဂွံဍောၚ်ဓရ်သဒ္ဒတ် သာ်ဂှ်ရ။ အက္ခရ် လိက်မန်, ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳဂှ် ဂွံကဵုတၞးဆုရ။

    အတိုၚ်လညာတ်ညာဏ် အ္စာသုတေ သနတံ ကေတ်လဝ် အဓိပ္ပါယ်အက္ခရ်မန် ကၠုၚ်နူဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယ ထ္ၜးပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်တုဲ ကံက်ကေတ်အဓိပ္ပါယ်ဂွံ ဂွံဍောၚ်ဓရ်သဒ္ဒတ် သာ်ဂှ်ရ။ အက္ခရ် လိက်မန်, ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳဂှ် ဂွံကဵုတၞးဆုရ။
    အက္ခရ်မန်,လိက်မန် ကၠုၚ်နူတၞံဆု, တၞးဆုဂှ် ဒှ်အဓိပ္ပါယ်ဍေံရ။ ဂလာန်အရေဝ်ဂှ် ကၠုၚ်နူ ဂလာတုဲ ဆက်စိုပ်ကၠုၚ်မန်ပိုဲဂှ် ဒှ်ဟွံမာန် ဗၠေတ်လ္ပကေတ်စညိ။ 
    အက္ခရ်မန်,လိက်မန် ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳ, ပလ္လဝ, ကဒမ္ဗ ဍာံပြဟွံဍာံပြ စၟဳစၟတ်ရံၚ်နကဵုသဒ္ဒါညိ။ ညံၚ်ရဴမလိက် နွံပ္ဍဲဗုၚ်ဂၞဴမပ္တံ (သြွံသြွဳဿုံဟ္တ အအ) တံဂှ် ဒှ်ပါဠိလီုလီုတုဲ အရထဟွံမွဲ အဓိပ္ပါယ်ဟွံတိတ်ရ။ ယဝ်ရကေတ်အတိုၚ် ပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်မ္ဂး လိက်မန်ပိုဲဂှ် တုပ်ကဵုလိက်ဗၟာ လကျာ်တဳ ခမဳအပြောံ ဍုၚ် ဗကာံတေံကီုရ။
  လကျာ်တဳခမဳအပြောံတေံဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ချူကေတ် လိက်ပပ်ပ်ပဳပဳတုဲ အာတိုပ်ပြိုက် စုတ် ပ္ဍဲဂဝေၚ်ဆု ပေၚ်ပိသၞာံ ဂဝေၚ်ဆုဂှ် ဂတိုပ်ခၞော်ဍေံပေၚ်တိုန်တုဲ ကၟာတ်ကၠက် အာရ။ ဒဒှ်ရလိက်ဗၟာပိုဲနွံဒၟံၚ်ဂှ် ဒေဝတဴတံကဵုနိ မိတ်လ္ပအ်တုဲ ပိုဲမရာဇ်ဒးဇက်ပၞာန် အာကေတ် လိက်ပတ် တံဂှ်ရောၚ်။                                ဂရၚ်ပ္တီ သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာ (အနော်ရထာ)ရ။ သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာပတှ်ေတုဲ ဇက်ပၞာန်အာခဲါ အာၜံက် အာဂၠံက်ကေတ်တုဲ ဒှ်လိက်ချူဗဒှ် ကၠောန်ကေတ် ပပ်ပ်ပဳပဳဂှ်တုဲ ညိဟွံကိတ် ညဳကဵု ပရေၚ်လောကဓမ္မဒ္စာံသာ်တုဲ သၟိၚ်စံၚ် ထောံဖအိုတ်ရ။ 
    ဂွန်အလီညာဏ်အလီဇၞော်ကွေံကွေံတုဲ ဟိုတ်နူကဵု လိက်ပတ်ဟွံမွဲဂှ်ရ လကျာ်တဳခမဳ အဖြေဟ်ဒးကၠောန် ဗဒှ်ကေတ်လိက်ပတ်ရ။ လိက်မန်ပိုဲဂှ် ဟွံတုပ်ကဵုလိက်ဗၟာ လကျာ်တဳ ဍုၚ်ဗကာံတေံပုဟ်၊ လိက်မန်ပိုဲဂှ် ကၠုၚ်နူကဵုတၞံ 
ဆု,တၞးဆု,ကဝေၚ်ဆုဟွံသေၚ်၊ ကၠုၚ်နူကဵုမန် ဂကူမန်ဟေၚ်ရ။ ခေတ်ညးကဵုညး အခိၚ်ညး ကဵုညး စကာသုၚ်စောဲပြံၚ် လှာဲကၠုၚ်နွံမံၚ်တုဲ လိက်မန်ခေတ်သၠပတ် ပြာကတ်မံက်ဂတဝ် တိုန် ပ္ဍဲလက်ထက်အ္စာကဝိမန် အ္စာသၠပတ်မန် မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာပိုဲရ။                             ကောန်မန် ပိုဲဂွံတီအာကိုန်ဂစိုတ်မာန် ဂကူမန် လိက်မန် အရေဝ်မန် ကၠုၚ်နူ မန်ဟေၚ်၊ ကွေတ်ဗုဒ္ဓဘာသာကဵု အခိုက်ကၞာ သာသနာမန် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ရှ်ေသှ်ေ ဗဴဗယိကလော်သ္ၚိ ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ဒက်စေတဳ ဒးပ္တိုန်က္ဍိုၚ် လ္ဇံက် က္ဍိုၚ်ကျာ် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်။ 
    အခိုက်ကၞာ သ္ပဒကာထပိုဲခမဳပယျၚ် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ပြေၚ်စွံ ကမ္မဋ္ဌာန်သၚ်ကဵုခရှ်ဂှ် ကၠုၚ်နူမန်တံ ဖအိုတ်ရ။                         
    ဟိုတ်ဂှ်ရ-ဂကူမန်, လိက်မန်, ကၠုၚ်နူကဵု ဂကူတၞဟ် သအာၚ်တေံဟွံသေၚ်။ (ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်ပတ်မန်, ယေန်သၞာၚ်မန်) ကၠုၚ်နူမန်ပိုဲဖအိုတ်ရ။ 
     မိက်ဂွံဗ္ကန်ဏာကဵုဂကူမန် ညးမဗှ်လိက် မန်ပိုဲတံ      မွဲတၚ်ပၠန်ဂှ် ဒၞာဲလဵုမံၚ်ၚ်က္ဆံၚ်လဵု စိုပ်ပ် ဟီုအရေဝ်မန်,ချူဗှ် လိက်မန်, သုၚ်စောဲ အာဲယေန်သၞာၚ်အခိုက်ကၞာမန်ပိုဲတံ အိုတ်ညိ။ လ္ပထေၚ်ဇၞော်ကဵု ဂကူတၞဟ်သအာၚ်အိုတ်ညိဂှ် မိက်ဂွံဗ္ကန်ပြၚ်ဏာ နကဵုကၞေဟ်လိက်ဏံ မဒှ်ရအဴ။

ရာမညအာၚ်မန်
တံၚ်ပရၚ်

ရတနတ္တယပဏာမ-ကေုာံ-ပတ္တနာ
   
       နမောတဿ၊ ပဏာမလိက်ပတ်။ ဗုဒ္ဓဓမ္မ၊ သီုသဳဃံရတ်။ အဲဍိက်ရှ်ေသှ်ေ၊ ဖျေံက္ဍိုပ်သ္ပဝတ်။ ဣန်ဗြီုယီုမာ၊ဒေဝါပြကတ်။ နွံဂၠိုၚ်ပြးဇး၊ဂးဗးဟုဝတ်။မိကဵုမၜါ၊ အ္စာဇၞော်သွတ်။ကဝိပန်ဌာန်၊ ဥာဏ်ညံၚ်သၞာ်ရတ်။ ဂုဏ်ညးတအ်ဂှ်၊ဒှ်ဗဇ္ဇဗတ်။ အတိက်လေဝ်ကီု၊သီုအနာဂတ်။အဲဍိက်သ္ပဝတ်၊ပ္ဍဲပစ္စုပ္ပန်။ 
        ဖျေံက္ဍိုပ်စိန်ဝုန်၊ ယိုက်လဝ်ဂုဏ်ပၠန်။ ဖိုလ်အဲရဴဂဴ၊ဇဴထပှ်တန်။ကမ္မကဵုစိ၊ ပိစှော်ၜါပၠန်။ ဝေဒနာတုန်၊ ၜါဣသုန်ဗ္ဂန်။ ပရိုက်ဥပဒြဴ၊ စှ်တြဴတန်။ အန္တရာယ်စှ်၊ ဒဏ်စှ်မွဲဒွန်။အိုတ်ကပ်ပိကီု၊ သီုဝဲမသုန်တန်။ဂြိုဟ်ပါပပၠန်၊ သီုဒဏ်အန္တရာယ်။
         အိုတ်သီုယဲဗော်၊ ကလော်တာဲဗြဲ။ ဗၟုဲဘုတ်ပြိုတ်၊အိုတ်သီုသရာဲ။ ပရိစ္ဆေဒ၊ ဘဝဇၟာပ်ဒၞဲါ။သၞနိမိတ်သၞဲ၊ ကဵုဍေံသ္ၚောဲသာဲ။ သၟိၚ်ဍာ်ပၟတ်၊ ကမၠက်စိုတ်စၞာဲ။ ကဵုဍေံပြးဆာဲ ပဲါဒဴအာညိ။
        ယိုက်ဂုဏ်တုဲပၠန်၊ ဆန်ဗ္ဒက်လိက်စိ။ ညးမဒှ်ကၠာ၊အ္စာကဝိ။ တံၚ်ပိုအ်ရးဇြာ၊ ကွာန်ဂှ်ဇာတိ။ အဲမာံတောအ်ကၠာ၊အ္စာကဝိ။ဥာဏ်ဒှ်မြမောဝ် လ္ၚောဝ်ရးမန်ပိ။ အာယုဒဳဃ၊လာဘသုခိ။လာပ်ကဵုစိုပ်ကၠုၚ်၊ ညံၚ်နုၚ်နိဓိ။အာယုက်ကဵုဂၠိၚ်၊ညံၚ်သၟိၚ်နေမိ။ ဂွံဒှ်မြမောဝ်၊ဒေါဝ်ရးမန်ပိ။ဝၚ်တြေံတြဟ်၊ဆန်ဗ္ဒက်တၟိ။ ဂကူမန်ကၠာ၊ဂွံတီအာညိ။ ဗၟာယုတ်ပျဲလဝ်၊ညံၚ်ကဝ်အဂ္ဂိ။တူဂြောတ်ဂဵုဒၟံၚ်၊ညံၚ်ရဴပ္တေၚ်ဂျိ။သွက်မန်ဂွံတီ၊တၞီမံၚ်ဒမၠိ။တီတုဲသတိုက်၊ စွံစိုတ်ကဵုဂိ။ ညံၚ်ဂွံချပ်မာန်၊ဂစာန်တိုန်ညိ။ညးအဲလ္ပဝိုတ်၊ ဂိုတ်ကဵုဗိုန်ဂၠိ။မန်ပိုယ်ဗၠိုက်မံၚ်၊ဘိုၚ်ဟံၚ်အိုတ်ညိ။ယဝ်ဟံၚ်ဂွံကၠာ၊ လာဘသုခိ။ လာပ်ဂွံစိုပ်ကၠုၚ်၊ညံၚ်နုၚ်နိဓိ။ အာယုက်ဂွံဂၠိၚ်၊ ညံၚ်သၟိၚ်နေမိ။ဇဲယသိဒ္ဓိ၊ကဵုဒှ်ညိမန်။
        မၞိဟ်ဒေဝတဴ၊ ကလောသ္ၚောဲညန်။တၞောဝ်ဂကူစိဇာတိပိုယ်မန်။တဆိပ်ၜိုပ်ကၠာ၊ဟံသာထဝ်သောန်။ရာဇာဝၚ်တၞမ်၊ တမၠာလအ်လောန်။ နူသၟိၚ်ပိုယ်မန်၊ စှ်ေနူနန်ထဝ်။
    ဍုၚ်ဟံသာဟေၚ်၊ ညးတၟေၚ်ဂွံလဝ်။ ၜိုပ်ကျအာမြာ်၊သြိုဟ်ပါ်သၞေၚ်ထဝ်။ပြာသာဒ်ရတ်ထ္ၜိုၚ်၊ က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်နန်ထဝ်။ဘုတ်ဘာသီုသ္ၚိ၊ တိဍာ်ကၠအ်သွဝ်။ဍုၚ်ဗဂေါကၠာ၊ တၟာမဗ္ဒဝ်။ဟွံသှ်ေလေၚ်အိုတ်၊ ဟိုတ်ဝဲတမ်ကဝ်။ သာ်ဝွံဆတ္တဝ်၊ ပြာကတ်လဝ်ရောၚ်။
      သမ္ပတီယောၚ်၊ မွဲတောၚ်ချူဇန်။ နူရာဇာဝၚ်၊ ရံၚ်ကေတ်နၚ်ဂြန်။ ပ္ဍဲဇာတာထဝ်၊ သ္ပလဝ်ကိုန်ခန်။သ္ၚဳဂၠိပ်တုဲပၠန်၊ဆန်ဗ္ဒဟ်မၚ်ဇေန်။
        ဘာသာမန်အဴ၊ ကြဴဂွံဆက်ဆေန်။ ကလောမိတ်စှ်၊တုဲဂွံဗှ်ပ္ဍေန်။သ္ပလိက်မၚ်ဇေန်၊ မာံတောအ်ဟေန်ဆာဲ။
        ဍုၚ်ဗဂေါလီု၊ ဗီုကဝ်တူပြာဲ။ ဒဒိုက်ပိုယ်မန်၊ ကောန်ယာံကဵုယာဲ။ မိယာံကဵုကောန် အောန်စိုတ်ဇၟာပ်ဒၞဲါ။ဝုတ်ယာံကဵုဗၠာဲ၊ ဆာန်တုဲသာဲအာ။
        တၞောဝ်ရာဇာဝၚ်၊ အိုတ်လၚ်ဂတာ။ ဂကူမည၊ ဝံသပိုယ်ကၠာ။ ဒှ်ဍိက်ဗၟာရ၊ သဗ္ဗကေၚ်ကာ။ပိုယ်ဒးဒှ်လၞီ၊ ကြအ်ဆီသိၚ်သာ။အတိက်တမၠာ၊ နူကၠာတေံဂှ်။
             ဒဒိုက်ပိုယ်မန်၊ဇၞော်လောန်သ္ကာတ်မြဟ်။ ဒးချိုတ်ဘဲပၟတ်၊ တူဂြောတ်ဟေၚ်ဟဟ်။လေၚ်သီုဒြပ်ရတ်၊ပိဋကတ်သၟဟ်။ လေၚ်ဘုတ်လေၚ်ဘာ၊ လေၚ်ဝါတိရှ်။ လေၚ်ဍုၚ်လေၚ်ကွာန်၊ လေၚ်ဌာန်ဒိုဟ်စှ်။ လေၚ်သၟိၚ်နာဲတၠ၊ လေၚ်မသထပှ်။ပိုယ်လဴခၠေဝ်သှ်၊ ဂတှ်ဝိပက်။
        ဂွံတီညာတ်ရ၊ ဂတမွဲအဆက်။ ဒှ်စိတ္တဥာဏ်၊ ဂလာန်ဒှ်ကြက်။ ကောန်ဇာတ်ဗွဲကြဴ၊ စဴစေက်သှ်ေၜက်။ ဂွံတီညးအဲ၊မွဲၜါအဆက်။လိက်နွံဂွံဗှ်၊ မန်စှ်ကိုဋ်ဠက်။ဝၚ်မန်ပိုယ်ဟေၚ်၊ ဗီုတၟေၚ်ဒးကၠက်။ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ ဂစိုတ်မန်ညံၚ်ကၠက်။သ္ပလဝ်ရိုဟ်ကၞက်၊ ဨကဂ္ဂတာ။
        ရာဇဝၚ်ရ၊ နူသၠပတ်ကၠာ။ သ္ပမၚ်ဇေန်ပ္ညုၚ်၊ဍုၚ်မန်ဟံသာ။ အဲချူဆန်ဗ္ဒဟ်၊ ဂွံဗှ်သေၚ်ဟာ။ ဝၚ်ပိုယ်ဖအိုတ်၊ ပၠောပ်စိုတ်လောဲသွာ။ ချူကှ်ေပိုဒ်ဗျဥ်၊ ဆန္ဒလကႅာ။ဗီုပိုယ်ဒှ်ကၠုၚ်၊ ဍုၚ်မန်ဟံသာ။ သ္ဂောံစေန်ဆက်အာ၊ ပြာကတ်လဝ်ရောၚ်။
      မၞးတအ်ကလၚ်၊ ပၚ်မှိၚ်မွဲတောၚ်။ထံၚ်လဝ်သောတ၊စိုတ်ပကဵုယောၚ်။မညာဘာသာ၊ မေတ္တာအခေါၚ်။ ဆာန်ဂကူရောၚ်၊ ဟီုလဴသောၚ်ထ္ၜး။
        ဟိုဲတၞောဝ်မည၊ဝံသဗော်သွး။ဂကူပိုယ်ကၠာ၊ ညဳသာသၟဟ်တး။ ဟွံဒးလီုလာ်၊ ဟွံပါ်ဒကး၊ဍိက်ကဵုတၠနာဲ၊ ဟွံဒးသာဲပြး။ ပၚ်မှိၚ်ညိဏး၊ ယွံကွးဘာမန်။
        အတိက်တေံကၠာ၊တမၠာလအ်လောန်။ ဟံသာဝတဳ၊ဍုၚ်ကျာ်သြဳမန်၊ သၟိၚ်ဨကရာဇ်၊သီုအမာတ်ဝန်။မၞိဟ်မွဲဍုၚ်ကွာန်၊ ဇၟာပ်ဌာန်သ္ၚောဲညောန်။ သ္ကိုပ်ပၞာန်ဂှ်၊ ဟိုတ်ဟွံသၟဟ်သၟန်။ညိရောဒးဗီု၊ ဒးလီုလ္ၚုလ္ၚန်။ဟံသာဍုၚ်မန်၊ နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်။
       ဒးထောံကၠေံသ္ကဲ၊ လုပ်တဲညးသ္အာၚ်။ သၟိၚ်ဒဴဗညာ၊ ရာဇာတြုံသာၚ်။ က္တဴက္တာန်မံၚ်၊ ညံၚ်ၜိုဟ်ကဵုကၠာၚ်။ ဒးထောံကၠေံဂအာၚ်၊ ကၟာၚ်ဍုၚ်ဒေါဝ်ဝါ။
         ဂၠုက်ရာပ်ဂၠုက်အုပ်၊ ဒဴလုပ်ဒျူဒျာ။ ဍိုက်ဂွံဂၠုၚ်က္ၜၚ်၊လှၚ်ဒေါဝ်ဂဂႅါ၊ သၟိၚ်ဨကရာဇ်၊အမာတ်ဒဴဗညာ။ဝံသဒတောဝ်၊တၞောဝ်မန်ရာဇာ။ဖေက်အဲအနိုၚ်၊ ဝၚ်သၟိၚ်ယုတ်ဗၟာ။မန်ပိုယ်ဒဴပၞာန်၊ ထောံကွာန်ဂွံဝါ။ ဂြိပ်ဒဴထောံဗၟာ၊ ပ္ၚောံဒျူဒျာရောၚ်။
         သာ်ဝွံမွဲတောၚ်၊ ဟွံယောၚ်ဒှ်ဍာံ။ ဍုၚ်ဗဂေါဝွံ၊ လ္ၚုလုံဒိုဟ်ဒ္စံါ။ တၞောဝ်ပိုယ်မည၊ ညံၚ်ကဒဴကျာံ။ သ္ပကာဝရာံ၊ 
သၞာံဂှ်လ္အိတ်။
        ကၞိရောၚ်ဒးဘဲ၊ ဗ္ဂဲရပ်ကိတ်။ သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ကၠုၚ်စိုပ်လ္အိတ်။ လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ကဵုစှ်ဒ္စိတ် (၁၁၁၉)။ မန်ကျအာဗၟာ၊ ရာဇာတၞောဝ်သိဒ်။ တၞောဝ်မညပြဲ၊ 
စိုပ်ဘဲဍာ်ဒ္စိတ်။ ပ္ဍဲဇမ္ဗုဒိပ်၊ဂြိပ်ဒဴဗၟာၚိတ်။ တိုန်ဒဵုကၠဆာ်၊ စှ်ေဍာ်ကျာံကိတ်။ ညံၚ်သာ်ဂှ်ကၠာ၊ ဥပၟာလ္အိတ်။ ညံၚ်သာ်ဂှ်လေဝ်၊ သရေနိမိတ်။ မန်ဒးထောံဍုၚ်၊ သုၚ်ဝိပရိတ်။ ဆၚ်ဒဴနူနန်၊ ယောန်အာဟိတ်ဟိတ်။လုပ်အာဂြိုပ်ဂၞိၚ်၊ ကြာကၠစိၚ်သိတ်။ ဂၠိုၚ်ကဵုဝိဝဲ၊ ဂၠိုၚ်ဘဲလ္အိတ်။ဒးအေၚ်ပုၚ်ဍာ်၊ ကွာ်အာမံၚ်ဍိတ်။ဒဒိုက်စိုပ်သိဒ်၊ လ္အိတ်ပိုတ်သ္ကုတ်။
    ဍုၚ်ဟံသာရော၊ ဗဂေါညးခုတ်။ လုပ်စိုပ်တဲဗၟာ၊ ရာဇာအယုတ်။ ဂးအံၚ်ဇေယျ၊ စိုတ်ညံၚ်ကၠဂြုတ်။တၞောဝ်ၜိုပ်ထဝ်ကွေံ၊ ဍေံရပ်ပရှ်ဍုတ်။ ဂၠာဲဒုဟ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ ဂၠာဲစောဲဂဗုတ်။လဟုက်ထေဲထုတ်၊ စုတ်ဒုဟ်ကဵုမန်။
         သၟိၚ်ဗၟာယုတ်လေဝ်၊ ဨကရာဇ်ဝန်။ညံၚ်ကလော်ကြုက်၊မုက်ညုဓညောန်။ ဍေံဂွံအဝဵု၊ ဍဵုဍိုက်ပျဲလောန်။ ခမဳသၚ်မန်၊ကြပ်ညောန်သ္ၚောဲသာဲ။
         ကဵုကော်နၚ်ကၠာ၊ ဗၠးဏာသရာဲ။ ကၠုၚ်စိုပ်ဆတ္တဝ်၊ပ္တောံလဝ်မွဲဒၞဲါ။ညာတ်ဒှ်ဒေါသ၊ ညံၚ်ကၠရပ်သ္ၚာဲ။ ဟၟဲမေတ္တာ၊အာဏာလောန်ကာဲ။ မုက်အံၚ်ဇေယျ၊ ဒေါသဗ္တေတ်ဍာဲ။မၚ်မွဲဓုတၚ်၊ သၚ်ခမဳဗၠာဲ။ ဒးအလီရ၊ ဗၟာသ္ပပြယာဲ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်စၞာဲ၊ ဥပါယ်အဟိုတ်။
        ကေတ်စိၚ်ဒြၚ်ဗိုန်၊ ကဵုလိုန်ဂစိုတ်။ နကဵုလွဟ်ပၠန်၊ ပန်ဗာ်ဖအိုတ်။ ဒးဒုၚ်ပယျဲ၊ ဘဲကမ်ဒးချိုတ်။ ဗုၚ်လိုက်ကအ်ပိုတ်၊ ချိုတ်ၜိၚ်မံၚ်ဆီ။
       ကွးသၚ်အရဳ၊ခမဳမန်ပိလ္ၚီ (၃၀၀၀)။ စုတိစဴသွဝ်၊ သီုဓဝ်လၞီ။ဒးဒုၚ်ကၠုၚ်ပၠန်၊ ဘဲဒဏ်ကၠံလ္ၚီ။ သာ်ဝွံခပ်သီ၊ သမ္တီလဝ်ညိ။
          ဣတ္တဳဗြဴမန်၊ သီုဂဝ်သန္ဓိ။ပ္ဍဲဗော်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်ဒိဋ္ဌိ။ပန်ဗာ်ထပက်၊ ၜုၚ်တက်ကဵုရိ။ ညာတ်ဒှ်ဗဟေက်၊ ဖေက်ဖေက်ဂိဂိ။ လရိုအ်ယာံဟာဲ၊ ဗက်ဂၠာဲကော်မိ။ ပၞာန်ဗၟာတဲဂံၚ်၊ ညံၚ်နာ်သတ်ဂျိ။ ညးဒၞဲါဟွံမွဲ၊ ဂၠိုၚ်နဲလက်ဗျိ။ စိုတ်ယုတ်လောန်ကာဲ၊ဟာဲသတ်ရိုၚ်ရိ။ ဗြဴသီုသန္ဓိ၊ အိုတ်ဇဳဝိတ။
         မၞိဟ်ထပှ်လ္ၚီ၊ တီကၠးဍာံပြ။ (၇၀၀၀) ဂကူပိုဲကၠာ၊ဘာသာမည။ အဆက်သၟိၚ်ပိုတ်၊ အိုတ်တၞောဝ်ဝံသ။ ညံၚ်ဂွံကၠက်အာ၊ ဘာသာပိုယ်ပၠ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်စၞာဲ၊ ဍေံဗက်ဂၠာဲသၞ။ကောန်ၚာ်တြုံရ၊ သ္ပမံၚ်ကွးဘာ။
           ဍေံဒဳနၚ်သ္ကဲ၊ ညံၚ်ဂၠဴပ္ဍဲဝါ။ ဗာ်ထပက်ပန်၊ ပ္ကီုဒဏ်နာနာ။ဆီဇွောဝ်ဒှ်ဍာ်၊ ကောန်ၚာ်ကွးဘာ။ဗုၚ်လိုက်ကအ်ပိုတ်၊ ချိုတ်ထပ်လောတ်လ္ၚာ။ ပဲါရောဟွံဗၠး၊ ဒးဘဲလွဟ်ဗၟာ။ ဗာ်ထပက်ပန်၊ကဵုဒဏ်နာနာ။အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာသတ်အလီ။
          ဂစိုတ်ထောံပၠန်၊ သၟတ်မန်မသုန်လ္ၚီ။ (၅၀၀၀) ဒးဘဲလမျီု၊ ဗီုစိၚ်မံၚ်ဆီ။ ဒဒိုက်ဠက်ဆ၊ ဟွံကကၠံလ္ၚီ။ ဟိုတ်နူဗၟာ၊ကွးဘာဒှ်လၞီ။ လိက်နွံဂွံတီ၊ သီပရူဒဒှ်။
           ဆဏအ်ရောသေၚ်၊ တၟေၚ်တိုန်နူဂှ်။ကောန်ၚာ်သၟတ်မန်၊ ဒှ်မံၚ်ကောန်တှ်။ အံၚ်ၚေဝ်လရိုအ်၊ ဂွံဆဗက်ဂြဟ်။ မွဲသာ်ရောကၠိုဟ်၊ဂၠုက်သြိုဟ်မဴတှ်။သၟတ်မန်တြဴလ္ၚီ (၆၀၀၀)၊ ဗက်သီကေတ်ပြဟ်။ ပ္ကောံလဝ်တုဲပၠန်၊ ဟွံတန်ချပ်ဗှ်။ ဂစိုတ်ထောံသၟဟ်၊ ကဵုလွဟ်မၞုဟ်ဇြၚ်။
       သုသာန်ကောန်ၚာ်၊ဆီဒှ်ဍာ်ဝၚ်။ ဇွမန်ပြးမံၚ်၊ တုပ်ညံၚ်သွးဂၚ်။ ဂၠိုၚ်ကဵုဠက်ကိုဋ်၊ ချိုတ်မွဲသဘၚ်။ ဂးအံၚ်ဇေယျ၊သၟိၚ်တၠမၞုဟ်ဇြၚ်။ ဓဇန်လောန်ကာဲ၊ ဂၠာဲကော်ပ္ကောံနၚ်။ ဗၟာသတ်အယုတ်၊ ကုတ်ထောံဂၠိုၚ်ဂၠၚ်။ ကောန်တှ်ကောန်သၟတ်၊ လောတ်လောချိုတ်လၞၚ်။ ဆီဒှ်ၜဳဂၚ်၊ ဘိၚ်ဘၚ်လောန်ကၠာ။
        ဂကူပိုယ်မန်၊တၟေၚ်ဂၞန်သၚ်္ချာ။ အဃောဂှ်ရ၊ ဆမန်ချိုတ်အာ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ဟံသာ၊ ၜါဠက်မွဲလ္ၚီ။ (၂၁၀၀၀) ရာဇဝၚ်ထၟိက်၊ လိက်နွံဂွံတီ။ ဆဗၞတ်ဂှ်ဟေၚ်၊ တုဲဟွံသေၚ်ဏီ။ ဗၟာဗက်ဂစိုတ်၊ဠက်ကိုဋ်ကၠံလ္ၚီ။ အလုံဍုၚ်မွဲ၊ ရိုဟ်တ္ၚဲဗက်လီ။ အသမ်တၠနာဲ၊ ဗက်ဂၠာဲဗက်သီ။ မန်ပိုယ်ကြအ်ဆီ၊ ဆဵုလၞီဇၞော်။
       မညဘာသာ၊ နွံကြာဂရော်။ ဇၟာပ်ဒိုဟ်သတိုတ်၊ ပလိုတ်ဗၟံက်။ ဒိုဟ်ဥတ္တရ၊ဒက္ခိဏဗော်။ ပ္ဍဲဒိုဟ်ပန်ဟာန်၊ဒ္စံါဌာန်ညးကော်။ ဍေံဗက်ဂၠာဲအာ၊ ကြာဒဵုဂရော်။ ဒဴလေဝ်ဟွံဗၠး၊ဒးစိုပ်ဘဲဇၞော်။ဆမန်နွံကၠာ၊ ဍေံအာဗက်ကော်။ ဍေံရပ်နၚ်တုဲ၊ဟွံရုဲဍောတ်ဇၞော်။ တြုံဗြဴဝုတ်ဗၠာဲ၊ သီုကၟာဲဍေံကော်။ဒိုက်သိုက်ဟွံရော်၊ ဍေံကော်ဖအိုတ်။ 
      တၟော်မၞိဟ်ရောတီ၊ ကၠံလ္ၚီဠက်ကိုဋ်။အံၚ်ဇေယျဝွံ၊သၟိၚ်ဒုစရိုတ်။မောဟဒွိဟိုတ်၊ စိုတ်ညံၚ်ဂျိနာဲ။
     အိုတ်ဂကူမန်၊ ၝောံမၞိဟ်ကောန်ၚာ်။ အကြာဍုၚ်ကွာန်၊ဌာန်ၜဳပ္ဍဲဍာ်။ဍေံဗက်သ္ၚဳဂၠာဲ၊ ဇၟာပ်တာဲဇၟာပ်ရာ်။ ပ္ဍဲသ္ၚိဂြိုပ်ဝါ၊ဘုတ်ဘာသီုကျာ်။ ဆနွံဗက်ဂၠာဲ၊ ဒၞာဲဂၠိုၚ်ဇဳသာ်။ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ဒှ်သၟိၚ်ပိုၚ်သၞာ်။ ဒဳပ္ကောံနၚ်မန်၊လက်ဒေါန်သ္အဵုသ္အာ်။ စိုတ်ဍေံမ္ၚိုဟ်ကြံၚ်၊ တုပ်ညံၚ်ဂျိနာ်။ ပါၚ်စက်လ္တာ်၊ ကွာ်လဇုဲဗာ်ထောံ။
         မန်ဖေက်ဍေံစိ၊ စိုတ်ညံၚ်တိကလောံ။ ညံၚ်ဂၠဴသ္ကအ်ရ၊ဖေက်ကၠကွေံသွံ။ဇၟာပ်ဒိုဟ်ဇဳကၠောံ၊ ဍောတ်ဇၞော်ကြောံဇြာဲ။
       မဂဳလထဴ၊ နှဴသီုကၟာဲကၟာဲ။ ကောန်ၚာ်ညးခုတ်၊ ဝုတ်ဝုတ်ဗၠာဲဗၠာဲ။ ကောန်ဍောတ်ဂွံဆဵု၊ လ္ၚဵုမဴတှ်ယာဲ။ ဗျုဗျုဗျဗျ၊မိမနော်နာဲ။ တဲရပ်ဂစုန်၊ ရုန်ရုန်ဂဲါဂဲါ။ သၠုၚ်သဝ်ဂၠိုၚ်စွံ၊ ကြောံကြောံဇြာဲဇြာဲ။ ပၞာန်ဗၟာဒဳနၚ်၊ ဒေါသလၚ်ဍာဲ။ ထေဲပၞောတ်လောန်ကာဲ၊ အသမ်နာဲစာ။
       မုက်မတ်ကှ်ဇြ၊ ဘယလောန်အာ။ ဖေက်ဟွံဂံၚ်ကျောဝ်၊ လၚ်ဇွောဝ်ပူဆာ။ ဒးယာံဓဇူ၊ ဗ္ဂူဗြဲမတ်ၜါ။ ဂၠိုၚ်ဘဲပရိုက်၊ ဂၠိုၚ်ဒဒိုက်သၞာ။ဒးယာံရၚ်သ္ကအ်၊ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ကၠာ။ယာံရေဝ်ကရောတ်၊ ဂစောတ်သာသာ။ ဗၟာဒဳပ္ကောံနၚ်၊ရပ်ဇြဲတဲၜါ။အသမ်သၟိၚ်ကၠာ၊ ယာံဗက်အာဍေံ။
         လရိုအ်သေဲသေဲ၊ ကရေဲညံၚ်ချေံ။ ဗၟာယုတ်မိစ္ဆာ၊ ရပ်ဏာတုဲကွေံ။ ညံၚ်ညးဗက်ချေံ၊ ဍေံဒဳပၠောပ်စာတ်။
      ပိုယ်မန်တမၠာ၊ ဍုၚ်ဟံသာကၞာတ်။ ကိုဋ်ဠက်ကၠံလ္ၚီ၊ ဟွံတီလောဲဝါတ်။ပါၚ်ဟီုတဲချဳ၊ ဍေံဒဳပၠောပ်စာတ်။ ၜုၚ်တက်ဒှ်တမ်၊ အသမ်လေဝ်သ္ကာတ်။ မန်သီုဖအိုတ်၊ လၞီစိုတ်ဂွံညာတ်။မွဲစာတ်ပေၚ်ထာတ်၊ ပ္ဍဲစာတ်က္ဍန်ဂြက်။
       ဒှ်လၞီသောက၊ မောဟညံၚ်ယက်။လရိုအ်ယာံဒၟံၚ်၊ ညံၚ်ဍုၚ်နရက်။ဍိက်ရာဇဝတ်၊ ကြမ်ကြထတ်မြက်။ ဍေံမိၚ်စုတ်ဗက်၊ လက်ဗျိပၠုက်မန်။
        ဂကူပိုယ်ကွေံ၊ မိၚ်ဍေံဗျိဒေါန်။ သြိုဟ်ညံၚ်ကဵုဖဲါ၊ ယာဲယာံကဵုကောန်။ ဒဒိုက်ကၠံလ္ၚီ၊ ဒှ်လၞီဂၠိုၚ်လောန်။ ကြိုၚ်လဝ်ပ္ဍဲစာတ်၊ ကၟာတ်လဝ်ကၟောန်ကၟောန်။ ဗၟာသတ်အယုတ်၊ စိုတ်အုတ်လက်ဒေါန်။ ဒေါသဂဵုမံၚ်၊ ညံၚ်ကၠကဟောန်။ ဂကူပိုယ်လေၚ်၊ ပၠေၚ်ထောံရောအောန်။လၞီဂၠိုၚ်လောန်၊ကောန်ကဵုမိမ။
       သမ္ဘာယာံအဵု၊ ကဵုတၠသ္ၚိပၠ။ ဗြဲမတ်ၜါပြိုဟ်၊ ဂတီုသြိုဟ်ရ။ တြုံတၠသ္ၚိကၠာ၊ သာမိဘာဂ။ ညာတ်မိတ်ဘမ္ဘာ၊ ဖေက်ဘဲရာဇ။ ဍာ်ရမတ်ဍုက်၊ မုက်ညံၚ်ပ္ကဴဇြ။
သောကစံၚ်ပၠေၚ်၊ပေၚ်ဟဒယ။ပ္ဍဲကဵုသ္ၚိစာတ်၊ ပါတ်လုံခန္ဓ။ လၞီဇၞော်ဂိ၊ စိုတ်ဂျိနာဂ။ညးဒှ်ဗဴလ၊ ဇုဇသဳမူ။
        ဆဵုညာတ်စဴကၟိန်၊ ယွာံဟွံတီဇၞူ။ ဍာ်ရမတ်ပြဟ်၊ ထၞဟ်စှ်ေဓဇူ။ အလုံစာတ်အဵု၊ ပၟတ်ဂဵုဝူဝူ။ညံၚ်ဂိတုဘတ်၊ ကျာထတ်ဗြဲဂူ။ လၞီဇၞော်ဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ဟွံမွဲကဵုဇၞူ။ဒးယာံဓဇူ၊ ဆာန်ဍူကောန်စဴ။
       သဳမူကဵုကၟိန်၊ ယာံထဂၠိန်နှဲ။ ညာတ်မံၚ်ပ္ဍဲစာတ်၊ကအ်အာတ်ပါၚ်ဠဴ။ ယာံမံၚ်သေဲသေဲ၊ ကမြေဲကမြဲ။ ဒုၚ်ဂုဏ်ဟွံဂွံ၊လရိုအ်အာတ်စဴ။ ဗၟာယုတ်ဒိုဟ်ဂွိုက်၊ ဍဵုဍိုက်ဗွဲကြဴ။ပၟတ်ဂဵုဗြံၚ်ဗြံၚ်၊ စံၚ်စာတ်ဖအဴ။ဗြဴမိတၠကောန်၊မိန်လဝ်ကောန်ဂၞဴ။မိန်ဗၟဴဖျုၚ်တှ်၊ ပါၚ်ဂှ်ယာံတဴ။ကောန်ဍောတ်ဟွံတီ၊ အီကဵုမိဂၞဴ၊မိညာတ်ဒးဗက်၊ သြိုဟ်ဂြက်ကွေံအဴ။ကောန်ဍောတ်ဂှ်မိန်၊ကောန်ဇၞော်ဂၠိန်နှဴ။ ကောန်ဇၞော်ဂှ်ယာံ၊ မိလေဝ်ယာံတဴ။တြုံကဵုသမ္ဘာ၊ ယာမုက်ဗွဲကြဴ။ဂၠိုၚ်ကဵုယွာံ၊ ဒေံယာံကဵုကော။ကၟိန်ကဵုနာဲတြ၊ ဗဴကဵုလထဴ။ၝဲယာံကဵုဒေံ၊ ကာယပၠောတ်ပၠဴ။ ထုဲၜန်မံၚ်ပၠန်၊ ညံၚ်ချံက်စန်နှဴ။ညံၚ်ၚဴတမ်သၞာံ၊ ယာံမံၚ်ရေဲရဴ၊ညံၚ်ဗရုဂဂဵု၊ဗြုသဓဵုတဴ။ဇၟာပ်ဒိုဟ်ရော၊ယာံတဴဖဳဒွါ။
      ပိုယ်မန်ဗျုဇၞော်၊လုပ်ဗော်ဇရာ။ ဂွိၚ်ဖေက်တၠိၚ်ဒိုဟ်ရိုဟ်ရေၚ်နာနာ။ ဟိုဲလေဝ်ဣတ၊ လေၚ်ရမွဲဝါ။ပိုယ်ကၠက်ဂကူ၊ဂုဏ်နူသၟိၚ်ဗၟာ။ ပိုယ်ဒးဒုၚ်ပၠန်၊ ဘဲဒဏ်နာနာ၊ စံၚ်ဂစိုတ်ပြဟ်၊ဒှ်သၠာတ်ပ္ဍဲဝါ။ ပ္ဍဲကဵုစာတ်ဗၟာ၊ ဘဲရာဇာအနိုၚ်။
     မန်ချိုတ်တူဂြောတ်၊ ပ္ဍဲပၟတ်စာတ်သၟိၚ်။ ဒးသ္ကန်ကလိ၊ စုတိသီုဂဝိၚ်။ ရမ္သာၚ်ထတ်ကၠာ၊ ယာံပြာကတ်ပၟိၚ်။ ဗၟာယုတ်ပၟၚ်ထံၚ်၊ မၚ်မံၚ်စာတ်သၟိၚ်။ တြုံဗြဴဗျုထဴ၊ ယာံတဴမံၚ်ဗျိၚ်။ကၠာဍေံဟွံစံၚ်၊ ပၟၚ်ထံၚ်ဂွံမိၚ်။ ဒေါသဇၞော်တိုန်၊ မွဲချိုန်ဂွံမိၚ်။ဍေံဟွံချပ်ဗ္စာ၊ ကရုဏာသိၚ်။ အပိုၚ်အနိုၚ်၊ ဍေံဖျေံပၟိၚ်ဟေၚ်။
   ဗၟာအံၚ်ဇေယျ၊ သ္ပပိုယ်ဗီုပြေၚ်။ ဍေံစက်ကဵုပသဲ၊ သ္ကဲပိုယ်ဗွဲလၟေၚ်။ဂကူဂွံယုတ်၊ ဍေံဂၠာဲစုတ်ပၠေၚ်။ပလီုကျာ်သြဳကၠာ၊ ဘာသာမန်ဟေၚ်။ တၞောဝ်ရာမည၊ဍေံကော်ဣတလေၚ်။ဇၟာပ်ဇၟပ်စာၚ်ဟေၚ်၊ကွာ်ရေၚ်ဗက်ဗဵု။
        တက်တဲဂေတ်ရ၊ သ္ပဝေၚ်စရဵု။ ဣတလေၚ်ဣတလေၚ်၊ ပိုယ်ရပၠေၚ်ကဵု။ ဍေံဖအဴဂေတ်ကွေံ၊မ္ၚးစာတ်ဂှ်အဵု။မန်ဘဝဍိက်၊ ဒှ်ကၠိက်ဒှ်ကၠဵု။ကျညးမုက်ဍောတ်၊ညံၚ်ပ္ကေတ်ဒးခပဵု။ညံၚ်ဂၠုၚ်က္ၜၚ်ဗြမ်၊ ကမ်အကုသိုလ်။လၚ်ဇွောဝ်ကၠၚ်ပြဵု၊ ပ္ဍဲသ္ၚိစာတ်။
         ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ စိုတ်ဍေံယုတ်သ္ကာတ်။ဍေံပြိုက်စုတ်ဂြုဲ၊ ဂဥုဲသေနာတ်။ရဲသၟိၚ်ရာဇာ၊ ဗၟာဗာဇ္ဇခါတ်။ဍေံစံၚ်ပၠေၚ်အဵု၊ ကဵုအဂ္ဂဓါတ်။ပၟတ်ဗ္ကေတ်ဂဵုဍာဲ၊ တူဂၠိုက်ဂၠာဲသ္ကာတ်။ကၠံလ္ၚီဠက်ကိုဋ်၊ ချိုတ်အိုတ်သီုစာတ်။ဗဂေါလ္ၚုလ္ၚုန်၊ ပိုယ်မန်ဂွံညာတ်။ လုံဍုၚ်ကွာန်ရး၊ ဒးဖေက်သမ္ၚာတ်။ ချိုတ်ဂုဏ်ပယျဲ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဒှ်ဝါတ်။ သီုဂကူလေၚ်၊ ဂြောတ်မံၚ်ပေၚ်စာတ်။ဖျုန်ဇုတ်စၞာံဂှ်၊ ဒှ်အာပ္တေၚ်ဓါတ်။ပိုယ်မန်ဂွံညာတ်၊သမ္ၚာတ်ကွေံဏး။
           ပ္ဍဲဍုၚ်ဗဂေါ၊ အဃောဂှ်သၟး။ဒ္စိတ်စာတ်သွံ၊စံၚ်ထောံကၠးကၠး။ဍေံစံၚ်ပၠေၚ်မန်၊ အောန်စိုတ်ကွေံဏး။ ဗြဲမတ်စရိုဟ်၊တသိုက်တဟး။ ဆဝွံရောသေၚ်၊လ္ပထေၚ်မၞိဟ်သၟး။ ဗၟာစိုတ်ဟွံပြေ၊ အံၚ်ဇေယျဏး။ ပဲါနူမၞိဟ်ဟေၚ်၊ တၟေၚ်နူဂှ်မ္ဂး။ ကပေါတ်မန်ကွေံ၊ ဍေံဗက်ဂၠာဲသၟာန်။
            အကြာၜဳကြုၚ်၊ အလုံဍုၚ်ကွာန်၊ ကၠအ်သွဝ်တိဗ္ၚ ဇွောံမမွဲဟာန်။ဘုတ်ဘာဒေါဝ်ဍုၚ်၊ဇြပ်ဇၞူရုၚ်ဒါန်။သိမ်ဥပုသ်ကၠာ၊ ရုၚ်ဖျာသ္ၚိဌာန်။သ္ၚိသွာၚ်ဒိုဟ်ပန်၊ ဒဒန်ဂၠံၚ်ဍာန်။ဆအပေါတ်မန်၊ ကၠောန်လဝ်ကွေံကြာန်။ ဂိုဟ်မံၚ်ဟာနာဲဍေံဟွံဂၠာဲသၟာန်။ ဗၟာယုတ်တအ်သွံ၊ စံၚ်ထောံကြာန်ကြာန်။နန်ထဝ်သ္ၚိကၠတ်၊ ဒြပ်ရတ်ပိုန်ဟာန်။ ဂၠိုၚ်လောန်သတိုတ်၊ရိုဟ်အိုတ်ဟွံမာန်။ တမ်ဂြန်ကိုန်ဆန်၊ အၚ်ယန်နွံဥာဏ်။
      ဗေဒၚ်ပန်ဗော်၊ ဗိုတ်ဇၞော်ပကာန်။ ဓဝ်ပိဋကတ်၊ လိက်ပတ်ဇၟာပ်ဌာန်။ သိဒ္ဓိ ဗလသဗ္ဗထုဲကြာန်။ ဗၟာအယုတ်တအ်၊တၟအ်ဍုၚ်တၟအ်ကွာန်။ စံၚ်ထောံသီုဘာ၊ ဝါဒဒပ်ပၞာန်။ ဂြန်ဂဥုဲဒဗျ၊ ရောဂနိဒါန်။စံၚ်လိက်စံၚ်ကျာ်၊ လီုလာ်ထုဲတၞာန်။ဂၠာဲဂွံဗက်စံၚ်၊ ကမၠက်ဂၠံၚ်ဍာန်။ဍဵုဍိုက်ပိုယ်မန်၊ ဂၠိုၚ်လောန်ကွေံကြာန်။ ယွံဗော်အဟော၊ ကလောမန်ဆာန်။ ဒဒှ်ဟိုတ်ဖိုလ်၊ သမ္တီကဵုမာန်။ ဗကတ်လဝ်ညိ၊ ပ္ဍဲကဵုဝိဥာဏ်။ ဂိုတ်လွဳညိမန်၊ ညံၚ်ဂွံနန်ယာန်။ ဒဵုစိုပ်နိဗ္ဗာန်၊ ဆာန်ဂကူအိုတ်ညိ။
       ရာဇာမူလ၊ ဝံသသၟိၚ်နန်။ တၞောဝ်ဨကရာဇ်၊ သီုအမာတ်ပန်။ ဗိန္ဒောဟောရာ၊ ပညာဇၞော်လောန်။သ္ကိုပ်ပၞာန်ရ၊ညးတၠအစောန်။ဒဴထောံနူနန်၊ ယောန်လုပ်ဒျူဒျာ။
          ဂိုၚ်သမ္တီရ၊ လ္ပဝိုတ်ပြောဲဇွာ။ ဒဒိုက်မန်ဂှ်၊ ဒှ်နူပၞာန်ဗၟာ။ ပၠောပ်စာတ်တုဲစံၚ်၊ ဒှ်ညံၚ်သၠာတ်ဝါ။ ပန်ဗာ်ဂစိုတ်၊ လေၚ်အိုတ်နာနာ။ ဂကူအယုတ်၊ စံၚ်ဘုတ်စံၚ်ဘာ။ ဒဒိုက်ပိုယ်ဂှ်၊ဒှ်ကၠုၚ်နူဗၟာ။ချူစွံလဝ်ပြဲ၊ ပ္ဍဲသၠရိုတ်တာ။ ဒုမဂႅလ၊ ပ္ဍဲဘဒ္ဒကၠာ။ဂိုၚ်သမ္တီလဝ်၊ ဓဝ်သတိပမှာ။ မန်ရာမည၊ ဂယဏအ်ကၠာ။သၟတ်ဝုတ်ဗၠာဲတအ်၊ တၟအ်ညးအဲမှာ။က္တဵုတိုန်တၟိကၠာ၊ ပဝိုယ်မှာတဴ။
          နူဂှ်သေၚ်ဟာ၊ အခါဗွဲကြဴ။ ဆမန်သှ်ေဂး၊ ပြးဇးဂြိပ်ဒဴ။ပ္ဍဲဂြိုပ်ဇၞော်ဟေၚ်၊ ဇရေၚ်လ္ဂောဝ်အဴ။ ကၠောန်ဂွဲသြောံဇွောံ၊ ဂၞဴဂွံဒုၚ်တဴ။ သိုၚ်သ္ၚိတက်တာဲ၊ ဗြဴကၟာဲလထဴ။မံၚ်လအ်ညိပၠန်၊ဗၟာဗက်လန်နှဴ။ ပ္ဍဲသက္က ရာဇ်၊လောကဓါတ်သ္ဍဴ။ လ္ၚီကၠံပိစှော်၊ပန်ဂှ်ပံၚ်နှဴ။ (၁၁၃၄) ဗၟာယုတ်ဂွံလဝ်၊ နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်ပ္ကဴ။ ရးမန်ပိအဴ၊ က္တဴက္တာန်ရောၚ်။
           သမ္တီပယောၚ်၊ သောၚ်သောၚ်ပံက်ပါၚ်။ ဂကူမန်ရ၊ ညံၚ်ကပ္ဍဲကၠာၚ်။က္တဴက္တာန်အဵု၊ကဵုမံၚ်ရမ္သာၚ်။ ဗညာစိၚ်ကၠာ၊အာထောံဍုၚ်ဂြာၚ်။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်၊နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်
ဗ္တာၚ်။ ဒးထောံဂအောၚ်၊ အောပ်ညံၚ်စာၚ်ဂြိုပ်။
          ပိုယ်မန်သေၚ်ဟာ၊ ဗြဲမတ်ၜါရိုပ်။တွဵုရးမုဟ်ရး၊ ဒးသ္ပဗ္ဒိုပ်။ သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ရိုဟ်ကၠုၚ်အာစိုပ်။ လ္ၚီမွဲကၠံကိုပ်၊ စိုပ်မသုန်ဣသုန်။(၁၁၅၅)
         ဆမန်သှ်ေအဴ၊ မံၚ်ရောစိန်ဝုန်။ဒဴလုပ်ဒျူဒျာ၊ ထောံဂြိုပ်ဝါတုန်။ လ္ၚီမွဲကၠံအဴ၊ တြဴစှော်ဟီုပ္ဍုန်။ (၁၁၆၀) ဆမန်သှ်ေမံၚ်၊ညံၚ်ကဵုစၟဂြုန်။ လုပ်ဒျူဒျာတုန်၊ လ္ၚုသုန်ဒေၚ်ၚုၚ်။
      သမ္တီဒဵုချိုတ်၊ စိုတ်လ္ပကေဝ်ဇြုၚ်။ဖေက်အံၚ်ဇေယျ၊ညးတၠပိုၚ်ဍုၚ်။ လ္ၚဵုဂှ်ကွာ်တိုက်၊ ဍိုက်က္ၜၚ်ဍိုက်ဂၠုၚ်။ မန်ဒဴဗၟာ၊ ဂြိုပ်ဝါတိသၠုၚ်။ နွံမွဲဂလာန်၊ဥာဏ်ပ္သရုၚ်။စိုပ်သက္ကရာဇ်၊ပိုၚ်ကၞာတ်လဝ်ပ္ညုၚ်။လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ထ္ပက်စှော်စုတ်ကၠုၚ်။ (၁၁၇၀) ရးမန်ပိကၠာ၊ ဟံသာလ္ဂုၚ်။ ဗၟာယုတ်အဂွိုက်၊ ဂးမှကျိုက်ပဠုၚ်။ ဍေံဍိုက်ကအ်စိၚ်၊ ပသၟိၚ်ပိုၚ်ဍုၚ်။ ဍဵုဍိုက်မန်ပ္ညုၚ်၊ဒုၚ်ဒဝ်ဟွံမာန်။
        ဟွံမဲဂဗုတ်၊ ဂၠာဲစုတ်ဂလာန်။ သ္ၚိလံက်ခပဵု၊ ကဵုဒဏ်စုတ်ဒါန်။ ပ္ဍဲဍုၚ်ကြာရး၊ မ္ဒးက္တဴက္တာန်။ ဗၟာယုတ်အဂွိုက်၊ကျိုက်ပဠုၚ်သ္ပမာန်။ ဗက်ကၠောန်ဗၠေတ်ဗၠေတ်၊ ကေတ်ဇၞးကေတ်မာန်။ မန်ပိုယ်ၚုၚ်ၚ၊ ဘဝကျပၞာန်။တုပ်ညံၚ်ပၟတ်ဖဴ၊ ဂမ္တဴမ္တာန်။အရေဝ်ဂလာန်၊ သ္ၚိဌာန်ဂမြိၚ်။
           ဆမန်သှ်ေမံၚ်၊ ညံၚ်ဟွံဂွံယုတ်ဂၠိၚ်။ ဖေၚ်ပူက္ဍိုပ်ကၠာ၊ ပြာကတ်ဂွံမိၚ်။ အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်ဒှ်သၟိၚ်။ဂၞိန်မၞိဟ်ဗြဴကွေံ၊ ဍေံကဵုပူဂဵုကွိၚ်။ ဟိုတ်ဒှ်ဂၞိန်ဂး၊ ပိုဲဒးကေတ်ထၟိၚ်။မန်ပိုယ်ဂွံယုတ်၊ ဍေံစုတ်အသိၚ်။ ဒေါသလဟုက်၊ မုက်ဍေံညံၚ်ဂြိၚ်။ ဍေံဖျေံအမိၚ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ကီု။
        ညာတ်မၞိဟ်ဟွံကော်၊ ဍောတ်ဇၞော်ပဟီု။ ယဝ်မိၚ်ဒးမ္ဂး၊ထဗးထၞိက်ပ္ကီု။ တပ်ဒဏ်ကဵုဘဲ၊ ဂြဲကၠေၚ်တက်တ္ၚီု။ စန်ဇိုၚ်ကၠေၚ်တဲ၊ စဲပ္ဍဲတ္ၚဲကီု။ဆဂှ်ဟွံသေၚ်၊ တၟေၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုဗီု။ ဂလာန်ၜဴပါၚ်၊ လာၚ်မုက်လေဝ်ကီု။ လဳမုက်ရောၚ်ဂး၊ ပိုယ်ဒးဗက်ကီု။ညံၚ်ဂွံဟိဏ္ဏ၊ မညအိုတ်သီု။ ဍေံရောၚ်ပလီု၊ ကဵုပိုယ်ဟီုစုတ်။
      ကောန်ၚာ်တြုံဗြဴ၊ အာနုဘဴဂွံဟုတ်။ဂကူမန်ဂှ်၊ ဒှ်မၞိဟ်ဂွံယုတ်။ ဝေါဟာဥပဲါ၊ ကဵုကၞာဲဒးစုတ်။ ဍေံဗ္ဂေတ်ထောံပၠန်၊ပိပန်ဟွံသ္ကုတ်။ ဂကူပိုယ်ကၠာ၊ ပညာဂွံဆုတ်။ မိကောန်ၚာ်ဂး၊ဇံၚ်နးဍေံစုတ်။ သၠးသန္ဓိကောန်၊ မန်ပိုယ်ဂွံယုတ်။ ညံၚ်ကွိုန်ဂွံဟုတ်၊ ဇံၚ်နးစုတ်ညိ။
        ဍေံကဵုတက်မံၚ်၊ လ္တူဇံၚ်အဂ္ဂိ။ ဂလာန်ဂှ်ကၠာ၊ ခါဟွံစၟတ်ညိ။ ဗၟာယုတ်သ္ပဝဲ၊ ဍေံပျဲမတှ်၊ ပါၚ်ကှ်ဖိဖိ။ အိုတ်ဇိုၚ်တဲမာ၊ကၠာဟွံချိုတ်ညိ။ ကာလဒးဘဲ၊ ဒှ်ယဲဗျာဓိ။ ကောန်ဂၞဴဂှ်စိ၊ မိဂွံဆဵုကၠာ။
      ကောန်ၚာ်သၟတ်ပြဲ၊ လောန်မွဲအခါ။ ပိုယ်ဂကူမန်၊ယဝ်ကၠောန်ဇာတာ။ ညံၚ်ကၠိုက်လ္ၚၚ်ရ၊ ဟိဏ္ဏလောန်အာ။ဒုန်ဓလိၚ်ဇွ၊ ဂဗသေၚ်ဟာ။ ကဵုဂကူမန်၊ကၠောန်သ္ပဇာတာ။အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်မိစ္ဆာ။ပြဝေဏဳတၞမ်၊ ဝါဒိတမၠာ။သၠရိုတ်သၠတာ၊ ကၠောန်ဇာတာရ။
       ဗၟာယုတ်တအ်အဵု၊ ယဝ်ဍေံဆဵုပၠ။ လဟုက်ကဟောန်၊ကောန်သီုယာဲတ။စန်ဇိုၚ်တဲပ္ညဳ၊ ဖုံပၠဳမိက်ရ။ပၠေတ်အသုဘ၊ညံၚ်ဇွပသ။ပၠေဲစဲတ္ၚဲကၠာ၊ ကြာဂြိုပ်ဝါဗ္ၚ။ကၠာဟွံချိုတ်ညိ၊သှ်ေဇဳဝိတ။ တုဲဗလးဖျဴ၊ကြဴတပ်ဒဏ်ရ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်သၠုၚ်၊ကၠုၚ်ပိုၚ်ပိုယ်ပၠ။ ဍေံဓဇန်လောန်၊ ပျဲပိုယ်မည။ ညံၚ်လကိုဟ်,ကၠန်၊ ကုမ္ဘဏ်ယက္ခ။ ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ စိုတ်နာ်စိုတ်ကၠ။ ဂၠိုၚ်ကဵုပယျဲ၊ ပျဲပိုယ်မန်ရ။ ဂကူမန်အဴ၊ ဗွဲကြဴဂတ။ 
လၟုဟ်ပစ္စက်၊သွက်ရာမည။ မိၚ်လိၚ်ဝွံပၠန်၊ ပ္တန်လဝ်စိတ္တ။ ပၠံၚ်ဍုၚ်ဗက်အာဲ၊သၠာဲကဵုဇဳဝ။ ဒၞာဲချပ်ဒၞာဲဂွ၊ လ္ပဝိုတ်ဒညဟေၚ်။
             ဒးစှ်ေနူနန်၊ ကောန်ဗြဴယိုက်လေၚ်။ မိုၚ်သဝ်နာမ၊ ဗၟာရခေၚ်။ ဒဏ်ရာဇဝတ်၊ဇြဟတ်စိၚ်ဟေၚ်။ ကြောံကၠေၚ်ကျေဝ်ဂေါဝ်၊ ဗဵုလ္ၚောဝ်ဍိုက်ပေၚ်။ပ္ဍဲရးမည၊ သ္ပသၟိၚ်ဍေံပၠေၚ်။ ဍဵုဍိုက်ပိုယ်မန်၊ နန်ထဝ်ဒးလေၚ်။ ပွိုၚ်မွဲသၞာံကၠာ၊ အခါလဵုဟွံဝေၚ်။ ဍေံပၠေၚ်ပိုယ်ဟေၚ်၊ ဗွဲတၟေၚ်ပျဲပျာံ။
         ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ဂွံညာတ်ဍာံဍာံ။ အေက်ၜါသပ်ၜါ၊ ဟွံမှာဒှ်သၞာံ။ (၁၁၁၇) ကၠံလ္ၚီဠက်ကိဋ်၊အိုတ်မန်မွဲဂံါ။ဘဲသၟိၚ်ရာဇာဖေက်ဗၟာဗက်ဒံါ။ ဂွိၚ်ဂွိၚ်ယံၚ်ယံၚ်၊ ညံၚ်ကၞိဒးတာံ။ ပဲါဘဲယုတ်ဗၟာ၊ လုပ်ဒျူဒျာသ္ဍာံ။ သမ္တီလ္ပဝိုတ်၊ ဟိုတ်ဍေံပျဲပျာံ။ ဖေက်ဗၟာအိုတ်ရ၊ ကလုပ်ပါၚ်ကျာံ။ တုပ်ညံၚ်သာ်ဂှ်၊ သၟဟ်ကဵုပယျာံ။ဗွဲကြဴတုန်သ္အး၊ အတးၜက်သၞာံ။ လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ထပှ်စှော်ဒ္စံါ။(၁၁၇၈) သၟိၚ်ဒါဝန်သ္ဍာံ၊ နာမ်နာမအဴ။
     သီုဗိုလ်ပၞာန်ရ၊ ထဥဒှ်တဴ။ဇက်လုပ်ဒျူဒျာ၊ အဝဇ္ဇာထဴ။ယိုက်လဝ်ဇၞော်မာန်၊ ဝေၚ်ပၞာန်ဒှ်ဆဴ။ဍေံဗက်လုပ်ပၠန်၊ လီၜန်ဗက်နှဴ။ ပန်ဗာ်ဗက်ဗ္တိုက်၊ လိုက်ဍုၚ်သေံအဴ။ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ မိၚ်ညာတ်ကော်ခဴ။လ္ၚီမွဲကၠံဂှ်၊ ထပှ်ဣသုန်နှဴ။ (၁၁၇၅) ရးမန်ပိအဴ၊ က္တဴက္တာန်ရိၚ်က္တၚ်။ 
     ဥတုပိကီု၊ ကသီုကညၚ်။သြောံသ္ၚုခၞေဝ်သွ၊ ဖျုန်ကၚုဟ်က္ဍၚ်။ က္ဍၚ်ဇဳဒှ်ကၞောဝ်၊ ကၠောဝ်ဗျဵုတဟၚ်။ ဝတ်ဓမ္မတာ၊သံသာဍာ်ဂၚ်။ ဖျာတိုက်ကွဳပ္ညုၚ်၊ ဖျာဂၠုၚ်ဖျာက္ၜၚ်။ၚုဟ်မးအနဳ၊အိုတ်ဇၟာပ်ဇဳက္ဍၚ်။ ဒှ်ဂ္ညိဂ္ညောန်အဵု၊ အလဵုဍေံကၠောန်နၚ်။ ပ္တိုန်ၚုဟ်မးက္ဍၚ်၊ ကၠောန်နၚ်ဒကေဝ်နှဳ။
      ကၠောန်သၠဒကေဝ်၊ အလေဝ်ဍေံဟွံတီ။လောဘလောန်ကာဲ၊ဆာဲဥာဏ်အလီ။ ပၠောပ်သၠဒကေဝ်၊ ကေဝ်တုဲဍေံသီ။ ဟီုလဝ်အရေဝ်၊ၚုဟ်အလေဝ်နှီ။လျိုၚ်ညဳသတိုတ်၊တုပ်စိုတ်ဂြိုၚ်အီ။ ကၠောန်သ္ပသာ်ဂှ်၊ ဟွံဒှ်ဗၞိက်အလီ။ ပ္ဍဲကဵုရးမန်၊ ကမၠောန်ကၠံလ္ၚီ။ ကေတ်ကေတ်ကဵုနှီ၊ ဂွံတီတၟော်ရော်။
               ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ သမ္ၚာတ်စိုတ်ဇၞော်။ ထအုကမြဴ၊ စိုတ်ဂၠိုက်က္တဴသၞော်။ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ ဒှ်သၟိၚ်ပိုၚ်ဗော်။ စိုတ်ဍေံမ္ၚိုဟ်ကြံၚ်၊ ညံၚ်ဘုတ်ကလော်။ ဗၟာဗၟုဲနာံဗ္ဂဲ၊ ပျဲမန်ဂၠာဲကော်။ ဂွံတုဲဒဳဏာ၊ အကြာဂရော်။ နာမ်ကၞိဂှ်မန်၊ ဆီနန်တော်တော်။ကၠဗ္ဂဲရပ်ကိတ်၊သ္ၚာဲၚိတ်ကြော်ကြော်။ မန်ကဵုဗၟာရ၊ သၞကဝ်ညးကော်။ ယဝ်ရဒးတၟော်၊ တော်ညိတီတဴ။
         ကၞိကဵုဗ္ဂဲ၊ ဒှ်ဝဲထုဲနှဴ။ စိုပ်ကၠုၚ်ပၠန်သွံ၊ ဟွံလအ်ဗွဲကြဴ။လ္ၚီမွဲကၠံဂှ်၊ ထပှ်စှော်တြဴ။ (၁၁၇၆) ဒပ်မန်ဗၠးၜး၊ပၠန်ဂတးအဴ။ဒှ်ကလိုက်ကၟဵု၊ ကွဵုဍုၚ်တှ်ေကြဴ။ မံၚ်စံၚ်ဟွံမာန်၊ ဟိုတ်ဍုၚ်ကွာန်က္တဴ။ ထအုကမြဴ၊ စိုတ်ဂၠိုက်က္တဴသၞော်။
         နူတြိကုမ္ဘုၚ်၊ လ္ဂုၚ်ဍုၚ်ဇၞော်။ ထောံကၠေံကျာ်လေဝ်၊စေတဳဓါတ်သော်။ ပ္ၚောံလုပ်ဍုၚ်သေံ၊ တိတြေံဒှ်ဆော်။ ဒဴလုပ်ဗြိုဟ်ဗြိုဟ်၊ ပုဗ္ဗဒိုဟ်ဗၟော်။ ဍာ်ရမတ်တော်တော်၊ စိုတ်သၞော်ကတဴ။
        ဒှ်ဍိက်ညးကီု၊ လေၚ်သီုဂကူ။ ပိုယ်မန်ကွေံကြာန်၊ညံၚ်ပၞာန်အသူ။ ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်၊ ဗၠိုက်စှ်ေဖြဴဖြဴ။ဗၟာယုတ်တအ်ပၠန်၊ ပ္တန်ၚုဟ်မးအဴ။ မၞိက်ရတ်ဂကူ၊ ဝိပူရသာဲ။
      ဇာတိကုလ၊မညၜိုပ်ကၠာ။ မ္ဒးထောံလဝ်၊ နန်ထဝ်ဟံသာ။ ဍုၚ်ဗဂေါလီု၊ စွံဗီုဥပၟာ။ လ္ၚုလ္ၚန်ဒၟံၚ်၊ ညံၚ်ဂြိုပ်အၚ်လှာ။ဗၟာဗၟုဲစံၚ်ပၠေၚ်၊ ဒှ်ပ္တေၚ်သေၚ်ဟာ။ ဘာတူကျာ်ပိုတ်၊ မန်ချိုတ်ဟွံသာ။သှ်ေပ္တေၚ်သှ်ေချး၊သၟးသုသာန်ကၠာ။ ထောံဍုၚ်ထောံနန်၊ မန်တအ်ဒဴအာ။ ချပ်စိုပ်သိၚ်သာ၊ အခါယောၚ်ယာ။
     မန်ပိုယ်ဒးချိုတ်၊ ဟိုတ်နူဗၟုဲဗၟာ။ မဒးထောံလဝ်၊ နန်ထဝ်ဗၠဲဂွါ။ လီုဒၟံၚ်အပၠိတ်၊ ပေၚ်ဒ္စိတ်ဝါ။ သန္တာန်မန်တြေံ၊ ဍုၚ်သေံဒျူဒျာ။အာသ္ပနိဿာဲ၊ သ္ပရဲပြောဲဇွာ။ မန်ဒးယာံဓဇူ၊ဟိုတ်နူဗၟုဲဗၟာ။ ဘဲအဝိဇ္ဇာ၊ဂလာဗက်အာဲ။
        ဟိုတ်ဂွံတိုပ်လဝ်၊ ထးထဝ်ဂဵုဍာဲ။ ဣတ္ထဳရာဇာ၊ သ္ဂောံမြာဒှ်နာဲ။ ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဗၟာ၊ ဗၠဲဂွါရာၚ်ဆာဲ။ ဂလာသ္ပသၟိၚ်၊ သိုက်လှိၚ်ပိုန်အာဲ။ ပိုၚ်ရးနိဂီု၊ ဇူဒီုဒှ်နာဲ။ ဟံသာသဓီု၊ မတ်မလီုဆာဲ။ဍုၚ်မတ်တၟ၊ ဒေသဇၟာပ်ဒၞာဲ။ ဒယှ်လောန်ကာဲ၊ နာဲညးပိုၚ်တဴ။
       သ္ပတံနူဂှ်၊ ဍုၚ်မြဟ်ကွေံအဴ။ လအ်လလောန်သန်၊ဒတန်ဗွဲကြဴ။ဂလာမုက်ဗု၊ ညံၚ်ကၞုဲဗျုထဴ။ လ္ၚီမွဲကၠံသ္ဍာံ၊ကဵုဒ္စံါစှော်တြဴ။ (၁၁၈၆) သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ကၠုၚ်ခုတ်လဝ်အဴ။ဒဒှ်အိုတ်သီု၊ ဟီုတုဲအီစဴ။ စိုပ်ဍုၚ်တေံအဴ၊ မံၚ်တဴဒၞာဲဂှ်။
      ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ ဟီုကၞာတ်ဒဒှ်။ လ္ၚီမွဲကၠံသ္ဍာံ၊ဒ္စံါအဋ္ဌသၟဟ်။(၁၁၈၈) ပ္တန်မတ်မလီုရ၊ ဒေသဒဒှ်။လ္ၚီၜါကၠံပၠန်၊ ပန်စှော်ထပှ်။(၁၂၄၇) သၟိၚ်အၚ်ဝပ္ညဳ၊ ဒဳဗဝ်ဒယှ်။ ဍေံရပ်ဏာသ္ဍာံ၊ ပ္ဍဲကဵုသၞာံဂှ်။လ္ၚီပိကၠံပိ၊ ယုတ္တိဒဒှ်။ (၁၃၀၃) ကြုက်ဂျပါန်ဂှ်၊ ဒှ်သၟိၚ်ပိသၞာံ။
          ဍုၚ်ပိုယ်မန်ဝွံ၊ လ္ၚုလုံဒိုဟ်ဒ္စံါ၊ ညးတၞဟ်ပိုၚ်အဵု၊ ဒဵုကဵုလၟုဟ်ဍာံ။ သၟိၚ်ဗၟာဒှ်ဇၞော်၊ ပိုၚ်ဗော်သံက်စၞာံ။ မန်ပိုယ်ဒးကျ၊ကလုပ်ပါၚ်ကျာံ။ ဘဝဍိက်ပၠက်၊ ညးတက်ပျဲပျာံ။ သမ္တီလဝ်ရ၊ သ္ပလဝ်ပတ္တာံ။ ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ ပိုၚ်မန်ဍာံဍာံ။ ဘဝဍိက်ဂၠုဲ၊ထုဲလအ်ပယျာံ။ ဂကူပိုယ်မန်၊ လအ်လောန်ကဵုသၞာံ။ လ္ၚုလ္ၚန်သုန်ဂြာံ၊ ဟွံတီအိုတ်ဟာ။
        ယွံကလောမန်၊ တၠနန်ဟံသာ။ ဍုၚ်ွာန်ပိုယ်ဂှ်၊ ညးတၞဟ်ဂွံဏာ။ဗၟာတအ်ပိုယ်မန်၊ လအ်လောန်အခါ။ ပိုယ်ဒးဒုၚ်ပျဲ၊ဘဲညးတၞဟ်ကၠာ။ဂၠိုၚ်ဂိတုသၞာံ၊ ပယျာံအခါ။ လၟုဟ်ဂွံတီရ၊စိုတ်လ္ပသ္ပအ်သာ။ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး၊ နူဍိက်ညးကၠာ။ညံၚ်ဂွံဒှ်နာဲ၊ဂၠာဲဂစာန်အာ။ ညးကီုအဲကီု၊ပြီုလွဳပရာ။ဆီတၠဆီနာဲ၊ဝုတ်ဗၠာဲကညာ။ သမ္တီလ္ပမှာ၊ ချ်ဗ္စာညိ။ ဝၚ်နူအာဒိ၊ကေတ်ကၠာညိအဴ။
         
             ဝၚ်မန်အတိက် တုဲဆဝွံရအဴ။
            ✯           ✯           ✯          ✯
       ယၟုအ္စာကၞေဟ်➲မာံတောအ်✍✍✍

== တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁ ==

တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁

တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ? ဂလာန်ဝွံ အဲသၟာန်ရံၚ်ဇကုအဲသာ်ဝွံတုဲ အဲကလေၚ်ဂၠာဲရံၚ်သွဟ် သွက်ပုစ္ဆာ အဲကဵုအဲဂှ်တုန်၊ “ဟွံသေၚ်” အဲဓရိုက်က္ဍိုပ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး  သာ်လဵုဂွံဖန်ရော ကလေၚ်စမ်ၜတ်ရံၚ်ဗဟုသုတညာန် ပညာ ပရေၚ်ဆဵုဂဗဇကုပၠန်ရ။ အခန်ဝွံ ဗော်ပၠန်ဂတးရခေၚ်တအ်၊ ယူဒဗယူအိတ်သ်အေတအ်ဂှ် လညာတ်ညးတအ်ဂှ် ညး တအ်ဗတိုက်သအးတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာဟွံသေၚ်ရ။ ဆဂး ရခေၚ်တအ် ဒှ်ကၠုၚ်မံၚ်ပေဲါဗတိုက်ကဵုဗၟာတအ် ဇၞော်အိုတ်မွဲတုဲ သီုဒး ဒုၚ်ကေၚ်ထ္ၜုတ်ကၠုၚ်ယၟု နဒဒှ်ဂကောံပလီုပလာ် ကော် ထေဝ်ရဝ်ရေတ်ဏီရ။ အခိၚ်ညးတအ် ဒးဒုၚ်ထ္ၜုတ်ကော်သာ်ဂှ် တၠအ ဝဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဟေၚ် ဖျေံလဝ်သဂုတ်သွာတ်ဟွံသေၚ်၊ ဗွဲတၟေၚ် အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်၊ ရဲဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ်ကီု ၊ က္ဍိုပ် သကိုပ်ဗော်ဗၟာတၞဟ်ဟ်တအ်ကီု သီုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ကီုရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ် နွံပ္ဍဲကၠတ်ထဝ်တအ်လေဝ် မူပကဵုဟွံမာန်၊ တာဒၞာကဵုဟွံမာန်ရ။ အခိၚ်ဂှ် ကၠတ်ထဝ်တအ် ဖျေံလဝ်သဂုတ်သွာတ်ရောၚ် ဟီုမဂး ကၠးဂၠိုၚ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး ပိုဲသ္ပအဓိ ကဗ တိုက်မံၚ်တၠအဝဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာဂှ် သာ်လဵုဂုန်ဖဵုမဇၞော်ရော။ ရခေၚ်ကဵုဝတအ်ဂှ် ညးတအ်ဟွံစွံလဝ်စိုတ် ဗၟာတအ်ဂှ် နဒဒှ်သၞ ဒတန် ကဝ်ညးတအ်ရ။ ဂုန်ဖဵုဂကူညးတအ်နွံမဂး ပံၚ်အာတုဲ ဂုန်ဖဵု ဟွံမွဲမဂး ဟွံပံၚ်ရ။ ယဝ်ကဵုကၠုၚ်အန္တရာဲညးတအ်မဂး ညးတအ်စဵုဒၞာ ဒဵုအိုတ်လမျီုရ။ တ္ၚဲရ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် ဟွံကဵုအန္တရာဲကုညးတအ်မဂး တ္ၚဲဂှ် ညးတအ်ဟွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်သၞညးတအ်မွဲရ။ အေ အေတအ် ဟီုပတိတ်လဝ်ဂှ် အဟိန်ဗတိုက်ဂှ် ဒက်ပတန် မဒှ်ရ။ အခိၚ်လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူပေဲါဗတိုက်ကဵုဗၟာတအ်ဟွံမွဲဂှ်တုဲ ညးတအ် သ္ပအဓိကကဵုဒက်ပတန်အဝဵု ပမာညံၚ်ရဴ မလလောၚ်တရးတဴ အဝဵုညးတအ် ပ္ဍဲတိဍာ်ဍုၚ်ရခေၚ်ညးတအ်ဂှ်ရ။ လၟုဟ် ဝွံ အဝဵုဂကောံရခေၚ် မဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုအေအေတအ်ဂှ် တဴအာနူကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ် ညံၚ်ရဴကရေၚ်၊ ကချေၚ်တအ်ဏီရောၚ်။
ပ္ဍဲကာလဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်မၞိဟ်မွဲဂှ် ပတိုန်လဝ်ပ္ဍဲပတ်ညးတေံ စပ်ကဵုအဝဵုပိသာ်မတွံဂး “ကုတ်သၞောဝ်ဒန်သၞောဝ်၊ ခၞံသၞောဝ်၊ စဳရေၚ်ဂဗုတ်၊ အုပ်ဓုပ်” ပိပြကာဏံဂှ် ဒှ်အဓိကရောၚ်ဂး။ အဝဵုပိဏံ ဂွံစိုပ်ပ္ဍဲသကေံတဲပိုဲဂှ် သာ်လဵုပိုဲဒးကၠောန်သ္ပရော။ ဒးကဵုဥ ပမာမွဲမဂး ပ္ဍဲဇကု သြန်နွံကဵုပြကောတိကိုတ်မဂး ဗွဲအလဵုဇကု ဟီုဂး အဲဂှ် ဒှ်မဳလဳယာန်နာမွဲရောၚ်ဂွံရ။ ယဝ်ရနွံ ကဵုအ သၚ် ဃဲယံၚ်မဂး ဗွဲအလဵုဇကု ထ္ၜုတ်ဟီု အဲဂှ် ဗဳလဳယာန်နာမွဲရောၚ်မာန်ရ။ ဟွံပတှေ်မဂး ထ္ၜးကဵုဗီုညာတ်မာန်ရောၚ်။ ညး တၞဟ် တအ် သ္ပသမ္တီကဵုဒှ် ဟွံသ္ပကဵုဒှ် ဟွံဒှ်အဓိက၊ အဓိကဇေတ်တ်ဂှ် သြန်ဇကုနွံဍာံဍာံမဒှ်ရ။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီုရ ပ္ဍဲဇကု အဝဵုပိပြကာဏံ ညံၚ်ဂွံနွံဂၠိုၚ်ၚ်ဂှ် ဒးဂစာန်၊ ဇြဟတ်ပိဏံဂွံနွံဂၠိုၚ်ဂှ် ဇကုဒးဖျေံဗီုပြၚ်ရ။ အစောန်စရာဲဖျေံဗီုပြၚ်ဗၟံက်ရုပ်ရဴဇကုခိုဟ်မဂး ဒးဟီုစ အ လဵုအသဳဇကုခိုၚ်ကီု ခိုဟ်ကီုရ။ အဝဵုပိပြကာဏံ ရောဟ်ရေၚ်မံၚ်၊ ဟွံခိုဟ်ဆာဲဏီမဂး ဒးသၟိတ်ဂး အလဵုအသဳဇကု ရောဟ်ရေၚ် ဟွံခိုဟ်ဆာဲဏီရ။ 
ယဝ်ရဒးဟီုကဵုဥပမာမွဲမဂး ပ္ဍဲတိဍာ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတဴဂှ် ပရေၚ်အုပ်လဒမ်သၞောဝ်နွံဂၠိုၚ်မံၚ်ဟာ၊ ယဝ်ရနွံဂၠိုၚ်မဂး အဝဵုပိပြကာဂှ် ခိုဟ်ဟီုမာန်ရ။ ယဝ်ရအောန်မဂး အဝဵုဟွံဗျာပ်တရးဏီရောၚ်ဒးဟီုရ။ ရဲတန်တဴပ္ဍဲဗွိုၚ်တိဍာ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတအ် ဂွံကၠောန်ဂယိုၚ် အာလမျီု ၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်အမှုဂဗုတ်မဂး ညးတာလျိုၚ်တအ် စဳရေၚ်ကဵုဓဝ်ဝ်တြာတြာ၊ ဍုၚ်ကွာန်ညးတအ် မံၚ်တန် တဴဂှ်လေဝ် ကမၠတ်ဒမၠအောန်၊ ဂွံတိက်မံၚ်ၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်ယဲဘဲလေဝ် ညးတအ်ရံၚ်စံၚ်ကဵုပေၚ်ၚ်ရောၚ်မဂး အဝဵုပိ တန်ဂှ် ခိုၚ်မံၚ်ခိုဟ်မံၚ် ဗွဲယျေဘူယျ ဟီုမာန်ရ။ ဍေံဂွံဒှ်ကၠုၚ်သာ်ဝွံမာန်ဂှ် ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်ဖျေံတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာကၠာရောၚ် ဟီု ဟွံဂွံရ။ 
မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် အလဵုအသဳဟီုဂှ် ဒှ်ညးကေတ်အကံက်အခေါန်မွဲရ။ အကံက်ဂှ်ရ ဒးကလေၚ်ကၠောန်ပလေဝ်ဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။ ဌာ နအကံက်အခေါန်ညးတအ် ညံၚ်ဂွံခိုၚ်ဂၠိုၚ်ၚ်ဂှ် ဒးဂိုတ်ဂစာန်တုဲ သတ်ပၟဝ်ဇဝ်ပကဴဍေံဂှ် ညးတအ်ဒးကလေၚ်ပလေဝ်ဍုၚ်ကွာန် ညံၚ်ရဴလွဳလွတ်ဂဥုဲ၊ ပလေဝ်ဂၠံၚ်ဍာန်၊ လဟဵုပတိုန်ပရေၚ်ပညာ မပ္တံသာ်ဝွံရ။ ဌာနအကံက်အခေါန်ဟွံခိုၚ်မဂး ဍုၚ်လဵုမွဲ ကလိဂွံ အလဵုအသဳခိုဟ်ဟ်ဟွံမာန်ရ။ ဂွံဇနော်ပတိုန်အလဵုအသဳဂှ် ဒးဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုအကံက်ရောၚ်။ ဗွိုၚ်ကေတ်အကံက်မာန်တအ်ဂှ် ဒးဇနော်သၠဲပတိတ်ဍေံ ဒးပခိုၚ်ပတိုန်ဍေံ ဒးသၠုၚ်ပတိုန်အသိၚ်ဍေံ ဒးပခိုဟ်ပတိုန်နဲကဲဍေံရောၚ်။ 
မွဲလပါ်ဂှ် ဇကုကေတ်အကံက်၊ မွဲလပါ်ဂှ် ဇကုကေတ်လျိုၚ် ကုညးမကဵုအကံက်တအ်ဂှ်မဂး ဍေံဒှ်ကၠုၚ်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳရောၚ်။ ဟွံကေတ်အကံက်လေဝ် ဇနော်ပတိုန်အလဵုအသဳဟွံမာန်၊ ကေတ်အကံက်တုဲ ဟွံဒုၚ်လျိုၚ်ကဵုမၞိဟ်ကဵုအကံက်တအ်ဂှ်လေဝ် ဒတုံမံၚ်ညံၚ်မၞိဟ်ဂၠေံသြန်တုဲ ဟွံကလေၚ်လေဲကဵုရ။ မၞိဟ်ကဵုအကံက်တအ်ဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန်သီုဖအိုတ်မဒှ်ဂှ်တုဲ၊ မၞိဟ်သီုဖအိုတ် မတၞီလုပ်လၟိဟ်သီုမၞိဟ်ကၠောန်ကမၠောန်ပ္ဍဲအလဵုအသဳမဒှ်ဂှ်တုဲ အကြာကဵုကဵုကေတ်ၜါဏံ ညံၚ်ဂွံပြေပြံၚ်ဂှ် ဒှ်ဖျေံဗီုပြၚ်ရ။ ယဝ်ဒး ထ္ၜးဥပမာမွဲကြပ်ပ် ပ္ဍဲဗွိုၚ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိမဂး တၠကၠအ်သွဝ်တအ် တၠဆေၚ်ဖျာတအ်၊ ကမ္ပဏဳတအ်ဂှ် ဒးကဵုအကံက်ဂှ်တုဲ ဗီု လဵု ညးတအ်ဂွံကဵုအကံက်နကဵုနဲကဲဒးဒးရးရးကီု၊ ဂတာပ်ခေတ်ကီုဂှ် လပါ်ညးတာလျိုၚ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတအ် ဒးဖန်ဇန်ရ။ ၜိုတ်အဲ ဍဟောဝ်စိုပ်မဂး ညးတအ်အာဗက်ကေတ်ပ္ဍဲကၠအ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲဆေၚ်တၠဖျာတအ်သၟးဂၠိုၚ်တုဲ နကဵုလိက်ကဵုဗစိုပ်တၠဆေၚ်ဖျာ၊ တၠကၠအ်တအ်တုဲ ကဵုညးတအ်ဗစိုပ်နၚ်ဇရေၚ်ရုၚ်ဇကုဂှ် အောန်လောန်လေဝ်ဒှ်မာန်၊ ဟွံမွဲဏီလေဝ်ဒှ်မာန်ရ။ တၠကၠအ်တအ်ဂှ်၊ တၠဆေၚ်ဖျာတအ်ဂှ် စိုပ်အခိၚ်မဂး၊ ကလိဂွံလိက်အကံက်တုဲမဂး ညးတအ် ဒးအာကဵုပ္ဍဲရုၚ်တအ်ဂှ်ရ။ အခန်ဏံမွဲ ယဝ်ရ ဖျေံဗီုခိုဟ်ဟ်မဂး သြန်အကံက်တအ်ဂှ် ဂွံမံၚ်တၟာဂလိုၚ်ရ။ အခန်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဒးကေတ်တာလျိုၚ်စပ်ကဵုဂီုကၠီု အုပ်လဒမ် သၞောဝ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ် အာတ်မိက်တအ်ဂှ်တုဲ ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်ကဵုမာန်ကီုရ။
ဂလာန်အဲမပတိုန်ထ္ၜးသာ်ဝွံဂှ် ဗၞတ်ညိညဓဝ်ဟေၚ်ရ။ နကဵုဥပမာဍောတ်တ်မွဲရ။ ဍေံဒးဒှ်ထေက်ဂှ် ပညာစပ်ကဵုကေတ် အ ကံက်အခေါန်၊ လညာတ်မကေတ်လျိုၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် သၠဲလးဗျာပ်တရးလောန်ဂှ်တုဲ တန်တဴကဵုအဝယ်ဗွိုက်အလဵုအ သဳဂှ်တုဲ ဒးဖန်အာရောၚ်။ ဂွံလ္ၚတ်ကေတ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဗက်ဒုၚ်မံၚ်ဒါန် ပ္ဍဲဍုၚ်သေံကီု ဍုၚ်တၞဟ်ဟ်တအ်ကီုဂှ် ပရေံဟွံသေၚ်၊ ဆဂး ကမၠောန်အုပ်ဓုပ်အလဵုအသဳဟီုဂှ် ဒးသ္ပအဓိကကဵုမၞိဟ်မတန်တဴမံၚ်ပ္ဍဲတိဍာ်ဇကုဂှ်တုဲ၊ သယံဇာတမတိတ်နူတိဍာ်ဇ ကုတအ်ဂှ်လေဝ် ညံၚ်ဂွံဒှ်သြန်ဖအုံဇကုဂှ် ဒးပတိတ်ဇြဟတ်ကီုရ။ အဝဵုအုပ်ဓုပ်ဇကုခိုၚ်မဂး အလဵုအသဳဇက၊ု ဂကောံအလဵုအ သဳဇကုခိုၚ်ကၠုၚ်ရ။ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဂှ် အလဵုအသဳဟွံသေၚ် ၜိုန်ရခၠေဝ်မာန်ကီုလေဝ် ဆဂး ဍေံဒးဒှ်အလဵုအသဳဟေၚ်ရ။ ယဝ်ရ အလဵုအသဳဟွံသေၚ်မဂး ပိုဲဟီုဂကောံကမၠတ်ဒမၠမတာ၊ ဂကောံတံၚ်ဂြဲရပ်မၞိဟ်တုဲ အာတ်သြန်ဂးဟာ။ ဗီုပြၚ်ညးတအ် မဒက် ပတန်လဝ်ဂှ်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ ဗီုညးတအ်အုပ်ဓုပ်ကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ ရန်တၟံညးတအ်ကီုဂှ် ဍေံဒှ်မံၚ်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳရောၚ်။ ဌာနအုပ်ဓုပ်ညးတအ်၊ ပညာ၊ ထတ်ယုက်ညးတအ်၊ ကမၠောန်သ္ပစၞးဂကူမန်တုဲ မကၠောန်မံၚ်တအ်၊ ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်ညးတအ် သီုဖအိုတ်တအ်ဂှ် ဍေံသ္ပမံၚ်အဓိကကဵုဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲရောၚ်။ ဥပမာမွဲဂှ် ကောန်ဗော်မွဲမွဲဂှ် ယဝ်ရဟွံပေၚ်စိုတ်တုဲ အာထံက် ၜံၚ်ကဵုသၞမဂး အာပအပ်ဇကုရဂွံမာန်၊ ကေတ်ဏာလွဟ်ဟွံဂွံရောၚ်၊ လွဟ်ဂှ် လွဟ်ညးဍုၚ်ကွာန်ရောၚ် သာ်ဝွံ ညးတအ်ဒုၚ် ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလကပ်ယဲဝွံဂှ်လေဝ် ဌာနထတ်ယုက်ညးတအ် ပံၚ်ဗစပ်ကဵုဂကောံအလဵုအသဳဍုၚ် သ အာၚ်တအ်ကီု၊ ယူအေန်ကီုတုဲ ချဳဒရာၚ်မံၚ်ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်အိုတ်ရ။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ဌာနပညာညးတအ်လေဝ် ပံၚ်ဗစပ် ကဵုယူအေန်ကီု၊ အလဵုအသဳဍုၚ်သအာၚ်တအ်ကီုတုဲ ချဳဒရာၚ်မံၚ်အိုတ်ရ။ ကမၠောန်တအ်ဝွံ ဒှ်ကမၠောန်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳမွဲဟီု မာန်ရောၚ်။
ပ္ဍဲအရာပိုဲပတန်အဝဵုဂကူပိုဲဂှ် သၞကဵုမိတ်ၜါသာ်ဏံ ပိုဲဒးပါ်ဒးရ။ သၞလၟိုန်လေဝ်ဟွံမွဲ မိတ်လၟိုန်လေဝ်ဟွံမွဲ၊ အဓိကဂှ် ဂုန်ဖဵုဂကူ ဟေၚ်ရ။ ဂကူဗၟာဂှ် သၞပိုဲလၟိုန်ဟွံသေၚ် မိတ်ပိုဲလၟိုန်လေဝ်ဟွံသေၚ်ရ။ အခိၚ်ဂုန်ဖဵုဂကူနွံဂှ် ဒှ်မိတ်တုဲ အခိၚ်ဟွံမွဲဂှ် ဒှ်သၞလေဝ် ဒှ်မာန်ရ။ သၞဗွဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ်နွံ၊ သၞဗွဲပရေၚ်ပၞာန်လေဝ်နွံပၠန်ရ။ အခိၚ်လၟုဟ်ဏံ ပိုဲပတန်အဝဵုဂကူပိုဲမဂး ပိုဲဒးသ္ပတိုၚ် ကဵုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဟေၚ်ရ။ ဆဂး လညာတ်တအ်ဂှ် တၞဟ်ဟ်သာ်နွံမာန်ရောၚ်။ ယဝ်ရဒးလုပ်ပေဲါဗတိုက်ပ္ဍဲပါလဳမာန် ပမာညံၚ်ရဴ မတုဲကၠုၚ်တေံမဂး ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ပ္ဍဲဂှ် ဒှ်အဓိကရောၚ်ဟီုမာန်ရ။ ဂကူဗၟာဂှ် ဒှ်သၞအဓိကပိုဲလၟိုန်ဟွံသေၚ်၊ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ ဂကူ တၞဟ်ဟ်တအ် ညံၚ်ရဴကရေၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်သၞမုက်ဂၞန်မွဲမာန်တဴကီုရောၚ်။ ဆဂး တန်တဴကဵုအကာဲအရာတုဲ ဒးဟီုဂးအာရောၚ်။ ပိုဲရံၚ်အာဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန်မဂး ကိုပ်ကၠာတေံ ၜိုန်ရဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် ဟွံဒှ်သၞကီုလေဝ် လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တုဲ ဒှ်အာသၞမုက်ဂၞန်မွဲညးသကအ်အိုတ်ရ။ 
ပ္ဍဲအရာပိုဲပတဝ်က္ဍိုပ်ကဵုဂကူပိုဲ ဒက်ပတန်အဝဵုပိတန် ဍေံမဒှ်လက်သန်အလဵုအသဳဂကူမွဲမွဲဂှ် လွဟ်လေဝ်ဒးနွံပ္ဍဲတဲ၊ ပေဲါဗတိုက် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပ္ဍဲပါလဳမာန်လေဝ် ဒးကော်ဆဴအာရောၚ်။ ပ္ဍဲကဵုလညာတ်တၠဂုန်အစာရာဝိက မဟီုသောၚ်ကလးလဝ် မဟွံ လအ်ကၠုၚ်ဏံဂှ် ဗီုပြၚ်ဒပ်ပၞာန် ကေုာံ အုပ်ဓုပ်ကရေၚ်တအ်ဂှ် ဍေံဒှ်မံၚ်အန္တရာဲကဵုဂကူပိုဲအနာဂတ်ဇၞော်ဇၞော်ရောၚ်။ ပဝ်လ ဇြဳဂကူ ကရေၚ်ညးတအ်လေဝ် ကၠေဟ်မံၚ်ကဵုပိုဲတအ်ရ။ တိဍာ်အုပ်ဓုပ်ပိုဲကဵုညးတအ်လေဝ် ထပ်မံၚ်ညးသကအ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ညး တအ်ကဵုပိုဲဂှ် သွက်ဂွံဒှ်သၞဇၞော်ဇၞော်နွံတဴဏီရ။ တိဍာ်ဍုၚ်မန်ပိုဲဂှ် ညးတအ်သ္ပလဝ်တိဍာ်ညးတအ် ကြပ်အိုတ်မံၚ်ဂှ်တုဲ အနာ ဂတ်ဏံ ပဲါဟွံဗၠး ဍေံဒးဒှ်သၞညးသကအ်မာန်ရောၚ်။ ဇြဟတ်ပၠန်ဂတး ကေုာံ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ညးတအ်ကီု ဇြဟတ်တၞဟ်ဟ် တအ်ကီုလေဝ် ဍေံတဴမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဏီရ။ စပ်ကဵုကိစ္စဏံဂှ် အလဵုဇကုအစာဟံသာ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိလေဝ် ဟီုပတိတ်မံၚ်ဓဝိၚ် ညးတအ် ဟွံလအ်ဟွံလအ်ကီုရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ လညာတ်မဂး တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာသရိုဟ်စှေ်မဂး ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဂှ် ဒးကလေၚ်ကူချပ်သ္ၚဳဂၠိပ်ရောၚ်။ အဝဵုပိုဲ အလဵု အသဳပိုဲ တိဍာ်အုပ်ဓုပ်ပိုဲ တ္ၚဲရစိုပ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲသကေမ်တဲပိုဲတုဲ ပိုဲပစူအလာံပိုဲ ပ္ဍဲကရောံဍုၚ်ဗော်သွးဂၠးတိမာန်မဂး တ္ၚဲဂှ်မဂး ပိုဲဟီုစ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ရောၚ်။ ဒှ်တ္ၚဲနွံကဵုစရာဲကျာ်သြဳပိုဲ ပ္ဍဲလိုက်ဝွံရောၚ်။ အကြာဏံ အန္တရာဲခက်ခုဲဆိုအ်ဗတအ်ဂှ် နကဵုကောန်ဂ ကူပိုဲသီုဖအိုတ် ဒးတဝ်စၞေဟ်ပြိုၚ်ပကာန်အာရောၚ်။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၁:၂၃၊ ၇ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဝၚ်အံၚ်ဇေယျအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဗမာချိုတ် ==

ဝၚ်အံၚ်ဇေယျအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဗမာချိုတ်

 အဃောဍုၚ်မန်ဆီပါ်ဍာ်ဇွောဝ် ပၟတ်ကဵုယက်ဂၠု ထအုတမ္ညဝ်ယာံတသဝ် ရိုဟ်ရေၚ်ကေုာံညးမွဲကဵုမွဲ (မန်သှေ်အကြာ ဂြိပ်ဂၞိၚ်)ဂှ် ဂၠာဲဒၟံၚ်ညးပၠန်ဂတးကဵု ဗမာအံၚ်ဇေယျလေဝ်ဟီုစဂွံရ။ မၞိဟ်ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ကဵု မၞိဟ်ဒးဒုၚ်ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ဂှ် တ္ၚဲလဵုဟွံရုဲ (ဂစေံဝိုၚ်ဒၞက်၊ ဒၞက်ဟွံဝိုတ်ဂစေံ) ဒးပၠန်တဲကလေၚ်ကွိုက်တွဵုရ။ ဒးကလေၚ်ဗက်တမ်တွဵုရ။ သိၚ်သာကဵုဒဒိုခ်ဂကူ မန်ကီု၊ စိုတ်ဂိကဵုဂကူဗမာကီု ဂွံအခေါၚ်ခိုဟ် အခါပြဲ ဂၠာဲရဲကောန်သ္ဂံၚ်တုဲ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်တၠညးဗညာစိၚ် ကၠတ်ကၠောန်တိုန်ကမၠောန်ပၠန်ဂတး ကဵုဂကူဗမာတအ်ရ။ သၠးလမျီုသွက်ဂကူရောၚ်ဂှ်  ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ် တုဲတုဲရ။ 


             နနဲပၞုက် နနဲဓလုက်ကၠတ်ကၠောန်ကၠတ်ပ္ကောံကောန်သ္ဂံၚ်တုဲ မၞိဟ်ပတှေ်ဇကု ချိုတ်မွဲက္တုိုၚ် - ဂျိုၚ်မွဲစွံဂှ် စန္ဒက် လဝ်ကၟောန်န်ရ။ ချဳဒရာၚ်အပ္ဍဲလေဝ် ချဳဒရာၚ်သ္ၚိတ်တ်ရ။ သၟိၚ်ဗမာအံၚ်ဇေယျလေဝ် ဟွံဗလးမတ်ရ။ ပရိုၚ်ဗညာစိၚ်တအ် မံက်ပြာကတ်တိုန်က္ဍၚ် ကောန်ဍုၚ်မန်တအ် ဒှ်ဒဒိုခ်က္ဍၚ်ရ။ မိၚ်ရိုၚ်တၟေၚ် ဗက်ရပ်ဗက်ကၠေၚ်ဒက်ဇုက် ဒုၚ်ၜုၚ်တက်ထပက်ဗာ်ဂစိုတ်မံၚ် မၞိဟ်ဟွံမွဲကဵုဒုဟ်ဒဏ်တအ်လေဝ် ဍေံစောဲစုတ် ဒုဟ်တုဲ ဒးလေၚ်ဆောံဟွံမွဲကဵုလၟိဟ်ဂၞန်ရ။ အခိၚ်ဂှ်မ္ဂး မန်ပိုဲနွံမံၚ်သၟဝ်တဲဍေံဂှ် ညံၚ်ဂၠဴဖေက်ကၠ၊ ကၚ္ၚုဲဖေက်ဇာ၊ စာၚ်အဒါဖေက်ပၞောဟ်၊ ကၞိဖေက်ဗ္ဂဲဂှ်ကီု ဖေက်ဗမာအံၚ်ဇေယျ သေပ်ထဍေပ် ခြေပ်ဟွံဂံၚ်ဗြုမွဲတုဲ ညံၚ်ရဴကဟွံမွဲ ကဵုဍာ် ဂြက်က္ဍန်အိုတ်အစောန်ရ။


            ပ္ဍဲပွိုၚ်ၜါစှော်သၞာံ မပေၚ်ဂှ်ဟေၚ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်ဗညာစိၚ်စၞေဟ်ပလန် ပၠန်ဂတးကဵုဗမာသ္ဂးလဝ်ရ။ ဂကူမန်ပိုဲဒးမံၚ်သၟဝ်တဲ ဂကူဗမာ ဒှ်ဘဝဍိက်ဗမာ ဗၞတ်ၜါစှော်သၞာံတုဲဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၁၂၁ - အလဵုဇကု အံၚ်ဇေယျ ယိုက်ပၞာန်ဇၞော်တုဲ တိုန်ဗ္တိုက်ဍုၚ်ဒျူဒျာဇၚ်မာဲတေံရ။ စံၚ်ဍုၚ်စံၚ်ကွာန် သၠာတ်ဒှ်ဝါဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ကျာ်ပဋိမာရုပ် ကျာ်စေတဳနွံအပ္ဍဲအကြာဂှ်လေဝ် ဗက်ဗာ်ဗက်စံၚ် တက်သရိုဟ်ပလီုထောံအိုတ်ရ။ စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ် ဂွံညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ပၞာန်သေံဒျူဒျာဇၚ်မာဲ ကြာပ်ဗ္တိုက်ပန်ဗာ် အံၚ်ဇေယျတုဲ ချိုတ်အာပ္ဍဲကွာန်သေံ ကွာန်မဳ ချံက်(မန်ဍုၚ်သေံကော် ကွာန်ဗမာချိုတ်)ဂှ်ရ။ ဇွအံၚ်ဇေယျဂှ် ကောန်ပၞာန်ဍေံ လုပ်ပၠံၚ်ဂွံတုဲ ဖျဴဗစိုပ်ဍုၚ်မုဟ်တၟအ် နူဂှ် ဖ္ဍိုက်ဖျဴဏာကဵုဖံၚ် အာစံၚ်တိုပ်ထောံ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗြဴကၟာဲ ဒၞာဲအံၚ်ဇေယျ တိုပ်သုက်တေံရောၚ်။


            ထ်ၜးလဝ်ပ္ဍဲဝၚ်ဗညာစိၚ်ဂှ် 

ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၂၄ (ဨကရာဇ်ပၞာန်ဗမာအံၚ်ဇေယျ သီဂွံဍုၚ်မန်ဗဂေါဟံသာဝတဳ နကဵုလွဟ်သေဏာတ်ဗွဲမ ဓဇန်ဂှ် ပိုၚ်လဝ်ဍုၚ်ပိုဲ ဂွံမသုန်သၞာံ) တၠညးသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် သေနာပတိဗျူဟာ-ဂှ်ကီု၊ တၠစိၚ်လ္ၚီ၊ သၟိၚ်သတ်ဗြဴ၊ ဃံၚ်ဝါခရူကီု၊ တၠညးဒါဂြာၚ်ကီု လုပ်ဇူပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်ဒျူဒျာ -ရတနကောသိန္ဒ ဍုၚ်ဓနၜူရဳ၊ ကော်ခဴစလၟုဟ် &quot;ဍုၚ်ၜၚ် ကံက်&quot;ရ။ သ္ကိုပ်ပၞာန်မန်သၟိၚ်ဗညာစိၚ် လုပ်ဇူပ္ဍဲဍုၚ်သေံတေံတုဲ ပကောံဗဵုလဗးပၞာန်မန်ကီု၊ ပၞာန်သေံကီု သီုၜါတၠ (ပၞာန်ၜါဒပ်) ဂှ် ကလေၚ်ပၠန်ဂတးဗ္တိုက်ကဵုပၞာန်ဗမာ မွဲဝါပၠန်ရ။ နကဵုလွဟ်ဇၞော်ဍောတ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ဇက်ဂၠောဲတိတ်ကၠုၚ်နူဍုၚ်သေံဒျူဒျာ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗမာအံၚ်ဇေယျ ဇက်ဂၠောဲတိုန်အာဗတိုက်ဍုၚ်သေံရ။


            အဃောဆိုၚ်မုခ်ပ္ဍဲဂၠံၚ်တရဴမွဲဒၞာဲ ဗ္ဒာဲကွာန်သေံဂှ် ဗမာအံၚ်ဇေယျ ဒးဗၞုဟ်ပ္ဍဲပါၚ်ကၞက် သ္ကိုပ်ပၞာန်မန်ဗညာ စိၚ် ထပက်ကဵုလွဟ်တဲတုဲ၊ လမျီုဒးအိုတ် ဒးချိုတ်အာဟေၚ် ဒးကလေၚ်စဴကၠုၚ် ဍုၚ်ဗမာဏအ်ရောၚ်။ ဒၞာဲကွာန်သေံ - ဗမာအံၚ်ဇေယျချိုတ်ဂှ် မန်တအ်ကော်ခဴစကၠုၚ် (ကွာန်ဗမာချို်တ်)လအ်လဂၠိၚ်သ္ၚောဲ ဗွဲကြဴဏအ် ရမျာၚ်ပြံၚ်အာ (ကွာန်မာချံက် - ကွာန်ကၟာချံက်- ကွာန်မာဲချံက်) ပံက်ဗရုယောၚ်ယာစဵုကဵုလၟုဟ်ရောၚ်။


            က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန် တၠညးဗညာစိၚ် ကဵုကောန်သ္ဂံၚ်ဆီဨကရာဇ် မွဲဂကောံဂှ်၊ ရပ်ကေတ်ဗၞုဟ်ဇြၚ်တုဲ က္လေၚ် တဝ်စၞေဟ်ပၠန်ဂတးကဵု ဂကူဗမာတအ်ရ။ သၟိၚ်ဗမာအံၚ်ဇေယျဟွံမွဲတုဲ ကောန်ညးမၞုံယၟု တၠစိၚ်ဗ္တာၚ်&quot;သေန်ဖျူယှေန်&quot;ပိုၚ်ဍုၚ်ဗဂေါ ပစၞးမအံက်ဇကုတုဲ သ္ပပ္တံနူသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၂၅-သၞာံဂှ် ဒုၚ်ယၟုတၠစိၚ် ဗ္တာၚ်ရ။ ပ္ဍဲလက်ထက်အံၚ်ဇေယျ ကဵုကောန်ညးဂှ်ဟေၚ် ဒှ်လက်ထက်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန် တၠညးဗညာစိၚ် ကဵုကောန် သ္ဂံၚ်ဆီနာဲဂမၠိုၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုဝါကီုရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ပ္ဍဲဂြိုပ်စွံဗဒိုပ်တုဲ သ်အးကြဴကြာတ်ကမၠက်ထောံဂကူဗမာလေဝ် ကၠောန်ကၠုၚ်ရ။ ဆဂး  ဟွံအံၚ်ဇၞးတုဲ ကောန်မန်သှ်ေမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်သေံတေံဂှ်လေဝ် ကလေၚ်ဂြိပ်တိတ်ကၠုၚ်ၜါဝါဂှ် ဒှ်အလန် ဒ္စာံကဵုဒ္စိတ် ရ။ လၟိဟ်မၞိဟ်မပါတိတ်ကၠုၚ်ကရောံဂှ် ပိဠက်ကဵုပိလ္ၚီပြၚ်ၚ် ပံၚ်ထောံသီုအလန်တုဲတုဲကၠုၚ်တေံ သီုဒ္စိတ်အလန်မ္ဂး ကောန်မန်ဒဴလုပ်ဍုၚ်သေံ ဗၞတ်ဒ္စိတ်ဝါဂှ် မွဲကိုဋ်ဍောတ်ကီုရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၁:၂၈၊ ၇ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ခိၚ်ပေဲါရုဲမာဲ ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၈၊ တ္ၚဲစန် ==

အခိၚ်ပေဲါရုဲမာဲ ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၈၊ တ္ၚဲစန်

 “တၠပညာမန်ဂမၠိုၚ် လညာတ်တုပ်မံၚ်ကဵုအစာလိက်ဏံဖအိုတ်ရတှေ် လ္ပစၟဳအခေါၚ်ဗၠးၜးရ။” (Win Bo)
“ယဝ်ခါရလညာတ်ဏံဒးမံၚ်တှေ် မန်ပိုဲ ဗတိုက်မံၚ်ကဵုပၞာန်ဗၟာပွိုၚ်(၇၀)သၞာံပြၚ်ဂှ် အဓိပဲါဍေံဟွံမွဲရ။” (Banyarsoe Saimon)
 
လညာတ်အဲမချူပတိုန်ထ္ၜးလဝ်“တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ” ပ္ဍဲ ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁” နကဵုက္ဍိုပ်သာ်ဝွံဂှ် ညးတအ်ညးၜါတၠ နာဲဝေန်ဗိုဝ်ကဵု ဗညာသဵု သာဲမန် ဟီုခၠေဝ်ပါ်ပဲါသ္ၚဳဂၠိပ်နၚ်လညာတ်ညးတအ် ဗွဲလ တူတေံဂှ်တုဲ ပိုဲၜတ်ကၞာတ် လညာတ်ကီု ပရေၚ်ဆဵုဂဗကီုတုဲ ဆက်သဳကၠဳပါ်ပဲါအာထေက်ရောၚ် ညာတ်ကေတ်တုဲ လိက်ပ ရေၚ်လညာတ်ဏံ မဒးထပ်ကလေၚ်ချူဏာလဝ်ရ။ ပ္ဍဲအရာဝွံ ဗွဲကိုပ်ကၠာ မိက်ဂွံဟီုဏာဂှ် ညးတအ်ဗၠေတ် အဲဒး သာ်ဝွံ ပၠုပ်စိုတ်တုဲ ချူဟွံသေၚ်ရ။ လတူလညာတ်မပါ်ခြာတအ်ဂှ် ပိုဲပတိုန်ထ္ၜးတၚ်နၚ်တုဲ ပါ်ပရအ်လညာတ်တုဲ ညးမဗှ်လိက်တအ် ဒးပါ်ပဲါကေတ်ရ။ ပ္ဍဲသဘၚ်ပေဲါမွဲမွဲလေဝ် ဆေၚ်ဍာ်ၜဴညးခိုဟ်၊ ဆေၚ်လဵုခၞာညးခိုဟ်၊ ဆေၚ်ပုၚ်ညးခိုဟ် သာ်ဝွံ ပတိုန်သာၚ် ဗုက်တုဲ ပစူပတိုန်မလိက်ဆေၚ်အိုတ်ရ။ မၞိဟ်ဗဵုပေဲါ ကြေဝ်ပ္ဍဲပေဲါတအ်ဂှ် ဆေၚ်ဇကုဒးစိုတ်ဂှ် လုပ်ဂဇံရာန်စ သီုလဟိၚ်စိုတ် မာန်ရ။ လညာတ်ဟီုဂှ် ညးမွဲကဵုမွဲ ကာလလဵုဟွံတုပ်ညးသကအ်ပေၚ်ၚ်ရ။ ကာလလဆောဝ်တုပ်ညိည၊ ကာလလ္ဆောဝ် တုပ် ဂၠိုၚ် သာ်ဝွံ နွံအဆံၚ်အဆံၚ်အိုတ်ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲအကြာပိုဲ ယေန်သၞာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် မသဳကၠဳလှာဲဂတးလညာတ်ညးသကအ် ကျေဝ်ဝ်ဂေါဝ်ဝ်ဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်မဂး နွံကဵုသိက္ခာကဵုဂကူပိုဲရ။ လညာတ်ဗၠေတ်ဒးဂှ် ဟွံမိက်သ္ပအဓိကတုဲ ဂုန်ဖဵုကောန်ဂကူနွံဟွံမွဲဂှ် ဟေၚ် မိက်ဂွံသ္ပအဓိကရောၚ်။
အခိၚ်ကာလဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဂွံအဝဵုပွိုၚ်မသုန်သၞာံဂှ် ညးတအ်ဂှ် အန္တရာဲဇၞော်နူကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာဏီ သာ်ဝွံ လညာတ်တၟိတၟိမွဲ မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်အကြာပိုဲတအ်ရ။ ဖိဒ္ဒရာဂှ် ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် က္ဍိုက်ပ်တုဲ ဒးဗၟံက်ရုပ်ရဴရောၚ်၊ ပတှေ်ဗၟာတအ်ဟွံဂွံရောၚ် လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တၟိ မဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပရေၚ်ဆဵုဂဗ ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ပေဲါရုဲမာဲက္ဍၚ် ကတဵုဒှ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲအကြာဗွိုၚ်ပရေၚ်ဍုၚ် ကွာန်ဂကူမန်ပိုဲတအ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ဏံ လၟုဟ်ကလေၚ်ဟောံပၠိုတ်အာရ။ မူဟိုတ်လညာတ်တံဏံ ဂွံမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ရော ပိုဲပိုက်တမ်ဂၠာဲရိုဟ်ဂှ် တၚ်နၚ်နာနာသာ် မံက်ဂတဝ်တိတ်ကၠုၚ်မာန်ရ။ အခိၚ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဒှ်မံၚ်ဗော်ဒစဵုဒစးတေံ လ ညာတ်တအ်ဏအ် ဟွံမံက်ကၠုၚ်တုဲ အခိၚ်ညးတအ် ဂွံအဝဵုရောၚ်မံက်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ပိုဲဒးကလေၚ်ဗစာရဏာရောၚ်။ ဂလာန် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် မဟီုပတိတ်လဝ် ပ္ဍဲအကြာမသုန်သၞာံဝွံ ပိုဲကလေၚ်သ္ၚဳဂၠိပ်ဖအိုတ်ရောၚ် ယဝ်ဒှ်မဂးလေဝ် ပိုဲကဵုသွဟ်ကၠးကၠးမာန်ဂၠိုၚ်ရ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲခေတ်အေန်အေဝ်ဒဳ တိုန်ဂွံအဝဵုဂှ် မၞိဟ်၊ ပူဂဵု ပိုဲဂကူမန်တအ် က္ဍုဟ်မၠေံဂၠိုၚ်အိုတ် ဟီုဂှ် ညးဂှ်ရော ယဝ်ရသၟာန်မဂး ဗွဲမဂၠိုၚ် ဟီုသွဟ် (မိကောန်ဆာန် ) သာ်ဝွံမာန်ရောၚ်။ ပ္ဍဲမွဲအယုက်ပိုဲဏံ ကောန်ဂကူမန်တအ် ဗီုက္ဍုဟ်မၠေံမိ ကောန်ဆာန်ဂှ် ဟွံကေၚ်ဆဵုမွဲလှေ်ရ။ မိကောန်ဆာန်ဂှ်ညးဂှ်ရော ဒၞာဲဏံ ဟွံမိက်ဆက်သၟာန်အာရ။ မူဟိုတ်ဂွံက္ဍုဟ်မၠေံညးဂၠိုၚ်ရော သာ်ဝွံလေဝ် ဟွံမိက်ဆက်သဳကၠဳအာရ။ 
တၚ်နၚ်ဗွဲသၟဝ်တေံ ပိုဲသဳကၠဳပတို်န်ထ္ၜးမဂး ခိုဟ်ရောၚ်။
(၁) ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ အလဵုဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ အာစိုပ်ဂတမုက်ရုၚ်ဂလုတ်ဂၠးတိတုဲ စဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာရ။ ယဝ်ရညးဟွံစဵုဒၞာ အာဟီုခၠေဝ်သှ်မဂး အခိၚ်ဂှ် သကိုပ်ပၞာန်မေန်အံၚ်လှာၚ်တအ် ဒတုံဇြဟ်ဗၚ်မာန်ရောၚ် ပိုဲတအ် ညာတ်ကေတ်လဝ်သာ် ဂှ်အိုတ်ရ။ အခိၚ်ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန် ညံၚ်ယာက္ဍိုပ်ဟွံဂွံမာန်ဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ဟွံဗတိုက်ရောၚ်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။ ကောန်ပၞာန်ဗၟာညး ဟွံကလိလောန်လဝ်ဒုဟ် မပ္တံပလီုကောန်သမ္ဘာ ကေုာံ ပြိုက်ဂစိုတ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ဟီုစဵုဒၞာပၠန်ရ။ ဂလာန်အံၚ်ဆာန်စုကျဳမဟီုခၠေဝ်ပလန်လဝ် ပ္ဍဲအာၚ်သဳဂျေတအ်ဂှ် ယဝ်ရပိုဲကလေၚ်လ္ၚတ်ရံၚ်မဂး ဗၞတ်ဂလိုၚ်လဵုညး ဆာန်မံၚ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ မဒှ်ဒပ်ပၞာန်အပါညးမထ္ၜုတ်လဝ်ဂှ်မဂး တီကၠိုဟ်ကေတ်မာန်ရ။ ဟိုတ်နူညးဟီုစဵုဒၞာဒပ်ပၞာန်ဗၟာ မကြမ် ကြရုန်မဵုဂှ်တုဲ အလုံညးလိုက်မွဲ မေတ္တာပ္ဍုၚ်ကၠုၚ်လတူညးတုဲ ကလေၚ်သီကေတ်ထောံ တဆိပ်ကြာနာနာ မဇိုန်ဏှၚ် လဝ်ကုညးအိုတ်ဏီရ။ ဒဒှ်ဗီုဏံ ပ္ဍဲလိုက်ဂၠးတိပိုဲဏံ ကြပ်ဟွံဆဵုမံၚ်ရ။ ဒုၚ်က္ဍုဟ်ကဵုဗော်သွးဂၠးတိတုဲ ညးစဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဗီုဏံ ဍေံကတဵုဒှ်ကၠုၚ်မာန်ရောၚ် ပိုဲတအ်ဟွံထေၚ်စှေ်စိုတ်အိုတ်ရ။ လၟုဟ်ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်ဒပ်ပၞာန်ဂှ်ပၠန်မဂး ပိုဲကဵုညး ညံၚ် ကဵုဒစဵုဒစးမံၚ်ဇၞော်ဇၞော်ရ။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ ညးကလေၚ်ကလိဂွံအဝဵုပၠန်မဂး ညးဟွံဟီုစဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာညးရပုဟ်ဂှ် ဂံၚ်ဟီုဟာ။
ဗီုပိုဲက္ဍုဟ်မၠေံဒပ်ပၞာန်ဗၟာအိုတ်အစောန်ဂှ် ညးဟွံက္ဍုဟ်ညိညတုဲ ဆာန်မံၚ်အိုတ်အစောန်ရောၚ်ဂှ် ၜတ်ကၞာတ်မာန်ရ။ အလဵုဇ ကုညး အာခၠေဝ်သှ်မာန်ရောၚ် အခိၚ်ဂှ်ဂှ် မၞိဟ်ပတှေ်ကေတ်အောန်ကွေံကွေံရ။ အခိၚ်ညးအာခၠေဝ်သှ်ဂဗုတ်ဂှ် က္ဍိုပ်သ ကိုပ် ဂကူဗၟာတအ် ညာတ်ဒုဟ်အောန်ကွေံကွေံရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်လေဝ် ကဟဳမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ဂလာတအ်ဂှ် ကောန်ဍုၚ် အရၚ်ဟွံသေၚ် သာ်ဝွံစွံလဝ်စိုတ်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ပရေံမံၚ်ဂလိုၚ်ဂှ်လေဝ် အခိၚ်ဂှ် မူဟိုတ်ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် ဟွံ ဟီုဗျိဂရိုဟ် ညံၚ်ရဴမသီအဝဵုဂှ်ရော။ ဟွံဒစဵုဒစးကဵုပြဝဒပ်ပၞာန်ပရေံ မဒှ်အဆံၚ်ပရေံလောန် ပ္ဍဲဂၠးတိဂှ် ဒှ်ပြဝဗတိုက် သရိုဟ်ဖျေံဒပ်ပၞာန်ဗၟာဂးမာန်ဟာ။ မေန်ကိုဝ်နာၚ်တအ်လေဝ် မူပဟွံဒစဵုဒစးကီုရော။ အခိၚ်ဂှ် လုပ်စမံၚ်လပါ်အေန်အေဝ်ဒဳကဵု ပၞာန်ဗၟာဖအိုတ်ရ။ လညာတ်ပိုဲတအ်ကဵု လညာတ်ညးဂၠးတိတအ်ဂှ် အခိၚ်ဂှ်မဂး ဒစဵုဒစးမံၚ်ပေၚ်ၚ်ရ။ ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဒး ဒုၚ်သီအဝဵုမှ နာဲမေန်ကိုဝ်နာၚ်တအ် မံက်ကၠုၚ် ပ္ဍဲမဳဒဳယျာဗၟာတအ်အိုတ်ရ။ အခိၚ်အေန်အေဝ်ဒဳဂွံအဝဵုဂှ် မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဒတဴ လိုၚ်ကရောံအေန်အေဝ်ဒဳဖအိုတ်တုဲ ဟွံသ္ပကေၚ်ကာကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် နာဲလွဳဝၚ် မဒှ်ပူဂဵုမကေၚ် ကၠောန်လဝ်ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်အေရာဝတဳဂှ် ဟီုပါ်ပဲါလဝ်နွံကီုရ။ ဂကူဝတအ် ဗၠးၜးတိတ်မံၚ်ညိညဂှ် မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဟွံပေၚ်စိုတ်လး လးရောၚ်ဂှ်လေဝ် လ္ၚတ်ကေတ်မာန်ကီုရ။ ဌာနပရိုၚ်သြၚ်လောန် ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် ဟိုတ်နူအေန်အေဝ်ဒဳ ဒးဒုၚ်သီအဝဵုဂှ်တုဲ ညး တအ်စိုတ်လီုဗွဲမလောန်ဏီရောၚ်။ 
 ညးဂၠးတိတအ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုမုက်အေန်အေဝ်ဒဳတုဲ ဟွံဂံၚ်ဟီုပါ်ပဲါ စပ်ကဵုဂစိုတ်ကမၠက်တၞောဝ်မၞိဟ်တအ်ဂှ်ရ။ အခိၚ်တေံဂှ် အလဵုဇကုကံၚ်သဳဂီုကၠီုယူအေန် အာစိုပ်ဂၠိုက်ဂၠာဲစၟဳတ်ဏီရဟွံသေၚ်ဟာ။ ရံၚ်ကဵုဒဒှ်သာ်ဝွံတအ်ဂှ်မဂး ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဗတိုက်ပလီုမံၚ်တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာဟွံသေၚ်၊ သီုစဵုဒၞာမံၚ်ကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာပေၚ်ၚ်ရောၚ် ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ ဗေဲရေတ်ချိတ် သေန် မဒှ်ကလုတ်အမေရိကာန်တြေံ ဟိုတ်နူဟီုဗၟံက်ဒးပရော ဂလာရောဟေန်ဂျာညိဂှ်ဗက်ဂှ် ဒးဒုၚ်ကဟုက်ကဵုအံၚ်ဆာန် စုကျဳရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ခေတ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဖံက်ပကဝ်အခေါၚ်မၞိဟ်ဂှ် အလုံဂၠးတိမွဲ သ္ပလဝ်မဇ္ဇျဟ်၊ ပိုဲကောန်ဍုၚ် အရၚ်တအ် အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ဝန်ဇၞော်ဍုၚ်သအာၚ်အမေရိကာန် ပမ်ပဳယောလေဝ် ရံၚ်ကဵုမုက်အံၚ်ဆာန်စု ကျဳတအ်ဂှ်တုဲ ဟွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ဂျေန်နောသာ်၊ ဟွံသ္ပသမ္တီ နဒဒှ်ဂစိုတ်ကမၠက်တၞောဝ်မၞိဟ်ကီုရ။ ယဝ်ရအံၚ်ဆာန်စု ကျဳ ထေဲအာမဂး ဖေက်ကၠဟ်ထောံအမေရိကာန်တုဲ အာပံၚ်ဗဒကဵုကြုက်ဟာဂှ် ကေတ်ဟွံဒးရ။ ကိုပ်ကၠာအေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံဂွံအဝဵုဂှ် ဓဝ်ပတှေ်ကောန်ဂကူတအ် နွံမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ကီုလေဝ် ကာလညးတအ်ဂွံအဝဵုဂှ် ကောန်ဂကူတအ် ဓဝ်ပတှေ်လတူညးတအ် ကြပ် အိုတ်အာရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ်ကၠးကၠးမာန်ရ။ အခိၚ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳဂွံအဝဵုဂှ် ကောန်ပၞာန်ဗၟာ မစဴကၠုၚ်နူပေဲါဗတိုက် ကချေၚ်တအ် သမ္မတနာဲထေန်ကျဝ် ဟီုသၟိတ်တဴ “လုပ်ပေဲါဗတိုက် ဂံၚ်ၚ်သကာသကာ” ကော်ဗတ်ဗၟာ (ရွတ်ရွတ်ခွျန်ခွျန်) ဂှ်တုဲ ကောန်ဂကူတအ် ဒှ်ဒေါသအိုတ်ရ။ ဒးလၞိန်ဗပိန်ကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ဂကူဗၟာညးတအ်ဖအိုတ်ရောၚ် ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ 
(၂)ကိစ္စကေၚ်ကာရခေၚ်ဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်အေအေတအ် တဲကၠာဂှ် ဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ စၟတ်သမ္တီညးတအ် နဒဒှ်ဂကောံ ပလီုပလာ်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဟွံညာတ်ကေတ်အိုတ်ဂှ်တုဲ မိက်ဂွံတီကေတ်လညာတ်ညးဗွဲတိုက်ရိုက်ရ။ ဆဂး ဗွဲကြဴဏံ တီကၠး ကေတ်ဂှ်တုဲ အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ်ကီု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာလေဝ်ကီုဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုလေံဒုက် မနွံၜါအရံၚ်သာ်ဗ္ဂေတ် ကဵုသာ်တ္ၚေက်ရ။ နကဵုလေံဒုက် သာ်တ္ၚေက်ဒုက်လေဝ်ဂိ၊ နကဵုလေံဒုက်သာ်ဗ္ကေတ် ၜုၚ်တက်လေဝ်ဂိ သာ်ဝွံ က္ဍိုပ်သကိုပ်အေအေတအ် ဟီုပ တုပ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။ က္ဍိုပ်သကိုပ်ရခေၚ် နာဲအေမံၚ်လေဝ် သီုဒုဟ်ဟွံမွဲမွဲသာ် အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ဖျေံလဝ်ထံၚ်မွဲအယုက်ဏီရ။ ထ္ၜးဟိုတ်သွက်ဂွံပါ်တိတ်တုဲ ဒက်ပတန်ဍုၚ်ရခေၚ်တၞဟ်ခြာရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး သွက်ရခေၚ်တအ်ဂှ် အလဵုအသဳကဵုပၞာန် ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော၊ တုပ်တုပ်ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ ယဝ်ရဟီုဟွံမာန်မဂး အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဇၞော်ဂၠိုၚ်ညိဒှ်မာန်ရောၚ်။
 (၃) တၠုၚ်လအာမတုပ်သာ်ဂှ်ကီု ကာလဒပ်ပၞာန်ဗၟာထပက်ပၞာန် ပ္ဍဲကချေၚ်ဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံဟီုဗျိဂရိုဟ်ကုဒပ်ပၞာန်ဂှ်တုဲ နကဵုအလဵုဗော်ကချေၚ်တအ် ဒဵုကဵုဒးနုက်တိတ်ထောံနယူအေန်အာဖ်သဳဏီရ။ ဟိုတ်နူအန္တရာဲထပက်ပၞာန်ဇၞော်လောန်ဂှ်တုဲ ဒပ်ဥမၚ်ညးတအ် မခိုၚ်ဗိုန်ဇၟအ်(ဂျဳဂန်)ဂှ်လေဝ် သရိုဟ်အာရ။ ဂွံစဵုဒၞာနူဘဲထပက်ပၞာန်မာန်ဂှ်တုဲ ညးတအ်ဒးအာပံၚ်ကဵုဂ ကောံမဟာမိတ်ပၞာန် သၟဝ်ကျာဏီရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် အလဵုအသဳအံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် တုပ်ပ်ရရောၚ်ဂးတုဲ ပ္ဍဲဝေါဟာရတၟိမွဲ ဗတ်အေၚ်္ဂလိက် မုက်လိက်တုပ်ပ် မတွံဂး the same page ဂှ် ဂွံဗှ်ကေတ်ရ။ ယဝ်ရဒးဟီုအရေဝ်အ ရာပ်ဂွံကၠိုဟ်လောဲသွာမဂး အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် ဗၟာတုပ်ပ်ရ။ လညာတ်တုပ်ပ်ရ။ တုဲပၠန် ပဝ်လဇြဳဂ ကူဗၟာ စပ်ကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် တုပ်ပ်ဖအိုတ်ရောၚ် သာ်ဝွံလေဝ် ဟီုအိုတ်ပၠန်ရ။ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဗီုဒးစိုတ်ဍဵုဍိုက် ကောန် ဍုၚ်အရၚ်တအ်မာန် ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ်ဂှ်တုဲ နကဵုဗော်အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ် ဗက်စဵုဒၞာပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိမာန်ရ။ အလဵုအသဳဍုၚ်ဂၠးတိ တအ်လေဝ် ဟွံမိက်သ္ပအရီု ကဵုကံ ကုသဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်တုဲ ဆၜိုတ်ကလၚ်ဂလာန်အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်သၟးရ။ ဟိုတ် ဂှ်တုဲ အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳဂှ် အန္တရာဲသွက်ကောန်ဂကူတအ်ဂှ် ဇၞော်လောန်ရောၚ်ဂးရ။
(၄) စပ်ကဵုလိက်ကသုက်အေန်သဳအေဂှ် ကရေၚ်၊ ချေၚ်၊ သေံဇၞော်တအ် က္ဍိုက်ပ်တုဲ လုပ်ချုက်လိက်၊ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ၊ ကချေၚ်တအ် သှေ်အာဂှ် ဟိုတ်နူမိက်ဂွံအာတ်အခေါၚ်အရာကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂၠိုၚ်ၚ်ရ။ အခိၚ်ကၠောန်သ္ပသဘၚ်ဂှ် ဟိုတ် နူအေန်အေဝ်ဒဳ တိုန်စိုပ်ထံက်ဂလာန်ကီုဂှ်တုဲ ဂၠးတိတအ် လုပ်စလပါ်အေန်အေဝ်ဒဳတုဲ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ သီုကချေၚ် ဒးဒုၚ် ကရေပ်ဓရတ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ် ဟဳဗက်ကဵုလိက်ကသုက်ဂှ်တုဲ လုပ်စလပါ်ပၞာန်ဗၟာပေၚ်ၚ်ရ။ ဗွဲကြဴဏံ ဟိုတ်နူဒးဒုၚ်ကရေပ်ဂရတ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိလေဝ် ဒးချုက်လိက်ကသုက်ဂှ်ကီုရ။ ဂကောံယူအေန်အာဖ်သဳလေဝ် လ မျီုအိုတ်အာ အခိၚ်ဂှ်ဂှ်ကီုရ။ 
(၅) အတိုၚ်သၞောဝ်၂၀၀၈ဂှ်မဂး ကောန်ဍုၚ်အရၚ်မဇၞးမာဲဂၠိုၚ်တအ် အခေါၚ်ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော်တွဵုရးနွံကီုလေဝ် ဆဂး ဗော်ရ ခေၚ်တအ် ဟွံဂွံတိုန်ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ပ္ဍဲတွဵုရးညးတအ်ဂှ်တုဲ ဒၞာဲဂှ် အေန်အေဝ်ဒဳရောၚ် တိုန်္ၚာပ်ကေတ်ထောံရ။ မၞိဟ်ဇၞး ကေတ်သီုဖအိုတ်ဂးတုဲ မာဲညးတအ်အလုံဍုၚ်ဂှ် ဟိုတ်နူဂၠိုၚ်အိုတ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်ဟွံမိက်ပရအ်အဝဵုရ။ ယဝ်ရအာမံၚ်နဲကဲဏံရ မဂး ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် ကာလလဵုလေဝ် ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော်တွဵုရးဟွံမာန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဗော်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် မိက်ဂွံပံၚ်တဲကဵုကျဖောတ်ကီု၊ ဒပ်ပၞာန်ကီုတုဲ မိက်ဂွံကေတ်ဇၞးလတူအေန်အေဝ်ဒဳရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အေန်အေဝ်ဒဳ ကၠတ်လဝ်မာဲ ပ္ဍဲတွဵုရးတအ်ဂှ်တုဲ ကေတ်ဇၞးဏာမမာဲကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရ။ ပ္ဍဲရခေၚ်ဂှ် ဖေက်ကျတုဲ သီုကၟာတ်ဒၞာထောံ ဟွံကၠောန်ဗ ဒှ်ကဵုပေဲါရုဲမာဲဏီရ။ ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ပေဲါရုဲမာဲဂှ် မူဟိုတ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် မိက်ဂွံပံၚ်ကဵုကျဖောတအ် ကေုာံ ပၞာန်ရော၊ ဂလာန်ဝွံ ဟိုတ်နူအေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံလဂူတပ်တး ကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ် ဟီုမာန်ရ။
(၆) ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုအလန်ဏံဂှ် မူဟိုတ်ရော၊ ဟိုတ်နူမိက်ဂွံဍဵုဍိုက်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဟာ ဂလာန်သၟာန်သာ်ဝွံ မိက်ဂွံ သၟာန်ရ။ ယဝ်ရမိက်ဂွံဍဵုဍိုက်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်မဂး ညးစၞးဗော်မန် ကေုာံ ရခေၚ်တအ်ကီု၊ ကရေၚ်(မာန်ညိၚ်မံၚ်) ကီု တအ်ဂှ် ပါလုပ်ကၠောန်ပ္ဍဲကံၚ်သဳပၞာန်မာန်ရောၚ်ဟွံထေၚ်ရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် ဗော်မန်ပိုဲ အဃောလညာတ်ကၠေဟ်မံၚ်ကဵုအေန်အေဝ် ဒဳတၟိတၟိဂှ်တုဲ ညးတအ် အဃောထေဲမံၚ်ကဵုအေန်အေဝ်ဒဳ ဟိုတ်နူပလီုကၠေံပေဲါကောံဓရီုအကြာၜါလပါ် နပွမထ္ၜးဟိုတ် ဟွံလ ဂူတပ်တးရ။ 
(၇) ပၞာန်ဗၟာလေဝ် ဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲဟွံမွဲ၊ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ် ဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲဟွံမွဲ တုပ်ပ်မဂး လညာတ်မဂး ဒးဗတိုက်သရိုဟ်တၠ အဝဵုပၞာန်ဗၟာရောၚ်၊ ဟွံဒးဗတိုက်တၠအဝဵုအေန်အေဝ်ဒဳရောၚ်ဂှ် ဟွံဒးရ။ ပိုဲဗတိုက်မံၚ်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ပွိုၚ်(၇၀)သၞာံဂှ် ဂုန်ဖဵု ဟွံမွဲရောၚ် သာ်ဝွံ ပိုဲတအ် ဟွံဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်ရ။ ဆၜိုတ်ဂှ် ဟွံရုမ်ဂပ်ဏီရောၚ် မိက်ဂွံဟီုရ။ နကဵုသွာၚ်ပၞာန်ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ကၟာတ် လဒဵုလဝ်အခေါၚ်ပု်ိဲ၊ နကဵုသွာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ကၟာတ်လဒဵုလဝ်ပိုဲဂှ်တုဲ တုဲတုဲကၠုၚ်တေံ နကဵုဂၠံၚ် အဓိက ၜါဏံ ဗၟာတအ် ကၟာတ်လဝ်ပိုဲရောၚ်ဂှ်တုဲ ပၞော်တိတ်ပိုဲတအ် ဟွံမွဲရ။ အန္တရာဲပၞာန်ဂှ် မသုန်စှော်၊ အန္တရာဲအေန်အေဝ်ဒဳ ပရေၚ်ဍုၚ် ကွာန်ဂှ် မသုန်စှော် ယဝ်ဒှ်မဂး အေန်အေဝ်ဒဳ အောန်စှေ်အာမွဲမဂး အန္တရာဲဂကူပိုဲ ယအ်စှေ်အာမ သုန်စှေ်ကၠိုပ်ကၠံရောၚ် မိက် ဂွံဟီုရ။ ပ္ၚံက်ပေဲါဗတိုက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဒးဗတိုက်ကဵုအေန်အေဝ်ဒဳ ဝါတ်လောန်ဂှ်တုဲ သီုဒးကူချပ်ဖျေံဗီုပြၚ် ဂွံပံၚ်ကဵု ဒပ်ပၞာန်တအ်ဏီရောၚ် ဟွံသေၚ်ဟာ။ ပရောဒဒှ်ဍာံဏံ မိက်ဂွံတီကၠးမဂး အာသၟာန်ရံၚ်ကာပၞုက် သၟာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ပ္ဍဲဍုၚ် မန်တေံညိ။ ညးတအ် သှ်ကဵုဗွဲတြးမာန်ရောၚ်။ ယဝ်ရပၞာန်ဟွံသီအဝဵုမဂး အေန်အေဝ်ဒဳ ဆိၚ်လဝ်ဝေၚ်အမှုကဵု ဒံက်တာအံၚ် နာၚ်ဥူတုဲ ညးတေံ ဒးထံၚ်မာန်ဏီရောၚ်ဂှ် အခိၚ်တေံတေံ ပိုဲတအ် ဒုၚ်စသိုၚ်လဝ်သာ်ဂှ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၀၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ယဝ်ရဍုၚ်ဗၟာ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞး ပ္ဍဲယူအေန်မဂး ဒဵုဗျု ဂိတုသာပ်တေမ်ဗာ ၁၆၊ တ္ၚဲဗြဴဗတိ၊ ၂၀၂၁ ==

ယဝ်ရဍုၚ်ဗၟာ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞး ပ္ဍဲယူအေန်မဂး ဒဵုဗျု ဂိတုသာပ်တေမ်ဗာ ၁၆၊ တ္ၚဲဗြဴဗတိ၊ ၂၀၂၁ သွက်ဂွံပၠံၚ်အဝဵုဒၞာဲခုၚ် ပ္ဍဲဂကောံကုလသမဂ္ဂ ဍေံမစိုန်ဒှ်တဴဒၞာဲ ဂွံဟီုသ္ပစၞးကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကံၚ်သဳပၞာန်ကဵုဂကောံအေန်ယူဂျဳ မ ဒးဒုၚ်သီအဝဵုတအ် ဗီုညးညးဂစာန်လွဳပရာကၠုၚ်ဂှ် မဟာမိတ်ညးတအ်ဇၞော်အိုတ် အမေရိကာန်ကဵုကြုက် လုပ်စမွဲမွဲလပါ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်သီုၜါဂကောံဂှ် မွဲဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်တိုန်စိုပ်တုဲ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်ဟီုဂးမွဲမွဲသာ်၊ မွဲဂှ် ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်တိုန်စိုပ်သက် သက်၊ ပြဟ်ဟ်ဏံဒးဟီုစ ညးကျအဲကျ၊ ညးဟွံဇၞးအဲဟွံဇၞးဂှ်တုဲ သွက်ဂကောံကံၚ်သဳပၞာန် ဂွံဒှ်အာဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိဂှ်လေဝ် လပါ်အမေရိကာန် မဒှ်မဟာမိတ်ကဵုအေန်ယူဂျဳဂှ် ဗက်ဒစဵုဒစးမံၚ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ အခိၚ်တ္ၚဲဏံပၠန် နကဵုဍုၚ်ပြၚ်သေတ်လေဝ် ထပ် လလောၚ်တရးဏာ ညးသ္ပလဝ်စၟတ်သမ္တီကဵု သွဟ်ပေဲါရုဲမာဲဖိုဟ်ဂှ်တုဲ၊ ဂလာန်ညးတအ်ဂှ် ကလိဂွံအဓိပဲါ ညးတအ်သ္ပလဝ် စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဒှ်အလဵုအသဳဗဗွဲဓဝ်တုဲ ကံၚ်သဳပၞာန်(ဝါ)အလဵုအသဳမၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဟွံဗဗွဲဓဝ်ရောၚ်။ ရံၚ်ကဵုဒတဴလိုၚ်ဍုၚ်အမေရိကာန်ကေုာံမဟာမိတ်ညးတအ် ညံၚ်ရဴဍုၚ်ပြၚ်သေတ်၊ ယူခေတအ်ဂှ်မဂး ညးတအ်ကေတ်စလပါ် အလဵုအသဳအံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ၊ ဒတဴလိုၚ်ဍုၚ်ကြုက်ကဵုရာတ်သာတအ်ဂှ် ညးတအ်ကေတ်စလပါ်ကံၚ်သဳပၞာန် ပေၚ်ၚ်ပၠန်ဂှ်တုဲ ဇြဟတ်တံၚ်ဂြဲဂၠးတိတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဇၞော်လောန်ဂှ်တုဲ ပေဲါပြိုၚ်ပကာန်အဝဵုအကြာဗော်ဗၟာၜါ ဂွံအုပ်ဓုပ်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် လောဲလောဲသွာသွာ တုဲဒှ်အာဟွံမာန်ရ။ ပၞာန်ဂှ်လေဝ် ဂွံဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိဂှ် ဟွံလောဲ၊ ဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ်ဂှ်လေဝ် ဂွံကလေၚ်ဒှ်အလဵုအသဳ ကလေၚ်ဂွံအဝဵုပၠန်ဂှ် ဟွံလောဲသွာ။ ၜါလပါ်ဏံ ညးဂွံကေတ်ဇၞးလတူအဲ အဲဂွံကေတ်ဇၞးလတူညးဂှ် ဖန် လောဲသွာတဴဟွံသေၚ်ရောၚ်ဂှ် ရံၚ်ကဵုအကာဲအရာသတ္တာဟဏံ ဗီုကတဵုဒှ်မံၚ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကောံဓရီုယူအေန်ဂှ်မဂး ကၠးကေတ် မာန်ရ။ ပရိုၚ်တအ်ဟီုတဴဂှ် အမေရိကာန်ကဵုကြုက် ကၠတ်ပညဳညးသကအ် ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ကောံဓရီုယူအေန်က္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ကလိဂွံ တၚ်တုပ်စိုတ်၊ ဆက်ဒုၚ်အာတဲကဵုအမာတ်ကုလသမဂ္ဂ နူအေန်ယူဂျဳ နာဲကျဝ်မိုဝ်ထောန်၊ ဆဂး ဟွံကဵုညးတေံဟီုဂလာန် ညံၚ်ရဴကၠာကၠာတေံကီု၊ ဟွံဒုၚ်တဲကဵုအမာတ်ကံၚ်သဳပၞာန်မခါန်ကၞက်လဝ် နာဲအံၚ်သူရိန်ဏီဂှ်တုဲ စိုပ်ဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံမဂး ကမ္မတဳစၟဳတ်အစောံစရာဲ ကော် Credentials Committeeဂှ် ဒးစၟဳတ်ညးစၞးနူဍုၚ်ဗၟာတအ်ဂှ်တုဲ ဒးပလံၚ်ဗစိုပ်ကဵုသဘၚ်သဳကၠဳ ဇၞော်ယူအေန် သွက်ဂွံသ္ပစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ညးစၞးဗဗွဲဓဝ်ဒဒက်တဴကဵုဍုၚ်ဗၟာရောၚ်။ အကြာဏံဂှ် လပါ်လဵုမွဲလေဝ် အခေါၚ်ကဵုသ ဂုတ်သွာတ်ကံကုသဵုကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာဟွံမွဲဏီဒးဟီုရောၚ်။ စိုပ်အခိၚ်တေံလေဝ် သဂုတ်သွာတ်မွဲမွဲသာ် ကၠးကၠးမးမးစှေ်ကၠုၚ်မာန် ဟာဂှ် ဒးမၚ်ဗဵုအာဏီရ။ ယဝ်ရပိုဲရံၚ်အာကဵုမတ်ဓမ္မတာမဂး ကံၚ်သဳပၞာန်ဂှ် ညးတအ် ကေမ်္ၚာပ်ဂွံလဝ်အဝဵုအလဵုအသဳ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ မူမွဲကီုပကဵု ညးတအ်ဟွံမာန်ဂးကီုလေဝ် ဆဂး ဂကောံဍုၚ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳဇၞော်ဇၞော် ညံၚ်ရဴအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ် ယဝ်ရ ဟွံသ္ပစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂမဂး သွက်ဂွံသ္ပစၞးဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဖန်က်ဟွံဂွံဂှ်တုဲ အကာဲအရာဝွံ ဍေံဒှ်အာဇြဟတ်စိုတ်ကဵုဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ဂှ်တုဲ သွက်ဂွံဝေၚ်အာပေဲါပၞာန်အပ္ဍဲဍုၚ်ဂှ်လေဝ်ကီု၊ သွက်ဂွံက လေၚ်သီဗၜေါဝ်ဇြဟတ် ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်လေဝ်ကီုဂှ် ဒှ်အာအထံက်အပၚ်ဇၞော်ဇၞော်ရ။ ယဝ်ရစိုပ်အခိၚ်သဘၚ်သဳကၠဳဇၞော် ဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံ ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဒှ်အာဗဗွဲဓဝ်မဂး ဂကောံအေန်ယူဂျဳဂှ် သွက်ဂွံဒေါံကၟိုၚ်စှေ်အာမာန်ရောၚ်။ ဆဂး ညံၚ် ဟွံဂွံဒှ်အာဗီုပြၚ်သာ်ဂှ်မာန် အလဵုအသဳအမေရိကာန်တအ် ဂစာန်လွဳပရာမံၚ်ပေၚ်ၚ်ရောၚ်ဟီုဂှ် သက်သဳသာဓကတ္ၚဲဏံ ပိုဲ ညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ မွဲလပါ်ပၠန်ဂှ် ညးစၞးကုလသမဂ္ဂ သွက်ဍုၚ်ပိုဲဂှ်လေဝ် ညးတအ်လုက်စုက်မံၚ်ကဵုဂကောံရပ်လွဟ်ကောန် ဍုၚ်အရၚ်တအ်ကီုဂှ်တုဲ ရမ်သာၚ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် လျောဝ်ဗက်မံၚ်လပါ်အေန်ယူဂျဳကီုရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ် မာန်ပၠန်ရ။ ရံၚ်ကဵုဝၚ်မွဲပ္ၚံက်မဂး ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ ဗော်ရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် ကၠောံဍမံၚ်ကဵုအ မေရိကာန်ဂၠိုၚ်ကီုရောၚ်ဂှ် ပိုဲဒးညာတ်ကေတ်သာ်ဂှ်မာန်ကီုရ။ ယဝ်ရပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂတေံ အမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ် ဗလံက်ထောံ ဟွံဒုၚ်တဲကဵုညးစၞးကံၚ်သဳပၞာန်တအ်ဂှ် မဂး ပၞော်တိတ်တၞဟ်ဟ် သွက်ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် နွံသာ်လဵုဏီရောဂှ် ပိုဲဒးဂၠိုက်ဂၠာဲရ။ ညးစၞးနာဲကျဝ်မဵုထောန်ဂှ် ဟိုတ်နူနွံမံၚ်ပ္ဍဲ ဍုၚ်အမေရိကာန်ဖိုဟ်ဂှ်တုဲ ၜိုန်ရကြုက်ဟွံတုပ်စိုတ်ကီုလေဝ် ညးတေံ အာစိုပ်ဂတမုက်ရုၚ်ကုလသမဂ္ဂ အခိၚ်ကောံဓရီုမာန်ဏီ ဂှ်တုဲ မွဲနဲမွဲဗီု ညးတေံကလိဂွံအခေါၚ်ဟီုဗၟံက်မွဲမွဲသာ်မာန်ဏီဂှ်တုဲ သွက်အေန်ယူဂျဳဂှ် သာမံၚ်ရ။ ဂကောံအေန်ဂျဳအိုဝ်ဇၞော်ဇၞော် တအ် ထံက်ဂလာန်ညးတေံလေဝ် ဒှ်မာန်ဏီရ။ ပ္ဍဲမ္ၚးကောံဓရီုဂှ် ညးတေံ ဒုၚ်ဆဵုကဵုအစာပရိုၚ်တအ်တုဲ ဟီုပတိတ်လညာတ် ဂွံ မံၚ်တၟာဂလိုၚ်ဏီရ။ ညးစၞးကံၚ်သဳပၞာန်ဂှ် အမေရိကာန် ဟွံကဵုလုပ်ဍုၚ် ဟွံပတိတ်ကဵုဗွဳဇြာမဂး အကာဲအရာဂှ် ဂတးဂတန် အာမွဲမွဲဗီုလေဝ်မာန်ဏီရ။ ဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော်တအ် ဝေၚ်နဲကလုတ်ညးသကအ်မဂး သီုညးစၞးၜါလပါ်ဂှ် ဟွံကလိဂွံတိုန်စိုပ်ကောံဓရီု ပ္ဍဲယူအေန်မဂး အခိၚ်ဂှ် သွက်နာဲကျဝ်မဵုထောန်ဂှ် အာထ္ၜးဆန္ဒပ္ဍဲမ္ၚးရုၚ်ယူအေန်မာန်ဏီဂှ်တုဲ သွက်အေန်ယူဂျဳတအ် သာမံၚ်ညိ ဏီဒးဟီုရ။ အကာဲအရာဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံဂှ် ညးစၞးနူကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဂွံတိုန်သ္ပစၞးပေၚ်ၚ် ပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ကြပ်ဒှ်ဟွံမာန်ရ။ ယဝ်ရယူအေန် တုပ်စိုတ်ကဵုညးစၞးအေန်ယူဂျဳမဂးရော သာ်လဵုမကတဵုဒှ်မာန်ဂှ်ရော ဂလာန်စောဒနာသာ်ဝွံလေဝ် ကတဵုဒှ်ကၠုၚ် မာန်ဏီရ။ ဆဂး ဂွံတုပ်စိုတ်ဂှ် ဝါတ်မံၚ်ရောၚ်ဟီုဂှ် သက်သဳကြုက်ကဵုအမေရိကာန် မကလိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်အကြာဏံဂှ် ကၠးမံၚ် တုဲတုဲရ။ ယဝ်ရပၞာန်တအ် ဒှ်အာဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ယူအေန်မဂး အကာဲအရာဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ပ္ဍဲဂၠးတိပိုဲဏံ သုန်စှေ်အာစိုပ်ဂၠးဂတာမာန် ရောၚ်။ ဝါဒဒဳမဝ်ကရေဇြဳဂှ် ဓဝ်ပတှေ်ညးဂၠးတိတအ် အောန်စှေ်အာဇၞော်ဇၞော်ရ။ ဝါဒတၠအဝဵုပၞာန်တအ်ဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲဍုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ် တအ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်မာန်ကီုရောၚ်။ ပရေၚ်သီအဝဵုနူအလဵုအသဳ မဇၞးလဝ်မာဲတအ်ဂှ်လေဝ် ကတဵုဒှ်ဇၟာပ်ပ်ဒၞာဲမာန်ကီု ရောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ဂွံဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂဂှ် ဝါတ်မံၚ်တၟာလှေ်ရောၚ် တော်ဆကေတ်မာန်ရ။ ဗီုကတဵုဒှ်မံၚ်တ္ၚဲဏံ စပ်ကဵုပေဲါပြိုၚ်ပကာန် ဂွံသ္ပစၞးပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ကၠာကၠာတေံ ခေတ်ကာလနေဝေန်၊ ခေန်ညောအ်တအ်ဂှ် ဟွံ ကေၚ်နွံကၠုၚ်ဂှ်တုဲ ဍေံဒှ်ဗီုသာ်ဝွံမာန်ရောၚ်ဂှ် ညးဂှ်မွဲ ဟွံကေၚ်တော်ဆလဝ်ရ။ ကၠာတေံ ပၞာန်သီအဝဵုတုဲဗက်ဂှ် ညးစၞးသွက် ယူအေန်ဂှ်လေဝ် ဍေံဒှ်အာညးစၞးသွက်ပၞာန်တအ်ကီုရ။ လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူနာဲကျဝ်မဵုထောန် ဟွံလျောဝ်ဗက်လပါ်ပၞာန်ဂှ်တုဲ အ ကာဲအရာဂှ် ဒှ်အာဂတးဂတန်ရောၚ်။ အလဵုအသဳအမေရိကာန်လေဝ် သ္ပလဝ်စၟတ်သမ္တီ ဒုၚ်လဝ်တဲညးတေံပၠန်ဂှ်တုဲ အကာဲအ ရာဍာံဍာံဂှ် ဗီုဆိၚ်ဂှ်သၟိၚ်ဟွံစၟတ်ရ။ တုဲကၠုၚ်ခြာဟွံလအ်တေံပၠန်ဂှ်လေဝ် ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဗလးမၞိဟ်ကဵုကၠတ်ဂစိုတ်ညးတေံ ပၠန်ဂှ်တုဲ ဟိုတ်အမေရိကာန် ဂွံလုပ်စလပါ်နာဲကျဝ်မဵုထောန် လပါ်အေန်ယူဂျဳဂှ် လောန်တုဲခိုၚ်ဗိုန်ဂၠိုၚ်အာရ။ ပ္ဍဲဂကောံကုလသမဂ္ဂဂှ် ယဝ်ရဂကောံကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး သာ်လဵုညးတအ် ချဳဒရာၚ်အာပ္ဍဲကေၚ်ကာ ဂၠးတိဂှ်ရော။ ယဝ်ရအေန်ယူဂျဳ ကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး အကာဲအရာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဍုၚ်ပိုဲ ဗီုလဵုကြက်ဒှ်အာမာန်ဂှ်ရော၊ ယဝ် ရညးတအ်ကီု အေန်ယူဂျဳကီု ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး သာ်လဵုကံကုသဵုဗၟာ ကတဵုဒှ်အာမာန်ဂှ်ရော။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၃၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== စေဝ်ပၞောန်ပန်တၚ် ==

စေဝ်ပၞောန်ပန်တၚ်
&quot;#ယၟုအ္စာကၞေဟ်ဂှ်ဒးဒှ်ယၟုမန်ဟေၚ်ရောၚ်ယဝ်ဟွံဒှ်မ္ဂးၜိုန်ရတမ်လိက်စၟတ်ပေၚ်ဒၟံၚ်ကီုလေဝ်ဒှ်လလေၚ်ဟေၚ်ရ&quot;

    ပ္ဍဲအရာချူလိက်ပရေၚ်မွဲပိုဒ် ဒးပၠောပ်စိုတ်ကၠာအိုတ်ဂှ် လိက်ပရေၚ်ဇကု ဂွံဒုၚ်ရုဲစှ်မံၚ်ကဵု/ဟွံမာန်ဟွံသေၚ်။ လိက်ပရေၚ်ဇကု ကိတ်ညဳမံၚ်ကဵု၊ တၚ်ရန်တၟံကေုာံ စေဝ်ပၞောန်ဂကောံကီုဟာဟေၚ်မဒှ်ရ။ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးမချူလိက်ဝွံ ဇၟာပ်ချူတမ်လိက် သ္ပကၠုၚ်သတိကဵုတၚ်ရန်တၟံကေုာံစေဝ်ပၞောန်ဂကောံဗွဲတၟေၚ်ရ။ပ္ဍဲကာလကလိဂွံကသပ် သွက်ဂွံချူတမ်လိက် ဇရေၚ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်လဂံါအာဇာနဲကၞပ်ပိဝွံလေဝ် ဗှ်လ္ၚတ်ရံၚ် တၚ်ရန်တၟံကေုာံစေဝ်ပၞောန်ဂကောံမဖျေံလဝ် သွက်အ္စာကၞေဟ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ကာလစိုပ်စေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန် အတိုၚ်မစၞောန်ထ္ၜးလဝ်လတူတေံဂှ်-
         &quot;  အဝ်……ဒၟါနူဂှ်ဟေၚ် ပ္ဍဲကၞပ်ၜါတေံ နာဲမိၚ်တဝ်ဂှ်ဂွံဒှ်အာယၟု နာဲမၞိက်ၜိုပ်၊
        နာဲထောန်သိၚ်ဂှ် ဂွံအာယၟုနာဲထဝ်သောန်ရောၚ်သွံ…။&quot;
          သာ်ဝွံ ပဟေဠိဟွံသောၚ်ပ္ဍောၚ်မံၚ်မွဲတၚ်ဂှ် တၟးအာဖၠၚ်ရ။ မွဲဒမြိပ်ဓဝ်ဟေၚ် စိုဂ်မကေတ်တဴဂုဏ်စရာဲလတူလညာတ်ဥာဏ်ညးတာလျိုၚ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန် လဂံါအာဇာနဲဂမၠိုၚ်ဂှ် မံက်ဂတဝ်တိုန်ကၠုၚ် တာဒၞါဟွံမာန်ရ။ စေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန်ဝွံ ဇၟာပ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန်တံ သ္ပဒတန်တုဲ သုၚ်စောဲထေက်ရောၚ်။
         ယၟုမ္ဂးဂှ် တၚ်လဝ်သွက်ဂွံကော်သက်သက်ရောၚ်-သာ်ဝွံမိက်ဂွံသ္ဂးမာန်ရ။ ဆဂးမၞိဟ်မ္ဂးဂှ် မံၚ်ဒၟံၚ်ကဵုယၟုမွဲမရောၚ်-ဗီုဂလာန်မြဴသာ်ဝွံလေဝ်နွံမံၚ်ကီုတုဲ သွက်ဂွံလ္ၚတ်ပရောယၟုဂှ် ဂွံတဴဒြဟတ်ပၠန်ရ။ သွက်မၞိဟ်မွဲမွဲဂှ် ယၟုမွဲမကိစ္စဇၞော်ကွေုရ။ ယၟုမွဲမခိုဟ်မ္ဂး ကုကၠောန်ကၠောန်ညးတၞဟ်ထေၚ်ခိုဟ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်-ယဝ်ရကၠောန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်,ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်မ္ဂး ယၟုဟွံခိုဟ်ဟွံဂွံရ။
             ဆေၚ်စပ်ကဵုယၟုတုဲ ညးကဝ်တံ ဟွံသ္ပထောံမဇ္ဇျဟ်ရ။ ဓရ်ပရမတ်ဂမၠိုၚ် ယဝ်ရစာ်စ္ဍးအာနူပညပ် (ယၟု)မ္ဂး လတူနူဒှ်ဂုဏ်ဖဵုညးလောကတံဂှ် ဒှ်ဒုဟ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်-ဂှ် ညးတံကၠိုဟ်ခၠၚ်လဝ်ရ။ ယၟုဟွံမွဲမ္ဂး ကပေါတ်ကညောတ်အဝိညာဏကမပ္တံ ဂဥုဲဂမၠိုၚ်ကီု၊ သတ်သဝိညာဏက မပ္တံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ကီုဟွံမွဲကဵုအပိုၚ်ခြာအာကာသဓာတ်ညးကဵုညးရ။ အပိုၚ်အခြာမြဴသာ်ဝွံ ဟွံမွဲမ္ဂး အဝေါၚ်မၞိဟ်လေဝ်မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ဟွံသေၚ်ရ။
             ဟိုတ်ဂှ်ရ ဆေၚ်စပ်ကဵုယၟုတုဲ သ္ပကၠုၚ်သုတေသန်ဗွဲမလံလကာဖာတေံရ။ ပြကိုဟ်ဗေဒၚ်ဂမၠိုၚ်မပ္တံကဵု နာမက္ခရဆာန်
မဒက်ပတန်လဝ်နကဵုဂိုဏ် (၈)ဂိုဏ်မပ္တံ &quot;ဘ&quot; ဂိုဏ်၊ ပြကိုဟ်ခုတ်ယၟုဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵု ဂၞန်သၚ်္ချာသ္ၚိတုဲ၊ ပြကိုဟ်ဗေဒၚ်ရးပလိုတ်-ဗီုရုပ်ယၟုမကိတ်ညိကဵု ဂၞန်သၚ်္ချာပုၚ်ခၟူ၊ ဂၞန်သၚ်္ချာယၟု-NUMEROEOGY ဂမၠိုၚ်ကီု ပြကိုဟ်သုတေသနဂမၠိုၚ် မပ္တံကဵုပြကိုဟ်ဝၚ်ကောန်ဂကူဒေသကောန်ဂကူ၊ ပြကိုဟနအဘိဓာန်ဂမၠိုၚ်ကီုမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်လတူကဝ်ဏံဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။

         ဗွဲစၟတ်တုန်-ယၟုမ္ဂးဂှ် စၞောန်ထ္ၜးမံၚ်အဓိပ္ပါယ် ရနူက်ဗ္ဒန်မၞုံကဵုၚုဟ်မးဂမၠိုၚ်ရ။ ယၟုမၞိဟ်မ္ဂးဗီုယၟုမၞိဟ်၊ ယၟုတိရစ္ဆာန်၊ ယၟုတၞံဆုမ္ဂး ဗီုတၞံဆု-မပ္တံသာ်ဏံ ဖန်ဗဒှ်မံၚ်ကဵုဒြဟတ်ဒမၠုဂမၠိုၚ်နူလက်ကြဴတေံ ဗွဲမသကာတ်မြဟ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ဆဂးဂှ် လိက်ပရေၚ်ဝွံ ချူပရောအစောံသတ္တိယၟုဟွံသေၚ်တုဲ ဟွံဇမၠိၚ်ဇိုၚ်ကၞေဟ်ပရောဗေဒၚ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ဟီုသာ်ဂှ်မ္ဂး ပဲါနူဏံမုဂုဏ်ဖဵုနွံမံၚ်ဏီရော။
          ဗီုယၟုကိစ္စဇၞော်ဂှ် နကဵုပုစ္ဆာ(၃)တၚ် သၟဝ်ဝွံ သ္ပဏာပြာကတ်ရ။
      ၁။  ဂကူမြာန်မာ(ဗၟာ)တံဂှ် ဂကူသာကျ၊ဝၚ်ကွေံဟာ။
     ၂။   မန်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုဟ်လဵုရော။
      ၃။   ဂကူပျူ အခိၚ်လဵုကၠေံအာရော။
၁။ ဂကူမြန်မာ(ဗၟာ)တံဂှ်ဂကူသာကျဝၚ်ကွေံဟာ။

   ဗၟာတံ ဒလူလပုဟ်တဲကဵုဝင် &quot;တကံၚ်&quot; တုဲ ဒုၚ်ယၟုဂကူသာကျဝၚ်ရ။ ဒုၚ်ယၟုဂကူသာကျဝၚ်မ္ဂး &quot;ပိုယ်ဂှ်တၞောဝ်ဒတောဝ်ကျာ်ရောၚ်- &quot; သာ်ဝွံ ဒုၚ်ဝန်တုပ်တုပ်ရ။ အာစာဝၚ်ဗၟာတံဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် &quot;တၞောဝ်သၟိၚ်ပထမ-အဘိရာဇာဂှ် ဒှ်ညးပတန်ဍုၚ်ရ။ ဟိုတ်နူသၟိၚ်ဝိဋဋူဘ ဗတိုက်ဍုၚ်ကပိလဝှ်တုဲ ညးတံပှ်တိတ်ကၠုၚ်ဒၞဲါ ဍုၚ်တကံၚ်ဝွံရောၚ်။ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူမဒှ်တၞောဝ်ဒတောဝ် &quot;တကံၚ်&quot; ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဒှ်ဂကူမပိၚ်ပှ်ကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသတေံရောၚ်&quot; သာ်ဝွံ ချူတဴအိုတ်ရ။ အတိုၚ်လဟီုဏံ ယဝ်ရကေတ်စမ္ဂး ဂကူဗၟာတံဂှ် ဟွံပါလုပ်ပ္ဍဲဂကောံ &quot;မန်ဂေါ&quot; တုဲ ပါလုပ်ပ္ဍဲဂကောံဂလာတၟောဝ်အာရိယာန်တံရောၚ်-ဟီုစဂွံရ။
           FDEA - ကၠေၚ်က္ဍဟ် &quot;ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ် &quot; ပ္ဍဲဝၚ်ဗၟာကၠာတေံချူကၠုၚ်ဟွံမွဲရ။ မွဲအခိၚ်တေံဍုၚ် &quot;တကံၚ်&quot;နွံကၠုၚ်၊ ယၟုဨကရာဇ်ဂှ် အဘိရာဇာ-သာ်ဝွံဗွဲမခ္ဍန်ဟေၚ် ချူကၠုၚ်ရ။ ညးတၞောဝ်ဒတောဝ်&quot;တကံၚ်&quot; တံ ကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသလေဝ်ဟွံပါ။ ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ်လေဝ်ဟွံပါရ။
       အ္စာဝၚ်ဗၟာမဟာသဳလဝံသ(၁၆က္ဍိုပ်ကၠံကၠာ)ကီု၊ ဥူကလာ(၁၈ က္ဍိုပ်ကၠံကၠာ)ကီု ၊ တောန်တေန်တာက်ဝန် မဟာစဳသူ(၁၈ ဗွဝ်ကၠံ) ကီု၊ ဒှ်အ္စာဝၚ်ဗၟာ ဒယှ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ဆေၚ်စပ်ကဵဝၚ် &quot;တကံၚ်&quot; ဂှ်အယာံမာတ်မြော်-ဓမံက်သ္ဂးရ။ ပ္ဍဲလိက်ရာဇာဝၚ်ဗကာံတၟိလေဝ် ဓမံက်ထ္ၜးလဝ်တၞောဝ်ဒတောဝ်သၟိၚ်တကံၚ်ဟွံမွဲရ။
        စိုပ်လက်ထက်ကုၚ်ဗံၚ်(၁၉ က္ဍိုပ်ကၠံ)၊ ဟီုချိုတ်ချိုတ်ပၠိုတ်ပၠိုတ်မ္ဂးပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ခရေတ်-၁၈၂၉သၞာံဏံမှ အ္စာရာဇဝၚ်မှန်နန်တံ ဟီုကၠုၚ်ပရောဝၚ်တကံၚ်ဗွဲတြးရ။ ပရောဍုၚ်တကံၚ်ကီု၊ ပရောတၞောဝ်ဒတောဝ် သၟိၚ်တကံၚ်ကီု ဟီုကၠုၚ်ဗွဲတြးတုဲ ဝါဒ &quot;ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ် &quot; ဂှ် မံက်တိတ်ကၠုၚ်-မဒှ်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အ္စာရာဇဝၚ်မှန်နန်တံ ချူလဝ်ဆဆဵုဟွံသေၚ် ညံၚ်ဂွံနွံကဵုယုတ္တိဗေဒဂှ် စၞောန်ထ္ၜးလဝ်ပြကိုဟ်နိဿယ်ရ၊တကံၚ်-ညးတံနိဿယ်လဝ်ဂှ်လေဝ် ဍာံဍာံတေံပရောတၞောဝ်ဒတောဝ်သၟိၚ်တကံၚ် ဟွံပါရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ စိုပ်လက်ထက်ဏံမှ ဖန်ဇန်တိုန်ရာဇဝၚ်ဏံဗွဲတြးရောၚ်ဂှ် ပြာကတ်မံၚ်ရ။
          အခိၚ်ချူရာဇဝၚ်မှန်နန်ဂှ် ဒှ်အခိၚ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံဟွံညဳသာသၟဟ်သၟန်၊ ဒှ်မံၚ်ပြသၞာဝိရောဓိတုဲ ညံၚ်ဂွံစိုပ်လတူဂကူမန်မၞုံကဵုတၞောဝ်ဒတောဝ်ဝၚ်မခိုၚ်ကၠိုက် မဍိုက်ပေၚ်ကဵုယေန်သၞာၚ်ပြဝေဏဳကဆံၚ်လှုၚ်ဂှ် ဗၟာတံသ္ဒးထွုတ်ပတိုန်ဝၚ်ကံၚ်ဗွဲတြးရ။ ဂကူမန်တံဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ဂကူ သာကျဝၚ်ဂှ်ဂကူပြဲတုဲ ညးတံလုပ်ထောံအဝေါၚ်ဂကူသာကျဝၚ်မှ ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ဝးပကဝ်ကၠေံ စိုတ်ဓါတ်ဆီနာဲဂကူမန်တံမာန်ရောၚ်မဒှ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ-အရေဝ်မ္ဂး&quot; ဂကူဗၟာ-ဂကူသာကျဝၚ် &quot;ဂှ် ဒှ်အရေဝ်ဇြဲကဴဝဴသတ်-သဒ္ဒတ်ဟွံမွဲတုဲ အယာံမာတ်သၠုၚ်ဝေၚ်သကေတ်ဇကုဟေၚ်ရောၚ်ဂှ် အ္စာဝၚ်တံ ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ်ညာတ်လဝ်အဇှ်ေ ဇိုၚ်ကၞေဟ်ရာဇဝၚ်မှန်နန်ရ။
        ပ္ဍဲအရာဂကူဗၟာတံ ဂစာန်တဴညံၚ်ဂွံစိုပ်လတူဂကူမန်ဂှ် စိုပ်ခေတ်ကုၚ်ဗံၚ်ဏံမှ သ္ပကၠုၚ်ဍာ်ပလာဲဝေၚ်ကၠုၚ်ပြယာဲ ဟွံသေၚ်ရ။ နူခေတ်ဗကာံတေံလဝ် သၟိၚ်ရေတ် တက်ကၠုၚ်ပေဲါအလီ-ဂှ်ဗှ်ကေတ်ပ္ဍဲလိက်တၟံယှိုဲစိခုံ &quot;မာန်ရ။ ဂကူမန်တံ ရှ်ေသှ်ေမံၚ်မှာထေရ်ပဝမ္မတိ၊ ဂကူပျူဂှ်ရှ်ေသှ်ေဒေဝတဴဗိသြဴ-တုဲ-&quot;ဂွံလဝ်ပျးဒိုသ်နူညးတံညံၚ်ညံၚ်&quot; ချူလဝ်ပ္ဍဲလိက်တၟံဂှ်ရ။သုၚ်စောဲပါဝါမှာထေရ်ဂဝမ္မတိ, ဒေဝတဴဗိသြဴတံတုဲ အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ဂကူမန်တံကေုာံဂကူတိစူ(ပျူ)ရ။တက်ကၠုၚ်ဓယံက် ပရေၚ်ဘာသာဂှ် စကၠုၚ်နူဍုၚ်ဗကာံတေံရောၚ်-ဟီုစဂွံရ။
      ဂကူဗၟာကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသဟွံသေၚ်မ္ဂး နူလဵုညး တံကၠုၚ်ဂှ် သ္ဒးစၞောန်ထ္ၜးမာန်ရ။ ပ္ဍဲဒၞဲါဝွံယၟုဂမၠိုၚ်ဟီု ကၠုၚ်အရေဝ်ရ။ မၞိဟ်မ္ဂးဂှ်ဇိုတ်ကၠေံဒၞဲါဇိုၚ်ဇကုဟွံအးရ။ ဂၠိုၚ်ကဵုအောန် စက်ဒၞဲါဇိုၚ်သှ်ေဝက်မံၚ်ဟေၚ်ရ။ &quot;ဇြုံကဵု ဇြုံညာတ်ဒၞဲါဇိုၚ် &quot;ဟီုဂှ် တန်ဒှ်အဓိပ္ပါယ်ဏံရ။
       ဂကူဗၟာတံလေဝ် ဒၞဲါညးတံမံၚ်ကၠုၚ်နူတမၠာတေံဂှ် ဒၞဲါဇိုၚ်သှ်ေဝက်ကၠုၚ်ရ။ ယဝ်ရဒးထ္ၜး ဥပမာမ္ဂး ပ္ဍဲဂကူမန်ပိုယ် ဒိုသ်ပန်ဂှ် အဓိပ္ပါယ်ပြာကတ်လောန်ရ။ဒိုဟ်ဗၟံက်မ္ဂးဒၞဲါတ္ၚဲမံက်တိုန်၊ ဒိုဟ်ပလိုတ်မ္ဂးဒၞဲါတ္ၚဲပၠိုတ်စှ်ေ၊ ဒိုသ်သၠုၚ်ကျာမ္ဂး ဂၠံၚ်ကျာသၠုၚ်၊ ဒိုသ်သၟဝ်ကျာမ္ဂး ဂၠံၚ်ကျာအာ-ပြာကတ်မံၚ်ရ။ ပ္ဍဲဂကူဗၟာတံ ဒိုဟ်ပန်ဂှ် အဓိပ္ပါယ်ရနူက်ဗ္ဒန်လောန်ရ။ အဓိပ္ပါယ်ဟွံမံက်ဂတဝ်။ဂတမုခ်လပါ်တ္ၚဲတိုန်တေံညိ။ ဂတမုခ်ဇကုဂှ် &quot;အရှေအ်&quot;၊ လက်ကြဴဇကုဂှ် &quot;အနံက် ၊ လပါ်တဲပုၚ် ဂှ် တံၚ် &quot;လပါ်တဲပဲါဂှ် မြံက် &quot; သာ်ဝွံသ္ဂးရ။ နူဂကူဗၟာ ဝိုတ်ကၠံ ကံက်သၟာန်စမ်ရံၚ်မ္ဂး အတိုၚ်လတူတေံဟေၚ် ကဵုကၠုၚ်သွဟ်ရောၚ်-မဒှ်ရ။ တၚ်ဒုဟ်ဟွံထေက်ရ။ ပ္ဍဲဘာတန်မူလလေဝ် ဗတောန်မံၚ်အတိုၚ်ဂှ်ရသေၚ် ဟာ။
           အဓိပ္ပါယ်ဒိုသ်ပန်လတူတေံဂှ် အဓိပ္ပါယ် &quot;အရှေအ် &quot;ကဵု &quot;အနံက်&quot; ဝါဒိုသ်ဂှ်နွံကဵုယုတ္တိတုဲ အဓိပ္ပါယ် &quot;တံၚ်&quot; ကဵု မြံက်ဝါဒိုသ်&quot; ဂှ် ဟွံပြာကတ်ရ။ယၟုဒိုသ်(၂)ဒိုသ်ဝွံ စၞောန်ထ္ၜးလဝ် ဇာတိတိုပ်သုက်ဂကူဗၟာတံ ပေၚ်ပေၚ်ရ။ ဒၞဲါဗၟာတံမံၚ်ကၠုၚ်ကိုပ်ကၠာတေံဂှ် ဒှ်ဍုၚ်ကြုက်ဒေသနေရတိရ။ တ္ၚဲဏံ တွဵုရးကောန်သုကော်ရ။ ညးတံယေန်သၞာၚ်ဟွံမွဲဏီတုဲ မံၚ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲအကြာ ဂြိုပ်ဒဵုဝိစောဝ်ရ။ ဒၞဲါမူလဒေသညးတံဂှ် တၟေၚ်တၟေၚ်တၟဟ်တၟဟ် ဝိဂှ်ဇွောဝ်မံၚ်လပါ်သၟဝ်ကျာရ။ ဗွဲမဂၠိုၚ်ဝိမ္ဂးဂှ်ဇွောဝ်လပါ်သၠုၚ်ကျာဂၠိုၚ်ရ။ ဟွံသေၚ်မ္ဂးလပါ်ပလိုတ် ဟွံသေၚ်မ္ဂးလပါ်ဗၟံက် ဇွောဝ်တဴတုဲလပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် ဇွောဝ်စအောန်ရ။ ဝိမၞုံယၟု &quot;ဟဵုအေန်ယဵု&quot; မူလဒေသဗၟာတံဂှ် ဟဳဇွောဝ်မံၚ်လပါ်သၟဝ်ကျာရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ သၠုၚ်ကျာဂှ် ဟိုတ်နူဒဵုနွံမံၚ်တုဲ &quot;တံၚ်&quot; သာ်ဝွံသ္ဂးတုဲ လပါ်ၜဳဟဳဇွောဝ်စှ်ေအာဂှ် &quot;မြံက်&quot; သာ်ဝွံပညပ်စရ။ မြံက်ဂှ်ချူမံၚ်ပ္ဍဲလိက်တၟံ&quot;မ္လစ်သြက်-မ္လစ်အောက်&quot; တုဲအဓိပ္ပါယ်ဂှ် သၟဝ်ၜဳ-ၜဳလပါ်သၟဝ်-မဒှ်ရ။သရုပ်ထောံမ္ဂးလတူၜဳဂှ်ဒဵုနွံမံၚ်တုဲ &quot;တံၚ်&quot; လပါ်ၜဳ ဟဳဇွောဝ်စှ်ေအာဂှ် မ္လစ်အောက်/မြောက်&quot; သာ်ဝွံ ဂွံအဓိပ္ပါယ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗၟာတံဂှ် ဂကူသာကျဝၚ်ပိၚ်ပှ်ကၠုၚ်နူ မဇ္ဇျုမဒေသဟွံသေၚ်တုဲ ဒှ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဍုၚ်ကြုက်မၞုံပ္ဍဲအကြာမုဟ်ဂြိုပ်ခၟဴ ဂစေံ သကေံကၞောတ်ၜဳ &quot;မာချူ&quot; မဒှ်လစှ်ေၜဳဇၞော်ဟဵု အေန်ဟဵုကေုာံဒေသ&quot;ဗယျာန်ခရ &quot;ရောၚ် - ဂှ် ယၟုဒိုသ် ညးတံသုၚ်စောဲမံၚ်ဂှ် လဴထ္ၜးလဝ်ကဵုဗွဲမဗိုန်ဗတ်ရ။ပဵုတုဲပြာကတ်မံၚ်ပၠန်ဂှ် ဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဆီတုပ်ကဵုဗၟာ မသှ်ေမံၚ်လတူဒဵုတံဂှ် ဒဵုတ္ၚဲဏအ်ကော်စချေံ &quot;မြာန်&quot; ရ။ ဗၟာတံဍိုက်ချေံစောန် ပန်တ္ၚဆိုက်ဗ္ဒက်တဴရ။ ဗၟာပါမ္ဂးချေံပါရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗၟာကၠုၚ်မ္ဂး ချေံကၠုၚ်ရ- သာ်ဝွံ နကဵုဌာနူပစာ၊ သဒိသူပစာ ကော်ခဴကၠုၚ်ဂကူ ဗၟာတံ &quot;မြန်မာ&quot; ဒှ်ဂွံရောၚ်-အ္စာသုတေသိတံစှ်ေ စိုတ်ရ။ မြက်စာတုဲ &quot;မြာန်&quot;ကြံၚ်မ္ၚိုဟ်တုဲ &quot;မာ&quot; ဟွံသေၚ်။ &quot;ဍိုက်ချေံကြမ်တုဲ&quot;  &quot;မြန်မာ&quot; မဒှ်ရ။ ဂကူဗၟာတံဂှ် ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်ကဵုဂကူကြက်တံဗွဲမလောန်တုဲ ဟွံဂွံမံၚ်ကၠုၚ်ဝိုဟ်ဝိုဟ်ရ။ စိုပ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏံတုဲမှ ညးတံဝွံ ဇူစဗွဲတသိုခ်စိုတ်တသိုခ်ကာယအိုတ်ရ။
      ပ္ဍဲအေဒဳ-၈၃၂ ဂှ် ကောန်ပၞာန်ချောမ်ဖေအ်ယဵု ကၠုၚ်ဗတိုက်ပလီုထောံလုၚ်သိရိခေတ္တရာတုဲ ရပ်ဏာမၞိဟ်ပိလ္ၚီတုဲ ဖျေံကဵုဒၞဲါပ္ဍဲချေဝ်တုၚ်-လၟုဟ်ဍုၚ်ခေါန်မေန် တွဵုရးယူနာန်ရ။ ပ္ဍဲအေဒဳ ၈၃၅ သၞာံဂှ် ထပ်ဗတိုက်သဓီုတုဲ ထပ်ရပ်ဏာ မၞိဟ်ပိလ္ၚီပၠန် စွံပကန်လဝ် ပ္ဍဲကၞောတ်ၜဳ ဨရာဝတဳ လၟုဟ်မျေတ်ကျဳနာ ရပ်နၚ်ဂကူဗၟာတံသ္ပကောန်ပဝ်တာဒပ်အာဂတ သ္ပစရန်ဍန်ပၞာန်ရောၚ် -သ္ဂောံတီကေတ်တုဲ ကိုပ်ကၠာနူအေဒဳ-၉-က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် ဂကူဗၟာတံဟွံဂွံဖျေံဇိုၚ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏီဂှ်လေဝ် ပြာကတ်အာရ။ဣဝွံ……အဆက်ဒတုဲဖဵုဝၚ်မကလိဂွံနူယၟုဂမၠိုၚ်မဒှ်ရ။
၂။မန်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုဟ်လဵုရော

       အ္စာဝၚ်မန်တံဂှ် မန်ပိုယ်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုသ်သၟဝ်ကျာရောၚ်-သ္ဂးရ။ မန်တံပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ်ပ္ဍဲဇရေၚ်ၜဳ ယာန်သဳကြုၚ်ရောၚ်လေဝ်ဟီုရ။ အ္စာဝၚ်ဗၟာတံဂှ် မန်ပိုယ်လုပ်ကၠုၚ်နူဒိုဟ်ဗၟံက်တုဲကေၚ်မံၚ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲဒေသတွဵုရး ကာန်တုၚ်ရောၚ်-သ္ဂးအိုတ်ရ။ အ္စာဝၚ်မန်လ္ၚဵု ယိုက်ဗက်အ္စာဝၚ်ဗၟာတံတုဲ ချူဗက်အတိုၚ်လညာတ်ညးတံလေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။
         တွဵုရးကာန်တုၚ်ဂှ်နွံသၠုၚ်ကျာၜဳယာန်သဳ ကြုၚ်,ဗၟံက်ဍုၚ်ဗဳယေက်နာမ်ဏီရ။ ယၟုၜဳယာန်သဳ ကျာန်ဂှ်ဒှ်မံၚ်ယၟုမန်ကီု၊ မၞိဟ်ဒေသတံဂှ် သုၚ်စောဲလဝ်ဝေါဟာမန်ဗွဲမဂၠိုၚ်ကီု၊ ၜဳယာန်သဳကျာန်ဂှ်နူကုန်ဒဵုတိဗက်ဟဳဇွောဝ်အာလဒေါဝ်ဍုၚ်ကြုက်ဒဵုကဵုစိုပ်ဍုၚ် ရုၚ်ဟာဲကီုတော်ရံၚ်မ္ဂးဂကူမန်စကၠုၚ်နူကာန်တုၚ်ဂှ်ဒှ်ဟွံမာန်ရ။ပ္ဍဲကာန်တုၚ်ဂှ်မံၚ်ကၠုၚ်ကီုလေဝ် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဟီုဟွံဂွံရ။
          ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူမန်တံဂှ် နူဒဵုသၟဝ်ကျာ လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏံကီု၊ ဍုၚ်ဒွါရဝတဳ(သေံ)ကီု၊ ဍုၚ်ကမ္ဗုဇကီု မဒှ်ရ။ ဒွါရဝတဳလီုတုဲမှ စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ရာမညဏံဟွံသေၚ်။ မန်ဒွါရဝတဳကေုာံမန်ရာမည (ဍုၚ်ဗၟံက်+ဍုၚ်ပလိုတ်)ဝါဍုၚ်ဝွံ မွဲဒမြိပ်ဓဝ်လိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်ဇၞော်-မောဝ်ရာၚ်ဆာဲကၠုၚ်ရောၚ်ဂှ် ယၟုယၟာမန်တြေံတြဟ် ညးဂူတံ,ခါသဳတံ ထ္ၜးမံၚ်သာဓကရ။
       မွဲသာ်ပၠန် ယဝ်ရလုပ်ကၠုၚ်နူဒိုဟ်ဗၟံက်မ္ဂး တၞောဝ်ဒတောဝ်မန်မပ္တံဂကူ မုဏ္ဍဆာန်တာ(လ်)၊ခါသဳတံဂှ် ဂွံစိုပ်အာတွဵုရးအာသာမ်၊ ရးမဇ္ဇျိမဒေသတေံဟွံလောဲရ။ ယၟုကွာန်၊ ယၟုဍုၚ်၊ ယၟုဘုတ်ဘာစေတဳ မၞုံမံၚ်ပ္ဍဲလတူဍုၚ်ပိုယ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠၚ်တံဂှ် စၞောန်ထ္ၜးမံၚ်ဒဒှ်ရ မန်တံစိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံနူဒိုသ်သၟဝ်ကျာရ။ ကာလချိုတ်-စွံက္ဍိုပ်, ကေတ်ဏာက္ဍိုပ်လ္ပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် ပြာကတ်မံၚ်ရ။ ဒၟါနူယၟုမန်သှ်ေဝက်မံၚ်ပ္ဍဲဒေသတံဂှ်တုဲ ဂုဏ်ဖဵုဝၚ် ပတန်ၚုဟ်ဟွံမာန် ဂမၠိုၚ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ရ။
       ၃။ ဂကူပျူ အခိၚ်လဵုကၠေံအာရော-
     ကြုက်တံကော်ခဴစဂကူပျူတံ &quot;ပိယော&quot; -(PINO)၊ မန်တံတံကော်ခဴစ &quot;တိရ်စူလ်&quot; ရ။ ဍုၚ်ဗဳသၞဴ ရာဇဌာနဳပျူတံဂှ် ပ္ဍဲ အေဒဳ-၅ က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် ဖူနန်အၚ်ပါယာဗတိုက်ပလီုထောံရောၚ်-ဂှ် အ္စာဝၚ်ဗၟာတံ ထေၚ်သၠေဟ်တဴရ။ ဍုၚ်သဳရိခေတ္တရာ(ပြည်)ဂှ် ပ္ဍဲအေဒဳ (၈)က္ဍိုပ်ကၠံဂှ်သၟိၚ်ပျူလက်ကြဴအိုတ် သဳဟဝိကြမ ဂ္ဇံနန်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ လက်ထက်သၟိၚ်ဝွံ ယေန်သၞာၚ် ပျူတံဇၞော်မောဝ်ရာၚ်ဆာဲစိုပ်ကၞောတ်အထောတ်ရ။ သၟိၚ်သဳဟဝိကြမဂှ် ပ္ဍဲအေဒဳ-၇၁၈, စဴအာသွဝ်တုဲလက် ကြဴဏံ သၟိၚ်ပျူအဆက်ပိုတ်အာရ။ညးမွဲကဵုမွဲဟွံညဳ သကအ်ရ။ သၟိၚ်မအုပ်ဓုပ်ဂကူပျူတံသီု ဖအိုတ်ဂှ်ဟွံမွဲရ။ သၟိၚ်ဒေသညးကဵုညးဂှ်နွံမံၚ်ဏီရ။ ပ္ဍဲအေဒဳ-၈၃၂-ကာလကြုက်နန်ချံၚ်တံကၠုၚ်ဗတိုက်ဂှ် ဍုၚ်ပျူသီရိ ခေတ္တရာလီုအာရ။နူဂှ်ပတန်ဍုၚ်ဟာန်လေန်ပၠန်ရ။ ဍုၚ်ဟာန်လေန်လေဝ် ဒုၚ်ဟွံလံရ။ လ္ၚဵုဟီုကြုက်ဗ္တိုက် လ္ၚဵုဟီုပၟတ်ဒဵုဂတိုဟ်ဍုၚ်ဟာန်လေန်လီုအာရ။တော်ရံၚ်ကဵု ဂကူဗၟာတံ စိုပ်မံၚ်ဗကာံဍုၚ်ပျူတုဲ ဗၟာတံဟွံ ဗတိုဟ်-ဟီုဟွံဂွံ။
        ဂကူပျူတံဂှ် ကဵုဂကူဗၟာတုပ်တုပ်ဟီုဂှ် ဒးဗ္စာရဏာရ။ ဥပမာ-ဂကူညးဂူကဵုဂကူမန်တံ လောန်ကၠုၚ်ၜိုတ်(၈၀၀)သၞာံတေံဒှ်ကၠုၚ်မွဲဂကူဓဝ်ကီုလေဝ် လၟုဟ်ဟွံကၠိုဟ်အရေဝ်ညးသကံရ။ ဂကူဗၟာကဵုဂကူပျူတံဂှ် ဒှ်ဂကောံ တိဗက်တဝ်ပါမေန်တုဲ အရေဝ်တုပ်-ဟီုဟွံဂွံ။ ကရေၚ်ကဵုကချေၚ်တံလေဝ် အ္စာတံစုတ်လဝ်ပ္ဍဲဂကောံတိဗက်တဝ်ပါမေန်ကီုရ။ ရ မျှာၚ်ညးတံ ပဲါနူဟွံတုပ်ကဵုဗၟာတံ သက်သက်ရ။ ရ မျှာၚ်ညးတံ ပဲါနူဟွံတုပ်ကဵုဗၟာတံဂှ် ကြပ်မံၚ်ကဵုမန်တဴဏီရ။ နူစတမ်တေံ ပျူကဵုဗၟာတံ ဟီအရေဝ်တုပ်ကဵုဒှ်ကၠာရ။ ပြဆာဲမံၚ်ညးသကံပွိုၚ်(၉၀၀)သၞာံတုဲအခိၚ်တေံ ဂၠံၚ်ဆက်ဆောံ ဟွံမွဲတုဲ အရေဝ်ဂွံဆက်တုပ်အာပၠန် အခေါၚ်အောန်လောန်ရ။
         အ္စာဝၚ်ဗၟာတံချူမ္ဂး ဂကူပျူတံဂွံကၠက်ဂှ် ဗဝ်စုတ်ဒုဟ်လတူမန်,ခမေန်,ကြုက်တံရ။ ဆဂး-ဒၞါဲဍုၚ်ပျူတံဂှ် ဂကူဗၟာတံဂ္ဇံလဝ်ဂှ် ရုပ်ရဴပရေံမံၚ်ရ။ မန်ဂွံၚိတ်ပျူတံဂှ်လ္ပဟီုဏီ၊ အခိၚ်ပျူတံကၠက်အာဂှ် မန်တံနွံကဵုဍုၚ်ဟွံသေၚ်ရ။ နွံမံၚ်သၟဝ်တဲဗၟာတုဲ ညံၚ်ဂကူဇကု ဟွံဂွံကၠက်အာဂှ် ဒးရုန်ဂစာန်မံၚ် ဟွံသံက်သာလးလးဂှ် ဇၟာပ်ညးအဲမတ်တၟးမံၚ်သီုဖအိုတ်ရ။ ဂကူပျူတံဂှ် ကၠအ်အာပ္ဍဲတဲဗၟာတံတုဲ တာလျိုၚ်ပ္ဍဲမန်,ခမေန်,ကြုက်တံဟွံမွဲရ။
        ဂကူမန်ကဵုပျူတံ ဒှ်ကၠုၚ်ပၞာန်မွဲလှ်ေဟွံဆဵုရ။ကာလပၞာန်ကြုက်တံ+ခမေန်တံဓလဵုခၞံၚ် ကၠုၚ်ပၠံၚ်တိဍာ်မ္ဂး မန်ကဵုပျူတံ တံၚ်တဲညဳသာတုဲ စဵုဒၞါကၠုၚ်တိဍာ်ဇကုအိုတ်ရ။ အတိုၚ်အ္စာဝၚ်ဗၟာတံဟီု-ပျူတံဖေက်ဘဲမန်တုဲပြံၚ်တိုန်အာလပါ်ယှိုဝ်ဗဝ်တေံဂှ် ဒှ်ဟွံမာန်ရ။မူဟိုတ်ရောမ္ဂး ပ္ဍဲအေဒဳ ၈၃၂ သၞာံဂှ်ဍုၚ်သဓီုလေဝ် ဒၟါနူလီုအာကီုမဒှ်ရ။ ဒၟါနူဘဲပၞာန်ကြုက်တံတုဲ ပျူတံမွဲဓဝ်ဟွံသေၚ် ဒးပြံၚ်ဍုၚ် မန်တံလေဝ်ဒးပြံၚ်ဍုၚ်ကီုရ။
       ပျူတံဂှ် ဍုၚ်ဗိသၞဴလဵု စိုပ်သိရိခေတ္တရာ၊ သိရိခေတ္တရာလီု စိုပ်ဟာန်လေန်(ဟာန်လေန်ဂှ်နွံမံၚ်ဒိုဟ်ဂၞဲ ဍုၚ်ယှိုက်ဗဝ်(၁၁)တိုၚ်ရ)မဒှ်ရ။ မန်တံဂှ် ပထမသဓီုလဵု-စိုပ်သဓီုဒုတိယ၊ သဓီုဒုတိယလီု-စိုပ်သဓီုတတိယ၊ (ပထမသဓီုကဵု တတိယသဓီုဂှ် သဓီုလၟုဟ်ဝွံရ။ ဒုတိယသဓီုဂှ် နွံဇိုၚ်ဒဵုကေလာသရောၚ်-အ္စာတံသ္ဂးရ။)မဒှ်ရ။ မန်ကဵုပျူတံ ဟွံတၟေၚ်ညးသကအ်ရ။ ဂကူမန်ကဵုပျူဒဒှ်ရညိသာမံၚ်ညးသကံဂှ် ယၟုယၟာကပေါတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ထ္ၜးမံၚ်သက်သိရ။
        စိုပ်လက်ထက်သၟိၚ်ဗၟာအနူရုဒ္ဒ (အနာဝ်ရထာ)ဂှ် သဓီုလေဝ်လီုအာတုဲ စှ်ေအာသၟဝ်တဲဗၟာ ညံၚ်ရဴပျူတံကီုရ။ မန်ကဵုပျူဘဝတုပ်ရ။ သၟိၚ်အနဝ်ရထာဂှ်နူ AD-1044-စိုပ်-AD-1077သ္ပသၟိၚ်ရ။ သၟိၚ်ဗကာံလက်ကြဴအိုတ်ဂှ် သၟိၚ်ပေက်ကြုက်(AD-1256-1287)မဒှ်ရ။ခေတ်ဗကာံဂှ် ပွိုၚ်-234သၞာံတန်တဴကၠုၚ်ရ။ ဂကူပျူတံဂှ် ဒဵုကဵုစိုပ် AD-1248ဟွံကၠက်ဏီရ။ပ္ဍဲလိက်တၟံညံၚ်ယျၚ်ကျိတမိ မချူကှ်ေလဝ် AD-1233ဂှ် ယၟုဂကူပျူ,ဂကူမန်တံပါမံၚ်တုဲ ဒဵုကဵုအခိၚ်ဏံ ဂကူပျူတံနွံမံၚ်ဏီရောၚ်ဂှ် ပြာကတ်အာရ။ ဂကူပျူတံ နန်ကၠေံအာပွိုၚ်(၄၀၀)သၞာံပြၚ်ပြၚ်တုဲမှ ဂကူကၠက်အာရောၚ်မဒှ်ရ။ဂကူမန်တံဂှ် စိုပ်လက်ထက် သၟိၚ်ပေက်ကြုက်မှ ဂွံတိတ်ဗၠးနူသၟဝ်တဲဗၟာရ။
       ဒၟါနူဆဵုယၟု ကမၠောန်မောၚ်မပျူတံပ္ဍဲလိက်တၟံတုဲ အခိၚ်ပျူတံကၠေံအာကီု၊ ကၠေံအာပ္ဍဲတဲညးလဵုကီု၊ ညးဂှ်ၚိတ်ထောံကီု  တြးဇာဥာဏ်တုဲ ညးကဝ်တံတော်ဆဒးအာရ။ ဂကူမွဲမွဲကၠေံကၠက်အာဂှ် မွဲတ္ၚဲဓဝ်မွဲဗတံဓၚ်ဟွံသေၚ်။ ကၠေံကၠက်အာသိုက်သိုက်ရောၚ်။ညးမၚိတ်တံဂှ် ဖျေံလဝ်ဂွန်တုဲ ဖန်ၚိတ်အာညံၚ်ရဴကၠန်ရောၚ်ဂှ် ယၟုကမၠောန်မောၚ်မပျူတံဂှ် ကဵုမံၚ်သတိကဵုပိုယ်ရ။တၚ်ယၟုမန်ညိမန်-
            အ္စာသုတေသနတံဂွံရုပ်ကျာ်ပရမံ ခေတ်အနဝ်ရထာချူလဝ်လိက်ပျူမွဲ၊ အ္စာချူဂှ်ယၟုမန်။ၜိုန်ရတၚ်လဝ်ယၟုမန်မ္ဂး။ &quot;သီရိဗညာနော &quot;ကီုလေဝ် ဂကူပျူတန်ဒှ်ရ။ ပ္ဍဲထွာဲတေံ ဂွံရုပ်ကျာ်ပရမံၜါ ခေတ်သၟိၚ်ကျာန်ယျေတ် ချူလဝ်လိက်မန်၊ အ္စာချူလဝ်ယၟုမန်သီုၜါ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ်-ဆဵုလိက်မန်ပ္ဍဲထွာဲတုဲ ဂကူမန်စိုပ်ထွာဲရ-ဟီုဟွံဂွံသာ်ဝွံ အ္စာဝၚ်ဗၟာ သဝ်လူသွးရ။ 
      မန်ခေတ်ဗကာံတေံ တၚ်လဝ်ယၟုမန်ဖိုဟ် ဒးဒုၚ်ထောံ ဂကူပျူ။ ရးတနၚ်္သီတေံယၟုကွာန်မန်နွံပြာကတ်မံၚ်ဖိုဟ် ဒးဒုၚ်ထေၚ်မန်တံဟွံကေၚ်မံၚ်ရ။ အရေဝ်ဏအ်ဒှ်ဟွံဒှ်စွံလဝ်ကၠာတုဲမန်ပိုယ်ခေတ်ဏံ ဗွဲမဂၠိုၚ်ယၟုမန်ဟွံတၚ်၊ လိက်မန်ဟွံလေပ်တံဂှ် ဂတဏံ(၁၀၀၀)သၞာံပၠန်မ္ဂးအ္စာသုတေသနတံ စုတ်စရၚ်ပ္ဍဲဂကူလဵုထေၚ်ရောၚ်။ ဘာမန်လ္ၚဵု၊ ကွာန်မန်လ္ၚဵု အတိုၚ်ယၟုမန်ဂှ်ဟွံချူ၊ ကၠာဲထောံဘာသာတုဲ ချူမံၚ်တံဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲဘာတံဂှ် ပ္ဍဲကွာန်တံဂှ် မူရဴဂကူလဵုမွဲမံၚ်ကၠုၚ်-အ္စာသုတေသနတံထေၚ်ရောၚ်။ ဥပမာ- &quot;ဘာဇၞော်&quot; ဂှ် ကၠာဲထောံ &quot;ဘုရာကြီးကျောင်း&quot;တုဲ ချူဟွံထေက်။&quot;ဘာကျိုက်၊ဇနော&quot;- သာ်ဝွံသ္ဒးချူအတိုၚ်ယၟုမန်ဂှ်ရ။
       လိက်မန်ဂှ်နူလက်ထက်အနဝ်ရထာစိုပ်လက်ထက်အလံၚ်စိသူ-ပွိုၚ် (၁၀၀)သၞာံဍောတ်ဍောတ် သုၚ်စောဲကၠုၚ်ပ္ဍဲနန်ဗကာံရ။ အမာတ်ဒဴဗညာမန်ဗၟာဟွံရုဲ သ္ဒးလေပ်လိက်မန်ရ။ ၜိုန်ရဒးဗတောန် လိက်မန်ကီုလေဝ် ဗၟာတံ ဒုၚ်ယၟုမန်ဟွံသေၚ်ရ။ တ္ၚဲဏံဂကူမန် ရဲဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တံဂှ် သ္ပဟိုတ်ကဵုဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တုဲ ဟွံဒုၚ်ယၟုမန်ဂှ် သ္ဒးအမ်သဝ်ရ။ ယၟုဍေံဂှ်လေဝ်ယၟုမန်ဟွံတၚ်လဝ်၊ အရေဝ်မန်လေဝ် ဟွံဗတောန်လဝ်ကဵုဍေံ၊ လိက်မန်ဂှ်သ္ၚောဲ၊ ကောန်ၚာ်ဗီုဏံဍေံထေၚ်ဍေံဂကူမန်ဟွံသေၚ်ဂှ် ဗျိဟွံထေက်ရ။
       ပ္ဍဲအိန်ထံၚ်မၞုံကဵုပ္ဍဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်လ္ၚဵု မဍုက်ကေဝ်မံၚ်ကေုာံ ညးမချူလိက်ဏံဝွံ ညးတံသုၚ်စောဲယၟုမန်အလုံသ္ၚိရ။ကောန်ညးတံ ဟီုအရေဝ်မန်ဂွံသီုဖအိုတ်ဟွံသေၚ်ကီုလေဝ် &quot;အာဲဂကူမန်&quot; သာ်ဝွံဍေံတံ ဂံၚ်ဒုၚ်ယၟုသီုဖအိုတ်ရ။ ဒၟါနူဟွံလေပ်လိက်မန်,ဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တုဲ ဟွံဒှ်ဂကူမန်ဂှ်အဓိပ္ပါယ်ဟွံမွဲရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်လက်တေန်အမေရိကာန်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် အရေဝ်,လိက်ပတ်ညးတံကၠေံအာပ္ဍဲအကြာဘာသာကဵုလဵုနဳကီုလေဝ် ယၟုဂကူညးတံ ညးတံဟွံကၠဟ်။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲညးတံဟွံကၠဟ်။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲညးတံဂွံဗၠးၜးရ။
          ပ္ဍဲအခိၚ်တ္ၚဲဏံ ဂကူမန်တံ ထေက်ကဵုဒးစွံသတိအိုတ်ရ။ ၜိုတ်လဵုဒှ်ဒှ် ယၟုဇကုကီု၊ ယၟုဒေသဇကုကီု၊ ယၟုမန် သ္ဒးဒှ်ရ။ ဂွံဆဵုညးယၟုကၠာဲမံၚ်တံဂှ်မ္ဂး ဒးကဵုလညာတ်ထေက်ရ။ ဒးသောၚ်ကလးၚုဟ်မးယၟုထေက်ရ။ &quot;ဂကူမန်ဂှ် ဂျိုၚ်မံၚ်ကဵုယၟုမန်မွဲမရောၚ်&quot;ဂှ် ဒးကဵုသမ္တီထေက်ရ။ သ္ၚိဌာန်ဇကုဘုတ်ဘာဇကု၊ ကောန်ဇကု ကောန်ကွးဇကုတံဂှ် ဒးခုတ်ခဴကၟုမန်ထေက်ရ။ အယာံမာတ်မိ,နာဲမိမံၚ်ဂတဂှ်မွဲမဓဝ် ဟွံရုမ်ဂပ်ဏီဂှ် သ္ဒးကဵုပညာထေက်ရ။
        ကၟိန်ဍုၚ်ပိုယ်ဝွံဒက်ပတန်လဝ်နကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် နကဵုသာ်အရံၚ် ဇကုအပိုၚ်ဂှ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်မံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်အိုတ်ရ။သွက်ဂွံကယျိုၚ်ကယျဝ်ကၟိန်ဍုၚ်ဂှ်ဂကူမန်တံ ဟွံဒးပြံၚ်သာ်ရ။ နကဵုသာ်အရံၚ်ဇကုအပိုၚ်ဂှ်ဟေၚ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်မ္ဂး ကၟိန်ဍုၚ်လေဝ်တန်ဂကူပိုယ်,တွဵုရးပိုယ်လေဝ်တန်အာမာန်ရောၚ်။ နကဵုသာ်အရံၚ်မန်မတွံဂး လိက်ပတ်ဘာသာ,သာသနာ,ပညာဂကူမန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်အာကၟိန်ဍုၚ်ထေက်ရ။ နကဵုယၟုမန်ဂှ် ဒက်ပတန်အာဝၚ်ဘဝကောန်ဂကူဇကုပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဏံထေက်ရ။ လက်ကြဴအိုတ်ဂှ် ညံၚ်ရဴစေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန် ဒှ်မံၚ်ဒတန်ပ္ဍဲမဂ္ဂဇြေန်မန်လဂံါအာဇာနဲကီု ဇၟာပ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန် သ္ပဒတန်စေဝ်ပၞောန်ဝွံထေက်ရ။
         
                ✍   ရာမည-မာံဝါန်ၛာဲ✍
                ကွာန်ကအ်သိုခ်
     သၞောဝ်စိုပ်တွဵုရး ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာဏံမ္ဂး &quot;မွဲတ္ၚဲဂကူမပဒတဴ ပ္ဍဲတွဵုရး ဒၞာဲတံဂှ်တံဂှ် အာတ်မိက်ကၠုၚ် မိက်သၠာဲယၟုတွဵုရးမ္ဂး သၠာဲကဵုမာန်ရောၚ်&quot; ရံၚ်ကဵုပိုဒ်ဏံတုဲ ပ္ဍဲတွဵုရးမန် မၞိဟ်ဟီုအရေဝ်မန် အောန်အာမ္ဂး ယၟုမ္ဂး &quot;တွဵုရးဍုၚ်မန် &quot; ဂှ် ပြံၚ်လှာဲအာ ယၟုတၞဟ်မာန်ရောၚ်၊ စွံသတိကဵုဇၞော်ညိ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၈၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဍိက်တၠအဝဵုပၞာန် ==

ဍိက်တၠအဝဵုပၞာန်

ယွံကလောပိုဲ ဟိုဲမန်မွဲသကအ်
ဂွံတီလဴကဵု ဒှ်ဖဵုဗိုန်ဇၟအ်
နေဝေန် သာန်ယု ယၟုဗမာတအ်
ဗော်ပၞာန်ဂမၠိုၚ် ပိုၚ်လဝ်ဍုၚ်ဏအ်
ပေၚ်စှ်ၜါသၞာံ ပယျာံဟွံပၠအ်
ဍန်ဂြက်ဇဳဂၠံၚ် ပၠံၚ်ၜးတေံဏအ်
ဗက်သီဗၞိက်တိုက် ဍိုက်ယာန်ဂဇအ်
လောဘဖအဴ ထဴသီတိကၠအ်
လုံကောန်ရးဍုၚ် ဒုၚ်ပျဲရေက်ကအ်
ပၞာန်ဂွှံအဝဵု ညျြါံ က်ကဵု ကှအကြှအြ
ဗက်ကိတ်ဗက်ကဳ သၚဳညးဂြိပ်တၚအ်
ဓဇနျလောနျကဲာ ဟဲာက္ကဵုတမွအျ
စှၜါသၞာံဏအှ ဝးကအသှုါဆှီ
နူဂှ်သၠာဲပြံၚ် ညံၚ်ဒးအလီ
လပါ်တံသွံ စွံလဝ်မွဲလၚီ
ပိပိမသုန်(၁၉၇၃) သၞာံတုန်ဂေါဝ်မြီ
မြေက်ကသဵုအဴ တြဴစွေက်ကြအ်ဆီ
ဍှုါရှးဟှံပဲါ ရဲုမဲာအလီ
ပၞာန်အပ်အဝဵု လၚဵုမိပ်ဂြိုၚ်အီ
လလံကဵုပြဟ် မွဲတၚဲဒှ်လၞီ
သမတလေဝ် နေဝေန်ကြအ်ဆီ
မန်ညံၚ်ဂွံသၠေက် ဍေံပေက်ဟဇီ
မိၚ်ဒးၚုၚ်ၚ ဂွဂွဗြီဗြီ
ရုဲမာဲအလီ ဒှ်လၞီရိုဟ်တၚဲ
သၞာံလတူဂှ် ဟီုသှ်ဗဗွဲ
ဂိတုပုဟ်ကၠာ ဖါမံက်စှ်မွဲ 
ကဵုဍုၚ်မန်ရ ပစၟတ်လဝ်တၚဲ
နေဝေန်သာန်ယု ဂးယၟုညးအဲ
ဒှ်အလဵုသဳ ပိုၚ်ပြီဂၠိုၚ်နဲ
ဍာံဂှ်ဟွံကေတ် ဗၠေတ်ရောၚ်ဗဗွဲ
ကဵုဍုၚ်မန်ဂှ် ရှ်ညိဟွံမွဲ
ဂကူဂွံကၠေအ် လှေအ်လှန်ဂၠိုၚ်နဲ
ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ပၠက် ခိုဟ်သွက်ညးမွဲ
မူသာ်ရောတၟေၚ် ပထေၚ်ညးအဲ
ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဍိက် ရပ်ဇိက်ရိုဟ်တၚဲ
ညိရောဟွံတၟေၚ် ဒးထေၚ်ညးအဲ
ညးဂဇံခုၚ် ပေၚ်ဗုၚ်ရိုဟ်တၚဲ
မန်ဍိက်ဗမာ ယာမုက်ဒုၚ်နဲ
အခေါၚ်မန်ကၠက် သွက်ဇကုမွဲ
ဍုၚ်ဟွံဗဗွဲ တုပ်နဲကောန်ဍိက်
ရဲမန်ဒုၚ်ဂိ ညိဟွံမွဲပၟိက်
အခေါၚ်အဝဵု စဵုဇာစဵုနှိက်
ကၠောန်ပၠန်ဒှ်လုတ် စုတ်ထံၚ်စုတ်ထိက်
ဂကူဟွံသၠုၚ် ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဍိက်
မန်ကေတ်ဟွံကဵု ပလဝ်ကၠဵုကၠိတ်
မန်ဟွံကေတ်ဂှ် ဗဒှ်ခိုဟ်ပိက်
မန်ညးဂရိုဟ် မန်ဒိုဟ်မန်ကၞိက်
မန်ဏအ်ရောၚ် ဂွံဖဵုဒှ်ဍိက်
ဒုၚ်ဇက်ဒုၚ်ဇိက် မန်ဍိက်နေဝေန်
ကှ်ေကဲလၚုလၚန် ဍုၚ်မန်ဟွံထၞေန်
ညိရောစောဲစပ် ကၞိပ်တိက်ကဝေန်
ဂွံဆယၟုပညုၚ် ဍုၚ်မန်ပိုတ်ကြေန်
မူသာ်ရောဒှ် ဟွံသၟဟ်မၚ်ဇေန်
ညးဒုၚ်ဂစိုတ် တဲပိုတ်ဇိုၚ်လၟေန်
မူဟွံပကဵု တုပ်ကၠဵုဂျာပေန်
ညးဆာန်မန်ဍိက် ဗက်ကိတ်ဗက်ကဟေန်
မန်ဍိက်နေဝေန် ထၞေန်ကဵုဍုၚ်ပၠက်
မန်ညံၚ်ဂွံကၠက် ဍုၚ်ပၠက်ဍုၚ်ဍိက်
မန်ဏအ်ရောၚ်ကဵု ဂွံဖဵုဒုၚ်ဇိက်
မန်ဒုၚ်ဒဒိုက် သီုကွိုက်သီုထၞိက်
ဍုၚ်မန်‌ဍေံကဵု ညးလဵုရောဘိက်
မန်ရဲနေဝေန် ဒက်ဂြေန်စတိက်
စၚ်ခဗာဲကၠာ စကာရပ်ဇိက်
မန်ဏအ်ပဇၞော် ဍေံကော်ဍေံဘိက်
ရပ်ဗဂန်ဟေၚ် ညံၚ်ပြေၚ်ဂၠဴဇိက်
ဗီုပြၚ်ဍုၚ်လၟုဟ် ဒုဟ်ဟွံဗၠးဍိက်
သွက်ဂကူမန် ဆီနန်ပြိုက်သိက် 
ရဲညးတၠကောန် ဗတောန်ဗှ်လိက်
ရေၚ်တၠုၚ်ဟွံမာန် ကွာန်ပိုဲနွံပၟိက်
ဍုၚ်ပၠက်ဍုၚ်ဍိက် လိက်ပတ်ကၠေံအိုတ် [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၃၃၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== မဟာဗျူဟာဂွံဂွံဖျောန်အရံၚ်ချီဒနာဲသာ်ဍာဲဂှ်မာန် ဒးပဓာန်နဲပတန်သာသနာမန် ==

မဟာဗျူဟာဂွံဂွံဖျောန်အရံၚ်ချီဒနာဲသာ်ဍာဲဂှ်မာန် ဒးပဓာန်နဲပတန်သာသနာမန်
------------------------------
ရံၚ်ကဵု ၂၀၂၀ ဏအ်မ္ဂး အတိုၚ်တိဍာ်မန်ဖအိုတ်လ္ပဟီုဏီ 
ၜိုတ်တိဍာ်နွံသၟဝ်ယၟုတွဵုရးမန်ဂှ် မန်ဟွံဂွံအခေါၚ်ကျမာဲပေၚ်ၚ်။ 
ညအ်ဂှ်တာလျိုၚ်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရ။ ဇေတ်တ်ၜိုတ်ဟွံဇၞးကီုလေဝ် ဇၟာပ်ပွိုၚ်ဍုၚ် ၜိုတ်ကျ ဒးဂံၚ်ပြိုၚ်။ ညအ်ဂှ် အခေါၚ်ကျဟွံမွဲဏီမ္ဂး ဂွံဇၞးဂှ်လအ်မံၚ်ညိဏီ။ 
ဂွံဇၞးနကဵုပေဲါပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မွဲဟီုဂှ် ညံၚ်ပေဲါပတိုက်ပၠန်ဂတး မွဲပေဲါ မွဲတမြိပ် ကၠောန်ဂွံဟွံသေၚ်။ ဒးအာကဵုဗျူဟာဟေၚ်ရ။ 
မုဟိုတ်ဂွံဟီုရောတှ်ေ မန် ရဲစွံဒၞဲါဟွံဒးဏီဂှ် မုဒှ်ဒှ်ကၠုၚ်ဂၠာဲမံၚ်သၞကဵုလကျာ် ဗွဲတၟေၚ်အဲ &quot; ဟိုတ်နူ လကျာ်လၟိုဟ်ဂၠိုၚ် ၊ ဟိုတ်နူညးရုၚ်သ္ၚာဂၠိုၚ်ရ &quot; ဇြဟတ်ပၞာန် ဇြဟတ်မန် ယအ် &quot; ညအ်ဂှ် လညာတ်ရဲစွံအိက်ဒၞဲါဟွံဒးတအ်မွဲရဒးဟီု။ 
တ္ၚဲဏအ် လကျာ်မန်အိုတ်အာ တ္ၚဲဏအ်ဂကူမန်ပြံၚ်အာရ။ နတဲဂှ် ရံၚ်ကဵုကွာန်မန် ဒှ်ဘာလကျာ်ဗၟာ ဘာမန်သုၚ်စောဲဝေါဟာဗမာမ္ဂး သက်သဳဏအ်ကၠိုဟ်ကေတ်လုပ်ရ။ 
ဒၞဲါဏအ်မိက်ဂွံဟီုဂှ် စၞးဒးဟီုမံၚ်ကဵုလကျာ်မန်ဂၠိုၚ် ဇြဟတ်ပၞာန် ဇြဟတ်ညးကဵုမာဲယှအ်ဂှ် 
သြန်ဇကုတအ် မပၠေၚ်မံၚ်အကြာသ္ဘၚ်ဘာသာ ဌာန်ကွာန်ဇကုဂှ် ပကောံတုဲ ဗက်ရာန်တိ ပတိုန်ဘာ ဗဒှ်ဘာတုဲ ဌာန်ဘာလကျာ်မန်ဟွံမွဲညိ။ အခါဂှ်မ္ဂး ဌာန်ဂှ် တိဂှ် ဗၞတ် ၃၀ သၞာံ ၄၀ သၞာံမ္ဂး ဒှ်ကၠုၚ်ဇြဟတ်မန်ဟေၚ်ရ။ ၜိုန်ရဟွံဒှ်မန်ကီုလေဝ် အောန်အိုတ် ညံၚ်ဍေံဂွံစုတ်ကၠုၚ်မာဲကဵုဗော်မန်ဇကု ဒးဂစာန်ဂွံ ဂစာန်မာန်။ 
ကဆံၚ်ၜိုတ်ဏအ် ချပ်လဝ်ဟွံမွဲ ချပ်ဟွံလုပ် ဗက်ဟရာံမံၚ်လကျာ်ဗၠာဲ သက်က်ဂှ် ဂၠံၚ်ဒးဟွံသေၚ်။ လမုဟ် ဘာလကျာ်မန် ပအပ်ထောံလကျာ်ဗမာ ကွာန်မန် ၁၀ သၞာံဟွံပေၚ် ဒှ်အာဗမာ (ဗမာသာမညဟွံသေၚ်၊ ဗမာဍဟ်မန်ဒှ်ကၠုၚ်မာန်) 
လပါ်သၚ်မန်တအ်လေဝ် ကမၠောန်ပတိုန်သာသနာဂှ် ကဆံၚ်ဂိုဏ် ကဆံၚ်ကွာန် ဒးချပ်ဇန်ထေက်ရ။ ညအ်ဂှ်ကမၠောန် ကောန်သာသနာတအ်ဒးကၠောန်ရ။ လကျာ်ဗမာ ညးတအ်ဂစာန်ပတိုန်မံၚ်သာသနာ အကြာတိဍာ်ချေၚ် ကချေၚ်တအ် ပရဲညးတအ်တိတ် ၂ လပါ် မွဲသာသနာ ညးတအ်တိုန် ၂ ဂကူညးတအ် ဗျာပ်တြး။ ကမၠောန် ပတိုန်သာသနာ missonary ဟီုဂှ် အၚ်္ဂလိက်လေဝ် သုၚ်စောဲလဝ်ရ။ ကိုပ်ကၠာနူဒပ်ဍေံဟွံအာမ္ဂး သၟာပတိုန်သာသနာ ဍေံစိုပ် တုဲမ္ဂး ဒပ်ပၞာန်ဍေံဗက်စိုပ်။ 
မန်ပိုယ်လေဝ် ဒးမံၚ်ကၠာ်ဏအ်ရသေၚ်ဟာ။ နဲသီကေတ်တိဍာ်ဇြဟတ်ဂကူၜေတ်တ်၊ တီဖိုဟ်ရနဲ ဆဟွံကလေၚ်သုၚ်စောဲ။ 
ဌာန်တိဍာ် နူကျာ်ထဝ် စဵုစိုပ်သထီုဂှ် ပွိုၚ် ၁၀ သနာံ ဘာမန် ဒးဒှ်မုစိဘာ၊ ပွိုၚ် ၂၀ သၞာံ မုစိဘာ ၊ ပွိုၚ် ၁၀၀ သၞာံ မုစိဘာ နကဵုကသပ်ကမၠောန် ကဆံၚ်သၚ်ဂကူဟီုဟ
ို ကဆံ၎်ဂိုဏ်ညးကဵုညးဟီုဟီု ဒးချပ်ဇန်ကမၠောန်ပတိုန်သာသနာရ။ ညအ်ဂှ်သွက်မဟာဗျူဟာရ။ ဘာဒှ်တုဲ ဒးကာဗက်ဟေၚ်ရ။ ဒးကာဗဒှ်ဘာတုဲ လကျာ်ဗက်ဟေၚ်ရ။ 
ဂွံကလေၚ်သီတိ ဂွံဗဒှ်ဇြဟတ်ဂကူပၠန်ဂှ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဗော်ရပ်လွဟ် ကေုာံ သၚ် တအ်ကီု သီုကောန်ဂကူမန်တအ် ဗဒိက္ဍိုပ်တုဲ လကြဴကမၠောန်ပတိုန်သာသနာမန်ဂှ် ဇြဟတ်မန်ဗီုလဵုသ္ဂောံဆက်ဗက်အာဂှ် ဒးသီကၠဳရ။ 
လမုဟ်ဂှ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ် ပတှ်ေမံၚ်ဇြဟတ်မၞိဟ်ကၠးကၠး ဒၞဲါလဵုမန်တီုရ ဂံၚ်လုပ်ပြိုၚ်၊ နကဵုအစဳအဇန်ဗော်လေဝ် ဒၞဲါဒးဖံက်ဂၠံၚ်တၟိဂှ်ဟွံဂံၚ်သုၚ်စောဲဇြဟတ် ဗွိုက်ဘာသာပၠန်လေဝ် တုပ်ကဵုရဲမာဲကီု ဒၞဲါလဵုမန်တီုရ ပကီုစုတ်။ 
အခါညးချူလိက် ပရေၚ်ပညာတုဲမ္ဂး ဌာန်ဒၞဲါတၟိမွဲ ၜိုန်ညံၚ်ဂွံဒှ်ဂကူမန်ဟွံမာန်ကီုလေဝ် အောန်အိုတ် ၜိုတ်ညးစုတ်မာဲကဵုဗော်မန် ညံၚ်ဂွံဒှ်မာန် ရန်ချပ်လဝ်နွံ။
Pic: TLT [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၃၇၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ၜံက် ==

ကြက်မၞိဟ်ဂှ်ပုၚ် ကြုက်ဍုၚ်ဂှ်ပၞာန်
ကြုက်မၞိဟ်ဂှ်ဒှ်မံၚ်ပုၚ်ဖိုဟ် မူဟိုတ်မၞိဟ်စောဲၜံက်တံ ထပိုတ်ၜံက်ဟွံမာန်တုဲ ဟီုမံၚ်ၜံက်မွဲတၞုၚ် ပုၚ်မွဲပ္ၚာန်ဂှ်ရော? ထေက်ကဵုဒးသ္ပ သုတေသန လ္တူၜံက်ဏံထေက်ကွေံရ၊ ၜက်ဏံဂှ် သုၚ်ကၠုၚ်နူစကဝ်တန်ရဟာ? သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ် ဗီုလဵုဂွံစိုပ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲမၞိဟ်ရောဂှ် ယဝ်ရလ္ၚတ်မ္ဂး အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဏံ ဂွံဆဵုကေတကမာန်ရောၚ်-

          လောန်ကၠုၚ်သၞာံၜိုတ် ၜါလ္ၚီ(၂၀၀၀) တေံ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် စံၚ်တၞးဆု တၞံဆုတံဂှ် ကေၚ်ခရေတ်ကေတ်သၟုဟ်ဍေံ နဒဒှ်ဂဥုဲမွဲဂကူရ။ၜိုန်ဂှ်ခမူဗီုၜံက်တုဲ သုၚ်ဂှ် ဟွံကေၚ်ဆဵုကေတ်ရ။
       သက္ကရာဇ်ခရေတ် (၁၄၉၂)ကောန်ဍုၚ်ယူရောပ်ပ မၞုံယၟု ကိုဝ်လာန်ဗာတ် ကၠုၚ်ဇရေၚ်တ္ကံ မဟာမာဗ္ဒဲါတိုက်အမေရိကဂှ်တုဲ ဂွံဆဵုကေတ်ညးအရိုၚ်ဂမၠိုၚ် စံၚ်ဒၟံၚ်တၞးဆုမွဲဂကူတုဲ ခရေတ်ဒၟံၚ် ယက်တၞးဆုဂှ် ဗွဲမသာယျေန်ရ။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မၞိဟ်အရိုၚ်ဂှ်လေဝ် ဆက်ကွာဲကဵုတၟာဲတဲကုကိုဝ်လာန်ဗာတ်တုဲ ဂဥုဲတၞးဂှ် စိုပ်အာတိုက်ယူရောပ်ပတေံ ကီုရ။
      မၞိဟ်အရိုၚ်နွံပ္ဍဲဇရေၚ် ဇိုၚ်ၜဳဍုၚ်ဗေန်နဳဇွဳဠာ ပ္ဍဲတိုက်အမေရိက သၠုၚ်ကျာဂှ် ထၜမ်လဝ် ဂဥုဲတၟးသီုညးဖ္အိုတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၄၉၉)တေံရ။
       ပ္ဍဲခေတ်ဂှ်ကီု ကောန်ဂကူသပိန်ဂမၠိုၚ် အာစိုပ်တ္ကံဂျူဗာတုဲ ဂွံဆဵုကေတ်မၞိဟ်အရိုၚ်ဂမၠိုၚ် ခရေတ်ဒုၚ်မံၚ်သၟူ ခမူမွဲဂကူ သၠဟ်ညံၚ်ၜံက်ခမူ ခေတ်ပိုဲဏံကီုဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ။ ရံၚ်ကဵုဟိုတ်စဏံတုဲ ဂဥုဲတၞးဏံဂှ် ကၠုၚ်နူဒေသတိုက်အမေရိကတေံဟီုစမာန်ရ။
         ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၅၆၅) ဂှ် ဂဥုဲတၞးစိုပ်အာ ဍုၚ်အေန်ဂလာန်တုဲ အခိုက်သုၚ်ၜံက်တဝ်တံ ဂၠိုၚ်တိုန်ညံၚ်ဍာ်ဒဳကီုရ။ ဗွဲကြဴဏံ ဂဥုဲတၞးဂှ် ပြးဇးအာအလုံမွဲတိုက် ယူရောပ်မွဲတုဲ နဒဒှ်ဂဥုဲမွဲဂကူလေဝ် သုၚ်စောဲကၠုၚ်ရ။ ဗီုဒှ်ဂှ်ပ္ဍဲၜိုတ်ခရေတ် (၁၆၆၄-၁၆၆၆) တေံဂှ် ပ္ဍဲဍုၚ်အေန်ဂလာန်က္တဵုဒှ်ယဲ ပလိက်တုဲ မၞိဟ်ချိုတ်အာ ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ တၞဟ်နဂွံစဵုဒၞာယဲဂှ် မၞိဟ်သၟတ်ဂမၠိုၚ် မွဲတ္ၚဲမွဲတၞုၚ်ဒးသုၚ်ၜံက်ရ။ ရဴဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီရ။ ယဲပဲါနူဂှ်ပၠန်လေဝ် နဲလွဳယဲ ထဂိုဟ်စုတ်သၟုဟ်ဂဥုဲ ပ္ဍဲဂၠံၚ်ကသုၚ်အိက်လေဝ် နွံရ။
       မဂဥုဲက္လိဂွံ နူအ တိုက်အမေရိကဂှ် ကၠောံအာတိုက်ယူရောပ်ပနူဂှ်ကၠောံအာတိုက်အာဖရိက တိုက်အာယှသကုတ်လ္ဒောဝ်ကေုာံ ဍုၚ်ကြုက်တံ ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ပ္ဍဲအခေတ်ဂှ် ဇၟာပ်မၞိဟ်တြုံသုၚ်ၜံက်လေပ်အာရ။ ယဝ်ရ ဟွံသုၚ်ၜံက်မ္ဂး ဟွံဒှ်မၞိဟ်တြုံခိုဟ်က္ဆံၚ်ဏံစိုပ်ကၠုၚ်ရ။
         ညံၚ်ရဴမၞိဟ်ဒးစိုတ်ၜံက်ဂၠိုၚ်ဂှ် ဍုၚ်လ္ၚဵုလ္ၚဵုဂှ် ကၟာတ်စဵုဒၞာၜံက်လေဝ် က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ကီုရ။ ပ္ဍဲခရေတ် (၁၆၀၄)ဍုၚ်အေန်ဂလာန် လက်ထက်သၟိၚ်ဂျုၚ် (ကိုပ်ကၠာ) ဂှ် သုၚ်ၜံက်မ္ဂး က္တဵုဒှ်ယဲကဴဇြဏောဝ်ဟီုတုဲ စဵုဒၞာကၠုၚ်ကီုရ။ ခရေတ် (၁၆၃၄) ဂှ် ပ္ဍဲဍုၚ်ရုယှာ ညးသွံရာန်သုၚ်စောဲဂဥုဲတၞးတံ သီုဖ္အိုတ်ရပ်ဂွံမ္ဂး ရေက်ထပိုတ်ကၠေံမုဟ်ကေုာံကဵု ဒုဟ်ဒဏ်ဓဇန်ဓဇန်ကီုရ။ ညးမက္လိဂွံလောန်အာဒုဟ် ဂၠိုၚ်ကဵုအလန်မ္ဂး ဒးဒုၚ်ဘဲဒဏ်ဂစိုတ်ရ။ ပ္ဍဲ (၁၇) ဗွဝ်ကၠံတေံ  ဍုၚ်ဒါၚ်မာတ် ဍုၚ်သွိဒေန် ဍုၚ်နလ်တာလာန် ဍုၚ်သေဿဠဳ ဍုၚ်အဝ်သကြဳယျကဵု ဍုၚ်ဟာန်ဂေရဳဂမၠိုၚ် ပ္တိတ်သၞောဝ်ဥပဒေ သုၚ်ၜံက်ဟွံဂွံကီုရ။ ဆဂးသၞောဝ်ဂှ် ဟွံဓလီုဖဍိုက်ကွေံကွေံရ။
     နူဂှ် ဗီုဂွံစိုပ်ကၠုၚ် ၜံက်ခၟူနကဵုစက္ခောဏံ ဂှ် သၟာလအာတ်မစောဲၜံက်တံဂှ် ရာန်သုၚ်ဟွံမာန်တုဲ ဗက်ဂၠာဲကပှ်ဍုတ်ၜံက် ညးတၞဟ် ကၠဟ်လဝ်ဂှ်တုဲ ခမူကဵုစက္ခောတုဲသုၚ်ရ။စနူဂှ်တုဲ ကၠောံအာအလုံဍုၚ်ရ။ ပ္ဍဲ (၁၈) ဗွဝ်ကၠံ ပ္ဍဲဍုၚ်အဳတလဳကဵုဍုၚ်ပဝ်တူကဳ သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ကၠောန်ခမူၜံက်နကဵုစက္ခောတုဲ ပ္တိတ်ၜံက်ရ။ ပ္ဍဲခရေတ် ၁၈၅၃ ဍုၚ်ဟာဗာနာတ္ကံဂျူဗာဂှ် ကၠောန်ပ္တုတ်ရုၚ်စက်ၜံက် ကၠာအိုတ်ရ။
      ဆဂး ကၠောန်လဝ် ဗီုမၞိဟ်ဗြဴရတံခၟူလၟုဟ်ရ။ နူဂှ် သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ညံၚ်ညးတၞဟ် စိုတ်ဂွံလုပ်စဂှ် ဂစာန်ကၠောန်လဝ် ကျေဝ်ကျေဝ် လိၚ်ကေတ် ကောန်သၟိၚ်ဒယှ်ဒယှ်တုဲ ကဵုတက်ဗီု ဗီုသုၚ်ၜံက်အကြာရုပ်ဒမျိုၚ်တံတုဲ မၞိဟ်သုၚ်ၜံက် ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ရ။
          ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲဏံဂှ် ပ္ဍဲအကြာရာဇဝၚ်ပိုဲမန်ကီု ပ္ဍဲအကြာတၞဟ်ဟ်ကီု ယဝ်ရလ္ၚတ်ရံၚ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်မ္ဂး ဨကရာဇ်မန်ပိုဲသုၚ်ဒၟံၚ်ၜံက် ကောန်ဂကူမန်ပိုဲ အခိုက်သုၚ်ၜံက် နွံမံၚ်ဏောၚ်ဂှ် ဟွံဆဵုကေတ်ရ။ ဆဂး အတိုၚ်ရာဇာဝၚ်ဗၟာတံမ္ဂး ၜံက်ဏံ စနူသက္ကရာဇ်ဍုၚ် (၉၉၁) လက်ထက်သၟိၚ်ဗၟာ တလောန်မေန်တယျာ ဍေံတံဂှ် စိုပ်ကၠုၚ်ဒေသလပါ်ဍေံတံရ။ အခိုက်ဒုၚ်ကၟုဲ နပၠံၚ်ကဵု ဂဥုဲ သုၚ်ၜံက် ဒှ်အခိုက်ဗၟာတံရောၚ်။ ဆဂး လက္ကရဴဏံ ပ္ဍဲသက္ကကရာဇ် ၁၁၁၉ သၟိၚ်မန် ကၟိန်နန်မန် ဒးကဝ်အာတုဲ ဘဝဂကူပိုဲဒးမံၚ် သၟဝ်ဂကူဗၟာအယုတ်မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဂှ်တုဲ ယဲသုၚ်ၜံက်ဏံ ကၠောံကၠုၚ်နူကဵု ဍေံတံဂှ် အဲထေၚ်ကေတ်ရ။
     ပိုဲတီကေတ် ဟိုတ်ဝၚ်ၜံက် ဒဒှ်စကၠုၚ်နူမၞိဟ်အရိုၚ်တံတုဲ သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ပဂေတ်ဝေၚ်က္ဍဟ်လ္တူဘဝပိုဲဂှ်တုဲ ပိုဲကလေၚ်ပံက်ရံၚ်အဘိဓာန် ဟိုတ်ဖဵုရှ်သာဍေံပၠန်မ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရ။
      ပိုဲဇြောတ်ပြောတ် ပ္တိတ်ၜံက်မွဲတဲမ္ဂး ဗၞတ်ဗ္ၜတ်သၟုဟ်ဂဥုဲမတၟုဲတဴနကဵုဓါတ်ဂျိ, မပ္တံနေတ်ကဵုတောန်,ဘာနဇဵုပါၚ်ယေန်ကာဗန်မဵုနံက်သာ်,ပါၚ်ရဵုဖေန်ဖိနဝ်,ဖဝ်မေတ်အက်သေတ်,နာ်တရေတ်အက်သေတ်,အေက်ဇြဳတုန်တုန် တံပါလုပ်ခက်ဗာန်ဂွံကသအ်ညးသုၚ်ၜံက်ဂှ် (၉၀) က္ဍိုပ်ကၠံရ။
    ပ္ဍဲကဵုဓာတ်ဂမၠိုၚ် ဓာတ်ကာဗန်မိနံက်သာ်မွဲပရေံဓဇန်အိုတ်တုဲ ဓာတ်နေစ်ကဵုတေန်ဂှ် ဒှ်ဓာတ်အဓိကပ္ဍဲၜံက်ဂှ်ရ။ ဓာတ်ဂျိဂမၠိုၚ်ဂှ် ပိုဲဇြောတ်ပၠောပ် ဂၠိုၚ်ကဵုအလန်မ္ဂး ဓာတ်ဂျိဂှ် ကောံဂၠိုၚ်ကၠုၚ်တုဲ ကဵုဒဒိုက်ကုခန္ဓကာယပိုဲမာန်ရ။ ဟိုတ်နူၜံက်တုဲ ယဲအဓိကက္တဵုဒှ်မာန်ဂှ် 
(၁) ယဲကဠေန်ပ္ဍဲကသအ် (ဒဳဗဳ) (၂) ယဲသ္ၚိကျာ်ကသအ်ဂုဟ်ဖေါဝ် (၃) ယဲကတေၚ်ကျာကသအ်ဂုဟ် (၄) ယဲဂန္ဓမာလာ (ဂေန်ဇြာ) ကသအ်ကေုာံဂန္ဓမာလာတၞဟ်ဟ် (၅) ယဲကောန်တၟံ (၆) ယဲဆီၜေတ် (ကတေၚ်ဆီဍန်) (၇) ယဲထိုၚ်စၞတံ က္တဵုဒှ်မာန်ရ။

       ဟိုတ်နူသုၚ်ၜံက်တုဲ ခမုဟ်ယက်အိက်ၜံက်ဂှ် ခက်ဗာန်ဂွံကတေၚ်ကျာကသအ်တုဲ က္တဵုဒှ်လှေဟ်ရ။လှေဟ်ဂမၠိုၚ် ပလီုကၠေံ ကသော်ၜတ်တ် ပ္ဍဲကတေၚ်ကျာဂှ်တုဲ လံညိ ကတေၚ်ကျာဂှ် ကၟာတ်အာတုဲ ကတေၚ်ကျာ ပ္ဍဲကသအ်ဂမၠိုၚ် ဖေါဝ်တေၚ်ကၠုၚ်တုဲ မွဲခဏခဏခ္ဍက်တုဲ (Emphysema) စောဲဂွံလေပ်ရ။
        ဓါတ်မလေပ်ဗဒှ်ကဵုယဲ ဂန္ဓမာလာ တၞဟ်ဟ်မပ္တံပ္ဍဲကသအ်,ပ္ဍဲဂၠံၚ်ယွီု ပါၚ်,လတာ်,တံဂှ် လေဝ် ပါလုပ်ဒၟံၚ်နဒဒှ်အဓိကမွဲတုဲ ညးမထၜမ်ဂဥုဲတဲဂှ် မလေပ်ဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာပ္ဍဲပါၚ်လတာ်ရ။ ဓါတ်ဂျိခၟုဟကယက်ၜံက်ဂှ် ခ္ဍဳလျတ်ဒးမံၚ် ခန္ဓကာယပိုဲလၟိုန်တုဲ ကလာရုပ်ပိုဲက္တဵုဒှ် မူဟွံဍာံတုဲ က္တဵုဒှ်ယဲ ဂန္ဓမာလာမာန်ပေၚ်ပၚ်ရောၚ်။
        ပဲါနူဂှ်ပၠန် ဓာတ်နဳကဵုတေန်ဂှ် မလေပ်ကဍန်ကဵုကတေၚ်ဆီတုဲ ညးသုၚ်ၜံက်လောန်န်ကာဲကာဲတံဂှ် က္တဵုဒှ်ယဲ ကတေၚ်ဆီဍန်တၞဟ်ဟ်သာ်မာန်ရ။
        ကတေၚ်ဆီ ကောန်တၟံဍန်မ္ဂး ယဲကောန်တၟံမပ္တံကဵု ကောန်တၟံထအံၚ် ကောန်တၟံအုဲတံက္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ။ ပဲါနူဂှ်ပၠန် ဆီနွံပ္ဍဲကောန်တၟံတေံဂှ်လေဝ် ကှ်ကလောံကၠုၚ်မာန်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်တှ်ေ မၞိဟ်ဗြဴသုၚ်ၜံက်လေဝ်လေပ် သီုသုၚ်ဂဥုဲပလီုဂဝ်ပၠန်တှ်ေ က္တဵုဒှ်ယဲကတေၚ် ဆီကောန်တၟံဍန် ဂၠိုၚ်နူမၞိဟ်ဓမ္မတာမသုန်ချရ။ ကတေၚ်ဆီနွံပ္ဍဲဇိုၚ်တဲဂမၠိုၚ် ဍန်ဂြက်ကၠုၚ်မ္ဂး ဇိုၚ်အုဲတဲအုဲ ဒးရေက်ကုတ်ဇိုၚ်တဲတံ မလေပ်ကတဵုဒှ်ရ။ မၞိဟ်ဗြဴက္တဵုဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာပ္ဍဲသ္ၚိကောန်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် ဒှ်သၟတ်ဗြဴသုၚ်ၜံက်လေပ်တံသၟးရ။
      လောန်ကၠုၚ်ၜိုတ်(၂၀)သၞာံတေံ အ္စာသုတေသနဂမၠိုၚ်ဂွံတီကေတ် ဟိုတ်နူခၟုဟ်ၜံက်ပွဳပွူတုဲ ဟွံဟီုဂး တြုံဗြဴ ကတဵုဒှ်ယဲမာန်ရ။ မွဲအခိၚ်တေံ ယဲဂန္ဓမာလာ ကသအ်ကဵုယဲ ကတေၚ်ဆီကောန်တၟံတံဂှ် ဒှ်ပ္ဍဲညးသုၚ်ၜံက်လေပ်တံဟေၚ် ၜိုန်ထေၚ်ကီုလေဝ် လၟုဟ်ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်တေံ ပ္ဍဲ ကဵုညးချိုတ်အာနကဵုယဲ ကသအ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် မၞိဟ်ၜိုတ် (၃၀၀၀) ပြၚ်ဂှ် ဒှ်ညးသုၚ်ၜံက် ဟွံလေပ်တံတုဲ တၟေၚ်ကွေံကွေံရ။ ညံၚ်သာ်ဂှ်ကီု ညးသုၚ်ၜံက် ဟွံလေပ်တံ ချိုတ်အာမ္ဂး နကဵုယဲကတေၚ်ဆီ ကောန်တၟၠံ ၊ မွဲသၞာံဂှ် နူကဵုပိလက် (၃၀၀၀၀) စဵုကဵုမသုန်လက် (၅၀၀၀၀) ရ။ ဟိုတ်နူသၟုဟ်ယက်ၜံက်ပွဳပွူဂွံတီကေတ်ရ။
        သၟုဟ်ယက်ၜံက်ဂှ် တိတ်ဒှ်ၜါသာ် (၁) ယံက်ၜံက်နူတမ် (၂) ယက်ၜံက်တိတ်ဟဗဵုရ ယက်ၜံက်တမ်ဟီုဂှ် ဒှ်ယက်ၜံက် ခြောတ်ပၠေပ်ပ္ဍဲဂၠံၚ်ယွီုညးသုၚ် ၜံက်ဂှ်ရ။ ယက်ၜံက်တိတ်ဟဗဵု ၜံက်မဍေန်လဝ်တုဲ ယက်မဓဂုဲမံၚ်ပ္ဍဲက္ဍိုပ်ဍေံဂှ် မဟီုရ။
       ယံက်ၜံက်တုတ်ဟဗဵုဂှ် ဗၞတ်ဗ္ၜတ်ဒြဟတ် ဓါတ်မလေပ်ပလီုကၠေံ ကလာရုပ် ပိုဲမၞိဟ်တံဂှ် ဂၠိုၚ်နူယက်ၜံက်တမ်ဏီရ။ ပ္ဍဲကဵုရုၚ်သ္ၚိဌာန်ကျာလုပ်တိတ်အောန်အောန်တံဂှ် သာတုဲဒးသ္ပဂရုဏီရ။ လဂွံကဵုသုတေသန ပ္ဍဲ (၁၉၈၁) တေံမ္ဂး သၟတ်ဗြဴဟွံကေၚ်သုၚ်ၜံက် ပ္ဍဲဍုၚ်ဂျပေန်တံဂှ် က္တဵုဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာကသအ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ဟိုတ်နူယက်ၜံက်ပွဳပွူရ။
       သၟတ်တြုံပ္ဍဲဍုၚ်ဂျဖေန်ဂမၠိုၚ် ဟိုတ်နူသုၚ်ၜံက်သဳခ်ရိတ် ဂၠိုၚ်လောန်တုဲအာယုက်သုၚ်ၜံက်လောန်အာနူ (၁၄) သၞာံမ္ဂး ကောန်ဗြဴ ညးတံကလိဂွံယဲ ဂန္ဓမာလာကသအ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်တှ်ေ သၟတ်ဗြဴမပဒတဴပ္ဍဲသ္ၚိကၟိန်မၞိဟ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ် ကျာလုပ်တိတ်လေဝ် ဟွံခိုဟ် မၞိဟ်သုၚ်ၜံက်လေဝ် နွံဒၟံၚ်မ္ဂး သွက်ကလိဂွံယဲဂှ် နွံစဒှ်ရ။
     သၟတ်ဗြဴမၞုံကဵုယဲဒိုက် (ဂဝ်ဂၞဴ) တံဂှ် အလဵုဇကုညးသုၚ်ၜံက်ကဵုဒှ် ဟိုတ်နူယက်ၜံက်ပွဳပွူကဵုဒှ် ကောန်ဖျုန်ဂြိုဟ်ညးတံဂှ်  ယဲဇၞော်ပါနူဂဝ်တံကီု ဂိတုတ္ၚဲဟွံပေၚ်ကီု၊ ကၠေၚ်က္ဍဟ်ညာဏ်သမ္တီဟွံခိုဟ်ကီု၊ ပရေၚ်ထတ်ယုက်ဟွံခိုဟ်ကီု က္တဵုဒှ်မာန်တုဲ စဵုကဵုဂဝ်ဂၞဴလီုက္တဵုဒှ်မာန်ရ။
       အန္တရာဲဘဲၜံက်ဏံဂှ် ယဝ်ဒှ်မံၚ်ဗီုဂျိပတိုဟ်တၠိၚ်သၞာံ ကၠၚ်ပၟတ်ခဍောတ်စဒးထၜူဓဝဲါဂှ်မ္ဂး ဇၟာပ်မၞိဟ်ဝေၚ်ပဲါအိုတ်ရ။ သုၚ်ၜံက်မွဲတၞုၚ် မုလေဝ်ဟွံဒှ် သုၚ်မွဲဂိတု,မွဲသၞာံ မုလေဝ်ဟွံဒှ်တုဲ မၞိဟ်တံဟွံဖေက်စကွေံကွေံရ။ အန္တရာဲ ပ္ဍဲၜံက်မွဲဂှ် ယဝ်ပါ်ပ္တိတ်ဓာတ်ဂျိဍေံသၟးမ္ဂး ကၞိမွဲချိုတ်မာန်ကီုလေဝ်၊ ပိုဲမၞိဟ်ဂှ် ဟိုတ်နူဓာတ်ကြံၚ်နူကၞိၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုချတုဲ ရုပ်ရဴဟွံမံက်ရ။
        လၟုဟ်ပ္ဍဲကဵုလ္တူဂၠးတိဏံ ညးတံတီဒဒှ်ၜံက်ဏံဟွံခိုဟ်တုဲ ပ္ဍဲဂိတုမေ (၃၁) ဂှ်မ္ဂး စၟတ်သမ္တီလဝ် တ္ၚဲဂၠးကဝ်ဟွံသုၚ်ၜံက် (World No Tobacco Day) ရ။ ဍုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်မပ္တံဍုၚ်အမေရိကာန်၊ ဍုၚ်ကြုက်တံဂှ် ညးတံဂွိၚ်ကဵု ကောန်ဍုၚ်ကွာန်ညးတံဂှ် ၜိုတ်စဵုဒၞာမာန် ကဵုမာန် ညးတံစဵုဒၞာအိုတ်ရ။
         မပ္တံကဵုဍုၚ်ကြုက်တံဂှ် ဟိုတ်နူမၞိဟ်သုၚ်ၜံက်ဍုၚ်ညးပေၚ်အာ ပိကၠံပြကောဋိကိုဋ် (၃၀၀, ၀၀၀,၀၀၀,)တုဲ စတံနူ၁၉၉၅ ဂိတုဇန်နဝရဳ (၁)ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲလိက်ပရိုၚ်ကီု ပ္ဍဲလိက်ကၞပ်တၞဟ်ဟ်ကီု ပ္ဍဲပလံၚ်ဓာတ်ကီု ပ္ဍဲဓူရဓါတ် (TV) တံဂှ် ကြီုလလောၚ်တြးပရူၜံက်ဟွံဂွံ၊ ပ္ဍဲအကြာဂၠံၚ် ယဝ်ရဆဵုဒးဗါန်လဝ် မွဲတၞးမ္ဂး ကုမ္ပဏဳၜံက်ဂှ် ဒးလေဲသြန်ရ။
           ဗွဲကြဴဏံ ကလေၚ်ပ္တိတ်ကမိၚ်မွဲပၠန်ဂှ် ညးဂှ်သုၚ်ၜံက် အကြာမၞိဟ်မ္ဂး ဒးဒဏ်သန်ဒဝ်လာ အမေရိကာန် မွဲဒကေဝ်ရောၚ်၊ ပ္ဍဲဍုၚ်ပရာဇြဳပၠန် ညးဟွံပေၚ်အာယုက် (၁၈)မ္ဂး သုၚ်ၜံက်အခေါၚ်ဟွံမွဲ မၞိဟ်အာလ္တူအာယုက် (၁၈) ဂှ်ပၠန် လေဝ် ညးဟွံကလိဂွံ အခေါၚ်သုၚ်ၜံက် ယဝ်ရပ်ဂွံမ္ဂး ဒးဒဏ်ဇၞော်ကဵဒြဟတ်ရောၚ်။ ပ္ဍဲဍုၚ်အမေရိကာန်ပၠန်တၞဟ်နဂွံဖအောန်ကၠေံမၞိဟ်သုၚ်ၜံက်တုဲ ကြီုၜံက်အခေါၚ်ဟွံမွဲ၊ သွံၜံက်အကြာဂၠံၚ် ဍာန်ဟွံဂွံရ။
         ဍုၚ်ပိုဲဏံဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၁၉၃) တေံဂှ် အတိုၚ်သုတေသန ပရေၚ်ထတ်ယုက်တံ ဂၠာဲဂွံမ္ဂး မၞိဟ်မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်သုၚ်ၜံက်လၟိဟ် ၃၁ ဒသမ ၅ က္ဍိုပ်ကၠံ၊ မၞိဟ်ပ္ဍဲဂြိုပ် ၃၆ ဒသမ ၈ က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် သုၚ်ၜံက်ရ။ ပ္ဍဲ(၁၉၉၄) ကလေၚ်သ္ပ သုတေသနပၠန် ဂွံဆဵုကေတ်လၟိဟ်မၞိဟ်သုၚ်ၜံက် အလုံကၟိန်ဍုၚ်မွဲ ၄၆ ဒသမ ၆ က္ဍိုပ်ကၠံရ။ လၟိဟ်ဂၠိုၚ်တိုန်မံၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အလဵုအသဳတၠအဝဵုတံ ဟွံသ္ပတီဏီရ၊ သီုဘိက်ကော်ပၠောပ်ကုမ္ပဏဳၜံက်တံရ။ ပ္ဍဲကဵုဓူရဓါတ် (TV) ကီု၊ ပ္ဍဲကဵုပလံၚ် ဓာတ်ကီုဂှ် ကုမ္ပဏဳၜံက်တံဒှ်မံၚ်အ္စာရ။ အတိုၚ်ညးတၞဟ်တံဟီု ဍုၚ်ဗၟာဏံ ကော်ဘိက်မံၚ် (ဘိၚ်,အရက်,ၜံက်,မှံက်မုစ္စလေန်တုဲ ဂၠာဲပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ရ။ အတိုၚ်ဍေံတံတက်တၚ်ပ္တဝ်က္ဍိုပ်ဍေံ တမျိုတာလုံကြာန်မာယျေနေအ် လူမှုယျေ မျေအ်မာယျေ &quot; ဂှ် ဒှ်အာဆလံက်ဂြိပ်ကဵု ညးတၞဟ်ဟေၚ်ရ။
         ဟိုတ်ဂှ်ရ ပိုဲဂကူမန်တံ ယဝ်ရဆာန်ကောန်ဖျုန်ဂြိုဟ်ဇကု၊ ယဝ်ရဆာန်ဇကု ယဝ်ရဂိုဟ်ဒြပ်လေပ်မ္ဂး ၜံက်ဟွံမွဲ ၚုဟ်မးသွက်ဘဝဂှ် လ္ပဒုၚ်ဗဂေတ်မတ်ကဵု ရဲသၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တံညိ၊ ၜံက်ဏံဗဵုလဵုဂွံထပိုတ်ရော ယဝ်သၟာန်မ္ဂး အတိုၚ်ပိုဲသ္ပကၠုၚ်သုတေသနမ္ဂး တ္ၚဲဏံထပိုတ်မ္ဂး တ္ၚဲဏံပိုတ်ရ။ တ္ၚဲပ္ဍဲမၞိဟ်သုၚ်ဂှ်ဟေၚ်ရ။ မၞိဟ်ဟွံဂွံသုၚ်ၜံက်ဂှ် ဍေံဟွံချိုတ် ဟွံဂွံစပုၚ်ဟေၚ် ချိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ၜံက်ကဵုပရေၚ်ထတ်ယုက် ၝောံဒးဂၞပ်ဂှ် ရုဲကေတ်ရသဟာဲ…………။         ။
         ✍ကောန်စေက်✍(ချူ)☞☟
          {ရာမညမာံဝါန်ၛာဲ}
      ဗ္စိုပ်/➩➭➬
                         ခန္ဓကာယပိုဲသီုဖ္အိုတ် ဂွံထတ်ယိုတ်မံၚ်ဂှ် ဒှ်ဆီပ္ဍဲလတေၚ်ပိုဲရ၊ ဆီတံ ဂွံက္တဴဂွံအး ဇ္ၚးဂှ် ကသအ်ပိုဲကဵု ဒြဟတ်ခ္ဍိုက်ကဵုရ၊ ဒၟာနူဂှ်ရ၊ မၚ်မွဲကသအ်ညံၚ်ဟွံဂွံဒှ်ယဲညိ။ ပိုဲသုၚ်ဖျေံၜံက်မ္ဂး ကသော် (ချောဲ) နွံလ္တူကသအ် (မကဵုဒြဟတ်ကဵုက္သအ်) ဂှ်အေဲအာမ္ဂး ကသအ်ဂှ် ဒြဟတ်ဍိုန်ကၠုၚ်မ္ဂး ဂမ္တဴကဵုဆီလေဝ်ဟွံမာန် ဖ္အးကဵုဆီလေဝ်ဟွံမာန်ကၠုၚ်မ္ဂး ယဲဗွဲမဂၠိုၚ် က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်မာန်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၃၈၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ရုဲစှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကဵုလေပ်ညိ ==

လိက်ပတ်

 ရုဲစှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကဵုလေပ်ညိ
 
“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” အရေဝ်ဏံ ပိုယ်တအ်ကေၚ်မိၚ်ကၠုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ မပ္တံ ဍုၚ်မွဲမွဲ ကွာန်မွဲမွဲ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဂကောံမွဲမွဲ ဂွံတောတက်ဇၞော်မောဝ်ကျေဝ်ဂေါဝ်ကီု ဂွံတန်တဴအာဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်ကီုဂှ် ညးမဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ဒှ်တဴအဓိကမွဲတၠကီု ဟီုမ္ဂးဟွံဗၠေတ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မ္ဂး-ကောန်ဂကောံတအ်ရော ဟွံဒှ်အဓိကပုဟ်ဟာ-? ယဝ်ပုစ္ဆာမ္ဂး “ဟွံသေၚ်” ဗီုဏံဂှ် မ္ဒးသွဟ်ဏာဂၠေံဂၠေံရ။ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဇရေၚ်ပူဂိုလ် ညးမဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” အံၚ်ဇၞးမွဲဂှ် ဒးနွံကဵု ကောန်ဂကောံခိုဟ်ဟ်တအ် ပူဗိုၚ်လဝ်ရ။ တုပ်ပမာ-သၟာရပ်သၞေဝ်ဂၠုၚ်(အာစာဂၠုၚ်) ကေုာံ ကောန်ဂကောံမတွံဂးညးမဒုန်ဂၠုၚ်တအ် တာလျိုၚ်ညးကဵုညးပြေမှ သ္ဂောံအာစိုပ်သြၚ်တၚ်ရန်တၟအ်တေံမာန်ရ။ ပ္ဍဲအရာဏံ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ယဝ်ထ္ၜးဂၠံၚ်ခိုဟ် တီပြယာဲဂၠံၚ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး ညးမဒှ်ကောန်ဂကောံတအ် ဒှ်လၟောၚ်ဍောၚ်ၜိုတ်အောန်တုဲ အာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴလေဝ် လောဲသွာကီုရ။

ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲအရာမရုဲစှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်”ဂှ် ဒှ်တၚ်အဓိကဇၞော်မွဲရောၚ် စှ်ေစိုတ်တုဲၜိုတ်လညာတ်သၟဟ်

အစောံ မ္ဒးပ္တိုန်ထ္ၜးဏာကဵု ကုညးမဗှ်လိက်တအ် “ပူဂိုလ်ဟွံထေက်ကဵုရုဲစှ်နဒဒှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဍန်န်ဂၠေံဂၠေံ မွဲကဏ္ဍကီုရ။

ပူဂိုလ်ညးမသုၚ်စောဲအဝဵုအာဏာ

ခေတ်ကာလလၟုဟ်ဏံ ဍုၚ်ကွာန်ကီု ဂကောံကီု အုပ်ဓုပ် နကဵု အဝဵုအာဏာဂှ် အောန်ကၠုၚ် မၞိဟ်ဒးစိုတ်ဟွံမွဲကၠုၚ်တုဲ ပြံၚ်သၠာဲကၠုၚ် ဗီုပြၚ်အုပ်ဓုပ် နကဵု “တၚ်တုပ်စိုတ်” ကေုာံ “သၞောဝ်စဳပၞောန်” အိုတ်ရ။ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်”တအ်ကီု ကောန်ဂကောံတအ်ကီု ဒးဒ္ဂေတ်ဗက်အာ ဒးကွာ်ဗက်အာ အတိုၚ်“တၚ်တုပ်စိုတ်” ကေုာံ “သၞောဝ်စဳပၞောန်” တအ်ဂှ်ရ။ အဝဵုအာဏာ ဟီုဂှ် တုပ်ပမာ-ပၟတ်ကီုရ။ ယဝ်စိုပ်တဲ ညးမၞုံကဵုဓရ်ဍာံမ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖိုလ်မာန်တုဲ ယဝ်စိုပ်အာတဲ ပူဂိုလ်ကြအ်ကဵုအဝဵုအာဏာမ္ဂး ဒှ်လလေၚ်ဖိုလ် သွက်ဍုၚ်ကွာန် သွက်ဂကောံတအ်ဂှ်တအ်ဂှ် မာန်ရ။

ပူဂိုလ်ညးမဟွံမွဲကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်ကေတ်လျိုၚ်

ဂလာန်ဝွံ ဍာံစၟတ်သြန်ရ။ ကုပူဂိုလ် ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် တၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်,ကေတ်လျိုၚ် ဂှ် ဒှ်အဓိကဇၞော်မွဲရ။ ကု“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဟွံမွဲကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်ဂှ် ကောန်ဂကောံတအ် ဂွံရှ်ေသှ်ေရဴဂဴလေဝ် ဒှ်ဟွံမာန်တုဲ အာစိုပ် ဒဵုကဵုက္ဆံၚ် ဍုၚ်ကွာန်လီု ဂကောံလီု လေပ်ရ။ “ဒးတှ်ေ ဗီုဒး၊ ဗၠေတ်တှ်ေ ဗီုဗၠေတ်” ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ဒးနွံကဵုသစ္စ ဒးနွံကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ် လ္တူဂလာန်ဇကု လ္တူကမၠောန်ဇကု ဍိုက်က်ပေၚ်ၚ်ထေက်ရ။

ပူဂိုလ်နွံကဵုဓရ်အဂတိ ဟွံတပ်တး

ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ယဝ်ဟွံတပ်တးမ္ဂး ဒှ်ဂၠံၚ်တရဴသွက်ဂကောံဂွံယုတ်ဒေက်စှ်ေဟေၚ်ရ။ ယဝ်ရံၚ်လ္ပာ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မ္ဂး ပူဂိုလ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် မိက်ဂွံဒှ်တဴ “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဗွဲမလောန်ရ ဆ္ဂး ဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တုဲ ရံၚ်ကဵုလာဘ်သကာဟွံဗဗွဲဓရ်တအ်မ္ဂး ဍုၚ်ကွာန်မွဲမွဲ ထေက်ကဵုဒးတောတက် ဒးၜိုဟ်သြိုဟ်ဂှ် ဟွံတောတက် ဟွံၜိုဟ်သြိုဟ်ကၠုၚ်ရ။

ပူဂိုလ်ဟွံဂံၚ်ဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်

ပ္ဍဲအရာပံၚ်ကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံဝွံ ပွမဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်မွဲဂှ် ဒှ်တၚ်အဓိကမွဲသာ်ကီုရ။ သၠေဟ်ပမာ ဒှ်ကၠုၚ်ၜါလွးတုဲ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ယဝ်ဟွံဂံၚ်ဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်မ္ဂး ကမၠောန်လဇုဲလဇ ဟွံစိုပ်ဒ္တုဲဒှ်မာန်ရ။

ပူဂိုလ်ဟွံမွဲကဵုဓရ်မေတ္တာ

ဒဒိုက်၊တသိုခ် ကောန်ဂကောံ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ယဝ်ဟွံသ္ပစၟတ်၊ဟွံကၠိုဟ်လဝ်မ္ဂး ကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံ ဟွံစိုပ်တရဴရ။ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ်ဒးနွံကဵုတၚ်သၠာဲဂတးလညာတ် ကုကောန်ဂကောံရ။ ဟွံထေက်ကဵုစွံဓရ်ဣဿာ မစ္ဆရိယ လ္တူကောန်ဂကောံတအ်တုဲ ဒၞာဲထေက်ကဵုဒးထိုၚ်သးမ္ဂး ဒးထိုၚ်သး ဒၞာဲထေက်ကဵုဒးကဵုက္ဍိုပ်မ္ဂး ဒးကဵုက္ဍိုပ်လေပ်ရ။

သရုပ်ကၠေံမ္ဂး ဂကောံမွဲမွဲ ဂွံအာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴအံၚ်ဇၞးမာန်ဂှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” လေဝ်ဒးခိုဟ်၊ ကောန်ဂကောံတအ်လေဝ် ဒးတီတာလျိုုၚ် ဘိုၚ်ယိုက်ဂၠေၚ်အာမ္ဂး အံၚ်ဇၞးလောဲလောဲရ။ မွဲသာ်ပၠန် ပ္ဍဲအရာကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံဂှ် ပရေၚ်ဂကောံ, ပရေၚ်ပူဂိုလ် ပိုယ်တအ်ထေက်ကဵု ဒးပါ်ပါဲလေပ်ရ။ ယဝ်ရ ပါ်ပါဲဟွံလေပ်မ္ဂး ပူဂိုလ်မွဲကဵုမွဲ ဒက်ဝဲဒှ်သၞ ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ “ပရေၚ်ပူဂိုလ်မ္ၚးဏံ ၜိုန်ပၟိက်ဟွံတုပ်ညးသ္ကအ်ကီုလေဝ် ကိစ္စစပ်ကဵုကမၠောန်ဂကောံမ္ဂး ဒးပံၚ်ကၠောန်ညးသ္ကအ်ဂွံ” စိုတ်ဓါတ်ဗီုဏံဒးနွံထေက်ရ။

  ဓမ္မေ ဟောန္တု သဂါရဝါ

မၚ်ဗၠာဲဗျူဟာခေတ် (လျးကျာ်သြဳ)

(11/7/2020)
crd [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၄၀၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ==

 လိက်ပတ်

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု

 တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု(အင်္ဂလိက်: Mon Kingdom Hongsawatoi Fallen Day) ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲကဵုဂိတုပသာ် (၈) စွေက်တုဲ မဒှ်တ္ၚဲ မရန်တၟအ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ မဒးဒုင်ပလီု ကုသၟိင်ဗၟာ အလန်လက္ကရဴအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၅၇ (သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉) တေအ် နကဵုသၟိင်ဗၟာ အံင်ဇေယျ မဒှ်သၟိင် နူ မုက်ဆဝ်ပေါဝ်တုဲ ဒှ်တ္ၚဲ ဂကူမန်တအ် မဗှ်ဗၞုဟ် ဒှ်လၞီ ဟိုတ်နူ ဍုင်ဇကု မစိုပ်အာ သၟဝ်ဂကူညးတၞဟ်ကီု သီုကဵု ဂကူမန် မဂၠိုင်ကဵု လက်ကိုဋ် သီုမၞိဟ်ဗြဴ ကောန်ၚာ် ခမဳသင် မဒးဒုင် စံင်ယဇ် ဂစိုတ်ပဠက်ဏာလဝ်ဂကူဂှ်ရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် နကဵု တ္ၚဲမစၟတ်သမ္တီ ဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်ယဇ် ကုဗၟာဂှ် ၜိုန်ရ ကၠောန်ကၠုင် နူစ ခေတ်ပၠန်ဂတးမန် ကလေင်ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲခေတ်တၟိ (ကြဴနူခေတ် ကဝ်လဝ်နဳ) ကီုလေဝ် နကဵု ပရေင်ချဳဓရာင် ဂကောံမၞိဟ်မှာဇန်မန်မွဲဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲအခိင် ဍုင်ဗၟာ တၠအဝဵုပၞာန် မအုပ်ဓလီုလဝ် ဗွဲမတေင်ဂြတ် ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ် ဟီုဂွံရ၊၊

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု
Cannon-inscription.jpg                
လိက် သၟိင်ဗၟာအံင်ဇေယျ မချူလဝ် ပ္ဍဲအမၠံက် မြတဗူ၊
(၁) သံလျှင်ရ မြတဗူ --။ (၂) ကုဓရ မဵုကြီး

(၃) သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ခု ကဆုလပြည်ကျော် (၄) ၆ ရက် ညတချက်တိကျော် ဟံသာဝတီ (၅) မဟာသတ္တြု သေဒ
အဓိပ္ပါယ်
အဗၠံက်မြတၜူ မသီဂွံ နူဍုင်သြေင်။
ဗြဲဇၞော်ကုဓရ (ပတိုန်စလဝ် အမၠံက်။ မဂွံအဓိပ္ပါယ် အမၠံက် မဗဂူဖျေဟ်ပၞောတ်ဒေါသ ညံင်ဗြဲဇၞော် (ကုဓ (ပါဠိ) - ပၞောတ်ဒေါသ))
သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ပသာ် ၆ စွေက် (8 May 1757)[၁]အခိင်ဗတံ လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်မဟာသၞသတြု(ဗၟာ)။၊
ဍုင်မကၠောန်
ဒၞာဲ ဂကူမန် မနွံ
ပေါဲသဘင်ဂမၠိုင်
ပူဇဴ ပၞာင်သ္ဍဴ ကေုာံ က္ဍိုင်ဇၞောဝ် ပ္ဍဲကျာ်၊ ဟီုတွဟ် ပရူဟံသာဝတဳလီု ကေုာံ ဗီုလဵု ဂွံကလေင်ပ္တန် ဍုင်မန် မွဲဝါပၠန်
ဗီုမကၠောန်သဘင်
သွက်ဂကူမန်တအ် ဂွံကလေင်ဗှ်ဗၞုဟ် ဝင်အတိက်ဇကု
စနူ
မေ ၉၊ ၁၇၅၇ (မရနုက် ကဵု ၂၆၄)
ပသာ် (၈) စွေက် (တ္ၚဲကၟာင်ဍုင်သရိုဟ်ဂှ် ပသာ် ၆ စွေက် (ဂိတုမေ ၉)
မဆက်စပ် ကု
ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ မဒးဒုင်ပလီု ဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်ယဇ် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူ ကဵုသၟိင်ဗၟာ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၁၁၉ ဂိတုပသာ် (၈) စွေက်၊၊
စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု	


ဗီုဂတာပ်လိက် ဂျာနေဝ်တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ မဒှ်ဗီု ကောန်ဂကူမန်တအ် ကလေင်ဇက်လုပ် နန်ဍုင်ဗဂေါ နကဵုအလာံခေတ်တၟိ၊ နမရန်တၟအ် မန်ကလေင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်မန်တၟိ၊၊
တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မကၠောန်ဗဒှ် နဒဒှ် ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၇ ပ္ဍဲသၞာံ ဟံသာဝတဳလီု ပေင် (၂၅၀) သၞာံဂှ် ဟီုဂွံရ၊၊ ကၠာနူဏအ် ပ္ဍဲကဵုတိဍာ်ဗၠးၜး ဒၞာဲဒေသ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ မအုပ်ဓုပ်ဂှ် နကဵုအခန်ကၞာ ဟီုတွဟ် ကေင်ကၠောန်လဝ် ညိညကီုရ၊၊ တုဲပၠန် အခိင်ကာလ ဂကူမန်တအ် မအာစိုပ် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် နကဵုအစဳအဇန် ကုလသမဂ္ဂ မဖျေဟ်ဒၞာဲ ကုညးမဒှ်ဒဒိုက်တုဲ ဂကူမန် ပ္ဍဲအမေရိကာန်တအ် စတမ်နူ သၞာံ ၁၉၉၄ နကဵုအစဳအဇန် ထ္ၜးဆန္ဒ ဂတရုင်ကလုတ်ဗၟာ ဇၟာပ်ပ်သၞာံရ၊၊ ဗွဲကြဴ နူဂှ်ညိ ၜိုတ်သၞာံ ၂၀၀၀ ဂှ် ဂကူမန်တအ် ပါဲနူကဵု ရးအမေရိက ကဵု ရးအဝ်သတြေလျာတုဲ စိုပ်အာ သီုကဵု ရးယူရောပ်တအ်ကီုရ၊၊ မန်ဒေသအလုံလိုက် (အမေရိက၊ အဝ်သတြေလျ၊ ယူရောပ်) တအ် ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန် ဂကောံပံင်ကောံမန်ဍုင်သအာင် မွဲရ၊၊ နကဵုဂကောံဏအ် ပံင်တောဲ ကုမန် ပ္ဍဲဍုင်မန် ဗွဲတၟေင် ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ၊ ညးတာလျိုင် ပရေင်စန်ဒက် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗွဲတၟေင် နာဲအံင်မ္ၚဵု) တုဲ သၠုင်ပတိုန် အသိင် ပရေင်ချဳဓရာင် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂကူမန် ပ္ဍဲဍုင်မန်တေအ်ရ၊၊ မန်ဍုင်သအာင်ဂှ် ပ္တိတ်ကဵုသြန်ခရိတ် ကေုာံ လညာတ်တုဲ မၞိဟ်မဗမံက်ရုပ်ရဴကမၠောန်ဂှ် ကောန်ဂကောံ ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ကေုာံ နာဲအံင်မ္ၚဵု မဒှ်မၞိဟ်မပၠတရဴရ၊၊

လညာတ်မ္ဂး ＂ကမၠောန် ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် ညံင်ဂွံစိုပ် ပ္ဍဲညးဍုင်ကွာန်မန်＂ ဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူပရေင်ပံင်ကောံ အကြာမန် မစိုပ်ဍုင်သအာင် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်မန်တအ်ရ၊၊ နကဵုလညာတ်ဂှ် ရုပ်ရဴကမၠောန် ညံင်ဂွံမံက်ဂှ် ညာတ်ကေတ် ပ္ဍဲမန်

တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် မဒှ်တ္ၚဲ ပ္တန်ဍုင်၊
တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မဒှ်တ္ၚဲ မန်ဒးကျဟောံဗြမ်ဍုင် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူ ကုဗၟာ၊
တ္ၚဲပၠန်ဂတး မဒှ်တ္ၚဲ ကောန်ဂကူမန် ဂစာန်တဝ်စၞေဟ် သွက်ဗၠးၜးဂကူမန်၊
တ္ၚဲပိဝွံ စွံအာရီုတုဲ ဒးကၠောန်အာရောင်၊၊ ကၠောန်ပၠန်ရ သ္ဒးဒှ် နကဵု ဗီုပြင်ပရေင်ချဳဓရာင် ကောန်ဂကူဂှ် ဒးကၠောန်ရောင်၊၊ တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် တ္ၚဲပရေင်ချဳဓရာင် အလုံဂကူမန်မွဲ တုဲဒၟံင်ရ၊၊ သှ်ေဒၟံင် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ကဵု တ္ၚဲပၠန်ဂတး ရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် မၞိဟ်တီအောန်တုဲ လဆောဝ်မ္ဂး ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကၠောန်ဒၟံင် သဘင်ဟီုတွဟ်ညိည ကဵု ဂကူမန် မစိုပ်အမေရိကာန်တအ် အာထ္ၜးဆန္ဒ ပ္ဍဲဂတမုက် ရုင်ကလုတ်ဍုင်ဗၟာရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ကာလဂှ် ၜိုန်ရ ရဲတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ကၟာတ်လဝ် အခေါင်ပရိုင် ဗွဲမတေင်ဂြတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်ပ်သၞာံ နူကဵုဌာနရေဒဳယော RFA ဘာသာဗၟာ နူကဵု ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ဗလးကဵုဒၟံင်ပရိုင် မန်ပ္ဍဲအမေရိကာန် ထ္ၜးဆန္ဒ ဂတမုက်ရုင်ကလုတ်ဗၟာ ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ်တုဲ ယၟု ကေုာံ စၟတ်တ္ၚဲဂှ် ဂကူမန်တအ် ဗွဲမဂၠိုင် တီကေတ်ဒၟံင်အိုတ်ကီုရ၊၊ ညံင်ဂွံဒှ် နကဵုပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်၊ ညးဍုင်ကွာန်ဂွံတီ ပရူဟံသာဝတဳဂှ် ချပ်ဂၞန် ရေင်သကအ်ဂှ်

ဒုင်သဇိုင် ကုဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်လဝ်ယဇ် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်လဝ်ဂကူတုဲ သ္ဒးဖန်ဇန်အာ ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ကုအခိုက်ကၞာဂကူမန်၊၊
နကဵုအကာဲအရာလဵုဒှ်ဒှ် ဗွဲမဗၠးဒုဟ် ဗၠးရာ ကုတၠအဝဵုဗၟာဂှ် ညံင်ဂွံညးဍုင်ကွာန်တအ် ဂွံကၠောန်အာဂွံဂှ် သ္ဒးဖန်ရောင်၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် အခေါင်ညးဍုင်ကွာန် ကောံရေင်သကအ် ဟွံမဲ၊၊
ဒုင်သဇိုင် ကုတင်ဗွဲလတူတအ်တုဲ ချပ်ရေင်သကအ်ဂှ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ နူဒိန်မက် ပတိုန်လညာတ် ＂ဆဝ်မ္ၚုဟ် ဂကူမန် ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မဒှ် တ္ၚဲသဳ ပသာ်ဒစာံစွေက်ဂှ် ရန်တၟအ်ကဵု ဇုဇဗဴလပိုယ် မဒးဒုင်ဂစိုတ် ပဠက်ဂကူ၊ မဒးဒုင်စံင်ယဇ်ဂှ်တုဲ ကောံရေင်သကအ် အာဇရေင်ကျာ်တုဲ ဍေန်ပၞာင်၊ အတိုင်အခိုက်မန် သွက်ညးမစုတိတအ်ဂှ် ညးထောအ်ဇၞောဝ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ကၠောန်ဇၞောဝ်တုဲ ပူဇဴကျာ်ရ၊၊ ကၠောန်ဗီုဏအ်မ္ဂး နကဵုအလဵုအသဳ ကၟာတ်လဒဵုဟွံဂွံ ပဒုဟ် လတူညးဍုင်ကွာန် ဟွံဂွံရ၊၊ တုဲပၠန် ညးဍုင်ကွာန်တအ်လေဝ် ဂွံတီကေတ် ပရူတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုမာန်ရ၊၊＂

နကဵုကသပ်ဂှ် မၞိဟ်ဂမၠိုင် တုပ်စိုတ်တုဲ ဖျေဟ်အစဳအဇန်ကမၠောန် ညံင်ဂွံစကၠောန် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၆ မဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၄၉ သၞာံ၊၊ ကေတ်အသိင် ပွိုင်မွဲသၞာံတုဲ သွက်သၞာံဂတ မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ်မ္ဂး ညံင်ဂွံဒှ် ဒေသဇဳဇဳ သီုကဵု ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါ လတူကျာ်မုဋ္ဌော (မုဟ်တဴ)ဂှ် ဖန်ဇန်ရောင်၊၊ အတိုင်မဖျေဟ်လဝ် အစဳအဇန်ဂှ် စဗၟံက်ရုပ်ရဴတုဲ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု နကဵုဗီုပြင် ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်မန် နမပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၆ ဂှ်ရ၊၊ ဆဂး ဒေသဟွံဇဳရ၊၊

သွက်ဂွံဆဝ်မ္ၚုဟ် ဗၟံက်ရုပ်ရဴ သွက် မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ် နူကဵု ဂကောံပံင်ကောံမန်ဍုင်သအာင် ဖျေဟ်လဝ်သ္ဂုတ်သွာတ် ဒးပံက် ဗော်သွးကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုပေင် ၂၅၀ သၞာံမွဲ နကဵုဂကောံနာနာရောင်၊၊ ပ္ဍဲကဵုကမ္မတဳဂှ် ညးစၞး နူဗော်ဍုင်မန်တၟိ၊ ဂကောံညဳသၟဟ်ဂကူမန် (MUL)၊ ဂကောံမန် နယူဇြဳလာန်၊ ဂကောံမန်အဝ်သတေလျာ၊ ဂကောံမန်မလေရှာ၊ ဂကောံမန်ပံင်ကောံ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် (ဗော်ကလေင်ဒက်ပတန်ဍုင်မည်)၊ ဂကောံမန်ခေနဒါ၊ ဂကောံမန် ရးယူရောပ်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ဂကောံမန်ဒိန်မက်၊ ဂကောံမန်ဝှေန်လာန်၊ ဂကောံမန် နေတာလာန်၊ ဂကောံမန်နဝ်ဝေတအ် ပါလုပ် ပ္ဍဲကမ္မတဳဂှ်ရ၊၊

နူကဵုကမ္မတဳဂှ် ဖျေဟ်လဝ် သ္ဂုတ်သွာတ် ကၠောန်ပ္တိတ်

ကဝးဒွက် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ နာဲရတ်ရတ် မန်ဇြာ ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်အမေရိကာန် ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
လိက်ဂျာနေဝ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်ဒိန်မက် ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာ ရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊ ဂျာနေဝ်ဂှ် တၠဂုဏ်အစာ ဣန္ဒလင်္ကာရ (ဘာကျာ်သြဳမန်)၊ တၠဂုဏ်အစာကေလာသ (တၠဂုဏ်သေံ) ဗိုင်ကၠောန်ကဵု ပ္ဍဲအရာ မဖျေဟ်ဒဳဇာင် ကေုာံ အရာတၞဟ်၊ နာဲတိုင်ပ္ကဴ နူကဵု ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ဒှ်မၞိဟ်မချဳဓရာင် ညံင်လိက်ဂွံစိုပ်စက်တုဲ ကောန်ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ကောန်တာလျိုင် ညံင်ဂွံစိုပ် တဲဂကူမန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဒေါအ်လဝ် ပန်ပှော် ကုတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတုဲ တၞဟ်န ဂွံတြးလောဲသွာ ဟွံဂွံဒှ် အန္တရာဲ ကုညးမချဳဓရာင်တအ်တုဲ ဒုင်လဝ်ယၟု တြးပ္တိတ် နူကဵု ဌာနပရေင်စန်ဒက် (ဗဟဵု) ဗော်ဍုင်မန်တၟိ၊၊
ပလောအ်တဳရှာတ် မစုတ်လဝ် တဆိပ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊ ဂကောံသၟတ်လညာတ်တၟိ ကေတ်တာလျိုင်တုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာ ရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
ထိုင်ကၟာဲ (ဟွံဒှ်ပတိတ်)
ဝဳဇြဳဒဳ နာဲလျးရတ် (ဂင်ယင်) ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက်ဗၟံက်အာရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
အရာတအ် သီုဖအိုတ် ညံင်ဂွံဒှ်တိတ် ကၠာဟွံစိုပ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ	
အတိုင် ဗော်သွးကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ မရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံ ဗၟံက်ရုပ်ရဴကမၠောန်ဂှ် နာဲအံင်မ္ၚဵု နူဌာနစန်ဒက်ဗဟဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကေုာံ ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ (MYPO) ပံင်ကောံ ကုဂကောံသင်သၟတ် ပ္ဍဲဍုင်မန်တုဲ ဗၟံက်အာရုပ်ရဴရ၊၊ သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ် နူဒေသနာနာ ပ္ဍဲဒေသညးကဵုညး ဗၟံက်ရုပ်ရဴကမၠောန် နကဵုမဍေန်ပၞာင် ရာဒၞာမံက် ပ္ဍဲကဵု ကျာ်စေတဳတအ်ရ၊၊

ဍုင်ဗဂေါ	
ဂကောံသၟတ်မန်တအ် ပ္ဍဲတ္ၚဲပသာ် (၈) စွေက်ဂှ် ပြာပ်အာ ဒၞာဲအာဲကၟာဲဂကူမန်တြေံ ပ္ဍဲလတူဍုင်ဗဂေါ မပ္တံ ဒၞာဲကျာ်ပန်၊ နန်၊ ကျာ်ၜိုပ်တုဲ ပၠးပ္တိတ်ယာတ် မချူလဝ်＂ပသာ် ၈ စွေက် တ္ၚဲဍုင်ဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ ဍုင်ဗဂေါ＂ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်သဝ်တ္ၚဲဂှ် ခမဳသင် ကေုာံ ကောန်ဂကူမန် လတူဗဂေါ ၜိုတ် ၂၀၀ဂှ် ကောံအာ ဇရေင်ကျာ်မုဟ်တဴ သွက်ဂွံဍေန်ပၞာင် ပူဇဴကျာ် နကဵုမဗဒှ်မလိက် တ္ၚဲဍုင်ဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊ တုဲဂှ် ဖဍောတ်လ္ၚောဝ်ကျာ် ရာဒၞာဖျေဟ်မေတ္တာ ကုဂကူမန် မဒးဒုင်ဂစိုတ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဍုင်လီုတေအ်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ညးသၟိင်တၠဗၟာတအ် ပြာပ်ကၠုင်တုဲ စၟဳစၟတ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူမဒှ်ကမၠောန် မဍေန်ပၞာင် ပူဇဴကျာ်တုဲ ဍေဟ်တအ် ကေတ်ဒုဟ်ဟွံဂွံ၊ ကောန်ဂကူမန် လတူဍုင်ဗဂေါတအ် ဆက်ကၠောန်အာ ဗွဲမအံင်ဇၞးရ၊၊

ဒဵုမာဲ၊ ဆက်တဲ	
သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်ဒေသ ဒဵုမာဲဆက်တဲ ပံင်ကောံတုဲ ကၠောန်သီုမလိက်လက္ကရဴတုဲ ဟီုဂး ပရူဝင်ဟံသာဝတဳ၊ ဗှ်လိက်လလောင်တြး ပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင် သီုမဂေတ်ကျာ်ရ၊၊

ကွာန်အၜေတ်	
ပ္ဍဲကွာန်ၜေတ်ဂှ် သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်တအ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဘာလကျာ် ဟီုဂး ပရူဝင်ဟံသာဝတဳ၊ ဗှ်လိက်လလောင်တြးလတူဘာတုဲ စှ်အာ ဇရေင်ကျာ်တုဲ နကဵုပ္ကဴ ကေုာံပၞာင်တုဲ ဂေတ်ကျာ်တုဲ ပူဇဴကျာ်ရ၊၊

ကၟာဝက် ကျာ်ဇြာ	
ဂကောံဗ္တောန်လိက်ပတ်မန် ကေုာံ ယေန်သၞာင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ဂကောံသၟတ်တအ် ပံင်ကောံတုဲ ကွာန်မန် ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် စှ်မွဲကွာန် ကောံကၠုင် ဇရေင်ကျာ်ဇြာ ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳ ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊ မၞိဟ်နူကွာန်တၞဟ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲကွာန်ညးတအ်လေဝ် ညးတအ်ကၠောန်လဝ်ကီုတုဲ ကောံကၠုင် ဇရေင်ကျာ်ဇြာ နဒဒှ် ဒၞာဲဒတန်ဗဟဵုရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဍုင်မန်မ္ဂး ပ္ဍဲဇရေင်ကျာ်ဇြာဂှ် မၞိဟ်ဂၠိုင်အိုတ် ဇၞော်အိုတ်ရ၊၊

ဒေသတၞဟ်ဟ်	
ပါဲနူ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ကေုာံ ဍုင်ဗဂေါတုဲ ဒေသတကအ်ခၟိုင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်၊ ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီုလေဝ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် မဂၠိုင်ကဵုဒၞာဲရ၊၊ ဟိုတ်နူမကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲတကအ်ခၟိုင်ဂှ်တုဲ တ္ၚဲယးဂတဂှ် ဗၠာဲသၟိင်ဗၟာ ကၠုင်စၟဳစၟတ် သီုဘပဠဏာ နကဵုဒုဟ် မဆက်ဆောံ ကုဍုင်သအာင်ရ၊၊

ဍုင်သေံ	
ပ္ဍဲကွာန်ဝင်ကဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ Songkhlalia River Hut and Resort ပ္ဍဲဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်သၟာပၠန်ဂတးမန် ဗွဲမဂၠိုင်တိုန်စိုပ်ရ၊၊ တုဲဂှ် မၞိဟ်တအ် ကောံအာ ဇရေင်ကျာ်သာမ်သုက်တုဲ ပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင် ကေုာံ က္ဍိုင်ဇၞောဝ်ရ၊၊ ပ္ဍဲဍုင်က္ၜင်ကံက်၊ မာဲဆံက်လေဝ် နကဵုအစဳအဇန် ခန်ကၞာကၠောန်ဗဒှ်လဝ်ကီုရ၊၊

ဍုင်သအာင်	

(နူပုင် ပ္ဍဲဗီု) နာဲမဂ္ဂါမန်၊ Broddi Siguroarson, တၠဂုဏ်ရတ်တ် မန်ဇြာ အဃောမအာဆဵု ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀သၞာံ ပ္ဍဲရုင်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ၊၊ နူကဵုကောံဓရီုဏအ် ဂကူမန် ဒှ်အာ ဂကောံထာဝရ ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု ဂကူရးတၟံ၊၊[၄]
ရန်တၟအ် ကဵုတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် (၂၅၀) သၞာံ ကေုာံ ဂကူမန် ဂွံတိတ်ဗၠး နူဘဝဍိက်တုဲ နူကဵု ဗော်ကလေင်ဒက်ပတန်ဍုင်မန် ကောန်ဂကူမန် (၅၇)တၠ အာထ္ၜးဆန္ဒ ဂတမုက် ရုင်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ ပ္ဍဲဍုင်နယူယျံက်၊၊ နာဲမဂ္ဂါမန် (ညးအုပ်ကာ ဗော်ကလေင်ဒက်ပ္တန်ဍုင်မန်)၊ မိပ္ကဴရတ် (ဒုဥက္ကဌ ဂကောံညးဗြဴမန် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်)၊ တၠဂုဏ်ရတ်တ်မန်ဇြာ ညးပိဝွံ အာဆဵုဂဗ ကုညးတာလျိုင် ဂကောံကုလသမဂ္ဂ မၞုံယၟု Broddi Siguroarson (Division for Social Policy and Development, Department of Economic and Social Affairs) Permanent Forum on Indigenous Issues.United Nations၊ သ္ဂောအ်ဓရီု ကိစ္စဂကူမန် ဗၞတ် (၅၀) မိနေတ်ဂှ် နူကဵုညးစၞးဂှ် ကဵုကသပ် ဂကူမန် ညံင်ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံ Permanent Forum on Indigenous Issues မာန်ဂှ် ပတိုန်အာတ်မိက်ညိ၊ ဒှ်ကောန်ဂကောံတုဲ နူကဵုညးစၞး ဂကောံမန် သွက်ဂွံတိုန်စိုပ် ကောံဓရီုဂှ်တုဲ ပတိုန်ထ္ၜး ပရူဂကူမန် ပ္ဍဲကောံဓရီုဂှ်ဂွံရ၊၊ စနူကဵုဂှ် ဂကူမန် ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံထာဝရ ပ္ဍဲဂကောံဂကူရးတၞံ ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂဂှ်တုဲ အလာံမန်ဂှ်လေဝ် ညးစုတ်လဝ်ကဵု မွဲကီုရ၊၊ ဇၟာပ်ပ်သၞာံ မန်အာတိုန်ဒၟံင် ကောံဓရီု ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု ဂကူရးတၟမ်တအ်ရ၊၊

ပါဲနူဂှ်တုဲ နူကဵု ကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ ချူလဝ်လိက် သွက်ဂွံဗစိုပ် ဇရေင်ညးအုပ်ကာနာနာ ကုလသမဂ္ဂ ဗေန်ကဳမုန် (Mr. Ban Ki Moon, Secretary General)ဂှ်လေဝ် ဂွံကဵုဗစိုပ်ကီုရ၊၊ ကောန်မန် (၉) တၠဂှ် အာထ္ၜးဆန္ဒ ဂတရုင်ကလုတ်ဗၟာ ပ္ဍဲဝတ်ယှေန်ဒါန် ဒဳဇြဳ၊၊ ပ္ဍဲဘာလကျာ်မန်တအ်ဂှ် ကၠောန်သဘင် နကဵုအစဳအဇန် မဍေန်ပၞာင် ရာဒနာ ဇိုန်ပိုန် ကုဂကူမန် မဒးဒုင်ဂစိုတ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ကျဍုင်တေအ်ကီုရ၊၊

ဍုင်အဝ်သတြေလျာ၊ ဍုင်ဒိန်မက်၊ နာဲနေတာလန်၊ ကေုာံ ဍုင်တၞဟ်ဟ်တအ်လေဝ် ကၠောန်ဗဒှ် စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု နကဵုအစဳအဇန် မဍေန်ပၞာင် ဟီုတွဟ် ပရူဝင်မန် ကေုာံ အကာဲအရာ ဘဝဂကူမန် တ္ၚဲဏအ်အိုတ်ကီုရ၊၊

HFD-Bago.jpg
ဝင် စတုတ္ထ ဟံသာဝတဳ	

တတိယ ဟံသာဝတဳလီု	
သၟိင်ဗၟာ တပေန်သောဲထဳ ကၠုင်ဗတိုက် ပၠံင်ကေတ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ နူသၟိင်ဒကာရတ်ပိ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၀၁ ဂှ်တုဲ တၞောဝ်ဨကရာဇ်မန် ပ္ဍဲဟံသာဝတဳ ပိုတ်အာရ၊၊ ကျာ်ဇၞော်ဓမ္မရာမ မၞုံပိုန် ဘာအသောကရာမ်ဂှ် ပအပ်ကွးဇကု မၞုံယၟု သၟိင်ဍောတ် ကုတပေန်သောဲထဳ၊ သၟိင်ဍောတ်ဂှ် ဒှ်ကောန်သၟိင်စဍုင်ဒသေတ်ရ၊၊ ခြာဟွံလအ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၂ ဂိတုပသာ် ၁ စွေက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါဂှ် သၟိင်ဍောတ်ဂစိုတ်ကၠေအ် တပေန်သောဲထဳတုဲ ပိုင်ပြဳ ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ ဆဂး သၟိင်ဍောတ် ဂွံပိုင်ဍုင် ၜါဂိတုလပါ် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ကလေင်ဂစိုတ်ကၠေအ်ပၠန်တုဲ သၟိင်ဓဝ် တိုန်ပသၟိင်ပၠန်ရ၊၊ သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳဂှ် ဒှ်ကောန်သၟိင်ဗညာရာံစေဝ် (၈၅၃-၈၈၈) မဒှ်ကောန်စဴ သၟိင်ဓမ္မစေတဳရ၊၊

ဂတဂှ် ခြာဟွံလအ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၃ ဂိတုစဲ ၃ စွေက် တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် ကြဴနူသၟိင်ဗၟာဘုရင်နံင် ကလိဂွံဇမၞး သရေခေတ္တရာတုဲ စိုပ်ကၠုင် ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ သၟိင်ဗၟာ ဘုရင်နံင် ကဵု သၟိင်မန် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ပြိုင်ဗဇဵုစိင် ဂြင်စိင် သၟိင်ဘုရင်နံင်ကဝ်၊ သၟိင်ဘုရင်နံင်လေဝ် ဒးဂိသကေဝ်အာ ဗွဲမဂၠိုင်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူဗိုလ်လဗး ဘုရင်နံင်ဂၠိုင် မလုပ်သီဍုင်တုဲ သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ဒးဒဴလုပ်အာဂြိုပ်ရ၊၊ ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳဂှ် ကလေင်စိုပ်အာ သၟဝ်တဲဗၟာပၠန်ရ၊၊ စိုပ်သက္ကရာဇ် ၉၁၉ ဂိတုမြေက္ကသိုရ်ဂှ် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ဒးဒုင်ရပ်တုဲ စဵုကဵုစဴသွဝ် ဟွံပင်တဲလ္ၚောဝ် ဘုရင်နံင်ရ၊၊

ဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳဂှ် လဆောဝ် ဒှ်ဍုင်ရာဇာဌာနဳ၊ လဆောဝ် ဒှ်ဍုင်သၟဝ်အင်ဝ ဆဂး နူဘုရင်နံင် မသီဂွံတုဲဂှ် ဒးမံင်ကၠုင် သၟဝ်ဗၟာရ၊၊ စိုပ်လက်ထက် သၟိင်ဗၟာဓမ္မရာဇာဓိပတိဂှ် ဗၟာတအ် ပၠံင်နန် ရေင်သကအ်တုဲ ဍုင်ကွာန်ဟွံၜိုဟ်သြိုဟ်၊ ဂကူသေံတအ်လေဝ် ကတဵုသပုန် တဝ်စၞေဟ် ကဵုဗၟာရ၊၊

စတုတ္ထ ဟံသာဝတဳတန်	
ပ္ဍဲဗဂေါဟံသာဝတဳဂှ် သၟိင်စဍုင်ဗၟာ နာဲသာအံင်ဂှ် စနူကဵု သက္ကရာဇ် ၁၁၀၂ ဂိတုဇှ်ေပေင် တ္ၚဲဗြဴဗတိဂှ် ဂစိုတ်ထောအ် မၞိဟ်ဟွံမိက် ပုန်ကဵု အင်ဝတုဲ လလောင်တြး ဍုင်ဗၠးၜးမွဲရ၊၊ မန်တအ်လေဝ် ချပ်ဒၟံင် ညံင်ဂွံဗၠးၜး နူဗၟာတွဵုတုဲ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဂွံအခေါင်ခိုဟ် ဂစိုတ်ထောအ် နာဲသာအံင် ရ၊၊ နာဲသာအံင် ချိုတ်အာတုဲ သၟိင်ဗၟာဗလးနင် မင်ရာဲအံင်နာင် သီုကဵု ဒပ်ပၞာန် ဗွဲမဇၞော် ကၠုင်ဗတိုက်တုဲ မန်တအ် ဒးမံင်အာ သၟဝ်ဗၟာပၠန်ရ၊၊ ဆဂး မန်တအ် ပံင်ကဵု သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳတုဲ ကလေင်ဂစိုတ်ထောအ် မင်ရာဲအံင်နာင်ပၠန်ရ၊၊ သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳဂှ်လေဝ် ဒှ်ဂကူဗၟာ ဆဂး ဒှ်မၞိဟ် ဟွံမိက်မံင် သၟဝ်အဝဵုသြဇာအင်ဝရ၊၊

သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳ ဂွံပိုင်ဍုင် ဗၞတ် ၆ သၞာံ ပ္ဍဲအခိင်မအာဝေင်ဂြိုပ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၀၈ ဂိတုမာဃ် ၁၂ မံက် တ္ၚဲအဒိုက်ဂှ် နာဲစရင်ခိုင် ညးမဒှ်ဂကူဗၟာပၠန် သီကေတ် အဝဵုဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳပၠန်ရ၊၊ ဆဂး မန်တအ် ကလေင်ဖျေဟ်ထောအ် နာဲစရင်ခိုင် နူဒဒှ် ဨကရာဇ်တုဲ ပ္ဍဲဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၄ မံက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါဂှ် မန်တအ် ခပတိုန် မဟာသေနာပတိ ဗညာဒလ နဒဒှ် ဨကရာဇ်ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ ဗညာဒလဂှ် ကာလမတိုန်နန်ဂှ် ကလိဂွံယၟု ဗြမိုင်ဓိရာဇာနာဓိပ္ပတိ၊၊ ဆဂး ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်ခၞိင် မဒှ်လိက်ဒေအ်ညး (ဥပ္ပရာဇာ) မချူလဝ် နကဵုယၟု မဟာသေနာပတိရာဇ်၊ ဟိုတ်မဒှ်လဝ် သကိုပ်ပၞာန်တုဲ ညးဂမၠိုင်တီလဝ် ဗညာဒလ ဂှ်ရ၊၊ ပ္ဍဲကဵုလိက်ဝင်မ္ဂး တၠညးဗညာဒလ မြဴသာ်ဝွံ ချူစဂၠိုင်ရ၊၊ နူစ သၟိင်ဗၟာ ဘုရင်နံင် မလုပ်သီကေတ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၃ တေအ်တုဲ လုကဴ ပွိုင် ၁၉၅ သၞာံဂှ် ဍုင်ဗဂေါ ဒးမံင်လဝ် သၟဝ်ဗၟာဂှ် စိုပ်သၞာံ ၁၁၀၈ ဂှ် အဝဵုသြဇာဍုင် ကလေင်စိုပ် တဲဂကူမန်ပၠန်ရ၊၊ အလန်ဝွံ ဒှ်အလန်မန် ကလေင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်ဟံသာဝတဳ အလန်စတုတ္ထ ရ၊၊

ဟံသာဝတဳ သီအင်ဝ	
ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်ဗၠးၜးမွဲဂှ် နကဵုသၟိင်ဗၟာအင်ဝ ဟွံဒးဂၞပ်လးလးရ၊၊ ညးဗလးနင် သွက်ဂွံဗတိုက် ကဵုမန် မဂၠိုင်ကဵုအလန်ရ၊၊ စိုပ် သက္ကရာဇ် ၁၁၁၂ ဂှ် ဥပ္ပရာဇာ အာဗတိုက် ပၞာန်ဗၟာ စိုပ်အာ စဵုကဵု မြစ်ဆုံ၊ ဗၟာစိုပ်ကရေပ်တုဲ သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာ သတိုးမင်းခေါင် အာတ်မိက် သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံတုဲ တုပ်စိုတ် ရေင်သကအ် အတိုင်ပယျဵုတိ သၟိင်မန် တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ကေုာံ သၟိင်ဗၟာ တၠညးဖရင်မင်ဂံင် မစၟတ်သမ္တီလဝ် ဗွဲပလိုတ်ၜဳဨရာဝတဳမ္ဂး တၟအ်ဗ္ဒင်ရမ္မဂှ် ပပယျဵုတုဲ လပါ်လတူ ဒှ်ရးဗၟာ၊ လပါ်သၟဝ် ဒှ်ရးမန်၊၊ ဗွဲဗမံက်ၜဳဨရာဝတဳမ္ဂး ကြုင်လှာဗ္ၚဂှ် ပပယျဵုတုဲ ကြုင်လပါ်သၟဝ်ကျာ ဒှ်တိရးဍုင်ဗၟာ၊ ကြုင်လပါ်သၠုင်ကျာ ဒှ်တိရးဍုင်မန်ရ၊၊ ပါဲနူဂှ် တၞဟ်နမဂွံရီုဗင် ကမၠောန်ဇၞော်မောဝ်သာသနာကျာ်တုဲ ဗၟာတအ် ဗလးကဵု တၠပညာ မဒါတ်ထဝ် ငဥူ ကေုာံ ကောန်ရဲ ၜါစှော်တၠ ရ၊၊

ဆဂး ငဥူဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မကၠတ်လ္ၚတ် အကာဲအရာ ပရူဍုင်မန်တုဲ ညးကဵုဒုဟ်ဒဏ် အမိင်ဂစိုတ်ရ၊၊ ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ သၟိင်ဗၟာအင်ဝ ဗလးနင် မင်းရဲကျော်ခေါင် သွက်ဂွံ ကၠုင်ဗတိုက် ဝေင်ပၞာန်ကဵုမန်ပၠန်ရ၊၊ မွဲလပါ်ဂှ်လေဝ် ဟံသာဝတဳ ဒက်မိတ် ကုသကိုပ်က္ၜင်ပြင်သေတ် သဳခွာဒဳပရူနဝ် (Sieur de Bruno) တုဲ နူကဵုမန် ကဵုဒၞာဲဂအာင်တိ ကုပြင်သေတ် ပ္ဍဲဍုင်သြေင် မဒှ်ဍုင်ဗၞိက်တုဲ နူကဵုပြင်သေတ်ဂှ် ကဵုမန် အမၠံက်ပါင်စှ်ဒစာံ ၆ ဒကိုအ်၊ သေနာတ် ပိပန်ကၠံရ၊၊ ဒပ်ပၞာန်မန် ဇက်တိုန်အာ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၃ ဂိတုခ္ဍဲသဳ ၅ မံက်ဂှ် သီဂွံ ယှိုဲပံင်လံင်၊ ခ္ဍဲသဳ ၁၀စွေက်ဂှ် သီဂွံ ညောင်လှ၊ မြေက္ကသိုရ် ၈ မံက်ဂှ် ဂွံဇမၞးကေတ် ဒပ်ဗၟာ ခေန်ဥူ၊ မြေက္ကသိုရ် ၅ စွေက်ဂှ် သီဂွံ ငါသောက်၊ ပ္ဍဲသၞာံဂှ်အိုတ်ဂှ် သီဂွံအာ ဍုင်ကြံက်သေဝ်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၁၁၃ ဂိတုစဲ ၉မံက် တ္ၚဲဗြဴဗတိဂှ် မန်သီဂွံအာ ဍုင်အင်ဝရ၊၊

စတုတ္ထဟံသာဝတဳလီု	

လိက် သၟိင်ဗၟာအံင်ဇေယျ မချူလဝ် ပ္ဍဲအမၠံက် မြတဗူ၊ ((၁) သံလျှင်ရ မြတဗူ --။(၂) ကုဓရမ်ုကြီး(၃-၅) သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ခု ကဆုလပြည်ကျော် ၆ ရက် ညတချက်တိကျော် ဟံသာဝတီမဟာသတ္တြု သေဒ) မဂွံအဓိပ္ပါယ် အဗၠံက်မြတဗူ မသီဂွံ နူဍုင်သြေင်။ ဗြဲဇၞော်ကုဓရ။ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ပသာ် ၆ စွေက် (9 May 1757)[၅]အခိင်ဗတံ လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်မဟာသၞသတြု(ဗၟာ)။ ဟိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် သ္ဒးဒှ် တ္ၚဲကြဴနူပသာ် (၆) စွေက်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။
ဒပ်ပၞာန်မန် သီဂွံအာ ဍုင်အင်ဝတုဲ သၟိင်စဍုင်ဝုတ်ဒိုဟ်ဂမၠိုင် ကၠုင်ဒုင်သစာ ကုဟံသာဝတဳရ၊၊ မၞိဟ်မိက်ဂွံတဝ်စၞေဟ် ကုမန် ဗီုကဵု ကောန်သၟိင်အင်ဝတြေံဂှ်ကီု သရာဲပၞာန်ဗၟာတြေံကီု အာကောံဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဖအိုတ်ရ၊၊ မၞိဟ်ဇၞော်ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဥူအံင်ဇေယျဂှ် ဟွံကၠုင် ဒုင်သစာ ကုဟံသာဝတဳရ၊၊ ကာလဒပ်မန် သိဒ္ဓိဟံသာ ပြာပ်စိုပ်အာ ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ဂှ် ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ဂှ် ပခိုင်လဝ် ကၟာင်ဒပ် ဗွဲမခိုင်တုဲတုဲရ၊၊ တုဲပၠန် ကေတ်မာန် နကဵုပြယာဲတုဲ လၞိန်ဗပိန် ဒပ်မန်သိဒ္ဓိဟံသာမာန်အာရ၊၊ သကိုပ်ပၞာန်တၠဗာန် အာဗတိုက် ဂၠိုင်ကဵုအလန်ကီုလေဝ် ဒးကျစဴကၠုင်ရ၊၊ ကောန်ပၞာန်ဇကု ညးမဒှ်ဂကူဗၟာတအ်ဂှ် စိုပ်မုက်ပၞာန် ဟွံကဠင်အမိင်ဇကု ဒှ်အာ ကောန်ပၞာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ရ၊၊

မွဲလပါ်ဂှ် လပါ်ဗၟံက် ဍုင်ဟံသာဝတဳ သၟိင်သေံလေဝ် ဘပဠကၠုင် ဟံသာဝတဳကီုရ၊၊ တၞဟ်နဂွံသၠာဲ ဗီုပြင် မုက်ပၞာန်တုဲ သကိုပ်ပၞာန်တၠဗာန်ဂှ် ကော်ဖျဴ ဟံသာဝတဳတုဲ စၞးဂှ် ပလံင်ဏာ သၟိင်အခေါန်ထဝ် ကေုာံ သကိုပ်ပၞာန်ဗညာအရိန္ဒမ ရ၊၊ နကဵုသကိုပ်ပၞာန် ဗညာအရိန္ဒမလေဝ် အာဗတိုက်ဒၟံင် ဒပ်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် မဂၠိုင်ကဵုအလန်ကီုလေဝ် ကေတ်ဇၞး မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဟွံမာန်၊၊ ကြဴနူ မန်သီဂွံအင်ဝ ၜါသၞာံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၁၅ ဂှ် ဒပ်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် သီဂွံအာ အင်ဝရ၊၊

ဒပ်မန် နူအင်ဝ ဒးစှ်ေဒုင်လဝ် ပ္ဍဲပြန်၊၊ နူကဵု ဟံသာဝတဳပၠန်တုန်လေဝ် ဂကောံမြုဝန်ဍုင်ဂမၠိုင် ချပ်ရေင်သကအ်တုဲ သွက်ဂွံကလေင်သီကေတ်အင်ဝ ဗွဲမပြဟ်မာန်ဂးတုဲ ဗလးဏာ ဒပ်ပၞာန်ဗွဲမဇၞော်ရ၊၊ ဆဂး အခိင်ဂှ် စိုပ်အာအခိင်ကၞောတ်သၞာံရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ပၞာန်မဇီုရေင်သကအ်ကွေဟ်ဟ်ဂှ် စိုပ်အာအခိင်ဗြဲရ၊၊ ဒြဟတ်ပၞာန်မန် ပၞာန်ဂၠုင်ဂှ် ဒးဘဲဗြဲကျာကီု ဘဲပၞာန်ကီုတုဲ ဒးလီုလာ် ကျသ္ၚောံဗြံအာရ၊၊ ဟိုတ်နူကျပၞာန် ပ္ဍဲအလန်ဏအ်ဂှ်တုဲ ဒြဟတ်ဟံသာဝတဳ ဍိုန်လျစှ်ေအာ ဗွဲမလောန်ရ၊၊

ဒြဟတ်ပၞာန် အောန်စှ်ေဗက် ဂကူမန် မဟီုအရေဝ်ဗၟာတုဲ မဒုင်ပလဝ် ဂကူဗၟာ ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါ၊ ပ္ဍဲဍုင်ပြန်တအ်ဂှ် ကတဵုသပုန်တုဲ ဒပ်ပၞာန်မန် ပ္ဍဲကဵုပြန်ဂှ် ဒးဒြေပ်တိတ် နူဍုင်ရ၊၊ ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါဂှ် ၜိုန်ရ ကလေင်ထိင်မာန်၊ သပုန်တအ်ဂှ် ဗက်ရပ်ထိင်မာန်ကီုလေဝ် ဍုင်ကွာန်ဓရံက်ဓရာ်အာရ၊၊ ဒေသမၞိဟ်မဟီုအရေဝ်ဗၟာဂၠိုင် ဗွဲတၟေင် ဒေသလတူဍုင်လ္ဂုင်တအ်ဂှ် အဓိကိုရ် ကောန်ဂကူ အကြာဂကူမန် ကဵု ဂကူဗၟာ ကတဵုဒှ်တုဲ ဂကူမန် နူဒေသတအ်ဂှ် ဒးဒြေပ်ဒဴစှ်ေကၠုင် လပါ်ဍုင်လ္ဂုင် ဍုင်ဗဂေါရ၊၊ အဝဵုသြဇာမန် ပ္ဍဲဒေသဂှ်လေဝ် အိုတ်အာရ၊၊

ညးဇၞော်ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် အံင်ဇေယျဂှ် ဂွိင်ဖေက် ဇကုဟွံကလိဂွံအဝဵုတုဲ ကောန်ဨကရာဇ်အင်ဝတြေံ မပၠဒၟံင်ဒပ် ကရောမ်ဇကုဂှ် ဇကုဂစိုတ်ထောအ်တုဲ ဇကုဂွံဒှ် ဨကရာဇ်သၟိင်ဗၟာရ၊၊ အခိင်ညးစိုပ် ဍုင်ပြန်ဂှ် ဂကူအာမေရဳယာန် ဂြဳဂေါရဳ အာဝေလ် (gregory Aves) အာခစညးရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဟိုတ်နူဒြဟတ်ပၞာန်မန်အောန်တုဲ ဂကူယူရောပ် အင်္ဂလိက် မန်မကဵုလဝ်ဒၞာဲ ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း)ဂှ်ကီု၊ ပြင်သေတ် မန်ကဵုလဝ်ဒၞာဲ ပ္ဍဲဍုင်သြေင်ဂှ်ကီု ချပ်ကၠုင် သွက်ဂွံပံင်ကဵုဗၟာအိုတ်ရ၊၊ ညးဒြဟတ်ဇၞော်ၜါ ပြင်သေတ် ကဵု အင်္ဂလိက်ဂှ် ဒှ်ဂကူသၞတမ်ကဝ်တုဲ ပြိုင်ပကာန်ဒၟံင် ရေင်သကအ်ရ၊၊ ညးတအ်သီုၜါဂှ် မိက်ဂွံဂွံဒၟံင် သီုဒၞာဲဖအိုတ်ရ၊၊ ဆဂး နကဵုမန် ညးလဵုမွဲလေဝ် ဟွံကဵုလဝ် ဒၞာဲဂၠိုင်င် ဇၞော်ဇၞော်ရ၊၊ ယဝ်ရကဵုမ္ဂး ဍေဟ်တအ် ကလေင်သီဇကုမာန်ဂှ် မန်တအ်တီလဝ် ဒှ်မာန်ရ၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကဵုလဝ် ဒၞာဲသီုညးၜါတုဲ အကြာဒြဟတ်ၜါဂှ် ကလေင်ထိင်လဝ် အဝဵုသြဇာ ညးမွဲကုမွဲ ညံင်ဟွံဂွံဇၞော်တိုန်ရ၊၊

နကဵုအရီုအဗင် ဂြဳဂေါရဳတုဲ ကလုတ်ဗၟာအာဆဵုကဵု သကိုပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက် ဟေန်ရဳဗရက် (Henry Brooke) မၞုံပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်မာန်ရ၊၊ အင်္ဂလိက်ကဵုဗၟာ တုပ်အာစိုတ် ရေင်သကအ် နကဵုအင်္ဂလိက် ကဵုအရီုအဗင် နကဵုဒြဟတ်ပၞာန်ကီု သီုကဵုဒြဟတ်လွဟ် ကုဗၟာ စဵုကဵုသီကေတ် ဍုင်မန်သီုဖအိုတ်မာန်ရ၊၊ ကာလသီဂွံတုဲမ္ဂး ဗၟာဒးကဵုအင်္ဂလိက် ဒၞာဲဗဒိုပ် ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်၊ ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်ဂှ်တုဲ ကုပြင်သေတ်ဂှ် ဒးထဍေင်ပ္တိတ် နူကဵုဒေသဂှ်ရ၊၊ ပြင်သေတ်လေဝ် ကၠတ်ဗလးဏာမၞိဟ် သွက်ဂွံပံင်ကဵု ဗၟာကီုရ၊၊ ဆဂး နကဵုအရီုအဗင်ပူဂိုလ်ဂှ် အံင်ဇေယျဒုင်တဲတုဲ နကဵုကမ္မဏဳ (ဝါ) နကဵုဂကူဂှ် အံင်ဇေယျ ဟွံဒုင်တဲရ၊၊

ပရေင်ပံင်တောဲ အကြာဗၟာ ကဵု အင်္ဂလိက် ညံင်ဂွံလီုဂှ် နကဵုနဲကလုတ်ကီု နကဵုနဲပၞာန်ကီု ၜိုန်ရ ဥပ္ပရာဇာ ဂစာန်ဂၠိုင်ကဵုနဲကီုလေဝ် နကဵုပူဂိုလ်သကိုပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက်လ္ၚဵု ပါလုပ်ကၠုင် လပါ်မန်ကီုလေဝ် နကဵုဂကူအင်္ဂလိက်ဂှ် ဟွံပါလုပ်ကၠုင် လပါ်မန်ရ၊၊ 

ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ဒှ်ဍုင်ကိစ္စဇၞော် သွက်ပၞာန်ဟွံသေင်၊ ဒှ်ဍုင် ဒၞာဲဒတန်ဓါတ်ကျာ်ရ၊၊ ဆဂး ဒပ်ပၞာန်အံင်ဇေယျ စၞးအာဗတိုက်သြေင်ဂှ် လုပ်ဖျေဟ်ထောအ်ဒပ်ဇကု ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်ရ၊၊ ကျာ်စုလောဟ် (ဆူလေ)ကဵု ကျာ်လ္ဂုင်ဂှ် ပဒၞာဲဗဒိုပ်ဇကုရ၊၊ အတိုင်စၟတ်သမ္တီမ္ဂး အံင်ဇေယျ ဖျေဟ်ထောအ်က္ဍိုင်ကျာ်လ္ဂုင် မတ်မၞိက်ၚုဟ်က္ဍင်င်ဂှ် ကေတ်တုဲ ကဵုတၟာဲတဲ ကုအင်္ဂလိက် သွက်ဂွံဂွံလွဟ်ရ၊၊ ဟိုတ်နူဒပ်ဗၟာ မဖျေဟ်လဝ် ပ္ဍဲကျာ်တုဲ မန်ဟွံဂံင်ပန်တုဲ ဖအးထောအ်ဗၟာ နူလ္ဂုင် ဟွံမာန်ရ၊၊ ဗၟာ၊ အင်္ဂလိက် ကေုာံ သကိုပ်ပၞာန်ပြင်သေတ် ပံင်ကောံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၁၈ ဂိတုဒဂိုန် ၃ စွေက်ဂှ် လုပ်သီဂွံ ဍုင်သြေင်ရ၊၊ နူဂှ် ပၞာန်ဗၟာ၊ ပၞာန်အင်္ဂလိက်၊ ပၞာန်ပြင်သေတ် ဇက်ကၠုင်တုဲ ဗိုင်လဝ် ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ တၞဟ်နဂွံဗၜိုဟ်လလံပၞာန်တုဲ နကဵုခမဳသင်မန်၊ ခမဳသင်ဗၟာ၊ ခမဳသင်သေံ အာပညဳပညပ် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံကီုလေဝ် အံင်ဇေယျ ဟွံဒုင်တဲ၊၊ ယဝ်ရ ပအပ်ကဵု ကောန်ဝုတ်ဨကရာဇ်မန် မိဂုဏ် မ္ဂး နုက်ကဵုပၞာန်ရောင် ဟီုနင်ကီုလေဝ် ကာလကလိဂွံ ကောန်ဝုတ်ဨကရာဇ်တုဲလေဝ် ဟွံနုက်ပၞာန်၊၊ အလဵုဇကု ဨကရာဇ်ဟံသာဝတဳ တၠညးဗညာဒလ အာပညဳပညပ် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံဂှ် ရပ်ကၠေင်ထောအ် တၠညးဗညာဒလတုဲ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ဂိတုပသာ် ၄ စွေက်ဂှ် လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳတုဲ ဂိတုပသာ် ၆ စွေက် ကၟာင်ဍုင်ဟံသာဝတဳသရိုဟ် ပၞာန်ဗၟာလုပ်စိုပ်ဍုင်တုဲ ဂတဂှ် ၜါပိတ္ၚဲဂှ် ဗၟာသီဂွံအာ ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊

ဟံသာဝတဳလီုတုဲ	

ဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳ စိုပ်အာသၟဝ်တဲဗၟာတုဲ

တၠညးဗညာဒလဂှ် ရပ်ဏာ ကြိုင်စွံလဝ် ပ္ဍဲမုဟ်သဝ်ပေါဝ်၊ ဗွဲကြဴ နကဵုဒုဟ် မဆဝ်မ္ၚုဟ် မန်ညံင်ဂွံတဝ်စၞေဟ်တုဲ ကေတ်နင် ဍုင်လ္ဂုင်တုဲ ကုတ်ဂစိုတ်ကအ်၊၊
ကောန်ဂကူမန် ၜိုတ်မရပ်ဂွံဂှ် မၞိဟ်မသွံစဂွံဂှ် သွံစ နဒဒှ်ဍိက် မၞိဟ်မွဲ မသုန်စှ်ော၊ အစိတ်၊ ၜါစှ်ော၊ စှ်သုန် ဗွဲမဗဗွဲကဵု အဝဲခန္ဓကာယ၊
ကုမၞိဟ်မသွံစ ဟွံဂွံ၊ သွံဟွံအိုတ် သှ်ေဒၟံင်တအ်ဂှ် စုတ်ကဵုစာတ်တုဲ စံင်ဂစိုတ် သီုဖအိုတ် ဒစိတ်စာတ်၊
ခမဳသင်မန်ပိလ္ၚီပြင်င်ဂှ် ကဵုစိင်လိုန်တုဲ ဂစိုတ်၊၊ နကဵုဓဝ်ပတှ်ေညးတအ် အလဵုဇကုညးတအ် ဂစိုတ်ဟွံသေင် ကဵုစိင်လိုန်တုဲ မဂစိုတ်မ္ဂး ညးတအ် ဟွံကလိလောန် ပါဏာတိပါတကမ်တုဲ ကဵုစိင်လိုန်တုဲဂစိုတ်၊၊ 
ဒြပ်ရတ်ထဝ်သြန် မကေတ်ဏာဂွံတအ်ဂှ် ဖ္ဍိုက်ကဵုက္ၜင်တုဲ ဖျဴဏာဍုင်ဗၟာ၊ အရာမကေတ်ဏာ ဟွံမာန်တအ်ဂှ် ကဵုစံင်ပလီုထောအ်၊၊
အရာမဒှ်အာဲကၟာဲမန် မပ္တံ လိက်တၟအ်တအ်ဂှ် ၜိုတ်မဆဵု ကဵုတက်ပကဝ်ထောအ်ဖအိုတ်၊ ယၟုကျာ်ဂှ် စၞးကျာ်ဂှ် ဒးစုတ် ရွှေ ညံင်ရဴ ဍုင်မုဟ်သဝ်ပေါဝ်ဂှ် မစုတ် ရွှေဘို ကီု၊၊
အတိုင်မတုပ်လဝ်စိုတ် ကုအင်္ဂလိက် ဍုင်သြေင်ဂှ် ဟွံကဵုဒှ် ဌာန်ဒတန်မၞိဟ်မံင်၊ စၞးဂှ် ဗဒှ်ပတိုန်လ္ဂုင်တုဲ ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ကဵုဒၞာဲ ကုကမ္မဏဳ (ဝါ) ဒပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက် မဖျေဟ်ဒၞာဲ၊ တုဲပၠန် ဒၞာဲအင်္ဂလိက်တြေံ မန်မဖျေဟ်ကဵုလဝ် ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်ဂှ် ကဵုအင်္ဂလိက် ဆက်မံင်အာ၊၊ 
က္ဍိုပ်သကိုပ်ပြင်သေတ် မၞုံပ္ဍဲသြေင်ဂှ် ဂစိုတ်ထောအ်၊၊ ဟွံကဵု ဒၞာဲကုပြင်သေတ်၊၊ အင်္ဂလိက်မွဲဓဝ် သှ်ေပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ သကုတ်သၟဝ်၊၊ ဂုဏ်ဖိုဟ်ဍေဟ်ဂှ် ပြင်သေတ် ဟွံမဲတုဲ ဂတဂှ် သၞာံဟွံလအ်ကွေဟ်ဟ် အင်္ဂလိက် သီကေတ်ဏာ သီုဖအိုတ်ရ၊
နူ ဝဳကဳမန်

== လိက်မာတင်ဂ ==

လိက်မာတၚ်ဂ

✍(ဘဒ္ဒန္တ − ညာဏဝံသ) ဒူရာ ဘာဇၞော်

(နမောတဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသ)

ကလေၚ်တက်ပ္တိုန်လဝ်လ္တူဝဳကဳပဳဒဳယာဘာသာမန် စၟတ်တ္ၚဲ (16-8-2020)မဒှ်ကီုရ ။


မာတိကာ
၁	မုက်လိက်−၁
၂	မုက်လိက်−၂
၃	မုက်လိက်−၃
၄	မုက်လိက်−၄
၅	မုက်လိက်−၅
၆	မုက်လိက်−၆
၇	မုက်လိက်−၇
၈	မုက်လိက်−၈
၉	မုက်လိက်−၉
၁၀	မုက်လိက်−၁၀
၁၁	မုက်လိက်−၁၁
၁၂	မုက်လိက်−၁၂
၁၃	မုက်လိက်−၁၃
၁၄	မုက်လိက်−၁၄
၁၅	မုက်လိက်−၁၅
၁၆	မုက်လိက်−၁၆
၁၇	မုက်လိက်−၁၇
၁၈	မုက်လိက်−၁၈
၁၉	မုက်လိက်−၁၉
၂၀	မုက်လိက်−၂၀
၂၁	မုက်လိက်−၂၁
၂၂	မုက်လိက်−၂၂
၂၃	မုက်လိက်−၂၃
၂၄	မုက်လိက်−၂၄
၂၅	မုက်လိက်−၂၅
၂၆	မုက်လိက်−၂၆
၂၇	မုက်လိက်−၂၇
၂၈	မုက်လိက်−၂၈
၂၉	မုက်လိက်−၂၉
၃၀	မုက်လိက်−၃၀
၃၁	မုက်လိက်−၃၁
၃၂	မုက်လိက်−၃၂
၃၃	မုက်လိက်−၃၃
၃၄	မုက်လိက်−၃၄
၃၅	မုက်လိက်−၃၅
၃၆	မုက်လိက်−၃၆
၃၇	မုက်လိက်−၃၇
၃၈	မုက်လိက်−၃၈
၃၉	မုက်လိက်−၃၉
၄၀	မုက်လိက်−၄၀
၄၁	မုက်လိက်−၄၁
၄၂	မုက်လိက်−၄၂
၄၃	မုက်လိက်−၄၃
၄၄	မုက်လိက်−၄၄
၄၅	မုက်လိက်−၄၅
၄၆	မုက်လိက်−၄၆
၄၇	မုက်လိက်−၄၇
၄၈	မုက်လိက်−၄၈
၄၉	မုက်လိက်−၄၉
၅၀	မုက်လိက်−၅၀
၅၁	မုက်လိက်−၅၁
၅၂	မုက်လိက်−၅၂
၅၃	မုက်လိက်−၅၃
၅၄	မုက်လိက်−၅၄
၅၅	မုက်လိက်−၅၅
၅၆	မုက်လိက်−၅၆
၅၇	မုက်လိက်−၅၇
၅၈	မုက်လိက်−၅၈
၅၉	မုက်လိက်−၅၉
၆၀	မုက်လိက်−၆၀
၆၁	နိဿဲ
မုက်လိက်−၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကျာ်သမ္ဗုဒ္ဓ နာမတုလံ၊ ဟွံမွဲပ္တောံၜတ် အိုတ်သတ်လောကံ၊ သောဘဂဝါ ဗုဒ္ဓအရဟံ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အန္တအန္တံ၊ ဗုဒ္ဓဂုန္နံ အဟံဝန္ဒာ၊ ဍောၚ်ဓရ်ကျာ်တြဲ ဇၟန်ဗၠဲဒွါ၊ ပိဋ္ ကပိ သီုပိပြကာ၊ ဒစာံစှော်လ္ၚီ ကဵုပန်လ္ၚီကၠာ၊ မိက်ဂွံဒ္ဂေတ် လၟေတ်ဒေသနာ၊ မၚ်မွဲဂွံဗၠး နူပဝိဇ္ဇာ၊ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အနန္တအနန္တာ၊ ဓမ္မဂုန္နာ တန္ဒာမိဟံ၊ သၚ်ၜါပြကာ မဟာတုလံ၊ မၚ်မွဲလဝ်ကၠာ သာသၞာဗုဒ္ဓံ၊ သံဃဂုန္နံ အဟံဝန္ဒာ၊ မာတာပိတု ဂုရုပဇျာ၊ ဂုန်မဇၞော်လှဲ လ္တူအဲကၠာ၊ ခါမသၟဟ်စိ တိသုန္ဓရာ၊ မွဲသာ်တိုန်အဵု သၟဟ်ကဵုဂၚ်္ဂါ၊ ဟွံတုပ်သၟဟ်စိ ဂုန်မိမၜါ၊ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အနန္တအနန္တာ၊ ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ လ္ၚောဝ်ကၠာရအဴ။


ဘုမ္မဇဵုရ ရုက္ခဒေဝတဴ၊ အကာသပၠန် မရာဇ်ပန်နှဴ၊ ဗဳနာဲယၟု ဗဳသၞုဗဳသဴ၊ အိန်ဗြီုယီုမာ ဒေဝသွဝ်တရဴ၊ အဲဍိက်ရဴဂဴ ပူဇဴသကာ၊ သ္မိၚ်ဂိတုသ္မိၚ်တ္ၚဲ သ္မိၚ်ဗြဲသ္မိၚ်ကျာ၊ ပၟၚ်ဟေမဝန် သဳဒန်ဂၚ်္ဂါ၊ ဝိသုန္ဓရဳ မနဳခလာ၊ သြဿဝတဳ သဏ္ဍဳမိဒ္ဒြာ၊ လက္ခမ္မဳစိ ဝိနာယကာ၊ အိုတ်ဒေဝတဴကွေံ ဂၠးစက္ကဝါ၊ အဲဍိက်ကလံကၠာ သီုကဵုဒွါပိ၊ ဖဵုကလံရ သရဏစိ၊ ဖဵုကလံအ္စာ ၜါမကဵုမိ၊ ဖဵုကလံအဴ ဒေဝတဴမဂ္ညိ၊ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ လောကဝုတ္တိ၊ သဗ္ဗယဲပၠန် ပကဵုစောန်ကၠိ၊ ဗၞတ်အာယုက်ကၠာ ကဵုမြာသုခိ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ညိ သီုသတိညာဏ်၊၊

မုက်လိက်−၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဆန္ဒလၚ်္ကာ မြာကဵုချပ်မာန်၊ ပါဠိရထ သဗ္ဗနိဒါန်၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပကဵုတိုန်စှ်ေ ကဵုတၟးပ္ဍဲညာဏ်၊ ပကဵုဝိုက်ဝုဲ ပကဵုထုဲကြာန်၊ ကဵုအဲချပ်မာန် ပ္ဍဲညာဏ်ကဝိ၊ ဟိုတ်ကဵုဝါသနာ ပြေၚ်ဏာယတိ၊ ဓမ္မဒါန်အဴ သၟိက်ပူဇဴညိ၊ သၟိက်လလောၚ်ကမြဴ ဓရ်သ္ဍဴမူဏိ၊ လၟေၚ်ဓမ္မ ရထပါဠိ၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်မဂ္ညိ၊ အဲမာဲယှိုဲလေန် ဟေၚ်ဆာဲဖိဖဳ၊ သၟိက်ဇန်လဝ်ညိ ကဝိလၚ်္ကာ၊ သၟက်ကောန်ဂကူ လ္ဂူဓရ်မေတ္တာ၊ ကွိုၚ်ကွုဲဟွံဖေက် ဗ္ဒေက်ဖျဝ်ကာယျာ၊ ဟွံရိုဟ်စရ ရုပ္ပခန္ဓာ၊ သွက်ဂွံဗှ်လောဲ ဆန်ဗွဲလၚ်္ကာ၊ ယၟုလိက်ကီု ပိုဲဟီုကဵုကၠာ၊ ကဵုဂွံပြာထာ လိက်မာတၚ်္ဂ၊ ကာလၜတ်ၜတ် ဗောဓိသတ္တာ၊ ဟံၚ်ပြာ်ရဲတဳ ပ္တိတ်ဝဳရိယ၊ ၜိုတ်လွဳဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဒဵုဒဴနိဗ္ဗာန် ပြာ်ဟွံမာန်ရ၊ ဂလာန်သာ်ဂှ် တွံအဂါမ၊ ပိုဲဟီုကဵုရ က္ညကၠၚ်ညိကၠာ၊ မိၚ်ဂွံဒှ်မ ဗိဇ္ဇဆက်အာ၊ မိၚ်ဂွံဂၠာဲဟေန် ဒက်ဂြေန်စိတ္တာ၊ မိၚ်တုဲဂွံလွဳ ပါရမဳမြာ၊ မိၚ်မၚ်မွဲဒး ကြဗၠးဒက္ခာ၊ ယဝ်ဂွံမိၚ်လဝ် ဓရ်သမ္ဗုဒ္ဓါ ကြဴတုဲမွဲဝါ မြာသုခညောန်၊ လိက်ဇၟန်ဗၠဲ ကာအဲဆန်၊ (၁)သက္ကရာဇ်ကီု ပိုဲတိတ်ဟီုပ္တန်၊ သုညနဝ ဒွါရဨကန်၊ ဖဝ်ရဂိုန်စိ ပိမံက်ပြဲလောန်၊ အာဒိုတ်ဒှ်တ္ၚဲ ပ္ဍဲစှ်ခၞောန်၊ နက်သတ်ဟီုတွံ ဒှ်ၜါစှော်ပန်၊ မူဒၞာဲဂွံဆန် သန္ထာန်ဒေသ၊ ကိုပ်အဒိကၠာ ယက္ခာဒဳပ၊ ကံခၟိုၚ်အဴ ကြဴခုတ်နာမ၊ မုဟ်ရိုတ်ဍောတ်ကွာန် ဋ္ဌာန်ဂှ်မူလ၊ သ္ၚိဇိုၚ်ဍာန်ကၠာ ဖျာဗေသဇ္ဇ၊ ကရောံသွံဂဥုဲ တုဲဂွံဆန်ရ၊ ထံၚ်လဝ်သောတ တ္ညကၠုၚ်ညိအဴ၊ လၟိဟ်ဍုၚ်ဇၞော်အဴ စှ်တြဴရ၊ ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ် ၜိုဟ်သိုဟ်လောန်တဴ၊ ဒဵုဗိုၚ်လဝ်ပၠန် ဆုဒုန်ဍိုပ်ဍဴ၊ သဝ်ဇဝ်ပေၚ်ရ သီုသၠသီုပ္ကဴ၊ အဒေါဝ်ဂှ်အဴ မဒှ်ဂၞဴဍုၚ်၊ ကၟာပ်ပိထပ် ညဳညပ်သဝ်သၠုၚ်၊


မုက်လိက်−၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အကြာဂှ်ပၠန် ၜံက်ကၠောန်ခါဲကြုၚ်၊ တြၚ်ပန်ကၠာ လုပ်အာတိတ်ကၠုၚ်၊ သတြုဂြိုဟ်စာ ဂွံဒၞာဒုၚ်၊ ပ္တိုန်ကၟာၚ်ဍုၚ် သၠုၚ်သဝ်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ သၠဲဍုၚ်ရော ပိယောဇနာ၊ ပန်ကၠၚ်ဒးရး တပ်တးညဳသာ၊ အပ္ဍဲဍုၚ်ဟေၚ် ပြုပြေၚ်နာနာ၊ ဥဒျာန်ဍုၚ်စိ ဘိသေဓနန်၊ ပြာသာဒ်အဆံၚ် ညံၚ်ဝေဒယန်၊ ဂ္ညိဂ္ညာတ်လဝ်ကွေံ နဂၠးထဝ်သြန်၊ ဗြံက်ဗြပေၚ်တဴ ပ္ကဴသၠဇာဗြောန်၊ ဂးပြာသာဒ်နန် စိစောန်ပြေၚ်ဖျဳ၊ အဆံၚ်ဂၠိုၚ်သာ် ဂၞကျာ်ဒေဝဳ ဗၞတ်လၟိဟ်တုန် မသုန်ကၠံညဳ၊ ပြပြေၚ်လဝ်သၟတ် နန်ကၠတ်ကျာ်သြဳ၊ လျးထဝ်ဖၞောတ် လျးမတ်လလဳ၊ ပ္ကဴဒုၚ်ဗွုတ် ပါန်မုတ်ပါန်ခဳ၊ လျးရတ်လလဳ နန်ဒေဝဳဗြဴ၊ မှောၚ်မှနၚ်စၚ် လဗၚ်ဖက်နှဴ၊ ဇၞော်ဇၞော်ဍောတ်ဍောတ် သ္ၚိကၠတ်ကၠံပ္ကဴ၊ တိုက်အမာတ်စိ သ္ၚိသၞာဲဒဴ၊ သေဏၚ်္ဂအဴ သ္ၚိသၞာဲဒဴ၊ တိုက်လွဟ်ပၠန် ကောန်ပၞာန်မွဲသာ၊ တိုက်ကၠိက်ယာတ်သွံ တိုက်ဇွောံအဟာ၊ တိုက်ဖံမန်ဒိုၚ် ဗာတ်ကိုၚ်သီုခရာ၊ ဆာၚ်မံၚ်လဒု ဗရုကြဵုဇာ၊ တိုက်ကဵုတိုက်ဗ္ဂါ ဟာန်ဇာစိစောန်၊ ရုၚ်ကဵုရုၚ်ဟေၚ် ဝၚ်ကဵုဝၚ်ခၠန်၊ ရုပ်ချေံရုပ်စိၚ် ရုပ်သၟိၚ်ကုတ်ဒန်၊ သ္ၚိကဵုသ္ၚိဂၠောဲ ဗၚ်ဗွဲလီုဝန်၊ ဓမာတ်ရဲဖျာ တမ္ၚာလုလန်၊ ဂၠံၚ်ကဵုဂၠံၚ်ဗျာၚ် ဇၟာပ်သွာၚ်ဒိုဟ်ပန်၊ တိုက်သေဋ္ဌဳပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ ဂြပ်ရတ်ထဝ်သန် ဟွံတီနန္တာ၊ ဍုၚ်သ္အာၚ်ရောၚ် ဟွံဂံၚ်ပ္တောံၜါ၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် အာကၠုၚ်ဟောဒြာ၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် ဍိုက်ကွဳမွဲသာ၊ ညံၚ်ဂြုန်ဇက်ဂၠောဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကၠုၚ်အာ၊ ဆာဲရာၚ်သ္အဳဗ္ဂါ ကၠုၚ်အာလီၜန်၊ စရာဲဍုၚ်ကၠာ ရာဇာဂြိုဟ်ပၠန်၊ ယဝ်ရချူအာ သၠရိုတ်တာအောန်၊ ချူကှ်ေဟွံအိုတ် လၟေၚ်ပိုတ်ဗျဥ်၊ ဗၞတ်ဆညိည ဟီုပၠလက်သန်၊ လၟေၚ်ဍုၚ်ပၠန် တန်လဝ်ကၠာရ၊ . . . . .။


မုက်လိက်−၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လၟေၚ်ဖဵုဂုန် တွံပၠန်ဂတ၊ ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ် ၜိုဟ်သိုဟ်ကာယျ၊ သၟိၚ်ဘိမ္မသာ မဟာရာဇာ၊ တၠက္ဍိုၚ်သန် နန်ဘိသေခ၊ ဂကောံဍုၚ်အဴ စှ်တြဴရ၊ ဍုၚ်ဝွံပဋ္ဌမ ကျာ်တြဲတ္ညတန်၊ သၟိၚ်ဘိမ္မသာ သဒ္ဓါပြဲလောန်၊ သိုၚ်လဟဵုလဝ် ဘာထဝ်ဘာသန်၊ ဘာဝေဠုဝန် သီုကွန်စိစောန်၊ ကဵုဒါဂၠိုၚ်သာ် တ္ညကျာ်နိမန်၊ ကျာ်သီုအရှန် တ္ညတန်တဴရ၊ ပ္ဍဲမမံၚ်စိ ပိတ္ၚဲဂတ၊ ကြိုက်သၟိက်ကဵုဒှ် တွံဒေသ၊ မၞးၜါပၠန် ကွးသန်ဇဲယ၊ မွဲဂးယၟု ဥပတိဿ၊ မွဲဂှ်တုန်ရော ဂးကောလိတ၊ ဟွံစှ်ေစိုတ်ရ ပြဝအ္စာတဳ၊ ဓရ်မစုပ်ကၞတ် ပ္တိတ်ဓတ်ဂၠာဲလွဳ၊ အလုံဍုၚ်ရး ဟီုဂးဂၠာဲသ္ၚေဝ်၊ ဟွံဂွံဆဵုသၟတ် စံၜတ်ဂၠာဲဇဳ၊ ဟွံဂွံဆဵုအဴ ကၠေၚ်စဴအနဳ၊ ပ္ဍဲလုပ်ဍုၚ်ဂှ် ညာတ်ဒဒှ်အရဳ၊ ကၠုၚ်အာတ်ပါန်ယဵုတဲ ဓဝ်မပြဲဂ္ညိ၊ ဖျေံက္ဍိုပ်လ္ၚောဝ် ကၞိပ်လျောဝ်တိ၊ ခါဂှ်ထေရ ဟွံလဇညိ၊ ထေအဿဇိ နကြိတွံကဵု၊ ဗၞတ်ၜါဂါထာ ဟွံခြာဒစဵု၊ ဥပတိဿ တၠကုသဵု နဲလ္ၚီကွေံ တီကၠးလၚ်ပြဵု၊ မကၠိဂွံကၠာ သောတာပတ္တိဖဵု၊ မိပ်စိုတ်ပူမှ် တဲစရှ်ယဵု၊ စ္ဍးစဴတုဲအဵု ဟီုကဵုအ္စာ၊ ယွံလေဝ်တိက္ခ တၠဒါယကာ၊ ချိုန်လၟုဟ်အဲ လန်ထဲကၠုၚ်အာ၊ ဓဝ်မစိုပ်သိတ် လအိတ်ရှ်သာ၊ အဲဂွံမိၚ်ရ နသောတဒွါ၊ ယဝ်နွံဂၞပ် ပချပ်စန်စာ၊ ညံၚ်ပိုဲဂွံအာ ဋ္ဌာန်ဘာကျာတြဲ၊ သန်ဇဲယကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ ယွံလေဝ်ကွးအဲ၊ ရာဇာဂြိုပ်ကၠာ အ္စာဆအဲမွဲ၊ ချိုတ်လဝ်ကဵုချိုတ် ဒဵုလ္အိတ်သ္ကန်ဒဲ၊ ပကွးကျာ်တြဲ အဲအာဟွံမာန်၊ ဥပတိဿ တွံနကယျာန်၊ ယွံလေဝ်အ္စာ ပသၚ်္ကာကြာန်၊ ဓဝ်အ္စာတွံ ဟွံဒှ်ဂလာန်၊ ရုပ်နာံဟွံပၠိုတ် ဟွံပိုတ်ဝိညာဏ်၊ တွံဓဝ်ကေတ်လာပ် ဇၟာပ်ဍုၚ်ဇၟာပ်ကွာန်၊


မုက်လိက်−၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကၠတ်စမဒါန် ဂလာန်အ္စာတွံ၊ ဂွံစသုၚ်ဖဲ ပ္ဍဲချိုန်လၟုဟ်၊ ဒ္ဂေတ်အာကြာန် နိဗ္ဗာန်ဟွံဒှ်၊ လံညိဗျုအာ ဇရာဟွံရုဲစှ်၊ တာပိုတ်ကၞတ် လာဘဇတ်ကှ်၊ ဒုက္ခမတ်ဇျဟ် ကြဴဒှ်ရအ္စာ၊ တဳသန်ဇဲယ ဟွံဂွံညှာတာ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ကွးတံညံၚ်အာ၊ မၞိဟ်ဒိုဟ်ဓီုလောန် မၞိဟ်အောန်ပညာ၊ ကၠုၚ်ကဵုအဲရ ဍေံပရှ်သာ၊ မၞိဟ်နွံပညာ အာကဵုကျာ်တြဲ၊ မၞိဟ်ဍေံအောန်ညာဏ် ကဵုဒါန်ကဵုအဲ၊ လာပ်အဲဟွံပိုတ် ဟွံအိုတ်ကြဴတဲ၊ ကွးတံပဂွိၚ် တြဴဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ကွးတံညံၚ်အာ အာပနိဿဲ၊ ကံအဲကဵုအဲ ပကော်ဂြဲရ၊ မိၚ်တုဲလ္အိတ် ဥပတိဿ၊ ညးၜါတုန်ရော သီုကောလိတ၊ သီုညးၜါပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ သၟိက်ဂွံတိတ်အာ ဘာမှာဗုဒ္ဓ၊ သ္ပိုၚ်လ္တက်ရ တၞဟ်နယကြာ၊ ကွးအ္စာတဳ မဂၠိုၚ်သ္အဳဗ္ဂါ၊ ဗၞတ်မသုန်ကၠံ ဂကောံရဲသာ၊ ဒှ်တိုန်ဂြုက်ဂြေက် သၟိက်ဗက်ညးၜါ၊ ညးညးအဲအဲ ကွာ်ဂၠောဲဗက်အာ၊ အဏံဘာအ္စာ ပၟာသုသာန်၊ လ္ၚုကှ်သံၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံမာန်၊ အ္စာတဳဂရေက် ဒြေပ်ဗက်ဂစာန်၊ ဒြေပ်အာသီုဓတ် လောတ်အဒေါဝ်ဍာန်၊ ကွးကလေၚ်ရံၚ် ဒှ်စံၚ်ခလာန်၊ က္တဵုဒှ်ဇြဟာန် ဆာန်ဍူအ္စာ၊ မၞိဟ်ကဝက်ဟေၚ် ကလေၚ်စဴအာ၊ ကဝက်အာကောံ ကရောံညးၜါ၊ ကွာ်အာမွဲဟာန် အာစိုပ်ဋ္ဌာန်ဘာ၊ ကောံရေၚ်သ္ကံ ဂဇံညဳသာ၊ ယဵုတဲဟောဒြာ ဝန္ဒနာရ၊ အာတ်ပါတ်တိုန်အဴ ယွံသ္ဍဴလောက၊ သၟိက်ဂွံခမဳ လွဳဓတ်သဳလ၊ ကြၚ်ကၠုၚ်စိုပ်ကွေံ ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ၊ နမေတ္တာဇဴ ဖ္အောဝ်လဴဂတ၊ သၟိၚ်သၚ်တၠဳ တ္ညခၞံညိအဴ၊ ကျာ်အ္စာဗြီု သီုလျးတြဴ၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဂွံညာတ် ပတ်ပဳတိဇဴ၊ ကျာ်သၟိက်လလောၚ် ဍောၚ်ဓဝ်ကမြဴ၊ ပါဠိပဋ္ဌမ ရထဖက်နှဴ၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်ဗွဲကြဴ၊ ညံၚ်ရဴဍောၚ်ပ္ကဴ ကမြဴဓဝ်ဂှ်၊ ကွးတဳရေၚ်ဗဂါ ၜါကၠံမသုန်စှော်၊


မုက်လိက်−၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဓဝ်စှ်ေစိုတ်တုန် အရှန်ဂွံဒှ်၊ ဥပ္ပတိဿ ကောလိတသၟဟ်၊ ၜိုန်မိၚ်အိုတ် စရိုတ်ကၠိုက်ကၠဟ်၊ ညးၜါညဳသၟဟ် ဟွံဒှ်အရှန်၊ မူဟိုတ်မ္ဂး ဟီုပျးလက်သန်၊ ဟိုတ်ပါရမဳ လွဳလဝ်ဂၠိုၚ်လောန်၊ ညးၜါကြဴဒှ် ဓယှ်တန်တန်၊ ဟိုတ်ဂှ်လဇ ဗွဲဂတတုန်၊ ညးၜါသၟဟ်န် ဇၞော်လောန်ပါရမဳ၊ ဥပ္ပတိဿ ဇၞတ်မပလွဳ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်ပၠန် ဟွံဗၠန်ဟွံချဳ၊ ဗၞတ်စှ်သုန်တ္ၚဲ နဲအိန်တက္ခဳ၊ ကၠေံစိုတ်ပၟဝ် ဓဝ်သၟိၚ်ခမဳ၊ ဇၞတ်မလွဳ ဒှ်အရဳပၠန်၊ ဂးကောလိတ ညးတၠအစောန်၊ ဗၞတ်ထပှ်တ္ၚဲ ကြဴတဲဒှ်အရှန်၊ သီုညးၜါရ တေဇပြဲလောန်၊ ဓယှ်က္ဍၚ်က္ဍီု အိုဿီုဒိုဟ်ပန်၊ ကျာ်မဂၠိုၚ်ဂုန် ဒေါဝ်အရှန်ကၠာ၊ ဥပ္ပတိဿ ကျာ်မပြထာ၊ ကွးသတုံရ ဓမ္မအစာ၊ သာရိပိုတ်ကၠာ မြာကျာ်ခုတ်ပ္တိုန်၊ ဂးကောလိတညး ညးတၠအစောန်၊ ဒေါဝ်အရှန်ကၠာ ကျာ်ပြာကတ်ပၠန်၊ ဒှ်ကွးဇွိမွဲ မပြဲလောန်သန်၊ မုဂ္ဂလာန်ပြဲ ကျာ်တြဲခုတ်ပ္တိုန်၊ ဣဒ္ဓိဗလပၠန် အစောံပြာထာ၊ ဂွံဓဝ်တုဲကီု သီုကဵုညးၜါ၊ ညာတ်ဓဝ်နိဗ္ဗာန် ဆာန်ဍူအ္စာ၊ သၟိက်ကဵုတိတ်ဗၠး နူပးဝိဇ္ဇာ၊ ၜိုန်ကော်ခဴရ ဟွံပကေၚ်ကာ၊ သီုကဵုညးၜါ ချပ်ပိုၚ်ခြာရ၊ ပိုဲဟိုတ်ဒှ်ကွး ဟွံဝးဓဝ်မၞ၊ ကျာ်မဂၠိုၚ်အသဝ် ယဝ်ဂွံဆောံမ၊ နဣဒ္ဓိသၟတ် ကၞတ်လောက၊ ဍဵုဍိုက်ဟီုဝေတ် ဖေက်ဒးကေတ်စ၊ ကသပ်ဝွံဂွံမြာ အ္စာသန်ဇဲယ၊ ချပ်တုဲဟေၚ်ရ လ္ၚောဝ်ပါဒပၠန်၊ ယွံကျာ်ဂမျိုၚ် ပၞာၚ်တိုၚ်တ္ကံပန်၊ တဳသန်ဇဲယ မူလပြာပ်ညောန်၊ အဒိကိုပ်ကၠာ အ္စာခုတ်ပ္တိုန်၊ ဟိုတ်နူသာ်ဂှ် ဂၠာဲချပ်ဗှ်ရန်၊ ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး သ္ဍးကိလေသန်၊ ကျာ်သ္ဍဴတ္ကံပန် ဝေတ်ဗ္တောန်ညိအဴ၊ ကျာ်တဲနာဲညး တၠလျးတြဴ၊ ခါဂွံမိၚ်ဒး တရးဝိတှဳဇဴ၊ အတိက်ကာလ ဘဝဗွဲကြံ၊ ကေၚ်ဂွံဝေတ်လဝ် ဖအောဝ်လလဴ၊


မုက်လိက်−၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
နွံဟွံမွဲဟာ ဗ္စာရံၚ်တဴ၊ အဒိတံအဴ တရံသ္ၚောဲခြာ၊ နညာဏ်ဒိပ်ဟေၚ် ဂြၚ်ရံၚ်ညာတ်အာ၊ တုဲကျာ်ဟီုဂး ယွံလေဝ်ကွးၜါ၊ သန်ဇဲယကီု သီုဒါယကာ၊ အဲဟီုဝေတ်အဵု ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုဝါ၊ ဘဝအတိက်ကၠာ ဂၠိုၚ်ဝါရမၞး၊ ရိုဟ်မဒှ်ကောံ ကရေအဲညး၊ ဓဝ်မဂၠိုၚ်နဲ ၜိုန်အဲဟီုပျး၊ မၞဗိုန်ဇၟံ ဍေံတံဟွံဝး၊ ယိုက်လဝ်ဇၞောန်မာန် ကယျာန်ဟီုဂး၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ သ္ဇက်ဂးနွံဟာ၊ သာရိပိုတ်ရ တေဇပြဲဖါ၊ မုဂ္ဂလာကီု သီုကဵုညးၜါ၊ မိၚ်ကျာ်ဟီုပျး တၟးစိတ္တာ၊ လၟေၚ်သာဒက ဘဝတမၠာ၊ သီုကဵုညးၜါ ခါဂှ်အာတ်ပါန်၊ ယွံကျာ်မဂ္ညိ ပလိုဟ်ဗောဓိယာန်၊ ကိုပ်အဓိရ မူလဂလာန်၊ ၜိုန်ဝေတ်တဴကီု ဟီုဂးဟွံမာန်၊ လၟေၚ်ဓဝ်ဂှ် တွံကဵုနိဒါန်၊ သၟိက်ယဵုဒုၚ်အိုတ် ပၠောပ်စိုတ်ဝိညာဏ်၊ က္တဵုဗဒှ်ဇြဟာန် ဆာန်ဍူယတ်သဒှ်၊ ပိုဲဍိက်တံကီု သီုညးတၞဟ်၊ သၟိက်ဂွံမိၚ်လဝ် ဍောၚ်ဓဝ်နွံရှ်၊ တၟေၚ်ဓဝ်ဂှ် တွံပၟိၚ်ညိအဴ၊ သၟိၚ်သဳစန်ဂြ နအနုဘဴ၊ ဂါံဍိုက်ကွဳသန် ဗ္ဂန်သိန္ဓဴ၊ အရံၚ်သာ်ကၟု သ္ဇုၚ်ဂွုၜတ်သဴ၊ ဂၠးကာသအဴ ဂၠိုၚ်တဴကျာ်သြဳ၊ နက်သတ်တာရာ ကျိုၚ်လှာပေၚ်ညဳ၊ ပၠေဲပၠေဲပၠဴပၠဴ ဖျဴဖျဴဖျဳဖျဳ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် ပေၚ်ပြောဲဝိထဳ၊ လျးကဵုလျး တၟးဗ္ဂဳ၊ တူဂၠံဝိထဳ ပေၚ်ဇဳရေၚ်ဗ္ဂါ၊ လ္ၚဵုဂှ်ပျးသဲ ဗွဲဒိက္ခိဏာ၊ လ္ၚဵုဂှ်ဍောတ်ဇၞော် ပျးညတ္တရာ၊ လ္ၚဵုကောံကလောံ ပ္ၚောံအမ္ဗာ၊ အရံၚ်ဗြာဗြာ ပျးအာတ္ကံပန်၊ ပျးတဴဟွံပိုတ် တရိုပ်စိုတ်ဇန်၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ ကၠုၚ်အာလဆန်၊ ဂွံညာတ်ရေၚ်သ္ကံ၊ မုဂြံလီုၜန်၊ မိပ်တဴစရိုတ် အဵုဇိုတ်ပူဗန်၊ အိုဿီုတ္ကံပန် ဗၞုဟ်သၟိၚ်စန္ဒြာ၊ ကျာ်သ္ဍဴဇမ္မု သၟိၚ်ဂိတုပၟာ၊ ဓဝ်ကျာ်နာဲညး လျူသာ်လွာ၊ အရံၚ်ဒးရး တၟးစက္ကဝါ၊ သၚ်မတုပ်သၟတ် နက်သတ်တာရာ၊ ကမြဴဓဝ်ပၠန် စိုတ်ဇန်လိုက်ဗာ၊ ရေၚ်တၠုၚ်ဏာ မြာစိုပ်နိဗ္ဗာန်၊


မုက်လိက်−၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကျာတၠဳဂှ် ဂၠိုၚ်တေဇဥာဏ်၊ ဂြၚ်ရံၚ်တီလောဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲသန်ဋ္ဌာန်၊ သၟိက်တွံကဵုပၠန် အရှန်မွဲဟာန်၊ လၟေၚ်အၚ်္ဂ ဓမ္မနိဒါန်၊ ဝေတ်ဗော်တဳဟေၚ် ပရေၚ်ဂလာန်၊ ကျာ်တၠဳဇျာန် နညာဏ်တွံရ၊ ယွံအရှန်တံ ဗိုန်ဇၟံညာဏ၊ သၟတ်ကလၚ်ရောၚ် ထံၚ်လဝ်သောတ၊ အတိက်တေံပြဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲကာလ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ ခုတ်ပ္ညဳနာမ၊ ဨကရာဇ ဗြမ်မရာဇာ၊ ဒးရးစိစောန် ပိုၚ်နန်ထာၚ်သွာ၊ မိပ်ဇြိပ်ရာၚ်ဆာဲ စရာဲဘောဂါ၊ ဂကူဗၞးပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ ရှ်ေသှ်ေမှာဗြီု မသ္တီုဘာသာ၊ မဇၞော်ဂကူကၠာ မဟာသာလ၊ ဟိုတ်ဂကူသွံ စွံဓဝ်မၞ၊ ညးသ္အာၚ်ဂှ် ညံၚ်ဟွံသၟဟ်ရ၊ ဟွံပဆောယျာ ကၠုၚ်အာရောံဆ၊ ညးသ္အာၚ်ဂှ်ဗတ်ဍုန်ပုၚ်သွ၊ ဟွံဒုၚ်စဟေၚ်ပါဲဝေၚ်စၞ၊ ဟိုတ်ဂကူရဒှ်မၞကီု၊ မဟာသာလ ရဲခစဗြီု၊ ဗၞးဝွံရ တေဇက္ဍၚ်က္ဍီု၊ မဂၠိုၚ်ယဿပတ် ဒြပ်ရတ်မသ္တီု၊ ဒစာံစှော်ကိုတ် တော်ဂိုတ်စိုန်သ္ကီု၊ ဗော်ဗၞးတံကီု အိန်သွီုအိုတ်အာဲ၊ ကၠံသွဝ်ဂူဗ္ၚ သဗ္ဗဂၠိုၚ်ဒၞာဲ၊ ပြေၚ်ဂၠံစိချေံ ပေၚ်သ္ဂေဟ်တက်နှာဲ၊ ကွဳဍောတ်ကွဳဇၞော် ပေၚ်ဗြော်စရာဲ၊ ဥဒျာန်ပ္ကဴကၠံ ဍိက်တံၜှ်ကွာဲ၊ မဂၠိုၚ်ပိုန်စရာဲ ဂၠာဲဟီုရောမာန်၊ သိုက်လှိၚ်တဴဟေၚ် ၜိုဟ်စိုတ်ရေၚ်ကာန်၊ လ္တူလွဳမာန် မဒါန်တမၠာ၊ ဗၞးဗြဴပၠန် တန်အာဂဗ္ဘာ၊ နူတန်ဂဝ်ဗက် မသက္ကုခြာ၊ ဟွံက္တဵုဒှ်ယဲ ဘဲဝေဒနာ၊ စဟာပ်မၚ်မွဲ ဋ္ဌာန်သ္ၚောဲဟွံအာ၊ မၚ်မွဲဇကု အမှုဇြိုၚ်သာ၊ မၞတ်ဓမ္မတာ ဟွံခြာဟွံညန်၊ ဒစိတ်ဂိတု ဂွံသၠးဂဝ်ပၠန်၊ ဂွံကောန်ဗြဴမွဲ ရုပ်နဲညးသောန်၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ်ရ ဂွံလာပ်ထဝ်သန်၊ သေဋ္ဌဳမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ပူဗန်၊ လညာတ်ဝွံပြဲလောန် မ္ၚဵုတန်ဒှ်ရ၊ ဂးဣၚုဟ်ကွေံ ဗၞးသာလ၊ ကော်နၚ်အ္စာ မဟာတိက္ခ၊ ထ္ၜုတ်တၟာဲ ဇိုန်ကွာဲသက္ခ၊ ပ္ဍဲကောန်ဗြဴဍောတ် ကဵုခုတ်နာမ၊


မုက်လိက်−၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အ္စာဂှ်ရ တော်ဆသ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ သၟတ်ဝွံသၟတ် ရုပ်ညံၚ်ရဴနှံၚ်၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲဝွံအသဝ် ထတ်သန်လုပ်ကၠံၚ်၊ တော်ဂိုတ်ဂၠိုၚ်နာဲ စရာဲဇဳဂၠံၚ်၊ လညာတ်ပြဲအဵု မ္ၚဵုမၚ်္ဂလံ၊ အ္စာတော်ရံၚ် ဇဳဂၠံၚ်ဗိုတ်ပိ၊ နက်သတ်ဟေရာ စဂ္ဂတာမဂ္ညိ၊ ယးမတ်ၜါပြဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲသုခိ၊ တံကၞောတ်ရောၚ်ပြဲ အဒေါဝ်ဂှ်ဘဲမြိ၊ ၜိုန်ဒိုက်စိုတ်ကွေံ ဗၠးလီုဇိဝိ၊ အ္စာခုတ်ရ နာမဗၠးဗျိ၊ ဒိဋ္ဌိဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဗၞးဂှ်ဂွံမိၚ် ကွိၚ်ပါၚ်အ္စာ၊ အိုဟ်တၟိုဟ်စိုတ် အဵုဇိုတ်လာံတာ၊ ထဝ်သန်ဍိုပ်ဍဴ ပူဇဴအ္စာ၊ ဇိုန်ကဵုလက်ဆံၚ် လ္ၚောဝ်ပလံၚ်ဏာ၊ ချိန်ဂှ်အ္စာ တ္ညစဴအာ၊ မၞးသေဋ္ဌဳကၠာ မဟာသာလ၊ မၚ်မွဲမြိမြန် ဖန်ဖက်တော်ဆ၊ ကော်ဍိက်တြုံဗြဴ လွဳတဴခယျ၊ ဗၟဴဖျီုဖအံ မုံဂြံကဵုပ၊ ဝတ်ဗြဴတံရ ထဒၟမၚ်မွဲ၊ ဍိက်ဗြဴတံကီု အိုတ်ညးအဲလွဳ၊ ဖျီုဖအံ ဆံလံတက်တဲ၊ နနဲသာ်ဂှ် ရိုဟ်ဒဒှ်တ္ၚဲ၊ ဇၞော်တိုန်ဖေါၚ်ၚ် ညံၚ်ဒကောၚ်ဗၠဲ၊ မသက္ကုယဲ ဘဲဝေဒနာ၊ ကြဴဂှ်ဟွံလံ ဂဇံဂမာ၊ ဟွံမွဒဒဒိုက် ဗြဴသိုက္ခမာ၊ ဒါန်အတိက်ရောၚ် ထံက်ပၚ်ဍံၚ်သွာ၊ ညးဒးမုံဂြံ ဆံလံလာံသာ၊ လံညိဇၞော်အာ တီဝေါဟာပန်၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု ဟွံမိက်ဆဵုပၠန်၊ ယဝ်ဒးမိၚ်ညာတ် သ္ၚာတ်စိုတ်က္ဍန်၊ ဟွံကဵုမိၚ်ညာတ် မာတ်ဒဝ်တန်န်၊ စွံသတိဟေၚ် ဟွံကဵုဝေၚ်ခၠန်၊ အိုဿီုဒိုဟ်ပန် ဗိုန်ညန်မၚ်မွဲ၊ သေဋ္ဌဳတြုံဗြဴ ဗဴလဇမ္ၚောဲ၊ သဳမုနော်တြ ဝေါၚ်သတပ်ဂၠောဲ၊ ထိုၚ်သးထဥ ရုရုညံၚ်ပေါဲ၊ ကဵုတဴခၟ ဝေါၚ်သနတဲ၊ မိပ်စိုတ်ဟွံဟဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကၠုၚ်အာ၊ ဒါန်အတိက်သၟတ် ဝတ်ဓမ္မတာ၊ ဇၞော်တိုန်ဖေါၚ်ၚ် ညံၚ်ဍောၚ်ထာၚ်သွာ၊ ဗၞတ်အယုက်အဴ စှ်တြဴအခါ၊ ရုပ်သာ်ဂဥုပ် ညးဟွံတုပ်ၜါ၊ အလုံဍုၚ်ကၠာ ပြာကတ်ဒယှ်၊ တုပ်အဇပ္ကဴ မောဝ်နှဴဒိုဟ်စှ်၊ အမြာဲမောဝ်ပ္ဍး ထိုၚ်သးကဴဂှ်၊ ဒှ်တိုန်ခဵုခါတ် ညာတ်သၟိက်ဂွံၜှ်၊


မုက်လိက်−၁၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အလုံဍုၚ်ကၠာ မေတ္တာက္တဵုဒှ်၊ ကောန်ဝုတ်ဗၞးဂှ် ဓယှ်ရုပ်ဗြဴ၊ ကောန်သေဋ္ဌဳသ္အာၚ် တၟံပါၚ်ဂၠာဲလဴ၊ တၟံညးအဲ နတဲဇန်ပ္ကဴ၊ ဗလးကလုတ်အဵု ကဵုကၠုၚ်ပူဇဴ၊ ညးညးအဲအဲ ရိုဟ်တ္ၚဲဖက်နှဴ၊ ကလုတ်တံဟေၚ် ဂွဒးကလေၚ်စဴ၊ မနသၠုၚ်အဴ ကောန်ဗြဴသေဋ္ဌဳ၊ ပ္တေဟ်လဝ်ဗိုန် ပိုန်ရုပ်ကျာ်သြဳ၊ ဗတ်ဟီုလှေံလှန် ဟွံဗၠန်ဟွံချဳ၊ ကၟာဲဂၠိုၚ်တောၚ် ဟွံရံၚ်ဟွံသ္ၚေဝ်၊ ဂလာန်အိုဿီု ဟီုထောံဓရဳ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ လွဳဓဝ်မန၊ ညးညးအဲအဲ ဟွံဂွံမွဲရ၊ ပ္ကဴၜိုန်ဍေံဂေါဝ် မြမောဝ်ပသ၊ ညံၚ်ဗီုသာ်ဂှ် သၟဟ်ပၟာဏ၊ ဗတ်နွံမေတ္တာ ယဝ်အာဒးဂွ၊ ဟွံဂံၚ်မွဲရ အိုတ်ဒေသဍုၚ်၊ ရုပ်ဂေါဝ်ကွေံရ ဟိုတ်မနသၠုၚ်၊ ၜိုန်ရုပ်ဂေါဝ်တဴ ညံၚ်ပ္ကဴဟရုၚ်၊ ပသဂၠိုက်မံၚ် ညးဟွံဂံၚ်ဆုၚ်၊ ကောန်သေဋ္ဌဳဗၠာဲ ကွာ်သာအာကၠုၚ်၊ ယိုက်စၞောန်တဲ ဂေတ်ဂြဲပါဲပုၚ်၊ သၟိက်ဂွံဂဗး ဟီုဂးတက်ၜုၚ်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် ဍုဟ်ဟွံကၠုၚ်အာ၊ မိဒိဋ္ဌဟေၚ် ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကရောံမိမ မနဖြာဖြာ၊ လ္တူပိုန်ဘိုက် တသိုက်ဘောဂါ၊ လ္တူဍိက်ကမၠောန် ကၠောန်ၜိုတ်နၚ်ဏာ၊ နပိုန်အခါ တန်တဴကၠာရ။


လၟေၚ်ဖဵုဂုန် တွံဆန္ဒ ပိုဲချူပျးဇန် ဇၟန်ဝက်ကျ၊ လၟေၚ်မဂ္ညိ ဗောဓိသတ္တ၊ ဟိုတ်အကုသဵု ဇိုန်ကဵုမူလ၊ မက္တဵုဒှ်ရ ဋ္ဌာနဍုၚ်ဂှ်၊ ဂဗ္ဘာဂမြၚ် ကြၚ်ကၠုၚ်က္တဵုဒှ်၊ ညးပမၞိဟ်ယုတ် ခါဲဒုတ်ညးချဟ်၊ ဍုဟ်ဒၞာဲ ညးပါဲရုဲစှ်၊ ဗတ်ညးဍုဟ်ကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပ္ဍဲဂကူဂှ် ကၠုၚ်ဒှ်ဂဗ္ဘ၊ ကံအတိက်ဟေၚ် ချူပြေၚ်နၚ်ဏာ၊ ပါရမဳစိ ဗောဓိသတ်ကၠာ၊ မသက္ကုယဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ အကုသဵုကီု ကုသဵုသီုၜါ၊ ဍေံဇိုန်ကဵုကၠာ သၠးဂဗ္ဘာရ၊ ဗဗွဲဓမ္မတာ ဇၞော်အာလျလျ၊ ရုပ်သာ်ဟိန်ဗိန် ဇိုၚ်သေန်တတ်ဖလ၊ မုက်လးကယေၚ်ၚံက် သီုဗ္စံက်သီုကွ၊ ရာညးညာတ်ဗိုန် ဇအိုန်ဇရ၊


မုက်လိက်−၁၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညးခုတ်နာမ မာတၚ်ဂပၠန်၊ ကရောံမိမၜါ ဂယိုၚ်လမျီုစိ ပိမိကဵုကောန်၊ လၟိုန်တ္ၚဲဟေၚ် ဟွံဂွံဝေၚ်ခၠန်၊ တ္ၚဲသဝ်စဴညောန် သန္ထာန်တာဲဝၚ်၊ တ္ၚဲယးခဵုခါတ် ဂၠာဲအာတ်စဟေၚ်၊ ခၞာတ်ထိုၚ်ရ ထ္ၜကေတ်ဓလေၚ်၊ လၟိဟ်သ္ၚိကၠာ အာတ်ဟွံခြာဝေၚ်၊ လ္ၚဵုညးချဟ် ဍုဟ်မုက်ဓစေၚ်၊ ဆညးကဵုဟေၚ် ယိုက်ဂၠေၚ်တုဲစဴ၊ ရိုဟ်တ္ၚဲအာတ်ရ ဂွံပဗုၚ်ဂၞဴ၊ ဗောဓိသတ္တ တုပ်အဇပ္ကဴ၊ ဗွဲဓမ္မတာ ဇၞော်အာသဴသဴ၊ အယုက်တိုန်ဒှ် စိုပ်စှ်တြဴ၊ မိမဗျုထဴ စိုပ်သဘဴဇရာ၊ ဗောဓိသတ္တ မာတၚ်ဂကၠာ၊ က္တဵုဒှ်ဗဒှ်ကသပ် ချပ်နပညာ၊ ဂုန်မဇၞော်ပြဲ မိမအဲၜါ၊ မဂၠိုၚ်အနန္တ ဟွံကသုန္ဓရာ၊ လၟုဟ်အဲဇၞော် အဲဒးရော်ခၠေဝ်၊ မိမဇရာ ဟွံကဵုအာတ်ရ၊ အဲအာတ်ဗ္စညိ ၜါမိကဵုမ၊ ဟွံကဵုယုတ်တ် ပ္ဍဲဝတ်ပုၚ်သွ၊ ဟွံကဵုဒိုတ်ဝါတ် ဂၠိက်ယာတ်ညိည၊ ဂၠာဲအာညံၚ်ဂွံ ဟွံဒိုအ်ဟွံလဇ၊ ချပ်တုဲဟေၚ်ရ ပ္တီမိမၜါ၊ လ္ၚောဝ်ဒးရး ဂၠးဇိုၚ်ပါဒါ၊ တုဲဟီုတုန်ရ ယွံမိမၜါ၊ လၟုဟ်ကောန်ဍောတ် ထတ်စောံမြက်စာ၊ မိမၜါဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဇရာ၊ ဂုန်မဇၞော်လှဲ လ္တူအဲကၠာ၊ ကဵုကောန်ဂွံခၠေဝ် မွဲဝါညိအဴ၊ မိမၜါဝွံ လၟုဟ်ဗျုထဴ၊ လ္ပဂၠာဲရ စၞအဟာဂၞဴ၊ မံၚ်ပ္ဍဲတာဲညိ မိလ္ပကတဴ၊ ကောန်ဂၠာဲအာတ်ဟေၚ် ဂွံယိုက်ဂၠေၚ်ဖျဴ၊ သွကအဟာဂၞဴ လ္ပကတဴညိ၊ မိၚ်ကောန်ဟီုပၠန် ဒှ်တိုန်ပဳတိ၊ ကောန်ညံၚ်ကောန်အဲ ဟွံမွဲလိုက်ပိ၊ ဟိုတ်ဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်ညးဟီုဗျိ၊ ကောန်အဲဟွံယုတ် ဟိုတ်တီဝတ်မိ၊ ညံၚ်ကောန်ဝွံစိ ဇြက်ဗျိနွံဟာ၊ ဟီုထိုၚ်ဟးကီု သီုမိမၜါ၊ ဝဳတိနရု ဒုၚ်သာဓုကာ၊ ဂးမၚ်တၚ်ဂ တၠပညာ၊ သၟိက်ခၠေဝ်ရော်ညိ ဂုန်မိမၜါ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ အဲမြာကွေံရ၊ ဂးဣၚုဟ်ပြဲ တ္ၚဲယးဂတ၊


မုက်လိက်−၁၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သွက်ကေတ်ထိုၚ်ဟေၚ် ဓလေၚ်ရပ်ထ္ၜ၊ ခၞာတ်တဲမွဲ ကွာ်သဲတိတ်ရ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ဂဇံအာတ်ရ သ္ပရာဒနာ၊ သာဓုသာဓု သာ်ဝွံကဵုမြာ၊ ဖဵုဂွံကဵုရ ပုၚ်သွအဟာ၊ သ္ၚုသီုသှုဲသၠာဲ ဂၠိုၚ်သာ်နာနာ၊ ပိုန်ကၞောတ်ပိုန် သီုကွိုန်ပညာ၊ ရုပ်ကၞတ်ရုပ် ညးဟွံတုပ်ၜါ၊ ဖဵုကဵုဒါန်ကၠာ ကဵုမြာသုခိ၊ ကဵုဂွံဗၠးယဲ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ၊ ကဵုသိုက်လှိၚ်အဴ ပ္ဍဲဘဴဂတ၊ ယဝ်စုတိအဴ ဇၟာပ်ဘဴဘဝ၊ ဋ္ဌာန်အပါဲကွေံ ကဵုဗၠးဒိဋ္ဌ၊ ဍုၚ်သွဝ်မူလ ကဵုစိုပ်ညိအဴ၊ မိၚ်ဒးဆံလံ တၟံတြုံဗြဴ၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ကဵုရ ပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ သၠုဲသၠာ်သီုသ္ၚု ဇဗၠုဗြာတ်က္ၜဴ၊ သီုစေတနာ သီုမေတ္တာဇဴ၊ မာတၚ်ဂအဴ အာတ်တဴညိညိ၊ တဲရပ်ခၞာတ် ဂၠာဲအာတ်ဇၟာပ်သ္ၚိ၊ ယဝ်ဖ္ဍောဝ်ပၠန် ညံၚ်မန်ရသိ၊ မိၚ်ဒးစိုတ်ချဳ ရာသဳပက္ကတိ၊ ဂြပ်နွံကဵုပၠန် ညံၚ်ကောန်ကဵုမိ၊ ဆုဲအာတ်အာညိ သ္ၚိဟွံညန်သ္ၚောဲ၊ မာတၚ်ဂဗိုန် ဖ္ဍောတ်တိုန်သဲသဲ၊ သာဓုသာဓု ယွံလဇုအဲ၊ ယွံဗဴယွံလနော်တြၝဲ၊ ဆာန်ဍူညိရ ဒါနရောၚ်ပြဲ၊ ဒါန်ဂွံနိဿဲ ကြဴတဲဒှ်မ၊ အယုဝဏ္ဏ သုခဗလ၊ ဂွံဍိုက်ပေၚ်တဴ ဇၟာပ်ကဵုဘဝ၊ ပိုန်မၞိဟ်ပိုန်သွဝ် ဗွဝ်သုခ၊ ဋ္ဌာန်အပါဲကၠာ ဟွံဒးအာရ၊ ယွံမိယွံမ သၠးညိရအဴ၊ ဝုတ်တ်ဗၠာဲဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလထဴ၊ သၟတ်တြုံကီု သီုကဵုသၟတ်ဗြဴ၊ ယဝ်မိၚ်ဒးအဴ ကၠုၚ်ကဵုနှဴရဴ၊ သ္ၚုသၠုဲသၠာဲရ ပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ မာတၚ်ဂအဴ ဂွံတုဲစဴအာ၊ ဂၠေၚ်ဖျဴဏာသၟတ် လျတ်သာသာ၊ ညောန်စိုပ်တာဲဝၚ် ဇရေၚ်မိမၜါ၊ ဖျေံဓလေၚ်ရ သဂါရဝါ၊ ဆန်ၜန်တုဲကီု သီုမရောံညှာ၊ လ္ၚောဝ်ဂၠးပါဒါ ခါဂှ်ဟီုပၠန်၊ ယွံလေဝ်ပိတာ ညးၜါဂၠိုၚ်ဂုန်၊ ဒုၚ်ဒါန်ညိရ ပုၚ်စၞဗျန်၊ စွံမေတ္တာပြဲ ပ္ဍဲအဲဍိက်ကောန်၊ ပြေၚ်ဖျဳတုဲသ္အး ဒးရ:ပြဲလောန်၊ ချိုန်လမုဟ်ပၠန် ဒုၚ်ဒါန်ကောန်အဴ၊ ဂမြၚ်ဇၞော်ကၠာ ညးၜါတြုံဗြဴ၊ မိၚ်လဟီုကောန် ဝန်စဝ်ပူဇဴ၊


မုက်လိက်−၁၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မိပ်တဴစရိုတ် အဵုဇိုတ်မှောဝ်ဇဴ၊ ရိုဟ်ရေၚ်ဟီုဂး ထိုၚ်သးကောန်ဂၞဴ၊ ကောန်ပိုဲဝွံအဴ ဒေဝတဴပၟာ၊ ဂၠာဲအာတ်ဟွံလံ လၟုဟ်ဏံရောၚ်အာ၊ ဂွံနၚ်ပြဟ်ရ စၞအာဟာ၊ သ္ၚုသီုသၠုဲသၠာ် ဂၠိုၚ်သာ်နာနာ၊ ၜိုန်ဂြပ်ညးလအိတ် အာတ်ကေတ်လောဲသွာ၊ ညံၚ်ကောန်ဝွံကၠာ ၜါဟွံမွဲရ၊ ထိုၚ်သးကၠာအဴ ကြဴဟာပ်ပုၚ်သွ၊ ဂဇံဒးရး ဂးမာတၚ်ဂ၊ ဍာ်ကြဴတဲပ္ညုၚ် ဍာ်သုၚ်ရပ်ထ္ၜ၊ ဇိုန်ကွာဲကဵုရ တဲမိမၜါ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တၠပညာ၊ ဟွံဂွံလၞုဟ် ပ္ၚုဟ်ဓဝ်သဒ္ဓါ၊ လၟိုန်တ္ၚဲပၠန် ကၠောန်ၜိုတ်နၚ်ဏာ၊ ဖါၚ်ဗ္စရ စၞအဟာ၊ ဟွံကဵုယုတ်မတ် ပတ်ပေါန်လွဳပရာ၊ ဒးအခိၚ်ကၠာ အာဂၠာဲအာတ်ပၠန်၊ အလုံဍုၚ်မွဲ ဂေတ်အာထဲလန်၊ ဆညးကဵုကွေံ ဟွံဂးဂၠိုၚ်အောန်၊ သိုဂၠိက်ယာတ်ကွေံ ဟီုဂးကၠိစောန်၊ ဆဂွံယိုက်ဖျဴ စဴသ္ၚိပြာပ်ညောန်၊ ဗ္စမိမပၠန် အာတ်ကၠောန်လွဳပရာ၊ မိမၜါဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဇရာ၊ နူဇရာစိ ဗျာဓိပြိုက်ဖါ၊ ယဲဂှ်ထပ်လံၚ် လံအာကြံၚ်အာ၊ ရာန်သကိုတ်ရ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဒွံမာရဏ သီုညးၜါပၠန်၊ မါတၚ်္ဂရ စိတ္တကၠိစောန်၊ ညာတ်ဒးဂိုဟ် တက်သိုဟ်ယာံဒေါန်၊ တံဇိုၚ်မိမ ယာံထပူဗန်၊ မိမဒဴထောံ ဟွံဂွံခၠေဝ်ဂုန်၊ လၞီထတ်လောန် တသောန်တသဝ်၊ အဵုတၟံတိုၚ်ဗိုတ် ဒေပ်စိုတ်ဓဇန်၊ မိလၟာဂၞဴ ကၠုၚ်ဒဴထောံကောန်၊ ကၠၚ်ဨကောဝ ဒေသဒိုဟ်ပန်၊ ဟွံမွဲကောဒေံ ကၠၚ်ရစောန်လောန်၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ဒဴထောံကောန်ဟာ၊ အဵုမဂၠိုၚ်ဂုန် သၟဟ်သုန္ဓရာ၊ လၟုံကောန်ဇၞော် ကောန်ဂွံရော်ခၠေဝ်၊ ဟွံလံသွံအဴ မိတံဒဴအာ၊ ထောံလဝ်အောန်မွဲ ညံၚ်ဇြဲဒေါဝ်ဝါ၊ ဟွံမွဲသၞေဟ်သၚ် ပါတဟၚ်သာ၊ အဵုမိမာတာ က္ဍုဟ်ကောန်ဟာအဴ၊ အဵုဓုပ်ပြကာ ယွံလၟာဂၞဴ၊ ကောန်ကဵုဒုဟ် ဍုဟ်လဝ်ကဵုဒဴ၊ ကောန်ဂၠာဲအာတ်ဇွောံ ဂွံတုဲကလေၚ်စဴ၊


မုက်လိက်−၁၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
စိုပ်သ္ၚိဇံသဝ် လ္ၚောဝ်ပူဇဴ၊ လၟုဟ်ဒဴအာ သ္ၚောဲခြာတဴ၊ ယွံလၟာဂၞဴ ဒဴထောံကောန်မွဲ၊ အဵုလၟာဂၞဴ တုပ်ရဴသၟိၚ်တ္ၚဲ၊ ပျးတကံပန် ဂေတ်လန်ဂေၚ်ထဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ဝွံ ရာဟုကၠုၚ်ပျဲ၊ လျးဂၠုထုပ် အုပ်ဒးမတ်ဗြဲ၊ ဒဵုသဝ်ပၠိုတ်အာ ပါသတြုပျဲ၊ ဒဴထောံကောန်မွဲ ကဵုညးပျဲဟာ၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ထောံကောန်ဒဴအာ၊ ဥတုဒးဂွာံ တံသၞာံလဗိုက်ကျာ၊ အကာသဓဇူ ဗြဲဂူဖြာဖြာ၊ ဍာ်ဗြဲလေဝ်ကှ် ကြဴဒှ်မုဟ်ကျာ၊ ဗြဲမတ်ကောန်ၜါ ကှ်ကီုဟာယာဲ၊ အဵုလၟာဂၞဴ ဒဴထောံကောန်ဗၠာဲ၊ ညးနွံညးသိုက် ညးဂွံအိုတ်အာဲ၊ ကောန်ဒှ်ခါဲဒုတ် ဒုဟ်ဂၠိုၚ်ဒၞာဲ၊ ဇကုမွဲအဵု ဟွံမွဲကဵုဗ္ဒာဲ၊ ကောန်ကၠၚ်ညးဂး ဒးပြးနူယာဲ၊ ကောန်ဒးတူလာဲ အဵုယာဲတၠဂုန်၊ အဵုလၟဂၞဴ ကောန်ရဴအှ်ေဒုန်၊ ဗဗုလဟဵု ဂဵုတုဲဒးသုန်၊ ပၠိုတ်တုဲဟုံအဴ ကြဴဒှ်ဗွဝ်ဂြုန်၊ ညံၚ်သာ်ဂှ်ရ ဒုက္ခမဵုရုန်၊ အဵုမိတၠဂုန် ဒဴထောံကောန်ဟာ၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ကောန်ဒှ်ပူဆာ၊ လတေံဍာ်ဆၚ် လၟောဝ်ဂၚ်္ဂါ၊ ကျာလေၚ်ကဝ်ပိုတ် သိုက်က်ဇတ်အာ၊ ရမတ်ကောန်ဆက် နူစက္ခုဒွါ၊ ရမတ်ဂၚ်္ဂါ ဇတ်မာန်ဟာအဴ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တၠအနုအဴ၊ နဓဝ်ပညာ ချပ်ဗ္စာတဴ၊ ဇာတိဇရာ ဗျုဓိဖက်နှဴ၊ ဓဝ်မာရဏ ဇၟာပ်သတ်ကျစဴ၊ ဒှ်ဗျုယဲအဴ ချိုတ်အဴဟွံလံ၊ ညံၚ်မံၚ်ညးအဲ တက်တဲကဵုကံ၊ မံၚ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ သိုတ်သာသ္ပံ၊ ဟွံဗှ်ဂၠံၚ်ချိုတ် စရိုတ်စတ္တံ၊ ညံၚ်ဟွံပြးဆာဲ ဟွံလာဲညံၚ်တၟ၊ ကာလဒးချိုတ် စိုတ်ကၠုၚ်ဒှ်ပရအ်၊ အဲလၟုံဏံ ဒှ်ပရံရသွံ၊ ချပ်ဣၚုဟ်သွံ ဂတိဂိုၚ်စွံ၊ သောကဂၠိုက်ဂၠာဲ ဂိုၚ်ဖရာဲထောံ၊ ဟွံကဵုဗၠိုက်ဗၠန် ဟွံကဵုစောန်ကလောံ၊ သောတဆေဝ်ဒဝ် ဓဝ်ရောၚ်ဇၞးဂွံ၊ မာတၚ်ဂသွံ စွံသ္တိတုဲဗ္စာ၊ တုဲသၟိက်ဂိုၚ်ရ ဇွမိမၜါ၊ ကော်ပကောံနၚ် ဂမြၚ်ရဲသာ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် သီုဗော်ပြဝါ၊


မုက်လိက်−၁၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဖန်ဖက်စဳရေၚ် လၟေၚ်အရာ၊ ပြဝေဏဳရ ယိုက်ဇွတမၠာ၊ ပြုပြေၚ်တုဲကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ သၟိက်ဂိုၚ်ဒေပ်ကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ခါဲကတိုၚ်ကၠာ သီုၜါညဳသၟဟ်၊ တိုပ်ဒေပ်ညဳသာ သီုၜါဟွံတၞဟ်၊ ကလေၚ်စဴရ ဒေသဒဒှ်၊ မာတၚ်ဂဂှ် ဂၠာဲဗှ်ဗ္စာ၊ ဗတ်အဲမွဲသွံ ချိုတ်ထောံဂွံဟာ၊ ဇၟာပ်ညးအဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ရ မူဒၞာဲပကာ၊ ခိုဝ်ခိုဝ်ခါတ်တ် ဂၠာဲအာအာတ်အာ၊ ဗွဲဓမ္မတာ အာတ်စအာရ၊ ချပ်ဣၚုဟ်ပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ပလေဝ်ကောန်တာဲ ဂၠာဲၜုန်မြ၊ ဇုက်ဝါဂၠာဲပၠန် ဆုဒုန်မှာဲမှ၊ ဂၠာဲပကောံနၚ် ပြုပြေၚ်သက္ခဏ၊ သၞာံဂၠဴမူလ ဂွံပကၟဳ၊ ဒုန်ၜဝ်ထၞေက် ကရေက်ဝဏဳ၊ ဇုက်ညးဒက်ဂဝ် ဒက်ကွဝ်ညဳညဳ၊ ယာတ်ညးဂြာပ်ဇွ ဂွံဇိၚ်ပဂၞဳ၊ အိုတ်ဂမြၚ်ပၠန် ဗိုၚ်ကၠောန်ပလွဳ၊ မံၚ်တဴညဳညဳ ပနဳသုသာန်၊ တၠပညာ ပ္စာနညာဏ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ဟေၚ် ပရေၚ်နဳဒါန်၊ ခါဲဒုတ်ညးဍုဟ် စုတ်ဒုဟ်သီုကွာန်၊ ဂကူယုတ်ကွေံ ဟီုက္ၜေဟ်အဓာန်၊ အိုတ်ဇၟာပ်ကွာန် ကွာ်ဍာန်ညးချဟ်၊ ဂကူယုတ်ကွေံ ဒုဟ်ဍေံဟွံဒှ်၊ စိုတ်ယဝ်ရယုတ် ဒှ်လုတ်ကျာ်တွံ၊ ဒးစှ်ေအပါဲ ဂၠိုက်ဂၠာဲပှ်လှ်၊ ဂကူယုတ်ပြဲ ၜါနဲတုပ်သၟဟ်၊ စိုတ်သတ္တံဂှ် ဒှ်တံအရၚ်၊ သမ္မာမိစ္ဆာ စိုတ်ၜါတွံနၚ်၊ သမ္မာစိုတ် ကွာ်လောဲစိုပ်သၚ်၊ မိစ္ဆာဒှ်ဗက် နရက်ဒးကြၚ်၊ စိုတ်ယုတ်ခဵုခါတ် ပါတ်ဇၟာပ်တၚ်၊ စိုတ်ဆောံမမၚ် ဟွံဒးကြၚ်အာ၊ ဂလာန်ဝွံဂှ် ဗှ်တုဲဗ္စာ၊ ဂးမာတၚ်ဂ မိမသီုၜါ၊ ဂကူယုတ်အိုတ် ချိုတ်ရောသ္ဂးဟာ၊ ဂကူပြဲပၠန် ချိုတ်အနန္တာ၊ တိုၚ်ချိုတ်မွဲတ္ၚဲ အိုတ်အဲညးကၠာ၊ ဓဝ်မာရဏ ချပ်ဗ္စာညိ၊ လောဘဒေါသ မောဟညးပိ၊ မၞမွဲကၠာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ ယဝ်ဗက်စဍေံ ဒးစှ်ေကမ္ဘိ၊ သၟိက်ကဵုဝေၚ်ပါဲ ဂၠာဲကဵုဂတိ၊ ဝေၚ်ပါဲကၠေံညိ သတိပလွဳ၊ မဟာသာလ နာမသေဋ္ဌဳ၊


မုက်လိက်−၁၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂွံကောန်ဝုတ်မွဲ ညံၚ်နဲထဝ်ဂွဳ၊ မၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါကျာ်သြဳ၊ မဇၞော်ဓဝ်မၞ ခန္ဓပြေၚ်ဖျဳ၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဟုံလဳ ပြေၚ်ဖျဳရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ပ္ဍဲလိုက်ဝွံကွေံ ညးဟွံတုပ်အဲ၊ ဂကူပိုဲဗၞး နူညးပိုဲပြဲ၊ ထတ်သန်ဂၠိုၚ်ထပ် ပိုန်ဒြပ်ပိုဲလှဲ၊ ဂးရုပ်အသဝ် ဂေါဝ်ဆအဲမွဲ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဒက်ဂြဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကျိုၚ်လှာ၊ ကြိုက်သၟိက်ဒှ် ကာလဂှ်ကၠာ၊ သ္ဘၚ်နက်သတ် ဒးသၞောဝ်အ္စာ၊ အလုံဍုၚ်မွဲ မွဲသၞာံမွဲဝါ၊ အိုတ်ဗၞးတံ တၟံဝေါဟာ၊ ၜးကေတ်ကြိယျာ ကၠုၚ်အာလဳၜန်၊ ညးဝါတ်ညးလောဲ တံၚ်ဂြဲပြာပ်ညောန်၊ ပုၚ်ကွာၚ်စၞ သဗ္ဗဂၠာဲကၠောန်၊ ကၞာထကီု သီုပ္ကဴဇၟန် အိုတ်ဇၟာပ်သ္ၚိ တိညံၚ်ဍန်၊ ဖါပ်စ္စပၠန် တန်ဆန်ကၠုၚ်အာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဍိက်ကမၠောန်ရောၚ် ဟောဟောဂြာဂြာ၊ သၟိက်ဝေၚ်သဘၚ် အခြၚ်နာနာ၊ ဂၠာဲကၠောန်ကွာၚ်ၜဲ ဂၠိုၚ်နဲပြကာ၊ ဓရိက်ခၞာ ဂၠိုၚ်ဝေါဟာလောန်၊ ထဝ်ဗာတ်ဍာ်သာဲ ဖက်ပၠာဲခန်န်၊ သဂြာကလောံ ထောံကၠေၚ်သောန်န်၊ ဓုပ်ကဵုဓုပ်အဵု ဂွဳကဵုဂွဳပၠန်၊ ဝေါဟာဗၞး ဒးရးဂၠာဲကၠောန်၊ ဍိုက်ပေၚ်စိစောန် ဂၠာဲကၠောန်ဗဒှ်၊ ကော်ဍိက်ဗြဴပၠန် ဗၞတ်မသုန်စှော်၊ ကဵုကျိုၚ်ကျဝ်အဴ ပ္ကဴကဵုစရှ်၊ ကော်ဍိက်တြုံရ ခၞံညဳသၟဟ်၊ မသုန်စှော်ကၠာ ဟွံခြာတၞဟ်၊ ကောံတုဲညဳသၟဟ် ပြဟ်ကဵုနၚ်ကွဳ၊ အမာဲပုၚ်သွ စၞကွာၚ်ဂွဳ၊ လ္ၚဵုဂှ်စန်ဒက် ကၠံက်ဂွက်ဓရဳ၊ မြမောဝ်ဂၠိုၚ်ဂၠၚ် ကဵုပၟၚ်ကဵုဂွဳ၊ ဍိုက်စုတ်ပေၚ်ဍတ် ဟွံလျတ်ချဳ၊ ဍိုက်ပေၚ်ဇၟာပ်ကွဳ ညဳညဳသာသာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဒးရး ၜးလဝ်ကြိယျာ၊ ကွဳဇရာထဝ် အသဝ်သာ်လွာ၊ ကျိုၚ်လဝ်ဒးရး ချေံသိန္ဓဴၜါ၊ ဗ္ဂန်ကေတ်တုဲ သၟိက်အာဥဒျာန်၊ ဍိုက်ကွဳကမၠေ အသေအဟာန်၊ ညးညးအဲအဲ ထပ်ဂၠောဲပေၚ်ဍာန်၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် လ္ၚဵုဍိုက်ကွဳယာန်၊


မုက်လိက်−၁၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကောန်သေဋ္ဌဳဗြဴ ပ္ကဴလှဖ္ဍာန်၊ ကၟဳလဝ်ကွဳယာန် မွဲဟာန်သၟိက်အာ၊ ခၞဂှ်ပၠန် ဖျေံအမန္တာ၊ ယွံလေဝ်ဍိက်သ္ကံ လ္ပသ္ပံသာ၊ လညာတ်ယုတ်ကွေံ မၞးတံဆေဝ်တာ၊ မၞိဟ်ချိုတ်မၞိဟ်ယဲ ကဵုပါဲသ္ၚောဲခြာ၊ ခါဲဒုတ်ယုတ်မာ ပကဵုဒနာကြတ်၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု လေပ်ဆဵုဒးပယျတ်၊ ယာံအဲညာတ်ကွေံ ဟွံဒးကဵုမတ်၊ ဟွံဒးညာတ်မွဲ နူအဲဍောတ်တ်၊ ဂၠံၚ်ပိုဲအာကွေံ ပကဵုဍေံတတ်၊ မၞးတံဍောတ်ဇၞော် စဳစောတ်မၚ်မွဲ၊ မိၚ်တုဲဆံလံ ဍိက်သ္ကံရဲ၊ လ္ၚဵုလေံလွပ် ရၠ်ကေတ်နတဲ၊ ကွာ်အာဂတ ဟီုရသဲသဲ၊ ဟွံမွဲမ္ၚဵုကၠာ ပါဲသာဲသ္ၚောဲ၊ ကောန်သေဋ္ဌဳပြဲ တ္ၚဲဝွံတိတ်ကၠုၚ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ဂၠာဲစၞပုၚ်၊ တ္ၚဲဝွံပြဲဟေၚ် ဝေၚ်သဘၚ်ဍုၚ်၊ ဇၟာပ်ညးဇၟာပ်ကွာန် ကဵုဒါန်အာကၠုၚ်၊ အဲဂွံလောဲရ စိတ္တကေဝ်ဇြုၚ်၊ ဂွံကသပ်ပ္ညုၚ် ကွာ်ကၠုၚ်ဇောဲဇောဲ၊ ခၞာတ်နတဲ ထိုၚ်မွဲကၟာဲ၊ ဆဵုသ္ၚိလုပ်အာတ် ဟွံဒးဝါတ်ခါဲ၊ ဆညာတ်ဒးကဵု ကုသဵုဇိုန်ကွာ်၊ ဆဵုဒးပေၚ်ခုတ် ဍိက်ဝုတ်ဍိက်ဗၠာဲ၊ ဍေံဟီုသ္ကာတ်သာဲ ဂၠိုၚ်ဒၞာဲဆေဝ်တာ၊ ဟေံမာတၚ်္ဂ မၞးလ္ပအာ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ဗှ်ေမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ တေံနာဲပိုဲကွေံ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဟွံမိက်ညာတ်ဟေၚ် အမၚ်္ဂလာ၊ မၞးလ္ပအာ ယဝ်အာဒှ်ဝါတ်၊ မာတၚ်ဂဗၠာဲ ဂါဲဝါဲခါတ်မါတ်၊ ဟွံဟီုဟွံခၠေဝ် ကွာ်ကြေဝ်ဂၠာဲအာတ်၊ ဍိက်တံအိုဿီ ဗိုၚ်ဟီုရာဲသာတ်၊ ဟေံမာတၚ်ဂ ယဂၠာဲပတိဃာတ်၊ နာဲပိုဲယာံညာတ် ဒှ်ဝါတ်ရယ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ဓဏာတ်တဲမွဲ ကွာ်သဲဗၠဗၠ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ စဝ်ကၠုၚ်ကွဳရ၊ ဂွံညာတ်ကေတ်ကွေံ မၞးမာတၚ်ဂ၊ ချပ်ခါ်ဆိုအ်ေ ဇအိန်ဇရထအအ်၊ တုဲသၟာန်တိုန်ကွေံ ယွံလေဝ်မၞးတံ၊ ဒးညာတ်လၟုဟ် ညးဂှ်ဍေံဏံ၊ မူယၟုကီု ဟီုပကဵုလံ၊ ဟိန်ဗိန်ယုတ်မာ လအာညံၚ်ပရံ၊ ညးဂှ်ဍေံဏံ မၞးတံဟီုစံ၊ ဍိက်ဂမၠိုၚ်ဂွိၚ် မိၚ်ဒးအသံ၊


မုက်လိက်−၁၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္ၚောဝ်ပ္တီညိ ယွံမိတ္ကံဇမ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ဍေံမၞိဟ်ပရံ၊ ပိုဲဍိက်ဆေဝ်တာ ဂၠိုၚ်ဝါလ္ၚီကၠံ၊ ဍေံဟွံဒိုအ်စံ ဍေံကြံလောန်အဴ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ မိၚ်ချဳလိုက်လဴ၊ ညာတ်မာတၚ်ဂ ဒေါသဖက်နှဴ၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု ဆဵုဘာ်တရဴ၊ ဟွံမိက်အာဟေၚ် ဂေတ်ကလေၚ်စဴ၊ ချပ်ခါ်တုဲအဴ ကလေၚ်စဴအာရ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳကီု ဟီုသီုဒေါသ၊ ဟိုယ်လေဝ်ယတံ တ္ၚဲဏံဒးဂွံ၊ ဒၟာနူဂမြၚ် ယမာတၚ်ဂ၊ ဟွံဂွံစသုၚ် ပုၚ်ကွာၚ်စၞ၊ ကဵုဘဲဒက္ခ ဒးရယတံ၊ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ကီု ဟီုတုန်ခံခံ၊ ကဵုဘဲလၟုံရ ပစွံဍေံလံ၊ ဂၠောဲလုပ်ဗိုန်ဗတ် ဍေံရပ်ပတ်ကံ၊ လ္ၚဵုဍေံခၞက် တက်ဗိုတ်ကဵုတၟံ၊ စိပ်တိုန်ဂြိုဟ်ချအ် ကံဝ်မတ်ပ္တဴ၊ ဍိက်သ္ကံရဲ တက်ဖဲစဴအာ၊ ဍေံပၠောထောံအဵု ညံၚ်ကဵုဇွဂၠဴ၊ ဗောဓိသတ္တ တၠအနှဘဴ၊ ဓဝ်အကုသဵု ဇိုန်ကဵုဖက်နှဴ၊ ဟွံဂွံချိုတ်အဴ လောတ်လောကၟဝ်၊ ဂိသၠောံကာယျ သဗသ္အဝ်၊ ဝိုတ်သ္တိကီု တသ္ၚဳကသဝ်၊ လောတ်လောကၟဝ် ကသဝ်သာသာ၊ လံညိဗ္ၜူဗၠး ဂွးတိဇက်အာ၊ ဇရေၚ်သၞိၚ်ဇြဲ ထောံဇိုၚ်တဲၜါ၊ လၟောၚ်ဂၠိုၚ်ထပ် ဗကပ်လ္ၚာ၊ နကဵုတဲကဵု ဗက်ဍဵုညှာညှာ၊ ပတ်ဇွိတ်သာသာ ဂိဟဲအာရ၊ ဇက်က္တဵုပၠန် ဂဇုန်တော်ဆ၊ အဲအာတ်စလၟုဟ် ဗၠးဒုဟ်ပွ၊ မၚ်္ဂလိကာ ဒေပ်စိုတ်ပါပ၊ ချပ်ခါ်အဲပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ စရိုတ်ဓဝ်မၞ ဍေံပနိဿဲ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ပွလုတ်ဟွံမွဲ၊ ဂၠာဲအာတ်စရ ဗၞတ်ဆစဖဲ၊ ဟွံဂၠာဲဟီုၜေဟ် ညးရးဇမ္ၚောဲ၊ ရာဒနာအဵု လ္ၚောဝ်ယဵုတဲ၊ ဍေံညာတ်ရုပ်အဲ ချဟ်ခါ်အဲပၠန်၊ ဍိက်တံဂှ်ရ ဟွံဒညရန်၊ ဍေံရပ်ဂွံအဲ ဍေံကဵုဘဲဒန်၊ ဍိက်ကဵုနာဲရ မၞတန်တန်၊ ဓဝ်မေတ္တာရ သ္တိညာဏ်အောန်၊ ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန် ဟွံချပ်စန်စာ၊ မာတၚ်ဂပြဲ ချပ်ပၠန်မွဲဝါ၊ ညးဍဵုဍိုက်သၟတ် ကဵုယုတ်ရဟာ၊ ဒေပ်စိုတ်ကဵုပြဲ မၚ်မွဲဂွံမြာ၊


မုက်လိက်−၁၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗတ်ၜုၚ်တက်ကွေံ ဖျေံဓဝ်မေတ္တာ၊ ရပ်စိုတ်သမ္မာ မြာပိုန်သုခ၊ မၚ်္ဂလိကာ ပိုၚ်ခြာမာန၊ ဓဝ်မေတ္တာသွံ အဲစွံဂတ၊ အဲဟံၚ်ပြာ်ဍေံ ဂှ်ရောၚ်ဒးပွ၊ ကြဴဂွံတီညိ သတိဗလ၊ အဲအာတ်ဍေံရ ကာလဂှ်ဒး၊ ဂးမာတၚ်ဂ တြုံတၠညး၊ ချပ်တုဲက္တဵု ဍဵုၜံၚ်ရပ်ပၞး၊ လျဝ်ဇိုၚ်တဲ ကွာ်ထဲဆဒး၊ စံဇြဟတ်ညိ ဋ္ဌာန်တိသတး၊ မာန်ကီုရဂး ဇၞးစိုတ်တုဲအာ၊ ဇောဲဇောဲဇာဲဇာဲ လုဲလာဲဇိုၚ်ၜါ၊ ဟိုတ်ညးၜုၚ်တက် ဟွံဓဝ်ဟွံယာ၊ ဒစုန်ဝါဲဝါဲ ထိုၚ်ကၟာဲဏာ၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်အာစိ သ္ၚိမၚ်္ဂလိကာ၊ ချိုန်ဂှ်စိုပ်အာ ဟွံပါလၞၚ်၊ ဂဇုန်ယဵုဲ ပ္ဍဲတြၚ်ဝၚ်၊ ဖ္ဍောဝ်သဲသဲ ဂၠိုၚ်ကဵုနဲတၚ်၊ သာဓသာဓု ဒါန်ဝွံပြဲက္ဍၚ်၊ ဒါန်ရောၚ်ဇိုန်ကဵု မဂ်ဖဵုစိုပ်သၚ်၊ ဒါန်ရောၚ်ရီုဗၚ် ဟွံဒးကြၚ်လန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုစိ ကလိဂွံထဝ်သန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုတသိုက် ပိုန်ဘိုက်တန်န်၊ ဒါန်ဇိုတ်အဝဲ ရုပ်သာ်ပြဲလောန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုကွေံ ဟွံဒးဂၠာဲကၠောန်၊ ကၠိဂွံထဝ်သန် ဒြပ်ကောန်သမ္ဘာ၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်တံ ခၞံနၚ်ဏာ၊ ဒါန်ဝွံရီုဗၚ် ဒါန်ဂွံဍံၚ်သွာ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုတသိုက် လိုက်သွဝ်သီုၜါ၊ ဒါန်ရောၚ်တိတ်ဗၠး နူပးသံသာ၊ ဒါန်မှတ်ကဵုမြာ သုခသိုၜါ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳတံ တၟံတြုံဗြဴ၊ မိၚ်ကၠုၚ်ကဵုရပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ မာတၚ်ဂကီု ဟွံကေတ်ဟီုတဴ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ ကျာ်သြဳၜတ်သဴ၊ အဲဂွံအဲစဴ အဲအာတ်တဴရောၚ်၊ ဍိုက်သ္ကံရဲ တက်တဲဂြိုၚ်ကၠံၚ်၊ ကောန်ဝုတ်အသဝ် ရုပ်ထဝ်ဒကောၚ်၊ ဂလာန်ဂှ်ကွေံ ဒှ်ဍေံဟီုဂံၚ်၊ ခါဲဒုတ်ညံၚ်ဍေံ ညာတ်ဒးစံၚ်ပရံၚ်၊ ဒှ်ဍေံအာတ်ဂံၚ် အဲစံၚ်ပြံၚ်ကွေံ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳတံ ကဵုကံဟီုၜေဟ်၊ ဍေံတံဂြိုၚ်ကၠံၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံဒး၊ လ္ၚဵုခါတ်မါတ် သၟိက်ဘာတ်ထောံဍေံ၊ လ္ၚဵုဂှ်ချပ် သၟိက်ရပ်ဂဗး၊ ဆဍေံကဵုဍေံ ဂၠာဲဟီုဂးကၠံၚ်၊ ကၠံၚ်မံၚ်ထဥ ရုရုသံၚ်သံၚ်၊ သေဋ္ဌဳဗြဴမိၚ် ဂွံၚ်ဘိုန်စိုတ်စံၚ်၊


မုက်လိက်−၂၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကော်ဍိက်ဗြဴအဵု ကဵုပါန်အခေါၚ်၊ ထဝ်သန်ကဵုဏာ ကဵုအာပလံၚ်၊ ပကဵုဍေံမံၚ် ညံၚ်ဒုၚ်ဂုန်ညိ၊ မိၚ်သေဋ္ဌဳဟီု သီုဍိက်ဗြဴပိ၊ဂိုၚ်ကေတ်ထဝ်သန် ယောန်စှ်ေအာတိ၊ ဟွံမိက်အာကီု ဍေံဟီုဒေါန်ဗျိ၊ ဍုဟ်ခါဲဒုတ်လောန် ညောန်လုပ်ညိညိ၊ စိုပ်တြၚ်ဝၚ်စိ နကြိဟီုပၠန်၊ ယွံမာတၚ်ဂ ကေတ်ရထတ်သန်၊ ကောန်ဝုတ်ညးကီု တုပ်ဗီုထဝ်သောန်၊ မၞးလ္ပအာတ် သွက်ဂွံဝါတ်လောန်၊ လံညးထေဲအဵု ညးကဵုဘဲဒန်၊ ဆဗၞတ်ထတ်သန် ကေတ်ညိပၠန်ရ၊ မာတၚ်ဂကီု ဟီုတိုန်ခယျ၊ ချိုတ်လၟုဟ်အဲ ဟွံမွဲမိမ၊ သွက်ဂွံမၚ်တာဲ ဂၠာဲဖျိန်ပုၚ်သွ၊ ဗတ်ညးဂစိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝိ၊ အာတ်ဒဵုဂွံရ ပဆေဝ်တာညိ၊ မိၚ်ကေတ်ဆဴဆဴ ဍိက်ဗြဴညးပိ၊ မိၚ်ဒးစိုတ်စံၚ် ဗီုသုၚ်ဍာ်ဂျိ၊ သၟိက်ဂွံကဵုချိုတ် ထေဲပၞတ်စိုတ်ဂိ၊ သ္ၚေဝ်မုက်တုဲဟေၚ် ကလေၚ်တိုန်သ္ၚိ၊ လ္ၚောဝ်ပ္တီစိ ယွံမိသေဋ္ဌဳ၊ လၟုဟ်ခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်ခါခၞဳ၊ ဒုၚ်ဂုန်ဍေံကီု ဍေံဟီုဝေရဳ၊ ကဵုထဝ်သန်ကွေံ ဘာတ်ဍေံဟွံချဳ၊ ဍေံအာတ်ကေတ်ပၠန် ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ၊ ခါဲဒုတ်ခါခၞဳ ဍေံဟွံချဳစဴ၊ မိၚ်လဟီုစိ မိသေဋ္ဌဳဗြဴ၊ ဇၞော်တဴဇကု သၟူဒမြဴ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ကောန် ဒယှ်လောန်တဴ၊ ပရိုၚ်သာ်ဂှ် မြဟ်ကမြဴ၊ ဂွံလောန်သဘဴ လှေံဖျဴပြဲလောန်၊ ဂးဗြဴသေဋ္ဌဳ ဂွဳစိုက်ကေတ်သန်၊ ဗၞတ်ကၠံပသာ ဂွဳဏာလှေံလှန်၊ သေဋ္ဌဳဗြဴကၠာ ကွာ်အာပြာပ်ညန်၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ယွံကောန်ယွံကောန်၊ မိနၚ်ကဵုသန် ကောန်ကေတ်ညိရ၊ သန်ကၠံပသာ အာပဇွောံမ၊ ကြဴဟွံဒးအာတ် ဟွံဝါတ်စၞ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ ကဵုမြာသုခ၊ အာတ်ကောန်ကွေံ ဟွံဒးပွ၊ ညးမိၚ်ဒးဂွ စဴကၠာရကောန်၊ မိၚ်သေဋ္ဌဳဗြဴ ဟီုတဴသောန်သောန်၊ မာတၚ်ဂကီု ဟီုခၠေဝ်ပလန်၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ကီု မူနွံပၟိက်သန်၊ ခါဲဒုတ်သိုက်ကွေံ ညးထိုၚ်သးအောန်၊


မုက်လိက်−၂၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟိုတ်ဂှ်အဲပၠန် ဂၠာဲကောန်သမ္ဘာ၊ အဲဒးအာတ်စိ မၚ်္ဂလိကာ၊ ဗတ်ရဂစိုတ် ကဵုအိုတ်ဇိဝါ၊ အဲအါတ်ညံၚ်ဂွံ ဒိုအ်ပၠန်ဂွံဟာ၊ချိုန်လၟုံပြဲ ကဵုအဲစဴအာ၊ ဗတ်ဟီုလာံသာ အဲဟွံအာရ၊ ပါၚ်တရၚ်ဝၚ် ဂးမာတၚ်ဂ၊ တိက်လၞၚ်ကၠာ ဗဒေါံဖျေံကာယျ၊ ပိတ္ၚဲလ္အိတ် ဟွံကေတ်ပုၚ်သွ၊ ပ္တပ်ဇိုၚ်တဲ တုပ်နဲဇွ၊ ပညံၚ်ချိုတ်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ပရိုၚ်သာ်ဂှ် ဒယှ်တန်တန်၊ မၞစိုတ်ယုတ် ခါဲဒုတ်အာန်ကောန်၊ ကောန်ဗၠာဲသေဋ္ဌဳ ဟီုကြေဝ်ဂၠာဲလန်၊ အလုံဍုၚ်မွဲ ညးအဲလီၜန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် ကောန်ကၠုၚ်ပြာပ်ညန်၊ ဟီုရေၚ်သ္ကံပၠန် ဒးဂွန်ရယ၊ ပိုဲကၠုၚ်ဒုၚ်ဂုန် ညးပ္တိုန်မာန၊ လၟုံဒးအဵု ကဵုမာတၚ်ဂ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ဏာ ဂွမာဂွ၊ ကံဍေံစိုပ်ဍေံ ပေၚ်စိုတ်ဍေံရ၊ ဟိုတ်နူဓဝ်မၞ ဂွံရဟွံလံ၊ ဍေံဟီုတိုန်ပလေ ဟိုယဲလေယတံ၊ ပိုဲလၟုဟ်ရ ပိုဲပသောၚ်ဏံ၊ ကဵုမာတၚ်ဂ ပိုဲပသ္ကံ၊ ပကဵုညးပျဲ ဘဲပကဵုဒွံ၊ ဍေံဂွံဗြဴဏံ ယတံထေဲဟာ၊ လ္ၚဵုဂှ်အီဂြိုၚ် တက်ဇိုၚ်တဲၜါ၊ ဗြဴသၠုၚ်မာန မူပရောဇွာ၊ စိုတ်ညံၚ်အိက်အာ် ရုပ်သာ်ဍေံကျေဝ်၊ ဗြဴသာ်ဂှ်ကွေံ စရုပ်ဍေံဟာ၊ ဍုဟ်ကွေံရဇွာ ကဵုဏာခါဲဒုတ်၊ ညးလ္ၚဵုကီု ဍေံဟီုဂၠာဲပျုတ်၊ ယွံလေဝ်ယတံ ဗြဴဏံဗြဴယုတ်၊ ပိုဲတီလံကွေံ နူဍေံဍောတ်တ်၊ သၠုၚ်မၞအဵု ဒဵုဍေံဒှ်ဝုတ်၊ ဟိုတ်နူဍေံယုတ် ခါဲဒုတ်အာတ်ဍေံ၊ လ္ၚဵုဟီုတိုန်ပြဟ် ဒှ်ကွေံဒှ်ကွေံ၊ မိၚ်ညးဟီုဂှ် ချဟ်ခါ်လဝ်ဍေံ၊ ဍိက်သ္ကံစိုတ်သၠုၚ် တက်ၜုၚ်ဂဗး၊ ဟိုတ်ပွလုတ် ယုတ်မာပဒး၊ မာတၚ်ဂကွေံ ဍေံအာတ်ရောၚ်ယ၊ သေဋ္ဌဳဗၠာဲရောၚ် ဟီုကၠံၚ်ခယျ၊ အိုဿီုညးအဲ တက်တဲဂြိုၚ်ခ၊ မိပ်စိုတ်ယူယာ် ဒံၚ်သၠာ်ရ၊ ကောံတုဲရံၚ်ပၠန် ယတံပကသဳ၊ ဟေံမာတၚ်ဂ ကၠေံစိုတ်ပလွဳ၊ ဂွံလၟုဟ်ရ မၞးလ္ပချဳ၊ ယဝ်ညးတက်ကီု ပိုဲရီုညဳညဳ၊


မုက်လိက်−၂၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မၞးလ္ပချဳ လွဳကျာ်ထိုၚ်သး၊ ဗၠာဲလ္ၚဵုကီု ဍေံကော်ဟီုဂး၊ ဟေံမာတၚ်ဂ လွဳရဂွံဇၞး၊ လွဳဂှ်ကၠေံစိုတ် ဗတ်ချိုတ်လ္ပဗလး၊ လွဳမာန်ရောၚ်ပြဲ ကျာ်တြဲထိုၚ်သး၊ တိက်ဟွံချဳကွေံ ဗၠးမာန်ကီုဟာ၊ ဗၠာဲဂမၠိုၚ်ရောၚ် ကောံမံၚ်ဟောဂြာ၊ ဍေံဗိုၚ်ဟီုရ ဂၠိုၚ်ကဵုပြကာ၊ ကောံတုဲတက်တဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ဂၠောဲအာ၊ ဍေံဍုဟ်ညာတ်ဟေၚ် မၚ်္ဂလိကာ၊ ကဵုဇြဟတ်ကၠာ ကဵုမှာတၚ်ဂ၊ ဍိုက်သေဋ္ဌဳကီု ဍေံဟီုစမြ၊ ဗၞတ်မဟီုဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဟွံဂံၚ်ပျဲပျာံ ဍေံရောံဒည၊ ဗၠာဲသ္ကံရဲ ဟိုတ်မၚ်မွဲရ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တိက်ရဟွံချဳ၊ အိုတ်ပန်ဒိုဟ်စိ ဇရေၚ်သ္ၚိသေဋ္ဌဳ၊ မၞးသ္ကံရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ရံၚ်သ္ၚေဝ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ တိက်ရလွဳ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်အာ ဘာသာလီုဇဳ၊ ဂွိၚ်တိုန်ဂြိုဟ်ချဳ ဒးကၠုၚ်သ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ ဗၞးရေၚ်သ္ကံ ကောံဂဇံမံၚ်၊ ညးညးအဲအဲ ဂၠိုၚ်နဲဟီုကၠံၚ်၊ မာတၚ်္ဂချိုတ် ဝုတ်ဒိုဟ်ပန်ဂၠံၚ်၊ ထပ်ှထပှ်စိ ဇၟာပ်သ္ၚိဒးပြံၚ်၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ရောၚ် တုဲဒးပြံၚ်အာ၊ ဇာတ်ဗၞးရ ညးပပြာထာ၊ လၟုဟ်ခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ပ္ဍဲပါၚ်တြၚ် တိက်တၚ်လ္ၚာ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်ဟေၚ် လေၚ်ရသေၚ်ဟာ၊ အိုတ်မွဲဘာသာ ဒှ်လေၚ်အာရ၊ ဟိုတ်နူညးကီု လေၚ်သီုမသ၊ ကဵုပိုဲလေၚ်ကွေံ ဟွံဒးပွ၊ အိုတ်ပိုဲညးကီု ဗိုၚ်ဟီုဆောံမ၊ ညံၚ်အာကီုရ ကာလဂှ်ဒး၊ လ္ၚဵုဟီုပြဟ် ဒှ်ကွေံဒှ်ကွေံ၊ ဂကောံဝေါဟာ ဘာသာဗၞး၊ ဂုန်ကောန်ညးမွဲ ညးအဲလေၚ်ပြး၊ ယဝ်ဟွံကဵုကီု ပိုဲဟီုညံၚ်ဇၞး၊ ကသပ်ဝွံကွေံ ဒးရမၞးတံ၊ တိုၚ်ကသပ်အဵု ပိုဲပကဵုလံ၊ အိုတ်မၞးတံဟေၚ် ကောံရေၚ်သ္ကံ၊ ဂၠာဲကၠုၚ်ထိမြိ ပ္ဍဲသ္ၚိပေၚ်ချံ၊ ဆမွဲကရောံ ကောံတုဲဂဇံ၊ အိုတ်မၞးတံ ခံမံဟီုပၠန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်ညးတၠသန်၊ ဂကူပိုဲဗၞး ဒးရးပြဲလောန်၊ ဘာသာဗၞးစိ ဟွံဂွံကၠိစောန်၊ အိုဿီုညးအဲ မၚ်မွဲတန်န်၊


မုက်လိက်−၂၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ချိုတ်လၟုဟ်ပၠန် ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ရောၚ် တိက်မံၚ်ဟွံချဳ၊ ထပှ်တ္ၚဲရ လံခန္ဓဏှဳ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်အာ ဘာသာလီုဇဳ၊ ဒးဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာကၠၚ်ဟဳ၊ ဟိုတ်ဂှ်သေဋ္ဌဳ သ္ၚေဝ်တုဲတော်ဆ၊ ဂုန်ကောန်ဝုတ်မွဲ သီုရဲမသ၊ ဒးလေၚ်တဴအဆက် အနာဂတ်ဂတ၊ လေၚ်ညးမွဲဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ လေၚ်သီုမသ ဝါတ်ရသေဋ္ဌဳ၊ မဟာသာလ တော်ဆဂၠာဲသ္ၚဳ၊ လၟုဟ်ဝါတ်လောန် ဂုန်ကောန်ကျာ်သြဳ၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်စုတ် ခါဲဒုတ်ခါခၞဳ၊ ဟွံဂွံဟွံအာ ဗက်ဏာဟွံချဳ၊ လံဖေက်ချိုတ်ပၠန် ခန္ဓဍေံဏှဳ၊ ဍေံချိုတ်လီုဇဳ ပြဝေဏဳဗၞး၊ ဒးကဵုဏာကောန် သၞောဝ်ပၠန်ဂတး၊ ဟွံကဵုဒှ်ဝါတ် ဝါတ်သီုညးအဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ရ သိက်ဂွံပဒး၊ အိုတ်ကသပ်ရောၚ် ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ကွေံ ဟွံဟီုဂးပၠန်၊ ဗၞးဂမၠိုၚ် ဗိုၚ်ဟီုတန်တန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်တၠသန်၊ ဟွံဟီုသၚ်ရိုဟ် လၟုဟ်ဂိုဟ်ကောန်၊ ညးဂမၠိုၚ်ဂှ် ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သီုသေဋ္ဌဳပၠန် သီုကောန်သီုဗြဴ၊ သဳမူနော်တြ မသကောန်စဴ၊ အဆက်ဆက် ဂၠိုၚ်လောန်ဖက်နှဴ၊ ဒးဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာဗွဲကြဴ၊ ဗတ်ဒြပ်နွံကွေံ ညးဟွံရဴဂဴ၊ ယဝ်ဂိုဟ်ကောန်ဗြဴ ကြဴတဲဒးဟောံ၊ သေဋ္ဌဳၜိုန်ကြံ ဂဇံဒေန်ဗျောံ၊ ဖျုန်ဂြိုဟ်ဂတဝ် ဒှ်ဓဝ်ဇြဟောံ၊ ညံၚ်ဆုဇိုၚ်ဍာ် သၚ်လာ်ဆုဒေါံ၊ ဟွံသေၚ်မွဲသာ် ညံၚ်ညးဗာ်ပြောံ၊ ဒှ်ဓဝ်ဇြဟောံ ဒေါံစှ်ေအာရ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ရော ကောလာဟာလ၊ ၜိုန်ဟီုတိုန်ဇဳ သေဋ္ဌဳဟိတ်ဇြ၊ ဟွံကလေၚ်ပါၚ် ရမျာၚ်ညိည၊ ဒှ်မံၚ်ကၠိုက်ကၠဟ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဟီုတိုန်ပၠန်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်တၠသန်၊ ဟွံဂိုဟ်ဘာသာ လၟုဟ်ဂိုဟ်ဟာကောန်၊ ကဵုဟွံကဵုကီု ဟီုရခိုဟ်သန်၊ ယဝ်သ္ၚိတ်မံၚ်ကီု ပဟီုပိုဲဓဇန်၊ ပိုဲဟီုဒုၚ်ဂုန် တုန်စှ်ေစိုတ်ရ၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ကီု ဟွံဟီုပါတ်သဗ၊


မုက်လိက်−၂၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဇြဟာတ်ပ္ဍဲကောန် ဍိုန်တိုန်စိတ္တ၊ မွဲသာ်ဂှ်ပၠန် ရံၚ်ကဵုဝံသ၊ ဂၠိုၚ်ကဵုအောန်ဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ကောန်သၠးကဵုရ ကာလဂှ်ဒး၊ မူဟိုတ်တုန်ရော ပိုဲဂကူမၞး၊ လၟေၚ်ဝေါဟာ ဘာသာဇၞော်ကၠး၊ ဇာတ်လီုညးပါဲ ဂၠိုၚ်နဲပြးဇး၊ ဟွံဂွံအာကောံ ကရောံအဲညး၊ ကောန်ကဵုဏာကွေံ ဒှ်ဒးရးသန်၊ ချပ်တုဲသေဋ္ဌဳ ဒ္ၚဳကဵုကဵုကောန်၊ ယွံကောန်သ္ဍိုက်မ ရုပ္ပလက်သန်၊ လၟုံခါဲဒုတ် ဍေံယုတ်မာလောန်၊ ဍေံကၠုၚ်တိက်တၚ် ပါၚ်တြၚ်ပၠန်၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်ကောန် အံက်ဝါတ်လောန်ရ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်ကီု လေၚ်သီုမသ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကီု ကၠုၚ်ဟီုကြံကြ၊ ဟိုတ်ဘာသာမၞး အံက်မ္ဒးကျ၊ ချိုန်လၟုံကောန် ပ္တိုန်လဝ်စိတ္တ၊ မူဟိုတ်မွဲရ ဒါနဒှ်တံ၊ ပ္ဍဲကုသဵုရ အကုသဵုကံ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပ္ညုၚ် ဍေံကၠုၚ်ခၞံ၊ ပ္ဍဲဂၞဴအဆၚ် က္ၜၚ်လေဝ်ဒးဗြံ၊ လီုတုဲသဘဴ ကြဴခိုဟ်လေဝ်နွံ၊ ဟိုတ်ရောၚ်ဒှ်တံ ခၞံနၚ်ဏာ၊ ဟိုတ်ကဵုဖဵုရ သီုၜါပြကာ၊ ဍေံဇိုန်ကဵုသၟတ် သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ လဆောဝ်သၠုၚ်သဝ် ရေတ်ဂပဝ်အာ၊ လဆောဝ်ဒှ်ရ သုခဒုက္ခာ၊ သ္ဘဴဓဝ်ရ ဗ္စာညိရကောန်၊ လၟုံအံက်မ ဒှ်ပွဓဇန်၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ပွလုတ်ဂြန်၊ ယဝ်ဟွံကဵုသၟတ် ခါဲဒုတ်အိုတ်သ္ကန်၊ ယဝ်ဍေံချိုဃတ်ကီု လေၚ်သီုဒိုဟ်ပန်၊ ကရောံခါဲဒုတ်ရ ညံၚ်အာညိကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်ဂလာန်ညး ဟွံသၟဟ်ရထ၊ က္တဵုဒှ်စံၚ်တူ ဒွံဓဝ်သောက၊ တိုန်ညံၚ်ဂျိဇြုံ ဗ္ဒောံဖျေံကာယျ၊ ဝိုတ်သတိရ သက်ခၞပၠန်၊ သောကဍဵုဍိုက် စရိုတ်ဗၠိုက်ဗၠန်၊ ဟီုဟွံဒးဟေၚ် ညံၚ်ညးကၠေၚ်စန်၊ သဗသ္ဘာ် တသၚ်တသောန်၊ ဂွံသ္တိကီု ဂၠာဲဟီုယာံဒေါန်၊ တံဇိုၚ်မပၠန် သောန်န်ယာံတဴ၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ တၠနှဘဴ၊ မူရဴနွံဒုဟ် လၟုဟ်က္ဍုဟ်ကောန်ဂၞဴ၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ယုတ်သန်သွံအဴ၊ အံက်မကျာ်ဂန် ဓဇန်ကဵုကောန်ဂၞဴ၊


မုက်လိက်−၂၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အဵုလၟာဂၞဴ ဍုဟ်ကောန်ဗြဴဟာ၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ ဂးဓုပ်ပြကာ၊ ညးသ္အာၚ်ပၠန် ဍုဟ်ကောန်နွံဟာ၊ လၟုဟ်အံက်မ ပွမှာရာ၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ပွယုတ်မာ၊ အဵုအံက်ရာဇာ မူရာဍုဟ်ကောန်၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ တၠတိုက်သန်၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ ကောန်ဒးစောန်လောန်၊ ဗျဂ္ဃစောရ ညးပဓဇန်၊ လၟုဟ်အံက်မ ပွလုလန်၊ အဵုအံက်ကျာ်ဂန် ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ အဵုလၟာဂၞဴ မူရဴနၚ်ဒုဟ်၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်က္ဍုဟ်၊ ကောန်ဒးလေၚ်ဘဝ ဒိဋ္ဌလၟုဟ်၊ ဂစိုတ်ထောံပြဲ ကဵုဘဲဇြၚ်ဗၞုဟ်၊ ကောန်ဟွံမွဲဒုဟ် မူရာဍုဟ်ရော၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ ညးတၠအယော၊ ညးဂွံဗၠးဒုဟ် က္ဍုဟ်ကောန်ဟီုတဴ၊ ညးမိပ်စိုတ်အဴ ကြဴညးစောစ၊ ဟိုတ်ပတှ်ေညး ကောန်ဒးစံၚ်တဴ၊ အဵုမဂၠိုၚ်အယော ဗဵုညးစောဟာ၊ အဵုမဂၠိုၚ်အဇ အံက်မရာဇာ၊ ကောန်လဝ်ကဵုချိုတ် ကေတ်စိုတ်ဘာသာ၊ အိုတ်ဂကူဗၞး ကောန်ရးခန်လွာ၊ ဟိုတ်နူညးက္ဍုဟ် ဂၠာဲဒုဟ်နာနာ၊ အံက်မရာဇာ အဵုအံက်မရာဇာ ဟုံမှာရအဴ၊ အဵုမဇၞော်ဣဒ္ဓိ မိဒေဝတဴ၊ ကံအတိက်ဟေၚ် ချူပြေၚ်အဲဗြဴ၊ ဟွံသေၚ်ပ္ဍဲလၟုဟ် ဒုဟ်ကၠုၚ်ဖက်နှဴ၊ နတဲခါဲဒုတ် ညးစုတ်လလဴ၊ အဵုဒေဝတဴ ဍုဟ်အဲဗြဴဟာ၊ ဇိုန်ကဵုခါဲဒုတ် အဲဒးယုတ်မာ၊ ညံၚ်ဒဒှ်အဲ ညးဟွံမွဲၜါ၊ လၟုံမွဲဝါ ပြာ်ညိကၠာအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ သိုက္ခာဗြဴ၊ တံဇိုၚ်သၟိၚ်မ ယာံထဂၠက်သ္ဍဴ၊ နရာတ်ဇတဝ် ဖ္အောဝ်စိုတ်ဇဴ၊ ဂၠးကၞေၚ်အဝဲ ယဵုတဲညံၚ်ပ္ကဴ၊ လ္ၚောဝ်သၟိၚ်မအဴ ရဴဝွံသ္ဂးပၠန်၊ ယွံလေအံမ တၠတိုက်သန်၊ ခါဲဒုတ်ဂၠိုၚ်ဒုဟ် အဲဗြဴဍုဟ်လောန်၊ နူဍောတ်တ်ဟေၚ် အဲဗြဴဝေၚ်ခၠန်၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်ကွေံ ဒးကဵုဏာကောန်၊ အံက်မကျာ်ဂန် ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ ဗတ်ဍေံအာတ်ပၠန် ကဵုသန်ဗက်ဖျဴ၊


မုက်လိက်−၂၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကဵုဍိက်တံဓဇက် ၜုၚ်တက်ဗက်ဗဒဴ၊ ကဵုဘဲဓိမြိ ဍေံဂိဒးစဴ၊ ဟွံမိက်ဗက်အဵု ဇိုန်ကဵုကောန်ဂၞဴ၊ ကံအဲဍိက်ဗြဴ ခၞံတဴသ္ဂးဟာ၊ မွဲသာ်သၟိၚ်မ ကျရောံပြဝါ၊ ကောန်စၞးထောံရ ဗက်စဘာသာ၊ ရန်ကဵုညးကွေံ ကောန်ဒးကဵုဏာ၊ ဟွံချပ်ဂၠိုၚ်ဂၠေံ ပွမှာရာ၊ သၟိၚ်မရာဇာ အေၚ်ညိကၠာအဴ၊ သေဋ္ဌဳမိၚ်ကီုသၟိက်ဟီုဖ္အောဝ်အဴ၊ ယွံကောန်သ္ဍိုက်မ အဇဍောၚ်ပ္ကဴ၊ လၟေၚ်ဓဝ်စိ သတိသှ်ပတဴ၊ ကံပြုပြေၚ်ရ ကံပၠတြဴ၊ အိုတ်သတ္တံအဴ ဂေတ်တဴသံသာ၊ ကံဇိုန်ကဵုဟေၚ် ကံနၚ်ကံဏာ၊ ကံရောၚ်ဒှ်သၠဲ သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ လဆောဝ်သၠုၚ်သဝ် ဂွံသွဝ်အာ၊ အိုတ်သီုညးအဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ ပဒှ်သၚ်ကာ ညံၚ်အာရကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊ ဂၠုသူစရိုတ် အိုဿီုဒိုဟ်ပန်၊ သီုဓဝ်ဟိရိ သတိစွံပ္တိုန်၊ ဟိုတ်အသံရ မိမပြဲလောန်၊ ယဵုဒုၚ်ကေတ်ပၠန် တိုၚ်အမန္တာ၊ ကယိုၚ်မဂ္ညိ အိုဿီုကြိယျာ၊ ဂယိုၚ်ဂှ်သွံ ၜးစွံသာသာ၊ ယာတ်မစောန်ပြံက် ဗစံက်ဂဝါန်၊ ဒးကျိုၚ်သၠောံစုတ် ခါဲဒုတ်ပၟာ၊ ဇရေၚ်မိမာ တာကွာ်ရဴဂဴ၊ သၟိက်ခၠေဝ်ရော်ပၠန် ဂုန်လၟာဂၞဴ၊ စိုပ်တုဲဂဇံ တဲခၠာံပ္ကဴ၊ ချိုန်ဂွံညာတ်ဒး မိဗၞးဗြဴ၊ ကၠိၚ်ရုပ်ကောန် သိုဟ်စန်လိုက်လဴ၊ သဗသ္အဝ်တဴ ညံၚ်ရဴကၠေၚ်စန်၊ နရာတ်သ္အဝ် တသဝ်တသောန်၊ ဒတဝ်ဖျုန်ဂြိုဟ် ဟီုရိုဟ်ရေၚ်ဒေါန်၊ ဟီုအာယာံအာ စံၚ်ဏှာပူဗန်၊ မိဒးကြံအု ဟိုတ်ဆာန်ဍူကောန်၊ ဗၞးဗြဴပၠန် ယာံဒက်ဒေါန်တဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်ဗြဴ ၊ ယဵုတဲဂဇံ ကၠံမိဂၞဴ၊ ဝါစဳကာယ စိတ္တဖက်နှဴ၊ လ္ပုဟ်တဲစှ် သၟဟ်ဍောၚ်ပ်ကဴ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်ဗြဴ ကဵုစ္ဍးဒဴညိ၊ ဗၞးဗြဴကီု ဟီုတိုန်တသိ၊ သာဓုသာဓု အယုဝုဒ္ဓိ၊ သဗ္ဗဒုဟ်ပၠန် ပကဵုစောန်ကၠိ၊ အိုတ်သဗ္ဗယဲ ဘဲပကဵုမြိ၊ ကဵုဒှ်သုခိ ညံၚ်အာညိကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊


မုက်လိက်−၂၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကလံမိတုဲ သုဲဂါဲအာပၠန်၊ သၟိက်ကလံရ သၟိၚ်မကျာ်ဂန်၊ ယောန်လုပ်သာသာ ခါမပြာပ်ညောန်၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ပၠန် ညာတ်ဒးကောန်ဗြဴ၊ ဒှ်တိုန်ဝိဝိၚ် ကၠိၚ်ကောန်ဂၞဴ၊ ညံၚ်ရဴဒးဂျိ သတိဖက်နှဴ၊ ဟီုဇီုဟွံဒး ညံၚ်ညးက္ဍိုၚ်ကၠဴ၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်အဴ ရမတ်ရဴဗြဲ၊ မၚ်္ဂလိကာ ယဵုသ္ပာတဲ၊ သီုမဇံသဝ် လ္ၚောဝ်အဲပရဲ၊ ဝါစဳကာယျ သီုစိတ္တပ္ဍဲ၊ သီုမသိပ်ဂၠိပ် ကၞိပ်အဝဲ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်မွဲ ကဵုစ္ဍးသ္ၚောဲညိ၊ သီုမကၠၚ်ဟဳ သေဋ္ဌဳဇၞော်စိ၊ ဒုၚ်သာဓုပၠန် ပ္ဍဲစိုတ်စောန်ကၠိ၊ ကောန်ဒးစ္ဍးအာ ပၟာသုၚ်ဂျိ၊ အိုတ်ဝေဒနာ ပကဵုပါမြိ၊ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ ဒိဋ္ဌဝုတ္တိ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ညိ သုခကဵုတန်၊ ညံၚ်အာညံၚ်အာ ညံၚ်အာရကောန်၊ ကံဝဳပက်ရ အံက်မဟွံဓဇန်၊ ယဝ်ကောန်စှ်ေစး အံက်ဒးဘဲဒန်၊ အိုဿီုဝေါၚ်သ ဋ္ဌာနဒိုဟ်ပန်၊ ကောန်ဂွံဍံၚ်သွာ စေတနာပ္တိုန်၊ ညံၚ်အာရကောန် ပစောန်စိုတ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ တုဲစ္ဍးတိတ်အာ ဗ္စာတော်ဆ၊ အိုတ်သတ္တံရော အလုံလောက၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်ကံ တံပထမ၊ ကာမာဝစရ နမကုသဵု၊ ဟိန်ဏာဒါန်ပ္ညုၚ် ဍေံကၠုၚ်ဇိုန်ကဵု၊ လဆောဝ်ဂှ်ခိုဟ် လဆောဝ်ဂှ်ရုန်မဵု၊ ဆာန်ဒးသာဲရောၚ် ဍုဟ်မဗံၚ်ဒးဆဵု၊ ပၟိက်သၟိက်ဂွံ ဟွံဂွံလၚ်ပြဵု၊ ဟွံမွဲပၟိက်အဵု ဒးဆဵုဂၠိုၚ်တုန်၊ ကာမာဝစရ ဒါနဒးကၠောန်၊ ကၠုၚ်ဒှ်မၞိဟ်စိ ကၠိဂွံထဝ်သန်၊ ဇပန်ဂွံညိ တိညံၚ်ဍန်၊ သၠေဟ်သုခ ဒေပ်ရဗိုန်တ္ညန်၊ ဗတ်ဂၠိုၚ်ထဝ်သန် လေၚ်ပၠန်မွဲဝါ၊ ကုဇကုဟေၚ် ချိုတ်ပၠန်သေၚ်ဟာ၊ ဂြပ်ဒေပ်လဝ်ရောၚ် ဇမၠိၚ်သံသာ၊ ဂျိုၚ်မံၚ်ဟွံအိုတ် ချိုတ်ညးဂွံဏာ၊ ဂုပ်ရတ်သန်ထဝ် ဒေပ်လဝ်ဒှ်မှာ၊ မၚ်္ဂလိကာ ချပ်ဗ္စာရ၊ မွဲနဲသေၚ်ဟာ ချပ်အာဂတ၊ အဲဟိုတ်ဒါန်ကၠာ ကာမာဝစရ၊ ဒှ်ကောန်သေဋ္ဌဳ ရုပ်ပစဳခၞ၊ ဟိုတ်ဂၠိုၚ်သန်ထဝ် စွံဓဝ်မၞ၊


မုက်လိက်−၂၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ချိုန်လၟုံရ ဒုက္ခကၠုၚ်ပျဲ၊ ဒှ်ဂၠုဲခါဲဒုတ် ယုတ်မာလောန်တဲ၊ အိုဿီုညးတၞဟ် လေပ်ဒှ်ညံၚ်အဲ၊ ဂြပ်ကောန်သမ္ဘာ လေၚ်အာလောဲလောဲ၊ ၜိုန်ဇကုရ မာရဏပျဲ၊ ဗၠးပၠန်ဟၟဲ အိုတ်အဲညးကၠာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ မဂၠိုၚ်ကဵုကသပ် ချပ်နပညာ၊ အိုဿီုညးအဲ လန်ထဲသံၚ်သာ၊ ဇပန်ဒှ်စိ သ္တိဝိုတ်အာ၊ ညံၚ်ဟွံဒးချိုတ် ဒက်ဂတ်စိတ္တာ၊ ဟိုတ်ဓဝ်သၚ်ကာ ဟွံမှာဘဝ၊ မွဲသာ်ဒေပ်လဝ် ဟိုတ်ဓဝ်လောဘ၊ မွဲသာ်ဒေါသ မောဟမန၊ သီုကဵုဓဝ်ပန် ဗ္ဒန်ညာဏ၊ ဂၠုညံၚ်ညးမာတ် ဟွံဂွံညာတ်ရ၊ ဟွံစ္ဍးလောဘ ညာတ်ရသ္ဂးဟာ၊ ဂွံကသပ်စိ မၚ်္ဂလိကာ၊ ဝးဓဝ်မၞ လောဘဒေါသ၊ ဝေၚ်ဓဝ်မောဟ ဖေက်ဂွံရောံညှာ၊ တိုၚ်အသံရ အံက်မိပိတာ၊ ဂွဳပုၚ်သွကၠာ တုဲစှ်ေအာရ၊ ပ္ဍဲတြုၚ်ဝၚ် ဂးမာတၚ်ဂ ၊ တိက်သဝပ်လဝ် တုပ်အၚောပ်ဇွ၊ ထပှ်တ္ၚဲသွံ ဟွံဂွံပုၚ်သွ၊ ဟၟဲဇြဟတ် ဆဗၞတ်ညိည၊ မၚ်္ဂလိကာရ ခၞပြာပ်ညောန်၊ ဂဇံတုဲဗိုန် ဟီုတိုန်သောန်န်၊ ယွံနာဲပိုဲရောၚ် ညံၚ်ကတဵုညိပၠန်၊ ညံၚ်လာၚ်မုက်မတ် ပ္တိုန်ဓဝ်ခိုဟ်သန်၊ ပုၚ်သွနွံရှ် ဍာ်တှ်ခန်ခန်၊ အဲပရာပ်နၚ်ပၠန် သွက်ကောန်တၠ ၊ ညံၚ်က္တဵုညံၚ်က္တဵု ညံၚ်က္တဵုရ၊ က္တဵုဍာ်ဂွံသုၚ် ဂွံစပုၚ်သွ၊ တိုၚ်ပၟိက်စိ ကၠိဂွံဒိဋ္ဌာ၊ ပဒှ်စံၚ်တူ ပဒှ်သောက၊ ယွံမာတၚ်ဂ ညက္တဵုညိအဴ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ချပ်ဗ္စာတဴ၊ တိုၚ်လွဳကွေံ အဲဂွံဇၞးစဴ၊ လၟုဟ်အဲဂွံမြာ သိုက္ခမာဗြဴ၊ ကဵုမၚ်တာဲကွေံ အဲဒးကော်ဖျဴ၊ ချပ်တုဲသဘဴ ညံၚ်ရဴမက္တဵု၊ ဗၠာဲအလုံဍုၚ် ဍေံတံကၠုၚ်ဗဵု၊ ဍေံကော်ဟီုရ ဍေံပဝေၚ်စရဵု၊ ဟိုဲမာတၚ်ဂ မူပဟွံက္တဵု၊ မွဲအယုက်ဗှ်ေ မွဲလှ်ေဟွံဆဵု၊ ချုန်လၟုဟ်အဵု ဂွံဆဵုရယ၊ ညက္တဵုကီု ဍေံဟီုဂြိုၚ်ခ၊ ဟိုဲမတၚ်ဂ သာ်လဵုယပ၊ ပိုဲမၚ်မွဲကွေံ ယဗၠးဘဲလ္ၚ၊ ၚုဟ်တၟံယဒုၚ် ပိုဲဂွံသုၚ်စ၊ ဟွံကဵုပိုဲကၠဟ် ယဒှ်ဒုက္ခ၊ ဟီုတုဲဂြိုၚ်ရ ခယျတက်တဲ၊


မုက်လိက်−၂၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညးလ္ၚဵုကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ဟိုဲမာတၚ်ဂ လွဳရယပြဲ၊ ဟိုတ်လွဳယ ဂွံရလောဲလောဲ၊ ဂွံညံၚ်ကဵုစိုတ် ပဝိုတ်သ္ကံရဲ၊ ဟီုဂြိုၚ်ဝေၚ်ဖဲ တက်တဲစဴအာ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ယောၚ်ကတဵုသာသာ၊ က္တဵုဟွံမာန် ဟွံစအာဟာ၊ ဟွံမွဲဇြဟတ် ဂၠုသီုမတ်ၜါ၊ မၚ်္ဂလိကာညာတ် သမ္ၚာတ်ပူဆာ၊ သီုကဵုမေတ္တာ သာသာထ္ၜ၊ ဝတ်တြုံကဵုဗြဴ ရဴဗၟာဏ၊ ၜိုန်ဗၠာဲဗဵုကၠံၚ် အမာဲပုၚ်သွ၊ ဟွံရောံဒည ပြုပြေၚ်နတဲ၊ မာတၚ်ဂအဵု က္တဵုဇာဲဇောဲ၊ မၠာဲရံၚ်ကၞာတ် ညာတ်ကေတ်လောဲလောဲ၊ ညာတ်မၚ်္ဂလိကာ ချပ်ဗ္စာမွဲ၊ ပထမစိ ကိုပ်အဒိတဲ၊ ဖျဝ်မၞဍေံ ဂးဇကုအဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပြဲ အဲဗၠးဒုဟ်ဟာ၊ ကာမေသုကီု ပလီုကောန်သမ္ဘာ၊ အဲဟွံဂွံပလီု ဟီုပါန်သာသာ၊ အာတ်ပါန်ဂၠိုၚ်ကီု သီုကဵုမေတ္တာ၊ ၜိုန်ညးကဵုရောၚ် သ္ၚေဝ်ရံၚ်ညိကၠာ၊ ကြိုက်ဟွံကြိုက်ဟာ ဗ္စာရံၚ်မွဲ၊ လောကထ္ၜုတ် ဂကူယုတ်ပြဲ၊ ဂကူခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်ရအ်၊ ဍေံကောန်သေဋ္ဌဳ ညံၚ်ဗနဳတ္ၚဲ၊ ဟွံကြိုက်ကဵုဗှ်ေ ဗှ်ေပတံၚ်တဲ၊ ဗှ်ေဝေၚ်ကဵုသ္ၚောဲ ဗွဲဝိရတိ၊ မာတၚ်ဂရ ချပ်တုဲပလွဳ၊ တိုၚ်ကသပ်ပၠန် ဟွံကဵုဗၠန်ချဳ၊ ဒက်ဂန်ဗိုန်တၟံ လံခန္ဓဏှဳ၊ ချပ်ပ္ဍဲစိုတ်ရ ပညံၚ်ပိုၚ်ပြ၊ ၜးဂဇံသ္ၚေဝ် ဟွံချဳကာယျ၊ မၚ်္ဂလိကာ လာံသာခယျ၊ ယွံနာဲပိုဲရောၚ် ညံၚ်ဟာပ်ပုၚ်သွ၊ ဂွံဒှ်ဇြဟတ် ဗၞတ်ဆညိည၊ မူဒၞာဲအာဂှ် ဂွံသၟဟ်ရထ၊ ပဒှ်ၚုၚ်ၚ ဟာပ်ပုၚ်ရကော၊ ဂးမာတၚ်ဂ ညးတၠအယော၊ ဟာပ်ဖျေံပုၚ်ညိ မြိဒးဝါယျော၊ ကျာဒွံမုဟ်ဂြိုဟ် လှိုဟ်တိုန်သောသော၊ မၚ်္ဂလိကာ မေတ္တာဂၠိုၚ်အဴ၊ ဟွံဖေက်ညးစော အဵုကောသိက်ပ၊ ဂးဣၚုဟ်ပၠန် ဟွံရန်ဟွံဂွံ၊ ထံက်ကလဵုပၠန် ပဝ်ပေါန်ဓယျ၊ ဇွိတ်သြိုဟ်ဇွိတ်စး ရပ်ပၞးတုဲထ္ၜ၊


မုက်လိက်−၃၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကဵုဍာ်ညိညိ ဂိဍိုန်အာရ၊ ဒှ်တဴၚုၚ်ၚ ၚိတ်စၞဝါတ်လောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ပတ်ပေါန်၊ ဟာပ်ပုၚ်ညိညိ လံဍေံဂိအောန်၊ ပုၚ်စှ်ေဂၠိုၚ်ဇၞး ကြဴဂွံဗၠးပၠန်၊ ဗၠးတုဲဒှ်ဓဝ် ဇြဟတ်စိစောန်၊ မာတၚ်ဂပၠန် သၟိက်ဟီုဝန်စဝ်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မိရဴရုပ်ထဝ်၊ မိကောန်သေဋ္ဌဳ ပိုန်ကျာ်သြဳဗဝ်၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ဂကူယုတ်သဝ်၊ ၜိုန်ခါဲဒုတ်ကီု ပဟီုဗ္ဒေက်ဖျဝ်၊ စွံစိုတ်ကဵုသဝ် ဝးဓဝ်မၞ၊ ဂကူပိုဲပြဲ ဟွံမွဲဂုန္န၊ ဂကူယုတ်ဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ စိုတ်ယၚ်ပြဲသ္အး ဂွံဗၠးဒုက္ခ၊ လိုက်ပလိုက်ကၠာ သီုၜါဋ္ဌာဏ၊ ဒှ်ပၠန်ဒုက္ခ ပသၠေဟ်ရမိ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ယုတ်ပဟီုဗျိ၊ ဟိုတ်မဒါန်ရ မူလအဒိ၊ ဒါန်ဂှ်ဟိုတ်အဵု ဖဵုဒှ်ဇာတိ၊ ဟိုတ်ဒါန်ဇၞော်လှဲ ဇိုန်ကဵုပြဲဂၠိ၊ ပသၚ်ကာညိ ယွံမၚ်္ဂလိကာ၊ ဟီုဇီုတုဲဒှ် တၞံနယကြာ၊ မာတၚ်ဂအဵု က္တဵုသာသာ၊ ဂါံကွာ်ဇောဲဇောဲ လုဲလာဲဇိုၚ်ၜါ၊ အိုတ်တဴဇြဟတ် ဒးဖုတ်အဟာ၊ ဂးမၚ်္ဂလိကာ လဘာ်ဏာရ၊ ကၠာလောတ်ဟွံလောတ် ဇြဟတ်ဍိန်လျ၊ လုဲလုဲလာဲလာဲ ဇောဲဇာဲရံက်ရာ်၊ ဇိုၚ်ဒေၚ်ဒိုတ်ဓီု ဓယီုဗၠဗၠ၊ သီုညးၜါလ္အိတ် ပ္တိတ်ဝဳရိယ၊ ဂွံအာစိုပ်ရ ဒေသသုသာန်၊ တိုန်စိုပ်တာဲကၠာဲ ညးၜါမွဲဟာန်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ညးတၠညာဏ်၊ တိုၚ်ပၟိက်ပြဲ ဟီုမွဲဂလာန်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မူရဴစံၚ်ခလာန်၊ လ္တူအဲကၠာ ပသၚ်ကာကြာန်၊ ဒေံဗြဴဟွံကယျာန် ဂလာန်မိမ၊ ညးဇိုန်ကဵုပြဲ စိုပ်တဲအဲရ၊ ကောကဵုဒေံကၠာ စွံပၟာဏ၊ ညံၚ်ကောန်မွဲမိ သန္ဓိဇလ၊ ပိုဲပ္တန်လဝ်စိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝိ၊ စှ်ေစိုတ်ညိရ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုတဴ၊ ဒးရးအိုဿီု လဟီုကောဂၞဴ၊ ဂွိၚ်စၞပုၚ် စသုၚ်ဗွဲကြဴ၊ ဂွိၚ်ကဵုဗိုက်လ္တက် ဂၞိန်ယာတ်ဖက်နှဴ၊ ပိုဲဒှ်မၞိဟ်ဗြဴ ဒှ်စံၚ်တူလာန်၊ မာတၚ်ဂကီု ဂၠာဲဟီုလှေံလှန်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မူရဴစိုတ်ဍန်၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ရ မူဒေပ်စွံသန်၊ ဒိုတ်သိုက်ဟွံဝါတ် အာတ်ကေတ်ဂွံပၠန်၊


မုက်လိက်−၃၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂၠိက်ယာတ်ထဝ်သန် ဂွံပၠန်လောဲလောဲ၊ ဒေံဗြဴမၚ်တာဲ ဂၠာဲအာရိုဟ်တ္ၚဲ၊ သ္ၚိဆက်ရေၚ်ဗဝ် ယဝ်ညာတ်ဒးအဲ၊ ဟွံဟီုမုက်ဂွး လၚ်လးညန်သ္ၚောဲ၊ ပုၚ်သ္ၚုသၠုဲအဵု ဇိုန်ကဵုရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ပဂွိၚ်ဒေံအဲ တိုၚ်စဖဲရ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်တုဲမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ခယျ၊ ဝတ်ကောဒေံဟေၚ် ပြုပြေၚ်နာထ၊ အှော်ဍာ်သွက်သုၚ် ဗစိန်ပုၚ်သွ၊ ရှ်ေသှ်ေညံၚ်မ အဇကောပၟာ၊ ပ္ဍဲမမံၚ်ကောံ ကရောံညးၜါ၊ ဂးမာတၚ်ဂ ချပ်နပညာ၊ အိုတ်သတ္တံအဴ ဂၚေၚ်ဘဴသံသာ၊ ဘုံပိစှော်မွဲ လန်ထဲကၠုၚ်အာ၊ ချိုတ်ကဵုဒှ်ရ ဘဝနာနာ၊ ယုတ်ပြဲဇၟာပ်ရာ နာနာဘဝ၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ ဗ္စာတော်ဆ၊ ဇၟာပ်ဍုၚ်ဇၟာပ်ကွာန် ဟိုတ်ဒါန်မသ၊ ဇၟာပ်ညးအဲ ဟွံမွဲဂါရဝ၊ အရီုကြာန်ထုဲ ပတုဲဒါန၊ ကေတ်စဇျာန်မက် ဗက်ပကာသန်၊ ဇၞော်ပၟဝ်ရာဂ ပသဘၚ်ပေါဲ၊ ကာလဇိုၚ်ကဵု ကုသဵုဇမ္ၚောဲ၊ ဒးဒုၚ်စကီု သီုယုတ်သီုပြဲ၊ လဆောဝ်ဒှ်တသိုက် လဆောဝ်ဒိုက်ယဲ၊ လဆောဝ်ဂွံဇၞး လဆောဝ်ဒးဘဲ၊ သၠုၚ်သဝ်ဂၠိုၚ်နဲ ယုတ်ပြဲနာနာ၊ လဆောဝ်ဒှ်ရ ဨကရာဇာ၊ လဆောဝ်ပိုန်ဟုတ် ဒှ်မၞိဟ်ယုတ်မာ၊ လဆောဝ်စိန်ဂၠက် နရက်ဒုက္ခာ၊ လဆောဝ်ဍုၚ်သွဝ် ဂေဝ်သွဝ်အာ၊ ဘဝနာနာ စိုပ်လိုက်ဗာပၠန်၊ ဗတ်စိုပ်လိုက်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဝါတ်လောန်၊ ယဝ်ဒှ်မၞိဟ်စိ တိညံၚ်ကဵုဍန်၊ လောဘဒေါသ မောဟတန်တန်၊ ဟိုတ်နူဗိဇ္ဇ မဂှ်ပြာပ်ညောန်၊ ဇၞော်ပၟဝ်ပၠန် ကၠောန်ဒါန်မိဿ၊ ဆက်မံၚ်ဟွံသ္ဂုတ် သမုဒ္ဒယ၊ သမုဒ္ဒယော ဒုက္ခောဝန္ဓ ဗတ်ဆဵုဒးစိ၊ တိသရဏ ဟွံထောံဒဂေတ်၊ ဇြိုၚ်ရောၚ်ကေတ်စ ဘဝအနန္တဂၠိုၚ်ကဝ်ရအဴ၊ ဟွံကဵုဒှ်ရ ဘဝဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ဘဝဂွံအိုတ် ဂွံပၠိုတ်ဟုံဟဲ၊ မူမၚ်မွဲရ ဂွံပနိဿ၊


မုက်လိက်−၃၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဒဴဝတ်ပိရ ကာလဂှ်ပြဲ၊ ရုပ်နာံပၠိုတ်ဟဲ ဗၠးဘဲသံသာ၊ အဲအာပညိ ရသိဟေမာ၊ သ္ဂောံပၟဝ်ရ သမထကၠာ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ် လိုန်သဗာန်ကျာ၊ ကြဴဂွံပ္တန်လဝ် ဓဝ်ဝိပဿနာ၊ ကသပ်ဝွံဒးကၠာ မြာရကုသဵု၊ ချိုန်လၟုဟ်အဴ မၞုံဒေဴဗြဴမွဲ၊ မၚ်္ဂလိကာ ပါသတြုဝဲ၊ အဲထံက်ပၚ်ညိ ကိုပ်အဒိတုဲ၊ ကသပ်ဂှ်ရ မၞုံစိတ္တပ္ဍဲ၊ ကသပ်ဂှ်ပြဲ အဲဒးလွဳကၠာ၊ ဂးမွဲသာ်ပၠန် ချပ်နပညာ၊ လောကုတ္တဵုကီု လောကဳသီုၜါ၊ ကဵုဍိက်ပေၚ်ပြဟ် ဂှ်ရောၚ်ဂွံမြာ၊ အဲဂၠာဲအာတ်ရ ဇွောံမအဟာ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ကၠာ ကာလဒှ်ဒး၊ ဗောဓိသတ္တ တြုံတၠလွဳ၊ တိုၚ်ကသပ်ကီု သၟိက်ဂွံဟီုဂး၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါဒးရး၊ ဇွောံမဟွံမွဲ စဟွံလှဲလး၊ ဒေံဗြဴမွဲကွေံ မၚ်တာဲဒးရ၊ အဲဂၠာဲအာတ်ကီု သီုဇွောံစၞ၊ ဒေံပအာသ္ၚောဲ မၚ်မွဲစိတ္တ၊ ယဝ်ရအာသ္ၚောဲ လေပ်ဆဵုဝဲသၞ၊ ရံၚ်မၚ်မွဲညိ သတိဗလ၊ ဟိုတ်ကောဏံရ ဆောံမဗကန်၊ ဗတ်ရကောအာ ဟွံခြာသ္ၚောဲညန်၊ ဟွံကဵုလံဟေၚ် ကလေၚ်ကၠုၚ်ပၠန်၊ ဟီုတုဲစဳရေၚ် ဓလေၚ်ထိုၚ်ယန်၊ ခၞာတ်တဲမွဲ ကွာ်ထဲကြေဝ်လန်၊ ဆဵုသ္ၚိညးပၠန် ဟွံဂွံညောန်သ္ၚောဲ၊ ရပ်ခၞာတ်ပၠန် ဂဇုန်ယဵုတဲ၊ အရာဒါန်သၟတ် ဖ္ဍောတ်သဴသဴ၊ သာဓုသာဓု ဒါန်ဝွံဒှ်ပြဲ၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်မ ဒါန်ပနိဿဲ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုပြဲ ကြဴတဲဂွံမြာ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုလဝ် ရုပ်သာ်ကျေဝ်ဂေါဝ်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုသၟတ် ထတ်စောံမြက်စာ၊ ဒါန်ကဵုပိုန်ဘိုက် တသိုက်ဘောဂါ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုအယုက် ဂွံဗၠးဒုက္ခာ၊ ဒါန်ဂွံဍံၚ်သွာ ဂွံမြာသုခ၊ ဒါန်ရောၚ်ဇိုန်ကဵု မဂ်ဖဵုဂတ၊ ဒါန်လၟောဝ်တၠုၚ် ဍုၚ်နိဗ္ဗာန်၊ ဒါန်ဒှ်မူလ ကဵုညိရအဴ၊ မိၚ်ဒးဆံလံ တၟံတြုံဗြဴ၊ သီုဝုတ်သိုဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလထဴ၊ မၞိဟ်ဇၞော်ဗျုလောန် စကာကောန်စဴ၊ ခါမိၚ်ဖ္ဍောတ် ဒြပ်ရတ်ပူဇဴ၊ ဟုသၠုဲသၠာဲအဴ ကဵုတဴညးအဲ၊


မုက်လိက်−၃၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မာတၚ်ဂကၠာ အာတ်ဟါံခြာသ္ၚောဲ၊ ဆုဲအာညိညိ သ္ၚိရေၚ်ဂၠောဲ၊ ယဝ်ဖ္ဍောတ်အဵု ကၠုၚ်ဗဵုညံၚ်ပေါဲ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိသွံ အာတ်ဂွံလောလောဲ၊ ပယျာံသဝ်တ္ၚဲ ဇာဲဇောဲစဴအာ၊ ခါစဴစိုပ်သ္ၚိ ကဵုမၚ်္ဂလိကာ၊ အာတ်လၟိုန်ပြဲ မွဲတ္ၚဲမွဲဝါ၊ နဲသာ်ဂှ်ရ သ္ပလွဳပရာ၊ ဇၞတ်ပကောံရ ဇွောံမပေၚ်ဗဂါ၊ မၚ်္ဂလိကာ မိပ်စိုတ်ခါဂှ်၊ ဗောဓိသတ္တ တၠကြဳဇှ်၊ တိုၚ်ကသပ်ကၠာ မြာသၟိက်ကဵုဒှ်၊ တ္ၚဲဂတဒး နူဂယျးပြဟ်၊ ကဵုဒေံဗြဴကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ဇကုမွဲကၠာ သၟိက်အာတၞဟ်၊ တိုၚ်ကသပ်ဂှ် ပြဟ်ဒဴတိတ်အာ၊ ဇကုမွဲသ္ၚိတ် ဟွံကေတ်ပြဝါ၊ သၠးကဝိုၚ်ဍုၚ် သရုၚ်ကန္တာ၊ တြဴဂၠိၚ်သ္ၚောဲ ကွာ်သဲဒေါဝ်ဝါ၊ ဂမၠိုၚ်ကဵုအဆၚ် လစအၚ်လှာ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် ပေၚ်ဗြော်ရေၚ်ဗ္ဂာ၊ သီုဓကှ်သွာ ဝုန်ခါဗၚ်ဗွဲ၊ ကံက်ကဇုံဝေါတ် ကၟောတ်သောဲသောဲ၊ ကဴကဵုကဴပြး၊ တၞးကဵုတၞးဂၠောဲ၊ သတ်ကဵုသတ်ကောံ ခၟောံညံၚ်ခၟောံဗၠဲ၊ တဝ်ကဵုတဝ်ဖလ ကွကွဒက်ဂြဲ၊ ညာတ်ဋ္ဌာန်ဇမ္ၚောဲ ဗဵုဟွံဖဲကီု၊ လ္ၚဵုလျလျ ဖလဍီုဍီု၊ လ္ၚဵုဗြဗြး ပေါၚ်လးသာ်ဍီု၊ လ္ၚဵုဂှ်ခရံက် ဗ္စံက်ဂၠိုက်တီု၊ လ္ၚဵုခစာန်ဗြံက် ကဝံက်ဂြီုဂြီု၊ ဗဵုဟွံဖဲကီု အကြီုအၚ်လှာ၊ မွဲသာ်ဍောတ်ဇၞော် သတ်လ္တူကျာ၊ လၞေၚ်ပူပံက် ၚေက်ကြေၚ်ဂံက်ဂါ၊ ခဍိအဂၠောန် ကောန်ၜိုပ်ကောန်မာ၊ ကြေဲတေဝ်တောတ်ရ ဗျုဒိုၚ်ဂလာ၊ ဇံၚ်မံၚ်ပရောတ်ၜဳ ၜိၚ်လေဝ်သာဲအာ၊ အကၠဟ်မွဲသာ ဗၠိုပ်အာရေၚ်ၚ်၊ ဒိုၚ်ဗျုဒိုၚ်ဂလာ ယောန်အာလက်ခစေၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကဵုကံ လ္ၚဵုဂှ်ပၠံသၞေၚ်၊ လ္ၚဵုကဵုရဲသာ ဟွံကဵုခြာဝေၚ်၊ လ္ၚဵုဇဵုထုဲထ္ၜန် ညံၚ်ညးစန်ကၠေၚ်၊ ဍေံကဵုဍေံဟေၚ် ညံၚ်သ္ဘၚ်ပေါဲ ၊ ထိုၚ်သာဲအဒါဲ ဂၠာဲဇာပ်ပဝ်ဂၠောဲ၊ အလိုန်ဂြပ်သၞေၚ် အခြၚ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ ဗရုဇၞော်ဍောတ် ထတ်တ်သောဲသောဲ၊ ညံၚ်ရဴစိၚ်ဂြဝ် တိၚ်လဝ်နတဲ၊


မုက်လိက်−၃၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံမိက်အာသ္ၚောဲ ဟွံဖဲသောတ၊ ဆဂှ်ဟွံသေၚ် တၟေၚ်ဝိသေသ၊ သတ်ပ္ဍဲဍာ်ကီု မဂၠိုၚ်အနန္တ၊ ဂၠိုၚ်ထုဲဓရုဲ သီုၚုဲသီုက၊ ကၞုဟ်ကၠဴဂတာံ ဟလီုကျာံရ၊ ဇၞော်ဍောတ်နထ ဂၠိုၚ်နာမကီု၊ ဂမၠိုၚ်တ္ၜန်တ္ၜောဲ ထဝ်ဂၠောဲသီုသီု၊ လ္ၚဵုစောန်ပြံက် လ္ၚဵုမံက်လှီုလှီု၊ လ္ၚဵုသဝ်ဗၠိုက် လ္ၚဵုပိုက်ယဝီု၊ လ္ၚဵုဒံၚ်သၠာ် ညံၚ်ညးဗာ်တ္ၚီု၊ ဍေံကဵုဍေံကီု သီုသီုသာဲသာဲ၊ မာတၚ်္ဂညာတ် သမ္ၚာတ်ပူဆာ၊ ဗှ်ဇကုမွဲ ကြၚ်ထဲဂၠိုက်ဂၠာဲ၊ ဗဵုအာရံၚ်အာ ပါတဟၚ်ဂြာဲ၊ ရံၚ်အာအိုတ်မတ် စိုတ်ဍောတ်ဇၟာပ်ဒၞာဲ၊ ကွာ်အာသာဲသာဲ ပယျာဲကန္တာ၊ ကွာ်အာသောၚ်ၚ် ဗက်ူဓလောၚ်ဝါ၊ တဟၚ်ဒြာဲဇး တၟးညာတ်အာ၊ ဗျဵုဗျဵုဗျောံဗျောံ မၞုံသာ်လွာ၊ ညံၚ်ဒဵုညံၚ်ဆု သာ်ဝွံနာနာ၊ စမဳညာတ်အာ မိပ်စိုတ်ခါဂှ်၊ ဝါဝွံၜိုဟ်သ္တိုတ် မိပ်စိုတ်ပူမှ်၊ ပ္တိတ်ဝဳရိယျ စိတ္တဟွံလၞုဟ်၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ စေတနာပ္ၚုဟ်၊ ဟိုတ်ဝဳရိယ ခဏစိုပ်ပြဟ်၊ ကၞောတ်ဝါဂှ် ဇီုဇြဟ်ဗတဳ၊ ဂြိုပ်ဇီုဂြိုပ်ဗြး ပြးဗြးပေၚ်ဇဳ၊ သိၚ်သိၚ်သာဲရေၚ် ညံၚ်ညးပြေၚ်ဖျဳ၊ သၠုၚ်ၚ်တၞံလျ ကွကွမံၚ်ညိဳ၊ ကဴကဵုကဴဆက် ညံၚ်ညးဒက်ဂွဳ၊ ဂၠိုၚ်လောတ်ကျာသြီ ညံၚ်လွဳမာန်သွဝ်၊ ကွာ်အာဗဵုအာ ရံၚ်အာဗဵုဒ္ၚောဝ်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကၞာၚ်လျ သီုသၠသီုကၟဝ်၊ သၠုၚ်ၚ်သဝ်သဝ် ဗဵုလ္ၚောဝ်ဟွံဖဲ၊ ဗဵုအာရံၚ်အာ ကွာ်အာဇကုမွဲ၊ ညောန်စိုပ်ဒဵုရ သၠုၚ်လျသၠာလကဲ၊ တၞံဗၠိုဟ်မံၚ်ဗျာၚ် ထာၚ်လျမံၚ်ဂၠောဲ၊ ကဴရဴနော်နာ် ဗကေတ်သာ်ဗၠဲ၊ ယဝ်ရဍုဟ်သၟတ် သတ်ဍေံလုပ်ပေါဲ၊ ယဝ်ဍုဟ်ဍေံလကဲ တုပ်နဲသတ်ဗြာတ်၊ လ္ၚဵုဂှ်သၠုၚ်သဓုံ တၞံညံၚ်ပြသာဒ်၊ လဴဂှ်သဝ်လက် ခတောဲဂှ်ကြံၚ်ဃာတ်၊ သတ်ယဝ်ဍုဟ်ဗက် ကရေက်စဍေံဝါတ်၊


မုက်လိက်−၃၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ယဝ်စရံၚ်ကီု သီုကြောံသီုဍာတ်၊ မၞိဟ်ယဲစိုပ်ဝါတ် ကဵုဓါတ်ဒူရေန်၊ လ္ၚဵုတၞံကဓုံ ကောံညံၚ်ညဂြေန်၊ ကဴဍေံဇဝ်ပရဲ လကဲသေန်န်၊ သတ်ကြံၚ်ဗ္စံက် သီုတ္ၚံက်သီုကဝေန်၊ ယဝ်ထ္ၜးသတ်ဍေံ ညံၚ်လှ်ေညံၚ်အေန်၊ စံၚ်လဝ်စိန်န် အမြာဲဂၠိန်ခနေၚ်၊ လ္ၚဵုသၠုၚ်ခဝေါဲ ဇာၚ်ဇောဲမံၚ်ရေၚ်၊ ဟွံမွဲကၞၚ်ကဝ သၠညံၚ်ဗၞုဟ်ဇြၚ်၊ ဗရဲဗုၜတ်သတ်လက်ဂစေၚ်၊ ဍုဟ်စဖျိုတ်လောန် ခ္ဍန်ညံၚ်မဝေၚ်၊ တၞံကဵုတၞံတၟေၚ် သတ်ဟေၚ်ကော်ဍေံ၊ မွဲသာ်တၞံလ္ၚဵု ထာၚ်ကဵုထာၚ်ပြး၊ ကၞာၚ်ဗာၚ်ဟွံမွဲ သတ်လကဲပြး၊ အပ္ဍဲရဴဗြံက် ၜံက်ရံၚ်ဍေံထကး၊ ဍာ်ဍာတ်ဖျုန်ကြောံ ပ္တောံပၠန်ဟွံဒး၊ ကောန်မန်တံကွေံ ကော်ဂးသတ်ဗြဴ၊ လ္ၚဵုဗြးဗြး မွဲလှ်ေဟွံကဴ၊ သတ်တိတ်နူပီု ညံၚ်ဗီုကောန်ရဴ၊ ကြံၚ်ၜိုဟ်ပေက်ရ ဍုန်သွဖက်နှဴ၊ ဍုဟ်စဍာတ်အိုတ် ထၜိုတ်ဆဴဆဴ၊ ယဝ်ညးခုတ်ခဴ တုပ်ညံၚ်ရဴပၞဟ်၊ လ္ၚဵုသဓုံဗျာၚ် သၠကၞာၚ်မဝ်ဂၠဟ်၊ ကဴဇဝ်ပရဲ လကဲလျဟ်၊ ခတောဲၜတ်တ် ဖျိုတ်ဖျးလေဝ်ဒှ်၊ဍုဟ်စဟွံဝါတ် ဍာတ်ဖျးနွံရှ်၊ သတ်ကြုက်ရဒှ် ကော်ဍေံဂှ်ရ၊ လ္ၚဵုမွဲရဲ တၞံသောဲကွကွ၊ အလုံတၞံပၠန် ကေက်လောန်ဇလ၊ ၜှ်တၞးဍေံ ဆုၚ်ဒးပသ၊ ဖျးနူၜတ်ၜတ် ဍုဟ်မတ်ဖလ၊ ပၠာဲထဥုဲထပက် ဗၠးသက်ခၞ၊ ညးကော်တုန်အဴ သတ်ပၞဴရ၊ လ္ၚဵုတၞံဒလ ကၞာၚ်လျဍိုပ်ဍဴ၊ တၞးၜတ်တ် သတ်သီုပ္ကဴ၊ ယတ်ၜှ်ဆုၚ်ရ ပသကတဴ၊ ပါ်ရံၚ်အဒေါဝ် ခၟောဝ်ဖက်နှဴ၊ သတ်ဂှ်သဘဴ ညံၚ်ရဴသတ်ဗဳ၊ သီုသတ်သီုပ္ကဴ ဖက်နှဴညဳညဳ၊ သၟးဟေမဝန် ဂၠိုၚ်လောန်ကျာ်သြဳ၊ ညံၚ်ညးပြေၚ်ဖျဳ တုပ်ဗၞဳသွဝ်၊ ကှ်ေအနာၚ်ပြာန် ပ္ကာန်ဍောၚ်ပ္တိတ်ဇဝ်၊ အနုသ္ဇၚ်ထောဲ ခပေါဲတဝ်သွဝ်၊ အဂၠဴကြက်စၠန် ကဴသန်ကဴထဝ်၊ ပ္ၚာလာံသဴ ညံၚ်ရဴကျိုၚ်ကျဝ်၊


မုက်လိက်−၃၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သီုကဴသီုဇဝ် မြမောဝ်နာနာ၊ ပြာ်ဇုက်အဂၞု သ္ဇုၚ်ဂွုစမ္မာ၊ အံၚ်ရေၚ်သၞေၚ်ဇုက် အသုက်ကဏ္ဏကာ၊ ဓဇေၚ်သရဖဳ ပကဇဳသွာ၊ မၠဵုကဴသတၚ် ဗၚ်ယခ္ဍၚ်ရာ၊ သတ်ကဵုသတ်နှဴ ကဴကဵုကဴခြာ၊ ဇဝ်ကဵုဇဝ်ကၠာ ဂၠိုၚ်ရာစိစောန်၊ ကၞာၚ်ကဵုကၞာၚ်လျ လှကဵုလှညန်၊ ဟွံသိၚ်ဟွံသာဲ ဂၠိုၚ်ဒၞာဲစိစောန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကြပ်ဇြ တုပ်အဇသန်၊ ပ္ဍဲဂြိုပ်ဟေမန် ဂၠိုၚ်လောန်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ မာတၚ်ဂအဵု ကွာ်အာဗဵုအာ၊ သတ်ဂြိုပ်တံပၠန် သ္ၚောဲညန်ဂၠိုၚ်ရာ၊ လ္ၚဵုညံၚ်ကၞုဲဗျ လ္တူဆုမွဲသာ၊ ဍောန်ဝေၚ်ဓရီု သီုကောန်ဗာဏာ၊ သီုကဵုပြဝါ အာကၠုၚ်လဆန်၊ လ္ၚဵုညံၚ်ဂၚ် ဆၚ်အာတန်န်၊ ဆဵုဏှာအာပြဟ် ဂှ်ဂှ်ဟီုဒေါန်၊ လ္ၚဵုဗုၜတ် ညံၚ်ဝုတ်အဵုပၠန်၊ ဗြုတဴဝိုဟ်ဝိုဟ် အိုတ်ကံသောန်န်၊ လ္တူဆုပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ပြဝါ၊ ပ္ဍဲတိဂၠိုၚ်ရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ဂၠော်အာ၊ စိုၚ်ကၠဒြာဲမၚ် ဗလေၚ်မွဲသာ၊ ပှ်ပှ်ေကၠဵုကၠိၚ် ကလိၚ်နာနာ၊ က္ၜိုၚ်သိတ်သီုကောန် ကၠဗြန်ကၠလှာ၊ ဂၠိုၚ်ကဵုရဲသာ အာကၠုၚ်လဆန်၊ ကၟက်ကၟက်ဂၠိုၚ်စွံ ၝောံၝောံသီုကောန်၊ ဗၟက်ကလှ်ေ ဍေံကဵုဍေံပၠန်၊ ဟွံတီသ္ကံရဲ ထပ်ဂၠောဲလီၜန်၊ မဂၠိုၚ်ဇၞော်ဍောတ် သတ်ပ္ဍဲဟေမဝန်၊ မၚ်တၚ်ဂပၠန် ဂၠာဲချပ်စန်စာ၊ ချိုန်လၟုံအဲ ဒဴဝဲသံသာ၊ အဲတိတ်ဋ္ဌာန်ဂြိုပ် ဗ္ဒိုပ်ဟေမာ၊ ပရသိပၠန် ပ္တန်စေတနာ၊ တိုၚ်ကသပ်ကီု ကဵုလီုရဟာ၊ ဟွံကဵုလီုကၠာ စေတနာပ္တိုန်၊ ပ္ဍဲဋ္ဌာန်ဝွံကွေံ ဒးရးပြဲလောန်၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်အာမွဲ သၞဝဲလေဝ်အောန်၊ ဂးဍာ်လေဝ်ၜိုဟ် သာဓါဒိုဟ်ပန်၊ ရိုဟ်ဇုက်ကြုက်ပၞဟ် နွံရှ်စိစောန်၊ ဒးရးပြဲလောန် စိစောန်ဇၟာပ်ဒၞာဲ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ခၞံကောန်တာဲ၊ တိုၚ်ပၟိက်အဵု ဂၠိုၚ်ကဵုပြယာဲ၊ ခၞံဗွဲပရှ် ဋ္ဌာန်ဇြဟ်ဗိုၚ်လာဲ၊ ဇရေၚ်တၞံဇြဲ ဟွံမွြကဵုဗ္ဒာဲ၊ ဂြိုပ်မဂၠိုၚ်စရာဲ ပဗ္ဒာဲပန်၊ ယာတ်မစေါန်ပြံက် ဍာ်လွံက်ဖျောန်၊


မုက်လိက်−၃၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္တူကၞိပ်ကၠာ ကေသာကုတ်ဒန်၊ သ္ပိုၚ်တုဲကၠေဟ် ဒးရးပြဲလောန်၊ လှာဲရုပ်တၟိ ရသိဟေမောန်၊ ဇကုမွဲပၠန် တန်တဴမံၚ်ရ။

ဟွံမွဲလၞုဟ်ကွေံ ဂးမာတၚ်ဂ၊ လဆောဝ်ဂှ်အိုတ် စရိုဟ်ကာယျ၊ သၟိက်ဂွံပ္တိုန်လဝ် ဓဝ်သမထ၊ သတးတိဗက် စက်စေဝ်သၟိက်ပ၊ ထွာဲဟွံသ္ၚောဲ မွဲဟတ်မွဲဍ၊ ပရိကံရ ပထမကၠာ၊ ဒက်ထဝါဲဗိုန် သွိုန်ဘာဝနာ၊ ထ္ၜေက်မၠာ်ကီု ကၠံဝါလ္ၚီဝါ၊ စေဝ်ကသိုဏ်အဵု ဟွံကဵုကၠေံအာ၊ ပ္တိုန်သမာဓိ ဒမၠိဂၠိုၚ်ဝါ၊ ဟွံကဵုယောၚ်မှာ ပ္ဍဲကာလဂှ် ရိုဟ်တ္ၚဲအနဳ လွဳဟွံလၞုဟ်၊ ဟွံကဵုကၠိပၠန် ဟွံကဵုစောန်ထၞဟ်၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်စိ ပဳတိက္တဵုဒှ်၊ ပရိကံလ္လိတ် နိမိတ်စဝ်ပြဟ်၊ သမာဓိဂှ် မက္တဵုဒှ်ရ၊ ကြဴဝွံအနဳ ပ္တိတ်ဝဳရိယျ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်ပၠန် ပန်စှော်နာမ၊ ဗၞတ်မွဲမွဲ ပ္တန်ပ္ဍဲစိတ္တ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်ဂိုတ် ကိုတ်လက်ဟွံက၊ ကဵုပြာကတ်ကၠး တၟးစက္ခ၊ ဂွံနိမိတ်ရ ဥဂ္ဂဟပၠန်၊ နိမိတ်ဗိုန်စိ သမာဓိတုန် ၊ သ္ဍိုက်စိုတ်လွဳ ပဳတိပြာပ်ညန်၊ စွံတဴဂတိ ဟွံကဵုကၠိစောန်၊ လၟိုန်တ္ၚဲဟေၚ် ဟွံကဵုဝေၚ်ခၠန်၊ နဲဂှ်လက်သန် ပၟဝ်ပၠန်ဂတ၊ ဂဇံဟွံချဳ ပတိတ်လွဳရိယ၊ နိမိတ်ဂဵုခၠၚ် ဟွံဒှ်ခၚ်ခ၊ နိမိတ်ဗိုန်စိ ပတိဘာဂ၊ သမာဓိတိုန် နရဴခန္ဓ၊ ပဳတိစပ်ရ လုံကာယျဒွါ၊ ပဳတိမသုန် မၞုံဂုန်ပြဲဖါ၊ သ္ဍိုက်စိုတ်ပ္ဍဲ ဟွံဟဲစိတ္တာ၊ လၟေၚ်ဇျာန်တိုန် မသုန်ပြကာ၊ ပၟဝ်တုန်န် ထပ်ပၠန်မွဲဝါ၊ လၟေၚ်ၚ်ကၠာ ပၟဝ်အာရ၊ ဝိတက်ဇျာန်စိ ပၟဝ်အဒိတ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် စှ်ေတန်စိတ္တ၊ နိမိတ်ဗိုန်ဆိတ် ပ္တိတ်လွဳရိယ၊ ဇျာန်ဝိတက်အဴ ဒှ်တဴကြံကြ၊ ပါဲဝိတက်ဂျ ပၟဝ်ရဝိစာ၊ ပၟဝ်ဂလိုၚ် ဂၠိုၚ်ၚ်ကဵုဝါ၊ စှ်ေစိုတ်ဗိုန်ကြပ် ခပ်ပ္ဍဲစိတ္တာ၊ မဂၠိုၚ်ပဳတိ သမာဓိဂွံမြာ၊ ဝိစာလောန်က္ဍၚ် စၚ်ခြၚ်မနောဒွါ၊ ပါဲကၠေံဝိစာ ပၟဝ်အာပဳတိ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် ပ္တိုန်သမာဓိ၊ ပတိတ်ဝဳရိယ ဟွံလဇညိ၊


မုက်လိက်−၃၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အိုတ်တၟိုဟ်တဴ ပါတ်ဇဴဖိဖိ၊ ဟွံဗၠန်ဒစေၚ် ဟွံဝေၚ်ခြာစိ။ ပါဲဇျာန်ပဳတိ ပၟတ်ညိသုခ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် ပ္တိုန်စိတ္တ၊ တသိုက်စိုတ်တန် ကြပ်ဗန်ကာယ၊ ဝိထဳဗိုန်ဗတ် စိုပ်သၞောတ်ဇျာန၊ ဟွံဗၠန်ဒစေၚ် ဟွံဝေၚ်သက္ခဏ၊ ပါဲကၠေံသုခ ဨကဂ္ဂတာ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်ဆိတ် စိုတ်သိပ်ဂွံမြာ၊ လၟေၚ်ဇျာန်တုန် မသုန်ပြကာ၊ ဍိုက်ပေၚ်ဟွံချဳ လိုန်ဝိထဳကျာ၊ ဂေတ်လန်အာပၠန် တ္တံပန်ကၠုၚ်အာ၊ အိုတ်အလုံပြဲ မွဲစက္ကဝါ၊ ဇျာန်ဍိုက်ပေၚ်ကၠာ ပြာကတ်အဘိညာန်၊ အဘိညာန်အဴ သီုတရဴဋ္ဌာန်၊ သမာပတ်ဒ္စာံ ဒးဂွါမွဲဟာန်၊ တိုၚ်ပၟိက်အဴ အာတဴနဇျာန်၊ ရသိတၠညာန် နဇျာန်ကၠုၚ်အာ၊ ပၠေၚ်ဗဒှ်ရုပ် ပတုပ်နာနာ၊ ညံၚ်ဂိတုတ္ၚဲ ညံၚ်ဗြဴညံၚ်ကျာ၊ ညံၚ်အိန်ဗြီုရောၚ် အယောၚ်အာ၊ ပ္တောံကၠဗြန် ကုမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ပၠေၚ်ဗဒှ်ဏာ နာနာသဗ္ဗ၊ နအဘိညာန် ဇျာန်သမ္မထ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ သွာပ္ဍဲစိတ္တ၊ ရသိပြဲက္ဍၚ် ဂးမာတၚ်ဂ၊ လွဳဗိုန်ဗတ် ထပှ်သတ္တဟ၊ ဍိုက်ပေၚ်တုဲရ သမ္မထဇျာန်၊ မာတၚ်ဂစိ ဣသိတၠညာန်၊ ဂၠာဲချပ်ဗ္စာ ဗှ်အာဍုက်ကွာန်၊ စွံလဝ်ဒေံဗြဴ တဴပ္ဍဲသုသာန်၊ အဲထံက်ပၚ်ညိ အဒိဂလာန်၊ ဒက်ဂြေန်ဝိဥာန် ပၟဝ်ဇျာန်ဂွံမြာ၊ ချိုန်လၟုံအဲ ဒးရးပြဲဖါ၊ တိုၚ်ပၟိက်အဲ ကၠိဂွံလောဲသွာ၊ အဲဒးထံက်ပၚ် မၚ်္ဂလိကာ၊ က္တဵုဗဒှ်ဇျာန် လိုန်သဗါန်ကျာ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ကလာၚ်စဴအာရ၊ ပရဟ်ဇျာန်ပြဲ မွဲသက္ခဏ၊ ခါညန်စိုပ်ကွေံ စှ်ေနူကာသ၊ ဂမြၚ်တံညာတ် သွာတ်ဟဒယ၊ ဂြေပ်ကၠုၚ်လ္ၚောဝ် ဇံသဝ်ထဒၟ၊ မၚ်္ဂလိကာ ညာတ်သ္ပာထ၊ တဲပ္ဍဵုသိသ ပဝတ်လ္ၚောဝ်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်ထဝ်၊ ညာတ်ရသိပၠန် ကသောန်ကသဝ်၊ သောကဍဵုဍိုက် ကလိုက်ကၟဝ်၊ ဂၠိုက်တိုန်ပေၚ်သိုဟ် ဖျုန်ဂြိုဟ်ဇတဝ်၊ ရမတ်ဗြဲကဝ် ဆေဝ်ဒဝ်ဟွံမာန်၊ လီုစတ္တဇ ကာယျဝိညာဏ်၊


မုက်လိက်−၃၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံညာတ်ဒိုဟ်စှ် ဒှ်အာန်တၞာန်၊ ဂၠာဲဗှ်ချပ်ခဝ် ဆေဝ်ဒဝ်ဟွံမာန်၊ ညံၚ်ရဴဥူမတ် ပညောတ်သန္ထာန်၊ တၞံနအာတ်ပါန် ဂၠိုၚ်ဂလာန်ယာံပၠန်၊အဵုကောရသိ ကောမိဓဇန်၊ ထောံလဝ်အဲဗြဴ ညံၚ်ရဴအှော်ဒုန်၊ ဗဗုလဟဵု ဂဵုတုဲပၠိုတ်သုန်၊ ဒးပၠိုတ်ဟုံဇြ ဒှ်စၞဂြုန်၊ အဵုကောတၠဂုန် အဵုကောတၠဂုန် ကဵုလေၚ်သုန်ဟာ၊ အဵုကောသော်က္ဍိုပ် ဋ္ဌာန်ဂြိုပ်ဒဴအာ၊ နူတံတုန်စိ အဒိကိုပ်ကၠာ၊ ကော်နၚ်တုဲသွံ ကၠုၚ်ထောံလသာ၊ ဟွံဗှ်ဂၠိၚ်သ္ၚောဲကဵုအဲပူဆာ၊ အဵုတၠသိက္ခာက္ဍုဟ်အဲဟာကော၊ အဵုတၠပဿတၠအယော၊ ထောံလဝ်အဲမွဲခြာသ္ၚောဲကလော၊ ဟွံမွဲဝံသညးဟွံပဆော၊ ညးဂၠာဲနၚ်ဒုဟ်ညးဍုဟ်ဟီုစော၊ အဵုကောအဵုကောကဵုညးစောပၠန်၊ အဵုမဂၠိုၚ်အယောအဵုကျာ်ဂန်၊ တူတံဝါဒိကြာမိကဵုကောန်၊ အာတ်တုဲဖျာ်နၚ်ကဵုအဲကၠၚ်ကၠောန်၊ ပွတံဂှ်ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ ဒဴထောံအဲပၠန်ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ အဵုတာပဿတၠနုဘဴ၊ ပၠီုကၠေံတုဲကၠာဘာသာအဲဗြဴ၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ရောၚ်သ္ၚိဟွံဂံၚ်စဴ၊ ညာတ်ဗွဝ်ဒုဟ်ဒုဟ်အဲဒြေပ်ဒဴ၊ ကောဟးကောဂၞဴဟွံစဴရဟာ၊ တံဇိုၚ်ရသိဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ တက်သိုဟ်တုန်န်ယာံအာဒေါန်အာ၊ ဇါတ်လီုဂၠိုၚ်စွံဒးထောံဘာသာ၊ ဂကူလီုရလောကပြိုက်ဖါ၊ ဒဴထောံအဲကၠာဒးရးရဟာ၊ မာတၚ်္ဂစိရသိကြက်လှဴ၊ သီုမေတ္တာကီုသၟိက်ဟီုဖ္ဘောဝ်လဴ၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာကညာဒေံဗြဴ၊ ၜိုန်ဒးသာဲခြာမူဒၞာဲစိုတ်ကတဴ၊ ထံက်ပၚ်ဒေံဗြဴအဲဒးဒဴအာ၊ ဂလာန်ဂှ်ရောၚ်ထံၚ်လဝ်သောတ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ်ဂကူယုတ်မာ၊ အောန်ရကဵုပိုန်ဟိုတ်နူဒိုက်သာ၊ ဟွံမွဲလးလးဥုပ်ဂၠးကြိယျာ၊ ဂွံထံက်ပၚ်ကၠာခါဂှ်ဝါတ်လောန်၊ နမေတ္တာဇဴဒဴတိတ်ဟေမောန်၊ က္တဵုဗဒှ်ဇျာန်အဘိညာဏ်ပၠန်၊


မုက်လိက်−၄၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဍိုက်ပေၚ်တုဲလ္အိတ်စိုပ်သိတ်ဗိုန်တ္ညန်၊ တိုၚ်ပၟိက်ဟေၚ်ဟွံဂွံဝေၚ်ခၠန်၊ ဍိုက်ပေၚ်စိစောန်ဂွံပၠန်ဒေံဗြဴ၊ မၚ်္ဂလိကာခါဂှ်ပါန်တဴ၊ ယွံတာပဿတၠနုဘဴ၊ ထဝ်သန်ဗိုန်မြဇိုန်ကဵုညိအဴ၊ ဇိုန်ကဵုပိုန်ဘိုက်တသိုက်ဗွဲကြဴ၊ ဆာန်ဍူညိအဴကြဴဂွံသိုက်တန်၊ မာတၚ်ဂကီုသၟိက်ဟီုဗ္တောန်၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာလောဲသွာထဝ်သန်၊ ဗတ်ဂွံဒြပ်ဂၠိုၚ်ညးထိုၚ်သးအောန်၊ ဟိုတ်ဒှ်ခါဲဒုတ်ယုတ်ညးဂးပၠန်၊ ဗတ်သိုက်ညးၜေဟ်ဟီုဂးဒက်ဒေါန်၊ ကြဴဒေံဂွံပၠန်ထဝ်သန်ဗၠဲဒွါ၊ လုပ်အာဍုၚ်ဇၞော်ကွာ်အာကော်အာ၊ ပသာ်ဂလာန်ကီုသၟိက်ဟီုကဵုကၠာ၊ ယွံတၠတံလ္ပသာသ္ပံ၊ လ္တူအဲဂှ်ပဒှ်သၚ်ကာ၊ သမ္ဘာအဲကၠာမှာဗြီုတေံရ၊ ပလွေဟ်ကၠာရုပ်မှာတၚ်ဂ၊ ယဝ်ဟွံပ္တေဟ်အဲထပှ်တ္ၚဲဂတ၊ ဗပေၚ်သဝ်ပၠန်သၟိၚ်တ္ၚဲပၠိုတ်ဇြ၊ မှာဗြီုစှ်ေကၠုၚ်ဍုၚ်ဝွံမူလ၊ ဗဵုအိုတ်ညိရယွံတၠအဲ၊ တိုၚ်ဗကန်စိဟီုညိကဵုတ္ၚအ်၊ ထပှ်တ္ၚဲရဂတဟွံလံ၊ ညးညာတ်ညးဆဵုညးဒးကဵုကံ၊ ညးဒးရှ်ေသှ်ေဖျေံက္ဍိုပ်မုဂြံ၊ ခိုဟ်စလၟုဟ်ဏံဟွံလံဂတ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ ဂွံမိၚ်တုဲအဵုယဵုတဲဓယျ၊ မိပ်စိုတ်အသဝ်လ္ၚောဝ်ထဒၟ၊ တိုၚ်ဗကန်ကၠာညးတာပဿ၊ ယဵုဒုတ်လဝ်ရပ္ဍဲကာလဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိရသိဒယှ် ဗကန်တုဲကၠာတၞံနအာပြဟ်၊ ဂလာန်သ္အာၚ်ကီုဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပ္ၚုဟ်အဘိညာဏ်နဇျာန်က္တဵုဗဒှ်၊ ဋ္ဌာန်ဟေမဂှ်ပြဟ်ကလာၚ်အာ၊ အဏံတုန်ကွေံဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ တိုၚ်ဗကန်စိရသိပြဲဖါ၊ သၟိက်လလောၚ်ပ္ညုၚ်ဋ္ဌာန်ဍုၚ်လုပ်အာ၊ ဆဵုမၞိဟ်ထပ်ဂၠောဲကွာ်ထဲရေၚ်ဗ္ဂါ၊ မၚ်္ဂလိကာခါဂှ်ကော်ဟီု၊ ယွံမိယွံမဗဴလအိုဿီု၊ ကလၚ်လဝ်ကွေံဒးဟွံဒးကီု၊ သမ္ဘာအဲကၠာညးဂှ်မှာဗြီု၊ ပလွေဟ်ပုတ်ခါဲဒုတ်သမၠီု၊ ထပှ်တ္ၚဲကီုဗဵုစံဂတ၊ ဗပေၚ်သဝ်ပြဲတ္ၚဲပၠိုတ်ဟောံဇြ၊


မုက်လိက်−၄၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညံၚ်ဂိတုၜါတုပ်မၟာဏ၊ သၟိၚ်ဗြီုစှ်ေရမူလဒၟံၚ်၊ ရံၚ်ဗဵုရံၚ်အာလ္တူကာသ၊ စိုတ်ပခၚ်ခတ္ညဗဵုညိအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာသိုက္ခမာဗြဴ၊ လၟိုန်တ္ၚဲကီုကော်ဟီုကမြဴ၊ နူယးဒဵုသဝ်ကော်ဖ္အောဝ်လလဴ၊ ကဵုညးမိၚ်အိုတ်တ္ၚဲပၠိုတ်တုဲစဴ၊ လၟိုန်တ္ၚဲအဴကော်တဴတမ္ညဝ်၊ အိုတ်ဂကူဗၞးမိၚ်ဒးချပ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာဟုံမှာလၚ်ဇွောဝ်၊ ယုတ်မာကာဲကဝ်၊ သမ္ဘာဍေံဗြီုကၠုၚ်ဟီုပ္ဍဲကတောဝ်၊ ခါဲဒုတ်ဇိုၚ်ကဝ်ဆဵုလဝ်ဍာံဍာံ၊ ညးလ္ၚဵုကီုဟီုတိုန်ဆာံဆာံ၊ ဗြဴဒှ်သာ်ဏံကြံရုပ်ကြံနာံ၊ ဟွံဒှ်ဟီုအဵုဟွံဆဵုဂၠာဲဂၠာံ၊ ခါဲဒုတ်ညာတ်ကၠးဗြီုညးအာဟီု၊ ပိုဲဆဵုဍာံဍာံဍေံပဂၠာံကြာန်၊ ညးလ္ၚဵုကီုသၟိက်ဟီုကယျာန်၊ ယွံလေဝ်မၞးတံသာ်ဏံဂလာန်၊ အတိက်တေံဟေၚ်ပရေၚ်မဒါန်၊ ဍာံဟွံဍာံဟာဗ္စာနညာဏ်၊ ဗြီုပၠေၚ်ရုပ်မာန် တီညာဏ်ဗြီုဟာ၊ လ္ၚဵုမွဲရဲတက်တဲဂြိုၚ်အာ၊ ဍေံဂၠာဲဟီုက္ၜေဟ်ပတေဟ်ညိဇွာ၊ ဗြီုပ္တောံခါဲဒုတ်ဂလာန်ယုတ်မာ၊ ဟွံမွဲမွဲလှ်ေဍေံပကၠုၚ်ကျာ၊ ဍေံဂွံဂၠိုၚ်အာဍေံကျာစရောၚ်၊ အလုံဍုၚ်ထဥရုရုသံၚ်သံၚ်၊ လ္ၚဵုပ္တေဟ်ကီုဟီုတဗြံၚ်ၚ်၊ လ္ၚဵုဟွံပ္တေဟ်ဂၠာဲဟီုဂးကၠံၚ်၊ ကောလာဟာလတော်ဆသ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ ရုရုသံၚ်ၚ်ကၠံၚ်ညံၚ်ကဵုပေါဲ၊ ညးလ္ၚဵုကွေံဗၞးသ္ကံရဲ၊ ချပ်ရေၚ်သ္ကံကွေံညးညးအဲအဲ၊ ကောန်ဝုတ်ကညာအာတ်ဏာလောဲလောဲ၊ သဘဴမၞိဟ်သွံဂွံပၠန်ဟွံမွဲ၊ ဂုန်ဒှ်ဗြီုအဵုဟွံဂံၚ်ကဵုဘဲ၊ ဂွံဏာလောဲလောဲဗြီုအဲဂးရ၊ ညးလ္ၚဵုဂှ်စိုတ်ဒှ်ခၚ်ခ၊ မၚ်္ဂလိကာဗၞတ်ဗြဴဟာယ၊ ရုပ်သာ်ဂေါဝ်လောန်ညံၚ်ကောန်ဒေဝ၊ ပိုန်ဒြပ်ဍေံပၠန်ဟွံတီနန္တ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ကီုလဟီုစောဒက၊ ဗြီုတိုန်ဒှ်ရအဲခယျရံၚ်၊ ညးလ္ၚဵုပ္တေဟ်ဟွံဟီုဂးဍောၚ်၊ ခၞံကၞာပ္ကဴတြုံဗြဴသံၚ်ဗြံၚ်၊ တဵုဗြာတ်တဵုက္ၜဴသတ်နှဴၜတ်ကြံၚ်၊ ညးညးအဲအဲညံၚ်ပေါဲဟောကၠံၚ်၊

မုက်လိက်−၄၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အိုတ်ဗၞးတံရောၚ်ကၠောန်မံၚ်ဟောဂြာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံကီုဗြီုပပြာထာ၊ ရှ်ေသှ်ေဗြီုဂှ်ဒှ်မွဲဘာသာ၊ ဗၞးဂကူဗြီုလဟီုဝေါဟာ၊ လညာတ်ကျေဝ်ဂေါဝ်အသဝ်ဂန္ဓာ၊ မ္ၚဵုရသေၚ်ဟာပပြာကတ်ပၠန်၊ ညးလ္ၚဵုရခၚ်ခစိုတ်က္ဍန်၊ အတိက်မိမဗဴလသ္ၚောဲလောန်၊ ဂလာန်တြေံကီုညးဟီုဗကန်၊ ဗြီုစှ်ေလိုက်ကွေံစှ်ေဝေတ်ဗ္တောန်၊ လေဝ်ပိုဲမိၚ်ပၠန်လံလောန်ကာလ၊ လၟုဟ်ဗြီုစှ်ေဟီုဂးခယျ၊ ယဝ်စှ်ေပြဲလောန်ဂုဏအနန္တ၊ မိပ်စိုတ်သၠောၚ်ဟွံဍောၚ်ကာယျ၊ သိုက်ကၞာမ္ၚဵုတဵုပ္ကဴသၠ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိရဆဂကူဗၞး၊ ကွာၚ်ၜဲယိုဟ်ၜန်ဂၠာဲကၠောန်ဒးရး၊ သ္ဂောံပူဇဴဗြီုအိုဿီုအဲညး၊ တိညံၚ်ကဵုဍန်ဖန်ဖက်ၜံက်ဂွး၊ ဇၞောဝ်အလာံကီုဍာ်ထီုမောဝ်ဖ္ဍး၊ အိုတ်ဂကူဗၞးဒးရးကျိုၚ်ကျဝ်၊ မွဲသာ်ပၠန်ရဒးပအံသဝ်၊ ဒါန်ကညဗြဴဂွံပူဇဴလဝ်၊ ဒါန်ဂှ်ဒါန်ပြဲဒါန်ဗ္စဲကဝ်၊ ဇာတ်ဗၞးရဍေံပဇၞော်မောဝ်၊ ဍေံကဵုကျိုၚ်ကျဝ်အသဝ်ကောန်ဗြဴ၊ ဗၞဝုတ်တ်ကရှ်စုတ်ပ္ကဴ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော်ပေၚ်ဗြော်ဖက်နှဴ၊ ယဝ်ဗြီုစှ်ေကၠုၚ်ဝေၚ်ဒုၚ်ပူဇဴ၊ ဗၞးဗၠာဲဗၠာဲဗြဴကၟာ်လထဴ၊ စၟဳရံၚ်အဴလ္တူအကာသ၊ ပေၚ်ထပှ်တ္ၚဲ တ္ၚဲသဝ်ပၠိုတ်ဇြ၊ ဂိတုစက်သန်ယုဂ္ဂန်သၠးရ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ဂးတာပဿ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ်နဇျာန်ကြံကြ၊ ဗဒှ်ရုပ်ဗြီု မသ္တီုတေဇ၊ အရံၚ်ဗိုတ်မြ အဇဂိတုကီု၊ ညံၚ်ဂိတုၜါတုပ်ပၟာဗီု၊ ဂဵုတဴတၟးလစးက္ဍီုက္ဍီု၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ ညာတ်ကျာ်သြီလီု၊ ဒံၚ်သၠာ်ယူ ဗဵုဒ္ၚောဝ်သီုသီု၊ ယဵုတဲဂြီုဂြီု ဗြီုတန်ဒှ်ဟာ၊ လ္ၚဵုဍေံဟီုဂိတုသီုၜါ၊ ညောန်စိုပ်ဓဝ်ဝ်သဝ်စှ်ေသာသာ၊ ဂေတ်မံၚ်တူကျာညာတ်အာညံၚ်ဗြီု၊ ဗၞးထပ်ဂၠောဲယဵုတဲဂြီုဂြီု၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော်ပေၚ်ဗြော်ကဍၚ်ဍီု၊


မုက်လိက်−၄၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကလံရဴဂဴပူဇဴကောဟီု၊ ကောလာဟာလ ကော်အာသီုသီု၊ တန္ဒနာကီုအိုဿီုညးအဲ၊ ဟွံတီဍောတ်ဇၞော် ပေၚ်ဗြော်ယဵုတဲ၊ ဂဇံရဴဂဴဂတဴဂၠိုၚ်နဲ၊ ဟွံတီလထဴလဗြဴမွဲရဲ၊ ဟွံတီဝုတ်ဗၠာဲဗြဴကၟာဲထပ်ဂၠောဲ၊ တိညံၚ်ရဴပြဵုလ္ၚောဝ်အဲပရဲ၊ မာတၚ်ဂပြဲဂေတ်ထဲလ္တူဍုၚ်၊ ပၠဇကုကဵုကဵုညးဝေၚ်ဒုၚ်၊ ညာတ်ဂွံဗဵုဒ္ၚောဝ်ဟွံသဝ်ဟွံသၠုၚ်၊ ပၠတဴစရာဲသီုပါဲသီုပုၚ်၊ ဗၞးတံဇံသဝ်လ္ၚောဝ်တၠုၚ်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဝေၚ်ဒုၚ်လ္ၚောဝ်၊ ဗကဗြာတ်က္ၜဴယဵုပူဇဴလဝ်၊ ဗ္ဂဵုပၞာၚ်သ္ဍဴပ္ကဴမြမောဝ်၊ ပုၚ်ကွာၚ်စၞကဵုသၠကဵုခဝ်၊ မဂၠိုၚ်သတ်ပ္ကဴပူဇဴဇံသဝ်၊ ဗၞးတံလ္ၚောဝ်ဇံသဝ်ရဴဂဴ၊ မွဲသာ်ဂှ်ကၠာဒါန်ကညာဗြဴ၊ ဗၞးဗြဴဝုတ်ကရှ်စုတ်ပ္ကဴ၊ ဟွံတီသၠုၚ်သဝ်ကျိုၚ်ကျဝ်ဖက်နှဴ၊ ပဝတ်ဇံသဝ်လ္ၚောဝ်ပူဇဴ၊ ဒါန်ကညာဗြဴပူဇဴသကာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံတၟံဘာသာ၊ ဍုၚ်ညံၚ်ထကးလုံရးခန်လွာ၊ လ္ၚောဝ်ဝေၚ်ဒုၚ် ဒြေပ်ကၠုၚ်ဒြေပ်အာ၊ ဟွံဂွံဒိုအ်စံ ဗ္တံသ္ဂာ၊ ဟောဟောဂြာဂြာကၠုၚ်အာလီၜန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမောန်၊ ဂေဝ်သွဝ်အာလတူကျာဂေၚ်လန်၊ ဂၚေၚ်အာဒးရးမ္ၚးဍုၚ်ကွာန်၊ ဒေသသုသာန်မွဲဟာန်စိတ္တ၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဒေပ်ကၠုၚ်ထဒၟ၊ ဟွံတီဍောတ်ဇၞော် ဗော်မိဂၠးမ၊ ထုဲဓရုဲကောံ လ္ၚဵုဒေါံဂြ၊ တိတ်ဟွံမာန်ရဒေသတြၚ်ဍုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်လိုန်လဝ်တဲကဝ်ပါဲပုၚ်၊ လ္ၚဵုထိမြိတိသဝ်တိသၠုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်တံၚ်ဂြဲတဲဒၞာဒုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်လောတ်စှ်ေညးလိုန်ဒးဗုၚ်၊ ၜေတ်တြၚ်ဍုၚ်အာကၠုၚ်ဟွံမာန်၊ လ္ၚဵုဆဗၠးတိတ်ကိတ်ၚေက်ဂစာန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ဂၠိက်လာဲဇော်ဇာဲဇိုၚ်ညန်၊ လောတ်ဒးကြေဟ်ဝါန်ၜေတ်တြၚ်ဟွံမာန် ဂစာန်ဟောဒြာ၊


မုက်လိက်−၄၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္ၚဵုဂှ်မၞုံဓတ်ၜေတ်စတ်တိတ်အာ၊ ပ္ၚောံသုသုာန်ဋ္ဌာဂှ်ဒြေပ်အာ၊ ဂွံညာတ်ရုပ်ရောၚ်အယောၚ်အလာ၊ လ္ၚောဝ်ရဴဂဴပူဇဴသကာ၊ ကောံမံၚ်ဟောဒြာပ္ဍဲကာလဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိရသိဒယှ်၊ ပ္ဍဲမၚ်္ဂလိကာမေတ္တာစောန်တၞံ၊ သၟိက်ဂွံထံက်လဝ်အသဝ်ဂွံဒှ်၊ ကဵုရှ်ေသှ်ေကီုဗၞးသီုဒိုဟ်စှ်၊ အဒိဋ္ဌာရခၞဗွဲပရဟ်၊ ပ္ဍဲကာလဂှ်ဗဒှ်ဓဝ်ဟိရိ၊ မၚ်္ဂလိကာပ္တိုန်သမာဓိ၊ မာတၚ်ဂတၠရသိ၊ နလ္ပုဟ်တဲအဵုဍဵုပၞေဟ်စိ၊ ဂဗ္ဘပြဲလောန်ကဵုတန်ဂဝ်ဂၞဴ၊ ခါဂှ်ရသိအဒိဋ္ဌာန်ပၠန်၊ တုဲရသိကီုသၟိက်ဟီုဗ္ကန်၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာကၠၚ်ကၠာဗိုန်တ္ညန်၊ ချိုန်လၟုံရဂဗ္ဘဒးတန်၊ သၟတ်တြုံဗြဴကြဴကလိဂွံကောန်၊ လ္တူညးပၠန်ဂၠိုၚ်လောန်ကျာ်သြဳ၊ ဒးရှ်ေသှ်ေကီုညးဒးဖုံပၠဳ၊ အလုံဍုၚ်ရညးဒးပလွဳ၊ အိုတ်ဂကူဗၞးညးဒးပြေၚ်ဖျဳ၊ ဂွံစသိုၚ်အဵုဒဵုခန္ဓဏှဳ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳဒးလွဳဒေံဗြဴ၊ ခါရသိပၠန်ဗ္ကန်တုဲသၟိက်စဴ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ်သီုဇျာန်ဖက်နှဴ၊ သီုအရဴၚ်အဵုဂဵုမံၚ်ဖျဴဖျဴ၊ အဇဗြီုကွေံညာတ်ဒးပူဇဴ၊ ရသိဓယှ်အဴကလာၚ်စဴအာ၊ မၚ်္ဂလိကာတန္ဒနာသ္ပ၊ ဗၞးတံညာတ်သမ္ၚာတ်ဟဒယ၊ သီုသ္ကံရဲယဵုတဲထ္ၜ၊ စမဳရံၚ်အာလ္တူကာသ၊ ကၠေံဗ္ဒန်အာရပ္ဍဲဂတမတ်၊ ဗၞးအလုံဍုၚ်ဒြေပ်ကၠုၚ်ဖ္ဘောတ်၊ ဗၞးဂၠိုၚ်ဗော်ဟွံတီဇၞော်ဍောတ်၊ ကြိက်ကြက်လၞၚ် တိတ်တြၚ်ဟွံလတ်၊ ဟွံဂတာပ်ကို ဒြေပ်သီုဇြဟတ်၊ ဟီုဒေါန်ၜုတ်ၜုတ် မၞိဟ်ယုတ်အဲရ၊ ညးဒြေပ်ညးဆဵု ညးဗဵုဖဲဖဲ၊ ပိုဲဒြေပ်ညံၚ်ချိုတ် ဒြေပ်အိုတ်သ္ကန်ဒဲ၊ ဒြေပ်ဂၠိုၚ်ဗုၚ်ဂိဂုန်ညိရောမွဲ၊ ဟီုဒေါန်ဗြိုဟ်ဟ်တက်သိုဟ်နတဲ၊ ဍောၚ်မံၚ်ဟွံဟဲထောံဇိုၚ်တဲၚုၚ်၊ ပေၚ်သုသာန်ကွေံ ဗၞးအလုံဍုၚ်၊ မိပ်စိုတ်ဟောဒြာကောံအာကောံကၠုၚ်၊ ကဵုမၚ်္ဂလိကာ လုပ်အာဝေၚ်ဒုၚ်၊ ဍေံပယွံသွံစွံဋ္ဌာန်သၠုၚ်၊


မုက်လိက်−၄၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗၞးအလုံဍုၚ်သၟိက်ဒုၚ်ဖျဴဏာ၊ မိဗြီုမိဗြီု ဟီုမံၚ်ဟောဒြာ၊ ဇာတ်ဗၞးဂှ်ဒှ်မွဲဘာသာ၊ ခၞံဝဝ်ထဝ်အသဝ်သာ်လွာ၊ အလာံဖက်နှဴပ္ကဴနာနာ၊ သၠဖ္ဍာန်ရတ်ရေၚ်မတ်နဳလာ၊ မြမောဝ်နာနာပၟာလွဳမာန်၊ ဗၞးသ္ကံရဲကျိုၚ်ထဲပေၚ်ဍာန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ကောံကၠုၚ်မွဲဟာန်၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် လ္ၚဵုဍိုက်ယာန်၊ ဇက်ပ္ၚောံအာဋ္ဌာဏသုသာန်၊ ကောံမွဲဟာန်ယိုက်ဏာယာန်ထဝ်၊ လ္ၚဵုမွဲသာတိၚ်အာစံၚ်ဂြဝ်၊ လ္ၚဵုသေဲကျာံဗာတ်သၞာံအဟဝ်၊ ဗရုကြဵုဆက် တိၚ်ဇက်တမ္ညဝ်၊ ဗၞးဝုတ်ဗၠာဲလှ်ေကွာ်အာဗဝ်၊ ဝေၚ်ဒုၚ်မိဗြီုတုပ်ဗီုဍုၚ်သွဝ်၊ ယိုက်ဏာယာန်ထဝ် မိပ်တဴအဝ်ဇာ၊ အာစိုပ်သုသာန်ဋ္ဌာန်မၚ်္ဂလိကာ၊ စိုပ်တုဲဝန်စဝ်ဇံသဝ်အောပ်မာ၊ ယွံလေဝ်မိဗြီုမသ္တီုအဒ္ညာ၊ ဒၟံၚ်ပ္ဍဲသုသာန်ဒှ်ဋ္ဌာန်ယုတ်မာ၊ အပ္ဍဲအဍုၚ်ရဂပ်ဝ်ကျအာ၊ စွံစိုတ်မေတ္တာတ္ညအာညိအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာမိကညာဗြဴ၊ ဂွံတီကေတ်ပၠန်ဟိုတ်တန်ဂဝ်ဂၞဴ၊ ဒုၚ်ပါၚ်ကဵုကံဟွံပၠံကမြဴ၊ ဟွံတီဝုတ်ဗၠာဲဗြဴကၟာဲလထဴ၊ ဍေံဗၠိုပ်ဖုံပၠန်စၠန်အဂၠဴ၊ ယာတ်သုတ်ယာတ်ပ္ကဴကဵုကျိုၚ်စဴပၠန်၊ လ္တူဝဝ်ထဝ်အသဝ်ပြဲလောန်၊ မၚ်္ဂလိကာဍိုက်အာသိပ်တန်၊ ဗၞးတံဂမၠိုၚ်ဝေၚ်ဂြိုၚ်လုလန်၊ ဝုတ်တ်ဗၠာဲဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလီၜန်၊ တိၚ်တိုက်တုဲလှ်ေဓယှ်ေသောန်န်၊ ဒုၚ်မိဗြီုပၠန်မိပ်လောန်ဟောဒြာ၊ အိုတ်ဗၞးကၠာဝေါဟာဂလာ၊ အာတဴသိုက်က်အခိုက်နာနာ၊ ယိုက်ဏာယာန်ထဝ်မိပ်လောန်မှောဝ်ဇာ၊ အဝဲအလာံမန်ဂြာံဂြာတ်ဏာ၊ ဗ္ဂိုဟ်ခပဵုသီုကဵုခရာ၊ ဝေၚ်အာဂြိုၚ်အာစိုပ်ဍုၚ်ခါဂှ်၊ အိုတ်ဗနးကၠာစိုတ်ညဳသာသၟဟ်၊ အဒေါဝ်ဍုၚ်ပၠန်ကၞကၠောန်ဗဒှ်၊ ခၞံဇံၚ်ရတ် ကြကောတ်ဍာ်စှ်၊ ညံၚ်ဇံၚ်ဒေဝဟွံခြာတၞဟ်၊ ဂၠာဲကၠောန်ဗဒှ်ဆဂှ်ရောသေၚ်၊


မုက်လိက်−၄၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ပ္ကဴလဳဆက်ကွက်စုတ်သၠကြေၚ်၊ သၠကဵုသၠဗျာၚ် ကၞာၚ်ကဵုကၞာၚ်ဗၠေၚ်၊ တၞံသတ်ဗြဴက္ၜဴကဵုတဵုရေၚ်ဏာ၊ အလာံနာနာဟွံခြာဟွံဝေၚ်၊ အိုတ်ဗၞးဟေၚ်ပြုပြေၚ်သ္အဳဗ္ဂါ၊ ကၞာရတ်ပၠန်ကၠောန်လဝ်တုဲကၠာ၊ စွံပ္တိုန်စိမၚ်္ဂလိကာ၊ ညးညးအဲအဲမၚ်မွဲဟောဒြာ၊ ဖါပ်ဗ္စရစၞဟောဒြာ၊ ဗိုၚ်ပူဇဴပၠန်ထတ်သန်ဗၠဲဒွါ၊ ယာတ်ဗြေဝ်ယာတ်သုတ် မြခုတ်သရာ၊ ဗ္ဂဵုပၞာၚ်သ္ဍဴပူဇဴသကာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံတၟံဝေါဟာ၊ လၟိုန်တ္ၚဲကၠာသာဓာလီၜန်၊ ဗၞးအလုံဍုၚ်ပြာပ်ကၠုၚ်စိုပ်ညန်၊ ညံၚ်ဆဵုဒးကျာ်သာ်ဂှ်စိုတ်တန်၊ ဇံသဝ်ရဴဂဴပူဇဴထဝ်သန်၊ မၚ်္ဂလိကာဗြဴဂွံစဴသိုက်တုန်၊ မၚ်္ဂလိကာပၠန်သိုက်တုန်ကာယျ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ သ္ဇိုၚ်ဂဝ်ဂၞဴမဒှ်သဘာဝ၊ ကြံၚ်ဍုဟ်အာညိညိဂတ၊ ဗၞးဗြဴဟေၚ်မၚ်မွဲထဒၟ၊ ဝတ်ဗြဴတံရဆောံမထံက်ပၚ်၊ စသုၚ်တိက်မံၚ်သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဇၟာပ်တၚ်၊ ဍာတ်ကြောံဂၠိုၚ်နဲဂၠာဲပြာပ်နၚ်၊ ကဵုဝေၚ်ပါဲရစၞရိၚ်ကတၚ်၊ အိုတ်ဇၟာပ်ဒၞာဲ ဂၠာဲသ္ၚေဝ်စၚ်ခြၚ်၊ ပြုပြေၚ်ဇၟာပ်တၚ်မၚ်မွဲသ္အဳဗဂါ၊ ရုပ္ပဒးရး ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကြံၚ်အာိညညိသန္ဓိဂဗ္ဘ၊ ဒစိတ်ဂိတုပြဲဗွဲဓမ္မတာ၊ ဒးအခိၚ်သၟတ်နက်သတာရာ၊ သၟိက်သၠးကၠာကာလဂှ်ရ၊ ဗၞးဗြဴတံတၟံဋ္ဌဏ၊ ကၠုၚ်မၚ်မွဲကောံဗိုၚ်ရောံဆောံမ၊ တုပ်အဇကောန် ပူဗန်ခယျ၊ ဟောဟောဒြာဒြာလာံသာထဲဒၟ၊ သန္ဓိဇလဂဗ္ဘယာယဳ၊ ဥဒ္ဓံဂါထာ ကျာဂဝ်ဂှ်ချဳ၊ ဓမ္မမပြဲသတ်ပ္ဍဲလောကဳ၊ ဝတ်ဗြဴတံရတုဲသ္ပလွဳ၊ ကောန်တြုံအသဝ်တုပ်နဲထဝ်ဂွဳ၊ သီုရုပ်ကျာ်သြဳဒ္ၚဳဂွံသၠးရ၊ သၠးတုဲဗိုန်ချိုန်သက္ခဏ၊ နဍာ်မြမောဝ် စဝ်ဗၠိုပ်ဂတ၊ တုဲလာၚ်ဇအးဍာ်ပၠးရ၊ ဟိုတ်ကောန်ဗြီုပၠန် ဍေံရောံဒည၊ ဗၞးဗြဴတံရဍေံပရေက်သာ၊ ယာတ်ဗြေဝ်ယာတ်ပါန် ဖက်ခါန်သာခါ၊


မုက်လိက်−၄၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္တူထးထဝ်ကဵုလးလဝ်ကၠာ၊ သုတ်ညံၚ်ရဴသော်သောတ် ဂွဳကဵုသာသာ၊ တၟံညးအဲဆက်တဲဒုၚ်အာ၊ လ္တူထးကၠာသာသာစွံပတုန်၊ ဗြဴတၠတှ် ခါဂှ်ရုဲပၠန်၊ ဗြဴဗကေတ်သ္အးတှ်ဖျးတှ်အောန်၊ ဗြဴဗ္စံက်ကြၚ် တှ်ဖျိုတ်က္ဍၚ်သန်၊ ဗြဴဗ္တာၚ်ကြဳ တှ်ကေဝ်ဍာတ်လောန်၊ ဗြဴသရဳဂှ် တှ်ေကြောံဍာတ်ခန်၊ တီတုဲလက်သန် ကောန်ပၠန်ဗြဴမွဲ၊ ဗြဴသရဳသ္အး ကဵုဗၟဴရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ဗၞးဗြဴတံသီုသ္ကံရဲ၊ လွဳဖျီုဖအံ ဆံလံတက်တဲ၊ ကြဳဇှ်ကုသဵုဟွံက္တဵုဒှ်ယဲ၊ ဇၞော်တိုန်ရိုဟ်တ္ၚဲဗွဲဓမ္မတာ၊ ဗၞးဍောတ်ဇၞော်ဂၠိုၚ်ဗော်အ္စာ၊ အ္စာဗိန္ဒော အ္စာဟောရာ၊ ဗိုတ်ပိဗေဒၚ် မက္ဍၚ်အဒ္ညာ၊ အိုတ်မွဲကရောံ ဂကောံပြဝါ၊ ရံၚ်စဝွံတာကာလဂှ်ရ၊ တီအိုတ်ညာတ်ကၠး တၟးစိတ္တ၊ အ္စာဂမၠိုၚ်ကွေံ ဟွံဒးခၚ်ခ၊ ဒဒှ်တြုံမွဲ ပ္ဍဲကဵုလောက၊ ဂွံဒုၚ်ဒယှ်သၟဟ်ဗြီုတံရ၊ မိပ်စိုတ်ခယျကာလဂှ်ပၠန်၊ ပ္ဍဲကၞာအဴ ရတ်ပ္ကဴဇၟန်၊ ဟိုတ်ဒှ်မၠိဟ်အဵု မ္ၚဵုရောၚ်ဂးပၠန်၊ နကွတ်ဂၠိုၚ်ဒၞာဲ ဂၠာဲဟီုတော်ဂၞန်၊ ဗိုတ်ပိလေဝ်ကီု သီုဗေဒၚ်ပန်၊ တုဲသၟိက်ခုတ်နာမပြဲလောန်၊ မာန်ဏာပ္ပပၠန်ခုတ်ပ္တိုန်လဝ်ရ၊ အ္စာဗၞးကီု ဟီုတိုတ်ခယျ၊ လၟုံပိုဲအဴတဴပ္ဍဲလောက၊ ပြဲနူညးကွေံ ဍုၚ်ရးလောက၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ ဗ္စာတော်ဆ၊ ဗြီုဒှ်သၟိၚ်မ ဆဵုရသေၚ်ဟာ၊ ပ္ဍဲဍုၚ်ဝွံဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဒှ်မဗြီုရဂွံပရေက်သာ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပြဲ ကောန်တြုံမွဲမြာ၊ ဂွံရှ်ေသှ်ေရဂတဆက်အာ၊ နူညးသ္အာၚ်ကၠာ ဘာသာပိုဲပြဲ၊ အ္စာဗၞးကီုဟီုတိုန်သဲသဲ၊ မိၚ်အ္စာဟီု သီုသ္ကံရဲ၊ မိပ်စိုတ်ခံမံ ကဵုကံတက်တဲ၊ ဗဂိုဟ်ကၞုသၚ် အခြၚ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ လ္ၚဵုဒံၚ်သၠာ် ယူယာ်ညးအဲ၊ ဗၞးသကံရဲအိုတ်မွဲဘာသာ၊ ဗၞးသ္အာၚ်ကီု သီုကဵုအ္စာ၊ သိုၚ်ဗဒှ်ကၞာတ်ပြာသာဒ်ရေၚ်ဗဂါ၊ ထပှ်ဘုံကီု ညံၚ်ဘုံဒေဝါ၊ ဂ္ညိဂ္ညာတ်လဝ်အဴ ပ္ကဴသြဴနာနာ၊ နရတ်ထတ်သန် ဇၟန်ဗၠဲဒွါ၊ ပြေၚ်ဖျဳနာနာ သီုဓဇာပ္ကဴ၊


မုက်လိက်−၄၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ရတ်မဂၠိုၚ်သာ် သၠုဲသၠာ်ဖက်နှဴ၊ ညံၚ်ဇုက်လလဳ ဖျဳဖျဳဖျဴဖျဴ၊ အရံၚ်မတ်လစ တၟးဍိုပ်ဍဴ၊ ပ္ကဴကြကောတ် အရံၚ်ၜတ်သဴ၊ ဂၠာဲခၞံလဝ်အဴဂၠိုၚ်တဴပြကာ၊ ဍိက်ပေၚ်စိစုံ ထပှ်အုဴရေၚ်ဗဂါ၊ တဵုလဝ်ဗြာတ်က္ၜဴပ္ကဴသြဴနာနာ၊ အလာံစောန်ပြံက်ဗစံက်ဂဝါန်၊ ပတာၚ်ဗ္ကေတ်ဍာ်မိတ်မွဲသာ၊ သာ်တ္ၚေက်အရံၚ်မာဲဂၠိုၚ်နဲပြကာ၊ ဗၞးတံဟောဒြာ ခၞံတုဲခါဂှ်၊ ဗၞးမွဲကရောံကောံတုဲညဳသၟဟ်၊ အိုတ်တၟိုဟ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ပူမှ်၊ မၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါဒယှ်၊ ဗၞးတံအဵုသၟိက်ဇိုတ်ကဵုပြဟ်၊ ဇိုန်ကဵုညဳသၟဟ်ကာလဂှ်ပၠန်၊ ဂွံသိုက်သၠိၚ်ကၠာၜါမကဵုကောန်၊ မဂၠိုၚ်ပိုန်ဘိုက်တသိုက်ထဝ်သန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဖျေံက္ဍိုပ်ဒုၚ်ဝေါန်၊ ပူဇဴရိုဟ်တ္ၚဲ ထပ်ဂၠောဲရေၚ်ဇန်၊ ၜေတ်ဟွံမာန်အဵုဂွံဝါတ်လောန်၊ အိုတ်ဗၞးတံပၠန်ဂၠိုၚ်လောန်ပူဇဴ၊ ဂးမာန်ဏာပ္ပတုပ်အဇပ္ကဴ၊ ဇၞော်တိုန်ဒးရးတၟးဍိုပ်ဍဴ၊ အိုတ်ဇၟာပ်အ္စာမေတ္တာစိုတ်ဇဴ၊ ကၠုၚ်ပကတ်ကၠာ ပညာဖက်နှဴ၊ မာန်ဏာပ္ပအဴ လေပ်တဴဂၠိုၚ်လောန်၊ ဗိုက်ပိလေကီု သီုဗေဒၚ်ပန်၊ ဗိန္ဒောဟောရာ ကြိယျာတော်ဂၞန်၊ နက်သတ်ဒိထိ တာရာစဳဇန်၊ လေပ်အိုတ်စိုပ်သၚ် ဂြၚ်ရံၚ်သၟဟ်ပ္တိုန်၊ ဒုၚ်ဒယှ်ပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ပြထာ၊ ညးဒးရှ်ေသှ်ေဍုၚ်ရးခန်လွာ၊ ညးဒးရဴဂဴပူဇဴသကာ၊ မဂၠိုၚ်ကြက်ဂြပ် အရပ်အရာ၊ ဍိက်သ္ကံတြုံဗြဴ ဂၠိုၚ်တဴပြဝါ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ ခါဂှ်သိုက်လှိၚ်၊ ပိုန်ဟာန်သၠဲလးစဟွံဒးဂွိၚ်၊ မဂၠိုၚ်ပေၚ်ဍတ် သ္ၚိကၠတ်ဇမၠိၚ်၊ ပိုန်ဒိပ်အသဝ် ညံၚ်သွဝ်တာဝတိၚ်၊ ဂးမာံဏာပ္ပ အဇကောန်သၟိၚ်၊ စဟွံဒးဂွိၚ်သိုက်လှိၚ်သ္အဳဗဂါ၊ အယုက်ဒှ်အဴစှ်တြဴအခါ၊ အိုတ်ဗၞးရကၠုၚ်ပအ္စာ၊ ကောန်ဗြီုကောန်ဗြီု ဗိုၚ်ဟီဟောဒြာ၊ ဟိုတ်ညးထိုၚ်သး စိုတ်ဂတးအာ၊ မၞိဟ်ညံၚ်ကဵုအဲ လိုက်ဟွံမွဲၜါ၊


မုက်လိက်−၄၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ပ္ဍဲစိုတ်သၚ်ကာဒှ်ပၟာဒ၊ ညံၚ်ကောန်ဗြီုကွေံသၠေဟ်ပၟာဏ၊ ယိုက်ဇၞော်မာန် မွဲဟာန်မၞ၊ ၜိုန်ညးဇၞော်ပြဲ ဟၟဲဂါရဝ၊ ဇကုပြဲအိုတ် ဒိပ်စိုတ်ပါပ၊ ချိုတ်ဟွံတီရမာန်ဏာပ္ပပၠန်၊ ဒါန်အတိက်အဵုဇိုန်ကဵုထတ်သန်၊ ကသပ်သာ်ဂှ်ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သၠေဟ်ကောန်ဗြီုဟိုတ်ဒိုဟ်ဓီုလောန်၊ ဟိုတ်ဓဝ်မနမောဟဂၠုဗ္ဒန်၊ ဟွံညာတ်သက်က် ကၠက်သီုဒိုဟ်ပန်၊ ကုဇကုပၠန်ကောန်သၚ်ကာ၊ ဒးဂွါံကာလ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ သၟိက်ကဵုဒါန်ကီုချပ်သီုစေတနာ၊ ကော်သ္ကံကွး ဍုၚ်ရးခန်လၟာ၊ ဆမွဲကရောံဂကောံဘာသာ၊ ဖန်ဖက်ညဳသာ ခါဂှ်ပြုပြေၚ်၊ ဒယိုၚ်လ္ၚီကၞာ ဟွံကဵုခြာဗၠေၚ်၊ ၜတ်ကၞာတ်ညဳညတ် ခါဂှ်ဗ္ဂပ်စဳရေၚ်၊ ညဳညဳသာသာ ဟွံဂွံခြာဝေၚ်၊ ညးညးအဲအဲကၠောန်တုဲမံၚ်ရေၚ်၊ ဘာသာမၞးဟေၚ်ပြုပြေၚ်ညးအဲ၊ ၜတ်ကၞာတ်ဗိုန်တ္ညန် ကုတ်ဒန်နတဲ၊ ကၠောန်ဖ္ဍာန်လဝ် အၚောဝ်သၞိၚ်ဇြဲ၊ ဇိပ်ဂၠိပ်ဒးရး သွက်ဂွံဗၠးတ္ၚဲ၊ ပ္ကဴလဳဆက်ကွက်လဝ်လကဲ၊ ယာတ်အရံၚ်ဗၠဲ ကၠောန်နဲခဇာ၊ အသေအဟာန်သၠးဖ္ဍာန်ကျာ၊ မွဲသာ်ပါန်ခဳ ချူပ္ညဳဏာ၊ ရုပ်က္ၜိုၚ်ရုပ်ဒြာဲ ဗ္တာဲကၠလှာ၊ ရုပ်စိၚ်ရုပ်ချေံ ပှ်ပှ်ေမွဲသာ၊ ရုပ်ကၞုဲရုပ်ဂၚ် ရုပ်မၚ်ဂၠိုၚ်ရာ၊ ချူလဝ်နာနာ ရိုဟ်အာဟွံမာန်၊ လ္ၚဵုလၟေၚ်ဇာတ် နိပါတ်ဍုၚ်ကွာန်၊ လ္ၚဵုဍုၚ်ရးဟီုဂးဥဒျာန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ချူဏာပြာသာဒ်နန်ယာန်၊ လ္ၚဵုဗီုတိုက်စိ လ္ၚဵုဗီုသ္ၚိဋ္ဌာန်၊ ဗီုဂၠံၚ်ဗီုဍာန်ကွဳယာန်ဇက်ဂၠောဲ၊ မွဲသာ်ချူပျး အကးအမှဲ၊ မွဲသာ်ချူကီု ညံၚ်ဗီုမတ်ဗြဲ၊ မွဲသာ်ချူလံၚ် နှံၚ်ဂိတုတ္ၚဲ၊ မွဲသာ်ချူဏာ တာရာသောဲသောဲ၊ ယဝ်ဗဵုဋ္ဌာန်သ္ၚောဲ ဗဵုဟွံဖဲကီု၊ မွဲသာ်ချူဗဒှ် ဒဵုဇြဟ်ဂြိုပ်ဇီု၊ မွဲသာ်ညံၚ်တ္ကံ ညံၚ်တၟံညံၚ်ထီု၊ မွဲသာ်ညံၚ်ဝါ အၚ်လှာချူဗြီု၊ မွဲသာ်ၚုဲက အဇတုပ်ဗီု၊ ပေၚ်ဗြော်ဍၚ်ဍီုဂၠာဲဟီုရောမာန်၊ ယဝ်ကၠုၚ်ညာတ်ဒးအိုတ်ရးဍုၚ်ကွာန်၊


မုက်လိက်−၅၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
တၟံတြုံဗြဴ ပါတ်ဇဴဝိညာန်၊ ဝိုတ်ဝုဲသတိ ထောံကၠေံသ္ၚိဋ္ဌာန်၊ ဗဵုတဴရုရု ကေုာံမွဲဟာန်၊ သိုၚ်ကၞာယာန်မွဲဟာန်ညဳသာ၊ အလုံဍုၚ်ကွေံဗၞးပုဏ္ဏာ၊ ကောံတဴလဆန် ကၠောန်ၜိုတ်ဟောဒြာ၊ ကွာၚ်ၜဲယိုယ်ၜန် ဖန်ဖက်နာနာ၊ လ္ၚဵုကွာၚ်ဗုတ် လ္ၚဵုဝေါတ်သာသာ၊ လ္ၚဵုဖက်ပၠာဲ တၚ်လာဲကဝ်တာ၊ ဍာ်သာဲသဂြာ ဖက်ဏာခန်ခန်၊ ကဝ်သဂြာ ထၞာသောန်န်၊ တၚ်ဂွါၜဲဒုတ် ၜဲမုတ်သွံဂန်၊ ခၞာဂၠိုၚ်သာ်သီုဍာ်မၚ်ဂၠန်၊ မဇဳမအဳ ဖက်ပ္ညဳဆအောန်၊ ကဵုထဝ်ဗာတ်ပၠန် သောန်န်ခၞာ၊ ပုၚ်ကၠေၚ်သွဟ် နွံကုရှ်သာ၊ ဖျိန်ဗဒှ်လဝ် မြမောန်နာနာ၊ သဂြာဍာ်ပၞဴ ပၠာဲနှဴသီုၜါ၊ မွဲမွဲဗောတ်ဟေၚ် ကဵုပြေၚ်လဝ်ကၠာ၊ ဗောတ်တြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်အာ၊ ပြုပြေၚ်ညဳသာ ဝေါဟာဗၞး၊ အ္စာစိုပ်ကောံ အလုံဍုၚ်ရ၊ တြဴလက်ပၠန် ကဵုပန်လ္ၚီဒး၊ ဂဇံရေၚ်ဗဂါ ကၞာလှဲလး မာန်ဏပ္ပကၠာ မဒှ်အ္စာညး၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဒးရး ၜးကေတ်ကြိယျာ၊ စှ်ေဒတဴဗျာံ ပ္ဍဲဂါံလုပ်ကၞာ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ သၟိက်ဝးဓဝ်မၞ မာန်ဏပ္ပကၠာ၊ ချပ်တုဲလုပ်ဍုၚ် ကၠုၚ်လ္တူကျာ၊ စှ်ေတုဲလုပ်အာ စိုပ်ကၞာဂှ်၊ မာန်ဏပ္ပညာတ် သ္ၚာတ်က္တဵုဒှ်၊ ဟိုတ်ဒးညာတ်စိ ကၠိခဍက်ဇြကှ်၊ အဲဒးညါတ်စုတ် မၞိဟ်ယုတ်မတ်ဇျဟ်၊ ဗက်ထောံခိုဟ်ရ ခဏလၟုဟ်၊ ချပ်တုဲဣၚုဟ် ခါဂှ်ဟီုတိုန်၊ ဟေံမၞိဟ်ယုတ်မာ ပါပအိုတ်ကွိုန်၊ ညံၚ်စ္ဍးတိတ်အာ ဇိုၚ်ကၞာပလိုန်၊ အာဟွံအာကီု ဟီုညိဗိုန်န်၊ ဟွံအာကဵုဘဲ နတဲအဲသွိုန်၊ ဇိုၚ်ကၞာပလိုန် ချိုန်လၟုံတိတ်အာ၊ မာတၚ်စိ ရသိဟေမာ၊ ဟွံဒှ်ဒေါသ ဟီုရညှာညှာ၊ ယွံမာန်ဏပ္ပ တၠသဒ္ဓါ၊ မၞိဟ်ဇၟာပ်ကွာန် သၠးဒါန်သေၚ်ဟာ၊ လ္ၚးညးစိ ညိညသ္ဇိုၚ်သာ၊ လၟုံမွဲဝါ ကဵုညိကၠာရ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာဍာံပြ၊ အဲပရသိ ဂ္ညိလဝ်သဳလ၊


မုက်လိက်−၅၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လၟေၚ်သိက္ခာ မၚ်မွဲကာယျ၊ ဒဴထောံဍုၚ်ကွာန် မံၚ်ဋ္ဌာန်ဟေမ၊ အဲကၠုၚ်အာတ်ဒါန် ပ္ဍဲမာန်ဏာပ္ပ၊ ဗၞတ်ဆညိည ကဵုဒါန်ရဒကာ၊ မာန်ဏာပ္ပဂှ် မိၚ်ဒှ်ဒေါသာ၊ သီုဒေါသကီု ဟီုတိုန်ဟွံညှာ၊ ဟာဲရသိမုတ် ရုပ်ရဴယုတ်မာ၊ မုက်ညံၚ်ကလော်ပၠန် ကမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ချိုတ်လၟုဟ်ပြဲ ဋ္ဌာန်သ္ၚောဲသ္ဍးအာ၊ ပဟီုဂၠိုၚ်ဝါ အာကၠေံကဵုပြဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဒယှ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ကီု တုဲဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ ကဵုဒါန်သဒှ်၊ ညံၚ်ရဲဇိက်ဗ္ၚ တဵုမသၟဟ်၊ တိခိုဟ်ဂွံသွံ စွံပၟာဂှ်၊ မာန်ဏာပ္ပလၟုဟ် စွံစိုတ်ဂှ်ညိ၊ မာန်ဏာပ္ပကီု မိၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ဟေံတၠရသိ၊ ဟီုလၟုဟ်ကီု ညံၚ်ဗီုရုဲတိ၊ အဲပါဲထောံသၟတ် မၞိဟ်ယုတ်ဒိဋ္ဌိ၊ ရုဲဂိုၚ်လဝ်စိ ဇာတိဗၞး၊ ဇၞော်ဂကူကၠာ ပညာလှဲလး၊ ပူဂဵုဂှ်ရ လောကထိုၚ်သး၊ ဇၞော်လောန်ကုသဵု ကဵုဒါန်ရောၚ်ဒး၊ ရသိမၞိဟ်ယုတ် ခါဲဒုတ်တီကၠး၊ ချိုန်လၟုံကွေံ ညံၚ်စ္ဍးတိတ်ညိ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ မိၚ်ဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်ညှာညှာ၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ တၠသဒ္ဓါ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ယုတ်ရသ္ဂးဟာ၊ အိုတ်ဂကူဗၞး ပြဲပသၠေဟ်ပၟာ၊ ယုတ်ပြဲသီုၜါ ညဳသာသၟဟ်န်၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ ကၠၚ်ရဗိုန်တ္ညန်၊ သတ္တံတုပ်သၟဟ် ဒှ်နူဓါဟ်ပန်၊ ဘုံလိုက်ဝွံ သန္ဓိဒးတိုန်၊ ဒှ်ယဲဗျုအဴ ကြဴဒးချိုတ်ပၠန်၊ ဟွံတၟေၚ်တၟဟ် တုပ်သၟဟ်လက်သန်၊ ပိုဲသတ္တံပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်သာသာ၊ ဂကူဇၞော်ကွေံ ပြဲရသ္ဂးဟာ၊ သဳလဟွံသ္အး ဒှ်မၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ဂကူယုတ်ကီု ယဝ်နွံသဳလာ၊ ပူဂဵုဂှ်ပြဲ သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ ဗ္စာတုဲကဵုဒါန်၊ မာန်ဏာပ္ပကီု ဟီုဗက်ဟွံမာန်၊ အိုတ်တဴကသပ် ဂၠာဲချပ်ကြာန်န်၊ ကော်သ္ကံရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်မွဲဟာန်၊ ကဵုရပ်ထၞက် ကဵုတက်ပ်ဍဲဍာန်၊ ရသိတၠဇျာန် နညာန်ကလာၚ်အာ၊ ဟွံညောန်သ္ၚောဲကွေံ တုဲစှ်ေသာညာ၊ လိုန်ဒးတိရ တုဲပပတ္တနာ၊


မုက်လိက်−၅၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဒၞာဲဇိုၚ်အဲ ကဵုညာတ်လောဲသွာ၊ ဂါံကွာ်အာဗိုန် ဍိုန်ဍိုန်ညှာညှာ၊ ဇရေၚ်ဇြပ်ကၠာ ခါဂှ်မံၚ်တိုန်၊ လတေံတုန်ရ မာန်ဏာပ္ပပၠန်၊ ဝါစဳကံရ ပွလုလန်၊ ညးမၞုံသဳလ ဟီုရဒက်ဒေါန်၊ ဍဵုဍိုက်ဟီုပျုတ် လဟီုယုတ်လောန်၊ ကဵုၜုက်တက်ဟေၚ် သၟိက်ကဵုကၠေၚ်စန်၊ မဂၠိုၚ်ဒုဟ်လောန် ဟွံချပ်စန်စာ၊ ပၟၚ်ဍုၚ်ရ ရုက္ခဒေဝါ၊ အာကော်နၚ်ပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ရပ်မာန်ဏာပ္ပ ကြံကြဂြိုဟ်စာ၊ ဝတ်ကၠေံကံပၠန် ကၠဗၠန်ဝိုတ်အာ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီသၞက်ဗဂါ၊ စိပ်လေါတ်စှ်ေအာ လောအကြာတိ၊ ရုဒှ်တိုန်အဴ ဖက်နှဴထိမြိ၊ သိက်ပသိက်ပ သိက်ဂွံပညိ၊ ညးလ္ၚဵုကၠာ ဒြေပ်တိုန်အာသ္ၚိ၊ ဟီုဇီုဟွံဒး တက်သိုဟ်ဖိဖိ၊ ဂဇံတုဲစိ နကြိဟီုပၠန်၊ ယွံလေဝ်မိဗြီု ဗဵုကီုရကောန်၊ မာန်ဏာပ္ပသၟတ် ကံဝတ်မုက်ဗၠန်၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်လောတ် ညံၚ်ရဴအိုတ်သ္ကန်၊ ဒှ်လၟုဟ်ရ ယွံမိတၠဂုန်။ ချိုန်လၟုဟ်ပၠန် ဝါတ်လောန်ရမိ၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုစိ၊ ယွံလေဝ်မၚ်ဗၠာဲ ကာတ်သာဲက္ဍၚ်ညိ၊ တိုၚ်မၚ်ဗၠာဲဟီု ညံၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ ဗ္ၜူလောတ်နး ပြးအလုံတိ၊ ဟွံတီဟိုတ်စိ တန်ဒှ်ညိဟာ၊ ယွံလေဝ်မိဗြီု ကလၚ်ပိုဲဟီုကၠာ၊ ရသိခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ဒါန်ရ ဟွံဂွညှာတာ၊ မာန်ဏာပ္ပကီု ဟီုစုတ်ပြိုက်ဖါ၊ ကဵုရပ်တက်ကၠာ ရသိကၠေံအာရ၊ ကၠေံအာတုဲဗက် ချိုန်သက္ခဏ၊ ကံဝတ်အာကွေံ ဂးမာန်ဏာပ္ပ၊ အိုတ်အ္စာဗၞး လောတ်စှ်ေညံၚ်ဇွ၊ ဟွံဂွံမုဟ်ပါၚ် ရမျာၚ်သ္ၚိတ်ဇြ၊ ဍိက်ဖေက်ကွေံရ ယွံမိတၠဂုန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊ ဂွံမိၚ်လဟီု တီကေတ်ဗိုန်တ္ညန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိတၠအစောန်၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ဒါန်ကွေံ ဟီုတ္ၜေဟ်လက်ဒေါန်၊ ဟိုတ်ဒုဟ်ဂှ်ပၠန် ဇၞော်သန်က္တဵုဒှ်၊ ကလံအာတ်ဒုဟ် လၟုဟ်ညံၚ်ပြဟ်၊ ကေတ်နၚ်သၠိုၚ်ထဝ် ဍာ်မြမောဝ်စှ်၊ ဂွံတုဲသၟိက်အာ ကောံညဳသာသၟဟ်၊


မုက်လိက်−၅၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဋ္ဌာန်ရသိကၠာ ကွာ်အာပြဟ်ဟ်၊ ရသိဓယှ် ဗဒှ်လတ်ဒၞာဲဇိုၚ်၊ ရံၚ်တုဲဗက်အာ ယဵုဏာဍာ်သၠိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်လ္ၚာ် ကွာ်အာလက်ဂစိုၚ်၊ စိုပ်ဇြပ်ဂွံညာတ်သ္ၚာတ်က္ဍိုပ်ဘိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်ဟီုပြဟ် ဒှ်မံၚ်ကၠိုၚ်မိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်အီဂြိုၚ် လ္ၚောဝ်ဇိုၚ်သာသာ၊ ဟီုပါန်တိုန်ရ ယွံတၠပညာ၊ ကောန်အဲဗြဴရပွယောၚ်မှာ၊ အဲဍိက်အာတ်ဒုဟ် လၟုဟ်မွဲဝါ၊ လ္တူကောန်သွံ ယဝ်စွံမေတ္တာ၊ လၟုဟ်မွဲဝါပြာ်ညိကၠာအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ မိၚ်တုဲသၟိက်ဟီု သီုမေတ္တာဇဴ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ၊ အဲဟွံကဵုဘဲ ဒက်ဝဲဗွဲကြဴ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်ဂၞဴ မူရဴကဵုဒှ်၊ အဲဟွံဂွံပပွတံဂှ်၊ ဒေဝတံအနဳ မဇၞော်ကြဳဇှ်၊ ဒေဝတံပ ပ္ဍဲပွလၟုဟ်၊ ဟိုတ်ဒးပ္ကီုလဝ် ပ္ဍဲဗွဝ်ဒုဟ်၊ ဒေဝတံက္ဍုဟ် ဍေံတန်ဒှ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ ဟီုပါန်တိုန်ကၠာ ယွံတာပဿ၊ ယဝ်လေပ်လဝ်ပၠန် မန်ယန်နာထ၊ သ္ဂောံဗက်ဗ္ဒဴပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခ၊ ယဝ်မၞုံတဴသၟတ် ဗၞတ်ဆညိည၊ ထံၚ်ပၚ်ညိရ ယွံတၠဂုန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမောန်၊ မိၚ်လဟီုအဵု ကဵုပိုဲတုဲပၠန်၊ ပ္ဍဲလှိုၚ်ထဝ် မြမောဝ်စၠန်၊ လ္ၚဵုက္ၜဴပါၚ် လာၚ်မုက်မွဲဂွန်၊ ဆမသှ်ေပၠန် ဍာ်စၠန်ဂှ်၊ ကြဴဗဗေၚ်ရ ခၞဗွဲပရဟ်၊ ညးတာပဿ တၠကြဳဇှ်၊ ပတ္တနညာဏ် အဓိဋ္ဌာန်ဗဒှ်၊ ကဵုဗၠးဘဲသွာ နမေတ္တာသၟဟ်၊ ဍာ်ၜါသာ်ဂှ် ပၠာဲစုတ်နတဲ၊ စုတ်ဗပေၚ်လဝ် လှိုန်ထဝ်သာ်ဗၠဲ၊ မွဲဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ယွံဒေံဗြဴအဲ ကလၚ်ညိမွဲဝါ၊ ပုၚ်ဍာ်ဝွံရောၚ် ဒေံဗြဴညံၚ်ဏာ၊ ဖျီုဗ္စရ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ ဆသှ်ေက္ဍဝ် ပၠာဲလဝ်ဂၠိုၚ်ရာ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်တုဲမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ခယျ၊ တဲစရှ်ယဵု ပ်ဍဵုတူသိသ၊ လ္ၚောဝ်ဒးရး ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ၊


မုက်လိက်−၅၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂွံသၠိုၚ်ထဝ်ရ ခဏဂှ်စဴအာ၊ ခါမညန်ကြပ် လုပ်စိုပ်ကၞာ၊ တိုၚ်ဗ္စန်ရောၚ် ဟွံကဵုယောၚ်ယာ၊ ဖျုၚ်ဗ္စရ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ သက္ခဏပြဲ ဂွံဗၠးလောဲသွာ၊ ညံၚ်ရဴသၠိၚ်အာ ခါဂှ်ၚုဟ်ပၠန်၊ ချိုန်ခဏစိ ညာတ်မိကျာ်ဂန် အိုတ်ဇၟာပ်ဂၠံၚ်၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဒိုဟ်ပန် ညာတ်ဗၞးအိုတ်လောတ်လောလီၜန်၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ သၚ်ကာစိုတ်ဍန်၊ ဟွံတီလက်သန် သၟာန်မိပၠန်ရေၚ်၊ ယွံလၟာဂၞဴ မူရဴုဒုက္ခ ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ကဵု ဟွံဟီုသ္ၚိတ်ဇြ၊ လောတ်လောကၟဝ် တုပ်အၚောပ်ဇွ၊ ကဵုသတိရ ဟီုပၠညိအဴ၊ သြကောန်သြကောန် ယွံလေဝ်ကောန်ဂၞဴ၊ ကောန်တံစွံမၞ သီုဒေါသဇဴ၊ ညးမၞုံသဳလ ဟွံပရဴဂဴ၊ ရသိပြဲသ္အး ကောန်ဒးဗက်ဗ္ဒဴ၊ ဟိုတ်ဂှ်သဘဴ ဒုဟ်စဴဒှ်ရ၊ ကောန်ဒးဝပ်ပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခ၊ ကံဝတ်မုက်ဗၠန် ညောန်မာရဏ၊ ဟွံဂွံတီစိ သတိဗလ၊ မိဒြေပ်ဂၠာဲအာ ညးတာပဿ၊ ဂွံဆဵုလောဲလောဲ ယဵုတဲထ္ၜ၊ မိအာတ်ဒုဟ်ရ တာပဿပၠန်၊ အာတ်ဂဥုဲကီု ဟီုပါန်ဒုၚ်ဂုန်၊ သွက်ဂွံဗၠးအာ ဝေဒနာကောန်၊ ဍာ်မကေဝ်ဇြုၚ် သီုပုၚ်ပၟန်၊ ဂွံတုဲဒြေပ်စဴ တရဴသ္ၚောဲလောန်၊ သုၚ်တုဲမွဲဂွန် ကောန်ဂွံဗၠးလၟုဟ်၊ ကောန်ဟွံပ္တေဟ်ကၠာ ရံၚ်အာညးတၞဟ်၊ လောတ်လောမံၚ်ရ ဒုက္ခမတ်ဇျဟ်၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာ သၟိက်ကဵုဗၠးပြဟ်၊ ဂဥုဲရသိ မဂ္ညိကြဳဇှ်၊ ဖျုၚ်ဂွံဗၠးပြဟ် ချိုန်လၟုဟ်ရ၊ ဟီုရိုဟ်ရေၚ်ပၠန် ကဵုကောန်ပုတ္တ၊ တုဲဂိုၚ်ပ္တိတ်ကၠာ ပုၚ်တာပဿ၊ ဖက်ဍာ်ပၠာဲအဵု ဟွံကဵုလဇ၊ ဖက်တုဲဖျုၚ်ကွေံဗၠးသက္ခဏ၊ ဂးမာန်ဏာပ္ပ ညာတ်ရသေၚ်ဟာ၊ ညာတ်ဒှ်ဗဟေက် ဖေက်ဂွညှာတာ၊ ပ္ဍဲတာပဿ ပွဇကုမှာ၊ ဂွံတီကေတ်ရ ဘယသၚ်ကာ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဗှ်ဂွိၚ် ဒှ်မံၚ်သိၚ်သာ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ သိၚ်သာမံၚ်တုန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုဗ္တောန်၊ ယွံလေကောန်မိ ကၠၚ်ညိဗိုန်တ္ညန်၊


မုက်လိက်−၅၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သတ္တံပ္ဍဲလိုက် ဒိုက်သိုက်ပရန်၊ ဂကူယုတ်ပြဲ ဟွံမွဲရကောန်၊ တုပ်သၟဟ်လက်သန် ဓာတ်ပန်က္တဵုဒှ်၊ ဇာတိပုည ဂုနကျာ်တွံ၊ ဓဝ်ပိဝွံရ မၞတုပ်သၟဟ်၊ ရုပ်ဂေါဝ်ပိုန်လှဲ ဂုန်ပ္ဍဲညးတၞဟ်၊ ဓဝ်မၞအဵု ဇၞော်ကဵုကြဳဇှ်၊ ဓဝ်ပိဝွံဂှ် ဗဒှ်ညိကောန်၊ ဒမုၚ်ဒါန်သဳလပြဲလောန်၊ ဂကူပြဲဂှ်ပဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သဳလဟၟဲဋ္ဌာန်သ္ၚောဲဝေၚ်ခၠန်၊ ဂကူယုတ်ရသဳလယဝ်တိုန်၊ ပူဂဵုဂှ်ပၠန်ကောန်ကဵုဒါန်ညိ၊ ဖေက်ပါပ်ဂွပါပ် ဗျာပ်ဓဝ်ဟိရိ၊ သဳလဇြၚ်ဂွု အယုဝုဒ္ဓိ၊ ဂှ်ညးပြဲလောန်တိုၚ်ဗ္ကန်မိ၊ သမ္တီအိုဒဵုလီုဇိဝိ၊ ကဵုလဝ်သတိလ္ပဝိုတ်ညိကောန်၊ မာန်ဏာပ္ပစိ တိုၚ်မိဗကန်၊ ဟွံစှ်ေစးကီုဟွံဟီုပၠန်၊ မၞဂှ်ဍဵုဍိုက် ဗ္တိုက်ဗ္တောန်၊ ဝေၚ်အကုသဵု ဟွံကဵုမဵုရုန်၊ စွံသတိပၠန် မၚ်မွဲစန်စာ အိုတ်အ္စာဗၞးဂွံဗၠးရောဂါ၊ ဗၠးအိုတ်တုဲဟေၚ်ကလေၚ်စဴအာ၊ လ္ၚခါဲဒုတ်စၞယုတ်မာ၊ စသုၚ်ဂှ် ဓယှ်ဖြာဖြာ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာဘာသာဗၞး၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ကီုဍေံတံဟီုဂး၊ ဍေံပါဲထောံကီု ဇာန်လီုပြးဇး၊ ဗၞးတံဂှ်ရောၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံဒး၊ တြဴလက်လၟိဟ် မၞိဟ်ပန်လ္ၚီ၊ ဍုၚ်မစ္စတာ ပြံၚ်ကၠောံအာကီု၊ တံဇိုၚ်သၟိၚ်ရ ခစဂြီုဂြီု၊ ပ္တေဟ်ဂကူရ ရဲခစဗြီု၊ ဟွံတီဖေက်ဂွ မၞဂၠိုက်ထီု၊ ဍုၚ်မစ္စကီု မံၚ်သီုညးအဲ၊ ပ္ဍဲဂကူကွေံ မၞုံဗၞးမွဲ၊ ဇိုၚ်ၜဳဝတ္တ တိတ်ပနိဿဲ၊ ပရသိကီု ပလီုရုပ်ဝဲ၊ ဟိုတ်ဂကူရမၞထုၚ်ဂြဲ၊ ဓဝ်ဟွံမၚ်မွဲမံၚ်ပ္ဍဲဇိုၚ်ၜဳ၊ ဇာတိမာန်တ နာမခုတ်ပ္ညဳ၊ ဓဝ်ဇကုရ ဂၠာဲပလွဳ၊ နဲညးတၞဟ် ဟွံဂၠာဲဗှ်သ္ၚေဝ်၊ ပၟိက်ဇကုမွဲ ရိုဟ်တ္ၚဲပြေၚ်ဖျဳ၊ နိဿဲကဵုၜဳ လွဳမံၚ်အဓါန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိတၠဇျာန်၊ လ္တူကျာတၟး တြးအဘိညာန်၊ ဂွံညာတ်ရသိ ဒှ်ဇာတိမာန်၊ သၟိက်ဝးကၠေံရ မၞထုဲကြာန်၊ ချပ်တုဲနညာန် မွဲဟာန်ပြာပ်အာ၊ ဗွဲလ္တူပ္ညဳ ဇိုၚ်ၜဳဂၚ်္ဂါ၊ ဍာ်ဟွံဒးတုက်လာၚ်မုက္ခဝါ၊


မုက်လိက်−၅၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗကဂၠိုၚ်ရာ ပေါတ်ၚေက်ခါဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ်၊ နမေတ္တာညာန်အဒိဋ္ဌာန်ဗဒှ်၊ ဖဳဖျေံဏာဗက ခၞဗွဲပရှ်၊ ကဵုခက်က္ဍိုပ်ညိ ဇာတိမာန်လၟုဟ်၊ ဖဳဖျေံဏာသၟဟ် လၟုဟ်ရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိၜိုန်သ္ၚောဲ၊ စှ်ေဗၠိုပ်ဍာ်ၜဳ ဟုံလီကြာတ်တဲ၊ ဗကဟဳစိုပ် ခက်က္ဍိုပ်အဂဲ၊ ချိုန်မလုက်ဒး ပသၠေဟ်ချောဲ၊ ခက်မံၚ်တံၚ်ဂြဲ နတဲလၟုဟ်ရ၊ ခါသ္ၚေဝ်ရံၚ်ကၠာ ဒှ်အာဗက၊ ညာတ်ဒးဂြိုဟ်ဆအ် သၟိက်ဂအံတ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိကြံကြ၊ ခၞဗွဲပရဟ် က္တဵုဒှ်ဒေါသ၊ မူညးမွဲရ ဖဳဗ္ကကဵုအဲ၊ ဒစးတိုန်ရောၚ် ဂၠာဲရံၚ်တီလောဲ၊ သီုဒေါသကၠာ ကွာ်အာၜိုတ်သ္ၚောဲ၊ အာဆဵုဒးရ မာတၚ်ဂပြဲ၊ မွဲဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ယွံတၠအဲ မံၚ်မွဲဓဝ်ဟာ၊ မၚ်မွဲသ္ဒးပ ပွယုတ်မာ၊ ဖဳဖျေံဗက ပသနာနာ၊ ခက်ဒးက္ဍိုပ်အဲ ရိုဟ်တ္ၚဲဟွံခြာ၊ လ္တူဇမောဝ် ဂပ်ဝ်ရဟာ၊ ဗွဲသၟဝ်ကၠာ ပြံၚ်အာကဵုပြဟ်၊ မာတၚ်ဂကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပြံၚ်စှ်ေအါရ ချိုန်ခဏလၟုဟ်၊ ဗၞတ်မွဲကော်ရ ဒေသဋ္ဌာန်ဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ် စိုပ်ဒၞာဲဂှ် ဗဒှ်အဒိဋ္ဌာန်၊ ဗကအဲဖဳ ကဵုဟဳတိုန်မာန်၊ နဣဒ္ဓိစိ သီုအဘိညာဏ်၊ လာၚ်မုက်တုဲဖဳ ၜိၚ်လဳဂစာန်၊ ရသိတေံကီု ဟုံဍာ်အဓာန်၊ ခက်ဒးက္ဍိုပ်ကြာန် ဒှ်မာန်ဒေါသ၊ ထေဲပၞတ်က္ဍၚ် ကဵုမာတၚ်ဂ၊ ခဵုခါတ်အာပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ခါစိုပ်တုဲကီု သၟိက်ဟီုကြံကြ၊ လက်ချဴစုတ်ပၠန် ဟွံရန်တော်ဆ၊ ဟာဲမၞိဟ်ပါပ ပွဗှ်ေလၟုဟ်၊ ထပှ်တ္ၚဲဂတ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ဂဂဵုတးပန်ပၠန် ကဵုပန်ဗှ်ေပြဟ်၊ ဒေါသဂြေန်ဒက် သီုလက်သီုချဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ် ဟွံခၠေဝ်သှ် ဗဒှ်ဓဝ်မေတ္တာ၊ ဟိုတ်ဂကူရ မၞဖြာဖြာ၊ ဟိုတ်ဓဝ်မၞ ဒေါသသ္ကေက်သ္ကာ၊ ကၠုၚ်ချဴအဲပၠန် စောန်စိုတ်လက်ဖါ၊ ဝါစဳကံရ ရသိဝွံမှာ၊ ထပှ်တ္ၚဲကၠာ လံအာဂတ၊ ဂဂဵုတးပန်စိ ရသိဂှ်ရ၊


မုက်လိက်−၅၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သီုဓဝ်မေတ္တာ ဗ္စာတော်ဆ၊ တီတုဲမဇ္ဇျဟ် ဒှ်မံၚ်ၚုၚ်ၚ၊ ဒှ်ဓဝ်လဟောံ ဒေၚ်ဗျောံကာယျ၊ ဂွံကသပ်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ထပှ်တ္ၚဲဒး ဂဵုတးကၠာဟွံပန်၊ အဲဗ္ဒောံလဝ်တ္ၚဲ ကဵုထဲမံၚ်ပၠန်၊ ရသိဂွံဖေက် ဗဟေက်ဇၞော်လောန်၊ သ္ဒးဖျဝ်မၞ ဘယစိုတ်က္ဍန်၊ ဂှ်ဒးရးသန် မိပ်စိုတ်ပၠန်ရ၊ ထပှ်တ္ၚဲပြဲ ချိုန်ဗွဲဂတ၊ နဣဒ္ဓိကာ ရသိမှာတၚ်္ဂ၊ စက်ဗ္စဲကဝ် ပ္တိုန်လဝ်သ္ပ၊ ၜိုန်အခိၚ်ဒး အကးဟွံဖလ၊ ဗ္ဒန်လျးတ္ၚဲ ဂၠုနဲအန္ဓ၊ ကောလာဟာလ ဒှ်ရလုံဍုၚ်၊ ဒှ်တဴသၚ်ကာ ကောံအာကောံကၠုၚ်၊ ဒှ်တဴလၞီ ဟွံတီဍာ်ပုၚ်၊ တိတ်ကဵုရသိ တိသဝ်တိသၠုၚ်၊ စိုပ်တုဲဇံသဝ် လ္ၚောဝ်ယဵုဒုၚ်၊ ဇၟာပ်ညးဂၠောဲကၠုၚ် ယဵုဒုၚ်တဲသၟာန်၊ ယွံတာပဿ ဂၠိုၚ်တေဇညာဏ်၊ ချိုန်လၟုဟ်အဵု ဓိကဵုဒှ်ကြာန်၊ သၟိၚ်တ္ၚဲကၠေံဗ္ဒန် ဝါတ်လော်ဍုၚ်ကွာန်၊ ဟိုတ်တာပဿ နပွဇျာန်၊ ပိုဲဍိက်တံကၠာ သၚ်ကာတုဲသၟာန်၊ ယဝ်ဗဒေါံတ္ၚဲယာန် ဆာန်ဍူညိကၠာ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိကြက်လှဴ၊ သၟိက်ဟီုတိုန်ရ သီုဒေါသဇဴ၊ ယွံဒါယကာ ပသၚ်ကာတဴ၊ စက်ဗ္စဲကဝ် အသနုအဴ၊ အဲရပ်မာန်အဴ သဘဴဍေံနွံဟာ၊ တေတေံမွဲစိ ရသိဓိစ္ဆာ၊ ရသိခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ရသိဂှ်ပၠန် တိုန်ဒှ်ရောၚ်ဒကာ၊ ဍေံလေပ်မန်ယန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ ဍေံတန်ဒှ်ကၠာ ညံၚ်အာသၟာန်ရ၊ အိုတ်ဒါယကာ ဒြေပ်အာထဒၟ၊ အိုဿီုညးအဲ ဒြေပ်မွဲခဏ၊ စိုပ်တုဲကလံ မုံဂြံသ္ပ၊ တုဲသၟာန်တိုန်အဵု ကဵုတာပဿ၊ ယွံလေဝ်သိက္ခ ဂၠိုၚ်တေဇညာန်၊ သၟိၚ်တ္ၚဲကၠေံအာ ပူဆာဍုၚ်ကွာန်၊ ဟိုတ်တာပဿ နပွဇျာန်၊ ဗ္ဒန်လဝ်ကွေံ ပိုဲဍိက်သၠေဟ်ကြာန်၊ နမေတ္တာသၟဟ် က္တဵုဗဒှ်ဇြဟာန်၊ ဗၠးစက်ယာန် ဆာန်ဍူညိအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ သၟိက်ကဵုတီရ နအနုဘဴ၊ တုဲဟီုတိုန်ကၠာ သီုမေတ္တာဇဴ၊ ယွံဒါယကာ မူရဴစိုတ်ကတဴ၊


မုက်လိက်−၅၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗ္ဒန်လတ်တ္ၚဴအဴ တဴလျိုန်အဲရ၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ မူဟိုတ်ဒးပ၊ လတေံမွဲစိ ရသိဂၠိုၚ်မၞ၊ လက်ချဴလဝ်အဲ ထပှ်တ္ၚဲဂတ၊ ဂဵုတးကဵုပန် ချဴပၠန်ကြံကြ၊ ဟိုတ်ဂှ်အဲရ လဇဗ္ဒန်လဝ်၊ ယဝ်ညာတ်တ္ၚဲပၠန် ပန်စှ်ေဓဝ်ဓဝ်၊ ဒးရသိဂှ် ကြဴဒှ်လၚ်ဇွောဝ်၊ ဟိုတ်ဒုဟ်သေသာတ် ညာတ်တုဲဆာန်ဍူ၊ ချိုန်လၟုဟ်အဲ တ္ၚဲဒးဆေဝ်ဒဝ်၊ တ္ၚဲဒတန်ကဝ် ဒးဆေဝ်ဒဝ်ရ၊ သြကျာ်သြကျာ်သာ်လဵုဂွံပ၊ ဂပ်ဝ်ဖေက်ကၠာ ယွံတာပဿ၊ ဟိုတ်မၞစိ ညိဟွံတော်ဆ၊ ဝါစဳကံကၠာ ဂြိုဟ်စာကြံကြ၊ သိက်လဵုဂွံပ ဟီုပၠညိအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ မွဲဂလာန်အဴ ဟီုတဴသဲသဲ၊ ရသိတေံအဵု ကဵုကၠုၚ်ကလံအဲ၊ စှ်ေပ္ဍဲၜဳအဵု ယဵုတိကလောံမွဲ၊ ခဏအဲဗလး ဂဵုတးပန်သော်၊ ကဵုဗၠိုပ်စှ်ေအာ ရာဋ္ဌာန်ဇမ္ၚောဲ၊ တိုၚ်လဟီုအံ ဗၠးဘဲဒက္ခ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာ မိၚ်ဒြေပ်အာရ၊ အိုတ်သီုရဲသာ ဒြေပ်အာသက္ခဏ ခါစိုပ်ရသိ ညိဟွံလဇ၊ ဟီုတိုန်သဲသဲ ယဵုတဲထ္ၜ၊ ယွံတာပဿ ပွယောၚ်မှာ၊ တာပဿကီု ဟီုလတ်သေၚ်ဟာ၊ အာကလံညိ ရသိတေံကၠာ၊ ညံၚ်ဂွံကလံ လ္ပသ္ပံသာ၊ ညးဗလးတ္ၚဲ ဂၠိုၚ်ဘဲဒုက္ခာ၊ ဂဵုတးပန်ကၠာ ဒးတာပဿ၊ ချိုန်ဂှ်ရသိ ဇာတိမၞ၊ ဟွံမိက်ကလံရောၚ် မံၚ်တဴသ္ၚိတ်ဇြ၊ ပညံၚ်က္ဍိုၚ်ကၠဴ ပ္တပ်တဴကာယျ၊ ယဝ်ရဟွံအာ ဟုံမှာဗွဲကြဴ၊ ကရောံရသိဂှ် ပိုဲဒှ်ဂတဴ၊ ဟိုတ်ဂှ်ဝန်စဝ် ဒးဖ္အောဝ်လဴ၊ ညံၚ်အာညိအဴ ယွံသ္ဍဴမူဏိ၊ သ္ၚိတ်ဇြမံၚ်ရတၠရသိ ၊ ဟိုတ်မၞကီု ညံၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ ဒကာတံကွေံ ဍေံတံစိုတ်ဂိ၊ ဂၠောဲလုပ်ဓဇက် ဂြုက်ဂြက်ထိမြိ၊ အာစိုပ်တုဲစိ နကြိကဵုလ္ၚောဝ်၊ ညးဂမၠိုၚ်အဵု ဍေံကဵုဝန်စဝ်၊ ကဵုစှ်ေဍာ်စိ တိကဵုယဵုလ္ၚောဝ်၊ တုဲကဵုဗလး လျးဗ္စဲကဝ်၊ ဂဵုတးထတ်လောန် ပန်ဖျေဴဓဝ်ဓဝ်၊


မုက်လိက်−၅၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံဒးရသိ တိဍာ်ဇမောဝ်၊ ရသိဂြိုဟ်ဂတဝ် ၜိၚ်စဝ်လုပ်သၚ်၊ ဟိုတ်နူဓဝ်မၞ ဒးဂွဇၟာပ်တၚ်၊ ဒဴထောံဍုၚ်ကွာန် ဋ္ဌာန်ဂြိုပ်တိတ်ကြၚ်၊ ၜိုန်ဒှ်ရသိ ညိဟွံချပ်ဂြၚ်၊ မၞဟွံဝး ကြဴဒးဘိၚ်ဘၚ်၊ မိၚ်တုဲစၚ်ခြၚ် မၚ်မွဲအိုတ်ညိ၊၊ ပ္ဍဲဍုၚ်မစ္စ ဒေသနန်လွဳ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်ဂၠိ၊ နူဗာရာန္နသဳ ပြံၚ်တုဲသိုၚ်သ္ၚိ၊ ကၠုၚ်ကောံမံၚ်ကွေံ ဟွံဗၠးဒိဋ္ဌိ၊ မာတၚ်ဂစိ ပြာ်ညိချပ်ပၠန်၊ နဓဝ်မေတ္တာ ဗ္စာတုန်တုန်၊ သၟိက်ကဵုဗၠးညိ နူဇာတိပန်၊ ကသပ်ဝွံကွေံ ဂှ်ဒးရးသန်၊ သ္ပိုၚ်လ္တက် လၜက်ဗိုန်ညန်၊ သၟိၚ်ဒုၚ်ဒါန်ပၠန် ကွာ်ညောန်စဴအာ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ သၟိက်ဒုၚ်ပုၚ် လုပ်စိုပ်ဍုၚ်ကၠာ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်ဗ္ဂါ၊ ဍေံညာတ်ဒးစိ ရသိပြဲဖါ၊ ဒေါသဖြာဖြာ သီုရဲသာပၠန်၊ ပ္ကောံသရဲ ဂၠောဲလုပ်အာနန်၊ ဍေံလ္ၚောဝ်ပ္တီရ ယွံတၠက္ဍိုၚ်သန်၊ ရသိခါဲဒုတ် ပူဂဵုယုတ်လောန်၊ ချိုန်လၟုံပ္ညုၚ် စိုပ်ဍုၚ်ဝွံပၠန်၊ ဍေံလုပ်မန်ယန် လေၚ်ရကောန်တၠ၊ မူဟိုတ်မွဲရော ထံၚ်လဝ်သောတ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ လေၚ်ကၠုၚ်တုဲရ၊ ပိုဲဒးပြံၚ်ကွေံ စိုပ်ဂၠးပါဒ၊ ဗက်ရပ်ဂစိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝ၊ ပလဇရ ယွံတၠနန်၊ ဨကရာဇ်မိၚ် ကွိၚ်ပါၚ်လက်သန်၊ စှ်ေစိုတ်ဒးရး ပတှ်ေဗိုန်ညန်၊ ကော်သရာဲသဂံၚ် ချပ်ရံၚ်တုန်တုန်၊ ကေတ်ဟွံဂွံရ ဇျာနအစောန်၊ ကြဴမွဲဝါပၠန် ဇၞော်လောန်ဓိကဵု၊ ဟိုတ်ပ္တုဲလဝ်ရ ဓဝ်အကုသဵု၊ ဒးဒုၚ်ဘဲလ္ၚ ပွရုန်မဵု၊ ပ္ဍဲကဵုပိုန်ပၠန် ဍေံယောၚ်ကၠုၚ်ဆဵု၊ နလွဟ်ဆက် ထပက်တုဲဍဵု၊ နာံဒဴထောံအဵု ဒဵုဗြီုစိုပ်အာ၊ ဂးဍုၚ်မစ္စ ဨကရာဇာ၊ မိၚ်ဂလာန်ဗၞး ပ္တေဟ်တုဲမှာ၊ ပ္ဍဲညးမၞုံရ သဳလသိက္ခာ၊ ပတုံဇိဝိ တၞဟ်နဖ္အောဝ်ဏာ၊ ဒေဝတံမၚ် ပၟၚ်လန်လွာ၊ ထေဲပၞတ်ကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ဟွံမၚ်မွဲကၠာ ကျာပိုက်သှ်သှ်၊ လံအာကြံအာ စာ်ခြာပှ်လှ်၊ ဗြံဗ္တဳဂူ သူညဳသၟဟ်၊


မုက်လိက်−၆၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဍုၚ်ဗၠိုက်တၞီ ဟွံတီဒိုဟ်စှ်၊ လေၚ်ဟုံတုဲချိုတ် ကၠေံအိုတ်တုဲဒှ်၊ အကုသဵုဂှ် ဒးဒှ်ဒိဋ္ဌ၊ ကျာ်သမ္ဗုဒ္ဓေါ နာဲသာလောက၊ ဂ္ၚေၚ်လန်အဴ ဂၠိုၚ်တဴဘဝ၊ ဇာတ်မသုန်ကၠံ တံပထမ၊ ဂြၚ်တုဲတွံလဝ် ဓဝ်ဝိသေသ၊ သၟတ်ကၠေံဇာတ်ရ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ အတိက်ရသိ ဒိတှိစောန်ထၞဟ်၊ ဒေဝဒတ်ပ္ညုၚ် လၟုံကၠုၚ်ဒှ်၊ သၟိၚ်ဍုၚ်မစ္စ စိတ္တဟေက်ဟဟ်၊ တဳညန်ဇဲယ ဒှ်ရလၟုံ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ကၠာ ဒကာညဳသၟဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ်၊ မွဲချိုန်လၟုဟ် ဒှ်အဲကျာ်ရ၊ အတိက်မွဲဟာန် ဂးမာန်ဏာပ္ပ၊ ပ္ဍဲချိုန်လၟုံဒှ်ရာဟုလ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကၠာပဋ္ဌမ၊ ချိုန်လၟုံရ ယသောဓရာ၊ ကျာ်တြဲတွံဇန် ကဵုအရှန်ကၠာ၊ အရှန်တံအဵု ကဵုသာဓုကာ၊ ဇန်တံမိၚ်ရောၚ် ရှ်ဍောၚ်ဓမ္မာ၊ ဒှ်သောတာပန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ တၠပညာ သမ္တီကၠာအဴ....။

ဖဵုအဲချူပၠန် လိက်ဇၟန်ပ္ကဴ၊ ညောန်ကဵုစုတိ ကၠိသ္ကန်တဴသာရဏပၠန် ကဵုတုန်ပ္ဍဲဇဴ၊ စုတိတုဲရ ဘဝဗွဲကြဴ၊ တိဟိုတ်ပြဲဂၠိ သန္ဓိဂဝ်ဂၞဴ၊ ပကဵုဆောတ်အဴ ကဵုတန်တဴညိ၊ ပ္ဍဲညးမၞုံကၠာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ကရောံညးပၠန် တန်ဂဝ်ကဵုမိ၊ ပကဵုဒိုက်ယဲ ဘဲပကဵုမြိ၊ ကဵုဂွံတီလတ် ဍောၚ်ဓဝ်ဒမၠိ၊ ကဵုဂွံပ္တံပ္ညဳ ပါရမဳကျာ်ညိ၊ ဗွဲကြဴဒမၠိ ယဝ်စုတိပၠန်၊ ပ္ဍဲတၠပညာ မြာကဵုဂွံတုန် ၊ ကဵုဒှ်ကျာ်မွဲ နဲမေတ္တဲယျ၊ ဂွံအိုတ်ဇပန် ကြဴပၠန်ဟွံဒှ်၊ နိဗ္ဗာန်ဂဵုမြဟ် စိုပ်ပြဟ်ညိအဴ ။ ။ ။


သက္ကရာဇ်တၞံ ၁၃၅၉ − သၞာံ ၊ ဂိတုပသာ် ၄−မံက်၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်အခိၚ်မွဲနာဍဳ ၄၅−မိဏေတ် ချူအာစိုပ်ဒတုဲရ။ (ဘဒ္ဒန္တ ညာဏ − ဒူရာဘာဇၞော်)

နိဿဲ[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လိက်အုပ်- မၞုံယၟု(လိက်မာတၚ်ဂ) ဘဒ္ဒန္တ−ညာဏဝံသ (ဒူရာ−ဘာဇၞော်) − (စောဟံသာ)ပုံနှိပ်တိုက် ကမာဝက် စိန်တောၚ်ရပ်။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၄၅၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== นายทอโสน (สุพจน์) ผู้นำชนชาติมอญอายุ 98 ปี เสียชีวิต เมื่อวันที่ 7 พ.ย. 2557  အစာထဝ်သောန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကောန်ဂကူမန် ညးမဒှ်အစာံခိုဟ်ပြဲ သွက်ပိုဲကောန်ဗွဲကြဴညးဂမၠိုင် ==

นายทอโสน (สุพจน์) ผู้นำชนชาติมอญอายุ 98 ปี เสียชีวิต เมื่อวันที่ 7 พ.ย. 2557 
အစာထဝ်သောန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကောန်ဂကူမန်
ညးမဒှ်အစာံခိုဟ်ပြဲ သွက်ပိုဲကောန်ဗွဲကြဴညးဂမၠိုင်

 ပ္ဍဲကဵုဝင်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်မွဲဒမြိပ်နူပၞာန်ဂၠးကဝ်အလန်ဒုတိယတုဲတေံ ဒိုဝ်ကဵုစိုပ်အခိင် ပစ္စုပန်ဏအ်ယၟုယၟာအစာထဝ်သောန် (နိုင်ထွန်းသိန်း) မွဲပြာကတ်ကၠုင်ဒၟံင်လၟိုန်ရ။ တၞဟ်နသဂွံတိုန်ဒှ်ကဍိုပ်သကိုပ်မန်ဂှ် ဟွံလောဲသွာမွဲ ဒးဍိုက်ပေင်ကဵု အင်္ဂလက်သန်ဂၠိုင်ကဵုသာ် မပတံဒ္ဂေတ်ပတိပတ်ယျဵုလဂူတပ်တး ညာန်ပညာကေတ်သကာမြက်စာ ရင်တၠုင်ဂုန်ဖဵုကဵုကောန်ဍုင်ကောန်ကွာန်ဂမၠိုင်မာန်ရောင်။ 
 နူအဝဲဍောတ်သွတ်တေံ အစာထဝ်သောန်မနွံညာန်ပညာကေတ်သကာဗွဲမလောန်တုဲ ကလိဂွံလာပ်ကတ်ပညာမကော်ဂး SHOLARSHIP လၟိုန်န်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ကာလတိုန်ကတ်လိက် ပ္ဍဲဘာတက္ကသိုလ်ပၠန်လေဝ် ဂွံလုပ်တိုန်ကတ်ဓါတုဗေဒ ပ္ဍဲတန်ဂုန်တၟေင်၊ ကၠာဘာညးဟွံတုဲက္ဍင်ဏီ ပ္ဍဲကဵုသၞာံကြဴအိုတ် သက္ကရာတ် ၁၉၄၀ ဂှ် ကတဵုဒှ်ပၞာန်ဂၠးကဝ်အလန်ဒုတိယဂှ်ရ ဘာတက္ကသိုလ်ဂမၠိုင်လေဝ် မ္ဒးကၟာတ်အာအိုတ်ရ။ ဟိုတ်သာ်ဂှ်ရ ဘာတက္ကသိုလ်ညးဂွံတုဲဂှ် အခိင်လဇုဲလအ်အာမသုန်သၞာံ ဒိုဝ်ကဵုပၞာန်တုဲမဒှ်ရ။ ပ္ဍဲလက်ထက်အင်ဂလိက်အုပ်ဓုပ်လဝ်ဍုင်ပိုဲ ကောန်ဂကူမန်ပိုဲမၞိဟ်ဂွံတိုန်ကတ်လိက်ကဆံင်ဘာတက္ကသိုလ်မာန်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ကၞောတ်အထောတ်မွဲ ဟီုစမာန်ရ။ ကတ်လိက်ဘာတက္ကသိုလ်တုဲသက်ဂတာပ် အစာထဝ်သောန် လုပ်ကၠောန်ပရေင်ကောန်ဂကူမန် ပ္ဍဲဂကောံမန်အလုံရးမည ဒှ်ညးအုပ်ကာဂကောံဂှ်ရ။ မွဲအခိင်ဓဝ် သီုကဵုဒှ်ဂအုပ်ဋ္ဌာနပရေင်ပညာခရိုင်ကျာ်ခမဳ မနွံဒေသတာလျိုင် (၁၀) ပွိုင်ဍုင်မဒှ်ရ။ ဗွဲကြဴဂှ် ကာလရဲဗော်သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်တအ် ချဳဒရာင်ပရေင်ဍုင်ကွာန် အပ္ဍဲဍုင်ဟွံဂွံတုဲ မ္ဒးလုပ်အာဂြိုပ်ဂှ် အစာထဝ်သောန်လေဝ်ဗက်လုပ်အာကီုရ။ 

 ပ္ဍဲကဵုလိက်ကၞပ်နာဲဆာန်ဍုင် (ဗဵုပၞာန်ဒပ်ဍာ်သေံမွဲတၠ) ချူဇန်လဝ်ပရောဆဵုဂဗညး မနွံယၟုလိက် &quot;ဒစာံသၞာံဒစာံဗြဲပ္ဍဲဍုင်မန်&quot; ဂှ် ညးချူထ္ၜးလဝ် ပရောအစာထဝ်သောန်နွံကီုရ။  အလန်ကၠာအိုတ်ညးဂွံဆဵုဂဗကုအစာထဝ်သောန် ပ္ဍဲဘာလကျာ်ကွာန်ကြုက်ပိ သက္ကရာတ် ၁၉၅၁ တက်ကျာရင်သကအ် နကဵုဘာသာအင်ဂလိက် ဍုက်ကေဝ်ဒှ်အာမိတ်သဟာဲညးသကအ်ညံင်ရဴတီညာတ်လဝ်ညးသက်တုဲတုဲ၊ ပရေင်ဝေါဟာမၞိဟ်အစာထဝ်သောန်ခိုဟ်ဗီုလဵု မဍိုက်ပေင်တဴကဵုအင်ဂလက်သန်တၠပညာ မနွံစိုတ်စရိုတ်ခိုဟ်ပြဲလောန်သန် ရဴသာ်ဝွံ နာဲဆာန်ဍုင်ချူထ္ၜးလဝ်ပ္ဍဲလိက်ကၞပ်ညးဂှ်ရ၊ အခိင်ကၠောန်ဒၟံင်ပရေင်ပၠန်ဂတးတေံဂှ် အစာထဝ်သောန် မနွံတာလျိုင်ဗွဲတၟေင် ပရေင်ဆက်ဆောံကုဍုင်သၟာင် ပစၞးကောန်ဂကူမန် မကဵုလဝ်ယၟုသေံ &quot;နာဲသုဖတ်&quot; ဂးပြာကတ် ဒၟံင်အကြာမန်ဍုင်သေံဂမၠိုင်ရ။ 

 မွဲအယုက်အစာထဝ်သောန်နူအယုက်အဝဲဍောတ်သွတ်ကတ်ဗတောန်ဒၟံင်ပညာ ပ္ဍဲဘာတန်သဇိုင်တေံ ကၠောန်ကၠုင်ပရေင်ကောန်ဂကူမန် စဵုကဵုလအိတ်အယုက်ညးဂိုတ်ဂစာန်ကၠောန်ကၠုင်လဝ်ပရေင်ဂကူမန်။ ကမၠောန်ဂွံလာပ်သြန်ဂိတုကီုဒှ် ကမၠောန် အလဵုသဳသၟိင်ကီုဒှ် အစာထဝ်သောန်စိုတ်ဟွံလုပ်စကမၠောန် ပရေင်ကောန်ဂကူမန် ပရေင် လိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်ဟေင်ရ အစာထဝ်သောန်စိုတ်လုပ်စတုဲ ဂိုတ်ဂစာန်ကၠောန်လဝ်ရ။ နကဵုဓဝ်စေတနာပြဲ ဟွံကလိဂွံၚုဟ်မးမွဲသာ် အစာထဝ်သောန်ဗတောန်ထ္ၜးကဵုလိက်မန် လိက်တၟိမန်တြေံ ကုခမဳသင်မန်ကီု ကောန်ဍုင်ကောန်ကွာန်မန်ဂမၠိုင် ညးမလုပ်စိုတ် ပ္ဍဲပရေင်လိက်ပတ်မန်ဂမၠိုင်ရ။ သအာင်နူဂှ်ပၠန်လေဝ် ညးချူဇန်လဝ် လိက်ကၞပ်ပ္ဍဵုဗီုတက်ပတိတ် လဝ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ညးညးအဲအဲဂွံဆဵုဒၟံင်ရ။ အခိင်အခါဒးရးကၠောန်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်ဂွံမ္ဂး အစာထဝ်သောန်ပိုဲကၠောန်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်တုဲ အခိင်အခါဍေံဟွံဒးရးမ္ဂး အစာပိုဲ ကၠောန်အာပရေင်လိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်မဒှ်ရ။

 စိုတ်ဓါတ် စေတနာညးလတူကောန်ဂကူမန်ကီု သီုကောန်ဂကူတၞဟ်သအာင်ဂမၠိုင် အးဇ္ၚးကေဝ်သ္ဇုင်ဗွဲမလောန်တုဲ ဒ္ဂေတ်ပတိပတ်ညးပၠန်လေဝ်မနွံကဵုဓဝ်သဳလ သမာဓိ ဟွံစသုင်စၞဗၜူမွဲလေဟ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ အယုက်ညးဂွံဂၠိင်သီုကဵုပရေင်ထတ်ယုက်ခိုဟ်ဒၟံင်ဂှ် ပိုဲဂွံညာတ်ကေတ်ရ။ ပရေင်လိက်ပတ်ယေန်သၞာင် ပရေင်ကောန်ဂကူ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဆဂှ်ဟွံသေင်ဏီ ပ္ဍဲကဵုပရေင်သာသနာပၠန်လေဝ် အစာထဝ်သောန်ဂွံကၠောန်ပတုဲကၠုင်လဝ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ပ္ဍဲပေဲါသၟာန်လိက်ပရိယတ္တိရာမညနိကာယ ဓမ္မာစရိယခမဳသင်မန် သက္ကရာတ် ၁၉၈၄ - ၁၉၈၅ ဂှ် အစာထဝ်သောန် ကေတ်တာလျိုင်ဒဒှ်ဥက္ကဋ္ဌဂှ်လေဝ်ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၄:၂၀၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဝတ် ကဵု တာလျိုၚ် ကောန်ဒပ် (၂၇) တၚ် ==

ဝတ် ကဵု တာလျိုၚ် ကောန်ဒပ် (၂၇) တၚ်
===============================

၀၁။ ဒးက္လၚ်အမိၚ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ရောၚ်။

၀၂။ ဒးမြက်ဇက်ရောၚ်။

၀၃။ လၟိုန်ကာလ ဒးနွံကဵု သတိရောၚ်။

၀၄။ ဒးနွံကဵု ပွမသ္အးဇ္ၚးရောၚ်။

၀၅။ လၟိုန် ဒးနွံကဵု ဂွန်ရောၚ်။

၀၆။ ဒးလ္ၚတ် လိက်ပတ်ရောၚ်။

၀၇။ ဗွဲတၟေၚ် ဒးသ္ပဂရုကဵု ပရေၚ်ထတ်ယုက်
       ရောၚ်။

၀၈။ ကောန်ဒပ် ကဵု ကောန်ဒပ် ဒးနွံကဵု စိုတ်
       ရဲဗော်ရောၚ်။

၀၉။ ဒးပါ်ပါဲကေတ် တၚ်တၟေၚ်တၟဟ် 
       ပ္ဍဲအကာဲအရာ ညးဍုၚ်ကွာန်၊ 
       အကာဲအရာ ညးတိဍာ်တအ်မာန်ရောၚ်။

၁၀။ အခိၚ်သၠး နူတာလျိုၚ် ပရေၚ်ပၞာန်ဂှ် 
       ဒးကၠောန်သ္ပကဵု သွက်ဂုဏ်ဖဵု 
       ညးဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။

၁၁။ ပ္ဍဲကဵု ပံၚ်ဖက်ဆက်ဆောံ ကဵု
       ညးဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဒးဍိုန်ဍောတ် 
       ကၠောံက္ဍရောၚ်။

၁၂။ သွက်ဒပ် ဂွံဇၞော်မောဝ်တိုန်ဂှ် ထ္ၜးစဳပျးတုဲ 
       ဒးစန်ဒက်ပၠုပ် ကောန်ပၞာန်တၟိတအ်
       ရောၚ်။

၁၃။ လ္တူဍုၚ်ကွာန် ဂကူဇကု အလဵုဇကု မၞိဟ် 
       က္ဆံၚ် ဇၞော်ဍောတ် ကဵု ကောန်သ္ဂံၚ်ဇကု 
       ဂမၠိုၚ်တအ်ဂှ် ဒးနွံကဵု သစ္စ သမာဓိ
       ရောၚ်။

၁၄။ လ်တူသၞဂျှ ဒးစှံစိုတျ ဗီုသၞတဲု ဒးနှံကဵု 
       ပွမက္ဍုဟ်မၠေံရောၚ်။

၁၅။ ဒးစဵုဒၞာမၚ်မွဲကဵု လမျီု သ္ၚိဌာန် ပိုန်ဟာန် 
       ညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ရောၚ်။

၁၆။ လ္တူတၚ်နၚ်ဆဵုဂဗ ကဵု ပရိုၚ်ဂမၠိုၚ် ဇကု 
       ဂွံနၚ်တအ်ဂှ် ဒးဒုၚ်စဳရေၚ်ကဵု 
       သ္ကိုပ်ဒပ်စြေက် ဇကုရောၚ်။

၁၇။ ဒးထိၚ်ဒဝ်လဝ် လွဟ်ဇကု ညံၚ်ဂွံ 
       ဂီုကၠီုရောၚ်။

၁၈။ လၟိုန်တ္ၚဲ ဒးပေါတ် သ္အးကဵု လွဟ်ဇကု
       ရောၚ်။

၁၉။ ဒ္ဂေတ်ပဋိပတ် ဒးခိုဟ်ရောၚ်။

၂၀။ ဒးရှ်ေသှ်ေ ညးဇၞော်လ္တူဇကု ဂမၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၁။ ဒးရှ်ေသှ်ေ အခိၚ်ရောၚ်။

၂၂။ ဒးနွံကဵု ပွမပတှ်ေကေတ် ဇကုဇကုရောၚ်။

၂၃။ ဒးနွံကဵု ပွစိုတ်ဓါတ် ကတိုၚ်ကၟဟ် 
       ချဳဒရာၚ်ရောၚ်။

၂၄။ ဒးနွံကဵု ဂလာန်ပတှ်ေ မဗိုန်ဇၟအ်ရောၚ်။

၂၅။ ပ္ဍဲကမၠောန် သ္ဒးစှ်ေသၞောတ် သိပ်ဂၠိပ်
       ရောၚ်။

၂၆။ ဒးဒုၚ်ကေတ် ဘဲဒဏ် ပရေၚ်ဝါတ်ဂါတ် 
       ကြေပ်ဂြတ် ခတ်က္ဍန်တအ်မာန်ရောၚ်။

၂၇။ ဒးထိၚ်ဒဝ် ဇကုဇကု မာန်ရောၚ်။

#crd #Wunchay Rukchaytdee [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၄၉၊ ၁၀ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ညးတၠဂုန် မိကဴထဝ် ကဵုစိုပ်သွဝ်ညိ  အဂုန်တိုၚ်ထဝ် ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၉၊ တ္ၚဲအၚာ၊ ၂၀၂၁ ==

ညးတၠဂုန် မိကဴထဝ် ကဵုစိုပ်သွဝ်ညိ

အဂုန်တိုၚ်ထဝ်
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၉၊ တ္ၚဲအၚာ၊ ၂၀၂၁

ဂလာန်မရာဒနာသာ်ဝွံ မိက်ဂွံချူပတိုန်ထ္ၜးလညာတ်တၟိမွဲ ပ္ဍဲခေတ်ကာလဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ်မအောန်တဴဝွံရ။ ပိုဲဂကူမန် မတန် တဴပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်တအ် ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် အကြာဂြောဝ်ဂတာသ္ၚိကၟိန်- အကြာသမ္ဘာကဵုတၠသ္ၚိ၊ အကြာမိမကဵုကောန် ဇာတ်၊ အကြာသကအ်ရဲမွဲကဵုမွဲ ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် မဒှ်ဓဝ် မဒှ်ဒ္ဂေတ် ပူဂဵုမပြဲပြဲတအ် မဖအာတဴတအ်ဂှ် အောန်စှေ်ကၠုၚ် ဂၠိုၚ် လောန်၊ သုန်ဂြာံကၠုၚ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ဂပ်ဝ်ဒးဒှ်ဂဝိၚ်လောန်သန်ရ။ အသပ္ပုရိသတောဝါ ပ္ဍဲပါဠိသၠပတ်ပရိုတ်ဇၞော် ဟီုလဝ်စပ်ကဵု အန္တရာဲနာနာသာ် မပ္တံသၟိၚ်ဍာ်ကမၠတ်ပၟတ်တအ်ဂှ် ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ်မကၠေံခၞၚ်ဝွံဂှ်လေဝ် တၞီလုပ်လၟိဟ်မွဲကီုရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်မၞိဟ်ပိုဲဏံ မၞိဟ်တအ် ရှေ်သှေ်ကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမံၚ်မိမကီုဟာ သွက်ဂွံလ္ၚတ်ဂၠိုက်ဂၠာဲမာန်ဂှ် ဒေဝတဴတအ် ဇၟာပ်ပ်သတ္တာဟ ကေတ်မံၚ်စ ရၚ်ရောၚ်ဂှ် လိက်ပိဋကတ်တေံ ဟီုလဝ်ရ။ ယဝ်ရဟွံကၠောန်ၜိုတ် ဟွံသ္ပရှေ်သှေ်ရဴဂဴမိမမဂး ပိုဲမၞိဟ်တအ် ဂွံအာစိုပ်ဍုၚ်သွဝ် ညးတအ်ဟွံလောဲသွာဂှ် အလဵုဇကုဒေဝတဴတအ် တီညာတ်လဝ်ဂှ်တုဲ ပိုဲတအ် ညံၚ်ဂွံကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမိမတအ်ဂှ် လိက်ပိဋ ကတ်ဂှ် ဟီုဆဝ်ဗ္ၚုဟ်လဝ်ရ။ ပိုဲကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမိမမဂး သွက်ဂွံကလိဂွံဍုၚ်သွဝ်ဂှ် ဒှ်ဟိုတ်ကြပ်ပ်မွဲရောၚ်ဂှ်လေဝ် တီကၠိုဟ် ကေတ်မာန်ရ။ ဣဏံဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဗုဒ္ဓဘာသာမွဲရောၚ် မိက်ဂွံဟီုလေဝ် ဂွံ၊ ဟွံမိက်ဟီုလေဝ် ဂွံ၊ ဆဂး ပူဂဵုနွံကဵုဓဝ်သပ္ပရိုဟ် တီဂုန် မိမတအ်ဂှ် ညးတအ်ကွာ်မံၚ်ဂၠံၚ်တရဴဂွံစိုပ်ဍုၚ်သွဝ်ရောၚ် ယဝ်ရသရုပ်တုဲဟီုမဂး ရုမ်ဂပ်ရ။
သကအ်ရဲပိုဲ ပ္ဍဲအမေရိကာန်တအ် ကောန်ဗြဴဗြဴညးတအ် ဟီုပတိုန်ဒုဟ်ညးတအ် နဒဒှ်ပလီုအိန်ရဳ physical abuses (အိနြ္ဒေဖျက်ဆီးမှု)ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဂၠိုၚ်တိုန်ကၠုၚ်ဂှ်တုဲ အရာဝွံ ဂပ်ဝ်ဖေက်ဂၟံက်လောန်ရ။ ကောန်ၚာ်ဗြဴဗြဴတအ်ဂှ် မူဟိုတ်ဍေံတအ် ဂွံပတိုန်ကၠုၚ်ဒုဟ် ကုအပါဍေံတအ်သာ်ဝွံရောဂှ် ဟိုတ်ဍေံဇေတ်တ် တီကေတ်ဟွံမာန်ကီုလေဝ် ညးမဒှ်အပါဍေံတအ် ဒှ် ဟိုတ်မေတ္တာဂွံပ္ဍုၚ်ကၠုၚ်ကုဍေံတအ်ရောၚ်ဂှ် ချိုတ်ပၠိုတ်ရ။ ကိစ္စတအ်ဏံ ဒှ်ကာပၞုက်ဂးတုဲ ညးတာလျိုၚ်အလဵုအသဳတအ် သၟာန် သၟုက်ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ်တုဲ ပတိုန်အမှုကုအပါဍေံတအ်အိုတ်ရ။ ကာလစိုပ်ရုၚ်ဂဗုတ်ဂှ်မှ ဂွံတီကေတ်ဗွဲတြး ဗီုကောန်ဝုတ်ဇကု ပတိုန်လဝ်အမှုဂှ်တုဲ ညးတအ်စိုတ်လီုအိုတ်ရ။ ပ္ဍဲယေန်သၞာၚ်အခိုက်ကၞာပိုဲမန်ဂှ် ကောန်ဒဒေံဂှ် မိမဆာန်အိုတ်ဟီုမာန်ဂှ်တုဲ ကောန်ဒဒေံဂှ် ယဝ်ရဒှ်မၞိဟ်ဗြဴမဂး ညးမဒှ်အပါတအ် သ္ဍိုက်ဆာန်သၞေမ်သၞဴဂၠိုၚ်ရ။  ကောန်ဒဒေံဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်အာဲတၟာဲ ဂှ်တုဲ ဒှ်မၞိဟ်မံၚ်အာမွဲအယုက်ဒဵုကဵုမိမမတ်ပၠိုတ်ရ။ အခိုက်ကၞာကောန်ဍုၚ်ပလိုတ်တအ် လုပ်ဓလီုဂွံဍေံတအ်ဟာ၊ ကောန်ဍုၚ် အမေရိကာန်တအ် အာမံၚ်ဗီုဏံဖအိုတ်ဟာ ၜိုန်ရဟွံတီကေတ်ကီုလေဝ် ဆဂး ကောန်ဇာတ်လဵုဟွံဟီု ယဝ်ကဵုအန္တရာဲ ကုမိမ ၜါမဂး ဘဝဂတတေံ ဂွံစိုပ်သွဝ်ဟွံလောဲသွာရောၚ်ဂှ် လညာတ်ပိဋကတ်တေံ စဳပျးမံၚ်ရ။ ပူဂဵုကဵုဒဒိုက်ကဵုမိမတအ်ဂှ် ဘဝ ဏံလေဝ် ဒးကတဴဂၠမ်စိုတ် ဘဝဂတတေံလေဝ် စုတိဗက် ဒးအာစိုပ်ဘုံအပဲါရောၚ်။ 
ကုပူဂဵုနွံကဵုစိုတ်သပ္ပရိုဟ်တအ်ဂှ် ထေက်ကဵုဒးထိုၚ်သးလောန်ရ။ အခိၚ်ကာလသၞာံအာတေံ အဃောကပ်ယဲက္ဍၚ်မံၚ်ဂှ် ညးမဒှ် သမ္ဘာအဲမိကဴထဝ် (မိပကဴထဝ်)ဂှ် ညးတေံဒးကၠောန်အာကမၠောန် အကြာမၞိဟ်ဒှ်ယဲကဝ်ဗေတ်တအ်ဂှ်တုဲ ဇကုညးတေံ ကလိ ဂွံယဲဂှ်ကီုရ။ နူဂှ် ပိုဲအလုံသ္ၚိ သီုညးမသုန်တၠ ကလိဂွံယဲဂှ်ကီုရ။ ဆဂး ညးတေံဂှ် ၜိုန်ရစၟယဲနွံကီုလေဝ် ထတ်ယုက်မံၚ်ဖိုဟ်ဂှ်တုဲ သီုဒးကၠောန်ကမၠောန် သီုဒးဍုန်တိုပ် သီုဒးရံၚ်စံၚ်သ္ၚိကၟိန်ဖအိုတ်ရ။ ယဝ်ရညးတေံ ဟွံဆက်ကၠောန်ကမၠောန်မဂး ဂြောဝ်ဂ တာပိုဲ အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ဇၞော် ကဵုကေတ်ဟွံပြေပြံၚ်ရောၚ်ဂှ်တုဲ ညးတေံ ဒုၚ်ခဳတုဲ ကၠောန်အာမံၚ် အကြာမဒးပံၚ်ကဵုလမျီုရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် ဂဥုဲစဵုဒၞာလေဝ်ဟွံမံက်ကၠုၚ်ဏီရ။ ဂုန်ညးတေံ လတူအဲကီု အိန်ထံၚ်ကီုဂှ် ကာလလဵုဝိုတ်ကၠေံဟွံဂွံဂှ် အဲဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ် လဝ်သာ်ဝွံရ။ ယဝ်ရအဲတၠိၚ်ဂုန်ညးတေံမဂး အဲဏံဒှ်ဗာလသမၠီုပါပမွဲရောၚ်ဂှ်လေဝ် ယဵုဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ကီုရ။ ပူဂဵုအကတညူ ကတဝါဒဳ ဟွံတီဂုန်တအ်ဂှ် သမၠီုရောၚ်ဂှ် ခမဳအရဳတအ် ဟီုတွံလဝ်အိုတ်ရ။ မၞိဟ်ဗြဴဗြဴနွံကဵု စိုတ်ဓါတ်သာ်ဝွံ သွက်သ္ဂောံက လိဂွံ ဍုၚ်သွဝ်ရောၚ်ဂှ် ၜတ်ကၞာတ်ကဵုလညာတ်ပိဋကတ်တေံမဂး ကၠးကေတ်မာန်ရ။ မၞိဟ်ခေတ် လၟုဟ်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဒုၚ်ဂိုၚ် ကေတ်သာ်ဝွံဂှ် အောန်တဴဗွဲမလောန်ကီုရ။ 
ဟိုတ်နူဂုန်ညးတေံဇၞော်လောန်ကၠုၚ်သာ်ဝွံဂှ်တုဲ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ အဲဒုၚ်ဂိကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာသမ္ဘာအဲကီုရောၚ် စိုတ်သာ်ဝွံ မံက်ဂတဝ် ကၠုၚ်ကုအဲရ။ ဗီုစိုတ်သမ္ဘာအဲနွံကၠုၚ်သာ်ဏံဂှ် ပ္ဍဲကောန်ဇာတ်အဲဂမၠိုၚ် ညံၚ်ဂွံနွံမာန်ဂှ် ဒးစဳပျးထ္ၜးဂၠံၚ်တရဴကီုရ။ ယဝ်ရဍေံတအ် ဟွံတီဗီုဒုၚ်လဝ်ဒဒိုက်သွက်ဍေံတအ်မဂး စိုတ်ပြဲပြဲဂွံနွံကၠုၚ်ကုကောန်ဇာတ်တအ်ဂှ် ဝါတ်အာညိညရောၚ်။ လညာတ်ညးသပ္ပ ရိုဟ်တအ်ဂှ် ပၟိက်ဇၞော်လောန်ရ။ ကောန်ဂကူပိုဲတအ် ဟိုတ်နူဝါတ်ဒိုက်လောန်ဂှ်တုဲ ဒးအာကၠောန်စဍုၚ်ညးတၞဟ် ကောန် ဇာတ်ဂှ်တၞဟ် မိမဂှ်တၞဟ်၊ အပါဂှ်တၞဟ် ယာဲဂှ်တၞဟ် သာ်ဝွံ ပြးဆာဲညးသကအ်အိုတ်ဂှ်တုဲ သွက်ဂွံဒၠောံဗတောန်ကောန်ဇာတ် ဂွံနွံကဵုစိုတ်သပ္ပရိုဟ်ဂှ် ဝါတ်လတူဝါတ်ရ။ ဒးဇၞော်ဂေါဝ်အကြာဗွိုၚ်သၟာကမၠောန် ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵုလညာတ်တၠပညာ သပ္ပရိုဟ် တအ်ဂှ်ပၠန်မဂး ပရေံလတူပရေံပၠန်ရ။ ပိုဲမကတ်လ္ၚတ်မံၚ်လိက်အဝဵုဝဵုဂှ်လေဝ် အဟိန်မကွာ်အာဂှ် ဒးပတပ်မံၚ်ဂၠံၚ်ဍာန်လ ညာတ်ဏီမဂး ရဲဟွံဗှ်လိက်တၠပညာတအ်ဂှ် ဟွံပံၚ်ကဵုတၠပညာတအ်ဂှ် ဇြက်ဟီုဟွံမွဲရ။
ဟိုတ်နူဇကုတုဲ ဂြောဝ်ဂတာသ္ၚိကၟိန်ဇကုကီု၊ မသကောဒေံတအ်ကီု၊ သကအ်ရဲညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ကီု၊ ဒှ်မံၚ်တသိုက်ကီုဟာဂှ် လၟိုန်န်ကာလကလေၚ်သၟာန်ရံၚ်ဇကုတုဲ လးပတပ်ဂၠံၚ်ဍာန်လစွံစိုတ်ညိ။ ယဝ်ရဒှ်မံၚ်မဂး ဂၠံၚ်ဍာန်ညးသပ္ပရိုဟ်ဒးဂှ်တုဲ ယဝ်ဟွံဒှ် မဂး ဍာန်ဂှ် ဟွံဒးရ။ ကာလလ္ဆောဝ်ဂွံဆဵုကေတ်မံၚ်လညာတ် “သြန်နွံကၠောန်ဂွံဖအိုတ်” ဂှ်တုဲ သြန်ဂှ် ရာန်ကေတ်စိုတ်ညး သပ္ပရိုဟ်ဟွံဂွံရ။ စိုတ်ညးသပ္ပရိုဟ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် ဒးပံၚ်ကဵုညးသပ္ပရိုဟ်၊ ဒးကလၚ်ဓဝ် ညးသပ္ပရိုဟ် ဒးဖအာဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် ရောၚ်။ သကအ်ရဲပိုဲတအ် ဒးစံၚ်တူပူမှ်မံၚ်ဂၠမ်စိုတ်တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူသြန်ဟွံမွဲဟွံသေၚ်၊ ဟိုတ်နူကောန်ဇာတ်ညးတအ် စိုတ် ဓါတ်သဝ်လောန်ရောၚ်။ ကောန်ဇာတ်ပိုဲတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဂွံမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဇၞော်ဂှ်တုဲ ပညာလောကဳဍေံတအ် ခိုဟ်ကွေံကွေံရ။ ဆဂး လေပ်ပညာ အိက်စုတ်အရှာံဘာ ဒှ်မံၚ်သာ်ဂှ်တုဲ ပြဝဍေံတအ်ဂှ် ပလီုပလာ်မံၚ်ဂုန်သိက္ခာ ကေုာံ ဘဝအိန်ထံၚ်ဍေံတအ်ကီုရ။ တၠပညာဍုၚ်ပိုဲကၠာကၠာတေံ လိက်ဗွဟ်ဘာတန်တအ်ဂှ် ညးတအ်စုတ်မံၚ်သုတ်ဇာတ်မကၠုၚ်နူဇာတ်ဗောဓိသတ်အလံၚ်ကျာ် တအ်ဂှ်တုဲ နူဍောတ်တ် ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ် စိုတ်ဗောဓိသတ်နွံကၠုၚ်အိုတ်ရ။ ပရေၚ်ပညာခေတ်ဏံ လိက်ဗွဟ်ပရောသာ်ဝွံ ဂပ်ဝ်ဒးစုတ်ကဵုထေက်ရောၚ်။
ပိုဲတအ် ဂွံစွံစိုတ်ဒးဂှ် ဒးလ္ၚတ်ဗှ်လိက်နာနာသာ်အိုတ်ရ။ လိက်ပရေၚ်ပညာလောကဳကီု လောကုတ္တဵုကီု ဗက်ဂၠာဲဗှ်လ္ၚတ်အိုတ်ရ။ ပိုဲဗှ်လိက်ဟီုဂှ် သွက်ဂွံဒှ်ဒတုဲဖဵုဘဝဇကုရ။ ဘဝဇကုဂှ် ဗဂပ်စုတ်ကဵုလညာတ်တၠပညာတအ်၊ ညးသပ္ပရိုဟ်တအ်မဂး ကျေဝ် ဂေါဝ်အိုတ်ရ။ အလံၚ်ကျာ်တအ်၊ အလံၚ်မှာထေရ်မဒယှ်တှ်တအ်ဂှ် ကလေၚ်ရံၚ်အာမဂး ကိုပ်ကၠာတေံ ညးတအ်ဂွံညာတ် ကေတ်ဗီုညးတၞဟ်တအ်ကၠောန်- ဗီုကျာ်၊ ဗီုကွးသာဝကကျာ်ကၠာတေံ ကၠောန်သ္ပဂှ်တုဲ ညးတအ် ဗတောံဗက်တုဲ၊ ရာဒ နာမိက်ကၠောန်ဗက်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဘဝဏံ ညးတအ် ဒှ်ဘဝအရဳကီု သီုဒယှ်တှ်ပြာထာကီုတုဲ ကလိဂွံဨတဒဂ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲလိက်တေံ ညး ဟီုလဝ် ထီုဗးပါရမဳ၊ ဗပေၚ်ပါရမဳ မဒှ်ဂှ်တုဲ ပိုဲတအ်လေဝ် ယဝ်ရဒ္ဂေတ်ဗက် ပတောံဗက်လညာတ်တၠပညာ ညးသပ္ပရိုဟ် တအ် ကီုမဂး ဍေံဒးဒှ်သာ်ဂှ်ကီုဟေၚ်ရ။
ကောန်ဂကူမန်ပိုဲကၠာကၠာတေံ ၜိုန်ရဟွံဂွံကတ်လ္ၚတ်လိက်ပတ် ပ္ဍဲဘာတန်အိုတ်ကီုလေဝ် ညးမလေပ်လိက်တအ်ဂှ် အခိၚ်သၠး ညးတအ်ဟီုဂးသဳကၠဳပရောဇာတ်ကျာ်တအ်ဂှ်တုဲ ညးမွဲကဵုမွဲ ဒ္ဂေတ်ဗက်လညာတ်တအ်ဂှ်အိုတ်ရ။ ဗီုလစွံစိုတ်ဂၞကျာ်မဒ္ဒဳတအ်၊ ဗီု လစွံစိုတ်ဂၞကျာ်ဝိသာခါတအ် ဒှ်တမ် သွက်မၞိဟ်ဗြဴဗြဴတအ်ဂှ် မိမပိုဲတအ် ညးတအ်ဟီုလဴဒးမံၚ်အိုတ်ရ။ ဇာတ်ဇၞော်စှ်၊ ဇာတ် (၅ ၅၀)တအ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုၚ် ညးတအ်ကေၚ်မိၚ်လဝ်အိုတ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲညးတအ် စိုတ်သပ္ပရိုဟ်နွံမံၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ပိုဲမၞိဟ်တြုံတအ်ဂှ်လေဝ် ဒးနွံကဵုဝဳရိယဇဲသတ္တိ ညံၚ်ရဴမဟာဇနက်ဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုပညာ ညံၚ်ရဴမဟောသဓဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုစိုတ်ဓါတ်ကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာ မိမ ညံၚ်ရဴသုဝဏ္ဏသာမ်ဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုစိုတ်ညံၚ်ရဴတေမဳဏောၚ်၊ အယုက်ဇၞော်ကၠုၚ် ဒးအာကျာ်ဘာဏောၚ် မပ္တံသာ်ဏံ ညးတအ် ယိုက်ဒိုက်လဝ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲတွဳဗွိုၚ်မၞိဟ် မနွံကဵုဒ္ဂေတ်ပဋိပတ်မပြဲသာ်ဝွံတအ်ဂှ် ၜိုန်ရညးတအ်ဟွံလေပ်လိက်ကီုလေဝ် ယဝ်ရဂွံမံၚ်ကရောံညးတအ်မဂး ကလိဂွံတသိုက်စိုတ်အိုတ်ရ။ လၟုဟ်ဝွံ လညာတ်ဍုၚ်ပလိုတ်မသ္ပအဓိကကဵုကလိဂွံအဝဵုတအ်၊ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တအ်၊ အံၚ်ဇၞးဘဝတအ် ဂၠိုၚ်လောန်ဂှ်တုဲ အတ္တပိုဲမၞိဟ်တအ် ဇၞော်သၠုၚ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။ 
ဘာလကျာ်သေံ ပ္ဍဲဍုၚ်က္ၜၚ်ကံက်တအ်ဂှ် ကောန်ဍုၚ်ပိုဲတအ် ကဵုဒါန် ကလၚ်ဓဝ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်မိပ်စိုတ်တုဲ ဒုၚ်တၠုၚ်အိုတ်ရ။ ကောန်ကမၠောန်နူဍုၚ်ပိုဲဂမၠိုၚ် ဟိုတ်နူစိုတ်စေတနာသဒ္ဓါညးတအ်ထတ်ဂှ်တုဲ ခမဳသၚ်ကောန်ဍုၚ်သေံတအ် ကေတ်စဂုန်စရာဲ အိုတ်ရ။ ဟိုတ်နူဒကာတအ်ဂှ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ညးတအ် ဒးနိမန်သၚ်မန် ဓမ္မကထိကတအ်ဂှ်တုဲ ကဵုတွံဓဝ်ဗတ်မန်အိုတ်ကီုရ။ ၜိုန်ရ ဍုၚ်ပိုဲဝါတ်ကီုလေဝ် ၜိုန်ရညးတအ်ဒှ်မၞိဟ်ဝါတ်ကီုလေဝ် ဆဂး သဒ္ဓါစေတနာညးတအ်ဟွံဝါတ်ဂှ်တုဲ အခိၚ်အာမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ညးတၞဟ် တအ်မွဲချိုန်ခဏဂှ် ကလိဂွံဓဝ်မေတ္တာ ကရုဏာ နူကောန်ညးဍုၚ်သေံတအ်ဂှ်အိုတ်ရ။ သဒ္ဓါစေတနာဂှ် ဒှ်ဓဝ်ပူဂဵုကလျာဏပု ထုဇန်တအ် မကၠောန်သ္ပမွဲရ။ ဟိုတ်နူစိုတ်တအ်ဂှ်တုဲ ဒၞာဲလဵုအာအာမုက်မတ်ယးတၟးတုဲ တိတ်ဗၠးနူအန္တရာဲမာန်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၃:၅၃၊ ၁၀ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်  − (ခဏ်သံဃာဒိသေသ်) ==

ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်  − (ခဏ်သံဃာဒိသေသ်)

၂၁၁။ ပဌမသံဃဒိသသျေသိက်ခာပိုဒျ

ယွံနာဲဗြဴတအ် အာပတ်သံဃဒိသေသ်ဂမၠိုၚ် စှ်ထပှ်ဝွံ အာစိုပ်ဒဒှ်ဂပ်ဝ်စၞောန်ထ္ၜးဗွဲသရုပ်အိုတ်ရ။

၆၇၈။ ပ္ဍဲမခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ဥပးမွဲတၠ ကဵုဒါန်တိုက်ဂြပ် ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲ ပ္ဍဲကြဴ စုတိကလိလောန်စဴအာရ၊ ပၞောဝ်ကဵုကောန်ၜါတၠ မၞုံတဴကုဥပးဂှ် မွဲတၠဂှ် ဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါရ၊ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာရ၊ မွဲတၠဂှ်တုန် မၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါရ၊ လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာရ၊ ကောန်ၜါတၠဂမၠိုၚ်ဂှ် ပါ်ပရအ်တဴ ကြက်ဂြပ်မကၠုၚ်နူမအံက်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကၠုၚ် ကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်မ္ဂး ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်ပိုဲညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်ပိုဲညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယဝ်ဒှ်အဲပိုၚ်မ္ဂး (ယဝ်အဲဂွံမ္ဂး) အဲလေဝ် ကြက်ကဵုဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်ရ” ရဴဝွံ (ပၠုပ်စိုတ်တုဲ) “ပါ်ပရအ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်တုဲ ပ္ဍဲကြဴ အခိၚ်ပါ်ပရအ်ဂြပ်ဂှ် (တိုက်ဂြပ်ဂှ်) အာစိုပ်ဇရေၚ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် ပြာပ်အာဇရေၚ်ဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲ “ယွံနာဲဗြဴတအ် ဩဝ်တိတ်အိုတ်ညိ၊ တိုက်ဂြပ်အဲဏောဝ်” ရဴဝွံ သ္ဂးတိုန်ဂလာန်ဝွံမ္ဂး ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်မၞးတအ်ညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲဒှ်ရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုတြုံဂှ်ရ။ ကဵုဒါန်တုဲရ ဟဂွဴကဵုဒါန်ဏီရ ရဴဝွံ ကယျာန်ဓဝါတ်တုဲ သၟာန်တဴ အမာတ်ဇၞော် မဒှ်ညးသ္ဂုတ်သွာတ်ဓရ်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ “ယွံနာဲဗြဴတအ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ ရဴဝွံ ညးလဵုမွဲတီရော?” ရဴဝွံ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် သၟာန်အိုတ်ရ။

သၟာန်တဴရဴဝွံမ္ဂး ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာဂှ် “ယွံနာဲတအ် စွံသက်သဳတုဲ ဒါန် မကဵုဒါန်သၠးပွးဂှ် တၠအဲအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ညာတ်လေဝ်ကေၚ်ညာတ်ဟာ မိၚ်လေဝ်ကေၚ်မိၚ်ဟာ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် “ယွံနာဲဗြဴဂမၠိုၚ် ဟီုဂလာန်ဍာံစၟတ်အိုတ်ရ” ဂှ် တိုက်ဂြပ်ဂှ် သ္ပတဴဂြပ်ဘိက္ခုနဳသၚ်ပိုၚ်အိုတ်ရ။ တြုံဂှ် ဟိုတ်မကျအာဂှ်ရ ဗြဴက္ဍိုပ်တ္ၚာတ် ဂကူအယုတ်ဂမၠိုၚ်ဝွံ ခမဳဗြဴဟွံသေၚ်အိုတ်ရ၊ “မုဟိုတ် ပၠံၚ်ၜါ်ကတ် တိုက်ဂြပ်ပိုဲညးဂမၠိုၚ်အိုတ်ဂှ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်ရ။

ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဟီုလဴပတီ ဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ထပ်စွံဒဏ်ကုတြုံဂှ်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် တြုံမဒးဒုၚ်တပ်စွံလဝ်ဒဏ်ဂှ် ကဵုသိုၚ်ခၞံဘာတဳ ပ္ဍဲဇရေၚ်ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်တုဲ “ဩဝ်တ္ၜေဟ်လက်ချဴဟီုတေၚ် ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ဂှ်အိုတ်ညိ” ရဴဝွံ ဗတိုက်ဖအောဝ်တဳဂမၠိုၚ်ရ၊ ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဟီုလဴပတီ ဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ပၠန်ဂှ်ရ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ကဵုကၠေၚ်ဒက်တြုံဂှ်အိုတ်ရ။ ဂကောံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် ဗွဲကိုပ်ကၠာ ပၠံက်ကေတ်တိုက်ဂြပ်အိုတ်၇၊ မရနုက်ကဵုၜါအလန်ဂှ် ကဵုတပ်စွံဒဏ်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်လၟုဟ်တုန် ကြက်ကဵုဂစိုတ်အိုတ်ရ” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် သ္ဂောံမိၚ်ကေတ် ဂလာန်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် မဟီုဂရိုဟ်ပျုတ်ဗ္ဒေက် ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ဟေၚ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မုဟိုတ် နာဲဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလနာ် နပၞောတ်,မာန်တုဲ သ္ဂောံပဒတဴရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ဂှ် ဂရၚ်ပတီဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုခမဳတြုံဂမၠိုၚ်အိုတ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန်တုဲ ပဒတဴရဟီုဂှ် ဍာံပြရဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် မုဟိုတ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန်တုဲ ပဒတဴရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။ 

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၇၉။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ကေုာံသမ္ၚေဟ်ကီု ကေုာံကောန်သမ္ၚေဟ်ကီု ကေုာံဍိက်ကီု ကေုာံသၟာကမၠောန်ကီု ဗွဲတွဵုမယုတ် ကေုာံခမဳပြဘာဇ်မ္ၚးသာသနာလေဝ် သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန် (သ္ပအမှု) တုဲ ပဒတဴမ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံ ဒးအာပတ် ပ္ဍဲချိုန်ခဏမကလိလောန်ကၠေံဗွဲကိုပ်ကၠာဒှ်တုဲ အာစိုပ်အာပတ်သံဃာဒိသေသ် မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် (နူဂကောံသၚ်) ရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜး အိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 ---
၂.၁.၂။ ပွံက်ပဌမသံဃာဒိသေသ်သိက္ခာပိုဒ်

၆၈၀။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျ ရူဝှံမ်ဂးခမုဗွူရ။

သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် မ္ဂးဂှ် သ္ဂးတဴပွမသ္ပအမှုရ။

သမ္ၚေဟ် မ္ဂးဂှ် ညးမမိက်ကဵုမွဲမွဲ အုပ်ဓုပ်ပိုၚ်ပြဳတုဲ ပဒတဴပ္ဍဲသ္ၚိရောၚ်။

ကောန်သမ္ၚေဟ် မ္ဂးဂှ် ကောန်ကောဒေံညးမမိက်ကဵုမွဲမွဲဂမၠိုၚ်ရောၚ်။

ဍိက် မ္ဂးဂှ် ဍိက်ကတဵုဒှ်ပ္ဍဲသ္ၚိ ဍိက်ရာန်နဂြပ် ဍိက်ဂၠုဲရောၚ်။

သၟာန်ကမၠောန် မ္ဂးဂှ် ညးမဒုၚ်ဝန် ရဴဝွံမ္ဂး ညးဒုၚ်လိၚ်ရောၚ်။

ခမဳပြဘာဇ် မ္ဂးဂှ် ပါဲကၠေံ ခမဳတြုံ ခမဳဗြဴ သိက္ခမာန် သာမဏဳတြုံ သာမဏဳဗြဴတုဲ ညးမတၞီလုပ်ပ္ဍဲပြဘာဇ်မမိက်ကဵုမွဲမွဲရောၚ်။

“ကြက်ဂဗုဓ်စုတ်အမှုရ” ရဴဝွံ သကအ်ပွံၚ်လေဝ် ဂၠာဲသ္ၚေဝ်မ္ဂး၊ အာလေဝ်အာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဟီုလဴဗ္စ ကုညးမွဲမ္ဂး ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဟီုလဴဗ္စ ကုသကအ်ပွံၚ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။ ပ္ဍဲအလိက်သ္ပဂဗုဓ်အမှုတုဲဂှ် ဒးအာပတ်သံဃာဒိသေသ်ရ။

ဒးအာပတ် ပ္ဍဲချိုတ်ခဏမကလိလောန်ကၠေံဗွဲကိုပ်ကၠာဒှ်တုဲ မ္ဂးဂှ် မွဲဒမြိပ်ကေုာံပွမကလိလောန်ဒ္ဂေတ်သ္ပဝတ္ထုဂှ် ဒးအာပတ်ရ၊ ဟိုတ်နူပွမဒၠောံဗတောန် နဉတ်ကမ္မဝါစ်ဂှ် ဒးအာပတ်ဟွံသေၚ်ရ။

မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် မ္ဂးဂှ် မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် နူဂကောံသၚ်ရ။

သံဃာဒိသေသ် မ္ဂးဂှ် သွက်အာပတ်ဂှ် သၚ်ဟေၚ် သ္ဒးကဵုမာနတ်ရ၊ သ္ဒးတံၚ်ဓဇက်တမ်ရ၊ သ္ဒးပၠုပ်အဗ္ဘာန်ရ၊ ခမဳဗြဴၜါဇကုပိဇကုကီု၊ မွဲဇကုကီု၊ ကဵုမာနတ်ဟွံဂွံရ၊ တံၚ်ဓဇက်တမ်ဟွံဂွံရ၊ ပၠုပ်အဗ္ဘာန်ဟွံဂွံရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး ရဴဝွံမ္ဂး “သံဃာဒိသေသ်” ရ၊ (ယၟုမတွံဂး သံဃာဒိသေသ်ဂှ်) ယၟုဂကောံအာပတ်ဂှ်ဟေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်လေဝ် ကော်ခဴဂး ရဴဝွံမ္ဂး “သံဃာဒိသေသ်” ရ။

၆၈၁။ ဂကောံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဟိုတ်မတံၚ်ဓဇက် ဇရေၚ်ညးဇၞော်ဓရ်တုဲ အာမ္ဂး၊ အာတ်ပၟၚ်ပၟဲမ္ဂး၊ သီုဟွံရန်တၟအ် ဟီုလဴဗ္စမ္ဂး၊ ဟွံဒးအာပတ်ရ၊ ကုခမဳဗြဴမကြအ်ဥမ္မတ် ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒးအာပတ်ရ။

ပဌမသံဃာဒိသသျေ သိက်ခာပိုဒျ တဲုရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၁၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)  ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်  ၁.၃.၁။ တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ် ==

(ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)

ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်

၁.၃.၁။ တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၆၈။ ပ္ဍဲအခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မုဟိုတ် နာဲဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရ ဟီုဂှ် ဍာံပြရဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ မုဟိုတ် ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ်ရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာသ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၆၉။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ် ‘ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵု ပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠောပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပမပံၚ်ဖက်ဏီရ’ ရဴဝွံ သ္ဒးဟီုသ္ဂးကဵုခမဳဗြဴဂှ်ရ၊ ရဴဝွံဟေၚ် ခမဳဗြဴဂှ် သီုကဵုခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ်ဟီုသ္ဂးတဴဂှ် တုပ်နဲကိုပ်ကၠာဟေၚ် ယိုက်ဒိုက်ဂိုၚ်ကေတ်မ္ဂး၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံကွေတ်ဂှ် စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါ ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ် ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴဂှ် ဗွဲမဒးရးရ၊ စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါ ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရးနေဝ် ယဝ်သၠးကၠေံကွေတ်ဂှ်မ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံ ရဴဝွံ ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မဗက်ပတိတ်လဝ်ဒှ်တုဲ ဒးအာပတ်ပါရာဇ် (မၞုံယၟုဉက္ခိတ္တာနုဝတ္ထိကာ) ရ၊  ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜးအိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 −−−
၁.၃.၂။ ပွံက်တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၇၀။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျရူဝှံမ်ဂး ခမုဗွူရ။

သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မ္ဂးဂှ် (သၚ်) မၞုံကဵုပွမပံၚ်ဖက်တုပ်သၟဟ် မတန်တဴပ္ဍဲသိမ်တုပ်သၟဟ် (မွဲသိမ်ဓဝ်)။

ခမဳ မဗက်ပတိတ်လဝ် မ္ဂးဂှ် ခမဳမဗက်ပတိတ်လဝ် ဟိုတ်နူပွမဟွံမၠာဲသ္ၚေဝ် ပွမဟွဴဇအုဲဇဗ ဝဳဗလးအာပတ် ပွမဟွဴသၠးကၠေံကွေတ်မိစ္ဆာရောၚ်။

နအဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် မ္ဂးဂှ် ယြဴနသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် ယြဴနစောဒနာသာရဏာဝိနယ်။

န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မ္ဂးဂှ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မအံၚ်ဇၞးမာရ်မသုန်ပြကာ ကေုာံန ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဂြၚ်တီကေတ်သစ္စပန်။

ဟှံမှဲကဵုပှမရျှသျှေရေူဂူ မ်ဂးဂျှ ဟှံရျှသျှေရေူဂူ သါ်ျကို ဂိုဏျကီု ကမျကီုရ။

မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မ္ဂးဂှ် ဗက်ပတိတ်လဝ် နဥက္ခေပနဳယကမ်တုဲ ခမဳ မဟဂပ်ဝ်ကော်ပၠုပ်လဒေါဝ်သၚ်ဏီရောၚ်။

မဟဂွံသ္ပပွမပံက်ဖက်ဏီ မ္ဂးဂှ် ခမဳမပဒတဴမံၚ်စံၚ်မွဲစွံဂမၠိုၚ်ဂှ် ကော်ခဴဂးပံၚ်ဖက်အိုတ်ရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲကေုာံခမဳဂှ်မွဲစွံရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ။

ဒ္ဂေတ်ဗက် ခမဳဂှ် မ္ဂးဂှ် ခမဳမဒးဒုၚ်ဗက်ပတိတ်ဂှ် ယြဴမၞုံကွေတ်မွဲရ၊ ယြဴမၞုံပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်မွဲရ၊ ယြဴမၞုံဂၞပ်ပၟိက်မွဲရ၊ ခမဳဗြဴဂှ်လေဝ် မၞုံကွေတ်သာ်ဂှ်ရ၊ မၞုံပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်သာ်ဂှ်၇၊ မၞုံပၟိက်သာ်ဂှ်ရ။

ခမဳဗြဴဂှ် မ္ဂးဂှ် ယြဴခမဳဗြဴမဒ္ဂေတ် ခမဳမဒးဒုၚ်ဗက်ပတိတ်လဝ္ နဥက္ခေပနဳယကမ်မွဲ။

ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် မ္ဂးဂှ် ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ်။

ခမဳဗြဴ မဆဵုညာတ်မမိၚ်ဂမၠိုၚ် “ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေ ရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠုပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ ယဝ်သၠးကၠေံမ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံဂှ် ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ မိၚ်တုဲ ဟွံဟီုသ္ဂးမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ခမဳဗြဴဂှ် တံၚ်ဓဇက်ဏာလဒေါဝ်သၚ်တုဲလေဝ် “ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာ သၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ္ နသဘဴဓရ်မဍာံစမတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠုပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ၊ ယွံနာဲဗြဴ လ္ပဒ္ဂေတ်ဗက် ခမဳတြုံဂှ်ညိ” ရဴဝွံ သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ ယဝ်သၠးကၠေံမ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံဂှ် ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဒးဒၠောံဗတောန် မမဳဗြဴဂှ် ဗွဲဒးရးရ၊ ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် သ္ဒးဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရးရ၊ ခမဳဗြဴ စဳကၠးဆိုက်ဗ္ဒက်တုဲ မၞုံကဵုအစောံသတ္တိဂှ် သ္ဒးကဵုသၚ်တီရ။

၆၇၁။ ယွံနာဲဗြဴတအ် သၚ် ဩဝ်ကလၚ်ပၚ်မှိၚ် (ဂလာန်) အဲဍိက်ညိ၊ ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ် ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်ရ၊ ခမဳဗြဴဂှ် ဟွံသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ်ရ၊ ကမ်မၞုံကဵုအခိၚ်မဗဗွဲ ကုသၚ် ယဝ်ဒှ်မ္ဂး၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ် သ္ဒးဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဗွဲမဒးရးရ၊ ဣဝွံတုန် ပွမကဵုတီရောၚ်။

ယွံနာဲဗြဴတအ် သၚ် ဩဝ်ကလၚ်ပၚ်မှိၚ် (ဂလာန်) အဲဍိက်ညိ၊ ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်ရ၊ ခမဳဗြဴဂှ် ဟွံသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ်ရ၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ် ဒၠောံဗတောန်ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ (နဉတ်ကမ္မဝါစ်) ဗွဲမဒးရးရ၊ နာဲဗြဴဂှ် သ္ဒးဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ရ၊ ယြဴကုနာဲဗြဴမွဲ ဟွံမွဲကဵုပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်ရ၊ နာဲဗြဴဂှ် သ္ဒးဟီုတိုန်ရ။

မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် ဟီုသ္ဂးဟိုတ်ဂှ်ရ ။ ပ ။ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် ဟီုသ္ဂးဟိုတ်ဂှ်ရ ။ ပ ။

“တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ်ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဗွဲမဒးရးတုဲရ၊ ကုသၚ်ဂှ် မၞုံကဵုပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒၟံၚ်ကၞပ်သ္ၚောံသ္ၚိတ်ဇြရ၊ နမဒၟံၚ်ကၞပ်သ္ၚောံသ္ၚိတ်ဇြ ရဴဝွံ ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်မသ္ဍိုက်မၠိုက်ဂှ်ရ” ရဴဝွံ (သ္ဒးကဵုတီရ)။

ပ္ဍဲလအိတ်ဉတ် ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ ပ္ဍဲလအိတ်ကမ္မဝါစ်ဂမၠိုၚ်ၜါဝါ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ၊ ပ္ဍဲလအိတ်ကမ္မဝါစ် ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။

ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မ္ဂးဂှ် ထံက်ရံၚ်ကဵုခမဳဗြဴ မအာစိုပ်ပါရာဇိကမဒှ်ကိုပ်ကၠာဂှ် ဂပ်ဝ်သ္ဂးရ။

ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ မ္ဂးဂှ် ဗွဲဥပမာတုန် တၟအ်လးဇၞော် မဒကးအာၜါလွးတုဲဂှ် သၟဟ်ညံၚ်ရဴကလေၚ်ဗ္ဂပ်ဖျပ်မွဲလှ်ေပၠန် ဟွံဂွံရကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဝွံရ ခမဳဗြဴဂှ် ဒၠောံဗတောန် ‘နဉတ်ကမ္မဝါစ်’ စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါနေဝ် ဟွံသၠးကၠေံကွေတ်ဂှ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴ ဟွံသေၚ်ရ၊ တၞောဝ်ကျာ်ကောန်သၟိၚ်ဗြဴသာကျဝၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး အာစိုပ် ပွမကျနူသာသနာရ။

ပ္ဍဲအရာ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံဂှ် ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးဂှ် ပွမသ္ပဝိနယ်ကမ်မွဲစွံ ပွမစၞောန်ထ္ၜး (ဖ္ဍောတ်) ပါတိမုက်မွဲစွံ ပွမဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်ပဒတဴမွဲစွံရောၚ်၊ သီုဖအိုတ်ဝွံ ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴမစှ်ေပါရာဇိကဂှ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး “ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံ” ရ။

၆၇၂။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် (မဂပ်ဝ်သ္ပ နဗဗွဲဓရ်) မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ ဓမ္မကမ်ဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် မၞုံသၠေဟ်ပၟာဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ အဓမ္မကမ်ဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ ဓမ္မကမ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုသၠေဟ်ပၟာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ အဓမ္မကမ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။

၆၇၃။ ကုခမဳဗြဴ မဟွံဒးဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရး (နဉတ်ကမ္မဝါစ်) ခမဳဗြဴသၠးကၠေံကွေတ် ခမဳဗြဴကြအ်ဥမ္မတ် ။ ပ ။ ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒအာပတ်ရ။

တတိယပါရာဇိက သိက္ခာပိုဒ် တုဲရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၃၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)  ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်  ၁.၄.၁။ စတုတ်ထပါရာဇိကသိက်ခာပိုဒျ ==

(ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)

ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်

၁.၄.၁။ စတုတ်ထပါရာဇိကသိက်ခာပိုဒျ

၆၇၄။ ပ္ဍဲအခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ပွမရပ်တၞုဟ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ် ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်သ္ၚောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရ၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရ၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မူဟိုတ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်ဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရော? ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရော? ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရော? ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ ။ ပ ။ 

“ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပိဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ် လေဝ် အာအိုတ်ရ၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရ၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရ ဟီုဂှ် ဍာံပြဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ 

“ယွံခမဳတအ် မုဟိုတ် ခမဳဗြဴ ဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်ဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ် ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန်အိုတ်ရော? ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရော? ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရော? ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ်သ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။ 

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၇၅။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်မ္ဂး၊ မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန်မ္ဂး၊ ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာမ္ဂး၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်မ္ဂး၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မၞုံကဵုဟိုတ်ဒ္စာံသာ်ဒှ်တုဲ ဒးအာပတ်ပါရာဇ် (မၞုံယၟုအဋ္ဌဝဝတ္ထုကာ) ရ၊ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜးအိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 ---
၁.၄.၂။ ပွံက်စတုတ္ထပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၇၆။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျ ရူဝှံမ်ဂးခမုဗွူရ။

ဍုက်ဍေက်ကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ မ္ဂးဂှ် မၞုံကဵုပွမထၞေန်စပ်သ္ဍိုက်မၠိုက်ဒှ်တုဲ မၞုံကဵုပွမသ္ၚေဝ်မဲဒှ်တုဲ မၞုံကဵုစိုတ်ဆာန် ရာဂဒက်ဂြေန်လဝ်ဒှ်တုဲ။

ဍေံမဍုက်ဍေက်နကာယသံသဂ္ဂရာဂ မ္ဂးဂှ် ဍေံမၞုံကဵုပွမထၞေန်စပ်သ္ဍိုက်မၠိုက် ဍေံမၞုံကဵုပွမသ္ၚေဝ်မဲ ဍေံမၞုံကဵုစိုတ်ဆာန် ရာဂဒက်ဂြေန်လဝ်။

ပူဂိုလ်တြုံမၞိဟ် မ္ဂးဂှ် တြုံလကိုဟ်ဟွံသေၚ် တြုံပြိုတ်ဟွံသေၚ် တြုံတိရစ္ဆာန်မပတောလဝ် မၞိဟ်ဟွံသေၚ် တြုံမၞိဟ်မတီကၠိုဟ်ခၠၚ် မသၟဟ်စောံတၞဟ်နပွမဒ္ဂေတ်သ္ပ ပွမနှဴရဴဇကုကာယဟေၚ်ရောၚ်။

ပ္ဍဲအရာ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တဲ မ္ဂးဂှ်တုန် သ္ပတမ်နူတၚ်တဲတုဲ အဝယ်လစှ်ေဇကု ဍေံဒစဵုကဵုစိုပ်တၞုၚ်သၞေမ်တဲရောၚ်။ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမရပ် ပ္ဍဲလတူဇုတ်ကၞၚ်ကအ်ၜါ ကေုာံသၟဝ်ဗၞဳအဝဏ်တၚ်က္ၜံၚ်ၜါမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပိဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမရပ်ယာတ်ဗိုက်ကီု ယာတ်လတက်ကီုမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

မွဲစွံလေဝ် ဒတူ မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒတူတဴ ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍတြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သီုမဒတူတဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံ ဟီုဂလာန်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ဌာန်သၟောဲကြန်လေဝ် အာ မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် တြုံဂှ် “ဩဝ်ကၠုၚ်ဌာန်မဟိမုဝွံညိ” ရဴဝွံ ချိၚ်ဖာပ်တုဲ အာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ ဇၟာပ်ဂါမ်ဇိုၚ် ဇၟာပ်ဂါမ်ဇိုၚ် ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ အာစိုပ်အပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ လုပ်အာမပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ် ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ပ္ဍဲအယာံမာတ် မလုပ်အာဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်မမိက်ကဵုမွဲမွဲဂှ် ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။
ဇကုလေဝ် ပြာပ်ဏာဇရေၚ် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ် ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သီုမဒတူဒၟံၚ် ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံ လၟောဝ်ဏာဇကုဇရေၚ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မ္ဂးဂှ် ထံက်ရံၚ်ကဵုခမဳဗြဴ မအာစိုပ်ပါရာဇိကမဒှ်ကိုပ်ကၠာတုဲ ဂပ်ဝ်သ္ဂးရ။

ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ မ္ဂးဂှ် ဗွဲဥပမာတုန် တၞံတာကအ်ပိုတ်အာတုဲ သၟဟ်ညံၚ်ရဴတၞဟ်နပွမကလေၚ်ကၠုတ်ဍိုပ်ဍဴမွဲလှ်ေပၠန် ဟွံထေက်ကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဝွံရ ခမဳဗြဴဂှ် ကဵုပေၚ်တဴဝတ္ထုဟိုတ် မရနုက်ကဵုဒ္စာံမ္ဂး ခမဳဗြဴဟွံသေၚ်ရ၊ တၞောဝ်ကျာ်ကောန်သၟိၚ်ဗြဴသာကျဝၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး အာစိုပ် ပွမကျနူသာသနာရ။

ပ္ဍဲအရာ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံဂှ် ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးဂှ် ပွမသ္ပဝိနယ်ကမ်မွဲစွံ ပွမစၞောန် (ဖ္ဍောတ်) ပါတိမုက်မွဲစွံ ပွမဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်ပဒတဴမွဲစွံရောၚ်၊ သီုဖအိုတ်ဝွံ ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴမစှ်ေပါရာဇိကဂှ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး “ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံ” ရ။

၆၇၇။ ကုခမဳဗြဴမဟွံမွဲကဵုစိုတ်စေတနာ ခမဳဗြဴမဝိုတ်အာသတိ ခမဳဗြဴမဟွံတီ ခမဳဗြဴမဟွံသာယျေန် ခမဳဗြဴမကြအ်ဥမ္မတ် ခမဳဗြဴစိုတ်ကလှ်လဖှ် ခမဳဗြဴယဲဝေဒနာပ္ဍဵုပ္ဍိုက် ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒးအာပတ်ရ။

စတုတ်ထပါရာဇိက သိက်ခာပိုဒျ တဲုရ။
−
ယွံတၠနာဲဗြဴတအ် ဂပ်ဝ်စၞောန်ထ္ၜးကဵု ပါရာဇိကအာပတ်ဂမၠိုၚ်ဒ္စာံပြကာ ဗွဲသရုပ်အိုတ်တုဲရ၊ ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ပၞောဝ်အာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဒ္စာံဂှ် အာစိုပ်အာပတ်မွဲမွဲမ္ဂး ပ္ဍဲအခိၚ် (ဃောဒှ်ခရှ် သာမဏဳဗြဴ သိက္ခာမာန်) ကၠာတေံ သၟဟ်ညံၚ်ရဴဟွံကလိဂွံ ပွမပံၚ်ဖက်ဆက်ဆောံမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဂဋ္ဌှ် ခမဳဗြဴဂှ် ပ္ဍဲအခိၚ်ကြဴ (မအာစိုပ်ပါရာဇိကတုဲ) လေဝ် ဟွံကလိဂွံပွမပံၚ်ဖက် ဆက်ဆောံမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ရ၊ အာစိုပ် ပွမကျာနူသာသနာရ၊ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက်မွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်ရ။

ပ္ဍဲအာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဒ္စာံဂှ် သၟာန်နာဲဗြဴဂမၠိုၚ်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် သၟာန်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သၟာန်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ နာဲဗြဴတအ်ညးဂမၠိုၚ် ပ္ဍဲအာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဝွံ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ဇြဇြအိုတ်ရ၊ ရဴဝွံ နဒဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ဇြဇြဂှ် ဂွံသမ္တီကေတ် ဒဒှ်မသအးဇ္ၚးနူအာပတ်ဝွံရ။

ဘိက္ခုနဳဘၚ် ခဏ်ပါရာဇ် တုဲရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၃၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဂမ္တဴဂၠးတိဂှ် ထိၚ်မာန်၊ ပေဲါပၞာန်ဂှ် ထိၚ်ဟွံမာန်  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၁၂၊ တ္ၚဲသိုက်၊ ၂၀၂၁ ==

ဂမ္တဴဂၠးတိဂှ် ထိၚ်မာန်၊ ပေဲါပၞာန်ဂှ် ထိၚ်ဟွံမာန်

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၁၂၊ တ္ၚဲသိုက်၊ ၂၀၂၁

ပ္ဍဲကဵုပရိုၚ်တ္ၚဲဏံ  ဂွံလ္ၚတ်ကေတ်ဂှ် မွဲလပါ်ဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးမိပ်၊ မွဲလပါ်ဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးဒှ်ဓဝိၚ်- ထေက်ကဵုဒးမိပ်ဂှ်တုန်၊ ဍုၚ်ကြုက်ကဵုအ မေရိကာန် ပံၚ်တဲက္ဍိုက်ပ်တုဲ ကလိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်တုဲ လလောၚ်တြးပတိတ်ဏာ စပ်ကဵုအခန်သွက်ဂွံလုပ်အာပေဲါဗတိုက်ကဵု ရာသဳ ဥတုဂၠးတိပိုဲ မပြံၚ်လှာဲအာမံၚ်လပါ်ဂမ္တဴ ပ္ဍဲကောံဓရီုဇၞော် ယူအေန် စပ်ကဵုရာသဳဥတုဂၠးတိဝွံဂှ်ရ။ ဂွံညာတ်ကေတ်မိၚ် ကေတ် ညးတအ်မဟီုမလလောၚ်တြးတအ်ဂှ်တုဲ အလုံဂၠးတိမွဲ ဒုၚ်တၠုၚ်အိုတ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ညးတအ်ၜါဍုၚ်မပါ်ခြာတုဲ မတုပ် သၟဟ်မံၚ် ဗီုသၞညးသကအ်တအ်ဂှ် ညးတအ် ၚိတ်လဝ်ဂှ်တုဲ စပ်ကဵုကိစ္စကေၚ်ကာအန္တရာဲအလုံဂၠးတိဏံ ညးတအ်ၜါဍုၚ် မဒှ် ဍုၚ်ဇြဟတ်ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏံ ပံၚ်တဲဂစာန်လွဳပရာအာမာန်ဂှ် ဍေံဒှ်လက်သန်ခိုဟ် သွက်ဂၠးတိရောၚ် ညာတ်ကေတ်အိုတ်ဂှ် တုဲ နူဂကောံဍုၚ်အဳယူတံလေဝ် ဟီုဒုၚ်တၠုၚ်လဝ်ကီုရောၚ်ဂှ် ဂွံဗှ်ကေတ် ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်အေဝ်ဂျာဇြဳရာ ပ္ဍဲနောဝေမ်ဗာ (၁၀)ဂှ်ရ။ 
ပြသၞာအကြာညးတအ်ၜါဍုၚ်ကဵု ပြသၞာအလုံတၞောဝ်မၞိဟ်တအ် မဒးဆဵုဂဗမံၚ်တအ်ဂှ် ဟွံတုပ်သၟဟ်ရောၚ်ဂှ် ညးတအ်တီကေတ် တုဲ ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုအလုံဂၠးတိမွဲ ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵုဆဍုၚ်ဇကုမွဲဓဝ်တုဲ ညးတံလုပ်ကေတ်တာလျိုၚ်မွဲဣဝဵုမွဲဒလေၚ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ဍေံဒှ် ဟိုတ်ဂၠးတိပိုဲ ဂွံတဝ်အာလပါ်ခိုဟ် ပ္ဍဲအရာဖအောန်ဖျေံဓါတ်ဂီုဂမ္တဴဂၠးတိပိုဲဝွံရောၚ်။ သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ နာဲအေန်တိုဝ်နဳ ယော ဂူတရာတ်လေဝ် ဟီုဒုၚ်တၠုၚ်ဂလာန်မိပ်စိုတ်နဒဒှ် “လဂါံဇိုၚ်ကိစ္စဇၞော် important step” ပ္ဍဲအရာလုပ်ပေဲါဗတိုက်ကဵု အန္တရာဲရာသဳဥတုမပြံၚ်လှာဲမံၚ်ပ္ဍဲဂၠးတိပိုဲဝွံရောၚ်။ 
ဍုၚ်ဇၞော်ၜါဝွံ ဒှ်ဍုၚ်မကဵုမံၚ်အန္တရာဲကဵုအလုံညးဂၠးတိမွဲ ပ္ဍဲအရာစပ်ကဵုပြောဟ်ပတိတ်မံၚ်ဓါတ်ဂျိ ဗၞတ်ၜိုတ်(၄၀) က္ဍိုပ်ကၠံကီု ရောၚ် ဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ်လ္ၚတ်ကေတ်မာန်ကီုရ။ ယဝ်ရညးတအ် ဟွံကေတ်တာလျိုၚ် အဓိကမဂး ဟွံတိတ်ဗၠးနူဂမျိ ညးလိုက် ဂၠးတိ တအ်ကီုရောၚ်။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ကိစ္စဏံ ပိုဲတအ် ဒးတၚ်ဂုန်ကဵုညးစၞးအမေရိကာန် နာဲဂျန်ကေဝ်ရဳကီု၊ ညးစၞးဍုၚ်ကြုက် နာဲဇြဳ ယှေန်ဟဲကီုရောၚ်။ ညးတအ်ၜါတၠဂှ် ဒှ်ညးစၞးမကေတ်မံၚ်တာလျိုၚ် သွက်ရာသဳဥတုဂၠးတိ ပ္ဍဲအရာသ္ပစၞးကဵုဍုၚ်ညးတအ် ဂှ် ရောၚ်။
 “ဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် လၟုဟ်ဏံ သွက်ဂွံပံၚ်တဲအာညးသကအ်ကြပ်ပ် ပ္ဍဲအရာဂွံကော်ဆဴအာ ကဵုပြသၞာပိုဲမၞိဟ်တအ် မဒး ဆဵုဂဗမံၚ်ဇၞော်အိုတ် မတွံဂး အခက်အခုဲရာသဳဥတုဂှ်တုဲ အရာဝွံ ဍေံကိတ်ညဳမံၚ်ကဵု ဟိုတ်ပိုဲဂွံဒးကၠုၚ်စိုပ်ဒၞာဲသဳအိုဝ်ပဳ COP – conference of the parties (သဘၚ်သဳကၠဳဇၞော် စပ်ကဵုရာသဳဥတုဂၠးတိ) ဝွံဂှ်တုဲ အဲဒုၚ်တၠုၚ်ဏာကဵု လိက်ပံၚ်တဲလလောၚ် တြးညးတအ် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရောၚ်။ ဣဏံဂှ် ဒှ်ပရိုၚ်ခိုဟ်မွဲ သွက်ပိုဲတအ်ရောၚ်” ဂလာန်မြဴသာ်ဝွံ နာဲဖရေန် တေမ်မာမာန် မစိုန်ဒှ်တဴဒုတိယဥက္ကဌ သၟိၚ်ဇၞော်ကမ္မယှေန်အဳယူ ပ္ဍဲအရာမဆေၚ်စပ်ကဵုကေၚ်ကာရာသဳဥတု(Frans Timmermans, the European Commission’s executive vice president for the European Green Deal) ဂှ် ဟီုလဴထ္ၜးလဝ်ကဵု ဌာန ပရိုၚ်ဂၠးတိဂှ်ရောၚ်။
ပ္ဍဲတ္ၚဲဝွံ ဌာနပရိုၚ် The Guardian လေဝ် ဟီုဗၟံက်လဝ် ဗီုသမ္မတဍုၚ်ကြုက် နာဲဇြဳဂျေန်ပေန် မဟီုကဵုလဝ်သတိ စပ်ကဵုဓဝိၚ် သောက ဖေက်ပ္ဍဲဒေသအာယှဖသဳဖိတ် ကလေၚ်ကတဵုဒှ်ပၞာန် ညံၚ်ရဴခေတ်ကာလပၞာန်ဂံက်၊ ဖေက်ဍုၚ်မွဲကဵုမွဲ ကတဵုဒှ် ပဋိပ က္ခသေက်ဇဵုညးသကအ်ရောၚ်။ ပ္ဍဲကဵုက္ဍိုက်လိက်ပရိုၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် Xi Jinping warns against return to Asia-Pacific tensions of cold war era မြဴသာ်ဝွံတုဲ ၊ ပ္ဍဲပိုဒ်လိက်မွဲဂှ် ချူလဝ် အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်တေံသာ်ဝွံပၠန်ရ။“The Asia-Pacific region cannot and should not relapse into the confrontation and division of the cold war era.”  ညံၚ်ဒေသဝွံ ဂွံက လေၚ်ကတဵုဒှ်ပၞာန်ပၠန်ဂှ် အမေရိကာန် က္ဍိုက်ပ်တုဲ ဖန်က်ပထုဲမံၚ်ဖေဝ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုဂလာန်ညးဂှ်မဂး ညးဂၠးတိတအ် တီကေတ်မာန်ရ။ ကြဴနူအမေရိကာန် က္ဍိုက်ပ်ဒက်ပတန်ဂကောံမဟာမိတ်ဂမၠိုၚ် မပါလုပ်လၟိဟ်သီုဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယကီု၊ အဝ်သတြေလျကီု၊ ဂျပါန်ကီုဂှ်တုဲ နကဵုဍုၚ်ကြုက် ကတဵုဒှ်ဂဝိၚ်သောကရောၚ်။ စပ်ကဵုပဋိပက္ခထာဲဝါန်ဂှ်လေဝ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်ဒေ သဍုၚ်အာယှဂမၠိုၚ် ဂွံထုဲထံၚ်ပရေၚ်ပၞာန်ကီုရောၚ်။
နကဵုဍုၚ်ကြုက် ဍေံဒှ်ကၠုၚ်သၞကဵုဂကောံဍုၚ်မဟာမိတ်ကွိတ် (Quad) ခ္ဍၚ် ညးတအ်ဒးဂၠာဲဍုၚ်မဟာမိတ် သွက်ဂွံစၞေဟ်ပလန် ခ္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဂှ် ဍုၚ်ပိုဲ သွက်ဂွံဒးဗက်လကြဴဍုၚ်ကြုက်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။ အလဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ဗက်လကြဴလပါ်ဍုၚ်ကြုက်၊ အလဵုအသဳပြိုၚ်ပကာန်အေန်ယူဂျဳတအ်၊ ဂကောံရပ်လွဟ်မဒိုအ်လဝ်ပန်ပှော် မချုက်လိက်ကသုက်အေန်သဳအေတအ်ဂှ် ဗက် လကြဴမဟာမိတ်ကွိတ်တအ်ဂှ်မဂး ပဋိပက္ခဍုၚ်ပိုဲဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်သ္ဂောံဂၠိၚ်သ္ၚောဲမာန်ရောၚ်ဂှ် တော်ဆကေတ်မာန်ရ။ လစွံစိုတ် အကြာဂကောံဍုၚ်အာဇြဳယာန်တအ်လေဝ် ထကးပြးတိတ်အာမာန်ကီုရ။ ပ္ဍဲဂကောံဍုၚ်တအ်ဝွံ ဍုၚ်လ္ၚဵုဂှ် ဒးဒုၚ်အုပ်ဂလီုလဝ် နကဵုအဝဵုဍုၚ်ကြုက်လေဝ်ကီု၊ အမေရိကာန်လေဝ်ကီုဂှ်တုဲ ၜိုန်ရပဝ်လဇြဳညးတအ်မသုန်တၚ်တအ်ဂှ် အလုံလိုက်မွဲဒုၚ်တဲ မာန်ကီုလေဝ် ဆဂး စပ်ကဵုလညာတ်သဳကၠဳပညဳပညပ်ဂၠာဲသွဟ်တအ်ဂှ် လပါ်ရဲအေန်ယူဂျဳတအ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ဟွံမွဲရောၚ်ဂှ် လိက်လညာတ်တၠဂုန်အစာရာဝိက ချူဗၟံက်လဝ်နွံရ။ ကုအလဵုအသဳပၞာန်ဂှ် ညးတအ်တက်ကျာဟွံမာန်၊ အဇာဂှ် စၞးဂှ် ဒးဗတိုက် သအးကၠေံရောၚ်ဂှ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်လညာတ်သာ်ဝွံဂှ်တုဲ ကုခမဳသၚ် မနွံကဵုလညာတ်လပါ်ပၞာန်တအ်ဂှ်လေဝ် ညးတအ် ကၠတ်ပန်ဂစိုတ်မံၚ်ကီုရောၚ် ပရိုၚ်ဘာသာဗၟာတအ် အကြာဏံ ချူဗၟံက်လဝ်နွံရ။ ကုခမဳသၚ် မနွံကဵုလညာတ် ဟွံတုပ်ကဵုဇကု တအ်ဂှ်လေဝ် သ္ဍာံပန်ဂစိုတ် ကၠတ်ဂစိုတ်တဴကီုဂှ် ပိုဲတအ် ဒှ်သတ်မၞိဟ်မဓဇန်လောန်အာနူဗၞတ်ရ။ ပ္ဍဲတွဵုရးကရေၚ်ဍာဲဂှ် ပူဂဵုဟွံ ကေၚ်ဒစဵုဒစး ပစူလပုဟ်တဲပိတၞုၚ်တအ်ဂှ် ဂြိပ်ဒဴလုပ်မံၚ် ပ္ဍဲဗဒိုပ်ညးဒဴပၞာန်ညးတအ်ဟွံဂွံ၊ ထ္ၜးဟိုတ်ညးတၟုတ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် လုပ်ထုဲမံၚ်ဂှ်တုဲ တးပဲါကၠေံ ဟွံကဵုအခေါၚ်၊ ညးမဒဴပၞာန်တအ်ဂှ် ဒဒိုက်မွဲစိုပ်ဒဒိုက်ၜါရ။ ပရိုၚ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲနောဝေမ်ဗာ ၁၂ဂှ်ရ။ လၟုဟ်ဝွံ ပေဲါဗတိုက်လ္ၚဵုဂှ် ဒပ်ပၞာန်အလဵုအသဳတအ်ဟာ၊ အေန်ယူဂျဳတအ်ဟာဂှ် ပါ်ပဲါဟွံဒးအိုတ်ဂှ်တုဲ ဒုၚ်တၠုၚ် ညးတအ်လေဝ် ဒးဒုဟ်၊ ပဲါတးညးတအ်လေဝ် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ် ဒှ်မံၚ်အကာဲအရာသာ်ဂှ်တုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် ဒှ်မံၚ်အဓိပဲါ ပဲါလံက်ကွတ်ဒးလံက်ဂၞၚ်ရောၚ်။
တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲဝွံပၠန် ဘာညးမရှေ်သှေ်ကျာ်ခရေတ်တအ် ပ္ဍဲတိဍာ်ဍုၚ်ချေၚ်တအ်ဂှ် ဗၞတ်ၜိုတ်၂၂ဘာ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ပလီုပလာ်ကၠေံပၠန်ရ။ လအာသာ်ဝွံ ကၠာကၠာတေံ သၞာံမဟွံလအ် ပ္ဍဲတွဵုရးရခေၚ်ဂှ်  သၚ်ရခေၚ်တအ် ဒးဒုၚ်ပတိုန်ဒုဟ် ဆက် ဆောံကဵုပၠန်ဂရးရပ်လွဟ်အေအေတအ်တုဲ ဒးဒုၚ်ရပ်ဂှ်လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ခေတ်ဂှ်ဒှ်ခေတ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ မအုပ်ဓုပ် လဝ်ရောၚ်။ ပြဝမဓဇန်ကြမ်လတူညးဟွံမွဲကဵုဒုဟ်တအ်ဂှ် အလဵုအသဳဗၟာလဵုတိုန်န် ကၠောန်သ္ပမံၚ်ဟဂှ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ် ဘာလ ကျာ် ဗုဒ္ဓဘာသာကီု၊ ဘာလ္ၚောဝ်ကျာ်ညးဘာသာမပ္တံခရေတ်တအ်ကီု ယဝ်ရဆက်စပ်မံၚ်ကဵုကောန်ဂကူတအ်မဂး ဒးဒုၚ်ပ လီုပလာ် အိုတ်ရ။ ညးမဒှ်ဂလာရောဟေန်ဂျာတအ် ဂၠိုၚ်ကဵုစှော်ကိုတ် အာစိုပ်ဒဒိုက် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ်စံၚ်ကွာန်၊ ပလီုကောန်သမ္ဘာ သီုဒးဒုၚ် ထ္ဍေၚ်ပတိတ်နူဍုၚ်ကီုလေဝ် ဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ လုပ်စမံၚ်လပါ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာညးတုဲ ဂြောပ်ဗဒန်တဴဒုဟ်အိုတ်ဏီဂှ်ရံၚ် ကေတ်မ ဂး ကောန်ဍုၚ်ဗၟာတအ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူဗၟာတအ် ဓဇန်လောန်တဲရ။
ရံၚ်ကဵုဥပ္ပတ္တိမကတဵုဒှ်မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲဇေတ်တ်ဂှ်မဂး ကမၠောန်ဍေံမဒှ်လလေၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် အုပ်ဂလီုဂွံလဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ အလဵုအသဳပၞာန်လေဝ် ပလီုပလာ် ဓဇန်ဇြက်ဟီုဟၟဲ၊ ရဲအေန်ယူဂျဳတအ်လေဝ် ပလီုပလာ် ဓဇန်တဲလတူ။ ဂကောံကောန်ဍုၚ်အ ရၚ်တအ်လေဝ် လုပ်စလပါ်ပၞာန်ကီု၊ လပါ်အေန်ယူဂျဳကီု နွံတဴနာနာသာ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ လညာတ်ဂွံပညဳပ ညပ်သွက်ဍုၚ်ကွာန်ဂွံၜိုဟ်သြိုဟ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲဆကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ညိညဟေၚ်နွံတဴဂှ်တုဲ ဍုၚ်ပိုဲ အဃောဂၠံၚ်ကၠေံမံၚ်ရောၚ် ဟီုမာန်ရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော် ညံၚ်ရဴလဂုၚ်တအ်၊ အၚ်ဝတအ်၊ သေတ်ကါၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် အကာဲအရာကြပ်တုပ်မံၚ်ကဵု သဳရဳယျာ ကၠာတေံရ။ လၟုဟ်ဝွံဍုၚ်သဳရိယျာသ္ၚိတ်ဇြမံၚ်ကီုလေဝ် ဆဂးဍုၚ်ပိုဲဂှ် ကြပ်ဂွံမံၚ်ချာမ် ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်ရောၚ်။ ဝါဒပလီုပလာ် နူလ ပါ်အလဵုအသဳပၞာန်ကီု၊ အေန်ယူဂျဳကီု ကၠောန်မံၚ်ပေၚ်ၚ်တအ်ဂှ် ဆလအ် ဂွံဒိုအ်ကၠေံမာန်ဂှ်ရော ယဝ်ရပိုဲသၟာန်ရံၚ်မဂး အခိၚ်ဝွံ ဒှ်အခိၚ်အဃောစိုပ်မံၚ်သဂါဗတံရောၚ် ယဝ်ရဟီုမဂး ဟွံဗၠေတ်ရ။ အနာဂတ်ဂတပြဟ်ဟ်ဝွံ ဂွံခိုဟ်တိုန်ဂှ် စၟဳဟွံညာတ်ရ။ လညာတ်မဓဇန်ကြမ်ကြဂှ် ဒှ်လညာတ်မပၠေၚ်ကၠေံတသိုက်ပိုဲမၞိဟ်တအ်မွဲရောၚ်ဂှ် ဗွဲယျေဘူယျဟီုမာန်ဂှ်တုဲ လညာတ်ဏံ ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲ ရဲဂကောံတအ်ဂှ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ ပရိုၚ်မဆက်စပ်ကဵုပွမဓဇန်ကြမ်ကြတအ်ဂှ် ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်ဗတ်ဘာသာဗၟာ ပ္ဍဲဗဳဗဳဇြဳတအ်၊ ဗဳအိုဝ်အေတအ်ဂှ် ဂတဏံ ဒဵုကဵုဗှ်ဗက်ဟွံမာန်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ 
ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် ဟွံပြေပြံၚ်ခ္ဍၚ် သွဟ်ဍေံမတဝ်အာကဵုၜိုဟ်လလမ်ဍုၚ်ပိုဲ သ္ၚောဲအာခ္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ယူအေန်လေဝ် မူပကဵု ဟွံမာန်၊ အာဇြဳယာန်လေဝ် မူဖန်က်ကဵုဟွံတုဲရ။ အလဵုအသဳပၞာန်ကဵုအေန်ယူဂျဳလေဝ် ဝေၚ်ပြိုၚ်ဓဇန်ညးသကအ်သၟးဂှ်တုဲ လအ် အာခ္ဍၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ဒဒိုက်ဇၞော်ခ္ဍၚ်ရ။ အကြာဏံ ဂကူဝတအ်၊ ဂကူရခေၚ် မတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ် ဒၞာဲအဝဵုအေအေတဴ တအ်ဂှ် ဒဒိုက်အောန်အိုတ် ဟီုကြပ်ဂွံမံၚ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဗွိုၚ်ဇကု ၜိုန်ရဍောတ်ကီုလေဝ် တိဍာ်ဇကုကဵုဇကု အဝဵုအုပ်ဓုပ်ဇကု ကဵုဇကုမဂး ခိုဟ်အိုတ်ရောၚ်ဂှ် ရံၚ်ကဵုဒဒှ်ရဲမတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ်တအ်ဂှ်ကီု၊ ပ္ဍဲတိဍာ်အဝဵုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတဴတအ်ဂှ်ကီုမဂး တီကေတ် မာန်ရ။ သွက်ရဲမတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ်တအ်ဂှ် ဂဥုဲစဵုဒၞာလေဝ် ကလိဂွံမံၚ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်ယဲမဂး ဂွံအာလွဳလွတ်ပ္ဍဲရုၚ်ဂဥုဲဂှ်လေဝ် ခက်ခုဲ အောန်ရ။ သ္ၚိဇကုဍောတ်သွတ် မသိုၚ်ခၞံလဝ်အဆံၚ်ဟွံစိုပ်လဝ်ကဵုဒှ်ကၠာရ ယဝ်ရတိတ်ဗၠးမံၚ်နူဘဲအန္တရာဲၜိုဟ်ဂံက်ဂမ္တဴ၊ ဂဂဳအ ယဴတအ်ဂှ်မဂး ဂွံတိက်မံၚ်ၜိုဟ်ဟ် ဗွဲတသိုက်မာန်ကီုရောၚ်။ ဂွံလဝ်သ္ၚိခိုဟ်ဟ်တုဲ ဒးဗက်အောပ်တိက်မံၚ်ကီု၊ ဒးဂွိၚ်ဖေက် မံၚ်ကဵုညးကၠုၚ်စံၚ်ပလီုပလာ်ကီုမဂး ဟွံကလိဂွံတသိုက်စိုတ်ရ။ ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၀၁၊ ၁၃ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်တဲသွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       အလန်ဒုတိယ

ဥက္ကဌဇၞော်ဂုဏ်တၟေၚ်➲နာဲဟံသာ(ကော်ခဴစ)
အ္စာကၞေဟ်➲ၜိုပ်ဍာဲ 

ယၟုလိက် - ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်
ကၞေဟ်   - ၜိုပ်ဍာဲ
            (ဥက္ကဌဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ- အ္စာနာဲဟံသာ)
အစဳအဇန် - တရဴအအာ
ဂတိုပ်ဒဳဇြောၚ် - ဇဝ်ဝဳနန် (Jaw V Non) 
ကောန်ပျူတာ - ခေတ်လိုက်
သၞာံတက်ပ္တိတ် - 30.1.2022-၁၃၈၃ သၞာံ။
                     ဂိတုပုဟ်(၁၄)စွေက်
တက်ပ္တိတ်အလန် - ဒုတိယ
လၟိဟ်အုပ် - ၁၀၀၀၀အုပ်
ညးတၠဒါန် - မဒါန်ကောန်ဂကူမန်

       ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် 

       ဂလာန်ညးဇန်လိက် 
                      
လိက်အုပ်ဍောတ် “ ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ” ဝွံ ရန်ကဵုသၟတ်မန် အဝဲမံၚ်ဘာအဝဲဇူဘာတၟိတၟိတအ် သွက်ဂွံတီအာ ပရေၚ်ဂကူ၊ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ပၞာန်၊ ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်၊ ပရေၚ်ပညာ ကေုာံ ပရေၚ်မန် ပ္ဍဲအဝၚ်တိက်တအ် 
ၜိုတ်ဒးရးပြဟ်ဟ်မာန်တုဲ ဂလာန်တၚ်ဏှ်နွံကဵုရှ်သာတအ်ဂှ် ၜိုတ်ကပှ်ဂၠာဲ ချပ်ဗစာဂွံ ချူဇန်တက်ပ္တိတ်ဏာရ။  ဂလာန်တအ်ဏံဂှ် တိတ်ကၠုၚ်နူက္ဍဟ် ညးဇန်လိက်ဖအိုတ် ဟွံသေၚ်၊ ဂလာန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် နွံပ္ဍဲလိက်ဂွံကေၚ်ဗှ်တၚ် နၚ် ဇကုစှ်ေစိုတ် ဒုၚ်တဲ မာန် ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုကုဂကူမန်ဟေၚ် ရုဲစှ် ချူပြေၚ်တက် ပ္တိတ်ဏာရောၚ်။ 
   သၟတ်မန်ညးဂွံဗှ် ဂွံတီကေတ်ဂလာန်တအ်ဏံ အနာဂတ်ဂတတေံ ကဵုဂွံဒှ်ညးဆာန်ဂကူမန် ညးကၠောန်ပရေၚ်ဂကူမန် ညးအာက္ဍိုပ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူမန်မာန်ညိ။
                      ✍ၜိုပ်ဍာဲ✍
                  (၁)
            ပရေၚ်ဂကူ 
၁။ ဂကူမွဲမွဲဟီုဂှ် ဂကောံမၞိဟ် မံၚ်စံၚ်တန်တဴကၠုၚ်လဝ်မွဲစွံလအ်လ ကဵုသၞာံအခါ (လ္ၚီသၞာံ -ဠက်သၞာံ) အရေဝ် -လိက် - ယေန်သၞာၚ်အခိုက် ကၞာတုပ်၊ ကံကုသဵုဆက်စပ် (အခေါၚ်အရာ သၠဲလး/ဍန်ဂြက်တုပ်) တအ်ဂှ် ဒှ်မွဲဂကူရ။ 

၂။ ဇုဇဗဴလပိုဲနူကၠာကၠာတေံဂှ် ဟိုတ်နူညးတအ် ဟိုတ်နူမံၚ်စံၚ်တန်တဴကၠုၚ်မွဲစွံ လအ်လကဵုအခိၚ်တုဲ အရေဝ် - လိက် - ယေန်သၞာၚ် အခိုက်ကၞာပိုဲ ဂွံတုပ်မံၚ်ရောၚ်။
    
     - ဇုဇဗဴလပိုဲတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူမဗဳဇ (ဆီဇာတိ) ဆက်စပ်မံၚ်ညးသ္ကံတုဲ ရုပ်သာ်ပိုဲ မပ္တံ 
အရံၚ်စၞာံ၊ အရံၚ်သော်၊ အရံၚ်မတ်၊ ဗီုပြၚ်ဇကုဇကောဝ်ပိုဲ ဂွံတုပ် (ဝါ) ကြပ်တုပ်မံၚ်ရောၚ်။

  - ဒၟာနူဏံဟေၚ် ဂကူမသဆက်စပ်မံၚ်ရဂှ် ပိုဲတီ၊ ပိုက်တံဂၠာဲရိုဟ်မ္ဂး ဂကူမန်တအ်ဂှ် ဒှ်မသ ကောဒေံ ကြပ်ပ် (ဝါ) သ္ၚောဲသ္ၚောဲဖအိုတ်ရရောၚ်။ 

၃။ ကောဒေံဂှ် ဒှ်မသကြပ်ပ် ဂကူဂှ် ဒှ်မသသ္ၚောဲသ္ၚောဲ ဗီုဆာန်ကောဒေံဂှ် ဆာန်ဂကူကီုမ္ဂး မန်ပိုဲမုက်မတ် ယးတၟးဂကူပိုဲဗၠးၜးရောၚ်။
              (၂)
၄။ ဂကူမၞးဒှ်မံၚ်ဍိက်မ္ဂး မၞးကီု ကောဒေံမၞးကီု ဒှ်ဗက်ဍိက် ဒးဒုၚ်ဇိက်ဖအိုတ်ရ။ ဂကူမၞးဗၠးၜးမ္ဂး မၞးကီု ကောဒေံမၞးကီု ဗၠးၜးသၠဲလးဇၞော်မောဝ် ဖအိုတ်ရောၚ်။  

၅။ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက် ဒှ်မံၚ်ဒဒိုက်ဂှ်ဟွံရံၚ်၊ ရံၚ် သွက်ဇကုတုဲ ပဲါဒဴအာဌာန်တၞဟ်ဟ်ဂှ် ဒှ်ညး ဒှ်ဂြိပ်ဒဴ မာန်ဗက်စရ။ 

၆။ ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဒေသဇကု ဇကုဟွံမံၚ် ရန်ကဵုသြန်တုဲ အာထောံဌာန်တၞဟ်မ္ဂး ဂကူညးတၞဟ် လုပ်ကၠုၚ်ဗပေၚ်ဒၞာဲရောၚ်။ ဒှ်သာ်ဂှ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဇကု ဒှ်အာဌာန်ညးတၞဟ်ရောၚ်။ 

၇။ မန်တအ်အာဍုၚ်သ္အာၚ် ဂၠာဲသြန်ဂှ် ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုပူဂဵုရဂၠိုၚ် ဍုၚ်ကွာန်မန် ဒှ်အာဍုၚ်ကွာန်ဂကူညးတၞဟ်ဂှ် ဂွံကလေၚ် ပလေဝ်ဟွံလောဲ လေၚ်ဆောံသွက် ဂကူဇၞော်ဇၞော် ဒဵုကဵုဂကူကၠေံကၠက် ဒှ်မာန်ရောၚ်။

၈။ ဂကူတုပ်မ္ဂး ဒးရီုဗၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်ရောၚ်။ဂကူကြုက်၊ ဂကူဂလာ၊ (မူသလေမ်)တအ် ရီုဗၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်ခိုဟ်တုဲ  ဂကူဍေံတအ် ဇၞော်မောဝ်ပြာကတ်ရောၚ်။ 

၉။ မၞိဟ်ဂကူတုပ်တအ်ဂှ် ကံကုသဵုဆက်စပ်မံၚ် ညးသ္ကအ်ရောၚ်တုဲ ဒးညဳသာညးသ္ကအ် ဒးရီုဗၚ်ညးသ္ကအ်။ 
ဟွံညဳသာ ဟွံရံၚ်စံၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်မ္ဂး ညးလေဝ်ဒှ်ဒဒိုက် အဲလေဝ်ဒှ်ဒဒိုက် တၞီဗၠိုက်အာ အလုံဂကူရောၚ်။  
                  (၃)
၁၀။ ကၠဵုတအ်ဂှ် ဟွံဝိုတ်တၠ၊ မၞိဟ်ဝိုတ်မံၚ်မသ ဂကူတအ်ဂှ် ပရေံစိုပ်ကဆံၚ်လဵု ချပ်ဗ္စာညိ။

၁၁။ ပြံၚ်အာမံၚ် ဍုၚ်ညးတၞဟ် ဌာန်ညးတၞဟ်မ္ဂး ဒးဗက်မံၚ် အခိုက်ညးတၞဟ်ရောၚ်တုဲ လက်သဏ်ဂကူဇကု ဗၠိုက်တၞီအာရ၊ ကၞောတ်တဲ (စိုပ်အဆက်ကောန် အဆက်စဴ) ဒှ်အာ ဂကူညးတၞဟ်တွဵုရ။

၁၂။ ဘဝဍိက်ဂှ် ပါဲဒဴကေတ်ဟွံဗၠး၊ အာမံၚ်ဍုၚ်ညး ဒးမံၚ်သၟဝ်တဲဂကူညးရ၊ ကုသဵုခိုဟ်မ္ဂး ဘဝဍိက်ကဆံၚ်သၠုၚ်ညိဟေၚ် ဒှ်မာန်ရောၚ်။သ္ဂောံဗၠးတိတ် နူဘဝဍိက်မာန် ဌာန်ဒေသ ဂကူဇကုဂှ် သ္ပသ္ဇိုၚ်တုဲ ဒးလွဳဒြဟတ် ဒးဒက်ပတန်အာရောၚ်။

၁၃။ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက် ဒှ်မံၚ်ဒဒိုက်ဂှ် ဟွံရံၚ်၊ ရံၚ်ကဵုဖဵုဂုဏ်ဇကုတုဲ ကၠောန်မံၚ်သွက် ညးဍဵုဍိက်ဂကူဇကုဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ကၠက်ဂကူ ဒှ်မၞိဟ်ဂကူတဝ်မုဲဟွံသေၚ်ဟာ?။

၁၄။ ပိုဲဒးဒုၚ်ဒှ်မံၚ်ဍိက်ဂှ် ဟိုတ်နူကဵုကံကုသဵုဘဝအတိက်ဟွံသေၚ်၊ ဟိုတ်နူကဵု ပိုဲဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်တုဲ ညးတၞဟ်ဂွံသ္ပဂွံအုပ်ဓလီုမံၚ်ရောၚ်။
                 (၄)
၁၅။ ဂကူဟွံမိက်ဒုၚ် သ္ပဍိက်ညးတၞဟ်တအ်ဂှ် ညးတၞဟ်လေဝ် ဟွံမိက်သ္ပဍိက်ရ၊ ဟိုတ်ဍေံဂှ် ဖဵု ဂုဏ်ညးဟွံမွဲ သီုဒှ်အန္တယ်ကုညးမာန်တုဲ ညးဟွံမိက်သ္ပရောၚ်။

၁၆။ ကံကုသဵုဂကူမွဲမွဲဂှ် နွံလ္တူပရေၚ်လွဳပရာ ကေုာံ ပရေၚ်ညဳသာပ္ဍဲဂကူဂှ်ရ။

၁၇။ ဂကူဟွံမွဲကုဍုၚ် စရာဲဂွံဇၞော်သၠုၚ်ပြာကတ် ဗီုညးတၞဟ်ဒှ်ဟွံမာန်။ 

    - ဂကူဟွံမွဲကုအခေါၚ်ပရေၚ်ဂကူဇကုဇကုဖန် သ္ဂောံ တန်ကြန်အာဍာ်ဇမၠိၚ် ဒှ်ဟွံမာန်။
 
    - ဂကူဟွံမွဲကုဒပ်ပၞာန် ညးသ္ပမာန်ဍဵုဍိုက် ဒးဗၠိုက်တၞီအာ ပြဟ်ဟ်ရောၚ်။

၁၈။ လ္ၚတ်ဝၚ်ဂကူ သွက်ဂွံကြီုကြဴမံၚ်ဟွံသေၚ်၊လ္ၚတ်ဝၚ်ဂကူ သွက်ဂွံတီ အာဲကၟာဲဟေၚ်၊ တီအာဲကၟာဲတုဲ ညံၚ်သ္ဂောံစိုပ်တဲဂကူဇကု ဒးပြုပြေၚ်။

၁၉။ အရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲ လိက်ပတ်ဘာသာမွဲမွဲဂှ် ဟွံဒှ်အထက်အပၚ်ကု ပရေၚ်ဂယိုၚ်လမျီုမ္ဂး မၞိဟ်တအ်ဟွံစွံ ၚုဟ်မး ဟွံမိက်ကတ်ဗတောန် စကာအောန်ကၠုၚ်တုဲ အရေဝ်၊လိက်ပတ်၊ ဘာသာ ဗၠိုက်တၞီစှ်ေအာတွဵုရ။ 
                    (၅)
   ညးမဂွံလဝ်အဝဵုတအ် တီလဝ်ဒဒှ်ဏံတုဲ ကၟာတ် ဒၞာလဝ်၊ အရေဝ်၊ လိက်ပတ် ဂကူကောန်
ဍုၚ်အရၚ်တအ် ညံၚ်ဟွံဂွံစကာ အပ္ဍဲရုၚ် အပ္ဍဲသၞောဝ်တအ်ဂှ် သွက်ဂွံၚိတ်ကလက်ဂကူ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ်။ 

၂၀။ လ္ၚဴမွဲမဟွံဒှ်ကၠေၚ်၊ ပလေၚ်မွဲမဟွံဒှ်ကွာၚ် ဟီု ကၠာလေဝ် ဂကူတၞဟ်မွဲ စိုပ်ကၠုၚ်ကွာန်ဇကု ဍေံဟွံဟီုအရေဝ်ဇကု ဇကုမၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဗက်ဟီု မံၚ်အရေဝ်ဍေံဂှ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူဇကု ဟွံသဝ်အာနူဍေံဟာ။

၂၁။ မၞိဟ်ကၠုၚ်ပၠံၚ်တိဍာ်ဂကူဇကု ၚိတ်ကလက်ဂကူ ဇကုဂှ်စွံစိုတ်သၠဲသၠဲဒုၚ်လဝ်တဲမ္ဂး မၞးဂှ် မၞိဟ်ဆာန်ဂကူဟွံသေၚ် ဒှ်မၞိဟ်ဒုၚ်စကာသၞ ဗပေၚ်ပၟိက်သၞ ဒှ်မၞိဟ်ကလက်ဂကူ ဇကုကီုရ။

၂၂။ ဂကူမွဲမွဲ မိက်ဂွံဒက်ပ္တန်ကၟိန်ဍုၚ်ဗၠးၜး သွက်ဂကူ ဇကုမ္ဂး မ္ၚးနူဌာန်ဒတန် ဇုဇဗဴလဂကူဇကုတုဲ
ဒၞာဲဒေသတၞဟ် ဒက်ပ္တန်ဟွံလောဲရ။
 
၂၃။ ပ္ဍဲလိုက်ဏံ ဒြပ်ရတ်ၚုဟ်မးဇၞော်နူကၟိန်ဍုၚ်ဗၠးၜးဂှ် ဟွံမွဲရ။ ဟိုတ်နူၚုဟ်မးဇၞော်ဂၠိုၚ်ဟေၚ် မၞိဟ်တအ် ဒုၚ်သၠာဲမံၚ်ကုဆီပဠက် လမျီု ဗွဲမဂၠိုၚ် ရောၚ်။

၂၄။ ဆာန်ဂကူမန်ဍာံမ္ဂး မဇဂကူမန်ညံၚ်ဟွံဂွံကၠေံကၠက်အာဂှ် ဒးထိၚ်ဒဝ်အာရောၚ်။မဇဂကူမန် ညံၚ်ဟွံဂွံကၠေံကၠက် ပရေၚ်ဘဝဂကူမန် မန်ဒးဖန်ဖက်ကေတ်တ်ရောၚ်။ မဇဂကူမန် ညံၚ်ဂွံတန်ကြန် ဍုၚ်မန်ဗၠးၜးပိုဲ ဒးပ္တန်ရောၚ်။

၂၅။ မိက်ဂွံတီအာဲ ဒးဂၠာဲရၚ်ဝၚ်အတိက်၊ ဝၚ်အတိက်ဟွံရံၚ် ဆီပြံၚ်ဒှ်ဍိက်။(ကျာ်ဇၞော်ဘာဒေါဝ် ကွာန်တံၚ်ပရၚ်)

၂၆။ မိက်ဂွံကဵုဂကူဗၠးၜးမ္ဂး အလုံဂကူမန်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ညံၚ်သ္ဂောံသၠုၚ်၊ ညံၚ်သ္ဂောံမြဟ်မြဴကၠုၚ်ဂှ် ဒးကၠောန်ကၠာအိုတ်ရောၚ်။စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူသၠုၚ် မံၚ် ဟေၚ်ဒုၚ်ဒဒိုက်၊ ဒုၚ်ဂိ၊ ဒုၚ်ကဵုမာန် စိုတ်ဓါတ် ဆာန်ဂကူ မြဟ်မြဴဟေၚ် ဒုၚ်ထံၚ် ဒုၚ်ချိုတ် သွက်ဂကူမာန်ရောၚ်။

၂၇။ မၞိဟ်ကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူတအ်ဂှ် ၜိုန်ယောၚ်ယာနွံကၠာလေဝ် ဆဵုဂဗဂၠိုၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ကၠောန်ဒး အံၚ်ဇၞး မာန်မံၚ်ရောၚ်။မၞိဟ်ဟီုကေတ်သၟးသၟးတအ်ဂှ် အခိၚ်လဵုလေဝ် အံၚ်ဇၞးမာန်ဟွံသေၚ်၊ဟိုတ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်ဗီုလဵု ဒးထိုၚ်သးထေက် သ္ၚဳဂၠိပ်ညိ။

၂၈။ မၞိဟ်မွဲမွဲ ပူဂဵုဆာန်ဂကူဟွံသေၚ်၊ ကလၚ်အရေဝ်ညးသၟး ဟွံတီ၊ ဒးရံၚ်လ္တူ ကမၠောန် ပွညးတအ်ရောၚ်။ 

၂၉။ ဒုၚ်ယၟုကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ဂးတုဲ ရေက်ကးပ္တိတ်မံၚ်ပရဲ လ္တူကမၠောန်ဂကူမ္ဂး ပရေံနူ ဟွံကၠောန်ပရေၚ်ဂကူဏီ။
   
၃၀။ ဘဝဂတမုဒှ်ဂှ် ညးလဵုလေဝ်တီချိုတ်ပၠိုတ် ဟွံသေၚ်၊ ကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်ဍုၚ်
ပရေၚ်ညးဂမၠိုၚ် ညံၚ်စိုပ်တရဴမ္ဂး မၞိဟ်ချိုတ်အာလေဝ် ဝၚ်ခိုဟ်မွဲ ဂွံဒုၚ်စချိုတ်ပၠိုတ်အာရောၚ်။ 

၃၁။ ဂၠာဲဒြပ်ရန်သွက်ကောန် ဗတောန်ကွတ် ရန်သွက်ဇကုဖဵု ညးဂမၠိုၚ်ဟွံဒှ်မ္ဂး ညးမွဲဟွံထိုၚ်သးဝၚ်ခိုဟ်ဟွံၜက်သှ်ေရ။

၃၂။ မၞိဟ်မွဲမွဲ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူၜိုတ်လဵုနွံဂှ် မိက်ဂွံတီမ္ဂး ၜိုတ်လဵုညးဒုၚ်ဂိ ဒုၚ်အိုတ် ဒုၚ်ကၠောန်မံၚ် သွက်ဂကူဂှ် ရံၚ်ညိ၊ လ္တူအရေဝ်ညးသၟး သ္ပသ္ဂုတ်သွာတ်ညိ။

၃၃။ ဆာန်ကၠအ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ဒၞးဒပ်၊ ဆာန်ဒြပ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ပရေၚ်ဂီုကၠီု ဆာန်ဂကူဆာန်ဍုၚ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ဒပ်ပၞာန် ရောၚ်။

၃၄။ ဂကူမွဲမွဲ ဂွံဇၞော်မောဝ်တဴတက်ပြာကတ်မံၚ်ဂှ် ချိုတ်တုပ်ဂျိုၚ်တုပ် ဝါတ်တုပ်သိုက်တုပ် ညဳညဳသာသာ ရုန်ဂစာန်ထတ်ထပါ်ကၠုၚ် အခက်အခုဲနာနာ၊ တဝ်စၞေဟ်သၞနာနာမွဲစွံ လအ်ကဵုသၞာံအခါရောၚ်၊ အခိုက်ဏံ လီုလာ်ယောၚ်ယာအာမ္ဂး ဒှ်ဍိက်ညးတၞဟ်ရ။ 

၃၅။ မၞိဟ်ဟွံတီဂုဏ်မိမ ဂုဏ်အစာ ဂုဏ်ဂကူတအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဟွံတီဂုဏ်ညးတၞဟ် ဒှ်မၞိဟ်သစ္စဟွံမွဲတုဲ ပရေံနူသတ်တိစ္ဆာန်ဏီရ။
                        (၈)

၃၆။ ကြက်ဂကူဂှ် အရေဝ်၊ ကြက်အရေဝ်ဂှ် လိက်ပတ် ဆာန်ဂကူဇကုမ္ဂး ထိၚ်ဒဝ်အရေဝ် လိက်ပတ်ဂကူဇကုအိုတ်ညိ။

၃၇။ သ္ဂောံထိၚ်ဒဝ်အာအရေဝ်ဂကူဇကုမာန်
မန်ကုမန် ဟီုအရေဝ်မန်အိုတ်ညိ၊ဟီုအရေဝ်မန်မ္ဂး အရေဝ်ညးတၞဟ် လ္ပကဵုပြံက်နှဴ၊ ပြံက်နှဴမံၚ်အရေဝ်ညးတၞဟ်မ္ဂး အရေဝ်ဂကူဇကုဂှ် ကၠာဲအာတုဲ လအ်မ္ဂး ကၠေံကၠက် အာရောၚ်။

၃၈။ ဂကူမန်ကောန်ဗုဒ္ဓသာသာတအ် ဗီုစိုတ်ဓါတ်ပ္ဍဲအရာကဵုဒါန်သ္ပကုသဵုဂှ် ယဝ်ထံက်ပၚ် ပ္ဍဲပရေၚ်ကမၠောန်ဂကူကီုမ္ဂး ဂကူပိုဲဇၞော်မောဝ် တဴတက်တိုန်ပြဟ်ဟ် ဗွဲစၟတ်ရောၚ်။

၃၉။ မၞိဟ်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ၜိုတ်လဵုဇြိုဟ်နက်ရောဂှ် အခါဆဵုဂဗကြေပ်ဂြတ်ဟေၚ် တီကေတ်မာန်ရ။ အခါကြေပ်ဂြတ် ဝေၚ်ပဲါ၊ အခိၚ်သၠဲလးမ္ဂး လုပ်ဗဒဲါ၊ ကြပ်ကၠုၚ်ပေဲါအံၚ်ဇၞးမ္ဂး ပၠံၚ်ဒၞာဲ ပွသာ်ဏံဂှ် ပွရဲဗက်သာတအ်ရောၚ်။

၄၀။ ဂွံမံၚ်ပ္ဍဲတိဇကု သ္ၚိဇကုဂှ် ၜိုန်ဝါတ်ဒိုက်ကၠာလေဝ် သိက္ခာနွံဂၠိုၚ်နူ ဒးမံၚ်ပ္ဍဲတိညးတၞဟ် သ္ၚိညးတၞဟ်ဏီ၊ ပ္ဍဲသ္ၚိဇကု ဒးစပုၚ်ၜိုတ်လေဝ် ခိုဟ်နူဒးအာတ်စ ပ္ဍဲသ္ၚိညးတၞဟ်ဏီရ။

၄၁။ ဂကူမန်တအ် ၜိုတ်လဵုဝါတ်တ် စိုတ်ဓါတ်ဂွိၚ်ဖေက်ဂကူ ကၠက်နွံမံၚ်မ္ဂး ပရေၚ်ဗၠးၜးဂကူဂှ် ကၠောန်ဂွံမံၚ်ဏီ။ဂကူမန်တအ် ၜိုတ်လဵုလောဲလောဲ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ဟွံမွဲရမ္ဂး ပရေၚ်ဗၠးၜးဂကူဂှ် ကၠောန်ဟွံလောဲရ။

၄၂။ ဟိုတ်နူစိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူထတ် ကၠောန်သွက်ဂကူတုဲ ဒးဒုၚ်ချိုတ်အာဂှ် လ္ပဂွိၚ်လ္ပဖေက်စိုတ်လ္ပလီု ချိုတ်ဂှ်ညးလဵုမွဲပါဲဟွံဗၠး၊ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက်ဖိုဟ် ဇကုတိက်မံၚ်မိပ်မံၚ်တုဲ ဒးချိုတ်အာဂှ် ထေက်ကဵု ဒးဂွကဵုညးဂမၠိုၚ်။
 
၄၃။ မၞိဟ်မွဲမွဲ အယုက်ၜိုတ်လဵုဂၠိၚ်ၚ် ပိုန်ဒြပ်ၜိုတ်လဵုသၠဲသၠဲ နွံမံၚ်ပ္ဍဲဘဝဍိက်မ္ဂး ဝၚ်လျးတၟးမာန်ဟွံသေၚ်၊ ၜိုန်ဒှ်သၟိၚ်မွဲမွဲဒၞာဲ ၜိုန်ဝၚ်နာဲဒယှ်လေဝ် ဒှ်ဍိက်ကဆံၚ်သၠုၚ်၊ ဍိက် ဒယှ်မွဲဟေၚ်တုဲ သိက္ခာဟွံမွဲရ။ 

၄၄။ ဝၚ်ဂှ်ညးဇၞးတအ်ဟေၚ် အခေါၚ်ချူခၞံဂၠိုၚ်တုဲ ညးဂမၠိုၚ်စိုတ်လုပ်စရ။

၄၅။ ဟီုကြီုမံၚ်ဝၚ်အတိက် ဇကုဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်ဂှ် ဂွကဵုလေပ်ညိ။
        
၄၆။ ကူချပ်ရံၚ်အးအး မၞိဟ်ဟွံဂွံဒုၚ်စလဝ် အာဲကၟာဲဂကူ နွံမံၚ်ကီုရဟာ၊ ဒုၚ်စလဝ်အာဲကၟာဲဂကူတုဲ ဟွံတီဂုဏ်ဂကူ ဟွံကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ  ဟွံရီုဗၚ်ဂကူမ္ဂး ဒှ်မၞိဟ်ဟွံတီတာလျိုၚ် ဒှ်ပွမၞိဟ် အရိုၚ်တအ်ရောၚ်။
                   (၁၀)
 ၄၇။ မၞိဟ်ကၠာတေံကၠောန်ဗဒှ်ကၠုၚ်လဝ်ဂှ် မၞိဟ်တ္ၚဲဏံ ဒုၚ်စသိုၚ်၊ မၞိဟ်တ္ၚဲဏံကၠောန်ဗဒှ်လဝ်တအ်ဂှ် မၞိဟ်တ္ၚဲယးတေံဒုၚ်စသိုၚ်ရ။ လၟေၚ်ဓမ္မတာဏံဂှ် တီကၠိုဟ်တုဲ သွက်မဇဂကူပိုဲ တ္ၚဲယးတေံ သ္ဂောံဒုၚ်စသိုၚ်ခိုဟ်ဟ်မာန် ပိုဲဒးဂစာန်ကၠောန် ကဵုရောၚ်ဂှ် ဒှ်တာလျိုၚ်ပရေၚ်မၞိဟ်ရ။

၄၈။ မၞိဟ်တုပ်ပ် ပိုဲဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်ဂကူတၞဟ်မ္ဂး ၚုဟ်မးဂကူပိုဲပၠိုတ် ဝၚ်ဂကူပိုဲ ကၠေံအိုတ်အာရောၚ်။ 

၄၉။ တၠအဝဵုတအ်ဂှ် ထ္ၜးဟိုတ်ကဵုစဵုဒၞာဖဵုဂုဏ်ဂကူတုဲ ရပ်လဝ်အဝဵုသၟးရ၊ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အခါသရုပ်ဇာတ်မ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုကုဂကူဂှ် အောန်အာနူအန္တယ်ကုဂကူ သာ်ဂှ်သၟး ဂွံဆဵုကၠုၚ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၆၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ပရေၚ်မန်ပ္ဍဲဝၚ်အတိက်   ပရေၚ်တဲသွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       ပရေၚ်မန်ပ္ဍဲဝၚ်အတိက်

၁။ လ္ၚတ်ဝၚ်တမၠာ အာသ္ဂောံတီဂၠံၚ်
     ဆီဒၞာဲမန်ခံၚ်    လံၚ်ဗပေၚ်ကဵုဇြဟတ်
     လ္ၚတ်ဒၞာဲမန်သဝ်  ဗဝ်ဗပေၚ်ပလေဝ်ဒး။
     မိက်ဂွံဗၠးၜး        ဒးကၠးဝၚ်အတိက်
     ဟွံတီဝၚ်အတိက် ဆီပြံၚ်ဒှ်ဍိက်မာန်။

၂။ ဂကူမန်ပိုဲဂှ် ကၠုၚ်နူမဇမန်ဂေါလွာ် ဂကောံဂကူမန်ခမာရ။ ဒေသမူလမန်ခမာတအ်ဂှ် ကုန်ဒဵုမန်ဂေါလဳယျာ လပါ်သၟဝ်ကျာ ကန္တာရဗတဳ (ဂၚ်ဗတဳ) ဂေါဗဳရ။

၃။ ဒၞာဲတေံဝွံ ဟိုတ်နူဥတုရာသဳဟွံခိုဟ်တုဲ ဆုဲပြံၚ်စှ်ေမံၚ် ပ္ဍဲဗလးပရၚ်ဝဳယာန်ဇြဳကျာန်န် (ပ္ဍဲဍုၚ်ကြုက်လပါ်ဗၟံက်) ဂှ် သၞာံ ဗွဲမလအ်လ ကၠောန်ကၠုၚ်ဝါဗ္ၚတဵုသြောံရ၊ မန်ခမာတအ် သြောံသ္ၚုဇွောံမသၠဲလးမံၚ်ဂှ် ဂကူတၞဟ်ကၠုၚ်ပၠံၚ်ၜးဂၠိုၚ်ကဵုဝါ ဂၠိုၚ်ကဵုသၞာံတုဲ နူဂှ်ထပ်ဆုဲပြံၚ်ကၠုၚ် လပါ်ပလိုတ်သၠုၚ်ကျာ (နေရတိ) မွဲက္ဍိုပ်တုဲမွဲက္ဍိုပ်ရ၊ ဟိုတ်နူဂှ် ပြးအာညးသကအ်တုဲ လအ်ညိဒှ်အာဂကူတၞဟ်ခြာရ။

၄။ ဂကူမွဲကရောံ လုပ်ဂကောံဂကူမန်ခမာတအ်ဂှ် ဗဳယေက်နာမ်၊ ခမာ (ခမေန်)၊ မန်၊ ပလံၚ်(တအၚ်)၊ ဝ(လဝ)၊ မုန္ဒ (ဍုၚ်အိန္ဒိယသၠုၚ်ကျာ)၊သာန်တာ၊ (ဍုၚ်အိန္ဒိယ/ ဗေန်ဂလာဒက်)၊ ခါဇြဳ (ဍုၚ်အိန္ဒိယ တွဵုရးဍုၚ်အာသာံ) တအ်ရ။

၅။ ဂကူမန်တအ်ဂှ် နူအခိၚ်ၜိုတ် (BC-၂၀၀၀) တေံ ဆုဲပြံၚ်တိတ်နူဒေသပြၚ်ၜဳယာန်ဇြဳကျာန်တုဲ စှ်ေအာလပါ်ဒိုဟ်နေရတိ (ပလိုတ်သၠုၚ်ကျာ) ဖျေံသဇိုၚ်ပ္ဍဲဒေသ (ခါလၟုဟ်ကော်) ကၟိန်ဍုၚ်သေံဒကုတ်သၠုၚ်ကျာ ကေုာံ ကၟိန်ဍုၚ် မန်ဗၟာ ဒကုတ်သၠုၚ်ကျာကျာတအ်ရ။ 

၆။ အခိၚ်ၜိုတ် (BC-၁၀၀၀) ဂှ် မန်တအ် ဒက်ပ္တန်ကၠုၚ် ဍုၚ်သုဓမ္မဝတဳ ပ္ဍဲဒၞာဲတမ်ဒဵုကေလာသ ခါလၟုဟ်နွံသၟဝ်ကျာ ဍုၚ်သဓီုၜိုတ်(၃၀)တိုၚ်၊ ပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ၜဳလၚ်၊ တွဵုရးဍုၚ်မန်ရ၊ ဍုၚ်ဝွံ သၟိၚ်မန် (၂၄) အဆက်သ္ပကၠုၚ်သၟိၚ် ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ်ရ၊ ကြဴဏံပြံၚ်သၠာဲယၟုဍုၚ် သုဘိန္နနာဂရတုဲ ဆက်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၟိၚ် (၃) အဆက်ပၠန်ရ။

၇။ နူဍုၚ်သုဘိန္နနာဂရဂှ် ပြံၚ်ဆုဲအာပတန်ဍုၚ် ရာဇာဌာနဳ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ဒၞာဲဍုၚ်သဓီုလၟုဟ်တုဲ အဆက်သၟိၚ် ဥမဵု (၅) အဆက် အဆက်သၟိၚ်သဳဟသုဓမ္မရာဇာ (၅၇)အဆက်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ။ ကြဴအိုတ် လက်ထက်သၟိၚ်မနဟဝ် သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၆၀၁) ခရေတ် (၁၀၅၇)ဍုၚ် (၄၁၉)ဂိတုဇှ်ေ(၁၁)မံက်ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ပလီုသီုရပ်ဏာသၟိၚ်မနုဟဝ် ကေတ်ဏာဂြပ်ရတ် သီုပိဋကတ်တအ်ရ။ ခေတ်တေံယၟုဍုၚ်ရာဇာဌာနဳဂှ် ဒှ်မံၚ် ယၟုကၟိန်ဍုၚ်ရ)

၈။ ပ္ဍဲရးလ္ဂုၚ် ပွိုၚ်ဍုၚ်ကျိုက်တာန် ဒၞာဲကွာန်ပါဒဇၞော်လၟုဟ်ဂှ် ပ္ဍဲမဟာသက္ကရာဇ်(၉၈)တေံ ကောန်ဨကရာဇ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘိမ္မိ မနွံယၟု တိဿဘောဂသေန အာပတန်လဝ်ဍုၚ်ပါဒတုဲ အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၟိၚ်(၃၄)အဆက် ပွိုၚ်ကာလၜိုတ်(၈၀၀)သၞာံရ။

၉။ ပ္ဍဲဒၞာဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်လေဝ် သၟိၚ်ဥက္ကလာပ ပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ် တြိဂုမ္ဗတုဲ သၟိၚ်ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ် (၃၂) အဆက်ရ။

၁၀။ သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၁၁၆)၊ ခရေတ် (၅၇၃)ဂှ် အဆက်သၟိၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏမ္မိ သမလ၊ ဝိမလ ကောဒေံၜါသ္ပက္ဍိုပ်တုဲ အာပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ် ဟံသာဝတဳရ။ သၟိၚ်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ် (၁၇) ဒတောဝ်၊ စိုပ်လက်ထက်သၟိၚ်တိဿသက္ကရာဇ်သာသနာ ('၁၄၈၇)၊ ခရေတ် (၁၀၄၃)ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာနူဍုၚ် ဗကာံအာဗ္တိုက်ပလီုထောံရ။

၁၁။ ဂကူမန်ကု ဂကူခမာတအ် ပံၚ်တုဲ ပ္ဍဲကာလသက္ကရာဇ်ခရေတ် AD- မွဲဗွဝ်ကၠံသၞာံ  ဒဵု (၆) ဗွဝ်ကၠံသၞာံဂှ် ပ္တန်ကၠုၚ်လဝ်ဍုၚ်ဇၞော်သၠဲ (အေမ်ပါရာ) မနွံယၟု ဖူနာံရ။ ပ္ဍဲ (၆) ဗွဝ်ကၠံသၞာံဂှ် မန်ကုခမာပြးအာတုဲ မန်တအ်ဒက်ပ္တန်ကၠုၚ် ကၟိန်ဍုၚ်ဒွါရဝတဳ ဒဵုစိုပ် (၁၁) ဗွဝ်ကၠံသၞာံ (သၞာံ-၁၀၂၂) သ္ပလဝ်သဇိုၚ်အပ္ဍဲဒေသကၟိန်ဍုၚ်သေံ ဒကုတ်သၠုၚ်ကျာလၟုဟ်ဏံရ။ ကၟိန်ဍုၚ်ဒွါရဝတဳဂှ် သၟိၚ်ခမာသူရိယဝါရမာန် ပဌမကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ ဒးလီုအာရ။

၁၂။ သက္ကရာဇ်ခရေတ် (AD-၆၆၃) (၇-ဗွဝ်ကၠံသၞာံ) ဂှ် ဨကရာဇ်ဗြဴ စာဓမ္မဒေဝဳ စပ္တန်ကၠုၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မန် ဟရိပုဥ္ဇ(ဒၞာဲဍုၚ်လာံဖုန် လၟုဟ်နွံသၠုၚ်ကျာ ဍုၚ်ဇျှၚ်မာဲၜိုတ် ၃၀ ဂဳလဵုမဳတာ)ဂှ်တုဲ သၟိၚ်မန်တအ် ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ် (၄၉) ဒတောဝ်ရ၊ စိုပ်အခိၚ်သၟိၚ်မန် ဗညာယိဗအုပ်ဓုပ်လဝ်ပ္ဍဲ (၁၃)ဗွဝ်ကၠံသၞာံ (AD-၁၂၉၃)ဂှ် သၟိၚ်သေံမၚ်ရာဲကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ ဒးလီုအာရ။

၁၃။ အခိၚ်ကၟိန်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ၊ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ၊ ဒွါရဝတဳ၊ ဟရိပုဥ္ဇ တအ်တန်မံၚ်တေံဂှ် ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကုမွဲ ဆက်တဲကၠောံဍ ရီုဗၚ်ကၠုၚ်ညးသ္ကအ်နွံရ။

၁၄။ ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ဒှ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ရာဇဌာနဳ ကၟိန်ဍုၚ်မန်ပိုဲဂှ် နွံပိဝါရ။
     
      အလန်ပဌမ-သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၁၁၆) ခရေတ် (၅၇၃) သမလ၊ ဝိမလ တအ် စပ္တန်သၟိၚ် (၁၇)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ၊ ပ္ဍဲသၞာံသာသနာ (၁၅၈၇) ခရေတ် (၁၀၄၃) လက်ထက်သၟိၚ်တိဿ သၟိၚ်ဗၟာနူဍုၚ်ဗကာံကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ လီုအာရ။
     
    အလန်ဒုတိယ-သၞာံခရေတ်(၁၃၆၉)ဂှ် သၟိၚ်ဗညာဥူ (အပါရာဇာဓိရာဇ်) ပြံၚ်အာနူမုတ္တမ၊ ဍုၚ်ဝါန်တအ်တုဲ စပ္တန်၊ သၟိၚ် (၁၁)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၞာံ ခရေတ်(၁၅၃၈) အခိၚ်သၟိၚ်မန် တၠညးဒကာရတ်ပိ ပ္ကၚ်ရၚ်ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာနူတံၚ်ဥူတဗေန်ယှိုဲထဳကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲသီဂွံဏာရ။

    အလန်တတိယ- သၞာံခရေတ် (၁၇၄၀)ဂှ် သၟိၚ်ဗုဒ္ဓကေသဳ ကလေၚ်ပ္တန် သၟိၚ်မန် (၂) ဒတောဝ် ပ္ဍဲခရေတ် (၁၇၅၇) သာသနာ (၂၃၀၁) လက်ထက်သၟိၚ်ဗညာဒလဂှ် သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲလီုအာရ။

၁၅။ ကၟိန်ဍုၚ်မန် ဍုၚ်မုတ္တမ ဒှ်ဍုၚ်ရာဇာဌာနဳဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ခရေတ် (၁၂၈၁) သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ် (မဂဒူ) ပ္တန်ဗဒှ်ကၠုၚ်တုဲ သၟိၚ် (၈)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ။ သၟိၚ်လၟိဟ် (၈) ဗညာဥူဂှ် တန်တဴဂွံပ္ဍဲမုတ္တမ(၁၅)သၞာံတုဲ ပြံၚ်အာပ္တန်ဍုၚ်ရာဇာနဳ ပ္ဍဲဟံသာဝတဳပ္ဍဲသၞာံခရေတ် (၁၃၆၉)ဂှ်ရ။

၁၆။ ဂကူမန်ပိုဲဂှ် အရီုဇၞော်ပ္ဍဲကမၠောန်ပိုန်ဒြပ် ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ပ္ဍဲသာသနာ အကြာဂကူဂမၠိုၚ် ကၟိန်ဍုၚကဂမၠိုၚ် မိက်ဂွံမံၚ်ညဳညဳသာသာ စေတနာခိုဟ်ပြဲ လ္တူညးတၞဟ်ဂၠိုၚ် ပလေဝ်ပခိုၚ်လဝ် ဇြဟတ်ပၞာန်အောန်ရ၊ လ္တူဂှ်ညးတၞဟ်ပ္တိတ်ဏာပရဲ ဍုၚ်မန်တိမန်လပါ်ဗၟံက်တေံဂှ် သေံတအ်ပၠံၚ်ကေတ်ဏာလပါ်ပလိုတ်ဏံဗၟာတအ်ပၠံၚ်ကေတ်ဏာတုဲ ဍုၚ်မန် တိမန် ဒးလေၚ်ဆောံ အာရ။

၁၇။ လ္ၚတ်ရံၚ်ပ္ဍဲဝၚ်မ္ဂး ဂကူမန်ပိုဲ အာပၠံၚ်ဗ္တိုက်ဍုၚ်ညးတၞဟ်ဂွံဆဵုအောန်ကွေံကွေံရ။ မန်ပိုဲတိုန်ဗ္တိုက် ဍုၚ်ဗၟာ အၚ်ဝနွံၜါဝါဓဝ်ရ၊ အလန်ပဌမ-လက်ထက်ရာဇာဓိရာဇ် သၟိၚ်ဗၟာဖရၚ်မၚ်ဂံၚ် (မၚ်းခေါၚ်း) ကေုာံ ဒေံညးပၠံၚ်နန်ဒှ်ပြသၞာဒေံညး စိုပ်ကၠုၚ်အာတ်အရီုအဗၚ်တုဲ ရာဇာဓိရာဇ် ဇက်တိုန်အာ ဗိုၚ်လဝ်ဍုၚ်အၚ်ဝရ။

        ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ခမဳဗၚ်ယသဂြော (စဂြိုဟ်သူမြတ်) တိတ်ဆဵုဂဗ သောၚ်ကလး စၞးသၟိၚ်ဗၟာတုဲ ဟွံဒှ်ဗတိုက် ရုပ်စဴကၠုၚ်ပၞာန်ရ။

        အလန်ဒုတိယ ပ္ဍဲလက်ထက်သၟိၚ်မန်ဗညာဒလ မန်တအ် ဗၠးၜးတိတ် နူသၟဝ်တဲဗၟာတၟိတၟိ အဃောဂစာန်ပလေဝ်ပခိုၚ်မံၚ်ကၟာၚ်ဍုၚ် ကၟာၚ်နန်တုဲဒှ်ဝွံ ပိဂအုံမွဲဂအုံဂှ် သၟိၚ်ဗၟာဒှ်ဂဝိၚ် ဖေက်မန်တအ်. ဇြဟတ်ဗိုန်ခိုၚ်အာတုဲ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ဍုၚ်မန်ရ၊ မန်တအ်လေဝ် ဃရေက်ပကောံဇြဟတ် ဒုၚ်ဗ္တိုက်ဗက်တိုန်အာ သီဂွံဍုၚ်အၚ်ဝ ရပ်ဂွံနၚ်သၟိၚ်ဗၟာရ။ ဗၟာတအ်ကၠုၚ်ဗ္တိုက်မံၚ်ဍုၚ်မန်ဂှ် ခေတ်ဆက်က် ဂၠိုၚ်ကဵုဝါရ။

    တၚ်သမ္တီ။      ။ဗညာဒလတိုန်ဂွံနန်ပွိုၚ် (၄)သၞာံ ရန်လဝ်ဒက်ကၟာၚ်ဍုၚ်ပိထပ် တုဲဂွံမံၚ်ထပ်ဓဝ်ဂှ် ဗၟာတအ်စှ်ေကၠုၚ်ဗ္တိုက်ရ၊ ဗၟာတအ် ဒှ်မံၚ်ဂဝိၚ်ဂှ် မန်တအ်ဂွံလဝ်ဒၞာဲ ပါၚ်ၜဳဨရာဝတဳရောၚ်တုဲ ဇြဟတ်မန်ခိုၚ်ဗိုန်အာမ္ဂး တြၚ်တိတ်ဍုၚ်မ္ၚး ကၠက်အာမာန်ဂှ်မွဲသာ် ဇွောံမသြောံသ္ၚု နူဒေသမန် ဟွံဂွံမ္ဂး စသုၚ်ဟွံရုမ် ဒှ်ဝါတ်မာန်မွဲသာ်တုဲ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ရောၚ်။

၁၈။ ဍုၚ်မန်တိမန်ပိုဲဂှ် နွံပ္ဍဲဇိုၚ်ၜဳဇၞော်တုဲ အာကၠုၚ်ဆက်ဆောံကုဍုၚ်သအာၚ်လောဲသွာကီု တိဗလး တိဝါဒၞာဲတဵုစဂၠိုၚ်ဇြဟတ်ဝဲါခိုဟ်တုဲ ကၠောန်ပ္တိတ်ဇွောံမ သၠဲလးကီု တိဗလးၜဳကြုၚ်ဂၠိုၚ်တုဲ အာကၠုၚ်လောဲသွာကီု၊ ဥတုရာသဳညဳသာဒးရတုဲ ဘဲသဘာဝအောန်ကီုကၚုဲသတ်ဆုဂၠိုၚ်နွံကဵုရှ်သာခိုဟ်ကီုတုဲ ညးတၞဟ်မိက်ဂွံပၠံၚ်ကေတ်မံၚ်ရောၚ်။

၁၉။ သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျ သီဂွံဍုၚ်မန်ဟံသာဝတဳတုဲဂှ် ညံၚ်ဂွံဒှ်အာတိဍာ်ဍေံတအ် လၟိုန်ထာဝရမာန် ဂစိုတ်ကလက်ကၠုၚ်ဂကူမန် ထဍေၚ်ပ္တိတ်ထောံဂကူမန် ၚိတ်ကလက်ကၠုၚ်ဂကူမန် ဗွဲမဓဇန်ကြာန်ရောၚ်။ ကြဴဏံလေဝ် သၟိၚ်ဗၟာ တအ်အဆက်က် ၚိတ်ကလက်ကၠုၚ်မံၚ်ဂကူမန် နဲနာနာဖိုဟ်ရ၊ ဟိုတ်နူဒးဒုၚ်ၚိတ်ကၠုၚ်သာ်ဝွံတုဲ ပ္ဍဲရးဖါသီကုရးဟံသာဝတဳ ဂကူမန်တအ် ဂွံကၠေံအာရောၚ်။

၂၀။ သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျ အခါသီဂွံဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသၞာံ(၁၁၁၉)တေံ မၞိဟ်ချိုတ်အာပ္ဍဲပေဲါဗ္တိုက်ဂှ် ဟွံရိုဟ်မၞိဟ်ဂြိပ်ပဲါဒဴဟွံမာန် သှ်ေမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ခမဳသၚ် (၃၀၀၀)၊ မၞိဟ်ဗြဴနွံကဵုယဲဒဒိုက် (၇၀၀၀) ၊သၟတ်မန်  (၅၀၀၀)၊ ကောန်ၚာ်အဝဲမဴတှ် (၆၀၀၀)၊ တအ် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ်ကၠုၚ်ရ၊ မၞိဟ်ဂြိပ် ပါဲဒဴအာအောပ်မံၚ်အကြာဝါ အကြာကြုၚ် အကြာဂြိုပ် အကြာဒဵု ၜိုတ်ဆဵုညာတ်တအ်ဂှ် အာဂၠာဲ ဗက်ရပ်နၚ်တုဲ ကြိုၚ်စုတ်လဝ်ပ္ဍဲစာတ် (ခရိုၚ်ဇၞော်ဇၞော်)၊ အပံၚ် (၉)စာတ် ပေၚ်တဴထာတ်မံၚ်တအ်ဂှ် စံၚ်ဂစိုတ်ထောံကဵုပၟတ်ယဇ်၊ ရပ်ပကောံဒက်စွံလဝ်ပ္ဍဲပရၚ်ၜဳ ဍာ်ဒဳတိုန်ဟဳဗၠိုက်အာဂှ်လေဝ် ရိုဟ်လၟိဟ်ဟွံမာန်ရ။ပဲါနူဂှ်ဒြပ်ရတ်ကပေါတ်မန် မပတံကဵုနန်၊ ဘာ၊ဒြပ်၊ ကၟာၚ်ဍုၚ်ဂှ် လက်သဏ်ဂကူတအ်ကီု သီုကဵုလိက်ပတ်ပိဋကတ်အၚ်ယန်ဂြန်ဂဥုဲဗေဒၚ်ဝၚ်တြေံတြဟ် ဒှ်အာဲကၟာဲမန်တအ်ဂှ် ဗက်ဂၠာဲစံၚ်ပလီုထောံဖအိုတ်ရ။

၂၁။ မန်တအ် ဟွံမိက်မံၚ်သၟဝ်တဲဗၟာ ပၠန်ဂတးဟွံမာန်တုဲ ဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံ နလၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠိုၚ်ၚ်နွံ (၉ဝါရ၊ အလန် ကၠာအိုတ်ဂှ် လက်ထက်သၟိၚ်နန္ဒ (ကောန်ဗရေအ်နံၚ်)အုပ်ဓုပ်လဝ်ဍုၚ် ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်သာသနာ(၂၁၀၈) ပ္ဍဲ(၁၅၆၅)ဂှ် ဗညာကေန်ဒဴ၊ ဗညာရာံ ကေုာံ မဟာထေရ်ခါန်ဆံၚ်တအ် ပံၚ်ကဵုကောန်သၟိၚ်သေံ နရေဝ်သွောန် တဝ်စၞေဟ်ကဵုဗၟာတုဲ လုပ်အာဍုၚ်သေံဂှ် ကၠာအိုတ် အလန်ကြဴအိုတ်ဂှ် သက္ကရာဇကသာသနာ (၂၃၆၇) AD-(၁၈၂၄) ဒစဵုဒစးကုသၟိၚ်ဗၟာဗဂျဳဒဝ်ဟွံမာန်တုဲ ဒဴအာပၠန်ရ။ ပၠန်ဂတးဟွံမာန်မ္ဂး ဖေက်သၟိၚ်ဗၟာဗက်ဂစိုတ်တုဲ သီုကောန်သီုဗြဴ သီုကောဒေံမသဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံရ၊ သၟိၚ်ကောန်သီုဗြဴ သီုကောဒေံမသဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံရ၊ သၟိၚ်သေံတအ်လေဝ်ကဵုအရီုအဗၚ်ဖျေံကဵုဒၞာဲ ပကောံလဝ်တုဲ သ္ပလဝ်ဇြဟတ်သွက်ဂွံစဵုဒၞာအခါဗၟာတအ်ကၠုၚ် ဗ္တိုက်ရ။

၂၂။ ဍုၚ်ဟံသာဝတဳအဆက်ကြဴအိုတ် ဒးလီုအာပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် (၁၁၁၉) AD-(၁၇၅၇)တုဲဂှ်ပ္ဍဲ AD-(၁၇၆၁) သ္ကိုပ်ပၞာန်တၠဗါန်သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ဗ္တိုက်ကၠုၚ်သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျမွဲဝါ သ္ကိုပ်ပၞာန်ဗညာစိၚ်သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္ဍဲ AD-(၁၇၇၃)ဂှ် ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာတၠညးစိၚ်ဗ္တာၚ်မွဲဝါ၊ ပ္ဍဲ AD-(၁၈၁၄) ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာသေအ်ကူ (စဥ်ကူးမၚ်း) ဂှ်မွဲဝါ။ ညးစဍုၚ်သြေၚ် (သံလျၚ်) နာဲသာတ် ကေုာံ စက္ကာဲ မာံထဝ်လေဝ်တအ် သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္ဍဲ AD-(၁၈၂၄)ဂှ် ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာဗဂျဳဒဝ် မွဲဝါဍုၚ်မန်ညံၚ်ဂွံကလေၚ်မံက် ညးတအ်ဂစာန်ကၠုၚ်နွံရ၊ ပဲါနူပေဲါပၞာန်ဇၞော်ဇၞော်တအ်ဏံ ပေဲါဍောတ်တ်လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ဏီရ။

၂၃။ ကျာ်တြဲဂေါတမ ကလိဂွံသဗ္ဗုတညာဏ် (ကတဵုဒှ်ကျာ်) တုဲပေၚ် (၄၉)တ္ၚဲဂှ် သၟာဗၞိက်ဂကူမန် တပူတဗဝ်အာစိုပ်ကဵုလဝ်ဒါန် ကျာ်တြဲကဵုနၚ်ဓါတ်သော် (၈)တၞုၚ် စဴကၠုၚ်ဌာန်ဇကု အပ်ကဵုသၟိၚ်ဥက္ကလာပ ဒက်လဝ်ကျာ်လ္ဂုၚ်ဂှ် သာသနာကျာ် စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်မန်ရးမည အလန်ပဌမရ။

၂၄။ အပ္ဍဲအခိၚ်ကျာ်ဝွံ (၆)ဝှ် သၟာဗၟိက်ကောန်သေဌဳမန် နူဍုၚ်ဇံၚ်တူ (မောၚ်းတူ) မဟာသလကဵုစူဠသာလတအ်ညးၜါ အာစိုပ်ဂွံကဵုလဝ်ဒါန်ကုကျာ်တြဲ ကျာ်တြဲကဵုနၚ်ဓါတ်သော် (၂)တၞုၚ်ပၠန် ဓါတ်သော်ဝွံဂိုၚ်စွံလဝ် ဇိုၚ်ဍုၚ်ဇံၚ်တူဗွဲမလအ်၊ အလန်ဏံ သာသနာကျာ်စိုပ်ကၠုၚ်တိဍာ်မန်အလန်ဒုတိယရ၊ ဓါတ်သော် ကြဴဏံ အခါသာမလ-ဝိမလတအ် ပ္တန်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳတုဲ ဒက်ပ္တန်ကျာ်မံက်တဴဂှ် သၠိုၚ်လဝ်ဓါတ်ရ။

၂၅။ အခါကျာ် ဂွံ (၈)ဝှ် မဟမထေရ်ဂဝမ္မတိ ကညနိမန်တုဲ ကျာ်တြဲကေုာံသၚ်ဂမၠိုၚ် ကညကၠုၚ် ဍုၚ်မန်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ဂွံလဝ်ဓဝ်ဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်တိဍာ်မန် အလန်တတိယရ။

၂၆။အခိၚ် ကျာ်တြဲဂေါတမ ကညကၠုၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ နကဵုၛာန်စိုပ်ဒၞာဲဍုၚ်ဗဂေါလၟုဟ် ဆဵုဒးၜိုပ်ၜါဍုန်မံၚ် ပ္ဍဲကုန်ပ္တဳဍောတ် မံက်မံၚ်ပ္ဍဲဍာ်ဂှ်တုဲ ကျာ်ကဵုလဝ်ပယျးဒိုဟ် &quot;ပ္ဍဲဌာန်ဏံ မွဲတ္ၚဲကတဵုဒှ် ဍုၚ်ဇၞော်မွဲ သာသနာအဲကျာ်ဂဵုမြဟ်ရာၚ်ဆာဲရောၚ်&quot; သာ်ဝွံ နွံကၠုၚ်ရ။ သ္ပသဇိုၚ်ကဵုနကျာ်တြဲ ဆဵုလဝ်ၜိုပ်ၜါ ကဵုလဝ်ပယျးဒိုဟ်ဂှ်တုဲ အခါတီတန်ဗဒှ်ဍုၚ် ကဵုကၠုၚ်ယၟုဍုၚ်ဟံသာဝတဳ (ဍုၚ်ၜိုပ်) ရောၚ်။ဂကူမန်တအ်လေဝ် စကာကၠုၚ်တဆိပ်သ္ပစၞးဂကူရ။

၂၇။ကျာ်တြဲစဴပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ (၂၃၅)သၞာံ (သက္ကရာဇ်သာသနာ-၂၃၅) ပ္ဍဲရးအိန္ဒိယ ဍုၚ်ပါတလိပုတ် သၟိၚ်အာသောက(သဳရိဓမ္မသောက) ဒုၚ်သ္ပဒကာ မဟာထေရ်မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿ သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္တိုန်သၚ်္ဂါယနာ ဗလးနၚ် မဟာထေရ်သောဏ မဟာထေရ်ဥတ္တရတအ် သ္ပက္ဍိုပ် ဖအိုတ်သၚ်(၅)ဇကု စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်ဍုၚ်မန် အလန်စတုတ္ထရ။

၂၈။ သက္ကရာဇ်သာသနာ (၉၃၀) AD-(၃၈၇) နူုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ လက်ထက်သၟိၚ်ဓမ္မပါလ မဟာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာ ကညစိုပ်ဍုၚ်သိဃဵု (သဳရိလၚ်္ကာ)တုဲ ချူဆာဲစၠောံနၚ် ပိဋကတ်ပိဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်ဍုၚ်မန်အလန်ပဥ္ဇမရ။

၂၉။ အက္ခရ်လိက်မန်ပိုဲ စကာမံၚ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကုအက္ခရ်လိလ်ဂကူပလ္လဝတအ် စကာမံၚ်ပ္ဍဲ AD-(၄)ဗွဝ်ကၠံဂှ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ်ရ၊ အက္ခရ်ပလ္လဝတအ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကု အက္ခရ်ဗြာဟ္မဳစကာမံၚ်ပ္ဍဲ AD(၃)ဗွဝ်ကၠံ ပ္ဍဲဒေသ အိန္ဒိယကၠာအိုတ်ရ။

၃၀။လိက်မန်ပိုဲၜိုတ်ဂွံဆဵုလဝ် အယုက်ဇၞော်အိုတ်ဂှ် ချူလဝ်ပ္ဍဲ AD-(၅)ဗွဝ်ကၠံသၞာံတေံ လိက်ဝွံ လိက်တၟအ် နွံပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်သေံ၊ ပလိုတ်ဍုၚ်ၜၚ်ကံက် ပ္ဍဲဍုၚ်နခန်ပထုမ် စေတဳ ဖရပထုမ် လိက်တၟအ်ကမေက်ထကးမံၚ်နွံၜါကလောံ ကေုာံ လိက်ခေါ်ဍိုတ် (တိစံၚ်) ချူလဝ်ဂါထာ ယေဓမ္မာၜါမရ။ လိက်ခေါ်ဍိုတ်သာ်ဝွံကီု ပ္ဍဲလ္ဂုၚ် ကျာ်ဒဵုအပ် (ဗိုလ်ယထောၚ်)ဂှ် ဂွံဆဵုလဝ်ကီုရ။

၃၁။ လိက်တၟအ်မန်တြေံ နွံပ္ဍဲဍုၚ်လဓီု (လပ်ပူရဳ) ကၟိန်ဍုၚ်သေံလၟုဟ် ဒၞာဲမန်တြေံတြဟ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲဍုၚ်ဝၚ်ကျာံ (ဗဳယေန်ကျာန်) ကၟိန်ဍုၚ်လဴဟီုဂှ် ချူကှ်ေလဝ် ပ္ဍဲ AD-(၈)ဗွဝ်ကၠံသၞာံ ပ္ဍဲဍုၚ်သဓီု (သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ) ပ္ဍဲဍုၚ်ဗကာံ ချူကှ်ေလဝ် ပ္ဍဲ(၁၁)ဗွဝ်ကၠံသၞာံတအ်နွံတဴရ။

၃၂။ လိက်တၟအ်တိုၚ်ပန်ကၠၚ် ကောန်သၟိၚ်ကျာန်ယေတ်(ကျန်စစ်သား) ရာဇာကုမ္မာ ကၠောန်လဝ်လိက်တၟအ် (မြစေတဳကျောက်စာ) ဂှ် ချူလဝ် (၄)ဘာသာရ။ ပ္ဍဲဂှ် လိက်မန်၊လိက်ဗၟာ၊ လိက်ပါဠိတအ် စကာလဝ်အက္ခရ်မန်ဖအိုတ်တုဲ လိက်ပျူမွဲဘာသာဟေၚ် ချူလဝ်နကဵုအက္ခရ်ပျူရ၊ လိက်ဗၟာအယုက်ဇၞော်အိုတ်ဂှ် လိက်တၟအ်ဝွံ ဟေၚ်တုဲ ချူလဝ်ပ္ဍဲ AD-(၁၁)ဗွဝ်ကၠံသၞာံရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၇၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== လိက်ပရေင်အဲ ပ္ဍဲဂျာနေဝ်အမာတ်ဒိန် (အဆက်အလန်မတုဲကၠုင်)။  လိက်ရာဇာဘိသိက် - တြဲ ကေုာံ ပဏ္ဍိတ် ==

လိက်ပရေင်အဲ ပ္ဍဲဂျာနေဝ်အမာတ်ဒိန် (အဆက်အလန်မတုဲကၠုင်)။

လိက်ရာဇာဘိသိက် - တြဲ ကေုာံ ပဏ္ဍိတ်

ပၞောဝ်ကဵု ကပေါတ်ပူရာန်ဂမၠိုင်ဂှ် ကပေါတ်သက်သဳ လိက်တၟအ်မူလဂှ် ဒှ်သက်သဳမခိုင်ကၠိုက်မွဲရ။  လိက်ဂှ် ဒှ်သင်္ကေတ မချူ အရေဝ်ရမ္သာင်မၞိဟ် မဆက်စပ် ကုပရူဒဒှ်ဝင် ဂကောံမၞိဟ်ဂှ်တုဲ ဂကောံမၞိဟ်ဂှ် မုအရေဝ် ညးတအ် မဟီု၊ မုလိက် ညးတအ် မစကာဂှ် ပိုယ်ဂွံတီကေတ် နူကဵု လိက်တၟအ်တအ် မာန်ကီုရ။ ပၞောန်ကဵု လိက်တၟအ်မန် ၜိုတ်မဂွံဆဵုလဝ်ဂမၠိုင်ဂှ် လိက်တၟအ်ၜါ မကဵုလဝ်ယၟု လိက်တၟအ်တြာပ် ကဵု လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံ ကျာ်သဓီုဂှ် သွက်ဝင်ဂကူမန်မ္ဂး ဒှ်သက်သဳ ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန်ရ။ ပရူလိက်တၟအ်တြာပ်ဂှ် ပ္ဍဲလိက်ပရေင်အဲ မတုဲကၠုင်ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးကဵုလဝ်တုဲ အလန်ဏအ် အဲဆက်ချူ ပရူလိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ရ။ လိက်တၟအ်ၜါဝွံ ဒှ်လိက်ကမာ မကတဵုဒှ်ကၠုင်မွဲစွံတုဲ ဗီုညးကဵုညး ၜိုန်ရ မနွံကဵု စရိုတ်ပူဂိုလ်တၞဟ်ခြာကီုလေဝ် ဒှ်ဒၟံင် မွဲဗီု မွဲပြကာဓဝ်ရ။ လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ဝွံလေဝ် ဟိုတ်နူ မအက္ခရ်လလီု နွံဂၠိုင် ဗွဲမလောန်တုဲ အဓိပ္ပါယ် ပေင်ပေင်ဂှ် ၜိုန်ရ ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဟွံမာန်ကီုလေဝ် ၜိုတ်မဗှ်ဂွံဂှ် လ္ၚတ်တုဲ ချူပ္တိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲကဵု လိက်ပရေင်ဝွံရ။ 

တၟအ်
လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ဝွံ ဗွဲကိုပ်ကၠာ ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံကျာ်သဓီု ဗဒါဲစင်္ကြံ လပါ်ဗမံက် ကရောမ်မွဲစွံ ကုလိက်တၟအ်တြာပ်တုဲ လၟုဟ် ဂိုင်စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု ရုင်လိက်တၟအ်တြေံ ကျာ်သဓီုရ။ လိက်တၟအ်ဝွံ နွံ သမၠုင် ၆ ပေ၊ လပါ်က္ဍိုပ်ဂှ် တၟအ်မေက်လီုဒၟံင် ညိညရ။ ပ္ဍဲလပါ်လတူဂှ် နွံရုပ်ကျာ်ဒတဴမွဲဇကု ကဵု တၠအရှန်မွဲဇကု။ လတူရုပ်တအ်ဂှ် ညာတ်ဒၟံင် မအက္ခရ်ညိည၊ ဆဂး ဗှ်ဟွံဂွံရ။ 

မဗှ်လိက်
လိက်တၟအ်ဝွံ ကိုပ်ကၠာတေအ် ဟိုတ်မနွံဒၟံင်မ္ၚး မဒးလဝ် ဘဲဒဏ်ဗြဲကျာတ္ၚဲ သၞာံဗွဲမလအ်တုဲ ဒၞာဲဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဗှ်ဟွံကၠးရ။ ဒၞာဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်ဒၟံင် မလိက်ညိညကီုလေဝ် ဆသကုတ်သၟဝ်ဂှ်ဟေင် ဗှ်ဂွံ ဂၠိုင်ညိရ။ အစာလိက်တၟအ်တြေံ ဗီုကဵု အစာဇၞော်နာဲချေတ်သိင် (ဦးချစ်သိန်း) တအ် ဗှ်တုဲ ဒၞာဲဟွံကၠး ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ဂှ် ညးဆိင်ဗပေင်စုတ်လဝ် နွံညိညကီုရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်ပရေင်ဏအ် ဆဒၞာဲ မဗှ်ကၠး ကေုာံ ဒၞာဲမဖျေဟ်စိုတ်ဂွံတအ်ဂှ်ဟေင် ပတိုန်ထ္ၜးဏာရ။ 

လိက်ဝွံ ညးပါ်လဝ် သီုဖအိုတ် ပိသကုတ်။ သကုတ်လတူအိုတ်ဂှ် ညာတ်ကေတ် အက္ခရ်ပန်မသုန်မဂှ် ဒှ်ဂါထာ နူပိဋကတ်မွဲမွဲမာန်တုဲ မနွံကဵု ရုပ်ကျာ်တြဲ မွဲဇကု ကေုာံ တၠအရှန် (ဝါ) ကွးသာဝကကျာ် မွဲဇကုရ။ တုဲဂှ် ညးတန်လဝ် နကဵု ဇၟန်ဗၠဲ။

ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဒုတိယဂှ် ညးချူလဝ် နကဵုဘာသာပါဠိ မတုပ်ညံင် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု လိက်တၟအ်တြာပ်ကီုတုဲ ညးဆက်ချူ မဟိမုဇမၠိင် ဨကရာဇ် သဓီုရ။ တုဲဂှ် ညးဆက်ချူလဝ် ဂါထာ နကဵု ဘာသာပါဠိ မဇန်လဝ် နကဵုနဲကဗျ ယၟု ကေုာံ အသဝ်ဂုဏ် ကျာ်တြဲ ၂၈ မကၠုင်နူ အာဋာနာဋိယသုတ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု မူလိက်ဇၞော်ဂှ် လိက်ဏအ် ဟွံဂွံဆဵုကေတ်။ ညးတအ် နုက်ပ္တိတ်လဝ် ဒှ်မာန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်သၠပတ်ပရိုတ်မန် ဂါထာဂၞန် ၁၁၀ - ၁၁၆ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ၜိုန်ရ လိက်ဟွံကၠးကီုလေဝ် ပ္ကိတ် ကုအာဋာနာဋိယသုတ်တုဲ ဗပေင်စုတ် ဂွံခိုဟ်ဟ်ရ။ ဂတဂှ် ညးဆက်ချူလဝ် နကဵု ဘာသာမန် ရံင်ကဵု မလိက် ဆၜိုတ် မဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံင်ညိညမ္ဂး ဒၞာဲဂှ် ညးချူလဝ် အသဝ်ဂုဏ်ဂမၠိုင် ပိုယ်ဟီုမာန်ရ။ ပိုဒ်ဂှ် အိုတ်ကဵု ယၟုဇမၠိင် သၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုတုဲ သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီု ညးခုတ်ကဵု ယၟု  “တြိအ်ရ်္လေယ် (တၠဳအဲ/တြဲ)” တုဲ မွဲသကုတ်တုဲ ညးတန်လဝ် နကဵု ဇၟန်ဗၠဲပၠန်ရ။

ပ္ဍဲကဵု သကုတ်တတိယဂှ် ညံင်ရဴ သကုတ်လတူဂှ်ကီု ညးစကဵု နကဵုဘာသာပါဠိ မတုပ်ကဵု သကုတ်တၞဟ်တအ်တုဲ ညးဆက်ချူ မဟိမုဇမၠိင် ဨကရာဇ် သဓီု။ တုဲ ညးဆက်ချူ နကဵု ဘာသာမန်တြေံပၠန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဏအ်ဂှ် ဟိုတ်မဂွံညာတ်ကေတ်ဒၟံင် ယၟု  ဝိဓူရ၊ ဝေသန္တရ်တအ်တုဲ ညးဒုင်သဇိုင် ကုဇာတ်ဇၞော် ၁၀ တုဲ မချူလဝ် ဒှ်မာန်ရ။ တုဲဂှ် ညံင်ရဴ သကုတ်တၞဟ်တအ်ကီု အိုတ်ကဵု ယၟုဇမၠိင် သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုတုဲ သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုဂှ် ညးခုတ်ကဵု ယၟု  “ပဏ္ဍိတ်” မဂွံအဓိပ္ပါယ် တၠပညာ ရ။ 

ရံင်ကဵု သကုတ်လိက် ဗွဲလတူဝွံတုဲ လိက်တၟအ်မကဵုလဝ်ယၟု လိက်တၟအ်ပိဏ္ဍိတ်ဝွံ ဒှ်လိက်ရာဇာဘိသိက် မကဵုယၟု ဨကရာဇ်သဓီု ၜါ၊ မွဲဂှ် မဟိမု “တြဲ/တၠဳအဲ” တုဲ၊ မွဲပၠန်ဂှ် မဟိမု “ပိဏ္ဍိတ်”။ 

လိက် သကုတ်ဒုတိယ
ပ္ဍဲသကုတ်ဒုတိယ ပၞောန် ၁ စဵုကဵု ပၞောန် ၅ လပါ်စ 

{၁} အာဒိကာလေရ - [နာ}မ ပုရေ သရ်္ဗ္ဗ သိကာလ တိ[ပ္ပေ] သရ်္ဗ္ဗ သိ[ပျကာ] {၂} - - လောက မက[တ] ရာဇာနာမ ရာဇာဓိရာဇ ဒေဝေါတိဒေ[ဝ ပ]{၃} [ရမေ] သွရ [ဣ]သွရ ရာဇ[နာမာ]ယ မဟာရာဇ ဗဟူညာန သာဂ[ရ]{၄}[ဂုန ဂမ္ဘိရ] သြိ[နိ]တျဓရ်္မၟ ဓရ ဓနေသွရ သကလ တမှာဝိသေယ် တြေ{၅}[ယ်] လောကဓရ်္မၟ။ 

နူပၞောန် ၅ စဵုကဵု ပၞောန် ၁၇ လပါ်စဂှ် ဒှ်ဂါထာ မကၠုင်နူ အာဋာနာဋိယသုတ်။ 

နမောသဗ္ဗ ဗုဒ္ဓါနံ တဏှကင်္ကရာ မဟာဝိ[ရော မေဓင်္က][ရော မဟာယ]သော သရနင်္ကရော လောကဟိတော ဒိပင်္ကရော ဇု[တိန္ဓ ရော] ကောဏ္ဍ[ညော] ဇိနပါမောက္ခော မင်္ဂလော ပုရိသာ သဘော သုမနော သုမန[ဓိရော ရေ]ဝတော ရတိစ[ဒ္ဓ]နော သောဘိတောဂူန သမ္ပ[န္နော အနော] မ[ဒ]ဿိ ဇနု[တ္တမော] ပဒုမော လောက ပ[ဇ္ဇော]တော [နာရဒေါ] ဝ[ရ]သာရ [ထိ ပဒုမုတ္တ]ရော သတ္တသာရော သုမေဓေါ အဂ္ဂပုဂ္ဂလော သု[ဇာတော] သဗ္ဗလောက[ဂ္ဂေါ ပိ]ယဒဿိ နရာသဘော အဋ္ဌဒဿီ ကာ[ရု]နိကော ဓမၟဒဿီ တမော [နုဒေါ သိဒ္ဓတ္ထော အ]မောလောကေ တိ[ဿော]စ ဝရဒဒံဝရော ဖုဿော[စ] ဝရ[ဒေါ ဗုဒ္ဓေါ ဝိပဿိ]စ အ[နု]ပမော သိခိ သဗ္ဗဟိတော သတှာ [ဝေဿဘူ သုခဒါယကော] ကကုသ[န္ဓော] သတ္ထဝါဟော ကောနာဂမနော [ရနည္ဇဟော က]ဿပေါ သိ[ရိသမ္ပ]နၞော [ဂေါ]တမော [သာကျ] ပုင်္ဂ ဝေါ ဨ[တေသ] ညေစ သံဗုဒ္ဓါ အနေကသတ္တ ကောဋိယော - - - မ - သေ - - - 

နူပၞောန် ၁၇ လိက်ဂှ်အိုတ် ပ္ဍဲကဵု ပၞောန် ၂၉။ နူပၞောန် ၁၇ စဵုကဵု ပၞောန် ၂၂ ဂှ် ဗှ်ဂွံညိညတုဲ တီအဓိပ္ပါယ် ၜိုတ်ဒးရးရ။ နူပၞောန် ၂၃ စဵုကဵု ပၞောန် ၃၁ ဂှ် ဂွံဆဵုဒၟံင် ညိညဓဝ်တုဲ တီကေတ် အဓိပ္ပါယ် ဟွံမာန်ရ။  ပၞောန် ၃၂ ကဵု ပၞောန် ၃၃ ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲ မဟိမုဇမၠိင်တုဲ ထပ်ဗပေင်စုတ်လဝ်ရ။ တုဲပၠန် နူပၞောန် ၃၅ စဵုကဵု ပၞောန် ၃၈ ဂှ် မလိက်မဗှ်ဒး ကြပ်ဟွံမဲရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် အဲစှ်ေစိုတ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပယၟု တြဲ/တၠဳအဲ၊ ဒုတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ၜါအလန် ပယၟုတြဲ/တၠဳအဲ၊ တတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ပိအလန် ပယၟုတြဲ/တၠဳအဲ” ဆပၞောန်လက်ကြဴအိုတ် ၃၉ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ညိညပၠန်ရ။ 

{၁၇} - - - ပု[မ်]ရေယ် မအ်တြိအ်(လအ် မအ်)ပြေယ် [နောရ်] - - {၁၈} - - - မာနုသ် ဣ[သိ] ပြာက်ဗုအ်လးဟ် သ(တ်) [အုတ်စ]သ် လ္ငိမ်(စက္ကဝါ) – {၁၉} - - - - မာရ် မအ်နောမ် ကုအ်တြိဇသ် ကးသ်(ဒသ်) မရေမ် - - - - {၂၀} - - - သ် တ္လသ်ဗြအ်မြိအ် - - - ယ် - - - - တြိ[ရ်္လေယ်](စိ) - - {၂၁} - - တုအ်ဂေတ် ဓရ်္မၟစက် - - - - ယရ် - - - အ် - - - - {၂၂} - - (စာ)ရ် ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ် - - - (လအ်) - - - မ - - - 
(…) {၃၂ -၃၄} [ရာဇာဓိရာဇ] (ပရမေ) [သွရ] (ဣ)သွရ ရာ(ဇ ရာဇာဓိရာဇ) [ဒေဝါတိ ဒေဝ] (ဗဟူ) ညာ(နသာဂရ ဂမ္ဘိရ) [သြိနိတျ] (ဓရ်္မၟ ဓရ ဓနေသွရ) [သကလ တမှာဝိ](သေယ်တြေယ်) လောက(ဓရ်္မၟ) 
(…)  {၃၉} အ် - (နောရ်) - - (လေးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -

ပ္ဍဲအကြာပၞောန် ၁၇ ကဵု ၁၈ ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပရဲ မတၠ မပြဲနူ - - - မၞိဟ်၊ ဣသိ၊ ပြာ်ဗလး သတ် အိုတ်စှ်လ္ၚီစက္ကဝါ။” ပၞောန် ၁၉ ဂွံဆဵုကေတ် “- - - - မာရ်” ဒၞာဲမဗှ်ဟွံညာတ် အက္ခရ် ပန်မဂှ် “မအ်ဇိန်နး” ဗပေင်စုတ်မာန်ရောင် စှ်ေစိုတ်တုဲ ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “မဇၞးမာရ်”။ ဂတဂှ် “မအ်နောမ် ကုအ်တြိဇသ် ကးသ်(ဒသ်)မရေမ်” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “မနွံ ကုကြဳဇှ် ဟွံမဲကုသၟဟ်”။ ပ္ဍဲဒၞာဲ “မရေမ်” ဂှ် ရံင်ကဵု တၠုင်ဝါကျတုဲ “သုမောဟ်” ဒှ်မာန်ရ။ ပၞောန် ၂၀ “တ္လသ်ဗြအ်မြိအ်” ဂှ် အဓိပ္ပါယ် ဟွံမံက်။ “တြိရ်္လေယ်စိ - - - - တုအ်ဂေတ် ဓရ်္မၟစက်” ဂှ် “တၠဳအဲစိ - - - - ဗဂေတ် ဓမ္မစက်”။ ပၞောန် ၂၂ ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ် ဂှ် “(ထ္ၜး)ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ်”။ 

ပၞောန် ၃၉ ဂှ် နကဵု အစာဇၞော်ချေတ်သိင် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် “အ် - (နောရ်) - - (လေးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -“ ရံင်ကဵု တၠုင်လအာလိက် ဒၞာဲတၞဟ်မ္ဂး ဒၞာဲညးမဗပေင်လဝ်ဂှ် အဲမိက်ဂွံ ဗပေင် “အ် - - - - (ရောဝ်) (ဂေါးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -“ မဂွံအဓိပ္ပါယ် “ရဴဂှ် ပယၟု တြဲ/တၠဳအဲ” ရ။

လိက် သကုတ်တတိယ
ပ္ဍဲကဵု သကုတ်တတိယဏအ်လေဝ် အက္ခရ်မဂွံဆဵုကေတ်မာန်ဂှ် အောန်ကွေဟ်ဟ်ရ။ နူပၞောန် ၁ စဵုကဵုပၞောန်ပိ ဂှ် တုပ်ကဵု ပိုဒ်တၞဟ်တအ်ရ။ တုဲပၠန် နူပၞောန် ၄ စဵုကဵု ပၞောန် ၁၁ ဂှ် မလိက် မဗှ်ဂွံ ကြပ်ဟွံမဲရ။ ပၞောန် ၁၂ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “လောက်မဟာဇန် (ဂုံလောင်)” တုဲ နူပၞောန် ၁၅ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် မလိက်ဂၠိုင်ညိပၠန်ရ။ 

{၁} (။ၐြီ။) အာဒိကာ[လေ] - - - - [ပုရေ]၊ သရ်္ဗ္ဗ ကာလတိ[ပ္ပေ] သဗ္ဗသိ - - - {၂} - - - [ရာဇာနာမ] - - - [ပရမေ]သွရ ဣ[သွရ ရာ]ဇာ - - - -- - - - {၃} - - - - - - - - [ဂမ္ဘိရ သြိနိတျ] ဓရ်္မ္မ ဓရ ဓနေ [သွ]ရ [သကလ] - - - (…) 

သၟဝ်ပိုဒ်ဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲပၞောန် ၄ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ပညောတိ”။ တုဲပၠန် ပၞောန် ၆ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ယသ ကရုနာ” တုဲ စဵုကဵု ပၞောန် ၆ ဂှ် ချူလဝ် နကဵု ဘာသာပါဠိ ဟီုမာန်ရ။

{၁၄} - - -  -  - လမှာယ် ဍေးဟ် ရပ် သုန်တိတ် ဝီ- - - - - - - - - - - {၁၅} - - - - - - - ကာလ် နာရ(ဒေါ)ဟ် မဟာဗြဟၟ - - - - - {၁၆} - - - - - - - တွေသ် - - တြိလအ်ဝိ[ဓူ](ရ) - - - - {၁၇} ထရ်  - - - - - - - - - ရ် တြိလအ်ဝေသန္တရ် (တု)န်လရ်ကျာက် - - - {၁၈} - - - - - - - - ပဏ္ဍိတ်ဂုမ်လူမ် သြရ် - - အ် ကုအ် - - 

ပၞောန် ၁၄ “လမှာယ် ဍေးဟ် ရပ်” ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် “အလမ္ဗာ ညးမဝေင်ပလှ်ေဇြုံ ရပ်”။ ပၞောန် ၁၅ ဂှ် “ကာလ်နာရဒေါဟ် မဟာဗြဟၟ” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ကာလ နာရဒ မဟာဗြဟ္မ”။ ပၞောန် ၁၆ “တွေသ် - - တြိလအ် ဝိဓူရ” ဂွံအဓိပ္ပါယ် “တွဟ် - - တၠဝိဓူရ”။ ပၞောန် ၁၇ “ထရ်” ဂှ် “ထဝ်”။ တုဲ ဂတဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ တြိလအ်ဝေသန္တရ် တုန်လရ် ကျာက်- - ” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “တၠဝေသန္တရ် တုန် စွံ ကျာ်- -“ ပၞောန် ၁၈ “ပဏ္ဍိတ်ဂုမ်လူမ် သြရ်- “ ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပဏ္ဍိတ်(တၠပညာဂမၠိုင် သြဝ်”။ 

{၁၉} (အုတ်လောက် မဟာဇန်ဂုမ်)လောင် သြရ်ရုမ်ငေါအ် [သၟိင်]အ[ဘိ]ပြာယ် - ကျာက် - {၂၀} (မအ်ကုတ) ရာဇာဓိရာဇ (ပရမေသွရ်) ဣသွရ ရာဇ[အ]ဘေယ် မဟာရာဇ ဒေဝါတိ ဒေဝ (ဗဟူညာန သာဂရ ဂမ္ဘိရ်)သြိနိတ္ထျဓရ်္မၟဓရ သွရ သကလ [တာ]မှာ ဝိသေယ် တြေယ်လောကဓရ်္မၟ - - {၂၂} - - - - (ဍေး)ဟ် [နာမဓေယ် ပုအ်ရေယ် အာရ် ကုန္တအ် ပအ်ဣ]မောအ် (ပဏ္ဍိတ်) {၂၃} ဒုတိယံပိ ရိန်ဍုက် ကုအ်ၜါရ်လေးဟ် ပဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် တတိယံပိ ရိန်ဍုက် ကုအ်ပိ {၂၄} [လေးဟ် ပဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် - - - ဇ - မ် [တောက်]ဖံမ်က္လောအ် (ဝေါအ်) ကုအ် - - {၂၅} - - - - က် - - အ် [ရောဝ်]ဂေါးဟ် ပအ် ဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် ။ ။ ။ 

နူပၞောန် ၁၉ စဵုကဵုအိုတ်ဂှ် “အိုတ်လိုက် မဟာဇန်ဂမၠိုင် သြဝ်ဗၞဟ် သၟိင်အဘိပြာယ် - ကျာ် မကုတ ရာဇာဓိရာဇ ပရမေသွရ် ဣသွရ ရာဇအဘေယ် မဟာရာဇ ဒေဝါတိ ဒေဝ ဗဟူညာန သာဂရ ဂမ္ဘိရ် သြဳနိတ္ထျဓမ္မဓရ သွရ သကလတာမှာ ဝိသေယ် တြေယ်လောကဓမ္မ - - - - ဍေဟ် နာမဓေယ် ပရဲ အာဂတ ပယၟုပဏ္ဍိတ်၊ ဒုတိယမ္ပိ မရနုက် ကုၜါအလန် ပယၟုပဏ္ဍိတ်၊ တတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ပိအလန် ပယၟုပဏ္ဍိတ် - - - တက်ဖမ်ကၠဟ် ဝွံ ကု - - - - - - ရဴဂှ် ပယၟု  ပိဏ္ဍိတ်။ ။ ။” 

တြိအ်ရ်္လေယ်
တြိအ်ရ်္လေယ် ဂှ် လိက်မန် ခေတ်ကြဴနူဂှ်ညိ ပ္ဍဲဗုကာံ ဂွံဆဵုကေတ် “တရ်္လေယ်” နကဵု အဓိပ္ပါယ်မန် ခေတ်လၟုဟ် “တဳလအဲ/တၠဳအဲ” ရ။ “တြိအ်ရ်္လေယ်” ဂှ် မအရေဝ် ၜါမ “တြိအ်လ (တၠ) + ဨယ် (အဲ)” ပ္ကောံတုဲ ခၞံဗဒှ်လဝ် ဝေါဟာရ မွဲမရ။ လိက်မန် ပ္ဍဲဗုကာံမ္ဂး မအရေဝ် “တရ်္လေယ်” ဂှ် စကာ ကုအရာ မလုပ်လၟိဟ် ရတ်ပိပြကာ ဗီုကဵု “ကျာ်၊ ဓရ်၊ ကေုာံ သင်” သၟးရ။ မအရေဝ်ဝွံ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် ၜိုန်ရ ပိုယ်တအ် စကာဒၟံင် “တၠဳအဲ” ကီုလေဝ်၊ မလိက်မန် မချူ “ကျာ်တြဲ” တြဲ ဂှ်လေဝ် မြိပတ်ကၠုင် နူဏအ်ကီုရ။ 

ပ္ဍဲအခိင် ညးမကဵုယၟု “တြဲ” ကုသၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုဂှ် ညးဗှ်ဂါထာ ယၟုကျာ်တြဲ ၂၈။ ရံင်ကဵု ညးမကဵုယၟု “တြဲ” ကုဨကရာဇ်သဓီုဂှ်တုဲ ဒဒှ်ရ ဨကရာဇ်မန်သဓီုဂှ် ညးတအ် စွံလဝ် နဒဒှ် ကျာ်ဂမျိုင်မွဲဇကု ဟီုမာန်ရ။

ပဏ္ဍိတ်
မအရေဝ် ပဏ္ဍိတ် ဂှ် ကၠုင် နူအရေဝ်ပါဠိ ပဏ္ဍိတ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမနွံကဵု ဂမြင်ညာဏ်ပညာ ရ။ မအရေဝ်ဏအ် သွက်ဂွံ ဒးပသောင်ကလး အဓိပ္ပါယ် လှဲလှဲလးလး ဟွံမဲပၟိက်ရ။ 

ပ္ဍဲအခိင် ညးမကဵုယၟု “ပဏ္ဍိတ်” ကုသၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုဂှ် ညးဗှ်ထ္ၜး ပရူပါရမဳစှ်သာ် (ဝါ) ဘဝကျာ်တြဲ အလန်လက်ကြဴအိုတ် စှ်ဘဝဂှ်တုဲ ညးကဵုယၟု “ပဏ္ဍိတ်” ရ။ ရံင်ကဵု ညးမကဵုယၟုဏအ် ကုဨကရာဇ်သဓီုဝွံတုဲ ဒဒှ်ရ ညးတအ် မိက်ဂွံဟီု ဨကရာဇ်ဍုင်သဓီုဝွံ သ္ဒး (ဝါ) ဒှ်မၞိဟ် မနွံကဵု ဂမြင်ညာဏ်ပညာ သွက်ဂွံ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် သၞောတ်သၞောဝ်ဗဗွဲဓဝ်ရ။ 

ကျာ်တြဲ ၂၈ 
ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဒုတိယဂှ် ညးဗှ် အာဋာနာဋိယသုတ်။ လညာတ်မ္ဂး ပ္ဍဲမွဲကဝ် ကျာ်ကတဵုဒှ် ပိဇကု ဟွံသေင်မ္ဂး ပန်ဇကုတုဲ သီုဖအိုတ် ကျာ်တြဲမကလိလောန်အာတုဲ နွံ ၂၈ ဇကုဂှ် ဒှ်လညာတ် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာမွဲရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်ရာဇာဘိသိက် သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုဏအ် ညးတအ် ဖ္ဍောတ်ဗှ် ဂါထာဏအ်ဂှ် လ္ၚတ်ရံင်မ္ဂး ဒဒှ်ရ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ကောန်ဍုင်သဓီုတအ် ရှ်ေသှ်ေဒၟံင် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာဂှ် ပိုယ်တအ် ဟီုမာန်ရ။ 

သရောပ်
လိက်တၟအ်တြာပ် ကဵု လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံကျာ်သဓီုဂှ် ဒှ်လိက် ရာဇာဘိသိက် သွက်ဂွံဗှ် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ညးစဝ်ရာဇာဘိသိက်တုဲ ကဵုယၟု သၟိင်ဍုင်သဓီု ပိသာ်၊ မဟိမုတြာပ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးဇမၞော်လပါ်ပၞာန်ကီု သီုကဵု ညးဍုင်ကွာန်၊ မဟိမုတြဲ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမသၠုင်ပြဲ မတုပ်ညံင် ကျာ်ဂမျိုင်မွဲဇကု၊ မဟိမုပဏ္ဍိတ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမနွံကဵု လညာတ်ညာဏ်ပညာ မဂွံဒှ် ဇမၞော်လပါ်သာသနာရ။ 

နူဂှ်မွဲကဆံင် ပိုယ်ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်ရ ဍုင်သဓီုဂှ် ဒှ်ဍုင်သၠးပွး မနွံကဵု ဨကရာဇ်ဇကုကဵုဇကုရ။ ဟိုတ်မစကာလဝ် နကဵုလိက်မန် အရေဝ်မန်တုဲ ဍုင်သဓီု ရးမညဒေသဝွံ ဒှ်ဍုင်ဂကူမန်တအ် မပဒတဴမွဲရ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲကဵုအခိင် (၁၀ ဗွဝ်ကၠံ) မချူလဝ်လိက်တၟအ်ဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲဍုင်သဓီု သာသနာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ဇၞော်မောဝ်ပြာကတ်ဒၟံင်ဂှ် ပိုယ်တအ် ဂွံတီကေတ်ရ။ 

နိဿဲ

Luce, Gordon H., Ba Shin, Bo-Hmu (1969) Old Burma-Early Pagán, Volume one Text, Published for Artibus Asiae and the Institute of Fine Arts, New York University, J.J. Augustin Publisher, Locust Valley, New York. 

Shorto, H. L. (1971) A Dictionary of the Mon Inscriptions from the Sixth to the Sixteenth Centuries, London, Oxford University Press, New York Toronto. 

သိန်း၊ ဦးချစ် (၁၉၆၅) ရှေးဟောင်မွန်ကျောက်စာပေါင်းချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုယဉ်ကျေးမှုဌာန၊ ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာနခွဲ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၈၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်         ပရေၚ်ပညာ ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       ပရေၚ်ပညာ

၁။ ပရေၚ်ပညာဂှ် ဝဳၜံၚ်သၠုၚ်ကီု အစောံစရာဲမၞိဟ် ၚုဟ်မး၊မၞိဟ်ရ၊ မၞိဟ်ဟွံမွဲကဵုပညာတအ်ဂှ် ဟွံတၟေၚ်နူပြေၚ်ဂၠဴကၠီတအ်ကွေံကွေံရ။

၂။ ၚုဟ်မးမၞိဟ်မွဲမွဲဂှ် တန်တဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲကဆံၚ်ပညာဍေံလေပ်ဍေံကၠိုဟ် ဍေံဒုၚ်ကေတ်ဟေၚ်ရ။

၃။ လိုက်မၞိဟ်ပိုဲတ္ၚဲဏံ ပညာဟေၚ်ပၠမံၚ်တရဴရောၚ်။

၄။ ဗတောန်ပညာကဵုသၟတ်တအ်ဂှ် ဝဳၜံၚ်သၠုၚ်တိုန်ဘဝ ဂကောံမၞိဟ်ဇကု၊ ဂကူဇကု၊ ဍုၚ်ဇကုရ။

၅။ ဂကူပိုဲဂွံသၠုၚ် (လှုၚ်) ပိုဲဒးသၠုၚ် (သမၠုၚ်)' ကဵုကဆံၚ်ပညာကောန်ဂကူပိုဲရောၚ်။

၆။ ကောန်ၚာ်မွဲမွဲ  နူအခိၚ်ဍောတ်တ် အာစွံလဝ်ပ္ဍဲဂြိုပ်ဇၞော် (ညံၚ်ဍေံဟွံချိုတ်ဂှ်ဖန်ဇန်ကဵု) လ္ပဗတောနအရေဝ် လ္ပဟီုဂးတက်ကျာ လ္ပဗတောန်ကဵုပညာမ္ဂး ၜိုန်ဇၞော်တိုန်ဒှ်မၞိဟ်ဗီုဓမ္မတာကၠာလေဝ် ကၠေၚ်နူသတ်ဂြိုပ် အရိုၚ်ကွေံကွေံဟွံသေၚ်။
                           (၄၁)
၇။ မိမတအ် ကဵုအာဲကၟာဲကုကောန်နနဲ ဗတောန်ကဵုကွတ်ပညာဂှ် ဒှ်ဖဵုသွက်ကောန်ချိုတ်ပၠိုတ် အိုတ်ရ။

၈။ ကမၠောန်ဖျေံတံရိုဟ်သွက်ဍုၚ် သ္ဂောံဒှ်ဂုဏ်ဖဵုပ္ဍဲအနာဂတ်နွံနာနာသာ်ဝွံ ပရေၚ်သၠုၚ်ကဵု ကဆံၚ်ကွတ်ပညာကုကောန်ဍုၚ်ဇကုဂှ် ဒှ်ပရဲဇၞော်သၠုၚ် သွက်ဍုၚ်ဂၠိုၚ်အိုတ် ချိုတ်ပၠိုတ်အိုတ်ရ၊ (ဍုၚ်သေၚ်ကပေါဝ်) ၊ ထာဲဝါန်၊ ဟံၚ်ကံၚ်တအ်ဂှ် နနဲဝွံဟေၚ် ဇၞော်သၠုၚ်ကၠုၚ်ရ။)

၉။ အာစာဘာတအ်ဂှ် ဒှ်ညးသၠုၚ်စရာဲ ပၠုပ်ဗီုကုသၟတ်၊သၟတ်တအ်ဂှ် ဒှ်ညးပိုၚ်ပြဳအနာဂတ် ဟိုတ်ဂှ်တုဲ အာစာဘာတအ်ဂှ် ဒှ်ညးသၠုၚ်စရာဲဖျေံဗီုအနာဂတ်ရောၚ်။

၁၀။ ကောန်ၚာ်နူဍောတ်တ် ဒဵုဇၞော်ဒေံါဇူနူဘာ သၞာံအခါဗွဲမလအ် အာစာဘာတအ်ဂွံအခိၚ် ဖျေံဗီုဗတောန်ဖျောန်ရောၚ်တုဲ အာစာဘာတအ်စောန်မ္ဂး ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ် ဗီုဒးစိုတ်ဖျေံဗီုမာန်ရောၚ်။

၁၁။ မိမတအ်ဂှ် ဒှ်အာစာတမ် အာစာသဇိုၚ် ဒှ်ညးဖျေံဗီုကဵု ကောန်ၚာ်ကၠာအိုတ်ရောၚ်။
                        (၄၂)
၁၂။ လညာတ်သမ္တီဂှ် ကတဵုဗဒှ်ကဵု ဇဲ၊ ဝဳရိယ၊ သတ္တိ၊ ဇဲ-ဝဳရိယ သတ္တိဂှ် ပတဝ်ပဓဝ်အာနကဵုပညာ ဒးမ္ဂး၊ အာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴ ရန်တၟအ်ရောၚ်။

၁၃။ ပံက်ကဵုဘာကောန်ဂကူဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် နဲသဇိုၚ် နဲဍာ်ဇမၠိၚ်ရ။

၁၄။ ဗတောန်ပညာ ကုကောန်ၚာ်သၟတ်တအ်မ္ဂး ပညာမဗတောန်ဂှ် ၜိုတ်သ္ပမာန်ဒးပံၚ်ဗစပ်ကဵု ပညာအနုၜတ်(အနုပညာ)ရောၚ်၊ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဒှ်မံၚ်ပွပျဲပျာံ ကောန်ၚာ် (ဝါ) ပလီုက္ဍဟ် ကောန်ၚာ်တအ်ရောၚ်။

၁၅။ ဗတောန်ကဵုလိက်မန်ဂှ် ဒှ်ပွထိၚ်ဒဝ်ဂကူမန် ညံၚ်ဟွံဂွံ ကၠေံကၠက်အာမွဲသာ် အခိၚ်ညးတၞဟ်ၚိတ် ကလက်မံၚ်ဂကူဇကု ပရေၚ်ထိၚ်ဒဝ်ဂကူဇကုသာ်ဝွံဂှ် ဒှ်ကမၠောန်နွံကဵုၚုဟ်မးဇၞော်ဇၞော်ရ။

၁၆။ ဗတောန်ကဵုဝၚ်မန် လဴထ္ၜးကဵုပရေၚ်မန် ဗီုဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်ကၠုၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ပွသၠုၚ်စိုတ်ဓါတ် ဆာန်ဂကူရ၊ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူသၠုၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ညးတၞဟ်ဍဵုဍိုက်ဂကူဇကုဟွံဒုၚ် ပေဲါဗ္တိုက်ပၠန်ဂတး ဗၠးၜးဂကူ စိုပ်တရဴသၠုၚ်ကၠုၚ်ရောၚ်။

၁၇။ ဘာဗတောန်လိက် ကၟာတ်ဒၞာလဝ်အခေါၚ်ဗတောန်လိက်ဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ရုၚ်စက်ၚိတ်ကလက်ဂကူဇၞော်အိုတ် အလဵုအသဳတအ်ဖန် ဗဒှ်လဝ်ရောၚ်။

၁၈။  ဘဝမၞိဟ်မွဲမွဲ အဝဲပဌမဂှ် ဒှ်သဇိုၚ်ပၟိက်ဇၞော်အိုတ်ရ၊ပ္ဍဲအဝဲပဌမဂှ် ကတ်လဝ်ပညာသၠုၚ်မ္ဂး စိုပ်အဝဲဒုတိယဂၠာဲပိုန်ဒြပ်ကလိဂွံလောဲ အဝဲဒုတိယ ဒြပ်နွံသိုက်သၠဲဟေၚ် စိုပ်အဝဲတတိယ ဂၠာဲဓဝ်ကဵုဒါန် ကၠောန်သ္ပမာန်ရောၚ်၊ပ္ဍဲအဝဲပဌမ သဇိုၚ်ပရေၚ်ပညာယဝ်ဍိုန်အာမ္ဂး အဝဲကြဴၜါဂှ် ခက်ခုဲဒှ်ရောၚ်။

၁၉။ ဆာန်ကောန်ဇာတ်မ္ဂး ကဵုအာဲပညာ၊ အာဲကၟာဲပညာ ညးပၠံၚ်ဏာဟွံဂွံ။

၂၀။ တၠပညာ ညးအာက္ဍိုပ်ကောန်ဂကူ ကေုာံညးအာက္ဍိုပ်ကၟိန်ဍုၚ်တအ် ပ္ဍဲအနာဂတ်ဂတ ဂကောံမၞိဟ်ဇကု ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဇကု ဗီုလဵုမိက်ဂွံဒှ်တအ်ဂှ် ဒးစတံဖျေံဗီုပၠုပ်လညာတ် ပ္ဍဲဘာဗတောန်လိက်တအ်ရ၊ လညာတ်မွဲမွဲ စောဲဗာန်လုပ်အာပ္ဍဲက္ဍဟကကွးဘာတအ်မ္ဂး ဗွဲစၟတ်ဨကန် ပြာကတ်ဇၞော်မောဝ်တိုန်ပ္ဍဲအနာဂတ်ရောၚ်။

၂၁။ပ္ဍဲခေတ်ကၠာတေံဂှ် ကၟိန်ဍုၚ်ပိုၚ်ပြဳလဝ် သယံဇာတသၟဝ်တိလ္တူတိ နွံကဵုၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်တအ်ဟေၚ် ဒှ်မံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်သိုက်သၠဲရ၊ခေတ်လၟုဟ်သာ်ဝွံဟွံသေၚ် ကၟိန်ဍုၚ်ဝဳၜံၚ်ပ္တိတ်တၠပညာကဆံၚ်သၠုၚ်ဂၠိုၚ်ၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်ဍုၚ်သိုက်သၠဲရ၊ တၠပညာတအ်ဂှ် ပံၚ်ကဵုက်ဂတာပ် ခေတ်ကံပျူတာတအ်တုဲ အာမံၚ်က္ဍိုပ်ပ္ဍဲကမၠောန်နာနာ ပ္တိတ်မံၚ်ကပေါတ်နွံကဵုၚုဟ်မး ပရးမံၚ်ဂၠးတိရ၊ တၠပညာစကာ ဟွံအိုတ်တအ်ဂှ် အာကၠောန်စဍုၚ်မ္ၚးမ္ဂး ဂွံၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ၚ်ပၠန်ရ၊ သၠာကမၠောန်ဒးပတိတ်ဒြဟတ် ကာယတအ်ဂှ် ကော်စကာနူဍုၚ်မ္ၚး နကဵုၚုဟ်မးအောန်န်တုဲ ဂွံပရဲမွဲလပါ်ပၠန်ရ၊ နနဲသာ်ဏံ ကၟိန်ဍုၚ်ညးတအ် သိုက်သၠဲကၠုၚ် ဍုၚ်သေၚ်ကပေါဝ်၊ ဟံၚ်ကံၚ်၊ ထာဲဝါန်တအ်ဂှ် စကာနဲသာ်ဝွံရ။ ကၟိန်ဍုၚ်ပတှ်ေကပေါတ်သယံဇာတတအ်ဂှ် သဘာဝပွဳပွူလီု သီုဒးသွံစကောန်ကမၠောန်ကာယတုဲ လဇုဲဂလုဲ စိုပ်မံၚ်ကြဴညးဗွဲမဂၠိုၚ်ဂွံဆဵုညာတ်ရ။

၂၂။ ဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲ သ္ဂောံလောဲတောတက်တိုန်ဂှ် တၠပညာကေုာံ ညးအာက္ဍိုပ် ညးတအ်ဟေၚ် စဳရေၚ်ပြုပြေၚ်လဝ်၊ သ္ဂောံဒှ်တၠပညာ ညးအာက္ဍိုပ်ကၟိန်ဍုၚ်ခိုဟ်မာန်၊ ဒးတတ်အာဘာဗတောန်လိက်တအ်ဖအိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ကံကုသဵုဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲဂှ် နူဘာဗတောန်လိလ်တအ်ဟေၚ် စဳရေၚ်ပြုပြေၚ်မံၚ်ရောၚ်ဂှ် ပိုဲဒးညာတ် ဒးဒုၚ်တဲရောၚ်။

၂၃။ အရာပညာ ဝိဇ္ဇာ ကုသိပ္ပံ နွံၜါဂၠံၚ်ရောၚ်၊ ဆေၚ်ကဵုနာံ ဆေၚ်ကဵုစိုတ်၊ ပညာသိပ္ပံဂှ် ဆေၚ်ကဵုရုပ် ဆေၚ်ကဵုကွတ်စက်ကွတ်တဲ သီုၜါရဲမၞိဟ်မွဲမွဲ ဒးလေပ်ဒးကၠိုဟ်လဝ်ရောၚ်၊ ဝိဇ္ဇာသၟးဂှ် ဍိုန်ၜတ်ဂၠိုၚ်အာ အခါဒးပြိုၚ်ပကာန်ဟွံမာန်ညးတၞဟ် သိပ္ပံသၟးပၠန် ဓဇန်ရိုၚ်ဇိုၚ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဒှ်ဒဒိုက်ၜါသာ်ဏံပံၚ် ညံၚ်ဂွံညဳသၟဟ်ဟေၚ် ဒှ်ပရေၚ်ဖဵုလိုက် မာန်။

၂၄။ ခေတ်လၟုဟ်ဏံ ကွတ်ပညာနာနာတအ်ဂှ် တောတက်ပြံၚ်သၠာဲ မြက်ဇက်မံၚ်တုဲ လေပ်လဝ် ကွတ်ပညာမွဲမွဲတုဲဂှ် ရုမ်ဂပ်ရ၊ မြက်ဇက်မံၚ်တုဲ လေပ်လဝ် ကွတ်ပညာမွဲမွဲတုဲဂှ် ရုမ်ဂပ်ရ စွံစိုတ်ဟွံဂွံ၊ ဟွံဆက်လ္ၚတ်လံၚ်ဗပေၚ်မံၚ်မ္ဂး ခြာဟွံလအ်ဗက်ညးတၞဟ်ဟွံမာန်လလုဲအာရောၚ်။

၂၅။ ခေတ်ကာလဏံ ပ္ဍဲအဝဲအဌမဟေၚ် ဒးဂၠာဲပညာဟွံသေၚ်၊ အပ္ဍဲဘာဟေၚ် ဒးဂၠာဲပညာဟွံသေၚ် ဇၟာပ်ပ်အဝဲဇၟာပ်ပ်ဒၞာဲ ဒးဂၠာဲဗပေၚ်မံၚ်ပညာ အဆက်ဟွံကဵုပိုတ်ရောၚ်။

၂၆။ ကောန်ၚာ်တအ် သ္ဂောံလေပ်လိက်မြဟ် သ္ဂောံကေက်သကာကၠုၚ်မာန်၊ နူဂကောံကုလသမဂ္ဂ သွာၚ်ပညာ၊ သိပ္ပံ ယေန်သၞာၚ်(UNESCO) ကတ်လ္ၚတ်ဆဵုဂဗ သ္ပလဝ်သမ္တီဂှ် အခိၚ်စဗတောန်လိက်ကုကောန်ၚာ်တအ်မ္ဂး ဒးဗတောန်နကဵုအရေဝ်ဘာသာ မိမကောနကၚာ်တအ်ရောၚ်။ ကောန်ၚာ်တအ်လ္တူအရေဝ်ဘာသာဂှ် ကၠိုဟ်မံၚ်ခိုဟ်ဟ်မ္ဂး ဒးစွံအရီုနဲချူ ကုနဲဂှ် ပ္တိတ်ရမျာၚ်ဟေၚ်တုဲ သာကဵုက္ဍဟ်ကောန်ၚာ် ၚာ် ဗတောန်ကဵုသာ်ဝွံ ၜိုတ် ၂/၃ သၞာံတုဲ ထပ်ဗတောန်ဘာသာ ဒးစကာဂၠိုၚ်ကေၚ်မိၚ်ဂၠိုၚ် ဘာသာစကာကၟိန်ဍုၚ်ဇကုပၠန်၊ ဇၞော်တိုန်ညိပၠန်မ္ဂး း ထပ်ဗတောန်ဘာသာ ဂၠးတိစကာဖန်အာသာ်ဝွံ မွဲကဆံၚ်တုဲ မွဲကဆံၚ်မ္ဂး လေပ်လောဲတုဲ က္ဍဟ်ကောန်ၚာ်တအ် သာ်ဒှ်မၞိဟ်ကေက်သကာဂၠိုၚ်ရ၊ ဂလေၚ်သာမ္ဂး အာတရဴသ္ၚောဲ၊ က္ဍဟ်သာမ္ဂး ဗတောန်ပညာလောဲ နဲသာနဲခိုဟ်ဂှ် ဒးစကာထေက်ရောၚ်။

၂၇။ အရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲ ကၠိုဟ်ကေတ်မ္ဂး ဒှ်ၚုဟ်မးဇၞော်ကွေံကွေံရောၚ်၊ လိက်တၟအ်တြေံတြဟ်တအ်ဂှ် သွက်ရဲလ္ၚတ်ဝၚ်တအ်  ၚုဟ်မးဇၞော်ကွေံကွေံရ၊ ဆ္ဂး ယဝ်ဟွံကၠိုဟ်မ္ဂး ဒှ်ၚုဟ်မးဟွံသေၚ်၊သာ်ဝွံကီု အၚ်ယန် ဂြန်ဂဥုဲ။ဝၚ်၊ ပုံအာဂီု၊ ဂလာန်တၠပညာချူလဝ် ကၠေံကၠက်အာမ္ဂး ညးတီဟွံမွဲတုဲ ဆောံလေၚ်အာကီုရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ အရေဝ်ဘာသာဂကူနာနာ ညံၚ်ဂွံတန်တဴမာန်ဂှ် ဒးကဵုဒြဟတ်၊ ပရေၚ်ၚိတ်ကလက်ဂကူဂှ် ဒးဒစဵုဒစးရောၚ်။

၂၈။ ကၟိန်ဍုၚ်ညိၚ်ဝတ် တောတက်မွဲ ညံၚ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်မာန် ကောန်ဂကူနာနာ သာသနာရှ်ေသှ်ေနာနာ နွံမံၚ်ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဇကုဂှ် ဒးသ္ပသမ္တီ ဒးကဵုဒၞာဲ ဒးကဵုဇြဟတ်ရောၚ်၊ နဲက [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၀၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်             ပရေၚ်ပၞာန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

           ပရေၚ်ပၞာန်

၁။ ပၞာန်ဟီုဂှ် ပရေၚ်ပြိုၚ်ပကာန်ပၠံၚ်ဇမၞးအကြာ ဂကောံမွဲကဵုမွဲ (ဝါ) ဂကူမွဲကဵုမွဲ ဗွဲဓဇန်ကြာန် ကဆံၚ် သၠုၚ်အိုတ်ရ။
            ပေဲါပၞာန်ဂှ် အခိၚ်မၞိဟ်တအ်ဂၠိုၚ်ဟန်ပိုၚ်ကၠုၚ်တိဍာ်တုဲ ပြိုၚ်ပကာန်ပၠံၚ်ၜးညးသကအ်ဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ။
             ပရေၚ်ဝေၚ်ဒၟံၚ်ပၞာန် နူအတိက်ဗွဲမလအ် ဒဵုတ္ၚဲဏံဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်လ္တူပၠံၚ်ၜးဖဵုဂုဏ် သွက်ဂကူးညးဂကူအဲ (ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်ညးကဵုဂကောံမၞိဟ်အဲဟေၚ်ရ။ ပရေၚ်ဒဒှ်သာ်ဏံဂှ် ဆက်နွံအာဗွဲမလအ်လ ဏီရောၚ်။

၂။ ပၞာန်ဒှ်ကၠုၚ်မ္ဂး ဆမၞိဟ်ဗ္တိုက်မံၚ်ပၞာန် ၜါလပါ်ဓဝ်ဟွံသေၚ် မၞိဟ်ဆက်စပ်ညးဗြဴကောန်ၚာ်လကျာ်တအ်လေဝ် ဒးဒုၚ်ဘဲဒဏ်ပၞာန်ဖအိုတ်ရ။

၃။ ဒှ်ကၠုၚ်ပၞာန်မ္ဂး သွက်ဘဝညးဂွံသာ ညးဒးဗ္ဒဗ္ဒာဲကဵုဂကူညး(ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်ညး သွက်ဘဝအဲဂွံဟာ အဲဒးဗ္ဒဗ္ဒာဲကဵုဂကူ အဲ (ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်အဲရ။ ဂကောံညဳသာဇြဟတ်ဇၞော်တအ်ဂှ် ဂွံဇမၞးဂၠိုၚ်တုဲ ဂွံဒုၚ်စသိုၚ် အခေါၚ်နာနာရ။ ဂကောံကျ တအ်ဂှ် ဒးဆောံလေၚ် ဒးဒုၚ်ပျဲ ဒးဒုၚ်ဂစိုတ် ဒးဂြိပ် ပဲါဒဴရ။ ဒၞာဲလ္ၚဵု ဟွံမိက်ပဲါဒဴ ဒုၚ်ကမျမ္ဂး ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်ဒးကဵုအကံက်အခေါန် ဗီုညးဖန်ဒးဒုၚ်ရ။
                    (၂၆)

၄။ ရဲကျပၞာန်တအ်ဂှ် ယဝ်ဟွံတဝ်စၞေဟ်မ္ဂး ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်အဆက်ကောန်အဆက်စဴ သီုဂကူဗၠိုက်တၞီ အာရောၚ်ဂှ် ညာတ်တုဲ ဝဳစိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ကလေၚ်ပလန်လေပ်ရ။ရဲဇၞးလဝ်ပၞာန်တအ်ဂှ် အခေါၚ်တၟေၚ်ဂွံလဝ်တအ် ဖေက်ဗၠးတိတ်နူတဲတုဲ ဝဳစိုတ်ဓါတ်မဟာဂကူ ဇၞော်ဇြဟတ်ပၞာန်ဂစာန်ဍဵုဍိုက်ရ။ ပဋိပက္ခဏံဂှ်သောၚ်ကလးဟွံလောဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲမံၚ်ဏီရောၚ်။

၅။ ပၞာန်ဂၠးကဝ်ဒှ်ကၠုၚ်ၜါဝါ ဆောံလေၚ်ဂိချိုတ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ညာတ်တုဲ သွက်ဂွံဒၞာတာ ပံက်ကၠုၚ်ဂကောံ ကုလသမဂ္ဂရ  ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကုမွဲ ဒှ်ပၞာန်အောန်ကၠုၚ်၊ ဆ္ဂး ပ္ဍဲဗွိုၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲ ဂကူဂွံလဝ်အဝဵုတအ် ဍဵုဍိုက်ၚိတ်ကလက်မံၚ်ဂကူသၟဝ်တဲတအ်တုဲ ပၞာန်အပ္ဍဲဍုၚ်ဆက်ဒှ်မံၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုကၟိန်ဍုၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုဒၞာဲဏီရောၚ်။

၆။ ပၞာန်ဂှ် သောၚ်ပြသၞာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် နဲသၠုၚ်အိုတ်ရ၊ သောၚ်ၜိုဟ်ဟ်ၜတ်တ်ဟွံလောဲတုဲ သောၚ်နကဵုဒြဟတ်ရ။ဟိုယ်ဂှ်တုဲ ပၞာန်ဂှ်ဒှ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဆီပါ်ဍာ်ဇွောဝ်ရ။

၇။ ကၠောန်ပၠန်ဂတးမ္ဂး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကုပရေၚ်ပၞာန်မ္ဂး ဒးပံၚ်ဗွဝ်လဝ်သီုၜါရောၚ်။ ပၞာန်ဟွံမွဲ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်သၟးအာဟွံစိုပ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံမွဲ ပၞာန်သၟးအာဟွံဂွံရ။
                 (၂၇)

၈။ ပရေၚ်ကွာန်ဂှ် တုပ်ညံၚ်က္ဍိုပ် ပၞာန်ဂှ် တုပ်ညံၚ်ဇိုၚ်တဲၜါဏံပံၚ်ဒးကၠောန်ဂွံနာနာရ။ဆ္ဂး က္ဍိုပ်ဂှ် ဒးစကာဇိုၚ်တဲရောၚ်။

၉။ ဇြဟတ်ပၞာန်ဟွံမွဲ အခေါၚ်ပရေၚ်ဍုၚ် ပရေၚ်ဂကူဟွံဂွံလောဲ၊ ဇြဟတ်ပၞာန်ဇၞော်မ္ဂး ဟွံအာတ်လေဝ်ညးကဵု ကေၚ်နွံကၠုၚ်ကီုရ။

၁၀။ ဘဝဍိက်ဂှ် ပါဲဒဴကေတ်ဟွံဗၠး ဒဴအာဍုၚ်ညးတၞဟ် ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်ကုညးတၞဟ်ရ၊ ဘဝဍိက်ဂှ် ဗတိုက်ကေတ်ဟေၚ်ဗၠးမာန်၊ တိဍာ်ဇုဇဗဴလပိုဲ ညံၚ်ပိုဲဂွံပိုၚ်ဗ္တိုက်မာန်မ္ဂး ဗၠးနူဘဝဍိက်ဍာံဍာံရောၚ်။

၁၁။ နွံပၟိက်ကဵုတသိုက်အခေါၚ်သွက်ဂကူတုဲ ပိုဲကၠောန်ပၠန်ဂတး၊ ကၠောန်ပၠန်ဂတးမ္ဂး ဒးဆဵုဒဒိုက်ရောၚ်။ ဖေက်မံၚ်ဒဒိုက်တအ်ဂှ်မ္ဂး ဂွံအခေါၚ် ဂွံတသိုက် ဟွံမာန်၊ ဂကူပိုဲဟွံဗၠးၜးမ္ဂး ဒဒိုက်တအ်ဂှ် အိုတ်အာ ဟွံသေၚ် သီုဇၞော်တိုန်မံၚ်ဏီရောၚ်။

၁၂။ အခိၚ်ကာလပၞာန်ပၠန်ဂတး မၞိဟ်ချိုတ်အာဂှ်တိုပ်၊ ညံၚ်စိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴ မၞိဟ်နွံတအ် ဒးဆက်ကၠောန်အာ လၟေၚ်ဏံဂှ် ဓမ္မတာရ။

၁၃။ ဍုၚ်ပိုဲဂှ်ညးတၞဟ်သၠာဲလဝ်ကဵု ဆီပလက်တုဲ ပၠံၚ်ၜးဂွံလဝ်ရောၚ်။ပိုဲအာတ်ကေတ်နနဲ၊ ဓမ္မတာဂွံမာန်မံၚ်ဟာ၊ ရဲအာတ်ဍုၚ်တအ်ဂှ် ညးတအ် မၚ်ရပ်ပၠုပ်ထံၚ် မၚ်ပန်ဂစိုတ်မံၚ်နကဵုလွဟ်မ္ဂး ပိုဲဟွံပန်ကေတ် ကလိဂွံမာန်ဟွံသေၚ်။ 
                 (၂၈)

၁၄။ အဝဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် တိတ်နူပၠံၚ်လွဟ်ရောၚ်။
        (မဝ်ဇြဳတုၚ်)

၁၅။ ဂကူမွဲမွဲ ဒပ်စဵုဒၞာမၚ်မွဲဂကူဇကု ဟွံမွဲမ္ဂး အခေါၚ်အရာ သွက်ညးတံ မုလေဝ်ကလိဂွံဟွံမာန်ရ။ (မဝ်ဇြဳတုၚ်)

၁၆။ ကြက်ပၠန်ဂတးဂှ် ဇြဟတ်ပၞာန်/လွဟ်/ဇွောံမထဝ်သြန်ဟွံသေၚ်၊ ဂလာန်ပတှ်ေ ကေုာံ သဘဴဓဝ်ဟေၚ်ရောၚ်။

၁၇။ ဂိုတ်ဂစာန်ဗ္တိုက်သၞ နကဵုဇြဟတ်မၞိဟ် ဇြဟတ်လွဟ်တုဲ မာန်တှ်ေမာန် ဟွံမာန်မ္ဂး ဒုၚ်ကမျ ဖျေံလွဟ် ဗက်ကြဴသၞဂှ် လညာတ်ရဲပၠန်ဂတးဟွံသေၚ် လညာတ်ပၠန်သက်က်ဟေၚ်ရ။

၁၈။ ရဲပၠန်ဂတးတအ် ဖျေံလွဟ်ကုသၞဂှ် ဒှ်ဒုဟ်ဖံက်သစ္စလ္တူပၠန်ဂတးဇၞော်အိုတ်ရ။

၁၉။ ပၞာန်ဂှ်ဗတိုက်ကဵုဂြိုဟ် (ဂံၚ်သ္ကာ) သၟးဟွံဂွံ၊ ဒးစကာ ဥာဏ်ပညာဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်။ သရာဲပၞာန်ပတှ်ေ ဇြဟတ်ပတှ်ေကွတ်တဲတအ်ဂှ် ဒးကဵုစၞာဲပြယာဲသၞတုဲ ဒးကျကၠုၚ်ဂၠိုၚ်ကွေံကွေံရ၊ ထ္ၜးသက်သဳမ္ဂး လ္ဂန်အိန်ဂွံဒးကျ ဗညာဓရာံဂွံဒးဒုၚ်ရပ်တအ်ဂှ် ဒးကဵုစၞာဲပြယာဲရ။
                        (၂၉)

၂၀။ ဝေၚ်ပၞာန်ဂှ် ပြိုၚ်ပကာန်ဇြဟတ်မၞိဟ် ဇြဟတ်လွဟ် သၟးဟွံသေၚ် ပြိုၚ်ဂွန် (ဗျူဟာ) ပြိုၚ်ပညာ ပြိုၚ်စိုတ်ဓါတ် ပြိုၚ်ပိုနိဒြပ် ပြိုၚ်မံၚ်နာနာသာ်ရောၚ်။

၂၁။ နကဵုဒေါသလ္ပဝေၚ်ပၞာန် ဒေါဇၞော်မ္ဂး သတိဗၠးကျ ညးဒှ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၂။ ဆဒှ်ကဵုဒှ်လ္ပဇန်ပၞာန် အောန်အိုတ်အာသၞဍိုဟ်အာ၊ ယောၚ်အာမွဲဒၞာဲ ဒးဒုၚ်သၠာဲကဵုဆီ/လမျီုရောၚ်။

၂၃။ ပၞာန်ဂှ် အဆက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ဒၟာနူပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပၞာန်ဂွံကတဵုဒှ်၊ မိက်ဂွံကဵုပၞာန်တုဲဒှ်မ္ဂး ဒးသှ်ကလး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။

၂၄။ ဝေၚ်ပၞာန်မ္ဂး ပရေၚ်သၞကီု သီုပရေၚ်ဇကု ဒးတီဒးကၠိုဟ်လဝ်ခိုဟ်ဟ်ရောၚ်။ ဒၞာဲသၞဍိုန်အိုတ်ဂှ်ဂၠာဲ အခိၚ်/ဂၠံၚ်ဍေံဟွံခယျဂှ် လုပ်ဗ္တိုက်မ္ဂး သွက်ဂွံဇမၞးဂှ် နွံဂၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၅။ ပ္ဍဲလိုက်ဏံ သတ်တှ်ေတုဲ လွဟ်မွဲမွဲသာ် နွံမံၚ်သၟးရ။ ယဝ်ဟွံမွဲမ္ဂး ဗီုညးတၞဟ်ဖန်ဒးဒုၚ်တုဲ တန်တဴလအ်အ်ဟွံမာန် ကၠေံကၠက်အာပြဟ်ဟ်ရောၚ်။ ကၞုတအ် အရုတ်တအ် နွံကဵုခၞော်ကြံၚ်ၚ်ဂှ် ဒှ်လွဟ်ဍေံကီုရ။ လွဟ်ဟီုဂှ်  သွက်ဂွံစဵုဒၞာဇကု ကေုာံ သွက်ဂွံ သ္ပမာန် လ္တူညးတၞဟ်ရန်တၟအ်နွံၜါသာ်ရ။ လွဟ်စကာသွက်ဂွံစဵု ဒၞာဇကုနွံဂှ် ခိုဟ် ဒးရး၊ ပိုဲဒးထံက်ဂလာန်ရောၚ်။ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး သတ်ဂြိုပ်အရိုၚ်တအ်ကီု မၞိဟ်စိုတ်ဓါတ်နွံ ဗီုသတ်ဂြိုပ်အရိုၚ်တအ်ကီု ကၠုၚ်ကဵုဘယ်ပၠံၚ်ၜးသ္ပမာန်မ္ဂး ပိုဲဒးဒုၚ်သက်က်ရောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ လွဟ်ဇကုဂှ် အခါလဵုမွဲလ္ပအပ် ဒပ်ဇကုဂှ် အခါလဵုမွဲ လ္ပဒုၚ်ပလီု လွဟ်ဟွံမွဲ ဒပ်ဟွံမွဲမ္ဂး ဗီုညးဖန်ဒးဒုၚ် ညးကၠုၚ်သ္ပမာန် ဒးယာံဒးလ္ၚောဝ်ရောၚ်။
                         (၃၀)

၂၆။ ဂကူညးကဵုညး ဂကောံညးကဵုညး လွဟ်/ဒပ်စဵုဒၞာ ညးတအ်နွံဟေၚ် ရဲမိက်ဂွံ ကြံကြသ္ပမာန်တအ် ဖေက်ဓညချပ်ဗ္စာဒးကၠုၚ်တုဲ ထိၚ်ဒဝ်အာဓဝ်ၜိုဟ်လလံမာန်ရောၚ်။

၂၇။ သွက်ဂွံဒက်ပ္တန်ဓဝ်ၜိုဟ်လလံကီု သီုပရရေၚ်ဆာန်ကၟိန်ဂကူအိုဿီုမာန် ဂကူမွဲကဵုမွဲ ကဆံၚ်ဒးတုပ် ပရေၚ်ဂကူညးညးဖန် အခေါၚ်သာ်ဝွံ ဒးနွံရောၚ်ဂှ် ဂကူဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်မံၚ်တအ်ဟေၚ် ဒုၚ်ကေတ်တုဲ ဟီုဂးမံၚ်၊ ဂကူဂွံလဝ်စေဝ်လ္တူတအ် ဒုၚ်တဲမာန် ဟီုဂးမံၚ်၊ ဂကူဂွံလဝ်စေဝ်လ္တူတအ် ဒုၚ်တဲမာန် စှ်ေမံၚ်စိုတ်ဟွံသေၚ် ညးတအ်ညံၚ်ဂွံဒုၚ်ကၠုၚ်တဲမာန် နပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်သၟး ဟီုဂးဂှ် ညးဟွံကၠိုဟ် ဒးဟီုသီုကဵု ပရေၚ်ပၞာန်ရောၚ်။
                    (၃၁)

၂၈။ ပ္ဍဲဝၚ်ပၠန်ဂတးဍုၚ်ပိုဲပွိုၚ် (၇၀)သၞာံပြၚ်ဏံ ဂကောံပၠန်ဂတးရပ်လွဟ်မွဲမွဲ ဒးဒုၚ်ပ္တိတ်နကဵုဇြဟတ်ပၞာန်တုဲ အိုတ်အာဟွံမွဲဏီ။ ဒးဒုၚ်လီနနဲပရေင်ဍုၚ်ကွာန်တုဲ အပ်ထောံလွဟ်ဟေၚ် အိုတ်အာဂှ် နွံဂၠိုၚ်ကဵုဂကောံရ။

၂၉။ ဂကောံအပ်ထောံလွဟ်တအ်ဂှ် အပ်တုဲ အဝဵုပိုတ်သြဇာပၠိုတ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ်ချိုတ် ဒဵုလမျီုအိုတ်ယာက္ဍိုပ်ဟွံမာန် လုပ်ဝိုၚ်ဟွံဂွံရ။

၃၀။ နွံပၟိက်ကဵုဓဝ်ၜိုတ်လလံမ္ဂး ဗလးထောံလွဟ်မွဲလါ်ဓဝ်ဂှ် ဂွံမာန်ဟွံသေၚ်ရ၊ ပြသၞာရပ်လွဟ် ဂွံကတဵုဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် တာလျိုၚ်နွံမွဲလါ်ဓဝ်ဟွံသေၚ်၊ မိက်ဂွံပြေပြံၚ်မ္ဂး ဒးပညဳပညပ်အကြာၜါ ဒးသၠးဖဵုဒးကဵုကေတ်သီုၜါလ္ပါ်ရောၚ်၊ သာ်ဝွံဟွံ သေၚ် မွဲလ္ပါ်ဟေၚ် ဗလးထောံလွဟ်မ္ဂး သၠဒကေဝ်ဒးစေၚ်ဂၠိုၚ်အာတုဲ သ္ၚောဲခြာအာကဵုဓဝ်ဍာံ သ္ၚောဲခြာအာကဵုဓဝ်ၜိုဟ်လလံရောၚ်။

၃၁။ ဖျေံလွဟ်၊ အပ်လွဟ်၊ သၠာဲထောံလွဟ်ကဵုဒဳမဝ်ကရေဇြဳသၠာဲထောံလွဟ်ကဵုဓဝ်ၜိုဟ်လလံ လုပ်အာဗွိုၚ်တၟးတအ်ဂှ် ဝေါဟာၜိုန်ဟွံတုပ် ကၠာလေဝ်အဓိပ္ပါယ်တုပ်ပ်ရ။ဒုၚ်ကမျ ဒုၚ်ယျံက် ဒုၚ်ထံက်ၜံၚ် ဒုၚ်သ္ပ ဍိက်ဖအိုတ်ရ။

၃၂။ ဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဒှ်သွက်စဵုဒၞာဂကူ စဵုဒၞာဍုၚ် စဵုဒၞာပိုန်ဒြပ် တိဍာရ၊ အရာအိုဿီုတအ်ဂှ် ပရေၚ်စဵုဒၞာနွံဟေၚ် တန်တဴအာမာန်ရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဆာန်ဂကူဍာံမ္ဂး ဒပ်ပၞာန်စဵုဒၞာဂကူဂှ် ဒးပခိုၚ်လဝ်ရောၚ်။
                            (၃၂)
၃၃။ ပေဲါပၞာန်ဂှ် အန္တရာယ်ဇၞော်၊ လမျီုဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်၊ ဒြပ်ရတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်၊ဒးလေၚ်ဆောံမံၚ်တုဲ ၜိုန်ဟွံမွဲပၟိက်ကီုလေဝ် ဗလေတ်ပဲါထောံသောၚ်ၚ်ဂွံဟွံသေၚ်၊ ဟွံပြေၚ်ရေၚ်ပလေဝ်ပလေတ်လဝ်မ္ဂး ပရေၚ်ဒးလေဝ် ဆောံတအ်ဂှ် ဂၠိုၚ်အာနူကဵုဝေၚ်ပၞာန် ဏီရောၚ်။

၃၄။ ဒပ်ပၞာန်မွဲမွဲဂှ် လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံမွဲ စေဝ်ပၞောန်ဟွံမွဲမ္ဂး ဒှ်အာဗီုဂကောံဒမၠမွဲကီုရောၚ်။

၃၅။ သတီုလဝ်ဂြိုဟ် မ္ၚိုဟ်လဝ်စိုတ် ချိုတ်အာတှ်ေတုဲ ဟွံမွဲ ကဵုဂွန် ဟွံမွဲကဵုအစဳအဇန်မ္ဂး ကေတ်ဇမၞးသၞ ဟွံမာန်။
                      (၃၃) [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၁၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်             ပရေၚ်အာက္ဍိုပ် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

           ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်

၁။ ရန်တၟအ်ပရေၚ်ကမၠောန် သွက်ဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ညံၚ်ဂွံအံၚ်ဇၞး ညံၚ်ဂွံတုဲဒှ်ပြဟ်ဟ်မာန် ပွမ္ဒးဖန်ဇန်ဖျေံဗီုလ္တူညးတၞဟ် ညံၚ်ဂွံရေၚ်တၠုၚ်ကၠောန်ၜိုတ်အာ ညဳညဳသာသာဂှ် ဒှ်ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်ရ။ 

၂။ ပ္ဍဲဂကောံမွဲမွဲ ပြာပြာကတ်တ် (ဝါ) သ္ၚိတ်တ်ဇြဇြ မံက်မံက် (ဝါ) ပၞုက်ပၞုက် မၞိဟ်အာက္ဍိုပ် ဒးနွံဟေၚ်ရ။အကြာမၞိဟ်နွံၜါဂှ်လေဝ်ဝ်  မၞိဟ်မွဲဂှ် ဒှ်မၞိဟ်က္ဍိုပ်တုဲ မၞိဟ်မွဲဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဗက်ကြဴရ၊ ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး မၞိဟ်ကၠိုဟ် မၞိဟ်ကေက် မၞိဟ်ဂံၚ်သကာတအ်ဂှ် ဒှ်က္ဍိုပ်ရ။
     
၃။ ညးအာက္ဍိုပ်ဟီုဂှ် ညးဂမၠိုၚ်ညံၚ်ဂွံဗက်ကၠုၚ်ကြဴဇကု ညးတၞဟ်ညံၚ်ဂွံကၠောန်အတိုၚ်စၞောန်ဇကု ကၠောန်သ္ပလေပ် ကၠောန်သ္ပဒှ်ဂှ် ဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်ရ။

၄။ ပ္ဍဲညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် ဆန္ဒမိက်ဂွံအာက္ဍိုပ် ကေုာံ သတ္တိနွံဟေင် ဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်ရ။ 

၅။ ညးအာက္ဍိုပ်မွဲမွဲဂှ် နကဵုကမၠောန်ကီုပွကီု နကဵုအရေဝ်ကီု ထ္ၜးပျးသောၚ််လးတံၚ်ဂြဲ ညးဗက်ကြဴတအ် ဓဝ်ပတှ်ေညံၚ်ဂွံနွံလ္တူကမၠောန်လ္တူဇကုမာန်မ္ဂး ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်ညးဂှ်အံၚ်ဇၞးစိုပ်တရဴရောၚ်။
                   (၃၄)

၆။ ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဝွံ လ္တူကမၠောန် ဇကုကေတ်လဝ်လျိုၚ်ဂှ် ဒးကၠိုဟ်ဒးလေပ်လဝ် ခိုဟ်ဟ်ရောၚ်။ သ္ဂောံအာက္ဍိုပ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မာ္န် ဒးဆက်ကတ်လ္ၚတ်မံၚ် လၟိုန်ရောၚ်။

၇။ ညးအာက္ဍိုပ်မွဲ (ဝါ) သ္ကိုပ်ဒပ်မွဲဂှ် ရန်တၟအ်ပရဝၚ်ကမၠောန်ညံၚ်ဂွံအံၚ်ဇၞး ညးဗက်ကြဴဇကု ညံၚ်ဂွံဗၠးဘယ် ဒးစွံအရီုဒးကေတ်တာလျိုၚ် ဂၠိုၚ်အိုတ်ရောၚ်။

၈။ ညးဍုၚ်ကွာန် (ဝါ) ကောန်ဂကောံ ဓမ္မတာတအ်ဂှ် လ္တူပရေၚ်မွဲမွဲ မိက်ဂွံဒှ်ရတီ နဲလဵုဂွံကၠောန် ဂွံဖန်ဗဒှ်ဂှ် ဟွံတီ ယဝ်တီလေဝ် တီဆလ္တူကျာညိညဟေၚ်ရ။
          ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် တီပၟိက်ဆန္ဒညးဍုၚ်ကွာန် (ဝါ) ကောန်ဂကောာံတအ်တုဲ နဲလဵုဂွံကၠောန် ဗီုလဵုဂွံဗၟံက်ရုပ်ရဴဂှ် ချပ်ဗစာ စဳဇန် ပၠကဵုတရဴမ္ဂး တၚ်ရန်တၟံတအ်ဂှ် အံၚ်ဇၞးစိုပ်တရဴမာန်ရောၚ်။

၉။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ဂှ် ဒးစန္ဒက်တံၚ်ဂြဲညးဂမၠိုၚ်လေပ် ဍာန်ဗၠေတ်ဍာန်ဒး ပညုၚ်ထ္ၜးမာန်တုဲ နပွ နကမၠောန်လေဝ် ဒးကၠောန်ဒးမံၚ် ဒးသ္ပ ဒးပၠတရဴနာနာသာ်ရောၚ်။

၁၀။ သ္ဂောံဒှ် ညးအာက္ဍိုပ်ညးဂမၠိုၚ်မာန်ဂှ် ကွတ်၊ သတ္တိ၊ ပဋိပတ် ပိသာ်ဏံပၟိက်ဇၞော်အိုတ်ရ။ မၞးမိက်ဂွံဂှ် ညးအာက္ဍိုပ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်မ္ဂး ပ္ဍဲဇကုမၞးညံၚ်ဂွံဍိုက်ပေၚ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ဂှ် လွဳပရာညိ။  
                      (၃၅)  

၁၁။ စိၚ်အာမ္ဂးဒှ်ဂၠံၚ်၊ မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်တအ် ကၠောန်သ္ပမ္ဂး ဒှ်သၞောဝ်ရောၚ်တုဲ ပွခိုဟ်ကီု မၞိဟကအာက္ဍိုပ်တအ် သ္ၚဳဂၠိပ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်တုဲ ကၠောန်ထေက်ရ။

၁၂။ မၞိဟ်ကၠိုဟ်မၞိဟ်ခိုဟ် မၞိဟ်ဍိုဟ်တအ်ဟေၚ် ဒှ်မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်။

၁၃။ အာယုက်ပ္ဍဲကမၠောန် (ဝှ်) ဂှ်ဒှ်စရာဲပၟိက်ဇၞော် မွဲသာ်ကီုရ၊ ဗွဲတၟေၚ်ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလပြံၚ်သၠာဲ အခိၚ်ကြေပ်ဂြတ်တအ် ဗီုလဵုဒတူလိုၚ်ဂှ် ဒးစွံၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ရ။

၁၄။ မၞိဟ်ကၠိုဟ်ပရေၚ်ကမၠောန် စေတနာဍာံတအ်ဂှ် ၜိုန်ဆဵု ဂဗအာယုက်ကမၠောန်အောန်ကီုလေဝ် သ္ၚဳဂၠိပ်တုဲ ကဵုဒၞာဲ ကဵုက္ဍိုပ်ထေက်မံၚ်ကီုရောၚ်၊ တၟော်လ္တူဝှ်သၟးမ္ဂး ကမၠောန် လ္ဇုဲအာမာန်ရောၚ်။

၁၅။ ချေံဂြိပ်မြက်တ်ဂှ် ထိၚ်ဝါတ် ဆ္ဂး ထိၚ်မာန်မ္ဂး စိုပ်တရဴပြဟ်ရောၚ်။

၁၆။ မိက်ဂွံဒှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပြာကတ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မ္ဂး လ္ပဍဵုဍိုက်မဇအဆက်တၟိ(သၟတ်)တအ်ညိ၊ ပ္ဍဲအနာဂတ် သၟတ်တအ်ဟေၚ် ဂွံဒၞာဲရောၚ်တုဲ ဍေံတအ်ဒုၚ်တဲဟေၚ် ဝၚ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပြာကတ် အာမာန်ရောၚ်။
                   (၃၆)

၁၇။ ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် ဒးဂစာန်ချူလိက်ဂၠိုၚ်ၚ်ရောၚ်။လညာတ်ဇကုဂှ်ဟီုကေတ်သၟးမ္ဂး မၞိဟ်ကြပ်ကဵုဇကုဟေၚ်ဂွံမိၚ်၊ မိၚ်တုဲခြာဟွံလအ်ဝိုတ်အာ မာန်ရောၚ်။ ချူတြးနကဵုလိက်မ္ဂး အာစိုပ်တရဴသ္ၚောဲ သှ်ေၜက်အခိၚ်လအ်အ်မာန်တုဲ မၞိဟ်တီညာတ်ဂၠိုၚ် သီုဗိုန်ခိုၚ်ရောၚ်။

၁၈။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ကီု တၠပညာတအ်ကီု ယဝ်လၞုဟ်ဟီုဂး ၚုဟ်မးမၞိဟ်အောန် ယဝ်လၞုဟ်ကၠုၚ်အာ လာဘ်သကာအောန်ရောၚ်။

၁၉။ ရုဲပ္တိုန်ညးအာက္ဍိုပ် ဗက်အခိုက်သၞောတ်တြေံ နနဲကောန်ဨကရာဇ် ဂွံဒှ်ဨကရာဇ် သၚ်ဝှ်ဇၞော် ဂွံဒှ်ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ရုဲစှ်လောဲသွာ ပြသၞာအောန်ဒှ်ကၠာလေဝ် ဒုၚ်သဇိုၚ်လ္တူစရာဲဟွံသေၚ်တုဲ ပရေၚ်ကမၠောန်ဂွံဇၞော်မောဝ်ဝါတ်ရ။

၂၀။ သ္ဂောံဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်လ္တူမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်မာန်ဂှ် ကွတ်၊ သတ္တိ၊ ပဋိပတ် ပိသာ်ဏံဒှ်သဇိုၚ်ပၟိက်ဇၞော် တပ်တးသၠးဖဵု တံၚ်ဂြဲ၊ စိုတ်ပြဲ ပန်သာ်ဏံလေဝ် ဒးဍိုက်ပေၚ်ကီုရောၚ်။

၂၁။ သ္ဂောံဒှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ကံကုသိုလ်အတိက်ဖန်လဝ်ဟွံသေၚ် လက်သဏ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ညံၚ်ဂွံပေၚ်ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်မၚ်မွဲမာန်မ္ဂး ညးညးအဲအဲဒှ်မာန်ဖအိုတ်ရ။
                   (၃၇)

၂၂။ ဂကောံ(ဝါ)မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဒးထိၚ်ဒဝ်ကဵုသၞောဝ်၊ မၞိဟ်အာမံၚ်က္ဍိုပ်ဂကောံတအ်ဂှ် မၚ်မွဲသၞောဝ်ဟွံမာန်မ္ဂး  သၞောဝ်ဂှ်ဟွံတန်ကြပ်တုဲ ဂကောံရောအ်ရေၚ်ပြးဆာဲရောၚ်၊ဟိုတ်ဂှ် တုဲ မၞိဟ်မၚ်မွဲ သၞောဝ်ဟွံမာန် ပဋိပတ်ယောၚ်တအ်ဂှ် သ္ပက္ဍိုပ်ဟွံဂွံရ။

၂၃။  ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် သမ္တီ၊ သတ္တိ၊ သစ္စ၊သမာဓိ၊ သၠးဖဵု &quot;သ&quot; မသုန်မဏံ ညံၚ်ရဴသဳမသုန် ဒးထိၚ်ဒဝ်ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်လဝ်ရောၚ်။

၂၄။ နဲကဲအာက္ဍိုပ်နွံပိသာ် နဲကဵုအမိၚ်၊ နဲသောၚ်ကလး၊ နဲကြဴစးတအ်ရ၊ နဲကဵုအမိၚ်ဂှ် ဒှ်သၞောတ်တၠအဝဵုစကာဂၠိုၚ်၊ နဲသောၚ်ကလးဝွံ ချပ်သဳကၠဳပညဳ လုပ်အဝေါၚ် ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ စကာအကြာ ဗွိုၚ်မၞိဟ်လညာတ်သမ္တီ သၠုၚ်ၚ်တအ်ရ၊ နဲကြဴစးဝွံ စကာမၞိဟ်သၟဝ်တဲတုဲ ဇကုမံၚ်ထောံသာသာ နဲဝွံ စကာပ္ဍဲဗွိုၚ်မၞိဟ်သၟဝ်တဲခိုၚ်ၚ် ဗွိုၚ်ဂွံဖျေံစိုတ် စကာဒေံကောန်ဇာတ်ဂၠိုၚ်ရ၊ နဲပိသာ်ဝွံ ရံၚ်ဒၞာဲတုဲ စကာလေပ်မ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖဵု စကာဒၞာဲဗၠေတ်မ္ဂး ဒှ်လလေၚ်ဖဵုရောၚ်။

၂၅။မၞိဟ်အာက္ဍိုပ် ရန်ကဵုဖဵုဂကောံတအ်ဂှ် ကဵုဒၞာဲကုမၞိဟ်ခိုဟ်မၞိဟ်ကၠိုဟ်၊ မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်ရန်ကဵု ဖဵုဇကု တအ်ဂှ် ကဵုဒၞာဲဂှ် မၞိဟ်ဍုက်ကေဝ်ကဵုဇကုတအ်ရ။
                     (၃၈)

၂၆။ ဗျိဒေါန်ဂၠိုၚ်မ္ဂး မၞိဟ်ဗက်ကြဴအောန်၊ စန္ဒက်သမၠုၚ် စိုတ်ဓါတ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး မၞိဟ်ဗက်ကြဴဂၠိုၚ်ဂှ် ဓမ္မတာရ။

၂၇။ လက်ကြဴက္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာအဝဵုတအ်ဂှ် ရဲကလၚ်အမိၚ် မၞိဟ်သမ္တီသဝ်ဝ်ဟေၚ်နွံဂၠိုၚ်တုဲ လက်ကြဴ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာ ပရေၚ်စန္ဒက်တအ်ဂှ် ရဲလေပ်ပညာ မၞိဟ်သမ္တီသၠုၚ်ၚ် နွံဂၠိုၚ်ရ။

၂၈။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဒးစိုတ် သၞောတ်တၠအဝဵုတအ်ဂှ် ဖေက်ရဲတၠပညာ တုဲ စကာရဲကလၚ်အမိၚ်ဂၠိုၚ် ကေမ်ၛာပ်လဝ်အဝဵု ဂၠိုၚ်ရ၊ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဒးစိုတ်သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳတအ်ဂှ် ဒးစိုတ်ရဲတၠပညာ ပါ်ကဵုတာလျိုၚ် ဗွိုၚ်ညးကဵုညးဂၠိုၚ်ရ။

၂၉။ ဟိုတ်ဖဵုညးအာက္ဍိုပ်ဂွံဒတုံပြဟ် နွံစှ်သာ်ရ၊ ဟွံလေပ်ကွတ်၊ စိုတ်ဟွံထတ်၊ ပဋိပတ်လီု၊ ဗီုဟီုတွံကၠောန်၊ အောန်ဓဝ်ခန္တဳ၊ရဲဒၞာဲပဲါက္ဍိုပ်၊ က္ဍိုပ်က္ဍုတ်ဟွံသၟဟ်၊ ဂၠုဟ်ပၟိက်ညးညးဂမၠိုၚ်၊ ရိုၚ်ဇိုၚ် အရေဝ်ကြံၚ်၊ ညာတ်မံၚ်ဇကုပြဲ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တဲဏံ ဟွံလအ်ပြဟ်စှ်ေရောၚ်။

၃၀။ လက်သဏ်ညးအာက္ဍိုပ်ခိုဟ်(၅)သာ်ဝွံ လညာတ်ဒးသၠဲ၊စိုတ်ဓါတ်ဒးပြဲ၊ နဲကဲဒးဍိုဟ်၊ သတ္တိဒးခိုဟ်၊ လဂံါသၞဒးကၠိုဟ်ရောၚ်။
                  (၃၉)

၃၁။ ညးလ္ၚဵုဂှ် ဂွံဒှ်က္ဍိုပ်မှကၠောန် ပရေၚ်ဂကောံပရေၚ်ဂကူ ဒးဖက်ကြံမ္ဂး ဆုဲတိတ်သ္ၚောဲသ္ၚောဲတုဲ ဂၠာဲဒုဟ်ပါ်ပဲါခါဂွံဒၞာဲပၠန် ဒၞာဲယၟုပရေံဂှ် ဗဝ်စုတ်ဒုဟ်ညးတၞဟ် ယၟုမြဟ်ခိုဟ်တှ်ေ ဇကုဒုၚ်ကေတ် စကာမံၚ်ကွေတ် ကၠိက်တုက်ကတဵု ကၠဵုဒုဟ်ဒယှ်မ္ဂး ညးဂမၠိုၚ်ကဵုက္ဍိုပ် လအ်အ်မာန်ဟွံသေၚ်။

၃၂။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်တၠအဝဵုတအ်ဂှ်ဟွံကဵုဒၞာဲကုညးတၞဟ်၊ မၞိဟ်ကေက်သကာ မံက်ကၠုၚ်မ္ဂး ဖေက်ပၠံၚ်ဒၞာဲတုဲ မၚ်ဝးပကဝ်ထောံ အခါဗျုယဲကၠောန်ဟွံမာန်မ္ဂး ကဵုဒၞာဲဇကုကောန်ဇကု ဒေံဇကုသာ်ဝွံ ကၠောန်သ္ပလေပ်ရ။
      က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳတအ်ဂှ် မၞိဟ်ကေက်သကာမံၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ပါ်ပရအ်ကဵုအဝဵု၊ မွဲလ္ပါ်ဂှ် ဒုၚ်ကေတ်သ္ဂုတ်သွာတ်မာဲညးဂမၠိုၚ် စိုပ်အခိၚ်ပေဲါကဵုဒၞာဲဂှ်လေဝ် ဟွံဇြိုၚ်စိုတ်ရ။

၃၃။ သၟိၚ်ဂိတုဂှ် ပျးလျးအရံၚ် ၜိုဟ်သြိုဟ်တုဲ သၞံၚ်တအ်ပူဗိုၚ်မိတ်သဟာဲဂၠိုၚ် သၟိၚ်တ္ၚဲဂှ် ပျးအရံၚ် က္တူကတာန်ဂၠိုၚ်တုဲ ပွဳဗွိုၚ်ဟွံမွဲ သ္ကအ်ရဲဟွံမွဲရ၊ သာ်ဝွံကီု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ပညဳလညာတ်ကုညးတၞဟ်ဂှ် ဗွဳဗွိုၚ်ဂၠိုၚ်၊ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်တၠအဝဵုဂှ် ကေတ်လညာတ် ဇကုမွဲဓဝ်တုဲ ဗွဳဗွိုၚ်ဟွံမွဲရ။
                      (၄၀) [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၂၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== အမေရိကာန်ကဵုနေတိုဝ် မွဲကရေက်၊  ကြုက်ကဵုရာတ်သာ မွဲလပါ် ပါ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲ ကောန်စဴထဝ် ==

အမေရိကာန်ကဵုနေတိုဝ် မွဲကရေက်၊  ကြုက်ကဵုရာတ်သာ မွဲလပါ် ပါ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲ
ကောန်စဴထဝ်
ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၃၊ တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ၊ ၂၀၂၂
ပဝ်လဇြဳဍုၚ်ကြုက်ညးတအ် ဟွံလုပ်ပလာပ်ပထုဲ ပ္ဍဲကေၚ်ကာဍုၚ်မွဲမွဲရောၚ် ၜိုန်ရဟီုကီုလေဝ် ဆဂး ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညးတအ် ဗွဲတၟေၚ် ဗဒစးကဵု ဍုၚ်ရာတ်သာတုဲ စဵုဒၞာအန္တရာဲနူအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်အမေရိကာန် မပ္တံ ဂျပါန်၊ အိန္ဒိယ၊ ယူခေ၊ အဝ်သတြေလျ၊ နေတိုဝ်တအ်ရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ဍုၚ်ရာတ်သာဂှ် ဒှ်မဟာမိတ်အဓိက ပ္ဍဲအရာမစဵုဒၞာအာဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညး တအ်ရောၚ် ဟွံသေၚ်ဟာ။ 
ဂကောံကွိတ် Quad ကဵုအဝ်ကာတ် AUKUS ၜါဝွံ ဒှ်ဂကောံသွက်ဂွံကရေပ်ဂရတ် ဍုၚ်ကြုက်ဂှ်တုဲ ဂွံဗၠးဘဲကီု ဂွံကလေၚ်ပ လန်တဲကဵုဂကောံဍုၚ်တအ်ဝွံကီုဂှ် နကဵုဍုၚ်ကြုက်ဂှ် ဒးသ္ပမဟာမိတ်ကဵုရာတ်သာဟေၚ်ရ။ ကေုာံဍုၚ်ဍောတ်တ်တအ်ဂှ် ၜိုန်ရသ္ပမဟာမိတ်ကီုလေဝ် အစောံဇြဟတ်ဟွံဍိုက်ပေၚ် သွက်ဂွံတဝ်စၞေဟ်ရောၚ်။ ဂၠုၚ်ဍောတ်တ်တအ်ဂှ် ဒုန်ပ္ဍဲၜဳမှာ သၟိဒ်ဟွံဂွံရောၚ် ဒးဟီုပတောံဥပမာသာ်ဝွံရ။ ကာလဍုၚ်ကြုက် ဒးဒုၚ်ကရေပ်ဂရတ်ကဵုအ မေရိကာန်၊  မဟာမိတ်အမေရိကာန် မပတံအဳယူတအ် ပ္ဍဲကေၚ်ကာဟံၚ်ကံၚ်၊ ဇြေန်ကျေန်၊ တိဗိတ်၊ ထာဲဝါန်တအ်ဂှ် ညးတအ် အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ မဟာမိတ်ဇၞော်ဇၞော်ဟွံမွဲမဂး ဟွံလောဲရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ လအိတ်သၞာံတုဲကၠုၚ်ဏံ ညးတအ်ပံၚ်တဲ ကဵုရာတ်သာတုဲ ပကတ်ပကေၚ်ကွတ်ပၞာန်ဇၞော်ဇၞော်ကီု၊ သၞာံဏံ သမ္မတၜါဍုၚ်ဂှ် ဆဵုဂဗညးသကအ် ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်အိုဝ် လာမ်ပေတ်က္ဍၚ်ဂှ်တုဲ လလောၚ်တြးပတိတ်လဝ် လိက်လလောၚ်တြးဇမၠိၚ် မနွံမသုန်လ္ၚီမလိက် ပ္ဍဲဖေဖဝ်ဝါရဳ(၄)ဂှ်ကီုတုဲ ကော်ဆဴပြိုၚ်ပကာန်ဏာကဵုအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်အမေရိကာန်တအ် ပြာပြာကတ်တ်အိုတ်ရ။ ဣဝွံဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ် ဍုၚ်ရာတ်သာ ကလိဂွံအဟံက်ခိုဟ် ပ္ဍဲအရာဂံၚ်ဖျေံသဂုတ်သွာတ် ဂွံနိမိတ်ဗဒှ်ပဋိပက္ခယူကရိၚ် ဒှ်မာန်ကီုရောၚ်။ ပေဲါပြိုၚ်ပ ကာန်အကြာဂကောံဇြဟတ်ဍုၚ်တအ်ဂှ် ဂတဏံဇၞော်နူဏံဏီဒှ်မာန်ရ။
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် မူဟိုတ်ကြုက်ဟွံထံက်ဂလာန်ရာတ်သာ လုပ်သီခရာၚ်မဳယျာကီု၊ ဟွံစၟတ်သမ္တီဍုၚ်တၟိၜါကီုဂှ်တုဲ ဂွံမံၚ်ကၠေံလဒေါဝ်၊ ကဵုကသပ်လညာတ် ညံၚ်ဂွံစကာနဲကဲၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်တုဲ ဂၠာဲသွဟ် ပ္ဍဲကောံဓရီုကံၚ်သဳဂီုကၠီုယူအေန်ရော။ တၚ်တုပ် စိုတ်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ညးတအ်ကဵုရာတ်သာဂှ် နွံမံၚ်117ဗဳလဳယာန်ပြၚ်ဂှ်တုဲရ။ စပ်ကဵုယူကရိၚ်ဝွံဂှ် ပရေၚ်ပို်န်ဒြပ်ကူသာန်ဗၞိက်ညး တအ်ကဵုယူကရိၚ် သၞာံ2020ဂှ် နွံမံၚ်စှ်သုန်အသၚ်ဃဲယံၚ်(ဗဳလဳယာန်)ပြၚ်ရောၚ်။   တုဲပၠန် ယဝ်ရညးတအ်ကေတ်စ လ ပါ်ရာတ်သာပေၚ်ၚ်မဂး ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ညးတအ်ကဵုအမေရိကာန်တအ်ကီု၊ အဳယူတအ်ကီုဂှ် လီုလာ်အာမာန်ရောၚ်။ မံၚ်လဒေါဝ် ညိညဂှ် သာမံၚ်သွက်ဍုၚ်ညးတအ်ရ။ ရာတ်သာလေဝ် ပေၚ်စိုတ်၊ ယူက ရိၚ်လေဝ် ဟွံဒက်စိုတ်၊ ဍုၚ်ပလိုတ်တအ်လေဝ် ဂၠာဲသၞဟွံဂွံကွေံကွေံရ။ ကွတ်ပညာမံၚ်လဒေါဝ်သာ်ဏံ ပ္ဍဲက္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ်နွံမံၚ်ကီုဟာ။ 
ပဋိပက္ခဍုၚ်ယူကရိၚ်ဝွံ အတိုၚ်တၠပညာကြုက်မွဲတၠမဟီုပါ်ပဲါလဝ်ဗၞတ်ညိညဂှ်မဂး က္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ် ထေက်ကဵုဒး ဂိုၚ်ကေတ်၊ ယိုက်ဒိုက်ကေတ်လညာတ်မံၚ်လဒေါဝ် ဟွံလျောဝ်ဗက် နေတိုဝ်ကဵုအမေရိကာန်၊ ဟွံဗလးကၠေံရာတ်သာရောၚ်။ ဂလာန်ညးဝွံ ဒုၚ်သဇိုၚ်လဝ်ကဵုအကာဲအရာသာ်လဵုရောမဂး ဍုၚ်ယူကရိၚ်ဂှ် ပယျဵုစပ်မံၚ်ကဵုရာတ်သာရောၚ်၊ လုပ်နွံမံၚ် အဒေါဝ်ဂကောံဇြဟတ်ၜါလပါ်ဂှ်ရောၚ်။ ဍုၚ်ရာတ်သျှာဂှ် ဇြဟတ်ဇၞော်ကီုဒှ် ဍောတ်ကီုဒှ် ဒဒှ်ရကဵုအန္တရာဲကဵုညးတအ်မာန် ရောၚ်ဂှ် ဇကုဇမၞော်ဍုၚ်ယူကရိၚ်တအ် ဒးတီလဝ်ထေက်ရောၚ်။ ဗီုဍုၚ်ကြုက်ဝေၚ်ဏာ ဟီုဏာ ပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ညးတအ် ဟွံကေတ်စလပါ်တေံလပါ်ဏံတုဲ သွက်ကြုက်ဂှ် ယီုသာအာရ။ ညးတအ်ဟွံထံက်ဂလာန်ကဵုရာတ်သာကီု ဟွံကေတ်စ လပါ်ယူကရိၚ်ကီုရ။ ဝၚ်ဍုၚ်ကြုက် ကေၚ်ဒှ်လဝ်ပၞာန်ကဵုခေတ်ကာလသဵုဗဳယိတ်ယူနဳယာန်တေံဂှ်လေဝ် နွံတဴဏီရ။ ဍာံဍာံတေံ ယဝ်ရဒးကေတ်စမွဲလပါ်မဂး ညးတအ်ဒးကေတ်ရာတ်သာဟေၚ်ရ။ ဆဂး ပညာကလုတ်တမာန်ဟီုဂှ် ပၟိက်ဇၞော်တဴဂှ်တုဲ သမ္မတယူကရိၚ်လၟုဟ်ဝွံ ယဝ်ရရံၚ်ကဵုဝှ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဂး ၜတ်မံၚ်ရောၚ်ဂှ် ဗှ်ရံၚ်ဝၚ်ဘဝညးတေံ ပ္ဍဲဝဳကဳပဳယျာမဂး ကၠး ကေတ်မာန်ရ။ ဘဝညးတေံဂှ် ကၠုၚ်နူဗွိုၚ်ကောန်မှိၚ်ဇာတ်၊ မၞိဟ်ကတဵုဂရိုၚ် ဍေံမလျောဝ်ဗက် အာကဵုလညာတ်ဒ ယှ်တှ် ပဝ်ပျူဠာတအ်မွဲရ။ အကာဲအရာဝွံ တုပ်မံၚ်ကဵုသမ္မတအမေရိကာန် ဒေါနေဝ်ထရာမ်ညိညကီုရောၚ်။ အစောံစရာဲ ဂွံတတ်ကၠောံအခက်အခုဲဍုၚ် ယူကရိၚ် ပ္ဍဲညးတေံဟၟဲဒှ်မာန်ရောၚ်။ 
သမ္မတယူကရိၚ် မဒှ်ကောန်ဂကူရာတ်သာ ဒးဂြိပ်ဒဴတိတ်အာရာတ်သာဂှ် အခိၚ်တ္ၚဲဏံ ၜိုန်ရပရိုၚ်မဳဒဳယျာဍုၚ်ပလိုတ်တအ် ဟွံချူဗၟံက်ကီုလေဝ် ပၠန်ဂတးယူကရိၚ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် ဒုၚ်လဝ်သဇိုၚ်ကဵုအကာဲအရာဏံရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ပ္ဍဲယူကရိၚ် လညာတ်ဍုဟ်မၠေံကောန်ဂကူရာတ်သာတအ် ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်မစံၚ်ဗဂဵုပၟတ်ပဋိပက္ခဝွံရောၚ်။ မွဲလပါ်တေံဂှ် သမ္မတ ဒဳမဝ်ကရိတ်အမေရိကာန်ဂှ်လေဝ် တိုန်ကၠုၚ်နကဵုရမျာၚ်ကရေဲ ဒစဵုဒစးကဵုရာတ်သာကီု ရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ဗီုသမ္မတ ဒေါနေဝ်ထရာမ် ဆက်ဆောံခိုဟ်ဆာဲကဵုရာတ်သာဂှ် ခေတ်သမ္မတဂျောဗာ်ဒေန်ဏံ ဍေံဟွံဒှ်သာ်ဂှ်ရ။ အခိၚ်ညးဒှ်ကၠုၚ်ဒုတ တိယသမ္မတ ပ္ဍဲသၞာံ၂၀၁၄တေံဂှ်လေဝ် ကေၚ်ဆဵုဂဗလဝ် စပ်ကဵုရာတ်သာ လုပ်သီလဝ်ဒေသခရာၚ်မဳယျာကီုရောၚ်။ ဇကုသမ္မတအမေရိကာန်ဂှ် ဟီုသောၚ်ကလးပရိုၚ် ဗီုကတဵုဒှ်ပြံၚ်လှာဲမံၚ်ပ္ဍဲယူကရိၚ်ကီုရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲစိုတ်သမ္မတပူတေန်ဂှ်လေဝ် သွက်ဂွံအုပ်ဓုပ်အာဍုၚ်ရာတ်သာလအ်အ်မာန်ဂှ် ညးဒးကၠောန်သ္ပသာ်ဝွံကီုရောၚ်။
 သမ္မတဖဳလေပ်ပါၚ်လၟုဟ် ကေၚ်ဟီုလဝ်ဂလာန်နွံရ။ ရံၚ်ကေတ်မဂး ညးဒးဒုၚ်ကဵုဇြဟတ်ဓရိုဟ်ကဵုအမေရိကာန် စပ်ကဵု ကေၚ်ကာဂွံထိၚ်ကၠေံဍုၚ်ကြုက်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ ဍုၚ်ကြုၚ်တၟာဏံဂှ် ကဵုညးဒစဵုဒစးကီုဟာ၊ ယဝ်ရဒစဵုဒစးကဵုကြုက်ဂှ် ဍုၚ်ညး သာ်လဵုဒှ်အာမာန်ရောဂှ် ညးတီရ။ ကာလလဆောဝ်ညးဒစဵုဒစးကဵုကြုက် သီုအမေရိကာန်ရောၚ်။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ကာလဍုၚ် တဳမဝ်ဗၟံက်ဗၠးၜးတိတ်တၟိတၟိဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ပၠန်ဂတးညးတအ် မဒှ်သမ္မတကၠာအိုတ်ဂှ် ညးသ္ပအဓိကတုဲဆဵုဂဗကဵုက္ဍိုပ်သ ကိုပ်အေန်ဒေါနဳရှာရောၚ်။ ၜိုန်ရက္ဍုဟ်မၠေံအေန်ဒေါနိသာကီုလေဝ် ဆဂး ရံၚ်ကဵုဂီုကၠီု ကေုာံ ဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညးတုဲ ညးဒးရုဲစှ်သာ် ဂှ်ရောၚ်။ လညာတ်နဲကဲဏံ ပ္ဍဲက္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ် နွံညိဟာဂှ် အဲဟွံကၠးကေတ်ရ။ 
ပ္ဍဲကဵုဂလာန်တၠပညာကြုက် မဗတိုက်ဖအောဝ်လဝ်ဂှ်တုန်၊ နကဵုယူကရိၚ် ထေက်ကဵုဒးဆဵုဂဗတက်ကျာကဵုရာတ်သာ ဗွဲတိုက် ရိုက် ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵု နူ ကောံဇြဟတ်တၞဟ်တအ် မွဲအဆံၚ် ကော် face to face ရောၚ်။ ဂလာန်ဗတိုက်ဖအောဝ်ညးဝွံ စှေ်စိုတ်လောန်ရ။ ပ္ဍဲကဵုဌာနပရိုၚ်ဂၠးတိတအ် ဟီုတဴနွံပၠန်ဂှ် ပ္ဍဲပ္ၚံက်ဏံ ရမျာၚ်ကောန်ဍုၚ်ယူကရိၚ်တအ်ဇေတ်တ် ဟွံမိၚ် ကေတ်တုဲ ရမ်သာၚ်မ္ၚးမ္ၚးတအ်သၟး ဂွံမိၚ်ကေတ်မံၚ်ရောၚ်။ အရာဝွံ ပိုဲကံက်ကေတ်အဓိပဲါသာ်လဵုမာန်ရောမဂး၊ ပဋိပက္ခ ယူကရိၚ်ဂှ် ဍေံကၠောအ်ထၞာန်အာ ညံၚ်ရဴပၟတ်ဂြိုပ်ဂှ်တုဲ ညးဂှ်ဒှ်ကမၠတ် ညးဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ထ္ဍေၚ်ကမၠတ်ဂှ် ပါ်ပဲါဝါတ်အာရ။ ပၠန်ဂတး ယူကရိၚ်တအ် သာ်လဵုမဟီုတုဲ အလဵုအသဳယူကရိၚ်တအ် သာ်လဵုမဟီုရောဂှ် ပိုဲတအ် ဟွံဂွံမိၚ်ကေတ်တုဲ ဂွံမိၚ်မံၚ်ရမ် သာၚ် သမ္မတရာတ်သာကဵု အမေရိကာန် ကေုာံ နေတိုဝ်တအ်သၟးရ။
ပရေၚ်ဇီုလပိုက် ဍေံမဒှ်လလေၚ်ဍုၚ်ဂကူဍောတ်ဇၞော်တအ်ဂှ် စွံလဝ်ကၠာ၊ တၠုၚ်လအာယူကရိၚ် ဒးဆဵုဂဗမံၚ်တ္ၚဲဏံဂှ် တုပ်မံၚ် ကဵုပိုဲတအ်တၟာဂလိုၚ်ရ။ ပၞာန်ဗၟာဂှ် ညးတအ်နွံလပါ်ကြုက်ကဵုရာတ်သာ၊ အေန်ယူဂျဳဂှ် နွံလပါ်အမေရိကာန် ကေုာံ မဟာ မိတ်အမေရိကာန်ဂှ်တုဲ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် လ္ၚဵုနွံလပါ်တေံ၊ လ္ၚဵုလပါ်ဏံရ။ ဆဂး ဂကောံလ္ၚဵုကဟဳထောံတုဲ ရုဲစှ်ကေတ် လညာတ်မံၚ်လဒေါဝ် ညံၚ်ရဴဂကောံလပါ်တိဍာ်သၟဝ်ကျာ ကေုာံ အေန်သဳအေတအ်လ္ၚဵုရ။ တိဍာ်မန်ဟွံဒှ်ပၞာန် တိဍာ်က ရေၚ်တအ် ဒှ်ပၞာန်၊ မဳဒဳယျာမန်တအ် မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဂွံ၊ မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဒးဂြိပ်ဒဴရ။ ရဲကေတ်စလပါ်ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ညံၚ်ရဴပဲါဒုဟ် ဟွံလောဲသွာကီု၊ ဟွံဗၠးအစောကီု၊ ရဲဒစဵုဒစးတအ်လေဝ် အန္တရာဲဟွံဍောတ်ရ။ လညာတ်အကြာက္ဍိုပ်သကိုပ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ ပၠန်ဂတးဂကူမန်တအ်လေဝ် ဒှ်မံၚ်ပိကဵုပန်ကီုရ။ 
ဂၠးတိပိုဲတ္ၚဲဏံ ပရေၚ်ပြိုၚ်ပကာန်အကြာကြုက်ကဵုရာတ်သာမွဲလပါ်ကဵု အမေရိကာန်၊ နေတိုဝ် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ်မွဲလ ပါ်ဂှ် ကၠးကၠး ပိုဲတအ်ဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရ။ ဗီုပြၚ်ကြုက်၊ ရာတ်သာ၊ အမေရိကာန်၊ နေတိုဝ်တအ် ပလှေ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲဂှ် ပိုဲတအ် ဟွံတီလဝ်ကၠာမဂး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိဂှ် ဂွံဗ္ၜမ်ဍေံဟွံလောဲသွာရ။ ပိုဲဒးဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပဝ်လဇြဳဍုၚ်ဂကောံဇၞော်ပန်တအ်ဂှ်တုဲ လ္ၚတ်အာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိပိုဲမဂး ကၠိုဟ်လောဲသွာမာန်ရောၚ်။ ဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပဝ်လဇြဳပန်က္ဍိုပ်တအ်ဂှ်တုဲ ဂၠးတိပိုဲ ပြံၚ်လှာဲ အာမာန်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ဟီုမာန်ရ။ ဍုၚ်ကိုဝ်ရဳယျာသၠုၚ်ကျာ ကေုာံ ဂျပါန်တအ်ဂှ် ဒၞာဲလ္ၚဵုညးတအ် ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ညးတအ်တုဲ ၜိုန်ရဟွံမိက်ပါ်ပဲါကြုက်ကီုလေဝ် ဆဂး ဒစဵုဒစးကဵုဇြဟတ်ဓရိုဟ်မဟာမိတ်အမေရိကာန်ဟွံမာန်ရ။ နေတိုဝ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုညးတအ်တုဲ ဟွံမိက်ဒးဓယံက်အမေရိကာန်တုဲ မိက်ဂွံက္ဍိုက်ပ်သဳကၠဳကေၚ်ကာအေန်ဒေါ-ဖသဳဖိက် ရဳဂျေန် ကော် Indo-Pacific Regionကီုရ။ 
ဂၠးတိဏံ ယြဴဍုၚ်လဵုမွဲဟွံဟီု ယဝ်ရဇၞော်ပြိုၚ်ပကာန်ကၠုၚ်မဂး နကဵုအမေရိကာန် ဒးပဒေါံကၟိုၚ်ဖျေံရောၚ်။ ဍုၚ်ရာတ်သာလေဝ် ကြဴနူသဵုဗဳယိတ်ယူနဳယာန် သရိုဟ်အာတုဲ သိက္ခာညးတအ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏံအောန်စှေ်အာ၊ မုက်ဍောတ် မတ်သဝ်၊ ညးတၞဟ်တအ် ဖျဝ်အဆံၚ်တုဲဆက်ဆောံ၊ ဂကောံနေတိုဝ်တအ် စိုပ်ဇိုၚ်ပယျဵုဇကုတုဲ ပၠေတ်မံၚ်ဍာ်ပါၚ်ပ္ဍဲကတောဝ်ဂှ် ဒုၚ်စသိုၚ်ပရေံလောန် မိက်ဂွံကလေၚ်ဂွံဘဝတြေံ ညံၚ်ရဴဂကူမန်ပိုဲ စိုတ်ဟဳသွဝ်မံၚ်ကဵုအေန်ပါယျာမန်ခေတ်ကၠာတေံကီုရ။ ပရေၚ်ဒုၚ်စသိုၚ်စိုတ် သာ်ဝွံတအ်ဂှ် ဍေံဖန်ဗဒှ်မံၚ်ရာသဳဥတုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိပိုဲရောၚ်။
ကြုက်ကဵုရာတ်သာ ဒှ်မွဲဇြဟတ်တုဲ ဍုၚ်ဍောတ်တ်တအ် မံက်ဂတဝ်ဗၠးၜးကၠုၚ်ဂှ် ၜိုန်ရဒှ်ဇြဟတ်စိုတ်ကဵုသွက်ပၠန်ဂတးဂွံဗၠးၜး ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲကီုလေဝ် ဆဂး ဍုၚ်ၜါဝွံ ဒှ်ကၟာၚ်စက္ကဝါ သွက်အလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာတအ်မွဲရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ညးတအ် နွံမံၚ် ထံက်မံၚ် ဂလာန်ဏီမဂး ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ဂံၚ်သီမံၚ်အဝဵု ဒဵုတွဵုကဝ်ဂှ်တုဲ အပါအမေရိကာန်၊ အဳယူတအ်လေဝ် ညးတအ်ဟွံဒးဖေက်ရ။ ယဝ်ရဒးဟီုပတောံဥပမာမဂး သၟိၚ်နာဲဝၚ်ဇၞော်မသုန် မအုပ်ဓုပ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲဂှ် ညးတအ်ဂွံလဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ၜါတၠတုဲရောၚ်။ ဖျေံညး သကအ်ဟွံစှေ်ရ။ ဂလာန်သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာ နာဲဇြဝ်မေန်ထောန် ကေၚ်ဟီုကၠုၚ်လဝ်ကြံၚ်ၚ်မ္ၚိုဟ်ဟ် နွံမွဲသာ်ဂှ်တုန်၊ ယဝ်ရဒး ဖေက်မံၚ်ဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော်တအ်ဂှ်တှေ် ဍုၚ်ဗၟာညးလေဝ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲဂၠးတိဏံဟွံသေၚ်ရောၚ်။ 
ဍေံနွံမွဲသာ်ဂှ် ဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ် ဗတိုဟ်ဗမ်မဂး မၞိဟ်တအ်ချိုတ်ရ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် စကာက္ၜၚ်ကျာတုဲပန်သၠေက်မဂး မၞိဟ်တအ် ဒှ်လလေၚ်ရ။ ဆလအ် ပၞာန်ဗၟာ ကေတ်ဇၞးကုအေန်ယူဂျဳမာန်ရော၊ ဆလအ် အေန်ယူဂျဳကေတ်ဇၞး ကံၚ်သဳ ပၞာန်ဗၟာမာန်ရော၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာပရေံဂလိုၚ်တေံ၊ အေန်ယူဂျဳပရေံခိုဟ်ဂလိုၚ်ဏံ ဂလာန်သၟာန်မြဴသာ်ဝွံ စွံလဝ်ကၠာ၊ တ္ၚဲဏံ ကောန်ဍုၚ်ပိုဲ စုတိချိုတ်အာမွဲစိတၠ၊ ဍုၚ်ကွာန်သ္ၚိဌာန် လေၚ်ဒိုက်အာ ဂလိုၚ်လဵုဂှ်ဟေၚ် မိက်ဂွံသၟာန်တီကၠာရောၚ်။ အခိၚ်ကာ လပိုဲဍောတ်တ်တေံ ကေၚ်ဗှ်လ္ၚတ်ကၠုၚ်ပရိုၚ် စပ်ကဵုပေဲါပၞာန် ပ္ဍဲယူဂေါသဠာဗဳယျာဂှ်တုန်၊ “အနိဌာရီုပေဲါပၞာန်- ဇကုဟွံမွဲကဵုက္ဍိုပ်၊ က္ဍိုဟ်မသက္ကုဇကုတအ်” ဂှ် ပေဲါပၞာန်ညးတအ် လလမ်ကၠုၚ် ၜိုတ်၂၇သၞာံဂှ် အခိၚ်တ္ၚဲဏံ ကလေၚ်ဒှ်ကၠုၚ်ညိညပၠန်ရ။ ပေဲါပၞာန် ဍုၚ်ပိုဲဂှ် ညံၚ်ရဴပၟတ်နရက် ဝေၚ်ပၠိုတ်ဟွံမွဲဂှ် ကောန်ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ဍေံဒှ်မံၚ်ညံၚ်ကောန်နရက်ဂျိုၚ်ၚ်ရောၚ်။ မဟာဝါဒဳဂ ကူဗၟာတအ်ဂှ် ဒှ်အဓိကမၞိဟ်စုတ်မံၚ်သၞပရက်ပၟတ်နရက်ဂှ်ရောၚ်၊ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲပၞာန်ဍုၚ်ညးတအ်ဂှ်လေဝ် မဟာဝါဒဳ သာပ်တအ် ဒှ်ၝောံလတေၚ်ဍေံကီုရောၚ်။ ဓဝ်သၟိၚ်စှ်ဟွံမွဲမဂး ဍုၚ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳလေဝ်ကဵုဒှ် ဒဳမဝ်ကရေဇြဳဟွံသေၚ်လေဝ်ကဵုဒှ် ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ကလိဂွံတသိုက်ဟွံမာန်ရ။ ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၃၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

==မအာတ်မိက်နကဵုညးလွပ်သီုဖ္အိုတ်သွက်ဂွံမၚ်မွဲလိက်ပတ်မန်==
ကာလချူလိက်မန်မ္ဂးလ္ပကွက် &quot;ရ&quot; နကဵုခ္ဍံက်လိက် &quot;္ရ&quot; ညိအဴ။ ယဝ်ရဆက်ချူအာအတိုၚ်တဏအ်တှ်ေသ္ကဵုအခိုက်ချူလိက်ဘာသာမန်ပိုဲမလီုလာ်အာမာန်ရောၚ်။ ဥပမာ ကာလချူ (မ္ၚဵု) ကွက်  &quot;ရ&quot; တှ်ေရမျာၚ် (မ ၚေ) ဟွံတိတ်ရ၊ တိတ်ဆၜိုတ်ရမျာၚ် (မ ရေ) ဟေၚ်ရ၊ ဟိုတ်နူ ကွက်လဝ် &quot;္ၚ&quot; ဟွံသေၚ်တုဲမတိတ်အာရ (ရ) ဟေၚ်ရ။ ကာလချူ (လ္ၚတ်) ကွက်  &quot;ရ&quot; တှ်ေတိတ်ရမျာၚ် (လ ၚတ်) ဟွံတိတ်ရ၊ တိတ်ဆၜိုတ်ရမျာၚ် (လ ရတ်) ဟေၚ်ရ။ စွံသတိညိအဴ၊ ကၠောမန်ပိုဲ။ ယဝ်ရနွံပၟိက်တၚ်ဂလာန်သၟာန်မ္ဂး နကဵုအကံက် [[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:咽頭べさ|Dr.Intobesa]] ဂှ်သၟာန်ကေတ်မာန်ရအဴ၊ တၚ်ဂုန်ဗွဲမလောန်နကဵုမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရအဴ။
* စရၚ်မိက်လိက် ကွက် &quot;္ရ&quot; တုဲချူလဝ်: [[ကမ္မတဳ သိုင်ခၞံ ဘာကောန်ဂကူမန် (ကွာန်လှာ)]]၊ [[ကမ်နိရာဲ]]၊ [[ကလော်မန်ဂမၠိုၚ်]]၊ [[ကအ်ကျာ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ကအ်ကျာ်]]၊ [[ကျာ်ဗတာၚ်၊ ကၠအ်သတ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်မုဟ်ဍုၚ်]]၊ [[ကျာ်မနုဟဝ်၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[ကျာ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်မုဟ်နာင်]]၊ [[ခၞိင်ဖရင်နံင် ဍုင်ဗဂေါ]]၊ [[ဂကောံစဳပျးဖောအ်ဗြေဝ်မဟာဇန်]]၊ [[ဂလာန်အာစာပဏ္ဍိတ]]၊ [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ကအ်ဗိန် ဘာဇၞော်]]၊ [[ဂျိဂှ်ၚိုတ်လဝ် ထဝ်ဂှ်ကလာတ်ပတိတ်]]၊ [[ဂွံအခိၚ်ကဵု ကေတ်အခိၚ်]]၊ [[ဂွံအခိၚ်ကဵုကေတ်အခိၚ်]]၊ [[စၟတ်သမ္တီဒဴပၞာန်ဗၟာဒက်လဝ်ကျာ်ပိကေုာံဝၚ်ဗၟာဂစိုတ်မန်]]၊ [[တက္ကသိုလ်အပါ]]၊ [[တံင်ပိုအ်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]၊ [[တၠဂုဏ်အ္စာအာနန္ဒ]]၊ [[ထဝ်မန် (ဥက္ကဋ္ဌဇၞော် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ)]]၊ [[ဒ္ဂေတ်ဝတ်]]၊ [[ဓါတ်ပံင်ကောံ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်လ္ဂုင်]]၊ [[ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် သၞာံ ၂၀၂၀တအ်]]၊ [[ပရေံဂှ်ထေၚ်ခိုဟ် ညးသပ္ပရိုဟ်ဂှ်ထေၚ်ဗၠေတ်]]၊ [[ပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန်]]၊ [[ပလိုတ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ကြေဝ်ဏာ]]၊ [[ပါန်သာ၊ နာဲ]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိစူဠဝဝ် သကုတ်−၁)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိစူဠဝဝ် သကုတ်−၂)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိပါဲစိုတ် သကုတ်−၁)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိမဟာဝဂ် သကုတ်−၂)]]၊ [[ပြကိုဟ်စရာဲဗုဒ္ဓဘာသာ ကၞပ်(၁)]]၊ [[ပြကိုဟ်စရာဲဗုဒ္ဓဘာသာ ကၞပ်(၂)]]၊ [[ဗညာအံင် (သကိုပ်ဂဳတ)]]၊ [[ဗော်ညဳသၟဟ်မန်]]၊ [[ဗော်ဍုင်မန်တၟိ]]၊ [[ဗော်သင်ပံက်ဗ္တောန် လိက်တၟအ်မန်]]၊ [[ဘဝဗၠာဲ]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်ခလံက်ခပြု]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်ဝါဂၠံင်]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် တန်ဒေါဝ် တံၚ်ပိုအ်]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ပွိုင်တိုက်ဝင်ဒုန်]]၊ [[မဟောဟ်သဓ၊ဇာတ်]]၊ [[မာံဝိုတ်တိုန်ဘာ]]၊ [[မေန်နဲသိုဝ်]]၊ [[မ္လစ်သာ၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[ယှိုဲသဳခုင်၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[လိက်ခၞိင် ကျာ်ယှိုဲသဳခုင်]]၊ [[လောကသိဒ္ဓိ]]၊ [[လျးသာသနာ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ဝါခရူ]]၊ [[လွဳအံင်၊ နာဲ]]၊ [[ဝင်ဓါတ်ကျာ်မုဟ်တဴ]]၊ [[ဝါဗ္ၚကၠံသွဝ် မုက်ဍောတ်မတ်သဝ်]]၊ [[ဝဳရ၊တၠဂုဏ်]]၊ [[သင်ကၠံ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်သင်ကၠံ]]၊ [[သဗ္ဗညု၊ ကျာ်စေတဳ]]၊ [[သိပ္ပံပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်]]၊ [[သိယဵု၊ ကျာ်စေတဳ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်ထဝ်]]၊ [[သုတကဵု ဂျဵုကာ]]၊ [[သၞေဟ်ဗဒဝ် ကွာန်တြေံ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]၊ [[ဟံသာကဵုနန်ထဝ်]]၊ [[အခိုက်ကၞာသၟာဒွက် ဗီုစိုပ်ကၠုၚ်ဌာန်ဒူရာ]]၊ [[အာရှ]] 
:ဆေၚ်စပ်ကဵုမုက်လိက်တဏအ်သီုဖ္အိုတ်ပိုဲတံပလေဝ်ပလေတ်တုဲယျ၊ လက္ကရဴတှ်ေနကဵုညးလွပ်တံသီုဖ္အိုတ်လ္ပဆက်ချူ ကွက် &quot;ရ&quot; (္ရ) အိုတ်ညိအဴ။ သွက်ဂွံမၚ်မွဲထိၚ်ဒက်အာဲကၟာဲလိက်ပတ်မန်၊ ဒုၚ်ဂုန်အာတ်မိက်ဏာနကဵုညးလွပ်တံသီုဖ္အိုတ်ရအဴ။ (သတိ။ ။ပိုဲတံဒုၚ်ဂုန်အာတ်မိက်လဝ်ကီုလေဝ်ဟွံသ္ပဂရုဆက်ကၠောန်သ္ပဒၟံၚ်သာ်တဏအ်ရတှ်ေ၊ သွက်ဂွံစဵုဒၞာထိၚ်ဒက်လိက်ပတ်မန်နကဵုညးမသ္ပပွဗၠေတ်ဒးတၟာတ်အကံက်ရောၚ်။ ပရေၚ်အဲဂွိၚ်ဒၟံၚ်ကဵုလိက်ပတ်မန်ဂှ်လေဝ်သ္ပကရုဏာတုဲကၠိုဟ်စိုတ်ကဵုညိအဴ)။--[[ညးလွပ်:Intobesa.bot|Intobesa.bot]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Intobesa.bot|ဓရီု]])  ၁၀:၂၂၊ ၂၀ ဂျူလာင် ၂၀၂၅ (+0630)

== ကလေင်စၟဳစၟတ်လဝ် သက္ကရာဇ် သၞာံ ဒတောဝ်ဨကရာဇ်မန် ဂဇအ်နန် ==
ကလေင်စၟဳစၟတ်လဝ် သက္ကရာဇ် သၞာံ ဒတောဝ်ဨကရာဇ်မန် ဂဇအ်နန်

&lt;nowiki&gt;#&lt;/nowiki&gt;သၟိင်ဝါရောဝ် (မဂဒူ)

         တဳလမၞုံကုပိုန်ကျာ်တြဲ ဒှ် ၈ ဝှ် စိုပ်မုဟ်တၟံ ပ္ဍဲမုဟ်တၟံဝွံတုန် ပပဓါန်ကဵုကလော်သုမ ဍေံအာကေတ်နင်တၟအ်ကမုမွဲ ကဵုကျာ်ဂဇအ်၊ သၠအင်ဒိုင်ဒစာံတၞး သီုကၞာင် ကၠုင်ဗ္ဒန်လဝ်သဗ္ဗညုတုဲ ကျာ်ပျးဒိုဟ်လဝ်။

        စုတိအာနူဂှ် က္တဵုဒှ်ကောန်ညးကအ်ဝါန်၊ နူသွတ် မိသ္တိက်လဝ်ပ္ဍဲဂဒူ ကနှံက်ကျာဂွံပ္တိန်နာမွဲပတိဟာတုဲ လသာစိဟ်ကၠုင်ထာန်ဂှ်ပၠန်။ ပဟိုတ်ဂှ် မဂဒူ ညးမ္ဂး။ သမာလမိတ်သှ်လဝ် သၟတ်ဝွံ သ္ပိုင်အကာသ သ္ဒဟ်ဨကရာဇ်။ ဇၞော်ဒှ်အာဗၠာဲတုဲ ဒှ်ဇမၞော်ဒလေင် ၁၆၀ စိုပ်က္ဍိုပ်ဒဵုမွဲ ကောန်ဒလေင်မွဲယဲအာ ဇကုဒြဟတ်ဇၟူမွဲဒလေင်ဂှ်ပင်ယိုက် ပ္ၚောအ်အာဍုင်သုက္ခောဒါယ။ တမ်သၞာံ သက္ကရာတ်တိုန် ဂဂဵုဂတးပန်စုတ်ဒလေင်ဒကုတ်အာ ပ္ဍဲပၞး ဗအ်မွဲဒတုံစိဟ်ပါဲပလိုတ် ဗအ်မွဲဒတုံစိဟ်ပါဲဗၟံက်ဂှ်အာၜိုတ်ကေတ်ရ။ ပသာန်လျးလလဳမဒြေပ်ဂှ် ညံင်ပြာသာတ်ထဝ်ရ ပ္ဍဲမတ်မညာတ်။ အာသှ်ကဵုဗမၞးမွဲနွံကဵုပညာ၊ လာပ်သၠုင်ဒတဴပူဇဴအဲတုဲအဲသှ်ကဵုရ။ ခနှဂှ်ပညာဂွံအခေါင် ဒုန်မွဲသၠုင်ဒတဴၜတ်ကေတ်တုဲ ယာတ်ထမှိင်က္ဍိုပ်ဂှ်ဂြောပ်ဖျိဟ်သြန်ရုပ်စိင်မွဲ တိုန်စွံလဝ်ဝွံ အဲပူဇဴအစာရ။ ဗမၞးခါမမိင်ညာတ်ပတဴအသဝ်၊ ဟာဲကောန်မန် မပတၠကုသဵုမပြဲနူညးရောင်၊ ပသ္ကဵုယိုက်ဒလေင်ရော ဒေဝတဴလဝ်စိုတ်တုဲ ပပန်ဒကုတ်ကၠေံဒလေင်ရောင်။ လ္တူက္ဍိုပ်ညာတ်ရုပ်ပြာသာတ်ဂှ် လတူက္ဍိုပ်တၟံနန်ပြာသာတ်က္တဵုဒှ်ဟွံလအ်ရ။ ပပူဇဴသြန်ရုပ်စိင်ကဵုအဲဝွံ ဂမာစိင်မခစကၠာတုဲ ညိမခစသၟိင်ရ။ သာ်ဝွံသၟာနိမိတ်သှ်လဝ်။ 

        ဇကုမွဲဒိုအ်ဒၟံင်ဍုင်သုက္ခောဒါယ ကောန်ဒလေင် ၁၆၀ ကလေင်စဴအာရ။ ဇကုတဴပ္ဍဲရုင်စိင်၊ တၠညးသုက္ခောဒါယစိဟ်ဗဵုစိင်ပျတ်၊ သုင်ဍာ်ဒဂံင်တုဲ တ္ၜောဟ်ဖျိဟ်ဒးစုတ်ခတ်မွဲလမးတိုန်။ ဟာဲကောန်မန် ဝွံခတ်မွဲ၊ မင်ဗၠာဲဇအ်သဝ်လောပ်အာၜိုတ်ကေတ်ခတ်ဂှ်ရ။ မင်ဗၠာဲအာရာန်မခါကဵုယဗြဴသေံ၊ ခတ်မွဲမကီု လပုဟ်တဲမွဲမတုက်ကေတ်ရ။ မိင်ဂလာန်ယဗြဴတုဲ လပုဟ်တဲတလေတ်ဍာ်ပါင် စလံက်စုတ်ဒေါဝ်မခါ လးဒပှ်တုဲကွဟ်ကေတ်ရ။ ယဗြဴညာတ်ပွမင်ဗၠာဲဝွံတုဲ ပတဴအသဝ်။ ဟာဲကောန်မန် မတီဝဳပရာက္တဵုပြဟ် ၚုဟ်ဂၠု မသ္ဒဟ်ဨကရာဇ်ယိုက်စၞန်တဲမွဲရ။ 

ဒေဝတဴပၠောပ်စိုတ်ဒးသမိတ်လဝ် မင်ဗၠာဲဒြာတ်စုတ် ဇနော်တၞံခါမွဲတၞံ မွဲသ္ဂန် ဇလိင်ဍေံပန်ဟတ်။ သၟိင်သုက္ခောဒါယ ညာတ်တုဲသၟာန်ညးမတဵုဂှ်ရော၊ အဲဍိက်မတဵု ခတ်မွဲတၠတိဇနော်မထ္ၜးဂှ်ရ ရာန်ဂွံမခါမတဵုလဝ်ရအဴ။ မခိုဟ်စရ တၠညးဂး။ တ္ၚဲသဳဗပေင် ဂိတုအသာတ် မင်ဗၠာဲမွဲ စၚိန်တၞံခါ တိုန်တွာဲတၠညးသုက္ခောဒါယရ။ ကောန်မန်ဝွံ ဆခတ်မွဲကီုဒတုဲမြမဝ်အဲဂလိုင်ဝွံခနှံဒှ်။ ဟာဲကောန်မန် ဒၟံင်ပ္ဍဲမုက်ကၠတ်အဲရ။ ပတွဵုနူဂှ်တုဲ က္တဵုပြဟ် ၚုဟ်ဂၠု၊ ဟွံဟိုတ်မာဲ သၟိင်သုက္ခောဒါယ သညာတ်ပတိပတ်သာ်ဝွံတုဲ အလုံဝင်ဖအိုတ်ဇိုန်ကဵုပဝိုင်ရ။

သၟိင်သုက္ခောဒါယ အာဝေင်စိင်၊ ကောန်သၟိင်သုက္ခောဒါယ မေဏင်သောဲဍာ ဂှ်ဒဒှ်ေဒယှ်အာ၊ ဖေက်ညးတီညာတ် ဒကိုပ်ပၞာန် ၄၀ ဒက်ဖံင်၊ သ္အာဒုင်တၠညးဂးတုဲ စိုတ်ဒှ်မွဲတုဲ ကၠောံအာပါဲသင်ပလိုတ်ရ။ ညး ၄၀ ဒှ်စိုတ်မွဲတုဲ ဗက်ကၠုင်ကရောမ် မဂဒူကီုရ။ တြဳဇှ်ကုသဵု ညးဟွံဗက်ထက်ကၠုင်စိုပ်ထာန်ဒမံင်ဇကုရ။ 

        နစလဳစလးဇကု ညးမတဴထာန်ရးပးအိုတ်သီု၊ နဓနသံဝိဘာဂ၊ ဝါစာသံဝိဘာဂ၊ ပၠောပ်လဝ်သကေံတဲတုဲ စိဟ်ဗ္ဒဟ်မတ်လမၠီု၊ နဥပါဲဇကုမဆိုက်ဗ္ဒက် ကေတ်ဇၞးကဵုသၟိင်အလဳမာ တုဲ ကေုာံအစာပိ - အစာကါဝေါက် ဂးမွဲ၊ အစာဂေါသြ ဂးမွဲ၊ အစာဒဂဵုမှာသၟိတ် လေဂးမွဲ၊ အစာသေံ မန် ဗမာ အစာတအ်ဝွံမဆိုက်ဗ္ဒက်ပ္ဍဲဗိုတ် ၃၊ ဗေဒင် ၄ ညံင်မဂြင်လဝ်ကီု၊ တဴပ္ဍဲဒလောအ်ဗ္တောန်အစာတံဝွံတုဲ အတိုင်အစာတံဝွံဟီုလဝ် ဒိတ္ထဳနက္သတ် သၞာံဝွံခိုဟ် ခနှံဗ္ဒဟ်ဍုင်ကွာန် ညံင်ကမၠိုင် ကမာမၞုံကဵုဗလာဲရ။ 

ကဵုၚးပ္တန်ဂအာင်ဍုင် အဒိမၚးကၠာ ကၠန်မွဲဇၞော်ကၠးမဆဵု၊ ဍုင်ဝွံသ္ဒဟ်သၞိဟ် က္ၜင်ဂၠိုင်သန်ဂတ၊ ၚးအာဂတဂှ် ဆဵုကၠမွဲပၠန် သၟိင်ပသၟိင်သန်ထာန်ဝွံဂံင်သ္ကာတ် ဟွံဇမိုက်ကဵုသတြုရ။ ဇနးမပြဲသ္ဂောံရ၊ အစာတအ်သှ်လဝ် ပ္ဍဲသက္ကရာတ် ၆၄၉ ဂိတုမာ် ၉ မၟံက် တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ လက်မကဝ် မယိုက်ဒယိုင်မြမေမဍာ်။ ကာလဂှ် ဗြဴမွဲသီုလယိုင်ဂဝ်ဂၞဴတလာဲသော် ကၠုင်ဇမဳက္တိုင်ဂှ် ဇကုဍေံဒတုံစိဟ် ဒွံ(ဇီုဒး) ဒယိုင်ဆီဍေံပရာတ်တိုန်ဒှ်ဇြုံ ၈၊ ဇြုံ ၇ ချိုတ်ပ္ဍဲဍုင် ဇြုံမွဲဇက်တိတ်တုဲဟွံညာတ်ရ။ ညာတ်လၟိတ်ဂှ်တုဲ အစာတအ်မသှ်လဝ် သၟိင် ၇ ဒတောဝ်ပသၟိင်ပ္ဍဲထာန်ဝွံ၊ မွဲဒတောဝ်ဂှ် သ္တိတ်အာနူဍုင်ဝွံတုဲ သ္ပသၟိင်ထာန်တၟေင်ဗွဲဒိုဟ်ပလိုတ် အစာတအ်သှ်လဝ်ရ။ ပလိုတ်တၞံဇြဲမွဲတၞံ နွံဒေဝတဴဇြဲ ၇ ညးဂး။ 

        သၟိင်မဂဒူတုန် ကၠာဍုင်မတ်တၟဟတုဲညိ စဳရေင်တမာဲဇမိန် သီုလိက်ရာဇာသာန် စကာကလုတ်ဥဒုတ် ကဵုတိုန်တွာဲတၠညးသုက္ခောဒါယ၊ အာတ်ကြိယာပသေက် သီုယၟု၊ သၟိင်ဗြတေဇ တၠဍုင်သုက္ခောဒါယ ကာလမမိင်လိက်ရာဇာသာန် သၟိင်မဂဒူ ဂမာန်ဇကုသ္ဂောံဒှ်သၟိင် အိုဟ်တၟိုဟ်စိုတ်ဗွဲမလောန် စင်ခြင်ကဵုအမာတ် ၄၀ တုဲ ကြိယာပသေက် ၅ သာ် စဳရေင်၊ ပူဂဵုမွဲတၞောဝ်ဒတောဝ်ဨကရာဇ်ဟသေင် နအနုဘဴကုသဵုရောင် ညံင်ဒဇူစိဟ်နူလတူအကာသကီု ယၟုဂှ်တက်တဆိပ် ပ္တဴလဝ်လ္တူအကာသ ၇ ဟတ်တုဲကဵုပလံင်ဖျိဟ်ရ။ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၄၉ ကီု သၟိင်ခနှံဍုင်လေဝ်တုဲ ကေုာံကောန်သၟိင်သုက္ခောဒါယ မေဏင်သောဲဍာ ဂှ်ဒုင်ရာဇာဘိသေခ ဒုင်ယၟုသၟိင်ဝါရောဝ်၊ သၟိင်ဒဇူစိဟ်နူလတူအကာသ မိဂ္ဂး။ သၟိင်ဂှ်ပသၟိင် ၃ သၞာံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၂ ကေုာံညးမၞုံပညာ ဂမှဳ ဗမၞး ဒကိုပ်ပၞာန်ဇမၞော်သၟတ် ခနှံလဝ်ဓမ္မသာတ်အပၠေတ် သ္ဂုတ်စဝါတ်သတ္တံဂမၠိုင်၊ သၟိင်ဂှ်ခနှံဓမ္မသာတ်တုဲ သၟိင်အဒိထာန်လဝ် - သ္ဂုတ်စွာတ်ဝွံ သတ္တံမိင်တုဲ လ္ပပဝါတ်ဂါတ်ကေုာံရင်သကအ် ဝါဒသ္ကဵုဟဲအာ တုဲဇဟာန်သမိန်ဗွဲမဂၠိုင်က္တဵုဒှ်၊ သၟိင်စမိန်စမာန်ထာန်ဝွံ သ္ကဵုရပ်စပ်ဒလောံဗ္တောန်ညးဂမၠိုင်အဓါန်ဂၠိင်သ္ၚောဲ၊ သာ်ဝွံရဟွံကဵုဒှ်မ္ဂး ပြကိုဟ်အဲမကနှံလဝ်ဝွံ ကဵုဗ္ဒန်အာညိ သၟိင်အဒိထာန်လဝ်၊ စဳရေင်တုဲ ပ္ဍဲတာန်ဆံင် မနွံရုပ်ကသူမစိစောန်ထၜုတ်လဝ်ရ။

        နူဂှ်ပိသၞာံဂတ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၅ စိင်ဗ္တာင်သၟိင်သုက္ခောဒါယမွဲ ဍာ်ဇၞော်ဍိုက်ကၠုင်သွး ညးဂွံတုဲတွာဲသၟိင်သုက္ခောဒါယ၊ ဇကုညံင်တောဝ်ချဵုဗၜန် ဒြင်ညံင်သဗသမ္ၚိတ်၊ သော်ကၞေင်ညံင်အံင်မုဲ၊ ကာပ်ပါင်ညံင်ညးမဖျောန်လဝ်ဍာ်ကြေက်၊ သၞေမ်ညံင်သြန်၊ မှ်သၞေမညံင်အခဝ်ဇာင်ၚုညးမစဳလဝ်ကီု၊ ဂတာဇိုင်တဲဗကေတ်ညံင်သာ်ဆုန်၊ ဂဍောင်မတ်ဗကေတ်ညံင်ကလောံမၞိက်၊ ဗတညံင်ပၞိက်ပၟဝ်။ 

        သၟိင်သုက္ခောဒါယ ဂွံပ္ကင်ရင်ဍုင် ၉ သၞာံ အယုက်စိင်ဂှ်ဒှ် ၁၉ သၞာံ၊ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၅ စိင်ဗ္တာင်စိုပ်သုက္ခောဒါယ၊ ၁၉ သၞာံဂွံပတၠ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၆၄ စိင်ဗ္တာင်ဟွံရပ်ကမတ်(ဟွံစချောဲ)၊ ကော်နင်အစာစိင် ၚေဝ်ရံင် လက္သန်ယဲဟမွဲ၊ စိင်ဝွံသၟိက်အာဒၟံင်ထာန်တၟေင်ရောင်။ သၟိင်သုက္ခောဒါယ ကဵုထောံကမတ်ဍုင်ယောနက၊ ကမတ်ဍုင်အယုဒ္ဓယပုရ၊ ကမတ်ဍုင်ပဘာလရး၊ ကမတ်မတိမ(မတ်တၟ)၊ ကမတ်သုက္ခောဒါယ။ ကမတ်မတိမ စိင်ဗ္တာင်ရပ်။ သၟိင်ဗြဍဳဇ ခါမညာတ်မိပ်စိုတ်ပူမှ်၊ ဒကိုပ်ပၞာန် ၄၊ ဗဵု ၄၀၀ ကဵုပလံင်ဖျိဟ်ကုသၟိင်ဝါရောဝ်။ 

ဂွံစိင်ဗ္တာင်တုဲ စဳရေင်ထာန်ဆံင်လေတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဂှ်ကီု ပၞာန်သၟိင်ဟဝ်ဇက်စိဟ် ပ္ဍဲဂိတုမာ် ဗဵုမွဲကိုတ်ကဵုတြဴလက် စိင်ချေံဗွဲမဂၠိုင် ကၠုင်တ္ၚီုမတ်တၟသ္ပဍုင်ဇကု သီုကောန်ဗြဴဇက်စိဟ်ကၠုင်ဖျိဟ်ဒၟံင်ဒပ်။ ပ္ဍဲခၞဂှ် သၟိင်ဝါရောဝ် ဍိုက်စိင်ဗ္တာင်ဇက်တိတ်အာ မသက္ကုဇမိုက်(ဟွံဖေက်) ဒေါဝ်ပၞာန်ဟဝ်ဂမၠိုင် ဗၠးလောပ်အာ၊ စိင်ချေံဗဵုလဗး အပေါတ်လွဟ် ဗၞုဟ်ခြပ်တ္ၚ ဗွဲမဂၠိုင်။ ထဝ်သြန်ဟတီကဵုလမိဟ် ပစှ်စွံမွဲစွံ ဗဵုပၞာန်ဗၠးစိုပ်ဍုင်ဇကု၊ မိင်ပရိုင်ဒယှ်သၟိင်ဝါရောဝ်။ ဇၟာပ်ဍုင်ဒးပလံင်စမာဲဇမိန်အိုတ်။ 

        ပတွဵုနူဂှ် ဍုင်မတၟဂၠိုင်ကဵုစိင်ချေံ ဗဵုလဗးဂၠိုင်သန်ဟေင်၊ သၟိင်ဝါရောဝ် ညာတ်ဒဒိုက်သနာသၟိင်ဟဝ်သီုဗဵုဂမၠိုင် ဒဇပ်ဇတဝ် ထောံကြိယာပတ်သာဓနတုဲ ဒြေပ်ဒဴဟဒှ်ဖျိဟ်က္ဍိုပ်ပါန်လမျီု၊ ခါသၟိင်ဝါရောဝ်မညာတ်တုဲ ဂတကျာ်ဂတသင် ပလဝ်သစ္စရ။ “သ္ပတမ်နူတ္ၚဲဝွံသ္အာဂတ ကမိန်ဍုင် ပိုန်ဟာန် ယာန်ဗဍိုက်ညး ယဝ်အဲလွဵုအသဳညး လ္ပကဵုအဲဒးရာဒနာမိက်ညိ။ လ္ပကဵုဒးအာပဝါတ်ဂါတ်ကဵုညးညိ။ ပိုန်ဟာန်အဲ လွဵုအသဳကမိန်ဍုင်အဲလေဝ် ပကဵုညးဒသိုင်ဏာမာန်ညိ၊” သာ်ဝွံပလဝ်အဒိထာန်တုဲ ပ္တုဲကုသဵုဒက်ကျာ်မဟ်သၟိင်ကျာ် ၈ ထာန်၊ ကျာ် ၁၆ ထာန်၊ ကျာ်က္ဍိုပ်ဒဵုပန်၊ ကဵုသေဌဳ သမ္ၚေဟ် သ္ဂံင်သ္ဂဴတအ်သီုသၟိင်၊ ပတုဲကုသဵုယိုက်ဒိုက်သာသၞာ ဇဇၞော်ပၟဝ်အာဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ဓါတ်သော် ၆ တၞုင် ပ္တိုန်က္ဍိုင်ရပ်ထဝ်၊ ညးရးနဳဂီုဂမၠိုင်က္တဵုဒှ်ကရုဏာ၊ ညးဒိုက်ကဵုဒြပ်ဟုံမှာစုတ်တံ ကဵုဗွိုက်လတက်ညံင်ကောန်ပ္ဍဲစြိုဟ်ကီု၊ သၟိင်ဝွံမင်မွဲတဴရ။ 

        ကၠာဟဒှ်သၟိင် အယုက် ၄၀ သၞာံ၊ ပသၟိင် ၁၉ သၞာံ၊ အယုက် ၅၉ သၞာံ အာစိုပ်အနိစ္စဓဝ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၆၈ သၟိင်ဝါရောဝ် အာစိုပ်အနိစ္စဓဝ်။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၀:၄၇၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== ကိစ္စယိုက်ဝန်ပၞာန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် သၠုင်ပတေင်ပတိုန်မွဲအဆံင်ပၠန် ==
ကိစ္စယိုက်ဝန်ပၞာန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် သၠုင်ပတေင်ပတိုန်မွဲအဆံင်ပၠန်

မယံင် (ဍုင်မန်)

ပရေင်ယိုက်ဝန်သ္ပပၞာန်ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် ကေတ်ဒၟံင်ဓဝ်ပလိုဟ် ကဵုကေတ်ဒၟံင်ဩန်၊ ကဵုဩန်တုဲ လိင်ကေတ်ဒၟံင်မၞိဟ်ဂှ် ဟွံလုပ်ကဵုသၞောဝ်ဥပဒေ သ္ဂးတုဲ နူကဵုအလဵုအသဳတၠအဝဵုပၞာန်တအ် ဟွံကဵုအခေါင်ရ။ 

စပ်ကဵုကိစ္စညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဝန်သ္ပပၞာန် ပရေင်ကဵုကေတ်ဒၟံင်ဩန် သွက်ဂွံလိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးဂှ် ဗၠေင်ဒၟံင်ကဵုသၞောဝ်ဥပဒေယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ်တုဲ “နဲဂွံ နဲကေတ်” ပတိတ်လဝ်ပၟိင်ရ။

သ္ပဟိုတ်နူပတိတ်လဝ်ပၟိင် “နဲဂွံ နဲကေတ်” ဂှ်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး ပ္ဍဲဍုင်မန် ပရေင်ရပ်တံင်မၞိဟ် သွက်ဂွံယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ် တေင်ဂြတ်ကၠုင်ဒၟံင်နွံရ။ 

ပ္ဍဲဒေသဍုင်မန်ဂှ် အလဵုအသဳတၠအဝဵုတအ် သ္ဂောံကေတ်ဗီုပ္ဍဲဒေသရးဂကူဗၟာတုဲ မၞိဟ်ဒးအလန် ဒးယိုက်ဝန်သ္ပပၞာန်အတေင်ဂှ်လေဝ် ဒှ်ဂဝိင် ဖေက်ၜက်တိတ်အာ ပ္ဍဲဂကောံပၠန်ဂတးတအ်၊ ဖန်အလန်တုဲ ဂွံကဵုဂၠံက်မာဲဂှ်လေဝ် ဒှ်ဂဝိင်ကဵု ပရေင်ဒစဵုဒစး ထတ်သ္ကာတ်အာတုဲ ကေတ်လဝ်ဓဝ်ပလိုဟ် ကဵုကေတ်ဒၟံင်ဩန်၊ ဗက်ကေတ်ဒၟံင်ဩန်ပ္ဍဲသ္ၚိတုဲ စၞးဂှ် လိင်စုတ်ဒၟံင်မၞိဟ်ဂကူဗၟာတအ်ရ။

ဗီုပြင်ဏံဂှ် ဒှ်ဒၟံင်ညံင်ရဴကူသာန်သွံရာန်မၞိဟ်ရောင် အမာတ်ကၠတ်ထဝ်လ္ၚဵု သဳကၠဳပတိုန်ထ္ၜးကၠုင် ပ္ဍဲကောံဓရီုကၠတ်ထဝ် နွံကၠုင်ဂှ်တုဲ ပရေင်ကဵုကေတ်ဩန် သွံရာန်မၞိဟ်ဂှ် နူကဵုအဆံင်လတူတေံ ဟွံကဵုအခေါင်ရ။

ကဵုကေတ်ဩန်တုဲ ရာန်လိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးဂှ် ဟွံကဵုအခေါင်တုဲဂှ် လၟိဟ်မၞိဟ်ဒးကေတ်ဂှ်လေဝ် ညံင်ဂွံပေင်မာန် ကဵုလဝ်စၞောန်ပၟိင်သာ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်မၞုံတာလျိုင် ဒးဂၠာဲဗပေင်သ္ပပၞာန်တအ် သၠုင်ပတေင်ပတိုန်မွဲအဆံင်တုဲ ဒးဗက်ရပ်ဒၟံင် မၞိဟ်အဝဲလုပ်အဝေါင်သ္ပပၞာန်တအ်ရ။

“ပရေင်ဗက်ဩန်ပ္ဍဲကွာန်တုဲ လိင်စုတ်ဒၟံင်မၞိဟ်ဂှ် နူကဵုကဆံင်လတူတေံ ဟွံကဵုအခေါင်ရ၊ ပရောဏံဂှ် နူကဵုအမာတ်လ္ၚဵုတအ် သဳကၠဳကၠုင် ပ္ဍဲကဵုကၠတ်ထဝ်လတူတေံတုဲတှ်ေ ပရေင်ကူသာန်သွံရာန်မၞိဟ်ဂှ် ဒှ်မံင်ညံင်ရဴ သွံစမၞိဟ်၊ ပရောဏံမံက်အာတုဲတှ်ေ ကဵုဩန်တုဲ လိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးဏံဂှ် ဍေံတအ် ကၟာတ်ထောံ ဟွံကဵုအခေါင်ရပုဟ်၊ လၟိဟ်ၜိုတ်ဍေံဒးကေတ်ဂှ်လေဝ် ညံင်ဂွံဂွံ ဍေံစၞောန်လဝ်ဗီုဂှ် ဒှ်ဗီုဂှ်တှ်ေ ရဲညးတာလျိုင်သၟဝ်ဏံဂှ် ဗီုဂွံဂှ် ဒးဖန်ရ၊ ဒၞာဲဒးရပ်ဂှ် ရပ်ကေတ်ဏောင်၊ ဒၞာဲ ကော်ကေတ်ဂွံတှ်ေ ဍေံကော်ကေတ်ဏောင်၊ ဒၞာဲဒးဂၠံက်မာဲတှ်ေ ဍေံဖန်ဂၠံင်ဂၠံက်မာဲဏောင်၊ မွဲဒေသကဵုမွဲဒေသ ဟွံတုပ်ပုဟ်၊ ဗီုဍေံပြေပြံင် ဗီုဍေံဖန်ဂွံဂှ် ဍေံဒးဖန်ရ” သာ်ဝွံ ညးဆက်စပ်ကဵု အမာတ်ကၠတ်ထဝ်မန်မွဲတၠ ဟီုထ္ၜးရ။

ဟိုတ်နူစၞောန်ပၟိင်တိတ်ကၠုင်သာ်ဂှ်တုဲ ဍုင်မန်ဂှ် ပရေင်စၟဳစၟတ်တေင်ဂြတ်ကၠုင်တုဲ ပရေင်ရပ်တံင်ဓဇက်ဒၟံင်သၟတ်တအ်လေဝ် ကတဵုဒှ်ဂၠိုင်တိုန်ကၠုင်၊ ဒေသရပ်တံင်ဓဇက်သၟတ်တအ်လေဝ် သၠဲလးတိုန်ကၠုင်ရ။

ပရေင်ရပ်တံင်ဓဇက်မၞိဟ်အဝဲစိုပ်တအ် တေင်ကြံင်ကၠုင်ဂှ်တုဲ လ္ၚဵုဂှ် ဂွံပရိုင်လေဝ်နွံ၊ လ္ၚဵုဂှ် ဟွံဂွံပရိုင်တုဲ ၜက်အာ ဒၞာဲပကောံပၞာန်တၟိနွံရ။ လ္ၚဵုဂှ် ဂွံမိင်ပရိုင်ဂတာပ်တဲတုဲ ပညဳသၠာဲကဵုဩန်ဂၠိုင်ဂၠိုင် ဗၠးကၠုင်လေဝ်နွံရ။ 

သ္ပဟိုတ်နူပတေင်ရပ်တိုန် သၟတ်ဒးယိုက်ဂၠေင်ပၞာန်တအ် တေင်တိုန်ကၠုင်ဂှ်တုဲ ပရိုင်ဒးဒုင်ရပ်ဂှ် အတေံ အဏံ မိင်မံက်ကၠုင် ရုသံင်ဒၟံင်အဆက်ဆက် က္တဵုဒှ်ကၠုင်ရ။

ကိစ္စညးဍုင်ကွာန်ဒးယိုက်ဝန်ပၞာန် (ဗၟာ) ဂှ် အတိုင်သၞောဝ်ဥပဒေမ္ဂး ဇၟာပ်မၞိဟ်အဝဲစိုပ် (၁၈) သၞာံ တြုံဗြဴဟွံသှ်ေ ဇၟာပ်မၞိဟ် ဒးယိုက်ဂၠေင်ဖအိုတ်ရ။ ဆဂးဂှ် ပ္ဍဲဒေသကောန်ဂကူ ကောန်ဍုင်အရင်တအ်မ္ဂး ကေတ်လဝ်ဓဝ်ကၠိုဟ်ခၠင်တုဲ ဗက်ဩန် လိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးအိုတ်ရ။

ညးဍုင်ကွာန်ဍုင်မန်တအ်ဂှ် ဒးကဵုဩန်သောင်ဍေံ မၞိဟ်ဟွံဒးအာတှ်ေတုဲ သၞောတ်ဏံဂှ် ဒးစိုတ်ဂၠိုင်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ကဟဳ ကၠတ်ကဵုဒၟံင်ဩန် ဗီုညး ဗီုညးတုဲ လိင်စုတ်ဒၟံင်မၞိဟ်စၞးအိုတ်ရ။

“ဒးကဵုကေတ်လှုဲဂှ် ပိုဲမၞိဟ်ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဒုင်တဲမာန်မံင်ရ၊ မွဲဂိတု (၁) လက် (၁) လက်ဘာ်၊ လ္ၚဵုဂှ် ဒဵုကဵု (၂) လက် ဒးလေဝ် နွံမံင်၊ ပိုဲညးဍုင်ကွာန်တအ်ဂှ် ဒးကဵုလှုဲ မၞိဟ်ဟွံဒးအာ မုဟွံဒှ်ပုဟ်၊ လှုဲဂှ်ကၠောန်ကေတ် မၞိဟ်ဟွံဒးအာတှ်ေတုဲ ဒုင်တဲမာန်မံင်၊ လ္ပကဵုဒးအာတှ်ေတုဲ” သာ်ဝွံ မိယာဲသၟတ် နူဒေသဇြပ်ဗုမွဲတၠ ဟီုရ။

သၟတ်အဝဲစိုပ်ဒးလုပ်ပၞာန်တအ်ဂှ် နူစပရိုင်တိတ် ဇၟာပ်မၞိဟ် ဒးလုပ်ကေတ်တာလျိုင်ယိုက်ဝန်ပၞာန်ရောင်ဗက်ဂှ် ဗီုညးကဵုညး ပါဲဓလေတ်တိတ်အာဍုင်မ္ၚး ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ သၟတ်ဗွဲမအောန်ဂှ်ဟေင် သှ်ေဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်/ကွာန်တအ်ရ။

နူကဵုအလဵုအသဳတၠအဝဵုတအ် ပတေင်ဂရတ်ပတိုန် ကိစ္စဒးယိုက်ဝန်ပၞာန် ပ္ဍဲဒေသဍုင်မန်တုဲဗက်ဂှ် သၟတ်သှ်ေဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်/ကွာန်လ္ၚဵုတအ်လေဝ် ထပ်ပါဲဓလေတ်ဒၟံင်ပၠန်တုဲ သၟတ်သှ်ေဒၟံင် ဂတာဍုင်/ဂတာကွာန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ်ဟေင် ဒးဒုင်ဒၟံင်ဘဲ ပရေင်ကရေပ်ဂရတ် ကိစ္စဒးယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ်ရ။

ပရေင်ကိစ္စညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဝန်ပၞာန်ဏံဂှ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် ၜိုန်ဟွံဒးဂၞပ်စိုတ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်ဒးဒၟံင်သၟဝ်တဲ အလဵုအသဳတၠအဝဵုတအ်တုဲ “ပါဲဟွံဂွံ ဒိုအ်ဟွံဗၠး” ဒးဒုင်ဒၟံင်ဘဲအိုတ်ရ။

ဒဒိုက်သၞာညးဍုင်ကွာန် ဒးလုပ်ယိုက်ဝန်ပၞာန် (ဗၟာ) ဏံဂှ် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်တအ်လေဝ် တာဒၞာကဵုဟွံမာန်၊ ဂကောံပၠန်ဂတးတအ်လေဝ် စဵုဒၞာကဵုဟွံမာန်၊ အလဵုအသဳသွာင်မ္ၚး (အေန်ယူဂျဳ) လေဝ် ဟံင်ပြာ်ကဵုဟွံမာန်ရ။

ပေါဲပၞာန် အကြာဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ကဵု ဂကောံပၠန်ဂတးတအ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဂွံဒုင်ဒဝ်ဗတိုက်ပၞာန်မာန်ဂှ် တင်အဓိက ဗပေင်ကၠုင်ဒြဟတ်ပၞာန် နကဵုသၞောဝ်ဥပဒေ ညးဍုင်ကွာန်ဒးယိုက်ဂၠေင်ပၞာန်ဏံတုဲ သၞောတ်ဏံဂှ် သွက်တၠအဝဵုတအ် ဒှ် တင်ပၟိက်ကိစ္စဇၞော်မွဲတုဲ မွဲအဆံင်တုဲမွဲအဆံင် သၠုင်ပတိုန်ဒၟံင်အသိင်နွံရ။

လၟုဟ်မ္ဂး ပံက်ဂွံကွတ်ပၞာန်သဇိုင် လၟေင် (၂၇) ရတုဲ မွဲလၟေင်မ္ဂး လၟိဟ်ပၞာန်တၟိ (၅၀၀၀) တၠ ညံင်ဂွံဂွံဂှ် နကဵုနဲကဲသွာင်ဇဳ တၠအဝဵုပၞာန်တအ် ကော်ကေတ်၊ ရပ်ကေတ်၊ ရာန်ကေတ် ဗီုဂွံ ဗီုကေတ် သၠုင်ဒၟံင်အသိင်နွံရောင် ပတိုန်ထ္ၜးဏာရ။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၀:၅၀၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== အကြီုသပုန် ==
အကြီုသပုန်
=======

( နကဵုဍိုပ်လိက်Rebel yell: Arakan Army leader speaks to Asia Times
အ္စာပရိုၚ် BERTIL LINTNER သၟာန်သွဟ်တက်လဝ်ကျာကဵုသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ထောန်မျာတ်နာၚ် ညးမဒှ် ဍိုပ်သ္ကိုပ် ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ် (AA)တုဲ ပ္တိုန်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲလိက်ပရိုၚ် Asia Times နဘာသာအၚ်္ဂလိက် နွံစၟတ်တ္ၚဲ ဂျာန်နဝါရဳ ၁၈၊၂၀၂၂ ဂှ် သွက်ဂကူမန်ပိုဲ ညးမိက်ဂွံဗှ်ဗီုမန်တအ် ဂွံဗှ်မာန် ရန်တၟံတုဲ ကၠာဲပ္တိုန်ထ္ၜးကဵု နလၟေၚ်ဝေါဟာဟီုအရေဝ် ညံၚ်ဂွံကၠိုဟ်လောဲသွာရ။) 

ဇျေၚ်မာဲ- သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော်ထောန်မျာတ်နာၚ် နွံအယုက် ၄၃ ဝွံ ဒှ်ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၠန်ဂတး ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာ အယုက်ဍောတ်အိုတ်၊ ဂွံပေဲါအံၚ်ဇၞးဂၠိုၚ်အိုတ်မွဲတၠရ။ ဒပ်ပၞာန်ညးအာဂတပၠတရဴမံၚ် ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ် (အေအေ) ဂှ် စဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၉ တေံတုဲ နူကဵုမၞိဟ်မွဲဇျောပ်ဍောတ်ဂှ် ဇၞော်ဂေါဝ်တိုန်တုဲ ဒှ်ကၠုၚ်ဒပ်ပၞာန်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်နွံကဵုဇြဟတ်ထတ်စောမ်မွဲ ပ္ဍဲဍုၚ်မလီုလာ်စာ်ထောၚ်မံၚ်နကဵုပၞာန်ရ။

ပေဲါပၞာန် အေအေ ဗ္တိုက်ကၠာအိုတ်ဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၂ ဒှ်ပ္ဍဲတိဍာ်ကချေၚ် ပံၚ်တောဲကဵု ဒပ်ပၞာန်ကချေၚ် KIA တအ်ရ။ လက်ကရဴဏအ် လုပ်ပေဲါဗ္တိုက် ရီုဗၚ်ဒပ်ကဝ်က MNDA နွံဒိုဟ်ဧသာန် ဍုၚ်သေံဇၞော်တေံရ။ နူဂှ်တုဲ ဗဒှ်သပုန်ပ္ဍဲဍုၚ်ရခေၚ်၊ မၞိဟ်ကဵုလ္ၚီတိတ်ကၠုၚ်ပံၚ်ကဵုညးတအ်အိုတ်ရ။ 

ဟိုတ်နူဒေါံပန်ပှော် မ္ၚးစေဝ်ပၞောန် သၞာံ ၂၀၂၀ ဂှ်တုဲ ပရေၚ်ရုသံၚ်က္တံၚ်က္တဴ၊ ပကီုပရာပ်ဂှ် ဟွံဆဵုပ္ဍဲဍုၚ်ရခေၚ်ရ။ ဟိုတ်နူပၞာန်သီအဝဵုနူဖေဖဝ်ဝါရီ ၁ ဂှ်တုဲ ပရေၚ်ရုသံၚ်က္တံၚ်က္တဴ၊ပကီုပရာပ်တအ်ဂှ် က္တဵုဒှ်အလုံဍုၚ်မွဲ ဒၞာဲတၞဟ်တၞဟ်တအ်ရ။ အကြာပွဳပွိုၚ်ကျာသောပ်ဒၟံၚ်ဂှ် အေအေကဵု ယူအေလ်အေ တအ် ဒက်ပ္တန်တိုန် ပြိုၚ်ပ္ကာန်အုပ်ဓုပ် သိုက်သိုက်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး ပွိုၚ်ဍုၚ်ရးဗွဲမဂၠိုၚ် ဗွဲတၟေၚ်သ္ကုတ်ဒေသသၟဝ်ကျာ တအ်ဂှ် ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ညးတအ် ဂေတ်မံၚ်ရ။

Asian Times သၟာန်- ပေဲါရုဲမာဲ ၂၀၂၀ တေံတုဲ ခြာဟွံလအ် နူကဵု က္လိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်ဒေါံပန်ပှော်မ္ၚးစေဝ်ပၞောန်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတုဲ ရးရခေၚ်ညိၚ်ဝတ်မံၚ်ကွေံရ။ ဆဂး ဒၞာဲဒေသတၞဟ်တအ်ဂှ် ရုသံၚ်မံၚ်တုဲ ဓရ်ၜိုဟ်လလမ်ဂွံလဝ်ဏအ် ဍေံတန်တဴ လလအ်လဵုမာန်ရော၊

ထောန်မျာတ်နာၚ် သွဟ်- ဒေါံပန်ပှော်မ္ၚးစေဝ်ပၞောန်ဂှ် ဍေံဟွံညိၚ်ဝတ်ကွေံပုဟ်။ ပိုဲဒးဗကေက်ကၠုၚ်လဝ် ၜုန် ရပ်လဝ်သၞာ်တုဲရ။ ဒေါံပန်ပှော်ဏအ် တန်တဴလလအ်လဵုရောဂှ် ကေတ်ဟွံဒးချိုတ်ပၠိုတ်ပုဟ်၊ ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵု ၜါလ္ပာ်တုဲ ဒေါံပန်ပှော်မၞုံကဵုအဓိပ္ပဲါဂှ် ပိုဲလေဝ် နွံပၟိက်မံၚ်ရ။

SAC ကံၚ်ဇြဳအုပ်ဓုပ်ဍုၚ်ဂှ် လုပ်မံၚ်ပေဲါဗ္တိုက်ပ္ဍဲမုက်ပၞာန်ဂးကီုလေဝ် ဍေံတအ်ဗ္တိုက်မံၚ်နကဵုဗျူဟာတြေံ ဗီုတမၠာတေံဟွံသေၚ်ရ။ ဟိုတ်နူပိုဲဂ္ဇအ်လဝ် ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ပိုဲ နကဵုသွာၚ်စဳရေၚ်ဂဗုတ်၊အကံက်အခေါန်၊ဌာနဂီုကၠီုညးဍုၚ်ကွာန်ကေုာံ ဗီုပြၚ်ဒက်ပ္တန်အလဵုအသဳနာနာတအ်ဂှ်တုဲ ဍေံတအ်ဟွံပေၚ်စိုတ် ဒှ်မံၚ်ဒေါသဂှ် ပိုဲတီမံၚ်ကီုရ။

သၟာန်- ပရေၚ်ဆက်ဆောံကဵု ဂကောံဒပ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တၞဟ် ဒပ်ဂကောံမဟာမိတ်သၟးဟွံသေၚ် သီုကဵုဒပ် ကရေၚ် ကေအေန်ယူ၊ ဒပ်ကရေၚ်ဍာဲ ကေအေန်ပဳပဳ၊ ဒပ်သေံဇၞော် RCSS နာဲတအ် ဟွံဒှ်လဝ်ကောန်ဂကောံတအ်ကီုဂှ် အကာဲအရာနွံဗီုလဵုရော

သွဟ်- ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ်ပိုဲဂှ် ပံၚ်တောဲကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ကဵု ဂကောံမဟာမိတ်ကောဒေံ၊ ဂကောံမဟာမိတ်သၟဝ်ကျာတအ်တုဲ ဆက်ဒှ်မံၚ်ကောန်ဂကေံာ FPNCC ဖိုဟ်ရ။ ကဵုဂကောံကောန်ဍုၚ်အရၚ်တၞဟ်တၞဟ်တအ်လေဝ် ဆက်ထိၚ်လဝ်ပရေၚ်ဆက်ဆောံ ခိုဟ်မံၚ်ဖိုဟ်ရ။

သၟာန်- နူကဵုသီအဝဵု ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁ သၞာံတုဲကၠုၚ်တေံတုဲ ခါတ်အကာဲကေတ် အစောန်စရာဲ SAC ကံၚ်ဇြဳအုပ်ဓုပ်တအ် ဇၟပ်ဒိုဟ်ဇဳတုဲ ဒးသ္ၚဳဂၠိပ်မ္ဂး မုအကာဲအရာနွံဗီုလဵုရော၊ ပေဲါတက်ကျာ ဒှ်မာန်မဏီဟာ၊ ဗီုဂှ်ဟွံသေၚ်တှ်ေ ပေဲါဗ္တိုက်ရပ်လွဟ်ဏအ် မွဲဂၠံၚ်ရ ဆက်အာဂတတေံဂွံ ဗီုဂှ်ဟာ။

သွဟ်- သၞောတ်ပရေၚ်ထတ်ယိုတ်လီုလာ်မံၚ်တုဲ ပရေၚ်ပိုန်ဂြပ်လေဝ် သုတ်စှ်ေတသိုတ်စှ်ေမံၚ်ဣရ။ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွါန်ပၠန်လေဝ် ဒးမံၚ်ယဲကျာဣရ၊ SAC တအ် ဖေက်ဂၟံက်လကိုတ်တ္ၚဵုမံၚ်တုဲ ပ္ဍဲဝိုၚ်ကလုတ်တမာန်ဂှ် ဒးဒုၚ်ပဲါတးမံၚ်ဣရ၊ ဒပ်ပၞာန်ဍေံတအ် တြးလဝ်ဒပ် ပ္ဍဲမုက်ပၞာန်တၟာဂလိုၚ်နွံ၊ အလဵုအသဳပၞာန်ဂှ် ဇကုဍေံတအ် ဍေံတအ်စိုပ်မံၚ်လဒေါဝ်ကျာမေလံၚ်ဂှ် ဍေံတီမံၚ်တုဲ ညေအ်ဍေံတအ် ဟွံဂံၚ်ဗၠေတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ ( ဗၠေတ်ကဵုအခိုက်ညိ စှ်ေဟဂှ်ရ) ။

ဇုက်ဟရှ်ေ ကဵုအမိၚ် ဍေံတအ်ကဵု ဍေံတအ် ကောံကလောံကၠေတ်မံၚ်ဂှ် ကရောန်တိတ်ကၠုၚ်နူပ္ဍဲတုဲ ထကးပြးပိုတ်အာဗက်ဟွံသက်ဂတာပ် ညံၚ်ရဴသၟိၚ်သၞံၚ်အယုက်အိုတ်တုဲ ဟတိုဟ်တိုန်ကီု (super nova ) ကဝေက်ကလှ်တိတ်ကၠုၚ်ပြးဇး ဒှ်မာန်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ဇြဟတ်ပၞာန်ဍေံတအ်ကဵု ဍာ်ဒကေဝ်ဍေံတအ် ဒုၚ်ဒဝ်မာန်ဂှ် တော်ဖဍိုန်လဝ် (ယှအ်လဝ်) ဟွံဂွံပုဟ်။ သွက်အဝဵုဍေံတအ် ဂွံတန်တဴဂှ် ဍေံတအ်ကၠောန်မာန်ဖအိုတ်တုဲ ဍေံတအ် မုဟွံရုဲ ပါ်ပဲါမွဲသာ် ရိုၚ်ဇိုၚ်ကၠုၚ်လေပ်မံၚ်။

ဗီုအကာဲအရာလၟုဟ်ရတှ်ေ ဂွံသဳကၠဳပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ် ဍေံဒှ်ဟွံမာန်ပုဟ် တော်ဆကေတ်ရ။ ဟိုတ်နူဓရ်ဍုဟ်မၠေံညးသ္ကအ် အုပ်ဓလီုလဝ်တုဲ ပေဲါသဳကၠဳဂှ် ဒှ်ပေဲါသဳကၠဳဇေတ်ဍာံပြဟွံသေၚ်တုဲ ဒှ်ဆအယာံမာတ် ဟီုတွံတြးဝါဒပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟေၚ်ရ။

သၟာန်- ပ္ဍဲအခန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ကောန်ဂကူဂှ် စပ်ကဵုဗော်အေန်အေလ်ဒဳတုဲ ဗီုလဵုညာတ်၊ တုဲပၠန်ပ္ဍဲအခန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဒေသ စပ်ကဵုဗော် အေအေန်ပဳ ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်အဓိကရးရခေၚ်ရော ဗီုလဵုညာတ်ရော

သွဟ်- အေန်အေလ်ဒဳလေဝ် ဗီုပြၚ်ဍေံဟွံခိုဟ်ပုဟ်။ ၜိုန်ရဇၞးလဝ်မာဲဂၠိုၚ် ပ္ဍဲပေဲါရုဲမာဲ ၂၀၂၀ တေံကီုလေဝ် ဟိုတ်နူပရေၚ်အာဍိုပ်ဗျုထဴ သီုတေၚ်ဂြတ်တုဲ အနာဂတ်ဍေံတၠုၚ်လအာဟွံခိုဟ်၊ ဗီုညးဍုၚ်ကွာန်တအ် စၟဳစလဝ်ဂှ် ဍေံဟွံဒှ်ကၠုၚ်ရ။ အေန်အေလ်ဒဳဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးကေတ် ညးအာဍိုပ်တၟိရ။ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး သွက်ညးဍုၚ်ကွါန်တအ် ဂွံခိုဟ်စတှ်ေ ဇြဟတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဍိုက်ပေၚ်ကဵုအစောန်စရာဲမွဲ ဒးလုပ်ကေတ်ဒၞာဲမသလးမံၚ်တ္ၚဲဏအ်ဂှ်ရ။

စပ်ကဵု အေအေန်ပဳတုဲ တန်တဴကဵုပေဲါရုဲမာဲ အတိုၚ်ကံၚ်ဇြဳပၞာန်ကဵုလဝ်ကတိပါၚ် ဒှ်ကၠောန် ဟွံဒှ်ကၠောန်ဂှ်ရ။ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် အနာဂတ်ဂှ် ဍေံပရေအ်မံၚ်တုဲ တော်ဆဟွံဒးရ။ သွက်အေအေန်ပဳ အကာဲအရာဍေံဒှ်မာန်မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် ယဝ်ရပေဲါရုဲမာဲ ဟွံမွဲတှ်ေ ဒှ်မွဲပံၚ်ကၠုၚ်ကဵု ULA ဂကောံသၠဍိုၚ်ရခေၚ် ကေုံာ ဗော်တၞဟ်၊ ပူဂဵုတၞဟ်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ။

သၟာန်- တိုၚ်ကဴအန္တိမကၞောတ်တဲ ရခေၚ်နာဲတအ်ဂှ် အခေါၚ်သၠပွးဟာ၊ ဟွံသေၚ်မ္ဂး အခေါၚ်အုပ်ဓုပ်အလဵုဇကုပ္ဍဲဍုၚ်ဖေတ်ဒရေဝ်ဟာ၊ သၞောဝ်ဥပဒေဍုၚ်ဗၟာအနာဂတ်ဂှ် ဗီုလဵုစၟဳလဝ်ရော

သွဟ်- အခေါၚ်ကံကုသဵုပိုဲ ပိုဲဖန်ဖက်ကေတ်ကဵု အဝဵုကၞောတ်အထောဋ်ဂှ် ဒှ်တၚ်အဓိကပရေၚ်ချဳဒရာၚ်ကောန်ဂကူပိုဲရ။ ပ္ဍဲဖေတ်ဒရေဝ်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကောန်ဖေတ်ဒရေဝ်ယှေန် ဗီုဂကူရခေၚ်ပိုဲနွံပၟိက် ဒၞာဲနွံ ဟၟဲ ဒးရံၚ်ကၠာရ။

ၜိုန်ရပိုဲ မိက်ဂွံမံၚ်မွဲစွံကရောံကောဒေံကောန်ဍုၚ်အရၚ်ပိုဲတအ်ကီုလေဝ် အတိုၚ်ကဆံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဍာံပြ ပိုဲနွံပၟိက်ဂှ် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဏအ် ဖျေံကဵုဒၞာဲဝဲါဟွံမာန်ပုဟ်ယဝ်ရဒှ်မ္ဂး နကဵုပိုဲ ဒးဆက်စပ်လုပ်အာဂကောံပွဳဗွိုၚ်ဍုၚ်နာနာ ဂၠံၚ်ပိုဲကဵုပိုဲရ။

သၟာန်- ဒပ်ပၞာန် နာဲတအ် ဇြဟတ်ဇၞော် ၜိုတ်လဵုရော၊ ထိၚ်ဒဝ်လဝ်တိဍာ်ရခေၚ်မာန် ဂလိုၚ်လဵုရော

သွဟ်- နူကဵုစဒက်ပ္တန်လဝ် သၞာံ ၂၀၀၉ တေံတုဲ ပွိုၚ် ၁၃ သၞာံ ပိုဲ ပ္ကတ်ပ္ကေၚ်လဝ် ကောန်သဂံၚ်လၟိဟ် ပိဠက်ဍောတ်ပြၚ် (၃၀၀၀၀) တုဲရ။ ပရေၚ်ကောပ်ကဲာ၊ ထိၚ်ဒဝ်၊နဲကဲပညာ မြက်စောန်တအ်ဂှ် ပ္ကတ်ပ္ကေၚ်မံၚ်ဖိုဟ်လေဝ်နွံ၊ လုပ်မံၚ်ပေဲါဗ္တိုက်လေဝ်နွံရ။ ကောန်သဂံၚ်ပိုဲ ဗၞတ် (၇၀) ဍိုပ်ကၠံဂှ် ပရေၚ်ဆဵုဂဗ ကေၚ်လုပ်လဝ်ပေဲါဗ္တိုက် သ္ကာတ်သ္ကာတ်မြဟ်ြမဟ်နွံရ။ လၟိဟ်ကောန်သဂံၚ်ၜိုတ် မသုန်လ္ၚီ ကဵု တြဴလ္ၚီဂှ် ပိုဲဖျေံလဝ်ဒပ် ပ္ဍဲတိဍာ် မဟာမိတ်ပိုဲနွံရ။ သှ်ေနူဂှ် ပိုဲ ဖျေံလဝ်ပ္ဍဲရခေၚ်တေံရ။

ရးရခေၚ်သ္ကုတ်သၟဝ်ကျာဂှ် ဗၞတ် (၆၀) ဍိုပ်ကၠံ ပိုဲထိၚ်လဝ်နွံကီုလေဝ် လ္ပာ်သၠုၚ်ကျာဂှ် ဍေံအောန်မံၚ်ညိဏီ။ ဒၞာဲလ္ၚဵုဂှ် အကြာပိုဲကဵု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဂွံသက်ပၞောန်တၞဟ်ခြာဂှ် ဍေံဝါတ်မံၚ်ညိ။ ဍေံတအ် ထိၚ်ဒဝ်လဝ်လ္တူဍုၚ်မာန်မံၚ်ဖိုဟ်တုဲ ထ္ၜးဟိုတ် ဒၞာဲဗျူဟာခိုဟ်တုဲ ဂပ်ဝ်ဒးထိၚ်ဒဝ်လဝ် ဂးကီုလေဝ် ပ္ဍဲဒေသတအ်ဂှ်ပၠန် အဝဵုအာဏာပိုဲဂှ် ပိုဲပြုပြေၚ်စဳရေၚ်မံၚ်လေဝ်နွံတုဲ ပရေၚ်ပြိုၚ်ပ္ကာန်နွံမံၚ်ဏီရ။

သၟာန်- ကဵုဒပ် ပဳဒဳအေဖ်တအ် ပရေၚ်ဆက်ဆောံနွံမံၚ်ဟာ၊ ကဵုဒပ်ဒစဵုဒစး ဗ္ဒာဲတအ်ဂှ် တွဵုရးချေၚ်ရော ပရေၚ်ဆက်ဆောံနွံမံၚ်ကီုဟာ

သွဟ်- ၜိုတ်တုဲကၠုၚ်ဂှ်တှ်ေ ပရေၚ်ဆက်ဆောံမံက်မံက်ဂတဝ်ဂတဝ် မုဟၟဲဏီရ။

သၟာန်- ပ္ဍဲအခန်သၟာန်သွဟ်လဝ်ကဵု လိက်ပရိုၚ် Prothom Alo ဘၚ်္ဂလာဒေသ် မပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲဂျာန်နာဝါရဳ ၂ ဂှ် နာဲဟီု ပိုဲသ္ပစၟတ်သမ္တီကဵု အခေါၚ်အရာမၞိဟ်ကေုာံ အခေါၚ်ဒှ်ကောန်ဍုၚ် ရောဟေန်ဂျာတအ်ရောၚ်ဂးလဝ်ရ။ နာဲ မိက်ဂွံဟီုဂှ် နာဲထံက်ဂလာန် ကဵု ညးဒှ်ဒဒိုက် ရောဟေန်ဂျာတအ် ဂွံစဴကၠုၚ်ကဵု အခေါၚ်ဒှ်ကောန်ဍုၚ်ဂှ်ဟာ

သွဟ်- အခေါၚ်အရာမၞိဟ်၊အခေါၚ်အရာဒှ်ကောန်ဍုၚ် သွက်ညးမတန်တဴမံၚ်ရးရခေၚ်အိုတ်သီုဂှ် ပိုဲပစၟတ်သမ္တီကီုလေဝ်  အတိုၚ်အကာဲအရာလၟုဟ် ညးဒှ်ဒဒိုက်တအ် စဴကၠုၚ်မ္ဂး ဒှ်လပှ်တက်ကၠုၚ် သွက်ပရေၚ် ဟွံညိၚ်ဝတ်(က္တဴက္တာန်) မွဲမာန်ရ။ ပရေၚ်ပလံၚ်ဖျဴဗီုလဵုမွဲဟွံဟီု ဒးဒှ်အတိုၚ်ဆန္ဒ ညးတၠခန္ဓတုဲ ဒးကၠောန်အတိုၚ်ဂၠံၚ်လုပ်သၞောဝ် နကဵုဍုၚ်နာနာ ရံၚ်စံၚ်မွဲက္ဆံၚ်ထေက်ရ။

ပြသၞာအဓိက သွက်ဂကူရခေၚ်တအ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂှ် ညးဒှ်ဒဒိုက်တအ် စကာယၟု ရောန်ဟေန်ဂျာ ဂှ် ညးတအ် ဒုၚ်တဲဟွံမာန်ရ။ ဝၚ်ညးတအ် ဒးဒုၚ်ပလီုရောၚ် ညးတအ် ဒးဒုၚ်စသိုၚ်တုဲ ဒှ်မံၚ်ညံၚ်ကဵုပပရေံ ရုန်မဵုကဵုညးတအ်ရ။ ညးတအ်ဂှ် ဒှ်တၠဍုၚ် တန်တဴကၠုၚ် တမ်မူလရ။

လၟိဟ်မၞိဟ် မောတ်သလောန်တအ်ဂှ် လုပ်ကၠုၚ်ဗီုပြၚ်လပှ်နာနာသာ်ရ။ အဓိကဂှ်တှ်ေ အခိၚ်အၚ်္ဂလိက်တအ် အုပ်ဓုပ်လဝ်တေံရ။ ယဝ်ရညးတအ် မံၚ်တန်တဴကၠုၚ်ပ္ဍဲတိဍာ်ရခေၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုတၞောဝ်ဒတောဝ်မ္ဂး ညးတအ် က္လိဂွံအခေါၚ်ဒှ်ကောန်ဍုၚ်မာန်ရ။ ဆဂး ပုစ္ဆာ ထမံက်ထ္ၜးယၟု (ဇကုညးတအ် ညးတအ် ကဵုယၟု ) ဂှ် နွံမံၚ်ပၠန်။

သၟာန်- မောတ်သလေန်၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဟေန်ဒူ၊ ခရေတ်ယာန် ဂွံမံၚ်ညးကအ်မွဲစွံ ဗွဲမၜိုဟ်ဩဟ်မာန် ပ္ဍဲဍုၚ်ရခေၚ်ဂှ် အခေါၚ်အရာဍေံနွံၜိုတ်လဵုရော

သွဟ်- ယဝ်ရမၞိဟ်နူမ္ၚး လ္ပကၠုၚ်ရပ်ဇုက် လ္ပကၠုၚ်အလှ်ေ ဗဇဵုမံၚ်အကြာ မွဲဂကောံကဵုမွဲဂကေံာမ္ဂး ဂွံမံၚ်မွဲစွံဂှ် ဍေံအံၚ်ဇၞးမာန်ရ။ ဍုၚ်ရခေၚ်ပိုဲဂှ် နူကဵု သၞာံ ၁၉၄၁၊ ၄၂ စဵုကဵုစိုပ်သၞာံ ၂၀၁၉ က္ဆံၚ်ညိၚ်ဝတ်၊ ပရေၚ်မၞိဟ်ဒှ်သဟဇာတ ဗီုအခိၚ်တ္ၚဲဏအ်ဂှ် မွဲလှ်ေလေဝ် ဟွံကေၚ်က္လိဂွံဂှ် ပြာကတ်မံၚ်ရ။ အခိၚ်လၟုဟ် ပရေၚ်မၞိဟ်ညိၚ်ဝတ်ကၠုၚ်၊ ပရေၚ်တေၚ်ဂြတ်အကြာမွဲဂကူကဵုမွဲဂကူ ဍိုန်လျအောန်စှ်ေတုဲ ကမၠောန်ပရေၚ်မၞိဟ်လ္ပာ်ခိုဟ်မံက်ကၠုၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ အဵုဣညအ်ဂှ် ဒှ်ပရေၚ်ပြံၚ်လှာဲမံက်မံက်ဂတဝ်ဂတဝ်မွဲတုဲ ပရေၚ်ပြံၚ်လှာဲဂှ် ဍေံဒးစဒှ်ကၠုၚ်နူပ္ဍဲရောၚ်။ 

သၟာန်- လ္တူဂကောံမောတ်သလေန်ညံၚ်ရဴ RSO ကဵုဂကောံ ARSA တအ်ဂှ် ဗီုလဵုနာဲညာတ်ရော

သွဟ်- သီုၜါဂကောံဂှ် ပိုဲ အဆက်အဆောံဟၟဲပုဟ်။ RSO ဂှ် နကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ညံၚ်ကဵုကြံၚ်ဍုဟ်နူ ARSA ညိ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ARSA ဂှ် ဇုက်ဇာဍေံ ဂၠိၚ်တုဲ က္တိုၚ်ကၟဟ်ဂၠိုၚ်ရ။ ဗီုဂကောံ ARSA ကၠောန်သ္ပမံၚ် အကြာဍိုပ်သ္ကိုပ်ကွာန် နွံရးရခေၚ်ကေုာံ ပ္ဍဲဗ္ဒိုပ်ညးဒှ်ဒဒိုက် နွံဍုၚ်ဘၚ်္ဂလာဒေသ်တအ်ဂှ် ရံၚ်ကေတ်မ္ဂး တီကေတ်မာန်ရ။ ညးမလေပ်ပညာ ရဲမောတ်သလေန်တအ်လ္ၚဵုဂှ် ရပ်ဇုက်ဗဂေတ်မံၚ် ARSA ကရဵုကရာတုဲ ပမံၚ်ဒၞန်ကဵု ပွဳပွူပရေၚ်ဍုၚ်ကွါန်မအာစိုပ်မံၚ်ဒဒိုက်ရ။ 

သၟာန်- ဍုၚ်သ္ၚိရေၚ်ကၟေၚ်ဆက် နာဲတအ်ဂှ် နွံဍုၚ်ဘၚ်္ဂလာဒေသ်မွဲရ။ ပရေၚ်ဆက်ဆောံကဵုညးနွံအဝဵုတအ်ကီု သီုကဵုညးမတန်တဴမံၚ်တိဍာ်ပယျဵု ဥပမာ- ညံၚ်ရဴ ဂကူ မရမာတအ်ဂှ်ကီု နွံဗီုလဵုရော၊ သ္ၚောဲနူဂှ်ညိတှ်ေ ဍုၚ်အိန္ဒိယျရော ပရေၚ်ဆက်ဆောံနွံဗီုလဵုရော

ဂကူမရမာ Marma ကဵုဂကူမံက် Mog တအ်ဂှ် ဆဳဇာတ်တုပ်မံၚ်ကဵုပိုဲ၊တုပ်မံၚ်ကဵု ဂကူမတန်တဴမံၚ်မွဲဒမြိပ်ပယျဵုဒၞက်တအ်ဂှ်ရ။ စပ်ကဵုပရေၚ်ချဳဒရာၚ်ပိုဲတုဲ ညးတအ် ကၠိုဟ်လဝ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက်တုဲ ညးတအ် စွံမံၚ်ကရုဏာလ္တူပိုဲကီုရ။

စပ်ကဵုအလဵုအသဳဘၚ်္ဂလာဒေသ်တုဲ ဟွံပရေံစကွေံကွေံဏီ။ အလဵုအသဳဘၚ်္ဂလာဒေသ်ဂှ် မူဝါဒ၊ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဗျူဟာ ကၠးကၠးမးမး ဖျေံလဝ် ဂွံဆက်ဆောံကဵုပိုဲဂှ် နကဵုလုပ်အဝေါၚ်ပ္ဍဲစေဝ်ပၞောန်ကီု မ္ၚးစေဝ်ပၞောန်ကီု နွံဗီုလဵုရောဂှ် ဟွံဂွံဆဵုဏီရ။ ညးတအ် ထေက်ကဵု ဒးသၠုၚ်ပ္တိုန်ရ။ ဂါံတိုန်မွဲဂါံတုဲ ဒးကၠောန် ဗွဲမက္တိုၚ်ကၟဟ်ထေက်ရ။ ပရေၚ်ဆက်ဆောံခိုဟ်မွဲဂှ် ဒှ်ဂုန်ဖဵုသီုၜါလ္ပာ်ရ။ ကိစ္စဇၞော်ညိဂှ်တုန် ဂွံရပ်စပ်ပြသၞာ ညးဒှ်ဒဒိုက်၊ ဂွံရီုဗၚ်ညးတအ်၊ပရေၚ်ယဲကပ်၊ ပရေၚ်ဂီုကၠီုအိုတ်သီု ဂွံသောၚ်ကလးရပ်စပ်အာမာန်ရ။ တၞဟ်နဂွံရေၚ်တၠုၚ်ဒတုဲဖဵု ညးဍုၚ်ကွာန်သီုၜါလ္ပာ် ပရေၚ်ရံၚ်စံၚ်ထတ်ယိုတ်၊ပရေၚ်ပညာ၊ပရေၚ်ကူသာန်သွံရာန်၊ ကေုာံပရေၚ်ဆက်ဆောံကဏ္ဍတၞဟ်တၞဟ်တအ်ဂှ် ဒးသၠဲပ္တိတ်ထေက်ရ။ 

သၟာန်- ပ္ဍဲအရာရုန်ဂ္စာန် ဂွံသောၚ်က္လးကိစ္စရခေၚ်ကေုာံ ကိစ္စဍုၚ်ဗၟာမသၟေဟ်ဂမၠိုၚ် ဗွဲမၜိုဟ်ဩိုဟ်ဂှ် ဍုၚ်မ္ၚးမပ္တံ ကြုက်၊ ဂျပါန်တအ် လုပ်ပါမာန်ဟာ၊ပေဲါပြိုၚ်ပ္ကာန်မဟာဗျူဟာ အကြာ ကြုက်ကဵု အမေရိကာန်ရော ဗီုလဵုညာတ်ရော

သွဟ်- နကဵုတဳအဝ်ရဳ ညးတအ် လုပ်ပါပ္ဍဲအခန်အဓိကဇၞော်မာန်ကီုလေဝ် ဍာံဍာံတေံဂှ် ဍေံထုဲတၞာန်ဂၠိုၚ်ရ။ ပြံၚ်လှာဲဂှ် ဍေံဒးကၠုၚ်နူပ္ဍဲတုဲ ဒှ်ဗီုဂှ်မှ ရုပ်ရဴဍေံမံက်ဒှ်မာန်ဂၠိုၚ်ညိဏောၚ်နကဵုအဲ ထေၚ်ကေတ်ရ။ ဆဂးဂှ် ဍေံတၟေၚ်မံၚ်ဂှ် ဟွံသောၚ်ခဍောၚ်ဏီရ။ ပရေၚ်ပြိုၚ်ပ္ကာန် အမေရိကာန်ကဵုကြုက်ဂှ် ဍေံဟွံဇီုကပိုက်ကဵုပိုဲမွဲသာ်ရ။ ပိုဲသွက်ဂွံဒးဂွိၚ်ဂွာဲလေဝ် ဟၟဲရ။ 

သၟာန်- လက်ကရဴအိုတ် မိက်ဂွံသၟာန်ဂှ် ဍေံဒှ်မံၚ်ပရေၚ်ပူဂဵုညိ၊ နကဵုမၞး မုဟိုတ်၊ အခိၚ်လဵု ဖျေံစိုတ် ရပ်လွဟ်တဝ်စၞေဟ်ကဵုပၞာန်ဗၟာ၊ အလဵုအသဳဂြိုဟ်ဍုၚ်ဂှ်ရော

သွဟ်- ဍုၚ်ဗၟာဂှ် သွက်ဂွံသောၚ်က္လး အခေါၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံတုပ်သၟဟ်၊ အခေါၚ်ထေက်ကဵုက္လိဂွံဂှ် ဒၞာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ခိုဟ်ခိုဟ်မွဲ ဟၟဲပုဟ်။ ကညာၚ်လရိုအ် အာတ်မံၚ်ဂိတုဂှ် ဍေံဟွံဒှ်ရ။ သၞပိုဲ ဍေံပၠံၚ်ကေတ်ဏာဂြပ်ပိုဲ နကဵုဇြဟတ်အနိၚ်အထက်ဂှ် ပိုဲကလေၚ်အာတ်မိက်မံၚ်၊ အာတ်မံၚ် နူဍေံ ဟွံဂွံရပုဟ်ဂှ် နကဵုအဲ ဗွဲမၞုံကဵုဟိုတ်ဖဵု တော်တုဲ ရပ်လွဟ်ဗ္တိုက်မံၚ်ရ။

မုဍေံတအ်ဟီုဟီု ကမ်ကုသဵုပိုဲဂှ် ပိုဲဒးဖန်ဗဒှ်ကေတ်ကေတ်ရ။ ပိုဲဒးသိုၚ်ခၞံနကဵုတဲပိုဲတုဲ ပိုဲဒးဂွံ အရာထေက်ကဵုက္လိဂွံရ။ တာလျိုၚ်အဲဂှ် သွက်ဂွံကလေၚ်ဒက်ပ္တန် အဝဵုကၞောတ်အထောဋ်ကေုာံ သွက်ဂွံကလေၚ်က္လိဂွံ ကဆံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဍာံပြ ဂကူရခေၚ်ပိုဲဟေၚ်ရောၚ်။

ဗညာထဝ်ဝၚ် 

ဒိတ္ထဳ ဂျာန်နာဝါရဳ ၂၁၊ ၂၀၂၂ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၀:၅၆၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== အလေံဗှ်လိက် ==
&quot;#အလေံဗှ်လိက်&quot;

နူဍောတ်တ်တေံ
လိက်အုပ် ဒတုံတိတှ်ေ ကပှ်ကေတ်တုဲ ပၚ်တဲလ္ၚောဝ်ဏီ ဂွိၚ်ဖေက်ဒးဘဝဂး.....

ယဝ်ပိုယ်တိုန်လိုန်ဒး လတူလိက်ဗက်ဂှ် ဃရေက်လ္ၚောဝ်ထောံဟဂှ်ရ 
လိုန်ဒးလိက်တှ်ေ ဟွံလေပ်ပညာဂး....

စနူတိက်မှဂှ် လိက်ဂှ် သ္ပဂၞဳတုဲ ဟွံဂံၚ်တိက်ပုဟ် 
ဂွိၚ်ဖေက် ဟွံလေပ်လိက်ဂး...

ဒးအောန်စိုတ်မွဲဂှ် အဵုမၞိဟ် ရှေ်သှ်ေမံၚ်လိက်အုပ်တအ်ဂှ် စဵုကဵုလၟုဟ် ဟွံတ္ၚအ်ကဵု ဗှ်လိက်အိုတ်ရ။

ပညာ ဗဟုသုတ ဒးပကောံဗီုလဵု ဟွံတီ

နနယ်လဵု ဂွံသၠုၚ်ပတိုန်ဍာ်ဒကေဝ် ဟွံကၠိုဟ်

တိုန်ဘာအိုတ်တှ်ေ ဒှ်တၠပညာရစၟတ်လေပ်...

အေန်တာနေတ်ဟီုဂှ် Facebook ရတီ...

လိက်နူ အေန်တာနေတ် ပရောနူအေန်တာနေတ်တှ်ေ ဒးမံၚ်ဖအိုတ်ရထေၚ်... (အဲချူလေဝ် ဟွံဒးဖအိုတ်ပုဟ်ဂှ် ဒုၚ်လဝ်ဝန်ရ)

လှုဲနွံတှ်ေ မုကၠောန်န် ဂွံဖအိုတ်ရစၟတ်လဝ်...

အဓိက ကဵု သာမည ဟိုတ်ဂွံ ပါ်ပဲါ တၞဟ်ခြာဟွံလေပ်ဂှ် 

ဟိုတ်နူ အလေံ အခိုက်ရှ်ေသှ်ေလိက်အုပ် လ္ၚောဝ်လိက်အုပ်သၟး (ဗဟိဒ္ဓသၟး) တုဲ 

ဟိုတ်နူဟွံရှ်ေသှ်ေ ဟွံဗှ်လ္ၚတ် ၜိုန်ဗှ်လေဝ် ဗှ်ၜိုတ်ဆဝတ်ပြေ ဟွံပၠောပ်စိုတ် ဟွံဒ္ဂေတ်ဗက် အတိုၚ် စၞောန်ပ္ညုၚ် ဒၠောံဗ္တောန် အတိုၚ် အပ္ဍဲဖျုန်လိက် (အဇ္ဇျတ္တ) တေံဂှ်ရ....

လညာတ် ဍာ်ဒကေဝ် 
ပါ်ပဲါ ခိုဟ်/ပရေံ. 
ဒး/ဗၠေတ် ဂှ် ဍိုန်လျတဴဗွဲမလောန်အိုတ်တုဲ 

မၞိဟ်ကေၚ်တိုန်လဝ်ဘာ လေပ်လဝ်လိက်တအ် မုဟီုဟီု ဒးဖအိုတ် တ္ၚအ်စၟတ်ကၠုၚ်တုဲ နအလဵုဇကု နကဵုက္ဍဟ်ဇကု သီုဟွံချပ်ဗ္စာမွဲသာ် (သွက်ဂွံချပ်ဂှ်လေဝ် လညာတ်ဟွံမွဲဒှ်မာန်၊ က္ဍဟွံစိုပ်လေဝ်ဒှ်မာန်) ဗၜေက်မတ် ပတှ်ေစသၟးရ ဂၠိုၚ်...

မၞိဟ်တိုန်ဘာ ကဆံၚ်သၠုၚ်ၚ် 
မၞိဟ် ညးဂမၠိုၚ်ရှ်ေသှ်ေ မၞိဟ် ညးဂမၠိုၚ်တ္ၚအ် ဗက်လက္ကရဴမွဲတၠ ဟီုပတိတ်ဏာ နူပါၚ်ယျတှ်ေ ဒးမံၚ်တွဵု ဗၠေတ် ဟွံမွဲ မွဲလှ်ေ...သာ်ဏံ ဂွံလေပ်ချပ်ဂှ် ဟိုတ်နူ ပညာဗစာရဏာ ဍိုန်လျဟေၚ်ရ...

အကာဲအရာဏံဂှ် ကၠုၚ်နူ အခိုက်ကၞာကီုရောၚ်...

(မၞိဟ်ဇၞော်ဟီုတှ်ေ ဒးဖအိုတ် လ္ပကလေၚ်ဟီု... လ္ၚဵုကလေၚ်သောၚ်ကလးကဵုဂှ်လေဝ် ဟွံကေတ် ၝ..လ္ပကလေၚ်စးမံၚ် ဂလာန်အဲစမ်... ဂး။ 

အဵုအခိုက်ကၞာဏံဂှ် ဒှ်လက်သဏ် ဍေက်ပကဝ်ထောံ ပရေၚ်ချပ်ဗစာ သၟတ်တအ်တုဲ ပရေၚ်လညာတ်ဂွံသၠုၚ်တိုန်ဂှ် ဍေံဗဒှ်ကဵု တၚ်ခက်ခုဲမာန်ရ.... 

သွက်သၟတ် ဟွံဒုၚ်တဲဂလာန် မၞိဟ်ဇၞော် လညာတ်မၞိဟ်ဇၞော် ဗၠေၚ်ၚ်တအ်ဂှ်မ္ဂး အဵုသၟတ်ဂှ် ကလှ်တိတ်အာ မ္ၚးဝိုၚ်လေပ်တုဲ မၞိဟ်ဇၞော်တအ် ဟွံကော်ဘိက် သုၚ်စောဲအိုတ်ရ...ဟိုတ်ဍေံတုန် ဟိုတ်နူ ဟွံကလၚ်စ အသမ်မၞိဟ်ဇၞော် ဟိုတ်နူ သ္ပအ္စာ ဟိုတ်နူ ကောန်ဇၞော်နူ ယာဲ... ဟိုတ်နူ လၟဳ ကတူနူ ထၟာဲကၠာရောၚ်ဂး...)

အလဵုကျာ်တြဲ တွံလဝ် ပ္ဍဲကာလာမသုတ်တေံ 
အရေဝ်ညးလေဝ် ညးကဵုချပ်တုဲမှ ညးကဵုပတှ်ေဏောၚ်
&quot;ဟိုတ်နူဒှ် အရာအဲကျာ် ဟီုတွံလဝ်တုဲ ဒးကေတ် ဒးပတှ်ေရောၚ်ဂှ် လ္ပကဵုဒှ်ညိ&quot; ဂး

တုဲပၠန် ကျာ်တြဲပိုယ်ဂှ် ဒှ်ညး ဝိဘဇ္ဇဝါဒဳဏောၚ်...
ဂလာန် ညးမွဲမွဲ ဟီုကၠုၚ် ပါ်ပဲါကၠုၚ်ဂှ် ဟီုကလၚ်မာန်မံၚ်ဏောၚ်
ညးရှ်ေသှ်ေမံၚ် လညာတ်ညးမွဲလပါ်ဏောၚ်...

ခေတ်လၟုဟ်ဟီုဂးမံၚ်
&quot; Freedom of Expression, Freedom of Thought, Freedom of Speech&quot; ဂှ် ပွမပံက်တြးဟီုပတိတ်. ပွမချပ်..ပွမဟီုဂး ဗွဲမဗၠးၜးဂှ် နူလက်ထက်ကျာ်တေံရ ညးရှ်ေသှ်ေ မံၚ်တုဲတုဲရဏောၚ်...

( ဥပမာ - ပ္ဍဲဗွိုၚ်သီ ယဝ်မၞိဟ်ဗြဴလုပ်တှ်ေ ဒးဘဝ (ဒးနရက်)
သီတျှေ မၞိဟျဗွူလုပျဟှံဂှံဂး။.  ဒဂိုနျသုတျှေ မၞိဟျဗွူ ဒးမါံ်ျ လက်ကရူ

        
              လေံကျာ်မံၚ်ထပ်သၟတ် လတူတေံမၞိဟ်ဗြဴမံၚ်တှ်ေ လေံကျာ်ဂှ် ဂၞမာန် မၞိဟ်ဗြဴဂှ် ဒးဘဝမာန်(ဒးနရက်မာန်)

သၟတ်တေၚ်ဂၞိန် ဂၠက်ဒးတှ်ေ ဂၞ (ဂၞဟီုဂှ် အကုသိုလ်ဟာ? ယဝ်ရ ဂၞအာတှ်ေ ဒးနရက်မာန်ဟာ? ဟီုဟဂှ်တှ်ေ က္ၜၚ်ကျာတတ်ပဝ်မံၚ် လတူကၟဳသ္ၚိ ကၟဳဘာ ရိုဟ်တ္ၚဲ ပ္ဍဲဂှ် မၞိဟ်ဗြဴပါမံၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်တှေ် မၞိဟ်တြုံသၟဝ်ဏံ လေံကျာ်သၟဝ်ဏံ ကျာ်စေတဳသၟဝ်ဏံ ဂၞအာဖအိုတ်မာန်ဟာ?  

ပုစ္ဆာ မပ္တံသာ်ဏံ သၟတ်ခေတ်လၟုဟ် ချပ်တိတ်တုဲ ၜိုန်မိက်ဂွံ သၟာန်ကီုလေဝ် ယဝ်ရ သၟာန်ဒးယျတှ်ေ ဒှ်မၞိဟ် ခပိုက်ရာပ် တီကၠးရ၊

အရေဝ်ညးဟီုတုဲကီုလေဝ် (ပိုယ်ကော်စဓရ်ကျာ်) ညးဟွံကဵုဗၜေက်မတ်တုဲ ပတှ်ေပုဟ်...

ပ္ဍဲ &quot;ဨဟိ ပဿိကော&quot; ဂှ် ယဝ် ထပ်လ္ၚတ် ထပ်ပံက်အဓိပ္ပါယ် ထပ်ဂၠိုက်ဂၠာဲလၟာဲထောံမ္ဂး ဍေံပြာကတ်ကၠုၚ်မာန်ရောၚ်ထေၚ်။

တၚ်ဇဝ်တၟိ သဳကၠဳဟီုသ္ဂးလဝ် လတူတေံဂှ် ယဝ်ရ ဒှ်ညးဗှ်လ္ၚတ်လိက်မ္ဂး လုပ်သဳကၠဳမာန်ချိုတ်ပၠိုတ်ရောၚ်တုဲ

ယဝ်ရ ညးဟွံဗှ်လ္ၚတ်လိက် ဟွံတ္ၚအ်ပါ်ပဲါမ္ဂး 
လုပ်လက် လုပ်ပတိုန်ဒုဟ် တီကၠးရ။
ၝဂှ် မိစ္ဆာဒိဌိဟာ? ၝဂွံကၠုၚ်ပါ်ပဲါမံၚ်ဂှ် မုၝလေပ်ရော ၝဂွံကၠုၚ်ပါ်ပဲါမံၚ် ဂှ်? မပ္တံသာ်ဏံ လုပ်ကၠုၚ်မာန်ရ...

ဆဂး ညးနွံပၟိက်ကဵု ပရေၚ် သဳကၠဳလညာတ် ဟွံတုပ် ညးရှ်ေသှ်ေ လညာတ်ဝိဘဇ္ဇဝါဒ &quot; Freedom of Expression, Freedom of Thought, Freedom of Speech&quot; ဂှ် တအ်ဂှ် 

ညးတအ် သီုဒုၚ်တၠုၚ်တုဲ ထပ်သဳကၠဳ ဒၞဲါတၚ်နၚ် ခက်ခုဲ ဗၠေၚ်အာနူဒၠောံဗ္တောန်ကျာ် ညးတအ် လုပ်ပတပ်ကဵု ဂၠံၚ်ဍာန်ဇကု လေပ်အိုတ်ရ။

ယွံ

ညးမွဲညးပတိုန်ဏာလိက်

ညးမွဲဟီုပတိုန်ဏာ လတူလိုၚ်ဂှ် ဒးကီု ဗၠေတ်ကီု ဂွံတီဂှ် မုပိုယ် ဒးသ္ပ...?

နွံမွဲနယ်ဟေၚ်ရ...
#ဗှ်____လိက်____ညိ

နာဲဟွံဗှ်လိက်တှ်ေ ဓရ်ဗ္စာရဏာနာဲ အောန်ကၠုၚ်ဏောၚ်

ကာလဂှ်တှ်ေ ညးမွဲမွဲဟီုဂးဏာယျတှ်ေ ဟိုတ်နူနာဲဟွံတီပရောဂှ်ရ ဗၠေတ်ကီု ဒ:ကီုဂှ် နာဲဟွံဂံၚ် ပါ်ပဲါရပုဟ် သေၚ်ဟာ....

ကြဴနူဂှ် နာဲပတှ်ေ ဒုၚ်တဲ လောဲလောဲမာန်ကၠုၚ်ဏောၚ်...

&quot;ဍေံသောၚ်ဏာ ဇိပ်ဂၠိပ်မံၚ်ဟဂှ်ရဂး....&quot; 

ဗီုလဵုညးမွဲတေံ ဝေၚ်ဏာကၠေမ် ဗီုလဵုညးမွဲတေံ ထောံဏာပရန်ဂှ် ဇကုလေဝ် က္ဍဟွံစိုပ် ချပ်ဟွံစိုပ်တုဲ မအရေဝ်မ္ဂး 

&quot;ဍေံသောၚ်ဏာ ဇိပ်ဂၠိပ်မံၚ်ဟဂှ်ရဂး....&quot; ဂှ် 
သုၚ်စောဲတုဲ ပတှ်ေလောဲလောဲမာန်ရ....

အဵုမၞိဟ်ဂကူဂှ် အခေတ်လၟုဟ်
ဟီုအရေဝ်ကဵုညးတအ် ကြေပ်စုတ် မအရေဝ် အေန်ကလိက်ဂၠိုၚ်ၚ်ဗက်ဂှ် 
ညးတအ် ထေၚ်ဇၞော်ဟဂှ်ရဏောၚ်...

မုဒှ်တီဟာ....?
ညးတအ်လေဝ် ဟွံကၠိုဟ်ပုဟ်တှ်ေ....
ညးတအ်ထေၚ်ဇၞော်ကွေံရဒှ်...

ယဝ်ရ ဒးထံက်ကဵု ပါဠိမ္ဂး &quot;ဣတိ သန္ဓိကပ္ပေ ပဉ္စမော ကဏ္ဍော&quot; တုဲ ဂလာန် ဇဝ်တၟိ ဟီုလဝ်လတူတေံဂှ် ဒးမံၚ်ရသေၚ်ဟာ....?  ရဲဗှ်လိက်တအ်။ 😁😁😁

ယွံ...
ဗမာတအ် ဍေံတီ 
ဂကူမွဲမွဲ ဟွံဗှ်လိက်မ္ဂး လှေံလှန် လီစၞာဲ သုၚ်စောဲပြယာဲ ပၠာဲပဠးလောဲဂှ်ရ
ညံၚ်ကောန်ဂကူ နွံသၟဝ်ဍေံတအ်အုပ်ဓုပ်တအ်ဂှ် ညံၚ်ဟွံလုက်စုက်ကဵုလိက်ဂၠိုၚ်ၚ် ညံၚ်စိုတ်ဟွံလုပ်စကဵု ပရေၚ်လိက်ပတ် ပရေၚ်ပညာဂှ် နနယ်နာနာသာ် (လၟုဟ်တှ်ေ ဂဥုဲချေံလေဝ် ပါမွဲနယ်ကီု) သုၚ်စောဲတုဲ ညံၚ်အဝဵုဍေံဂွံတန်ကြန် အဓာန် ဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်ဂှ် ဖန်ဇန်လဝ် တုဲတုဲမံၚ်ရ...

တီဆ မိပ်ကဵုကၠောန်ပေဲါသဘၚ်

လှုဲကၠောန်ပေဲါသဘၚ်မွဲမွဲကွာန်ဂှ် 

ထံက်ပၚ် သၟတ်ကောန်ၚာ်ဗက်ဂှ် 

သၟတ်ကဵုကၠံ ဒှ်ကၠုၚ်တၠပညာကဆံၚ်သၠုၚ်ၚ် သွက်ကွာန်ညးတအ်မာန်ဂှ်

ၜိုန်ရတီကၠာလေဝ် ကၠောန်ဟွံမာန်ဂှ် ဓမ္မတာ

မိပ်ဂှ်ဏောၚ် ဒှ်အဓိက သေၚ်ဟာ (သီုမိပ်ဘဝဍိက်)

တီဆ အာဍုၚ်သ္အာၚ် ဂၠာဲလှုဲ (စိုတ်ဓာတ်ဆာန်ဂကူကမၠက်ဂှ် နွံမံၚ်ဇၟာပ်ညးအဲရတှ်ေ)

ရဲညးဝေၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တအ် စိုပ်ကၠုၚ် 

ထဴကဵုဆာန်ဂကူ ဗီုထ္ၜး ဗဂိကဵုဝၚ်မန်

ဗီုလဵုဗမာဓဇန်ဂှ်တှေ် ထေဲကဵုဗမာ

တုဲ...ဗက်ကရောံဍေံ

တုဲ ဍေံစန်ဒက် ဂွံစုတ် သြန်ထံက်ပၚ် သြန်ဂအုံဂးတုဲ

တုဲ...

တုဲ...
တုဲ...

ဍေံတအ်ဂှ် ဒှ်အာသေဌဳ ဇကုဂှ် ဇိက်လ္တူ ဇိက်မံၚ်အတေံ ဍိက်တုဲဍိက်ပၠန်...

မန် ကဵု မန် ဍေက်စမံၚ် လတူသော်ကၞေၚ်မတ်ညးသ္ကအ် ဟိုတ်ဟွံတီဂှ်လေဝ် ဂုဏ်နူ ဇြဟတ်ဗှ်လိက်ဍိုန်ဟေၚ်ရဏောၚ်...

ယွံ သၟတ်မန်ပိုယ်လၟုဟ် &quot;ဗှ်လိက်အောန်မံၚ်&quot; ဏောၚ်ဂှ် ရံၚ်ကဵုအကာဲအရာ ကဆံၚ်မန်စိုပ်တုဲ တီကၠးမံၚ်ရ...

ၜိုန်ရ ကညာၚ် လဟိၚ်မံၚ် ဍုၚ်မန် နန်မန် မွဲအခိၚ်တေံ ဝၚ်အတိက်တေံသၟးကီုလေဝ် ပ္ဍဲပစ္စုပ္ပန်လၟုဟ်ဏံ

ဟွံဂံၚ်လုပ် ဟွံဂံၚ်တဝ်စၞေဟ်ကဵု သၞတအ်ပုဟ်ဂှ် အကာဲအရာထေၚ်လဵုမံၚ်ဟဂှ်ရ...

ဆဂး ဇကုကဵု ဇကုဏောၚ်ဏောၚ် ဓနက်ဇိုၚ် ဂရိုဟ်ဗဒေါမ် သီုစိုတ် သီုစရိုတ်ဟဂှ်ရဏောၚ်...

ဟိုတ်တအ်ဏံဂှ်လေဝ် ဟိုတ်နူ လညာတ် ဍာ လညာတ် ဍိုန်ဟေၚ်ရ..
မုဒှ် လညာတ် ဂွံဍာ ဂွံဍိုန် 

OK&gt;&gt;&gt;&gt; ဟိုတ်နူ #ဟွံဗှ်လိက် ပၠန်

မၞိဟ်မွဲမွဲ ပ္ဍဲ Facebook ဂှ် Followers ဂၠိုၚ်ယျတှ်ေ အဵုမၞိဟ်ဂှ်ဟီု ဒးမံၚ်ဖအိုတ်ဏောၚ် ဂလာန်ဍေံဂှ်  မၞိဟ်တအ်လေဝ် ဒုၚ်တဲမာန်မံၚ်ဏောၚ် 

အဵုဗီုဏံ ဇကုချပ်ကၠုၚ်လေပ်ယျတှေ် ချိုတ်ပၠိုတ်ရ...

ဇကုလေဝ် ထေက်ကဵု 

ဒး ဗှ် လ္ၚတ် လိက် ဂၠိုၚ်ၚ်ထေက်ယျရောၚ်ဂှ်....

မၞိဟ်မွဲမွဲဟီု ၜိုန်ရ ဒးကီုလေဝ်ဂှ်
ဒးမံၚ် သွက်မၞိဟ် မွဲတော်ဓဝ်ရဟာ ဒးသွက်မၞိဟ်ဂလိုၚ်ရဟာဂှ် ဒးချပ်ဗစာထေက်ရ။

ဓရ်ဍာံလ္ၚဵုဂှ် ကာလ ဒေသ ကေုာံ အကာဲအရာ ဟွံကဵုမ္ဂး ဍေံဗဒှ်ကဵု ဒဒိုက်မာန်မံၚ်ကီုရောၚ်ဂှ် ညံၚ်ဂွံချပ်ဒး

#ဒးဗှ်လိက်ထေက်ရ...

သွက်အဲ ၜိုန်ရ ဒးမံၚ်ကီုလေဝ် 
သွက်ဍေံ ဗၠေတ်မာန်မံၚ်ကီုဏောၚ်သွံ...

အဵုလညာတ် ဏံ ဂွံ ဒေပ် ဂွံဇာပ်လုပ်မံၚ် အပ္ဍဲကောန်တၟံဇကု အပ္ဍဲစိုတ်ဇကုတေံဂှ်ကီု ပရေၚ် ဂွံလုပ်စၞးကဵုညးမွဲလ္ပာ်တုဲ ဂွံချပ်လေပ်ကီုဂှ်...

#ဒး_ဗှ်လိက် ကီု....ဏောၚ်

(အသိၚ်ချူကဵု အသိၚ်ချပ်အဲ ဂွံတိုန်ညိညတုဲ
ၜိုန်ရအဲဂစာန်ချူမံၚ် ဂစာန်တက်မံၚ်ကီုလေဝ် 
လ္ပာ်မၞိဟ်ဗှ်တေံ လအ်မံၚ်ယျ ဒးသရောပ်ထေက်ယျရောၚ်ဂှ်
လညာတ်ဗီုဏံလေဝ် အဲဒးချပ်လဝ်ကီု)

ယွံ ဇၟာပ်ပ် ညးလောကတအ် စၟတ်လဝ် ဓရ်ဍာံကီုလေဝ် ဓရ်ဍာံလ္ၚဵုဂှ်
ဗွဲအစောံ ကာလဆုဲပြံၚ်ကီု ဗွဲအစောံ ဇၟောဝ်ဍာ်ခေတ်ကီုတုဲ
ဗၠေတ်အာ ဒှ်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဒးဂွံသတိရ... မပ္တံ
သ္ပမၞိဟ်တြုံတှေ်

ဒးဇိက်ဗ္ၚလေပ် 
ဒးလာ်ချာလေပ်
ဒးတာန်ရေဲလေပ်

မၞိဟ်တြုံ ကၠောန်ၜိုတ်ဏံလေဝ် ဟွံလေပ်တှ်ေ ခါမ်သဳလဵု ဟွံမိက်သ္ပဂမာန်ပုဟ်ဂး ( အဵုအရေဝ်ဂှ် အခိုက်ဂှ် အခေတ်ဏံ ဂွံမံၚ်ဏီရဟာ ? )

သ်ပမၞိဟျဗွူတျှေ ဒးကပျှဂိုါ်ျသ်ါ်ိ

ဒးကဆါံ်ျါ်းတး သ်ါ်ိဌာနျ
ဒးမၚ်မွဲကောန်ဇာတ်ခိုဟ်ဟ် (ၜိုန်ရ ဂးကီုလေဝ် ဂွံလဝ်တြုံမွဲဂှ် မုလေဝ် ဟွံကၠောန်စတှ်ေ ကၠောန်ဂတာပ်မံၚ်ဏီရဟာ? 

တုဲပၠန် အဵုမၞိဟ်ဗြဴဂှ် ကၠောန်ဂွံလှုဲမွဲတ္ၚဲ မသုန်လက်တှ်ေ ကမၠောန်သ္ၚိဂှ် လိၚ်မၞိဟ် တုဲ မွဲဂိတု ကဵု ဍေံမွဲကိုဋ်တှေ် ဇကုလေဝ်သာ ကၠောန်လှုဲလေဝ် ဂွံဂၠိုၚ် ဒှ်ဟွံမာန်ဟာ...? 

ဇၟာပ်ပ် ဒှ်မၞိဟ်ဗြဴဂှ် ဟွံဒးတိတ်ကၠောန် ကလောန်ရဟာ... ဒးမၚ်ၜံၚ်မံၚ်ကောန် ဒးမၚ်ဍုန်တိုပ်မံၚ် ပုၚ်သွသၟးရဟာ.. ဒးမၚ်ကဆံၚ်မံၚ် ယာတ်အိက်ကောန်ၚာ်တအ်သၟးရဟာ?)

ယွံ ယဝ်ရ နာဲဂှ်  ဒှ်ညးဗှ်လိက်ဏောၚ်တှေ် 
ပရောဟီုဂးလဝ် လတူတေံဂှ် ချပ်ဗစာလေပ်မာန်ယျဏောၚ်...

ဂလာန်မ္ဂး

&quot;#ဗှ်လိက်&quot;.... ဟီုဂှ် 

ပ္ဍဲမန်ပိုယ်တှေ်

ၜိုတ်ဆ ဂွံဝေတ်ဗတောန်
ကောန် ကောန်ကွး ဒဒှ်ရ ဇကုဂှ် မၞိဟ်ဇၞော် အ္စာ ဍေံတအ်ဂွံအထေၚ်ဇၞော်ကီု

ၜိုတ်ဆ ဂွံဟီုဂး &quot;ဂလာန်သြဝါဒ ဂွံကလၚ်ခိုဟ်&quot; ညံၚ်ပုရိသာတ်တအ် ဂွံအထေၚ်ဇၞော်ကၠုၚ်ကဵုဇကုကီု

ဟီုဏာ &quot;လိက်&quot; &quot;ဗှ်လိက်&quot; ဗက်ဂှ် မၞိဟ်တအ် တကိုတ် (လကိုတ်) လေပ်မံၚ်ဏောၚ်ဂှ် ညးတအ် တီမံၚ်လေဝ်

မုဒှ်ရောတှ်ေ 

#ရဲဟွံဗှ်လိက်တအ်ဂှ် ဂၠိုၚ်မံၚ်ဏောၚ်

တုဲတှ်ေ ဍေံတအ် လကိုတ်မံၚ် လိက်အိုတ်ဏောၚ်...

ဂွံဗှ်လေဝ် လကိုတ် 
ဂွံချပ်လေဝ် လကိုတ်
ဂွံပါ်ပဲါလေဝ် လကိုတ်

လကိုတ်မံၚ် ဖအိုတ်ရတှ်ေ သွက်ဂွံ တီကောန်ဍေၚ်ဏံ သွက်ဂွံကၠောန်စတအ်တှ်ေ မၞိဟ်ဟွံဗှ်လိက်တအ်ဂှ် ဒှ်တိဗ္ၚ ဝဲါခိုဟ်ဟ် သွက်ဍေံတအ်ရဏောၚ်...

ယွံ ... #ဗှ်လိက်ညိ&quot; ဂှ် ဇဝ်တၟိ ဟီုမံၚ် မွဲဏှေံဏှေံကီုရဏောၚ်..

နူကဵုနာဲ ဗှ်ကၠုၚ် လိက်အဲချူ စိုပ်အဏံဂှ် နာဲဂှ် ဒှ်ရဲဗှ်လိက်သၟးဟွံက

ဒှ်ရဲ &quot;ဇြောတ်ကေတ်မံၚ် ရှ်သာလိက် ရှ်သာလညာတ် ကေုာံ လညာတ်ဇဝ်တၟိ ဟွံတုပ်ကဵု နာဲဂှ် နာဲဗှ်အာ လ္ၚတ်အာမံၚ်ဏောၚ် တုဲပၠန် ပ္ဍဲကဵု မလိက် ဇဝ်တၟိ ချူကၠုၚ်လဝ် လတူတေံဂှ်

သွက်ဒးထံက်ဟီု
သွက်ဂွံလုပ်သဳကၠဳ နွံကၠုၚ် ရေၚ်လုပ်ကၠုၚ်မံၚ် ပ္ဍဲက္ဍဟ်နာဲယျဂှ်လေဝ် အဲတီမံၚ်ရ...

တုဲပၠန် 
ဂွံလုပ်ဟီု နူလဵုရောဂှ်လေဝ် နာဲဒးချပ်မံၚ်ယျဏောၚ် (ညံၚ်ဂွံထုဲဂှ် သက်က်ရ အဲပထုဲလဝ်)😄😄😄

တုဲပၠန် 
အရာလဵုခိုဟ်
အရာလဵုပရေံ

အရာလဵု ဒှ်အဓိက
တၚ်နၚ်လဵု ဒှ်မံၚ် သာမည

မအရေဝ် လဵု ဇဝ်တၟိဏံဝေၚ်မံၚ် ပဲါလဝ် ညံၚ်ဂွံဗၠးဒုဟ်
မအရေဝ်လဵု ဇဝ်တၟိ ကဆော်လဝ် မၞိဟ် ဒုၚ်ဟွံမာန် ဂွံလုပ်သဳကၠဳကၠုၚ်

မပ္တံသာ်ဏံ ယဝ်ရနာဲ ဗှ်ကၠုၚ်စိုပ်အဏံယျတှေ် 
ချပ်တိုန်မံၚ် သိုက်က်ယျဏောၚ်...

မုဟိုတ်ရောတှ်ေ

ရဲဟွံဗှ်လိက်မွဲတၠဂှ်

ဒုၚ်ဖအိုတ် အခိၚ်ဍေံဝေၚ် Facebook ဍေံတုဲ ဂွံကၠုၚ်ဖအိုတ်ဝေၚ်မံၚ် အခိၚ်ကဵု လိက်ဏံဂှ် ဒှ်ဟွံမာန် လးလး...

ဟိုတ်ဂှ်ရ...

ညးဗှ်လိက်ဏံလေဝ် &quot;သွက်သၟတ်မန်ပိုယ် (လိက်မန်. လိက်ဗမာ. လိက်အေန်ကလိက် လိက်လဵုဟွံရုဲ) ညံၚ်ဂွံဒှ်ဗှ်လိက်ဂၠိုၚ်ၚ်မာန်ဂှ်&quot;

ပိုယ်ဆဝ်ဗ္ၚဟ် ဗတိုက်ဖအောဝ်အာအိုတ်စိုအ်

တုဲ

ဂိတု ဂတဏံ သွက်ဂွံကၠောန် ဝိုၚ်ဗှ်လိက် မွဲဂိတု ၂ ဝါ (ပ္ဍဲဍုၚ်မတ်မလီု...ပ္ဍဲသ္ၚိဇဝ်တၟိမာန်ဂှ် ချပ်လဝ်ကီုရ) တုဲ 

&quot;ပဲါနူဗှ်လိက် သဳကၠဳလိက်တုဲ ဍာ်ကၟုဟ်မွဲခေါ်ရ ဖျုၚ်မာန်ရောၚ်ဂှ် လဴလဝ် ဒတုဲရ&quot;

နနယ်လဵု ကၠောန်ထေက် ဗှ်ထေက် ပကတ်ပကေၚ် အာ အသိၚ်ဗှ်လိက် ကရောံသၟတ်မန်ပိုယ်ထေက်ရောဂှ် ဘိုၚ်ကဵုကသပ်ကီုညိအဴ....

ယွံတၚ်ဂုဏ်ရ...

ဇဝ်တၟိ (အနေၚ်) [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၁:၀၀၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== အန္တရာဲပရေင်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်ဂှ် စွံသတိတုဲ ဝေင်ပဲါညိ ==
အန္တရာဲပရေင်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်ဂှ် စွံသတိတုဲ ဝေင်ပဲါညိ

မယံင် (ဍုင်မန်)

ကြဴနူကဵု မၞိဟ်တာလျိုင်ဍုင်တအ် ရပ်စပ်ကေတ်အရေဝ် ကုကမၠောန်လီဠာန်ဩန် ကော် ကျာဖျ (ကျားဖျန့်) (Online Scam) တုဲဂှ် ပရေင်ကမၠောန်ကျာဖျတအ် ဒၞာဲဝါဲလီုလာ် ကတဵုဒှ်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး သၟာကမၠောန်လီဠာန်ဩန်အန်လာင် ဗွဲမဂၠိုင်တအ် ပြးဇးအာအိုတ်ရ။

သၟာကမၠောန်ကျာဖျတအ် ပြးဇးပေင်အာအလုံဍုင်၊ ပြးဇးအာပေင်ပယျဵု၊ ပေင်ဍုင်ဇိုင်ဝုတ်ဒိုဟ်ဂှ်တုဲ ပရေင်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်ဂှ် ပဵုတုဲသၠဲလးကၠုင်ဒၟံင်နွံရ။

ပရေင်ကမၠောန်ကျာဖျဏံ ဟိုတ်သာ်လဵု သၠဲလးပြးတိတ်ကၠုင်ရောမ္ဂး အကြာဏံ ဖုင်ပ္ဍဲတဲညးဍုင်ကွာန်တအ် ရပ်စပ်စကာဒၟံင်လၟေင်တ္ၚဲဂှ် နကဵု viber-messenger စတမ် ထိုင်လိက်လုပ်ဒၟံင်အရိုဟ်တ္ၚဲဂှ် မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် ဂွံတီကေတ်ရ။

ပ္ဍဲကဵုလိက် viber-messenger တအ်ဂှ် နကဵုဘာသာဗၟာ (ပြောချင်တာတစ်ခုရှိလို႔) ၊ (မင်းလဲစာရင်းထဲ ပါနေတယ်နော် ခနကမြင်လိုက်တယ်) ၊ (အကိုက သိပ်ချစ်ဖို.ကောင်းလိုက်တာ) တအ် စတမ် ပ္ဍဲဖုင်မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် လိက်လုပ်ဒၟံင် အရိုဟ် ရိုဟ်တ္ၚဲ ဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံင်ရ။

လိက်လုပ်ဒၟံင်ဗီုသာ်ဏံဂှ် မုမုရောမ္ဂး လိက်နူကဵု ကမၠောန်လီဠာန်ဩန်အန်လာင် ကျာဖျရရောင် နူကဵုအ္စာတၠပညာကွတ်အာင်တဳ (IT) ဗွဲမဂၠိုင်တအ် စှ်ေစိုတ်ရ။

အ္စာတၠကွတ်အာင်တဳ (IT) တအ်ဟီုဂှ် နူကဵုကမၠောန်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်တအ် ချူဆက်စၠောံကၠုင် နကဵုအရေဝ်ဝေါဟာတၟေင် သွက်ဂွံဒှ်ဓဝ်သၠေဟ်ပၟာ မွဲမွဲသာ် ဟွံသေင်သာ်ဂှ် ကဵုကၠုင်ဒမြိပ်အရေဝ် ပရေင်ဆာန်မွဲမွဲ၊ ဟွံသေင်သာ်ဂှ် ညံင် ရဴဘပဠကၠုင်မွဲမွဲသာ်တုဲ စဆက်ဆောံကၠုင်ရ။

လတူစဆက်စၠောံကၠုင်ဏံဂှ် နူကဵုဇကုဏံ မုကလေင်ဟီုဏာကဵု ရဲလီဠာန်ဩန်အန်လာင် ကျာဖျတအ်ဂှ် ဍေံမင်ရံင်တုဲ ကလေင်လီဍန် ညံင်ဇကု ဂွံကလေင်ဆက်ဆောံတုဲ နူဂှ်မွဲကဆံင် ဍန်တံင်ဂြဲပၠုပ် ပရေင်လီဠာန်ဩန် နနဲပညာလီဠာန်ဂှ်ရ။

လိက်စိုပ်ပ္ဍဲဇကုမ္ဂး မုဒးသ္ပရော ... 

ဒၟာနူရဲလီဠာန်ဩန်အန်လာင်တအ် ဒၞာဲဝါဲလီုလာ်အိုတ်ဂှ်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး အကြာပယျဵု ဒေသဗြဝတဳကီု၊ အကြာဒေသကျာ်ပိကီု လုပ်ဖျေံလဝ် သဇိုင်ကမၠောန်တၟိနွံကၠုင်ရ။
 
ဗီုကဵုဒေသပယျဵုကျာ်ပိမ္ဂး ဂကောံရပ်လွဟ်ဒပ်မင်ပယျဵုလ္ၚဵုတအ် ဖျေံကဵုလဝ်ဒၞာဲတုဲ သိုင်လဝ်စမြိုင်တိုက်ဇၞော်ဇၞော်နွံတုဲ ပါင်လုပ်စမြိုင်ဂှ် ဒပ်ရပ်လွဟ်နူဒပ်မင်ပယျဵုတအ် ကဵုလဝ်ဂီုကၠီုပေင်ပေင်နွံဒၟံင်ရ။

ပရေင်ကမၠောန်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်ဂှ် စက်ယန်ဍေံဂေတ်ကၠောန်မံင် အတိုင်ပကတိရရောင် တၠကမၠောန်ပယျဵုကျာ်ပိလ္ၚဵုတအ် ဟီုထ္ၜးဂွံမိင်ကေတ်ရ။

မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် အသိင်ရပ်ပလီုထောံ ဒၞာဲရုင်ကမၠောန်စမြိုင် လီဠာန်ဩန်အန်လာင် ကျာဖျတအ်ဂှ်တုဲ ကုပူဂဵု ရဲလီဠာန်ဩန်အန်လာင်တအ် လုပ်စိုပ်ကၠုင်ဗွိုင်အပ္ဍဲဍုင်ဇၞော်သၠဲ ဗီုကဵုရးမာန္တလေဝ်၊ ရးလ္ဂုင်၊ ရးတၞဟ်တၞဟ်တအ်ကီု အကြာဟိုဝ်တေဝ် လတူဍုင်လ္ၚဵုတအ်ကီု ကၠောန်ဒၟံင်ဗီုညး ဗီုညးလေဝ် နွံဒၟံင်ပြးဇး သၠဲလးကၠုင်ရ။

ဟွံဆက်စပ်ကဵုဇကုမွဲသာ် ဟွံဆက်စပ်ကဵု ပရေင်ကမၠောန်ဇကုမွဲသာ် သၟးသက်သက် လိက်လုပ်ကၠုင်ပ္ဍဲဖုင်ဇကု နူကဵု viber-messenger မ္ဂး လ္ပကလေင်ချူဏာမွဲသာ် ဗလးထောံလဝ်အတိုင်ဂှ်ညိ၊ ဟွံသေင်သာ်ဂှ် ပလှ် ဗလံက် (Block) ပတိတ်ထောံညိ၊ လ္ပဒုင်ဆက်ဆောံညိ၊ ထပိုတ်ထောံအဆက်ညိ။

ခေတ်သွံဖျာအန်လာင်၊ ခေတ်ဆက်စၠောံပရေင်ကမၠောန် လတူအန်လာင်လၟုဟ်ဏံဂှ် တောတက်ကၠုင်ကွေံကွေံတုဲ လတူဏံဂှ် ရဲလီဠာန်ဩန် နကဵုအန်လာင်တအ် ဂွံကၠုင်အခေါင်အရာရ။ လတူအခေါင်အရာဏံဂှ် ရဲလီဠာန်ဩန် လတူအန်လာင်တအ် စကာတုဲ ဗက်လီဠာန်ဒၟံင်ဩန် ဇၞော်သၠဲကၠုင် အလုံလိုက်ဂၠးတိမွဲရ။

တင်သ္ဒးစွံသတိဂမၠိုင် …

ပ္ဍဲကဵုမုက်လိက်မှာဇန် သဵုယှေဝ်မဳဒဳယာ (Social media) ဂှ် မပ္တံကဵု Facebook, Telegram, Viber စတမ်တအ်ဂှ် ဒက်ကၠုင်မိတ်မ္ဂး ရံင်ကဵုချိုတ်ပၠိုတ်အးအးတုဲမှ ဒုင်တဲသ္ပမိတ်ထေက်ရ။ 

ယဝ်ခါရ ဒှ်ကၠုင်မိတ်မ္ဂး ညံင်ဂွံဍုက်ကေဝ်ရေင်သ္ကအ် ဒက်ဓဝ်ပတှ်ေ လတူညးမွဲ ကေုာံ ညးမွဲတုဲ လှေံလှန်ကၠုင် ပရေင်ဓလိုက်တမ်ရိုဟ်ဩန်၊ လှေံလှန်ကၠုင် ပရေင်သွံရာန်ကပေါတ် နဲကဲလီဠာန် ညံင်မၞိဟ်မွဲလ္ပာ်ဓဝ်ပတှ်ေဂွံလုပ်ဂှ် တံင်ဂြဲကၠုင် မာန်ရ။

နူညးမွဲလ္ပာ်တေံ ပလံင်နင် လေန် Link မွဲမွဲမ္ဂး လ္ပဍဵုလုပ်ကဆော်ဒးညိ၊ မုက်လိက်ဟွံဆေင်စပ်ကဵု မိတ်ဇကု နူကဵုမၞိဟ်မွဲကဆံင် ပတိုန်လဝ် သွက်ဂွံလုပ်ဗဵုသၟဝ် Comment တအ်ဂှ် စွံသတိလုပ်ညိ။ 

တ္ၚဲဏံဂှ် ပရေင်သွံရာန်လတူအန်လာင် Online သၠဲလးကၠုင်ဂှ်တုဲ သွံရာန်ကပေါတ်အရပ်စပ်နာနာတအ်ဂှ် သွံရာန်ကၠုင် လတူအန်လာင်ဂၠိုင်ကၠုင်ဂှ် ရဲမင်ကေတ်အခေါင်အရာ လီဠာန်ဩန်အန်လာင်တအ်လေဝ် ဂွံကၠုင်အခေါင်အရာတုဲ လတူဂှ် ပတောံကၠုင် ရဲသွံရာန်ကပေါတ်အရပ်စပ်နာနာတုဲ ကၠောန်လီဠာန်သြန်လတူအန်လာင် ဂၠိုင်ကၠုင်ဂှ်လေဝ် တင်သ္ဒးစွံသတိဇၞော်ဇၞော်မွဲရ။

ပ္ဍဲကဵုခေတ်သွံဖျာလတူအန်လာင် သၠဲလးတောတက်ကၠုင်လၟုဟ်ဏံဂှ် ညးမသွံရာန်ကပေါတ်ဖျာ လတူအန်လာင်ဍာံဍာံတအ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် သွံရာန်ကၠုင်ကပေါတ် နကဵုသၞောတ် ကပေါတ်စိုပ်ပ္ဍဲတဲမှ သောင်ဩန် (ဒးကဵုဩန်) နွံဂၠိုင်ကၠုင်ရ။ သၞောတ်ဏံဂှ် သွက်ညးမသွံရာန်ကပေါတ်တအ် သာတုဲဒက်ဓဝ်ပတှ်ေညးသ္ကအ် နဲခိုဟ်မွဲရ။ 

ယဝ်ခါရ နူညးမွဲလ္ပာ်တေံ ဟီုဂးကၠုင် ဒးပြင်ဩန်ကၠာတဲရောင် ဒှ်မ္ဂး ကမၠောန်သွံရာန်ကပေါတ် ဒးပြင်ပလံင်ဩန်ကၠာတဲဏံ ဍာံမံင်ရဟာ၊ ဓဝ်ဒးဒှ်သၠေဟ်ပၟာ နွံမံင်ဟာဂှ် ဒးလ္ၚတ်၊ ဒးချပ်ဗစာ ဗွဲမဇြိုဟ်နက်ကၠာရ။

အတိုင်ဟီုကၠုင်လဝ်ဗွဲလတူတေံဂှ်ရ ရဲလီဠာန်ဩန်နကဵုအန်လာင်တအ်ဂှ် ဒၞာဲဝါဲလီုလာ်အာဂၠိုင်တုဲ ဒၞာဲဍေံတအ် တန်တဴပြေပြံင်ဂှ် ပြးဇးဗီုညးကဵုညး ဗက်ကၠောန်ဒၟံင် ကမၠောန်လီဠာန်ဩန်လတူအန်လာင် နွံကၠုင်တုဲ ညံင်ဟွံဂွံဒးဒုင်ဘဲအန္တရာဲ ပရေင်လီဠာန်ဩန် ပ္ဍဲအန်လာင်ဂှ် ဒးစွံသတိထေက်ရောင် ပတိုန်ထ္ၜးဏာရ။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၁:၀၃၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== ဗၠာဲသၟိၚ်သေံတအ် လုပ်စၟဳစၟတ် ဒၞဲါခဒမ်ကျာဖျကြုက်ဂှ် ဂွံဆဵုလဝ် ဒၞဲါအခန်ပါ်ကရေက် ဇကုအၚ်္ဂမၞိဟ်တအ်ကီုရောၚ် ==
ဗၠာဲသၟိၚ်သေံတအ် လုပ်စၟဳစၟတ် ဒၞဲါခဒမ်ကျာဖျကြုက်ဂှ် ဂွံဆဵုလဝ် ဒၞဲါအခန်ပါ်ကရေက် ဇကုအၚ်္ဂမၞိဟ်တအ်ကီုရောၚ်

ဌာန်ပရိုၚ်ဗၠးၜးမန်၊ ဂိတုခ္ဍဲသဳ (၁၂) စွေက်၊ (၁၃၈၈) သၞာံ။

ဂိတုသေတ်တေမ်ဗာ၊ စၟတ်တ္ၚဲ (၇) တုဲကၠုၚ်ဏအ်ဝွံ ပ္ဍဲပယျဵုသေံ-ခမေန် ပွိုၚ်ဍုၚ်သူရေန် လ္ပါ်ဒေသအူသမာန်ဂှ် ဗၠာဲသၟိၚ်သေံတအ် စၟဳစၟတ်ဂွံဆဵုကေတ်လဝ် ခဒမ်ရုၚ်ကျာဖျ ဂကူကြုက်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ပံက်လဝ်ရုၚ်ကမၠောန်ဟွံလုပ်သၞောဝ်နွံရောၚ်ဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ။

ဗၠာဲသၟိၚ်ပၞာန်သေံကဵု ညးတာလျိုၚ်သေံနာနာတအ် လုပ်စၟဳစၟတ်လဝ် ပ္ဍဲခဒမ်ကြုက်ကျာဖျ လ္ပါ်ဒေသပယျဵုသေံ-ခမေန်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်လဝ် ကပေါတ်ပါ်ကရေက် သွံစမံၚ် ဇကုအၚ်္ဂမၞိဟ်ကဵု
ကပေါတ်လီဠာန်အန်လာၚ်ကျာဖျတၞဟ်ဟ်တအ်ကီုရ။

တုဲကၠုၚ်သၞာံ (၂၀၂၅) တေံဝွံ ပၞာန်သေံတအ် လုပ်ဗတိုက်သီဂွံလဝ် ဒၞါဲကဵုတိဍာ်ပယျဵု ဗၞတ် (၅၀၀) ဧကဂှ်မ္ဂး ရန်လဝ် သွက်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်တအ် ဂွံဇူဒီုကီု မပ္တမ်ကဵု ရုၚ်ကာဇြဳနိုဝ်၊ ဆေၚ်စသုၚ်၊ ရုၚ်လဟိၚ်စိုတ် စတမ် ပံက်လဝ်ခဒမ် ၜိုတ် (၁၅၇) မနွံတုဲ အပ္ဍဲဂှ်မ္ဂး သၟာကမၠောန်ကျာဖျတအ် စကာပိုၚ်ပြဳလဝ် (၂၉) ဒၞါဲနွံရ။

ပ္ဍဲကဵုမလုပ်စၟဳစၟတ် အပ္ဍဲခဒမ်တအ်ဂှ်မ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ် ကပေါတ်စက် ခမ်ပျူတာကီု ကပေါတ်ပါ်ကရေက် နာနာကီုတုဲ ညံၚ်ညးဂမၠိုၚ်ဂွံပတှေ်မာန်ဂှ် ကၠောန်ပတောံလဝ် နကဵုဗီုပြၚ်ရုၚ်ဗၠာဲသၟိၚ်ကြုက်၊ အေန်ဒိုဝ်နဳယှာ၊ ဗာရာဇြဳ၊ ဩဇြဳ၊ သၚ်ကာပူကဵု ဗဳယာပ်နာန်တအ်တုဲ လီဠာန်ကၠတ်ကၠောန်မံၚ် ကမၠောန်လီဠာန်သြန်အိုတ်တုဲ သီုကဵုကၠတ်ကၠောန်မံၚ်ကမၠောန် ပါ်ကရေက်သွံစမံၚ် ဇကုအၚ်္ဂမၞိဟ်တအ်နွံရ။

သၟာကမၠောန်ကျာဖျ ညးဒးဒုၚ်စကာမံၚ်ကမၠောန်တအ်ဂှ်ဝွံ ညးတာလျိုၚ်ဟွံပြေ ကၠောန်ကမၠောန်ဟွံမာန်မ္ဂး ညးက္ဍိုက်က္ဍိုပ်ကမၠောန်သေဌဳဂကူကြုက်တအ် ပျဲပျာံသ္ပမာန်ဍဵုဍိုက်တုဲ ကိုပ်ကၠာနူဟွံဂွံဂစိုတ်ဏီဂှ် မပ္တမ်ကဵု မတ်၊ ကောန်တၟံ၊ ဂြိုဟ် အၚ်္ဂမၞိဟ်မနွံပၟိက်နာနာသာ်တအ် သွက်သ္ဂောံသွံဂှ် ဂၠံက်ကရေက်ပတိတ်တုဲ ဂစိုတ်မံၚ်အိုတ်ရောၚ် ဗၠာဲသၟိၚ်သေံတအ် ဆိၚ်ဆသ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်ရ။

ပြဟ်ဟ်ဏအ်ဝွံ ဗၠာဲသၟိၚ်သေံတအ် စၟဳစၟတ်သ္ၚဳဂၠိပ်မံၚ် အကာဲအရာကပေါတ် အပ္ဍဲကဵုခဒမ်တအ်ဂှ်တုဲ ပရူဒဒှ်ဍာံ ညံၚ်သ္ဂောံမံက်မာန်ဂှ် ဆက်ဂၠိုက်ဂၠာဲစၟဳစၟတ်မံၚ်ဖိုဟ်ရောၚ် ဂွံတီကေတ်ရ။

ဗီုရုပ် - Thai News [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၁:၁၂၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== သၞောဝ်သေံတၟိ ဗက်ပတိတ်နူဍုင်ဂှ် ဇီုကဵုသၟာကမၠောန်မန်ဗၟာ စိုပ်ဍုင်သေံတအ် သာ်လဵုမာန်ရော ==
သၞောဝ်သေံတၟိ ဗက်ပတိတ်နူဍုင်ဂှ် ဇီုကဵုသၟာကမၠောန်မန်ဗၟာ စိုပ်ဍုင်သေံတအ် သာ်လဵုမာန်ရော

ယက္ခဂုမ္ဘဏ် (လိက်ပရေင်)

ပ္ဍဲဍုင်သေံ ကောန်ဍုင်သ္အာင် ဖံက်ပ္ကဝ်သၞောဝ်ဍုင်ညးတအ်မ္ဂး ထဍေင်ပတိတ်ကၠေံ နူဍုင်ဗွဲမပြဟ်ရောင် သာ်ဝွံ နူကဵုလိက်လလောင်ဝင်နန် (Royal Gazette) တိတ်ကၠုင် နဒဒှ်သၞောဝ်တၟိရ။ အတိုင်သၞောဝ်တၟိဂှ်မ္ဂး မၞိဟ်မကလိလောန်ဒုဟ် ၆ သာ် ပါလုပ်တုဲ ကလိလောန်အာ ဒုဟ်မွဲမွဲသာ်မ္ဂး သ္ဒးဒုင်ထဍေင်ပ္တိတ်ထောအ် နူဍုင်သေံ ဗွဲမပြဟ်ရောင်ဂးရ။

သၞောဝ်တၟိဏအ် အဓိက ၜိုန်ရပတဝ်လဝ်က္ဍိုပ် ကုသၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ကောန်ဍုင်မန်ဗၟာတအ် ဟွံသေင်ကၠာလေဝ် သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ဟွံဍိုက်ပေင်ကဵုအတိုင်လၟေင်သၞောဝ် ကၠတ်မံင် ကၠတ်ကၠောန်ဒၟံင်ကမၠောန်တအ် ဇီုကပိုက် ကုသၞောဝ်ဏအ်မာန်ရ။ သၞောဝ်တၟိဏအ် ရံင်ကဵုသၞောဝ် အခေါင်အရာမၞိဟ်ဂၠးကဝ်မ္ဂး ဟွံကိတ်ညဳရောင် သာ်ဝွံ ညးရှ်ေသှ်ေ အခေါင်အရာမၞိဟ်တအ် ဟီုပါ်ပါဲတဴနွံရ။

သၞောဝ်တၟိဗက်ပတိတ်နူဍုင် ၆ တင်ဂှ် မုပါကီုရော

သၞောဝ်စေဝ်ပၞောန် ဆေင်စပ်ကဵုဗက်ဗ္ဒဴပတိတ်နူဍုင် သကိုပ်ဝန်ဇၞော်သေံ အနုဓေန် မထပက်လဝ် စၟတ်တဲဂှ် ဆက်စပ်ကဵုကောန်ဍုင်သ္အာင် ကလိလောန်လဝ်ဒုဟ်တအ် ညံင်သ္ဂောံကေတ်အာဒုဟ် ဗွဲမစိုပ်တရဴပြဟ်ဟ်မာန် နူညးမဆေင်စပ်ကဵု ဌာနအလဵုအသဳတအ် သွက်ဂွံပံင်တောဲရေင်တၠုင်အာရောင် နူအလဵုအသဳသေံတအ် သ္ဂးရ။ သွက်သ္ဂောံဗက်ဗ္ဒဴပတိတ် ကောန်ဍုင်သ္အာင် မကလိလောန်လဝ်ဒုဟ် ဗွဲမပြဟ် ၜိုတ်ပြဟ်မာန်ဂှ် ချူဓဇက်ပတိတ်သၞောဝ်မွဲ ပြဟ်ဟ်ညိဂှ်လေဝ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော်သေံ ကဵုလဝ်စၞောန်ပၟိင် ကုဒုတိယသကိုပ်ဝန်ဇၞော်တုဲ သၞောဝ်ဥပဒေအပြောံဂှ် ဒုတိယသကိုပ်ဝန်ဇၞော် ပတိုန်ထ္ၜးကၠုင် ပ္ဍဲကၠတ်ထဝ် ပ္ဍဲဂိတုဇူလာဲ သတ္တာဟလဒေါဝ်ဂှ် ကလိဂွံထံက်ဂလာန်ဂှ်ရ ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂုက် ၂၇ ဂှ် သ္ပဒတန် ပတိတ်ကၠုင်လလောင်တြးရ။

သၞောဝ် ၆ တင်ဂှ် -

၁။ ညးမလုပ် ဍုင်သေံ နကဵုဟွံလုပ်သၞောဝ်ကီု သီုညးမတန်တဴဒၟံင် ဟွံလုပ်သၞောဝ်ကီု။

၂။ ညးကၠောန်ဒၟံင် ကမၠောန်ဟွံလုပ်သၞောဝ်ကီု။

၃။ ညးကၠောန်ဒၟံင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဟွံလုပ်သၞောဝ်တအ်ကီု။

၄။ ညးမကၠောန်ပတိတ် လိက်ပတောံအလဵုအသဳ ကေုာံ ညးမရပ်စပ်လဝ် လိက်ပတောအ်ကီု။

၅။ ညးမကလိလောန်လဝ်ဒုဟ် ဒးဒုင်ထံင် ၅ သၞာံ လ္ပာ်လတူတအ်ကီု။

၆။ ညးမကၠောန် ဗ္တောန်၊ ဖန်ဇန်၊ ဆဝ်ဗ္ၚုဟ်၊ ပံင်ကောံ၊ ရီုဗင်လဝ် လတူညးမကလိလောန်လဝ်ဒုဟ်   တင်ဗွဲလတူ ၅ တင်တအ်ကီု။

ပါလုပ်တုဲ ဒၟါနူသၞောဝ်ဏအ် သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ကောန်ဍုင်မန်ဗၟာ ဟွံလုပ်ဗဗွဲသၞောဝ်တအ် ဒှ်ဒဒိုက် ဒးဒုင်ရပ်စပ် ဗက်ဗ္ဒဴပတိတ်နူဍုင်မာန်ဒၟံင်ရောင်ဂှ် ညးမချဳဓရာင် ရေင်တၠုင်ဒၟံင် ပရေင်သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ကောန်ဍုင်မန်ဗၟာတအ် ဟီုဂးထံက်ထ္ၜးရ။

အတိုင်သၞောဝ်တၟိဂှ်မ္ဂး ညးမကလိလောန်ဒုဟ် ဒးဒုင်ဖျေံပၟိင် ဗက်ဗ္ဒဴပတိတ်နူဍုင် ပၟိင်တိတ်တုဲ အပ္ဍဲ ၁၅ တ္ၚဲ အခေါင်မံင်တန်တဴ ပ္ဍဲဍုင်သေံနွံတုဲ ညးဒးဒုင်ဒုဟ် ဟွံပေင်တြပ်ကဵုစိုတ်မ္ဂး ကလေင်ပတိုန်ဂလာန် သွက်သ္ဂောံကလေင်စၟဳစၟတ် မွဲအဆံင်ပၠန် ကုသကိုပ်ဝန်ဇၞော်နွံတုဲ နကဵုအလဵုဇကု သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ဟေင် ကလေင်ရုပ်သီကၠေံ ဒုဟ်ဒဏ်တအ်ဂှ်မာန်ရောင်ဂှ် ပ္ဍဲသၞောဝ်ဂှ် ချူဓမံက်လဝ်ရ။

ပရေင်ဒှ်ဓဝိင် စပ်ကဵုဗက်ဗ္ဒဴပတိတ်နူဍုင်

ဟိုတ်ဒၟါနူအလဵုအသဳသေံ ပတိတ်သၞောဝ်လၟုဟ်ဝွံတုဲ သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ကောန်ဍုင်မန်ဗၟာ ကၠောန်ဒၟံင်ကမၠောန် ပ္ဍဲဍုင်သေံကီု နွံဒၟံင်အကြာပယျဵုသေံ ကဵု ဗၟာ ပါဲဒဴဒၟံင်ဘဲပၞာန် နဒဒှ်ကောန်တၠဒဒိုက်တအ်ကီု ဒှ်ဓဝိင်သၠုင်တိုန်ရ။ အတိုင်တင်ဂၞင် ဂကောံမှာဇန် ကေုာံ ဂကောံဆုဲပြံင်ဂၠးကဝ် (IOM) တအ်မ္ဂး သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ကောန်ဍုင်ဗၟာ နွံဒၟံင်ပ္ဍဲဍုင်သေံ ၄၀ ကိုဋ်ပြင်တုဲ အပ္ဍဲလၟိဟ်ဂှ် ပါလုပ်ဒၟံင် သီုသၟာကမၠောန် ဟၟဲကဵုအထံက်အထာ (ဟွံလုပ်သၞောဝ်) တအ်ရ။

အတိုင်တင်ဂၞင် IOM မ္ဂး ပ္ဍဲကဵုသၞာံ ၂၀၂၅ ဂိတုဂျာန်ဏဝါရဳ ၁ ဂှ် သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ကောန်ဍုင်ဗၟာ လုပ်သၞောဝ် နွံဒၟံင် ၂၂ ကိုဋ် ၇ ဠက်ပြင်နွံတုဲ ဟွံလုပ်သၞောဝ်ဂှ် နွံဒၟံင်အကြာ ၁၇ ကိုဋ်ပြင်ရောင် နူ IOM ခယျကေတ်လဝ်ရ။ ကြဴနူဒပ်ပၞာန်သီကၠေံအဝဵု သၞာံ ၂၀၂၁ တုဲဂှ် ဟိုတ်နူကဵုပရေင်ကြေပ်ဂြတ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဒဒိုက်သၞာနာနာကီု ပရေင်ပဋိပက္ခရပ်လွဟ်ကီုတုဲ ညးဍုင်ကွာန် ကောန်ဍုင်ဗၟာတအ် ဆုဲပြံင်လုပ် လ္ပာ်ဍုင်သေံဂၠိုင်ကၠုင်ရ။ အတိုင်တင်ဂၞင် IOM မ္ဂး ပ္ဍဲကဵုသၞာံ ၂၀၂၃ ပ္ဍဲပွိုင်မွဲသၞာံဓဝ်ဂှ် ကောန်ဍုင်ဗၟာ ပြံင်လုပ်အာ လ္ပာ်ဍုင်သေံ လၟိဟ်မၞိဟ်အကြာ ၁၃ ကိုဋ်နွံရ။

ကြဴဏအ် ညးမပြံင်လုပ်သေံ ဟၟဲကဵုလိက်အထံက်အထာလုပ်သၞာဝ်တအ်ဂှ် အလဵုအသဳသေံတအ် ကၠောန်ပတိတ်လဝ်ကဵုတၞးလိက်အခေါင်ကၠောန်ကမၠောန် ကေုာံ တၞးလိက်အရံင်သာ်ပ္ကဴ သွက်သ္ဂောံဂွံကၠောန်ကမၠောန်ရ။ ညးမကလိဂွံလဝ် တၞးလိက်တအ်ဂှ် နွံကဵုတၠကမၠောန် ထံက်လဝ်ဂလာန်နူတမ်တေံမ္ဂး ၜိုန်ဟွံဒးဒှ်ဓဝိင်ကီုလေဝ် ညးမပြံင်အာတၠကမၠောန်တၟိ လိက်ထံက်ဂလာန် နူတၠကမၠောန်နူတမ်ဟွံသေင်တအ်ဂှ် ထေက်ကဵုသ္ဒးဒှ်ဓဝိင်ရောင်ဂှ် နူညးမကဵုဒၟံင်အရီုအဗင် ကုသၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ပ္ဍဲဍုင်မာဲဆံက်မွဲတၠဟီုရ။

“ဂွံလဝ်တၞးလိက် အရံင်သာ်ပ္ကဴသၟးဂှ် ဟွံတုဲပုဟ်။ ယၟုတၠကမၠောန် ဇကုမကၠောန်ဒၟံင်လၟုဟ်ဂှ် သ္ဒးကိတ်ညဳကီုဏောင်။ လၟုဟ်ဂှ် တၞးလိက်ပြံင်တၠကမၠောန်လေဝ် ဍေံဟွံပတိတ်ကဵုနွံဒၟံင် သွက်မၞိဟ်တအ်ဏအ်ဂှ် စပ်ကဵုသၞောဝ်တိတ်တၟိဏအ် ဒှ်ကၠုင်ပြသၞာမာန်ဒၟံင်ဏောင်” သာ်ဝွံ ညးတေံ ထံက်ထ္ၜးရ။

သ္အာင်နူဂှ် ဒၟါနူပေါဲပၞာန်တုဲ ဂြိပ်ပါဲလုပ် လ္ပာ်ဍုင်သေံ ကောန်တၠဒဒိုက်တအ်ဂှ် ဒးဒုင်ပလံင်ဖျဴဏာမာန်ရ။ လတူအကာဲအရာဏအ် ထေက်ကဵုသ္ဒးဒှ်ဓဝိင်ကွေံကွေံရ။ မွဲဒမြိပ် အကြာပယျဵုသေံ ကဵု ဗၟာဂှ် ဗဒိုပ်ညးဒးဒဒိုက်နွံဒၟံင် ၉ ဗဒိုပ်တုဲ လၟိဟ်မၞိဟ်နွံဒၟံင် ၁ ကိုဋ်ကဵု ၁ ဠက်ပြင်ရ။ အပ္ဍဲဂှ် အလဵုအသဳသေံတအ် ပတိတ်ကဵုလဝ် တၞးလိက် ဂၞန် ၁၃ မ ဗၞတ် ၇ ဠက်တုဲ သှ်ေဒၟံင် ၄ ဠက်ဂှ် မုအထံက်အထာဟၟဲရ။ တၞးလိက် ဂၞန် ၁၃ မဂှ် အလဵုအသဳသေံတအ် ပတိတ်ကဵုလဝ် သွက်သ္ဂောံတိတ်ကၠောန်ကမၠောန်မ္ၚးဗဒိုပ်ရ။

သၞောဝ်ဥပဒေတၟိဏအ် သွက်သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ကောန်ဍုင်ဗၟာ မလုပ်ကၠောန်စဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်သေံတအ်ကီု သီုသၟာဒဒိုက် မၞုံဒၟံင်အကြာပယျဵုသေံ ကဵု ဗၟာတအ်ကီု ဂွိင်ဖေက် ဇီုဓဗတ်ဒးဂှ် ထေက်ကဵုသ္ဒးဒှ်ဓဝိင်ရ။ သ္အာင်နူဂှ် ပ္ဍဲကဵုတင် ၆ လက္ကရဴအိုတ်ဂှ် “ညးမကၠောန် ဗ္တောန်၊ ဖန်ဇန်၊ ဆဝ်ဗ္ၚုဟ်၊ ပံင်ကောံ၊ ရီုဗင်လဝ် လတူညးမကလိလောန်လဝ်ဒုဟ်   တင်ဗွဲလတူ ၅ တင်တအ်ကီု။” ဟီုဂှ် ဂကောံမှာဇန် ကေုာံ ဂကောံ IOM တအ် ကဵုဒၟံင်အရီုအဗင် ကုညးဒှ်ဒဒိုက် ပါဲဒဴဘဲပၞာန်တအ် ထေက်ကဵုသ္ဒးဒှ်ဓဝိင်ပၠန်ရ။

သရုပ်ကၠေံမ္ဂး သၞောဝ်တၟိဏအ် ယဝ်အလဵုအသဳသေံတအ် ရပ်စပ်ဗိုန်န်ဗတ်တ်မ္ဂး သွက်ရဲသၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ဂကူမန်ဗၟာ မကၠောန်ဒၟံင်ကမၠောန်ဟွံလုပ်သၞောဝ်တအ်ဂှ် နွံကဵုအန္တရာဲတုဲ တဲဍိုန်အိုတ် ဂွံဆက်မံင်တန်တဴအာဂွံဂှ် ဒးကဵုလာဘ်ဗ္ဇဴကုဗၠာဲသၟိင်တအ် ဟွံသာလးလးရောင်။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၁:၁၅၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)</text>
      <sha1>c9yz1b7pl9mtiuynacl8nud3o0d1fwh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>57450</id>
      <parentid>57449</parentid>
      <timestamp>2026-09-19T14:47:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50595-94</username>
        <id>5660</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဗွဲကြဴနူပရေင်ပြုပြေင်ပၞာန်ဗလးၜဳတုဲဂှ် ဂကောံက္ၜင်ဖ္ဍိုက်က္ၜင်ကျာပၞာန်အမေရိကာန် USS Abraham Lincoln လုပ်ဒေံါပ္ဍဲသေံ */ ဒကုတ်တၟိ</comment>
      <origin>57450</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="986801" sha1="f1pdvwn6uxcf1rqycmwks7b1ct0vcfn" xml:space="preserve">ရော်ဂုဏ် အာစာဗညာသာၚ်မန်
   ချူဇန်အာလိက်မန်စဵုလအိတ်လမျီုရောၚ်
   ============================
     က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ဂှ် အခိၚ်ဓမ္မတာ ဟွံမံက်ဂတဝ် ပြာကတ်ကၠုၚ်ရ၊ အခိၚ်ကာလစိုပ် ပ္ၚံက်ကရေပ်မွဲမွဲမ္ဂး မံက်တိုန်ကၠုၚ်ရ၊ အချကာလ လိက်ပတ်မန်ပိုဲ ဒးဒုၚ်ခြိုၚ်လဝ်အပ္ဍဲဗွိုၚ် ဆဘာလကျာ်ဓဝ် တိတ်မ္ၚးဍုၚ်ကွာန်တေံဟွံဂွံဂှ် အာစာဗညာသာၚ်မန်တအ် က္တဵုဂစာန်လွဳပရာကၠုၚ်ဂှ် ဝၚ်ချဳဒရာၚ်ဝွံ၊ သေဗ်သၟေဟ်အာ အပ္ဍဲဝၚ်လျက်ပတ်မန်ပိုဲ ခိုဟ်ခိုဟ်မွဲရ။
     အဲဂွံချူ ပရူအ္စာဗညာသာၚ်မန်ဂှ် မိပ်စိုတ်လောတ်ရ၊ နူအဲဍောတ်ဍောတ် အခိၚ်ကာလ ဘဝထပိုဲခမဳ၊ မံၚ်ဘာဗ္ဂောပ ပရိယတ္တိ အပ္ဍဲဍုၚ်မတ်မလီုဂှ်၊ အပ္ဍဲအကြာသၞာံၜိုတ် (၁၉၉၁-၁၉၉၂) တေံဂှ်၊ ဂွံစလ္ၚတ်တီကေတ်ပရူညး၊ ဒၟာနူညးကလိဂွံလာဘ်တဆိပ်ကြာ၊ ပေါဲပြိုၚ် ချူလိက်ပတ် အပ္ဍဲတ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ရ၊ အပ္ဍဲပေါဲပြိုၚ်ချူလိက်ပတ်ဂှ်မ္ဂး မၞိဟ်တအ်ဂွံဇၞးကေတ်ညးဂှ် ဝါတ်ကွေံကွေံရ။
     အခိၚ်ဂှ်အဲလေဝ် ကလိဂွံလာဘ်ချူကဗျကီုတုဲ၊ ဘဝအာစာကၞေဟ်မွဲစွံ ကေၚ်ဆဵုကၠုၚ်ညးအလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ၊ သၟူအမြာဲစၠန်ညးဂှ်၊ ကိုပ်ကၠာနူဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ်ဂွံတီမံၚ်တုဲတဲု လိက်အုပ်ဝေါရလ္ၚီ မတိတ်နူကွာန်ညး၊  ဘာညးဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ် နူအခိၚ်ဘဝထပိုဲခမဳ ဍောတ်ဍောတ်ဂှ် ဗှ်လ္ၚတ်လဝ်ပြဵုမံၚ်တဲုတဲုရ၊ ဗွဲကြဴဏအ် ပိုဲက္ဍိုက်က္ဍိုပ်သၚ်သၟတ်လဂုၚ်တဲု၊ ဟိုတ်နူဒးအာတ်တမ်လိက်ဇရေၚ်အာစာကီုဂှ်တုဲ၊ နူကဵုအခိၚ်ဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်ဍုက်ကေဝ်ကဵု အာစာခိုဟ်ခိုဟ်ရ၊ ယၟုအဲဂှ်စဵုလၟုဟ် ညးကော်မံၚ်ယၟုခမဳ(နာရဒ) ဏီဖိုဟ်ဂှ်တဲု၊ သွက်အဲဂှ် ထပ်တဲု ဒှ်မံၚ်အမ်သဝ်ရ၊ သၞာံ ၂၀၁၈ အဲစိုပ်အာ သ္ၚိညးဂှ်လေဝ်၊ ညးကော်မံၚ်ယၟုအဲ မဒှ်ယၟုခမဳဂှ်ရ။
     လိက်ဗွဟ် မူကအ်ဗိန်တအ်ဂှ် ဒှ်အခေတ်ကာလညးတအ် ချဳဒရာၚ်ဂှ်တဲု၊ အခိၚ်တေံဂှ် ဒှ်အခေတ်ရဲဍုၚ်ကွာန် ညးတအ်ကၠောန်စဂွံဒှ်အခေတ် ကၠတ်ဖျေံကပေါတ် နူဍုၚ်သေံရ၊ ၜိုန်ရရဲကွာန်တအ် မိပ်လဟိၚ်မံၚ်ကဵု ပရေၚ်သိုက်သၠိၚ်ဖဲသအဳ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ကီုလေဝ် စိုတ်ဓါတ်အာစာတအ် စိန်ဝုန်မံၚ် အပ္ဍဲပရေၚ်လိက်ပတ်မန်ဂှ်၊ လောန်တဲုဒးကေတ်ဂုဏ်စရာဲရ၊ အခိၚ်တေံရဲကွာန်ကအ်ဗိန် ညးဂမၠိုၚ်ဒှ်မံၚ်သေဌဳကဆံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကီုရ၊ ဆဂးပရေၚ်ပိုန်ဟာန် ယဿပက်တအ်ဂှ် ဓရိုက်ပချဳစိုတ်ဓါတ်အာစာ အပ္ဍဲအရာဆာန်လိက်ပတ်မန်ဟွံမာန်ရောၚ် ထေၚ်ကေတ်ရ။
     အခေတ်ကာလ ညးတအ်ချဳဒရာၚ်လိက်ပတ်မန်ဂှ် ဒှ်အခေတ်ကာလလိက်ပတ်မန်ပိုဲ နွံမံၚ်အပ္ဍဲဗွိုၚ်ကျာ် အပ္ဍဲဆအကြာ ဘာလကျာ်ဓဝ် ဂှ်တုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်မန်တအ် ညံၚ်ရဴလၟုဟ် ဗှ်လိက်မန်ဒးမံၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ အခေတ်ကာလ သ္ကိုပ်ပၞာန်နေဝေန်တအ် အုပ်ဓုပ်ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ်တေံဂှ်၊ လိက်မန်ပိုဲယာက္ပိုပ်ဟွံမာန် သက်သက်ဂှ်တဲု ဒးချဳဒရာၚ်လိက်ပတ် အခေတ်ကၠာတေံဂှ် ဗၞတ်ဂလိုၚ်လဵုဒဒိုက်ဇၞော်မံၚ် ရောဂှ် ညးဟီုလဴထ္ၜးမ္ဂး လောန်တုဲ ကၠးကေတ် အပ္ဍဲစိုတ်ပိုဲ မာန်ရောၚ်။
     မွဲလ္ပာ်ဂှ် ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်အဃောဇၞော်မောဝ် ရဲဍုၚ်ကွာန်တအ် ကၠောန်စဂွံ မွဲလ္ပာ်ဂှ် ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက် ပရေၚ်လိက်ပတ် ဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ဂှ်တဲု၊ အကြာအန္တရာဲၜါသာ်ဏအ် အာစာတအ်သီုကျာ်ဇၞော်ပညာဒဳပတအ် ချဳဒရာၚ်မၚ်မွဲကၠုၚ်လိက်ပတ်မန်ပိုဲဂှ် ဒးတၚ်ဂုဏ်ကဵုညးတအ် စဵုကဵုမွဲအာယုက်ဟွံအိုတ်ရ၊ အခိၚ်တေံ ပိုဲတအ်ဘဝ ထပိုဲခမဳဍောတ်ဍောတ် သဘၚ်ဇွသၚ် ကျာ်ဇၞော်အာစာပညာဒဳပဂှ် ညံၚ်ရဴသဘၚ်ဍုၚ်သွဝ်ရ၊ ကောန်ကွာန်ညးတအ်လေဝ် အဃောကၠောန်စဂွံ အဃောဒယှ်တှ်မံၚ် အလံုကၟိန်ဍုၚ်ဟီုမာန်ရ၊ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကွာန်ညးတအ်ကဵု ပရေၚ်ချဳဒရာၚ် လိက်ပတ်ကွာန်ညးတအ် အခိၚ်တေံဂှ် သ္ပစၞးကဵုအလံုကောန်ဂကူမန်ပိုဲမာန်ရ၊ အကြာကျာ်ဇၞော်အ္စာတအ် ယၟုမဒယှ်တှ်မံၚ်တအ်ဂှ်၊ ယၟုအာစာဗညာသာၚ်မန်လေဝ် မောဝ်ဖ္ဍးမံၚ် ဗွဲမလောန်ကီုရ။
     အပ္ဍဲအကြာသၞာံၜိုတ် ၁၉၉၅ ဂှ် အဲချူပ္တိတ်လိက်အုပ် ( လညာတ်ပရၚ်တဲ ) တဲုကီု အဟိန်အာသွံလိက်အုပ် မဂ္ဂဇြေနိ ( လဂါံအာဇာနဲ ) ကီုတအ်ဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်အာဆဵုကဵုညးကီုရ၊ တမလိက်အာစာဂှ်လေဝ် ဒှ်အဓိက သွက်မဂ္ဂဇြေန်ပိုဲရ၊ အခိၚ်တေံဂှ်် ယၟုကၞေဟ်အာစာဂှ် မြမောဝ်ဇေတ်(ခယျးအပ္ဍဲ) လေဝ်ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ၊ အာစာဂှ် ၜိုန်ရဗျုထဴကီုလေဝ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်လိက်ပတ်မန် ဟွံဗျုတဴလးလးရ။
     ဗွဲကြဴဏအ် အခိၚ်နွံမံၚ်အပ္ဍဲကွာန်ဝၚ်္က ဇိုၚ်ပယျဵု အဟိန်ကၠောန်မံၚ်လိက်ပရိုၚ်သၞံၚ်တိုၚ်ရဂှ်လေဝ်၊ အခိၚ်အာဝေၚ် စိုပ်ကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ် မဒှ်ကွာန်သမ္ဘာအဲဂှ်လေဝ် အဲဂွံအာဆဵုမံၚ်ကဵုညးကီုရ၊ အဲစဴဝေၚ်ကွာန် နူကၟိန်ဍုၚ်မေရိကာန် ဗၞတ်ပိအလန်ဂှ်လေဝ် အဲဂွံအာဆဵုမံၚ်ညး သီုပိအလန်ကီုရ၊ ညးဝွံရံၚ်ကဵုဗီုရုပ်သာ်မၞိဟ်ကီု စိုတ်စရိုတ်ကီု ဆက်ဆောံကီု နာနာသာ် ခါတ်ရံၚ်အကာဲမ္ဂး ဒှ်အာစာကၞေဟ်ပိုဲမန် မဂပ်ဂဝ်လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်မွဲရောၚ်။
     ၜိုန်အာယုက်ညး မဗျုထဴဂလိုၚ်လဵုကီုလေဝ် အဟိန်အဲဇူဒီုမံၚ် အပ္ဍဲကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ်ဂှ် ညးကၠုၚ်ဝေၚ်စိုပ်ဇရေၚ်အဲမာန်ဂှ်တဲု၊ စိုတ်ဇဴအဲဂှ်လောန်တုဲ လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်လ္တူညးရ၊ ဟိုတ်နူပရေၚ်ဆက်ဆောံခိုဟ်တဲု လိက်ဂျာနေဝ် တိုၚ်ပ္ကဴပိုဲ ဥဒျာန်လိက်ပတ်ပိုဲ၊ မတိတ်မံၚ်အပ္ဍဲအမေရိကာန်ဝွံဂှ် ညးဗိုၚ်ဂိုတ်ဂစာန် ချူကဵုမာန်ဏီရ၊ ညးချူတဲု ကံုၚ်ပလံၚ်ဗ္စိုပ်ဇရေၚ်ကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ်၊ ဇရေၚ်အဲမာန်ဏီရ။

              အာစာဂှ်
              ၜိုန်ရဗျးထဴကီုလေဝ်
              စိုတ်ဓါတ်ဆာန်လိက်မန်ဂှ်
              ဟှံဗှုထူလးလးရ။

     လိက်အုပ်ညးပ္တိတ်လဝ်ဂှ်လေဝ် နူအာစာပါန်ထဝ် ကော်(ဖံၚ်သာၚ်မန်) မဒှ်ကောန်ညး မတန်တဴမံၚ် အပ္ဍဲဝှတ်ဝိၚ်၊ ကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်မွဲစွံဂှ်လေဝ် ညးကၠုၚ်ကဵုဒါန်ကုအဲကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်ညး ချူဇန်မံၚ် အပ္ဍဲဂျာနေဝ် အမာတ်ဒိန် တအ်ဂှ်လေဝ် အဲကလိဂွံအခေါၚ် ဗှ်လ္ၚတ်ကီုရ၊ အခိၚ်ပိုဲဍောတ်တအ် လိက်မဂ္ဂဇြေန် ဂျာနေဝ် ကွးဘာတက္ကသိုလ်ပံၚ်ကောံလေဝ် လိက်ပရေၚ်အာစာ ဂွံဗှ်မံၚ်လၟိုန်လၟိုန်ကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်မွဲပိုဒ် အဲသမ္တီုဒးမံၚ်ဂှ် (ဍုၚ်မတ်မလီုဟာ? ဍုၚ်မန်လီုဟာ? ဂှ် အဲခယျကေတ် အာစာချူလဝ်ရောၚ်၊ ဆဂးဂွံကလေၚ်ဂၠာဲဆဵုဂှ် ဟွံလောဲသက်သက်ရ။

          ကၞေဟ်ညးဂှ်
          ဒှ်တၟအ်ချူမြသွက်ပိုဲ
          အာစာကၠေဟ်ခေတ်တၟိတအ်မွဲရ။

     ပိုဲဂွံဆဵုညး မွဲအလန်မ္ဂး စိုတ်ဓါတ်မိက်ဂွံဆက်ချူအာလိက်မန်မွဴာဲအလန်ပၠန်ဂှ် က္တဵုဒှ်ချိုတ်ပၠိုတ်ရ၊ ၜိုန်ညးဗျုထဴ ကီုလေဝ် ညးချူမာန်ဏီမ္ဂး ပိုဲတအ်ဂှ်လောန်တဲု ဒးဆက်ချူအာမာန်ဏီရောၚ်ဂှ်၊ ဗီုသာ်ဏအ် စိုတ်ဂါတ်ကီတဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ၊ ပူဂိုလ်ဗီုသာ်ဝွံဂှ် ညးကော်စ (အစာံ) ရ၊ ညးဂှ် ဒှ်အစာံပိုဲ အပ္ဍဲအရာအရာချူကေှ်လိက်မဒှ်ရ၊ ကၞေဟ်ညးဂှ် ဒဵုတၟအ်ချူမြသွက်ပိုဲအာစာကၞေဟ် ခေတ်တၟိတအ်မွဲရ၊ ပိုဲစေှ်စိုတ် မြပိုဲၜီုအာရမ္ဂး ပိုဲဒးချူသကေက်ဂှ်တဲု ယဝ်ပိုဲ စိုတ်ဓါတ်လီုအာ အပ္ဍဲအရာချူဆာဲ လိက်ပတ်မန်မ္ဂး ပိုဲဗှ်လိက်ညး ပိုဲအာဆဵုကဵုညးမ္ဂး စိုတ်တေံ ဍေံပြံၚ်လှာဲအာ မာန်ရ။
     တၟေၚ်တၟဟ်မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် အပ္ဍဲအာစာကၞေဟ်မန်တအ်ဂှ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ဇြိုဟ်ဇြိုဟ်နက်နက် နွံအိုတ်ဂှ်တဲု၊ ဣဝွံလေဝ် ပိုဲတအ်ဒးကေတ်မံၚ် ဂုဏ်စရာဲဟွံအိုတ်ပၠန်ရ၊ အာစာကၞေဟ်မန်တအ်ဂှ် ဂယိုၚ်လမျီုကဵုကၞေဘ်ဟွံမာန်အိုတ်ကီုလေဝ်၊ နကဵုအသိၚ်စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ မသ္ကာတ်မြဟ်ဂှ်ရဒုၚ်ခဳတုဲ၊ ချူဇန်ပ္တိတ်မံၚ် လိက်မန်ရောၚ်ဂှ် ညးတီအဲတီရ၊ အာစာကၞေဟ်တအ် ၜိုန်ရမိက်ဂွံပ္တိတ် လိက်အုပ်ဇကုအိုတ်ကီုလေဝ် ဒၟာနူတော်ဟွံကိတ်လောန်ဂှ်တဲု ဒးဗ္ဒေါံလဝ်အသိၚ်အိုတ်ရ၊ တမလိက်ဇကု တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဟွံဒှ်ကၠုၚ် လိက်အုပ်ဂှ်တဲု ကၠေံဏှၚ်အာအိုတ်ကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်တအ် ကဗျတအ် ပံုအာဂီုတအ်ဂှ် ၜိုန်ရအာစာပိုဲ ဗညာသာၚ်မန်၊ ချူလဝ်နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ကီုလေဝ် ပိုဲတအ် ဟွံဂွံဗှ်ကေတ်ဖအိုတ်ဂှ် ဒၟာနူဟွံဒှ်လိက်ကၞပ်ရ၊ သွက်ဂွံပသေှ်စွံအာ အဆက်ကောန်အဆက်စဴဂှ်လေဝ် ရန်တၟအ်တအ်ဂှ် ဟွံမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။
     ဗီုအာစာဗညာသာၚ်မန် ဆာန်လိက်ပတ်မန်ဂှ် ပိုဲကောန်ဂကူမန် သၟတ်တၞောဝ်ဒတောဝ်တၟိတအ် ကေတ်သ္ပအစာံတဲု ဂပ်ဝဝ်ဒးချူအာလိက်ပတ်မန်၊ ဂပ်ဝ်ဒးမၚ်မွဲအာ လိက်ပတ်မန် ထေက်ကွေံကွေံရ၊ ဗီုညးဆာန်လိက်မန် စဵုလ္အိတ်လမျီုဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ် ကဵုဂွံကေတ်စ နဲကဲမာန်အိုတ် ကီုညိ၊ နဒဒှ် ရော်ဏာ ဂုဏ်အာစာ ဗညာသာၚ်မန်တဲု၊ စဵုလ္အိတ်လမျီု အဲဆက်ချူအာလိက်မန် ပ္တိတ်အာလိက်မန်ရောၚ်၊ ဂှ်လေဝ်မိက်ဂွံလဴပူစကဵု အာစာဗညာသာၚ်မန်ကီုရ။

                      ဗညာတိထဝ်  (တၠဂုဏ်နာရဒ)
                      ကွာန်ကြုၚ်ဘာ
                      ခတ်ေတ U.S.A
      
   လိက်ပရေၚ်ဝွံ ကံက်ပ္တိတ်နၚ်နူလိက် မဂ္ဂဇြေန်
   ဂကောံအာစာကၞေဟ်မန် ကၞပ် (၃)
   မုက်လိက် (၂၉)
   ညးကံက်ပ္တိတ် အမ်သဝ်နာဲ အၜဝ်
   (.12:10.AM.21.08.2021.)

ဂကူမန်လိက်မန်ကၠုၚ်နူလဵုရော
*****************************
အ္စာသုတေသနတံ ဍေံတံချူဝၚ်ဂကူမွဲမွဲ ဍေံထ္ၜး သက်သဳမာန်ဒၟံၚ်ကီု၊ ဝၚ်ဂကူမ္ဂး သက်သဳလိက်ပတ် ဒှ်ဇြ ဟတ်ဇၞော် အိုတ်ရ။ ဍေံတံကေတ်လဝ်အဓိပ္ပါယ် ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်မန်ကၠုၚ်နူမန်ဟွံသေၚ်ဂှ် ဟွံမိက်စှ်ေ စိုတ်အှ်ေရ။ ညးတၞဟ် ဟီုဂွံကၠာ ဟီုအာရ ညးတၞဟ်ချူဂွံကၠာ ချူဏာရ ဒးဆိၚ်ဆခယျကေတ်လဝ် နွံဗဝ်ရ။ ဂွံလဝ်ဂမြၚ်ညာဏ်ကျာ်အရှန် ဟွံသေၚ် ဒးထေၚ်ကေတ်ရဂၠိုၚ်တုဲ ဍေံတံထေၚ်ကေတ်လဝ် နွံမံၚ်ကီုရ။      
  မိက်ဂွံထ္ၜးသက်သဳ တွဵုရးဍုၚ်မန်ကၠာတေံ အလုံ (၉၆)ဍုၚ် ပၞောဝ်ကဵုတွဵုရးဖာသီ, မံၚ်မလ, ဒဵုပသဲ, ဟံသာ ဒေံါ(၃၂)ဍုၚ် တွဵုရးဗဂေါဟံသာဝတဳ, ဍုၚ်သေၚ်, ဍုၚ်ဒလ, ဍုၚ်ပါဒ, ဍုၚ်လ္ဂုၚ် ဥက္ကလာပ(၃၂)ဍုၚ် တွဵုရး မုဟ်တၟံ, သဓီု သုဝဏ္ဏဘုံ,တ္ကအ်ခၟိုၚ်, ဗြဝတဳ, ရးဇြာဝါခရူ, ရေဝ်, ရး တနၚ်သဳ(၃၂)ဍုၚ်တံဂှ် ဒှ်ဍုၚ်မန် ဒက်ပ္တန်လဝ် ဍုၚ်မန်သိုၚ် နန်ပြာသာဒ် ဍုၚ်နွံကဵုဨကရာဇ်မန် ချိုတ်တ် ပၠိုတ်တ်မဒှ်ရ။         
    ဂကူဒှ်သၟိၚ်မန်ကၠာအိုတ် ဒးထံက်ထ္ၜးဂလာန် ရာဇာ ဝၚ်မန်မ္ဂး တွဵုရးဍုၚ်မုဟ်တၟံ(၃၂)ဍုၚ် ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုံဝွံ ကၠာကျာ်တြဲဂေါတမပိုဲ ဟွံက္တဵုဒှ်ကျာ်ဏီ ဗၞတ်(၅ဝဝ)သၞာံ တေံ ဂကူမန်မၚ်ဗၠာဲမၞုံယၟုသုဓမာနဝ, သုဓမ္မ မာဏဝ, သၟိၚ်အိန်မာဃတၠသွဝ်ၜါ စှ်ေကၠုၚ်ပသေက်ကဵု သ္ပဨက ရာဇ်မန် ကၠာအိုတ်ရ။
    သ္ပဟိုတ်နူကဵု သၟိၚ်အိန်နိမိတ်ဗဒှ်ကဵု ဍုၚ်ပြာသာဒ် သၠိုက်ကဵုအဘိသိက် ၝောံကိုဋ်ဗြကၞေၚ် ရေၚ်မတ်ရတ် နာနာ ရန်ကဵုယၟုယၟာဗွဲဘာသာပါဠိဂှ်တုဲ̏ ဍုၚ်သုဓမ္မဝတဳ̋ ဍုၚ်မၞုံကဵုဓဝ်သၟိၚ်အိန် ခုတ်ခဴကဵုလဝ်ယၟုရ။ ဂလာန်ရာဇာဝၚ်မန်ဂှ် ဒှ်ဂလာန် မဍာံပြဟေၚ်တုဲ မၚ်ဗၠာဲသၟတ်မန် သုဓမ္မမာဏဝဂှ် ဒှ်ကောန်ညးဇၞော်တမ္ၚာတုဲ မၚ်မွဲလဝ်သဳလဥပုဟ်လၟိုန်ကာလရ။ မိမယာဲဣတဂှ် ၜိုန်ရကၠောန်မံၚ် ကမၠောန်တမ္ၚာ ဂယိုၚ်လမျီု ̏မိစ္ဆာဇဳဝ̋ ပရေံကဵုဒှ်ကၠာရ။ ကောန်တြုံပရဲ ပြဲနူတၞဟ် ဒှ်ညးတၠပါရမဳ ဂှ် ဝေၚ်ပဲါထောံကမၠောန် ပွသရာံပါပ် ဗၞတ်မွဲအာယုက် မာန်တုဲ ဟိုတ်နူအသိၚ်သဳလဥပုဟ် သဳလပါရမဳစိ သၟိၚ် အိန်ဒေဝတဴသွဝ်ၜါ ဒးစှ်ေသၠိုက်အဘိသိက် ပအပ်ဇိုန် ကဵုကၟိန်ဍုၚ်က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်နန်ထဝ် ပြာသာဒ်ထဝ် ကဵုသ္ပသၟိၚ် ဨကရာဇ် မန်ကၠာအိုတ်ရ။
          ဟိုတ်ဂှ်ရ ထံက်ရံၚ်ကဵုဒဒှ်သက်သဳ ရာဇာဝၚ်မန် အာဂမယုတ္တိ ဗီုဒှ်မူလဍာံပြဒၟံၚ်တုဲ သၟိၚ်ဨကရာဇ်မန်ဂမၠိုၚ် တံဂှ် ယာဲအပါမန်ဟေၚ် ၜံၚ်ခ္ဍတ်ပတိတ် က္တဵုဗဒှ်ကဵုဂကူမန် မဒှ်ရ။ မန်ကၠုၚ်နူမန်ဇေတ်တ် ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်မန်,ယေန်သၞာၚ်မန်,ကၠုၚ်နူမန်ဖအိုတ်ရ။ တိတ် ကၠုၚ်နူကဵု ဂကူ(၄)ဂကူတေံဟွံသေၚ် ဂကူမန်ပိုဲသမ္တီလဝ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်အိုတ်ညိအဴ။ စပ်ကဵုကိစ္စ အရေဝ်မန်, လိက်ပတ်မန်ဂှ် လညာတ်ရဲညးလ္ၚတ် (သုတေသန) တံဂှ် ဂကူမန်, လိက်မန်, အရေဝ်မန်, ကၠုၚ်နူကဵု (၄)ဂကူ တေံရ။ ဂကူမန် ယဝ်ရကၠုၚ်နူဂကူ (၄)တေံမ္ဂး သံသယ သၠေဟ်ပၟာ ဟွံအိုတ်ရ။
    မန်ကၠုၚ်နူဂလာလေဝ်ဒှ်ဂွံ ကၠုၚ်နူကြုက်ခမေန်လေဝ် ဒှ်ဂွံ သၠေဟ်ပၟာဟွံအိုတ် နကဵုစိုတ်ဟေၚ် ဒးထေၚ်ဒးခယျ ဆိၚ်ဆ ကေတ်တုဲ သံသယစိုတ်က္တဵုဒှ်ၜါလွးရ။ ဂၠာဲရိုဟ် ကၞက်တမ် ဂကူမၞိဟ်ဂွံ လဝ်ကၠာတမ်ဍာ်ၜဳမှာသၟိဒ် နွံဒၞာဲလဵု ရောဒဵုသိန္နရာဇ်နွံဒၞာဲလဵုရော အာဂၠာဲဆဵုမံၚ်ကီုဟာ? လညာတ်အ္စာရာဇာဝၚ်မန်လ္ၚဵု ဂကူမန် လိက်မန် အရေဝ်မန်ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ် သၠေဟ်ပၟာဟွံမွဲတုဲ ဖျေံတၚ် သ္ဂုတ်သွာတ်ဂံၚ်ၚ် ဟွံယောၚ်ဟွံယံၚ် ဖျေံစိုတ်ပိုတ်တ် သ္ကုတ်တ်ရ။ ဂကူမန်, လိက်မန်, အရေဝ်မန်, ကၠုၚ်နူဂဝ် ဂၞဴတၟာမလ္ၚဴဟွံသှ်ေ နူကၠာကျာ်တြဲဂေါတမဟွံက္တဵုဒှ်ဏီ ဗၞတ်(၅ဝဝ)သၞာံ ပယာံမလအ် တေံဟေၚ်၊ ဟွံသေၚ်သာ်ဂှ် နူတိဒှ် ဒကှ်တိုန်တေံ မန်ပိုဲသှေ်ၜက် ကၠုၚ်မံၚ် စဵုကဵုအခိၚ် လၟုဟ်ရ။ 
   ဟီုဍေံရ လိက်မန်ကၠုၚ်နူ ဂလာအိန္ဒိယ(INDIA) အက္ခရ်ဗြဟ္မဳ နူဂှ်အက္ခရ်ပလ္လဝ ကဒမ္ဗဂးသာ်ဂှ်တုဲ ပူဂဵုလ္ၚဵုလ္ၚဵုလေဝ်ဒုၚ်ယဵု အာမန္တာ နွံမံၚ်ကီုရ။ ခရေတ်အေဒဳ(ဗီ) (၅ဝဝ)သၞာံဂှ် အ္စာသၠပတ်မန် မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာ က္ညအာ ချူကှ်ေဆာဲ ကၠာဲကေတ်ပိဋကတ်ပိစိုပ် ဍုၚ်မန် သုဝဏ္ဏဘုံရ။ သၞာံသာသနာမန်ပိုဲဂှ် (၉ဝဝ)သၞာံဟေၚ် ဝၚ်ပိဋကတ်မန် စၞောန်ထ္ၜးလဝ်တုဲ အက္ခရ်မန် လိက်မန်ပိုဲဂှ် နွံမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်မန် သုဓမ္မဝတဳ ကၠာနူသၞာံခရေတ် ထုက်ထက်ဏီရ။ 
    (က)ဗြဟ္မဳသဒ္ဒါ ဣကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် ပ္ဍဲပါဠိအဘိဓာန်မန် အက္ခရာဝလိဟွံမွဲတုဲ ဗြဟ္မဳ ဣကာရန္တပုံလိၚ်ဟေၚ် နွံထေၚ်လဵုမံၚ်ရ။ ဗြဟ္မဳသဒ္ဒါဂှ် တွံအရထတၞးဗြီု-မနဳ တွံ အရထဂလာန် ၜါသာ်ရ။ တၞးဆုဗြီုမနဳဂှ် တၞးဍေံ ညးသ္ပဂဥုဲ အ္စာသဝ်တံရပ်စပ်စကာရ။
            (ခ)ကဒမ္ဗသဒ္ဒါ အာကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် တွံအရထ ဆုသဴ, ဆုပြဲ, တၞံရာဲသဳဓတ်, တၞံမိတ်, ဂကောံ တွံအရထ (၅)ဂကူရ။
   (ဂ)ပလ္လဝသဒ္ဒါ အကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် တွံအရထသၠ လမတ်, တၞံဆုမၜတ်,တၚ်ကၞာၚ်ဆု,မဒှ်မွဲဟာန်သၠလၟတ်,တွံအရထသၠဆုၜတ်တ်
ကဵုတါ်ျကၞာါ်ျဆုရ။
    ပါဠိသဒ္ဒါဍာံပြဟေၚ် အရထဍေံတိတ်ကၠုၚ်ဗွဲမဍာံပြတုဲ အဓိပ္ပါယ်နွံပၟိက်လ္ပာ်ဍေံလေဝ် ကလိဂွံမာန်ဗွဲစၟတ် ဟေၚ်ရ။
    အတိုၚ်လညာတ်ညာဏ် အ္စာသုတေသနတံ ကေတ်လဝ် အဓိပ္ပါယ်အက္ခရ်မန် ကၠုၚ်နူဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယ ထ္ၜးပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်တုဲ ကံက်ကေတ်အဓိပ္ပါယ်ဂွံ ဂွံဍောၚ်ဓရ်သဒ္ဒတ် သာ်ဂှ်ရ။ အက္ခရ် လိက်မန်, ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳဂှ် ဂွံကဵုတၞးဆုရ။

    အတိုၚ်လညာတ်ညာဏ် အ္စာသုတေ သနတံ ကေတ်လဝ် အဓိပ္ပါယ်အက္ခရ်မန် ကၠုၚ်နူဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယ ထ္ၜးပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်တုဲ ကံက်ကေတ်အဓိပ္ပါယ်ဂွံ ဂွံဍောၚ်ဓရ်သဒ္ဒတ် သာ်ဂှ်ရ။ အက္ခရ် လိက်မန်, ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳဂှ် ဂွံကဵုတၞးဆုရ။
    အက္ခရ်မန်,လိက်မန် ကၠုၚ်နူတၞံဆု, တၞးဆုဂှ် ဒှ်အဓိပ္ပါယ်ဍေံရ။ ဂလာန်အရေဝ်ဂှ် ကၠုၚ်နူ ဂလာတုဲ ဆက်စိုပ်ကၠုၚ်မန်ပိုဲဂှ် ဒှ်ဟွံမာန် ဗၠေတ်လ္ပကေတ်စညိ။ 
    အက္ခရ်မန်,လိက်မန် ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳ, ပလ္လဝ, ကဒမ္ဗ ဍာံပြဟွံဍာံပြ စၟဳစၟတ်ရံၚ်နကဵုသဒ္ဒါညိ။ ညံၚ်ရဴမလိက် နွံပ္ဍဲဗုၚ်ဂၞဴမပ္တံ (သြွံသြွဳဿုံဟ္တ အအ) တံဂှ် ဒှ်ပါဠိလီုလီုတုဲ အရထဟွံမွဲ အဓိပ္ပါယ်ဟွံတိတ်ရ။ ယဝ်ရကေတ်အတိုၚ် ပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်မ္ဂး လိက်မန်ပိုဲဂှ် တုပ်ကဵုလိက်ဗၟာ လကျာ်တဳ ခမဳအပြောံ ဍုၚ် ဗကာံတေံကီုရ။
  လကျာ်တဳခမဳအပြောံတေံဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ချူကေတ် လိက်ပပ်ပ်ပဳပဳတုဲ အာတိုပ်ပြိုက် စုတ် ပ္ဍဲဂဝေၚ်ဆု ပေၚ်ပိသၞာံ ဂဝေၚ်ဆုဂှ် ဂတိုပ်ခၞော်ဍေံပေၚ်တိုန်တုဲ ကၟာတ်ကၠက် အာရ။ ဒဒှ်ရလိက်ဗၟာပိုဲနွံဒၟံၚ်ဂှ် ဒေဝတဴတံကဵုနိ မိတ်လ္ပအ်တုဲ ပိုဲမရာဇ်ဒးဇက်ပၞာန် အာကေတ် လိက်ပတ် တံဂှ်ရောၚ်။                                ဂရၚ်ပ္တီ သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာ (အနော်ရထာ)ရ။ သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာပတှ်ေတုဲ ဇက်ပၞာန်အာခဲါ အာၜံက် အာဂၠံက်ကေတ်တုဲ ဒှ်လိက်ချူဗဒှ် ကၠောန်ကေတ် ပပ်ပ်ပဳပဳဂှ်တုဲ ညိဟွံကိတ် ညဳကဵု ပရေၚ်လောကဓမ္မဒ္စာံသာ်တုဲ သၟိၚ်စံၚ် ထောံဖအိုတ်ရ။ 
    ဂွန်အလီညာဏ်အလီဇၞော်ကွေံကွေံတုဲ ဟိုတ်နူကဵု လိက်ပတ်ဟွံမွဲဂှ်ရ လကျာ်တဳခမဳ အဖြေဟ်ဒးကၠောန် ဗဒှ်ကေတ်လိက်ပတ်ရ။ လိက်မန်ပိုဲဂှ် ဟွံတုပ်ကဵုလိက်ဗၟာ လကျာ်တဳ ဍုၚ်ဗကာံတေံပုဟ်၊ လိက်မန်ပိုဲဂှ် ကၠုၚ်နူကဵုတၞံ 
ဆု,တၞးဆု,ကဝေၚ်ဆုဟွံသေၚ်၊ ကၠုၚ်နူကဵုမန် ဂကူမန်ဟေၚ်ရ။ ခေတ်ညးကဵုညး အခိၚ်ညး ကဵုညး စကာသုၚ်စောဲပြံၚ် လှာဲကၠုၚ်နွံမံၚ်တုဲ လိက်မန်ခေတ်သၠပတ် ပြာကတ်မံက်ဂတဝ် တိုန် ပ္ဍဲလက်ထက်အ္စာကဝိမန် အ္စာသၠပတ်မန် မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာပိုဲရ။                             ကောန်မန် ပိုဲဂွံတီအာကိုန်ဂစိုတ်မာန် ဂကူမန် လိက်မန် အရေဝ်မန် ကၠုၚ်နူ မန်ဟေၚ်၊ ကွေတ်ဗုဒ္ဓဘာသာကဵု အခိုက်ကၞာ သာသနာမန် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ရှ်ေသှ်ေ ဗဴဗယိကလော်သ္ၚိ ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ဒက်စေတဳ ဒးပ္တိုန်က္ဍိုၚ် လ္ဇံက် က္ဍိုၚ်ကျာ် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်။ 
    အခိုက်ကၞာ သ္ပဒကာထပိုဲခမဳပယျၚ် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ပြေၚ်စွံ ကမ္မဋ္ဌာန်သၚ်ကဵုခရှ်ဂှ် ကၠုၚ်နူမန်တံ ဖအိုတ်ရ။                         
    ဟိုတ်ဂှ်ရ-ဂကူမန်, လိက်မန်, ကၠုၚ်နူကဵု ဂကူတၞဟ် သအာၚ်တေံဟွံသေၚ်။ (ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်ပတ်မန်, ယေန်သၞာၚ်မန်) ကၠုၚ်နူမန်ပိုဲဖအိုတ်ရ။ 
     မိက်ဂွံဗ္ကန်ဏာကဵုဂကူမန် ညးမဗှ်လိက် မန်ပိုဲတံ      မွဲတၚ်ပၠန်ဂှ် ဒၞာဲလဵုမံၚ်ၚ်က္ဆံၚ်လဵု စိုပ်ပ် ဟီုအရေဝ်မန်,ချူဗှ် လိက်မန်, သုၚ်စောဲ အာဲယေန်သၞာၚ်အခိုက်ကၞာမန်ပိုဲတံ အိုတ်ညိ။ လ္ပထေၚ်ဇၞော်ကဵု ဂကူတၞဟ်သအာၚ်အိုတ်ညိဂှ် မိက်ဂွံဗ္ကန်ပြၚ်ဏာ နကဵုကၞေဟ်လိက်ဏံ မဒှ်ရအဴ။

ရာမညအာၚ်မန်
တံၚ်ပရၚ်

ရတနတ္တယပဏာမ-ကေုာံ-ပတ္တနာ
   
       နမောတဿ၊ ပဏာမလိက်ပတ်။ ဗုဒ္ဓဓမ္မ၊ သီုသဳဃံရတ်။ အဲဍိက်ရှ်ေသှ်ေ၊ ဖျေံက္ဍိုပ်သ္ပဝတ်။ ဣန်ဗြီုယီုမာ၊ဒေဝါပြကတ်။ နွံဂၠိုၚ်ပြးဇး၊ဂးဗးဟုဝတ်။မိကဵုမၜါ၊ အ္စာဇၞော်သွတ်။ကဝိပန်ဌာန်၊ ဥာဏ်ညံၚ်သၞာ်ရတ်။ ဂုဏ်ညးတအ်ဂှ်၊ဒှ်ဗဇ္ဇဗတ်။ အတိက်လေဝ်ကီု၊သီုအနာဂတ်။အဲဍိက်သ္ပဝတ်၊ပ္ဍဲပစ္စုပ္ပန်။ 
        ဖျေံက္ဍိုပ်စိန်ဝုန်၊ ယိုက်လဝ်ဂုဏ်ပၠန်။ ဖိုလ်အဲရဴဂဴ၊ဇဴထပှ်တန်။ကမ္မကဵုစိ၊ ပိစှော်ၜါပၠန်။ ဝေဒနာတုန်၊ ၜါဣသုန်ဗ္ဂန်။ ပရိုက်ဥပဒြဴ၊ စှ်တြဴတန်။ အန္တရာယ်စှ်၊ ဒဏ်စှ်မွဲဒွန်။အိုတ်ကပ်ပိကီု၊ သီုဝဲမသုန်တန်။ဂြိုဟ်ပါပပၠန်၊ သီုဒဏ်အန္တရာယ်။
         အိုတ်သီုယဲဗော်၊ ကလော်တာဲဗြဲ။ ဗၟုဲဘုတ်ပြိုတ်၊အိုတ်သီုသရာဲ။ ပရိစ္ဆေဒ၊ ဘဝဇၟာပ်ဒၞဲါ။သၞနိမိတ်သၞဲ၊ ကဵုဍေံသ္ၚောဲသာဲ။ သၟိၚ်ဍာ်ပၟတ်၊ ကမၠက်စိုတ်စၞာဲ။ ကဵုဍေံပြးဆာဲ ပဲါဒဴအာညိ။
        ယိုက်ဂုဏ်တုဲပၠန်၊ ဆန်ဗ္ဒက်လိက်စိ။ ညးမဒှ်ကၠာ၊အ္စာကဝိ။ တံၚ်ပိုအ်ရးဇြာ၊ ကွာန်ဂှ်ဇာတိ။ အဲမာံတောအ်ကၠာ၊အ္စာကဝိ။ဥာဏ်ဒှ်မြမောဝ် လ္ၚောဝ်ရးမန်ပိ။ အာယုဒဳဃ၊လာဘသုခိ။လာပ်ကဵုစိုပ်ကၠုၚ်၊ ညံၚ်နုၚ်နိဓိ။အာယုက်ကဵုဂၠိၚ်၊ညံၚ်သၟိၚ်နေမိ။ ဂွံဒှ်မြမောဝ်၊ဒေါဝ်ရးမန်ပိ။ဝၚ်တြေံတြဟ်၊ဆန်ဗ္ဒက်တၟိ။ ဂကူမန်ကၠာ၊ဂွံတီအာညိ။ ဗၟာယုတ်ပျဲလဝ်၊ညံၚ်ကဝ်အဂ္ဂိ။တူဂြောတ်ဂဵုဒၟံၚ်၊ညံၚ်ရဴပ္တေၚ်ဂျိ။သွက်မန်ဂွံတီ၊တၞီမံၚ်ဒမၠိ။တီတုဲသတိုက်၊ စွံစိုတ်ကဵုဂိ။ ညံၚ်ဂွံချပ်မာန်၊ဂစာန်တိုန်ညိ။ညးအဲလ္ပဝိုတ်၊ ဂိုတ်ကဵုဗိုန်ဂၠိ။မန်ပိုယ်ဗၠိုက်မံၚ်၊ဘိုၚ်ဟံၚ်အိုတ်ညိ။ယဝ်ဟံၚ်ဂွံကၠာ၊ လာဘသုခိ။ လာပ်ဂွံစိုပ်ကၠုၚ်၊ညံၚ်နုၚ်နိဓိ။ အာယုက်ဂွံဂၠိၚ်၊ ညံၚ်သၟိၚ်နေမိ။ဇဲယသိဒ္ဓိ၊ကဵုဒှ်ညိမန်။
        မၞိဟ်ဒေဝတဴ၊ ကလောသ္ၚောဲညန်။တၞောဝ်ဂကူစိဇာတိပိုယ်မန်။တဆိပ်ၜိုပ်ကၠာ၊ဟံသာထဝ်သောန်။ရာဇာဝၚ်တၞမ်၊ တမၠာလအ်လောန်။ နူသၟိၚ်ပိုယ်မန်၊ စှ်ေနူနန်ထဝ်။
    ဍုၚ်ဟံသာဟေၚ်၊ ညးတၟေၚ်ဂွံလဝ်။ ၜိုပ်ကျအာမြာ်၊သြိုဟ်ပါ်သၞေၚ်ထဝ်။ပြာသာဒ်ရတ်ထ္ၜိုၚ်၊ က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်နန်ထဝ်။ဘုတ်ဘာသီုသ္ၚိ၊ တိဍာ်ကၠအ်သွဝ်။ဍုၚ်ဗဂေါကၠာ၊ တၟာမဗ္ဒဝ်။ဟွံသှ်ေလေၚ်အိုတ်၊ ဟိုတ်ဝဲတမ်ကဝ်။ သာ်ဝွံဆတ္တဝ်၊ ပြာကတ်လဝ်ရောၚ်။
      သမ္ပတီယောၚ်၊ မွဲတောၚ်ချူဇန်။ နူရာဇာဝၚ်၊ ရံၚ်ကေတ်နၚ်ဂြန်။ ပ္ဍဲဇာတာထဝ်၊ သ္ပလဝ်ကိုန်ခန်။သ္ၚဳဂၠိပ်တုဲပၠန်၊ဆန်ဗ္ဒဟ်မၚ်ဇေန်။
        ဘာသာမန်အဴ၊ ကြဴဂွံဆက်ဆေန်။ ကလောမိတ်စှ်၊တုဲဂွံဗှ်ပ္ဍေန်။သ္ပလိက်မၚ်ဇေန်၊ မာံတောအ်ဟေန်ဆာဲ။
        ဍုၚ်ဗဂေါလီု၊ ဗီုကဝ်တူပြာဲ။ ဒဒိုက်ပိုယ်မန်၊ ကောန်ယာံကဵုယာဲ။ မိယာံကဵုကောန် အောန်စိုတ်ဇၟာပ်ဒၞဲါ။ဝုတ်ယာံကဵုဗၠာဲ၊ ဆာန်တုဲသာဲအာ။
        တၞောဝ်ရာဇာဝၚ်၊ အိုတ်လၚ်ဂတာ။ ဂကူမည၊ ဝံသပိုယ်ကၠာ။ ဒှ်ဍိက်ဗၟာရ၊ သဗ္ဗကေၚ်ကာ။ပိုယ်ဒးဒှ်လၞီ၊ ကြအ်ဆီသိၚ်သာ။အတိက်တမၠာ၊ နူကၠာတေံဂှ်။
             ဒဒိုက်ပိုယ်မန်၊ဇၞော်လောန်သ္ကာတ်မြဟ်။ ဒးချိုတ်ဘဲပၟတ်၊ တူဂြောတ်ဟေၚ်ဟဟ်။လေၚ်သီုဒြပ်ရတ်၊ပိဋကတ်သၟဟ်။ လေၚ်ဘုတ်လေၚ်ဘာ၊ လေၚ်ဝါတိရှ်။ လေၚ်ဍုၚ်လေၚ်ကွာန်၊ လေၚ်ဌာန်ဒိုဟ်စှ်။ လေၚ်သၟိၚ်နာဲတၠ၊ လေၚ်မသထပှ်။ပိုယ်လဴခၠေဝ်သှ်၊ ဂတှ်ဝိပက်။
        ဂွံတီညာတ်ရ၊ ဂတမွဲအဆက်။ ဒှ်စိတ္တဥာဏ်၊ ဂလာန်ဒှ်ကြက်။ ကောန်ဇာတ်ဗွဲကြဴ၊ စဴစေက်သှ်ေၜက်။ ဂွံတီညးအဲ၊မွဲၜါအဆက်။လိက်နွံဂွံဗှ်၊ မန်စှ်ကိုဋ်ဠက်။ဝၚ်မန်ပိုယ်ဟေၚ်၊ ဗီုတၟေၚ်ဒးကၠက်။ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ ဂစိုတ်မန်ညံၚ်ကၠက်။သ္ပလဝ်ရိုဟ်ကၞက်၊ ဨကဂ္ဂတာ။
        ရာဇဝၚ်ရ၊ နူသၠပတ်ကၠာ။ သ္ပမၚ်ဇေန်ပ္ညုၚ်၊ဍုၚ်မန်ဟံသာ။ အဲချူဆန်ဗ္ဒဟ်၊ ဂွံဗှ်သေၚ်ဟာ။ ဝၚ်ပိုယ်ဖအိုတ်၊ ပၠောပ်စိုတ်လောဲသွာ။ ချူကှ်ေပိုဒ်ဗျဥ်၊ ဆန္ဒလကႅာ။ဗီုပိုယ်ဒှ်ကၠုၚ်၊ ဍုၚ်မန်ဟံသာ။ သ္ဂောံစေန်ဆက်အာ၊ ပြာကတ်လဝ်ရောၚ်။
      မၞးတအ်ကလၚ်၊ ပၚ်မှိၚ်မွဲတောၚ်။ထံၚ်လဝ်သောတ၊စိုတ်ပကဵုယောၚ်။မညာဘာသာ၊ မေတ္တာအခေါၚ်။ ဆာန်ဂကူရောၚ်၊ ဟီုလဴသောၚ်ထ္ၜး။
        ဟိုဲတၞောဝ်မည၊ဝံသဗော်သွး။ဂကူပိုယ်ကၠာ၊ ညဳသာသၟဟ်တး။ ဟွံဒးလီုလာ်၊ ဟွံပါ်ဒကး၊ဍိက်ကဵုတၠနာဲ၊ ဟွံဒးသာဲပြး။ ပၚ်မှိၚ်ညိဏး၊ ယွံကွးဘာမန်။
        အတိက်တေံကၠာ၊တမၠာလအ်လောန်။ ဟံသာဝတဳ၊ဍုၚ်ကျာ်သြဳမန်၊ သၟိၚ်ဨကရာဇ်၊သီုအမာတ်ဝန်။မၞိဟ်မွဲဍုၚ်ကွာန်၊ ဇၟာပ်ဌာန်သ္ၚောဲညောန်။ သ္ကိုပ်ပၞာန်ဂှ်၊ ဟိုတ်ဟွံသၟဟ်သၟန်။ညိရောဒးဗီု၊ ဒးလီုလ္ၚုလ္ၚန်။ဟံသာဍုၚ်မန်၊ နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်။
       ဒးထောံကၠေံသ္ကဲ၊ လုပ်တဲညးသ္အာၚ်။ သၟိၚ်ဒဴဗညာ၊ ရာဇာတြုံသာၚ်။ က္တဴက္တာန်မံၚ်၊ ညံၚ်ၜိုဟ်ကဵုကၠာၚ်။ ဒးထောံကၠေံဂအာၚ်၊ ကၟာၚ်ဍုၚ်ဒေါဝ်ဝါ။
         ဂၠုက်ရာပ်ဂၠုက်အုပ်၊ ဒဴလုပ်ဒျူဒျာ။ ဍိုက်ဂွံဂၠုၚ်က္ၜၚ်၊လှၚ်ဒေါဝ်ဂဂႅါ၊ သၟိၚ်ဨကရာဇ်၊အမာတ်ဒဴဗညာ။ဝံသဒတောဝ်၊တၞောဝ်မန်ရာဇာ။ဖေက်အဲအနိုၚ်၊ ဝၚ်သၟိၚ်ယုတ်ဗၟာ။မန်ပိုယ်ဒဴပၞာန်၊ ထောံကွာန်ဂွံဝါ။ ဂြိပ်ဒဴထောံဗၟာ၊ ပ္ၚောံဒျူဒျာရောၚ်။
         သာ်ဝွံမွဲတောၚ်၊ ဟွံယောၚ်ဒှ်ဍာံ။ ဍုၚ်ဗဂေါဝွံ၊ လ္ၚုလုံဒိုဟ်ဒ္စံါ။ တၞောဝ်ပိုယ်မည၊ ညံၚ်ကဒဴကျာံ။ သ္ပကာဝရာံ၊ 
သၞာံဂှ်လ္အိတ်။
        ကၞိရောၚ်ဒးဘဲ၊ ဗ္ဂဲရပ်ကိတ်။ သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ကၠုၚ်စိုပ်လ္အိတ်။ လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ကဵုစှ်ဒ္စိတ် (၁၁၁၉)။ မန်ကျအာဗၟာ၊ ရာဇာတၞောဝ်သိဒ်။ တၞောဝ်မညပြဲ၊ 
စိုပ်ဘဲဍာ်ဒ္စိတ်။ ပ္ဍဲဇမ္ဗုဒိပ်၊ဂြိပ်ဒဴဗၟာၚိတ်။ တိုန်ဒဵုကၠဆာ်၊ စှ်ေဍာ်ကျာံကိတ်။ ညံၚ်သာ်ဂှ်ကၠာ၊ ဥပၟာလ္အိတ်။ ညံၚ်သာ်ဂှ်လေဝ်၊ သရေနိမိတ်။ မန်ဒးထောံဍုၚ်၊ သုၚ်ဝိပရိတ်။ ဆၚ်ဒဴနူနန်၊ ယောန်အာဟိတ်ဟိတ်။လုပ်အာဂြိုပ်ဂၞိၚ်၊ ကြာကၠစိၚ်သိတ်။ ဂၠိုၚ်ကဵုဝိဝဲ၊ ဂၠိုၚ်ဘဲလ္အိတ်။ဒးအေၚ်ပုၚ်ဍာ်၊ ကွာ်အာမံၚ်ဍိတ်။ဒဒိုက်စိုပ်သိဒ်၊ လ္အိတ်ပိုတ်သ္ကုတ်။
    ဍုၚ်ဟံသာရော၊ ဗဂေါညးခုတ်။ လုပ်စိုပ်တဲဗၟာ၊ ရာဇာအယုတ်။ ဂးအံၚ်ဇေယျ၊ စိုတ်ညံၚ်ကၠဂြုတ်။တၞောဝ်ၜိုပ်ထဝ်ကွေံ၊ ဍေံရပ်ပရှ်ဍုတ်။ ဂၠာဲဒုဟ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ ဂၠာဲစောဲဂဗုတ်။လဟုက်ထေဲထုတ်၊ စုတ်ဒုဟ်ကဵုမန်။
         သၟိၚ်ဗၟာယုတ်လေဝ်၊ ဨကရာဇ်ဝန်။ညံၚ်ကလော်ကြုက်၊မုက်ညုဓညောန်။ ဍေံဂွံအဝဵု၊ ဍဵုဍိုက်ပျဲလောန်။ ခမဳသၚ်မန်၊ကြပ်ညောန်သ္ၚောဲသာဲ။
         ကဵုကော်နၚ်ကၠာ၊ ဗၠးဏာသရာဲ။ ကၠုၚ်စိုပ်ဆတ္တဝ်၊ပ္တောံလဝ်မွဲဒၞဲါ။ညာတ်ဒှ်ဒေါသ၊ ညံၚ်ကၠရပ်သ္ၚာဲ။ ဟၟဲမေတ္တာ၊အာဏာလောန်ကာဲ။ မုက်အံၚ်ဇေယျ၊ ဒေါသဗ္တေတ်ဍာဲ။မၚ်မွဲဓုတၚ်၊ သၚ်ခမဳဗၠာဲ။ ဒးအလီရ၊ ဗၟာသ္ပပြယာဲ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်စၞာဲ၊ ဥပါယ်အဟိုတ်။
        ကေတ်စိၚ်ဒြၚ်ဗိုန်၊ ကဵုလိုန်ဂစိုတ်။ နကဵုလွဟ်ပၠန်၊ ပန်ဗာ်ဖအိုတ်။ ဒးဒုၚ်ပယျဲ၊ ဘဲကမ်ဒးချိုတ်။ ဗုၚ်လိုက်ကအ်ပိုတ်၊ ချိုတ်ၜိၚ်မံၚ်ဆီ။
       ကွးသၚ်အရဳ၊ခမဳမန်ပိလ္ၚီ (၃၀၀၀)။ စုတိစဴသွဝ်၊ သီုဓဝ်လၞီ။ဒးဒုၚ်ကၠုၚ်ပၠန်၊ ဘဲဒဏ်ကၠံလ္ၚီ။ သာ်ဝွံခပ်သီ၊ သမ္တီလဝ်ညိ။
          ဣတ္တဳဗြဴမန်၊ သီုဂဝ်သန္ဓိ။ပ္ဍဲဗော်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်ဒိဋ္ဌိ။ပန်ဗာ်ထပက်၊ ၜုၚ်တက်ကဵုရိ။ ညာတ်ဒှ်ဗဟေက်၊ ဖေက်ဖေက်ဂိဂိ။ လရိုအ်ယာံဟာဲ၊ ဗက်ဂၠာဲကော်မိ။ ပၞာန်ဗၟာတဲဂံၚ်၊ ညံၚ်နာ်သတ်ဂျိ။ ညးဒၞဲါဟွံမွဲ၊ ဂၠိုၚ်နဲလက်ဗျိ။ စိုတ်ယုတ်လောန်ကာဲ၊ဟာဲသတ်ရိုၚ်ရိ။ ဗြဴသီုသန္ဓိ၊ အိုတ်ဇဳဝိတ။
         မၞိဟ်ထပှ်လ္ၚီ၊ တီကၠးဍာံပြ။ (၇၀၀၀) ဂကူပိုဲကၠာ၊ဘာသာမည။ အဆက်သၟိၚ်ပိုတ်၊ အိုတ်တၞောဝ်ဝံသ။ ညံၚ်ဂွံကၠက်အာ၊ ဘာသာပိုယ်ပၠ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်စၞာဲ၊ ဍေံဗက်ဂၠာဲသၞ။ကောန်ၚာ်တြုံရ၊ သ္ပမံၚ်ကွးဘာ။
           ဍေံဒဳနၚ်သ္ကဲ၊ ညံၚ်ဂၠဴပ္ဍဲဝါ။ ဗာ်ထပက်ပန်၊ ပ္ကီုဒဏ်နာနာ။ဆီဇွောဝ်ဒှ်ဍာ်၊ ကောန်ၚာ်ကွးဘာ။ဗုၚ်လိုက်ကအ်ပိုတ်၊ ချိုတ်ထပ်လောတ်လ္ၚာ။ ပဲါရောဟွံဗၠး၊ ဒးဘဲလွဟ်ဗၟာ။ ဗာ်ထပက်ပန်၊ကဵုဒဏ်နာနာ။အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာသတ်အလီ။
          ဂစိုတ်ထောံပၠန်၊ သၟတ်မန်မသုန်လ္ၚီ။ (၅၀၀၀) ဒးဘဲလမျီု၊ ဗီုစိၚ်မံၚ်ဆီ။ ဒဒိုက်ဠက်ဆ၊ ဟွံကကၠံလ္ၚီ။ ဟိုတ်နူဗၟာ၊ကွးဘာဒှ်လၞီ။ လိက်နွံဂွံတီ၊ သီပရူဒဒှ်။
           ဆဏအ်ရောသေၚ်၊ တၟေၚ်တိုန်နူဂှ်။ကောန်ၚာ်သၟတ်မန်၊ ဒှ်မံၚ်ကောန်တှ်။ အံၚ်ၚေဝ်လရိုအ်၊ ဂွံဆဗက်ဂြဟ်။ မွဲသာ်ရောကၠိုဟ်၊ဂၠုက်သြိုဟ်မဴတှ်။သၟတ်မန်တြဴလ္ၚီ (၆၀၀၀)၊ ဗက်သီကေတ်ပြဟ်။ ပ္ကောံလဝ်တုဲပၠန်၊ ဟွံတန်ချပ်ဗှ်။ ဂစိုတ်ထောံသၟဟ်၊ ကဵုလွဟ်မၞုဟ်ဇြၚ်။
       သုသာန်ကောန်ၚာ်၊ဆီဒှ်ဍာ်ဝၚ်။ ဇွမန်ပြးမံၚ်၊ တုပ်ညံၚ်သွးဂၚ်။ ဂၠိုၚ်ကဵုဠက်ကိုဋ်၊ ချိုတ်မွဲသဘၚ်။ ဂးအံၚ်ဇေယျ၊သၟိၚ်တၠမၞုဟ်ဇြၚ်။ ဓဇန်လောန်ကာဲ၊ ဂၠာဲကော်ပ္ကောံနၚ်။ ဗၟာသတ်အယုတ်၊ ကုတ်ထောံဂၠိုၚ်ဂၠၚ်။ ကောန်တှ်ကောန်သၟတ်၊ လောတ်လောချိုတ်လၞၚ်။ ဆီဒှ်ၜဳဂၚ်၊ ဘိၚ်ဘၚ်လောန်ကၠာ။
        ဂကူပိုယ်မန်၊တၟေၚ်ဂၞန်သၚ်္ချာ။ အဃောဂှ်ရ၊ ဆမန်ချိုတ်အာ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ဟံသာ၊ ၜါဠက်မွဲလ္ၚီ။ (၂၁၀၀၀) ရာဇဝၚ်ထၟိက်၊ လိက်နွံဂွံတီ။ ဆဗၞတ်ဂှ်ဟေၚ်၊ တုဲဟွံသေၚ်ဏီ။ ဗၟာဗက်ဂစိုတ်၊ဠက်ကိုဋ်ကၠံလ္ၚီ။ အလုံဍုၚ်မွဲ၊ ရိုဟ်တ္ၚဲဗက်လီ။ အသမ်တၠနာဲ၊ ဗက်ဂၠာဲဗက်သီ။ မန်ပိုယ်ကြအ်ဆီ၊ ဆဵုလၞီဇၞော်။
       မညဘာသာ၊ နွံကြာဂရော်။ ဇၟာပ်ဒိုဟ်သတိုတ်၊ ပလိုတ်ဗၟံက်။ ဒိုဟ်ဥတ္တရ၊ဒက္ခိဏဗော်။ ပ္ဍဲဒိုဟ်ပန်ဟာန်၊ဒ္စံါဌာန်ညးကော်။ ဍေံဗက်ဂၠာဲအာ၊ ကြာဒဵုဂရော်။ ဒဴလေဝ်ဟွံဗၠး၊ဒးစိုပ်ဘဲဇၞော်။ဆမန်နွံကၠာ၊ ဍေံအာဗက်ကော်။ ဍေံရပ်နၚ်တုဲ၊ဟွံရုဲဍောတ်ဇၞော်။ တြုံဗြဴဝုတ်ဗၠာဲ၊ သီုကၟာဲဍေံကော်။ဒိုက်သိုက်ဟွံရော်၊ ဍေံကော်ဖအိုတ်။ 
      တၟော်မၞိဟ်ရောတီ၊ ကၠံလ္ၚီဠက်ကိုဋ်။အံၚ်ဇေယျဝွံ၊သၟိၚ်ဒုစရိုတ်။မောဟဒွိဟိုတ်၊ စိုတ်ညံၚ်ဂျိနာဲ။
     အိုတ်ဂကူမန်၊ ၝောံမၞိဟ်ကောန်ၚာ်။ အကြာဍုၚ်ကွာန်၊ဌာန်ၜဳပ္ဍဲဍာ်။ဍေံဗက်သ္ၚဳဂၠာဲ၊ ဇၟာပ်တာဲဇၟာပ်ရာ်။ ပ္ဍဲသ္ၚိဂြိုပ်ဝါ၊ဘုတ်ဘာသီုကျာ်။ ဆနွံဗက်ဂၠာဲ၊ ဒၞာဲဂၠိုၚ်ဇဳသာ်။ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ဒှ်သၟိၚ်ပိုၚ်သၞာ်။ ဒဳပ္ကောံနၚ်မန်၊လက်ဒေါန်သ္အဵုသ္အာ်။ စိုတ်ဍေံမ္ၚိုဟ်ကြံၚ်၊ တုပ်ညံၚ်ဂျိနာ်။ ပါၚ်စက်လ္တာ်၊ ကွာ်လဇုဲဗာ်ထောံ။
         မန်ဖေက်ဍေံစိ၊ စိုတ်ညံၚ်တိကလောံ။ ညံၚ်ဂၠဴသ္ကအ်ရ၊ဖေက်ကၠကွေံသွံ။ဇၟာပ်ဒိုဟ်ဇဳကၠောံ၊ ဍောတ်ဇၞော်ကြောံဇြာဲ။
       မဂဳလထဴ၊ နှဴသီုကၟာဲကၟာဲ။ ကောန်ၚာ်ညးခုတ်၊ ဝုတ်ဝုတ်ဗၠာဲဗၠာဲ။ ကောန်ဍောတ်ဂွံဆဵု၊ လ္ၚဵုမဴတှ်ယာဲ။ ဗျုဗျုဗျဗျ၊မိမနော်နာဲ။ တဲရပ်ဂစုန်၊ ရုန်ရုန်ဂဲါဂဲါ။ သၠုၚ်သဝ်ဂၠိုၚ်စွံ၊ ကြောံကြောံဇြာဲဇြာဲ။ ပၞာန်ဗၟာဒဳနၚ်၊ ဒေါသလၚ်ဍာဲ။ ထေဲပၞောတ်လောန်ကာဲ၊ အသမ်နာဲစာ။
       မုက်မတ်ကှ်ဇြ၊ ဘယလောန်အာ။ ဖေက်ဟွံဂံၚ်ကျောဝ်၊ လၚ်ဇွောဝ်ပူဆာ။ ဒးယာံဓဇူ၊ ဗ္ဂူဗြဲမတ်ၜါ။ ဂၠိုၚ်ဘဲပရိုက်၊ ဂၠိုၚ်ဒဒိုက်သၞာ။ဒးယာံရၚ်သ္ကအ်၊ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ကၠာ။ယာံရေဝ်ကရောတ်၊ ဂစောတ်သာသာ။ ဗၟာဒဳပ္ကောံနၚ်၊ရပ်ဇြဲတဲၜါ။အသမ်သၟိၚ်ကၠာ၊ ယာံဗက်အာဍေံ။
         လရိုအ်သေဲသေဲ၊ ကရေဲညံၚ်ချေံ။ ဗၟာယုတ်မိစ္ဆာ၊ ရပ်ဏာတုဲကွေံ။ ညံၚ်ညးဗက်ချေံ၊ ဍေံဒဳပၠောပ်စာတ်။
      ပိုယ်မန်တမၠာ၊ ဍုၚ်ဟံသာကၞာတ်။ ကိုဋ်ဠက်ကၠံလ္ၚီ၊ ဟွံတီလောဲဝါတ်။ပါၚ်ဟီုတဲချဳ၊ ဍေံဒဳပၠောပ်စာတ်။ ၜုၚ်တက်ဒှ်တမ်၊ အသမ်လေဝ်သ္ကာတ်။ မန်သီုဖအိုတ်၊ လၞီစိုတ်ဂွံညာတ်။မွဲစာတ်ပေၚ်ထာတ်၊ ပ္ဍဲစာတ်က္ဍန်ဂြက်။
       ဒှ်လၞီသောက၊ မောဟညံၚ်ယက်။လရိုအ်ယာံဒၟံၚ်၊ ညံၚ်ဍုၚ်နရက်။ဍိက်ရာဇဝတ်၊ ကြမ်ကြထတ်မြက်။ ဍေံမိၚ်စုတ်ဗက်၊ လက်ဗျိပၠုက်မန်။
        ဂကူပိုယ်ကွေံ၊ မိၚ်ဍေံဗျိဒေါန်။ သြိုဟ်ညံၚ်ကဵုဖဲါ၊ ယာဲယာံကဵုကောန်။ ဒဒိုက်ကၠံလ္ၚီ၊ ဒှ်လၞီဂၠိုၚ်လောန်။ ကြိုၚ်လဝ်ပ္ဍဲစာတ်၊ ကၟာတ်လဝ်ကၟောန်ကၟောန်။ ဗၟာသတ်အယုတ်၊ စိုတ်အုတ်လက်ဒေါန်။ ဒေါသဂဵုမံၚ်၊ ညံၚ်ကၠကဟောန်။ ဂကူပိုယ်လေၚ်၊ ပၠေၚ်ထောံရောအောန်။လၞီဂၠိုၚ်လောန်၊ကောန်ကဵုမိမ။
       သမ္ဘာယာံအဵု၊ ကဵုတၠသ္ၚိပၠ။ ဗြဲမတ်ၜါပြိုဟ်၊ ဂတီုသြိုဟ်ရ။ တြုံတၠသ္ၚိကၠာ၊ သာမိဘာဂ။ ညာတ်မိတ်ဘမ္ဘာ၊ ဖေက်ဘဲရာဇ။ ဍာ်ရမတ်ဍုက်၊ မုက်ညံၚ်ပ္ကဴဇြ။
သောကစံၚ်ပၠေၚ်၊ပေၚ်ဟဒယ။ပ္ဍဲကဵုသ္ၚိစာတ်၊ ပါတ်လုံခန္ဓ။ လၞီဇၞော်ဂိ၊ စိုတ်ဂျိနာဂ။ညးဒှ်ဗဴလ၊ ဇုဇသဳမူ။
        ဆဵုညာတ်စဴကၟိန်၊ ယွာံဟွံတီဇၞူ။ ဍာ်ရမတ်ပြဟ်၊ ထၞဟ်စှ်ေဓဇူ။ အလုံစာတ်အဵု၊ ပၟတ်ဂဵုဝူဝူ။ညံၚ်ဂိတုဘတ်၊ ကျာထတ်ဗြဲဂူ။ လၞီဇၞော်ဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ဟွံမွဲကဵုဇၞူ။ဒးယာံဓဇူ၊ ဆာန်ဍူကောန်စဴ။
       သဳမူကဵုကၟိန်၊ ယာံထဂၠိန်နှဲ။ ညာတ်မံၚ်ပ္ဍဲစာတ်၊ကအ်အာတ်ပါၚ်ဠဴ။ ယာံမံၚ်သေဲသေဲ၊ ကမြေဲကမြဲ။ ဒုၚ်ဂုဏ်ဟွံဂွံ၊လရိုအ်အာတ်စဴ။ ဗၟာယုတ်ဒိုဟ်ဂွိုက်၊ ဍဵုဍိုက်ဗွဲကြဴ။ပၟတ်ဂဵုဗြံၚ်ဗြံၚ်၊ စံၚ်စာတ်ဖအဴ။ဗြဴမိတၠကောန်၊မိန်လဝ်ကောန်ဂၞဴ။မိန်ဗၟဴဖျုၚ်တှ်၊ ပါၚ်ဂှ်ယာံတဴ။ကောန်ဍောတ်ဟွံတီ၊ အီကဵုမိဂၞဴ၊မိညာတ်ဒးဗက်၊ သြိုဟ်ဂြက်ကွေံအဴ။ကောန်ဍောတ်ဂှ်မိန်၊ကောန်ဇၞော်ဂၠိန်နှဴ။ ကောန်ဇၞော်ဂှ်ယာံ၊ မိလေဝ်ယာံတဴ။တြုံကဵုသမ္ဘာ၊ ယာမုက်ဗွဲကြဴ။ဂၠိုၚ်ကဵုယွာံ၊ ဒေံယာံကဵုကော။ကၟိန်ကဵုနာဲတြ၊ ဗဴကဵုလထဴ။ၝဲယာံကဵုဒေံ၊ ကာယပၠောတ်ပၠဴ။ ထုဲၜန်မံၚ်ပၠန်၊ ညံၚ်ချံက်စန်နှဴ။ညံၚ်ၚဴတမ်သၞာံ၊ ယာံမံၚ်ရေဲရဴ၊ညံၚ်ဗရုဂဂဵု၊ဗြုသဓဵုတဴ။ဇၟာပ်ဒိုဟ်ရော၊ယာံတဴဖဳဒွါ။
      ပိုယ်မန်ဗျုဇၞော်၊လုပ်ဗော်ဇရာ။ ဂွိၚ်ဖေက်တၠိၚ်ဒိုဟ်ရိုဟ်ရေၚ်နာနာ။ ဟိုဲလေဝ်ဣတ၊ လေၚ်ရမွဲဝါ။ပိုယ်ကၠက်ဂကူ၊ဂုဏ်နူသၟိၚ်ဗၟာ။ ပိုယ်ဒးဒုၚ်ပၠန်၊ ဘဲဒဏ်နာနာ၊ စံၚ်ဂစိုတ်ပြဟ်၊ဒှ်သၠာတ်ပ္ဍဲဝါ။ ပ္ဍဲကဵုစာတ်ဗၟာ၊ ဘဲရာဇာအနိုၚ်။
     မန်ချိုတ်တူဂြောတ်၊ ပ္ဍဲပၟတ်စာတ်သၟိၚ်။ ဒးသ္ကန်ကလိ၊ စုတိသီုဂဝိၚ်။ ရမ္သာၚ်ထတ်ကၠာ၊ ယာံပြာကတ်ပၟိၚ်။ ဗၟာယုတ်ပၟၚ်ထံၚ်၊ မၚ်မံၚ်စာတ်သၟိၚ်။ တြုံဗြဴဗျုထဴ၊ ယာံတဴမံၚ်ဗျိၚ်။ကၠာဍေံဟွံစံၚ်၊ ပၟၚ်ထံၚ်ဂွံမိၚ်။ ဒေါသဇၞော်တိုန်၊ မွဲချိုန်ဂွံမိၚ်။ဍေံဟွံချပ်ဗ္စာ၊ ကရုဏာသိၚ်။ အပိုၚ်အနိုၚ်၊ ဍေံဖျေံပၟိၚ်ဟေၚ်။
   ဗၟာအံၚ်ဇေယျ၊ သ္ပပိုယ်ဗီုပြေၚ်။ ဍေံစက်ကဵုပသဲ၊ သ္ကဲပိုယ်ဗွဲလၟေၚ်။ဂကူဂွံယုတ်၊ ဍေံဂၠာဲစုတ်ပၠေၚ်။ပလီုကျာ်သြဳကၠာ၊ ဘာသာမန်ဟေၚ်။ တၞောဝ်ရာမည၊ဍေံကော်ဣတလေၚ်။ဇၟာပ်ဇၟပ်စာၚ်ဟေၚ်၊ကွာ်ရေၚ်ဗက်ဗဵု။
        တက်တဲဂေတ်ရ၊ သ္ပဝေၚ်စရဵု။ ဣတလေၚ်ဣတလေၚ်၊ ပိုယ်ရပၠေၚ်ကဵု။ ဍေံဖအဴဂေတ်ကွေံ၊မ္ၚးစာတ်ဂှ်အဵု။မန်ဘဝဍိက်၊ ဒှ်ကၠိက်ဒှ်ကၠဵု။ကျညးမုက်ဍောတ်၊ညံၚ်ပ္ကေတ်ဒးခပဵု။ညံၚ်ဂၠုၚ်က္ၜၚ်ဗြမ်၊ ကမ်အကုသိုလ်။လၚ်ဇွောဝ်ကၠၚ်ပြဵု၊ ပ္ဍဲသ္ၚိစာတ်။
         ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ စိုတ်ဍေံယုတ်သ္ကာတ်။ဍေံပြိုက်စုတ်ဂြုဲ၊ ဂဥုဲသေနာတ်။ရဲသၟိၚ်ရာဇာ၊ ဗၟာဗာဇ္ဇခါတ်။ဍေံစံၚ်ပၠေၚ်အဵု၊ ကဵုအဂ္ဂဓါတ်။ပၟတ်ဗ္ကေတ်ဂဵုဍာဲ၊ တူဂၠိုက်ဂၠာဲသ္ကာတ်။ကၠံလ္ၚီဠက်ကိုဋ်၊ ချိုတ်အိုတ်သီုစာတ်။ဗဂေါလ္ၚုလ္ၚုန်၊ ပိုယ်မန်ဂွံညာတ်။ လုံဍုၚ်ကွာန်ရး၊ ဒးဖေက်သမ္ၚာတ်။ ချိုတ်ဂုဏ်ပယျဲ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဒှ်ဝါတ်။ သီုဂကူလေၚ်၊ ဂြောတ်မံၚ်ပေၚ်စာတ်။ဖျုန်ဇုတ်စၞာံဂှ်၊ ဒှ်အာပ္တေၚ်ဓါတ်။ပိုယ်မန်ဂွံညာတ်၊သမ္ၚာတ်ကွေံဏး။
           ပ္ဍဲဍုၚ်ဗဂေါ၊ အဃောဂှ်သၟး။ဒ္စိတ်စာတ်သွံ၊စံၚ်ထောံကၠးကၠး။ဍေံစံၚ်ပၠေၚ်မန်၊ အောန်စိုတ်ကွေံဏး။ ဗြဲမတ်စရိုဟ်၊တသိုက်တဟး။ ဆဝွံရောသေၚ်၊လ္ပထေၚ်မၞိဟ်သၟး။ ဗၟာစိုတ်ဟွံပြေ၊ အံၚ်ဇေယျဏး။ ပဲါနူမၞိဟ်ဟေၚ်၊ တၟေၚ်နူဂှ်မ္ဂး။ ကပေါတ်မန်ကွေံ၊ ဍေံဗက်ဂၠာဲသၟာန်။
            အကြာၜဳကြုၚ်၊ အလုံဍုၚ်ကွာန်၊ ကၠအ်သွဝ်တိဗ္ၚ ဇွောံမမွဲဟာန်။ဘုတ်ဘာဒေါဝ်ဍုၚ်၊ဇြပ်ဇၞူရုၚ်ဒါန်။သိမ်ဥပုသ်ကၠာ၊ ရုၚ်ဖျာသ္ၚိဌာန်။သ္ၚိသွာၚ်ဒိုဟ်ပန်၊ ဒဒန်ဂၠံၚ်ဍာန်။ဆအပေါတ်မန်၊ ကၠောန်လဝ်ကွေံကြာန်။ ဂိုဟ်မံၚ်ဟာနာဲဍေံဟွံဂၠာဲသၟာန်။ ဗၟာယုတ်တအ်သွံ၊ စံၚ်ထောံကြာန်ကြာန်။နန်ထဝ်သ္ၚိကၠတ်၊ ဒြပ်ရတ်ပိုန်ဟာန်။ ဂၠိုၚ်လောန်သတိုတ်၊ရိုဟ်အိုတ်ဟွံမာန်။ တမ်ဂြန်ကိုန်ဆန်၊ အၚ်ယန်နွံဥာဏ်။
      ဗေဒၚ်ပန်ဗော်၊ ဗိုတ်ဇၞော်ပကာန်။ ဓဝ်ပိဋကတ်၊ လိက်ပတ်ဇၟာပ်ဌာန်။ သိဒ္ဓိ ဗလသဗ္ဗထုဲကြာန်။ ဗၟာအယုတ်တအ်၊တၟအ်ဍုၚ်တၟအ်ကွာန်။ စံၚ်ထောံသီုဘာ၊ ဝါဒဒပ်ပၞာန်။ ဂြန်ဂဥုဲဒဗျ၊ ရောဂနိဒါန်။စံၚ်လိက်စံၚ်ကျာ်၊ လီုလာ်ထုဲတၞာန်။ဂၠာဲဂွံဗက်စံၚ်၊ ကမၠက်ဂၠံၚ်ဍာန်။ဍဵုဍိုက်ပိုယ်မန်၊ ဂၠိုၚ်လောန်ကွေံကြာန်။ ယွံဗော်အဟော၊ ကလောမန်ဆာန်။ ဒဒှ်ဟိုတ်ဖိုလ်၊ သမ္တီကဵုမာန်။ ဗကတ်လဝ်ညိ၊ ပ္ဍဲကဵုဝိဥာဏ်။ ဂိုတ်လွဳညိမန်၊ ညံၚ်ဂွံနန်ယာန်။ ဒဵုစိုပ်နိဗ္ဗာန်၊ ဆာန်ဂကူအိုတ်ညိ။
       ရာဇာမူလ၊ ဝံသသၟိၚ်နန်။ တၞောဝ်ဨကရာဇ်၊ သီုအမာတ်ပန်။ ဗိန္ဒောဟောရာ၊ ပညာဇၞော်လောန်။သ္ကိုပ်ပၞာန်ရ၊ညးတၠအစောန်။ဒဴထောံနူနန်၊ ယောန်လုပ်ဒျူဒျာ။
          ဂိုၚ်သမ္တီရ၊ လ္ပဝိုတ်ပြောဲဇွာ။ ဒဒိုက်မန်ဂှ်၊ ဒှ်နူပၞာန်ဗၟာ။ ပၠောပ်စာတ်တုဲစံၚ်၊ ဒှ်ညံၚ်သၠာတ်ဝါ။ ပန်ဗာ်ဂစိုတ်၊ လေၚ်အိုတ်နာနာ။ ဂကူအယုတ်၊ စံၚ်ဘုတ်စံၚ်ဘာ။ ဒဒိုက်ပိုယ်ဂှ်၊ဒှ်ကၠုၚ်နူဗၟာ။ချူစွံလဝ်ပြဲ၊ ပ္ဍဲသၠရိုတ်တာ။ ဒုမဂႅလ၊ ပ္ဍဲဘဒ္ဒကၠာ။ဂိုၚ်သမ္တီလဝ်၊ ဓဝ်သတိပမှာ။ မန်ရာမည၊ ဂယဏအ်ကၠာ။သၟတ်ဝုတ်ဗၠာဲတအ်၊ တၟအ်ညးအဲမှာ။က္တဵုတိုန်တၟိကၠာ၊ ပဝိုယ်မှာတဴ။
          နူဂှ်သေၚ်ဟာ၊ အခါဗွဲကြဴ။ ဆမန်သှ်ေဂး၊ ပြးဇးဂြိပ်ဒဴ။ပ္ဍဲဂြိုပ်ဇၞော်ဟေၚ်၊ ဇရေၚ်လ္ဂောဝ်အဴ။ ကၠောန်ဂွဲသြောံဇွောံ၊ ဂၞဴဂွံဒုၚ်တဴ။ သိုၚ်သ္ၚိတက်တာဲ၊ ဗြဴကၟာဲလထဴ။မံၚ်လအ်ညိပၠန်၊ဗၟာဗက်လန်နှဴ။ ပ္ဍဲသက္က ရာဇ်၊လောကဓါတ်သ္ဍဴ။ လ္ၚီကၠံပိစှော်၊ပန်ဂှ်ပံၚ်နှဴ။ (၁၁၃၄) ဗၟာယုတ်ဂွံလဝ်၊ နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်ပ္ကဴ။ ရးမန်ပိအဴ၊ က္တဴက္တာန်ရောၚ်။
           သမ္တီပယောၚ်၊ သောၚ်သောၚ်ပံက်ပါၚ်။ ဂကူမန်ရ၊ ညံၚ်ကပ္ဍဲကၠာၚ်။က္တဴက္တာန်အဵု၊ကဵုမံၚ်ရမ္သာၚ်။ ဗညာစိၚ်ကၠာ၊အာထောံဍုၚ်ဂြာၚ်။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်၊နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်
ဗ္တာၚ်။ ဒးထောံဂအောၚ်၊ အောပ်ညံၚ်စာၚ်ဂြိုပ်။
          ပိုယ်မန်သေၚ်ဟာ၊ ဗြဲမတ်ၜါရိုပ်။တွဵုရးမုဟ်ရး၊ ဒးသ္ပဗ္ဒိုပ်။ သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ရိုဟ်ကၠုၚ်အာစိုပ်။ လ္ၚီမွဲကၠံကိုပ်၊ စိုပ်မသုန်ဣသုန်။(၁၁၅၅)
         ဆမန်သှ်ေအဴ၊ မံၚ်ရောစိန်ဝုန်။ဒဴလုပ်ဒျူဒျာ၊ ထောံဂြိုပ်ဝါတုန်။ လ္ၚီမွဲကၠံအဴ၊ တြဴစှော်ဟီုပ္ဍုန်။ (၁၁၆၀) ဆမန်သှ်ေမံၚ်၊ညံၚ်ကဵုစၟဂြုန်။ လုပ်ဒျူဒျာတုန်၊ လ္ၚုသုန်ဒေၚ်ၚုၚ်။
      သမ္တီဒဵုချိုတ်၊ စိုတ်လ္ပကေဝ်ဇြုၚ်။ဖေက်အံၚ်ဇေယျ၊ညးတၠပိုၚ်ဍုၚ်။ လ္ၚဵုဂှ်ကွာ်တိုက်၊ ဍိုက်က္ၜၚ်ဍိုက်ဂၠုၚ်။ မန်ဒဴဗၟာ၊ ဂြိုပ်ဝါတိသၠုၚ်။ နွံမွဲဂလာန်၊ဥာဏ်ပ္သရုၚ်။စိုပ်သက္ကရာဇ်၊ပိုၚ်ကၞာတ်လဝ်ပ္ညုၚ်။လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ထ္ပက်စှော်စုတ်ကၠုၚ်။ (၁၁၇၀) ရးမန်ပိကၠာ၊ ဟံသာလ္ဂုၚ်။ ဗၟာယုတ်အဂွိုက်၊ ဂးမှကျိုက်ပဠုၚ်။ ဍေံဍိုက်ကအ်စိၚ်၊ ပသၟိၚ်ပိုၚ်ဍုၚ်။ ဍဵုဍိုက်မန်ပ္ညုၚ်၊ဒုၚ်ဒဝ်ဟွံမာန်။
        ဟွံမဲဂဗုတ်၊ ဂၠာဲစုတ်ဂလာန်။ သ္ၚိလံက်ခပဵု၊ ကဵုဒဏ်စုတ်ဒါန်။ ပ္ဍဲဍုၚ်ကြာရး၊ မ္ဒးက္တဴက္တာန်။ ဗၟာယုတ်အဂွိုက်၊ကျိုက်ပဠုၚ်သ္ပမာန်။ ဗက်ကၠောန်ဗၠေတ်ဗၠေတ်၊ ကေတ်ဇၞးကေတ်မာန်။ မန်ပိုယ်ၚုၚ်ၚ၊ ဘဝကျပၞာန်။တုပ်ညံၚ်ပၟတ်ဖဴ၊ ဂမ္တဴမ္တာန်။အရေဝ်ဂလာန်၊ သ္ၚိဌာန်ဂမြိၚ်။
           ဆမန်သှ်ေမံၚ်၊ ညံၚ်ဟွံဂွံယုတ်ဂၠိၚ်။ ဖေၚ်ပူက္ဍိုပ်ကၠာ၊ ပြာကတ်ဂွံမိၚ်။ အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်ဒှ်သၟိၚ်။ဂၞိန်မၞိဟ်ဗြဴကွေံ၊ ဍေံကဵုပူဂဵုကွိၚ်။ ဟိုတ်ဒှ်ဂၞိန်ဂး၊ ပိုဲဒးကေတ်ထၟိၚ်။မန်ပိုယ်ဂွံယုတ်၊ ဍေံစုတ်အသိၚ်။ ဒေါသလဟုက်၊ မုက်ဍေံညံၚ်ဂြိၚ်။ ဍေံဖျေံအမိၚ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ကီု။
        ညာတ်မၞိဟ်ဟွံကော်၊ ဍောတ်ဇၞော်ပဟီု။ ယဝ်မိၚ်ဒးမ္ဂး၊ထဗးထၞိက်ပ္ကီု။ တပ်ဒဏ်ကဵုဘဲ၊ ဂြဲကၠေၚ်တက်တ္ၚီု။ စန်ဇိုၚ်ကၠေၚ်တဲ၊ စဲပ္ဍဲတ္ၚဲကီု။ဆဂှ်ဟွံသေၚ်၊ တၟေၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုဗီု။ ဂလာန်ၜဴပါၚ်၊ လာၚ်မုက်လေဝ်ကီု။ လဳမုက်ရောၚ်ဂး၊ ပိုယ်ဒးဗက်ကီု။ညံၚ်ဂွံဟိဏ္ဏ၊ မညအိုတ်သီု။ ဍေံရောၚ်ပလီု၊ ကဵုပိုယ်ဟီုစုတ်။
      ကောန်ၚာ်တြုံဗြဴ၊ အာနုဘဴဂွံဟုတ်။ဂကူမန်ဂှ်၊ ဒှ်မၞိဟ်ဂွံယုတ်။ ဝေါဟာဥပဲါ၊ ကဵုကၞာဲဒးစုတ်။ ဍေံဗ္ဂေတ်ထောံပၠန်၊ပိပန်ဟွံသ္ကုတ်။ ဂကူပိုယ်ကၠာ၊ ပညာဂွံဆုတ်။ မိကောန်ၚာ်ဂး၊ဇံၚ်နးဍေံစုတ်။ သၠးသန္ဓိကောန်၊ မန်ပိုယ်ဂွံယုတ်။ ညံၚ်ကွိုန်ဂွံဟုတ်၊ ဇံၚ်နးစုတ်ညိ။
        ဍေံကဵုတက်မံၚ်၊ လ္တူဇံၚ်အဂ္ဂိ။ ဂလာန်ဂှ်ကၠာ၊ ခါဟွံစၟတ်ညိ။ ဗၟာယုတ်သ္ပဝဲ၊ ဍေံပျဲမတှ်၊ ပါၚ်ကှ်ဖိဖိ။ အိုတ်ဇိုၚ်တဲမာ၊ကၠာဟွံချိုတ်ညိ။ ကာလဒးဘဲ၊ ဒှ်ယဲဗျာဓိ။ ကောန်ဂၞဴဂှ်စိ၊ မိဂွံဆဵုကၠာ။
      ကောန်ၚာ်သၟတ်ပြဲ၊ လောန်မွဲအခါ။ ပိုယ်ဂကူမန်၊ယဝ်ကၠောန်ဇာတာ။ ညံၚ်ကၠိုက်လ္ၚၚ်ရ၊ ဟိဏ္ဏလောန်အာ။ဒုန်ဓလိၚ်ဇွ၊ ဂဗသေၚ်ဟာ။ ကဵုဂကူမန်၊ကၠောန်သ္ပဇာတာ။အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်မိစ္ဆာ။ပြဝေဏဳတၞမ်၊ ဝါဒိတမၠာ။သၠရိုတ်သၠတာ၊ ကၠောန်ဇာတာရ။
       ဗၟာယုတ်တအ်အဵု၊ ယဝ်ဍေံဆဵုပၠ။ လဟုက်ကဟောန်၊ကောန်သီုယာဲတ။စန်ဇိုၚ်တဲပ္ညဳ၊ ဖုံပၠဳမိက်ရ။ပၠေတ်အသုဘ၊ညံၚ်ဇွပသ။ပၠေဲစဲတ္ၚဲကၠာ၊ ကြာဂြိုပ်ဝါဗ္ၚ။ကၠာဟွံချိုတ်ညိ၊သှ်ေဇဳဝိတ။ တုဲဗလးဖျဴ၊ကြဴတပ်ဒဏ်ရ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်သၠုၚ်၊ကၠုၚ်ပိုၚ်ပိုယ်ပၠ။ ဍေံဓဇန်လောန်၊ ပျဲပိုယ်မည။ ညံၚ်လကိုဟ်,ကၠန်၊ ကုမ္ဘဏ်ယက္ခ။ ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ စိုတ်နာ်စိုတ်ကၠ။ ဂၠိုၚ်ကဵုပယျဲ၊ ပျဲပိုယ်မန်ရ။ ဂကူမန်အဴ၊ ဗွဲကြဴဂတ။ 
လၟုဟ်ပစ္စက်၊သွက်ရာမည။ မိၚ်လိၚ်ဝွံပၠန်၊ ပ္တန်လဝ်စိတ္တ။ ပၠံၚ်ဍုၚ်ဗက်အာဲ၊သၠာဲကဵုဇဳဝ။ ဒၞာဲချပ်ဒၞာဲဂွ၊ လ္ပဝိုတ်ဒညဟေၚ်။
             ဒးစှ်ေနူနန်၊ ကောန်ဗြဴယိုက်လေၚ်။ မိုၚ်သဝ်နာမ၊ ဗၟာရခေၚ်။ ဒဏ်ရာဇဝတ်၊ဇြဟတ်စိၚ်ဟေၚ်။ ကြောံကၠေၚ်ကျေဝ်ဂေါဝ်၊ ဗဵုလ္ၚောဝ်ဍိုက်ပေၚ်။ပ္ဍဲရးမည၊ သ္ပသၟိၚ်ဍေံပၠေၚ်။ ဍဵုဍိုက်ပိုယ်မန်၊ နန်ထဝ်ဒးလေၚ်။ ပွိုၚ်မွဲသၞာံကၠာ၊ အခါလဵုဟွံဝေၚ်။ ဍေံပၠေၚ်ပိုယ်ဟေၚ်၊ ဗွဲတၟေၚ်ပျဲပျာံ။
         ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ဂွံညာတ်ဍာံဍာံ။ အေက်ၜါသပ်ၜါ၊ ဟွံမှာဒှ်သၞာံ။ (၁၁၁၇) ကၠံလ္ၚီဠက်ကိဋ်၊အိုတ်မန်မွဲဂံါ။ဘဲသၟိၚ်ရာဇာဖေက်ဗၟာဗက်ဒံါ။ ဂွိၚ်ဂွိၚ်ယံၚ်ယံၚ်၊ ညံၚ်ကၞိဒးတာံ။ ပဲါဘဲယုတ်ဗၟာ၊ လုပ်ဒျူဒျာသ္ဍာံ။ သမ္တီလ္ပဝိုတ်၊ ဟိုတ်ဍေံပျဲပျာံ။ ဖေက်ဗၟာအိုတ်ရ၊ ကလုပ်ပါၚ်ကျာံ။ တုပ်ညံၚ်သာ်ဂှ်၊ သၟဟ်ကဵုပယျာံ။ဗွဲကြဴတုန်သ္အး၊ အတးၜက်သၞာံ။ လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ထပှ်စှော်ဒ္စံါ။(၁၁၇၈) သၟိၚ်ဒါဝန်သ္ဍာံ၊ နာမ်နာမအဴ။
     သီုဗိုလ်ပၞာန်ရ၊ ထဥဒှ်တဴ။ဇက်လုပ်ဒျူဒျာ၊ အဝဇ္ဇာထဴ။ယိုက်လဝ်ဇၞော်မာန်၊ ဝေၚ်ပၞာန်ဒှ်ဆဴ။ဍေံဗက်လုပ်ပၠန်၊ လီၜန်ဗက်နှဴ။ ပန်ဗာ်ဗက်ဗ္တိုက်၊ လိုက်ဍုၚ်သေံအဴ။ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ မိၚ်ညာတ်ကော်ခဴ။လ္ၚီမွဲကၠံဂှ်၊ ထပှ်ဣသုန်နှဴ။ (၁၁၇၅) ရးမန်ပိအဴ၊ က္တဴက္တာန်ရိၚ်က္တၚ်။ 
     ဥတုပိကီု၊ ကသီုကညၚ်။သြောံသ္ၚုခၞေဝ်သွ၊ ဖျုန်ကၚုဟ်က္ဍၚ်။ က္ဍၚ်ဇဳဒှ်ကၞောဝ်၊ ကၠောဝ်ဗျဵုတဟၚ်။ ဝတ်ဓမ္မတာ၊သံသာဍာ်ဂၚ်။ ဖျာတိုက်ကွဳပ္ညုၚ်၊ ဖျာဂၠုၚ်ဖျာက္ၜၚ်။ၚုဟ်မးအနဳ၊အိုတ်ဇၟာပ်ဇဳက္ဍၚ်။ ဒှ်ဂ္ညိဂ္ညောန်အဵု၊ အလဵုဍေံကၠောန်နၚ်။ ပ္တိုန်ၚုဟ်မးက္ဍၚ်၊ ကၠောန်နၚ်ဒကေဝ်နှဳ။
      ကၠောန်သၠဒကေဝ်၊ အလေဝ်ဍေံဟွံတီ။လောဘလောန်ကာဲ၊ဆာဲဥာဏ်အလီ။ ပၠောပ်သၠဒကေဝ်၊ ကေဝ်တုဲဍေံသီ။ ဟီုလဝ်အရေဝ်၊ၚုဟ်အလေဝ်နှီ။လျိုၚ်ညဳသတိုတ်၊တုပ်စိုတ်ဂြိုၚ်အီ။ ကၠောန်သ္ပသာ်ဂှ်၊ ဟွံဒှ်ဗၞိက်အလီ။ ပ္ဍဲကဵုရးမန်၊ ကမၠောန်ကၠံလ္ၚီ။ ကေတ်ကေတ်ကဵုနှီ၊ ဂွံတီတၟော်ရော်။
               ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ သမ္ၚာတ်စိုတ်ဇၞော်။ ထအုကမြဴ၊ စိုတ်ဂၠိုက်က္တဴသၞော်။ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ ဒှ်သၟိၚ်ပိုၚ်ဗော်။ စိုတ်ဍေံမ္ၚိုဟ်ကြံၚ်၊ ညံၚ်ဘုတ်ကလော်။ ဗၟာဗၟုဲနာံဗ္ဂဲ၊ ပျဲမန်ဂၠာဲကော်။ ဂွံတုဲဒဳဏာ၊ အကြာဂရော်။ နာမ်ကၞိဂှ်မန်၊ ဆီနန်တော်တော်။ကၠဗ္ဂဲရပ်ကိတ်၊သ္ၚာဲၚိတ်ကြော်ကြော်။ မန်ကဵုဗၟာရ၊ သၞကဝ်ညးကော်။ ယဝ်ရဒးတၟော်၊ တော်ညိတီတဴ။
         ကၞိကဵုဗ္ဂဲ၊ ဒှ်ဝဲထုဲနှဴ။ စိုပ်ကၠုၚ်ပၠန်သွံ၊ ဟွံလအ်ဗွဲကြဴ။လ္ၚီမွဲကၠံဂှ်၊ ထပှ်စှော်တြဴ။ (၁၁၇၆) ဒပ်မန်ဗၠးၜး၊ပၠန်ဂတးအဴ။ဒှ်ကလိုက်ကၟဵု၊ ကွဵုဍုၚ်တှ်ေကြဴ။ မံၚ်စံၚ်ဟွံမာန်၊ ဟိုတ်ဍုၚ်ကွာန်က္တဴ။ ထအုကမြဴ၊ စိုတ်ဂၠိုက်က္တဴသၞော်။
         နူတြိကုမ္ဘုၚ်၊ လ္ဂုၚ်ဍုၚ်ဇၞော်။ ထောံကၠေံကျာ်လေဝ်၊စေတဳဓါတ်သော်။ ပ္ၚောံလုပ်ဍုၚ်သေံ၊ တိတြေံဒှ်ဆော်။ ဒဴလုပ်ဗြိုဟ်ဗြိုဟ်၊ ပုဗ္ဗဒိုဟ်ဗၟော်။ ဍာ်ရမတ်တော်တော်၊ စိုတ်သၞော်ကတဴ။
        ဒှ်ဍိက်ညးကီု၊ လေၚ်သီုဂကူ။ ပိုယ်မန်ကွေံကြာန်၊ညံၚ်ပၞာန်အသူ။ ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်၊ ဗၠိုက်စှ်ေဖြဴဖြဴ။ဗၟာယုတ်တအ်ပၠန်၊ ပ္တန်ၚုဟ်မးအဴ။ မၞိက်ရတ်ဂကူ၊ ဝိပူရသာဲ။
      ဇာတိကုလ၊မညၜိုပ်ကၠာ။ မ္ဒးထောံလဝ်၊ နန်ထဝ်ဟံသာ။ ဍုၚ်ဗဂေါလီု၊ စွံဗီုဥပၟာ။ လ္ၚုလ္ၚန်ဒၟံၚ်၊ ညံၚ်ဂြိုပ်အၚ်လှာ။ဗၟာဗၟုဲစံၚ်ပၠေၚ်၊ ဒှ်ပ္တေၚ်သေၚ်ဟာ။ ဘာတူကျာ်ပိုတ်၊ မန်ချိုတ်ဟွံသာ။သှ်ေပ္တေၚ်သှ်ေချး၊သၟးသုသာန်ကၠာ။ ထောံဍုၚ်ထောံနန်၊ မန်တအ်ဒဴအာ။ ချပ်စိုပ်သိၚ်သာ၊ အခါယောၚ်ယာ။
     မန်ပိုယ်ဒးချိုတ်၊ ဟိုတ်နူဗၟုဲဗၟာ။ မဒးထောံလဝ်၊ နန်ထဝ်ဗၠဲဂွါ။ လီုဒၟံၚ်အပၠိတ်၊ ပေၚ်ဒ္စိတ်ဝါ။ သန္တာန်မန်တြေံ၊ ဍုၚ်သေံဒျူဒျာ။အာသ္ပနိဿာဲ၊ သ္ပရဲပြောဲဇွာ။ မန်ဒးယာံဓဇူ၊ဟိုတ်နူဗၟုဲဗၟာ။ ဘဲအဝိဇ္ဇာ၊ဂလာဗက်အာဲ။
        ဟိုတ်ဂွံတိုပ်လဝ်၊ ထးထဝ်ဂဵုဍာဲ။ ဣတ္ထဳရာဇာ၊ သ္ဂောံမြာဒှ်နာဲ။ ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဗၟာ၊ ဗၠဲဂွါရာၚ်ဆာဲ။ ဂလာသ္ပသၟိၚ်၊ သိုက်လှိၚ်ပိုန်အာဲ။ ပိုၚ်ရးနိဂီု၊ ဇူဒီုဒှ်နာဲ။ ဟံသာသဓီု၊ မတ်မလီုဆာဲ။ဍုၚ်မတ်တၟ၊ ဒေသဇၟာပ်ဒၞာဲ။ ဒယှ်လောန်ကာဲ၊ နာဲညးပိုၚ်တဴ။
       သ္ပတံနူဂှ်၊ ဍုၚ်မြဟ်ကွေံအဴ။ လအ်လလောန်သန်၊ဒတန်ဗွဲကြဴ။ဂလာမုက်ဗု၊ ညံၚ်ကၞုဲဗျုထဴ။ လ္ၚီမွဲကၠံသ္ဍာံ၊ကဵုဒ္စံါစှော်တြဴ။ (၁၁၈၆) သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ကၠုၚ်ခုတ်လဝ်အဴ။ဒဒှ်အိုတ်သီု၊ ဟီုတုဲအီစဴ။ စိုပ်ဍုၚ်တေံအဴ၊ မံၚ်တဴဒၞာဲဂှ်။
      ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ ဟီုကၞာတ်ဒဒှ်။ လ္ၚီမွဲကၠံသ္ဍာံ၊ဒ္စံါအဋ္ဌသၟဟ်။(၁၁၈၈) ပ္တန်မတ်မလီုရ၊ ဒေသဒဒှ်။လ္ၚီၜါကၠံပၠန်၊ ပန်စှော်ထပှ်။(၁၂၄၇) သၟိၚ်အၚ်ဝပ္ညဳ၊ ဒဳဗဝ်ဒယှ်။ ဍေံရပ်ဏာသ္ဍာံ၊ ပ္ဍဲကဵုသၞာံဂှ်။လ္ၚီပိကၠံပိ၊ ယုတ္တိဒဒှ်။ (၁၃၀၃) ကြုက်ဂျပါန်ဂှ်၊ ဒှ်သၟိၚ်ပိသၞာံ။
          ဍုၚ်ပိုယ်မန်ဝွံ၊ လ္ၚုလုံဒိုဟ်ဒ္စံါ၊ ညးတၞဟ်ပိုၚ်အဵု၊ ဒဵုကဵုလၟုဟ်ဍာံ။ သၟိၚ်ဗၟာဒှ်ဇၞော်၊ ပိုၚ်ဗော်သံက်စၞာံ။ မန်ပိုယ်ဒးကျ၊ကလုပ်ပါၚ်ကျာံ။ ဘဝဍိက်ပၠက်၊ ညးတက်ပျဲပျာံ။ သမ္တီလဝ်ရ၊ သ္ပလဝ်ပတ္တာံ။ ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ ပိုၚ်မန်ဍာံဍာံ။ ဘဝဍိက်ဂၠုဲ၊ထုဲလအ်ပယျာံ။ ဂကူပိုယ်မန်၊ လအ်လောန်ကဵုသၞာံ။ လ္ၚုလ္ၚန်သုန်ဂြာံ၊ ဟွံတီအိုတ်ဟာ။
        ယွံကလောမန်၊ တၠနန်ဟံသာ။ ဍုၚ်ွာန်ပိုယ်ဂှ်၊ ညးတၞဟ်ဂွံဏာ။ဗၟာတအ်ပိုယ်မန်၊ လအ်လောန်အခါ။ ပိုယ်ဒးဒုၚ်ပျဲ၊ဘဲညးတၞဟ်ကၠာ။ဂၠိုၚ်ဂိတုသၞာံ၊ ပယျာံအခါ။ လၟုဟ်ဂွံတီရ၊စိုတ်လ္ပသ္ပအ်သာ။ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး၊ နူဍိက်ညးကၠာ။ညံၚ်ဂွံဒှ်နာဲ၊ဂၠာဲဂစာန်အာ။ ညးကီုအဲကီု၊ပြီုလွဳပရာ။ဆီတၠဆီနာဲ၊ဝုတ်ဗၠာဲကညာ။ သမ္တီလ္ပမှာ၊ ချ်ဗ္စာညိ။ ဝၚ်နူအာဒိ၊ကေတ်ကၠာညိအဴ။
         
             ဝၚ်မန်အတိက် တုဲဆဝွံရအဴ။
            ✯           ✯           ✯          ✯
       ယၟုအ္စာကၞေဟ်➲မာံတောအ်✍✍✍

== တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁ ==

တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁

တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ? ဂလာန်ဝွံ အဲသၟာန်ရံၚ်ဇကုအဲသာ်ဝွံတုဲ အဲကလေၚ်ဂၠာဲရံၚ်သွဟ် သွက်ပုစ္ဆာ အဲကဵုအဲဂှ်တုန်၊ “ဟွံသေၚ်” အဲဓရိုက်က္ဍိုပ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး  သာ်လဵုဂွံဖန်ရော ကလေၚ်စမ်ၜတ်ရံၚ်ဗဟုသုတညာန် ပညာ ပရေၚ်ဆဵုဂဗဇကုပၠန်ရ။ အခန်ဝွံ ဗော်ပၠန်ဂတးရခေၚ်တအ်၊ ယူဒဗယူအိတ်သ်အေတအ်ဂှ် လညာတ်ညးတအ်ဂှ် ညး တအ်ဗတိုက်သအးတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာဟွံသေၚ်ရ။ ဆဂး ရခေၚ်တအ် ဒှ်ကၠုၚ်မံၚ်ပေဲါဗတိုက်ကဵုဗၟာတအ် ဇၞော်အိုတ်မွဲတုဲ သီုဒး ဒုၚ်ကေၚ်ထ္ၜုတ်ကၠုၚ်ယၟု နဒဒှ်ဂကောံပလီုပလာ် ကော် ထေဝ်ရဝ်ရေတ်ဏီရ။ အခိၚ်ညးတအ် ဒးဒုၚ်ထ္ၜုတ်ကော်သာ်ဂှ် တၠအ ဝဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဟေၚ် ဖျေံလဝ်သဂုတ်သွာတ်ဟွံသေၚ်၊ ဗွဲတၟေၚ် အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်၊ ရဲဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ်ကီု ၊ က္ဍိုပ် သကိုပ်ဗော်ဗၟာတၞဟ်ဟ်တအ်ကီု သီုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ကီုရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ် နွံပ္ဍဲကၠတ်ထဝ်တအ်လေဝ် မူပကဵုဟွံမာန်၊ တာဒၞာကဵုဟွံမာန်ရ။ အခိၚ်ဂှ် ကၠတ်ထဝ်တအ် ဖျေံလဝ်သဂုတ်သွာတ်ရောၚ် ဟီုမဂး ကၠးဂၠိုၚ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး ပိုဲသ္ပအဓိ ကဗ တိုက်မံၚ်တၠအဝဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာဂှ် သာ်လဵုဂုန်ဖဵုမဇၞော်ရော။ ရခေၚ်ကဵုဝတအ်ဂှ် ညးတအ်ဟွံစွံလဝ်စိုတ် ဗၟာတအ်ဂှ် နဒဒှ်သၞ ဒတန် ကဝ်ညးတအ်ရ။ ဂုန်ဖဵုဂကူညးတအ်နွံမဂး ပံၚ်အာတုဲ ဂုန်ဖဵု ဟွံမွဲမဂး ဟွံပံၚ်ရ။ ယဝ်ကဵုကၠုၚ်အန္တရာဲညးတအ်မဂး ညးတအ်စဵုဒၞာ ဒဵုအိုတ်လမျီုရ။ တ္ၚဲရ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် ဟွံကဵုအန္တရာဲကုညးတအ်မဂး တ္ၚဲဂှ် ညးတအ်ဟွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်သၞညးတအ်မွဲရ။ အေ အေတအ် ဟီုပတိတ်လဝ်ဂှ် အဟိန်ဗတိုက်ဂှ် ဒက်ပတန် မဒှ်ရ။ အခိၚ်လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူပေဲါဗတိုက်ကဵုဗၟာတအ်ဟွံမွဲဂှ်တုဲ ညးတအ် သ္ပအဓိကကဵုဒက်ပတန်အဝဵု ပမာညံၚ်ရဴ မလလောၚ်တရးတဴ အဝဵုညးတအ် ပ္ဍဲတိဍာ်ဍုၚ်ရခေၚ်ညးတအ်ဂှ်ရ။ လၟုဟ် ဝွံ အဝဵုဂကောံရခေၚ် မဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုအေအေတအ်ဂှ် တဴအာနူကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ် ညံၚ်ရဴကရေၚ်၊ ကချေၚ်တအ်ဏီရောၚ်။
ပ္ဍဲကာလဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်မၞိဟ်မွဲဂှ် ပတိုန်လဝ်ပ္ဍဲပတ်ညးတေံ စပ်ကဵုအဝဵုပိသာ်မတွံဂး “ကုတ်သၞောဝ်ဒန်သၞောဝ်၊ ခၞံသၞောဝ်၊ စဳရေၚ်ဂဗုတ်၊ အုပ်ဓုပ်” ပိပြကာဏံဂှ် ဒှ်အဓိကရောၚ်ဂး။ အဝဵုပိဏံ ဂွံစိုပ်ပ္ဍဲသကေံတဲပိုဲဂှ် သာ်လဵုပိုဲဒးကၠောန်သ္ပရော။ ဒးကဵုဥ ပမာမွဲမဂး ပ္ဍဲဇကု သြန်နွံကဵုပြကောတိကိုတ်မဂး ဗွဲအလဵုဇကု ဟီုဂး အဲဂှ် ဒှ်မဳလဳယာန်နာမွဲရောၚ်ဂွံရ။ ယဝ်ရနွံ ကဵုအ သၚ် ဃဲယံၚ်မဂး ဗွဲအလဵုဇကု ထ္ၜုတ်ဟီု အဲဂှ် ဗဳလဳယာန်နာမွဲရောၚ်မာန်ရ။ ဟွံပတှေ်မဂး ထ္ၜးကဵုဗီုညာတ်မာန်ရောၚ်။ ညး တၞဟ် တအ် သ္ပသမ္တီကဵုဒှ် ဟွံသ္ပကဵုဒှ် ဟွံဒှ်အဓိက၊ အဓိကဇေတ်တ်ဂှ် သြန်ဇကုနွံဍာံဍာံမဒှ်ရ။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီုရ ပ္ဍဲဇကု အဝဵုပိပြကာဏံ ညံၚ်ဂွံနွံဂၠိုၚ်ၚ်ဂှ် ဒးဂစာန်၊ ဇြဟတ်ပိဏံဂွံနွံဂၠိုၚ်ဂှ် ဇကုဒးဖျေံဗီုပြၚ်ရ။ အစောန်စရာဲဖျေံဗီုပြၚ်ဗၟံက်ရုပ်ရဴဇကုခိုဟ်မဂး ဒးဟီုစ အ လဵုအသဳဇကုခိုၚ်ကီု ခိုဟ်ကီုရ။ အဝဵုပိပြကာဏံ ရောဟ်ရေၚ်မံၚ်၊ ဟွံခိုဟ်ဆာဲဏီမဂး ဒးသၟိတ်ဂး အလဵုအသဳဇကု ရောဟ်ရေၚ် ဟွံခိုဟ်ဆာဲဏီရ။ 
ယဝ်ရဒးဟီုကဵုဥပမာမွဲမဂး ပ္ဍဲတိဍာ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတဴဂှ် ပရေၚ်အုပ်လဒမ်သၞောဝ်နွံဂၠိုၚ်မံၚ်ဟာ၊ ယဝ်ရနွံဂၠိုၚ်မဂး အဝဵုပိပြကာဂှ် ခိုဟ်ဟီုမာန်ရ။ ယဝ်ရအောန်မဂး အဝဵုဟွံဗျာပ်တရးဏီရောၚ်ဒးဟီုရ။ ရဲတန်တဴပ္ဍဲဗွိုၚ်တိဍာ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတအ် ဂွံကၠောန်ဂယိုၚ် အာလမျီု ၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်အမှုဂဗုတ်မဂး ညးတာလျိုၚ်တအ် စဳရေၚ်ကဵုဓဝ်ဝ်တြာတြာ၊ ဍုၚ်ကွာန်ညးတအ် မံၚ်တန် တဴဂှ်လေဝ် ကမၠတ်ဒမၠအောန်၊ ဂွံတိက်မံၚ်ၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်ယဲဘဲလေဝ် ညးတအ်ရံၚ်စံၚ်ကဵုပေၚ်ၚ်ရောၚ်မဂး အဝဵုပိ တန်ဂှ် ခိုၚ်မံၚ်ခိုဟ်မံၚ် ဗွဲယျေဘူယျ ဟီုမာန်ရ။ ဍေံဂွံဒှ်ကၠုၚ်သာ်ဝွံမာန်ဂှ် ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်ဖျေံတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာကၠာရောၚ် ဟီု ဟွံဂွံရ။ 
မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် အလဵုအသဳဟီုဂှ် ဒှ်ညးကေတ်အကံက်အခေါန်မွဲရ။ အကံက်ဂှ်ရ ဒးကလေၚ်ကၠောန်ပလေဝ်ဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။ ဌာ နအကံက်အခေါန်ညးတအ် ညံၚ်ဂွံခိုၚ်ဂၠိုၚ်ၚ်ဂှ် ဒးဂိုတ်ဂစာန်တုဲ သတ်ပၟဝ်ဇဝ်ပကဴဍေံဂှ် ညးတအ်ဒးကလေၚ်ပလေဝ်ဍုၚ်ကွာန် ညံၚ်ရဴလွဳလွတ်ဂဥုဲ၊ ပလေဝ်ဂၠံၚ်ဍာန်၊ လဟဵုပတိုန်ပရေၚ်ပညာ မပ္တံသာ်ဝွံရ။ ဌာနအကံက်အခေါန်ဟွံခိုၚ်မဂး ဍုၚ်လဵုမွဲ ကလိဂွံ အလဵုအသဳခိုဟ်ဟ်ဟွံမာန်ရ။ ဂွံဇနော်ပတိုန်အလဵုအသဳဂှ် ဒးဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုအကံက်ရောၚ်။ ဗွိုၚ်ကေတ်အကံက်မာန်တအ်ဂှ် ဒးဇနော်သၠဲပတိတ်ဍေံ ဒးပခိုၚ်ပတိုန်ဍေံ ဒးသၠုၚ်ပတိုန်အသိၚ်ဍေံ ဒးပခိုဟ်ပတိုန်နဲကဲဍေံရောၚ်။ 
မွဲလပါ်ဂှ် ဇကုကေတ်အကံက်၊ မွဲလပါ်ဂှ် ဇကုကေတ်လျိုၚ် ကုညးမကဵုအကံက်တအ်ဂှ်မဂး ဍေံဒှ်ကၠုၚ်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳရောၚ်။ ဟွံကေတ်အကံက်လေဝ် ဇနော်ပတိုန်အလဵုအသဳဟွံမာန်၊ ကေတ်အကံက်တုဲ ဟွံဒုၚ်လျိုၚ်ကဵုမၞိဟ်ကဵုအကံက်တအ်ဂှ်လေဝ် ဒတုံမံၚ်ညံၚ်မၞိဟ်ဂၠေံသြန်တုဲ ဟွံကလေၚ်လေဲကဵုရ။ မၞိဟ်ကဵုအကံက်တအ်ဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန်သီုဖအိုတ်မဒှ်ဂှ်တုဲ၊ မၞိဟ်သီုဖအိုတ် မတၞီလုပ်လၟိဟ်သီုမၞိဟ်ကၠောန်ကမၠောန်ပ္ဍဲအလဵုအသဳမဒှ်ဂှ်တုဲ အကြာကဵုကဵုကေတ်ၜါဏံ ညံၚ်ဂွံပြေပြံၚ်ဂှ် ဒှ်ဖျေံဗီုပြၚ်ရ။ ယဝ်ဒး ထ္ၜးဥပမာမွဲကြပ်ပ် ပ္ဍဲဗွိုၚ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိမဂး တၠကၠအ်သွဝ်တအ် တၠဆေၚ်ဖျာတအ်၊ ကမ္ပဏဳတအ်ဂှ် ဒးကဵုအကံက်ဂှ်တုဲ ဗီု လဵု ညးတအ်ဂွံကဵုအကံက်နကဵုနဲကဲဒးဒးရးရးကီု၊ ဂတာပ်ခေတ်ကီုဂှ် လပါ်ညးတာလျိုၚ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတအ် ဒးဖန်ဇန်ရ။ ၜိုတ်အဲ ဍဟောဝ်စိုပ်မဂး ညးတအ်အာဗက်ကေတ်ပ္ဍဲကၠအ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲဆေၚ်တၠဖျာတအ်သၟးဂၠိုၚ်တုဲ နကဵုလိက်ကဵုဗစိုပ်တၠဆေၚ်ဖျာ၊ တၠကၠအ်တအ်တုဲ ကဵုညးတအ်ဗစိုပ်နၚ်ဇရေၚ်ရုၚ်ဇကုဂှ် အောန်လောန်လေဝ်ဒှ်မာန်၊ ဟွံမွဲဏီလေဝ်ဒှ်မာန်ရ။ တၠကၠအ်တအ်ဂှ်၊ တၠဆေၚ်ဖျာတအ်ဂှ် စိုပ်အခိၚ်မဂး၊ ကလိဂွံလိက်အကံက်တုဲမဂး ညးတအ် ဒးအာကဵုပ္ဍဲရုၚ်တအ်ဂှ်ရ။ အခန်ဏံမွဲ ယဝ်ရ ဖျေံဗီုခိုဟ်ဟ်မဂး သြန်အကံက်တအ်ဂှ် ဂွံမံၚ်တၟာဂလိုၚ်ရ။ အခန်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဒးကေတ်တာလျိုၚ်စပ်ကဵုဂီုကၠီု အုပ်လဒမ် သၞောဝ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ် အာတ်မိက်တအ်ဂှ်တုဲ ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်ကဵုမာန်ကီုရ။
ဂလာန်အဲမပတိုန်ထ္ၜးသာ်ဝွံဂှ် ဗၞတ်ညိညဓဝ်ဟေၚ်ရ။ နကဵုဥပမာဍောတ်တ်မွဲရ။ ဍေံဒးဒှ်ထေက်ဂှ် ပညာစပ်ကဵုကေတ် အ ကံက်အခေါန်၊ လညာတ်မကေတ်လျိုၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် သၠဲလးဗျာပ်တရးလောန်ဂှ်တုဲ တန်တဴကဵုအဝယ်ဗွိုက်အလဵုအ သဳဂှ်တုဲ ဒးဖန်အာရောၚ်။ ဂွံလ္ၚတ်ကေတ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဗက်ဒုၚ်မံၚ်ဒါန် ပ္ဍဲဍုၚ်သေံကီု ဍုၚ်တၞဟ်ဟ်တအ်ကီုဂှ် ပရေံဟွံသေၚ်၊ ဆဂး ကမၠောန်အုပ်ဓုပ်အလဵုအသဳဟီုဂှ် ဒးသ္ပအဓိကကဵုမၞိဟ်မတန်တဴမံၚ်ပ္ဍဲတိဍာ်ဇကုဂှ်တုဲ၊ သယံဇာတမတိတ်နူတိဍာ်ဇ ကုတအ်ဂှ်လေဝ် ညံၚ်ဂွံဒှ်သြန်ဖအုံဇကုဂှ် ဒးပတိတ်ဇြဟတ်ကီုရ။ အဝဵုအုပ်ဓုပ်ဇကုခိုၚ်မဂး အလဵုအသဳဇက၊ု ဂကောံအလဵုအ သဳဇကုခိုၚ်ကၠုၚ်ရ။ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဂှ် အလဵုအသဳဟွံသေၚ် ၜိုန်ရခၠေဝ်မာန်ကီုလေဝ် ဆဂး ဍေံဒးဒှ်အလဵုအသဳဟေၚ်ရ။ ယဝ်ရ အလဵုအသဳဟွံသေၚ်မဂး ပိုဲဟီုဂကောံကမၠတ်ဒမၠမတာ၊ ဂကောံတံၚ်ဂြဲရပ်မၞိဟ်တုဲ အာတ်သြန်ဂးဟာ။ ဗီုပြၚ်ညးတအ် မဒက် ပတန်လဝ်ဂှ်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ ဗီုညးတအ်အုပ်ဓုပ်ကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ ရန်တၟံညးတအ်ကီုဂှ် ဍေံဒှ်မံၚ်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳရောၚ်။ ဌာနအုပ်ဓုပ်ညးတအ်၊ ပညာ၊ ထတ်ယုက်ညးတအ်၊ ကမၠောန်သ္ပစၞးဂကူမန်တုဲ မကၠောန်မံၚ်တအ်၊ ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်ညးတအ် သီုဖအိုတ်တအ်ဂှ် ဍေံသ္ပမံၚ်အဓိကကဵုဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲရောၚ်။ ဥပမာမွဲဂှ် ကောန်ဗော်မွဲမွဲဂှ် ယဝ်ရဟွံပေၚ်စိုတ်တုဲ အာထံက် ၜံၚ်ကဵုသၞမဂး အာပအပ်ဇကုရဂွံမာန်၊ ကေတ်ဏာလွဟ်ဟွံဂွံရောၚ်၊ လွဟ်ဂှ် လွဟ်ညးဍုၚ်ကွာန်ရောၚ် သာ်ဝွံ ညးတအ်ဒုၚ် ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလကပ်ယဲဝွံဂှ်လေဝ် ဌာနထတ်ယုက်ညးတအ် ပံၚ်ဗစပ်ကဵုဂကောံအလဵုအသဳဍုၚ် သ အာၚ်တအ်ကီု၊ ယူအေန်ကီုတုဲ ချဳဒရာၚ်မံၚ်ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်အိုတ်ရ။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ဌာနပညာညးတအ်လေဝ် ပံၚ်ဗစပ် ကဵုယူအေန်ကီု၊ အလဵုအသဳဍုၚ်သအာၚ်တအ်ကီုတုဲ ချဳဒရာၚ်မံၚ်အိုတ်ရ။ ကမၠောန်တအ်ဝွံ ဒှ်ကမၠောန်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳမွဲဟီု မာန်ရောၚ်။
ပ္ဍဲအရာပိုဲပတန်အဝဵုဂကူပိုဲဂှ် သၞကဵုမိတ်ၜါသာ်ဏံ ပိုဲဒးပါ်ဒးရ။ သၞလၟိုန်လေဝ်ဟွံမွဲ မိတ်လၟိုန်လေဝ်ဟွံမွဲ၊ အဓိကဂှ် ဂုန်ဖဵုဂကူ ဟေၚ်ရ။ ဂကူဗၟာဂှ် သၞပိုဲလၟိုန်ဟွံသေၚ် မိတ်ပိုဲလၟိုန်လေဝ်ဟွံသေၚ်ရ။ အခိၚ်ဂုန်ဖဵုဂကူနွံဂှ် ဒှ်မိတ်တုဲ အခိၚ်ဟွံမွဲဂှ် ဒှ်သၞလေဝ် ဒှ်မာန်ရ။ သၞဗွဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ်နွံ၊ သၞဗွဲပရေၚ်ပၞာန်လေဝ်နွံပၠန်ရ။ အခိၚ်လၟုဟ်ဏံ ပိုဲပတန်အဝဵုဂကူပိုဲမဂး ပိုဲဒးသ္ပတိုၚ် ကဵုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဟေၚ်ရ။ ဆဂး လညာတ်တအ်ဂှ် တၞဟ်ဟ်သာ်နွံမာန်ရောၚ်။ ယဝ်ရဒးလုပ်ပေဲါဗတိုက်ပ္ဍဲပါလဳမာန် ပမာညံၚ်ရဴ မတုဲကၠုၚ်တေံမဂး ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ပ္ဍဲဂှ် ဒှ်အဓိကရောၚ်ဟီုမာန်ရ။ ဂကူဗၟာဂှ် ဒှ်သၞအဓိကပိုဲလၟိုန်ဟွံသေၚ်၊ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ ဂကူ တၞဟ်ဟ်တအ် ညံၚ်ရဴကရေၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်သၞမုက်ဂၞန်မွဲမာန်တဴကီုရောၚ်။ ဆဂး တန်တဴကဵုအကာဲအရာတုဲ ဒးဟီုဂးအာရောၚ်။ ပိုဲရံၚ်အာဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန်မဂး ကိုပ်ကၠာတေံ ၜိုန်ရဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် ဟွံဒှ်သၞကီုလေဝ် လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တုဲ ဒှ်အာသၞမုက်ဂၞန်မွဲညးသကအ်အိုတ်ရ။ 
ပ္ဍဲအရာပိုဲပတဝ်က္ဍိုပ်ကဵုဂကူပိုဲ ဒက်ပတန်အဝဵုပိတန် ဍေံမဒှ်လက်သန်အလဵုအသဳဂကူမွဲမွဲဂှ် လွဟ်လေဝ်ဒးနွံပ္ဍဲတဲ၊ ပေဲါဗတိုက် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပ္ဍဲပါလဳမာန်လေဝ် ဒးကော်ဆဴအာရောၚ်။ ပ္ဍဲကဵုလညာတ်တၠဂုန်အစာရာဝိက မဟီုသောၚ်ကလးလဝ် မဟွံ လအ်ကၠုၚ်ဏံဂှ် ဗီုပြၚ်ဒပ်ပၞာန် ကေုာံ အုပ်ဓုပ်ကရေၚ်တအ်ဂှ် ဍေံဒှ်မံၚ်အန္တရာဲကဵုဂကူပိုဲအနာဂတ်ဇၞော်ဇၞော်ရောၚ်။ ပဝ်လ ဇြဳဂကူ ကရေၚ်ညးတအ်လေဝ် ကၠေဟ်မံၚ်ကဵုပိုဲတအ်ရ။ တိဍာ်အုပ်ဓုပ်ပိုဲကဵုညးတအ်လေဝ် ထပ်မံၚ်ညးသကအ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ညး တအ်ကဵုပိုဲဂှ် သွက်ဂွံဒှ်သၞဇၞော်ဇၞော်နွံတဴဏီရ။ တိဍာ်ဍုၚ်မန်ပိုဲဂှ် ညးတအ်သ္ပလဝ်တိဍာ်ညးတအ် ကြပ်အိုတ်မံၚ်ဂှ်တုဲ အနာ ဂတ်ဏံ ပဲါဟွံဗၠး ဍေံဒးဒှ်သၞညးသကအ်မာန်ရောၚ်။ ဇြဟတ်ပၠန်ဂတး ကေုာံ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ညးတအ်ကီု ဇြဟတ်တၞဟ်ဟ် တအ်ကီုလေဝ် ဍေံတဴမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဏီရ။ စပ်ကဵုကိစ္စဏံဂှ် အလဵုဇကုအစာဟံသာ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိလေဝ် ဟီုပတိတ်မံၚ်ဓဝိၚ် ညးတအ် ဟွံလအ်ဟွံလအ်ကီုရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ လညာတ်မဂး တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာသရိုဟ်စှေ်မဂး ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဂှ် ဒးကလေၚ်ကူချပ်သ္ၚဳဂၠိပ်ရောၚ်။ အဝဵုပိုဲ အလဵု အသဳပိုဲ တိဍာ်အုပ်ဓုပ်ပိုဲ တ္ၚဲရစိုပ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲသကေမ်တဲပိုဲတုဲ ပိုဲပစူအလာံပိုဲ ပ္ဍဲကရောံဍုၚ်ဗော်သွးဂၠးတိမာန်မဂး တ္ၚဲဂှ်မဂး ပိုဲဟီုစ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ရောၚ်။ ဒှ်တ္ၚဲနွံကဵုစရာဲကျာ်သြဳပိုဲ ပ္ဍဲလိုက်ဝွံရောၚ်။ အကြာဏံ အန္တရာဲခက်ခုဲဆိုအ်ဗတအ်ဂှ် နကဵုကောန်ဂ ကူပိုဲသီုဖအိုတ် ဒးတဝ်စၞေဟ်ပြိုၚ်ပကာန်အာရောၚ်။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၁:၂၃၊ ၇ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဝၚ်အံၚ်ဇေယျအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဗမာချိုတ် ==

ဝၚ်အံၚ်ဇေယျအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဗမာချိုတ်

 အဃောဍုၚ်မန်ဆီပါ်ဍာ်ဇွောဝ် ပၟတ်ကဵုယက်ဂၠု ထအုတမ္ညဝ်ယာံတသဝ် ရိုဟ်ရေၚ်ကေုာံညးမွဲကဵုမွဲ (မန်သှေ်အကြာ ဂြိပ်ဂၞိၚ်)ဂှ် ဂၠာဲဒၟံၚ်ညးပၠန်ဂတးကဵု ဗမာအံၚ်ဇေယျလေဝ်ဟီုစဂွံရ။ မၞိဟ်ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ကဵု မၞိဟ်ဒးဒုၚ်ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ဂှ် တ္ၚဲလဵုဟွံရုဲ (ဂစေံဝိုၚ်ဒၞက်၊ ဒၞက်ဟွံဝိုတ်ဂစေံ) ဒးပၠန်တဲကလေၚ်ကွိုက်တွဵုရ။ ဒးကလေၚ်ဗက်တမ်တွဵုရ။ သိၚ်သာကဵုဒဒိုခ်ဂကူ မန်ကီု၊ စိုတ်ဂိကဵုဂကူဗမာကီု ဂွံအခေါၚ်ခိုဟ် အခါပြဲ ဂၠာဲရဲကောန်သ္ဂံၚ်တုဲ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်တၠညးဗညာစိၚ် ကၠတ်ကၠောန်တိုန်ကမၠောန်ပၠန်ဂတး ကဵုဂကူဗမာတအ်ရ။ သၠးလမျီုသွက်ဂကူရောၚ်ဂှ်  ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ် တုဲတုဲရ။ 


             နနဲပၞုက် နနဲဓလုက်ကၠတ်ကၠောန်ကၠတ်ပ္ကောံကောန်သ္ဂံၚ်တုဲ မၞိဟ်ပတှေ်ဇကု ချိုတ်မွဲက္တုိုၚ် - ဂျိုၚ်မွဲစွံဂှ် စန္ဒက် လဝ်ကၟောန်န်ရ။ ချဳဒရာၚ်အပ္ဍဲလေဝ် ချဳဒရာၚ်သ္ၚိတ်တ်ရ။ သၟိၚ်ဗမာအံၚ်ဇေယျလေဝ် ဟွံဗလးမတ်ရ။ ပရိုၚ်ဗညာစိၚ်တအ် မံက်ပြာကတ်တိုန်က္ဍၚ် ကောန်ဍုၚ်မန်တအ် ဒှ်ဒဒိုခ်က္ဍၚ်ရ။ မိၚ်ရိုၚ်တၟေၚ် ဗက်ရပ်ဗက်ကၠေၚ်ဒက်ဇုက် ဒုၚ်ၜုၚ်တက်ထပက်ဗာ်ဂစိုတ်မံၚ် မၞိဟ်ဟွံမွဲကဵုဒုဟ်ဒဏ်တအ်လေဝ် ဍေံစောဲစုတ် ဒုဟ်တုဲ ဒးလေၚ်ဆောံဟွံမွဲကဵုလၟိဟ်ဂၞန်ရ။ အခိၚ်ဂှ်မ္ဂး မန်ပိုဲနွံမံၚ်သၟဝ်တဲဍေံဂှ် ညံၚ်ဂၠဴဖေက်ကၠ၊ ကၚ္ၚုဲဖေက်ဇာ၊ စာၚ်အဒါဖေက်ပၞောဟ်၊ ကၞိဖေက်ဗ္ဂဲဂှ်ကီု ဖေက်ဗမာအံၚ်ဇေယျ သေပ်ထဍေပ် ခြေပ်ဟွံဂံၚ်ဗြုမွဲတုဲ ညံၚ်ရဴကဟွံမွဲ ကဵုဍာ် ဂြက်က္ဍန်အိုတ်အစောန်ရ။


            ပ္ဍဲပွိုၚ်ၜါစှော်သၞာံ မပေၚ်ဂှ်ဟေၚ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်ဗညာစိၚ်စၞေဟ်ပလန် ပၠန်ဂတးကဵုဗမာသ္ဂးလဝ်ရ။ ဂကူမန်ပိုဲဒးမံၚ်သၟဝ်တဲ ဂကူဗမာ ဒှ်ဘဝဍိက်ဗမာ ဗၞတ်ၜါစှော်သၞာံတုဲဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၁၂၁ - အလဵုဇကု အံၚ်ဇေယျ ယိုက်ပၞာန်ဇၞော်တုဲ တိုန်ဗ္တိုက်ဍုၚ်ဒျူဒျာဇၚ်မာဲတေံရ။ စံၚ်ဍုၚ်စံၚ်ကွာန် သၠာတ်ဒှ်ဝါဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ကျာ်ပဋိမာရုပ် ကျာ်စေတဳနွံအပ္ဍဲအကြာဂှ်လေဝ် ဗက်ဗာ်ဗက်စံၚ် တက်သရိုဟ်ပလီုထောံအိုတ်ရ။ စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ် ဂွံညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ပၞာန်သေံဒျူဒျာဇၚ်မာဲ ကြာပ်ဗ္တိုက်ပန်ဗာ် အံၚ်ဇေယျတုဲ ချိုတ်အာပ္ဍဲကွာန်သေံ ကွာန်မဳ ချံက်(မန်ဍုၚ်သေံကော် ကွာန်ဗမာချိုတ်)ဂှ်ရ။ ဇွအံၚ်ဇေယျဂှ် ကောန်ပၞာန်ဍေံ လုပ်ပၠံၚ်ဂွံတုဲ ဖျဴဗစိုပ်ဍုၚ်မုဟ်တၟအ် နူဂှ် ဖ္ဍိုက်ဖျဴဏာကဵုဖံၚ် အာစံၚ်တိုပ်ထောံ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗြဴကၟာဲ ဒၞာဲအံၚ်ဇေယျ တိုပ်သုက်တေံရောၚ်။


            ထ်ၜးလဝ်ပ္ဍဲဝၚ်ဗညာစိၚ်ဂှ် 

ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၂၄ (ဨကရာဇ်ပၞာန်ဗမာအံၚ်ဇေယျ သီဂွံဍုၚ်မန်ဗဂေါဟံသာဝတဳ နကဵုလွဟ်သေဏာတ်ဗွဲမ ဓဇန်ဂှ် ပိုၚ်လဝ်ဍုၚ်ပိုဲ ဂွံမသုန်သၞာံ) တၠညးသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် သေနာပတိဗျူဟာ-ဂှ်ကီု၊ တၠစိၚ်လ္ၚီ၊ သၟိၚ်သတ်ဗြဴ၊ ဃံၚ်ဝါခရူကီု၊ တၠညးဒါဂြာၚ်ကီု လုပ်ဇူပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်ဒျူဒျာ -ရတနကောသိန္ဒ ဍုၚ်ဓနၜူရဳ၊ ကော်ခဴစလၟုဟ် &quot;ဍုၚ်ၜၚ် ကံက်&quot;ရ။ သ္ကိုပ်ပၞာန်မန်သၟိၚ်ဗညာစိၚ် လုပ်ဇူပ္ဍဲဍုၚ်သေံတေံတုဲ ပကောံဗဵုလဗးပၞာန်မန်ကီု၊ ပၞာန်သေံကီု သီုၜါတၠ (ပၞာန်ၜါဒပ်) ဂှ် ကလေၚ်ပၠန်ဂတးဗ္တိုက်ကဵုပၞာန်ဗမာ မွဲဝါပၠန်ရ။ နကဵုလွဟ်ဇၞော်ဍောတ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ဇက်ဂၠောဲတိတ်ကၠုၚ်နူဍုၚ်သေံဒျူဒျာ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗမာအံၚ်ဇေယျ ဇက်ဂၠောဲတိုန်အာဗတိုက်ဍုၚ်သေံရ။


            အဃောဆိုၚ်မုခ်ပ္ဍဲဂၠံၚ်တရဴမွဲဒၞာဲ ဗ္ဒာဲကွာန်သေံဂှ် ဗမာအံၚ်ဇေယျ ဒးဗၞုဟ်ပ္ဍဲပါၚ်ကၞက် သ္ကိုပ်ပၞာန်မန်ဗညာ စိၚ် ထပက်ကဵုလွဟ်တဲတုဲ၊ လမျီုဒးအိုတ် ဒးချိုတ်အာဟေၚ် ဒးကလေၚ်စဴကၠုၚ် ဍုၚ်ဗမာဏအ်ရောၚ်။ ဒၞာဲကွာန်သေံ - ဗမာအံၚ်ဇေယျချိုတ်ဂှ် မန်တအ်ကော်ခဴစကၠုၚ် (ကွာန်ဗမာချို်တ်)လအ်လဂၠိၚ်သ္ၚောဲ ဗွဲကြဴဏအ် ရမျာၚ်ပြံၚ်အာ (ကွာန်မာချံက် - ကွာန်ကၟာချံက်- ကွာန်မာဲချံက်) ပံက်ဗရုယောၚ်ယာစဵုကဵုလၟုဟ်ရောၚ်။


            က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန် တၠညးဗညာစိၚ် ကဵုကောန်သ္ဂံၚ်ဆီဨကရာဇ် မွဲဂကောံဂှ်၊ ရပ်ကေတ်ဗၞုဟ်ဇြၚ်တုဲ က္လေၚ် တဝ်စၞေဟ်ပၠန်ဂတးကဵု ဂကူဗမာတအ်ရ။ သၟိၚ်ဗမာအံၚ်ဇေယျဟွံမွဲတုဲ ကောန်ညးမၞုံယၟု တၠစိၚ်ဗ္တာၚ်&quot;သေန်ဖျူယှေန်&quot;ပိုၚ်ဍုၚ်ဗဂေါ ပစၞးမအံက်ဇကုတုဲ သ္ပပ္တံနူသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၂၅-သၞာံဂှ် ဒုၚ်ယၟုတၠစိၚ် ဗ္တာၚ်ရ။ ပ္ဍဲလက်ထက်အံၚ်ဇေယျ ကဵုကောန်ညးဂှ်ဟေၚ် ဒှ်လက်ထက်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန် တၠညးဗညာစိၚ် ကဵုကောန် သ္ဂံၚ်ဆီနာဲဂမၠိုၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုဝါကီုရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ပ္ဍဲဂြိုပ်စွံဗဒိုပ်တုဲ သ်အးကြဴကြာတ်ကမၠက်ထောံဂကူဗမာလေဝ် ကၠောန်ကၠုၚ်ရ။ ဆဂး  ဟွံအံၚ်ဇၞးတုဲ ကောန်မန်သှ်ေမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်သေံတေံဂှ်လေဝ် ကလေၚ်ဂြိပ်တိတ်ကၠုၚ်ၜါဝါဂှ် ဒှ်အလန် ဒ္စာံကဵုဒ္စိတ် ရ။ လၟိဟ်မၞိဟ်မပါတိတ်ကၠုၚ်ကရောံဂှ် ပိဠက်ကဵုပိလ္ၚီပြၚ်ၚ် ပံၚ်ထောံသီုအလန်တုဲတုဲကၠုၚ်တေံ သီုဒ္စိတ်အလန်မ္ဂး ကောန်မန်ဒဴလုပ်ဍုၚ်သေံ ဗၞတ်ဒ္စိတ်ဝါဂှ် မွဲကိုဋ်ဍောတ်ကီုရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၁:၂၈၊ ၇ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ခိၚ်ပေဲါရုဲမာဲ ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၈၊ တ္ၚဲစန် ==

အခိၚ်ပေဲါရုဲမာဲ ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၈၊ တ္ၚဲစန်

 “တၠပညာမန်ဂမၠိုၚ် လညာတ်တုပ်မံၚ်ကဵုအစာလိက်ဏံဖအိုတ်ရတှေ် လ္ပစၟဳအခေါၚ်ဗၠးၜးရ။” (Win Bo)
“ယဝ်ခါရလညာတ်ဏံဒးမံၚ်တှေ် မန်ပိုဲ ဗတိုက်မံၚ်ကဵုပၞာန်ဗၟာပွိုၚ်(၇၀)သၞာံပြၚ်ဂှ် အဓိပဲါဍေံဟွံမွဲရ။” (Banyarsoe Saimon)
 
လညာတ်အဲမချူပတိုန်ထ္ၜးလဝ်“တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ” ပ္ဍဲ ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁” နကဵုက္ဍိုပ်သာ်ဝွံဂှ် ညးတအ်ညးၜါတၠ နာဲဝေန်ဗိုဝ်ကဵု ဗညာသဵု သာဲမန် ဟီုခၠေဝ်ပါ်ပဲါသ္ၚဳဂၠိပ်နၚ်လညာတ်ညးတအ် ဗွဲလ တူတေံဂှ်တုဲ ပိုဲၜတ်ကၞာတ် လညာတ်ကီု ပရေၚ်ဆဵုဂဗကီုတုဲ ဆက်သဳကၠဳပါ်ပဲါအာထေက်ရောၚ် ညာတ်ကေတ်တုဲ လိက်ပ ရေၚ်လညာတ်ဏံ မဒးထပ်ကလေၚ်ချူဏာလဝ်ရ။ ပ္ဍဲအရာဝွံ ဗွဲကိုပ်ကၠာ မိက်ဂွံဟီုဏာဂှ် ညးတအ်ဗၠေတ် အဲဒး သာ်ဝွံ ပၠုပ်စိုတ်တုဲ ချူဟွံသေၚ်ရ။ လတူလညာတ်မပါ်ခြာတအ်ဂှ် ပိုဲပတိုန်ထ္ၜးတၚ်နၚ်တုဲ ပါ်ပရအ်လညာတ်တုဲ ညးမဗှ်လိက်တအ် ဒးပါ်ပဲါကေတ်ရ။ ပ္ဍဲသဘၚ်ပေဲါမွဲမွဲလေဝ် ဆေၚ်ဍာ်ၜဴညးခိုဟ်၊ ဆေၚ်လဵုခၞာညးခိုဟ်၊ ဆေၚ်ပုၚ်ညးခိုဟ် သာ်ဝွံ ပတိုန်သာၚ် ဗုက်တုဲ ပစူပတိုန်မလိက်ဆေၚ်အိုတ်ရ။ မၞိဟ်ဗဵုပေဲါ ကြေဝ်ပ္ဍဲပေဲါတအ်ဂှ် ဆေၚ်ဇကုဒးစိုတ်ဂှ် လုပ်ဂဇံရာန်စ သီုလဟိၚ်စိုတ် မာန်ရ။ လညာတ်ဟီုဂှ် ညးမွဲကဵုမွဲ ကာလလဵုဟွံတုပ်ညးသကအ်ပေၚ်ၚ်ရ။ ကာလလဆောဝ်တုပ်ညိည၊ ကာလလ္ဆောဝ် တုပ် ဂၠိုၚ် သာ်ဝွံ နွံအဆံၚ်အဆံၚ်အိုတ်ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲအကြာပိုဲ ယေန်သၞာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် မသဳကၠဳလှာဲဂတးလညာတ်ညးသကအ် ကျေဝ်ဝ်ဂေါဝ်ဝ်ဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်မဂး နွံကဵုသိက္ခာကဵုဂကူပိုဲရ။ လညာတ်ဗၠေတ်ဒးဂှ် ဟွံမိက်သ္ပအဓိကတုဲ ဂုန်ဖဵုကောန်ဂကူနွံဟွံမွဲဂှ် ဟေၚ် မိက်ဂွံသ္ပအဓိကရောၚ်။
အခိၚ်ကာလဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဂွံအဝဵုပွိုၚ်မသုန်သၞာံဂှ် ညးတအ်ဂှ် အန္တရာဲဇၞော်နူကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာဏီ သာ်ဝွံ လညာတ်တၟိတၟိမွဲ မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်အကြာပိုဲတအ်ရ။ ဖိဒ္ဒရာဂှ် ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် က္ဍိုက်ပ်တုဲ ဒးဗၟံက်ရုပ်ရဴရောၚ်၊ ပတှေ်ဗၟာတအ်ဟွံဂွံရောၚ် လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တၟိ မဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပရေၚ်ဆဵုဂဗ ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ပေဲါရုဲမာဲက္ဍၚ် ကတဵုဒှ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲအကြာဗွိုၚ်ပရေၚ်ဍုၚ် ကွာန်ဂကူမန်ပိုဲတအ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ဏံ လၟုဟ်ကလေၚ်ဟောံပၠိုတ်အာရ။ မူဟိုတ်လညာတ်တံဏံ ဂွံမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ရော ပိုဲပိုက်တမ်ဂၠာဲရိုဟ်ဂှ် တၚ်နၚ်နာနာသာ် မံက်ဂတဝ်တိတ်ကၠုၚ်မာန်ရ။ အခိၚ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဒှ်မံၚ်ဗော်ဒစဵုဒစးတေံ လ ညာတ်တအ်ဏအ် ဟွံမံက်ကၠုၚ်တုဲ အခိၚ်ညးတအ် ဂွံအဝဵုရောၚ်မံက်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ပိုဲဒးကလေၚ်ဗစာရဏာရောၚ်။ ဂလာန် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် မဟီုပတိတ်လဝ် ပ္ဍဲအကြာမသုန်သၞာံဝွံ ပိုဲကလေၚ်သ္ၚဳဂၠိပ်ဖအိုတ်ရောၚ် ယဝ်ဒှ်မဂးလေဝ် ပိုဲကဵုသွဟ်ကၠးကၠးမာန်ဂၠိုၚ်ရ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲခေတ်အေန်အေဝ်ဒဳ တိုန်ဂွံအဝဵုဂှ် မၞိဟ်၊ ပူဂဵု ပိုဲဂကူမန်တအ် က္ဍုဟ်မၠေံဂၠိုၚ်အိုတ် ဟီုဂှ် ညးဂှ်ရော ယဝ်ရသၟာန်မဂး ဗွဲမဂၠိုၚ် ဟီုသွဟ် (မိကောန်ဆာန် ) သာ်ဝွံမာန်ရောၚ်။ ပ္ဍဲမွဲအယုက်ပိုဲဏံ ကောန်ဂကူမန်တအ် ဗီုက္ဍုဟ်မၠေံမိ ကောန်ဆာန်ဂှ် ဟွံကေၚ်ဆဵုမွဲလှေ်ရ။ မိကောန်ဆာန်ဂှ်ညးဂှ်ရော ဒၞာဲဏံ ဟွံမိက်ဆက်သၟာန်အာရ။ မူဟိုတ်ဂွံက္ဍုဟ်မၠေံညးဂၠိုၚ်ရော သာ်ဝွံလေဝ် ဟွံမိက်ဆက်သဳကၠဳအာရ။ 
တၚ်နၚ်ဗွဲသၟဝ်တေံ ပိုဲသဳကၠဳပတို်န်ထ္ၜးမဂး ခိုဟ်ရောၚ်။
(၁) ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ အလဵုဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ အာစိုပ်ဂတမုက်ရုၚ်ဂလုတ်ဂၠးတိတုဲ စဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာရ။ ယဝ်ရညးဟွံစဵုဒၞာ အာဟီုခၠေဝ်သှ်မဂး အခိၚ်ဂှ် သကိုပ်ပၞာန်မေန်အံၚ်လှာၚ်တအ် ဒတုံဇြဟ်ဗၚ်မာန်ရောၚ် ပိုဲတအ် ညာတ်ကေတ်လဝ်သာ် ဂှ်အိုတ်ရ။ အခိၚ်ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန် ညံၚ်ယာက္ဍိုပ်ဟွံဂွံမာန်ဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ဟွံဗတိုက်ရောၚ်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။ ကောန်ပၞာန်ဗၟာညး ဟွံကလိလောန်လဝ်ဒုဟ် မပ္တံပလီုကောန်သမ္ဘာ ကေုာံ ပြိုက်ဂစိုတ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ဟီုစဵုဒၞာပၠန်ရ။ ဂလာန်အံၚ်ဆာန်စုကျဳမဟီုခၠေဝ်ပလန်လဝ် ပ္ဍဲအာၚ်သဳဂျေတအ်ဂှ် ယဝ်ရပိုဲကလေၚ်လ္ၚတ်ရံၚ်မဂး ဗၞတ်ဂလိုၚ်လဵုညး ဆာန်မံၚ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ မဒှ်ဒပ်ပၞာန်အပါညးမထ္ၜုတ်လဝ်ဂှ်မဂး တီကၠိုဟ်ကေတ်မာန်ရ။ ဟိုတ်နူညးဟီုစဵုဒၞာဒပ်ပၞာန်ဗၟာ မကြမ် ကြရုန်မဵုဂှ်တုဲ အလုံညးလိုက်မွဲ မေတ္တာပ္ဍုၚ်ကၠုၚ်လတူညးတုဲ ကလေၚ်သီကေတ်ထောံ တဆိပ်ကြာနာနာ မဇိုန်ဏှၚ် လဝ်ကုညးအိုတ်ဏီရ။ ဒဒှ်ဗီုဏံ ပ္ဍဲလိုက်ဂၠးတိပိုဲဏံ ကြပ်ဟွံဆဵုမံၚ်ရ။ ဒုၚ်က္ဍုဟ်ကဵုဗော်သွးဂၠးတိတုဲ ညးစဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဗီုဏံ ဍေံကတဵုဒှ်ကၠုၚ်မာန်ရောၚ် ပိုဲတအ်ဟွံထေၚ်စှေ်စိုတ်အိုတ်ရ။ လၟုဟ်ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်ဒပ်ပၞာန်ဂှ်ပၠန်မဂး ပိုဲကဵုညး ညံၚ် ကဵုဒစဵုဒစးမံၚ်ဇၞော်ဇၞော်ရ။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ ညးကလေၚ်ကလိဂွံအဝဵုပၠန်မဂး ညးဟွံဟီုစဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာညးရပုဟ်ဂှ် ဂံၚ်ဟီုဟာ။
ဗီုပိုဲက္ဍုဟ်မၠေံဒပ်ပၞာန်ဗၟာအိုတ်အစောန်ဂှ် ညးဟွံက္ဍုဟ်ညိညတုဲ ဆာန်မံၚ်အိုတ်အစောန်ရောၚ်ဂှ် ၜတ်ကၞာတ်မာန်ရ။ အလဵုဇ ကုညး အာခၠေဝ်သှ်မာန်ရောၚ် အခိၚ်ဂှ်ဂှ် မၞိဟ်ပတှေ်ကေတ်အောန်ကွေံကွေံရ။ အခိၚ်ညးအာခၠေဝ်သှ်ဂဗုတ်ဂှ် က္ဍိုပ်သ ကိုပ် ဂကူဗၟာတအ် ညာတ်ဒုဟ်အောန်ကွေံကွေံရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်လေဝ် ကဟဳမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ဂလာတအ်ဂှ် ကောန်ဍုၚ် အရၚ်ဟွံသေၚ် သာ်ဝွံစွံလဝ်စိုတ်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ပရေံမံၚ်ဂလိုၚ်ဂှ်လေဝ် အခိၚ်ဂှ် မူဟိုတ်ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် ဟွံ ဟီုဗျိဂရိုဟ် ညံၚ်ရဴမသီအဝဵုဂှ်ရော။ ဟွံဒစဵုဒစးကဵုပြဝဒပ်ပၞာန်ပရေံ မဒှ်အဆံၚ်ပရေံလောန် ပ္ဍဲဂၠးတိဂှ် ဒှ်ပြဝဗတိုက် သရိုဟ်ဖျေံဒပ်ပၞာန်ဗၟာဂးမာန်ဟာ။ မေန်ကိုဝ်နာၚ်တအ်လေဝ် မူပဟွံဒစဵုဒစးကီုရော။ အခိၚ်ဂှ် လုပ်စမံၚ်လပါ်အေန်အေဝ်ဒဳကဵု ပၞာန်ဗၟာဖအိုတ်ရ။ လညာတ်ပိုဲတအ်ကဵု လညာတ်ညးဂၠးတိတအ်ဂှ် အခိၚ်ဂှ်မဂး ဒစဵုဒစးမံၚ်ပေၚ်ၚ်ရ။ ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဒး ဒုၚ်သီအဝဵုမှ နာဲမေန်ကိုဝ်နာၚ်တအ် မံက်ကၠုၚ် ပ္ဍဲမဳဒဳယျာဗၟာတအ်အိုတ်ရ။ အခိၚ်အေန်အေဝ်ဒဳဂွံအဝဵုဂှ် မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဒတဴ လိုၚ်ကရောံအေန်အေဝ်ဒဳဖအိုတ်တုဲ ဟွံသ္ပကေၚ်ကာကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် နာဲလွဳဝၚ် မဒှ်ပူဂဵုမကေၚ် ကၠောန်လဝ်ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်အေရာဝတဳဂှ် ဟီုပါ်ပဲါလဝ်နွံကီုရ။ ဂကူဝတအ် ဗၠးၜးတိတ်မံၚ်ညိညဂှ် မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဟွံပေၚ်စိုတ်လး လးရောၚ်ဂှ်လေဝ် လ္ၚတ်ကေတ်မာန်ကီုရ။ ဌာနပရိုၚ်သြၚ်လောန် ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် ဟိုတ်နူအေန်အေဝ်ဒဳ ဒးဒုၚ်သီအဝဵုဂှ်တုဲ ညး တအ်စိုတ်လီုဗွဲမလောန်ဏီရောၚ်။ 
 ညးဂၠးတိတအ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုမုက်အေန်အေဝ်ဒဳတုဲ ဟွံဂံၚ်ဟီုပါ်ပဲါ စပ်ကဵုဂစိုတ်ကမၠက်တၞောဝ်မၞိဟ်တအ်ဂှ်ရ။ အခိၚ်တေံဂှ် အလဵုဇကုကံၚ်သဳဂီုကၠီုယူအေန် အာစိုပ်ဂၠိုက်ဂၠာဲစၟဳတ်ဏီရဟွံသေၚ်ဟာ။ ရံၚ်ကဵုဒဒှ်သာ်ဝွံတအ်ဂှ်မဂး ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဗတိုက်ပလီုမံၚ်တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာဟွံသေၚ်၊ သီုစဵုဒၞာမံၚ်ကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာပေၚ်ၚ်ရောၚ် ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ ဗေဲရေတ်ချိတ် သေန် မဒှ်ကလုတ်အမေရိကာန်တြေံ ဟိုတ်နူဟီုဗၟံက်ဒးပရော ဂလာရောဟေန်ဂျာညိဂှ်ဗက်ဂှ် ဒးဒုၚ်ကဟုက်ကဵုအံၚ်ဆာန် စုကျဳရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ခေတ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဖံက်ပကဝ်အခေါၚ်မၞိဟ်ဂှ် အလုံဂၠးတိမွဲ သ္ပလဝ်မဇ္ဇျဟ်၊ ပိုဲကောန်ဍုၚ် အရၚ်တအ် အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ဝန်ဇၞော်ဍုၚ်သအာၚ်အမေရိကာန် ပမ်ပဳယောလေဝ် ရံၚ်ကဵုမုက်အံၚ်ဆာန်စု ကျဳတအ်ဂှ်တုဲ ဟွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ဂျေန်နောသာ်၊ ဟွံသ္ပသမ္တီ နဒဒှ်ဂစိုတ်ကမၠက်တၞောဝ်မၞိဟ်ကီုရ။ ယဝ်ရအံၚ်ဆာန်စု ကျဳ ထေဲအာမဂး ဖေက်ကၠဟ်ထောံအမေရိကာန်တုဲ အာပံၚ်ဗဒကဵုကြုက်ဟာဂှ် ကေတ်ဟွံဒးရ။ ကိုပ်ကၠာအေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံဂွံအဝဵုဂှ် ဓဝ်ပတှေ်ကောန်ဂကူတအ် နွံမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ကီုလေဝ် ကာလညးတအ်ဂွံအဝဵုဂှ် ကောန်ဂကူတအ် ဓဝ်ပတှေ်လတူညးတအ် ကြပ် အိုတ်အာရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ်ကၠးကၠးမာန်ရ။ အခိၚ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳဂွံအဝဵုဂှ် ကောန်ပၞာန်ဗၟာ မစဴကၠုၚ်နူပေဲါဗတိုက် ကချေၚ်တအ် သမ္မတနာဲထေန်ကျဝ် ဟီုသၟိတ်တဴ “လုပ်ပေဲါဗတိုက် ဂံၚ်ၚ်သကာသကာ” ကော်ဗတ်ဗၟာ (ရွတ်ရွတ်ခွျန်ခွျန်) ဂှ်တုဲ ကောန်ဂကူတအ် ဒှ်ဒေါသအိုတ်ရ။ ဒးလၞိန်ဗပိန်ကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ဂကူဗၟာညးတအ်ဖအိုတ်ရောၚ် ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ 
(၂)ကိစ္စကေၚ်ကာရခေၚ်ဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်အေအေတအ် တဲကၠာဂှ် ဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ စၟတ်သမ္တီညးတအ် နဒဒှ်ဂကောံ ပလီုပလာ်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဟွံညာတ်ကေတ်အိုတ်ဂှ်တုဲ မိက်ဂွံတီကေတ်လညာတ်ညးဗွဲတိုက်ရိုက်ရ။ ဆဂး ဗွဲကြဴဏံ တီကၠး ကေတ်ဂှ်တုဲ အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ်ကီု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာလေဝ်ကီုဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုလေံဒုက် မနွံၜါအရံၚ်သာ်ဗ္ဂေတ် ကဵုသာ်တ္ၚေက်ရ။ နကဵုလေံဒုက် သာ်တ္ၚေက်ဒုက်လေဝ်ဂိ၊ နကဵုလေံဒုက်သာ်ဗ္ကေတ် ၜုၚ်တက်လေဝ်ဂိ သာ်ဝွံ က္ဍိုပ်သကိုပ်အေအေတအ် ဟီုပ တုပ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။ က္ဍိုပ်သကိုပ်ရခေၚ် နာဲအေမံၚ်လေဝ် သီုဒုဟ်ဟွံမွဲမွဲသာ် အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ဖျေံလဝ်ထံၚ်မွဲအယုက်ဏီရ။ ထ္ၜးဟိုတ်သွက်ဂွံပါ်တိတ်တုဲ ဒက်ပတန်ဍုၚ်ရခေၚ်တၞဟ်ခြာရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး သွက်ရခေၚ်တအ်ဂှ် အလဵုအသဳကဵုပၞာန် ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော၊ တုပ်တုပ်ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ ယဝ်ရဟီုဟွံမာန်မဂး အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဇၞော်ဂၠိုၚ်ညိဒှ်မာန်ရောၚ်။
 (၃) တၠုၚ်လအာမတုပ်သာ်ဂှ်ကီု ကာလဒပ်ပၞာန်ဗၟာထပက်ပၞာန် ပ္ဍဲကချေၚ်ဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံဟီုဗျိဂရိုဟ်ကုဒပ်ပၞာန်ဂှ်တုဲ နကဵုအလဵုဗော်ကချေၚ်တအ် ဒဵုကဵုဒးနုက်တိတ်ထောံနယူအေန်အာဖ်သဳဏီရ။ ဟိုတ်နူအန္တရာဲထပက်ပၞာန်ဇၞော်လောန်ဂှ်တုဲ ဒပ်ဥမၚ်ညးတအ် မခိုၚ်ဗိုန်ဇၟအ်(ဂျဳဂန်)ဂှ်လေဝ် သရိုဟ်အာရ။ ဂွံစဵုဒၞာနူဘဲထပက်ပၞာန်မာန်ဂှ်တုဲ ညးတအ်ဒးအာပံၚ်ကဵုဂ ကောံမဟာမိတ်ပၞာန် သၟဝ်ကျာဏီရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် အလဵုအသဳအံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် တုပ်ပ်ရရောၚ်ဂးတုဲ ပ္ဍဲဝေါဟာရတၟိမွဲ ဗတ်အေၚ်္ဂလိက် မုက်လိက်တုပ်ပ် မတွံဂး the same page ဂှ် ဂွံဗှ်ကေတ်ရ။ ယဝ်ရဒးဟီုအရေဝ်အ ရာပ်ဂွံကၠိုဟ်လောဲသွာမဂး အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် ဗၟာတုပ်ပ်ရ။ လညာတ်တုပ်ပ်ရ။ တုဲပၠန် ပဝ်လဇြဳဂ ကူဗၟာ စပ်ကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် တုပ်ပ်ဖအိုတ်ရောၚ် သာ်ဝွံလေဝ် ဟီုအိုတ်ပၠန်ရ။ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဗီုဒးစိုတ်ဍဵုဍိုက် ကောန် ဍုၚ်အရၚ်တအ်မာန် ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ်ဂှ်တုဲ နကဵုဗော်အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ် ဗက်စဵုဒၞာပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိမာန်ရ။ အလဵုအသဳဍုၚ်ဂၠးတိ တအ်လေဝ် ဟွံမိက်သ္ပအရီု ကဵုကံ ကုသဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်တုဲ ဆၜိုတ်ကလၚ်ဂလာန်အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်သၟးရ။ ဟိုတ် ဂှ်တုဲ အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳဂှ် အန္တရာဲသွက်ကောန်ဂကူတအ်ဂှ် ဇၞော်လောန်ရောၚ်ဂးရ။
(၄) စပ်ကဵုလိက်ကသုက်အေန်သဳအေဂှ် ကရေၚ်၊ ချေၚ်၊ သေံဇၞော်တအ် က္ဍိုက်ပ်တုဲ လုပ်ချုက်လိက်၊ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ၊ ကချေၚ်တအ် သှေ်အာဂှ် ဟိုတ်နူမိက်ဂွံအာတ်အခေါၚ်အရာကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂၠိုၚ်ၚ်ရ။ အခိၚ်ကၠောန်သ္ပသဘၚ်ဂှ် ဟိုတ် နူအေန်အေဝ်ဒဳ တိုန်စိုပ်ထံက်ဂလာန်ကီုဂှ်တုဲ ဂၠးတိတအ် လုပ်စလပါ်အေန်အေဝ်ဒဳတုဲ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ သီုကချေၚ် ဒးဒုၚ် ကရေပ်ဓရတ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ် ဟဳဗက်ကဵုလိက်ကသုက်ဂှ်တုဲ လုပ်စလပါ်ပၞာန်ဗၟာပေၚ်ၚ်ရ။ ဗွဲကြဴဏံ ဟိုတ်နူဒးဒုၚ်ကရေပ်ဂရတ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိလေဝ် ဒးချုက်လိက်ကသုက်ဂှ်ကီုရ။ ဂကောံယူအေန်အာဖ်သဳလေဝ် လ မျီုအိုတ်အာ အခိၚ်ဂှ်ဂှ်ကီုရ။ 
(၅) အတိုၚ်သၞောဝ်၂၀၀၈ဂှ်မဂး ကောန်ဍုၚ်အရၚ်မဇၞးမာဲဂၠိုၚ်တအ် အခေါၚ်ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော်တွဵုရးနွံကီုလေဝ် ဆဂး ဗော်ရ ခေၚ်တအ် ဟွံဂွံတိုန်ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ပ္ဍဲတွဵုရးညးတအ်ဂှ်တုဲ ဒၞာဲဂှ် အေန်အေဝ်ဒဳရောၚ် တိုန်္ၚာပ်ကေတ်ထောံရ။ မၞိဟ်ဇၞး ကေတ်သီုဖအိုတ်ဂးတုဲ မာဲညးတအ်အလုံဍုၚ်ဂှ် ဟိုတ်နူဂၠိုၚ်အိုတ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်ဟွံမိက်ပရအ်အဝဵုရ။ ယဝ်ရအာမံၚ်နဲကဲဏံရ မဂး ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် ကာလလဵုလေဝ် ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော်တွဵုရးဟွံမာန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဗော်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် မိက်ဂွံပံၚ်တဲကဵုကျဖောတ်ကီု၊ ဒပ်ပၞာန်ကီုတုဲ မိက်ဂွံကေတ်ဇၞးလတူအေန်အေဝ်ဒဳရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အေန်အေဝ်ဒဳ ကၠတ်လဝ်မာဲ ပ္ဍဲတွဵုရးတအ်ဂှ်တုဲ ကေတ်ဇၞးဏာမမာဲကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရ။ ပ္ဍဲရခေၚ်ဂှ် ဖေက်ကျတုဲ သီုကၟာတ်ဒၞာထောံ ဟွံကၠောန်ဗ ဒှ်ကဵုပေဲါရုဲမာဲဏီရ။ ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ပေဲါရုဲမာဲဂှ် မူဟိုတ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် မိက်ဂွံပံၚ်ကဵုကျဖောတအ် ကေုာံ ပၞာန်ရော၊ ဂလာန်ဝွံ ဟိုတ်နူအေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံလဂူတပ်တး ကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ် ဟီုမာန်ရ။
(၆) ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုအလန်ဏံဂှ် မူဟိုတ်ရော၊ ဟိုတ်နူမိက်ဂွံဍဵုဍိုက်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဟာ ဂလာန်သၟာန်သာ်ဝွံ မိက်ဂွံ သၟာန်ရ။ ယဝ်ရမိက်ဂွံဍဵုဍိုက်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်မဂး ညးစၞးဗော်မန် ကေုာံ ရခေၚ်တအ်ကီု၊ ကရေၚ်(မာန်ညိၚ်မံၚ်) ကီု တအ်ဂှ် ပါလုပ်ကၠောန်ပ္ဍဲကံၚ်သဳပၞာန်မာန်ရောၚ်ဟွံထေၚ်ရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် ဗော်မန်ပိုဲ အဃောလညာတ်ကၠေဟ်မံၚ်ကဵုအေန်အေဝ် ဒဳတၟိတၟိဂှ်တုဲ ညးတအ် အဃောထေဲမံၚ်ကဵုအေန်အေဝ်ဒဳ ဟိုတ်နူပလီုကၠေံပေဲါကောံဓရီုအကြာၜါလပါ် နပွမထ္ၜးဟိုတ် ဟွံလ ဂူတပ်တးရ။ 
(၇) ပၞာန်ဗၟာလေဝ် ဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲဟွံမွဲ၊ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ် ဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲဟွံမွဲ တုပ်ပ်မဂး လညာတ်မဂး ဒးဗတိုက်သရိုဟ်တၠ အဝဵုပၞာန်ဗၟာရောၚ်၊ ဟွံဒးဗတိုက်တၠအဝဵုအေန်အေဝ်ဒဳရောၚ်ဂှ် ဟွံဒးရ။ ပိုဲဗတိုက်မံၚ်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ပွိုၚ်(၇၀)သၞာံဂှ် ဂုန်ဖဵု ဟွံမွဲရောၚ် သာ်ဝွံ ပိုဲတအ် ဟွံဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်ရ။ ဆၜိုတ်ဂှ် ဟွံရုမ်ဂပ်ဏီရောၚ် မိက်ဂွံဟီုရ။ နကဵုသွာၚ်ပၞာန်ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ကၟာတ် လဒဵုလဝ်အခေါၚ်ပု်ိဲ၊ နကဵုသွာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ကၟာတ်လဒဵုလဝ်ပိုဲဂှ်တုဲ တုဲတုဲကၠုၚ်တေံ နကဵုဂၠံၚ် အဓိက ၜါဏံ ဗၟာတအ် ကၟာတ်လဝ်ပိုဲရောၚ်ဂှ်တုဲ ပၞော်တိတ်ပိုဲတအ် ဟွံမွဲရ။ အန္တရာဲပၞာန်ဂှ် မသုန်စှော်၊ အန္တရာဲအေန်အေဝ်ဒဳ ပရေၚ်ဍုၚ် ကွာန်ဂှ် မသုန်စှော် ယဝ်ဒှ်မဂး အေန်အေဝ်ဒဳ အောန်စှေ်အာမွဲမဂး အန္တရာဲဂကူပိုဲ ယအ်စှေ်အာမ သုန်စှေ်ကၠိုပ်ကၠံရောၚ် မိက် ဂွံဟီုရ။ ပ္ၚံက်ပေဲါဗတိုက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဒးဗတိုက်ကဵုအေန်အေဝ်ဒဳ ဝါတ်လောန်ဂှ်တုဲ သီုဒးကူချပ်ဖျေံဗီုပြၚ် ဂွံပံၚ်ကဵု ဒပ်ပၞာန်တအ်ဏီရောၚ် ဟွံသေၚ်ဟာ။ ပရောဒဒှ်ဍာံဏံ မိက်ဂွံတီကၠးမဂး အာသၟာန်ရံၚ်ကာပၞုက် သၟာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ပ္ဍဲဍုၚ် မန်တေံညိ။ ညးတအ် သှ်ကဵုဗွဲတြးမာန်ရောၚ်။ ယဝ်ရပၞာန်ဟွံသီအဝဵုမဂး အေန်အေဝ်ဒဳ ဆိၚ်လဝ်ဝေၚ်အမှုကဵု ဒံက်တာအံၚ် နာၚ်ဥူတုဲ ညးတေံ ဒးထံၚ်မာန်ဏီရောၚ်ဂှ် အခိၚ်တေံတေံ ပိုဲတအ် ဒုၚ်စသိုၚ်လဝ်သာ်ဂှ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၀၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ယဝ်ရဍုၚ်ဗၟာ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞး ပ္ဍဲယူအေန်မဂး ဒဵုဗျု ဂိတုသာပ်တေမ်ဗာ ၁၆၊ တ္ၚဲဗြဴဗတိ၊ ၂၀၂၁ ==

ယဝ်ရဍုၚ်ဗၟာ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞး ပ္ဍဲယူအေန်မဂး ဒဵုဗျု ဂိတုသာပ်တေမ်ဗာ ၁၆၊ တ္ၚဲဗြဴဗတိ၊ ၂၀၂၁ သွက်ဂွံပၠံၚ်အဝဵုဒၞာဲခုၚ် ပ္ဍဲဂကောံကုလသမဂ္ဂ ဍေံမစိုန်ဒှ်တဴဒၞာဲ ဂွံဟီုသ္ပစၞးကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကံၚ်သဳပၞာန်ကဵုဂကောံအေန်ယူဂျဳ မ ဒးဒုၚ်သီအဝဵုတအ် ဗီုညးညးဂစာန်လွဳပရာကၠုၚ်ဂှ် မဟာမိတ်ညးတအ်ဇၞော်အိုတ် အမေရိကာန်ကဵုကြုက် လုပ်စမွဲမွဲလပါ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်သီုၜါဂကောံဂှ် မွဲဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်တိုန်စိုပ်တုဲ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်ဟီုဂးမွဲမွဲသာ်၊ မွဲဂှ် ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်တိုန်စိုပ်သက် သက်၊ ပြဟ်ဟ်ဏံဒးဟီုစ ညးကျအဲကျ၊ ညးဟွံဇၞးအဲဟွံဇၞးဂှ်တုဲ သွက်ဂကောံကံၚ်သဳပၞာန် ဂွံဒှ်အာဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိဂှ်လေဝ် လပါ်အမေရိကာန် မဒှ်မဟာမိတ်ကဵုအေန်ယူဂျဳဂှ် ဗက်ဒစဵုဒစးမံၚ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ အခိၚ်တ္ၚဲဏံပၠန် နကဵုဍုၚ်ပြၚ်သေတ်လေဝ် ထပ် လလောၚ်တရးဏာ ညးသ္ပလဝ်စၟတ်သမ္တီကဵု သွဟ်ပေဲါရုဲမာဲဖိုဟ်ဂှ်တုဲ၊ ဂလာန်ညးတအ်ဂှ် ကလိဂွံအဓိပဲါ ညးတအ်သ္ပလဝ် စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဒှ်အလဵုအသဳဗဗွဲဓဝ်တုဲ ကံၚ်သဳပၞာန်(ဝါ)အလဵုအသဳမၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဟွံဗဗွဲဓဝ်ရောၚ်။ ရံၚ်ကဵုဒတဴလိုၚ်ဍုၚ်အမေရိကာန်ကေုာံမဟာမိတ်ညးတအ် ညံၚ်ရဴဍုၚ်ပြၚ်သေတ်၊ ယူခေတအ်ဂှ်မဂး ညးတအ်ကေတ်စလပါ် အလဵုအသဳအံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ၊ ဒတဴလိုၚ်ဍုၚ်ကြုက်ကဵုရာတ်သာတအ်ဂှ် ညးတအ်ကေတ်စလပါ်ကံၚ်သဳပၞာန် ပေၚ်ၚ်ပၠန်ဂှ်တုဲ ဇြဟတ်တံၚ်ဂြဲဂၠးတိတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဇၞော်လောန်ဂှ်တုဲ ပေဲါပြိုၚ်ပကာန်အဝဵုအကြာဗော်ဗၟာၜါ ဂွံအုပ်ဓုပ်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် လောဲလောဲသွာသွာ တုဲဒှ်အာဟွံမာန်ရ။ ပၞာန်ဂှ်လေဝ် ဂွံဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိဂှ် ဟွံလောဲ၊ ဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ်ဂှ်လေဝ် ဂွံကလေၚ်ဒှ်အလဵုအသဳ ကလေၚ်ဂွံအဝဵုပၠန်ဂှ် ဟွံလောဲသွာ။ ၜါလပါ်ဏံ ညးဂွံကေတ်ဇၞးလတူအဲ အဲဂွံကေတ်ဇၞးလတူညးဂှ် ဖန် လောဲသွာတဴဟွံသေၚ်ရောၚ်ဂှ် ရံၚ်ကဵုအကာဲအရာသတ္တာဟဏံ ဗီုကတဵုဒှ်မံၚ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကောံဓရီုယူအေန်ဂှ်မဂး ကၠးကေတ် မာန်ရ။ ပရိုၚ်တအ်ဟီုတဴဂှ် အမေရိကာန်ကဵုကြုက် ကၠတ်ပညဳညးသကအ် ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ကောံဓရီုယူအေန်က္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ကလိဂွံ တၚ်တုပ်စိုတ်၊ ဆက်ဒုၚ်အာတဲကဵုအမာတ်ကုလသမဂ္ဂ နူအေန်ယူဂျဳ နာဲကျဝ်မိုဝ်ထောန်၊ ဆဂး ဟွံကဵုညးတေံဟီုဂလာန် ညံၚ်ရဴကၠာကၠာတေံကီု၊ ဟွံဒုၚ်တဲကဵုအမာတ်ကံၚ်သဳပၞာန်မခါန်ကၞက်လဝ် နာဲအံၚ်သူရိန်ဏီဂှ်တုဲ စိုပ်ဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံမဂး ကမ္မတဳစၟဳတ်အစောံစရာဲ ကော် Credentials Committeeဂှ် ဒးစၟဳတ်ညးစၞးနူဍုၚ်ဗၟာတအ်ဂှ်တုဲ ဒးပလံၚ်ဗစိုပ်ကဵုသဘၚ်သဳကၠဳ ဇၞော်ယူအေန် သွက်ဂွံသ္ပစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ညးစၞးဗဗွဲဓဝ်ဒဒက်တဴကဵုဍုၚ်ဗၟာရောၚ်။ အကြာဏံဂှ် လပါ်လဵုမွဲလေဝ် အခေါၚ်ကဵုသ ဂုတ်သွာတ်ကံကုသဵုကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာဟွံမွဲဏီဒးဟီုရောၚ်။ စိုပ်အခိၚ်တေံလေဝ် သဂုတ်သွာတ်မွဲမွဲသာ် ကၠးကၠးမးမးစှေ်ကၠုၚ်မာန် ဟာဂှ် ဒးမၚ်ဗဵုအာဏီရ။ ယဝ်ရပိုဲရံၚ်အာကဵုမတ်ဓမ္မတာမဂး ကံၚ်သဳပၞာန်ဂှ် ညးတအ် ကေမ်္ၚာပ်ဂွံလဝ်အဝဵုအလဵုအသဳ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ မူမွဲကီုပကဵု ညးတအ်ဟွံမာန်ဂးကီုလေဝ် ဆဂး ဂကောံဍုၚ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳဇၞော်ဇၞော် ညံၚ်ရဴအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ် ယဝ်ရ ဟွံသ္ပစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂမဂး သွက်ဂွံသ္ပစၞးဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဖန်က်ဟွံဂွံဂှ်တုဲ အကာဲအရာဝွံ ဍေံဒှ်အာဇြဟတ်စိုတ်ကဵုဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ဂှ်တုဲ သွက်ဂွံဝေၚ်အာပေဲါပၞာန်အပ္ဍဲဍုၚ်ဂှ်လေဝ်ကီု၊ သွက်ဂွံက လေၚ်သီဗၜေါဝ်ဇြဟတ် ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်လေဝ်ကီုဂှ် ဒှ်အာအထံက်အပၚ်ဇၞော်ဇၞော်ရ။ ယဝ်ရစိုပ်အခိၚ်သဘၚ်သဳကၠဳဇၞော် ဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံ ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဒှ်အာဗဗွဲဓဝ်မဂး ဂကောံအေန်ယူဂျဳဂှ် သွက်ဂွံဒေါံကၟိုၚ်စှေ်အာမာန်ရောၚ်။ ဆဂး ညံၚ် ဟွံဂွံဒှ်အာဗီုပြၚ်သာ်ဂှ်မာန် အလဵုအသဳအမေရိကာန်တအ် ဂစာန်လွဳပရာမံၚ်ပေၚ်ၚ်ရောၚ်ဟီုဂှ် သက်သဳသာဓကတ္ၚဲဏံ ပိုဲ ညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ မွဲလပါ်ပၠန်ဂှ် ညးစၞးကုလသမဂ္ဂ သွက်ဍုၚ်ပိုဲဂှ်လေဝ် ညးတအ်လုက်စုက်မံၚ်ကဵုဂကောံရပ်လွဟ်ကောန် ဍုၚ်အရၚ်တအ်ကီုဂှ်တုဲ ရမ်သာၚ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် လျောဝ်ဗက်မံၚ်လပါ်အေန်ယူဂျဳကီုရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ် မာန်ပၠန်ရ။ ရံၚ်ကဵုဝၚ်မွဲပ္ၚံက်မဂး ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ ဗော်ရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် ကၠောံဍမံၚ်ကဵုအ မေရိကာန်ဂၠိုၚ်ကီုရောၚ်ဂှ် ပိုဲဒးညာတ်ကေတ်သာ်ဂှ်မာန်ကီုရ။ ယဝ်ရပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂတေံ အမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ် ဗလံက်ထောံ ဟွံဒုၚ်တဲကဵုညးစၞးကံၚ်သဳပၞာန်တအ်ဂှ် မဂး ပၞော်တိတ်တၞဟ်ဟ် သွက်ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် နွံသာ်လဵုဏီရောဂှ် ပိုဲဒးဂၠိုက်ဂၠာဲရ။ ညးစၞးနာဲကျဝ်မဵုထောန်ဂှ် ဟိုတ်နူနွံမံၚ်ပ္ဍဲ ဍုၚ်အမေရိကာန်ဖိုဟ်ဂှ်တုဲ ၜိုန်ရကြုက်ဟွံတုပ်စိုတ်ကီုလေဝ် ညးတေံ အာစိုပ်ဂတမုက်ရုၚ်ကုလသမဂ္ဂ အခိၚ်ကောံဓရီုမာန်ဏီ ဂှ်တုဲ မွဲနဲမွဲဗီု ညးတေံကလိဂွံအခေါၚ်ဟီုဗၟံက်မွဲမွဲသာ်မာန်ဏီဂှ်တုဲ သွက်အေန်ယူဂျဳဂှ် သာမံၚ်ရ။ ဂကောံအေန်ဂျဳအိုဝ်ဇၞော်ဇၞော် တအ် ထံက်ဂလာန်ညးတေံလေဝ် ဒှ်မာန်ဏီရ။ ပ္ဍဲမ္ၚးကောံဓရီုဂှ် ညးတေံ ဒုၚ်ဆဵုကဵုအစာပရိုၚ်တအ်တုဲ ဟီုပတိတ်လညာတ် ဂွံ မံၚ်တၟာဂလိုၚ်ဏီရ။ ညးစၞးကံၚ်သဳပၞာန်ဂှ် အမေရိကာန် ဟွံကဵုလုပ်ဍုၚ် ဟွံပတိတ်ကဵုဗွဳဇြာမဂး အကာဲအရာဂှ် ဂတးဂတန် အာမွဲမွဲဗီုလေဝ်မာန်ဏီရ။ ဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော်တအ် ဝေၚ်နဲကလုတ်ညးသကအ်မဂး သီုညးစၞးၜါလပါ်ဂှ် ဟွံကလိဂွံတိုန်စိုပ်ကောံဓရီု ပ္ဍဲယူအေန်မဂး အခိၚ်ဂှ် သွက်နာဲကျဝ်မဵုထောန်ဂှ် အာထ္ၜးဆန္ဒပ္ဍဲမ္ၚးရုၚ်ယူအေန်မာန်ဏီဂှ်တုဲ သွက်အေန်ယူဂျဳတအ် သာမံၚ်ညိ ဏီဒးဟီုရ။ အကာဲအရာဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံဂှ် ညးစၞးနူကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဂွံတိုန်သ္ပစၞးပေၚ်ၚ် ပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ကြပ်ဒှ်ဟွံမာန်ရ။ ယဝ်ရယူအေန် တုပ်စိုတ်ကဵုညးစၞးအေန်ယူဂျဳမဂးရော သာ်လဵုမကတဵုဒှ်မာန်ဂှ်ရော ဂလာန်စောဒနာသာ်ဝွံလေဝ် ကတဵုဒှ်ကၠုၚ် မာန်ဏီရ။ ဆဂး ဂွံတုပ်စိုတ်ဂှ် ဝါတ်မံၚ်ရောၚ်ဟီုဂှ် သက်သဳကြုက်ကဵုအမေရိကာန် မကလိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်အကြာဏံဂှ် ကၠးမံၚ် တုဲတုဲရ။ ယဝ်ရပၞာန်တအ် ဒှ်အာဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ယူအေန်မဂး အကာဲအရာဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ပ္ဍဲဂၠးတိပိုဲဏံ သုန်စှေ်အာစိုပ်ဂၠးဂတာမာန် ရောၚ်။ ဝါဒဒဳမဝ်ကရေဇြဳဂှ် ဓဝ်ပတှေ်ညးဂၠးတိတအ် အောန်စှေ်အာဇၞော်ဇၞော်ရ။ ဝါဒတၠအဝဵုပၞာန်တအ်ဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲဍုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ် တအ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်မာန်ကီုရောၚ်။ ပရေၚ်သီအဝဵုနူအလဵုအသဳ မဇၞးလဝ်မာဲတအ်ဂှ်လေဝ် ကတဵုဒှ်ဇၟာပ်ပ်ဒၞာဲမာန်ကီု ရောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ဂွံဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂဂှ် ဝါတ်မံၚ်တၟာလှေ်ရောၚ် တော်ဆကေတ်မာန်ရ။ ဗီုကတဵုဒှ်မံၚ်တ္ၚဲဏံ စပ်ကဵုပေဲါပြိုၚ်ပကာန် ဂွံသ္ပစၞးပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ကၠာကၠာတေံ ခေတ်ကာလနေဝေန်၊ ခေန်ညောအ်တအ်ဂှ် ဟွံ ကေၚ်နွံကၠုၚ်ဂှ်တုဲ ဍေံဒှ်ဗီုသာ်ဝွံမာန်ရောၚ်ဂှ် ညးဂှ်မွဲ ဟွံကေၚ်တော်ဆလဝ်ရ။ ကၠာတေံ ပၞာန်သီအဝဵုတုဲဗက်ဂှ် ညးစၞးသွက် ယူအေန်ဂှ်လေဝ် ဍေံဒှ်အာညးစၞးသွက်ပၞာန်တအ်ကီုရ။ လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူနာဲကျဝ်မဵုထောန် ဟွံလျောဝ်ဗက်လပါ်ပၞာန်ဂှ်တုဲ အ ကာဲအရာဂှ် ဒှ်အာဂတးဂတန်ရောၚ်။ အလဵုအသဳအမေရိကာန်လေဝ် သ္ပလဝ်စၟတ်သမ္တီ ဒုၚ်လဝ်တဲညးတေံပၠန်ဂှ်တုဲ အကာဲအ ရာဍာံဍာံဂှ် ဗီုဆိၚ်ဂှ်သၟိၚ်ဟွံစၟတ်ရ။ တုဲကၠုၚ်ခြာဟွံလအ်တေံပၠန်ဂှ်လေဝ် ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဗလးမၞိဟ်ကဵုကၠတ်ဂစိုတ်ညးတေံ ပၠန်ဂှ်တုဲ ဟိုတ်အမေရိကာန် ဂွံလုပ်စလပါ်နာဲကျဝ်မဵုထောန် လပါ်အေန်ယူဂျဳဂှ် လောန်တုဲခိုၚ်ဗိုန်ဂၠိုၚ်အာရ။ ပ္ဍဲဂကောံကုလသမဂ္ဂဂှ် ယဝ်ရဂကောံကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး သာ်လဵုညးတအ် ချဳဒရာၚ်အာပ္ဍဲကေၚ်ကာ ဂၠးတိဂှ်ရော။ ယဝ်ရအေန်ယူဂျဳ ကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး အကာဲအရာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဍုၚ်ပိုဲ ဗီုလဵုကြက်ဒှ်အာမာန်ဂှ်ရော၊ ယဝ် ရညးတအ်ကီု အေန်ယူဂျဳကီု ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး သာ်လဵုကံကုသဵုဗၟာ ကတဵုဒှ်အာမာန်ဂှ်ရော။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၃၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== စေဝ်ပၞောန်ပန်တၚ် ==

စေဝ်ပၞောန်ပန်တၚ်
&quot;#ယၟုအ္စာကၞေဟ်ဂှ်ဒးဒှ်ယၟုမန်ဟေၚ်ရောၚ်ယဝ်ဟွံဒှ်မ္ဂးၜိုန်ရတမ်လိက်စၟတ်ပေၚ်ဒၟံၚ်ကီုလေဝ်ဒှ်လလေၚ်ဟေၚ်ရ&quot;

    ပ္ဍဲအရာချူလိက်ပရေၚ်မွဲပိုဒ် ဒးပၠောပ်စိုတ်ကၠာအိုတ်ဂှ် လိက်ပရေၚ်ဇကု ဂွံဒုၚ်ရုဲစှ်မံၚ်ကဵု/ဟွံမာန်ဟွံသေၚ်။ လိက်ပရေၚ်ဇကု ကိတ်ညဳမံၚ်ကဵု၊ တၚ်ရန်တၟံကေုာံ စေဝ်ပၞောန်ဂကောံကီုဟာဟေၚ်မဒှ်ရ။ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးမချူလိက်ဝွံ ဇၟာပ်ချူတမ်လိက် သ္ပကၠုၚ်သတိကဵုတၚ်ရန်တၟံကေုာံစေဝ်ပၞောန်ဂကောံဗွဲတၟေၚ်ရ။ပ္ဍဲကာလကလိဂွံကသပ် သွက်ဂွံချူတမ်လိက် ဇရေၚ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်လဂံါအာဇာနဲကၞပ်ပိဝွံလေဝ် ဗှ်လ္ၚတ်ရံၚ် တၚ်ရန်တၟံကေုာံစေဝ်ပၞောန်ဂကောံမဖျေံလဝ် သွက်အ္စာကၞေဟ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ကာလစိုပ်စေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန် အတိုၚ်မစၞောန်ထ္ၜးလဝ်လတူတေံဂှ်-
         &quot;  အဝ်……ဒၟါနူဂှ်ဟေၚ် ပ္ဍဲကၞပ်ၜါတေံ နာဲမိၚ်တဝ်ဂှ်ဂွံဒှ်အာယၟု နာဲမၞိက်ၜိုပ်၊
        နာဲထောန်သိၚ်ဂှ် ဂွံအာယၟုနာဲထဝ်သောန်ရောၚ်သွံ…။&quot;
          သာ်ဝွံ ပဟေဠိဟွံသောၚ်ပ္ဍောၚ်မံၚ်မွဲတၚ်ဂှ် တၟးအာဖၠၚ်ရ။ မွဲဒမြိပ်ဓဝ်ဟေၚ် စိုဂ်မကေတ်တဴဂုဏ်စရာဲလတူလညာတ်ဥာဏ်ညးတာလျိုၚ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန် လဂံါအာဇာနဲဂမၠိုၚ်ဂှ် မံက်ဂတဝ်တိုန်ကၠုၚ် တာဒၞါဟွံမာန်ရ။ စေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန်ဝွံ ဇၟာပ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန်တံ သ္ပဒတန်တုဲ သုၚ်စောဲထေက်ရောၚ်။
         ယၟုမ္ဂးဂှ် တၚ်လဝ်သွက်ဂွံကော်သက်သက်ရောၚ်-သာ်ဝွံမိက်ဂွံသ္ဂးမာန်ရ။ ဆဂးမၞိဟ်မ္ဂးဂှ် မံၚ်ဒၟံၚ်ကဵုယၟုမွဲမရောၚ်-ဗီုဂလာန်မြဴသာ်ဝွံလေဝ်နွံမံၚ်ကီုတုဲ သွက်ဂွံလ္ၚတ်ပရောယၟုဂှ် ဂွံတဴဒြဟတ်ပၠန်ရ။ သွက်မၞိဟ်မွဲမွဲဂှ် ယၟုမွဲမကိစ္စဇၞော်ကွေုရ။ ယၟုမွဲမခိုဟ်မ္ဂး ကုကၠောန်ကၠောန်ညးတၞဟ်ထေၚ်ခိုဟ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်-ယဝ်ရကၠောန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်,ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်မ္ဂး ယၟုဟွံခိုဟ်ဟွံဂွံရ။
             ဆေၚ်စပ်ကဵုယၟုတုဲ ညးကဝ်တံ ဟွံသ္ပထောံမဇ္ဇျဟ်ရ။ ဓရ်ပရမတ်ဂမၠိုၚ် ယဝ်ရစာ်စ္ဍးအာနူပညပ် (ယၟု)မ္ဂး လတူနူဒှ်ဂုဏ်ဖဵုညးလောကတံဂှ် ဒှ်ဒုဟ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်-ဂှ် ညးတံကၠိုဟ်ခၠၚ်လဝ်ရ။ ယၟုဟွံမွဲမ္ဂး ကပေါတ်ကညောတ်အဝိညာဏကမပ္တံ ဂဥုဲဂမၠိုၚ်ကီု၊ သတ်သဝိညာဏက မပ္တံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ကီုဟွံမွဲကဵုအပိုၚ်ခြာအာကာသဓာတ်ညးကဵုညးရ။ အပိုၚ်အခြာမြဴသာ်ဝွံ ဟွံမွဲမ္ဂး အဝေါၚ်မၞိဟ်လေဝ်မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ဟွံသေၚ်ရ။
             ဟိုတ်ဂှ်ရ ဆေၚ်စပ်ကဵုယၟုတုဲ သ္ပကၠုၚ်သုတေသန်ဗွဲမလံလကာဖာတေံရ။ ပြကိုဟ်ဗေဒၚ်ဂမၠိုၚ်မပ္တံကဵု နာမက္ခရဆာန်
မဒက်ပတန်လဝ်နကဵုဂိုဏ် (၈)ဂိုဏ်မပ္တံ &quot;ဘ&quot; ဂိုဏ်၊ ပြကိုဟ်ခုတ်ယၟုဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵု ဂၞန်သၚ်္ချာသ္ၚိတုဲ၊ ပြကိုဟ်ဗေဒၚ်ရးပလိုတ်-ဗီုရုပ်ယၟုမကိတ်ညိကဵု ဂၞန်သၚ်္ချာပုၚ်ခၟူ၊ ဂၞန်သၚ်္ချာယၟု-NUMEROEOGY ဂမၠိုၚ်ကီု ပြကိုဟ်သုတေသနဂမၠိုၚ် မပ္တံကဵုပြကိုဟ်ဝၚ်ကောန်ဂကူဒေသကောန်ဂကူ၊ ပြကိုဟနအဘိဓာန်ဂမၠိုၚ်ကီုမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်လတူကဝ်ဏံဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။

         ဗွဲစၟတ်တုန်-ယၟုမ္ဂးဂှ် စၞောန်ထ္ၜးမံၚ်အဓိပ္ပါယ် ရနူက်ဗ္ဒန်မၞုံကဵုၚုဟ်မးဂမၠိုၚ်ရ။ ယၟုမၞိဟ်မ္ဂးဗီုယၟုမၞိဟ်၊ ယၟုတိရစ္ဆာန်၊ ယၟုတၞံဆုမ္ဂး ဗီုတၞံဆု-မပ္တံသာ်ဏံ ဖန်ဗဒှ်မံၚ်ကဵုဒြဟတ်ဒမၠုဂမၠိုၚ်နူလက်ကြဴတေံ ဗွဲမသကာတ်မြဟ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ဆဂးဂှ် လိက်ပရေၚ်ဝွံ ချူပရောအစောံသတ္တိယၟုဟွံသေၚ်တုဲ ဟွံဇမၠိၚ်ဇိုၚ်ကၞေဟ်ပရောဗေဒၚ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ဟီုသာ်ဂှ်မ္ဂး ပဲါနူဏံမုဂုဏ်ဖဵုနွံမံၚ်ဏီရော။
          ဗီုယၟုကိစ္စဇၞော်ဂှ် နကဵုပုစ္ဆာ(၃)တၚ် သၟဝ်ဝွံ သ္ပဏာပြာကတ်ရ။
      ၁။  ဂကူမြာန်မာ(ဗၟာ)တံဂှ် ဂကူသာကျ၊ဝၚ်ကွေံဟာ။
     ၂။   မန်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုဟ်လဵုရော။
      ၃။   ဂကူပျူ အခိၚ်လဵုကၠေံအာရော။
၁။ ဂကူမြန်မာ(ဗၟာ)တံဂှ်ဂကူသာကျဝၚ်ကွေံဟာ။

   ဗၟာတံ ဒလူလပုဟ်တဲကဵုဝင် &quot;တကံၚ်&quot; တုဲ ဒုၚ်ယၟုဂကူသာကျဝၚ်ရ။ ဒုၚ်ယၟုဂကူသာကျဝၚ်မ္ဂး &quot;ပိုယ်ဂှ်တၞောဝ်ဒတောဝ်ကျာ်ရောၚ်- &quot; သာ်ဝွံ ဒုၚ်ဝန်တုပ်တုပ်ရ။ အာစာဝၚ်ဗၟာတံဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် &quot;တၞောဝ်သၟိၚ်ပထမ-အဘိရာဇာဂှ် ဒှ်ညးပတန်ဍုၚ်ရ။ ဟိုတ်နူသၟိၚ်ဝိဋဋူဘ ဗတိုက်ဍုၚ်ကပိလဝှ်တုဲ ညးတံပှ်တိတ်ကၠုၚ်ဒၞဲါ ဍုၚ်တကံၚ်ဝွံရောၚ်။ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူမဒှ်တၞောဝ်ဒတောဝ် &quot;တကံၚ်&quot; ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဒှ်ဂကူမပိၚ်ပှ်ကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသတေံရောၚ်&quot; သာ်ဝွံ ချူတဴအိုတ်ရ။ အတိုၚ်လဟီုဏံ ယဝ်ရကေတ်စမ္ဂး ဂကူဗၟာတံဂှ် ဟွံပါလုပ်ပ္ဍဲဂကောံ &quot;မန်ဂေါ&quot; တုဲ ပါလုပ်ပ္ဍဲဂကောံဂလာတၟောဝ်အာရိယာန်တံရောၚ်-ဟီုစဂွံရ။
           FDEA - ကၠေၚ်က္ဍဟ် &quot;ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ် &quot; ပ္ဍဲဝၚ်ဗၟာကၠာတေံချူကၠုၚ်ဟွံမွဲရ။ မွဲအခိၚ်တေံဍုၚ် &quot;တကံၚ်&quot;နွံကၠုၚ်၊ ယၟုဨကရာဇ်ဂှ် အဘိရာဇာ-သာ်ဝွံဗွဲမခ္ဍန်ဟေၚ် ချူကၠုၚ်ရ။ ညးတၞောဝ်ဒတောဝ်&quot;တကံၚ်&quot; တံ ကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသလေဝ်ဟွံပါ။ ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ်လေဝ်ဟွံပါရ။
       အ္စာဝၚ်ဗၟာမဟာသဳလဝံသ(၁၆က္ဍိုပ်ကၠံကၠာ)ကီု၊ ဥူကလာ(၁၈ က္ဍိုပ်ကၠံကၠာ)ကီု ၊ တောန်တေန်တာက်ဝန် မဟာစဳသူ(၁၈ ဗွဝ်ကၠံ) ကီု၊ ဒှ်အ္စာဝၚ်ဗၟာ ဒယှ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ဆေၚ်စပ်ကဵဝၚ် &quot;တကံၚ်&quot; ဂှ်အယာံမာတ်မြော်-ဓမံက်သ္ဂးရ။ ပ္ဍဲလိက်ရာဇာဝၚ်ဗကာံတၟိလေဝ် ဓမံက်ထ္ၜးလဝ်တၞောဝ်ဒတောဝ်သၟိၚ်တကံၚ်ဟွံမွဲရ။
        စိုပ်လက်ထက်ကုၚ်ဗံၚ်(၁၉ က္ဍိုပ်ကၠံ)၊ ဟီုချိုတ်ချိုတ်ပၠိုတ်ပၠိုတ်မ္ဂးပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ခရေတ်-၁၈၂၉သၞာံဏံမှ အ္စာရာဇဝၚ်မှန်နန်တံ ဟီုကၠုၚ်ပရောဝၚ်တကံၚ်ဗွဲတြးရ။ ပရောဍုၚ်တကံၚ်ကီု၊ ပရောတၞောဝ်ဒတောဝ် သၟိၚ်တကံၚ်ကီု ဟီုကၠုၚ်ဗွဲတြးတုဲ ဝါဒ &quot;ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ် &quot; ဂှ် မံက်တိတ်ကၠုၚ်-မဒှ်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အ္စာရာဇဝၚ်မှန်နန်တံ ချူလဝ်ဆဆဵုဟွံသေၚ် ညံၚ်ဂွံနွံကဵုယုတ္တိဗေဒဂှ် စၞောန်ထ္ၜးလဝ်ပြကိုဟ်နိဿယ်ရ၊တကံၚ်-ညးတံနိဿယ်လဝ်ဂှ်လေဝ် ဍာံဍာံတေံပရောတၞောဝ်ဒတောဝ်သၟိၚ်တကံၚ် ဟွံပါရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ စိုပ်လက်ထက်ဏံမှ ဖန်ဇန်တိုန်ရာဇဝၚ်ဏံဗွဲတြးရောၚ်ဂှ် ပြာကတ်မံၚ်ရ။
          အခိၚ်ချူရာဇဝၚ်မှန်နန်ဂှ် ဒှ်အခိၚ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံဟွံညဳသာသၟဟ်သၟန်၊ ဒှ်မံၚ်ပြသၞာဝိရောဓိတုဲ ညံၚ်ဂွံစိုပ်လတူဂကူမန်မၞုံကဵုတၞောဝ်ဒတောဝ်ဝၚ်မခိုၚ်ကၠိုက် မဍိုက်ပေၚ်ကဵုယေန်သၞာၚ်ပြဝေဏဳကဆံၚ်လှုၚ်ဂှ် ဗၟာတံသ္ဒးထွုတ်ပတိုန်ဝၚ်ကံၚ်ဗွဲတြးရ။ ဂကူမန်တံဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ဂကူ သာကျဝၚ်ဂှ်ဂကူပြဲတုဲ ညးတံလုပ်ထောံအဝေါၚ်ဂကူသာကျဝၚ်မှ ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ဝးပကဝ်ကၠေံ စိုတ်ဓါတ်ဆီနာဲဂကူမန်တံမာန်ရောၚ်မဒှ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ-အရေဝ်မ္ဂး&quot; ဂကူဗၟာ-ဂကူသာကျဝၚ် &quot;ဂှ် ဒှ်အရေဝ်ဇြဲကဴဝဴသတ်-သဒ္ဒတ်ဟွံမွဲတုဲ အယာံမာတ်သၠုၚ်ဝေၚ်သကေတ်ဇကုဟေၚ်ရောၚ်ဂှ် အ္စာဝၚ်တံ ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ်ညာတ်လဝ်အဇှ်ေ ဇိုၚ်ကၞေဟ်ရာဇဝၚ်မှန်နန်ရ။
        ပ္ဍဲအရာဂကူဗၟာတံ ဂစာန်တဴညံၚ်ဂွံစိုပ်လတူဂကူမန်ဂှ် စိုပ်ခေတ်ကုၚ်ဗံၚ်ဏံမှ သ္ပကၠုၚ်ဍာ်ပလာဲဝေၚ်ကၠုၚ်ပြယာဲ ဟွံသေၚ်ရ။ နူခေတ်ဗကာံတေံလဝ် သၟိၚ်ရေတ် တက်ကၠုၚ်ပေဲါအလီ-ဂှ်ဗှ်ကေတ်ပ္ဍဲလိက်တၟံယှိုဲစိခုံ &quot;မာန်ရ။ ဂကူမန်တံ ရှ်ေသှ်ေမံၚ်မှာထေရ်ပဝမ္မတိ၊ ဂကူပျူဂှ်ရှ်ေသှ်ေဒေဝတဴဗိသြဴ-တုဲ-&quot;ဂွံလဝ်ပျးဒိုသ်နူညးတံညံၚ်ညံၚ်&quot; ချူလဝ်ပ္ဍဲလိက်တၟံဂှ်ရ။သုၚ်စောဲပါဝါမှာထေရ်ဂဝမ္မတိ, ဒေဝတဴဗိသြဴတံတုဲ အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ဂကူမန်တံကေုာံဂကူတိစူ(ပျူ)ရ။တက်ကၠုၚ်ဓယံက် ပရေၚ်ဘာသာဂှ် စကၠုၚ်နူဍုၚ်ဗကာံတေံရောၚ်-ဟီုစဂွံရ။
      ဂကူဗၟာကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသဟွံသေၚ်မ္ဂး နူလဵုညး တံကၠုၚ်ဂှ် သ္ဒးစၞောန်ထ္ၜးမာန်ရ။ ပ္ဍဲဒၞဲါဝွံယၟုဂမၠိုၚ်ဟီု ကၠုၚ်အရေဝ်ရ။ မၞိဟ်မ္ဂးဂှ်ဇိုတ်ကၠေံဒၞဲါဇိုၚ်ဇကုဟွံအးရ။ ဂၠိုၚ်ကဵုအောန် စက်ဒၞဲါဇိုၚ်သှ်ေဝက်မံၚ်ဟေၚ်ရ။ &quot;ဇြုံကဵု ဇြုံညာတ်ဒၞဲါဇိုၚ် &quot;ဟီုဂှ် တန်ဒှ်အဓိပ္ပါယ်ဏံရ။
       ဂကူဗၟာတံလေဝ် ဒၞဲါညးတံမံၚ်ကၠုၚ်နူတမၠာတေံဂှ် ဒၞဲါဇိုၚ်သှ်ေဝက်ကၠုၚ်ရ။ ယဝ်ရဒးထ္ၜး ဥပမာမ္ဂး ပ္ဍဲဂကူမန်ပိုယ် ဒိုသ်ပန်ဂှ် အဓိပ္ပါယ်ပြာကတ်လောန်ရ။ဒိုဟ်ဗၟံက်မ္ဂးဒၞဲါတ္ၚဲမံက်တိုန်၊ ဒိုဟ်ပလိုတ်မ္ဂးဒၞဲါတ္ၚဲပၠိုတ်စှ်ေ၊ ဒိုသ်သၠုၚ်ကျာမ္ဂး ဂၠံၚ်ကျာသၠုၚ်၊ ဒိုသ်သၟဝ်ကျာမ္ဂး ဂၠံၚ်ကျာအာ-ပြာကတ်မံၚ်ရ။ ပ္ဍဲဂကူဗၟာတံ ဒိုဟ်ပန်ဂှ် အဓိပ္ပါယ်ရနူက်ဗ္ဒန်လောန်ရ။ အဓိပ္ပါယ်ဟွံမံက်ဂတဝ်။ဂတမုခ်လပါ်တ္ၚဲတိုန်တေံညိ။ ဂတမုခ်ဇကုဂှ် &quot;အရှေအ်&quot;၊ လက်ကြဴဇကုဂှ် &quot;အနံက် ၊ လပါ်တဲပုၚ် ဂှ် တံၚ် &quot;လပါ်တဲပဲါဂှ် မြံက် &quot; သာ်ဝွံသ္ဂးရ။ နူဂကူဗၟာ ဝိုတ်ကၠံ ကံက်သၟာန်စမ်ရံၚ်မ္ဂး အတိုၚ်လတူတေံဟေၚ် ကဵုကၠုၚ်သွဟ်ရောၚ်-မဒှ်ရ။ တၚ်ဒုဟ်ဟွံထေက်ရ။ ပ္ဍဲဘာတန်မူလလေဝ် ဗတောန်မံၚ်အတိုၚ်ဂှ်ရသေၚ် ဟာ။
           အဓိပ္ပါယ်ဒိုသ်ပန်လတူတေံဂှ် အဓိပ္ပါယ် &quot;အရှေအ် &quot;ကဵု &quot;အနံက်&quot; ဝါဒိုသ်ဂှ်နွံကဵုယုတ္တိတုဲ အဓိပ္ပါယ် &quot;တံၚ်&quot; ကဵု မြံက်ဝါဒိုသ်&quot; ဂှ် ဟွံပြာကတ်ရ။ယၟုဒိုသ်(၂)ဒိုသ်ဝွံ စၞောန်ထ္ၜးလဝ် ဇာတိတိုပ်သုက်ဂကူဗၟာတံ ပေၚ်ပေၚ်ရ။ ဒၞဲါဗၟာတံမံၚ်ကၠုၚ်ကိုပ်ကၠာတေံဂှ် ဒှ်ဍုၚ်ကြုက်ဒေသနေရတိရ။ တ္ၚဲဏံ တွဵုရးကောန်သုကော်ရ။ ညးတံယေန်သၞာၚ်ဟွံမွဲဏီတုဲ မံၚ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲအကြာ ဂြိုပ်ဒဵုဝိစောဝ်ရ။ ဒၞဲါမူလဒေသညးတံဂှ် တၟေၚ်တၟေၚ်တၟဟ်တၟဟ် ဝိဂှ်ဇွောဝ်မံၚ်လပါ်သၟဝ်ကျာရ။ ဗွဲမဂၠိုၚ်ဝိမ္ဂးဂှ်ဇွောဝ်လပါ်သၠုၚ်ကျာဂၠိုၚ်ရ။ ဟွံသေၚ်မ္ဂးလပါ်ပလိုတ် ဟွံသေၚ်မ္ဂးလပါ်ဗၟံက် ဇွောဝ်တဴတုဲလပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် ဇွောဝ်စအောန်ရ။ ဝိမၞုံယၟု &quot;ဟဵုအေန်ယဵု&quot; မူလဒေသဗၟာတံဂှ် ဟဳဇွောဝ်မံၚ်လပါ်သၟဝ်ကျာရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ သၠုၚ်ကျာဂှ် ဟိုတ်နူဒဵုနွံမံၚ်တုဲ &quot;တံၚ်&quot; သာ်ဝွံသ္ဂးတုဲ လပါ်ၜဳဟဳဇွောဝ်စှ်ေအာဂှ် &quot;မြံက်&quot; သာ်ဝွံပညပ်စရ။ မြံက်ဂှ်ချူမံၚ်ပ္ဍဲလိက်တၟံ&quot;မ္လစ်သြက်-မ္လစ်အောက်&quot; တုဲအဓိပ္ပါယ်ဂှ် သၟဝ်ၜဳ-ၜဳလပါ်သၟဝ်-မဒှ်ရ။သရုပ်ထောံမ္ဂးလတူၜဳဂှ်ဒဵုနွံမံၚ်တုဲ &quot;တံၚ်&quot; လပါ်ၜဳ ဟဳဇွောဝ်စှ်ေအာဂှ် မ္လစ်အောက်/မြောက်&quot; သာ်ဝွံ ဂွံအဓိပ္ပါယ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗၟာတံဂှ် ဂကူသာကျဝၚ်ပိၚ်ပှ်ကၠုၚ်နူ မဇ္ဇျုမဒေသဟွံသေၚ်တုဲ ဒှ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဍုၚ်ကြုက်မၞုံပ္ဍဲအကြာမုဟ်ဂြိုပ်ခၟဴ ဂစေံ သကေံကၞောတ်ၜဳ &quot;မာချူ&quot; မဒှ်လစှ်ေၜဳဇၞော်ဟဵု အေန်ဟဵုကေုာံဒေသ&quot;ဗယျာန်ခရ &quot;ရောၚ် - ဂှ် ယၟုဒိုသ် ညးတံသုၚ်စောဲမံၚ်ဂှ် လဴထ္ၜးလဝ်ကဵုဗွဲမဗိုန်ဗတ်ရ။ပဵုတုဲပြာကတ်မံၚ်ပၠန်ဂှ် ဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဆီတုပ်ကဵုဗၟာ မသှ်ေမံၚ်လတူဒဵုတံဂှ် ဒဵုတ္ၚဲဏအ်ကော်စချေံ &quot;မြာန်&quot; ရ။ ဗၟာတံဍိုက်ချေံစောန် ပန်တ္ၚဆိုက်ဗ္ဒက်တဴရ။ ဗၟာပါမ္ဂးချေံပါရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗၟာကၠုၚ်မ္ဂး ချေံကၠုၚ်ရ- သာ်ဝွံ နကဵုဌာနူပစာ၊ သဒိသူပစာ ကော်ခဴကၠုၚ်ဂကူ ဗၟာတံ &quot;မြန်မာ&quot; ဒှ်ဂွံရောၚ်-အ္စာသုတေသိတံစှ်ေ စိုတ်ရ။ မြက်စာတုဲ &quot;မြာန်&quot;ကြံၚ်မ္ၚိုဟ်တုဲ &quot;မာ&quot; ဟွံသေၚ်။ &quot;ဍိုက်ချေံကြမ်တုဲ&quot;  &quot;မြန်မာ&quot; မဒှ်ရ။ ဂကူဗၟာတံဂှ် ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်ကဵုဂကူကြက်တံဗွဲမလောန်တုဲ ဟွံဂွံမံၚ်ကၠုၚ်ဝိုဟ်ဝိုဟ်ရ။ စိုပ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏံတုဲမှ ညးတံဝွံ ဇူစဗွဲတသိုခ်စိုတ်တသိုခ်ကာယအိုတ်ရ။
      ပ္ဍဲအေဒဳ-၈၃၂ ဂှ် ကောန်ပၞာန်ချောမ်ဖေအ်ယဵု ကၠုၚ်ဗတိုက်ပလီုထောံလုၚ်သိရိခေတ္တရာတုဲ ရပ်ဏာမၞိဟ်ပိလ္ၚီတုဲ ဖျေံကဵုဒၞဲါပ္ဍဲချေဝ်တုၚ်-လၟုဟ်ဍုၚ်ခေါန်မေန် တွဵုရးယူနာန်ရ။ ပ္ဍဲအေဒဳ ၈၃၅ သၞာံဂှ် ထပ်ဗတိုက်သဓီုတုဲ ထပ်ရပ်ဏာ မၞိဟ်ပိလ္ၚီပၠန် စွံပကန်လဝ် ပ္ဍဲကၞောတ်ၜဳ ဨရာဝတဳ လၟုဟ်မျေတ်ကျဳနာ ရပ်နၚ်ဂကူဗၟာတံသ္ပကောန်ပဝ်တာဒပ်အာဂတ သ္ပစရန်ဍန်ပၞာန်ရောၚ် -သ္ဂောံတီကေတ်တုဲ ကိုပ်ကၠာနူအေဒဳ-၉-က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် ဂကူဗၟာတံဟွံဂွံဖျေံဇိုၚ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏီဂှ်လေဝ် ပြာကတ်အာရ။ဣဝွံ……အဆက်ဒတုဲဖဵုဝၚ်မကလိဂွံနူယၟုဂမၠိုၚ်မဒှ်ရ။
၂။မန်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုဟ်လဵုရော

       အ္စာဝၚ်မန်တံဂှ် မန်ပိုယ်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုသ်သၟဝ်ကျာရောၚ်-သ္ဂးရ။ မန်တံပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ်ပ္ဍဲဇရေၚ်ၜဳ ယာန်သဳကြုၚ်ရောၚ်လေဝ်ဟီုရ။ အ္စာဝၚ်ဗၟာတံဂှ် မန်ပိုယ်လုပ်ကၠုၚ်နူဒိုဟ်ဗၟံက်တုဲကေၚ်မံၚ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲဒေသတွဵုရး ကာန်တုၚ်ရောၚ်-သ္ဂးအိုတ်ရ။ အ္စာဝၚ်မန်လ္ၚဵု ယိုက်ဗက်အ္စာဝၚ်ဗၟာတံတုဲ ချူဗက်အတိုၚ်လညာတ်ညးတံလေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။
         တွဵုရးကာန်တုၚ်ဂှ်နွံသၠုၚ်ကျာၜဳယာန်သဳ ကြုၚ်,ဗၟံက်ဍုၚ်ဗဳယေက်နာမ်ဏီရ။ ယၟုၜဳယာန်သဳ ကျာန်ဂှ်ဒှ်မံၚ်ယၟုမန်ကီု၊ မၞိဟ်ဒေသတံဂှ် သုၚ်စောဲလဝ်ဝေါဟာမန်ဗွဲမဂၠိုၚ်ကီု၊ ၜဳယာန်သဳကျာန်ဂှ်နူကုန်ဒဵုတိဗက်ဟဳဇွောဝ်အာလဒေါဝ်ဍုၚ်ကြုက်ဒဵုကဵုစိုပ်ဍုၚ် ရုၚ်ဟာဲကီုတော်ရံၚ်မ္ဂးဂကူမန်စကၠုၚ်နူကာန်တုၚ်ဂှ်ဒှ်ဟွံမာန်ရ။ပ္ဍဲကာန်တုၚ်ဂှ်မံၚ်ကၠုၚ်ကီုလေဝ် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဟီုဟွံဂွံရ။
          ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူမန်တံဂှ် နူဒဵုသၟဝ်ကျာ လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏံကီု၊ ဍုၚ်ဒွါရဝတဳ(သေံ)ကီု၊ ဍုၚ်ကမ္ဗုဇကီု မဒှ်ရ။ ဒွါရဝတဳလီုတုဲမှ စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ရာမညဏံဟွံသေၚ်။ မန်ဒွါရဝတဳကေုာံမန်ရာမည (ဍုၚ်ဗၟံက်+ဍုၚ်ပလိုတ်)ဝါဍုၚ်ဝွံ မွဲဒမြိပ်ဓဝ်လိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်ဇၞော်-မောဝ်ရာၚ်ဆာဲကၠုၚ်ရောၚ်ဂှ် ယၟုယၟာမန်တြေံတြဟ် ညးဂူတံ,ခါသဳတံ ထ္ၜးမံၚ်သာဓကရ။
       မွဲသာ်ပၠန် ယဝ်ရလုပ်ကၠုၚ်နူဒိုဟ်ဗၟံက်မ္ဂး တၞောဝ်ဒတောဝ်မန်မပ္တံဂကူ မုဏ္ဍဆာန်တာ(လ်)၊ခါသဳတံဂှ် ဂွံစိုပ်အာတွဵုရးအာသာမ်၊ ရးမဇ္ဇျိမဒေသတေံဟွံလောဲရ။ ယၟုကွာန်၊ ယၟုဍုၚ်၊ ယၟုဘုတ်ဘာစေတဳ မၞုံမံၚ်ပ္ဍဲလတူဍုၚ်ပိုယ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠၚ်တံဂှ် စၞောန်ထ္ၜးမံၚ်ဒဒှ်ရ မန်တံစိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံနူဒိုသ်သၟဝ်ကျာရ။ ကာလချိုတ်-စွံက္ဍိုပ်, ကေတ်ဏာက္ဍိုပ်လ္ပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် ပြာကတ်မံၚ်ရ။ ဒၟါနူယၟုမန်သှ်ေဝက်မံၚ်ပ္ဍဲဒေသတံဂှ်တုဲ ဂုဏ်ဖဵုဝၚ် ပတန်ၚုဟ်ဟွံမာန် ဂမၠိုၚ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ရ။
       ၃။ ဂကူပျူ အခိၚ်လဵုကၠေံအာရော-
     ကြုက်တံကော်ခဴစဂကူပျူတံ &quot;ပိယော&quot; -(PINO)၊ မန်တံတံကော်ခဴစ &quot;တိရ်စူလ်&quot; ရ။ ဍုၚ်ဗဳသၞဴ ရာဇဌာနဳပျူတံဂှ် ပ္ဍဲ အေဒဳ-၅ က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် ဖူနန်အၚ်ပါယာဗတိုက်ပလီုထောံရောၚ်-ဂှ် အ္စာဝၚ်ဗၟာတံ ထေၚ်သၠေဟ်တဴရ။ ဍုၚ်သဳရိခေတ္တရာ(ပြည်)ဂှ် ပ္ဍဲအေဒဳ (၈)က္ဍိုပ်ကၠံဂှ်သၟိၚ်ပျူလက်ကြဴအိုတ် သဳဟဝိကြမ ဂ္ဇံနန်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ လက်ထက်သၟိၚ်ဝွံ ယေန်သၞာၚ် ပျူတံဇၞော်မောဝ်ရာၚ်ဆာဲစိုပ်ကၞောတ်အထောတ်ရ။ သၟိၚ်သဳဟဝိကြမဂှ် ပ္ဍဲအေဒဳ-၇၁၈, စဴအာသွဝ်တုဲလက် ကြဴဏံ သၟိၚ်ပျူအဆက်ပိုတ်အာရ။ညးမွဲကဵုမွဲဟွံညဳ သကအ်ရ။ သၟိၚ်မအုပ်ဓုပ်ဂကူပျူတံသီု ဖအိုတ်ဂှ်ဟွံမွဲရ။ သၟိၚ်ဒေသညးကဵုညးဂှ်နွံမံၚ်ဏီရ။ ပ္ဍဲအေဒဳ-၈၃၂-ကာလကြုက်နန်ချံၚ်တံကၠုၚ်ဗတိုက်ဂှ် ဍုၚ်ပျူသီရိ ခေတ္တရာလီုအာရ။နူဂှ်ပတန်ဍုၚ်ဟာန်လေန်ပၠန်ရ။ ဍုၚ်ဟာန်လေန်လေဝ် ဒုၚ်ဟွံလံရ။ လ္ၚဵုဟီုကြုက်ဗ္တိုက် လ္ၚဵုဟီုပၟတ်ဒဵုဂတိုဟ်ဍုၚ်ဟာန်လေန်လီုအာရ။တော်ရံၚ်ကဵု ဂကူဗၟာတံ စိုပ်မံၚ်ဗကာံဍုၚ်ပျူတုဲ ဗၟာတံဟွံ ဗတိုဟ်-ဟီုဟွံဂွံ။
        ဂကူပျူတံဂှ် ကဵုဂကူဗၟာတုပ်တုပ်ဟီုဂှ် ဒးဗ္စာရဏာရ။ ဥပမာ-ဂကူညးဂူကဵုဂကူမန်တံ လောန်ကၠုၚ်ၜိုတ်(၈၀၀)သၞာံတေံဒှ်ကၠုၚ်မွဲဂကူဓဝ်ကီုလေဝ် လၟုဟ်ဟွံကၠိုဟ်အရေဝ်ညးသကံရ။ ဂကူဗၟာကဵုဂကူပျူတံဂှ် ဒှ်ဂကောံ တိဗက်တဝ်ပါမေန်တုဲ အရေဝ်တုပ်-ဟီုဟွံဂွံ။ ကရေၚ်ကဵုကချေၚ်တံလေဝ် အ္စာတံစုတ်လဝ်ပ္ဍဲဂကောံတိဗက်တဝ်ပါမေန်ကီုရ။ ရ မျှာၚ်ညးတံ ပဲါနူဟွံတုပ်ကဵုဗၟာတံ သက်သက်ရ။ ရ မျှာၚ်ညးတံ ပဲါနူဟွံတုပ်ကဵုဗၟာတံဂှ် ကြပ်မံၚ်ကဵုမန်တဴဏီရ။ နူစတမ်တေံ ပျူကဵုဗၟာတံ ဟီအရေဝ်တုပ်ကဵုဒှ်ကၠာရ။ ပြဆာဲမံၚ်ညးသကံပွိုၚ်(၉၀၀)သၞာံတုဲအခိၚ်တေံ ဂၠံၚ်ဆက်ဆောံ ဟွံမွဲတုဲ အရေဝ်ဂွံဆက်တုပ်အာပၠန် အခေါၚ်အောန်လောန်ရ။
         အ္စာဝၚ်ဗၟာတံချူမ္ဂး ဂကူပျူတံဂွံကၠက်ဂှ် ဗဝ်စုတ်ဒုဟ်လတူမန်,ခမေန်,ကြုက်တံရ။ ဆဂး-ဒၞါဲဍုၚ်ပျူတံဂှ် ဂကူဗၟာတံဂ္ဇံလဝ်ဂှ် ရုပ်ရဴပရေံမံၚ်ရ။ မန်ဂွံၚိတ်ပျူတံဂှ်လ္ပဟီုဏီ၊ အခိၚ်ပျူတံကၠက်အာဂှ် မန်တံနွံကဵုဍုၚ်ဟွံသေၚ်ရ။ နွံမံၚ်သၟဝ်တဲဗၟာတုဲ ညံၚ်ဂကူဇကု ဟွံဂွံကၠက်အာဂှ် ဒးရုန်ဂစာန်မံၚ် ဟွံသံက်သာလးလးဂှ် ဇၟာပ်ညးအဲမတ်တၟးမံၚ်သီုဖအိုတ်ရ။ ဂကူပျူတံဂှ် ကၠအ်အာပ္ဍဲတဲဗၟာတံတုဲ တာလျိုၚ်ပ္ဍဲမန်,ခမေန်,ကြုက်တံဟွံမွဲရ။
        ဂကူမန်ကဵုပျူတံ ဒှ်ကၠုၚ်ပၞာန်မွဲလှ်ေဟွံဆဵုရ။ကာလပၞာန်ကြုက်တံ+ခမေန်တံဓလဵုခၞံၚ် ကၠုၚ်ပၠံၚ်တိဍာ်မ္ဂး မန်ကဵုပျူတံ တံၚ်တဲညဳသာတုဲ စဵုဒၞါကၠုၚ်တိဍာ်ဇကုအိုတ်ရ။ အတိုၚ်အ္စာဝၚ်ဗၟာတံဟီု-ပျူတံဖေက်ဘဲမန်တုဲပြံၚ်တိုန်အာလပါ်ယှိုဝ်ဗဝ်တေံဂှ် ဒှ်ဟွံမာန်ရ။မူဟိုတ်ရောမ္ဂး ပ္ဍဲအေဒဳ ၈၃၂ သၞာံဂှ်ဍုၚ်သဓီုလေဝ် ဒၟါနူလီုအာကီုမဒှ်ရ။ ဒၟါနူဘဲပၞာန်ကြုက်တံတုဲ ပျူတံမွဲဓဝ်ဟွံသေၚ် ဒးပြံၚ်ဍုၚ် မန်တံလေဝ်ဒးပြံၚ်ဍုၚ်ကီုရ။
       ပျူတံဂှ် ဍုၚ်ဗိသၞဴလဵု စိုပ်သိရိခေတ္တရာ၊ သိရိခေတ္တရာလီု စိုပ်ဟာန်လေန်(ဟာန်လေန်ဂှ်နွံမံၚ်ဒိုဟ်ဂၞဲ ဍုၚ်ယှိုက်ဗဝ်(၁၁)တိုၚ်ရ)မဒှ်ရ။ မန်တံဂှ် ပထမသဓီုလဵု-စိုပ်သဓီုဒုတိယ၊ သဓီုဒုတိယလီု-စိုပ်သဓီုတတိယ၊ (ပထမသဓီုကဵု တတိယသဓီုဂှ် သဓီုလၟုဟ်ဝွံရ။ ဒုတိယသဓီုဂှ် နွံဇိုၚ်ဒဵုကေလာသရောၚ်-အ္စာတံသ္ဂးရ။)မဒှ်ရ။ မန်ကဵုပျူတံ ဟွံတၟေၚ်ညးသကအ်ရ။ ဂကူမန်ကဵုပျူဒဒှ်ရညိသာမံၚ်ညးသကံဂှ် ယၟုယၟာကပေါတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ထ္ၜးမံၚ်သက်သိရ။
        စိုပ်လက်ထက်သၟိၚ်ဗၟာအနူရုဒ္ဒ (အနာဝ်ရထာ)ဂှ် သဓီုလေဝ်လီုအာတုဲ စှ်ေအာသၟဝ်တဲဗၟာ ညံၚ်ရဴပျူတံကီုရ။ မန်ကဵုပျူဘဝတုပ်ရ။ သၟိၚ်အနဝ်ရထာဂှ်နူ AD-1044-စိုပ်-AD-1077သ္ပသၟိၚ်ရ။ သၟိၚ်ဗကာံလက်ကြဴအိုတ်ဂှ် သၟိၚ်ပေက်ကြုက်(AD-1256-1287)မဒှ်ရ။ခေတ်ဗကာံဂှ် ပွိုၚ်-234သၞာံတန်တဴကၠုၚ်ရ။ ဂကူပျူတံဂှ် ဒဵုကဵုစိုပ် AD-1248ဟွံကၠက်ဏီရ။ပ္ဍဲလိက်တၟံညံၚ်ယျၚ်ကျိတမိ မချူကှ်ေလဝ် AD-1233ဂှ် ယၟုဂကူပျူ,ဂကူမန်တံပါမံၚ်တုဲ ဒဵုကဵုအခိၚ်ဏံ ဂကူပျူတံနွံမံၚ်ဏီရောၚ်ဂှ် ပြာကတ်အာရ။ ဂကူပျူတံ နန်ကၠေံအာပွိုၚ်(၄၀၀)သၞာံပြၚ်ပြၚ်တုဲမှ ဂကူကၠက်အာရောၚ်မဒှ်ရ။ဂကူမန်တံဂှ် စိုပ်လက်ထက် သၟိၚ်ပေက်ကြုက်မှ ဂွံတိတ်ဗၠးနူသၟဝ်တဲဗၟာရ။
       ဒၟါနူဆဵုယၟု ကမၠောန်မောၚ်မပျူတံပ္ဍဲလိက်တၟံတုဲ အခိၚ်ပျူတံကၠေံအာကီု၊ ကၠေံအာပ္ဍဲတဲညးလဵုကီု၊ ညးဂှ်ၚိတ်ထောံကီု  တြးဇာဥာဏ်တုဲ ညးကဝ်တံတော်ဆဒးအာရ။ ဂကူမွဲမွဲကၠေံကၠက်အာဂှ် မွဲတ္ၚဲဓဝ်မွဲဗတံဓၚ်ဟွံသေၚ်။ ကၠေံကၠက်အာသိုက်သိုက်ရောၚ်။ညးမၚိတ်တံဂှ် ဖျေံလဝ်ဂွန်တုဲ ဖန်ၚိတ်အာညံၚ်ရဴကၠန်ရောၚ်ဂှ် ယၟုကမၠောန်မောၚ်မပျူတံဂှ် ကဵုမံၚ်သတိကဵုပိုယ်ရ။တၚ်ယၟုမန်ညိမန်-
            အ္စာသုတေသနတံဂွံရုပ်ကျာ်ပရမံ ခေတ်အနဝ်ရထာချူလဝ်လိက်ပျူမွဲ၊ အ္စာချူဂှ်ယၟုမန်။ၜိုန်ရတၚ်လဝ်ယၟုမန်မ္ဂး။ &quot;သီရိဗညာနော &quot;ကီုလေဝ် ဂကူပျူတန်ဒှ်ရ။ ပ္ဍဲထွာဲတေံ ဂွံရုပ်ကျာ်ပရမံၜါ ခေတ်သၟိၚ်ကျာန်ယျေတ် ချူလဝ်လိက်မန်၊ အ္စာချူလဝ်ယၟုမန်သီုၜါ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ်-ဆဵုလိက်မန်ပ္ဍဲထွာဲတုဲ ဂကူမန်စိုပ်ထွာဲရ-ဟီုဟွံဂွံသာ်ဝွံ အ္စာဝၚ်ဗၟာ သဝ်လူသွးရ။ 
      မန်ခေတ်ဗကာံတေံ တၚ်လဝ်ယၟုမန်ဖိုဟ် ဒးဒုၚ်ထောံ ဂကူပျူ။ ရးတနၚ်္သီတေံယၟုကွာန်မန်နွံပြာကတ်မံၚ်ဖိုဟ် ဒးဒုၚ်ထေၚ်မန်တံဟွံကေၚ်မံၚ်ရ။ အရေဝ်ဏအ်ဒှ်ဟွံဒှ်စွံလဝ်ကၠာတုဲမန်ပိုယ်ခေတ်ဏံ ဗွဲမဂၠိုၚ်ယၟုမန်ဟွံတၚ်၊ လိက်မန်ဟွံလေပ်တံဂှ် ဂတဏံ(၁၀၀၀)သၞာံပၠန်မ္ဂးအ္စာသုတေသနတံ စုတ်စရၚ်ပ္ဍဲဂကူလဵုထေၚ်ရောၚ်။ ဘာမန်လ္ၚဵု၊ ကွာန်မန်လ္ၚဵု အတိုၚ်ယၟုမန်ဂှ်ဟွံချူ၊ ကၠာဲထောံဘာသာတုဲ ချူမံၚ်တံဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲဘာတံဂှ် ပ္ဍဲကွာန်တံဂှ် မူရဴဂကူလဵုမွဲမံၚ်ကၠုၚ်-အ္စာသုတေသနတံထေၚ်ရောၚ်။ ဥပမာ- &quot;ဘာဇၞော်&quot; ဂှ် ကၠာဲထောံ &quot;ဘုရာကြီးကျောင်း&quot;တုဲ ချူဟွံထေက်။&quot;ဘာကျိုက်၊ဇနော&quot;- သာ်ဝွံသ္ဒးချူအတိုၚ်ယၟုမန်ဂှ်ရ။
       လိက်မန်ဂှ်နူလက်ထက်အနဝ်ရထာစိုပ်လက်ထက်အလံၚ်စိသူ-ပွိုၚ် (၁၀၀)သၞာံဍောတ်ဍောတ် သုၚ်စောဲကၠုၚ်ပ္ဍဲနန်ဗကာံရ။ အမာတ်ဒဴဗညာမန်ဗၟာဟွံရုဲ သ္ဒးလေပ်လိက်မန်ရ။ ၜိုန်ရဒးဗတောန် လိက်မန်ကီုလေဝ် ဗၟာတံ ဒုၚ်ယၟုမန်ဟွံသေၚ်ရ။ တ္ၚဲဏံဂကူမန် ရဲဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တံဂှ် သ္ပဟိုတ်ကဵုဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တုဲ ဟွံဒုၚ်ယၟုမန်ဂှ် သ္ဒးအမ်သဝ်ရ။ ယၟုဍေံဂှ်လေဝ်ယၟုမန်ဟွံတၚ်လဝ်၊ အရေဝ်မန်လေဝ် ဟွံဗတောန်လဝ်ကဵုဍေံ၊ လိက်မန်ဂှ်သ္ၚောဲ၊ ကောန်ၚာ်ဗီုဏံဍေံထေၚ်ဍေံဂကူမန်ဟွံသေၚ်ဂှ် ဗျိဟွံထေက်ရ။
       ပ္ဍဲအိန်ထံၚ်မၞုံကဵုပ္ဍဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်လ္ၚဵု မဍုက်ကေဝ်မံၚ်ကေုာံ ညးမချူလိက်ဏံဝွံ ညးတံသုၚ်စောဲယၟုမန်အလုံသ္ၚိရ။ကောန်ညးတံ ဟီုအရေဝ်မန်ဂွံသီုဖအိုတ်ဟွံသေၚ်ကီုလေဝ် &quot;အာဲဂကူမန်&quot; သာ်ဝွံဍေံတံ ဂံၚ်ဒုၚ်ယၟုသီုဖအိုတ်ရ။ ဒၟါနူဟွံလေပ်လိက်မန်,ဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တုဲ ဟွံဒှ်ဂကူမန်ဂှ်အဓိပ္ပါယ်ဟွံမွဲရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်လက်တေန်အမေရိကာန်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် အရေဝ်,လိက်ပတ်ညးတံကၠေံအာပ္ဍဲအကြာဘာသာကဵုလဵုနဳကီုလေဝ် ယၟုဂကူညးတံ ညးတံဟွံကၠဟ်။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲညးတံဟွံကၠဟ်။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲညးတံဂွံဗၠးၜးရ။
          ပ္ဍဲအခိၚ်တ္ၚဲဏံ ဂကူမန်တံ ထေက်ကဵုဒးစွံသတိအိုတ်ရ။ ၜိုတ်လဵုဒှ်ဒှ် ယၟုဇကုကီု၊ ယၟုဒေသဇကုကီု၊ ယၟုမန် သ္ဒးဒှ်ရ။ ဂွံဆဵုညးယၟုကၠာဲမံၚ်တံဂှ်မ္ဂး ဒးကဵုလညာတ်ထေက်ရ။ ဒးသောၚ်ကလးၚုဟ်မးယၟုထေက်ရ။ &quot;ဂကူမန်ဂှ် ဂျိုၚ်မံၚ်ကဵုယၟုမန်မွဲမရောၚ်&quot;ဂှ် ဒးကဵုသမ္တီထေက်ရ။ သ္ၚိဌာန်ဇကုဘုတ်ဘာဇကု၊ ကောန်ဇကု ကောန်ကွးဇကုတံဂှ် ဒးခုတ်ခဴကၟုမန်ထေက်ရ။ အယာံမာတ်မိ,နာဲမိမံၚ်ဂတဂှ်မွဲမဓဝ် ဟွံရုမ်ဂပ်ဏီဂှ် သ္ဒးကဵုပညာထေက်ရ။
        ကၟိန်ဍုၚ်ပိုယ်ဝွံဒက်ပတန်လဝ်နကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် နကဵုသာ်အရံၚ် ဇကုအပိုၚ်ဂှ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်မံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်အိုတ်ရ။သွက်ဂွံကယျိုၚ်ကယျဝ်ကၟိန်ဍုၚ်ဂှ်ဂကူမန်တံ ဟွံဒးပြံၚ်သာ်ရ။ နကဵုသာ်အရံၚ်ဇကုအပိုၚ်ဂှ်ဟေၚ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်မ္ဂး ကၟိန်ဍုၚ်လေဝ်တန်ဂကူပိုယ်,တွဵုရးပိုယ်လေဝ်တန်အာမာန်ရောၚ်။ နကဵုသာ်အရံၚ်မန်မတွံဂး လိက်ပတ်ဘာသာ,သာသနာ,ပညာဂကူမန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်အာကၟိန်ဍုၚ်ထေက်ရ။ နကဵုယၟုမန်ဂှ် ဒက်ပတန်အာဝၚ်ဘဝကောန်ဂကူဇကုပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဏံထေက်ရ။ လက်ကြဴအိုတ်ဂှ် ညံၚ်ရဴစေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန် ဒှ်မံၚ်ဒတန်ပ္ဍဲမဂ္ဂဇြေန်မန်လဂံါအာဇာနဲကီု ဇၟာပ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန် သ္ပဒတန်စေဝ်ပၞောန်ဝွံထေက်ရ။
         
                ✍   ရာမည-မာံဝါန်ၛာဲ✍
                ကွာန်ကအ်သိုခ်
     သၞောဝ်စိုပ်တွဵုရး ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာဏံမ္ဂး &quot;မွဲတ္ၚဲဂကူမပဒတဴ ပ္ဍဲတွဵုရး ဒၞာဲတံဂှ်တံဂှ် အာတ်မိက်ကၠုၚ် မိက်သၠာဲယၟုတွဵုရးမ္ဂး သၠာဲကဵုမာန်ရောၚ်&quot; ရံၚ်ကဵုပိုဒ်ဏံတုဲ ပ္ဍဲတွဵုရးမန် မၞိဟ်ဟီုအရေဝ်မန် အောန်အာမ္ဂး ယၟုမ္ဂး &quot;တွဵုရးဍုၚ်မန် &quot; ဂှ် ပြံၚ်လှာဲအာ ယၟုတၞဟ်မာန်ရောၚ်၊ စွံသတိကဵုဇၞော်ညိ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၈၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဍိက်တၠအဝဵုပၞာန် ==

ဍိက်တၠအဝဵုပၞာန်

ယွံကလောပိုဲ ဟိုဲမန်မွဲသကအ်
ဂွံတီလဴကဵု ဒှ်ဖဵုဗိုန်ဇၟအ်
နေဝေန် သာန်ယု ယၟုဗမာတအ်
ဗော်ပၞာန်ဂမၠိုၚ် ပိုၚ်လဝ်ဍုၚ်ဏအ်
ပေၚ်စှ်ၜါသၞာံ ပယျာံဟွံပၠအ်
ဍန်ဂြက်ဇဳဂၠံၚ် ပၠံၚ်ၜးတေံဏအ်
ဗက်သီဗၞိက်တိုက် ဍိုက်ယာန်ဂဇအ်
လောဘဖအဴ ထဴသီတိကၠအ်
လုံကောန်ရးဍုၚ် ဒုၚ်ပျဲရေက်ကအ်
ပၞာန်ဂွှံအဝဵု ညျြါံ က်ကဵု ကှအကြှအြ
ဗက်ကိတ်ဗက်ကဳ သၚဳညးဂြိပ်တၚအ်
ဓဇနျလောနျကဲာ ဟဲာက္ကဵုတမွအျ
စှၜါသၞာံဏအှ ဝးကအသှုါဆှီ
နူဂှ်သၠာဲပြံၚ် ညံၚ်ဒးအလီ
လပါ်တံသွံ စွံလဝ်မွဲလၚီ
ပိပိမသုန်(၁၉၇၃) သၞာံတုန်ဂေါဝ်မြီ
မြေက်ကသဵုအဴ တြဴစွေက်ကြအ်ဆီ
ဍှုါရှးဟှံပဲါ ရဲုမဲာအလီ
ပၞာန်အပ်အဝဵု လၚဵုမိပ်ဂြိုၚ်အီ
လလံကဵုပြဟ် မွဲတၚဲဒှ်လၞီ
သမတလေဝ် နေဝေန်ကြအ်ဆီ
မန်ညံၚ်ဂွံသၠေက် ဍေံပေက်ဟဇီ
မိၚ်ဒးၚုၚ်ၚ ဂွဂွဗြီဗြီ
ရုဲမာဲအလီ ဒှ်လၞီရိုဟ်တၚဲ
သၞာံလတူဂှ် ဟီုသှ်ဗဗွဲ
ဂိတုပုဟ်ကၠာ ဖါမံက်စှ်မွဲ 
ကဵုဍုၚ်မန်ရ ပစၟတ်လဝ်တၚဲ
နေဝေန်သာန်ယု ဂးယၟုညးအဲ
ဒှ်အလဵုသဳ ပိုၚ်ပြီဂၠိုၚ်နဲ
ဍာံဂှ်ဟွံကေတ် ဗၠေတ်ရောၚ်ဗဗွဲ
ကဵုဍုၚ်မန်ဂှ် ရှ်ညိဟွံမွဲ
ဂကူဂွံကၠေအ် လှေအ်လှန်ဂၠိုၚ်နဲ
ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ပၠက် ခိုဟ်သွက်ညးမွဲ
မူသာ်ရောတၟေၚ် ပထေၚ်ညးအဲ
ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဍိက် ရပ်ဇိက်ရိုဟ်တၚဲ
ညိရောဟွံတၟေၚ် ဒးထေၚ်ညးအဲ
ညးဂဇံခုၚ် ပေၚ်ဗုၚ်ရိုဟ်တၚဲ
မန်ဍိက်ဗမာ ယာမုက်ဒုၚ်နဲ
အခေါၚ်မန်ကၠက် သွက်ဇကုမွဲ
ဍုၚ်ဟွံဗဗွဲ တုပ်နဲကောန်ဍိက်
ရဲမန်ဒုၚ်ဂိ ညိဟွံမွဲပၟိက်
အခေါၚ်အဝဵု စဵုဇာစဵုနှိက်
ကၠောန်ပၠန်ဒှ်လုတ် စုတ်ထံၚ်စုတ်ထိက်
ဂကူဟွံသၠုၚ် ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဍိက်
မန်ကေတ်ဟွံကဵု ပလဝ်ကၠဵုကၠိတ်
မန်ဟွံကေတ်ဂှ် ဗဒှ်ခိုဟ်ပိက်
မန်ညးဂရိုဟ် မန်ဒိုဟ်မန်ကၞိက်
မန်ဏအ်ရောၚ် ဂွံဖဵုဒှ်ဍိက်
ဒုၚ်ဇက်ဒုၚ်ဇိက် မန်ဍိက်နေဝေန်
ကှ်ေကဲလၚုလၚန် ဍုၚ်မန်ဟွံထၞေန်
ညိရောစောဲစပ် ကၞိပ်တိက်ကဝေန်
ဂွံဆယၟုပညုၚ် ဍုၚ်မန်ပိုတ်ကြေန်
မူသာ်ရောဒှ် ဟွံသၟဟ်မၚ်ဇေန်
ညးဒုၚ်ဂစိုတ် တဲပိုတ်ဇိုၚ်လၟေန်
မူဟွံပကဵု တုပ်ကၠဵုဂျာပေန်
ညးဆာန်မန်ဍိက် ဗက်ကိတ်ဗက်ကဟေန်
မန်ဍိက်နေဝေန် ထၞေန်ကဵုဍုၚ်ပၠက်
မန်ညံၚ်ဂွံကၠက် ဍုၚ်ပၠက်ဍုၚ်ဍိက်
မန်ဏအ်ရောၚ်ကဵု ဂွံဖဵုဒုၚ်ဇိက်
မန်ဒုၚ်ဒဒိုက် သီုကွိုက်သီုထၞိက်
ဍုၚ်မန်‌ဍေံကဵု ညးလဵုရောဘိက်
မန်ရဲနေဝေန် ဒက်ဂြေန်စတိက်
စၚ်ခဗာဲကၠာ စကာရပ်ဇိက်
မန်ဏအ်ပဇၞော် ဍေံကော်ဍေံဘိက်
ရပ်ဗဂန်ဟေၚ် ညံၚ်ပြေၚ်ဂၠဴဇိက်
ဗီုပြၚ်ဍုၚ်လၟုဟ် ဒုဟ်ဟွံဗၠးဍိက်
သွက်ဂကူမန် ဆီနန်ပြိုက်သိက် 
ရဲညးတၠကောန် ဗတောန်ဗှ်လိက်
ရေၚ်တၠုၚ်ဟွံမာန် ကွာန်ပိုဲနွံပၟိက်
ဍုၚ်ပၠက်ဍုၚ်ဍိက် လိက်ပတ်ကၠေံအိုတ် [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၃၃၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== မဟာဗျူဟာဂွံဂွံဖျောန်အရံၚ်ချီဒနာဲသာ်ဍာဲဂှ်မာန် ဒးပဓာန်နဲပတန်သာသနာမန် ==

မဟာဗျူဟာဂွံဂွံဖျောန်အရံၚ်ချီဒနာဲသာ်ဍာဲဂှ်မာန် ဒးပဓာန်နဲပတန်သာသနာမန်
------------------------------
ရံၚ်ကဵု ၂၀၂၀ ဏအ်မ္ဂး အတိုၚ်တိဍာ်မန်ဖအိုတ်လ္ပဟီုဏီ 
ၜိုတ်တိဍာ်နွံသၟဝ်ယၟုတွဵုရးမန်ဂှ် မန်ဟွံဂွံအခေါၚ်ကျမာဲပေၚ်ၚ်။ 
ညအ်ဂှ်တာလျိုၚ်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရ။ ဇေတ်တ်ၜိုတ်ဟွံဇၞးကီုလေဝ် ဇၟာပ်ပွိုၚ်ဍုၚ် ၜိုတ်ကျ ဒးဂံၚ်ပြိုၚ်။ ညအ်ဂှ် အခေါၚ်ကျဟွံမွဲဏီမ္ဂး ဂွံဇၞးဂှ်လအ်မံၚ်ညိဏီ။ 
ဂွံဇၞးနကဵုပေဲါပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မွဲဟီုဂှ် ညံၚ်ပေဲါပတိုက်ပၠန်ဂတး မွဲပေဲါ မွဲတမြိပ် ကၠောန်ဂွံဟွံသေၚ်။ ဒးအာကဵုဗျူဟာဟေၚ်ရ။ 
မုဟိုတ်ဂွံဟီုရောတှ်ေ မန် ရဲစွံဒၞဲါဟွံဒးဏီဂှ် မုဒှ်ဒှ်ကၠုၚ်ဂၠာဲမံၚ်သၞကဵုလကျာ် ဗွဲတၟေၚ်အဲ &quot; ဟိုတ်နူ လကျာ်လၟိုဟ်ဂၠိုၚ် ၊ ဟိုတ်နူညးရုၚ်သ္ၚာဂၠိုၚ်ရ &quot; ဇြဟတ်ပၞာန် ဇြဟတ်မန် ယအ် &quot; ညအ်ဂှ် လညာတ်ရဲစွံအိက်ဒၞဲါဟွံဒးတအ်မွဲရဒးဟီု။ 
တ္ၚဲဏအ် လကျာ်မန်အိုတ်အာ တ္ၚဲဏအ်ဂကူမန်ပြံၚ်အာရ။ နတဲဂှ် ရံၚ်ကဵုကွာန်မန် ဒှ်ဘာလကျာ်ဗၟာ ဘာမန်သုၚ်စောဲဝေါဟာဗမာမ္ဂး သက်သဳဏအ်ကၠိုဟ်ကေတ်လုပ်ရ။ 
ဒၞဲါဏအ်မိက်ဂွံဟီုဂှ် စၞးဒးဟီုမံၚ်ကဵုလကျာ်မန်ဂၠိုၚ် ဇြဟတ်ပၞာန် ဇြဟတ်ညးကဵုမာဲယှအ်ဂှ် 
သြန်ဇကုတအ် မပၠေၚ်မံၚ်အကြာသ္ဘၚ်ဘာသာ ဌာန်ကွာန်ဇကုဂှ် ပကောံတုဲ ဗက်ရာန်တိ ပတိုန်ဘာ ဗဒှ်ဘာတုဲ ဌာန်ဘာလကျာ်မန်ဟွံမွဲညိ။ အခါဂှ်မ္ဂး ဌာန်ဂှ် တိဂှ် ဗၞတ် ၃၀ သၞာံ ၄၀ သၞာံမ္ဂး ဒှ်ကၠုၚ်ဇြဟတ်မန်ဟေၚ်ရ။ ၜိုန်ရဟွံဒှ်မန်ကီုလေဝ် အောန်အိုတ် ညံၚ်ဍေံဂွံစုတ်ကၠုၚ်မာဲကဵုဗော်မန်ဇကု ဒးဂစာန်ဂွံ ဂစာန်မာန်။ 
ကဆံၚ်ၜိုတ်ဏအ် ချပ်လဝ်ဟွံမွဲ ချပ်ဟွံလုပ် ဗက်ဟရာံမံၚ်လကျာ်ဗၠာဲ သက်က်ဂှ် ဂၠံၚ်ဒးဟွံသေၚ်။ လမုဟ် ဘာလကျာ်မန် ပအပ်ထောံလကျာ်ဗမာ ကွာန်မန် ၁၀ သၞာံဟွံပေၚ် ဒှ်အာဗမာ (ဗမာသာမညဟွံသေၚ်၊ ဗမာဍဟ်မန်ဒှ်ကၠုၚ်မာန်) 
လပါ်သၚ်မန်တအ်လေဝ် ကမၠောန်ပတိုန်သာသနာဂှ် ကဆံၚ်ဂိုဏ် ကဆံၚ်ကွာန် ဒးချပ်ဇန်ထေက်ရ။ ညအ်ဂှ်ကမၠောန် ကောန်သာသနာတအ်ဒးကၠောန်ရ။ လကျာ်ဗမာ ညးတအ်ဂစာန်ပတိုန်မံၚ်သာသနာ အကြာတိဍာ်ချေၚ် ကချေၚ်တအ် ပရဲညးတအ်တိတ် ၂ လပါ် မွဲသာသနာ ညးတအ်တိုန် ၂ ဂကူညးတအ် ဗျာပ်တြး။ ကမၠောန် ပတိုန်သာသနာ missonary ဟီုဂှ် အၚ်္ဂလိက်လေဝ် သုၚ်စောဲလဝ်ရ။ ကိုပ်ကၠာနူဒပ်ဍေံဟွံအာမ္ဂး သၟာပတိုန်သာသနာ ဍေံစိုပ် တုဲမ္ဂး ဒပ်ပၞာန်ဍေံဗက်စိုပ်။ 
မန်ပိုယ်လေဝ် ဒးမံၚ်ကၠာ်ဏအ်ရသေၚ်ဟာ။ နဲသီကေတ်တိဍာ်ဇြဟတ်ဂကူၜေတ်တ်၊ တီဖိုဟ်ရနဲ ဆဟွံကလေၚ်သုၚ်စောဲ။ 
ဌာန်တိဍာ် နူကျာ်ထဝ် စဵုစိုပ်သထီုဂှ် ပွိုၚ် ၁၀ သနာံ ဘာမန် ဒးဒှ်မုစိဘာ၊ ပွိုၚ် ၂၀ သၞာံ မုစိဘာ ၊ ပွိုၚ် ၁၀၀ သၞာံ မုစိဘာ နကဵုကသပ်ကမၠောန် ကဆံၚ်သၚ်ဂကူဟီုဟ
ို ကဆံ၎်ဂိုဏ်ညးကဵုညးဟီုဟီု ဒးချပ်ဇန်ကမၠောန်ပတိုန်သာသနာရ။ ညအ်ဂှ်သွက်မဟာဗျူဟာရ။ ဘာဒှ်တုဲ ဒးကာဗက်ဟေၚ်ရ။ ဒးကာဗဒှ်ဘာတုဲ လကျာ်ဗက်ဟေၚ်ရ။ 
ဂွံကလေၚ်သီတိ ဂွံဗဒှ်ဇြဟတ်ဂကူပၠန်ဂှ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဗော်ရပ်လွဟ် ကေုာံ သၚ် တအ်ကီု သီုကောန်ဂကူမန်တအ် ဗဒိက္ဍိုပ်တုဲ လကြဴကမၠောန်ပတိုန်သာသနာမန်ဂှ် ဇြဟတ်မန်ဗီုလဵုသ္ဂောံဆက်ဗက်အာဂှ် ဒးသီကၠဳရ။ 
လမုဟ်ဂှ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ် ပတှ်ေမံၚ်ဇြဟတ်မၞိဟ်ကၠးကၠး ဒၞဲါလဵုမန်တီုရ ဂံၚ်လုပ်ပြိုၚ်၊ နကဵုအစဳအဇန်ဗော်လေဝ် ဒၞဲါဒးဖံက်ဂၠံၚ်တၟိဂှ်ဟွံဂံၚ်သုၚ်စောဲဇြဟတ် ဗွိုက်ဘာသာပၠန်လေဝ် တုပ်ကဵုရဲမာဲကီု ဒၞဲါလဵုမန်တီုရ ပကီုစုတ်။ 
အခါညးချူလိက် ပရေၚ်ပညာတုဲမ္ဂး ဌာန်ဒၞဲါတၟိမွဲ ၜိုန်ညံၚ်ဂွံဒှ်ဂကူမန်ဟွံမာန်ကီုလေဝ် အောန်အိုတ် ၜိုတ်ညးစုတ်မာဲကဵုဗော်မန် ညံၚ်ဂွံဒှ်မာန် ရန်ချပ်လဝ်နွံ။
Pic: TLT [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၃၇၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ၜံက် ==

ကြက်မၞိဟ်ဂှ်ပုၚ် ကြုက်ဍုၚ်ဂှ်ပၞာန်
ကြုက်မၞိဟ်ဂှ်ဒှ်မံၚ်ပုၚ်ဖိုဟ် မူဟိုတ်မၞိဟ်စောဲၜံက်တံ ထပိုတ်ၜံက်ဟွံမာန်တုဲ ဟီုမံၚ်ၜံက်မွဲတၞုၚ် ပုၚ်မွဲပ္ၚာန်ဂှ်ရော? ထေက်ကဵုဒးသ္ပ သုတေသန လ္တူၜံက်ဏံထေက်ကွေံရ၊ ၜက်ဏံဂှ် သုၚ်ကၠုၚ်နူစကဝ်တန်ရဟာ? သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ် ဗီုလဵုဂွံစိုပ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲမၞိဟ်ရောဂှ် ယဝ်ရလ္ၚတ်မ္ဂး အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဏံ ဂွံဆဵုကေတကမာန်ရောၚ်-

          လောန်ကၠုၚ်သၞာံၜိုတ် ၜါလ္ၚီ(၂၀၀၀) တေံ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် စံၚ်တၞးဆု တၞံဆုတံဂှ် ကေၚ်ခရေတ်ကေတ်သၟုဟ်ဍေံ နဒဒှ်ဂဥုဲမွဲဂကူရ။ၜိုန်ဂှ်ခမူဗီုၜံက်တုဲ သုၚ်ဂှ် ဟွံကေၚ်ဆဵုကေတ်ရ။
       သက္ကရာဇ်ခရေတ် (၁၄၉၂)ကောန်ဍုၚ်ယူရောပ်ပ မၞုံယၟု ကိုဝ်လာန်ဗာတ် ကၠုၚ်ဇရေၚ်တ္ကံ မဟာမာဗ္ဒဲါတိုက်အမေရိကဂှ်တုဲ ဂွံဆဵုကေတ်ညးအရိုၚ်ဂမၠိုၚ် စံၚ်ဒၟံၚ်တၞးဆုမွဲဂကူတုဲ ခရေတ်ဒၟံၚ် ယက်တၞးဆုဂှ် ဗွဲမသာယျေန်ရ။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မၞိဟ်အရိုၚ်ဂှ်လေဝ် ဆက်ကွာဲကဵုတၟာဲတဲကုကိုဝ်လာန်ဗာတ်တုဲ ဂဥုဲတၞးဂှ် စိုပ်အာတိုက်ယူရောပ်ပတေံ ကီုရ။
      မၞိဟ်အရိုၚ်နွံပ္ဍဲဇရေၚ် ဇိုၚ်ၜဳဍုၚ်ဗေန်နဳဇွဳဠာ ပ္ဍဲတိုက်အမေရိက သၠုၚ်ကျာဂှ် ထၜမ်လဝ် ဂဥုဲတၟးသီုညးဖ္အိုတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၄၉၉)တေံရ။
       ပ္ဍဲခေတ်ဂှ်ကီု ကောန်ဂကူသပိန်ဂမၠိုၚ် အာစိုပ်တ္ကံဂျူဗာတုဲ ဂွံဆဵုကေတ်မၞိဟ်အရိုၚ်ဂမၠိုၚ် ခရေတ်ဒုၚ်မံၚ်သၟူ ခမူမွဲဂကူ သၠဟ်ညံၚ်ၜံက်ခမူ ခေတ်ပိုဲဏံကီုဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ။ ရံၚ်ကဵုဟိုတ်စဏံတုဲ ဂဥုဲတၞးဏံဂှ် ကၠုၚ်နူဒေသတိုက်အမေရိကတေံဟီုစမာန်ရ။
         ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၅၆၅) ဂှ် ဂဥုဲတၞးစိုပ်အာ ဍုၚ်အေန်ဂလာန်တုဲ အခိုက်သုၚ်ၜံက်တဝ်တံ ဂၠိုၚ်တိုန်ညံၚ်ဍာ်ဒဳကီုရ။ ဗွဲကြဴဏံ ဂဥုဲတၞးဂှ် ပြးဇးအာအလုံမွဲတိုက် ယူရောပ်မွဲတုဲ နဒဒှ်ဂဥုဲမွဲဂကူလေဝ် သုၚ်စောဲကၠုၚ်ရ။ ဗီုဒှ်ဂှ်ပ္ဍဲၜိုတ်ခရေတ် (၁၆၆၄-၁၆၆၆) တေံဂှ် ပ္ဍဲဍုၚ်အေန်ဂလာန်က္တဵုဒှ်ယဲ ပလိက်တုဲ မၞိဟ်ချိုတ်အာ ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ တၞဟ်နဂွံစဵုဒၞာယဲဂှ် မၞိဟ်သၟတ်ဂမၠိုၚ် မွဲတ္ၚဲမွဲတၞုၚ်ဒးသုၚ်ၜံက်ရ။ ရဴဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီရ။ ယဲပဲါနူဂှ်ပၠန်လေဝ် နဲလွဳယဲ ထဂိုဟ်စုတ်သၟုဟ်ဂဥုဲ ပ္ဍဲဂၠံၚ်ကသုၚ်အိက်လေဝ် နွံရ။
       မဂဥုဲက္လိဂွံ နူအ တိုက်အမေရိကဂှ် ကၠောံအာတိုက်ယူရောပ်ပနူဂှ်ကၠောံအာတိုက်အာဖရိက တိုက်အာယှသကုတ်လ္ဒောဝ်ကေုာံ ဍုၚ်ကြုက်တံ ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ပ္ဍဲအခေတ်ဂှ် ဇၟာပ်မၞိဟ်တြုံသုၚ်ၜံက်လေပ်အာရ။ ယဝ်ရ ဟွံသုၚ်ၜံက်မ္ဂး ဟွံဒှ်မၞိဟ်တြုံခိုဟ်က္ဆံၚ်ဏံစိုပ်ကၠုၚ်ရ။
         ညံၚ်ရဴမၞိဟ်ဒးစိုတ်ၜံက်ဂၠိုၚ်ဂှ် ဍုၚ်လ္ၚဵုလ္ၚဵုဂှ် ကၟာတ်စဵုဒၞာၜံက်လေဝ် က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ကီုရ။ ပ္ဍဲခရေတ် (၁၆၀၄)ဍုၚ်အေန်ဂလာန် လက်ထက်သၟိၚ်ဂျုၚ် (ကိုပ်ကၠာ) ဂှ် သုၚ်ၜံက်မ္ဂး က္တဵုဒှ်ယဲကဴဇြဏောဝ်ဟီုတုဲ စဵုဒၞာကၠုၚ်ကီုရ။ ခရေတ် (၁၆၃၄) ဂှ် ပ္ဍဲဍုၚ်ရုယှာ ညးသွံရာန်သုၚ်စောဲဂဥုဲတၞးတံ သီုဖ္အိုတ်ရပ်ဂွံမ္ဂး ရေက်ထပိုတ်ကၠေံမုဟ်ကေုာံကဵု ဒုဟ်ဒဏ်ဓဇန်ဓဇန်ကီုရ။ ညးမက္လိဂွံလောန်အာဒုဟ် ဂၠိုၚ်ကဵုအလန်မ္ဂး ဒးဒုၚ်ဘဲဒဏ်ဂစိုတ်ရ။ ပ္ဍဲ (၁၇) ဗွဝ်ကၠံတေံ  ဍုၚ်ဒါၚ်မာတ် ဍုၚ်သွိဒေန် ဍုၚ်နလ်တာလာန် ဍုၚ်သေဿဠဳ ဍုၚ်အဝ်သကြဳယျကဵု ဍုၚ်ဟာန်ဂေရဳဂမၠိုၚ် ပ္တိတ်သၞောဝ်ဥပဒေ သုၚ်ၜံက်ဟွံဂွံကီုရ။ ဆဂးသၞောဝ်ဂှ် ဟွံဓလီုဖဍိုက်ကွေံကွေံရ။
     နူဂှ် ဗီုဂွံစိုပ်ကၠုၚ် ၜံက်ခၟူနကဵုစက္ခောဏံ ဂှ် သၟာလအာတ်မစောဲၜံက်တံဂှ် ရာန်သုၚ်ဟွံမာန်တုဲ ဗက်ဂၠာဲကပှ်ဍုတ်ၜံက် ညးတၞဟ် ကၠဟ်လဝ်ဂှ်တုဲ ခမူကဵုစက္ခောတုဲသုၚ်ရ။စနူဂှ်တုဲ ကၠောံအာအလုံဍုၚ်ရ။ ပ္ဍဲ (၁၈) ဗွဝ်ကၠံ ပ္ဍဲဍုၚ်အဳတလဳကဵုဍုၚ်ပဝ်တူကဳ သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ကၠောန်ခမူၜံက်နကဵုစက္ခောတုဲ ပ္တိတ်ၜံက်ရ။ ပ္ဍဲခရေတ် ၁၈၅၃ ဍုၚ်ဟာဗာနာတ္ကံဂျူဗာဂှ် ကၠောန်ပ္တုတ်ရုၚ်စက်ၜံက် ကၠာအိုတ်ရ။
      ဆဂး ကၠောန်လဝ် ဗီုမၞိဟ်ဗြဴရတံခၟူလၟုဟ်ရ။ နူဂှ် သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ညံၚ်ညးတၞဟ် စိုတ်ဂွံလုပ်စဂှ် ဂစာန်ကၠောန်လဝ် ကျေဝ်ကျေဝ် လိၚ်ကေတ် ကောန်သၟိၚ်ဒယှ်ဒယှ်တုဲ ကဵုတက်ဗီု ဗီုသုၚ်ၜံက်အကြာရုပ်ဒမျိုၚ်တံတုဲ မၞိဟ်သုၚ်ၜံက် ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ရ။
          ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲဏံဂှ် ပ္ဍဲအကြာရာဇဝၚ်ပိုဲမန်ကီု ပ္ဍဲအကြာတၞဟ်ဟ်ကီု ယဝ်ရလ္ၚတ်ရံၚ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်မ္ဂး ဨကရာဇ်မန်ပိုဲသုၚ်ဒၟံၚ်ၜံက် ကောန်ဂကူမန်ပိုဲ အခိုက်သုၚ်ၜံက် နွံမံၚ်ဏောၚ်ဂှ် ဟွံဆဵုကေတ်ရ။ ဆဂး အတိုၚ်ရာဇာဝၚ်ဗၟာတံမ္ဂး ၜံက်ဏံ စနူသက္ကရာဇ်ဍုၚ် (၉၉၁) လက်ထက်သၟိၚ်ဗၟာ တလောန်မေန်တယျာ ဍေံတံဂှ် စိုပ်ကၠုၚ်ဒေသလပါ်ဍေံတံရ။ အခိုက်ဒုၚ်ကၟုဲ နပၠံၚ်ကဵု ဂဥုဲ သုၚ်ၜံက် ဒှ်အခိုက်ဗၟာတံရောၚ်။ ဆဂး လက္ကရဴဏံ ပ္ဍဲသက္ကကရာဇ် ၁၁၁၉ သၟိၚ်မန် ကၟိန်နန်မန် ဒးကဝ်အာတုဲ ဘဝဂကူပိုဲဒးမံၚ် သၟဝ်ဂကူဗၟာအယုတ်မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဂှ်တုဲ ယဲသုၚ်ၜံက်ဏံ ကၠောံကၠုၚ်နူကဵု ဍေံတံဂှ် အဲထေၚ်ကေတ်ရ။
     ပိုဲတီကေတ် ဟိုတ်ဝၚ်ၜံက် ဒဒှ်စကၠုၚ်နူမၞိဟ်အရိုၚ်တံတုဲ သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ပဂေတ်ဝေၚ်က္ဍဟ်လ္တူဘဝပိုဲဂှ်တုဲ ပိုဲကလေၚ်ပံက်ရံၚ်အဘိဓာန် ဟိုတ်ဖဵုရှ်သာဍေံပၠန်မ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရ။
      ပိုဲဇြောတ်ပြောတ် ပ္တိတ်ၜံက်မွဲတဲမ္ဂး ဗၞတ်ဗ္ၜတ်သၟုဟ်ဂဥုဲမတၟုဲတဴနကဵုဓါတ်ဂျိ, မပ္တံနေတ်ကဵုတောန်,ဘာနဇဵုပါၚ်ယေန်ကာဗန်မဵုနံက်သာ်,ပါၚ်ရဵုဖေန်ဖိနဝ်,ဖဝ်မေတ်အက်သေတ်,နာ်တရေတ်အက်သေတ်,အေက်ဇြဳတုန်တုန် တံပါလုပ်ခက်ဗာန်ဂွံကသအ်ညးသုၚ်ၜံက်ဂှ် (၉၀) က္ဍိုပ်ကၠံရ။
    ပ္ဍဲကဵုဓာတ်ဂမၠိုၚ် ဓာတ်ကာဗန်မိနံက်သာ်မွဲပရေံဓဇန်အိုတ်တုဲ ဓာတ်နေစ်ကဵုတေန်ဂှ် ဒှ်ဓာတ်အဓိကပ္ဍဲၜံက်ဂှ်ရ။ ဓာတ်ဂျိဂမၠိုၚ်ဂှ် ပိုဲဇြောတ်ပၠောပ် ဂၠိုၚ်ကဵုအလန်မ္ဂး ဓာတ်ဂျိဂှ် ကောံဂၠိုၚ်ကၠုၚ်တုဲ ကဵုဒဒိုက်ကုခန္ဓကာယပိုဲမာန်ရ။ ဟိုတ်နူၜံက်တုဲ ယဲအဓိကက္တဵုဒှ်မာန်ဂှ် 
(၁) ယဲကဠေန်ပ္ဍဲကသအ် (ဒဳဗဳ) (၂) ယဲသ္ၚိကျာ်ကသအ်ဂုဟ်ဖေါဝ် (၃) ယဲကတေၚ်ကျာကသအ်ဂုဟ် (၄) ယဲဂန္ဓမာလာ (ဂေန်ဇြာ) ကသအ်ကေုာံဂန္ဓမာလာတၞဟ်ဟ် (၅) ယဲကောန်တၟံ (၆) ယဲဆီၜေတ် (ကတေၚ်ဆီဍန်) (၇) ယဲထိုၚ်စၞတံ က္တဵုဒှ်မာန်ရ။

       ဟိုတ်နူသုၚ်ၜံက်တုဲ ခမုဟ်ယက်အိက်ၜံက်ဂှ် ခက်ဗာန်ဂွံကတေၚ်ကျာကသအ်တုဲ က္တဵုဒှ်လှေဟ်ရ။လှေဟ်ဂမၠိုၚ် ပလီုကၠေံ ကသော်ၜတ်တ် ပ္ဍဲကတေၚ်ကျာဂှ်တုဲ လံညိ ကတေၚ်ကျာဂှ် ကၟာတ်အာတုဲ ကတေၚ်ကျာ ပ္ဍဲကသအ်ဂမၠိုၚ် ဖေါဝ်တေၚ်ကၠုၚ်တုဲ မွဲခဏခဏခ္ဍက်တုဲ (Emphysema) စောဲဂွံလေပ်ရ။
        ဓါတ်မလေပ်ဗဒှ်ကဵုယဲ ဂန္ဓမာလာ တၞဟ်ဟ်မပ္တံပ္ဍဲကသအ်,ပ္ဍဲဂၠံၚ်ယွီု ပါၚ်,လတာ်,တံဂှ် လေဝ် ပါလုပ်ဒၟံၚ်နဒဒှ်အဓိကမွဲတုဲ ညးမထၜမ်ဂဥုဲတဲဂှ် မလေပ်ဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာပ္ဍဲပါၚ်လတာ်ရ။ ဓါတ်ဂျိခၟုဟကယက်ၜံက်ဂှ် ခ္ဍဳလျတ်ဒးမံၚ် ခန္ဓကာယပိုဲလၟိုန်တုဲ ကလာရုပ်ပိုဲက္တဵုဒှ် မူဟွံဍာံတုဲ က္တဵုဒှ်ယဲ ဂန္ဓမာလာမာန်ပေၚ်ပၚ်ရောၚ်။
        ပဲါနူဂှ်ပၠန် ဓာတ်နဳကဵုတေန်ဂှ် မလေပ်ကဍန်ကဵုကတေၚ်ဆီတုဲ ညးသုၚ်ၜံက်လောန်န်ကာဲကာဲတံဂှ် က္တဵုဒှ်ယဲ ကတေၚ်ဆီဍန်တၞဟ်ဟ်သာ်မာန်ရ။
        ကတေၚ်ဆီ ကောန်တၟံဍန်မ္ဂး ယဲကောန်တၟံမပ္တံကဵု ကောန်တၟံထအံၚ် ကောန်တၟံအုဲတံက္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ။ ပဲါနူဂှ်ပၠန် ဆီနွံပ္ဍဲကောန်တၟံတေံဂှ်လေဝ် ကှ်ကလောံကၠုၚ်မာန်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်တှ်ေ မၞိဟ်ဗြဴသုၚ်ၜံက်လေဝ်လေပ် သီုသုၚ်ဂဥုဲပလီုဂဝ်ပၠန်တှ်ေ က္တဵုဒှ်ယဲကတေၚ် ဆီကောန်တၟံဍန် ဂၠိုၚ်နူမၞိဟ်ဓမ္မတာမသုန်ချရ။ ကတေၚ်ဆီနွံပ္ဍဲဇိုၚ်တဲဂမၠိုၚ် ဍန်ဂြက်ကၠုၚ်မ္ဂး ဇိုၚ်အုဲတဲအုဲ ဒးရေက်ကုတ်ဇိုၚ်တဲတံ မလေပ်ကတဵုဒှ်ရ။ မၞိဟ်ဗြဴက္တဵုဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာပ္ဍဲသ္ၚိကောန်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် ဒှ်သၟတ်ဗြဴသုၚ်ၜံက်လေပ်တံသၟးရ။
      လောန်ကၠုၚ်ၜိုတ်(၂၀)သၞာံတေံ အ္စာသုတေသနဂမၠိုၚ်ဂွံတီကေတ် ဟိုတ်နူခၟုဟ်ၜံက်ပွဳပွူတုဲ ဟွံဟီုဂး တြုံဗြဴ ကတဵုဒှ်ယဲမာန်ရ။ မွဲအခိၚ်တေံ ယဲဂန္ဓမာလာ ကသအ်ကဵုယဲ ကတေၚ်ဆီကောန်တၟံတံဂှ် ဒှ်ပ္ဍဲညးသုၚ်ၜံက်လေပ်တံဟေၚ် ၜိုန်ထေၚ်ကီုလေဝ် လၟုဟ်ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်တေံ ပ္ဍဲ ကဵုညးချိုတ်အာနကဵုယဲ ကသအ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် မၞိဟ်ၜိုတ် (၃၀၀၀) ပြၚ်ဂှ် ဒှ်ညးသုၚ်ၜံက် ဟွံလေပ်တံတုဲ တၟေၚ်ကွေံကွေံရ။ ညံၚ်သာ်ဂှ်ကီု ညးသုၚ်ၜံက် ဟွံလေပ်တံ ချိုတ်အာမ္ဂး နကဵုယဲကတေၚ်ဆီ ကောန်တၟၠံ ၊ မွဲသၞာံဂှ် နူကဵုပိလက် (၃၀၀၀၀) စဵုကဵုမသုန်လက် (၅၀၀၀၀) ရ။ ဟိုတ်နူသၟုဟ်ယက်ၜံက်ပွဳပွူဂွံတီကေတ်ရ။
        သၟုဟ်ယက်ၜံက်ဂှ် တိတ်ဒှ်ၜါသာ် (၁) ယံက်ၜံက်နူတမ် (၂) ယက်ၜံက်တိတ်ဟဗဵုရ ယက်ၜံက်တမ်ဟီုဂှ် ဒှ်ယက်ၜံက် ခြောတ်ပၠေပ်ပ္ဍဲဂၠံၚ်ယွီုညးသုၚ် ၜံက်ဂှ်ရ။ ယက်ၜံက်တိတ်ဟဗဵု ၜံက်မဍေန်လဝ်တုဲ ယက်မဓဂုဲမံၚ်ပ္ဍဲက္ဍိုပ်ဍေံဂှ် မဟီုရ။
       ယံက်ၜံက်တုတ်ဟဗဵုဂှ် ဗၞတ်ဗ္ၜတ်ဒြဟတ် ဓါတ်မလေပ်ပလီုကၠေံ ကလာရုပ် ပိုဲမၞိဟ်တံဂှ် ဂၠိုၚ်နူယက်ၜံက်တမ်ဏီရ။ ပ္ဍဲကဵုရုၚ်သ္ၚိဌာန်ကျာလုပ်တိတ်အောန်အောန်တံဂှ် သာတုဲဒးသ္ပဂရုဏီရ။ လဂွံကဵုသုတေသန ပ္ဍဲ (၁၉၈၁) တေံမ္ဂး သၟတ်ဗြဴဟွံကေၚ်သုၚ်ၜံက် ပ္ဍဲဍုၚ်ဂျပေန်တံဂှ် က္တဵုဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာကသအ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ဟိုတ်နူယက်ၜံက်ပွဳပွူရ။
       သၟတ်တြုံပ္ဍဲဍုၚ်ဂျဖေန်ဂမၠိုၚ် ဟိုတ်နူသုၚ်ၜံက်သဳခ်ရိတ် ဂၠိုၚ်လောန်တုဲအာယုက်သုၚ်ၜံက်လောန်အာနူ (၁၄) သၞာံမ္ဂး ကောန်ဗြဴ ညးတံကလိဂွံယဲ ဂန္ဓမာလာကသအ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်တှ်ေ သၟတ်ဗြဴမပဒတဴပ္ဍဲသ္ၚိကၟိန်မၞိဟ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ် ကျာလုပ်တိတ်လေဝ် ဟွံခိုဟ် မၞိဟ်သုၚ်ၜံက်လေဝ် နွံဒၟံၚ်မ္ဂး သွက်ကလိဂွံယဲဂှ် နွံစဒှ်ရ။
     သၟတ်ဗြဴမၞုံကဵုယဲဒိုက် (ဂဝ်ဂၞဴ) တံဂှ် အလဵုဇကုညးသုၚ်ၜံက်ကဵုဒှ် ဟိုတ်နူယက်ၜံက်ပွဳပွူကဵုဒှ် ကောန်ဖျုန်ဂြိုဟ်ညးတံဂှ်  ယဲဇၞော်ပါနူဂဝ်တံကီု ဂိတုတ္ၚဲဟွံပေၚ်ကီု၊ ကၠေၚ်က္ဍဟ်ညာဏ်သမ္တီဟွံခိုဟ်ကီု၊ ပရေၚ်ထတ်ယုက်ဟွံခိုဟ်ကီု က္တဵုဒှ်မာန်တုဲ စဵုကဵုဂဝ်ဂၞဴလီုက္တဵုဒှ်မာန်ရ။
       အန္တရာဲဘဲၜံက်ဏံဂှ် ယဝ်ဒှ်မံၚ်ဗီုဂျိပတိုဟ်တၠိၚ်သၞာံ ကၠၚ်ပၟတ်ခဍောတ်စဒးထၜူဓဝဲါဂှ်မ္ဂး ဇၟာပ်မၞိဟ်ဝေၚ်ပဲါအိုတ်ရ။ သုၚ်ၜံက်မွဲတၞုၚ် မုလေဝ်ဟွံဒှ် သုၚ်မွဲဂိတု,မွဲသၞာံ မုလေဝ်ဟွံဒှ်တုဲ မၞိဟ်တံဟွံဖေက်စကွေံကွေံရ။ အန္တရာဲ ပ္ဍဲၜံက်မွဲဂှ် ယဝ်ပါ်ပ္တိတ်ဓာတ်ဂျိဍေံသၟးမ္ဂး ကၞိမွဲချိုတ်မာန်ကီုလေဝ်၊ ပိုဲမၞိဟ်ဂှ် ဟိုတ်နူဓာတ်ကြံၚ်နူကၞိၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုချတုဲ ရုပ်ရဴဟွံမံက်ရ။
        လၟုဟ်ပ္ဍဲကဵုလ္တူဂၠးတိဏံ ညးတံတီဒဒှ်ၜံက်ဏံဟွံခိုဟ်တုဲ ပ္ဍဲဂိတုမေ (၃၁) ဂှ်မ္ဂး စၟတ်သမ္တီလဝ် တ္ၚဲဂၠးကဝ်ဟွံသုၚ်ၜံက် (World No Tobacco Day) ရ။ ဍုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်မပ္တံဍုၚ်အမေရိကာန်၊ ဍုၚ်ကြုက်တံဂှ် ညးတံဂွိၚ်ကဵု ကောန်ဍုၚ်ကွာန်ညးတံဂှ် ၜိုတ်စဵုဒၞာမာန် ကဵုမာန် ညးတံစဵုဒၞာအိုတ်ရ။
         မပ္တံကဵုဍုၚ်ကြုက်တံဂှ် ဟိုတ်နူမၞိဟ်သုၚ်ၜံက်ဍုၚ်ညးပေၚ်အာ ပိကၠံပြကောဋိကိုဋ် (၃၀၀, ၀၀၀,၀၀၀,)တုဲ စတံနူ၁၉၉၅ ဂိတုဇန်နဝရဳ (၁)ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲလိက်ပရိုၚ်ကီု ပ္ဍဲလိက်ကၞပ်တၞဟ်ဟ်ကီု ပ္ဍဲပလံၚ်ဓာတ်ကီု ပ္ဍဲဓူရဓါတ် (TV) တံဂှ် ကြီုလလောၚ်တြးပရူၜံက်ဟွံဂွံ၊ ပ္ဍဲအကြာဂၠံၚ် ယဝ်ရဆဵုဒးဗါန်လဝ် မွဲတၞးမ္ဂး ကုမ္ပဏဳၜံက်ဂှ် ဒးလေဲသြန်ရ။
           ဗွဲကြဴဏံ ကလေၚ်ပ္တိတ်ကမိၚ်မွဲပၠန်ဂှ် ညးဂှ်သုၚ်ၜံက် အကြာမၞိဟ်မ္ဂး ဒးဒဏ်သန်ဒဝ်လာ အမေရိကာန် မွဲဒကေဝ်ရောၚ်၊ ပ္ဍဲဍုၚ်ပရာဇြဳပၠန် ညးဟွံပေၚ်အာယုက် (၁၈)မ္ဂး သုၚ်ၜံက်အခေါၚ်ဟွံမွဲ မၞိဟ်အာလ္တူအာယုက် (၁၈) ဂှ်ပၠန် လေဝ် ညးဟွံကလိဂွံ အခေါၚ်သုၚ်ၜံက် ယဝ်ရပ်ဂွံမ္ဂး ဒးဒဏ်ဇၞော်ကဵဒြဟတ်ရောၚ်။ ပ္ဍဲဍုၚ်အမေရိကာန်ပၠန်တၞဟ်နဂွံဖအောန်ကၠေံမၞိဟ်သုၚ်ၜံက်တုဲ ကြီုၜံက်အခေါၚ်ဟွံမွဲ၊ သွံၜံက်အကြာဂၠံၚ် ဍာန်ဟွံဂွံရ။
         ဍုၚ်ပိုဲဏံဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၁၉၃) တေံဂှ် အတိုၚ်သုတေသန ပရေၚ်ထတ်ယုက်တံ ဂၠာဲဂွံမ္ဂး မၞိဟ်မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်သုၚ်ၜံက်လၟိဟ် ၃၁ ဒသမ ၅ က္ဍိုပ်ကၠံ၊ မၞိဟ်ပ္ဍဲဂြိုပ် ၃၆ ဒသမ ၈ က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် သုၚ်ၜံက်ရ။ ပ္ဍဲ(၁၉၉၄) ကလေၚ်သ္ပ သုတေသနပၠန် ဂွံဆဵုကေတ်လၟိဟ်မၞိဟ်သုၚ်ၜံက် အလုံကၟိန်ဍုၚ်မွဲ ၄၆ ဒသမ ၆ က္ဍိုပ်ကၠံရ။ လၟိဟ်ဂၠိုၚ်တိုန်မံၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အလဵုအသဳတၠအဝဵုတံ ဟွံသ္ပတီဏီရ၊ သီုဘိက်ကော်ပၠောပ်ကုမ္ပဏဳၜံက်တံရ။ ပ္ဍဲကဵုဓူရဓါတ် (TV) ကီု၊ ပ္ဍဲကဵုပလံၚ် ဓာတ်ကီုဂှ် ကုမ္ပဏဳၜံက်တံဒှ်မံၚ်အ္စာရ။ အတိုၚ်ညးတၞဟ်တံဟီု ဍုၚ်ဗၟာဏံ ကော်ဘိက်မံၚ် (ဘိၚ်,အရက်,ၜံက်,မှံက်မုစ္စလေန်တုဲ ဂၠာဲပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ရ။ အတိုၚ်ဍေံတံတက်တၚ်ပ္တဝ်က္ဍိုပ်ဍေံ တမျိုတာလုံကြာန်မာယျေနေအ် လူမှုယျေ မျေအ်မာယျေ &quot; ဂှ် ဒှ်အာဆလံက်ဂြိပ်ကဵု ညးတၞဟ်ဟေၚ်ရ။
         ဟိုတ်ဂှ်ရ ပိုဲဂကူမန်တံ ယဝ်ရဆာန်ကောန်ဖျုန်ဂြိုဟ်ဇကု၊ ယဝ်ရဆာန်ဇကု ယဝ်ရဂိုဟ်ဒြပ်လေပ်မ္ဂး ၜံက်ဟွံမွဲ ၚုဟ်မးသွက်ဘဝဂှ် လ္ပဒုၚ်ဗဂေတ်မတ်ကဵု ရဲသၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တံညိ၊ ၜံက်ဏံဗဵုလဵုဂွံထပိုတ်ရော ယဝ်သၟာန်မ္ဂး အတိုၚ်ပိုဲသ္ပကၠုၚ်သုတေသနမ္ဂး တ္ၚဲဏံထပိုတ်မ္ဂး တ္ၚဲဏံပိုတ်ရ။ တ္ၚဲပ္ဍဲမၞိဟ်သုၚ်ဂှ်ဟေၚ်ရ။ မၞိဟ်ဟွံဂွံသုၚ်ၜံက်ဂှ် ဍေံဟွံချိုတ် ဟွံဂွံစပုၚ်ဟေၚ် ချိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ၜံက်ကဵုပရေၚ်ထတ်ယုက် ၝောံဒးဂၞပ်ဂှ် ရုဲကေတ်ရသဟာဲ…………။         ။
         ✍ကောန်စေက်✍(ချူ)☞☟
          {ရာမညမာံဝါန်ၛာဲ}
      ဗ္စိုပ်/➩➭➬
                         ခန္ဓကာယပိုဲသီုဖ္အိုတ် ဂွံထတ်ယိုတ်မံၚ်ဂှ် ဒှ်ဆီပ္ဍဲလတေၚ်ပိုဲရ၊ ဆီတံ ဂွံက္တဴဂွံအး ဇ္ၚးဂှ် ကသအ်ပိုဲကဵု ဒြဟတ်ခ္ဍိုက်ကဵုရ၊ ဒၟာနူဂှ်ရ၊ မၚ်မွဲကသအ်ညံၚ်ဟွံဂွံဒှ်ယဲညိ။ ပိုဲသုၚ်ဖျေံၜံက်မ္ဂး ကသော် (ချောဲ) နွံလ္တူကသအ် (မကဵုဒြဟတ်ကဵုက္သအ်) ဂှ်အေဲအာမ္ဂး ကသအ်ဂှ် ဒြဟတ်ဍိုန်ကၠုၚ်မ္ဂး ဂမ္တဴကဵုဆီလေဝ်ဟွံမာန် ဖ္အးကဵုဆီလေဝ်ဟွံမာန်ကၠုၚ်မ္ဂး ယဲဗွဲမဂၠိုၚ် က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်မာန်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၃၈၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ရုဲစှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကဵုလေပ်ညိ ==

လိက်ပတ်

 ရုဲစှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကဵုလေပ်ညိ
 
“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” အရေဝ်ဏံ ပိုယ်တအ်ကေၚ်မိၚ်ကၠုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ မပ္တံ ဍုၚ်မွဲမွဲ ကွာန်မွဲမွဲ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဂကောံမွဲမွဲ ဂွံတောတက်ဇၞော်မောဝ်ကျေဝ်ဂေါဝ်ကီု ဂွံတန်တဴအာဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်ကီုဂှ် ညးမဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ဒှ်တဴအဓိကမွဲတၠကီု ဟီုမ္ဂးဟွံဗၠေတ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မ္ဂး-ကောန်ဂကောံတအ်ရော ဟွံဒှ်အဓိကပုဟ်ဟာ-? ယဝ်ပုစ္ဆာမ္ဂး “ဟွံသေၚ်” ဗီုဏံဂှ် မ္ဒးသွဟ်ဏာဂၠေံဂၠေံရ။ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဇရေၚ်ပူဂိုလ် ညးမဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” အံၚ်ဇၞးမွဲဂှ် ဒးနွံကဵု ကောန်ဂကောံခိုဟ်ဟ်တအ် ပူဗိုၚ်လဝ်ရ။ တုပ်ပမာ-သၟာရပ်သၞေဝ်ဂၠုၚ်(အာစာဂၠုၚ်) ကေုာံ ကောန်ဂကောံမတွံဂးညးမဒုန်ဂၠုၚ်တအ် တာလျိုၚ်ညးကဵုညးပြေမှ သ္ဂောံအာစိုပ်သြၚ်တၚ်ရန်တၟအ်တေံမာန်ရ။ ပ္ဍဲအရာဏံ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ယဝ်ထ္ၜးဂၠံၚ်ခိုဟ် တီပြယာဲဂၠံၚ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး ညးမဒှ်ကောန်ဂကောံတအ် ဒှ်လၟောၚ်ဍောၚ်ၜိုတ်အောန်တုဲ အာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴလေဝ် လောဲသွာကီုရ။

ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲအရာမရုဲစှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်”ဂှ် ဒှ်တၚ်အဓိကဇၞော်မွဲရောၚ် စှ်ေစိုတ်တုဲၜိုတ်လညာတ်သၟဟ်

အစောံ မ္ဒးပ္တိုန်ထ္ၜးဏာကဵု ကုညးမဗှ်လိက်တအ် “ပူဂိုလ်ဟွံထေက်ကဵုရုဲစှ်နဒဒှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဍန်န်ဂၠေံဂၠေံ မွဲကဏ္ဍကီုရ။

ပူဂိုလ်ညးမသုၚ်စောဲအဝဵုအာဏာ

ခေတ်ကာလလၟုဟ်ဏံ ဍုၚ်ကွာန်ကီု ဂကောံကီု အုပ်ဓုပ် နကဵု အဝဵုအာဏာဂှ် အောန်ကၠုၚ် မၞိဟ်ဒးစိုတ်ဟွံမွဲကၠုၚ်တုဲ ပြံၚ်သၠာဲကၠုၚ် ဗီုပြၚ်အုပ်ဓုပ် နကဵု “တၚ်တုပ်စိုတ်” ကေုာံ “သၞောဝ်စဳပၞောန်” အိုတ်ရ။ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်”တအ်ကီု ကောန်ဂကောံတအ်ကီု ဒးဒ္ဂေတ်ဗက်အာ ဒးကွာ်ဗက်အာ အတိုၚ်“တၚ်တုပ်စိုတ်” ကေုာံ “သၞောဝ်စဳပၞောန်” တအ်ဂှ်ရ။ အဝဵုအာဏာ ဟီုဂှ် တုပ်ပမာ-ပၟတ်ကီုရ။ ယဝ်စိုပ်တဲ ညးမၞုံကဵုဓရ်ဍာံမ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖိုလ်မာန်တုဲ ယဝ်စိုပ်အာတဲ ပူဂိုလ်ကြအ်ကဵုအဝဵုအာဏာမ္ဂး ဒှ်လလေၚ်ဖိုလ် သွက်ဍုၚ်ကွာန် သွက်ဂကောံတအ်ဂှ်တအ်ဂှ် မာန်ရ။

ပူဂိုလ်ညးမဟွံမွဲကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်ကေတ်လျိုၚ်

ဂလာန်ဝွံ ဍာံစၟတ်သြန်ရ။ ကုပူဂိုလ် ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် တၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်,ကေတ်လျိုၚ် ဂှ် ဒှ်အဓိကဇၞော်မွဲရ။ ကု“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဟွံမွဲကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်ဂှ် ကောန်ဂကောံတအ် ဂွံရှ်ေသှ်ေရဴဂဴလေဝ် ဒှ်ဟွံမာန်တုဲ အာစိုပ် ဒဵုကဵုက္ဆံၚ် ဍုၚ်ကွာန်လီု ဂကောံလီု လေပ်ရ။ “ဒးတှ်ေ ဗီုဒး၊ ဗၠေတ်တှ်ေ ဗီုဗၠေတ်” ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ဒးနွံကဵုသစ္စ ဒးနွံကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ် လ္တူဂလာန်ဇကု လ္တူကမၠောန်ဇကု ဍိုက်က်ပေၚ်ၚ်ထေက်ရ။

ပူဂိုလ်နွံကဵုဓရ်အဂတိ ဟွံတပ်တး

ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ယဝ်ဟွံတပ်တးမ္ဂး ဒှ်ဂၠံၚ်တရဴသွက်ဂကောံဂွံယုတ်ဒေက်စှ်ေဟေၚ်ရ။ ယဝ်ရံၚ်လ္ပာ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မ္ဂး ပူဂိုလ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် မိက်ဂွံဒှ်တဴ “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဗွဲမလောန်ရ ဆ္ဂး ဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တုဲ ရံၚ်ကဵုလာဘ်သကာဟွံဗဗွဲဓရ်တအ်မ္ဂး ဍုၚ်ကွာန်မွဲမွဲ ထေက်ကဵုဒးတောတက် ဒးၜိုဟ်သြိုဟ်ဂှ် ဟွံတောတက် ဟွံၜိုဟ်သြိုဟ်ကၠုၚ်ရ။

ပူဂိုလ်ဟွံဂံၚ်ဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်

ပ္ဍဲအရာပံၚ်ကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံဝွံ ပွမဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်မွဲဂှ် ဒှ်တၚ်အဓိကမွဲသာ်ကီုရ။ သၠေဟ်ပမာ ဒှ်ကၠုၚ်ၜါလွးတုဲ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ယဝ်ဟွံဂံၚ်ဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်မ္ဂး ကမၠောန်လဇုဲလဇ ဟွံစိုပ်ဒ္တုဲဒှ်မာန်ရ။

ပူဂိုလ်ဟွံမွဲကဵုဓရ်မေတ္တာ

ဒဒိုက်၊တသိုခ် ကောန်ဂကောံ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ယဝ်ဟွံသ္ပစၟတ်၊ဟွံကၠိုဟ်လဝ်မ္ဂး ကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံ ဟွံစိုပ်တရဴရ။ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ်ဒးနွံကဵုတၚ်သၠာဲဂတးလညာတ် ကုကောန်ဂကောံရ။ ဟွံထေက်ကဵုစွံဓရ်ဣဿာ မစ္ဆရိယ လ္တူကောန်ဂကောံတအ်တုဲ ဒၞာဲထေက်ကဵုဒးထိုၚ်သးမ္ဂး ဒးထိုၚ်သး ဒၞာဲထေက်ကဵုဒးကဵုက္ဍိုပ်မ္ဂး ဒးကဵုက္ဍိုပ်လေပ်ရ။

သရုပ်ကၠေံမ္ဂး ဂကောံမွဲမွဲ ဂွံအာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴအံၚ်ဇၞးမာန်ဂှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” လေဝ်ဒးခိုဟ်၊ ကောန်ဂကောံတအ်လေဝ် ဒးတီတာလျိုုၚ် ဘိုၚ်ယိုက်ဂၠေၚ်အာမ္ဂး အံၚ်ဇၞးလောဲလောဲရ။ မွဲသာ်ပၠန် ပ္ဍဲအရာကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံဂှ် ပရေၚ်ဂကောံ, ပရေၚ်ပူဂိုလ် ပိုယ်တအ်ထေက်ကဵု ဒးပါ်ပါဲလေပ်ရ။ ယဝ်ရ ပါ်ပါဲဟွံလေပ်မ္ဂး ပူဂိုလ်မွဲကဵုမွဲ ဒက်ဝဲဒှ်သၞ ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ “ပရေၚ်ပူဂိုလ်မ္ၚးဏံ ၜိုန်ပၟိက်ဟွံတုပ်ညးသ္ကအ်ကီုလေဝ် ကိစ္စစပ်ကဵုကမၠောန်ဂကောံမ္ဂး ဒးပံၚ်ကၠောန်ညးသ္ကအ်ဂွံ” စိုတ်ဓါတ်ဗီုဏံဒးနွံထေက်ရ။

  ဓမ္မေ ဟောန္တု သဂါရဝါ

မၚ်ဗၠာဲဗျူဟာခေတ် (လျးကျာ်သြဳ)

(11/7/2020)
crd [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၄၀၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ==

 လိက်ပတ်

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု

 တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု(အင်္ဂလိက်: Mon Kingdom Hongsawatoi Fallen Day) ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲကဵုဂိတုပသာ် (၈) စွေက်တုဲ မဒှ်တ္ၚဲ မရန်တၟအ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ မဒးဒုင်ပလီု ကုသၟိင်ဗၟာ အလန်လက္ကရဴအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၅၇ (သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉) တေအ် နကဵုသၟိင်ဗၟာ အံင်ဇေယျ မဒှ်သၟိင် နူ မုက်ဆဝ်ပေါဝ်တုဲ ဒှ်တ္ၚဲ ဂကူမန်တအ် မဗှ်ဗၞုဟ် ဒှ်လၞီ ဟိုတ်နူ ဍုင်ဇကု မစိုပ်အာ သၟဝ်ဂကူညးတၞဟ်ကီု သီုကဵု ဂကူမန် မဂၠိုင်ကဵု လက်ကိုဋ် သီုမၞိဟ်ဗြဴ ကောန်ၚာ် ခမဳသင် မဒးဒုင် စံင်ယဇ် ဂစိုတ်ပဠက်ဏာလဝ်ဂကူဂှ်ရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် နကဵု တ္ၚဲမစၟတ်သမ္တီ ဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်ယဇ် ကုဗၟာဂှ် ၜိုန်ရ ကၠောန်ကၠုင် နူစ ခေတ်ပၠန်ဂတးမန် ကလေင်ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲခေတ်တၟိ (ကြဴနူခေတ် ကဝ်လဝ်နဳ) ကီုလေဝ် နကဵု ပရေင်ချဳဓရာင် ဂကောံမၞိဟ်မှာဇန်မန်မွဲဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲအခိင် ဍုင်ဗၟာ တၠအဝဵုပၞာန် မအုပ်ဓလီုလဝ် ဗွဲမတေင်ဂြတ် ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ် ဟီုဂွံရ၊၊

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု
Cannon-inscription.jpg                
လိက် သၟိင်ဗၟာအံင်ဇေယျ မချူလဝ် ပ္ဍဲအမၠံက် မြတဗူ၊
(၁) သံလျှင်ရ မြတဗူ --။ (၂) ကုဓရ မဵုကြီး

(၃) သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ခု ကဆုလပြည်ကျော် (၄) ၆ ရက် ညတချက်တိကျော် ဟံသာဝတီ (၅) မဟာသတ္တြု သေဒ
အဓိပ္ပါယ်
အဗၠံက်မြတၜူ မသီဂွံ နူဍုင်သြေင်။
ဗြဲဇၞော်ကုဓရ (ပတိုန်စလဝ် အမၠံက်။ မဂွံအဓိပ္ပါယ် အမၠံက် မဗဂူဖျေဟ်ပၞောတ်ဒေါသ ညံင်ဗြဲဇၞော် (ကုဓ (ပါဠိ) - ပၞောတ်ဒေါသ))
သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ပသာ် ၆ စွေက် (8 May 1757)[၁]အခိင်ဗတံ လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်မဟာသၞသတြု(ဗၟာ)။၊
ဍုင်မကၠောန်
ဒၞာဲ ဂကူမန် မနွံ
ပေါဲသဘင်ဂမၠိုင်
ပူဇဴ ပၞာင်သ္ဍဴ ကေုာံ က္ဍိုင်ဇၞောဝ် ပ္ဍဲကျာ်၊ ဟီုတွဟ် ပရူဟံသာဝတဳလီု ကေုာံ ဗီုလဵု ဂွံကလေင်ပ္တန် ဍုင်မန် မွဲဝါပၠန်
ဗီုမကၠောန်သဘင်
သွက်ဂကူမန်တအ် ဂွံကလေင်ဗှ်ဗၞုဟ် ဝင်အတိက်ဇကု
စနူ
မေ ၉၊ ၁၇၅၇ (မရနုက် ကဵု ၂၆၄)
ပသာ် (၈) စွေက် (တ္ၚဲကၟာင်ဍုင်သရိုဟ်ဂှ် ပသာ် ၆ စွေက် (ဂိတုမေ ၉)
မဆက်စပ် ကု
ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ မဒးဒုင်ပလီု ဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်ယဇ် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူ ကဵုသၟိင်ဗၟာ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၁၁၉ ဂိတုပသာ် (၈) စွေက်၊၊
စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု	


ဗီုဂတာပ်လိက် ဂျာနေဝ်တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ မဒှ်ဗီု ကောန်ဂကူမန်တအ် ကလေင်ဇက်လုပ် နန်ဍုင်ဗဂေါ နကဵုအလာံခေတ်တၟိ၊ နမရန်တၟအ် မန်ကလေင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်မန်တၟိ၊၊
တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မကၠောန်ဗဒှ် နဒဒှ် ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၇ ပ္ဍဲသၞာံ ဟံသာဝတဳလီု ပေင် (၂၅၀) သၞာံဂှ် ဟီုဂွံရ၊၊ ကၠာနူဏအ် ပ္ဍဲကဵုတိဍာ်ဗၠးၜး ဒၞာဲဒေသ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ မအုပ်ဓုပ်ဂှ် နကဵုအခန်ကၞာ ဟီုတွဟ် ကေင်ကၠောန်လဝ် ညိညကီုရ၊၊ တုဲပၠန် အခိင်ကာလ ဂကူမန်တအ် မအာစိုပ် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် နကဵုအစဳအဇန် ကုလသမဂ္ဂ မဖျေဟ်ဒၞာဲ ကုညးမဒှ်ဒဒိုက်တုဲ ဂကူမန် ပ္ဍဲအမေရိကာန်တအ် စတမ်နူ သၞာံ ၁၉၉၄ နကဵုအစဳအဇန် ထ္ၜးဆန္ဒ ဂတရုင်ကလုတ်ဗၟာ ဇၟာပ်ပ်သၞာံရ၊၊ ဗွဲကြဴ နူဂှ်ညိ ၜိုတ်သၞာံ ၂၀၀၀ ဂှ် ဂကူမန်တအ် ပါဲနူကဵု ရးအမေရိက ကဵု ရးအဝ်သတြေလျာတုဲ စိုပ်အာ သီုကဵု ရးယူရောပ်တအ်ကီုရ၊၊ မန်ဒေသအလုံလိုက် (အမေရိက၊ အဝ်သတြေလျ၊ ယူရောပ်) တအ် ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန် ဂကောံပံင်ကောံမန်ဍုင်သအာင် မွဲရ၊၊ နကဵုဂကောံဏအ် ပံင်တောဲ ကုမန် ပ္ဍဲဍုင်မန် ဗွဲတၟေင် ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ၊ ညးတာလျိုင် ပရေင်စန်ဒက် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗွဲတၟေင် နာဲအံင်မ္ၚဵု) တုဲ သၠုင်ပတိုန် အသိင် ပရေင်ချဳဓရာင် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂကူမန် ပ္ဍဲဍုင်မန်တေအ်ရ၊၊ မန်ဍုင်သအာင်ဂှ် ပ္တိတ်ကဵုသြန်ခရိတ် ကေုာံ လညာတ်တုဲ မၞိဟ်မဗမံက်ရုပ်ရဴကမၠောန်ဂှ် ကောန်ဂကောံ ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ကေုာံ နာဲအံင်မ္ၚဵု မဒှ်မၞိဟ်မပၠတရဴရ၊၊

လညာတ်မ္ဂး ＂ကမၠောန် ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် ညံင်ဂွံစိုပ် ပ္ဍဲညးဍုင်ကွာန်မန်＂ ဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူပရေင်ပံင်ကောံ အကြာမန် မစိုပ်ဍုင်သအာင် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်မန်တအ်ရ၊၊ နကဵုလညာတ်ဂှ် ရုပ်ရဴကမၠောန် ညံင်ဂွံမံက်ဂှ် ညာတ်ကေတ် ပ္ဍဲမန်

တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် မဒှ်တ္ၚဲ ပ္တန်ဍုင်၊
တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မဒှ်တ္ၚဲ မန်ဒးကျဟောံဗြမ်ဍုင် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူ ကုဗၟာ၊
တ္ၚဲပၠန်ဂတး မဒှ်တ္ၚဲ ကောန်ဂကူမန် ဂစာန်တဝ်စၞေဟ် သွက်ဗၠးၜးဂကူမန်၊
တ္ၚဲပိဝွံ စွံအာရီုတုဲ ဒးကၠောန်အာရောင်၊၊ ကၠောန်ပၠန်ရ သ္ဒးဒှ် နကဵု ဗီုပြင်ပရေင်ချဳဓရာင် ကောန်ဂကူဂှ် ဒးကၠောန်ရောင်၊၊ တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် တ္ၚဲပရေင်ချဳဓရာင် အလုံဂကူမန်မွဲ တုဲဒၟံင်ရ၊၊ သှ်ေဒၟံင် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ကဵု တ္ၚဲပၠန်ဂတး ရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် မၞိဟ်တီအောန်တုဲ လဆောဝ်မ္ဂး ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကၠောန်ဒၟံင် သဘင်ဟီုတွဟ်ညိည ကဵု ဂကူမန် မစိုပ်အမေရိကာန်တအ် အာထ္ၜးဆန္ဒ ပ္ဍဲဂတမုက် ရုင်ကလုတ်ဍုင်ဗၟာရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ကာလဂှ် ၜိုန်ရ ရဲတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ကၟာတ်လဝ် အခေါင်ပရိုင် ဗွဲမတေင်ဂြတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်ပ်သၞာံ နူကဵုဌာနရေဒဳယော RFA ဘာသာဗၟာ နူကဵု ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ဗလးကဵုဒၟံင်ပရိုင် မန်ပ္ဍဲအမေရိကာန် ထ္ၜးဆန္ဒ ဂတမုက်ရုင်ကလုတ်ဗၟာ ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ်တုဲ ယၟု ကေုာံ စၟတ်တ္ၚဲဂှ် ဂကူမန်တအ် ဗွဲမဂၠိုင် တီကေတ်ဒၟံင်အိုတ်ကီုရ၊၊ ညံင်ဂွံဒှ် နကဵုပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်၊ ညးဍုင်ကွာန်ဂွံတီ ပရူဟံသာဝတဳဂှ် ချပ်ဂၞန် ရေင်သကအ်ဂှ်

ဒုင်သဇိုင် ကုဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်လဝ်ယဇ် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်လဝ်ဂကူတုဲ သ္ဒးဖန်ဇန်အာ ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ကုအခိုက်ကၞာဂကူမန်၊၊
နကဵုအကာဲအရာလဵုဒှ်ဒှ် ဗွဲမဗၠးဒုဟ် ဗၠးရာ ကုတၠအဝဵုဗၟာဂှ် ညံင်ဂွံညးဍုင်ကွာန်တအ် ဂွံကၠောန်အာဂွံဂှ် သ္ဒးဖန်ရောင်၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် အခေါင်ညးဍုင်ကွာန် ကောံရေင်သကအ် ဟွံမဲ၊၊
ဒုင်သဇိုင် ကုတင်ဗွဲလတူတအ်တုဲ ချပ်ရေင်သကအ်ဂှ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ နူဒိန်မက် ပတိုန်လညာတ် ＂ဆဝ်မ္ၚုဟ် ဂကူမန် ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မဒှ် တ္ၚဲသဳ ပသာ်ဒစာံစွေက်ဂှ် ရန်တၟအ်ကဵု ဇုဇဗဴလပိုယ် မဒးဒုင်ဂစိုတ် ပဠက်ဂကူ၊ မဒးဒုင်စံင်ယဇ်ဂှ်တုဲ ကောံရေင်သကအ် အာဇရေင်ကျာ်တုဲ ဍေန်ပၞာင်၊ အတိုင်အခိုက်မန် သွက်ညးမစုတိတအ်ဂှ် ညးထောအ်ဇၞောဝ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ကၠောန်ဇၞောဝ်တုဲ ပူဇဴကျာ်ရ၊၊ ကၠောန်ဗီုဏအ်မ္ဂး နကဵုအလဵုအသဳ ကၟာတ်လဒဵုဟွံဂွံ ပဒုဟ် လတူညးဍုင်ကွာန် ဟွံဂွံရ၊၊ တုဲပၠန် ညးဍုင်ကွာန်တအ်လေဝ် ဂွံတီကေတ် ပရူတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုမာန်ရ၊၊＂

နကဵုကသပ်ဂှ် မၞိဟ်ဂမၠိုင် တုပ်စိုတ်တုဲ ဖျေဟ်အစဳအဇန်ကမၠောန် ညံင်ဂွံစကၠောန် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၆ မဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၄၉ သၞာံ၊၊ ကေတ်အသိင် ပွိုင်မွဲသၞာံတုဲ သွက်သၞာံဂတ မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ်မ္ဂး ညံင်ဂွံဒှ် ဒေသဇဳဇဳ သီုကဵု ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါ လတူကျာ်မုဋ္ဌော (မုဟ်တဴ)ဂှ် ဖန်ဇန်ရောင်၊၊ အတိုင်မဖျေဟ်လဝ် အစဳအဇန်ဂှ် စဗၟံက်ရုပ်ရဴတုဲ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု နကဵုဗီုပြင် ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်မန် နမပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၆ ဂှ်ရ၊၊ ဆဂး ဒေသဟွံဇဳရ၊၊

သွက်ဂွံဆဝ်မ္ၚုဟ် ဗၟံက်ရုပ်ရဴ သွက် မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ် နူကဵု ဂကောံပံင်ကောံမန်ဍုင်သအာင် ဖျေဟ်လဝ်သ္ဂုတ်သွာတ် ဒးပံက် ဗော်သွးကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုပေင် ၂၅၀ သၞာံမွဲ နကဵုဂကောံနာနာရောင်၊၊ ပ္ဍဲကဵုကမ္မတဳဂှ် ညးစၞး နူဗော်ဍုင်မန်တၟိ၊ ဂကောံညဳသၟဟ်ဂကူမန် (MUL)၊ ဂကောံမန် နယူဇြဳလာန်၊ ဂကောံမန်အဝ်သတေလျာ၊ ဂကောံမန်မလေရှာ၊ ဂကောံမန်ပံင်ကောံ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် (ဗော်ကလေင်ဒက်ပတန်ဍုင်မည်)၊ ဂကောံမန်ခေနဒါ၊ ဂကောံမန် ရးယူရောပ်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ဂကောံမန်ဒိန်မက်၊ ဂကောံမန်ဝှေန်လာန်၊ ဂကောံမန် နေတာလာန်၊ ဂကောံမန်နဝ်ဝေတအ် ပါလုပ် ပ္ဍဲကမ္မတဳဂှ်ရ၊၊

နူကဵုကမ္မတဳဂှ် ဖျေဟ်လဝ် သ္ဂုတ်သွာတ် ကၠောန်ပ္တိတ်

ကဝးဒွက် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ နာဲရတ်ရတ် မန်ဇြာ ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်အမေရိကာန် ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
လိက်ဂျာနေဝ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်ဒိန်မက် ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာ ရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊ ဂျာနေဝ်ဂှ် တၠဂုဏ်အစာ ဣန္ဒလင်္ကာရ (ဘာကျာ်သြဳမန်)၊ တၠဂုဏ်အစာကေလာသ (တၠဂုဏ်သေံ) ဗိုင်ကၠောန်ကဵု ပ္ဍဲအရာ မဖျေဟ်ဒဳဇာင် ကေုာံ အရာတၞဟ်၊ နာဲတိုင်ပ္ကဴ နူကဵု ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ဒှ်မၞိဟ်မချဳဓရာင် ညံင်လိက်ဂွံစိုပ်စက်တုဲ ကောန်ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ကောန်တာလျိုင် ညံင်ဂွံစိုပ် တဲဂကူမန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဒေါအ်လဝ် ပန်ပှော် ကုတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတုဲ တၞဟ်န ဂွံတြးလောဲသွာ ဟွံဂွံဒှ် အန္တရာဲ ကုညးမချဳဓရာင်တအ်တုဲ ဒုင်လဝ်ယၟု တြးပ္တိတ် နူကဵု ဌာနပရေင်စန်ဒက် (ဗဟဵု) ဗော်ဍုင်မန်တၟိ၊၊
ပလောအ်တဳရှာတ် မစုတ်လဝ် တဆိပ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊ ဂကောံသၟတ်လညာတ်တၟိ ကေတ်တာလျိုင်တုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာ ရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
ထိုင်ကၟာဲ (ဟွံဒှ်ပတိတ်)
ဝဳဇြဳဒဳ နာဲလျးရတ် (ဂင်ယင်) ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက်ဗၟံက်အာရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
အရာတအ် သီုဖအိုတ် ညံင်ဂွံဒှ်တိတ် ကၠာဟွံစိုပ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ	
အတိုင် ဗော်သွးကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ မရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံ ဗၟံက်ရုပ်ရဴကမၠောန်ဂှ် နာဲအံင်မ္ၚဵု နူဌာနစန်ဒက်ဗဟဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကေုာံ ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ (MYPO) ပံင်ကောံ ကုဂကောံသင်သၟတ် ပ္ဍဲဍုင်မန်တုဲ ဗၟံက်အာရုပ်ရဴရ၊၊ သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ် နူဒေသနာနာ ပ္ဍဲဒေသညးကဵုညး ဗၟံက်ရုပ်ရဴကမၠောန် နကဵုမဍေန်ပၞာင် ရာဒၞာမံက် ပ္ဍဲကဵု ကျာ်စေတဳတအ်ရ၊၊

ဍုင်ဗဂေါ	
ဂကောံသၟတ်မန်တအ် ပ္ဍဲတ္ၚဲပသာ် (၈) စွေက်ဂှ် ပြာပ်အာ ဒၞာဲအာဲကၟာဲဂကူမန်တြေံ ပ္ဍဲလတူဍုင်ဗဂေါ မပ္တံ ဒၞာဲကျာ်ပန်၊ နန်၊ ကျာ်ၜိုပ်တုဲ ပၠးပ္တိတ်ယာတ် မချူလဝ်＂ပသာ် ၈ စွေက် တ္ၚဲဍုင်ဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ ဍုင်ဗဂေါ＂ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်သဝ်တ္ၚဲဂှ် ခမဳသင် ကေုာံ ကောန်ဂကူမန် လတူဗဂေါ ၜိုတ် ၂၀၀ဂှ် ကောံအာ ဇရေင်ကျာ်မုဟ်တဴ သွက်ဂွံဍေန်ပၞာင် ပူဇဴကျာ် နကဵုမဗဒှ်မလိက် တ္ၚဲဍုင်ဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊ တုဲဂှ် ဖဍောတ်လ္ၚောဝ်ကျာ် ရာဒၞာဖျေဟ်မေတ္တာ ကုဂကူမန် မဒးဒုင်ဂစိုတ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဍုင်လီုတေအ်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ညးသၟိင်တၠဗၟာတအ် ပြာပ်ကၠုင်တုဲ စၟဳစၟတ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူမဒှ်ကမၠောန် မဍေန်ပၞာင် ပူဇဴကျာ်တုဲ ဍေဟ်တအ် ကေတ်ဒုဟ်ဟွံဂွံ၊ ကောန်ဂကူမန် လတူဍုင်ဗဂေါတအ် ဆက်ကၠောန်အာ ဗွဲမအံင်ဇၞးရ၊၊

ဒဵုမာဲ၊ ဆက်တဲ	
သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်ဒေသ ဒဵုမာဲဆက်တဲ ပံင်ကောံတုဲ ကၠောန်သီုမလိက်လက္ကရဴတုဲ ဟီုဂး ပရူဝင်ဟံသာဝတဳ၊ ဗှ်လိက်လလောင်တြး ပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင် သီုမဂေတ်ကျာ်ရ၊၊

ကွာန်အၜေတ်	
ပ္ဍဲကွာန်ၜေတ်ဂှ် သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်တအ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဘာလကျာ် ဟီုဂး ပရူဝင်ဟံသာဝတဳ၊ ဗှ်လိက်လလောင်တြးလတူဘာတုဲ စှ်အာ ဇရေင်ကျာ်တုဲ နကဵုပ္ကဴ ကေုာံပၞာင်တုဲ ဂေတ်ကျာ်တုဲ ပူဇဴကျာ်ရ၊၊

ကၟာဝက် ကျာ်ဇြာ	
ဂကောံဗ္တောန်လိက်ပတ်မန် ကေုာံ ယေန်သၞာင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ဂကောံသၟတ်တအ် ပံင်ကောံတုဲ ကွာန်မန် ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် စှ်မွဲကွာန် ကောံကၠုင် ဇရေင်ကျာ်ဇြာ ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳ ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊ မၞိဟ်နူကွာန်တၞဟ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲကွာန်ညးတအ်လေဝ် ညးတအ်ကၠောန်လဝ်ကီုတုဲ ကောံကၠုင် ဇရေင်ကျာ်ဇြာ နဒဒှ် ဒၞာဲဒတန်ဗဟဵုရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဍုင်မန်မ္ဂး ပ္ဍဲဇရေင်ကျာ်ဇြာဂှ် မၞိဟ်ဂၠိုင်အိုတ် ဇၞော်အိုတ်ရ၊၊

ဒေသတၞဟ်ဟ်	
ပါဲနူ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ကေုာံ ဍုင်ဗဂေါတုဲ ဒေသတကအ်ခၟိုင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်၊ ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီုလေဝ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် မဂၠိုင်ကဵုဒၞာဲရ၊၊ ဟိုတ်နူမကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲတကအ်ခၟိုင်ဂှ်တုဲ တ္ၚဲယးဂတဂှ် ဗၠာဲသၟိင်ဗၟာ ကၠုင်စၟဳစၟတ် သီုဘပဠဏာ နကဵုဒုဟ် မဆက်ဆောံ ကုဍုင်သအာင်ရ၊၊

ဍုင်သေံ	
ပ္ဍဲကွာန်ဝင်ကဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ Songkhlalia River Hut and Resort ပ္ဍဲဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်သၟာပၠန်ဂတးမန် ဗွဲမဂၠိုင်တိုန်စိုပ်ရ၊၊ တုဲဂှ် မၞိဟ်တအ် ကောံအာ ဇရေင်ကျာ်သာမ်သုက်တုဲ ပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင် ကေုာံ က္ဍိုင်ဇၞောဝ်ရ၊၊ ပ္ဍဲဍုင်က္ၜင်ကံက်၊ မာဲဆံက်လေဝ် နကဵုအစဳအဇန် ခန်ကၞာကၠောန်ဗဒှ်လဝ်ကီုရ၊၊

ဍုင်သအာင်	

(နူပုင် ပ္ဍဲဗီု) နာဲမဂ္ဂါမန်၊ Broddi Siguroarson, တၠဂုဏ်ရတ်တ် မန်ဇြာ အဃောမအာဆဵု ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀သၞာံ ပ္ဍဲရုင်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ၊၊ နူကဵုကောံဓရီုဏအ် ဂကူမန် ဒှ်အာ ဂကောံထာဝရ ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု ဂကူရးတၟံ၊၊[၄]
ရန်တၟအ် ကဵုတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် (၂၅၀) သၞာံ ကေုာံ ဂကူမန် ဂွံတိတ်ဗၠး နူဘဝဍိက်တုဲ နူကဵု ဗော်ကလေင်ဒက်ပတန်ဍုင်မန် ကောန်ဂကူမန် (၅၇)တၠ အာထ္ၜးဆန္ဒ ဂတမုက် ရုင်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ ပ္ဍဲဍုင်နယူယျံက်၊၊ နာဲမဂ္ဂါမန် (ညးအုပ်ကာ ဗော်ကလေင်ဒက်ပ္တန်ဍုင်မန်)၊ မိပ္ကဴရတ် (ဒုဥက္ကဌ ဂကောံညးဗြဴမန် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်)၊ တၠဂုဏ်ရတ်တ်မန်ဇြာ ညးပိဝွံ အာဆဵုဂဗ ကုညးတာလျိုင် ဂကောံကုလသမဂ္ဂ မၞုံယၟု Broddi Siguroarson (Division for Social Policy and Development, Department of Economic and Social Affairs) Permanent Forum on Indigenous Issues.United Nations၊ သ္ဂောအ်ဓရီု ကိစ္စဂကူမန် ဗၞတ် (၅၀) မိနေတ်ဂှ် နူကဵုညးစၞးဂှ် ကဵုကသပ် ဂကူမန် ညံင်ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံ Permanent Forum on Indigenous Issues မာန်ဂှ် ပတိုန်အာတ်မိက်ညိ၊ ဒှ်ကောန်ဂကောံတုဲ နူကဵုညးစၞး ဂကောံမန် သွက်ဂွံတိုန်စိုပ် ကောံဓရီုဂှ်တုဲ ပတိုန်ထ္ၜး ပရူဂကူမန် ပ္ဍဲကောံဓရီုဂှ်ဂွံရ၊၊ စနူကဵုဂှ် ဂကူမန် ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံထာဝရ ပ္ဍဲဂကောံဂကူရးတၞံ ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂဂှ်တုဲ အလာံမန်ဂှ်လေဝ် ညးစုတ်လဝ်ကဵု မွဲကီုရ၊၊ ဇၟာပ်ပ်သၞာံ မန်အာတိုန်ဒၟံင် ကောံဓရီု ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု ဂကူရးတၟမ်တအ်ရ၊၊

ပါဲနူဂှ်တုဲ နူကဵု ကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ ချူလဝ်လိက် သွက်ဂွံဗစိုပ် ဇရေင်ညးအုပ်ကာနာနာ ကုလသမဂ္ဂ ဗေန်ကဳမုန် (Mr. Ban Ki Moon, Secretary General)ဂှ်လေဝ် ဂွံကဵုဗစိုပ်ကီုရ၊၊ ကောန်မန် (၉) တၠဂှ် အာထ္ၜးဆန္ဒ ဂတရုင်ကလုတ်ဗၟာ ပ္ဍဲဝတ်ယှေန်ဒါန် ဒဳဇြဳ၊၊ ပ္ဍဲဘာလကျာ်မန်တအ်ဂှ် ကၠောန်သဘင် နကဵုအစဳအဇန် မဍေန်ပၞာင် ရာဒနာ ဇိုန်ပိုန် ကုဂကူမန် မဒးဒုင်ဂစိုတ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ကျဍုင်တေအ်ကီုရ၊၊

ဍုင်အဝ်သတြေလျာ၊ ဍုင်ဒိန်မက်၊ နာဲနေတာလန်၊ ကေုာံ ဍုင်တၞဟ်ဟ်တအ်လေဝ် ကၠောန်ဗဒှ် စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု နကဵုအစဳအဇန် မဍေန်ပၞာင် ဟီုတွဟ် ပရူဝင်မန် ကေုာံ အကာဲအရာ ဘဝဂကူမန် တ္ၚဲဏအ်အိုတ်ကီုရ၊၊

HFD-Bago.jpg
ဝင် စတုတ္ထ ဟံသာဝတဳ	

တတိယ ဟံသာဝတဳလီု	
သၟိင်ဗၟာ တပေန်သောဲထဳ ကၠုင်ဗတိုက် ပၠံင်ကေတ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ နူသၟိင်ဒကာရတ်ပိ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၀၁ ဂှ်တုဲ တၞောဝ်ဨကရာဇ်မန် ပ္ဍဲဟံသာဝတဳ ပိုတ်အာရ၊၊ ကျာ်ဇၞော်ဓမ္မရာမ မၞုံပိုန် ဘာအသောကရာမ်ဂှ် ပအပ်ကွးဇကု မၞုံယၟု သၟိင်ဍောတ် ကုတပေန်သောဲထဳ၊ သၟိင်ဍောတ်ဂှ် ဒှ်ကောန်သၟိင်စဍုင်ဒသေတ်ရ၊၊ ခြာဟွံလအ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၂ ဂိတုပသာ် ၁ စွေက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါဂှ် သၟိင်ဍောတ်ဂစိုတ်ကၠေအ် တပေန်သောဲထဳတုဲ ပိုင်ပြဳ ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ ဆဂး သၟိင်ဍောတ် ဂွံပိုင်ဍုင် ၜါဂိတုလပါ် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ကလေင်ဂစိုတ်ကၠေအ်ပၠန်တုဲ သၟိင်ဓဝ် တိုန်ပသၟိင်ပၠန်ရ၊၊ သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳဂှ် ဒှ်ကောန်သၟိင်ဗညာရာံစေဝ် (၈၅၃-၈၈၈) မဒှ်ကောန်စဴ သၟိင်ဓမ္မစေတဳရ၊၊

ဂတဂှ် ခြာဟွံလအ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၃ ဂိတုစဲ ၃ စွေက် တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် ကြဴနူသၟိင်ဗၟာဘုရင်နံင် ကလိဂွံဇမၞး သရေခေတ္တရာတုဲ စိုပ်ကၠုင် ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ သၟိင်ဗၟာ ဘုရင်နံင် ကဵု သၟိင်မန် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ပြိုင်ဗဇဵုစိင် ဂြင်စိင် သၟိင်ဘုရင်နံင်ကဝ်၊ သၟိင်ဘုရင်နံင်လေဝ် ဒးဂိသကေဝ်အာ ဗွဲမဂၠိုင်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူဗိုလ်လဗး ဘုရင်နံင်ဂၠိုင် မလုပ်သီဍုင်တုဲ သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ဒးဒဴလုပ်အာဂြိုပ်ရ၊၊ ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳဂှ် ကလေင်စိုပ်အာ သၟဝ်တဲဗၟာပၠန်ရ၊၊ စိုပ်သက္ကရာဇ် ၉၁၉ ဂိတုမြေက္ကသိုရ်ဂှ် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ဒးဒုင်ရပ်တုဲ စဵုကဵုစဴသွဝ် ဟွံပင်တဲလ္ၚောဝ် ဘုရင်နံင်ရ၊၊

ဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳဂှ် လဆောဝ် ဒှ်ဍုင်ရာဇာဌာနဳ၊ လဆောဝ် ဒှ်ဍုင်သၟဝ်အင်ဝ ဆဂး နူဘုရင်နံင် မသီဂွံတုဲဂှ် ဒးမံင်ကၠုင် သၟဝ်ဗၟာရ၊၊ စိုပ်လက်ထက် သၟိင်ဗၟာဓမ္မရာဇာဓိပတိဂှ် ဗၟာတအ် ပၠံင်နန် ရေင်သကအ်တုဲ ဍုင်ကွာန်ဟွံၜိုဟ်သြိုဟ်၊ ဂကူသေံတအ်လေဝ် ကတဵုသပုန် တဝ်စၞေဟ် ကဵုဗၟာရ၊၊

စတုတ္ထ ဟံသာဝတဳတန်	
ပ္ဍဲဗဂေါဟံသာဝတဳဂှ် သၟိင်စဍုင်ဗၟာ နာဲသာအံင်ဂှ် စနူကဵု သက္ကရာဇ် ၁၁၀၂ ဂိတုဇှ်ေပေင် တ္ၚဲဗြဴဗတိဂှ် ဂစိုတ်ထောအ် မၞိဟ်ဟွံမိက် ပုန်ကဵု အင်ဝတုဲ လလောင်တြး ဍုင်ဗၠးၜးမွဲရ၊၊ မန်တအ်လေဝ် ချပ်ဒၟံင် ညံင်ဂွံဗၠးၜး နူဗၟာတွဵုတုဲ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဂွံအခေါင်ခိုဟ် ဂစိုတ်ထောအ် နာဲသာအံင် ရ၊၊ နာဲသာအံင် ချိုတ်အာတုဲ သၟိင်ဗၟာဗလးနင် မင်ရာဲအံင်နာင် သီုကဵု ဒပ်ပၞာန် ဗွဲမဇၞော် ကၠုင်ဗတိုက်တုဲ မန်တအ် ဒးမံင်အာ သၟဝ်ဗၟာပၠန်ရ၊၊ ဆဂး မန်တအ် ပံင်ကဵု သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳတုဲ ကလေင်ဂစိုတ်ထောအ် မင်ရာဲအံင်နာင်ပၠန်ရ၊၊ သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳဂှ်လေဝ် ဒှ်ဂကူဗၟာ ဆဂး ဒှ်မၞိဟ် ဟွံမိက်မံင် သၟဝ်အဝဵုသြဇာအင်ဝရ၊၊

သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳ ဂွံပိုင်ဍုင် ဗၞတ် ၆ သၞာံ ပ္ဍဲအခိင်မအာဝေင်ဂြိုပ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၀၈ ဂိတုမာဃ် ၁၂ မံက် တ္ၚဲအဒိုက်ဂှ် နာဲစရင်ခိုင် ညးမဒှ်ဂကူဗၟာပၠန် သီကေတ် အဝဵုဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳပၠန်ရ၊၊ ဆဂး မန်တအ် ကလေင်ဖျေဟ်ထောအ် နာဲစရင်ခိုင် နူဒဒှ် ဨကရာဇ်တုဲ ပ္ဍဲဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၄ မံက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါဂှ် မန်တအ် ခပတိုန် မဟာသေနာပတိ ဗညာဒလ နဒဒှ် ဨကရာဇ်ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ ဗညာဒလဂှ် ကာလမတိုန်နန်ဂှ် ကလိဂွံယၟု ဗြမိုင်ဓိရာဇာနာဓိပ္ပတိ၊၊ ဆဂး ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်ခၞိင် မဒှ်လိက်ဒေအ်ညး (ဥပ္ပရာဇာ) မချူလဝ် နကဵုယၟု မဟာသေနာပတိရာဇ်၊ ဟိုတ်မဒှ်လဝ် သကိုပ်ပၞာန်တုဲ ညးဂမၠိုင်တီလဝ် ဗညာဒလ ဂှ်ရ၊၊ ပ္ဍဲကဵုလိက်ဝင်မ္ဂး တၠညးဗညာဒလ မြဴသာ်ဝွံ ချူစဂၠိုင်ရ၊၊ နူစ သၟိင်ဗၟာ ဘုရင်နံင် မလုပ်သီကေတ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၃ တေအ်တုဲ လုကဴ ပွိုင် ၁၉၅ သၞာံဂှ် ဍုင်ဗဂေါ ဒးမံင်လဝ် သၟဝ်ဗၟာဂှ် စိုပ်သၞာံ ၁၁၀၈ ဂှ် အဝဵုသြဇာဍုင် ကလေင်စိုပ် တဲဂကူမန်ပၠန်ရ၊၊ အလန်ဝွံ ဒှ်အလန်မန် ကလေင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်ဟံသာဝတဳ အလန်စတုတ္ထ ရ၊၊

ဟံသာဝတဳ သီအင်ဝ	
ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်ဗၠးၜးမွဲဂှ် နကဵုသၟိင်ဗၟာအင်ဝ ဟွံဒးဂၞပ်လးလးရ၊၊ ညးဗလးနင် သွက်ဂွံဗတိုက် ကဵုမန် မဂၠိုင်ကဵုအလန်ရ၊၊ စိုပ် သက္ကရာဇ် ၁၁၁၂ ဂှ် ဥပ္ပရာဇာ အာဗတိုက် ပၞာန်ဗၟာ စိုပ်အာ စဵုကဵု မြစ်ဆုံ၊ ဗၟာစိုပ်ကရေပ်တုဲ သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာ သတိုးမင်းခေါင် အာတ်မိက် သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံတုဲ တုပ်စိုတ် ရေင်သကအ် အတိုင်ပယျဵုတိ သၟိင်မန် တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ကေုာံ သၟိင်ဗၟာ တၠညးဖရင်မင်ဂံင် မစၟတ်သမ္တီလဝ် ဗွဲပလိုတ်ၜဳဨရာဝတဳမ္ဂး တၟအ်ဗ္ဒင်ရမ္မဂှ် ပပယျဵုတုဲ လပါ်လတူ ဒှ်ရးဗၟာ၊ လပါ်သၟဝ် ဒှ်ရးမန်၊၊ ဗွဲဗမံက်ၜဳဨရာဝတဳမ္ဂး ကြုင်လှာဗ္ၚဂှ် ပပယျဵုတုဲ ကြုင်လပါ်သၟဝ်ကျာ ဒှ်တိရးဍုင်ဗၟာ၊ ကြုင်လပါ်သၠုင်ကျာ ဒှ်တိရးဍုင်မန်ရ၊၊ ပါဲနူဂှ် တၞဟ်နမဂွံရီုဗင် ကမၠောန်ဇၞော်မောဝ်သာသနာကျာ်တုဲ ဗၟာတအ် ဗလးကဵု တၠပညာ မဒါတ်ထဝ် ငဥူ ကေုာံ ကောန်ရဲ ၜါစှော်တၠ ရ၊၊

ဆဂး ငဥူဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မကၠတ်လ္ၚတ် အကာဲအရာ ပရူဍုင်မန်တုဲ ညးကဵုဒုဟ်ဒဏ် အမိင်ဂစိုတ်ရ၊၊ ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ သၟိင်ဗၟာအင်ဝ ဗလးနင် မင်းရဲကျော်ခေါင် သွက်ဂွံ ကၠုင်ဗတိုက် ဝေင်ပၞာန်ကဵုမန်ပၠန်ရ၊၊ မွဲလပါ်ဂှ်လေဝ် ဟံသာဝတဳ ဒက်မိတ် ကုသကိုပ်က္ၜင်ပြင်သေတ် သဳခွာဒဳပရူနဝ် (Sieur de Bruno) တုဲ နူကဵုမန် ကဵုဒၞာဲဂအာင်တိ ကုပြင်သေတ် ပ္ဍဲဍုင်သြေင် မဒှ်ဍုင်ဗၞိက်တုဲ နူကဵုပြင်သေတ်ဂှ် ကဵုမန် အမၠံက်ပါင်စှ်ဒစာံ ၆ ဒကိုအ်၊ သေနာတ် ပိပန်ကၠံရ၊၊ ဒပ်ပၞာန်မန် ဇက်တိုန်အာ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၃ ဂိတုခ္ဍဲသဳ ၅ မံက်ဂှ် သီဂွံ ယှိုဲပံင်လံင်၊ ခ္ဍဲသဳ ၁၀စွေက်ဂှ် သီဂွံ ညောင်လှ၊ မြေက္ကသိုရ် ၈ မံက်ဂှ် ဂွံဇမၞးကေတ် ဒပ်ဗၟာ ခေန်ဥူ၊ မြေက္ကသိုရ် ၅ စွေက်ဂှ် သီဂွံ ငါသောက်၊ ပ္ဍဲသၞာံဂှ်အိုတ်ဂှ် သီဂွံအာ ဍုင်ကြံက်သေဝ်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၁၁၃ ဂိတုစဲ ၉မံက် တ္ၚဲဗြဴဗတိဂှ် မန်သီဂွံအာ ဍုင်အင်ဝရ၊၊

စတုတ္ထဟံသာဝတဳလီု	

လိက် သၟိင်ဗၟာအံင်ဇေယျ မချူလဝ် ပ္ဍဲအမၠံက် မြတဗူ၊ ((၁) သံလျှင်ရ မြတဗူ --။(၂) ကုဓရမ်ုကြီး(၃-၅) သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ခု ကဆုလပြည်ကျော် ၆ ရက် ညတချက်တိကျော် ဟံသာဝတီမဟာသတ္တြု သေဒ) မဂွံအဓိပ္ပါယ် အဗၠံက်မြတဗူ မသီဂွံ နူဍုင်သြေင်။ ဗြဲဇၞော်ကုဓရ။ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ပသာ် ၆ စွေက် (9 May 1757)[၅]အခိင်ဗတံ လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်မဟာသၞသတြု(ဗၟာ)။ ဟိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် သ္ဒးဒှ် တ္ၚဲကြဴနူပသာ် (၆) စွေက်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။
ဒပ်ပၞာန်မန် သီဂွံအာ ဍုင်အင်ဝတုဲ သၟိင်စဍုင်ဝုတ်ဒိုဟ်ဂမၠိုင် ကၠုင်ဒုင်သစာ ကုဟံသာဝတဳရ၊၊ မၞိဟ်မိက်ဂွံတဝ်စၞေဟ် ကုမန် ဗီုကဵု ကောန်သၟိင်အင်ဝတြေံဂှ်ကီု သရာဲပၞာန်ဗၟာတြေံကီု အာကောံဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဖအိုတ်ရ၊၊ မၞိဟ်ဇၞော်ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဥူအံင်ဇေယျဂှ် ဟွံကၠုင် ဒုင်သစာ ကုဟံသာဝတဳရ၊၊ ကာလဒပ်မန် သိဒ္ဓိဟံသာ ပြာပ်စိုပ်အာ ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ဂှ် ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ဂှ် ပခိုင်လဝ် ကၟာင်ဒပ် ဗွဲမခိုင်တုဲတုဲရ၊၊ တုဲပၠန် ကေတ်မာန် နကဵုပြယာဲတုဲ လၞိန်ဗပိန် ဒပ်မန်သိဒ္ဓိဟံသာမာန်အာရ၊၊ သကိုပ်ပၞာန်တၠဗာန် အာဗတိုက် ဂၠိုင်ကဵုအလန်ကီုလေဝ် ဒးကျစဴကၠုင်ရ၊၊ ကောန်ပၞာန်ဇကု ညးမဒှ်ဂကူဗၟာတအ်ဂှ် စိုပ်မုက်ပၞာန် ဟွံကဠင်အမိင်ဇကု ဒှ်အာ ကောန်ပၞာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ရ၊၊

မွဲလပါ်ဂှ် လပါ်ဗၟံက် ဍုင်ဟံသာဝတဳ သၟိင်သေံလေဝ် ဘပဠကၠုင် ဟံသာဝတဳကီုရ၊၊ တၞဟ်နဂွံသၠာဲ ဗီုပြင် မုက်ပၞာန်တုဲ သကိုပ်ပၞာန်တၠဗာန်ဂှ် ကော်ဖျဴ ဟံသာဝတဳတုဲ စၞးဂှ် ပလံင်ဏာ သၟိင်အခေါန်ထဝ် ကေုာံ သကိုပ်ပၞာန်ဗညာအရိန္ဒမ ရ၊၊ နကဵုသကိုပ်ပၞာန် ဗညာအရိန္ဒမလေဝ် အာဗတိုက်ဒၟံင် ဒပ်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် မဂၠိုင်ကဵုအလန်ကီုလေဝ် ကေတ်ဇၞး မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဟွံမာန်၊၊ ကြဴနူ မန်သီဂွံအင်ဝ ၜါသၞာံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၁၅ ဂှ် ဒပ်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် သီဂွံအာ အင်ဝရ၊၊

ဒပ်မန် နူအင်ဝ ဒးစှ်ေဒုင်လဝ် ပ္ဍဲပြန်၊၊ နူကဵု ဟံသာဝတဳပၠန်တုန်လေဝ် ဂကောံမြုဝန်ဍုင်ဂမၠိုင် ချပ်ရေင်သကအ်တုဲ သွက်ဂွံကလေင်သီကေတ်အင်ဝ ဗွဲမပြဟ်မာန်ဂးတုဲ ဗလးဏာ ဒပ်ပၞာန်ဗွဲမဇၞော်ရ၊၊ ဆဂး အခိင်ဂှ် စိုပ်အာအခိင်ကၞောတ်သၞာံရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ပၞာန်မဇီုရေင်သကအ်ကွေဟ်ဟ်ဂှ် စိုပ်အာအခိင်ဗြဲရ၊၊ ဒြဟတ်ပၞာန်မန် ပၞာန်ဂၠုင်ဂှ် ဒးဘဲဗြဲကျာကီု ဘဲပၞာန်ကီုတုဲ ဒးလီုလာ် ကျသ္ၚောံဗြံအာရ၊၊ ဟိုတ်နူကျပၞာန် ပ္ဍဲအလန်ဏအ်ဂှ်တုဲ ဒြဟတ်ဟံသာဝတဳ ဍိုန်လျစှ်ေအာ ဗွဲမလောန်ရ၊၊

ဒြဟတ်ပၞာန် အောန်စှ်ေဗက် ဂကူမန် မဟီုအရေဝ်ဗၟာတုဲ မဒုင်ပလဝ် ဂကူဗၟာ ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါ၊ ပ္ဍဲဍုင်ပြန်တအ်ဂှ် ကတဵုသပုန်တုဲ ဒပ်ပၞာန်မန် ပ္ဍဲကဵုပြန်ဂှ် ဒးဒြေပ်တိတ် နူဍုင်ရ၊၊ ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါဂှ် ၜိုန်ရ ကလေင်ထိင်မာန်၊ သပုန်တအ်ဂှ် ဗက်ရပ်ထိင်မာန်ကီုလေဝ် ဍုင်ကွာန်ဓရံက်ဓရာ်အာရ၊၊ ဒေသမၞိဟ်မဟီုအရေဝ်ဗၟာဂၠိုင် ဗွဲတၟေင် ဒေသလတူဍုင်လ္ဂုင်တအ်ဂှ် အဓိကိုရ် ကောန်ဂကူ အကြာဂကူမန် ကဵု ဂကူဗၟာ ကတဵုဒှ်တုဲ ဂကူမန် နူဒေသတအ်ဂှ် ဒးဒြေပ်ဒဴစှ်ေကၠုင် လပါ်ဍုင်လ္ဂုင် ဍုင်ဗဂေါရ၊၊ အဝဵုသြဇာမန် ပ္ဍဲဒေသဂှ်လေဝ် အိုတ်အာရ၊၊

ညးဇၞော်ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် အံင်ဇေယျဂှ် ဂွိင်ဖေက် ဇကုဟွံကလိဂွံအဝဵုတုဲ ကောန်ဨကရာဇ်အင်ဝတြေံ မပၠဒၟံင်ဒပ် ကရောမ်ဇကုဂှ် ဇကုဂစိုတ်ထောအ်တုဲ ဇကုဂွံဒှ် ဨကရာဇ်သၟိင်ဗၟာရ၊၊ အခိင်ညးစိုပ် ဍုင်ပြန်ဂှ် ဂကူအာမေရဳယာန် ဂြဳဂေါရဳ အာဝေလ် (gregory Aves) အာခစညးရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဟိုတ်နူဒြဟတ်ပၞာန်မန်အောန်တုဲ ဂကူယူရောပ် အင်္ဂလိက် မန်မကဵုလဝ်ဒၞာဲ ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း)ဂှ်ကီု၊ ပြင်သေတ် မန်ကဵုလဝ်ဒၞာဲ ပ္ဍဲဍုင်သြေင်ဂှ်ကီု ချပ်ကၠုင် သွက်ဂွံပံင်ကဵုဗၟာအိုတ်ရ၊၊ ညးဒြဟတ်ဇၞော်ၜါ ပြင်သေတ် ကဵု အင်္ဂလိက်ဂှ် ဒှ်ဂကူသၞတမ်ကဝ်တုဲ ပြိုင်ပကာန်ဒၟံင် ရေင်သကအ်ရ၊၊ ညးတအ်သီုၜါဂှ် မိက်ဂွံဂွံဒၟံင် သီုဒၞာဲဖအိုတ်ရ၊၊ ဆဂး နကဵုမန် ညးလဵုမွဲလေဝ် ဟွံကဵုလဝ် ဒၞာဲဂၠိုင်င် ဇၞော်ဇၞော်ရ၊၊ ယဝ်ရကဵုမ္ဂး ဍေဟ်တအ် ကလေင်သီဇကုမာန်ဂှ် မန်တအ်တီလဝ် ဒှ်မာန်ရ၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကဵုလဝ် ဒၞာဲသီုညးၜါတုဲ အကြာဒြဟတ်ၜါဂှ် ကလေင်ထိင်လဝ် အဝဵုသြဇာ ညးမွဲကုမွဲ ညံင်ဟွံဂွံဇၞော်တိုန်ရ၊၊

နကဵုအရီုအဗင် ဂြဳဂေါရဳတုဲ ကလုတ်ဗၟာအာဆဵုကဵု သကိုပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက် ဟေန်ရဳဗရက် (Henry Brooke) မၞုံပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်မာန်ရ၊၊ အင်္ဂလိက်ကဵုဗၟာ တုပ်အာစိုတ် ရေင်သကအ် နကဵုအင်္ဂလိက် ကဵုအရီုအဗင် နကဵုဒြဟတ်ပၞာန်ကီု သီုကဵုဒြဟတ်လွဟ် ကုဗၟာ စဵုကဵုသီကေတ် ဍုင်မန်သီုဖအိုတ်မာန်ရ၊၊ ကာလသီဂွံတုဲမ္ဂး ဗၟာဒးကဵုအင်္ဂလိက် ဒၞာဲဗဒိုပ် ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်၊ ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်ဂှ်တုဲ ကုပြင်သေတ်ဂှ် ဒးထဍေင်ပ္တိတ် နူကဵုဒေသဂှ်ရ၊၊ ပြင်သေတ်လေဝ် ကၠတ်ဗလးဏာမၞိဟ် သွက်ဂွံပံင်ကဵု ဗၟာကီုရ၊၊ ဆဂး နကဵုအရီုအဗင်ပူဂိုလ်ဂှ် အံင်ဇေယျဒုင်တဲတုဲ နကဵုကမ္မဏဳ (ဝါ) နကဵုဂကူဂှ် အံင်ဇေယျ ဟွံဒုင်တဲရ၊၊

ပရေင်ပံင်တောဲ အကြာဗၟာ ကဵု အင်္ဂလိက် ညံင်ဂွံလီုဂှ် နကဵုနဲကလုတ်ကီု နကဵုနဲပၞာန်ကီု ၜိုန်ရ ဥပ္ပရာဇာ ဂစာန်ဂၠိုင်ကဵုနဲကီုလေဝ် နကဵုပူဂိုလ်သကိုပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက်လ္ၚဵု ပါလုပ်ကၠုင် လပါ်မန်ကီုလေဝ် နကဵုဂကူအင်္ဂလိက်ဂှ် ဟွံပါလုပ်ကၠုင် လပါ်မန်ရ၊၊ 

ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ဒှ်ဍုင်ကိစ္စဇၞော် သွက်ပၞာန်ဟွံသေင်၊ ဒှ်ဍုင် ဒၞာဲဒတန်ဓါတ်ကျာ်ရ၊၊ ဆဂး ဒပ်ပၞာန်အံင်ဇေယျ စၞးအာဗတိုက်သြေင်ဂှ် လုပ်ဖျေဟ်ထောအ်ဒပ်ဇကု ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်ရ၊၊ ကျာ်စုလောဟ် (ဆူလေ)ကဵု ကျာ်လ္ဂုင်ဂှ် ပဒၞာဲဗဒိုပ်ဇကုရ၊၊ အတိုင်စၟတ်သမ္တီမ္ဂး အံင်ဇေယျ ဖျေဟ်ထောအ်က္ဍိုင်ကျာ်လ္ဂုင် မတ်မၞိက်ၚုဟ်က္ဍင်င်ဂှ် ကေတ်တုဲ ကဵုတၟာဲတဲ ကုအင်္ဂလိက် သွက်ဂွံဂွံလွဟ်ရ၊၊ ဟိုတ်နူဒပ်ဗၟာ မဖျေဟ်လဝ် ပ္ဍဲကျာ်တုဲ မန်ဟွံဂံင်ပန်တုဲ ဖအးထောအ်ဗၟာ နူလ္ဂုင် ဟွံမာန်ရ၊၊ ဗၟာ၊ အင်္ဂလိက် ကေုာံ သကိုပ်ပၞာန်ပြင်သေတ် ပံင်ကောံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၁၈ ဂိတုဒဂိုန် ၃ စွေက်ဂှ် လုပ်သီဂွံ ဍုင်သြေင်ရ၊၊ နူဂှ် ပၞာန်ဗၟာ၊ ပၞာန်အင်္ဂလိက်၊ ပၞာန်ပြင်သေတ် ဇက်ကၠုင်တုဲ ဗိုင်လဝ် ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ တၞဟ်နဂွံဗၜိုဟ်လလံပၞာန်တုဲ နကဵုခမဳသင်မန်၊ ခမဳသင်ဗၟာ၊ ခမဳသင်သေံ အာပညဳပညပ် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံကီုလေဝ် အံင်ဇေယျ ဟွံဒုင်တဲ၊၊ ယဝ်ရ ပအပ်ကဵု ကောန်ဝုတ်ဨကရာဇ်မန် မိဂုဏ် မ္ဂး နုက်ကဵုပၞာန်ရောင် ဟီုနင်ကီုလေဝ် ကာလကလိဂွံ ကောန်ဝုတ်ဨကရာဇ်တုဲလေဝ် ဟွံနုက်ပၞာန်၊၊ အလဵုဇကု ဨကရာဇ်ဟံသာဝတဳ တၠညးဗညာဒလ အာပညဳပညပ် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံဂှ် ရပ်ကၠေင်ထောအ် တၠညးဗညာဒလတုဲ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ဂိတုပသာ် ၄ စွေက်ဂှ် လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳတုဲ ဂိတုပသာ် ၆ စွေက် ကၟာင်ဍုင်ဟံသာဝတဳသရိုဟ် ပၞာန်ဗၟာလုပ်စိုပ်ဍုင်တုဲ ဂတဂှ် ၜါပိတ္ၚဲဂှ် ဗၟာသီဂွံအာ ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊

ဟံသာဝတဳလီုတုဲ	

ဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳ စိုပ်အာသၟဝ်တဲဗၟာတုဲ

တၠညးဗညာဒလဂှ် ရပ်ဏာ ကြိုင်စွံလဝ် ပ္ဍဲမုဟ်သဝ်ပေါဝ်၊ ဗွဲကြဴ နကဵုဒုဟ် မဆဝ်မ္ၚုဟ် မန်ညံင်ဂွံတဝ်စၞေဟ်တုဲ ကေတ်နင် ဍုင်လ္ဂုင်တုဲ ကုတ်ဂစိုတ်ကအ်၊၊
ကောန်ဂကူမန် ၜိုတ်မရပ်ဂွံဂှ် မၞိဟ်မသွံစဂွံဂှ် သွံစ နဒဒှ်ဍိက် မၞိဟ်မွဲ မသုန်စှ်ော၊ အစိတ်၊ ၜါစှ်ော၊ စှ်သုန် ဗွဲမဗဗွဲကဵု အဝဲခန္ဓကာယ၊
ကုမၞိဟ်မသွံစ ဟွံဂွံ၊ သွံဟွံအိုတ် သှ်ေဒၟံင်တအ်ဂှ် စုတ်ကဵုစာတ်တုဲ စံင်ဂစိုတ် သီုဖအိုတ် ဒစိတ်စာတ်၊
ခမဳသင်မန်ပိလ္ၚီပြင်င်ဂှ် ကဵုစိင်လိုန်တုဲ ဂစိုတ်၊၊ နကဵုဓဝ်ပတှ်ေညးတအ် အလဵုဇကုညးတအ် ဂစိုတ်ဟွံသေင် ကဵုစိင်လိုန်တုဲ မဂစိုတ်မ္ဂး ညးတအ် ဟွံကလိလောန် ပါဏာတိပါတကမ်တုဲ ကဵုစိင်လိုန်တုဲဂစိုတ်၊၊ 
ဒြပ်ရတ်ထဝ်သြန် မကေတ်ဏာဂွံတအ်ဂှ် ဖ္ဍိုက်ကဵုက္ၜင်တုဲ ဖျဴဏာဍုင်ဗၟာ၊ အရာမကေတ်ဏာ ဟွံမာန်တအ်ဂှ် ကဵုစံင်ပလီုထောအ်၊၊
အရာမဒှ်အာဲကၟာဲမန် မပ္တံ လိက်တၟအ်တအ်ဂှ် ၜိုတ်မဆဵု ကဵုတက်ပကဝ်ထောအ်ဖအိုတ်၊ ယၟုကျာ်ဂှ် စၞးကျာ်ဂှ် ဒးစုတ် ရွှေ ညံင်ရဴ ဍုင်မုဟ်သဝ်ပေါဝ်ဂှ် မစုတ် ရွှေဘို ကီု၊၊
အတိုင်မတုပ်လဝ်စိုတ် ကုအင်္ဂလိက် ဍုင်သြေင်ဂှ် ဟွံကဵုဒှ် ဌာန်ဒတန်မၞိဟ်မံင်၊ စၞးဂှ် ဗဒှ်ပတိုန်လ္ဂုင်တုဲ ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ကဵုဒၞာဲ ကုကမ္မဏဳ (ဝါ) ဒပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက် မဖျေဟ်ဒၞာဲ၊ တုဲပၠန် ဒၞာဲအင်္ဂလိက်တြေံ မန်မဖျေဟ်ကဵုလဝ် ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်ဂှ် ကဵုအင်္ဂလိက် ဆက်မံင်အာ၊၊ 
က္ဍိုပ်သကိုပ်ပြင်သေတ် မၞုံပ္ဍဲသြေင်ဂှ် ဂစိုတ်ထောအ်၊၊ ဟွံကဵု ဒၞာဲကုပြင်သေတ်၊၊ အင်္ဂလိက်မွဲဓဝ် သှ်ေပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ သကုတ်သၟဝ်၊၊ ဂုဏ်ဖိုဟ်ဍေဟ်ဂှ် ပြင်သေတ် ဟွံမဲတုဲ ဂတဂှ် သၞာံဟွံလအ်ကွေဟ်ဟ် အင်္ဂလိက် သီကေတ်ဏာ သီုဖအိုတ်ရ၊
နူ ဝဳကဳမန်

== လိက်မာတင်ဂ ==

လိက်မာတၚ်ဂ

✍(ဘဒ္ဒန္တ − ညာဏဝံသ) ဒူရာ ဘာဇၞော်

(နမောတဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသ)

ကလေၚ်တက်ပ္တိုန်လဝ်လ္တူဝဳကဳပဳဒဳယာဘာသာမန် စၟတ်တ္ၚဲ (16-8-2020)မဒှ်ကီုရ ။


မာတိကာ
၁	မုက်လိက်−၁
၂	မုက်လိက်−၂
၃	မုက်လိက်−၃
၄	မုက်လိက်−၄
၅	မုက်လိက်−၅
၆	မုက်လိက်−၆
၇	မုက်လိက်−၇
၈	မုက်လိက်−၈
၉	မုက်လိက်−၉
၁၀	မုက်လိက်−၁၀
၁၁	မုက်လိက်−၁၁
၁၂	မုက်လိက်−၁၂
၁၃	မုက်လိက်−၁၃
၁၄	မုက်လိက်−၁၄
၁၅	မုက်လိက်−၁၅
၁၆	မုက်လိက်−၁၆
၁၇	မုက်လိက်−၁၇
၁၈	မုက်လိက်−၁၈
၁၉	မုက်လိက်−၁၉
၂၀	မုက်လိက်−၂၀
၂၁	မုက်လိက်−၂၁
၂၂	မုက်လိက်−၂၂
၂၃	မုက်လိက်−၂၃
၂၄	မုက်လိက်−၂၄
၂၅	မုက်လိက်−၂၅
၂၆	မုက်လိက်−၂၆
၂၇	မုက်လိက်−၂၇
၂၈	မုက်လိက်−၂၈
၂၉	မုက်လိက်−၂၉
၃၀	မုက်လိက်−၃၀
၃၁	မုက်လိက်−၃၁
၃၂	မုက်လိက်−၃၂
၃၃	မုက်လိက်−၃၃
၃၄	မုက်လိက်−၃၄
၃၅	မုက်လိက်−၃၅
၃၆	မုက်လိက်−၃၆
၃၇	မုက်လိက်−၃၇
၃၈	မုက်လိက်−၃၈
၃၉	မုက်လိက်−၃၉
၄၀	မုက်လိက်−၄၀
၄၁	မုက်လိက်−၄၁
၄၂	မုက်လိက်−၄၂
၄၃	မုက်လိက်−၄၃
၄၄	မုက်လိက်−၄၄
၄၅	မုက်လိက်−၄၅
၄၆	မုက်လိက်−၄၆
၄၇	မုက်လိက်−၄၇
၄၈	မုက်လိက်−၄၈
၄၉	မုက်လိက်−၄၉
၅၀	မုက်လိက်−၅၀
၅၁	မုက်လိက်−၅၁
၅၂	မုက်လိက်−၅၂
၅၃	မုက်လိက်−၅၃
၅၄	မုက်လိက်−၅၄
၅၅	မုက်လိက်−၅၅
၅၆	မုက်လိက်−၅၆
၅၇	မုက်လိက်−၅၇
၅၈	မုက်လိက်−၅၈
၅၉	မုက်လိက်−၅၉
၆၀	မုက်လိက်−၆၀
၆၁	နိဿဲ
မုက်လိက်−၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကျာ်သမ္ဗုဒ္ဓ နာမတုလံ၊ ဟွံမွဲပ္တောံၜတ် အိုတ်သတ်လောကံ၊ သောဘဂဝါ ဗုဒ္ဓအရဟံ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အန္တအန္တံ၊ ဗုဒ္ဓဂုန္နံ အဟံဝန္ဒာ၊ ဍောၚ်ဓရ်ကျာ်တြဲ ဇၟန်ဗၠဲဒွါ၊ ပိဋ္ ကပိ သီုပိပြကာ၊ ဒစာံစှော်လ္ၚီ ကဵုပန်လ္ၚီကၠာ၊ မိက်ဂွံဒ္ဂေတ် လၟေတ်ဒေသနာ၊ မၚ်မွဲဂွံဗၠး နူပဝိဇ္ဇာ၊ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အနန္တအနန္တာ၊ ဓမ္မဂုန္နာ တန္ဒာမိဟံ၊ သၚ်ၜါပြကာ မဟာတုလံ၊ မၚ်မွဲလဝ်ကၠာ သာသၞာဗုဒ္ဓံ၊ သံဃဂုန္နံ အဟံဝန္ဒာ၊ မာတာပိတု ဂုရုပဇျာ၊ ဂုန်မဇၞော်လှဲ လ္တူအဲကၠာ၊ ခါမသၟဟ်စိ တိသုန္ဓရာ၊ မွဲသာ်တိုန်အဵု သၟဟ်ကဵုဂၚ်္ဂါ၊ ဟွံတုပ်သၟဟ်စိ ဂုန်မိမၜါ၊ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အနန္တအနန္တာ၊ ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ လ္ၚောဝ်ကၠာရအဴ။


ဘုမ္မဇဵုရ ရုက္ခဒေဝတဴ၊ အကာသပၠန် မရာဇ်ပန်နှဴ၊ ဗဳနာဲယၟု ဗဳသၞုဗဳသဴ၊ အိန်ဗြီုယီုမာ ဒေဝသွဝ်တရဴ၊ အဲဍိက်ရဴဂဴ ပူဇဴသကာ၊ သ္မိၚ်ဂိတုသ္မိၚ်တ္ၚဲ သ္မိၚ်ဗြဲသ္မိၚ်ကျာ၊ ပၟၚ်ဟေမဝန် သဳဒန်ဂၚ်္ဂါ၊ ဝိသုန္ဓရဳ မနဳခလာ၊ သြဿဝတဳ သဏ္ဍဳမိဒ္ဒြာ၊ လက္ခမ္မဳစိ ဝိနာယကာ၊ အိုတ်ဒေဝတဴကွေံ ဂၠးစက္ကဝါ၊ အဲဍိက်ကလံကၠာ သီုကဵုဒွါပိ၊ ဖဵုကလံရ သရဏစိ၊ ဖဵုကလံအ္စာ ၜါမကဵုမိ၊ ဖဵုကလံအဴ ဒေဝတဴမဂ္ညိ၊ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ လောကဝုတ္တိ၊ သဗ္ဗယဲပၠန် ပကဵုစောန်ကၠိ၊ ဗၞတ်အာယုက်ကၠာ ကဵုမြာသုခိ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ညိ သီုသတိညာဏ်၊၊

မုက်လိက်−၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဆန္ဒလၚ်္ကာ မြာကဵုချပ်မာန်၊ ပါဠိရထ သဗ္ဗနိဒါန်၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပကဵုတိုန်စှ်ေ ကဵုတၟးပ္ဍဲညာဏ်၊ ပကဵုဝိုက်ဝုဲ ပကဵုထုဲကြာန်၊ ကဵုအဲချပ်မာန် ပ္ဍဲညာဏ်ကဝိ၊ ဟိုတ်ကဵုဝါသနာ ပြေၚ်ဏာယတိ၊ ဓမ္မဒါန်အဴ သၟိက်ပူဇဴညိ၊ သၟိက်လလောၚ်ကမြဴ ဓရ်သ္ဍဴမူဏိ၊ လၟေၚ်ဓမ္မ ရထပါဠိ၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်မဂ္ညိ၊ အဲမာဲယှိုဲလေန် ဟေၚ်ဆာဲဖိဖဳ၊ သၟိက်ဇန်လဝ်ညိ ကဝိလၚ်္ကာ၊ သၟက်ကောန်ဂကူ လ္ဂူဓရ်မေတ္တာ၊ ကွိုၚ်ကွုဲဟွံဖေက် ဗ္ဒေက်ဖျဝ်ကာယျာ၊ ဟွံရိုဟ်စရ ရုပ္ပခန္ဓာ၊ သွက်ဂွံဗှ်လောဲ ဆန်ဗွဲလၚ်္ကာ၊ ယၟုလိက်ကီု ပိုဲဟီုကဵုကၠာ၊ ကဵုဂွံပြာထာ လိက်မာတၚ်္ဂ၊ ကာလၜတ်ၜတ် ဗောဓိသတ္တာ၊ ဟံၚ်ပြာ်ရဲတဳ ပ္တိတ်ဝဳရိယ၊ ၜိုတ်လွဳဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဒဵုဒဴနိဗ္ဗာန် ပြာ်ဟွံမာန်ရ၊ ဂလာန်သာ်ဂှ် တွံအဂါမ၊ ပိုဲဟီုကဵုရ က္ညကၠၚ်ညိကၠာ၊ မိၚ်ဂွံဒှ်မ ဗိဇ္ဇဆက်အာ၊ မိၚ်ဂွံဂၠာဲဟေန် ဒက်ဂြေန်စိတ္တာ၊ မိၚ်တုဲဂွံလွဳ ပါရမဳမြာ၊ မိၚ်မၚ်မွဲဒး ကြဗၠးဒက္ခာ၊ ယဝ်ဂွံမိၚ်လဝ် ဓရ်သမ္ဗုဒ္ဓါ ကြဴတုဲမွဲဝါ မြာသုခညောန်၊ လိက်ဇၟန်ဗၠဲ ကာအဲဆန်၊ (၁)သက္ကရာဇ်ကီု ပိုဲတိတ်ဟီုပ္တန်၊ သုညနဝ ဒွါရဨကန်၊ ဖဝ်ရဂိုန်စိ ပိမံက်ပြဲလောန်၊ အာဒိုတ်ဒှ်တ္ၚဲ ပ္ဍဲစှ်ခၞောန်၊ နက်သတ်ဟီုတွံ ဒှ်ၜါစှော်ပန်၊ မူဒၞာဲဂွံဆန် သန္ထာန်ဒေသ၊ ကိုပ်အဒိကၠာ ယက္ခာဒဳပ၊ ကံခၟိုၚ်အဴ ကြဴခုတ်နာမ၊ မုဟ်ရိုတ်ဍောတ်ကွာန် ဋ္ဌာန်ဂှ်မူလ၊ သ္ၚိဇိုၚ်ဍာန်ကၠာ ဖျာဗေသဇ္ဇ၊ ကရောံသွံဂဥုဲ တုဲဂွံဆန်ရ၊ ထံၚ်လဝ်သောတ တ္ညကၠုၚ်ညိအဴ၊ လၟိဟ်ဍုၚ်ဇၞော်အဴ စှ်တြဴရ၊ ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ် ၜိုဟ်သိုဟ်လောန်တဴ၊ ဒဵုဗိုၚ်လဝ်ပၠန် ဆုဒုန်ဍိုပ်ဍဴ၊ သဝ်ဇဝ်ပေၚ်ရ သီုသၠသီုပ္ကဴ၊ အဒေါဝ်ဂှ်အဴ မဒှ်ဂၞဴဍုၚ်၊ ကၟာပ်ပိထပ် ညဳညပ်သဝ်သၠုၚ်၊


မုက်လိက်−၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အကြာဂှ်ပၠန် ၜံက်ကၠောန်ခါဲကြုၚ်၊ တြၚ်ပန်ကၠာ လုပ်အာတိတ်ကၠုၚ်၊ သတြုဂြိုဟ်စာ ဂွံဒၞာဒုၚ်၊ ပ္တိုန်ကၟာၚ်ဍုၚ် သၠုၚ်သဝ်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ သၠဲဍုၚ်ရော ပိယောဇနာ၊ ပန်ကၠၚ်ဒးရး တပ်တးညဳသာ၊ အပ္ဍဲဍုၚ်ဟေၚ် ပြုပြေၚ်နာနာ၊ ဥဒျာန်ဍုၚ်စိ ဘိသေဓနန်၊ ပြာသာဒ်အဆံၚ် ညံၚ်ဝေဒယန်၊ ဂ္ညိဂ္ညာတ်လဝ်ကွေံ နဂၠးထဝ်သြန်၊ ဗြံက်ဗြပေၚ်တဴ ပ္ကဴသၠဇာဗြောန်၊ ဂးပြာသာဒ်နန် စိစောန်ပြေၚ်ဖျဳ၊ အဆံၚ်ဂၠိုၚ်သာ် ဂၞကျာ်ဒေဝဳ ဗၞတ်လၟိဟ်တုန် မသုန်ကၠံညဳ၊ ပြပြေၚ်လဝ်သၟတ် နန်ကၠတ်ကျာ်သြဳ၊ လျးထဝ်ဖၞောတ် လျးမတ်လလဳ၊ ပ္ကဴဒုၚ်ဗွုတ် ပါန်မုတ်ပါန်ခဳ၊ လျးရတ်လလဳ နန်ဒေဝဳဗြဴ၊ မှောၚ်မှနၚ်စၚ် လဗၚ်ဖက်နှဴ၊ ဇၞော်ဇၞော်ဍောတ်ဍောတ် သ္ၚိကၠတ်ကၠံပ္ကဴ၊ တိုက်အမာတ်စိ သ္ၚိသၞာဲဒဴ၊ သေဏၚ်္ဂအဴ သ္ၚိသၞာဲဒဴ၊ တိုက်လွဟ်ပၠန် ကောန်ပၞာန်မွဲသာ၊ တိုက်ကၠိက်ယာတ်သွံ တိုက်ဇွောံအဟာ၊ တိုက်ဖံမန်ဒိုၚ် ဗာတ်ကိုၚ်သီုခရာ၊ ဆာၚ်မံၚ်လဒု ဗရုကြဵုဇာ၊ တိုက်ကဵုတိုက်ဗ္ဂါ ဟာန်ဇာစိစောန်၊ ရုၚ်ကဵုရုၚ်ဟေၚ် ဝၚ်ကဵုဝၚ်ခၠန်၊ ရုပ်ချေံရုပ်စိၚ် ရုပ်သၟိၚ်ကုတ်ဒန်၊ သ္ၚိကဵုသ္ၚိဂၠောဲ ဗၚ်ဗွဲလီုဝန်၊ ဓမာတ်ရဲဖျာ တမ္ၚာလုလန်၊ ဂၠံၚ်ကဵုဂၠံၚ်ဗျာၚ် ဇၟာပ်သွာၚ်ဒိုဟ်ပန်၊ တိုက်သေဋ္ဌဳပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ ဂြပ်ရတ်ထဝ်သန် ဟွံတီနန္တာ၊ ဍုၚ်သ္အာၚ်ရောၚ် ဟွံဂံၚ်ပ္တောံၜါ၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် အာကၠုၚ်ဟောဒြာ၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် ဍိုက်ကွဳမွဲသာ၊ ညံၚ်ဂြုန်ဇက်ဂၠောဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကၠုၚ်အာ၊ ဆာဲရာၚ်သ္အဳဗ္ဂါ ကၠုၚ်အာလီၜန်၊ စရာဲဍုၚ်ကၠာ ရာဇာဂြိုဟ်ပၠန်၊ ယဝ်ရချူအာ သၠရိုတ်တာအောန်၊ ချူကှ်ေဟွံအိုတ် လၟေၚ်ပိုတ်ဗျဥ်၊ ဗၞတ်ဆညိည ဟီုပၠလက်သန်၊ လၟေၚ်ဍုၚ်ပၠန် တန်လဝ်ကၠာရ၊ . . . . .။


မုက်လိက်−၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လၟေၚ်ဖဵုဂုန် တွံပၠန်ဂတ၊ ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ် ၜိုဟ်သိုဟ်ကာယျ၊ သၟိၚ်ဘိမ္မသာ မဟာရာဇာ၊ တၠက္ဍိုၚ်သန် နန်ဘိသေခ၊ ဂကောံဍုၚ်အဴ စှ်တြဴရ၊ ဍုၚ်ဝွံပဋ္ဌမ ကျာ်တြဲတ္ညတန်၊ သၟိၚ်ဘိမ္မသာ သဒ္ဓါပြဲလောန်၊ သိုၚ်လဟဵုလဝ် ဘာထဝ်ဘာသန်၊ ဘာဝေဠုဝန် သီုကွန်စိစောန်၊ ကဵုဒါဂၠိုၚ်သာ် တ္ညကျာ်နိမန်၊ ကျာ်သီုအရှန် တ္ညတန်တဴရ၊ ပ္ဍဲမမံၚ်စိ ပိတ္ၚဲဂတ၊ ကြိုက်သၟိက်ကဵုဒှ် တွံဒေသ၊ မၞးၜါပၠန် ကွးသန်ဇဲယ၊ မွဲဂးယၟု ဥပတိဿ၊ မွဲဂှ်တုန်ရော ဂးကောလိတ၊ ဟွံစှ်ေစိုတ်ရ ပြဝအ္စာတဳ၊ ဓရ်မစုပ်ကၞတ် ပ္တိတ်ဓတ်ဂၠာဲလွဳ၊ အလုံဍုၚ်ရး ဟီုဂးဂၠာဲသ္ၚေဝ်၊ ဟွံဂွံဆဵုသၟတ် စံၜတ်ဂၠာဲဇဳ၊ ဟွံဂွံဆဵုအဴ ကၠေၚ်စဴအနဳ၊ ပ္ဍဲလုပ်ဍုၚ်ဂှ် ညာတ်ဒဒှ်အရဳ၊ ကၠုၚ်အာတ်ပါန်ယဵုတဲ ဓဝ်မပြဲဂ္ညိ၊ ဖျေံက္ဍိုပ်လ္ၚောဝ် ကၞိပ်လျောဝ်တိ၊ ခါဂှ်ထေရ ဟွံလဇညိ၊ ထေအဿဇိ နကြိတွံကဵု၊ ဗၞတ်ၜါဂါထာ ဟွံခြာဒစဵု၊ ဥပတိဿ တၠကုသဵု နဲလ္ၚီကွေံ တီကၠးလၚ်ပြဵု၊ မကၠိဂွံကၠာ သောတာပတ္တိဖဵု၊ မိပ်စိုတ်ပူမှ် တဲစရှ်ယဵု၊ စ္ဍးစဴတုဲအဵု ဟီုကဵုအ္စာ၊ ယွံလေဝ်တိက္ခ တၠဒါယကာ၊ ချိုန်လၟုဟ်အဲ လန်ထဲကၠုၚ်အာ၊ ဓဝ်မစိုပ်သိတ် လအိတ်ရှ်သာ၊ အဲဂွံမိၚ်ရ နသောတဒွါ၊ ယဝ်နွံဂၞပ် ပချပ်စန်စာ၊ ညံၚ်ပိုဲဂွံအာ ဋ္ဌာန်ဘာကျာတြဲ၊ သန်ဇဲယကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ ယွံလေဝ်ကွးအဲ၊ ရာဇာဂြိုပ်ကၠာ အ္စာဆအဲမွဲ၊ ချိုတ်လဝ်ကဵုချိုတ် ဒဵုလ္အိတ်သ္ကန်ဒဲ၊ ပကွးကျာ်တြဲ အဲအာဟွံမာန်၊ ဥပတိဿ တွံနကယျာန်၊ ယွံလေဝ်အ္စာ ပသၚ်္ကာကြာန်၊ ဓဝ်အ္စာတွံ ဟွံဒှ်ဂလာန်၊ ရုပ်နာံဟွံပၠိုတ် ဟွံပိုတ်ဝိညာဏ်၊ တွံဓဝ်ကေတ်လာပ် ဇၟာပ်ဍုၚ်ဇၟာပ်ကွာန်၊


မုက်လိက်−၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကၠတ်စမဒါန် ဂလာန်အ္စာတွံ၊ ဂွံစသုၚ်ဖဲ ပ္ဍဲချိုန်လၟုဟ်၊ ဒ္ဂေတ်အာကြာန် နိဗ္ဗာန်ဟွံဒှ်၊ လံညိဗျုအာ ဇရာဟွံရုဲစှ်၊ တာပိုတ်ကၞတ် လာဘဇတ်ကှ်၊ ဒုက္ခမတ်ဇျဟ် ကြဴဒှ်ရအ္စာ၊ တဳသန်ဇဲယ ဟွံဂွံညှာတာ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ကွးတံညံၚ်အာ၊ မၞိဟ်ဒိုဟ်ဓီုလောန် မၞိဟ်အောန်ပညာ၊ ကၠုၚ်ကဵုအဲရ ဍေံပရှ်သာ၊ မၞိဟ်နွံပညာ အာကဵုကျာ်တြဲ၊ မၞိဟ်ဍေံအောန်ညာဏ် ကဵုဒါန်ကဵုအဲ၊ လာပ်အဲဟွံပိုတ် ဟွံအိုတ်ကြဴတဲ၊ ကွးတံပဂွိၚ် တြဴဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ကွးတံညံၚ်အာ အာပနိဿဲ၊ ကံအဲကဵုအဲ ပကော်ဂြဲရ၊ မိၚ်တုဲလ္အိတ် ဥပတိဿ၊ ညးၜါတုန်ရော သီုကောလိတ၊ သီုညးၜါပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ သၟိက်ဂွံတိတ်အာ ဘာမှာဗုဒ္ဓ၊ သ္ပိုၚ်လ္တက်ရ တၞဟ်နယကြာ၊ ကွးအ္စာတဳ မဂၠိုၚ်သ္အဳဗ္ဂါ၊ ဗၞတ်မသုန်ကၠံ ဂကောံရဲသာ၊ ဒှ်တိုန်ဂြုက်ဂြေက် သၟိက်ဗက်ညးၜါ၊ ညးညးအဲအဲ ကွာ်ဂၠောဲဗက်အာ၊ အဏံဘာအ္စာ ပၟာသုသာန်၊ လ္ၚုကှ်သံၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံမာန်၊ အ္စာတဳဂရေက် ဒြေပ်ဗက်ဂစာန်၊ ဒြေပ်အာသီုဓတ် လောတ်အဒေါဝ်ဍာန်၊ ကွးကလေၚ်ရံၚ် ဒှ်စံၚ်ခလာန်၊ က္တဵုဒှ်ဇြဟာန် ဆာန်ဍူအ္စာ၊ မၞိဟ်ကဝက်ဟေၚ် ကလေၚ်စဴအာ၊ ကဝက်အာကောံ ကရောံညးၜါ၊ ကွာ်အာမွဲဟာန် အာစိုပ်ဋ္ဌာန်ဘာ၊ ကောံရေၚ်သ္ကံ ဂဇံညဳသာ၊ ယဵုတဲဟောဒြာ ဝန္ဒနာရ၊ အာတ်ပါတ်တိုန်အဴ ယွံသ္ဍဴလောက၊ သၟိက်ဂွံခမဳ လွဳဓတ်သဳလ၊ ကြၚ်ကၠုၚ်စိုပ်ကွေံ ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ၊ နမေတ္တာဇဴ ဖ္အောဝ်လဴဂတ၊ သၟိၚ်သၚ်တၠဳ တ္ညခၞံညိအဴ၊ ကျာ်အ္စာဗြီု သီုလျးတြဴ၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဂွံညာတ် ပတ်ပဳတိဇဴ၊ ကျာ်သၟိက်လလောၚ် ဍောၚ်ဓဝ်ကမြဴ၊ ပါဠိပဋ္ဌမ ရထဖက်နှဴ၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်ဗွဲကြဴ၊ ညံၚ်ရဴဍောၚ်ပ္ကဴ ကမြဴဓဝ်ဂှ်၊ ကွးတဳရေၚ်ဗဂါ ၜါကၠံမသုန်စှော်၊


မုက်လိက်−၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဓဝ်စှ်ေစိုတ်တုန် အရှန်ဂွံဒှ်၊ ဥပ္ပတိဿ ကောလိတသၟဟ်၊ ၜိုန်မိၚ်အိုတ် စရိုတ်ကၠိုက်ကၠဟ်၊ ညးၜါညဳသၟဟ် ဟွံဒှ်အရှန်၊ မူဟိုတ်မ္ဂး ဟီုပျးလက်သန်၊ ဟိုတ်ပါရမဳ လွဳလဝ်ဂၠိုၚ်လောန်၊ ညးၜါကြဴဒှ် ဓယှ်တန်တန်၊ ဟိုတ်ဂှ်လဇ ဗွဲဂတတုန်၊ ညးၜါသၟဟ်န် ဇၞော်လောန်ပါရမဳ၊ ဥပ္ပတိဿ ဇၞတ်မပလွဳ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်ပၠန် ဟွံဗၠန်ဟွံချဳ၊ ဗၞတ်စှ်သုန်တ္ၚဲ နဲအိန်တက္ခဳ၊ ကၠေံစိုတ်ပၟဝ် ဓဝ်သၟိၚ်ခမဳ၊ ဇၞတ်မလွဳ ဒှ်အရဳပၠန်၊ ဂးကောလိတ ညးတၠအစောန်၊ ဗၞတ်ထပှ်တ္ၚဲ ကြဴတဲဒှ်အရှန်၊ သီုညးၜါရ တေဇပြဲလောန်၊ ဓယှ်က္ဍၚ်က္ဍီု အိုဿီုဒိုဟ်ပန်၊ ကျာ်မဂၠိုၚ်ဂုန် ဒေါဝ်အရှန်ကၠာ၊ ဥပ္ပတိဿ ကျာ်မပြထာ၊ ကွးသတုံရ ဓမ္မအစာ၊ သာရိပိုတ်ကၠာ မြာကျာ်ခုတ်ပ္တိုန်၊ ဂးကောလိတညး ညးတၠအစောန်၊ ဒေါဝ်အရှန်ကၠာ ကျာ်ပြာကတ်ပၠန်၊ ဒှ်ကွးဇွိမွဲ မပြဲလောန်သန်၊ မုဂ္ဂလာန်ပြဲ ကျာ်တြဲခုတ်ပ္တိုန်၊ ဣဒ္ဓိဗလပၠန် အစောံပြာထာ၊ ဂွံဓဝ်တုဲကီု သီုကဵုညးၜါ၊ ညာတ်ဓဝ်နိဗ္ဗာန် ဆာန်ဍူအ္စာ၊ သၟိက်ကဵုတိတ်ဗၠး နူပးဝိဇ္ဇာ၊ ၜိုန်ကော်ခဴရ ဟွံပကေၚ်ကာ၊ သီုကဵုညးၜါ ချပ်ပိုၚ်ခြာရ၊ ပိုဲဟိုတ်ဒှ်ကွး ဟွံဝးဓဝ်မၞ၊ ကျာ်မဂၠိုၚ်အသဝ် ယဝ်ဂွံဆောံမ၊ နဣဒ္ဓိသၟတ် ကၞတ်လောက၊ ဍဵုဍိုက်ဟီုဝေတ် ဖေက်ဒးကေတ်စ၊ ကသပ်ဝွံဂွံမြာ အ္စာသန်ဇဲယ၊ ချပ်တုဲဟေၚ်ရ လ္ၚောဝ်ပါဒပၠန်၊ ယွံကျာ်ဂမျိုၚ် ပၞာၚ်တိုၚ်တ္ကံပန်၊ တဳသန်ဇဲယ မူလပြာပ်ညောန်၊ အဒိကိုပ်ကၠာ အ္စာခုတ်ပ္တိုန်၊ ဟိုတ်နူသာ်ဂှ် ဂၠာဲချပ်ဗှ်ရန်၊ ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး သ္ဍးကိလေသန်၊ ကျာ်သ္ဍဴတ္ကံပန် ဝေတ်ဗ္တောန်ညိအဴ၊ ကျာ်တဲနာဲညး တၠလျးတြဴ၊ ခါဂွံမိၚ်ဒး တရးဝိတှဳဇဴ၊ အတိက်ကာလ ဘဝဗွဲကြံ၊ ကေၚ်ဂွံဝေတ်လဝ် ဖအောဝ်လလဴ၊


မုက်လိက်−၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
နွံဟွံမွဲဟာ ဗ္စာရံၚ်တဴ၊ အဒိတံအဴ တရံသ္ၚောဲခြာ၊ နညာဏ်ဒိပ်ဟေၚ် ဂြၚ်ရံၚ်ညာတ်အာ၊ တုဲကျာ်ဟီုဂး ယွံလေဝ်ကွးၜါ၊ သန်ဇဲယကီု သီုဒါယကာ၊ အဲဟီုဝေတ်အဵု ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုဝါ၊ ဘဝအတိက်ကၠာ ဂၠိုၚ်ဝါရမၞး၊ ရိုဟ်မဒှ်ကောံ ကရေအဲညး၊ ဓဝ်မဂၠိုၚ်နဲ ၜိုန်အဲဟီုပျး၊ မၞဗိုန်ဇၟံ ဍေံတံဟွံဝး၊ ယိုက်လဝ်ဇၞောန်မာန် ကယျာန်ဟီုဂး၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ သ္ဇက်ဂးနွံဟာ၊ သာရိပိုတ်ရ တေဇပြဲဖါ၊ မုဂ္ဂလာကီု သီုကဵုညးၜါ၊ မိၚ်ကျာ်ဟီုပျး တၟးစိတ္တာ၊ လၟေၚ်သာဒက ဘဝတမၠာ၊ သီုကဵုညးၜါ ခါဂှ်အာတ်ပါန်၊ ယွံကျာ်မဂ္ညိ ပလိုဟ်ဗောဓိယာန်၊ ကိုပ်အဓိရ မူလဂလာန်၊ ၜိုန်ဝေတ်တဴကီု ဟီုဂးဟွံမာန်၊ လၟေၚ်ဓဝ်ဂှ် တွံကဵုနိဒါန်၊ သၟိက်ယဵုဒုၚ်အိုတ် ပၠောပ်စိုတ်ဝိညာဏ်၊ က္တဵုဗဒှ်ဇြဟာန် ဆာန်ဍူယတ်သဒှ်၊ ပိုဲဍိက်တံကီု သီုညးတၞဟ်၊ သၟိက်ဂွံမိၚ်လဝ် ဍောၚ်ဓဝ်နွံရှ်၊ တၟေၚ်ဓဝ်ဂှ် တွံပၟိၚ်ညိအဴ၊ သၟိၚ်သဳစန်ဂြ နအနုဘဴ၊ ဂါံဍိုက်ကွဳသန် ဗ္ဂန်သိန္ဓဴ၊ အရံၚ်သာ်ကၟု သ္ဇုၚ်ဂွုၜတ်သဴ၊ ဂၠးကာသအဴ ဂၠိုၚ်တဴကျာ်သြဳ၊ နက်သတ်တာရာ ကျိုၚ်လှာပေၚ်ညဳ၊ ပၠေဲပၠေဲပၠဴပၠဴ ဖျဴဖျဴဖျဳဖျဳ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် ပေၚ်ပြောဲဝိထဳ၊ လျးကဵုလျး တၟးဗ္ဂဳ၊ တူဂၠံဝိထဳ ပေၚ်ဇဳရေၚ်ဗ္ဂါ၊ လ္ၚဵုဂှ်ပျးသဲ ဗွဲဒိက္ခိဏာ၊ လ္ၚဵုဂှ်ဍောတ်ဇၞော် ပျးညတ္တရာ၊ လ္ၚဵုကောံကလောံ ပ္ၚောံအမ္ဗာ၊ အရံၚ်ဗြာဗြာ ပျးအာတ္ကံပန်၊ ပျးတဴဟွံပိုတ် တရိုပ်စိုတ်ဇန်၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ ကၠုၚ်အာလဆန်၊ ဂွံညာတ်ရေၚ်သ္ကံ၊ မုဂြံလီုၜန်၊ မိပ်တဴစရိုတ် အဵုဇိုတ်ပူဗန်၊ အိုဿီုတ္ကံပန် ဗၞုဟ်သၟိၚ်စန္ဒြာ၊ ကျာ်သ္ဍဴဇမ္မု သၟိၚ်ဂိတုပၟာ၊ ဓဝ်ကျာ်နာဲညး လျူသာ်လွာ၊ အရံၚ်ဒးရး တၟးစက္ကဝါ၊ သၚ်မတုပ်သၟတ် နက်သတ်တာရာ၊ ကမြဴဓဝ်ပၠန် စိုတ်ဇန်လိုက်ဗာ၊ ရေၚ်တၠုၚ်ဏာ မြာစိုပ်နိဗ္ဗာန်၊


မုက်လိက်−၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကျာတၠဳဂှ် ဂၠိုၚ်တေဇဥာဏ်၊ ဂြၚ်ရံၚ်တီလောဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲသန်ဋ္ဌာန်၊ သၟိက်တွံကဵုပၠန် အရှန်မွဲဟာန်၊ လၟေၚ်အၚ်္ဂ ဓမ္မနိဒါန်၊ ဝေတ်ဗော်တဳဟေၚ် ပရေၚ်ဂလာန်၊ ကျာ်တၠဳဇျာန် နညာဏ်တွံရ၊ ယွံအရှန်တံ ဗိုန်ဇၟံညာဏ၊ သၟတ်ကလၚ်ရောၚ် ထံၚ်လဝ်သောတ၊ အတိက်တေံပြဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲကာလ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ ခုတ်ပ္ညဳနာမ၊ ဨကရာဇ ဗြမ်မရာဇာ၊ ဒးရးစိစောန် ပိုၚ်နန်ထာၚ်သွာ၊ မိပ်ဇြိပ်ရာၚ်ဆာဲ စရာဲဘောဂါ၊ ဂကူဗၞးပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ ရှ်ေသှ်ေမှာဗြီု မသ္တီုဘာသာ၊ မဇၞော်ဂကူကၠာ မဟာသာလ၊ ဟိုတ်ဂကူသွံ စွံဓဝ်မၞ၊ ညးသ္အာၚ်ဂှ် ညံၚ်ဟွံသၟဟ်ရ၊ ဟွံပဆောယျာ ကၠုၚ်အာရောံဆ၊ ညးသ္အာၚ်ဂှ်ဗတ်ဍုန်ပုၚ်သွ၊ ဟွံဒုၚ်စဟေၚ်ပါဲဝေၚ်စၞ၊ ဟိုတ်ဂကူရဒှ်မၞကီု၊ မဟာသာလ ရဲခစဗြီု၊ ဗၞးဝွံရ တေဇက္ဍၚ်က္ဍီု၊ မဂၠိုၚ်ယဿပတ် ဒြပ်ရတ်မသ္တီု၊ ဒစာံစှော်ကိုတ် တော်ဂိုတ်စိုန်သ္ကီု၊ ဗော်ဗၞးတံကီု အိန်သွီုအိုတ်အာဲ၊ ကၠံသွဝ်ဂူဗ္ၚ သဗ္ဗဂၠိုၚ်ဒၞာဲ၊ ပြေၚ်ဂၠံစိချေံ ပေၚ်သ္ဂေဟ်တက်နှာဲ၊ ကွဳဍောတ်ကွဳဇၞော် ပေၚ်ဗြော်စရာဲ၊ ဥဒျာန်ပ္ကဴကၠံ ဍိက်တံၜှ်ကွာဲ၊ မဂၠိုၚ်ပိုန်စရာဲ ဂၠာဲဟီုရောမာန်၊ သိုက်လှိၚ်တဴဟေၚ် ၜိုဟ်စိုတ်ရေၚ်ကာန်၊ လ္တူလွဳမာန် မဒါန်တမၠာ၊ ဗၞးဗြဴပၠန် တန်အာဂဗ္ဘာ၊ နူတန်ဂဝ်ဗက် မသက္ကုခြာ၊ ဟွံက္တဵုဒှ်ယဲ ဘဲဝေဒနာ၊ စဟာပ်မၚ်မွဲ ဋ္ဌာန်သ္ၚောဲဟွံအာ၊ မၚ်မွဲဇကု အမှုဇြိုၚ်သာ၊ မၞတ်ဓမ္မတာ ဟွံခြာဟွံညန်၊ ဒစိတ်ဂိတု ဂွံသၠးဂဝ်ပၠန်၊ ဂွံကောန်ဗြဴမွဲ ရုပ်နဲညးသောန်၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ်ရ ဂွံလာပ်ထဝ်သန်၊ သေဋ္ဌဳမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ပူဗန်၊ လညာတ်ဝွံပြဲလောန် မ္ၚဵုတန်ဒှ်ရ၊ ဂးဣၚုဟ်ကွေံ ဗၞးသာလ၊ ကော်နၚ်အ္စာ မဟာတိက္ခ၊ ထ္ၜုတ်တၟာဲ ဇိုန်ကွာဲသက္ခ၊ ပ္ဍဲကောန်ဗြဴဍောတ် ကဵုခုတ်နာမ၊


မုက်လိက်−၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အ္စာဂှ်ရ တော်ဆသ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ သၟတ်ဝွံသၟတ် ရုပ်ညံၚ်ရဴနှံၚ်၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲဝွံအသဝ် ထတ်သန်လုပ်ကၠံၚ်၊ တော်ဂိုတ်ဂၠိုၚ်နာဲ စရာဲဇဳဂၠံၚ်၊ လညာတ်ပြဲအဵု မ္ၚဵုမၚ်္ဂလံ၊ အ္စာတော်ရံၚ် ဇဳဂၠံၚ်ဗိုတ်ပိ၊ နက်သတ်ဟေရာ စဂ္ဂတာမဂ္ညိ၊ ယးမတ်ၜါပြဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲသုခိ၊ တံကၞောတ်ရောၚ်ပြဲ အဒေါဝ်ဂှ်ဘဲမြိ၊ ၜိုန်ဒိုက်စိုတ်ကွေံ ဗၠးလီုဇိဝိ၊ အ္စာခုတ်ရ နာမဗၠးဗျိ၊ ဒိဋ္ဌိဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဗၞးဂှ်ဂွံမိၚ် ကွိၚ်ပါၚ်အ္စာ၊ အိုဟ်တၟိုဟ်စိုတ် အဵုဇိုတ်လာံတာ၊ ထဝ်သန်ဍိုပ်ဍဴ ပူဇဴအ္စာ၊ ဇိုန်ကဵုလက်ဆံၚ် လ္ၚောဝ်ပလံၚ်ဏာ၊ ချိန်ဂှ်အ္စာ တ္ညစဴအာ၊ မၞးသေဋ္ဌဳကၠာ မဟာသာလ၊ မၚ်မွဲမြိမြန် ဖန်ဖက်တော်ဆ၊ ကော်ဍိက်တြုံဗြဴ လွဳတဴခယျ၊ ဗၟဴဖျီုဖအံ မုံဂြံကဵုပ၊ ဝတ်ဗြဴတံရ ထဒၟမၚ်မွဲ၊ ဍိက်ဗြဴတံကီု အိုတ်ညးအဲလွဳ၊ ဖျီုဖအံ ဆံလံတက်တဲ၊ နနဲသာ်ဂှ် ရိုဟ်ဒဒှ်တ္ၚဲ၊ ဇၞော်တိုန်ဖေါၚ်ၚ် ညံၚ်ဒကောၚ်ဗၠဲ၊ မသက္ကုယဲ ဘဲဝေဒနာ၊ ကြဴဂှ်ဟွံလံ ဂဇံဂမာ၊ ဟွံမွဒဒဒိုက် ဗြဴသိုက္ခမာ၊ ဒါန်အတိက်ရောၚ် ထံက်ပၚ်ဍံၚ်သွာ၊ ညးဒးမုံဂြံ ဆံလံလာံသာ၊ လံညိဇၞော်အာ တီဝေါဟာပန်၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု ဟွံမိက်ဆဵုပၠန်၊ ယဝ်ဒးမိၚ်ညာတ် သ္ၚာတ်စိုတ်က္ဍန်၊ ဟွံကဵုမိၚ်ညာတ် မာတ်ဒဝ်တန်န်၊ စွံသတိဟေၚ် ဟွံကဵုဝေၚ်ခၠန်၊ အိုဿီုဒိုဟ်ပန် ဗိုန်ညန်မၚ်မွဲ၊ သေဋ္ဌဳတြုံဗြဴ ဗဴလဇမ္ၚောဲ၊ သဳမုနော်တြ ဝေါၚ်သတပ်ဂၠောဲ၊ ထိုၚ်သးထဥ ရုရုညံၚ်ပေါဲ၊ ကဵုတဴခၟ ဝေါၚ်သနတဲ၊ မိပ်စိုတ်ဟွံဟဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကၠုၚ်အာ၊ ဒါန်အတိက်သၟတ် ဝတ်ဓမ္မတာ၊ ဇၞော်တိုန်ဖေါၚ်ၚ် ညံၚ်ဍောၚ်ထာၚ်သွာ၊ ဗၞတ်အယုက်အဴ စှ်တြဴအခါ၊ ရုပ်သာ်ဂဥုပ် ညးဟွံတုပ်ၜါ၊ အလုံဍုၚ်ကၠာ ပြာကတ်ဒယှ်၊ တုပ်အဇပ္ကဴ မောဝ်နှဴဒိုဟ်စှ်၊ အမြာဲမောဝ်ပ္ဍး ထိုၚ်သးကဴဂှ်၊ ဒှ်တိုန်ခဵုခါတ် ညာတ်သၟိက်ဂွံၜှ်၊


မုက်လိက်−၁၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အလုံဍုၚ်ကၠာ မေတ္တာက္တဵုဒှ်၊ ကောန်ဝုတ်ဗၞးဂှ် ဓယှ်ရုပ်ဗြဴ၊ ကောန်သေဋ္ဌဳသ္အာၚ် တၟံပါၚ်ဂၠာဲလဴ၊ တၟံညးအဲ နတဲဇန်ပ္ကဴ၊ ဗလးကလုတ်အဵု ကဵုကၠုၚ်ပူဇဴ၊ ညးညးအဲအဲ ရိုဟ်တ္ၚဲဖက်နှဴ၊ ကလုတ်တံဟေၚ် ဂွဒးကလေၚ်စဴ၊ မနသၠုၚ်အဴ ကောန်ဗြဴသေဋ္ဌဳ၊ ပ္တေဟ်လဝ်ဗိုန် ပိုန်ရုပ်ကျာ်သြဳ၊ ဗတ်ဟီုလှေံလှန် ဟွံဗၠန်ဟွံချဳ၊ ကၟာဲဂၠိုၚ်တောၚ် ဟွံရံၚ်ဟွံသ္ၚေဝ်၊ ဂလာန်အိုဿီု ဟီုထောံဓရဳ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ လွဳဓဝ်မန၊ ညးညးအဲအဲ ဟွံဂွံမွဲရ၊ ပ္ကဴၜိုန်ဍေံဂေါဝ် မြမောဝ်ပသ၊ ညံၚ်ဗီုသာ်ဂှ် သၟဟ်ပၟာဏ၊ ဗတ်နွံမေတ္တာ ယဝ်အာဒးဂွ၊ ဟွံဂံၚ်မွဲရ အိုတ်ဒေသဍုၚ်၊ ရုပ်ဂေါဝ်ကွေံရ ဟိုတ်မနသၠုၚ်၊ ၜိုန်ရုပ်ဂေါဝ်တဴ ညံၚ်ပ္ကဴဟရုၚ်၊ ပသဂၠိုက်မံၚ် ညးဟွံဂံၚ်ဆုၚ်၊ ကောန်သေဋ္ဌဳဗၠာဲ ကွာ်သာအာကၠုၚ်၊ ယိုက်စၞောန်တဲ ဂေတ်ဂြဲပါဲပုၚ်၊ သၟိက်ဂွံဂဗး ဟီုဂးတက်ၜုၚ်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် ဍုဟ်ဟွံကၠုၚ်အာ၊ မိဒိဋ္ဌဟေၚ် ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကရောံမိမ မနဖြာဖြာ၊ လ္တူပိုန်ဘိုက် တသိုက်ဘောဂါ၊ လ္တူဍိက်ကမၠောန် ကၠောန်ၜိုတ်နၚ်ဏာ၊ နပိုန်အခါ တန်တဴကၠာရ။


လၟေၚ်ဖဵုဂုန် တွံဆန္ဒ ပိုဲချူပျးဇန် ဇၟန်ဝက်ကျ၊ လၟေၚ်မဂ္ညိ ဗောဓိသတ္တ၊ ဟိုတ်အကုသဵု ဇိုန်ကဵုမူလ၊ မက္တဵုဒှ်ရ ဋ္ဌာနဍုၚ်ဂှ်၊ ဂဗ္ဘာဂမြၚ် ကြၚ်ကၠုၚ်က္တဵုဒှ်၊ ညးပမၞိဟ်ယုတ် ခါဲဒုတ်ညးချဟ်၊ ဍုဟ်ဒၞာဲ ညးပါဲရုဲစှ်၊ ဗတ်ညးဍုဟ်ကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပ္ဍဲဂကူဂှ် ကၠုၚ်ဒှ်ဂဗ္ဘ၊ ကံအတိက်ဟေၚ် ချူပြေၚ်နၚ်ဏာ၊ ပါရမဳစိ ဗောဓိသတ်ကၠာ၊ မသက္ကုယဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ အကုသဵုကီု ကုသဵုသီုၜါ၊ ဍေံဇိုန်ကဵုကၠာ သၠးဂဗ္ဘာရ၊ ဗဗွဲဓမ္မတာ ဇၞော်အာလျလျ၊ ရုပ်သာ်ဟိန်ဗိန် ဇိုၚ်သေန်တတ်ဖလ၊ မုက်လးကယေၚ်ၚံက် သီုဗ္စံက်သီုကွ၊ ရာညးညာတ်ဗိုန် ဇအိုန်ဇရ၊


မုက်လိက်−၁၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညးခုတ်နာမ မာတၚ်ဂပၠန်၊ ကရောံမိမၜါ ဂယိုၚ်လမျီုစိ ပိမိကဵုကောန်၊ လၟိုန်တ္ၚဲဟေၚ် ဟွံဂွံဝေၚ်ခၠန်၊ တ္ၚဲသဝ်စဴညောန် သန္ထာန်တာဲဝၚ်၊ တ္ၚဲယးခဵုခါတ် ဂၠာဲအာတ်စဟေၚ်၊ ခၞာတ်ထိုၚ်ရ ထ္ၜကေတ်ဓလေၚ်၊ လၟိဟ်သ္ၚိကၠာ အာတ်ဟွံခြာဝေၚ်၊ လ္ၚဵုညးချဟ် ဍုဟ်မုက်ဓစေၚ်၊ ဆညးကဵုဟေၚ် ယိုက်ဂၠေၚ်တုဲစဴ၊ ရိုဟ်တ္ၚဲအာတ်ရ ဂွံပဗုၚ်ဂၞဴ၊ ဗောဓိသတ္တ တုပ်အဇပ္ကဴ၊ ဗွဲဓမ္မတာ ဇၞော်အာသဴသဴ၊ အယုက်တိုန်ဒှ် စိုပ်စှ်တြဴ၊ မိမဗျုထဴ စိုပ်သဘဴဇရာ၊ ဗောဓိသတ္တ မာတၚ်ဂကၠာ၊ က္တဵုဒှ်ဗဒှ်ကသပ် ချပ်နပညာ၊ ဂုန်မဇၞော်ပြဲ မိမအဲၜါ၊ မဂၠိုၚ်အနန္တ ဟွံကသုန္ဓရာ၊ လၟုဟ်အဲဇၞော် အဲဒးရော်ခၠေဝ်၊ မိမဇရာ ဟွံကဵုအာတ်ရ၊ အဲအာတ်ဗ္စညိ ၜါမိကဵုမ၊ ဟွံကဵုယုတ်တ် ပ္ဍဲဝတ်ပုၚ်သွ၊ ဟွံကဵုဒိုတ်ဝါတ် ဂၠိက်ယာတ်ညိည၊ ဂၠာဲအာညံၚ်ဂွံ ဟွံဒိုအ်ဟွံလဇ၊ ချပ်တုဲဟေၚ်ရ ပ္တီမိမၜါ၊ လ္ၚောဝ်ဒးရး ဂၠးဇိုၚ်ပါဒါ၊ တုဲဟီုတုန်ရ ယွံမိမၜါ၊ လၟုဟ်ကောန်ဍောတ် ထတ်စောံမြက်စာ၊ မိမၜါဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဇရာ၊ ဂုန်မဇၞော်လှဲ လ္တူအဲကၠာ၊ ကဵုကောန်ဂွံခၠေဝ် မွဲဝါညိအဴ၊ မိမၜါဝွံ လၟုဟ်ဗျုထဴ၊ လ္ပဂၠာဲရ စၞအဟာဂၞဴ၊ မံၚ်ပ္ဍဲတာဲညိ မိလ္ပကတဴ၊ ကောန်ဂၠာဲအာတ်ဟေၚ် ဂွံယိုက်ဂၠေၚ်ဖျဴ၊ သွကအဟာဂၞဴ လ္ပကတဴညိ၊ မိၚ်ကောန်ဟီုပၠန် ဒှ်တိုန်ပဳတိ၊ ကောန်ညံၚ်ကောန်အဲ ဟွံမွဲလိုက်ပိ၊ ဟိုတ်ဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်ညးဟီုဗျိ၊ ကောန်အဲဟွံယုတ် ဟိုတ်တီဝတ်မိ၊ ညံၚ်ကောန်ဝွံစိ ဇြက်ဗျိနွံဟာ၊ ဟီုထိုၚ်ဟးကီု သီုမိမၜါ၊ ဝဳတိနရု ဒုၚ်သာဓုကာ၊ ဂးမၚ်တၚ်ဂ တၠပညာ၊ သၟိက်ခၠေဝ်ရော်ညိ ဂုန်မိမၜါ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ အဲမြာကွေံရ၊ ဂးဣၚုဟ်ပြဲ တ္ၚဲယးဂတ၊


မုက်လိက်−၁၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သွက်ကေတ်ထိုၚ်ဟေၚ် ဓလေၚ်ရပ်ထ္ၜ၊ ခၞာတ်တဲမွဲ ကွာ်သဲတိတ်ရ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ဂဇံအာတ်ရ သ္ပရာဒနာ၊ သာဓုသာဓု သာ်ဝွံကဵုမြာ၊ ဖဵုဂွံကဵုရ ပုၚ်သွအဟာ၊ သ္ၚုသီုသှုဲသၠာဲ ဂၠိုၚ်သာ်နာနာ၊ ပိုန်ကၞောတ်ပိုန် သီုကွိုန်ပညာ၊ ရုပ်ကၞတ်ရုပ် ညးဟွံတုပ်ၜါ၊ ဖဵုကဵုဒါန်ကၠာ ကဵုမြာသုခိ၊ ကဵုဂွံဗၠးယဲ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ၊ ကဵုသိုက်လှိၚ်အဴ ပ္ဍဲဘဴဂတ၊ ယဝ်စုတိအဴ ဇၟာပ်ဘဴဘဝ၊ ဋ္ဌာန်အပါဲကွေံ ကဵုဗၠးဒိဋ္ဌ၊ ဍုၚ်သွဝ်မူလ ကဵုစိုပ်ညိအဴ၊ မိၚ်ဒးဆံလံ တၟံတြုံဗြဴ၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ကဵုရ ပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ သၠုဲသၠာ်သီုသ္ၚု ဇဗၠုဗြာတ်က္ၜဴ၊ သီုစေတနာ သီုမေတ္တာဇဴ၊ မာတၚ်ဂအဴ အာတ်တဴညိညိ၊ တဲရပ်ခၞာတ် ဂၠာဲအာတ်ဇၟာပ်သ္ၚိ၊ ယဝ်ဖ္ဍောဝ်ပၠန် ညံၚ်မန်ရသိ၊ မိၚ်ဒးစိုတ်ချဳ ရာသဳပက္ကတိ၊ ဂြပ်နွံကဵုပၠန် ညံၚ်ကောန်ကဵုမိ၊ ဆုဲအာတ်အာညိ သ္ၚိဟွံညန်သ္ၚောဲ၊ မာတၚ်ဂဗိုန် ဖ္ဍောတ်တိုန်သဲသဲ၊ သာဓုသာဓု ယွံလဇုအဲ၊ ယွံဗဴယွံလနော်တြၝဲ၊ ဆာန်ဍူညိရ ဒါနရောၚ်ပြဲ၊ ဒါန်ဂွံနိဿဲ ကြဴတဲဒှ်မ၊ အယုဝဏ္ဏ သုခဗလ၊ ဂွံဍိုက်ပေၚ်တဴ ဇၟာပ်ကဵုဘဝ၊ ပိုန်မၞိဟ်ပိုန်သွဝ် ဗွဝ်သုခ၊ ဋ္ဌာန်အပါဲကၠာ ဟွံဒးအာရ၊ ယွံမိယွံမ သၠးညိရအဴ၊ ဝုတ်တ်ဗၠာဲဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလထဴ၊ သၟတ်တြုံကီု သီုကဵုသၟတ်ဗြဴ၊ ယဝ်မိၚ်ဒးအဴ ကၠုၚ်ကဵုနှဴရဴ၊ သ္ၚုသၠုဲသၠာဲရ ပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ မာတၚ်ဂအဴ ဂွံတုဲစဴအာ၊ ဂၠေၚ်ဖျဴဏာသၟတ် လျတ်သာသာ၊ ညောန်စိုပ်တာဲဝၚ် ဇရေၚ်မိမၜါ၊ ဖျေံဓလေၚ်ရ သဂါရဝါ၊ ဆန်ၜန်တုဲကီု သီုမရောံညှာ၊ လ္ၚောဝ်ဂၠးပါဒါ ခါဂှ်ဟီုပၠန်၊ ယွံလေဝ်ပိတာ ညးၜါဂၠိုၚ်ဂုန်၊ ဒုၚ်ဒါန်ညိရ ပုၚ်စၞဗျန်၊ စွံမေတ္တာပြဲ ပ္ဍဲအဲဍိက်ကောန်၊ ပြေၚ်ဖျဳတုဲသ္အး ဒးရ:ပြဲလောန်၊ ချိုန်လမုဟ်ပၠန် ဒုၚ်ဒါန်ကောန်အဴ၊ ဂမြၚ်ဇၞော်ကၠာ ညးၜါတြုံဗြဴ၊ မိၚ်လဟီုကောန် ဝန်စဝ်ပူဇဴ၊


မုက်လိက်−၁၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မိပ်တဴစရိုတ် အဵုဇိုတ်မှောဝ်ဇဴ၊ ရိုဟ်ရေၚ်ဟီုဂး ထိုၚ်သးကောန်ဂၞဴ၊ ကောန်ပိုဲဝွံအဴ ဒေဝတဴပၟာ၊ ဂၠာဲအာတ်ဟွံလံ လၟုဟ်ဏံရောၚ်အာ၊ ဂွံနၚ်ပြဟ်ရ စၞအာဟာ၊ သ္ၚုသီုသၠုဲသၠာ် ဂၠိုၚ်သာ်နာနာ၊ ၜိုန်ဂြပ်ညးလအိတ် အာတ်ကေတ်လောဲသွာ၊ ညံၚ်ကောန်ဝွံကၠာ ၜါဟွံမွဲရ၊ ထိုၚ်သးကၠာအဴ ကြဴဟာပ်ပုၚ်သွ၊ ဂဇံဒးရး ဂးမာတၚ်ဂ၊ ဍာ်ကြဴတဲပ္ညုၚ် ဍာ်သုၚ်ရပ်ထ္ၜ၊ ဇိုန်ကွာဲကဵုရ တဲမိမၜါ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တၠပညာ၊ ဟွံဂွံလၞုဟ် ပ္ၚုဟ်ဓဝ်သဒ္ဓါ၊ လၟိုန်တ္ၚဲပၠန် ကၠောန်ၜိုတ်နၚ်ဏာ၊ ဖါၚ်ဗ္စရ စၞအဟာ၊ ဟွံကဵုယုတ်မတ် ပတ်ပေါန်လွဳပရာ၊ ဒးအခိၚ်ကၠာ အာဂၠာဲအာတ်ပၠန်၊ အလုံဍုၚ်မွဲ ဂေတ်အာထဲလန်၊ ဆညးကဵုကွေံ ဟွံဂးဂၠိုၚ်အောန်၊ သိုဂၠိက်ယာတ်ကွေံ ဟီုဂးကၠိစောန်၊ ဆဂွံယိုက်ဖျဴ စဴသ္ၚိပြာပ်ညောန်၊ ဗ္စမိမပၠန် အာတ်ကၠောန်လွဳပရာ၊ မိမၜါဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဇရာ၊ နူဇရာစိ ဗျာဓိပြိုက်ဖါ၊ ယဲဂှ်ထပ်လံၚ် လံအာကြံၚ်အာ၊ ရာန်သကိုတ်ရ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဒွံမာရဏ သီုညးၜါပၠန်၊ မါတၚ်္ဂရ စိတ္တကၠိစောန်၊ ညာတ်ဒးဂိုဟ် တက်သိုဟ်ယာံဒေါန်၊ တံဇိုၚ်မိမ ယာံထပူဗန်၊ မိမဒဴထောံ ဟွံဂွံခၠေဝ်ဂုန်၊ လၞီထတ်လောန် တသောန်တသဝ်၊ အဵုတၟံတိုၚ်ဗိုတ် ဒေပ်စိုတ်ဓဇန်၊ မိလၟာဂၞဴ ကၠုၚ်ဒဴထောံကောန်၊ ကၠၚ်ဨကောဝ ဒေသဒိုဟ်ပန်၊ ဟွံမွဲကောဒေံ ကၠၚ်ရစောန်လောန်၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ဒဴထောံကောန်ဟာ၊ အဵုမဂၠိုၚ်ဂုန် သၟဟ်သုန္ဓရာ၊ လၟုံကောန်ဇၞော် ကောန်ဂွံရော်ခၠေဝ်၊ ဟွံလံသွံအဴ မိတံဒဴအာ၊ ထောံလဝ်အောန်မွဲ ညံၚ်ဇြဲဒေါဝ်ဝါ၊ ဟွံမွဲသၞေဟ်သၚ် ပါတဟၚ်သာ၊ အဵုမိမာတာ က္ဍုဟ်ကောန်ဟာအဴ၊ အဵုဓုပ်ပြကာ ယွံလၟာဂၞဴ၊ ကောန်ကဵုဒုဟ် ဍုဟ်လဝ်ကဵုဒဴ၊ ကောန်ဂၠာဲအာတ်ဇွောံ ဂွံတုဲကလေၚ်စဴ၊


မုက်လိက်−၁၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
စိုပ်သ္ၚိဇံသဝ် လ္ၚောဝ်ပူဇဴ၊ လၟုဟ်ဒဴအာ သ္ၚောဲခြာတဴ၊ ယွံလၟာဂၞဴ ဒဴထောံကောန်မွဲ၊ အဵုလၟာဂၞဴ တုပ်ရဴသၟိၚ်တ္ၚဲ၊ ပျးတကံပန် ဂေတ်လန်ဂေၚ်ထဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ဝွံ ရာဟုကၠုၚ်ပျဲ၊ လျးဂၠုထုပ် အုပ်ဒးမတ်ဗြဲ၊ ဒဵုသဝ်ပၠိုတ်အာ ပါသတြုပျဲ၊ ဒဴထောံကောန်မွဲ ကဵုညးပျဲဟာ၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ထောံကောန်ဒဴအာ၊ ဥတုဒးဂွာံ တံသၞာံလဗိုက်ကျာ၊ အကာသဓဇူ ဗြဲဂူဖြာဖြာ၊ ဍာ်ဗြဲလေဝ်ကှ် ကြဴဒှ်မုဟ်ကျာ၊ ဗြဲမတ်ကောန်ၜါ ကှ်ကီုဟာယာဲ၊ အဵုလၟာဂၞဴ ဒဴထောံကောန်ဗၠာဲ၊ ညးနွံညးသိုက် ညးဂွံအိုတ်အာဲ၊ ကောန်ဒှ်ခါဲဒုတ် ဒုဟ်ဂၠိုၚ်ဒၞာဲ၊ ဇကုမွဲအဵု ဟွံမွဲကဵုဗ္ဒာဲ၊ ကောန်ကၠၚ်ညးဂး ဒးပြးနူယာဲ၊ ကောန်ဒးတူလာဲ အဵုယာဲတၠဂုန်၊ အဵုလၟဂၞဴ ကောန်ရဴအှ်ေဒုန်၊ ဗဗုလဟဵု ဂဵုတုဲဒးသုန်၊ ပၠိုတ်တုဲဟုံအဴ ကြဴဒှ်ဗွဝ်ဂြုန်၊ ညံၚ်သာ်ဂှ်ရ ဒုက္ခမဵုရုန်၊ အဵုမိတၠဂုန် ဒဴထောံကောန်ဟာ၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ကောန်ဒှ်ပူဆာ၊ လတေံဍာ်ဆၚ် လၟောဝ်ဂၚ်္ဂါ၊ ကျာလေၚ်ကဝ်ပိုတ် သိုက်က်ဇတ်အာ၊ ရမတ်ကောန်ဆက် နူစက္ခုဒွါ၊ ရမတ်ဂၚ်္ဂါ ဇတ်မာန်ဟာအဴ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တၠအနုအဴ၊ နဓဝ်ပညာ ချပ်ဗ္စာတဴ၊ ဇာတိဇရာ ဗျုဓိဖက်နှဴ၊ ဓဝ်မာရဏ ဇၟာပ်သတ်ကျစဴ၊ ဒှ်ဗျုယဲအဴ ချိုတ်အဴဟွံလံ၊ ညံၚ်မံၚ်ညးအဲ တက်တဲကဵုကံ၊ မံၚ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ သိုတ်သာသ္ပံ၊ ဟွံဗှ်ဂၠံၚ်ချိုတ် စရိုတ်စတ္တံ၊ ညံၚ်ဟွံပြးဆာဲ ဟွံလာဲညံၚ်တၟ၊ ကာလဒးချိုတ် စိုတ်ကၠုၚ်ဒှ်ပရအ်၊ အဲလၟုံဏံ ဒှ်ပရံရသွံ၊ ချပ်ဣၚုဟ်သွံ ဂတိဂိုၚ်စွံ၊ သောကဂၠိုက်ဂၠာဲ ဂိုၚ်ဖရာဲထောံ၊ ဟွံကဵုဗၠိုက်ဗၠန် ဟွံကဵုစောန်ကလောံ၊ သောတဆေဝ်ဒဝ် ဓဝ်ရောၚ်ဇၞးဂွံ၊ မာတၚ်ဂသွံ စွံသ္တိတုဲဗ္စာ၊ တုဲသၟိက်ဂိုၚ်ရ ဇွမိမၜါ၊ ကော်ပကောံနၚ် ဂမြၚ်ရဲသာ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် သီုဗော်ပြဝါ၊


မုက်လိက်−၁၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဖန်ဖက်စဳရေၚ် လၟေၚ်အရာ၊ ပြဝေဏဳရ ယိုက်ဇွတမၠာ၊ ပြုပြေၚ်တုဲကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ သၟိက်ဂိုၚ်ဒေပ်ကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ခါဲကတိုၚ်ကၠာ သီုၜါညဳသၟဟ်၊ တိုပ်ဒေပ်ညဳသာ သီုၜါဟွံတၞဟ်၊ ကလေၚ်စဴရ ဒေသဒဒှ်၊ မာတၚ်ဂဂှ် ဂၠာဲဗှ်ဗ္စာ၊ ဗတ်အဲမွဲသွံ ချိုတ်ထောံဂွံဟာ၊ ဇၟာပ်ညးအဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ရ မူဒၞာဲပကာ၊ ခိုဝ်ခိုဝ်ခါတ်တ် ဂၠာဲအာအာတ်အာ၊ ဗွဲဓမ္မတာ အာတ်စအာရ၊ ချပ်ဣၚုဟ်ပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ပလေဝ်ကောန်တာဲ ဂၠာဲၜုန်မြ၊ ဇုက်ဝါဂၠာဲပၠန် ဆုဒုန်မှာဲမှ၊ ဂၠာဲပကောံနၚ် ပြုပြေၚ်သက္ခဏ၊ သၞာံဂၠဴမူလ ဂွံပကၟဳ၊ ဒုန်ၜဝ်ထၞေက် ကရေက်ဝဏဳ၊ ဇုက်ညးဒက်ဂဝ် ဒက်ကွဝ်ညဳညဳ၊ ယာတ်ညးဂြာပ်ဇွ ဂွံဇိၚ်ပဂၞဳ၊ အိုတ်ဂမြၚ်ပၠန် ဗိုၚ်ကၠောန်ပလွဳ၊ မံၚ်တဴညဳညဳ ပနဳသုသာန်၊ တၠပညာ ပ္စာနညာဏ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ဟေၚ် ပရေၚ်နဳဒါန်၊ ခါဲဒုတ်ညးဍုဟ် စုတ်ဒုဟ်သီုကွာန်၊ ဂကူယုတ်ကွေံ ဟီုက္ၜေဟ်အဓာန်၊ အိုတ်ဇၟာပ်ကွာန် ကွာ်ဍာန်ညးချဟ်၊ ဂကူယုတ်ကွေံ ဒုဟ်ဍေံဟွံဒှ်၊ စိုတ်ယဝ်ရယုတ် ဒှ်လုတ်ကျာ်တွံ၊ ဒးစှ်ေအပါဲ ဂၠိုက်ဂၠာဲပှ်လှ်၊ ဂကူယုတ်ပြဲ ၜါနဲတုပ်သၟဟ်၊ စိုတ်သတ္တံဂှ် ဒှ်တံအရၚ်၊ သမ္မာမိစ္ဆာ စိုတ်ၜါတွံနၚ်၊ သမ္မာစိုတ် ကွာ်လောဲစိုပ်သၚ်၊ မိစ္ဆာဒှ်ဗက် နရက်ဒးကြၚ်၊ စိုတ်ယုတ်ခဵုခါတ် ပါတ်ဇၟာပ်တၚ်၊ စိုတ်ဆောံမမၚ် ဟွံဒးကြၚ်အာ၊ ဂလာန်ဝွံဂှ် ဗှ်တုဲဗ္စာ၊ ဂးမာတၚ်ဂ မိမသီုၜါ၊ ဂကူယုတ်အိုတ် ချိုတ်ရောသ္ဂးဟာ၊ ဂကူပြဲပၠန် ချိုတ်အနန္တာ၊ တိုၚ်ချိုတ်မွဲတ္ၚဲ အိုတ်အဲညးကၠာ၊ ဓဝ်မာရဏ ချပ်ဗ္စာညိ၊ လောဘဒေါသ မောဟညးပိ၊ မၞမွဲကၠာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ ယဝ်ဗက်စဍေံ ဒးစှ်ေကမ္ဘိ၊ သၟိက်ကဵုဝေၚ်ပါဲ ဂၠာဲကဵုဂတိ၊ ဝေၚ်ပါဲကၠေံညိ သတိပလွဳ၊ မဟာသာလ နာမသေဋ္ဌဳ၊


မုက်လိက်−၁၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂွံကောန်ဝုတ်မွဲ ညံၚ်နဲထဝ်ဂွဳ၊ မၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါကျာ်သြဳ၊ မဇၞော်ဓဝ်မၞ ခန္ဓပြေၚ်ဖျဳ၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဟုံလဳ ပြေၚ်ဖျဳရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ပ္ဍဲလိုက်ဝွံကွေံ ညးဟွံတုပ်အဲ၊ ဂကူပိုဲဗၞး နူညးပိုဲပြဲ၊ ထတ်သန်ဂၠိုၚ်ထပ် ပိုန်ဒြပ်ပိုဲလှဲ၊ ဂးရုပ်အသဝ် ဂေါဝ်ဆအဲမွဲ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဒက်ဂြဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကျိုၚ်လှာ၊ ကြိုက်သၟိက်ဒှ် ကာလဂှ်ကၠာ၊ သ္ဘၚ်နက်သတ် ဒးသၞောဝ်အ္စာ၊ အလုံဍုၚ်မွဲ မွဲသၞာံမွဲဝါ၊ အိုတ်ဗၞးတံ တၟံဝေါဟာ၊ ၜးကေတ်ကြိယျာ ကၠုၚ်အာလဳၜန်၊ ညးဝါတ်ညးလောဲ တံၚ်ဂြဲပြာပ်ညောန်၊ ပုၚ်ကွာၚ်စၞ သဗ္ဗဂၠာဲကၠောန်၊ ကၞာထကီု သီုပ္ကဴဇၟန် အိုတ်ဇၟာပ်သ္ၚိ တိညံၚ်ဍန်၊ ဖါပ်စ္စပၠန် တန်ဆန်ကၠုၚ်အာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဍိက်ကမၠောန်ရောၚ် ဟောဟောဂြာဂြာ၊ သၟိက်ဝေၚ်သဘၚ် အခြၚ်နာနာ၊ ဂၠာဲကၠောန်ကွာၚ်ၜဲ ဂၠိုၚ်နဲပြကာ၊ ဓရိက်ခၞာ ဂၠိုၚ်ဝေါဟာလောန်၊ ထဝ်ဗာတ်ဍာ်သာဲ ဖက်ပၠာဲခန်န်၊ သဂြာကလောံ ထောံကၠေၚ်သောန်န်၊ ဓုပ်ကဵုဓုပ်အဵု ဂွဳကဵုဂွဳပၠန်၊ ဝေါဟာဗၞး ဒးရးဂၠာဲကၠောန်၊ ဍိုက်ပေၚ်စိစောန် ဂၠာဲကၠောန်ဗဒှ်၊ ကော်ဍိက်ဗြဴပၠန် ဗၞတ်မသုန်စှော်၊ ကဵုကျိုၚ်ကျဝ်အဴ ပ္ကဴကဵုစရှ်၊ ကော်ဍိက်တြုံရ ခၞံညဳသၟဟ်၊ မသုန်စှော်ကၠာ ဟွံခြာတၞဟ်၊ ကောံတုဲညဳသၟဟ် ပြဟ်ကဵုနၚ်ကွဳ၊ အမာဲပုၚ်သွ စၞကွာၚ်ဂွဳ၊ လ္ၚဵုဂှ်စန်ဒက် ကၠံက်ဂွက်ဓရဳ၊ မြမောဝ်ဂၠိုၚ်ဂၠၚ် ကဵုပၟၚ်ကဵုဂွဳ၊ ဍိုက်စုတ်ပေၚ်ဍတ် ဟွံလျတ်ချဳ၊ ဍိုက်ပေၚ်ဇၟာပ်ကွဳ ညဳညဳသာသာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဒးရး ၜးလဝ်ကြိယျာ၊ ကွဳဇရာထဝ် အသဝ်သာ်လွာ၊ ကျိုၚ်လဝ်ဒးရး ချေံသိန္ဓဴၜါ၊ ဗ္ဂန်ကေတ်တုဲ သၟိက်အာဥဒျာန်၊ ဍိုက်ကွဳကမၠေ အသေအဟာန်၊ ညးညးအဲအဲ ထပ်ဂၠောဲပေၚ်ဍာန်၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် လ္ၚဵုဍိုက်ကွဳယာန်၊


မုက်လိက်−၁၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကောန်သေဋ္ဌဳဗြဴ ပ္ကဴလှဖ္ဍာန်၊ ကၟဳလဝ်ကွဳယာန် မွဲဟာန်သၟိက်အာ၊ ခၞဂှ်ပၠန် ဖျေံအမန္တာ၊ ယွံလေဝ်ဍိက်သ္ကံ လ္ပသ္ပံသာ၊ လညာတ်ယုတ်ကွေံ မၞးတံဆေဝ်တာ၊ မၞိဟ်ချိုတ်မၞိဟ်ယဲ ကဵုပါဲသ္ၚောဲခြာ၊ ခါဲဒုတ်ယုတ်မာ ပကဵုဒနာကြတ်၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု လေပ်ဆဵုဒးပယျတ်၊ ယာံအဲညာတ်ကွေံ ဟွံဒးကဵုမတ်၊ ဟွံဒးညာတ်မွဲ နူအဲဍောတ်တ်၊ ဂၠံၚ်ပိုဲအာကွေံ ပကဵုဍေံတတ်၊ မၞးတံဍောတ်ဇၞော် စဳစောတ်မၚ်မွဲ၊ မိၚ်တုဲဆံလံ ဍိက်သ္ကံရဲ၊ လ္ၚဵုလေံလွပ် ရၠ်ကေတ်နတဲ၊ ကွာ်အာဂတ ဟီုရသဲသဲ၊ ဟွံမွဲမ္ၚဵုကၠာ ပါဲသာဲသ္ၚောဲ၊ ကောန်သေဋ္ဌဳပြဲ တ္ၚဲဝွံတိတ်ကၠုၚ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ဂၠာဲစၞပုၚ်၊ တ္ၚဲဝွံပြဲဟေၚ် ဝေၚ်သဘၚ်ဍုၚ်၊ ဇၟာပ်ညးဇၟာပ်ကွာန် ကဵုဒါန်အာကၠုၚ်၊ အဲဂွံလောဲရ စိတ္တကေဝ်ဇြုၚ်၊ ဂွံကသပ်ပ္ညုၚ် ကွာ်ကၠုၚ်ဇောဲဇောဲ၊ ခၞာတ်နတဲ ထိုၚ်မွဲကၟာဲ၊ ဆဵုသ္ၚိလုပ်အာတ် ဟွံဒးဝါတ်ခါဲ၊ ဆညာတ်ဒးကဵု ကုသဵုဇိုန်ကွာ်၊ ဆဵုဒးပေၚ်ခုတ် ဍိက်ဝုတ်ဍိက်ဗၠာဲ၊ ဍေံဟီုသ္ကာတ်သာဲ ဂၠိုၚ်ဒၞာဲဆေဝ်တာ၊ ဟေံမာတၚ်္ဂ မၞးလ္ပအာ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ဗှ်ေမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ တေံနာဲပိုဲကွေံ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဟွံမိက်ညာတ်ဟေၚ် အမၚ်္ဂလာ၊ မၞးလ္ပအာ ယဝ်အာဒှ်ဝါတ်၊ မာတၚ်ဂဗၠာဲ ဂါဲဝါဲခါတ်မါတ်၊ ဟွံဟီုဟွံခၠေဝ် ကွာ်ကြေဝ်ဂၠာဲအာတ်၊ ဍိက်တံအိုဿီ ဗိုၚ်ဟီုရာဲသာတ်၊ ဟေံမာတၚ်ဂ ယဂၠာဲပတိဃာတ်၊ နာဲပိုဲယာံညာတ် ဒှ်ဝါတ်ရယ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ဓဏာတ်တဲမွဲ ကွာ်သဲဗၠဗၠ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ စဝ်ကၠုၚ်ကွဳရ၊ ဂွံညာတ်ကေတ်ကွေံ မၞးမာတၚ်ဂ၊ ချပ်ခါ်ဆိုအ်ေ ဇအိန်ဇရထအအ်၊ တုဲသၟာန်တိုန်ကွေံ ယွံလေဝ်မၞးတံ၊ ဒးညာတ်လၟုဟ် ညးဂှ်ဍေံဏံ၊ မူယၟုကီု ဟီုပကဵုလံ၊ ဟိန်ဗိန်ယုတ်မာ လအာညံၚ်ပရံ၊ ညးဂှ်ဍေံဏံ မၞးတံဟီုစံ၊ ဍိက်ဂမၠိုၚ်ဂွိၚ် မိၚ်ဒးအသံ၊


မုက်လိက်−၁၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္ၚောဝ်ပ္တီညိ ယွံမိတ္ကံဇမ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ဍေံမၞိဟ်ပရံ၊ ပိုဲဍိက်ဆေဝ်တာ ဂၠိုၚ်ဝါလ္ၚီကၠံ၊ ဍေံဟွံဒိုအ်စံ ဍေံကြံလောန်အဴ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ မိၚ်ချဳလိုက်လဴ၊ ညာတ်မာတၚ်ဂ ဒေါသဖက်နှဴ၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု ဆဵုဘာ်တရဴ၊ ဟွံမိက်အာဟေၚ် ဂေတ်ကလေၚ်စဴ၊ ချပ်ခါ်တုဲအဴ ကလေၚ်စဴအာရ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳကီု ဟီုသီုဒေါသ၊ ဟိုယ်လေဝ်ယတံ တ္ၚဲဏံဒးဂွံ၊ ဒၟာနူဂမြၚ် ယမာတၚ်ဂ၊ ဟွံဂွံစသုၚ် ပုၚ်ကွာၚ်စၞ၊ ကဵုဘဲဒက္ခ ဒးရယတံ၊ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ကီု ဟီုတုန်ခံခံ၊ ကဵုဘဲလၟုံရ ပစွံဍေံလံ၊ ဂၠောဲလုပ်ဗိုန်ဗတ် ဍေံရပ်ပတ်ကံ၊ လ္ၚဵုဍေံခၞက် တက်ဗိုတ်ကဵုတၟံ၊ စိပ်တိုန်ဂြိုဟ်ချအ် ကံဝ်မတ်ပ္တဴ၊ ဍိက်သ္ကံရဲ တက်ဖဲစဴအာ၊ ဍေံပၠောထောံအဵု ညံၚ်ကဵုဇွဂၠဴ၊ ဗောဓိသတ္တ တၠအနှဘဴ၊ ဓဝ်အကုသဵု ဇိုန်ကဵုဖက်နှဴ၊ ဟွံဂွံချိုတ်အဴ လောတ်လောကၟဝ်၊ ဂိသၠောံကာယျ သဗသ္အဝ်၊ ဝိုတ်သ္တိကီု တသ္ၚဳကသဝ်၊ လောတ်လောကၟဝ် ကသဝ်သာသာ၊ လံညိဗ္ၜူဗၠး ဂွးတိဇက်အာ၊ ဇရေၚ်သၞိၚ်ဇြဲ ထောံဇိုၚ်တဲၜါ၊ လၟောၚ်ဂၠိုၚ်ထပ် ဗကပ်လ္ၚာ၊ နကဵုတဲကဵု ဗက်ဍဵုညှာညှာ၊ ပတ်ဇွိတ်သာသာ ဂိဟဲအာရ၊ ဇက်က္တဵုပၠန် ဂဇုန်တော်ဆ၊ အဲအာတ်စလၟုဟ် ဗၠးဒုဟ်ပွ၊ မၚ်္ဂလိကာ ဒေပ်စိုတ်ပါပ၊ ချပ်ခါ်အဲပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ စရိုတ်ဓဝ်မၞ ဍေံပနိဿဲ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ပွလုတ်ဟွံမွဲ၊ ဂၠာဲအာတ်စရ ဗၞတ်ဆစဖဲ၊ ဟွံဂၠာဲဟီုၜေဟ် ညးရးဇမ္ၚောဲ၊ ရာဒနာအဵု လ္ၚောဝ်ယဵုတဲ၊ ဍေံညာတ်ရုပ်အဲ ချဟ်ခါ်အဲပၠန်၊ ဍိက်တံဂှ်ရ ဟွံဒညရန်၊ ဍေံရပ်ဂွံအဲ ဍေံကဵုဘဲဒန်၊ ဍိက်ကဵုနာဲရ မၞတန်တန်၊ ဓဝ်မေတ္တာရ သ္တိညာဏ်အောန်၊ ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန် ဟွံချပ်စန်စာ၊ မာတၚ်ဂပြဲ ချပ်ပၠန်မွဲဝါ၊ ညးဍဵုဍိုက်သၟတ် ကဵုယုတ်ရဟာ၊ ဒေပ်စိုတ်ကဵုပြဲ မၚ်မွဲဂွံမြာ၊


မုက်လိက်−၁၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗတ်ၜုၚ်တက်ကွေံ ဖျေံဓဝ်မေတ္တာ၊ ရပ်စိုတ်သမ္မာ မြာပိုန်သုခ၊ မၚ်္ဂလိကာ ပိုၚ်ခြာမာန၊ ဓဝ်မေတ္တာသွံ အဲစွံဂတ၊ အဲဟံၚ်ပြာ်ဍေံ ဂှ်ရောၚ်ဒးပွ၊ ကြဴဂွံတီညိ သတိဗလ၊ အဲအာတ်ဍေံရ ကာလဂှ်ဒး၊ ဂးမာတၚ်ဂ တြုံတၠညး၊ ချပ်တုဲက္တဵု ဍဵုၜံၚ်ရပ်ပၞး၊ လျဝ်ဇိုၚ်တဲ ကွာ်ထဲဆဒး၊ စံဇြဟတ်ညိ ဋ္ဌာန်တိသတး၊ မာန်ကီုရဂး ဇၞးစိုတ်တုဲအာ၊ ဇောဲဇောဲဇာဲဇာဲ လုဲလာဲဇိုၚ်ၜါ၊ ဟိုတ်ညးၜုၚ်တက် ဟွံဓဝ်ဟွံယာ၊ ဒစုန်ဝါဲဝါဲ ထိုၚ်ကၟာဲဏာ၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်အာစိ သ္ၚိမၚ်္ဂလိကာ၊ ချိုန်ဂှ်စိုပ်အာ ဟွံပါလၞၚ်၊ ဂဇုန်ယဵုဲ ပ္ဍဲတြၚ်ဝၚ်၊ ဖ္ဍောဝ်သဲသဲ ဂၠိုၚ်ကဵုနဲတၚ်၊ သာဓသာဓု ဒါန်ဝွံပြဲက္ဍၚ်၊ ဒါန်ရောၚ်ဇိုန်ကဵု မဂ်ဖဵုစိုပ်သၚ်၊ ဒါန်ရောၚ်ရီုဗၚ် ဟွံဒးကြၚ်လန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုစိ ကလိဂွံထဝ်သန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုတသိုက် ပိုန်ဘိုက်တန်န်၊ ဒါန်ဇိုတ်အဝဲ ရုပ်သာ်ပြဲလောန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုကွေံ ဟွံဒးဂၠာဲကၠောန်၊ ကၠိဂွံထဝ်သန် ဒြပ်ကောန်သမ္ဘာ၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်တံ ခၞံနၚ်ဏာ၊ ဒါန်ဝွံရီုဗၚ် ဒါန်ဂွံဍံၚ်သွာ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုတသိုက် လိုက်သွဝ်သီုၜါ၊ ဒါန်ရောၚ်တိတ်ဗၠး နူပးသံသာ၊ ဒါန်မှတ်ကဵုမြာ သုခသိုၜါ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳတံ တၟံတြုံဗြဴ၊ မိၚ်ကၠုၚ်ကဵုရပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ မာတၚ်ဂကီု ဟွံကေတ်ဟီုတဴ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ ကျာ်သြဳၜတ်သဴ၊ အဲဂွံအဲစဴ အဲအာတ်တဴရောၚ်၊ ဍိုက်သ္ကံရဲ တက်တဲဂြိုၚ်ကၠံၚ်၊ ကောန်ဝုတ်အသဝ် ရုပ်ထဝ်ဒကောၚ်၊ ဂလာန်ဂှ်ကွေံ ဒှ်ဍေံဟီုဂံၚ်၊ ခါဲဒုတ်ညံၚ်ဍေံ ညာတ်ဒးစံၚ်ပရံၚ်၊ ဒှ်ဍေံအာတ်ဂံၚ် အဲစံၚ်ပြံၚ်ကွေံ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳတံ ကဵုကံဟီုၜေဟ်၊ ဍေံတံဂြိုၚ်ကၠံၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံဒး၊ လ္ၚဵုခါတ်မါတ် သၟိက်ဘာတ်ထောံဍေံ၊ လ္ၚဵုဂှ်ချပ် သၟိက်ရပ်ဂဗး၊ ဆဍေံကဵုဍေံ ဂၠာဲဟီုဂးကၠံၚ်၊ ကၠံၚ်မံၚ်ထဥ ရုရုသံၚ်သံၚ်၊ သေဋ္ဌဳဗြဴမိၚ် ဂွံၚ်ဘိုန်စိုတ်စံၚ်၊


မုက်လိက်−၂၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကော်ဍိက်ဗြဴအဵု ကဵုပါန်အခေါၚ်၊ ထဝ်သန်ကဵုဏာ ကဵုအာပလံၚ်၊ ပကဵုဍေံမံၚ် ညံၚ်ဒုၚ်ဂုန်ညိ၊ မိၚ်သေဋ္ဌဳဟီု သီုဍိက်ဗြဴပိ၊ဂိုၚ်ကေတ်ထဝ်သန် ယောန်စှ်ေအာတိ၊ ဟွံမိက်အာကီု ဍေံဟီုဒေါန်ဗျိ၊ ဍုဟ်ခါဲဒုတ်လောန် ညောန်လုပ်ညိညိ၊ စိုပ်တြၚ်ဝၚ်စိ နကြိဟီုပၠန်၊ ယွံမာတၚ်ဂ ကေတ်ရထတ်သန်၊ ကောန်ဝုတ်ညးကီု တုပ်ဗီုထဝ်သောန်၊ မၞးလ္ပအာတ် သွက်ဂွံဝါတ်လောန်၊ လံညးထေဲအဵု ညးကဵုဘဲဒန်၊ ဆဗၞတ်ထတ်သန် ကေတ်ညိပၠန်ရ၊ မာတၚ်ဂကီု ဟီုတိုန်ခယျ၊ ချိုတ်လၟုဟ်အဲ ဟွံမွဲမိမ၊ သွက်ဂွံမၚ်တာဲ ဂၠာဲဖျိန်ပုၚ်သွ၊ ဗတ်ညးဂစိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝိ၊ အာတ်ဒဵုဂွံရ ပဆေဝ်တာညိ၊ မိၚ်ကေတ်ဆဴဆဴ ဍိက်ဗြဴညးပိ၊ မိၚ်ဒးစိုတ်စံၚ် ဗီုသုၚ်ဍာ်ဂျိ၊ သၟိက်ဂွံကဵုချိုတ် ထေဲပၞတ်စိုတ်ဂိ၊ သ္ၚေဝ်မုက်တုဲဟေၚ် ကလေၚ်တိုန်သ္ၚိ၊ လ္ၚောဝ်ပ္တီစိ ယွံမိသေဋ္ဌဳ၊ လၟုဟ်ခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်ခါခၞဳ၊ ဒုၚ်ဂုန်ဍေံကီု ဍေံဟီုဝေရဳ၊ ကဵုထဝ်သန်ကွေံ ဘာတ်ဍေံဟွံချဳ၊ ဍေံအာတ်ကေတ်ပၠန် ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ၊ ခါဲဒုတ်ခါခၞဳ ဍေံဟွံချဳစဴ၊ မိၚ်လဟီုစိ မိသေဋ္ဌဳဗြဴ၊ ဇၞော်တဴဇကု သၟူဒမြဴ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ကောန် ဒယှ်လောန်တဴ၊ ပရိုၚ်သာ်ဂှ် မြဟ်ကမြဴ၊ ဂွံလောန်သဘဴ လှေံဖျဴပြဲလောန်၊ ဂးဗြဴသေဋ္ဌဳ ဂွဳစိုက်ကေတ်သန်၊ ဗၞတ်ကၠံပသာ ဂွဳဏာလှေံလှန်၊ သေဋ္ဌဳဗြဴကၠာ ကွာ်အာပြာပ်ညန်၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ယွံကောန်ယွံကောန်၊ မိနၚ်ကဵုသန် ကောန်ကေတ်ညိရ၊ သန်ကၠံပသာ အာပဇွောံမ၊ ကြဴဟွံဒးအာတ် ဟွံဝါတ်စၞ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ ကဵုမြာသုခ၊ အာတ်ကောန်ကွေံ ဟွံဒးပွ၊ ညးမိၚ်ဒးဂွ စဴကၠာရကောန်၊ မိၚ်သေဋ္ဌဳဗြဴ ဟီုတဴသောန်သောန်၊ မာတၚ်ဂကီု ဟီုခၠေဝ်ပလန်၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ကီု မူနွံပၟိက်သန်၊ ခါဲဒုတ်သိုက်ကွေံ ညးထိုၚ်သးအောန်၊


မုက်လိက်−၂၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟိုတ်ဂှ်အဲပၠန် ဂၠာဲကောန်သမ္ဘာ၊ အဲဒးအာတ်စိ မၚ်္ဂလိကာ၊ ဗတ်ရဂစိုတ် ကဵုအိုတ်ဇိဝါ၊ အဲအါတ်ညံၚ်ဂွံ ဒိုအ်ပၠန်ဂွံဟာ၊ချိုန်လၟုံပြဲ ကဵုအဲစဴအာ၊ ဗတ်ဟီုလာံသာ အဲဟွံအာရ၊ ပါၚ်တရၚ်ဝၚ် ဂးမာတၚ်ဂ၊ တိက်လၞၚ်ကၠာ ဗဒေါံဖျေံကာယျ၊ ပိတ္ၚဲလ္အိတ် ဟွံကေတ်ပုၚ်သွ၊ ပ္တပ်ဇိုၚ်တဲ တုပ်နဲဇွ၊ ပညံၚ်ချိုတ်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ပရိုၚ်သာ်ဂှ် ဒယှ်တန်တန်၊ မၞစိုတ်ယုတ် ခါဲဒုတ်အာန်ကောန်၊ ကောန်ဗၠာဲသေဋ္ဌဳ ဟီုကြေဝ်ဂၠာဲလန်၊ အလုံဍုၚ်မွဲ ညးအဲလီၜန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် ကောန်ကၠုၚ်ပြာပ်ညန်၊ ဟီုရေၚ်သ္ကံပၠန် ဒးဂွန်ရယ၊ ပိုဲကၠုၚ်ဒုၚ်ဂုန် ညးပ္တိုန်မာန၊ လၟုံဒးအဵု ကဵုမာတၚ်ဂ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ဏာ ဂွမာဂွ၊ ကံဍေံစိုပ်ဍေံ ပေၚ်စိုတ်ဍေံရ၊ ဟိုတ်နူဓဝ်မၞ ဂွံရဟွံလံ၊ ဍေံဟီုတိုန်ပလေ ဟိုယဲလေယတံ၊ ပိုဲလၟုဟ်ရ ပိုဲပသောၚ်ဏံ၊ ကဵုမာတၚ်ဂ ပိုဲပသ္ကံ၊ ပကဵုညးပျဲ ဘဲပကဵုဒွံ၊ ဍေံဂွံဗြဴဏံ ယတံထေဲဟာ၊ လ္ၚဵုဂှ်အီဂြိုၚ် တက်ဇိုၚ်တဲၜါ၊ ဗြဴသၠုၚ်မာန မူပရောဇွာ၊ စိုတ်ညံၚ်အိက်အာ် ရုပ်သာ်ဍေံကျေဝ်၊ ဗြဴသာ်ဂှ်ကွေံ စရုပ်ဍေံဟာ၊ ဍုဟ်ကွေံရဇွာ ကဵုဏာခါဲဒုတ်၊ ညးလ္ၚဵုကီု ဍေံဟီုဂၠာဲပျုတ်၊ ယွံလေဝ်ယတံ ဗြဴဏံဗြဴယုတ်၊ ပိုဲတီလံကွေံ နူဍေံဍောတ်တ်၊ သၠုၚ်မၞအဵု ဒဵုဍေံဒှ်ဝုတ်၊ ဟိုတ်နူဍေံယုတ် ခါဲဒုတ်အာတ်ဍေံ၊ လ္ၚဵုဟီုတိုန်ပြဟ် ဒှ်ကွေံဒှ်ကွေံ၊ မိၚ်ညးဟီုဂှ် ချဟ်ခါ်လဝ်ဍေံ၊ ဍိက်သ္ကံစိုတ်သၠုၚ် တက်ၜုၚ်ဂဗး၊ ဟိုတ်ပွလုတ် ယုတ်မာပဒး၊ မာတၚ်ဂကွေံ ဍေံအာတ်ရောၚ်ယ၊ သေဋ္ဌဳဗၠာဲရောၚ် ဟီုကၠံၚ်ခယျ၊ အိုဿီုညးအဲ တက်တဲဂြိုၚ်ခ၊ မိပ်စိုတ်ယူယာ် ဒံၚ်သၠာ်ရ၊ ကောံတုဲရံၚ်ပၠန် ယတံပကသဳ၊ ဟေံမာတၚ်ဂ ကၠေံစိုတ်ပလွဳ၊ ဂွံလၟုဟ်ရ မၞးလ္ပချဳ၊ ယဝ်ညးတက်ကီု ပိုဲရီုညဳညဳ၊


မုက်လိက်−၂၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မၞးလ္ပချဳ လွဳကျာ်ထိုၚ်သး၊ ဗၠာဲလ္ၚဵုကီု ဍေံကော်ဟီုဂး၊ ဟေံမာတၚ်ဂ လွဳရဂွံဇၞး၊ လွဳဂှ်ကၠေံစိုတ် ဗတ်ချိုတ်လ္ပဗလး၊ လွဳမာန်ရောၚ်ပြဲ ကျာ်တြဲထိုၚ်သး၊ တိက်ဟွံချဳကွေံ ဗၠးမာန်ကီုဟာ၊ ဗၠာဲဂမၠိုၚ်ရောၚ် ကောံမံၚ်ဟောဂြာ၊ ဍေံဗိုၚ်ဟီုရ ဂၠိုၚ်ကဵုပြကာ၊ ကောံတုဲတက်တဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ဂၠောဲအာ၊ ဍေံဍုဟ်ညာတ်ဟေၚ် မၚ်္ဂလိကာ၊ ကဵုဇြဟတ်ကၠာ ကဵုမှာတၚ်ဂ၊ ဍိုက်သေဋ္ဌဳကီု ဍေံဟီုစမြ၊ ဗၞတ်မဟီုဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဟွံဂံၚ်ပျဲပျာံ ဍေံရောံဒည၊ ဗၠာဲသ္ကံရဲ ဟိုတ်မၚ်မွဲရ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တိက်ရဟွံချဳ၊ အိုတ်ပန်ဒိုဟ်စိ ဇရေၚ်သ္ၚိသေဋ္ဌဳ၊ မၞးသ္ကံရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ရံၚ်သ္ၚေဝ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ တိက်ရလွဳ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်အာ ဘာသာလီုဇဳ၊ ဂွိၚ်တိုန်ဂြိုဟ်ချဳ ဒးကၠုၚ်သ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ ဗၞးရေၚ်သ္ကံ ကောံဂဇံမံၚ်၊ ညးညးအဲအဲ ဂၠိုၚ်နဲဟီုကၠံၚ်၊ မာတၚ်္ဂချိုတ် ဝုတ်ဒိုဟ်ပန်ဂၠံၚ်၊ ထပ်ှထပှ်စိ ဇၟာပ်သ္ၚိဒးပြံၚ်၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ရောၚ် တုဲဒးပြံၚ်အာ၊ ဇာတ်ဗၞးရ ညးပပြာထာ၊ လၟုဟ်ခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ပ္ဍဲပါၚ်တြၚ် တိက်တၚ်လ္ၚာ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်ဟေၚ် လေၚ်ရသေၚ်ဟာ၊ အိုတ်မွဲဘာသာ ဒှ်လေၚ်အာရ၊ ဟိုတ်နူညးကီု လေၚ်သီုမသ၊ ကဵုပိုဲလေၚ်ကွေံ ဟွံဒးပွ၊ အိုတ်ပိုဲညးကီု ဗိုၚ်ဟီုဆောံမ၊ ညံၚ်အာကီုရ ကာလဂှ်ဒး၊ လ္ၚဵုဟီုပြဟ် ဒှ်ကွေံဒှ်ကွေံ၊ ဂကောံဝေါဟာ ဘာသာဗၞး၊ ဂုန်ကောန်ညးမွဲ ညးအဲလေၚ်ပြး၊ ယဝ်ဟွံကဵုကီု ပိုဲဟီုညံၚ်ဇၞး၊ ကသပ်ဝွံကွေံ ဒးရမၞးတံ၊ တိုၚ်ကသပ်အဵု ပိုဲပကဵုလံ၊ အိုတ်မၞးတံဟေၚ် ကောံရေၚ်သ္ကံ၊ ဂၠာဲကၠုၚ်ထိမြိ ပ္ဍဲသ္ၚိပေၚ်ချံ၊ ဆမွဲကရောံ ကောံတုဲဂဇံ၊ အိုတ်မၞးတံ ခံမံဟီုပၠန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်ညးတၠသန်၊ ဂကူပိုဲဗၞး ဒးရးပြဲလောန်၊ ဘာသာဗၞးစိ ဟွံဂွံကၠိစောန်၊ အိုဿီုညးအဲ မၚ်မွဲတန်န်၊


မုက်လိက်−၂၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ချိုတ်လၟုဟ်ပၠန် ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ရောၚ် တိက်မံၚ်ဟွံချဳ၊ ထပှ်တ္ၚဲရ လံခန္ဓဏှဳ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်အာ ဘာသာလီုဇဳ၊ ဒးဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာကၠၚ်ဟဳ၊ ဟိုတ်ဂှ်သေဋ္ဌဳ သ္ၚေဝ်တုဲတော်ဆ၊ ဂုန်ကောန်ဝုတ်မွဲ သီုရဲမသ၊ ဒးလေၚ်တဴအဆက် အနာဂတ်ဂတ၊ လေၚ်ညးမွဲဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ လေၚ်သီုမသ ဝါတ်ရသေဋ္ဌဳ၊ မဟာသာလ တော်ဆဂၠာဲသ္ၚဳ၊ လၟုဟ်ဝါတ်လောန် ဂုန်ကောန်ကျာ်သြဳ၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်စုတ် ခါဲဒုတ်ခါခၞဳ၊ ဟွံဂွံဟွံအာ ဗက်ဏာဟွံချဳ၊ လံဖေက်ချိုတ်ပၠန် ခန္ဓဍေံဏှဳ၊ ဍေံချိုတ်လီုဇဳ ပြဝေဏဳဗၞး၊ ဒးကဵုဏာကောန် သၞောဝ်ပၠန်ဂတး၊ ဟွံကဵုဒှ်ဝါတ် ဝါတ်သီုညးအဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ရ သိက်ဂွံပဒး၊ အိုတ်ကသပ်ရောၚ် ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ကွေံ ဟွံဟီုဂးပၠန်၊ ဗၞးဂမၠိုၚ် ဗိုၚ်ဟီုတန်တန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်တၠသန်၊ ဟွံဟီုသၚ်ရိုဟ် လၟုဟ်ဂိုဟ်ကောန်၊ ညးဂမၠိုၚ်ဂှ် ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သီုသေဋ္ဌဳပၠန် သီုကောန်သီုဗြဴ၊ သဳမူနော်တြ မသကောန်စဴ၊ အဆက်ဆက် ဂၠိုၚ်လောန်ဖက်နှဴ၊ ဒးဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာဗွဲကြဴ၊ ဗတ်ဒြပ်နွံကွေံ ညးဟွံရဴဂဴ၊ ယဝ်ဂိုဟ်ကောန်ဗြဴ ကြဴတဲဒးဟောံ၊ သေဋ္ဌဳၜိုန်ကြံ ဂဇံဒေန်ဗျောံ၊ ဖျုန်ဂြိုဟ်ဂတဝ် ဒှ်ဓဝ်ဇြဟောံ၊ ညံၚ်ဆုဇိုၚ်ဍာ် သၚ်လာ်ဆုဒေါံ၊ ဟွံသေၚ်မွဲသာ် ညံၚ်ညးဗာ်ပြောံ၊ ဒှ်ဓဝ်ဇြဟောံ ဒေါံစှ်ေအာရ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ရော ကောလာဟာလ၊ ၜိုန်ဟီုတိုန်ဇဳ သေဋ္ဌဳဟိတ်ဇြ၊ ဟွံကလေၚ်ပါၚ် ရမျာၚ်ညိည၊ ဒှ်မံၚ်ကၠိုက်ကၠဟ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဟီုတိုန်ပၠန်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်တၠသန်၊ ဟွံဂိုဟ်ဘာသာ လၟုဟ်ဂိုဟ်ဟာကောန်၊ ကဵုဟွံကဵုကီု ဟီုရခိုဟ်သန်၊ ယဝ်သ္ၚိတ်မံၚ်ကီု ပဟီုပိုဲဓဇန်၊ ပိုဲဟီုဒုၚ်ဂုန် တုန်စှ်ေစိုတ်ရ၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ကီု ဟွံဟီုပါတ်သဗ၊


မုက်လိက်−၂၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဇြဟာတ်ပ္ဍဲကောန် ဍိုန်တိုန်စိတ္တ၊ မွဲသာ်ဂှ်ပၠန် ရံၚ်ကဵုဝံသ၊ ဂၠိုၚ်ကဵုအောန်ဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ကောန်သၠးကဵုရ ကာလဂှ်ဒး၊ မူဟိုတ်တုန်ရော ပိုဲဂကူမၞး၊ လၟေၚ်ဝေါဟာ ဘာသာဇၞော်ကၠး၊ ဇာတ်လီုညးပါဲ ဂၠိုၚ်နဲပြးဇး၊ ဟွံဂွံအာကောံ ကရောံအဲညး၊ ကောန်ကဵုဏာကွေံ ဒှ်ဒးရးသန်၊ ချပ်တုဲသေဋ္ဌဳ ဒ္ၚဳကဵုကဵုကောန်၊ ယွံကောန်သ္ဍိုက်မ ရုပ္ပလက်သန်၊ လၟုံခါဲဒုတ် ဍေံယုတ်မာလောန်၊ ဍေံကၠုၚ်တိက်တၚ် ပါၚ်တြၚ်ပၠန်၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်ကောန် အံက်ဝါတ်လောန်ရ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်ကီု လေၚ်သီုမသ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကီု ကၠုၚ်ဟီုကြံကြ၊ ဟိုတ်ဘာသာမၞး အံက်မ္ဒးကျ၊ ချိုန်လၟုံကောန် ပ္တိုန်လဝ်စိတ္တ၊ မူဟိုတ်မွဲရ ဒါနဒှ်တံ၊ ပ္ဍဲကုသဵုရ အကုသဵုကံ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပ္ညုၚ် ဍေံကၠုၚ်ခၞံ၊ ပ္ဍဲဂၞဴအဆၚ် က္ၜၚ်လေဝ်ဒးဗြံ၊ လီုတုဲသဘဴ ကြဴခိုဟ်လေဝ်နွံ၊ ဟိုတ်ရောၚ်ဒှ်တံ ခၞံနၚ်ဏာ၊ ဟိုတ်ကဵုဖဵုရ သီုၜါပြကာ၊ ဍေံဇိုန်ကဵုသၟတ် သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ လဆောဝ်သၠုၚ်သဝ် ရေတ်ဂပဝ်အာ၊ လဆောဝ်ဒှ်ရ သုခဒုက္ခာ၊ သ္ဘဴဓဝ်ရ ဗ္စာညိရကောန်၊ လၟုံအံက်မ ဒှ်ပွဓဇန်၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ပွလုတ်ဂြန်၊ ယဝ်ဟွံကဵုသၟတ် ခါဲဒုတ်အိုတ်သ္ကန်၊ ယဝ်ဍေံချိုဃတ်ကီု လေၚ်သီုဒိုဟ်ပန်၊ ကရောံခါဲဒုတ်ရ ညံၚ်အာညိကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်ဂလာန်ညး ဟွံသၟဟ်ရထ၊ က္တဵုဒှ်စံၚ်တူ ဒွံဓဝ်သောက၊ တိုန်ညံၚ်ဂျိဇြုံ ဗ္ဒောံဖျေံကာယျ၊ ဝိုတ်သတိရ သက်ခၞပၠန်၊ သောကဍဵုဍိုက် စရိုတ်ဗၠိုက်ဗၠန်၊ ဟီုဟွံဒးဟေၚ် ညံၚ်ညးကၠေၚ်စန်၊ သဗသ္ဘာ် တသၚ်တသောန်၊ ဂွံသ္တိကီု ဂၠာဲဟီုယာံဒေါန်၊ တံဇိုၚ်မပၠန် သောန်န်ယာံတဴ၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ တၠနှဘဴ၊ မူရဴနွံဒုဟ် လၟုဟ်က္ဍုဟ်ကောန်ဂၞဴ၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ယုတ်သန်သွံအဴ၊ အံက်မကျာ်ဂန် ဓဇန်ကဵုကောန်ဂၞဴ၊


မုက်လိက်−၂၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အဵုလၟာဂၞဴ ဍုဟ်ကောန်ဗြဴဟာ၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ ဂးဓုပ်ပြကာ၊ ညးသ္အာၚ်ပၠန် ဍုဟ်ကောန်နွံဟာ၊ လၟုဟ်အံက်မ ပွမှာရာ၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ပွယုတ်မာ၊ အဵုအံက်ရာဇာ မူရာဍုဟ်ကောန်၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ တၠတိုက်သန်၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ ကောန်ဒးစောန်လောန်၊ ဗျဂ္ဃစောရ ညးပဓဇန်၊ လၟုဟ်အံက်မ ပွလုလန်၊ အဵုအံက်ကျာ်ဂန် ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ အဵုလၟာဂၞဴ မူရဴနၚ်ဒုဟ်၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်က္ဍုဟ်၊ ကောန်ဒးလေၚ်ဘဝ ဒိဋ္ဌလၟုဟ်၊ ဂစိုတ်ထောံပြဲ ကဵုဘဲဇြၚ်ဗၞုဟ်၊ ကောန်ဟွံမွဲဒုဟ် မူရာဍုဟ်ရော၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ ညးတၠအယော၊ ညးဂွံဗၠးဒုဟ် က္ဍုဟ်ကောန်ဟီုတဴ၊ ညးမိပ်စိုတ်အဴ ကြဴညးစောစ၊ ဟိုတ်ပတှ်ေညး ကောန်ဒးစံၚ်တဴ၊ အဵုမဂၠိုၚ်အယော ဗဵုညးစောဟာ၊ အဵုမဂၠိုၚ်အဇ အံက်မရာဇာ၊ ကောန်လဝ်ကဵုချိုတ် ကေတ်စိုတ်ဘာသာ၊ အိုတ်ဂကူဗၞး ကောန်ရးခန်လွာ၊ ဟိုတ်နူညးက္ဍုဟ် ဂၠာဲဒုဟ်နာနာ၊ အံက်မရာဇာ အဵုအံက်မရာဇာ ဟုံမှာရအဴ၊ အဵုမဇၞော်ဣဒ္ဓိ မိဒေဝတဴ၊ ကံအတိက်ဟေၚ် ချူပြေၚ်အဲဗြဴ၊ ဟွံသေၚ်ပ္ဍဲလၟုဟ် ဒုဟ်ကၠုၚ်ဖက်နှဴ၊ နတဲခါဲဒုတ် ညးစုတ်လလဴ၊ အဵုဒေဝတဴ ဍုဟ်အဲဗြဴဟာ၊ ဇိုန်ကဵုခါဲဒုတ် အဲဒးယုတ်မာ၊ ညံၚ်ဒဒှ်အဲ ညးဟွံမွဲၜါ၊ လၟုံမွဲဝါ ပြာ်ညိကၠာအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ သိုက္ခာဗြဴ၊ တံဇိုၚ်သၟိၚ်မ ယာံထဂၠက်သ္ဍဴ၊ နရာတ်ဇတဝ် ဖ္အောဝ်စိုတ်ဇဴ၊ ဂၠးကၞေၚ်အဝဲ ယဵုတဲညံၚ်ပ္ကဴ၊ လ္ၚောဝ်သၟိၚ်မအဴ ရဴဝွံသ္ဂးပၠန်၊ ယွံလေအံမ တၠတိုက်သန်၊ ခါဲဒုတ်ဂၠိုၚ်ဒုဟ် အဲဗြဴဍုဟ်လောန်၊ နူဍောတ်တ်ဟေၚ် အဲဗြဴဝေၚ်ခၠန်၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်ကွေံ ဒးကဵုဏာကောန်၊ အံက်မကျာ်ဂန် ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ ဗတ်ဍေံအာတ်ပၠန် ကဵုသန်ဗက်ဖျဴ၊


မုက်လိက်−၂၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကဵုဍိက်တံဓဇက် ၜုၚ်တက်ဗက်ဗဒဴ၊ ကဵုဘဲဓိမြိ ဍေံဂိဒးစဴ၊ ဟွံမိက်ဗက်အဵု ဇိုန်ကဵုကောန်ဂၞဴ၊ ကံအဲဍိက်ဗြဴ ခၞံတဴသ္ဂးဟာ၊ မွဲသာ်သၟိၚ်မ ကျရောံပြဝါ၊ ကောန်စၞးထောံရ ဗက်စဘာသာ၊ ရန်ကဵုညးကွေံ ကောန်ဒးကဵုဏာ၊ ဟွံချပ်ဂၠိုၚ်ဂၠေံ ပွမှာရာ၊ သၟိၚ်မရာဇာ အေၚ်ညိကၠာအဴ၊ သေဋ္ဌဳမိၚ်ကီုသၟိက်ဟီုဖ္အောဝ်အဴ၊ ယွံကောန်သ္ဍိုက်မ အဇဍောၚ်ပ္ကဴ၊ လၟေၚ်ဓဝ်စိ သတိသှ်ပတဴ၊ ကံပြုပြေၚ်ရ ကံပၠတြဴ၊ အိုတ်သတ္တံအဴ ဂေတ်တဴသံသာ၊ ကံဇိုန်ကဵုဟေၚ် ကံနၚ်ကံဏာ၊ ကံရောၚ်ဒှ်သၠဲ သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ လဆောဝ်သၠုၚ်သဝ် ဂွံသွဝ်အာ၊ အိုတ်သီုညးအဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ ပဒှ်သၚ်ကာ ညံၚ်အာရကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊ ဂၠုသူစရိုတ် အိုဿီုဒိုဟ်ပန်၊ သီုဓဝ်ဟိရိ သတိစွံပ္တိုန်၊ ဟိုတ်အသံရ မိမပြဲလောန်၊ ယဵုဒုၚ်ကေတ်ပၠန် တိုၚ်အမန္တာ၊ ကယိုၚ်မဂ္ညိ အိုဿီုကြိယျာ၊ ဂယိုၚ်ဂှ်သွံ ၜးစွံသာသာ၊ ယာတ်မစောန်ပြံက် ဗစံက်ဂဝါန်၊ ဒးကျိုၚ်သၠောံစုတ် ခါဲဒုတ်ပၟာ၊ ဇရေၚ်မိမာ တာကွာ်ရဴဂဴ၊ သၟိက်ခၠေဝ်ရော်ပၠန် ဂုန်လၟာဂၞဴ၊ စိုပ်တုဲဂဇံ တဲခၠာံပ္ကဴ၊ ချိုန်ဂွံညာတ်ဒး မိဗၞးဗြဴ၊ ကၠိၚ်ရုပ်ကောန် သိုဟ်စန်လိုက်လဴ၊ သဗသ္အဝ်တဴ ညံၚ်ရဴကၠေၚ်စန်၊ နရာတ်သ္အဝ် တသဝ်တသောန်၊ ဒတဝ်ဖျုန်ဂြိုဟ် ဟီုရိုဟ်ရေၚ်ဒေါန်၊ ဟီုအာယာံအာ စံၚ်ဏှာပူဗန်၊ မိဒးကြံအု ဟိုတ်ဆာန်ဍူကောန်၊ ဗၞးဗြဴပၠန် ယာံဒက်ဒေါန်တဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်ဗြဴ ၊ ယဵုတဲဂဇံ ကၠံမိဂၞဴ၊ ဝါစဳကာယ စိတ္တဖက်နှဴ၊ လ္ပုဟ်တဲစှ် သၟဟ်ဍောၚ်ပ်ကဴ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်ဗြဴ ကဵုစ္ဍးဒဴညိ၊ ဗၞးဗြဴကီု ဟီုတိုန်တသိ၊ သာဓုသာဓု အယုဝုဒ္ဓိ၊ သဗ္ဗဒုဟ်ပၠန် ပကဵုစောန်ကၠိ၊ အိုတ်သဗ္ဗယဲ ဘဲပကဵုမြိ၊ ကဵုဒှ်သုခိ ညံၚ်အာညိကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊


မုက်လိက်−၂၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကလံမိတုဲ သုဲဂါဲအာပၠန်၊ သၟိက်ကလံရ သၟိၚ်မကျာ်ဂန်၊ ယောန်လုပ်သာသာ ခါမပြာပ်ညောန်၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ပၠန် ညာတ်ဒးကောန်ဗြဴ၊ ဒှ်တိုန်ဝိဝိၚ် ကၠိၚ်ကောန်ဂၞဴ၊ ညံၚ်ရဴဒးဂျိ သတိဖက်နှဴ၊ ဟီုဇီုဟွံဒး ညံၚ်ညးက္ဍိုၚ်ကၠဴ၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်အဴ ရမတ်ရဴဗြဲ၊ မၚ်္ဂလိကာ ယဵုသ္ပာတဲ၊ သီုမဇံသဝ် လ္ၚောဝ်အဲပရဲ၊ ဝါစဳကာယျ သီုစိတ္တပ္ဍဲ၊ သီုမသိပ်ဂၠိပ် ကၞိပ်အဝဲ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်မွဲ ကဵုစ္ဍးသ္ၚောဲညိ၊ သီုမကၠၚ်ဟဳ သေဋ္ဌဳဇၞော်စိ၊ ဒုၚ်သာဓုပၠန် ပ္ဍဲစိုတ်စောန်ကၠိ၊ ကောန်ဒးစ္ဍးအာ ပၟာသုၚ်ဂျိ၊ အိုတ်ဝေဒနာ ပကဵုပါမြိ၊ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ ဒိဋ္ဌဝုတ္တိ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ညိ သုခကဵုတန်၊ ညံၚ်အာညံၚ်အာ ညံၚ်အာရကောန်၊ ကံဝဳပက်ရ အံက်မဟွံဓဇန်၊ ယဝ်ကောန်စှ်ေစး အံက်ဒးဘဲဒန်၊ အိုဿီုဝေါၚ်သ ဋ္ဌာနဒိုဟ်ပန်၊ ကောန်ဂွံဍံၚ်သွာ စေတနာပ္တိုန်၊ ညံၚ်အာရကောန် ပစောန်စိုတ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ တုဲစ္ဍးတိတ်အာ ဗ္စာတော်ဆ၊ အိုတ်သတ္တံရော အလုံလောက၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်ကံ တံပထမ၊ ကာမာဝစရ နမကုသဵု၊ ဟိန်ဏာဒါန်ပ္ညုၚ် ဍေံကၠုၚ်ဇိုန်ကဵု၊ လဆောဝ်ဂှ်ခိုဟ် လဆောဝ်ဂှ်ရုန်မဵု၊ ဆာန်ဒးသာဲရောၚ် ဍုဟ်မဗံၚ်ဒးဆဵု၊ ပၟိက်သၟိက်ဂွံ ဟွံဂွံလၚ်ပြဵု၊ ဟွံမွဲပၟိက်အဵု ဒးဆဵုဂၠိုၚ်တုန်၊ ကာမာဝစရ ဒါနဒးကၠောန်၊ ကၠုၚ်ဒှ်မၞိဟ်စိ ကၠိဂွံထဝ်သန်၊ ဇပန်ဂွံညိ တိညံၚ်ဍန်၊ သၠေဟ်သုခ ဒေပ်ရဗိုန်တ္ညန်၊ ဗတ်ဂၠိုၚ်ထဝ်သန် လေၚ်ပၠန်မွဲဝါ၊ ကုဇကုဟေၚ် ချိုတ်ပၠန်သေၚ်ဟာ၊ ဂြပ်ဒေပ်လဝ်ရောၚ် ဇမၠိၚ်သံသာ၊ ဂျိုၚ်မံၚ်ဟွံအိုတ် ချိုတ်ညးဂွံဏာ၊ ဂုပ်ရတ်သန်ထဝ် ဒေပ်လဝ်ဒှ်မှာ၊ မၚ်္ဂလိကာ ချပ်ဗ္စာရ၊ မွဲနဲသေၚ်ဟာ ချပ်အာဂတ၊ အဲဟိုတ်ဒါန်ကၠာ ကာမာဝစရ၊ ဒှ်ကောန်သေဋ္ဌဳ ရုပ်ပစဳခၞ၊ ဟိုတ်ဂၠိုၚ်သန်ထဝ် စွံဓဝ်မၞ၊


မုက်လိက်−၂၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ချိုန်လၟုံရ ဒုက္ခကၠုၚ်ပျဲ၊ ဒှ်ဂၠုဲခါဲဒုတ် ယုတ်မာလောန်တဲ၊ အိုဿီုညးတၞဟ် လေပ်ဒှ်ညံၚ်အဲ၊ ဂြပ်ကောန်သမ္ဘာ လေၚ်အာလောဲလောဲ၊ ၜိုန်ဇကုရ မာရဏပျဲ၊ ဗၠးပၠန်ဟၟဲ အိုတ်အဲညးကၠာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ မဂၠိုၚ်ကဵုကသပ် ချပ်နပညာ၊ အိုဿီုညးအဲ လန်ထဲသံၚ်သာ၊ ဇပန်ဒှ်စိ သ္တိဝိုတ်အာ၊ ညံၚ်ဟွံဒးချိုတ် ဒက်ဂတ်စိတ္တာ၊ ဟိုတ်ဓဝ်သၚ်ကာ ဟွံမှာဘဝ၊ မွဲသာ်ဒေပ်လဝ် ဟိုတ်ဓဝ်လောဘ၊ မွဲသာ်ဒေါသ မောဟမန၊ သီုကဵုဓဝ်ပန် ဗ္ဒန်ညာဏ၊ ဂၠုညံၚ်ညးမာတ် ဟွံဂွံညာတ်ရ၊ ဟွံစ္ဍးလောဘ ညာတ်ရသ္ဂးဟာ၊ ဂွံကသပ်စိ မၚ်္ဂလိကာ၊ ဝးဓဝ်မၞ လောဘဒေါသ၊ ဝေၚ်ဓဝ်မောဟ ဖေက်ဂွံရောံညှာ၊ တိုၚ်အသံရ အံက်မိပိတာ၊ ဂွဳပုၚ်သွကၠာ တုဲစှ်ေအာရ၊ ပ္ဍဲတြုၚ်ဝၚ် ဂးမာတၚ်ဂ ၊ တိက်သဝပ်လဝ် တုပ်အၚောပ်ဇွ၊ ထပှ်တ္ၚဲသွံ ဟွံဂွံပုၚ်သွ၊ ဟၟဲဇြဟတ် ဆဗၞတ်ညိည၊ မၚ်္ဂလိကာရ ခၞပြာပ်ညောန်၊ ဂဇံတုဲဗိုန် ဟီုတိုန်သောန်န်၊ ယွံနာဲပိုဲရောၚ် ညံၚ်ကတဵုညိပၠန်၊ ညံၚ်လာၚ်မုက်မတ် ပ္တိုန်ဓဝ်ခိုဟ်သန်၊ ပုၚ်သွနွံရှ် ဍာ်တှ်ခန်ခန်၊ အဲပရာပ်နၚ်ပၠန် သွက်ကောန်တၠ ၊ ညံၚ်က္တဵုညံၚ်က္တဵု ညံၚ်က္တဵုရ၊ က္တဵုဍာ်ဂွံသုၚ် ဂွံစပုၚ်သွ၊ တိုၚ်ပၟိက်စိ ကၠိဂွံဒိဋ္ဌာ၊ ပဒှ်စံၚ်တူ ပဒှ်သောက၊ ယွံမာတၚ်ဂ ညက္တဵုညိအဴ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ချပ်ဗ္စာတဴ၊ တိုၚ်လွဳကွေံ အဲဂွံဇၞးစဴ၊ လၟုဟ်အဲဂွံမြာ သိုက္ခမာဗြဴ၊ ကဵုမၚ်တာဲကွေံ အဲဒးကော်ဖျဴ၊ ချပ်တုဲသဘဴ ညံၚ်ရဴမက္တဵု၊ ဗၠာဲအလုံဍုၚ် ဍေံတံကၠုၚ်ဗဵု၊ ဍေံကော်ဟီုရ ဍေံပဝေၚ်စရဵု၊ ဟိုဲမာတၚ်ဂ မူပဟွံက္တဵု၊ မွဲအယုက်ဗှ်ေ မွဲလှ်ေဟွံဆဵု၊ ချုန်လၟုဟ်အဵု ဂွံဆဵုရယ၊ ညက္တဵုကီု ဍေံဟီုဂြိုၚ်ခ၊ ဟိုဲမတၚ်ဂ သာ်လဵုယပ၊ ပိုဲမၚ်မွဲကွေံ ယဗၠးဘဲလ္ၚ၊ ၚုဟ်တၟံယဒုၚ် ပိုဲဂွံသုၚ်စ၊ ဟွံကဵုပိုဲကၠဟ် ယဒှ်ဒုက္ခ၊ ဟီုတုဲဂြိုၚ်ရ ခယျတက်တဲ၊


မုက်လိက်−၂၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညးလ္ၚဵုကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ဟိုဲမာတၚ်ဂ လွဳရယပြဲ၊ ဟိုတ်လွဳယ ဂွံရလောဲလောဲ၊ ဂွံညံၚ်ကဵုစိုတ် ပဝိုတ်သ္ကံရဲ၊ ဟီုဂြိုၚ်ဝေၚ်ဖဲ တက်တဲစဴအာ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ယောၚ်ကတဵုသာသာ၊ က္တဵုဟွံမာန် ဟွံစအာဟာ၊ ဟွံမွဲဇြဟတ် ဂၠုသီုမတ်ၜါ၊ မၚ်္ဂလိကာညာတ် သမ္ၚာတ်ပူဆာ၊ သီုကဵုမေတ္တာ သာသာထ္ၜ၊ ဝတ်တြုံကဵုဗြဴ ရဴဗၟာဏ၊ ၜိုန်ဗၠာဲဗဵုကၠံၚ် အမာဲပုၚ်သွ၊ ဟွံရောံဒည ပြုပြေၚ်နတဲ၊ မာတၚ်ဂအဵု က္တဵုဇာဲဇောဲ၊ မၠာဲရံၚ်ကၞာတ် ညာတ်ကေတ်လောဲလောဲ၊ ညာတ်မၚ်္ဂလိကာ ချပ်ဗ္စာမွဲ၊ ပထမစိ ကိုပ်အဒိတဲ၊ ဖျဝ်မၞဍေံ ဂးဇကုအဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပြဲ အဲဗၠးဒုဟ်ဟာ၊ ကာမေသုကီု ပလီုကောန်သမ္ဘာ၊ အဲဟွံဂွံပလီု ဟီုပါန်သာသာ၊ အာတ်ပါန်ဂၠိုၚ်ကီု သီုကဵုမေတ္တာ၊ ၜိုန်ညးကဵုရောၚ် သ္ၚေဝ်ရံၚ်ညိကၠာ၊ ကြိုက်ဟွံကြိုက်ဟာ ဗ္စာရံၚ်မွဲ၊ လောကထ္ၜုတ် ဂကူယုတ်ပြဲ၊ ဂကူခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်ရအ်၊ ဍေံကောန်သေဋ္ဌဳ ညံၚ်ဗနဳတ္ၚဲ၊ ဟွံကြိုက်ကဵုဗှ်ေ ဗှ်ေပတံၚ်တဲ၊ ဗှ်ေဝေၚ်ကဵုသ္ၚောဲ ဗွဲဝိရတိ၊ မာတၚ်ဂရ ချပ်တုဲပလွဳ၊ တိုၚ်ကသပ်ပၠန် ဟွံကဵုဗၠန်ချဳ၊ ဒက်ဂန်ဗိုန်တၟံ လံခန္ဓဏှဳ၊ ချပ်ပ္ဍဲစိုတ်ရ ပညံၚ်ပိုၚ်ပြ၊ ၜးဂဇံသ္ၚေဝ် ဟွံချဳကာယျ၊ မၚ်္ဂလိကာ လာံသာခယျ၊ ယွံနာဲပိုဲရောၚ် ညံၚ်ဟာပ်ပုၚ်သွ၊ ဂွံဒှ်ဇြဟတ် ဗၞတ်ဆညိည၊ မူဒၞာဲအာဂှ် ဂွံသၟဟ်ရထ၊ ပဒှ်ၚုၚ်ၚ ဟာပ်ပုၚ်ရကော၊ ဂးမာတၚ်ဂ ညးတၠအယော၊ ဟာပ်ဖျေံပုၚ်ညိ မြိဒးဝါယျော၊ ကျာဒွံမုဟ်ဂြိုဟ် လှိုဟ်တိုန်သောသော၊ မၚ်္ဂလိကာ မေတ္တာဂၠိုၚ်အဴ၊ ဟွံဖေက်ညးစော အဵုကောသိက်ပ၊ ဂးဣၚုဟ်ပၠန် ဟွံရန်ဟွံဂွံ၊ ထံက်ကလဵုပၠန် ပဝ်ပေါန်ဓယျ၊ ဇွိတ်သြိုဟ်ဇွိတ်စး ရပ်ပၞးတုဲထ္ၜ၊


မုက်လိက်−၃၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကဵုဍာ်ညိညိ ဂိဍိုန်အာရ၊ ဒှ်တဴၚုၚ်ၚ ၚိတ်စၞဝါတ်လောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ပတ်ပေါန်၊ ဟာပ်ပုၚ်ညိညိ လံဍေံဂိအောန်၊ ပုၚ်စှ်ေဂၠိုၚ်ဇၞး ကြဴဂွံဗၠးပၠန်၊ ဗၠးတုဲဒှ်ဓဝ် ဇြဟတ်စိစောန်၊ မာတၚ်ဂပၠန် သၟိက်ဟီုဝန်စဝ်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မိရဴရုပ်ထဝ်၊ မိကောန်သေဋ္ဌဳ ပိုန်ကျာ်သြဳဗဝ်၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ဂကူယုတ်သဝ်၊ ၜိုန်ခါဲဒုတ်ကီု ပဟီုဗ္ဒေက်ဖျဝ်၊ စွံစိုတ်ကဵုသဝ် ဝးဓဝ်မၞ၊ ဂကူပိုဲပြဲ ဟွံမွဲဂုန္န၊ ဂကူယုတ်ဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ စိုတ်ယၚ်ပြဲသ္အး ဂွံဗၠးဒုက္ခ၊ လိုက်ပလိုက်ကၠာ သီုၜါဋ္ဌာဏ၊ ဒှ်ပၠန်ဒုက္ခ ပသၠေဟ်ရမိ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ယုတ်ပဟီုဗျိ၊ ဟိုတ်မဒါန်ရ မူလအဒိ၊ ဒါန်ဂှ်ဟိုတ်အဵု ဖဵုဒှ်ဇာတိ၊ ဟိုတ်ဒါန်ဇၞော်လှဲ ဇိုန်ကဵုပြဲဂၠိ၊ ပသၚ်ကာညိ ယွံမၚ်္ဂလိကာ၊ ဟီုဇီုတုဲဒှ် တၞံနယကြာ၊ မာတၚ်ဂအဵု က္တဵုသာသာ၊ ဂါံကွာ်ဇောဲဇောဲ လုဲလာဲဇိုၚ်ၜါ၊ အိုတ်တဴဇြဟတ် ဒးဖုတ်အဟာ၊ ဂးမၚ်္ဂလိကာ လဘာ်ဏာရ၊ ကၠာလောတ်ဟွံလောတ် ဇြဟတ်ဍိန်လျ၊ လုဲလုဲလာဲလာဲ ဇောဲဇာဲရံက်ရာ်၊ ဇိုၚ်ဒေၚ်ဒိုတ်ဓီု ဓယီုဗၠဗၠ၊ သီုညးၜါလ္အိတ် ပ္တိတ်ဝဳရိယ၊ ဂွံအာစိုပ်ရ ဒေသသုသာန်၊ တိုန်စိုပ်တာဲကၠာဲ ညးၜါမွဲဟာန်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ညးတၠညာဏ်၊ တိုၚ်ပၟိက်ပြဲ ဟီုမွဲဂလာန်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မူရဴစံၚ်ခလာန်၊ လ္တူအဲကၠာ ပသၚ်ကာကြာန်၊ ဒေံဗြဴဟွံကယျာန် ဂလာန်မိမ၊ ညးဇိုန်ကဵုပြဲ စိုပ်တဲအဲရ၊ ကောကဵုဒေံကၠာ စွံပၟာဏ၊ ညံၚ်ကောန်မွဲမိ သန္ဓိဇလ၊ ပိုဲပ္တန်လဝ်စိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝိ၊ စှ်ေစိုတ်ညိရ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုတဴ၊ ဒးရးအိုဿီု လဟီုကောဂၞဴ၊ ဂွိၚ်စၞပုၚ် စသုၚ်ဗွဲကြဴ၊ ဂွိၚ်ကဵုဗိုက်လ္တက် ဂၞိန်ယာတ်ဖက်နှဴ၊ ပိုဲဒှ်မၞိဟ်ဗြဴ ဒှ်စံၚ်တူလာန်၊ မာတၚ်ဂကီု ဂၠာဲဟီုလှေံလှန်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မူရဴစိုတ်ဍန်၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ရ မူဒေပ်စွံသန်၊ ဒိုတ်သိုက်ဟွံဝါတ် အာတ်ကေတ်ဂွံပၠန်၊


မုက်လိက်−၃၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂၠိက်ယာတ်ထဝ်သန် ဂွံပၠန်လောဲလောဲ၊ ဒေံဗြဴမၚ်တာဲ ဂၠာဲအာရိုဟ်တ္ၚဲ၊ သ္ၚိဆက်ရေၚ်ဗဝ် ယဝ်ညာတ်ဒးအဲ၊ ဟွံဟီုမုက်ဂွး လၚ်လးညန်သ္ၚောဲ၊ ပုၚ်သ္ၚုသၠုဲအဵု ဇိုန်ကဵုရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ပဂွိၚ်ဒေံအဲ တိုၚ်စဖဲရ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်တုဲမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ခယျ၊ ဝတ်ကောဒေံဟေၚ် ပြုပြေၚ်နာထ၊ အှော်ဍာ်သွက်သုၚ် ဗစိန်ပုၚ်သွ၊ ရှ်ေသှ်ေညံၚ်မ အဇကောပၟာ၊ ပ္ဍဲမမံၚ်ကောံ ကရောံညးၜါ၊ ဂးမာတၚ်ဂ ချပ်နပညာ၊ အိုတ်သတ္တံအဴ ဂၚေၚ်ဘဴသံသာ၊ ဘုံပိစှော်မွဲ လန်ထဲကၠုၚ်အာ၊ ချိုတ်ကဵုဒှ်ရ ဘဝနာနာ၊ ယုတ်ပြဲဇၟာပ်ရာ နာနာဘဝ၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ ဗ္စာတော်ဆ၊ ဇၟာပ်ဍုၚ်ဇၟာပ်ကွာန် ဟိုတ်ဒါန်မသ၊ ဇၟာပ်ညးအဲ ဟွံမွဲဂါရဝ၊ အရီုကြာန်ထုဲ ပတုဲဒါန၊ ကေတ်စဇျာန်မက် ဗက်ပကာသန်၊ ဇၞော်ပၟဝ်ရာဂ ပသဘၚ်ပေါဲ၊ ကာလဇိုၚ်ကဵု ကုသဵုဇမ္ၚောဲ၊ ဒးဒုၚ်စကီု သီုယုတ်သီုပြဲ၊ လဆောဝ်ဒှ်တသိုက် လဆောဝ်ဒိုက်ယဲ၊ လဆောဝ်ဂွံဇၞး လဆောဝ်ဒးဘဲ၊ သၠုၚ်သဝ်ဂၠိုၚ်နဲ ယုတ်ပြဲနာနာ၊ လဆောဝ်ဒှ်ရ ဨကရာဇာ၊ လဆောဝ်ပိုန်ဟုတ် ဒှ်မၞိဟ်ယုတ်မာ၊ လဆောဝ်စိန်ဂၠက် နရက်ဒုက္ခာ၊ လဆောဝ်ဍုၚ်သွဝ် ဂေဝ်သွဝ်အာ၊ ဘဝနာနာ စိုပ်လိုက်ဗာပၠန်၊ ဗတ်စိုပ်လိုက်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဝါတ်လောန်၊ ယဝ်ဒှ်မၞိဟ်စိ တိညံၚ်ကဵုဍန်၊ လောဘဒေါသ မောဟတန်တန်၊ ဟိုတ်နူဗိဇ္ဇ မဂှ်ပြာပ်ညောန်၊ ဇၞော်ပၟဝ်ပၠန် ကၠောန်ဒါန်မိဿ၊ ဆက်မံၚ်ဟွံသ္ဂုတ် သမုဒ္ဒယ၊ သမုဒ္ဒယော ဒုက္ခောဝန္ဓ ဗတ်ဆဵုဒးစိ၊ တိသရဏ ဟွံထောံဒဂေတ်၊ ဇြိုၚ်ရောၚ်ကေတ်စ ဘဝအနန္တဂၠိုၚ်ကဝ်ရအဴ၊ ဟွံကဵုဒှ်ရ ဘဝဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ဘဝဂွံအိုတ် ဂွံပၠိုတ်ဟုံဟဲ၊ မူမၚ်မွဲရ ဂွံပနိဿ၊


မုက်လိက်−၃၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဒဴဝတ်ပိရ ကာလဂှ်ပြဲ၊ ရုပ်နာံပၠိုတ်ဟဲ ဗၠးဘဲသံသာ၊ အဲအာပညိ ရသိဟေမာ၊ သ္ဂောံပၟဝ်ရ သမထကၠာ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ် လိုန်သဗာန်ကျာ၊ ကြဴဂွံပ္တန်လဝ် ဓဝ်ဝိပဿနာ၊ ကသပ်ဝွံဒးကၠာ မြာရကုသဵု၊ ချိုန်လၟုဟ်အဴ မၞုံဒေဴဗြဴမွဲ၊ မၚ်္ဂလိကာ ပါသတြုဝဲ၊ အဲထံက်ပၚ်ညိ ကိုပ်အဒိတုဲ၊ ကသပ်ဂှ်ရ မၞုံစိတ္တပ္ဍဲ၊ ကသပ်ဂှ်ပြဲ အဲဒးလွဳကၠာ၊ ဂးမွဲသာ်ပၠန် ချပ်နပညာ၊ လောကုတ္တဵုကီု လောကဳသီုၜါ၊ ကဵုဍိက်ပေၚ်ပြဟ် ဂှ်ရောၚ်ဂွံမြာ၊ အဲဂၠာဲအာတ်ရ ဇွောံမအဟာ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ကၠာ ကာလဒှ်ဒး၊ ဗောဓိသတ္တ တြုံတၠလွဳ၊ တိုၚ်ကသပ်ကီု သၟိက်ဂွံဟီုဂး၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါဒးရး၊ ဇွောံမဟွံမွဲ စဟွံလှဲလး၊ ဒေံဗြဴမွဲကွေံ မၚ်တာဲဒးရ၊ အဲဂၠာဲအာတ်ကီု သီုဇွောံစၞ၊ ဒေံပအာသ္ၚောဲ မၚ်မွဲစိတ္တ၊ ယဝ်ရအာသ္ၚောဲ လေပ်ဆဵုဝဲသၞ၊ ရံၚ်မၚ်မွဲညိ သတိဗလ၊ ဟိုတ်ကောဏံရ ဆောံမဗကန်၊ ဗတ်ရကောအာ ဟွံခြာသ္ၚောဲညန်၊ ဟွံကဵုလံဟေၚ် ကလေၚ်ကၠုၚ်ပၠန်၊ ဟီုတုဲစဳရေၚ် ဓလေၚ်ထိုၚ်ယန်၊ ခၞာတ်တဲမွဲ ကွာ်ထဲကြေဝ်လန်၊ ဆဵုသ္ၚိညးပၠန် ဟွံဂွံညောန်သ္ၚောဲ၊ ရပ်ခၞာတ်ပၠန် ဂဇုန်ယဵုတဲ၊ အရာဒါန်သၟတ် ဖ္ဍောတ်သဴသဴ၊ သာဓုသာဓု ဒါန်ဝွံဒှ်ပြဲ၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်မ ဒါန်ပနိဿဲ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုပြဲ ကြဴတဲဂွံမြာ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုလဝ် ရုပ်သာ်ကျေဝ်ဂေါဝ်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုသၟတ် ထတ်စောံမြက်စာ၊ ဒါန်ကဵုပိုန်ဘိုက် တသိုက်ဘောဂါ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုအယုက် ဂွံဗၠးဒုက္ခာ၊ ဒါန်ဂွံဍံၚ်သွာ ဂွံမြာသုခ၊ ဒါန်ရောၚ်ဇိုန်ကဵု မဂ်ဖဵုဂတ၊ ဒါန်လၟောဝ်တၠုၚ် ဍုၚ်နိဗ္ဗာန်၊ ဒါန်ဒှ်မူလ ကဵုညိရအဴ၊ မိၚ်ဒးဆံလံ တၟံတြုံဗြဴ၊ သီုဝုတ်သိုဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလထဴ၊ မၞိဟ်ဇၞော်ဗျုလောန် စကာကောန်စဴ၊ ခါမိၚ်ဖ္ဍောတ် ဒြပ်ရတ်ပူဇဴ၊ ဟုသၠုဲသၠာဲအဴ ကဵုတဴညးအဲ၊


မုက်လိက်−၃၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မာတၚ်ဂကၠာ အာတ်ဟါံခြာသ္ၚောဲ၊ ဆုဲအာညိညိ သ္ၚိရေၚ်ဂၠောဲ၊ ယဝ်ဖ္ဍောတ်အဵု ကၠုၚ်ဗဵုညံၚ်ပေါဲ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိသွံ အာတ်ဂွံလောလောဲ၊ ပယျာံသဝ်တ္ၚဲ ဇာဲဇောဲစဴအာ၊ ခါစဴစိုပ်သ္ၚိ ကဵုမၚ်္ဂလိကာ၊ အာတ်လၟိုန်ပြဲ မွဲတ္ၚဲမွဲဝါ၊ နဲသာ်ဂှ်ရ သ္ပလွဳပရာ၊ ဇၞတ်ပကောံရ ဇွောံမပေၚ်ဗဂါ၊ မၚ်္ဂလိကာ မိပ်စိုတ်ခါဂှ်၊ ဗောဓိသတ္တ တၠကြဳဇှ်၊ တိုၚ်ကသပ်ကၠာ မြာသၟိက်ကဵုဒှ်၊ တ္ၚဲဂတဒး နူဂယျးပြဟ်၊ ကဵုဒေံဗြဴကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ဇကုမွဲကၠာ သၟိက်အာတၞဟ်၊ တိုၚ်ကသပ်ဂှ် ပြဟ်ဒဴတိတ်အာ၊ ဇကုမွဲသ္ၚိတ် ဟွံကေတ်ပြဝါ၊ သၠးကဝိုၚ်ဍုၚ် သရုၚ်ကန္တာ၊ တြဴဂၠိၚ်သ္ၚောဲ ကွာ်သဲဒေါဝ်ဝါ၊ ဂမၠိုၚ်ကဵုအဆၚ် လစအၚ်လှာ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် ပေၚ်ဗြော်ရေၚ်ဗ္ဂာ၊ သီုဓကှ်သွာ ဝုန်ခါဗၚ်ဗွဲ၊ ကံက်ကဇုံဝေါတ် ကၟောတ်သောဲသောဲ၊ ကဴကဵုကဴပြး၊ တၞးကဵုတၞးဂၠောဲ၊ သတ်ကဵုသတ်ကောံ ခၟောံညံၚ်ခၟောံဗၠဲ၊ တဝ်ကဵုတဝ်ဖလ ကွကွဒက်ဂြဲ၊ ညာတ်ဋ္ဌာန်ဇမ္ၚောဲ ဗဵုဟွံဖဲကီု၊ လ္ၚဵုလျလျ ဖလဍီုဍီု၊ လ္ၚဵုဗြဗြး ပေါၚ်လးသာ်ဍီု၊ လ္ၚဵုဂှ်ခရံက် ဗ္စံက်ဂၠိုက်တီု၊ လ္ၚဵုခစာန်ဗြံက် ကဝံက်ဂြီုဂြီု၊ ဗဵုဟွံဖဲကီု အကြီုအၚ်လှာ၊ မွဲသာ်ဍောတ်ဇၞော် သတ်လ္တူကျာ၊ လၞေၚ်ပူပံက် ၚေက်ကြေၚ်ဂံက်ဂါ၊ ခဍိအဂၠောန် ကောန်ၜိုပ်ကောန်မာ၊ ကြေဲတေဝ်တောတ်ရ ဗျုဒိုၚ်ဂလာ၊ ဇံၚ်မံၚ်ပရောတ်ၜဳ ၜိၚ်လေဝ်သာဲအာ၊ အကၠဟ်မွဲသာ ဗၠိုပ်အာရေၚ်ၚ်၊ ဒိုၚ်ဗျုဒိုၚ်ဂလာ ယောန်အာလက်ခစေၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကဵုကံ လ္ၚဵုဂှ်ပၠံသၞေၚ်၊ လ္ၚဵုကဵုရဲသာ ဟွံကဵုခြာဝေၚ်၊ လ္ၚဵုဇဵုထုဲထ္ၜန် ညံၚ်ညးစန်ကၠေၚ်၊ ဍေံကဵုဍေံဟေၚ် ညံၚ်သ္ဘၚ်ပေါဲ ၊ ထိုၚ်သာဲအဒါဲ ဂၠာဲဇာပ်ပဝ်ဂၠောဲ၊ အလိုန်ဂြပ်သၞေၚ် အခြၚ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ ဗရုဇၞော်ဍောတ် ထတ်တ်သောဲသောဲ၊ ညံၚ်ရဴစိၚ်ဂြဝ် တိၚ်လဝ်နတဲ၊


မုက်လိက်−၃၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံမိက်အာသ္ၚောဲ ဟွံဖဲသောတ၊ ဆဂှ်ဟွံသေၚ် တၟေၚ်ဝိသေသ၊ သတ်ပ္ဍဲဍာ်ကီု မဂၠိုၚ်အနန္တ၊ ဂၠိုၚ်ထုဲဓရုဲ သီုၚုဲသီုက၊ ကၞုဟ်ကၠဴဂတာံ ဟလီုကျာံရ၊ ဇၞော်ဍောတ်နထ ဂၠိုၚ်နာမကီု၊ ဂမၠိုၚ်တ္ၜန်တ္ၜောဲ ထဝ်ဂၠောဲသီုသီု၊ လ္ၚဵုစောန်ပြံက် လ္ၚဵုမံက်လှီုလှီု၊ လ္ၚဵုသဝ်ဗၠိုက် လ္ၚဵုပိုက်ယဝီု၊ လ္ၚဵုဒံၚ်သၠာ် ညံၚ်ညးဗာ်တ္ၚီု၊ ဍေံကဵုဍေံကီု သီုသီုသာဲသာဲ၊ မာတၚ်္ဂညာတ် သမ္ၚာတ်ပူဆာ၊ ဗှ်ဇကုမွဲ ကြၚ်ထဲဂၠိုက်ဂၠာဲ၊ ဗဵုအာရံၚ်အာ ပါတဟၚ်ဂြာဲ၊ ရံၚ်အာအိုတ်မတ် စိုတ်ဍောတ်ဇၟာပ်ဒၞာဲ၊ ကွာ်အာသာဲသာဲ ပယျာဲကန္တာ၊ ကွာ်အာသောၚ်ၚ် ဗက်ူဓလောၚ်ဝါ၊ တဟၚ်ဒြာဲဇး တၟးညာတ်အာ၊ ဗျဵုဗျဵုဗျောံဗျောံ မၞုံသာ်လွာ၊ ညံၚ်ဒဵုညံၚ်ဆု သာ်ဝွံနာနာ၊ စမဳညာတ်အာ မိပ်စိုတ်ခါဂှ်၊ ဝါဝွံၜိုဟ်သ္တိုတ် မိပ်စိုတ်ပူမှ်၊ ပ္တိတ်ဝဳရိယျ စိတ္တဟွံလၞုဟ်၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ စေတနာပ္ၚုဟ်၊ ဟိုတ်ဝဳရိယ ခဏစိုပ်ပြဟ်၊ ကၞောတ်ဝါဂှ် ဇီုဇြဟ်ဗတဳ၊ ဂြိုပ်ဇီုဂြိုပ်ဗြး ပြးဗြးပေၚ်ဇဳ၊ သိၚ်သိၚ်သာဲရေၚ် ညံၚ်ညးပြေၚ်ဖျဳ၊ သၠုၚ်ၚ်တၞံလျ ကွကွမံၚ်ညိဳ၊ ကဴကဵုကဴဆက် ညံၚ်ညးဒက်ဂွဳ၊ ဂၠိုၚ်လောတ်ကျာသြီ ညံၚ်လွဳမာန်သွဝ်၊ ကွာ်အာဗဵုအာ ရံၚ်အာဗဵုဒ္ၚောဝ်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကၞာၚ်လျ သီုသၠသီုကၟဝ်၊ သၠုၚ်ၚ်သဝ်သဝ် ဗဵုလ္ၚောဝ်ဟွံဖဲ၊ ဗဵုအာရံၚ်အာ ကွာ်အာဇကုမွဲ၊ ညောန်စိုပ်ဒဵုရ သၠုၚ်လျသၠာလကဲ၊ တၞံဗၠိုဟ်မံၚ်ဗျာၚ် ထာၚ်လျမံၚ်ဂၠောဲ၊ ကဴရဴနော်နာ် ဗကေတ်သာ်ဗၠဲ၊ ယဝ်ရဍုဟ်သၟတ် သတ်ဍေံလုပ်ပေါဲ၊ ယဝ်ဍုဟ်ဍေံလကဲ တုပ်နဲသတ်ဗြာတ်၊ လ္ၚဵုဂှ်သၠုၚ်သဓုံ တၞံညံၚ်ပြသာဒ်၊ လဴဂှ်သဝ်လက် ခတောဲဂှ်ကြံၚ်ဃာတ်၊ သတ်ယဝ်ဍုဟ်ဗက် ကရေက်စဍေံဝါတ်၊


မုက်လိက်−၃၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ယဝ်စရံၚ်ကီု သီုကြောံသီုဍာတ်၊ မၞိဟ်ယဲစိုပ်ဝါတ် ကဵုဓါတ်ဒူရေန်၊ လ္ၚဵုတၞံကဓုံ ကောံညံၚ်ညဂြေန်၊ ကဴဍေံဇဝ်ပရဲ လကဲသေန်န်၊ သတ်ကြံၚ်ဗ္စံက် သီုတ္ၚံက်သီုကဝေန်၊ ယဝ်ထ္ၜးသတ်ဍေံ ညံၚ်လှ်ေညံၚ်အေန်၊ စံၚ်လဝ်စိန်န် အမြာဲဂၠိန်ခနေၚ်၊ လ္ၚဵုသၠုၚ်ခဝေါဲ ဇာၚ်ဇောဲမံၚ်ရေၚ်၊ ဟွံမွဲကၞၚ်ကဝ သၠညံၚ်ဗၞုဟ်ဇြၚ်၊ ဗရဲဗုၜတ်သတ်လက်ဂစေၚ်၊ ဍုဟ်စဖျိုတ်လောန် ခ္ဍန်ညံၚ်မဝေၚ်၊ တၞံကဵုတၞံတၟေၚ် သတ်ဟေၚ်ကော်ဍေံ၊ မွဲသာ်တၞံလ္ၚဵု ထာၚ်ကဵုထာၚ်ပြး၊ ကၞာၚ်ဗာၚ်ဟွံမွဲ သတ်လကဲပြး၊ အပ္ဍဲရဴဗြံက် ၜံက်ရံၚ်ဍေံထကး၊ ဍာ်ဍာတ်ဖျုန်ကြောံ ပ္တောံပၠန်ဟွံဒး၊ ကောန်မန်တံကွေံ ကော်ဂးသတ်ဗြဴ၊ လ္ၚဵုဗြးဗြး မွဲလှ်ေဟွံကဴ၊ သတ်တိတ်နူပီု ညံၚ်ဗီုကောန်ရဴ၊ ကြံၚ်ၜိုဟ်ပေက်ရ ဍုန်သွဖက်နှဴ၊ ဍုဟ်စဍာတ်အိုတ် ထၜိုတ်ဆဴဆဴ၊ ယဝ်ညးခုတ်ခဴ တုပ်ညံၚ်ရဴပၞဟ်၊ လ္ၚဵုသဓုံဗျာၚ် သၠကၞာၚ်မဝ်ဂၠဟ်၊ ကဴဇဝ်ပရဲ လကဲလျဟ်၊ ခတောဲၜတ်တ် ဖျိုတ်ဖျးလေဝ်ဒှ်၊ဍုဟ်စဟွံဝါတ် ဍာတ်ဖျးနွံရှ်၊ သတ်ကြုက်ရဒှ် ကော်ဍေံဂှ်ရ၊ လ္ၚဵုမွဲရဲ တၞံသောဲကွကွ၊ အလုံတၞံပၠန် ကေက်လောန်ဇလ၊ ၜှ်တၞးဍေံ ဆုၚ်ဒးပသ၊ ဖျးနူၜတ်ၜတ် ဍုဟ်မတ်ဖလ၊ ပၠာဲထဥုဲထပက် ဗၠးသက်ခၞ၊ ညးကော်တုန်အဴ သတ်ပၞဴရ၊ လ္ၚဵုတၞံဒလ ကၞာၚ်လျဍိုပ်ဍဴ၊ တၞးၜတ်တ် သတ်သီုပ္ကဴ၊ ယတ်ၜှ်ဆုၚ်ရ ပသကတဴ၊ ပါ်ရံၚ်အဒေါဝ် ခၟောဝ်ဖက်နှဴ၊ သတ်ဂှ်သဘဴ ညံၚ်ရဴသတ်ဗဳ၊ သီုသတ်သီုပ္ကဴ ဖက်နှဴညဳညဳ၊ သၟးဟေမဝန် ဂၠိုၚ်လောန်ကျာ်သြဳ၊ ညံၚ်ညးပြေၚ်ဖျဳ တုပ်ဗၞဳသွဝ်၊ ကှ်ေအနာၚ်ပြာန် ပ္ကာန်ဍောၚ်ပ္တိတ်ဇဝ်၊ အနုသ္ဇၚ်ထောဲ ခပေါဲတဝ်သွဝ်၊ အဂၠဴကြက်စၠန် ကဴသန်ကဴထဝ်၊ ပ္ၚာလာံသဴ ညံၚ်ရဴကျိုၚ်ကျဝ်၊


မုက်လိက်−၃၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သီုကဴသီုဇဝ် မြမောဝ်နာနာ၊ ပြာ်ဇုက်အဂၞု သ္ဇုၚ်ဂွုစမ္မာ၊ အံၚ်ရေၚ်သၞေၚ်ဇုက် အသုက်ကဏ္ဏကာ၊ ဓဇေၚ်သရဖဳ ပကဇဳသွာ၊ မၠဵုကဴသတၚ် ဗၚ်ယခ္ဍၚ်ရာ၊ သတ်ကဵုသတ်နှဴ ကဴကဵုကဴခြာ၊ ဇဝ်ကဵုဇဝ်ကၠာ ဂၠိုၚ်ရာစိစောန်၊ ကၞာၚ်ကဵုကၞာၚ်လျ လှကဵုလှညန်၊ ဟွံသိၚ်ဟွံသာဲ ဂၠိုၚ်ဒၞာဲစိစောန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကြပ်ဇြ တုပ်အဇသန်၊ ပ္ဍဲဂြိုပ်ဟေမန် ဂၠိုၚ်လောန်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ မာတၚ်ဂအဵု ကွာ်အာဗဵုအာ၊ သတ်ဂြိုပ်တံပၠန် သ္ၚောဲညန်ဂၠိုၚ်ရာ၊ လ္ၚဵုညံၚ်ကၞုဲဗျ လ္တူဆုမွဲသာ၊ ဍောန်ဝေၚ်ဓရီု သီုကောန်ဗာဏာ၊ သီုကဵုပြဝါ အာကၠုၚ်လဆန်၊ လ္ၚဵုညံၚ်ဂၚ် ဆၚ်အာတန်န်၊ ဆဵုဏှာအာပြဟ် ဂှ်ဂှ်ဟီုဒေါန်၊ လ္ၚဵုဗုၜတ် ညံၚ်ဝုတ်အဵုပၠန်၊ ဗြုတဴဝိုဟ်ဝိုဟ် အိုတ်ကံသောန်န်၊ လ္တူဆုပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ပြဝါ၊ ပ္ဍဲတိဂၠိုၚ်ရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ဂၠော်အာ၊ စိုၚ်ကၠဒြာဲမၚ် ဗလေၚ်မွဲသာ၊ ပှ်ပှ်ေကၠဵုကၠိၚ် ကလိၚ်နာနာ၊ က္ၜိုၚ်သိတ်သီုကောန် ကၠဗြန်ကၠလှာ၊ ဂၠိုၚ်ကဵုရဲသာ အာကၠုၚ်လဆန်၊ ကၟက်ကၟက်ဂၠိုၚ်စွံ ၝောံၝောံသီုကောန်၊ ဗၟက်ကလှ်ေ ဍေံကဵုဍေံပၠန်၊ ဟွံတီသ္ကံရဲ ထပ်ဂၠောဲလီၜန်၊ မဂၠိုၚ်ဇၞော်ဍောတ် သတ်ပ္ဍဲဟေမဝန်၊ မၚ်တၚ်ဂပၠန် ဂၠာဲချပ်စန်စာ၊ ချိုန်လၟုံအဲ ဒဴဝဲသံသာ၊ အဲတိတ်ဋ္ဌာန်ဂြိုပ် ဗ္ဒိုပ်ဟေမာ၊ ပရသိပၠန် ပ္တန်စေတနာ၊ တိုၚ်ကသပ်ကီု ကဵုလီုရဟာ၊ ဟွံကဵုလီုကၠာ စေတနာပ္တိုန်၊ ပ္ဍဲဋ္ဌာန်ဝွံကွေံ ဒးရးပြဲလောန်၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်အာမွဲ သၞဝဲလေဝ်အောန်၊ ဂးဍာ်လေဝ်ၜိုဟ် သာဓါဒိုဟ်ပန်၊ ရိုဟ်ဇုက်ကြုက်ပၞဟ် နွံရှ်စိစောန်၊ ဒးရးပြဲလောန် စိစောန်ဇၟာပ်ဒၞာဲ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ခၞံကောန်တာဲ၊ တိုၚ်ပၟိက်အဵု ဂၠိုၚ်ကဵုပြယာဲ၊ ခၞံဗွဲပရှ် ဋ္ဌာန်ဇြဟ်ဗိုၚ်လာဲ၊ ဇရေၚ်တၞံဇြဲ ဟွံမွြကဵုဗ္ဒာဲ၊ ဂြိုပ်မဂၠိုၚ်စရာဲ ပဗ္ဒာဲပန်၊ ယာတ်မစေါန်ပြံက် ဍာ်လွံက်ဖျောန်၊


မုက်လိက်−၃၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္တူကၞိပ်ကၠာ ကေသာကုတ်ဒန်၊ သ္ပိုၚ်တုဲကၠေဟ် ဒးရးပြဲလောန်၊ လှာဲရုပ်တၟိ ရသိဟေမောန်၊ ဇကုမွဲပၠန် တန်တဴမံၚ်ရ။

ဟွံမွဲလၞုဟ်ကွေံ ဂးမာတၚ်ဂ၊ လဆောဝ်ဂှ်အိုတ် စရိုဟ်ကာယျ၊ သၟိက်ဂွံပ္တိုန်လဝ် ဓဝ်သမထ၊ သတးတိဗက် စက်စေဝ်သၟိက်ပ၊ ထွာဲဟွံသ္ၚောဲ မွဲဟတ်မွဲဍ၊ ပရိကံရ ပထမကၠာ၊ ဒက်ထဝါဲဗိုန် သွိုန်ဘာဝနာ၊ ထ္ၜေက်မၠာ်ကီု ကၠံဝါလ္ၚီဝါ၊ စေဝ်ကသိုဏ်အဵု ဟွံကဵုကၠေံအာ၊ ပ္တိုန်သမာဓိ ဒမၠိဂၠိုၚ်ဝါ၊ ဟွံကဵုယောၚ်မှာ ပ္ဍဲကာလဂှ် ရိုဟ်တ္ၚဲအနဳ လွဳဟွံလၞုဟ်၊ ဟွံကဵုကၠိပၠန် ဟွံကဵုစောန်ထၞဟ်၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်စိ ပဳတိက္တဵုဒှ်၊ ပရိကံလ္လိတ် နိမိတ်စဝ်ပြဟ်၊ သမာဓိဂှ် မက္တဵုဒှ်ရ၊ ကြဴဝွံအနဳ ပ္တိတ်ဝဳရိယျ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်ပၠန် ပန်စှော်နာမ၊ ဗၞတ်မွဲမွဲ ပ္တန်ပ္ဍဲစိတ္တ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်ဂိုတ် ကိုတ်လက်ဟွံက၊ ကဵုပြာကတ်ကၠး တၟးစက္ခ၊ ဂွံနိမိတ်ရ ဥဂ္ဂဟပၠန်၊ နိမိတ်ဗိုန်စိ သမာဓိတုန် ၊ သ္ဍိုက်စိုတ်လွဳ ပဳတိပြာပ်ညန်၊ စွံတဴဂတိ ဟွံကဵုကၠိစောန်၊ လၟိုန်တ္ၚဲဟေၚ် ဟွံကဵုဝေၚ်ခၠန်၊ နဲဂှ်လက်သန် ပၟဝ်ပၠန်ဂတ၊ ဂဇံဟွံချဳ ပတိတ်လွဳရိယ၊ နိမိတ်ဂဵုခၠၚ် ဟွံဒှ်ခၚ်ခ၊ နိမိတ်ဗိုန်စိ ပတိဘာဂ၊ သမာဓိတိုန် နရဴခန္ဓ၊ ပဳတိစပ်ရ လုံကာယျဒွါ၊ ပဳတိမသုန် မၞုံဂုန်ပြဲဖါ၊ သ္ဍိုက်စိုတ်ပ္ဍဲ ဟွံဟဲစိတ္တာ၊ လၟေၚ်ဇျာန်တိုန် မသုန်ပြကာ၊ ပၟဝ်တုန်န် ထပ်ပၠန်မွဲဝါ၊ လၟေၚ်ၚ်ကၠာ ပၟဝ်အာရ၊ ဝိတက်ဇျာန်စိ ပၟဝ်အဒိတ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် စှ်ေတန်စိတ္တ၊ နိမိတ်ဗိုန်ဆိတ် ပ္တိတ်လွဳရိယ၊ ဇျာန်ဝိတက်အဴ ဒှ်တဴကြံကြ၊ ပါဲဝိတက်ဂျ ပၟဝ်ရဝိစာ၊ ပၟဝ်ဂလိုၚ် ဂၠိုၚ်ၚ်ကဵုဝါ၊ စှ်ေစိုတ်ဗိုန်ကြပ် ခပ်ပ္ဍဲစိတ္တာ၊ မဂၠိုၚ်ပဳတိ သမာဓိဂွံမြာ၊ ဝိစာလောန်က္ဍၚ် စၚ်ခြၚ်မနောဒွါ၊ ပါဲကၠေံဝိစာ ပၟဝ်အာပဳတိ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် ပ္တိုန်သမာဓိ၊ ပတိတ်ဝဳရိယ ဟွံလဇညိ၊


မုက်လိက်−၃၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အိုတ်တၟိုဟ်တဴ ပါတ်ဇဴဖိဖိ၊ ဟွံဗၠန်ဒစေၚ် ဟွံဝေၚ်ခြာစိ။ ပါဲဇျာန်ပဳတိ ပၟတ်ညိသုခ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် ပ္တိုန်စိတ္တ၊ တသိုက်စိုတ်တန် ကြပ်ဗန်ကာယ၊ ဝိထဳဗိုန်ဗတ် စိုပ်သၞောတ်ဇျာန၊ ဟွံဗၠန်ဒစေၚ် ဟွံဝေၚ်သက္ခဏ၊ ပါဲကၠေံသုခ ဨကဂ္ဂတာ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်ဆိတ် စိုတ်သိပ်ဂွံမြာ၊ လၟေၚ်ဇျာန်တုန် မသုန်ပြကာ၊ ဍိုက်ပေၚ်ဟွံချဳ လိုန်ဝိထဳကျာ၊ ဂေတ်လန်အာပၠန် တ္တံပန်ကၠုၚ်အာ၊ အိုတ်အလုံပြဲ မွဲစက္ကဝါ၊ ဇျာန်ဍိုက်ပေၚ်ကၠာ ပြာကတ်အဘိညာန်၊ အဘိညာန်အဴ သီုတရဴဋ္ဌာန်၊ သမာပတ်ဒ္စာံ ဒးဂွါမွဲဟာန်၊ တိုၚ်ပၟိက်အဴ အာတဴနဇျာန်၊ ရသိတၠညာန် နဇျာန်ကၠုၚ်အာ၊ ပၠေၚ်ဗဒှ်ရုပ် ပတုပ်နာနာ၊ ညံၚ်ဂိတုတ္ၚဲ ညံၚ်ဗြဴညံၚ်ကျာ၊ ညံၚ်အိန်ဗြီုရောၚ် အယောၚ်အာ၊ ပ္တောံကၠဗြန် ကုမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ပၠေၚ်ဗဒှ်ဏာ နာနာသဗ္ဗ၊ နအဘိညာန် ဇျာန်သမ္မထ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ သွာပ္ဍဲစိတ္တ၊ ရသိပြဲက္ဍၚ် ဂးမာတၚ်ဂ၊ လွဳဗိုန်ဗတ် ထပှ်သတ္တဟ၊ ဍိုက်ပေၚ်တုဲရ သမ္မထဇျာန်၊ မာတၚ်ဂစိ ဣသိတၠညာန်၊ ဂၠာဲချပ်ဗ္စာ ဗှ်အာဍုက်ကွာန်၊ စွံလဝ်ဒေံဗြဴ တဴပ္ဍဲသုသာန်၊ အဲထံက်ပၚ်ညိ အဒိဂလာန်၊ ဒက်ဂြေန်ဝိဥာန် ပၟဝ်ဇျာန်ဂွံမြာ၊ ချိုန်လၟုံအဲ ဒးရးပြဲဖါ၊ တိုၚ်ပၟိက်အဲ ကၠိဂွံလောဲသွာ၊ အဲဒးထံက်ပၚ် မၚ်္ဂလိကာ၊ က္တဵုဗဒှ်ဇျာန် လိုန်သဗါန်ကျာ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ကလာၚ်စဴအာရ၊ ပရဟ်ဇျာန်ပြဲ မွဲသက္ခဏ၊ ခါညန်စိုပ်ကွေံ စှ်ေနူကာသ၊ ဂမြၚ်တံညာတ် သွာတ်ဟဒယ၊ ဂြေပ်ကၠုၚ်လ္ၚောဝ် ဇံသဝ်ထဒၟ၊ မၚ်္ဂလိကာ ညာတ်သ္ပာထ၊ တဲပ္ဍဵုသိသ ပဝတ်လ္ၚောဝ်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်ထဝ်၊ ညာတ်ရသိပၠန် ကသောန်ကသဝ်၊ သောကဍဵုဍိုက် ကလိုက်ကၟဝ်၊ ဂၠိုက်တိုန်ပေၚ်သိုဟ် ဖျုန်ဂြိုဟ်ဇတဝ်၊ ရမတ်ဗြဲကဝ် ဆေဝ်ဒဝ်ဟွံမာန်၊ လီုစတ္တဇ ကာယျဝိညာဏ်၊


မုက်လိက်−၃၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံညာတ်ဒိုဟ်စှ် ဒှ်အာန်တၞာန်၊ ဂၠာဲဗှ်ချပ်ခဝ် ဆေဝ်ဒဝ်ဟွံမာန်၊ ညံၚ်ရဴဥူမတ် ပညောတ်သန္ထာန်၊ တၞံနအာတ်ပါန် ဂၠိုၚ်ဂလာန်ယာံပၠန်၊အဵုကောရသိ ကောမိဓဇန်၊ ထောံလဝ်အဲဗြဴ ညံၚ်ရဴအှော်ဒုန်၊ ဗဗုလဟဵု ဂဵုတုဲပၠိုတ်သုန်၊ ဒးပၠိုတ်ဟုံဇြ ဒှ်စၞဂြုန်၊ အဵုကောတၠဂုန် အဵုကောတၠဂုန် ကဵုလေၚ်သုန်ဟာ၊ အဵုကောသော်က္ဍိုပ် ဋ္ဌာန်ဂြိုပ်ဒဴအာ၊ နူတံတုန်စိ အဒိကိုပ်ကၠာ၊ ကော်နၚ်တုဲသွံ ကၠုၚ်ထောံလသာ၊ ဟွံဗှ်ဂၠိၚ်သ္ၚောဲကဵုအဲပူဆာ၊ အဵုတၠသိက္ခာက္ဍုဟ်အဲဟာကော၊ အဵုတၠပဿတၠအယော၊ ထောံလဝ်အဲမွဲခြာသ္ၚောဲကလော၊ ဟွံမွဲဝံသညးဟွံပဆော၊ ညးဂၠာဲနၚ်ဒုဟ်ညးဍုဟ်ဟီုစော၊ အဵုကောအဵုကောကဵုညးစောပၠန်၊ အဵုမဂၠိုၚ်အယောအဵုကျာ်ဂန်၊ တူတံဝါဒိကြာမိကဵုကောန်၊ အာတ်တုဲဖျာ်နၚ်ကဵုအဲကၠၚ်ကၠောန်၊ ပွတံဂှ်ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ ဒဴထောံအဲပၠန်ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ အဵုတာပဿတၠနုဘဴ၊ ပၠီုကၠေံတုဲကၠာဘာသာအဲဗြဴ၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ရောၚ်သ္ၚိဟွံဂံၚ်စဴ၊ ညာတ်ဗွဝ်ဒုဟ်ဒုဟ်အဲဒြေပ်ဒဴ၊ ကောဟးကောဂၞဴဟွံစဴရဟာ၊ တံဇိုၚ်ရသိဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ တက်သိုဟ်တုန်န်ယာံအာဒေါန်အာ၊ ဇါတ်လီုဂၠိုၚ်စွံဒးထောံဘာသာ၊ ဂကူလီုရလောကပြိုက်ဖါ၊ ဒဴထောံအဲကၠာဒးရးရဟာ၊ မာတၚ်္ဂစိရသိကြက်လှဴ၊ သီုမေတ္တာကီုသၟိက်ဟီုဖ္ဘောဝ်လဴ၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာကညာဒေံဗြဴ၊ ၜိုန်ဒးသာဲခြာမူဒၞာဲစိုတ်ကတဴ၊ ထံက်ပၚ်ဒေံဗြဴအဲဒးဒဴအာ၊ ဂလာန်ဂှ်ရောၚ်ထံၚ်လဝ်သောတ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ်ဂကူယုတ်မာ၊ အောန်ရကဵုပိုန်ဟိုတ်နူဒိုက်သာ၊ ဟွံမွဲလးလးဥုပ်ဂၠးကြိယျာ၊ ဂွံထံက်ပၚ်ကၠာခါဂှ်ဝါတ်လောန်၊ နမေတ္တာဇဴဒဴတိတ်ဟေမောန်၊ က္တဵုဗဒှ်ဇျာန်အဘိညာဏ်ပၠန်၊


မုက်လိက်−၄၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဍိုက်ပေၚ်တုဲလ္အိတ်စိုပ်သိတ်ဗိုန်တ္ညန်၊ တိုၚ်ပၟိက်ဟေၚ်ဟွံဂွံဝေၚ်ခၠန်၊ ဍိုက်ပေၚ်စိစောန်ဂွံပၠန်ဒေံဗြဴ၊ မၚ်္ဂလိကာခါဂှ်ပါန်တဴ၊ ယွံတာပဿတၠနုဘဴ၊ ထဝ်သန်ဗိုန်မြဇိုန်ကဵုညိအဴ၊ ဇိုန်ကဵုပိုန်ဘိုက်တသိုက်ဗွဲကြဴ၊ ဆာန်ဍူညိအဴကြဴဂွံသိုက်တန်၊ မာတၚ်ဂကီုသၟိက်ဟီုဗ္တောန်၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာလောဲသွာထဝ်သန်၊ ဗတ်ဂွံဒြပ်ဂၠိုၚ်ညးထိုၚ်သးအောန်၊ ဟိုတ်ဒှ်ခါဲဒုတ်ယုတ်ညးဂးပၠန်၊ ဗတ်သိုက်ညးၜေဟ်ဟီုဂးဒက်ဒေါန်၊ ကြဴဒေံဂွံပၠန်ထဝ်သန်ဗၠဲဒွါ၊ လုပ်အာဍုၚ်ဇၞော်ကွာ်အာကော်အာ၊ ပသာ်ဂလာန်ကီုသၟိက်ဟီုကဵုကၠာ၊ ယွံတၠတံလ္ပသာသ္ပံ၊ လ္တူအဲဂှ်ပဒှ်သၚ်ကာ၊ သမ္ဘာအဲကၠာမှာဗြီုတေံရ၊ ပလွေဟ်ကၠာရုပ်မှာတၚ်ဂ၊ ယဝ်ဟွံပ္တေဟ်အဲထပှ်တ္ၚဲဂတ၊ ဗပေၚ်သဝ်ပၠန်သၟိၚ်တ္ၚဲပၠိုတ်ဇြ၊ မှာဗြီုစှ်ေကၠုၚ်ဍုၚ်ဝွံမူလ၊ ဗဵုအိုတ်ညိရယွံတၠအဲ၊ တိုၚ်ဗကန်စိဟီုညိကဵုတ္ၚအ်၊ ထပှ်တ္ၚဲရဂတဟွံလံ၊ ညးညာတ်ညးဆဵုညးဒးကဵုကံ၊ ညးဒးရှ်ေသှ်ေဖျေံက္ဍိုပ်မုဂြံ၊ ခိုဟ်စလၟုဟ်ဏံဟွံလံဂတ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ ဂွံမိၚ်တုဲအဵုယဵုတဲဓယျ၊ မိပ်စိုတ်အသဝ်လ္ၚောဝ်ထဒၟ၊ တိုၚ်ဗကန်ကၠာညးတာပဿ၊ ယဵုဒုတ်လဝ်ရပ္ဍဲကာလဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိရသိဒယှ် ဗကန်တုဲကၠာတၞံနအာပြဟ်၊ ဂလာန်သ္အာၚ်ကီုဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပ္ၚုဟ်အဘိညာဏ်နဇျာန်က္တဵုဗဒှ်၊ ဋ္ဌာန်ဟေမဂှ်ပြဟ်ကလာၚ်အာ၊ အဏံတုန်ကွေံဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ တိုၚ်ဗကန်စိရသိပြဲဖါ၊ သၟိက်လလောၚ်ပ္ညုၚ်ဋ္ဌာန်ဍုၚ်လုပ်အာ၊ ဆဵုမၞိဟ်ထပ်ဂၠောဲကွာ်ထဲရေၚ်ဗ္ဂါ၊ မၚ်္ဂလိကာခါဂှ်ကော်ဟီု၊ ယွံမိယွံမဗဴလအိုဿီု၊ ကလၚ်လဝ်ကွေံဒးဟွံဒးကီု၊ သမ္ဘာအဲကၠာညးဂှ်မှာဗြီု၊ ပလွေဟ်ပုတ်ခါဲဒုတ်သမၠီု၊ ထပှ်တ္ၚဲကီုဗဵုစံဂတ၊ ဗပေၚ်သဝ်ပြဲတ္ၚဲပၠိုတ်ဟောံဇြ၊


မုက်လိက်−၄၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညံၚ်ဂိတုၜါတုပ်မၟာဏ၊ သၟိၚ်ဗြီုစှ်ေရမူလဒၟံၚ်၊ ရံၚ်ဗဵုရံၚ်အာလ္တူကာသ၊ စိုတ်ပခၚ်ခတ္ညဗဵုညိအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာသိုက္ခမာဗြဴ၊ လၟိုန်တ္ၚဲကီုကော်ဟီုကမြဴ၊ နူယးဒဵုသဝ်ကော်ဖ္အောဝ်လလဴ၊ ကဵုညးမိၚ်အိုတ်တ္ၚဲပၠိုတ်တုဲစဴ၊ လၟိုန်တ္ၚဲအဴကော်တဴတမ္ညဝ်၊ အိုတ်ဂကူဗၞးမိၚ်ဒးချပ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာဟုံမှာလၚ်ဇွောဝ်၊ ယုတ်မာကာဲကဝ်၊ သမ္ဘာဍေံဗြီုကၠုၚ်ဟီုပ္ဍဲကတောဝ်၊ ခါဲဒုတ်ဇိုၚ်ကဝ်ဆဵုလဝ်ဍာံဍာံ၊ ညးလ္ၚဵုကီုဟီုတိုန်ဆာံဆာံ၊ ဗြဴဒှ်သာ်ဏံကြံရုပ်ကြံနာံ၊ ဟွံဒှ်ဟီုအဵုဟွံဆဵုဂၠာဲဂၠာံ၊ ခါဲဒုတ်ညာတ်ကၠးဗြီုညးအာဟီု၊ ပိုဲဆဵုဍာံဍာံဍေံပဂၠာံကြာန်၊ ညးလ္ၚဵုကီုသၟိက်ဟီုကယျာန်၊ ယွံလေဝ်မၞးတံသာ်ဏံဂလာန်၊ အတိက်တေံဟေၚ်ပရေၚ်မဒါန်၊ ဍာံဟွံဍာံဟာဗ္စာနညာဏ်၊ ဗြီုပၠေၚ်ရုပ်မာန် တီညာဏ်ဗြီုဟာ၊ လ္ၚဵုမွဲရဲတက်တဲဂြိုၚ်အာ၊ ဍေံဂၠာဲဟီုက္ၜေဟ်ပတေဟ်ညိဇွာ၊ ဗြီုပ္တောံခါဲဒုတ်ဂလာန်ယုတ်မာ၊ ဟွံမွဲမွဲလှ်ေဍေံပကၠုၚ်ကျာ၊ ဍေံဂွံဂၠိုၚ်အာဍေံကျာစရောၚ်၊ အလုံဍုၚ်ထဥရုရုသံၚ်သံၚ်၊ လ္ၚဵုပ္တေဟ်ကီုဟီုတဗြံၚ်ၚ်၊ လ္ၚဵုဟွံပ္တေဟ်ဂၠာဲဟီုဂးကၠံၚ်၊ ကောလာဟာလတော်ဆသ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ ရုရုသံၚ်ၚ်ကၠံၚ်ညံၚ်ကဵုပေါဲ၊ ညးလ္ၚဵုကွေံဗၞးသ္ကံရဲ၊ ချပ်ရေၚ်သ္ကံကွေံညးညးအဲအဲ၊ ကောန်ဝုတ်ကညာအာတ်ဏာလောဲလောဲ၊ သဘဴမၞိဟ်သွံဂွံပၠန်ဟွံမွဲ၊ ဂုန်ဒှ်ဗြီုအဵုဟွံဂံၚ်ကဵုဘဲ၊ ဂွံဏာလောဲလောဲဗြီုအဲဂးရ၊ ညးလ္ၚဵုဂှ်စိုတ်ဒှ်ခၚ်ခ၊ မၚ်္ဂလိကာဗၞတ်ဗြဴဟာယ၊ ရုပ်သာ်ဂေါဝ်လောန်ညံၚ်ကောန်ဒေဝ၊ ပိုန်ဒြပ်ဍေံပၠန်ဟွံတီနန္တ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ကီုလဟီုစောဒက၊ ဗြီုတိုန်ဒှ်ရအဲခယျရံၚ်၊ ညးလ္ၚဵုပ္တေဟ်ဟွံဟီုဂးဍောၚ်၊ ခၞံကၞာပ္ကဴတြုံဗြဴသံၚ်ဗြံၚ်၊ တဵုဗြာတ်တဵုက္ၜဴသတ်နှဴၜတ်ကြံၚ်၊ ညးညးအဲအဲညံၚ်ပေါဲဟောကၠံၚ်၊

မုက်လိက်−၄၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အိုတ်ဗၞးတံရောၚ်ကၠောန်မံၚ်ဟောဂြာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံကီုဗြီုပပြာထာ၊ ရှ်ေသှ်ေဗြီုဂှ်ဒှ်မွဲဘာသာ၊ ဗၞးဂကူဗြီုလဟီုဝေါဟာ၊ လညာတ်ကျေဝ်ဂေါဝ်အသဝ်ဂန္ဓာ၊ မ္ၚဵုရသေၚ်ဟာပပြာကတ်ပၠန်၊ ညးလ္ၚဵုရခၚ်ခစိုတ်က္ဍန်၊ အတိက်မိမဗဴလသ္ၚောဲလောန်၊ ဂလာန်တြေံကီုညးဟီုဗကန်၊ ဗြီုစှ်ေလိုက်ကွေံစှ်ေဝေတ်ဗ္တောန်၊ လေဝ်ပိုဲမိၚ်ပၠန်လံလောန်ကာလ၊ လၟုဟ်ဗြီုစှ်ေဟီုဂးခယျ၊ ယဝ်စှ်ေပြဲလောန်ဂုဏအနန္တ၊ မိပ်စိုတ်သၠောၚ်ဟွံဍောၚ်ကာယျ၊ သိုက်ကၞာမ္ၚဵုတဵုပ္ကဴသၠ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိရဆဂကူဗၞး၊ ကွာၚ်ၜဲယိုဟ်ၜန်ဂၠာဲကၠောန်ဒးရး၊ သ္ဂောံပူဇဴဗြီုအိုဿီုအဲညး၊ တိညံၚ်ကဵုဍန်ဖန်ဖက်ၜံက်ဂွး၊ ဇၞောဝ်အလာံကီုဍာ်ထီုမောဝ်ဖ္ဍး၊ အိုတ်ဂကူဗၞးဒးရးကျိုၚ်ကျဝ်၊ မွဲသာ်ပၠန်ရဒးပအံသဝ်၊ ဒါန်ကညဗြဴဂွံပူဇဴလဝ်၊ ဒါန်ဂှ်ဒါန်ပြဲဒါန်ဗ္စဲကဝ်၊ ဇာတ်ဗၞးရဍေံပဇၞော်မောဝ်၊ ဍေံကဵုကျိုၚ်ကျဝ်အသဝ်ကောန်ဗြဴ၊ ဗၞဝုတ်တ်ကရှ်စုတ်ပ္ကဴ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော်ပေၚ်ဗြော်ဖက်နှဴ၊ ယဝ်ဗြီုစှ်ေကၠုၚ်ဝေၚ်ဒုၚ်ပူဇဴ၊ ဗၞးဗၠာဲဗၠာဲဗြဴကၟာ်လထဴ၊ စၟဳရံၚ်အဴလ္တူအကာသ၊ ပေၚ်ထပှ်တ္ၚဲ တ္ၚဲသဝ်ပၠိုတ်ဇြ၊ ဂိတုစက်သန်ယုဂ္ဂန်သၠးရ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ဂးတာပဿ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ်နဇျာန်ကြံကြ၊ ဗဒှ်ရုပ်ဗြီု မသ္တီုတေဇ၊ အရံၚ်ဗိုတ်မြ အဇဂိတုကီု၊ ညံၚ်ဂိတုၜါတုပ်ပၟာဗီု၊ ဂဵုတဴတၟးလစးက္ဍီုက္ဍီု၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ ညာတ်ကျာ်သြီလီု၊ ဒံၚ်သၠာ်ယူ ဗဵုဒ္ၚောဝ်သီုသီု၊ ယဵုတဲဂြီုဂြီု ဗြီုတန်ဒှ်ဟာ၊ လ္ၚဵုဍေံဟီုဂိတုသီုၜါ၊ ညောန်စိုပ်ဓဝ်ဝ်သဝ်စှ်ေသာသာ၊ ဂေတ်မံၚ်တူကျာညာတ်အာညံၚ်ဗြီု၊ ဗၞးထပ်ဂၠောဲယဵုတဲဂြီုဂြီု၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော်ပေၚ်ဗြော်ကဍၚ်ဍီု၊


မုက်လိက်−၄၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကလံရဴဂဴပူဇဴကောဟီု၊ ကောလာဟာလ ကော်အာသီုသီု၊ တန္ဒနာကီုအိုဿီုညးအဲ၊ ဟွံတီဍောတ်ဇၞော် ပေၚ်ဗြော်ယဵုတဲ၊ ဂဇံရဴဂဴဂတဴဂၠိုၚ်နဲ၊ ဟွံတီလထဴလဗြဴမွဲရဲ၊ ဟွံတီဝုတ်ဗၠာဲဗြဴကၟာဲထပ်ဂၠောဲ၊ တိညံၚ်ရဴပြဵုလ္ၚောဝ်အဲပရဲ၊ မာတၚ်ဂပြဲဂေတ်ထဲလ္တူဍုၚ်၊ ပၠဇကုကဵုကဵုညးဝေၚ်ဒုၚ်၊ ညာတ်ဂွံဗဵုဒ္ၚောဝ်ဟွံသဝ်ဟွံသၠုၚ်၊ ပၠတဴစရာဲသီုပါဲသီုပုၚ်၊ ဗၞးတံဇံသဝ်လ္ၚောဝ်တၠုၚ်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဝေၚ်ဒုၚ်လ္ၚောဝ်၊ ဗကဗြာတ်က္ၜဴယဵုပူဇဴလဝ်၊ ဗ္ဂဵုပၞာၚ်သ္ဍဴပ္ကဴမြမောဝ်၊ ပုၚ်ကွာၚ်စၞကဵုသၠကဵုခဝ်၊ မဂၠိုၚ်သတ်ပ္ကဴပူဇဴဇံသဝ်၊ ဗၞးတံလ္ၚောဝ်ဇံသဝ်ရဴဂဴ၊ မွဲသာ်ဂှ်ကၠာဒါန်ကညာဗြဴ၊ ဗၞးဗြဴဝုတ်ကရှ်စုတ်ပ္ကဴ၊ ဟွံတီသၠုၚ်သဝ်ကျိုၚ်ကျဝ်ဖက်နှဴ၊ ပဝတ်ဇံသဝ်လ္ၚောဝ်ပူဇဴ၊ ဒါန်ကညာဗြဴပူဇဴသကာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံတၟံဘာသာ၊ ဍုၚ်ညံၚ်ထကးလုံရးခန်လွာ၊ လ္ၚောဝ်ဝေၚ်ဒုၚ် ဒြေပ်ကၠုၚ်ဒြေပ်အာ၊ ဟွံဂွံဒိုအ်စံ ဗ္တံသ္ဂာ၊ ဟောဟောဂြာဂြာကၠုၚ်အာလီၜန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမောန်၊ ဂေဝ်သွဝ်အာလတူကျာဂေၚ်လန်၊ ဂၚေၚ်အာဒးရးမ္ၚးဍုၚ်ကွာန်၊ ဒေသသုသာန်မွဲဟာန်စိတ္တ၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဒေပ်ကၠုၚ်ထဒၟ၊ ဟွံတီဍောတ်ဇၞော် ဗော်မိဂၠးမ၊ ထုဲဓရုဲကောံ လ္ၚဵုဒေါံဂြ၊ တိတ်ဟွံမာန်ရဒေသတြၚ်ဍုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်လိုန်လဝ်တဲကဝ်ပါဲပုၚ်၊ လ္ၚဵုထိမြိတိသဝ်တိသၠုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်တံၚ်ဂြဲတဲဒၞာဒုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်လောတ်စှ်ေညးလိုန်ဒးဗုၚ်၊ ၜေတ်တြၚ်ဍုၚ်အာကၠုၚ်ဟွံမာန်၊ လ္ၚဵုဆဗၠးတိတ်ကိတ်ၚေက်ဂစာန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ဂၠိက်လာဲဇော်ဇာဲဇိုၚ်ညန်၊ လောတ်ဒးကြေဟ်ဝါန်ၜေတ်တြၚ်ဟွံမာန် ဂစာန်ဟောဒြာ၊


မုက်လိက်−၄၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္ၚဵုဂှ်မၞုံဓတ်ၜေတ်စတ်တိတ်အာ၊ ပ္ၚောံသုသုာန်ဋ္ဌာဂှ်ဒြေပ်အာ၊ ဂွံညာတ်ရုပ်ရောၚ်အယောၚ်အလာ၊ လ္ၚောဝ်ရဴဂဴပူဇဴသကာ၊ ကောံမံၚ်ဟောဒြာပ္ဍဲကာလဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိရသိဒယှ်၊ ပ္ဍဲမၚ်္ဂလိကာမေတ္တာစောန်တၞံ၊ သၟိက်ဂွံထံက်လဝ်အသဝ်ဂွံဒှ်၊ ကဵုရှ်ေသှ်ေကီုဗၞးသီုဒိုဟ်စှ်၊ အဒိဋ္ဌာရခၞဗွဲပရဟ်၊ ပ္ဍဲကာလဂှ်ဗဒှ်ဓဝ်ဟိရိ၊ မၚ်္ဂလိကာပ္တိုန်သမာဓိ၊ မာတၚ်ဂတၠရသိ၊ နလ္ပုဟ်တဲအဵုဍဵုပၞေဟ်စိ၊ ဂဗ္ဘပြဲလောန်ကဵုတန်ဂဝ်ဂၞဴ၊ ခါဂှ်ရသိအဒိဋ္ဌာန်ပၠန်၊ တုဲရသိကီုသၟိက်ဟီုဗ္ကန်၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာကၠၚ်ကၠာဗိုန်တ္ညန်၊ ချိုန်လၟုံရဂဗ္ဘဒးတန်၊ သၟတ်တြုံဗြဴကြဴကလိဂွံကောန်၊ လ္တူညးပၠန်ဂၠိုၚ်လောန်ကျာ်သြဳ၊ ဒးရှ်ေသှ်ေကီုညးဒးဖုံပၠဳ၊ အလုံဍုၚ်ရညးဒးပလွဳ၊ အိုတ်ဂကူဗၞးညးဒးပြေၚ်ဖျဳ၊ ဂွံစသိုၚ်အဵုဒဵုခန္ဓဏှဳ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳဒးလွဳဒေံဗြဴ၊ ခါရသိပၠန်ဗ္ကန်တုဲသၟိက်စဴ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ်သီုဇျာန်ဖက်နှဴ၊ သီုအရဴၚ်အဵုဂဵုမံၚ်ဖျဴဖျဴ၊ အဇဗြီုကွေံညာတ်ဒးပူဇဴ၊ ရသိဓယှ်အဴကလာၚ်စဴအာ၊ မၚ်္ဂလိကာတန္ဒနာသ္ပ၊ ဗၞးတံညာတ်သမ္ၚာတ်ဟဒယ၊ သီုသ္ကံရဲယဵုတဲထ္ၜ၊ စမဳရံၚ်အာလ္တူကာသ၊ ကၠေံဗ္ဒန်အာရပ္ဍဲဂတမတ်၊ ဗၞးအလုံဍုၚ်ဒြေပ်ကၠုၚ်ဖ္ဘောတ်၊ ဗၞးဂၠိုၚ်ဗော်ဟွံတီဇၞော်ဍောတ်၊ ကြိက်ကြက်လၞၚ် တိတ်တြၚ်ဟွံလတ်၊ ဟွံဂတာပ်ကို ဒြေပ်သီုဇြဟတ်၊ ဟီုဒေါန်ၜုတ်ၜုတ် မၞိဟ်ယုတ်အဲရ၊ ညးဒြေပ်ညးဆဵု ညးဗဵုဖဲဖဲ၊ ပိုဲဒြေပ်ညံၚ်ချိုတ် ဒြေပ်အိုတ်သ္ကန်ဒဲ၊ ဒြေပ်ဂၠိုၚ်ဗုၚ်ဂိဂုန်ညိရောမွဲ၊ ဟီုဒေါန်ဗြိုဟ်ဟ်တက်သိုဟ်နတဲ၊ ဍောၚ်မံၚ်ဟွံဟဲထောံဇိုၚ်တဲၚုၚ်၊ ပေၚ်သုသာန်ကွေံ ဗၞးအလုံဍုၚ်၊ မိပ်စိုတ်ဟောဒြာကောံအာကောံကၠုၚ်၊ ကဵုမၚ်္ဂလိကာ လုပ်အာဝေၚ်ဒုၚ်၊ ဍေံပယွံသွံစွံဋ္ဌာန်သၠုၚ်၊


မုက်လိက်−၄၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗၞးအလုံဍုၚ်သၟိက်ဒုၚ်ဖျဴဏာ၊ မိဗြီုမိဗြီု ဟီုမံၚ်ဟောဒြာ၊ ဇာတ်ဗၞးဂှ်ဒှ်မွဲဘာသာ၊ ခၞံဝဝ်ထဝ်အသဝ်သာ်လွာ၊ အလာံဖက်နှဴပ္ကဴနာနာ၊ သၠဖ္ဍာန်ရတ်ရေၚ်မတ်နဳလာ၊ မြမောဝ်နာနာပၟာလွဳမာန်၊ ဗၞးသ္ကံရဲကျိုၚ်ထဲပေၚ်ဍာန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ကောံကၠုၚ်မွဲဟာန်၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် လ္ၚဵုဍိုက်ယာန်၊ ဇက်ပ္ၚောံအာဋ္ဌာဏသုသာန်၊ ကောံမွဲဟာန်ယိုက်ဏာယာန်ထဝ်၊ လ္ၚဵုမွဲသာတိၚ်အာစံၚ်ဂြဝ်၊ လ္ၚဵုသေဲကျာံဗာတ်သၞာံအဟဝ်၊ ဗရုကြဵုဆက် တိၚ်ဇက်တမ္ညဝ်၊ ဗၞးဝုတ်ဗၠာဲလှ်ေကွာ်အာဗဝ်၊ ဝေၚ်ဒုၚ်မိဗြီုတုပ်ဗီုဍုၚ်သွဝ်၊ ယိုက်ဏာယာန်ထဝ် မိပ်တဴအဝ်ဇာ၊ အာစိုပ်သုသာန်ဋ္ဌာန်မၚ်္ဂလိကာ၊ စိုပ်တုဲဝန်စဝ်ဇံသဝ်အောပ်မာ၊ ယွံလေဝ်မိဗြီုမသ္တီုအဒ္ညာ၊ ဒၟံၚ်ပ္ဍဲသုသာန်ဒှ်ဋ္ဌာန်ယုတ်မာ၊ အပ္ဍဲအဍုၚ်ရဂပ်ဝ်ကျအာ၊ စွံစိုတ်မေတ္တာတ္ညအာညိအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာမိကညာဗြဴ၊ ဂွံတီကေတ်ပၠန်ဟိုတ်တန်ဂဝ်ဂၞဴ၊ ဒုၚ်ပါၚ်ကဵုကံဟွံပၠံကမြဴ၊ ဟွံတီဝုတ်ဗၠာဲဗြဴကၟာဲလထဴ၊ ဍေံဗၠိုပ်ဖုံပၠန်စၠန်အဂၠဴ၊ ယာတ်သုတ်ယာတ်ပ္ကဴကဵုကျိုၚ်စဴပၠန်၊ လ္တူဝဝ်ထဝ်အသဝ်ပြဲလောန်၊ မၚ်္ဂလိကာဍိုက်အာသိပ်တန်၊ ဗၞးတံဂမၠိုၚ်ဝေၚ်ဂြိုၚ်လုလန်၊ ဝုတ်တ်ဗၠာဲဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလီၜန်၊ တိၚ်တိုက်တုဲလှ်ေဓယှ်ေသောန်န်၊ ဒုၚ်မိဗြီုပၠန်မိပ်လောန်ဟောဒြာ၊ အိုတ်ဗၞးကၠာဝေါဟာဂလာ၊ အာတဴသိုက်က်အခိုက်နာနာ၊ ယိုက်ဏာယာန်ထဝ်မိပ်လောန်မှောဝ်ဇာ၊ အဝဲအလာံမန်ဂြာံဂြာတ်ဏာ၊ ဗ္ဂိုဟ်ခပဵုသီုကဵုခရာ၊ ဝေၚ်အာဂြိုၚ်အာစိုပ်ဍုၚ်ခါဂှ်၊ အိုတ်ဗနးကၠာစိုတ်ညဳသာသၟဟ်၊ အဒေါဝ်ဍုၚ်ပၠန်ကၞကၠောန်ဗဒှ်၊ ခၞံဇံၚ်ရတ် ကြကောတ်ဍာ်စှ်၊ ညံၚ်ဇံၚ်ဒေဝဟွံခြာတၞဟ်၊ ဂၠာဲကၠောန်ဗဒှ်ဆဂှ်ရောသေၚ်၊


မုက်လိက်−၄၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ပ္ကဴလဳဆက်ကွက်စုတ်သၠကြေၚ်၊ သၠကဵုသၠဗျာၚ် ကၞာၚ်ကဵုကၞာၚ်ဗၠေၚ်၊ တၞံသတ်ဗြဴက္ၜဴကဵုတဵုရေၚ်ဏာ၊ အလာံနာနာဟွံခြာဟွံဝေၚ်၊ အိုတ်ဗၞးဟေၚ်ပြုပြေၚ်သ္အဳဗ္ဂါ၊ ကၞာရတ်ပၠန်ကၠောန်လဝ်တုဲကၠာ၊ စွံပ္တိုန်စိမၚ်္ဂလိကာ၊ ညးညးအဲအဲမၚ်မွဲဟောဒြာ၊ ဖါပ်ဗ္စရစၞဟောဒြာ၊ ဗိုၚ်ပူဇဴပၠန်ထတ်သန်ဗၠဲဒွါ၊ ယာတ်ဗြေဝ်ယာတ်သုတ် မြခုတ်သရာ၊ ဗ္ဂဵုပၞာၚ်သ္ဍဴပူဇဴသကာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံတၟံဝေါဟာ၊ လၟိုန်တ္ၚဲကၠာသာဓာလီၜန်၊ ဗၞးအလုံဍုၚ်ပြာပ်ကၠုၚ်စိုပ်ညန်၊ ညံၚ်ဆဵုဒးကျာ်သာ်ဂှ်စိုတ်တန်၊ ဇံသဝ်ရဴဂဴပူဇဴထဝ်သန်၊ မၚ်္ဂလိကာဗြဴဂွံစဴသိုက်တုန်၊ မၚ်္ဂလိကာပၠန်သိုက်တုန်ကာယျ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ သ္ဇိုၚ်ဂဝ်ဂၞဴမဒှ်သဘာဝ၊ ကြံၚ်ဍုဟ်အာညိညိဂတ၊ ဗၞးဗြဴဟေၚ်မၚ်မွဲထဒၟ၊ ဝတ်ဗြဴတံရဆောံမထံက်ပၚ်၊ စသုၚ်တိက်မံၚ်သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဇၟာပ်တၚ်၊ ဍာတ်ကြောံဂၠိုၚ်နဲဂၠာဲပြာပ်နၚ်၊ ကဵုဝေၚ်ပါဲရစၞရိၚ်ကတၚ်၊ အိုတ်ဇၟာပ်ဒၞာဲ ဂၠာဲသ္ၚေဝ်စၚ်ခြၚ်၊ ပြုပြေၚ်ဇၟာပ်တၚ်မၚ်မွဲသ္အဳဗဂါ၊ ရုပ္ပဒးရး ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကြံၚ်အာိညညိသန္ဓိဂဗ္ဘ၊ ဒစိတ်ဂိတုပြဲဗွဲဓမ္မတာ၊ ဒးအခိၚ်သၟတ်နက်သတာရာ၊ သၟိက်သၠးကၠာကာလဂှ်ရ၊ ဗၞးဗြဴတံတၟံဋ္ဌဏ၊ ကၠုၚ်မၚ်မွဲကောံဗိုၚ်ရောံဆောံမ၊ တုပ်အဇကောန် ပူဗန်ခယျ၊ ဟောဟောဒြာဒြာလာံသာထဲဒၟ၊ သန္ဓိဇလဂဗ္ဘယာယဳ၊ ဥဒ္ဓံဂါထာ ကျာဂဝ်ဂှ်ချဳ၊ ဓမ္မမပြဲသတ်ပ္ဍဲလောကဳ၊ ဝတ်ဗြဴတံရတုဲသ္ပလွဳ၊ ကောန်တြုံအသဝ်တုပ်နဲထဝ်ဂွဳ၊ သီုရုပ်ကျာ်သြဳဒ္ၚဳဂွံသၠးရ၊ သၠးတုဲဗိုန်ချိုန်သက္ခဏ၊ နဍာ်မြမောဝ် စဝ်ဗၠိုပ်ဂတ၊ တုဲလာၚ်ဇအးဍာ်ပၠးရ၊ ဟိုတ်ကောန်ဗြီုပၠန် ဍေံရောံဒည၊ ဗၞးဗြဴတံရဍေံပရေက်သာ၊ ယာတ်ဗြေဝ်ယာတ်ပါန် ဖက်ခါန်သာခါ၊


မုက်လိက်−၄၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္တူထးထဝ်ကဵုလးလဝ်ကၠာ၊ သုတ်ညံၚ်ရဴသော်သောတ် ဂွဳကဵုသာသာ၊ တၟံညးအဲဆက်တဲဒုၚ်အာ၊ လ္တူထးကၠာသာသာစွံပတုန်၊ ဗြဴတၠတှ် ခါဂှ်ရုဲပၠန်၊ ဗြဴဗကေတ်သ္အးတှ်ဖျးတှ်အောန်၊ ဗြဴဗ္စံက်ကြၚ် တှ်ဖျိုတ်က္ဍၚ်သန်၊ ဗြဴဗ္တာၚ်ကြဳ တှ်ကေဝ်ဍာတ်လောန်၊ ဗြဴသရဳဂှ် တှ်ေကြောံဍာတ်ခန်၊ တီတုဲလက်သန် ကောန်ပၠန်ဗြဴမွဲ၊ ဗြဴသရဳသ္အး ကဵုဗၟဴရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ဗၞးဗြဴတံသီုသ္ကံရဲ၊ လွဳဖျီုဖအံ ဆံလံတက်တဲ၊ ကြဳဇှ်ကုသဵုဟွံက္တဵုဒှ်ယဲ၊ ဇၞော်တိုန်ရိုဟ်တ္ၚဲဗွဲဓမ္မတာ၊ ဗၞးဍောတ်ဇၞော်ဂၠိုၚ်ဗော်အ္စာ၊ အ္စာဗိန္ဒော အ္စာဟောရာ၊ ဗိုတ်ပိဗေဒၚ် မက္ဍၚ်အဒ္ညာ၊ အိုတ်မွဲကရောံ ဂကောံပြဝါ၊ ရံၚ်စဝွံတာကာလဂှ်ရ၊ တီအိုတ်ညာတ်ကၠး တၟးစိတ္တ၊ အ္စာဂမၠိုၚ်ကွေံ ဟွံဒးခၚ်ခ၊ ဒဒှ်တြုံမွဲ ပ္ဍဲကဵုလောက၊ ဂွံဒုၚ်ဒယှ်သၟဟ်ဗြီုတံရ၊ မိပ်စိုတ်ခယျကာလဂှ်ပၠန်၊ ပ္ဍဲကၞာအဴ ရတ်ပ္ကဴဇၟန်၊ ဟိုတ်ဒှ်မၠိဟ်အဵု မ္ၚဵုရောၚ်ဂးပၠန်၊ နကွတ်ဂၠိုၚ်ဒၞာဲ ဂၠာဲဟီုတော်ဂၞန်၊ ဗိုတ်ပိလေဝ်ကီု သီုဗေဒၚ်ပန်၊ တုဲသၟိက်ခုတ်နာမပြဲလောန်၊ မာန်ဏာပ္ပပၠန်ခုတ်ပ္တိုန်လဝ်ရ၊ အ္စာဗၞးကီု ဟီုတိုတ်ခယျ၊ လၟုံပိုဲအဴတဴပ္ဍဲလောက၊ ပြဲနူညးကွေံ ဍုၚ်ရးလောက၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ ဗ္စာတော်ဆ၊ ဗြီုဒှ်သၟိၚ်မ ဆဵုရသေၚ်ဟာ၊ ပ္ဍဲဍုၚ်ဝွံဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဒှ်မဗြီုရဂွံပရေက်သာ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပြဲ ကောန်တြုံမွဲမြာ၊ ဂွံရှ်ေသှ်ေရဂတဆက်အာ၊ နူညးသ္အာၚ်ကၠာ ဘာသာပိုဲပြဲ၊ အ္စာဗၞးကီုဟီုတိုန်သဲသဲ၊ မိၚ်အ္စာဟီု သီုသ္ကံရဲ၊ မိပ်စိုတ်ခံမံ ကဵုကံတက်တဲ၊ ဗဂိုဟ်ကၞုသၚ် အခြၚ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ လ္ၚဵုဒံၚ်သၠာ် ယူယာ်ညးအဲ၊ ဗၞးသကံရဲအိုတ်မွဲဘာသာ၊ ဗၞးသ္အာၚ်ကီု သီုကဵုအ္စာ၊ သိုၚ်ဗဒှ်ကၞာတ်ပြာသာဒ်ရေၚ်ဗဂါ၊ ထပှ်ဘုံကီု ညံၚ်ဘုံဒေဝါ၊ ဂ္ညိဂ္ညာတ်လဝ်အဴ ပ္ကဴသြဴနာနာ၊ နရတ်ထတ်သန် ဇၟန်ဗၠဲဒွါ၊ ပြေၚ်ဖျဳနာနာ သီုဓဇာပ္ကဴ၊


မုက်လိက်−၄၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ရတ်မဂၠိုၚ်သာ် သၠုဲသၠာ်ဖက်နှဴ၊ ညံၚ်ဇုက်လလဳ ဖျဳဖျဳဖျဴဖျဴ၊ အရံၚ်မတ်လစ တၟးဍိုပ်ဍဴ၊ ပ္ကဴကြကောတ် အရံၚ်ၜတ်သဴ၊ ဂၠာဲခၞံလဝ်အဴဂၠိုၚ်တဴပြကာ၊ ဍိက်ပေၚ်စိစုံ ထပှ်အုဴရေၚ်ဗဂါ၊ တဵုလဝ်ဗြာတ်က္ၜဴပ္ကဴသြဴနာနာ၊ အလာံစောန်ပြံက်ဗစံက်ဂဝါန်၊ ပတာၚ်ဗ္ကေတ်ဍာ်မိတ်မွဲသာ၊ သာ်တ္ၚေက်အရံၚ်မာဲဂၠိုၚ်နဲပြကာ၊ ဗၞးတံဟောဒြာ ခၞံတုဲခါဂှ်၊ ဗၞးမွဲကရောံကောံတုဲညဳသၟဟ်၊ အိုတ်တၟိုဟ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ပူမှ်၊ မၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါဒယှ်၊ ဗၞးတံအဵုသၟိက်ဇိုတ်ကဵုပြဟ်၊ ဇိုန်ကဵုညဳသၟဟ်ကာလဂှ်ပၠန်၊ ဂွံသိုက်သၠိၚ်ကၠာၜါမကဵုကောန်၊ မဂၠိုၚ်ပိုန်ဘိုက်တသိုက်ထဝ်သန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဖျေံက္ဍိုပ်ဒုၚ်ဝေါန်၊ ပူဇဴရိုဟ်တ္ၚဲ ထပ်ဂၠောဲရေၚ်ဇန်၊ ၜေတ်ဟွံမာန်အဵုဂွံဝါတ်လောန်၊ အိုတ်ဗၞးတံပၠန်ဂၠိုၚ်လောန်ပူဇဴ၊ ဂးမာန်ဏာပ္ပတုပ်အဇပ္ကဴ၊ ဇၞော်တိုန်ဒးရးတၟးဍိုပ်ဍဴ၊ အိုတ်ဇၟာပ်အ္စာမေတ္တာစိုတ်ဇဴ၊ ကၠုၚ်ပကတ်ကၠာ ပညာဖက်နှဴ၊ မာန်ဏာပ္ပအဴ လေပ်တဴဂၠိုၚ်လောန်၊ ဗိုက်ပိလေကီု သီုဗေဒၚ်ပန်၊ ဗိန္ဒောဟောရာ ကြိယျာတော်ဂၞန်၊ နက်သတ်ဒိထိ တာရာစဳဇန်၊ လေပ်အိုတ်စိုပ်သၚ် ဂြၚ်ရံၚ်သၟဟ်ပ္တိုန်၊ ဒုၚ်ဒယှ်ပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ပြထာ၊ ညးဒးရှ်ေသှ်ေဍုၚ်ရးခန်လွာ၊ ညးဒးရဴဂဴပူဇဴသကာ၊ မဂၠိုၚ်ကြက်ဂြပ် အရပ်အရာ၊ ဍိက်သ္ကံတြုံဗြဴ ဂၠိုၚ်တဴပြဝါ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ ခါဂှ်သိုက်လှိၚ်၊ ပိုန်ဟာန်သၠဲလးစဟွံဒးဂွိၚ်၊ မဂၠိုၚ်ပေၚ်ဍတ် သ္ၚိကၠတ်ဇမၠိၚ်၊ ပိုန်ဒိပ်အသဝ် ညံၚ်သွဝ်တာဝတိၚ်၊ ဂးမာံဏာပ္ပ အဇကောန်သၟိၚ်၊ စဟွံဒးဂွိၚ်သိုက်လှိၚ်သ္အဳဗဂါ၊ အယုက်ဒှ်အဴစှ်တြဴအခါ၊ အိုတ်ဗၞးရကၠုၚ်ပအ္စာ၊ ကောန်ဗြီုကောန်ဗြီု ဗိုၚ်ဟီဟောဒြာ၊ ဟိုတ်ညးထိုၚ်သး စိုတ်ဂတးအာ၊ မၞိဟ်ညံၚ်ကဵုအဲ လိုက်ဟွံမွဲၜါ၊


မုက်လိက်−၄၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ပ္ဍဲစိုတ်သၚ်ကာဒှ်ပၟာဒ၊ ညံၚ်ကောန်ဗြီုကွေံသၠေဟ်ပၟာဏ၊ ယိုက်ဇၞော်မာန် မွဲဟာန်မၞ၊ ၜိုန်ညးဇၞော်ပြဲ ဟၟဲဂါရဝ၊ ဇကုပြဲအိုတ် ဒိပ်စိုတ်ပါပ၊ ချိုတ်ဟွံတီရမာန်ဏာပ္ပပၠန်၊ ဒါန်အတိက်အဵုဇိုန်ကဵုထတ်သန်၊ ကသပ်သာ်ဂှ်ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သၠေဟ်ကောန်ဗြီုဟိုတ်ဒိုဟ်ဓီုလောန်၊ ဟိုတ်ဓဝ်မနမောဟဂၠုဗ္ဒန်၊ ဟွံညာတ်သက်က် ကၠက်သီုဒိုဟ်ပန်၊ ကုဇကုပၠန်ကောန်သၚ်ကာ၊ ဒးဂွါံကာလ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ သၟိက်ကဵုဒါန်ကီုချပ်သီုစေတနာ၊ ကော်သ္ကံကွး ဍုၚ်ရးခန်လၟာ၊ ဆမွဲကရောံဂကောံဘာသာ၊ ဖန်ဖက်ညဳသာ ခါဂှ်ပြုပြေၚ်၊ ဒယိုၚ်လ္ၚီကၞာ ဟွံကဵုခြာဗၠေၚ်၊ ၜတ်ကၞာတ်ညဳညတ် ခါဂှ်ဗ္ဂပ်စဳရေၚ်၊ ညဳညဳသာသာ ဟွံဂွံခြာဝေၚ်၊ ညးညးအဲအဲကၠောန်တုဲမံၚ်ရေၚ်၊ ဘာသာမၞးဟေၚ်ပြုပြေၚ်ညးအဲ၊ ၜတ်ကၞာတ်ဗိုန်တ္ညန် ကုတ်ဒန်နတဲ၊ ကၠောန်ဖ္ဍာန်လဝ် အၚောဝ်သၞိၚ်ဇြဲ၊ ဇိပ်ဂၠိပ်ဒးရး သွက်ဂွံဗၠးတ္ၚဲ၊ ပ္ကဴလဳဆက်ကွက်လဝ်လကဲ၊ ယာတ်အရံၚ်ဗၠဲ ကၠောန်နဲခဇာ၊ အသေအဟာန်သၠးဖ္ဍာန်ကျာ၊ မွဲသာ်ပါန်ခဳ ချူပ္ညဳဏာ၊ ရုပ်က္ၜိုၚ်ရုပ်ဒြာဲ ဗ္တာဲကၠလှာ၊ ရုပ်စိၚ်ရုပ်ချေံ ပှ်ပှ်ေမွဲသာ၊ ရုပ်ကၞုဲရုပ်ဂၚ် ရုပ်မၚ်ဂၠိုၚ်ရာ၊ ချူလဝ်နာနာ ရိုဟ်အာဟွံမာန်၊ လ္ၚဵုလၟေၚ်ဇာတ် နိပါတ်ဍုၚ်ကွာန်၊ လ္ၚဵုဍုၚ်ရးဟီုဂးဥဒျာန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ချူဏာပြာသာဒ်နန်ယာန်၊ လ္ၚဵုဗီုတိုက်စိ လ္ၚဵုဗီုသ္ၚိဋ္ဌာန်၊ ဗီုဂၠံၚ်ဗီုဍာန်ကွဳယာန်ဇက်ဂၠောဲ၊ မွဲသာ်ချူပျး အကးအမှဲ၊ မွဲသာ်ချူကီု ညံၚ်ဗီုမတ်ဗြဲ၊ မွဲသာ်ချူလံၚ် နှံၚ်ဂိတုတ္ၚဲ၊ မွဲသာ်ချူဏာ တာရာသောဲသောဲ၊ ယဝ်ဗဵုဋ္ဌာန်သ္ၚောဲ ဗဵုဟွံဖဲကီု၊ မွဲသာ်ချူဗဒှ် ဒဵုဇြဟ်ဂြိုပ်ဇီု၊ မွဲသာ်ညံၚ်တ္ကံ ညံၚ်တၟံညံၚ်ထီု၊ မွဲသာ်ညံၚ်ဝါ အၚ်လှာချူဗြီု၊ မွဲသာ်ၚုဲက အဇတုပ်ဗီု၊ ပေၚ်ဗြော်ဍၚ်ဍီုဂၠာဲဟီုရောမာန်၊ ယဝ်ကၠုၚ်ညာတ်ဒးအိုတ်ရးဍုၚ်ကွာန်၊


မုက်လိက်−၅၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
တၟံတြုံဗြဴ ပါတ်ဇဴဝိညာန်၊ ဝိုတ်ဝုဲသတိ ထောံကၠေံသ္ၚိဋ္ဌာန်၊ ဗဵုတဴရုရု ကေုာံမွဲဟာန်၊ သိုၚ်ကၞာယာန်မွဲဟာန်ညဳသာ၊ အလုံဍုၚ်ကွေံဗၞးပုဏ္ဏာ၊ ကောံတဴလဆန် ကၠောန်ၜိုတ်ဟောဒြာ၊ ကွာၚ်ၜဲယိုယ်ၜန် ဖန်ဖက်နာနာ၊ လ္ၚဵုကွာၚ်ဗုတ် လ္ၚဵုဝေါတ်သာသာ၊ လ္ၚဵုဖက်ပၠာဲ တၚ်လာဲကဝ်တာ၊ ဍာ်သာဲသဂြာ ဖက်ဏာခန်ခန်၊ ကဝ်သဂြာ ထၞာသောန်န်၊ တၚ်ဂွါၜဲဒုတ် ၜဲမုတ်သွံဂန်၊ ခၞာဂၠိုၚ်သာ်သီုဍာ်မၚ်ဂၠန်၊ မဇဳမအဳ ဖက်ပ္ညဳဆအောန်၊ ကဵုထဝ်ဗာတ်ပၠန် သောန်န်ခၞာ၊ ပုၚ်ကၠေၚ်သွဟ် နွံကုရှ်သာ၊ ဖျိန်ဗဒှ်လဝ် မြမောန်နာနာ၊ သဂြာဍာ်ပၞဴ ပၠာဲနှဴသီုၜါ၊ မွဲမွဲဗောတ်ဟေၚ် ကဵုပြေၚ်လဝ်ကၠာ၊ ဗောတ်တြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်အာ၊ ပြုပြေၚ်ညဳသာ ဝေါဟာဗၞး၊ အ္စာစိုပ်ကောံ အလုံဍုၚ်ရ၊ တြဴလက်ပၠန် ကဵုပန်လ္ၚီဒး၊ ဂဇံရေၚ်ဗဂါ ကၞာလှဲလး မာန်ဏပ္ပကၠာ မဒှ်အ္စာညး၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဒးရး ၜးကေတ်ကြိယျာ၊ စှ်ေဒတဴဗျာံ ပ္ဍဲဂါံလုပ်ကၞာ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ သၟိက်ဝးဓဝ်မၞ မာန်ဏပ္ပကၠာ၊ ချပ်တုဲလုပ်ဍုၚ် ကၠုၚ်လ္တူကျာ၊ စှ်ေတုဲလုပ်အာ စိုပ်ကၞာဂှ်၊ မာန်ဏပ္ပညာတ် သ္ၚာတ်က္တဵုဒှ်၊ ဟိုတ်ဒးညာတ်စိ ကၠိခဍက်ဇြကှ်၊ အဲဒးညါတ်စုတ် မၞိဟ်ယုတ်မတ်ဇျဟ်၊ ဗက်ထောံခိုဟ်ရ ခဏလၟုဟ်၊ ချပ်တုဲဣၚုဟ် ခါဂှ်ဟီုတိုန်၊ ဟေံမၞိဟ်ယုတ်မာ ပါပအိုတ်ကွိုန်၊ ညံၚ်စ္ဍးတိတ်အာ ဇိုၚ်ကၞာပလိုန်၊ အာဟွံအာကီု ဟီုညိဗိုန်န်၊ ဟွံအာကဵုဘဲ နတဲအဲသွိုန်၊ ဇိုၚ်ကၞာပလိုန် ချိုန်လၟုံတိတ်အာ၊ မာတၚ်စိ ရသိဟေမာ၊ ဟွံဒှ်ဒေါသ ဟီုရညှာညှာ၊ ယွံမာန်ဏပ္ပ တၠသဒ္ဓါ၊ မၞိဟ်ဇၟာပ်ကွာန် သၠးဒါန်သေၚ်ဟာ၊ လ္ၚးညးစိ ညိညသ္ဇိုၚ်သာ၊ လၟုံမွဲဝါ ကဵုညိကၠာရ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာဍာံပြ၊ အဲပရသိ ဂ္ညိလဝ်သဳလ၊


မုက်လိက်−၅၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လၟေၚ်သိက္ခာ မၚ်မွဲကာယျ၊ ဒဴထောံဍုၚ်ကွာန် မံၚ်ဋ္ဌာန်ဟေမ၊ အဲကၠုၚ်အာတ်ဒါန် ပ္ဍဲမာန်ဏာပ္ပ၊ ဗၞတ်ဆညိည ကဵုဒါန်ရဒကာ၊ မာန်ဏာပ္ပဂှ် မိၚ်ဒှ်ဒေါသာ၊ သီုဒေါသကီု ဟီုတိုန်ဟွံညှာ၊ ဟာဲရသိမုတ် ရုပ်ရဴယုတ်မာ၊ မုက်ညံၚ်ကလော်ပၠန် ကမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ချိုတ်လၟုဟ်ပြဲ ဋ္ဌာန်သ္ၚောဲသ္ဍးအာ၊ ပဟီုဂၠိုၚ်ဝါ အာကၠေံကဵုပြဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဒယှ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ကီု တုဲဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ ကဵုဒါန်သဒှ်၊ ညံၚ်ရဲဇိက်ဗ္ၚ တဵုမသၟဟ်၊ တိခိုဟ်ဂွံသွံ စွံပၟာဂှ်၊ မာန်ဏာပ္ပလၟုဟ် စွံစိုတ်ဂှ်ညိ၊ မာန်ဏာပ္ပကီု မိၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ဟေံတၠရသိ၊ ဟီုလၟုဟ်ကီု ညံၚ်ဗီုရုဲတိ၊ အဲပါဲထောံသၟတ် မၞိဟ်ယုတ်ဒိဋ္ဌိ၊ ရုဲဂိုၚ်လဝ်စိ ဇာတိဗၞး၊ ဇၞော်ဂကူကၠာ ပညာလှဲလး၊ ပူဂဵုဂှ်ရ လောကထိုၚ်သး၊ ဇၞော်လောန်ကုသဵု ကဵုဒါန်ရောၚ်ဒး၊ ရသိမၞိဟ်ယုတ် ခါဲဒုတ်တီကၠး၊ ချိုန်လၟုံကွေံ ညံၚ်စ္ဍးတိတ်ညိ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ မိၚ်ဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်ညှာညှာ၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ တၠသဒ္ဓါ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ယုတ်ရသ္ဂးဟာ၊ အိုတ်ဂကူဗၞး ပြဲပသၠေဟ်ပၟာ၊ ယုတ်ပြဲသီုၜါ ညဳသာသၟဟ်န်၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ ကၠၚ်ရဗိုန်တ္ညန်၊ သတ္တံတုပ်သၟဟ် ဒှ်နူဓါဟ်ပန်၊ ဘုံလိုက်ဝွံ သန္ဓိဒးတိုန်၊ ဒှ်ယဲဗျုအဴ ကြဴဒးချိုတ်ပၠန်၊ ဟွံတၟေၚ်တၟဟ် တုပ်သၟဟ်လက်သန်၊ ပိုဲသတ္တံပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်သာသာ၊ ဂကူဇၞော်ကွေံ ပြဲရသ္ဂးဟာ၊ သဳလဟွံသ္အး ဒှ်မၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ဂကူယုတ်ကီု ယဝ်နွံသဳလာ၊ ပူဂဵုဂှ်ပြဲ သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ ဗ္စာတုဲကဵုဒါန်၊ မာန်ဏာပ္ပကီု ဟီုဗက်ဟွံမာန်၊ အိုတ်တဴကသပ် ဂၠာဲချပ်ကြာန်န်၊ ကော်သ္ကံရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်မွဲဟာန်၊ ကဵုရပ်ထၞက် ကဵုတက်ပ်ဍဲဍာန်၊ ရသိတၠဇျာန် နညာန်ကလာၚ်အာ၊ ဟွံညောန်သ္ၚောဲကွေံ တုဲစှ်ေသာညာ၊ လိုန်ဒးတိရ တုဲပပတ္တနာ၊


မုက်လိက်−၅၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဒၞာဲဇိုၚ်အဲ ကဵုညာတ်လောဲသွာ၊ ဂါံကွာ်အာဗိုန် ဍိုန်ဍိုန်ညှာညှာ၊ ဇရေၚ်ဇြပ်ကၠာ ခါဂှ်မံၚ်တိုန်၊ လတေံတုန်ရ မာန်ဏာပ္ပပၠန်၊ ဝါစဳကံရ ပွလုလန်၊ ညးမၞုံသဳလ ဟီုရဒက်ဒေါန်၊ ဍဵုဍိုက်ဟီုပျုတ် လဟီုယုတ်လောန်၊ ကဵုၜုက်တက်ဟေၚ် သၟိက်ကဵုကၠေၚ်စန်၊ မဂၠိုၚ်ဒုဟ်လောန် ဟွံချပ်စန်စာ၊ ပၟၚ်ဍုၚ်ရ ရုက္ခဒေဝါ၊ အာကော်နၚ်ပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ရပ်မာန်ဏာပ္ပ ကြံကြဂြိုဟ်စာ၊ ဝတ်ကၠေံကံပၠန် ကၠဗၠန်ဝိုတ်အာ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီသၞက်ဗဂါ၊ စိပ်လေါတ်စှ်ေအာ လောအကြာတိ၊ ရုဒှ်တိုန်အဴ ဖက်နှဴထိမြိ၊ သိက်ပသိက်ပ သိက်ဂွံပညိ၊ ညးလ္ၚဵုကၠာ ဒြေပ်တိုန်အာသ္ၚိ၊ ဟီုဇီုဟွံဒး တက်သိုဟ်ဖိဖိ၊ ဂဇံတုဲစိ နကြိဟီုပၠန်၊ ယွံလေဝ်မိဗြီု ဗဵုကီုရကောန်၊ မာန်ဏာပ္ပသၟတ် ကံဝတ်မုက်ဗၠန်၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်လောတ် ညံၚ်ရဴအိုတ်သ္ကန်၊ ဒှ်လၟုဟ်ရ ယွံမိတၠဂုန်။ ချိုန်လၟုဟ်ပၠန် ဝါတ်လောန်ရမိ၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုစိ၊ ယွံလေဝ်မၚ်ဗၠာဲ ကာတ်သာဲက္ဍၚ်ညိ၊ တိုၚ်မၚ်ဗၠာဲဟီု ညံၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ ဗ္ၜူလောတ်နး ပြးအလုံတိ၊ ဟွံတီဟိုတ်စိ တန်ဒှ်ညိဟာ၊ ယွံလေဝ်မိဗြီု ကလၚ်ပိုဲဟီုကၠာ၊ ရသိခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ဒါန်ရ ဟွံဂွညှာတာ၊ မာန်ဏာပ္ပကီု ဟီုစုတ်ပြိုက်ဖါ၊ ကဵုရပ်တက်ကၠာ ရသိကၠေံအာရ၊ ကၠေံအာတုဲဗက် ချိုန်သက္ခဏ၊ ကံဝတ်အာကွေံ ဂးမာန်ဏာပ္ပ၊ အိုတ်အ္စာဗၞး လောတ်စှ်ေညံၚ်ဇွ၊ ဟွံဂွံမုဟ်ပါၚ် ရမျာၚ်သ္ၚိတ်ဇြ၊ ဍိက်ဖေက်ကွေံရ ယွံမိတၠဂုန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊ ဂွံမိၚ်လဟီု တီကေတ်ဗိုန်တ္ညန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိတၠအစောန်၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ဒါန်ကွေံ ဟီုတ္ၜေဟ်လက်ဒေါန်၊ ဟိုတ်ဒုဟ်ဂှ်ပၠန် ဇၞော်သန်က္တဵုဒှ်၊ ကလံအာတ်ဒုဟ် လၟုဟ်ညံၚ်ပြဟ်၊ ကေတ်နၚ်သၠိုၚ်ထဝ် ဍာ်မြမောဝ်စှ်၊ ဂွံတုဲသၟိက်အာ ကောံညဳသာသၟဟ်၊


မုက်လိက်−၅၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဋ္ဌာန်ရသိကၠာ ကွာ်အာပြဟ်ဟ်၊ ရသိဓယှ် ဗဒှ်လတ်ဒၞာဲဇိုၚ်၊ ရံၚ်တုဲဗက်အာ ယဵုဏာဍာ်သၠိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်လ္ၚာ် ကွာ်အာလက်ဂစိုၚ်၊ စိုပ်ဇြပ်ဂွံညာတ်သ္ၚာတ်က္ဍိုပ်ဘိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်ဟီုပြဟ် ဒှ်မံၚ်ကၠိုၚ်မိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်အီဂြိုၚ် လ္ၚောဝ်ဇိုၚ်သာသာ၊ ဟီုပါန်တိုန်ရ ယွံတၠပညာ၊ ကောန်အဲဗြဴရပွယောၚ်မှာ၊ အဲဍိက်အာတ်ဒုဟ် လၟုဟ်မွဲဝါ၊ လ္တူကောန်သွံ ယဝ်စွံမေတ္တာ၊ လၟုဟ်မွဲဝါပြာ်ညိကၠာအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ မိၚ်တုဲသၟိက်ဟီု သီုမေတ္တာဇဴ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ၊ အဲဟွံကဵုဘဲ ဒက်ဝဲဗွဲကြဴ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်ဂၞဴ မူရဴကဵုဒှ်၊ အဲဟွံဂွံပပွတံဂှ်၊ ဒေဝတံအနဳ မဇၞော်ကြဳဇှ်၊ ဒေဝတံပ ပ္ဍဲပွလၟုဟ်၊ ဟိုတ်ဒးပ္ကီုလဝ် ပ္ဍဲဗွဝ်ဒုဟ်၊ ဒေဝတံက္ဍုဟ် ဍေံတန်ဒှ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ ဟီုပါန်တိုန်ကၠာ ယွံတာပဿ၊ ယဝ်လေပ်လဝ်ပၠန် မန်ယန်နာထ၊ သ္ဂောံဗက်ဗ္ဒဴပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခ၊ ယဝ်မၞုံတဴသၟတ် ဗၞတ်ဆညိည၊ ထံၚ်ပၚ်ညိရ ယွံတၠဂုန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမောန်၊ မိၚ်လဟီုအဵု ကဵုပိုဲတုဲပၠန်၊ ပ္ဍဲလှိုၚ်ထဝ် မြမောဝ်စၠန်၊ လ္ၚဵုက္ၜဴပါၚ် လာၚ်မုက်မွဲဂွန်၊ ဆမသှ်ေပၠန် ဍာ်စၠန်ဂှ်၊ ကြဴဗဗေၚ်ရ ခၞဗွဲပရဟ်၊ ညးတာပဿ တၠကြဳဇှ်၊ ပတ္တနညာဏ် အဓိဋ္ဌာန်ဗဒှ်၊ ကဵုဗၠးဘဲသွာ နမေတ္တာသၟဟ်၊ ဍာ်ၜါသာ်ဂှ် ပၠာဲစုတ်နတဲ၊ စုတ်ဗပေၚ်လဝ် လှိုန်ထဝ်သာ်ဗၠဲ၊ မွဲဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ယွံဒေံဗြဴအဲ ကလၚ်ညိမွဲဝါ၊ ပုၚ်ဍာ်ဝွံရောၚ် ဒေံဗြဴညံၚ်ဏာ၊ ဖျီုဗ္စရ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ ဆသှ်ေက္ဍဝ် ပၠာဲလဝ်ဂၠိုၚ်ရာ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်တုဲမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ခယျ၊ တဲစရှ်ယဵု ပ်ဍဵုတူသိသ၊ လ္ၚောဝ်ဒးရး ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ၊


မုက်လိက်−၅၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂွံသၠိုၚ်ထဝ်ရ ခဏဂှ်စဴအာ၊ ခါမညန်ကြပ် လုပ်စိုပ်ကၞာ၊ တိုၚ်ဗ္စန်ရောၚ် ဟွံကဵုယောၚ်ယာ၊ ဖျုၚ်ဗ္စရ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ သက္ခဏပြဲ ဂွံဗၠးလောဲသွာ၊ ညံၚ်ရဴသၠိၚ်အာ ခါဂှ်ၚုဟ်ပၠန်၊ ချိုန်ခဏစိ ညာတ်မိကျာ်ဂန် အိုတ်ဇၟာပ်ဂၠံၚ်၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဒိုဟ်ပန် ညာတ်ဗၞးအိုတ်လောတ်လောလီၜန်၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ သၚ်ကာစိုတ်ဍန်၊ ဟွံတီလက်သန် သၟာန်မိပၠန်ရေၚ်၊ ယွံလၟာဂၞဴ မူရဴုဒုက္ခ ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ကဵု ဟွံဟီုသ္ၚိတ်ဇြ၊ လောတ်လောကၟဝ် တုပ်အၚောပ်ဇွ၊ ကဵုသတိရ ဟီုပၠညိအဴ၊ သြကောန်သြကောန် ယွံလေဝ်ကောန်ဂၞဴ၊ ကောန်တံစွံမၞ သီုဒေါသဇဴ၊ ညးမၞုံသဳလ ဟွံပရဴဂဴ၊ ရသိပြဲသ္အး ကောန်ဒးဗက်ဗ္ဒဴ၊ ဟိုတ်ဂှ်သဘဴ ဒုဟ်စဴဒှ်ရ၊ ကောန်ဒးဝပ်ပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခ၊ ကံဝတ်မုက်ဗၠန် ညောန်မာရဏ၊ ဟွံဂွံတီစိ သတိဗလ၊ မိဒြေပ်ဂၠာဲအာ ညးတာပဿ၊ ဂွံဆဵုလောဲလောဲ ယဵုတဲထ္ၜ၊ မိအာတ်ဒုဟ်ရ တာပဿပၠန်၊ အာတ်ဂဥုဲကီု ဟီုပါန်ဒုၚ်ဂုန်၊ သွက်ဂွံဗၠးအာ ဝေဒနာကောန်၊ ဍာ်မကေဝ်ဇြုၚ် သီုပုၚ်ပၟန်၊ ဂွံတုဲဒြေပ်စဴ တရဴသ္ၚောဲလောန်၊ သုၚ်တုဲမွဲဂွန် ကောန်ဂွံဗၠးလၟုဟ်၊ ကောန်ဟွံပ္တေဟ်ကၠာ ရံၚ်အာညးတၞဟ်၊ လောတ်လောမံၚ်ရ ဒုက္ခမတ်ဇျဟ်၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာ သၟိက်ကဵုဗၠးပြဟ်၊ ဂဥုဲရသိ မဂ္ညိကြဳဇှ်၊ ဖျုၚ်ဂွံဗၠးပြဟ် ချိုန်လၟုဟ်ရ၊ ဟီုရိုဟ်ရေၚ်ပၠန် ကဵုကောန်ပုတ္တ၊ တုဲဂိုၚ်ပ္တိတ်ကၠာ ပုၚ်တာပဿ၊ ဖက်ဍာ်ပၠာဲအဵု ဟွံကဵုလဇ၊ ဖက်တုဲဖျုၚ်ကွေံဗၠးသက္ခဏ၊ ဂးမာန်ဏာပ္ပ ညာတ်ရသေၚ်ဟာ၊ ညာတ်ဒှ်ဗဟေက် ဖေက်ဂွညှာတာ၊ ပ္ဍဲတာပဿ ပွဇကုမှာ၊ ဂွံတီကေတ်ရ ဘယသၚ်ကာ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဗှ်ဂွိၚ် ဒှ်မံၚ်သိၚ်သာ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ သိၚ်သာမံၚ်တုန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုဗ္တောန်၊ ယွံလေကောန်မိ ကၠၚ်ညိဗိုန်တ္ညန်၊


မုက်လိက်−၅၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သတ္တံပ္ဍဲလိုက် ဒိုက်သိုက်ပရန်၊ ဂကူယုတ်ပြဲ ဟွံမွဲရကောန်၊ တုပ်သၟဟ်လက်သန် ဓာတ်ပန်က္တဵုဒှ်၊ ဇာတိပုည ဂုနကျာ်တွံ၊ ဓဝ်ပိဝွံရ မၞတုပ်သၟဟ်၊ ရုပ်ဂေါဝ်ပိုန်လှဲ ဂုန်ပ္ဍဲညးတၞဟ်၊ ဓဝ်မၞအဵု ဇၞော်ကဵုကြဳဇှ်၊ ဓဝ်ပိဝွံဂှ် ဗဒှ်ညိကောန်၊ ဒမုၚ်ဒါန်သဳလပြဲလောန်၊ ဂကူပြဲဂှ်ပဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သဳလဟၟဲဋ္ဌာန်သ္ၚောဲဝေၚ်ခၠန်၊ ဂကူယုတ်ရသဳလယဝ်တိုန်၊ ပူဂဵုဂှ်ပၠန်ကောန်ကဵုဒါန်ညိ၊ ဖေက်ပါပ်ဂွပါပ် ဗျာပ်ဓဝ်ဟိရိ၊ သဳလဇြၚ်ဂွု အယုဝုဒ္ဓိ၊ ဂှ်ညးပြဲလောန်တိုၚ်ဗ္ကန်မိ၊ သမ္တီအိုဒဵုလီုဇိဝိ၊ ကဵုလဝ်သတိလ္ပဝိုတ်ညိကောန်၊ မာန်ဏာပ္ပစိ တိုၚ်မိဗကန်၊ ဟွံစှ်ေစးကီုဟွံဟီုပၠန်၊ မၞဂှ်ဍဵုဍိုက် ဗ္တိုက်ဗ္တောန်၊ ဝေၚ်အကုသဵု ဟွံကဵုမဵုရုန်၊ စွံသတိပၠန် မၚ်မွဲစန်စာ အိုတ်အ္စာဗၞးဂွံဗၠးရောဂါ၊ ဗၠးအိုတ်တုဲဟေၚ်ကလေၚ်စဴအာ၊ လ္ၚခါဲဒုတ်စၞယုတ်မာ၊ စသုၚ်ဂှ် ဓယှ်ဖြာဖြာ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာဘာသာဗၞး၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ကီုဍေံတံဟီုဂး၊ ဍေံပါဲထောံကီု ဇာန်လီုပြးဇး၊ ဗၞးတံဂှ်ရောၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံဒး၊ တြဴလက်လၟိဟ် မၞိဟ်ပန်လ္ၚီ၊ ဍုၚ်မစ္စတာ ပြံၚ်ကၠောံအာကီု၊ တံဇိုၚ်သၟိၚ်ရ ခစဂြီုဂြီု၊ ပ္တေဟ်ဂကူရ ရဲခစဗြီု၊ ဟွံတီဖေက်ဂွ မၞဂၠိုက်ထီု၊ ဍုၚ်မစ္စကီု မံၚ်သီုညးအဲ၊ ပ္ဍဲဂကူကွေံ မၞုံဗၞးမွဲ၊ ဇိုၚ်ၜဳဝတ္တ တိတ်ပနိဿဲ၊ ပရသိကီု ပလီုရုပ်ဝဲ၊ ဟိုတ်ဂကူရမၞထုၚ်ဂြဲ၊ ဓဝ်ဟွံမၚ်မွဲမံၚ်ပ္ဍဲဇိုၚ်ၜဳ၊ ဇာတိမာန်တ နာမခုတ်ပ္ညဳ၊ ဓဝ်ဇကုရ ဂၠာဲပလွဳ၊ နဲညးတၞဟ် ဟွံဂၠာဲဗှ်သ္ၚေဝ်၊ ပၟိက်ဇကုမွဲ ရိုဟ်တ္ၚဲပြေၚ်ဖျဳ၊ နိဿဲကဵုၜဳ လွဳမံၚ်အဓါန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိတၠဇျာန်၊ လ္တူကျာတၟး တြးအဘိညာန်၊ ဂွံညာတ်ရသိ ဒှ်ဇာတိမာန်၊ သၟိက်ဝးကၠေံရ မၞထုဲကြာန်၊ ချပ်တုဲနညာန် မွဲဟာန်ပြာပ်အာ၊ ဗွဲလ္တူပ္ညဳ ဇိုၚ်ၜဳဂၚ်္ဂါ၊ ဍာ်ဟွံဒးတုက်လာၚ်မုက္ခဝါ၊


မုက်လိက်−၅၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗကဂၠိုၚ်ရာ ပေါတ်ၚေက်ခါဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ်၊ နမေတ္တာညာန်အဒိဋ္ဌာန်ဗဒှ်၊ ဖဳဖျေံဏာဗက ခၞဗွဲပရှ်၊ ကဵုခက်က္ဍိုပ်ညိ ဇာတိမာန်လၟုဟ်၊ ဖဳဖျေံဏာသၟဟ် လၟုဟ်ရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိၜိုန်သ္ၚောဲ၊ စှ်ေဗၠိုပ်ဍာ်ၜဳ ဟုံလီကြာတ်တဲ၊ ဗကဟဳစိုပ် ခက်က္ဍိုပ်အဂဲ၊ ချိုန်မလုက်ဒး ပသၠေဟ်ချောဲ၊ ခက်မံၚ်တံၚ်ဂြဲ နတဲလၟုဟ်ရ၊ ခါသ္ၚေဝ်ရံၚ်ကၠာ ဒှ်အာဗက၊ ညာတ်ဒးဂြိုဟ်ဆအ် သၟိက်ဂအံတ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိကြံကြ၊ ခၞဗွဲပရဟ် က္တဵုဒှ်ဒေါသ၊ မူညးမွဲရ ဖဳဗ္ကကဵုအဲ၊ ဒစးတိုန်ရောၚ် ဂၠာဲရံၚ်တီလောဲ၊ သီုဒေါသကၠာ ကွာ်အာၜိုတ်သ္ၚောဲ၊ အာဆဵုဒးရ မာတၚ်ဂပြဲ၊ မွဲဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ယွံတၠအဲ မံၚ်မွဲဓဝ်ဟာ၊ မၚ်မွဲသ္ဒးပ ပွယုတ်မာ၊ ဖဳဖျေံဗက ပသနာနာ၊ ခက်ဒးက္ဍိုပ်အဲ ရိုဟ်တ္ၚဲဟွံခြာ၊ လ္တူဇမောဝ် ဂပ်ဝ်ရဟာ၊ ဗွဲသၟဝ်ကၠာ ပြံၚ်အာကဵုပြဟ်၊ မာတၚ်ဂကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပြံၚ်စှ်ေအါရ ချိုန်ခဏလၟုဟ်၊ ဗၞတ်မွဲကော်ရ ဒေသဋ္ဌာန်ဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ် စိုပ်ဒၞာဲဂှ် ဗဒှ်အဒိဋ္ဌာန်၊ ဗကအဲဖဳ ကဵုဟဳတိုန်မာန်၊ နဣဒ္ဓိစိ သီုအဘိညာဏ်၊ လာၚ်မုက်တုဲဖဳ ၜိၚ်လဳဂစာန်၊ ရသိတေံကီု ဟုံဍာ်အဓာန်၊ ခက်ဒးက္ဍိုပ်ကြာန် ဒှ်မာန်ဒေါသ၊ ထေဲပၞတ်က္ဍၚ် ကဵုမာတၚ်ဂ၊ ခဵုခါတ်အာပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ခါစိုပ်တုဲကီု သၟိက်ဟီုကြံကြ၊ လက်ချဴစုတ်ပၠန် ဟွံရန်တော်ဆ၊ ဟာဲမၞိဟ်ပါပ ပွဗှ်ေလၟုဟ်၊ ထပှ်တ္ၚဲဂတ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ဂဂဵုတးပန်ပၠန် ကဵုပန်ဗှ်ေပြဟ်၊ ဒေါသဂြေန်ဒက် သီုလက်သီုချဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ် ဟွံခၠေဝ်သှ် ဗဒှ်ဓဝ်မေတ္တာ၊ ဟိုတ်ဂကူရ မၞဖြာဖြာ၊ ဟိုတ်ဓဝ်မၞ ဒေါသသ္ကေက်သ္ကာ၊ ကၠုၚ်ချဴအဲပၠန် စောန်စိုတ်လက်ဖါ၊ ဝါစဳကံရ ရသိဝွံမှာ၊ ထပှ်တ္ၚဲကၠာ လံအာဂတ၊ ဂဂဵုတးပန်စိ ရသိဂှ်ရ၊


မုက်လိက်−၅၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သီုဓဝ်မေတ္တာ ဗ္စာတော်ဆ၊ တီတုဲမဇ္ဇျဟ် ဒှ်မံၚ်ၚုၚ်ၚ၊ ဒှ်ဓဝ်လဟောံ ဒေၚ်ဗျောံကာယျ၊ ဂွံကသပ်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ထပှ်တ္ၚဲဒး ဂဵုတးကၠာဟွံပန်၊ အဲဗ္ဒောံလဝ်တ္ၚဲ ကဵုထဲမံၚ်ပၠန်၊ ရသိဂွံဖေက် ဗဟေက်ဇၞော်လောန်၊ သ္ဒးဖျဝ်မၞ ဘယစိုတ်က္ဍန်၊ ဂှ်ဒးရးသန် မိပ်စိုတ်ပၠန်ရ၊ ထပှ်တ္ၚဲပြဲ ချိုန်ဗွဲဂတ၊ နဣဒ္ဓိကာ ရသိမှာတၚ်္ဂ၊ စက်ဗ္စဲကဝ် ပ္တိုန်လဝ်သ္ပ၊ ၜိုန်အခိၚ်ဒး အကးဟွံဖလ၊ ဗ္ဒန်လျးတ္ၚဲ ဂၠုနဲအန္ဓ၊ ကောလာဟာလ ဒှ်ရလုံဍုၚ်၊ ဒှ်တဴသၚ်ကာ ကောံအာကောံကၠုၚ်၊ ဒှ်တဴလၞီ ဟွံတီဍာ်ပုၚ်၊ တိတ်ကဵုရသိ တိသဝ်တိသၠုၚ်၊ စိုပ်တုဲဇံသဝ် လ္ၚောဝ်ယဵုဒုၚ်၊ ဇၟာပ်ညးဂၠောဲကၠုၚ် ယဵုဒုၚ်တဲသၟာန်၊ ယွံတာပဿ ဂၠိုၚ်တေဇညာဏ်၊ ချိုန်လၟုဟ်အဵု ဓိကဵုဒှ်ကြာန်၊ သၟိၚ်တ္ၚဲကၠေံဗ္ဒန် ဝါတ်လော်ဍုၚ်ကွာန်၊ ဟိုတ်တာပဿ နပွဇျာန်၊ ပိုဲဍိက်တံကၠာ သၚ်ကာတုဲသၟာန်၊ ယဝ်ဗဒေါံတ္ၚဲယာန် ဆာန်ဍူညိကၠာ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိကြက်လှဴ၊ သၟိက်ဟီုတိုန်ရ သီုဒေါသဇဴ၊ ယွံဒါယကာ ပသၚ်ကာတဴ၊ စက်ဗ္စဲကဝ် အသနုအဴ၊ အဲရပ်မာန်အဴ သဘဴဍေံနွံဟာ၊ တေတေံမွဲစိ ရသိဓိစ္ဆာ၊ ရသိခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ရသိဂှ်ပၠန် တိုန်ဒှ်ရောၚ်ဒကာ၊ ဍေံလေပ်မန်ယန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ ဍေံတန်ဒှ်ကၠာ ညံၚ်အာသၟာန်ရ၊ အိုတ်ဒါယကာ ဒြေပ်အာထဒၟ၊ အိုဿီုညးအဲ ဒြေပ်မွဲခဏ၊ စိုပ်တုဲကလံ မုံဂြံသ္ပ၊ တုဲသၟာန်တိုန်အဵု ကဵုတာပဿ၊ ယွံလေဝ်သိက္ခ ဂၠိုၚ်တေဇညာန်၊ သၟိၚ်တ္ၚဲကၠေံအာ ပူဆာဍုၚ်ကွာန်၊ ဟိုတ်တာပဿ နပွဇျာန်၊ ဗ္ဒန်လဝ်ကွေံ ပိုဲဍိက်သၠေဟ်ကြာန်၊ နမေတ္တာသၟဟ် က္တဵုဗဒှ်ဇြဟာန်၊ ဗၠးစက်ယာန် ဆာန်ဍူညိအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ သၟိက်ကဵုတီရ နအနုဘဴ၊ တုဲဟီုတိုန်ကၠာ သီုမေတ္တာဇဴ၊ ယွံဒါယကာ မူရဴစိုတ်ကတဴ၊


မုက်လိက်−၅၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗ္ဒန်လတ်တ္ၚဴအဴ တဴလျိုန်အဲရ၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ မူဟိုတ်ဒးပ၊ လတေံမွဲစိ ရသိဂၠိုၚ်မၞ၊ လက်ချဴလဝ်အဲ ထပှ်တ္ၚဲဂတ၊ ဂဵုတးကဵုပန် ချဴပၠန်ကြံကြ၊ ဟိုတ်ဂှ်အဲရ လဇဗ္ဒန်လဝ်၊ ယဝ်ညာတ်တ္ၚဲပၠန် ပန်စှ်ေဓဝ်ဓဝ်၊ ဒးရသိဂှ် ကြဴဒှ်လၚ်ဇွောဝ်၊ ဟိုတ်ဒုဟ်သေသာတ် ညာတ်တုဲဆာန်ဍူ၊ ချိုန်လၟုဟ်အဲ တ္ၚဲဒးဆေဝ်ဒဝ်၊ တ္ၚဲဒတန်ကဝ် ဒးဆေဝ်ဒဝ်ရ၊ သြကျာ်သြကျာ်သာ်လဵုဂွံပ၊ ဂပ်ဝ်ဖေက်ကၠာ ယွံတာပဿ၊ ဟိုတ်မၞစိ ညိဟွံတော်ဆ၊ ဝါစဳကံကၠာ ဂြိုဟ်စာကြံကြ၊ သိက်လဵုဂွံပ ဟီုပၠညိအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ မွဲဂလာန်အဴ ဟီုတဴသဲသဲ၊ ရသိတေံအဵု ကဵုကၠုၚ်ကလံအဲ၊ စှ်ေပ္ဍဲၜဳအဵု ယဵုတိကလောံမွဲ၊ ခဏအဲဗလး ဂဵုတးပန်သော်၊ ကဵုဗၠိုပ်စှ်ေအာ ရာဋ္ဌာန်ဇမ္ၚောဲ၊ တိုၚ်လဟီုအံ ဗၠးဘဲဒက္ခ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာ မိၚ်ဒြေပ်အာရ၊ အိုတ်သီုရဲသာ ဒြေပ်အာသက္ခဏ ခါစိုပ်ရသိ ညိဟွံလဇ၊ ဟီုတိုန်သဲသဲ ယဵုတဲထ္ၜ၊ ယွံတာပဿ ပွယောၚ်မှာ၊ တာပဿကီု ဟီုလတ်သေၚ်ဟာ၊ အာကလံညိ ရသိတေံကၠာ၊ ညံၚ်ဂွံကလံ လ္ပသ္ပံသာ၊ ညးဗလးတ္ၚဲ ဂၠိုၚ်ဘဲဒုက္ခာ၊ ဂဵုတးပန်ကၠာ ဒးတာပဿ၊ ချိုန်ဂှ်ရသိ ဇာတိမၞ၊ ဟွံမိက်ကလံရောၚ် မံၚ်တဴသ္ၚိတ်ဇြ၊ ပညံၚ်က္ဍိုၚ်ကၠဴ ပ္တပ်တဴကာယျ၊ ယဝ်ရဟွံအာ ဟုံမှာဗွဲကြဴ၊ ကရောံရသိဂှ် ပိုဲဒှ်ဂတဴ၊ ဟိုတ်ဂှ်ဝန်စဝ် ဒးဖ္အောဝ်လဴ၊ ညံၚ်အာညိအဴ ယွံသ္ဍဴမူဏိ၊ သ္ၚိတ်ဇြမံၚ်ရတၠရသိ ၊ ဟိုတ်မၞကီု ညံၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ ဒကာတံကွေံ ဍေံတံစိုတ်ဂိ၊ ဂၠောဲလုပ်ဓဇက် ဂြုက်ဂြက်ထိမြိ၊ အာစိုပ်တုဲစိ နကြိကဵုလ္ၚောဝ်၊ ညးဂမၠိုၚ်အဵု ဍေံကဵုဝန်စဝ်၊ ကဵုစှ်ေဍာ်စိ တိကဵုယဵုလ္ၚောဝ်၊ တုဲကဵုဗလး လျးဗ္စဲကဝ်၊ ဂဵုတးထတ်လောန် ပန်ဖျေဴဓဝ်ဓဝ်၊


မုက်လိက်−၅၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံဒးရသိ တိဍာ်ဇမောဝ်၊ ရသိဂြိုဟ်ဂတဝ် ၜိၚ်စဝ်လုပ်သၚ်၊ ဟိုတ်နူဓဝ်မၞ ဒးဂွဇၟာပ်တၚ်၊ ဒဴထောံဍုၚ်ကွာန် ဋ္ဌာန်ဂြိုပ်တိတ်ကြၚ်၊ ၜိုန်ဒှ်ရသိ ညိဟွံချပ်ဂြၚ်၊ မၞဟွံဝး ကြဴဒးဘိၚ်ဘၚ်၊ မိၚ်တုဲစၚ်ခြၚ် မၚ်မွဲအိုတ်ညိ၊၊ ပ္ဍဲဍုၚ်မစ္စ ဒေသနန်လွဳ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်ဂၠိ၊ နူဗာရာန္နသဳ ပြံၚ်တုဲသိုၚ်သ္ၚိ၊ ကၠုၚ်ကောံမံၚ်ကွေံ ဟွံဗၠးဒိဋ္ဌိ၊ မာတၚ်ဂစိ ပြာ်ညိချပ်ပၠန်၊ နဓဝ်မေတ္တာ ဗ္စာတုန်တုန်၊ သၟိက်ကဵုဗၠးညိ နူဇာတိပန်၊ ကသပ်ဝွံကွေံ ဂှ်ဒးရးသန်၊ သ္ပိုၚ်လ္တက် လၜက်ဗိုန်ညန်၊ သၟိၚ်ဒုၚ်ဒါန်ပၠန် ကွာ်ညောန်စဴအာ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ သၟိက်ဒုၚ်ပုၚ် လုပ်စိုပ်ဍုၚ်ကၠာ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်ဗ္ဂါ၊ ဍေံညာတ်ဒးစိ ရသိပြဲဖါ၊ ဒေါသဖြာဖြာ သီုရဲသာပၠန်၊ ပ္ကောံသရဲ ဂၠောဲလုပ်အာနန်၊ ဍေံလ္ၚောဝ်ပ္တီရ ယွံတၠက္ဍိုၚ်သန်၊ ရသိခါဲဒုတ် ပူဂဵုယုတ်လောန်၊ ချိုန်လၟုံပ္ညုၚ် စိုပ်ဍုၚ်ဝွံပၠန်၊ ဍေံလုပ်မန်ယန် လေၚ်ရကောန်တၠ၊ မူဟိုတ်မွဲရော ထံၚ်လဝ်သောတ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ လေၚ်ကၠုၚ်တုဲရ၊ ပိုဲဒးပြံၚ်ကွေံ စိုပ်ဂၠးပါဒ၊ ဗက်ရပ်ဂစိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝ၊ ပလဇရ ယွံတၠနန်၊ ဨကရာဇ်မိၚ် ကွိၚ်ပါၚ်လက်သန်၊ စှ်ေစိုတ်ဒးရး ပတှ်ေဗိုန်ညန်၊ ကော်သရာဲသဂံၚ် ချပ်ရံၚ်တုန်တုန်၊ ကေတ်ဟွံဂွံရ ဇျာနအစောန်၊ ကြဴမွဲဝါပၠန် ဇၞော်လောန်ဓိကဵု၊ ဟိုတ်ပ္တုဲလဝ်ရ ဓဝ်အကုသဵု၊ ဒးဒုၚ်ဘဲလ္ၚ ပွရုန်မဵု၊ ပ္ဍဲကဵုပိုန်ပၠန် ဍေံယောၚ်ကၠုၚ်ဆဵု၊ နလွဟ်ဆက် ထပက်တုဲဍဵု၊ နာံဒဴထောံအဵု ဒဵုဗြီုစိုပ်အာ၊ ဂးဍုၚ်မစ္စ ဨကရာဇာ၊ မိၚ်ဂလာန်ဗၞး ပ္တေဟ်တုဲမှာ၊ ပ္ဍဲညးမၞုံရ သဳလသိက္ခာ၊ ပတုံဇိဝိ တၞဟ်နဖ္အောဝ်ဏာ၊ ဒေဝတံမၚ် ပၟၚ်လန်လွာ၊ ထေဲပၞတ်ကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ဟွံမၚ်မွဲကၠာ ကျာပိုက်သှ်သှ်၊ လံအာကြံအာ စာ်ခြာပှ်လှ်၊ ဗြံဗ္တဳဂူ သူညဳသၟဟ်၊


မုက်လိက်−၆၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဍုၚ်ဗၠိုက်တၞီ ဟွံတီဒိုဟ်စှ်၊ လေၚ်ဟုံတုဲချိုတ် ကၠေံအိုတ်တုဲဒှ်၊ အကုသဵုဂှ် ဒးဒှ်ဒိဋ္ဌ၊ ကျာ်သမ္ဗုဒ္ဓေါ နာဲသာလောက၊ ဂ္ၚေၚ်လန်အဴ ဂၠိုၚ်တဴဘဝ၊ ဇာတ်မသုန်ကၠံ တံပထမ၊ ဂြၚ်တုဲတွံလဝ် ဓဝ်ဝိသေသ၊ သၟတ်ကၠေံဇာတ်ရ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ အတိက်ရသိ ဒိတှိစောန်ထၞဟ်၊ ဒေဝဒတ်ပ္ညုၚ် လၟုံကၠုၚ်ဒှ်၊ သၟိၚ်ဍုၚ်မစ္စ စိတ္တဟေက်ဟဟ်၊ တဳညန်ဇဲယ ဒှ်ရလၟုံ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ကၠာ ဒကာညဳသၟဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ်၊ မွဲချိုန်လၟုဟ် ဒှ်အဲကျာ်ရ၊ အတိက်မွဲဟာန် ဂးမာန်ဏာပ္ပ၊ ပ္ဍဲချိုန်လၟုံဒှ်ရာဟုလ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကၠာပဋ္ဌမ၊ ချိုန်လၟုံရ ယသောဓရာ၊ ကျာ်တြဲတွံဇန် ကဵုအရှန်ကၠာ၊ အရှန်တံအဵု ကဵုသာဓုကာ၊ ဇန်တံမိၚ်ရောၚ် ရှ်ဍောၚ်ဓမ္မာ၊ ဒှ်သောတာပန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ တၠပညာ သမ္တီကၠာအဴ....။

ဖဵုအဲချူပၠန် လိက်ဇၟန်ပ္ကဴ၊ ညောန်ကဵုစုတိ ကၠိသ္ကန်တဴသာရဏပၠန် ကဵုတုန်ပ္ဍဲဇဴ၊ စုတိတုဲရ ဘဝဗွဲကြဴ၊ တိဟိုတ်ပြဲဂၠိ သန္ဓိဂဝ်ဂၞဴ၊ ပကဵုဆောတ်အဴ ကဵုတန်တဴညိ၊ ပ္ဍဲညးမၞုံကၠာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ကရောံညးပၠန် တန်ဂဝ်ကဵုမိ၊ ပကဵုဒိုက်ယဲ ဘဲပကဵုမြိ၊ ကဵုဂွံတီလတ် ဍောၚ်ဓဝ်ဒမၠိ၊ ကဵုဂွံပ္တံပ္ညဳ ပါရမဳကျာ်ညိ၊ ဗွဲကြဴဒမၠိ ယဝ်စုတိပၠန်၊ ပ္ဍဲတၠပညာ မြာကဵုဂွံတုန် ၊ ကဵုဒှ်ကျာ်မွဲ နဲမေတ္တဲယျ၊ ဂွံအိုတ်ဇပန် ကြဴပၠန်ဟွံဒှ်၊ နိဗ္ဗာန်ဂဵုမြဟ် စိုပ်ပြဟ်ညိအဴ ။ ။ ။


သက္ကရာဇ်တၞံ ၁၃၅၉ − သၞာံ ၊ ဂိတုပသာ် ၄−မံက်၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်အခိၚ်မွဲနာဍဳ ၄၅−မိဏေတ် ချူအာစိုပ်ဒတုဲရ။ (ဘဒ္ဒန္တ ညာဏ − ဒူရာဘာဇၞော်)

နိဿဲ[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လိက်အုပ်- မၞုံယၟု(လိက်မာတၚ်ဂ) ဘဒ္ဒန္တ−ညာဏဝံသ (ဒူရာ−ဘာဇၞော်) − (စောဟံသာ)ပုံနှိပ်တိုက် ကမာဝက် စိန်တောၚ်ရပ်။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၄၅၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== นายทอโสน (สุพจน์) ผู้นำชนชาติมอญอายุ 98 ปี เสียชีวิต เมื่อวันที่ 7 พ.ย. 2557  အစာထဝ်သောန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကောန်ဂကူမန် ညးမဒှ်အစာံခိုဟ်ပြဲ သွက်ပိုဲကောန်ဗွဲကြဴညးဂမၠိုင် ==

นายทอโสน (สุพจน์) ผู้นำชนชาติมอญอายุ 98 ปี เสียชีวิต เมื่อวันที่ 7 พ.ย. 2557 
အစာထဝ်သောန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကောန်ဂကူမန်
ညးမဒှ်အစာံခိုဟ်ပြဲ သွက်ပိုဲကောန်ဗွဲကြဴညးဂမၠိုင်

 ပ္ဍဲကဵုဝင်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်မွဲဒမြိပ်နူပၞာန်ဂၠးကဝ်အလန်ဒုတိယတုဲတေံ ဒိုဝ်ကဵုစိုပ်အခိင် ပစ္စုပန်ဏအ်ယၟုယၟာအစာထဝ်သောန် (နိုင်ထွန်းသိန်း) မွဲပြာကတ်ကၠုင်ဒၟံင်လၟိုန်ရ။ တၞဟ်နသဂွံတိုန်ဒှ်ကဍိုပ်သကိုပ်မန်ဂှ် ဟွံလောဲသွာမွဲ ဒးဍိုက်ပေင်ကဵု အင်္ဂလက်သန်ဂၠိုင်ကဵုသာ် မပတံဒ္ဂေတ်ပတိပတ်ယျဵုလဂူတပ်တး ညာန်ပညာကေတ်သကာမြက်စာ ရင်တၠုင်ဂုန်ဖဵုကဵုကောန်ဍုင်ကောန်ကွာန်ဂမၠိုင်မာန်ရောင်။ 
 နူအဝဲဍောတ်သွတ်တေံ အစာထဝ်သောန်မနွံညာန်ပညာကေတ်သကာဗွဲမလောန်တုဲ ကလိဂွံလာပ်ကတ်ပညာမကော်ဂး SHOLARSHIP လၟိုန်န်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ကာလတိုန်ကတ်လိက် ပ္ဍဲဘာတက္ကသိုလ်ပၠန်လေဝ် ဂွံလုပ်တိုန်ကတ်ဓါတုဗေဒ ပ္ဍဲတန်ဂုန်တၟေင်၊ ကၠာဘာညးဟွံတုဲက္ဍင်ဏီ ပ္ဍဲကဵုသၞာံကြဴအိုတ် သက္ကရာတ် ၁၉၄၀ ဂှ် ကတဵုဒှ်ပၞာန်ဂၠးကဝ်အလန်ဒုတိယဂှ်ရ ဘာတက္ကသိုလ်ဂမၠိုင်လေဝ် မ္ဒးကၟာတ်အာအိုတ်ရ။ ဟိုတ်သာ်ဂှ်ရ ဘာတက္ကသိုလ်ညးဂွံတုဲဂှ် အခိင်လဇုဲလအ်အာမသုန်သၞာံ ဒိုဝ်ကဵုပၞာန်တုဲမဒှ်ရ။ ပ္ဍဲလက်ထက်အင်ဂလိက်အုပ်ဓုပ်လဝ်ဍုင်ပိုဲ ကောန်ဂကူမန်ပိုဲမၞိဟ်ဂွံတိုန်ကတ်လိက်ကဆံင်ဘာတက္ကသိုလ်မာန်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ကၞောတ်အထောတ်မွဲ ဟီုစမာန်ရ။ ကတ်လိက်ဘာတက္ကသိုလ်တုဲသက်ဂတာပ် အစာထဝ်သောန် လုပ်ကၠောန်ပရေင်ကောန်ဂကူမန် ပ္ဍဲဂကောံမန်အလုံရးမည ဒှ်ညးအုပ်ကာဂကောံဂှ်ရ။ မွဲအခိင်ဓဝ် သီုကဵုဒှ်ဂအုပ်ဋ္ဌာနပရေင်ပညာခရိုင်ကျာ်ခမဳ မနွံဒေသတာလျိုင် (၁၀) ပွိုင်ဍုင်မဒှ်ရ။ ဗွဲကြဴဂှ် ကာလရဲဗော်သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်တအ် ချဳဒရာင်ပရေင်ဍုင်ကွာန် အပ္ဍဲဍုင်ဟွံဂွံတုဲ မ္ဒးလုပ်အာဂြိုပ်ဂှ် အစာထဝ်သောန်လေဝ်ဗက်လုပ်အာကီုရ။ 

 ပ္ဍဲကဵုလိက်ကၞပ်နာဲဆာန်ဍုင် (ဗဵုပၞာန်ဒပ်ဍာ်သေံမွဲတၠ) ချူဇန်လဝ်ပရောဆဵုဂဗညး မနွံယၟုလိက် &quot;ဒစာံသၞာံဒစာံဗြဲပ္ဍဲဍုင်မန်&quot; ဂှ် ညးချူထ္ၜးလဝ် ပရောအစာထဝ်သောန်နွံကီုရ။  အလန်ကၠာအိုတ်ညးဂွံဆဵုဂဗကုအစာထဝ်သောန် ပ္ဍဲဘာလကျာ်ကွာန်ကြုက်ပိ သက္ကရာတ် ၁၉၅၁ တက်ကျာရင်သကအ် နကဵုဘာသာအင်ဂလိက် ဍုက်ကေဝ်ဒှ်အာမိတ်သဟာဲညးသကအ်ညံင်ရဴတီညာတ်လဝ်ညးသက်တုဲတုဲ၊ ပရေင်ဝေါဟာမၞိဟ်အစာထဝ်သောန်ခိုဟ်ဗီုလဵု မဍိုက်ပေင်တဴကဵုအင်ဂလက်သန်တၠပညာ မနွံစိုတ်စရိုတ်ခိုဟ်ပြဲလောန်သန် ရဴသာ်ဝွံ နာဲဆာန်ဍုင်ချူထ္ၜးလဝ်ပ္ဍဲလိက်ကၞပ်ညးဂှ်ရ၊ အခိင်ကၠောန်ဒၟံင်ပရေင်ပၠန်ဂတးတေံဂှ် အစာထဝ်သောန် မနွံတာလျိုင်ဗွဲတၟေင် ပရေင်ဆက်ဆောံကုဍုင်သၟာင် ပစၞးကောန်ဂကူမန် မကဵုလဝ်ယၟုသေံ &quot;နာဲသုဖတ်&quot; ဂးပြာကတ် ဒၟံင်အကြာမန်ဍုင်သေံဂမၠိုင်ရ။ 

 မွဲအယုက်အစာထဝ်သောန်နူအယုက်အဝဲဍောတ်သွတ်ကတ်ဗတောန်ဒၟံင်ပညာ ပ္ဍဲဘာတန်သဇိုင်တေံ ကၠောန်ကၠုင်ပရေင်ကောန်ဂကူမန် စဵုကဵုလအိတ်အယုက်ညးဂိုတ်ဂစာန်ကၠောန်ကၠုင်လဝ်ပရေင်ဂကူမန်။ ကမၠောန်ဂွံလာပ်သြန်ဂိတုကီုဒှ် ကမၠောန် အလဵုသဳသၟိင်ကီုဒှ် အစာထဝ်သောန်စိုတ်ဟွံလုပ်စကမၠောန် ပရေင်ကောန်ဂကူမန် ပရေင် လိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်ဟေင်ရ အစာထဝ်သောန်စိုတ်လုပ်စတုဲ ဂိုတ်ဂစာန်ကၠောန်လဝ်ရ။ နကဵုဓဝ်စေတနာပြဲ ဟွံကလိဂွံၚုဟ်မးမွဲသာ် အစာထဝ်သောန်ဗတောန်ထ္ၜးကဵုလိက်မန် လိက်တၟိမန်တြေံ ကုခမဳသင်မန်ကီု ကောန်ဍုင်ကောန်ကွာန်မန်ဂမၠိုင် ညးမလုပ်စိုတ် ပ္ဍဲပရေင်လိက်ပတ်မန်ဂမၠိုင်ရ။ သအာင်နူဂှ်ပၠန်လေဝ် ညးချူဇန်လဝ် လိက်ကၞပ်ပ္ဍဵုဗီုတက်ပတိတ် လဝ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ညးညးအဲအဲဂွံဆဵုဒၟံင်ရ။ အခိင်အခါဒးရးကၠောန်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်ဂွံမ္ဂး အစာထဝ်သောန်ပိုဲကၠောန်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်တုဲ အခိင်အခါဍေံဟွံဒးရးမ္ဂး အစာပိုဲ ကၠောန်အာပရေင်လိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်မဒှ်ရ။

 စိုတ်ဓါတ် စေတနာညးလတူကောန်ဂကူမန်ကီု သီုကောန်ဂကူတၞဟ်သအာင်ဂမၠိုင် အးဇ္ၚးကေဝ်သ္ဇုင်ဗွဲမလောန်တုဲ ဒ္ဂေတ်ပတိပတ်ညးပၠန်လေဝ်မနွံကဵုဓဝ်သဳလ သမာဓိ ဟွံစသုင်စၞဗၜူမွဲလေဟ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ အယုက်ညးဂွံဂၠိင်သီုကဵုပရေင်ထတ်ယုက်ခိုဟ်ဒၟံင်ဂှ် ပိုဲဂွံညာတ်ကေတ်ရ။ ပရေင်လိက်ပတ်ယေန်သၞာင် ပရေင်ကောန်ဂကူ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဆဂှ်ဟွံသေင်ဏီ ပ္ဍဲကဵုပရေင်သာသနာပၠန်လေဝ် အစာထဝ်သောန်ဂွံကၠောန်ပတုဲကၠုင်လဝ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ပ္ဍဲပေဲါသၟာန်လိက်ပရိယတ္တိရာမညနိကာယ ဓမ္မာစရိယခမဳသင်မန် သက္ကရာတ် ၁၉၈၄ - ၁၉၈၅ ဂှ် အစာထဝ်သောန် ကေတ်တာလျိုင်ဒဒှ်ဥက္ကဋ္ဌဂှ်လေဝ်ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၄:၂၀၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဝတ် ကဵု တာလျိုၚ် ကောန်ဒပ် (၂၇) တၚ် ==

ဝတ် ကဵု တာလျိုၚ် ကောန်ဒပ် (၂၇) တၚ်
===============================

၀၁။ ဒးက္လၚ်အမိၚ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ရောၚ်။

၀၂။ ဒးမြက်ဇက်ရောၚ်။

၀၃။ လၟိုန်ကာလ ဒးနွံကဵု သတိရောၚ်။

၀၄။ ဒးနွံကဵု ပွမသ္အးဇ္ၚးရောၚ်။

၀၅။ လၟိုန် ဒးနွံကဵု ဂွန်ရောၚ်။

၀၆။ ဒးလ္ၚတ် လိက်ပတ်ရောၚ်။

၀၇။ ဗွဲတၟေၚ် ဒးသ္ပဂရုကဵု ပရေၚ်ထတ်ယုက်
       ရောၚ်။

၀၈။ ကောန်ဒပ် ကဵု ကောန်ဒပ် ဒးနွံကဵု စိုတ်
       ရဲဗော်ရောၚ်။

၀၉။ ဒးပါ်ပါဲကေတ် တၚ်တၟေၚ်တၟဟ် 
       ပ္ဍဲအကာဲအရာ ညးဍုၚ်ကွာန်၊ 
       အကာဲအရာ ညးတိဍာ်တအ်မာန်ရောၚ်။

၁၀။ အခိၚ်သၠး နူတာလျိုၚ် ပရေၚ်ပၞာန်ဂှ် 
       ဒးကၠောန်သ္ပကဵု သွက်ဂုဏ်ဖဵု 
       ညးဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။

၁၁။ ပ္ဍဲကဵု ပံၚ်ဖက်ဆက်ဆောံ ကဵု
       ညးဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဒးဍိုန်ဍောတ် 
       ကၠောံက္ဍရောၚ်။

၁၂။ သွက်ဒပ် ဂွံဇၞော်မောဝ်တိုန်ဂှ် ထ္ၜးစဳပျးတုဲ 
       ဒးစန်ဒက်ပၠုပ် ကောန်ပၞာန်တၟိတအ်
       ရောၚ်။

၁၃။ လ္တူဍုၚ်ကွာန် ဂကူဇကု အလဵုဇကု မၞိဟ် 
       က္ဆံၚ် ဇၞော်ဍောတ် ကဵု ကောန်သ္ဂံၚ်ဇကု 
       ဂမၠိုၚ်တအ်ဂှ် ဒးနွံကဵု သစ္စ သမာဓိ
       ရောၚ်။

၁၄။ လ်တူသၞဂျှ ဒးစှံစိုတျ ဗီုသၞတဲု ဒးနှံကဵု 
       ပွမက္ဍုဟ်မၠေံရောၚ်။

၁၅။ ဒးစဵုဒၞာမၚ်မွဲကဵု လမျီု သ္ၚိဌာန် ပိုန်ဟာန် 
       ညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ရောၚ်။

၁၆။ လ္တူတၚ်နၚ်ဆဵုဂဗ ကဵု ပရိုၚ်ဂမၠိုၚ် ဇကု 
       ဂွံနၚ်တအ်ဂှ် ဒးဒုၚ်စဳရေၚ်ကဵု 
       သ္ကိုပ်ဒပ်စြေက် ဇကုရောၚ်။

၁၇။ ဒးထိၚ်ဒဝ်လဝ် လွဟ်ဇကု ညံၚ်ဂွံ 
       ဂီုကၠီုရောၚ်။

၁၈။ လၟိုန်တ္ၚဲ ဒးပေါတ် သ္အးကဵု လွဟ်ဇကု
       ရောၚ်။

၁၉။ ဒ္ဂေတ်ပဋိပတ် ဒးခိုဟ်ရောၚ်။

၂၀။ ဒးရှ်ေသှ်ေ ညးဇၞော်လ္တူဇကု ဂမၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၁။ ဒးရှ်ေသှ်ေ အခိၚ်ရောၚ်။

၂၂။ ဒးနွံကဵု ပွမပတှ်ေကေတ် ဇကုဇကုရောၚ်။

၂၃။ ဒးနွံကဵု ပွစိုတ်ဓါတ် ကတိုၚ်ကၟဟ် 
       ချဳဒရာၚ်ရောၚ်။

၂၄။ ဒးနွံကဵု ဂလာန်ပတှ်ေ မဗိုန်ဇၟအ်ရောၚ်။

၂၅။ ပ္ဍဲကမၠောန် သ္ဒးစှ်ေသၞောတ် သိပ်ဂၠိပ်
       ရောၚ်။

၂၆။ ဒးဒုၚ်ကေတ် ဘဲဒဏ် ပရေၚ်ဝါတ်ဂါတ် 
       ကြေပ်ဂြတ် ခတ်က္ဍန်တအ်မာန်ရောၚ်။

၂၇။ ဒးထိၚ်ဒဝ် ဇကုဇကု မာန်ရောၚ်။

#crd #Wunchay Rukchaytdee [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၄၉၊ ၁၀ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ညးတၠဂုန် မိကဴထဝ် ကဵုစိုပ်သွဝ်ညိ  အဂုန်တိုၚ်ထဝ် ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၉၊ တ္ၚဲအၚာ၊ ၂၀၂၁ ==

ညးတၠဂုန် မိကဴထဝ် ကဵုစိုပ်သွဝ်ညိ

အဂုန်တိုၚ်ထဝ်
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၉၊ တ္ၚဲအၚာ၊ ၂၀၂၁

ဂလာန်မရာဒနာသာ်ဝွံ မိက်ဂွံချူပတိုန်ထ္ၜးလညာတ်တၟိမွဲ ပ္ဍဲခေတ်ကာလဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ်မအောန်တဴဝွံရ။ ပိုဲဂကူမန် မတန် တဴပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်တအ် ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် အကြာဂြောဝ်ဂတာသ္ၚိကၟိန်- အကြာသမ္ဘာကဵုတၠသ္ၚိ၊ အကြာမိမကဵုကောန် ဇာတ်၊ အကြာသကအ်ရဲမွဲကဵုမွဲ ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် မဒှ်ဓဝ် မဒှ်ဒ္ဂေတ် ပူဂဵုမပြဲပြဲတအ် မဖအာတဴတအ်ဂှ် အောန်စှေ်ကၠုၚ် ဂၠိုၚ် လောန်၊ သုန်ဂြာံကၠုၚ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ဂပ်ဝ်ဒးဒှ်ဂဝိၚ်လောန်သန်ရ။ အသပ္ပုရိသတောဝါ ပ္ဍဲပါဠိသၠပတ်ပရိုတ်ဇၞော် ဟီုလဝ်စပ်ကဵု အန္တရာဲနာနာသာ် မပ္တံသၟိၚ်ဍာ်ကမၠတ်ပၟတ်တအ်ဂှ် ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ်မကၠေံခၞၚ်ဝွံဂှ်လေဝ် တၞီလုပ်လၟိဟ်မွဲကီုရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်မၞိဟ်ပိုဲဏံ မၞိဟ်တအ် ရှေ်သှေ်ကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမံၚ်မိမကီုဟာ သွက်ဂွံလ္ၚတ်ဂၠိုက်ဂၠာဲမာန်ဂှ် ဒေဝတဴတအ် ဇၟာပ်ပ်သတ္တာဟ ကေတ်မံၚ်စ ရၚ်ရောၚ်ဂှ် လိက်ပိဋကတ်တေံ ဟီုလဝ်ရ။ ယဝ်ရဟွံကၠောန်ၜိုတ် ဟွံသ္ပရှေ်သှေ်ရဴဂဴမိမမဂး ပိုဲမၞိဟ်တအ် ဂွံအာစိုပ်ဍုၚ်သွဝ် ညးတအ်ဟွံလောဲသွာဂှ် အလဵုဇကုဒေဝတဴတအ် တီညာတ်လဝ်ဂှ်တုဲ ပိုဲတအ် ညံၚ်ဂွံကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမိမတအ်ဂှ် လိက်ပိဋ ကတ်ဂှ် ဟီုဆဝ်ဗ္ၚုဟ်လဝ်ရ။ ပိုဲကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမိမမဂး သွက်ဂွံကလိဂွံဍုၚ်သွဝ်ဂှ် ဒှ်ဟိုတ်ကြပ်ပ်မွဲရောၚ်ဂှ်လေဝ် တီကၠိုဟ် ကေတ်မာန်ရ။ ဣဏံဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဗုဒ္ဓဘာသာမွဲရောၚ် မိက်ဂွံဟီုလေဝ် ဂွံ၊ ဟွံမိက်ဟီုလေဝ် ဂွံ၊ ဆဂး ပူဂဵုနွံကဵုဓဝ်သပ္ပရိုဟ် တီဂုန် မိမတအ်ဂှ် ညးတအ်ကွာ်မံၚ်ဂၠံၚ်တရဴဂွံစိုပ်ဍုၚ်သွဝ်ရောၚ် ယဝ်ရသရုပ်တုဲဟီုမဂး ရုမ်ဂပ်ရ။
သကအ်ရဲပိုဲ ပ္ဍဲအမေရိကာန်တအ် ကောန်ဗြဴဗြဴညးတအ် ဟီုပတိုန်ဒုဟ်ညးတအ် နဒဒှ်ပလီုအိန်ရဳ physical abuses (အိနြ္ဒေဖျက်ဆီးမှု)ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဂၠိုၚ်တိုန်ကၠုၚ်ဂှ်တုဲ အရာဝွံ ဂပ်ဝ်ဖေက်ဂၟံက်လောန်ရ။ ကောန်ၚာ်ဗြဴဗြဴတအ်ဂှ် မူဟိုတ်ဍေံတအ် ဂွံပတိုန်ကၠုၚ်ဒုဟ် ကုအပါဍေံတအ်သာ်ဝွံရောဂှ် ဟိုတ်ဍေံဇေတ်တ် တီကေတ်ဟွံမာန်ကီုလေဝ် ညးမဒှ်အပါဍေံတအ် ဒှ် ဟိုတ်မေတ္တာဂွံပ္ဍုၚ်ကၠုၚ်ကုဍေံတအ်ရောၚ်ဂှ် ချိုတ်ပၠိုတ်ရ။ ကိစ္စတအ်ဏံ ဒှ်ကာပၞုက်ဂးတုဲ ညးတာလျိုၚ်အလဵုအသဳတအ် သၟာန် သၟုက်ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ်တုဲ ပတိုန်အမှုကုအပါဍေံတအ်အိုတ်ရ။ ကာလစိုပ်ရုၚ်ဂဗုတ်ဂှ်မှ ဂွံတီကေတ်ဗွဲတြး ဗီုကောန်ဝုတ်ဇကု ပတိုန်လဝ်အမှုဂှ်တုဲ ညးတအ်စိုတ်လီုအိုတ်ရ။ ပ္ဍဲယေန်သၞာၚ်အခိုက်ကၞာပိုဲမန်ဂှ် ကောန်ဒဒေံဂှ် မိမဆာန်အိုတ်ဟီုမာန်ဂှ်တုဲ ကောန်ဒဒေံဂှ် ယဝ်ရဒှ်မၞိဟ်ဗြဴမဂး ညးမဒှ်အပါတအ် သ္ဍိုက်ဆာန်သၞေမ်သၞဴဂၠိုၚ်ရ။  ကောန်ဒဒေံဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်အာဲတၟာဲ ဂှ်တုဲ ဒှ်မၞိဟ်မံၚ်အာမွဲအယုက်ဒဵုကဵုမိမမတ်ပၠိုတ်ရ။ အခိုက်ကၞာကောန်ဍုၚ်ပလိုတ်တအ် လုပ်ဓလီုဂွံဍေံတအ်ဟာ၊ ကောန်ဍုၚ် အမေရိကာန်တအ် အာမံၚ်ဗီုဏံဖအိုတ်ဟာ ၜိုန်ရဟွံတီကေတ်ကီုလေဝ် ဆဂး ကောန်ဇာတ်လဵုဟွံဟီု ယဝ်ကဵုအန္တရာဲ ကုမိမ ၜါမဂး ဘဝဂတတေံ ဂွံစိုပ်သွဝ်ဟွံလောဲသွာရောၚ်ဂှ် လညာတ်ပိဋကတ်တေံ စဳပျးမံၚ်ရ။ ပူဂဵုကဵုဒဒိုက်ကဵုမိမတအ်ဂှ် ဘဝ ဏံလေဝ် ဒးကတဴဂၠမ်စိုတ် ဘဝဂတတေံလေဝ် စုတိဗက် ဒးအာစိုပ်ဘုံအပဲါရောၚ်။ 
ကုပူဂဵုနွံကဵုစိုတ်သပ္ပရိုဟ်တအ်ဂှ် ထေက်ကဵုဒးထိုၚ်သးလောန်ရ။ အခိၚ်ကာလသၞာံအာတေံ အဃောကပ်ယဲက္ဍၚ်မံၚ်ဂှ် ညးမဒှ် သမ္ဘာအဲမိကဴထဝ် (မိပကဴထဝ်)ဂှ် ညးတေံဒးကၠောန်အာကမၠောန် အကြာမၞိဟ်ဒှ်ယဲကဝ်ဗေတ်တအ်ဂှ်တုဲ ဇကုညးတေံ ကလိ ဂွံယဲဂှ်ကီုရ။ နူဂှ် ပိုဲအလုံသ္ၚိ သီုညးမသုန်တၠ ကလိဂွံယဲဂှ်ကီုရ။ ဆဂး ညးတေံဂှ် ၜိုန်ရစၟယဲနွံကီုလေဝ် ထတ်ယုက်မံၚ်ဖိုဟ်ဂှ်တုဲ သီုဒးကၠောန်ကမၠောန် သီုဒးဍုန်တိုပ် သီုဒးရံၚ်စံၚ်သ္ၚိကၟိန်ဖအိုတ်ရ။ ယဝ်ရညးတေံ ဟွံဆက်ကၠောန်ကမၠောန်မဂး ဂြောဝ်ဂ တာပိုဲ အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ဇၞော် ကဵုကေတ်ဟွံပြေပြံၚ်ရောၚ်ဂှ်တုဲ ညးတေံ ဒုၚ်ခဳတုဲ ကၠောန်အာမံၚ် အကြာမဒးပံၚ်ကဵုလမျီုရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် ဂဥုဲစဵုဒၞာလေဝ်ဟွံမံက်ကၠုၚ်ဏီရ။ ဂုန်ညးတေံ လတူအဲကီု အိန်ထံၚ်ကီုဂှ် ကာလလဵုဝိုတ်ကၠေံဟွံဂွံဂှ် အဲဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ် လဝ်သာ်ဝွံရ။ ယဝ်ရအဲတၠိၚ်ဂုန်ညးတေံမဂး အဲဏံဒှ်ဗာလသမၠီုပါပမွဲရောၚ်ဂှ်လေဝ် ယဵုဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ကီုရ။ ပူဂဵုအကတညူ ကတဝါဒဳ ဟွံတီဂုန်တအ်ဂှ် သမၠီုရောၚ်ဂှ် ခမဳအရဳတအ် ဟီုတွံလဝ်အိုတ်ရ။ မၞိဟ်ဗြဴဗြဴနွံကဵု စိုတ်ဓါတ်သာ်ဝွံ သွက်သ္ဂောံက လိဂွံ ဍုၚ်သွဝ်ရောၚ်ဂှ် ၜတ်ကၞာတ်ကဵုလညာတ်ပိဋကတ်တေံမဂး ကၠးကေတ်မာန်ရ။ မၞိဟ်ခေတ် လၟုဟ်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဒုၚ်ဂိုၚ် ကေတ်သာ်ဝွံဂှ် အောန်တဴဗွဲမလောန်ကီုရ။ 
ဟိုတ်နူဂုန်ညးတေံဇၞော်လောန်ကၠုၚ်သာ်ဝွံဂှ်တုဲ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ အဲဒုၚ်ဂိကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာသမ္ဘာအဲကီုရောၚ် စိုတ်သာ်ဝွံ မံက်ဂတဝ် ကၠုၚ်ကုအဲရ။ ဗီုစိုတ်သမ္ဘာအဲနွံကၠုၚ်သာ်ဏံဂှ် ပ္ဍဲကောန်ဇာတ်အဲဂမၠိုၚ် ညံၚ်ဂွံနွံမာန်ဂှ် ဒးစဳပျးထ္ၜးဂၠံၚ်တရဴကီုရ။ ယဝ်ရဍေံတအ် ဟွံတီဗီုဒုၚ်လဝ်ဒဒိုက်သွက်ဍေံတအ်မဂး စိုတ်ပြဲပြဲဂွံနွံကၠုၚ်ကုကောန်ဇာတ်တအ်ဂှ် ဝါတ်အာညိညရောၚ်။ လညာတ်ညးသပ္ပ ရိုဟ်တအ်ဂှ် ပၟိက်ဇၞော်လောန်ရ။ ကောန်ဂကူပိုဲတအ် ဟိုတ်နူဝါတ်ဒိုက်လောန်ဂှ်တုဲ ဒးအာကၠောန်စဍုၚ်ညးတၞဟ် ကောန် ဇာတ်ဂှ်တၞဟ် မိမဂှ်တၞဟ်၊ အပါဂှ်တၞဟ် ယာဲဂှ်တၞဟ် သာ်ဝွံ ပြးဆာဲညးသကအ်အိုတ်ဂှ်တုဲ သွက်ဂွံဒၠောံဗတောန်ကောန်ဇာတ် ဂွံနွံကဵုစိုတ်သပ္ပရိုဟ်ဂှ် ဝါတ်လတူဝါတ်ရ။ ဒးဇၞော်ဂေါဝ်အကြာဗွိုၚ်သၟာကမၠောန် ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵုလညာတ်တၠပညာ သပ္ပရိုဟ် တအ်ဂှ်ပၠန်မဂး ပရေံလတူပရေံပၠန်ရ။ ပိုဲမကတ်လ္ၚတ်မံၚ်လိက်အဝဵုဝဵုဂှ်လေဝ် အဟိန်မကွာ်အာဂှ် ဒးပတပ်မံၚ်ဂၠံၚ်ဍာန်လ ညာတ်ဏီမဂး ရဲဟွံဗှ်လိက်တၠပညာတအ်ဂှ် ဟွံပံၚ်ကဵုတၠပညာတအ်ဂှ် ဇြက်ဟီုဟွံမွဲရ။
ဟိုတ်နူဇကုတုဲ ဂြောဝ်ဂတာသ္ၚိကၟိန်ဇကုကီု၊ မသကောဒေံတအ်ကီု၊ သကအ်ရဲညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ကီု၊ ဒှ်မံၚ်တသိုက်ကီုဟာဂှ် လၟိုန်န်ကာလကလေၚ်သၟာန်ရံၚ်ဇကုတုဲ လးပတပ်ဂၠံၚ်ဍာန်လစွံစိုတ်ညိ။ ယဝ်ရဒှ်မံၚ်မဂး ဂၠံၚ်ဍာန်ညးသပ္ပရိုဟ်ဒးဂှ်တုဲ ယဝ်ဟွံဒှ် မဂး ဍာန်ဂှ် ဟွံဒးရ။ ကာလလ္ဆောဝ်ဂွံဆဵုကေတ်မံၚ်လညာတ် “သြန်နွံကၠောန်ဂွံဖအိုတ်” ဂှ်တုဲ သြန်ဂှ် ရာန်ကေတ်စိုတ်ညး သပ္ပရိုဟ်ဟွံဂွံရ။ စိုတ်ညးသပ္ပရိုဟ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် ဒးပံၚ်ကဵုညးသပ္ပရိုဟ်၊ ဒးကလၚ်ဓဝ် ညးသပ္ပရိုဟ် ဒးဖအာဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် ရောၚ်။ သကအ်ရဲပိုဲတအ် ဒးစံၚ်တူပူမှ်မံၚ်ဂၠမ်စိုတ်တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူသြန်ဟွံမွဲဟွံသေၚ်၊ ဟိုတ်နူကောန်ဇာတ်ညးတအ် စိုတ် ဓါတ်သဝ်လောန်ရောၚ်။ ကောန်ဇာတ်ပိုဲတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဂွံမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဇၞော်ဂှ်တုဲ ပညာလောကဳဍေံတအ် ခိုဟ်ကွေံကွေံရ။ ဆဂး လေပ်ပညာ အိက်စုတ်အရှာံဘာ ဒှ်မံၚ်သာ်ဂှ်တုဲ ပြဝဍေံတအ်ဂှ် ပလီုပလာ်မံၚ်ဂုန်သိက္ခာ ကေုာံ ဘဝအိန်ထံၚ်ဍေံတအ်ကီုရ။ တၠပညာဍုၚ်ပိုဲကၠာကၠာတေံ လိက်ဗွဟ်ဘာတန်တအ်ဂှ် ညးတအ်စုတ်မံၚ်သုတ်ဇာတ်မကၠုၚ်နူဇာတ်ဗောဓိသတ်အလံၚ်ကျာ် တအ်ဂှ်တုဲ နူဍောတ်တ် ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ် စိုတ်ဗောဓိသတ်နွံကၠုၚ်အိုတ်ရ။ ပရေၚ်ပညာခေတ်ဏံ လိက်ဗွဟ်ပရောသာ်ဝွံ ဂပ်ဝ်ဒးစုတ်ကဵုထေက်ရောၚ်။
ပိုဲတအ် ဂွံစွံစိုတ်ဒးဂှ် ဒးလ္ၚတ်ဗှ်လိက်နာနာသာ်အိုတ်ရ။ လိက်ပရေၚ်ပညာလောကဳကီု လောကုတ္တဵုကီု ဗက်ဂၠာဲဗှ်လ္ၚတ်အိုတ်ရ။ ပိုဲဗှ်လိက်ဟီုဂှ် သွက်ဂွံဒှ်ဒတုဲဖဵုဘဝဇကုရ။ ဘဝဇကုဂှ် ဗဂပ်စုတ်ကဵုလညာတ်တၠပညာတအ်၊ ညးသပ္ပရိုဟ်တအ်မဂး ကျေဝ် ဂေါဝ်အိုတ်ရ။ အလံၚ်ကျာ်တအ်၊ အလံၚ်မှာထေရ်မဒယှ်တှ်တအ်ဂှ် ကလေၚ်ရံၚ်အာမဂး ကိုပ်ကၠာတေံ ညးတအ်ဂွံညာတ် ကေတ်ဗီုညးတၞဟ်တအ်ကၠောန်- ဗီုကျာ်၊ ဗီုကွးသာဝကကျာ်ကၠာတေံ ကၠောန်သ္ပဂှ်တုဲ ညးတအ် ဗတောံဗက်တုဲ၊ ရာဒ နာမိက်ကၠောန်ဗက်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဘဝဏံ ညးတအ် ဒှ်ဘဝအရဳကီု သီုဒယှ်တှ်ပြာထာကီုတုဲ ကလိဂွံဨတဒဂ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲလိက်တေံ ညး ဟီုလဝ် ထီုဗးပါရမဳ၊ ဗပေၚ်ပါရမဳ မဒှ်ဂှ်တုဲ ပိုဲတအ်လေဝ် ယဝ်ရဒ္ဂေတ်ဗက် ပတောံဗက်လညာတ်တၠပညာ ညးသပ္ပရိုဟ် တအ် ကီုမဂး ဍေံဒးဒှ်သာ်ဂှ်ကီုဟေၚ်ရ။
ကောန်ဂကူမန်ပိုဲကၠာကၠာတေံ ၜိုန်ရဟွံဂွံကတ်လ္ၚတ်လိက်ပတ် ပ္ဍဲဘာတန်အိုတ်ကီုလေဝ် ညးမလေပ်လိက်တအ်ဂှ် အခိၚ်သၠး ညးတအ်ဟီုဂးသဳကၠဳပရောဇာတ်ကျာ်တအ်ဂှ်တုဲ ညးမွဲကဵုမွဲ ဒ္ဂေတ်ဗက်လညာတ်တအ်ဂှ်အိုတ်ရ။ ဗီုလစွံစိုတ်ဂၞကျာ်မဒ္ဒဳတအ်၊ ဗီု လစွံစိုတ်ဂၞကျာ်ဝိသာခါတအ် ဒှ်တမ် သွက်မၞိဟ်ဗြဴဗြဴတအ်ဂှ် မိမပိုဲတအ် ညးတအ်ဟီုလဴဒးမံၚ်အိုတ်ရ။ ဇာတ်ဇၞော်စှ်၊ ဇာတ် (၅ ၅၀)တအ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုၚ် ညးတအ်ကေၚ်မိၚ်လဝ်အိုတ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲညးတအ် စိုတ်သပ္ပရိုဟ်နွံမံၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ပိုဲမၞိဟ်တြုံတအ်ဂှ်လေဝ် ဒးနွံကဵုဝဳရိယဇဲသတ္တိ ညံၚ်ရဴမဟာဇနက်ဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုပညာ ညံၚ်ရဴမဟောသဓဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုစိုတ်ဓါတ်ကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာ မိမ ညံၚ်ရဴသုဝဏ္ဏသာမ်ဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုစိုတ်ညံၚ်ရဴတေမဳဏောၚ်၊ အယုက်ဇၞော်ကၠုၚ် ဒးအာကျာ်ဘာဏောၚ် မပ္တံသာ်ဏံ ညးတအ် ယိုက်ဒိုက်လဝ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲတွဳဗွိုၚ်မၞိဟ် မနွံကဵုဒ္ဂေတ်ပဋိပတ်မပြဲသာ်ဝွံတအ်ဂှ် ၜိုန်ရညးတအ်ဟွံလေပ်လိက်ကီုလေဝ် ယဝ်ရဂွံမံၚ်ကရောံညးတအ်မဂး ကလိဂွံတသိုက်စိုတ်အိုတ်ရ။ လၟုဟ်ဝွံ လညာတ်ဍုၚ်ပလိုတ်မသ္ပအဓိကကဵုကလိဂွံအဝဵုတအ်၊ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တအ်၊ အံၚ်ဇၞးဘဝတအ် ဂၠိုၚ်လောန်ဂှ်တုဲ အတ္တပိုဲမၞိဟ်တအ် ဇၞော်သၠုၚ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။ 
ဘာလကျာ်သေံ ပ္ဍဲဍုၚ်က္ၜၚ်ကံက်တအ်ဂှ် ကောန်ဍုၚ်ပိုဲတအ် ကဵုဒါန် ကလၚ်ဓဝ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်မိပ်စိုတ်တုဲ ဒုၚ်တၠုၚ်အိုတ်ရ။ ကောန်ကမၠောန်နူဍုၚ်ပိုဲဂမၠိုၚ် ဟိုတ်နူစိုတ်စေတနာသဒ္ဓါညးတအ်ထတ်ဂှ်တုဲ ခမဳသၚ်ကောန်ဍုၚ်သေံတအ် ကေတ်စဂုန်စရာဲ အိုတ်ရ။ ဟိုတ်နူဒကာတအ်ဂှ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ညးတအ် ဒးနိမန်သၚ်မန် ဓမ္မကထိကတအ်ဂှ်တုဲ ကဵုတွံဓဝ်ဗတ်မန်အိုတ်ကီုရ။ ၜိုန်ရ ဍုၚ်ပိုဲဝါတ်ကီုလေဝ် ၜိုန်ရညးတအ်ဒှ်မၞိဟ်ဝါတ်ကီုလေဝ် ဆဂး သဒ္ဓါစေတနာညးတအ်ဟွံဝါတ်ဂှ်တုဲ အခိၚ်အာမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ညးတၞဟ် တအ်မွဲချိုန်ခဏဂှ် ကလိဂွံဓဝ်မေတ္တာ ကရုဏာ နူကောန်ညးဍုၚ်သေံတအ်ဂှ်အိုတ်ရ။ သဒ္ဓါစေတနာဂှ် ဒှ်ဓဝ်ပူဂဵုကလျာဏပု ထုဇန်တအ် မကၠောန်သ္ပမွဲရ။ ဟိုတ်နူစိုတ်တအ်ဂှ်တုဲ ဒၞာဲလဵုအာအာမုက်မတ်ယးတၟးတုဲ တိတ်ဗၠးနူအန္တရာဲမာန်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၃:၅၃၊ ၁၀ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်  − (ခဏ်သံဃာဒိသေသ်) ==

ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်  − (ခဏ်သံဃာဒိသေသ်)

၂၁၁။ ပဌမသံဃဒိသသျေသိက်ခာပိုဒျ

ယွံနာဲဗြဴတအ် အာပတ်သံဃဒိသေသ်ဂမၠိုၚ် စှ်ထပှ်ဝွံ အာစိုပ်ဒဒှ်ဂပ်ဝ်စၞောန်ထ္ၜးဗွဲသရုပ်အိုတ်ရ။

၆၇၈။ ပ္ဍဲမခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ဥပးမွဲတၠ ကဵုဒါန်တိုက်ဂြပ် ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲ ပ္ဍဲကြဴ စုတိကလိလောန်စဴအာရ၊ ပၞောဝ်ကဵုကောန်ၜါတၠ မၞုံတဴကုဥပးဂှ် မွဲတၠဂှ် ဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါရ၊ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာရ၊ မွဲတၠဂှ်တုန် မၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါရ၊ လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာရ၊ ကောန်ၜါတၠဂမၠိုၚ်ဂှ် ပါ်ပရအ်တဴ ကြက်ဂြပ်မကၠုၚ်နူမအံက်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကၠုၚ် ကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်မ္ဂး ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်ပိုဲညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်ပိုဲညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယဝ်ဒှ်အဲပိုၚ်မ္ဂး (ယဝ်အဲဂွံမ္ဂး) အဲလေဝ် ကြက်ကဵုဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်ရ” ရဴဝွံ (ပၠုပ်စိုတ်တုဲ) “ပါ်ပရအ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်တုဲ ပ္ဍဲကြဴ အခိၚ်ပါ်ပရအ်ဂြပ်ဂှ် (တိုက်ဂြပ်ဂှ်) အာစိုပ်ဇရေၚ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် ပြာပ်အာဇရေၚ်ဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲ “ယွံနာဲဗြဴတအ် ဩဝ်တိတ်အိုတ်ညိ၊ တိုက်ဂြပ်အဲဏောဝ်” ရဴဝွံ သ္ဂးတိုန်ဂလာန်ဝွံမ္ဂး ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်မၞးတအ်ညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲဒှ်ရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုတြုံဂှ်ရ။ ကဵုဒါန်တုဲရ ဟဂွဴကဵုဒါန်ဏီရ ရဴဝွံ ကယျာန်ဓဝါတ်တုဲ သၟာန်တဴ အမာတ်ဇၞော် မဒှ်ညးသ္ဂုတ်သွာတ်ဓရ်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ “ယွံနာဲဗြဴတအ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ ရဴဝွံ ညးလဵုမွဲတီရော?” ရဴဝွံ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် သၟာန်အိုတ်ရ။

သၟာန်တဴရဴဝွံမ္ဂး ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာဂှ် “ယွံနာဲတအ် စွံသက်သဳတုဲ ဒါန် မကဵုဒါန်သၠးပွးဂှ် တၠအဲအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ညာတ်လေဝ်ကေၚ်ညာတ်ဟာ မိၚ်လေဝ်ကေၚ်မိၚ်ဟာ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် “ယွံနာဲဗြဴဂမၠိုၚ် ဟီုဂလာန်ဍာံစၟတ်အိုတ်ရ” ဂှ် တိုက်ဂြပ်ဂှ် သ္ပတဴဂြပ်ဘိက္ခုနဳသၚ်ပိုၚ်အိုတ်ရ။ တြုံဂှ် ဟိုတ်မကျအာဂှ်ရ ဗြဴက္ဍိုပ်တ္ၚာတ် ဂကူအယုတ်ဂမၠိုၚ်ဝွံ ခမဳဗြဴဟွံသေၚ်အိုတ်ရ၊ “မုဟိုတ် ပၠံၚ်ၜါ်ကတ် တိုက်ဂြပ်ပိုဲညးဂမၠိုၚ်အိုတ်ဂှ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်ရ။

ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဟီုလဴပတီ ဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ထပ်စွံဒဏ်ကုတြုံဂှ်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် တြုံမဒးဒုၚ်တပ်စွံလဝ်ဒဏ်ဂှ် ကဵုသိုၚ်ခၞံဘာတဳ ပ္ဍဲဇရေၚ်ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်တုဲ “ဩဝ်တ္ၜေဟ်လက်ချဴဟီုတေၚ် ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ဂှ်အိုတ်ညိ” ရဴဝွံ ဗတိုက်ဖအောဝ်တဳဂမၠိုၚ်ရ၊ ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဟီုလဴပတီ ဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ပၠန်ဂှ်ရ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ကဵုကၠေၚ်ဒက်တြုံဂှ်အိုတ်ရ။ ဂကောံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် ဗွဲကိုပ်ကၠာ ပၠံက်ကေတ်တိုက်ဂြပ်အိုတ်၇၊ မရနုက်ကဵုၜါအလန်ဂှ် ကဵုတပ်စွံဒဏ်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်လၟုဟ်တုန် ကြက်ကဵုဂစိုတ်အိုတ်ရ” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် သ္ဂောံမိၚ်ကေတ် ဂလာန်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် မဟီုဂရိုဟ်ပျုတ်ဗ္ဒေက် ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ဟေၚ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မုဟိုတ် နာဲဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလနာ် နပၞောတ်,မာန်တုဲ သ္ဂောံပဒတဴရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ဂှ် ဂရၚ်ပတီဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုခမဳတြုံဂမၠိုၚ်အိုတ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန်တုဲ ပဒတဴရဟီုဂှ် ဍာံပြရဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် မုဟိုတ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန်တုဲ ပဒတဴရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။ 

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၇၉။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ကေုာံသမ္ၚေဟ်ကီု ကေုာံကောန်သမ္ၚေဟ်ကီု ကေုာံဍိက်ကီု ကေုာံသၟာကမၠောန်ကီု ဗွဲတွဵုမယုတ် ကေုာံခမဳပြဘာဇ်မ္ၚးသာသနာလေဝ် သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန် (သ္ပအမှု) တုဲ ပဒတဴမ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံ ဒးအာပတ် ပ္ဍဲချိုန်ခဏမကလိလောန်ကၠေံဗွဲကိုပ်ကၠာဒှ်တုဲ အာစိုပ်အာပတ်သံဃာဒိသေသ် မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် (နူဂကောံသၚ်) ရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜး အိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 ---
၂.၁.၂။ ပွံက်ပဌမသံဃာဒိသေသ်သိက္ခာပိုဒ်

၆၈၀။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျ ရူဝှံမ်ဂးခမုဗွူရ။

သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် မ္ဂးဂှ် သ္ဂးတဴပွမသ္ပအမှုရ။

သမ္ၚေဟ် မ္ဂးဂှ် ညးမမိက်ကဵုမွဲမွဲ အုပ်ဓုပ်ပိုၚ်ပြဳတုဲ ပဒတဴပ္ဍဲသ္ၚိရောၚ်။

ကောန်သမ္ၚေဟ် မ္ဂးဂှ် ကောန်ကောဒေံညးမမိက်ကဵုမွဲမွဲဂမၠိုၚ်ရောၚ်။

ဍိက် မ္ဂးဂှ် ဍိက်ကတဵုဒှ်ပ္ဍဲသ္ၚိ ဍိက်ရာန်နဂြပ် ဍိက်ဂၠုဲရောၚ်။

သၟာန်ကမၠောန် မ္ဂးဂှ် ညးမဒုၚ်ဝန် ရဴဝွံမ္ဂး ညးဒုၚ်လိၚ်ရောၚ်။

ခမဳပြဘာဇ် မ္ဂးဂှ် ပါဲကၠေံ ခမဳတြုံ ခမဳဗြဴ သိက္ခမာန် သာမဏဳတြုံ သာမဏဳဗြဴတုဲ ညးမတၞီလုပ်ပ္ဍဲပြဘာဇ်မမိက်ကဵုမွဲမွဲရောၚ်။

“ကြက်ဂဗုဓ်စုတ်အမှုရ” ရဴဝွံ သကအ်ပွံၚ်လေဝ် ဂၠာဲသ္ၚေဝ်မ္ဂး၊ အာလေဝ်အာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဟီုလဴဗ္စ ကုညးမွဲမ္ဂး ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဟီုလဴဗ္စ ကုသကအ်ပွံၚ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။ ပ္ဍဲအလိက်သ္ပဂဗုဓ်အမှုတုဲဂှ် ဒးအာပတ်သံဃာဒိသေသ်ရ။

ဒးအာပတ် ပ္ဍဲချိုတ်ခဏမကလိလောန်ကၠေံဗွဲကိုပ်ကၠာဒှ်တုဲ မ္ဂးဂှ် မွဲဒမြိပ်ကေုာံပွမကလိလောန်ဒ္ဂေတ်သ္ပဝတ္ထုဂှ် ဒးအာပတ်ရ၊ ဟိုတ်နူပွမဒၠောံဗတောန် နဉတ်ကမ္မဝါစ်ဂှ် ဒးအာပတ်ဟွံသေၚ်ရ။

မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် မ္ဂးဂှ် မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် နူဂကောံသၚ်ရ။

သံဃာဒိသေသ် မ္ဂးဂှ် သွက်အာပတ်ဂှ် သၚ်ဟေၚ် သ္ဒးကဵုမာနတ်ရ၊ သ္ဒးတံၚ်ဓဇက်တမ်ရ၊ သ္ဒးပၠုပ်အဗ္ဘာန်ရ၊ ခမဳဗြဴၜါဇကုပိဇကုကီု၊ မွဲဇကုကီု၊ ကဵုမာနတ်ဟွံဂွံရ၊ တံၚ်ဓဇက်တမ်ဟွံဂွံရ၊ ပၠုပ်အဗ္ဘာန်ဟွံဂွံရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး ရဴဝွံမ္ဂး “သံဃာဒိသေသ်” ရ၊ (ယၟုမတွံဂး သံဃာဒိသေသ်ဂှ်) ယၟုဂကောံအာပတ်ဂှ်ဟေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်လေဝ် ကော်ခဴဂး ရဴဝွံမ္ဂး “သံဃာဒိသေသ်” ရ။

၆၈၁။ ဂကောံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဟိုတ်မတံၚ်ဓဇက် ဇရေၚ်ညးဇၞော်ဓရ်တုဲ အာမ္ဂး၊ အာတ်ပၟၚ်ပၟဲမ္ဂး၊ သီုဟွံရန်တၟအ် ဟီုလဴဗ္စမ္ဂး၊ ဟွံဒးအာပတ်ရ၊ ကုခမဳဗြဴမကြအ်ဥမ္မတ် ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒးအာပတ်ရ။

ပဌမသံဃာဒိသသျေ သိက်ခာပိုဒျ တဲုရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၁၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)  ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်  ၁.၃.၁။ တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ် ==

(ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)

ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်

၁.၃.၁။ တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၆၈။ ပ္ဍဲအခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မုဟိုတ် နာဲဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရ ဟီုဂှ် ဍာံပြရဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ မုဟိုတ် ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ်ရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာသ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၆၉။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ် ‘ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵု ပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠောပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပမပံၚ်ဖက်ဏီရ’ ရဴဝွံ သ္ဒးဟီုသ္ဂးကဵုခမဳဗြဴဂှ်ရ၊ ရဴဝွံဟေၚ် ခမဳဗြဴဂှ် သီုကဵုခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ်ဟီုသ္ဂးတဴဂှ် တုပ်နဲကိုပ်ကၠာဟေၚ် ယိုက်ဒိုက်ဂိုၚ်ကေတ်မ္ဂး၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံကွေတ်ဂှ် စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါ ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ် ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴဂှ် ဗွဲမဒးရးရ၊ စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါ ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရးနေဝ် ယဝ်သၠးကၠေံကွေတ်ဂှ်မ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံ ရဴဝွံ ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မဗက်ပတိတ်လဝ်ဒှ်တုဲ ဒးအာပတ်ပါရာဇ် (မၞုံယၟုဉက္ခိတ္တာနုဝတ္ထိကာ) ရ၊  ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜးအိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 −−−
၁.၃.၂။ ပွံက်တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၇၀။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျရူဝှံမ်ဂး ခမုဗွူရ။

သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မ္ဂးဂှ် (သၚ်) မၞုံကဵုပွမပံၚ်ဖက်တုပ်သၟဟ် မတန်တဴပ္ဍဲသိမ်တုပ်သၟဟ် (မွဲသိမ်ဓဝ်)။

ခမဳ မဗက်ပတိတ်လဝ် မ္ဂးဂှ် ခမဳမဗက်ပတိတ်လဝ် ဟိုတ်နူပွမဟွံမၠာဲသ္ၚေဝ် ပွမဟွဴဇအုဲဇဗ ဝဳဗလးအာပတ် ပွမဟွဴသၠးကၠေံကွေတ်မိစ္ဆာရောၚ်။

နအဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် မ္ဂးဂှ် ယြဴနသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် ယြဴနစောဒနာသာရဏာဝိနယ်။

န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မ္ဂးဂှ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မအံၚ်ဇၞးမာရ်မသုန်ပြကာ ကေုာံန ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဂြၚ်တီကေတ်သစ္စပန်။

ဟှံမှဲကဵုပှမရျှသျှေရေူဂူ မ်ဂးဂျှ ဟှံရျှသျှေရေူဂူ သါ်ျကို ဂိုဏျကီု ကမျကီုရ။

မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မ္ဂးဂှ် ဗက်ပတိတ်လဝ် နဥက္ခေပနဳယကမ်တုဲ ခမဳ မဟဂပ်ဝ်ကော်ပၠုပ်လဒေါဝ်သၚ်ဏီရောၚ်။

မဟဂွံသ္ပပွမပံက်ဖက်ဏီ မ္ဂးဂှ် ခမဳမပဒတဴမံၚ်စံၚ်မွဲစွံဂမၠိုၚ်ဂှ် ကော်ခဴဂးပံၚ်ဖက်အိုတ်ရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲကေုာံခမဳဂှ်မွဲစွံရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ။

ဒ္ဂေတ်ဗက် ခမဳဂှ် မ္ဂးဂှ် ခမဳမဒးဒုၚ်ဗက်ပတိတ်ဂှ် ယြဴမၞုံကွေတ်မွဲရ၊ ယြဴမၞုံပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်မွဲရ၊ ယြဴမၞုံဂၞပ်ပၟိက်မွဲရ၊ ခမဳဗြဴဂှ်လေဝ် မၞုံကွေတ်သာ်ဂှ်ရ၊ မၞုံပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်သာ်ဂှ်၇၊ မၞုံပၟိက်သာ်ဂှ်ရ။

ခမဳဗြဴဂှ် မ္ဂးဂှ် ယြဴခမဳဗြဴမဒ္ဂေတ် ခမဳမဒးဒုၚ်ဗက်ပတိတ်လဝ္ နဥက္ခေပနဳယကမ်မွဲ။

ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် မ္ဂးဂှ် ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ်။

ခမဳဗြဴ မဆဵုညာတ်မမိၚ်ဂမၠိုၚ် “ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေ ရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠုပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ ယဝ်သၠးကၠေံမ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံဂှ် ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ မိၚ်တုဲ ဟွံဟီုသ္ဂးမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ခမဳဗြဴဂှ် တံၚ်ဓဇက်ဏာလဒေါဝ်သၚ်တုဲလေဝ် “ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာ သၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ္ နသဘဴဓရ်မဍာံစမတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠုပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ၊ ယွံနာဲဗြဴ လ္ပဒ္ဂေတ်ဗက် ခမဳတြုံဂှ်ညိ” ရဴဝွံ သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ ယဝ်သၠးကၠေံမ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံဂှ် ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဒးဒၠောံဗတောန် မမဳဗြဴဂှ် ဗွဲဒးရးရ၊ ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် သ္ဒးဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရးရ၊ ခမဳဗြဴ စဳကၠးဆိုက်ဗ္ဒက်တုဲ မၞုံကဵုအစောံသတ္တိဂှ် သ္ဒးကဵုသၚ်တီရ။

၆၇၁။ ယွံနာဲဗြဴတအ် သၚ် ဩဝ်ကလၚ်ပၚ်မှိၚ် (ဂလာန်) အဲဍိက်ညိ၊ ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ် ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်ရ၊ ခမဳဗြဴဂှ် ဟွံသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ်ရ၊ ကမ်မၞုံကဵုအခိၚ်မဗဗွဲ ကုသၚ် ယဝ်ဒှ်မ္ဂး၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ် သ္ဒးဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဗွဲမဒးရးရ၊ ဣဝွံတုန် ပွမကဵုတီရောၚ်။

ယွံနာဲဗြဴတအ် သၚ် ဩဝ်ကလၚ်ပၚ်မှိၚ် (ဂလာန်) အဲဍိက်ညိ၊ ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်ရ၊ ခမဳဗြဴဂှ် ဟွံသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ်ရ၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ် ဒၠောံဗတောန်ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ (နဉတ်ကမ္မဝါစ်) ဗွဲမဒးရးရ၊ နာဲဗြဴဂှ် သ္ဒးဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ရ၊ ယြဴကုနာဲဗြဴမွဲ ဟွံမွဲကဵုပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်ရ၊ နာဲဗြဴဂှ် သ္ဒးဟီုတိုန်ရ။

မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် ဟီုသ္ဂးဟိုတ်ဂှ်ရ ။ ပ ။ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် ဟီုသ္ဂးဟိုတ်ဂှ်ရ ။ ပ ။

“တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ်ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဗွဲမဒးရးတုဲရ၊ ကုသၚ်ဂှ် မၞုံကဵုပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒၟံၚ်ကၞပ်သ္ၚောံသ္ၚိတ်ဇြရ၊ နမဒၟံၚ်ကၞပ်သ္ၚောံသ္ၚိတ်ဇြ ရဴဝွံ ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်မသ္ဍိုက်မၠိုက်ဂှ်ရ” ရဴဝွံ (သ္ဒးကဵုတီရ)။

ပ္ဍဲလအိတ်ဉတ် ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ ပ္ဍဲလအိတ်ကမ္မဝါစ်ဂမၠိုၚ်ၜါဝါ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ၊ ပ္ဍဲလအိတ်ကမ္မဝါစ် ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။

ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မ္ဂးဂှ် ထံက်ရံၚ်ကဵုခမဳဗြဴ မအာစိုပ်ပါရာဇိကမဒှ်ကိုပ်ကၠာဂှ် ဂပ်ဝ်သ္ဂးရ။

ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ မ္ဂးဂှ် ဗွဲဥပမာတုန် တၟအ်လးဇၞော် မဒကးအာၜါလွးတုဲဂှ် သၟဟ်ညံၚ်ရဴကလေၚ်ဗ္ဂပ်ဖျပ်မွဲလှ်ေပၠန် ဟွံဂွံရကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဝွံရ ခမဳဗြဴဂှ် ဒၠောံဗတောန် ‘နဉတ်ကမ္မဝါစ်’ စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါနေဝ် ဟွံသၠးကၠေံကွေတ်ဂှ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴ ဟွံသေၚ်ရ၊ တၞောဝ်ကျာ်ကောန်သၟိၚ်ဗြဴသာကျဝၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး အာစိုပ် ပွမကျနူသာသနာရ။

ပ္ဍဲအရာ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံဂှ် ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးဂှ် ပွမသ္ပဝိနယ်ကမ်မွဲစွံ ပွမစၞောန်ထ္ၜး (ဖ္ဍောတ်) ပါတိမုက်မွဲစွံ ပွမဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်ပဒတဴမွဲစွံရောၚ်၊ သီုဖအိုတ်ဝွံ ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴမစှ်ေပါရာဇိကဂှ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး “ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံ” ရ။

၆၇၂။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် (မဂပ်ဝ်သ္ပ နဗဗွဲဓရ်) မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ ဓမ္မကမ်ဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် မၞုံသၠေဟ်ပၟာဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ အဓမ္မကမ်ဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ ဓမ္မကမ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုသၠေဟ်ပၟာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ အဓမ္မကမ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။

၆၇၃။ ကုခမဳဗြဴ မဟွံဒးဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရး (နဉတ်ကမ္မဝါစ်) ခမဳဗြဴသၠးကၠေံကွေတ် ခမဳဗြဴကြအ်ဥမ္မတ် ။ ပ ။ ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒအာပတ်ရ။

တတိယပါရာဇိက သိက္ခာပိုဒ် တုဲရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၃၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)  ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်  ၁.၄.၁။ စတုတ်ထပါရာဇိကသိက်ခာပိုဒျ ==

(ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)

ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်

၁.၄.၁။ စတုတ်ထပါရာဇိကသိက်ခာပိုဒျ

၆၇၄။ ပ္ဍဲအခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ပွမရပ်တၞုဟ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ် ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်သ္ၚောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရ၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရ၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မူဟိုတ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်ဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရော? ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရော? ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရော? ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ ။ ပ ။ 

“ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပိဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ် လေဝ် အာအိုတ်ရ၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရ၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရ ဟီုဂှ် ဍာံပြဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ 

“ယွံခမဳတအ် မုဟိုတ် ခမဳဗြဴ ဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်ဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ် ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန်အိုတ်ရော? ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရော? ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရော? ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ်သ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။ 

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၇၅။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်မ္ဂး၊ မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန်မ္ဂး၊ ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာမ္ဂး၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်မ္ဂး၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မၞုံကဵုဟိုတ်ဒ္စာံသာ်ဒှ်တုဲ ဒးအာပတ်ပါရာဇ် (မၞုံယၟုအဋ္ဌဝဝတ္ထုကာ) ရ၊ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜးအိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 ---
၁.၄.၂။ ပွံက်စတုတ္ထပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၇၆။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျ ရူဝှံမ်ဂးခမုဗွူရ။

ဍုက်ဍေက်ကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ မ္ဂးဂှ် မၞုံကဵုပွမထၞေန်စပ်သ္ဍိုက်မၠိုက်ဒှ်တုဲ မၞုံကဵုပွမသ္ၚေဝ်မဲဒှ်တုဲ မၞုံကဵုစိုတ်ဆာန် ရာဂဒက်ဂြေန်လဝ်ဒှ်တုဲ။

ဍေံမဍုက်ဍေက်နကာယသံသဂ္ဂရာဂ မ္ဂးဂှ် ဍေံမၞုံကဵုပွမထၞေန်စပ်သ္ဍိုက်မၠိုက် ဍေံမၞုံကဵုပွမသ္ၚေဝ်မဲ ဍေံမၞုံကဵုစိုတ်ဆာန် ရာဂဒက်ဂြေန်လဝ်။

ပူဂိုလ်တြုံမၞိဟ် မ္ဂးဂှ် တြုံလကိုဟ်ဟွံသေၚ် တြုံပြိုတ်ဟွံသေၚ် တြုံတိရစ္ဆာန်မပတောလဝ် မၞိဟ်ဟွံသေၚ် တြုံမၞိဟ်မတီကၠိုဟ်ခၠၚ် မသၟဟ်စောံတၞဟ်နပွမဒ္ဂေတ်သ္ပ ပွမနှဴရဴဇကုကာယဟေၚ်ရောၚ်။

ပ္ဍဲအရာ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တဲ မ္ဂးဂှ်တုန် သ္ပတမ်နူတၚ်တဲတုဲ အဝယ်လစှ်ေဇကု ဍေံဒစဵုကဵုစိုပ်တၞုၚ်သၞေမ်တဲရောၚ်။ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမရပ် ပ္ဍဲလတူဇုတ်ကၞၚ်ကအ်ၜါ ကေုာံသၟဝ်ဗၞဳအဝဏ်တၚ်က္ၜံၚ်ၜါမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပိဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမရပ်ယာတ်ဗိုက်ကီု ယာတ်လတက်ကီုမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

မွဲစွံလေဝ် ဒတူ မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒတူတဴ ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍတြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သီုမဒတူတဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံ ဟီုဂလာန်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ဌာန်သၟောဲကြန်လေဝ် အာ မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် တြုံဂှ် “ဩဝ်ကၠုၚ်ဌာန်မဟိမုဝွံညိ” ရဴဝွံ ချိၚ်ဖာပ်တုဲ အာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ ဇၟာပ်ဂါမ်ဇိုၚ် ဇၟာပ်ဂါမ်ဇိုၚ် ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ အာစိုပ်အပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ လုပ်အာမပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ် ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ပ္ဍဲအယာံမာတ် မလုပ်အာဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်မမိက်ကဵုမွဲမွဲဂှ် ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။
ဇကုလေဝ် ပြာပ်ဏာဇရေၚ် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ် ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သီုမဒတူဒၟံၚ် ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံ လၟောဝ်ဏာဇကုဇရေၚ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မ္ဂးဂှ် ထံက်ရံၚ်ကဵုခမဳဗြဴ မအာစိုပ်ပါရာဇိကမဒှ်ကိုပ်ကၠာတုဲ ဂပ်ဝ်သ္ဂးရ။

ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ မ္ဂးဂှ် ဗွဲဥပမာတုန် တၞံတာကအ်ပိုတ်အာတုဲ သၟဟ်ညံၚ်ရဴတၞဟ်နပွမကလေၚ်ကၠုတ်ဍိုပ်ဍဴမွဲလှ်ေပၠန် ဟွံထေက်ကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဝွံရ ခမဳဗြဴဂှ် ကဵုပေၚ်တဴဝတ္ထုဟိုတ် မရနုက်ကဵုဒ္စာံမ္ဂး ခမဳဗြဴဟွံသေၚ်ရ၊ တၞောဝ်ကျာ်ကောန်သၟိၚ်ဗြဴသာကျဝၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး အာစိုပ် ပွမကျနူသာသနာရ။

ပ္ဍဲအရာ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံဂှ် ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးဂှ် ပွမသ္ပဝိနယ်ကမ်မွဲစွံ ပွမစၞောန် (ဖ္ဍောတ်) ပါတိမုက်မွဲစွံ ပွမဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်ပဒတဴမွဲစွံရောၚ်၊ သီုဖအိုတ်ဝွံ ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴမစှ်ေပါရာဇိကဂှ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး “ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံ” ရ။

၆၇၇။ ကုခမဳဗြဴမဟွံမွဲကဵုစိုတ်စေတနာ ခမဳဗြဴမဝိုတ်အာသတိ ခမဳဗြဴမဟွံတီ ခမဳဗြဴမဟွံသာယျေန် ခမဳဗြဴမကြအ်ဥမ္မတ် ခမဳဗြဴစိုတ်ကလှ်လဖှ် ခမဳဗြဴယဲဝေဒနာပ္ဍဵုပ္ဍိုက် ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒးအာပတ်ရ။

စတုတ်ထပါရာဇိက သိက်ခာပိုဒျ တဲုရ။
−
ယွံတၠနာဲဗြဴတအ် ဂပ်ဝ်စၞောန်ထ္ၜးကဵု ပါရာဇိကအာပတ်ဂမၠိုၚ်ဒ္စာံပြကာ ဗွဲသရုပ်အိုတ်တုဲရ၊ ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ပၞောဝ်အာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဒ္စာံဂှ် အာစိုပ်အာပတ်မွဲမွဲမ္ဂး ပ္ဍဲအခိၚ် (ဃောဒှ်ခရှ် သာမဏဳဗြဴ သိက္ခာမာန်) ကၠာတေံ သၟဟ်ညံၚ်ရဴဟွံကလိဂွံ ပွမပံၚ်ဖက်ဆက်ဆောံမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဂဋ္ဌှ် ခမဳဗြဴဂှ် ပ္ဍဲအခိၚ်ကြဴ (မအာစိုပ်ပါရာဇိကတုဲ) လေဝ် ဟွံကလိဂွံပွမပံၚ်ဖက် ဆက်ဆောံမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ရ၊ အာစိုပ် ပွမကျာနူသာသနာရ၊ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက်မွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်ရ။

ပ္ဍဲအာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဒ္စာံဂှ် သၟာန်နာဲဗြဴဂမၠိုၚ်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် သၟာန်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သၟာန်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ နာဲဗြဴတအ်ညးဂမၠိုၚ် ပ္ဍဲအာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဝွံ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ဇြဇြအိုတ်ရ၊ ရဴဝွံ နဒဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ဇြဇြဂှ် ဂွံသမ္တီကေတ် ဒဒှ်မသအးဇ္ၚးနူအာပတ်ဝွံရ။

ဘိက္ခုနဳဘၚ် ခဏ်ပါရာဇ် တုဲရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၃၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဂမ္တဴဂၠးတိဂှ် ထိၚ်မာန်၊ ပေဲါပၞာန်ဂှ် ထိၚ်ဟွံမာန်  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၁၂၊ တ္ၚဲသိုက်၊ ၂၀၂၁ ==

ဂမ္တဴဂၠးတိဂှ် ထိၚ်မာန်၊ ပေဲါပၞာန်ဂှ် ထိၚ်ဟွံမာန်

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၁၂၊ တ္ၚဲသိုက်၊ ၂၀၂၁

ပ္ဍဲကဵုပရိုၚ်တ္ၚဲဏံ  ဂွံလ္ၚတ်ကေတ်ဂှ် မွဲလပါ်ဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးမိပ်၊ မွဲလပါ်ဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးဒှ်ဓဝိၚ်- ထေက်ကဵုဒးမိပ်ဂှ်တုန်၊ ဍုၚ်ကြုက်ကဵုအ မေရိကာန် ပံၚ်တဲက္ဍိုက်ပ်တုဲ ကလိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်တုဲ လလောၚ်တြးပတိတ်ဏာ စပ်ကဵုအခန်သွက်ဂွံလုပ်အာပေဲါဗတိုက်ကဵု ရာသဳ ဥတုဂၠးတိပိုဲ မပြံၚ်လှာဲအာမံၚ်လပါ်ဂမ္တဴ ပ္ဍဲကောံဓရီုဇၞော် ယူအေန် စပ်ကဵုရာသဳဥတုဂၠးတိဝွံဂှ်ရ။ ဂွံညာတ်ကေတ်မိၚ် ကေတ် ညးတအ်မဟီုမလလောၚ်တြးတအ်ဂှ်တုဲ အလုံဂၠးတိမွဲ ဒုၚ်တၠုၚ်အိုတ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ညးတအ်ၜါဍုၚ်မပါ်ခြာတုဲ မတုပ် သၟဟ်မံၚ် ဗီုသၞညးသကအ်တအ်ဂှ် ညးတအ် ၚိတ်လဝ်ဂှ်တုဲ စပ်ကဵုကိစ္စကေၚ်ကာအန္တရာဲအလုံဂၠးတိဏံ ညးတအ်ၜါဍုၚ် မဒှ် ဍုၚ်ဇြဟတ်ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏံ ပံၚ်တဲဂစာန်လွဳပရာအာမာန်ဂှ် ဍေံဒှ်လက်သန်ခိုဟ် သွက်ဂၠးတိရောၚ် ညာတ်ကေတ်အိုတ်ဂှ် တုဲ နူဂကောံဍုၚ်အဳယူတံလေဝ် ဟီုဒုၚ်တၠုၚ်လဝ်ကီုရောၚ်ဂှ် ဂွံဗှ်ကေတ် ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်အေဝ်ဂျာဇြဳရာ ပ္ဍဲနောဝေမ်ဗာ (၁၀)ဂှ်ရ။ 
ပြသၞာအကြာညးတအ်ၜါဍုၚ်ကဵု ပြသၞာအလုံတၞောဝ်မၞိဟ်တအ် မဒးဆဵုဂဗမံၚ်တအ်ဂှ် ဟွံတုပ်သၟဟ်ရောၚ်ဂှ် ညးတအ်တီကေတ် တုဲ ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုအလုံဂၠးတိမွဲ ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵုဆဍုၚ်ဇကုမွဲဓဝ်တုဲ ညးတံလုပ်ကေတ်တာလျိုၚ်မွဲဣဝဵုမွဲဒလေၚ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ဍေံဒှ် ဟိုတ်ဂၠးတိပိုဲ ဂွံတဝ်အာလပါ်ခိုဟ် ပ္ဍဲအရာဖအောန်ဖျေံဓါတ်ဂီုဂမ္တဴဂၠးတိပိုဲဝွံရောၚ်။ သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ နာဲအေန်တိုဝ်နဳ ယော ဂူတရာတ်လေဝ် ဟီုဒုၚ်တၠုၚ်ဂလာန်မိပ်စိုတ်နဒဒှ် “လဂါံဇိုၚ်ကိစ္စဇၞော် important step” ပ္ဍဲအရာလုပ်ပေဲါဗတိုက်ကဵု အန္တရာဲရာသဳဥတုမပြံၚ်လှာဲမံၚ်ပ္ဍဲဂၠးတိပိုဲဝွံရောၚ်။ 
ဍုၚ်ဇၞော်ၜါဝွံ ဒှ်ဍုၚ်မကဵုမံၚ်အန္တရာဲကဵုအလုံညးဂၠးတိမွဲ ပ္ဍဲအရာစပ်ကဵုပြောဟ်ပတိတ်မံၚ်ဓါတ်ဂျိ ဗၞတ်ၜိုတ်(၄၀) က္ဍိုပ်ကၠံကီု ရောၚ် ဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ်လ္ၚတ်ကေတ်မာန်ကီုရ။ ယဝ်ရညးတအ် ဟွံကေတ်တာလျိုၚ် အဓိကမဂး ဟွံတိတ်ဗၠးနူဂမျိ ညးလိုက် ဂၠးတိ တအ်ကီုရောၚ်။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ကိစ္စဏံ ပိုဲတအ် ဒးတၚ်ဂုန်ကဵုညးစၞးအမေရိကာန် နာဲဂျန်ကေဝ်ရဳကီု၊ ညးစၞးဍုၚ်ကြုက် နာဲဇြဳ ယှေန်ဟဲကီုရောၚ်။ ညးတအ်ၜါတၠဂှ် ဒှ်ညးစၞးမကေတ်မံၚ်တာလျိုၚ် သွက်ရာသဳဥတုဂၠးတိ ပ္ဍဲအရာသ္ပစၞးကဵုဍုၚ်ညးတအ် ဂှ် ရောၚ်။
 “ဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် လၟုဟ်ဏံ သွက်ဂွံပံၚ်တဲအာညးသကအ်ကြပ်ပ် ပ္ဍဲအရာဂွံကော်ဆဴအာ ကဵုပြသၞာပိုဲမၞိဟ်တအ် မဒး ဆဵုဂဗမံၚ်ဇၞော်အိုတ် မတွံဂး အခက်အခုဲရာသဳဥတုဂှ်တုဲ အရာဝွံ ဍေံကိတ်ညဳမံၚ်ကဵု ဟိုတ်ပိုဲဂွံဒးကၠုၚ်စိုပ်ဒၞာဲသဳအိုဝ်ပဳ COP – conference of the parties (သဘၚ်သဳကၠဳဇၞော် စပ်ကဵုရာသဳဥတုဂၠးတိ) ဝွံဂှ်တုဲ အဲဒုၚ်တၠုၚ်ဏာကဵု လိက်ပံၚ်တဲလလောၚ် တြးညးတအ် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရောၚ်။ ဣဏံဂှ် ဒှ်ပရိုၚ်ခိုဟ်မွဲ သွက်ပိုဲတအ်ရောၚ်” ဂလာန်မြဴသာ်ဝွံ နာဲဖရေန် တေမ်မာမာန် မစိုန်ဒှ်တဴဒုတိယဥက္ကဌ သၟိၚ်ဇၞော်ကမ္မယှေန်အဳယူ ပ္ဍဲအရာမဆေၚ်စပ်ကဵုကေၚ်ကာရာသဳဥတု(Frans Timmermans, the European Commission’s executive vice president for the European Green Deal) ဂှ် ဟီုလဴထ္ၜးလဝ်ကဵု ဌာန ပရိုၚ်ဂၠးတိဂှ်ရောၚ်။
ပ္ဍဲတ္ၚဲဝွံ ဌာနပရိုၚ် The Guardian လေဝ် ဟီုဗၟံက်လဝ် ဗီုသမ္မတဍုၚ်ကြုက် နာဲဇြဳဂျေန်ပေန် မဟီုကဵုလဝ်သတိ စပ်ကဵုဓဝိၚ် သောက ဖေက်ပ္ဍဲဒေသအာယှဖသဳဖိတ် ကလေၚ်ကတဵုဒှ်ပၞာန် ညံၚ်ရဴခေတ်ကာလပၞာန်ဂံက်၊ ဖေက်ဍုၚ်မွဲကဵုမွဲ ကတဵုဒှ် ပဋိပ က္ခသေက်ဇဵုညးသကအ်ရောၚ်။ ပ္ဍဲကဵုက္ဍိုက်လိက်ပရိုၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် Xi Jinping warns against return to Asia-Pacific tensions of cold war era မြဴသာ်ဝွံတုဲ ၊ ပ္ဍဲပိုဒ်လိက်မွဲဂှ် ချူလဝ် အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်တေံသာ်ဝွံပၠန်ရ။“The Asia-Pacific region cannot and should not relapse into the confrontation and division of the cold war era.”  ညံၚ်ဒေသဝွံ ဂွံက လေၚ်ကတဵုဒှ်ပၞာန်ပၠန်ဂှ် အမေရိကာန် က္ဍိုက်ပ်တုဲ ဖန်က်ပထုဲမံၚ်ဖေဝ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုဂလာန်ညးဂှ်မဂး ညးဂၠးတိတအ် တီကေတ်မာန်ရ။ ကြဴနူအမေရိကာန် က္ဍိုက်ပ်ဒက်ပတန်ဂကောံမဟာမိတ်ဂမၠိုၚ် မပါလုပ်လၟိဟ်သီုဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယကီု၊ အဝ်သတြေလျကီု၊ ဂျပါန်ကီုဂှ်တုဲ နကဵုဍုၚ်ကြုက် ကတဵုဒှ်ဂဝိၚ်သောကရောၚ်။ စပ်ကဵုပဋိပက္ခထာဲဝါန်ဂှ်လေဝ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်ဒေ သဍုၚ်အာယှဂမၠိုၚ် ဂွံထုဲထံၚ်ပရေၚ်ပၞာန်ကီုရောၚ်။
နကဵုဍုၚ်ကြုက် ဍေံဒှ်ကၠုၚ်သၞကဵုဂကောံဍုၚ်မဟာမိတ်ကွိတ် (Quad) ခ္ဍၚ် ညးတအ်ဒးဂၠာဲဍုၚ်မဟာမိတ် သွက်ဂွံစၞေဟ်ပလန် ခ္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဂှ် ဍုၚ်ပိုဲ သွက်ဂွံဒးဗက်လကြဴဍုၚ်ကြုက်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။ အလဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ဗက်လကြဴလပါ်ဍုၚ်ကြုက်၊ အလဵုအသဳပြိုၚ်ပကာန်အေန်ယူဂျဳတအ်၊ ဂကောံရပ်လွဟ်မဒိုအ်လဝ်ပန်ပှော် မချုက်လိက်ကသုက်အေန်သဳအေတအ်ဂှ် ဗက် လကြဴမဟာမိတ်ကွိတ်တအ်ဂှ်မဂး ပဋိပက္ခဍုၚ်ပိုဲဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်သ္ဂောံဂၠိၚ်သ္ၚောဲမာန်ရောၚ်ဂှ် တော်ဆကေတ်မာန်ရ။ လစွံစိုတ် အကြာဂကောံဍုၚ်အာဇြဳယာန်တအ်လေဝ် ထကးပြးတိတ်အာမာန်ကီုရ။ ပ္ဍဲဂကောံဍုၚ်တအ်ဝွံ ဍုၚ်လ္ၚဵုဂှ် ဒးဒုၚ်အုပ်ဂလီုလဝ် နကဵုအဝဵုဍုၚ်ကြုက်လေဝ်ကီု၊ အမေရိကာန်လေဝ်ကီုဂှ်တုဲ ၜိုန်ရပဝ်လဇြဳညးတအ်မသုန်တၚ်တအ်ဂှ် အလုံလိုက်မွဲဒုၚ်တဲ မာန်ကီုလေဝ် ဆဂး စပ်ကဵုလညာတ်သဳကၠဳပညဳပညပ်ဂၠာဲသွဟ်တအ်ဂှ် လပါ်ရဲအေန်ယူဂျဳတအ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ဟွံမွဲရောၚ်ဂှ် လိက်လညာတ်တၠဂုန်အစာရာဝိက ချူဗၟံက်လဝ်နွံရ။ ကုအလဵုအသဳပၞာန်ဂှ် ညးတအ်တက်ကျာဟွံမာန်၊ အဇာဂှ် စၞးဂှ် ဒးဗတိုက် သအးကၠေံရောၚ်ဂှ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်လညာတ်သာ်ဝွံဂှ်တုဲ ကုခမဳသၚ် မနွံကဵုလညာတ်လပါ်ပၞာန်တအ်ဂှ်လေဝ် ညးတအ် ကၠတ်ပန်ဂစိုတ်မံၚ်ကီုရောၚ် ပရိုၚ်ဘာသာဗၟာတအ် အကြာဏံ ချူဗၟံက်လဝ်နွံရ။ ကုခမဳသၚ် မနွံကဵုလညာတ် ဟွံတုပ်ကဵုဇကု တအ်ဂှ်လေဝ် သ္ဍာံပန်ဂစိုတ် ကၠတ်ဂစိုတ်တဴကီုဂှ် ပိုဲတအ် ဒှ်သတ်မၞိဟ်မဓဇန်လောန်အာနူဗၞတ်ရ။ ပ္ဍဲတွဵုရးကရေၚ်ဍာဲဂှ် ပူဂဵုဟွံ ကေၚ်ဒစဵုဒစး ပစူလပုဟ်တဲပိတၞုၚ်တအ်ဂှ် ဂြိပ်ဒဴလုပ်မံၚ် ပ္ဍဲဗဒိုပ်ညးဒဴပၞာန်ညးတအ်ဟွံဂွံ၊ ထ္ၜးဟိုတ်ညးတၟုတ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် လုပ်ထုဲမံၚ်ဂှ်တုဲ တးပဲါကၠေံ ဟွံကဵုအခေါၚ်၊ ညးမဒဴပၞာန်တအ်ဂှ် ဒဒိုက်မွဲစိုပ်ဒဒိုက်ၜါရ။ ပရိုၚ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲနောဝေမ်ဗာ ၁၂ဂှ်ရ။ လၟုဟ်ဝွံ ပေဲါဗတိုက်လ္ၚဵုဂှ် ဒပ်ပၞာန်အလဵုအသဳတအ်ဟာ၊ အေန်ယူဂျဳတအ်ဟာဂှ် ပါ်ပဲါဟွံဒးအိုတ်ဂှ်တုဲ ဒုၚ်တၠုၚ် ညးတအ်လေဝ် ဒးဒုဟ်၊ ပဲါတးညးတအ်လေဝ် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ် ဒှ်မံၚ်အကာဲအရာသာ်ဂှ်တုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် ဒှ်မံၚ်အဓိပဲါ ပဲါလံက်ကွတ်ဒးလံက်ဂၞၚ်ရောၚ်။
တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲဝွံပၠန် ဘာညးမရှေ်သှေ်ကျာ်ခရေတ်တအ် ပ္ဍဲတိဍာ်ဍုၚ်ချေၚ်တအ်ဂှ် ဗၞတ်ၜိုတ်၂၂ဘာ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ပလီုပလာ်ကၠေံပၠန်ရ။ လအာသာ်ဝွံ ကၠာကၠာတေံ သၞာံမဟွံလအ် ပ္ဍဲတွဵုရးရခေၚ်ဂှ်  သၚ်ရခေၚ်တအ် ဒးဒုၚ်ပတိုန်ဒုဟ် ဆက် ဆောံကဵုပၠန်ဂရးရပ်လွဟ်အေအေတအ်တုဲ ဒးဒုၚ်ရပ်ဂှ်လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ခေတ်ဂှ်ဒှ်ခေတ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ မအုပ်ဓုပ် လဝ်ရောၚ်။ ပြဝမဓဇန်ကြမ်လတူညးဟွံမွဲကဵုဒုဟ်တအ်ဂှ် အလဵုအသဳဗၟာလဵုတိုန်န် ကၠောန်သ္ပမံၚ်ဟဂှ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ် ဘာလ ကျာ် ဗုဒ္ဓဘာသာကီု၊ ဘာလ္ၚောဝ်ကျာ်ညးဘာသာမပ္တံခရေတ်တအ်ကီု ယဝ်ရဆက်စပ်မံၚ်ကဵုကောန်ဂကူတအ်မဂး ဒးဒုၚ်ပ လီုပလာ် အိုတ်ရ။ ညးမဒှ်ဂလာရောဟေန်ဂျာတအ် ဂၠိုၚ်ကဵုစှော်ကိုတ် အာစိုပ်ဒဒိုက် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ်စံၚ်ကွာန်၊ ပလီုကောန်သမ္ဘာ သီုဒးဒုၚ် ထ္ဍေၚ်ပတိတ်နူဍုၚ်ကီုလေဝ် ဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ လုပ်စမံၚ်လပါ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာညးတုဲ ဂြောပ်ဗဒန်တဴဒုဟ်အိုတ်ဏီဂှ်ရံၚ် ကေတ်မ ဂး ကောန်ဍုၚ်ဗၟာတအ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူဗၟာတအ် ဓဇန်လောန်တဲရ။
ရံၚ်ကဵုဥပ္ပတ္တိမကတဵုဒှ်မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲဇေတ်တ်ဂှ်မဂး ကမၠောန်ဍေံမဒှ်လလေၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် အုပ်ဂလီုဂွံလဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ အလဵုအသဳပၞာန်လေဝ် ပလီုပလာ် ဓဇန်ဇြက်ဟီုဟၟဲ၊ ရဲအေန်ယူဂျဳတအ်လေဝ် ပလီုပလာ် ဓဇန်တဲလတူ။ ဂကောံကောန်ဍုၚ်အ ရၚ်တအ်လေဝ် လုပ်စလပါ်ပၞာန်ကီု၊ လပါ်အေန်ယူဂျဳကီု နွံတဴနာနာသာ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ လညာတ်ဂွံပညဳပ ညပ်သွက်ဍုၚ်ကွာန်ဂွံၜိုဟ်သြိုဟ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲဆကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ညိညဟေၚ်နွံတဴဂှ်တုဲ ဍုၚ်ပိုဲ အဃောဂၠံၚ်ကၠေံမံၚ်ရောၚ် ဟီုမာန်ရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော် ညံၚ်ရဴလဂုၚ်တအ်၊ အၚ်ဝတအ်၊ သေတ်ကါၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် အကာဲအရာကြပ်တုပ်မံၚ်ကဵု သဳရဳယျာ ကၠာတေံရ။ လၟုဟ်ဝွံဍုၚ်သဳရိယျာသ္ၚိတ်ဇြမံၚ်ကီုလေဝ် ဆဂးဍုၚ်ပိုဲဂှ် ကြပ်ဂွံမံၚ်ချာမ် ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်ရောၚ်။ ဝါဒပလီုပလာ် နူလ ပါ်အလဵုအသဳပၞာန်ကီု၊ အေန်ယူဂျဳကီု ကၠောန်မံၚ်ပေၚ်ၚ်တအ်ဂှ် ဆလအ် ဂွံဒိုအ်ကၠေံမာန်ဂှ်ရော ယဝ်ရပိုဲသၟာန်ရံၚ်မဂး အခိၚ်ဝွံ ဒှ်အခိၚ်အဃောစိုပ်မံၚ်သဂါဗတံရောၚ် ယဝ်ရဟီုမဂး ဟွံဗၠေတ်ရ။ အနာဂတ်ဂတပြဟ်ဟ်ဝွံ ဂွံခိုဟ်တိုန်ဂှ် စၟဳဟွံညာတ်ရ။ လညာတ်မဓဇန်ကြမ်ကြဂှ် ဒှ်လညာတ်မပၠေၚ်ကၠေံတသိုက်ပိုဲမၞိဟ်တအ်မွဲရောၚ်ဂှ် ဗွဲယျေဘူယျဟီုမာန်ဂှ်တုဲ လညာတ်ဏံ ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲ ရဲဂကောံတအ်ဂှ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ ပရိုၚ်မဆက်စပ်ကဵုပွမဓဇန်ကြမ်ကြတအ်ဂှ် ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်ဗတ်ဘာသာဗၟာ ပ္ဍဲဗဳဗဳဇြဳတအ်၊ ဗဳအိုဝ်အေတအ်ဂှ် ဂတဏံ ဒဵုကဵုဗှ်ဗက်ဟွံမာန်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ 
ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် ဟွံပြေပြံၚ်ခ္ဍၚ် သွဟ်ဍေံမတဝ်အာကဵုၜိုဟ်လလမ်ဍုၚ်ပိုဲ သ္ၚောဲအာခ္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ယူအေန်လေဝ် မူပကဵု ဟွံမာန်၊ အာဇြဳယာန်လေဝ် မူဖန်က်ကဵုဟွံတုဲရ။ အလဵုအသဳပၞာန်ကဵုအေန်ယူဂျဳလေဝ် ဝေၚ်ပြိုၚ်ဓဇန်ညးသကအ်သၟးဂှ်တုဲ လအ် အာခ္ဍၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ဒဒိုက်ဇၞော်ခ္ဍၚ်ရ။ အကြာဏံ ဂကူဝတအ်၊ ဂကူရခေၚ် မတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ် ဒၞာဲအဝဵုအေအေတဴ တအ်ဂှ် ဒဒိုက်အောန်အိုတ် ဟီုကြပ်ဂွံမံၚ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဗွိုၚ်ဇကု ၜိုန်ရဍောတ်ကီုလေဝ် တိဍာ်ဇကုကဵုဇကု အဝဵုအုပ်ဓုပ်ဇကု ကဵုဇကုမဂး ခိုဟ်အိုတ်ရောၚ်ဂှ် ရံၚ်ကဵုဒဒှ်ရဲမတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ်တအ်ဂှ်ကီု၊ ပ္ဍဲတိဍာ်အဝဵုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတဴတအ်ဂှ်ကီုမဂး တီကေတ် မာန်ရ။ သွက်ရဲမတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ်တအ်ဂှ် ဂဥုဲစဵုဒၞာလေဝ် ကလိဂွံမံၚ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်ယဲမဂး ဂွံအာလွဳလွတ်ပ္ဍဲရုၚ်ဂဥုဲဂှ်လေဝ် ခက်ခုဲ အောန်ရ။ သ္ၚိဇကုဍောတ်သွတ် မသိုၚ်ခၞံလဝ်အဆံၚ်ဟွံစိုပ်လဝ်ကဵုဒှ်ကၠာရ ယဝ်ရတိတ်ဗၠးမံၚ်နူဘဲအန္တရာဲၜိုဟ်ဂံက်ဂမ္တဴ၊ ဂဂဳအ ယဴတအ်ဂှ်မဂး ဂွံတိက်မံၚ်ၜိုဟ်ဟ် ဗွဲတသိုက်မာန်ကီုရောၚ်။ ဂွံလဝ်သ္ၚိခိုဟ်ဟ်တုဲ ဒးဗက်အောပ်တိက်မံၚ်ကီု၊ ဒးဂွိၚ်ဖေက် မံၚ်ကဵုညးကၠုၚ်စံၚ်ပလီုပလာ်ကီုမဂး ဟွံကလိဂွံတသိုက်စိုတ်ရ။ ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၀၁၊ ၁၃ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်တဲသွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       အလန်ဒုတိယ

ဥက္ကဌဇၞော်ဂုဏ်တၟေၚ်➲နာဲဟံသာ(ကော်ခဴစ)
အ္စာကၞေဟ်➲ၜိုပ်ဍာဲ 

ယၟုလိက် - ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်
ကၞေဟ်   - ၜိုပ်ဍာဲ
            (ဥက္ကဌဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ- အ္စာနာဲဟံသာ)
အစဳအဇန် - တရဴအအာ
ဂတိုပ်ဒဳဇြောၚ် - ဇဝ်ဝဳနန် (Jaw V Non) 
ကောန်ပျူတာ - ခေတ်လိုက်
သၞာံတက်ပ္တိတ် - 30.1.2022-၁၃၈၃ သၞာံ။
                     ဂိတုပုဟ်(၁၄)စွေက်
တက်ပ္တိတ်အလန် - ဒုတိယ
လၟိဟ်အုပ် - ၁၀၀၀၀အုပ်
ညးတၠဒါန် - မဒါန်ကောန်ဂကူမန်

       ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် 

       ဂလာန်ညးဇန်လိက် 
                      
လိက်အုပ်ဍောတ် “ ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ” ဝွံ ရန်ကဵုသၟတ်မန် အဝဲမံၚ်ဘာအဝဲဇူဘာတၟိတၟိတအ် သွက်ဂွံတီအာ ပရေၚ်ဂကူ၊ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ပၞာန်၊ ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်၊ ပရေၚ်ပညာ ကေုာံ ပရေၚ်မန် ပ္ဍဲအဝၚ်တိက်တအ် 
ၜိုတ်ဒးရးပြဟ်ဟ်မာန်တုဲ ဂလာန်တၚ်ဏှ်နွံကဵုရှ်သာတအ်ဂှ် ၜိုတ်ကပှ်ဂၠာဲ ချပ်ဗစာဂွံ ချူဇန်တက်ပ္တိတ်ဏာရ။  ဂလာန်တအ်ဏံဂှ် တိတ်ကၠုၚ်နူက္ဍဟ် ညးဇန်လိက်ဖအိုတ် ဟွံသေၚ်၊ ဂလာန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် နွံပ္ဍဲလိက်ဂွံကေၚ်ဗှ်တၚ် နၚ် ဇကုစှ်ေစိုတ် ဒုၚ်တဲ မာန် ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုကုဂကူမန်ဟေၚ် ရုဲစှ် ချူပြေၚ်တက် ပ္တိတ်ဏာရောၚ်။ 
   သၟတ်မန်ညးဂွံဗှ် ဂွံတီကေတ်ဂလာန်တအ်ဏံ အနာဂတ်ဂတတေံ ကဵုဂွံဒှ်ညးဆာန်ဂကူမန် ညးကၠောန်ပရေၚ်ဂကူမန် ညးအာက္ဍိုပ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူမန်မာန်ညိ။
                      ✍ၜိုပ်ဍာဲ✍
                  (၁)
            ပရေၚ်ဂကူ 
၁။ ဂကူမွဲမွဲဟီုဂှ် ဂကောံမၞိဟ် မံၚ်စံၚ်တန်တဴကၠုၚ်လဝ်မွဲစွံလအ်လ ကဵုသၞာံအခါ (လ္ၚီသၞာံ -ဠက်သၞာံ) အရေဝ် -လိက် - ယေန်သၞာၚ်အခိုက် ကၞာတုပ်၊ ကံကုသဵုဆက်စပ် (အခေါၚ်အရာ သၠဲလး/ဍန်ဂြက်တုပ်) တအ်ဂှ် ဒှ်မွဲဂကူရ။ 

၂။ ဇုဇဗဴလပိုဲနူကၠာကၠာတေံဂှ် ဟိုတ်နူညးတအ် ဟိုတ်နူမံၚ်စံၚ်တန်တဴကၠုၚ်မွဲစွံ လအ်လကဵုအခိၚ်တုဲ အရေဝ် - လိက် - ယေန်သၞာၚ် အခိုက်ကၞာပိုဲ ဂွံတုပ်မံၚ်ရောၚ်။
    
     - ဇုဇဗဴလပိုဲတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူမဗဳဇ (ဆီဇာတိ) ဆက်စပ်မံၚ်ညးသ္ကံတုဲ ရုပ်သာ်ပိုဲ မပ္တံ 
အရံၚ်စၞာံ၊ အရံၚ်သော်၊ အရံၚ်မတ်၊ ဗီုပြၚ်ဇကုဇကောဝ်ပိုဲ ဂွံတုပ် (ဝါ) ကြပ်တုပ်မံၚ်ရောၚ်။

  - ဒၟာနူဏံဟေၚ် ဂကူမသဆက်စပ်မံၚ်ရဂှ် ပိုဲတီ၊ ပိုက်တံဂၠာဲရိုဟ်မ္ဂး ဂကူမန်တအ်ဂှ် ဒှ်မသ ကောဒေံ ကြပ်ပ် (ဝါ) သ္ၚောဲသ္ၚောဲဖအိုတ်ရရောၚ်။ 

၃။ ကောဒေံဂှ် ဒှ်မသကြပ်ပ် ဂကူဂှ် ဒှ်မသသ္ၚောဲသ္ၚောဲ ဗီုဆာန်ကောဒေံဂှ် ဆာန်ဂကူကီုမ္ဂး မန်ပိုဲမုက်မတ် ယးတၟးဂကူပိုဲဗၠးၜးရောၚ်။
              (၂)
၄။ ဂကူမၞးဒှ်မံၚ်ဍိက်မ္ဂး မၞးကီု ကောဒေံမၞးကီု ဒှ်ဗက်ဍိက် ဒးဒုၚ်ဇိက်ဖအိုတ်ရ။ ဂကူမၞးဗၠးၜးမ္ဂး မၞးကီု ကောဒေံမၞးကီု ဗၠးၜးသၠဲလးဇၞော်မောဝ် ဖအိုတ်ရောၚ်။  

၅။ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက် ဒှ်မံၚ်ဒဒိုက်ဂှ်ဟွံရံၚ်၊ ရံၚ် သွက်ဇကုတုဲ ပဲါဒဴအာဌာန်တၞဟ်ဟ်ဂှ် ဒှ်ညး ဒှ်ဂြိပ်ဒဴ မာန်ဗက်စရ။ 

၆။ ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဒေသဇကု ဇကုဟွံမံၚ် ရန်ကဵုသြန်တုဲ အာထောံဌာန်တၞဟ်မ္ဂး ဂကူညးတၞဟ် လုပ်ကၠုၚ်ဗပေၚ်ဒၞာဲရောၚ်။ ဒှ်သာ်ဂှ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဇကု ဒှ်အာဌာန်ညးတၞဟ်ရောၚ်။ 

၇။ မန်တအ်အာဍုၚ်သ္အာၚ် ဂၠာဲသြန်ဂှ် ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုပူဂဵုရဂၠိုၚ် ဍုၚ်ကွာန်မန် ဒှ်အာဍုၚ်ကွာန်ဂကူညးတၞဟ်ဂှ် ဂွံကလေၚ် ပလေဝ်ဟွံလောဲ လေၚ်ဆောံသွက် ဂကူဇၞော်ဇၞော် ဒဵုကဵုဂကူကၠေံကၠက် ဒှ်မာန်ရောၚ်။

၈။ ဂကူတုပ်မ္ဂး ဒးရီုဗၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်ရောၚ်။ဂကူကြုက်၊ ဂကူဂလာ၊ (မူသလေမ်)တအ် ရီုဗၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်ခိုဟ်တုဲ  ဂကူဍေံတအ် ဇၞော်မောဝ်ပြာကတ်ရောၚ်။ 

၉။ မၞိဟ်ဂကူတုပ်တအ်ဂှ် ကံကုသဵုဆက်စပ်မံၚ် ညးသ္ကအ်ရောၚ်တုဲ ဒးညဳသာညးသ္ကအ် ဒးရီုဗၚ်ညးသ္ကအ်။ 
ဟွံညဳသာ ဟွံရံၚ်စံၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်မ္ဂး ညးလေဝ်ဒှ်ဒဒိုက် အဲလေဝ်ဒှ်ဒဒိုက် တၞီဗၠိုက်အာ အလုံဂကူရောၚ်။  
                  (၃)
၁၀။ ကၠဵုတအ်ဂှ် ဟွံဝိုတ်တၠ၊ မၞိဟ်ဝိုတ်မံၚ်မသ ဂကူတအ်ဂှ် ပရေံစိုပ်ကဆံၚ်လဵု ချပ်ဗ္စာညိ။

၁၁။ ပြံၚ်အာမံၚ် ဍုၚ်ညးတၞဟ် ဌာန်ညးတၞဟ်မ္ဂး ဒးဗက်မံၚ် အခိုက်ညးတၞဟ်ရောၚ်တုဲ လက်သဏ်ဂကူဇကု ဗၠိုက်တၞီအာရ၊ ကၞောတ်တဲ (စိုပ်အဆက်ကောန် အဆက်စဴ) ဒှ်အာ ဂကူညးတၞဟ်တွဵုရ။

၁၂။ ဘဝဍိက်ဂှ် ပါဲဒဴကေတ်ဟွံဗၠး၊ အာမံၚ်ဍုၚ်ညး ဒးမံၚ်သၟဝ်တဲဂကူညးရ၊ ကုသဵုခိုဟ်မ္ဂး ဘဝဍိက်ကဆံၚ်သၠုၚ်ညိဟေၚ် ဒှ်မာန်ရောၚ်။သ္ဂောံဗၠးတိတ် နူဘဝဍိက်မာန် ဌာန်ဒေသ ဂကူဇကုဂှ် သ္ပသ္ဇိုၚ်တုဲ ဒးလွဳဒြဟတ် ဒးဒက်ပတန်အာရောၚ်။

၁၃။ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက် ဒှ်မံၚ်ဒဒိုက်ဂှ် ဟွံရံၚ်၊ ရံၚ်ကဵုဖဵုဂုဏ်ဇကုတုဲ ကၠောန်မံၚ်သွက် ညးဍဵုဍိက်ဂကူဇကုဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ကၠက်ဂကူ ဒှ်မၞိဟ်ဂကူတဝ်မုဲဟွံသေၚ်ဟာ?။

၁၄။ ပိုဲဒးဒုၚ်ဒှ်မံၚ်ဍိက်ဂှ် ဟိုတ်နူကဵုကံကုသဵုဘဝအတိက်ဟွံသေၚ်၊ ဟိုတ်နူကဵု ပိုဲဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်တုဲ ညးတၞဟ်ဂွံသ္ပဂွံအုပ်ဓလီုမံၚ်ရောၚ်။
                 (၄)
၁၅။ ဂကူဟွံမိက်ဒုၚ် သ္ပဍိက်ညးတၞဟ်တအ်ဂှ် ညးတၞဟ်လေဝ် ဟွံမိက်သ္ပဍိက်ရ၊ ဟိုတ်ဍေံဂှ် ဖဵု ဂုဏ်ညးဟွံမွဲ သီုဒှ်အန္တယ်ကုညးမာန်တုဲ ညးဟွံမိက်သ္ပရောၚ်။

၁၆။ ကံကုသဵုဂကူမွဲမွဲဂှ် နွံလ္တူပရေၚ်လွဳပရာ ကေုာံ ပရေၚ်ညဳသာပ္ဍဲဂကူဂှ်ရ။

၁၇။ ဂကူဟွံမွဲကုဍုၚ် စရာဲဂွံဇၞော်သၠုၚ်ပြာကတ် ဗီုညးတၞဟ်ဒှ်ဟွံမာန်။ 

    - ဂကူဟွံမွဲကုအခေါၚ်ပရေၚ်ဂကူဇကုဇကုဖန် သ္ဂောံ တန်ကြန်အာဍာ်ဇမၠိၚ် ဒှ်ဟွံမာန်။
 
    - ဂကူဟွံမွဲကုဒပ်ပၞာန် ညးသ္ပမာန်ဍဵုဍိုက် ဒးဗၠိုက်တၞီအာ ပြဟ်ဟ်ရောၚ်။

၁၈။ လ္ၚတ်ဝၚ်ဂကူ သွက်ဂွံကြီုကြဴမံၚ်ဟွံသေၚ်၊လ္ၚတ်ဝၚ်ဂကူ သွက်ဂွံတီ အာဲကၟာဲဟေၚ်၊ တီအာဲကၟာဲတုဲ ညံၚ်သ္ဂောံစိုပ်တဲဂကူဇကု ဒးပြုပြေၚ်။

၁၉။ အရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲ လိက်ပတ်ဘာသာမွဲမွဲဂှ် ဟွံဒှ်အထက်အပၚ်ကု ပရေၚ်ဂယိုၚ်လမျီုမ္ဂး မၞိဟ်တအ်ဟွံစွံ ၚုဟ်မး ဟွံမိက်ကတ်ဗတောန် စကာအောန်ကၠုၚ်တုဲ အရေဝ်၊လိက်ပတ်၊ ဘာသာ ဗၠိုက်တၞီစှ်ေအာတွဵုရ။ 
                    (၅)
   ညးမဂွံလဝ်အဝဵုတအ် တီလဝ်ဒဒှ်ဏံတုဲ ကၟာတ် ဒၞာလဝ်၊ အရေဝ်၊ လိက်ပတ် ဂကူကောန်
ဍုၚ်အရၚ်တအ် ညံၚ်ဟွံဂွံစကာ အပ္ဍဲရုၚ် အပ္ဍဲသၞောဝ်တအ်ဂှ် သွက်ဂွံၚိတ်ကလက်ဂကူ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ်။ 

၂၀။ လ္ၚဴမွဲမဟွံဒှ်ကၠေၚ်၊ ပလေၚ်မွဲမဟွံဒှ်ကွာၚ် ဟီု ကၠာလေဝ် ဂကူတၞဟ်မွဲ စိုပ်ကၠုၚ်ကွာန်ဇကု ဍေံဟွံဟီုအရေဝ်ဇကု ဇကုမၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဗက်ဟီု မံၚ်အရေဝ်ဍေံဂှ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူဇကု ဟွံသဝ်အာနူဍေံဟာ။

၂၁။ မၞိဟ်ကၠုၚ်ပၠံၚ်တိဍာ်ဂကူဇကု ၚိတ်ကလက်ဂကူ ဇကုဂှ်စွံစိုတ်သၠဲသၠဲဒုၚ်လဝ်တဲမ္ဂး မၞးဂှ် မၞိဟ်ဆာန်ဂကူဟွံသေၚ် ဒှ်မၞိဟ်ဒုၚ်စကာသၞ ဗပေၚ်ပၟိက်သၞ ဒှ်မၞိဟ်ကလက်ဂကူ ဇကုကီုရ။

၂၂။ ဂကူမွဲမွဲ မိက်ဂွံဒက်ပ္တန်ကၟိန်ဍုၚ်ဗၠးၜး သွက်ဂကူ ဇကုမ္ဂး မ္ၚးနူဌာန်ဒတန် ဇုဇဗဴလဂကူဇကုတုဲ
ဒၞာဲဒေသတၞဟ် ဒက်ပ္တန်ဟွံလောဲရ။
 
၂၃။ ပ္ဍဲလိုက်ဏံ ဒြပ်ရတ်ၚုဟ်မးဇၞော်နူကၟိန်ဍုၚ်ဗၠးၜးဂှ် ဟွံမွဲရ။ ဟိုတ်နူၚုဟ်မးဇၞော်ဂၠိုၚ်ဟေၚ် မၞိဟ်တအ် ဒုၚ်သၠာဲမံၚ်ကုဆီပဠက် လမျီု ဗွဲမဂၠိုၚ် ရောၚ်။

၂၄။ ဆာန်ဂကူမန်ဍာံမ္ဂး မဇဂကူမန်ညံၚ်ဟွံဂွံကၠေံကၠက်အာဂှ် ဒးထိၚ်ဒဝ်အာရောၚ်။မဇဂကူမန် ညံၚ်ဟွံဂွံကၠေံကၠက် ပရေၚ်ဘဝဂကူမန် မန်ဒးဖန်ဖက်ကေတ်တ်ရောၚ်။ မဇဂကူမန် ညံၚ်ဂွံတန်ကြန် ဍုၚ်မန်ဗၠးၜးပိုဲ ဒးပ္တန်ရောၚ်။

၂၅။ မိက်ဂွံတီအာဲ ဒးဂၠာဲရၚ်ဝၚ်အတိက်၊ ဝၚ်အတိက်ဟွံရံၚ် ဆီပြံၚ်ဒှ်ဍိက်။(ကျာ်ဇၞော်ဘာဒေါဝ် ကွာန်တံၚ်ပရၚ်)

၂၆။ မိက်ဂွံကဵုဂကူဗၠးၜးမ္ဂး အလုံဂကူမန်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ညံၚ်သ္ဂောံသၠုၚ်၊ ညံၚ်သ္ဂောံမြဟ်မြဴကၠုၚ်ဂှ် ဒးကၠောန်ကၠာအိုတ်ရောၚ်။စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူသၠုၚ် မံၚ် ဟေၚ်ဒုၚ်ဒဒိုက်၊ ဒုၚ်ဂိ၊ ဒုၚ်ကဵုမာန် စိုတ်ဓါတ် ဆာန်ဂကူ မြဟ်မြဴဟေၚ် ဒုၚ်ထံၚ် ဒုၚ်ချိုတ် သွက်ဂကူမာန်ရောၚ်။

၂၇။ မၞိဟ်ကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူတအ်ဂှ် ၜိုန်ယောၚ်ယာနွံကၠာလေဝ် ဆဵုဂဗဂၠိုၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ကၠောန်ဒး အံၚ်ဇၞး မာန်မံၚ်ရောၚ်။မၞိဟ်ဟီုကေတ်သၟးသၟးတအ်ဂှ် အခိၚ်လဵုလေဝ် အံၚ်ဇၞးမာန်ဟွံသေၚ်၊ဟိုတ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်ဗီုလဵု ဒးထိုၚ်သးထေက် သ္ၚဳဂၠိပ်ညိ။

၂၈။ မၞိဟ်မွဲမွဲ ပူဂဵုဆာန်ဂကူဟွံသေၚ်၊ ကလၚ်အရေဝ်ညးသၟး ဟွံတီ၊ ဒးရံၚ်လ္တူ ကမၠောန် ပွညးတအ်ရောၚ်။ 

၂၉။ ဒုၚ်ယၟုကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ဂးတုဲ ရေက်ကးပ္တိတ်မံၚ်ပရဲ လ္တူကမၠောန်ဂကူမ္ဂး ပရေံနူ ဟွံကၠောန်ပရေၚ်ဂကူဏီ။
   
၃၀။ ဘဝဂတမုဒှ်ဂှ် ညးလဵုလေဝ်တီချိုတ်ပၠိုတ် ဟွံသေၚ်၊ ကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်ဍုၚ်
ပရေၚ်ညးဂမၠိုၚ် ညံၚ်စိုပ်တရဴမ္ဂး မၞိဟ်ချိုတ်အာလေဝ် ဝၚ်ခိုဟ်မွဲ ဂွံဒုၚ်စချိုတ်ပၠိုတ်အာရောၚ်။ 

၃၁။ ဂၠာဲဒြပ်ရန်သွက်ကောန် ဗတောန်ကွတ် ရန်သွက်ဇကုဖဵု ညးဂမၠိုၚ်ဟွံဒှ်မ္ဂး ညးမွဲဟွံထိုၚ်သးဝၚ်ခိုဟ်ဟွံၜက်သှ်ေရ။

၃၂။ မၞိဟ်မွဲမွဲ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူၜိုတ်လဵုနွံဂှ် မိက်ဂွံတီမ္ဂး ၜိုတ်လဵုညးဒုၚ်ဂိ ဒုၚ်အိုတ် ဒုၚ်ကၠောန်မံၚ် သွက်ဂကူဂှ် ရံၚ်ညိ၊ လ္တူအရေဝ်ညးသၟး သ္ပသ္ဂုတ်သွာတ်ညိ။

၃၃။ ဆာန်ကၠအ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ဒၞးဒပ်၊ ဆာန်ဒြပ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ပရေၚ်ဂီုကၠီု ဆာန်ဂကူဆာန်ဍုၚ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ဒပ်ပၞာန် ရောၚ်။

၃၄။ ဂကူမွဲမွဲ ဂွံဇၞော်မောဝ်တဴတက်ပြာကတ်မံၚ်ဂှ် ချိုတ်တုပ်ဂျိုၚ်တုပ် ဝါတ်တုပ်သိုက်တုပ် ညဳညဳသာသာ ရုန်ဂစာန်ထတ်ထပါ်ကၠုၚ် အခက်အခုဲနာနာ၊ တဝ်စၞေဟ်သၞနာနာမွဲစွံ လအ်ကဵုသၞာံအခါရောၚ်၊ အခိုက်ဏံ လီုလာ်ယောၚ်ယာအာမ္ဂး ဒှ်ဍိက်ညးတၞဟ်ရ။ 

၃၅။ မၞိဟ်ဟွံတီဂုဏ်မိမ ဂုဏ်အစာ ဂုဏ်ဂကူတအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဟွံတီဂုဏ်ညးတၞဟ် ဒှ်မၞိဟ်သစ္စဟွံမွဲတုဲ ပရေံနူသတ်တိစ္ဆာန်ဏီရ။
                        (၈)

၃၆။ ကြက်ဂကူဂှ် အရေဝ်၊ ကြက်အရေဝ်ဂှ် လိက်ပတ် ဆာန်ဂကူဇကုမ္ဂး ထိၚ်ဒဝ်အရေဝ် လိက်ပတ်ဂကူဇကုအိုတ်ညိ။

၃၇။ သ္ဂောံထိၚ်ဒဝ်အာအရေဝ်ဂကူဇကုမာန်
မန်ကုမန် ဟီုအရေဝ်မန်အိုတ်ညိ၊ဟီုအရေဝ်မန်မ္ဂး အရေဝ်ညးတၞဟ် လ္ပကဵုပြံက်နှဴ၊ ပြံက်နှဴမံၚ်အရေဝ်ညးတၞဟ်မ္ဂး အရေဝ်ဂကူဇကုဂှ် ကၠာဲအာတုဲ လအ်မ္ဂး ကၠေံကၠက် အာရောၚ်။

၃၈။ ဂကူမန်ကောန်ဗုဒ္ဓသာသာတအ် ဗီုစိုတ်ဓါတ်ပ္ဍဲအရာကဵုဒါန်သ္ပကုသဵုဂှ် ယဝ်ထံက်ပၚ် ပ္ဍဲပရေၚ်ကမၠောန်ဂကူကီုမ္ဂး ဂကူပိုဲဇၞော်မောဝ် တဴတက်တိုန်ပြဟ်ဟ် ဗွဲစၟတ်ရောၚ်။

၃၉။ မၞိဟ်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ၜိုတ်လဵုဇြိုဟ်နက်ရောဂှ် အခါဆဵုဂဗကြေပ်ဂြတ်ဟေၚ် တီကေတ်မာန်ရ။ အခါကြေပ်ဂြတ် ဝေၚ်ပဲါ၊ အခိၚ်သၠဲလးမ္ဂး လုပ်ဗဒဲါ၊ ကြပ်ကၠုၚ်ပေဲါအံၚ်ဇၞးမ္ဂး ပၠံၚ်ဒၞာဲ ပွသာ်ဏံဂှ် ပွရဲဗက်သာတအ်ရောၚ်။

၄၀။ ဂွံမံၚ်ပ္ဍဲတိဇကု သ္ၚိဇကုဂှ် ၜိုန်ဝါတ်ဒိုက်ကၠာလေဝ် သိက္ခာနွံဂၠိုၚ်နူ ဒးမံၚ်ပ္ဍဲတိညးတၞဟ် သ္ၚိညးတၞဟ်ဏီ၊ ပ္ဍဲသ္ၚိဇကု ဒးစပုၚ်ၜိုတ်လေဝ် ခိုဟ်နူဒးအာတ်စ ပ္ဍဲသ္ၚိညးတၞဟ်ဏီရ။

၄၁။ ဂကူမန်တအ် ၜိုတ်လဵုဝါတ်တ် စိုတ်ဓါတ်ဂွိၚ်ဖေက်ဂကူ ကၠက်နွံမံၚ်မ္ဂး ပရေၚ်ဗၠးၜးဂကူဂှ် ကၠောန်ဂွံမံၚ်ဏီ။ဂကူမန်တအ် ၜိုတ်လဵုလောဲလောဲ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ဟွံမွဲရမ္ဂး ပရေၚ်ဗၠးၜးဂကူဂှ် ကၠောန်ဟွံလောဲရ။

၄၂။ ဟိုတ်နူစိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူထတ် ကၠောန်သွက်ဂကူတုဲ ဒးဒုၚ်ချိုတ်အာဂှ် လ္ပဂွိၚ်လ္ပဖေက်စိုတ်လ္ပလီု ချိုတ်ဂှ်ညးလဵုမွဲပါဲဟွံဗၠး၊ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက်ဖိုဟ် ဇကုတိက်မံၚ်မိပ်မံၚ်တုဲ ဒးချိုတ်အာဂှ် ထေက်ကဵု ဒးဂွကဵုညးဂမၠိုၚ်။
 
၄၃။ မၞိဟ်မွဲမွဲ အယုက်ၜိုတ်လဵုဂၠိၚ်ၚ် ပိုန်ဒြပ်ၜိုတ်လဵုသၠဲသၠဲ နွံမံၚ်ပ္ဍဲဘဝဍိက်မ္ဂး ဝၚ်လျးတၟးမာန်ဟွံသေၚ်၊ ၜိုန်ဒှ်သၟိၚ်မွဲမွဲဒၞာဲ ၜိုန်ဝၚ်နာဲဒယှ်လေဝ် ဒှ်ဍိက်ကဆံၚ်သၠုၚ်၊ ဍိက် ဒယှ်မွဲဟေၚ်တုဲ သိက္ခာဟွံမွဲရ။ 

၄၄။ ဝၚ်ဂှ်ညးဇၞးတအ်ဟေၚ် အခေါၚ်ချူခၞံဂၠိုၚ်တုဲ ညးဂမၠိုၚ်စိုတ်လုပ်စရ။

၄၅။ ဟီုကြီုမံၚ်ဝၚ်အတိက် ဇကုဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်ဂှ် ဂွကဵုလေပ်ညိ။
        
၄၆။ ကူချပ်ရံၚ်အးအး မၞိဟ်ဟွံဂွံဒုၚ်စလဝ် အာဲကၟာဲဂကူ နွံမံၚ်ကီုရဟာ၊ ဒုၚ်စလဝ်အာဲကၟာဲဂကူတုဲ ဟွံတီဂုဏ်ဂကူ ဟွံကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ  ဟွံရီုဗၚ်ဂကူမ္ဂး ဒှ်မၞိဟ်ဟွံတီတာလျိုၚ် ဒှ်ပွမၞိဟ် အရိုၚ်တအ်ရောၚ်။
                   (၁၀)
 ၄၇။ မၞိဟ်ကၠာတေံကၠောန်ဗဒှ်ကၠုၚ်လဝ်ဂှ် မၞိဟ်တ္ၚဲဏံ ဒုၚ်စသိုၚ်၊ မၞိဟ်တ္ၚဲဏံကၠောန်ဗဒှ်လဝ်တအ်ဂှ် မၞိဟ်တ္ၚဲယးတေံဒုၚ်စသိုၚ်ရ။ လၟေၚ်ဓမ္မတာဏံဂှ် တီကၠိုဟ်တုဲ သွက်မဇဂကူပိုဲ တ္ၚဲယးတေံ သ္ဂောံဒုၚ်စသိုၚ်ခိုဟ်ဟ်မာန် ပိုဲဒးဂစာန်ကၠောန် ကဵုရောၚ်ဂှ် ဒှ်တာလျိုၚ်ပရေၚ်မၞိဟ်ရ။

၄၈။ မၞိဟ်တုပ်ပ် ပိုဲဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်ဂကူတၞဟ်မ္ဂး ၚုဟ်မးဂကူပိုဲပၠိုတ် ဝၚ်ဂကူပိုဲ ကၠေံအိုတ်အာရောၚ်။ 

၄၉။ တၠအဝဵုတအ်ဂှ် ထ္ၜးဟိုတ်ကဵုစဵုဒၞာဖဵုဂုဏ်ဂကူတုဲ ရပ်လဝ်အဝဵုသၟးရ၊ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အခါသရုပ်ဇာတ်မ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုကုဂကူဂှ် အောန်အာနူအန္တယ်ကုဂကူ သာ်ဂှ်သၟး ဂွံဆဵုကၠုၚ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၆၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ပရေၚ်မန်ပ္ဍဲဝၚ်အတိက်   ပရေၚ်တဲသွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       ပရေၚ်မန်ပ္ဍဲဝၚ်အတိက်

၁။ လ္ၚတ်ဝၚ်တမၠာ အာသ္ဂောံတီဂၠံၚ်
     ဆီဒၞာဲမန်ခံၚ်    လံၚ်ဗပေၚ်ကဵုဇြဟတ်
     လ္ၚတ်ဒၞာဲမန်သဝ်  ဗဝ်ဗပေၚ်ပလေဝ်ဒး။
     မိက်ဂွံဗၠးၜး        ဒးကၠးဝၚ်အတိက်
     ဟွံတီဝၚ်အတိက် ဆီပြံၚ်ဒှ်ဍိက်မာန်။

၂။ ဂကူမန်ပိုဲဂှ် ကၠုၚ်နူမဇမန်ဂေါလွာ် ဂကောံဂကူမန်ခမာရ။ ဒေသမူလမန်ခမာတအ်ဂှ် ကုန်ဒဵုမန်ဂေါလဳယျာ လပါ်သၟဝ်ကျာ ကန္တာရဗတဳ (ဂၚ်ဗတဳ) ဂေါဗဳရ။

၃။ ဒၞာဲတေံဝွံ ဟိုတ်နူဥတုရာသဳဟွံခိုဟ်တုဲ ဆုဲပြံၚ်စှ်ေမံၚ် ပ္ဍဲဗလးပရၚ်ဝဳယာန်ဇြဳကျာန်န် (ပ္ဍဲဍုၚ်ကြုက်လပါ်ဗၟံက်) ဂှ် သၞာံ ဗွဲမလအ်လ ကၠောန်ကၠုၚ်ဝါဗ္ၚတဵုသြောံရ၊ မန်ခမာတအ် သြောံသ္ၚုဇွောံမသၠဲလးမံၚ်ဂှ် ဂကူတၞဟ်ကၠုၚ်ပၠံၚ်ၜးဂၠိုၚ်ကဵုဝါ ဂၠိုၚ်ကဵုသၞာံတုဲ နူဂှ်ထပ်ဆုဲပြံၚ်ကၠုၚ် လပါ်ပလိုတ်သၠုၚ်ကျာ (နေရတိ) မွဲက္ဍိုပ်တုဲမွဲက္ဍိုပ်ရ၊ ဟိုတ်နူဂှ် ပြးအာညးသကအ်တုဲ လအ်ညိဒှ်အာဂကူတၞဟ်ခြာရ။

၄။ ဂကူမွဲကရောံ လုပ်ဂကောံဂကူမန်ခမာတအ်ဂှ် ဗဳယေက်နာမ်၊ ခမာ (ခမေန်)၊ မန်၊ ပလံၚ်(တအၚ်)၊ ဝ(လဝ)၊ မုန္ဒ (ဍုၚ်အိန္ဒိယသၠုၚ်ကျာ)၊သာန်တာ၊ (ဍုၚ်အိန္ဒိယ/ ဗေန်ဂလာဒက်)၊ ခါဇြဳ (ဍုၚ်အိန္ဒိယ တွဵုရးဍုၚ်အာသာံ) တအ်ရ။

၅။ ဂကူမန်တအ်ဂှ် နူအခိၚ်ၜိုတ် (BC-၂၀၀၀) တေံ ဆုဲပြံၚ်တိတ်နူဒေသပြၚ်ၜဳယာန်ဇြဳကျာန်တုဲ စှ်ေအာလပါ်ဒိုဟ်နေရတိ (ပလိုတ်သၠုၚ်ကျာ) ဖျေံသဇိုၚ်ပ္ဍဲဒေသ (ခါလၟုဟ်ကော်) ကၟိန်ဍုၚ်သေံဒကုတ်သၠုၚ်ကျာ ကေုာံ ကၟိန်ဍုၚ် မန်ဗၟာ ဒကုတ်သၠုၚ်ကျာကျာတအ်ရ။ 

၆။ အခိၚ်ၜိုတ် (BC-၁၀၀၀) ဂှ် မန်တအ် ဒက်ပ္တန်ကၠုၚ် ဍုၚ်သုဓမ္မဝတဳ ပ္ဍဲဒၞာဲတမ်ဒဵုကေလာသ ခါလၟုဟ်နွံသၟဝ်ကျာ ဍုၚ်သဓီုၜိုတ်(၃၀)တိုၚ်၊ ပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ၜဳလၚ်၊ တွဵုရးဍုၚ်မန်ရ၊ ဍုၚ်ဝွံ သၟိၚ်မန် (၂၄) အဆက်သ္ပကၠုၚ်သၟိၚ် ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ်ရ၊ ကြဴဏံပြံၚ်သၠာဲယၟုဍုၚ် သုဘိန္နနာဂရတုဲ ဆက်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၟိၚ် (၃) အဆက်ပၠန်ရ။

၇။ နူဍုၚ်သုဘိန္နနာဂရဂှ် ပြံၚ်ဆုဲအာပတန်ဍုၚ် ရာဇာဌာနဳ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ဒၞာဲဍုၚ်သဓီုလၟုဟ်တုဲ အဆက်သၟိၚ် ဥမဵု (၅) အဆက် အဆက်သၟိၚ်သဳဟသုဓမ္မရာဇာ (၅၇)အဆက်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ။ ကြဴအိုတ် လက်ထက်သၟိၚ်မနဟဝ် သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၆၀၁) ခရေတ် (၁၀၅၇)ဍုၚ် (၄၁၉)ဂိတုဇှ်ေ(၁၁)မံက်ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ပလီုသီုရပ်ဏာသၟိၚ်မနုဟဝ် ကေတ်ဏာဂြပ်ရတ် သီုပိဋကတ်တအ်ရ။ ခေတ်တေံယၟုဍုၚ်ရာဇာဌာနဳဂှ် ဒှ်မံၚ် ယၟုကၟိန်ဍုၚ်ရ)

၈။ ပ္ဍဲရးလ္ဂုၚ် ပွိုၚ်ဍုၚ်ကျိုက်တာန် ဒၞာဲကွာန်ပါဒဇၞော်လၟုဟ်ဂှ် ပ္ဍဲမဟာသက္ကရာဇ်(၉၈)တေံ ကောန်ဨကရာဇ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘိမ္မိ မနွံယၟု တိဿဘောဂသေန အာပတန်လဝ်ဍုၚ်ပါဒတုဲ အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၟိၚ်(၃၄)အဆက် ပွိုၚ်ကာလၜိုတ်(၈၀၀)သၞာံရ။

၉။ ပ္ဍဲဒၞာဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်လေဝ် သၟိၚ်ဥက္ကလာပ ပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ် တြိဂုမ္ဗတုဲ သၟိၚ်ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ် (၃၂) အဆက်ရ။

၁၀။ သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၁၁၆)၊ ခရေတ် (၅၇၃)ဂှ် အဆက်သၟိၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏမ္မိ သမလ၊ ဝိမလ ကောဒေံၜါသ္ပက္ဍိုပ်တုဲ အာပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ် ဟံသာဝတဳရ။ သၟိၚ်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ် (၁၇) ဒတောဝ်၊ စိုပ်လက်ထက်သၟိၚ်တိဿသက္ကရာဇ်သာသနာ ('၁၄၈၇)၊ ခရေတ် (၁၀၄၃)ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာနူဍုၚ် ဗကာံအာဗ္တိုက်ပလီုထောံရ။

၁၁။ ဂကူမန်ကု ဂကူခမာတအ် ပံၚ်တုဲ ပ္ဍဲကာလသက္ကရာဇ်ခရေတ် AD- မွဲဗွဝ်ကၠံသၞာံ  ဒဵု (၆) ဗွဝ်ကၠံသၞာံဂှ် ပ္တန်ကၠုၚ်လဝ်ဍုၚ်ဇၞော်သၠဲ (အေမ်ပါရာ) မနွံယၟု ဖူနာံရ။ ပ္ဍဲ (၆) ဗွဝ်ကၠံသၞာံဂှ် မန်ကုခမာပြးအာတုဲ မန်တအ်ဒက်ပ္တန်ကၠုၚ် ကၟိန်ဍုၚ်ဒွါရဝတဳ ဒဵုစိုပ် (၁၁) ဗွဝ်ကၠံသၞာံ (သၞာံ-၁၀၂၂) သ္ပလဝ်သဇိုၚ်အပ္ဍဲဒေသကၟိန်ဍုၚ်သေံ ဒကုတ်သၠုၚ်ကျာလၟုဟ်ဏံရ။ ကၟိန်ဍုၚ်ဒွါရဝတဳဂှ် သၟိၚ်ခမာသူရိယဝါရမာန် ပဌမကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ ဒးလီုအာရ။

၁၂။ သက္ကရာဇ်ခရေတ် (AD-၆၆၃) (၇-ဗွဝ်ကၠံသၞာံ) ဂှ် ဨကရာဇ်ဗြဴ စာဓမ္မဒေဝဳ စပ္တန်ကၠုၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မန် ဟရိပုဥ္ဇ(ဒၞာဲဍုၚ်လာံဖုန် လၟုဟ်နွံသၠုၚ်ကျာ ဍုၚ်ဇျှၚ်မာဲၜိုတ် ၃၀ ဂဳလဵုမဳတာ)ဂှ်တုဲ သၟိၚ်မန်တအ် ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ် (၄၉) ဒတောဝ်ရ၊ စိုပ်အခိၚ်သၟိၚ်မန် ဗညာယိဗအုပ်ဓုပ်လဝ်ပ္ဍဲ (၁၃)ဗွဝ်ကၠံသၞာံ (AD-၁၂၉၃)ဂှ် သၟိၚ်သေံမၚ်ရာဲကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ ဒးလီုအာရ။

၁၃။ အခိၚ်ကၟိန်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ၊ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ၊ ဒွါရဝတဳ၊ ဟရိပုဥ္ဇ တအ်တန်မံၚ်တေံဂှ် ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကုမွဲ ဆက်တဲကၠောံဍ ရီုဗၚ်ကၠုၚ်ညးသ္ကအ်နွံရ။

၁၄။ ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ဒှ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ရာဇဌာနဳ ကၟိန်ဍုၚ်မန်ပိုဲဂှ် နွံပိဝါရ။
     
      အလန်ပဌမ-သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၁၁၆) ခရေတ် (၅၇၃) သမလ၊ ဝိမလ တအ် စပ္တန်သၟိၚ် (၁၇)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ၊ ပ္ဍဲသၞာံသာသနာ (၁၅၈၇) ခရေတ် (၁၀၄၃) လက်ထက်သၟိၚ်တိဿ သၟိၚ်ဗၟာနူဍုၚ်ဗကာံကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ လီုအာရ။
     
    အလန်ဒုတိယ-သၞာံခရေတ်(၁၃၆၉)ဂှ် သၟိၚ်ဗညာဥူ (အပါရာဇာဓိရာဇ်) ပြံၚ်အာနူမုတ္တမ၊ ဍုၚ်ဝါန်တအ်တုဲ စပ္တန်၊ သၟိၚ် (၁၁)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၞာံ ခရေတ်(၁၅၃၈) အခိၚ်သၟိၚ်မန် တၠညးဒကာရတ်ပိ ပ္ကၚ်ရၚ်ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာနူတံၚ်ဥူတဗေန်ယှိုဲထဳကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲသီဂွံဏာရ။

    အလန်တတိယ- သၞာံခရေတ် (၁၇၄၀)ဂှ် သၟိၚ်ဗုဒ္ဓကေသဳ ကလေၚ်ပ္တန် သၟိၚ်မန် (၂) ဒတောဝ် ပ္ဍဲခရေတ် (၁၇၅၇) သာသနာ (၂၃၀၁) လက်ထက်သၟိၚ်ဗညာဒလဂှ် သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲလီုအာရ။

၁၅။ ကၟိန်ဍုၚ်မန် ဍုၚ်မုတ္တမ ဒှ်ဍုၚ်ရာဇာဌာနဳဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ခရေတ် (၁၂၈၁) သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ် (မဂဒူ) ပ္တန်ဗဒှ်ကၠုၚ်တုဲ သၟိၚ် (၈)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ။ သၟိၚ်လၟိဟ် (၈) ဗညာဥူဂှ် တန်တဴဂွံပ္ဍဲမုတ္တမ(၁၅)သၞာံတုဲ ပြံၚ်အာပ္တန်ဍုၚ်ရာဇာနဳ ပ္ဍဲဟံသာဝတဳပ္ဍဲသၞာံခရေတ် (၁၃၆၉)ဂှ်ရ။

၁၆။ ဂကူမန်ပိုဲဂှ် အရီုဇၞော်ပ္ဍဲကမၠောန်ပိုန်ဒြပ် ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ပ္ဍဲသာသနာ အကြာဂကူဂမၠိုၚ် ကၟိန်ဍုၚကဂမၠိုၚ် မိက်ဂွံမံၚ်ညဳညဳသာသာ စေတနာခိုဟ်ပြဲ လ္တူညးတၞဟ်ဂၠိုၚ် ပလေဝ်ပခိုၚ်လဝ် ဇြဟတ်ပၞာန်အောန်ရ၊ လ္တူဂှ်ညးတၞဟ်ပ္တိတ်ဏာပရဲ ဍုၚ်မန်တိမန်လပါ်ဗၟံက်တေံဂှ် သေံတအ်ပၠံၚ်ကေတ်ဏာလပါ်ပလိုတ်ဏံဗၟာတအ်ပၠံၚ်ကေတ်ဏာတုဲ ဍုၚ်မန် တိမန် ဒးလေၚ်ဆောံ အာရ။

၁၇။ လ္ၚတ်ရံၚ်ပ္ဍဲဝၚ်မ္ဂး ဂကူမန်ပိုဲ အာပၠံၚ်ဗ္တိုက်ဍုၚ်ညးတၞဟ်ဂွံဆဵုအောန်ကွေံကွေံရ။ မန်ပိုဲတိုန်ဗ္တိုက် ဍုၚ်ဗၟာ အၚ်ဝနွံၜါဝါဓဝ်ရ၊ အလန်ပဌမ-လက်ထက်ရာဇာဓိရာဇ် သၟိၚ်ဗၟာဖရၚ်မၚ်ဂံၚ် (မၚ်းခေါၚ်း) ကေုာံ ဒေံညးပၠံၚ်နန်ဒှ်ပြသၞာဒေံညး စိုပ်ကၠုၚ်အာတ်အရီုအဗၚ်တုဲ ရာဇာဓိရာဇ် ဇက်တိုန်အာ ဗိုၚ်လဝ်ဍုၚ်အၚ်ဝရ။

        ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ခမဳဗၚ်ယသဂြော (စဂြိုဟ်သူမြတ်) တိတ်ဆဵုဂဗ သောၚ်ကလး စၞးသၟိၚ်ဗၟာတုဲ ဟွံဒှ်ဗတိုက် ရုပ်စဴကၠုၚ်ပၞာန်ရ။

        အလန်ဒုတိယ ပ္ဍဲလက်ထက်သၟိၚ်မန်ဗညာဒလ မန်တအ် ဗၠးၜးတိတ် နူသၟဝ်တဲဗၟာတၟိတၟိ အဃောဂစာန်ပလေဝ်ပခိုၚ်မံၚ်ကၟာၚ်ဍုၚ် ကၟာၚ်နန်တုဲဒှ်ဝွံ ပိဂအုံမွဲဂအုံဂှ် သၟိၚ်ဗၟာဒှ်ဂဝိၚ် ဖေက်မန်တအ်. ဇြဟတ်ဗိုန်ခိုၚ်အာတုဲ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ဍုၚ်မန်ရ၊ မန်တအ်လေဝ် ဃရေက်ပကောံဇြဟတ် ဒုၚ်ဗ္တိုက်ဗက်တိုန်အာ သီဂွံဍုၚ်အၚ်ဝ ရပ်ဂွံနၚ်သၟိၚ်ဗၟာရ။ ဗၟာတအ်ကၠုၚ်ဗ္တိုက်မံၚ်ဍုၚ်မန်ဂှ် ခေတ်ဆက်က် ဂၠိုၚ်ကဵုဝါရ။

    တၚ်သမ္တီ။      ။ဗညာဒလတိုန်ဂွံနန်ပွိုၚ် (၄)သၞာံ ရန်လဝ်ဒက်ကၟာၚ်ဍုၚ်ပိထပ် တုဲဂွံမံၚ်ထပ်ဓဝ်ဂှ် ဗၟာတအ်စှ်ေကၠုၚ်ဗ္တိုက်ရ၊ ဗၟာတအ် ဒှ်မံၚ်ဂဝိၚ်ဂှ် မန်တအ်ဂွံလဝ်ဒၞာဲ ပါၚ်ၜဳဨရာဝတဳရောၚ်တုဲ ဇြဟတ်မန်ခိုၚ်ဗိုန်အာမ္ဂး တြၚ်တိတ်ဍုၚ်မ္ၚး ကၠက်အာမာန်ဂှ်မွဲသာ် ဇွောံမသြောံသ္ၚု နူဒေသမန် ဟွံဂွံမ္ဂး စသုၚ်ဟွံရုမ် ဒှ်ဝါတ်မာန်မွဲသာ်တုဲ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ရောၚ်။

၁၈။ ဍုၚ်မန်တိမန်ပိုဲဂှ် နွံပ္ဍဲဇိုၚ်ၜဳဇၞော်တုဲ အာကၠုၚ်ဆက်ဆောံကုဍုၚ်သအာၚ်လောဲသွာကီု တိဗလး တိဝါဒၞာဲတဵုစဂၠိုၚ်ဇြဟတ်ဝဲါခိုဟ်တုဲ ကၠောန်ပ္တိတ်ဇွောံမ သၠဲလးကီု တိဗလးၜဳကြုၚ်ဂၠိုၚ်တုဲ အာကၠုၚ်လောဲသွာကီု၊ ဥတုရာသဳညဳသာဒးရတုဲ ဘဲသဘာဝအောန်ကီုကၚုဲသတ်ဆုဂၠိုၚ်နွံကဵုရှ်သာခိုဟ်ကီုတုဲ ညးတၞဟ်မိက်ဂွံပၠံၚ်ကေတ်မံၚ်ရောၚ်။

၁၉။ သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျ သီဂွံဍုၚ်မန်ဟံသာဝတဳတုဲဂှ် ညံၚ်ဂွံဒှ်အာတိဍာ်ဍေံတအ် လၟိုန်ထာဝရမာန် ဂစိုတ်ကလက်ကၠုၚ်ဂကူမန် ထဍေၚ်ပ္တိတ်ထောံဂကူမန် ၚိတ်ကလက်ကၠုၚ်ဂကူမန် ဗွဲမဓဇန်ကြာန်ရောၚ်။ ကြဴဏံလေဝ် သၟိၚ်ဗၟာ တအ်အဆက်က် ၚိတ်ကလက်ကၠုၚ်မံၚ်ဂကူမန် နဲနာနာဖိုဟ်ရ၊ ဟိုတ်နူဒးဒုၚ်ၚိတ်ကၠုၚ်သာ်ဝွံတုဲ ပ္ဍဲရးဖါသီကုရးဟံသာဝတဳ ဂကူမန်တအ် ဂွံကၠေံအာရောၚ်။

၂၀။ သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျ အခါသီဂွံဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသၞာံ(၁၁၁၉)တေံ မၞိဟ်ချိုတ်အာပ္ဍဲပေဲါဗ္တိုက်ဂှ် ဟွံရိုဟ်မၞိဟ်ဂြိပ်ပဲါဒဴဟွံမာန် သှ်ေမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ခမဳသၚ် (၃၀၀၀)၊ မၞိဟ်ဗြဴနွံကဵုယဲဒဒိုက် (၇၀၀၀) ၊သၟတ်မန်  (၅၀၀၀)၊ ကောန်ၚာ်အဝဲမဴတှ် (၆၀၀၀)၊ တအ် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ်ကၠုၚ်ရ၊ မၞိဟ်ဂြိပ် ပါဲဒဴအာအောပ်မံၚ်အကြာဝါ အကြာကြုၚ် အကြာဂြိုပ် အကြာဒဵု ၜိုတ်ဆဵုညာတ်တအ်ဂှ် အာဂၠာဲ ဗက်ရပ်နၚ်တုဲ ကြိုၚ်စုတ်လဝ်ပ္ဍဲစာတ် (ခရိုၚ်ဇၞော်ဇၞော်)၊ အပံၚ် (၉)စာတ် ပေၚ်တဴထာတ်မံၚ်တအ်ဂှ် စံၚ်ဂစိုတ်ထောံကဵုပၟတ်ယဇ်၊ ရပ်ပကောံဒက်စွံလဝ်ပ္ဍဲပရၚ်ၜဳ ဍာ်ဒဳတိုန်ဟဳဗၠိုက်အာဂှ်လေဝ် ရိုဟ်လၟိဟ်ဟွံမာန်ရ။ပဲါနူဂှ်ဒြပ်ရတ်ကပေါတ်မန် မပတံကဵုနန်၊ ဘာ၊ဒြပ်၊ ကၟာၚ်ဍုၚ်ဂှ် လက်သဏ်ဂကူတအ်ကီု သီုကဵုလိက်ပတ်ပိဋကတ်အၚ်ယန်ဂြန်ဂဥုဲဗေဒၚ်ဝၚ်တြေံတြဟ် ဒှ်အာဲကၟာဲမန်တအ်ဂှ် ဗက်ဂၠာဲစံၚ်ပလီုထောံဖအိုတ်ရ။

၂၁။ မန်တအ် ဟွံမိက်မံၚ်သၟဝ်တဲဗၟာ ပၠန်ဂတးဟွံမာန်တုဲ ဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံ နလၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠိုၚ်ၚ်နွံ (၉ဝါရ၊ အလန် ကၠာအိုတ်ဂှ် လက်ထက်သၟိၚ်နန္ဒ (ကောန်ဗရေအ်နံၚ်)အုပ်ဓုပ်လဝ်ဍုၚ် ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်သာသနာ(၂၁၀၈) ပ္ဍဲ(၁၅၆၅)ဂှ် ဗညာကေန်ဒဴ၊ ဗညာရာံ ကေုာံ မဟာထေရ်ခါန်ဆံၚ်တအ် ပံၚ်ကဵုကောန်သၟိၚ်သေံ နရေဝ်သွောန် တဝ်စၞေဟ်ကဵုဗၟာတုဲ လုပ်အာဍုၚ်သေံဂှ် ကၠာအိုတ် အလန်ကြဴအိုတ်ဂှ် သက္ကရာဇကသာသနာ (၂၃၆၇) AD-(၁၈၂၄) ဒစဵုဒစးကုသၟိၚ်ဗၟာဗဂျဳဒဝ်ဟွံမာန်တုဲ ဒဴအာပၠန်ရ။ ပၠန်ဂတးဟွံမာန်မ္ဂး ဖေက်သၟိၚ်ဗၟာဗက်ဂစိုတ်တုဲ သီုကောန်သီုဗြဴ သီုကောဒေံမသဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံရ၊ သၟိၚ်ကောန်သီုဗြဴ သီုကောဒေံမသဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံရ၊ သၟိၚ်သေံတအ်လေဝ်ကဵုအရီုအဗၚ်ဖျေံကဵုဒၞာဲ ပကောံလဝ်တုဲ သ္ပလဝ်ဇြဟတ်သွက်ဂွံစဵုဒၞာအခါဗၟာတအ်ကၠုၚ် ဗ္တိုက်ရ။

၂၂။ ဍုၚ်ဟံသာဝတဳအဆက်ကြဴအိုတ် ဒးလီုအာပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် (၁၁၁၉) AD-(၁၇၅၇)တုဲဂှ်ပ္ဍဲ AD-(၁၇၆၁) သ္ကိုပ်ပၞာန်တၠဗါန်သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ဗ္တိုက်ကၠုၚ်သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျမွဲဝါ သ္ကိုပ်ပၞာန်ဗညာစိၚ်သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္ဍဲ AD-(၁၇၇၃)ဂှ် ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာတၠညးစိၚ်ဗ္တာၚ်မွဲဝါ၊ ပ္ဍဲ AD-(၁၈၁၄) ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာသေအ်ကူ (စဥ်ကူးမၚ်း) ဂှ်မွဲဝါ။ ညးစဍုၚ်သြေၚ် (သံလျၚ်) နာဲသာတ် ကေုာံ စက္ကာဲ မာံထဝ်လေဝ်တအ် သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္ဍဲ AD-(၁၈၂၄)ဂှ် ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာဗဂျဳဒဝ် မွဲဝါဍုၚ်မန်ညံၚ်ဂွံကလေၚ်မံက် ညးတအ်ဂစာန်ကၠုၚ်နွံရ၊ ပဲါနူပေဲါပၞာန်ဇၞော်ဇၞော်တအ်ဏံ ပေဲါဍောတ်တ်လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ဏီရ။

၂၃။ ကျာ်တြဲဂေါတမ ကလိဂွံသဗ္ဗုတညာဏ် (ကတဵုဒှ်ကျာ်) တုဲပေၚ် (၄၉)တ္ၚဲဂှ် သၟာဗၞိက်ဂကူမန် တပူတဗဝ်အာစိုပ်ကဵုလဝ်ဒါန် ကျာ်တြဲကဵုနၚ်ဓါတ်သော် (၈)တၞုၚ် စဴကၠုၚ်ဌာန်ဇကု အပ်ကဵုသၟိၚ်ဥက္ကလာပ ဒက်လဝ်ကျာ်လ္ဂုၚ်ဂှ် သာသနာကျာ် စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်မန်ရးမည အလန်ပဌမရ။

၂၄။ အပ္ဍဲအခိၚ်ကျာ်ဝွံ (၆)ဝှ် သၟာဗၟိက်ကောန်သေဌဳမန် နူဍုၚ်ဇံၚ်တူ (မောၚ်းတူ) မဟာသလကဵုစူဠသာလတအ်ညးၜါ အာစိုပ်ဂွံကဵုလဝ်ဒါန်ကုကျာ်တြဲ ကျာ်တြဲကဵုနၚ်ဓါတ်သော် (၂)တၞုၚ်ပၠန် ဓါတ်သော်ဝွံဂိုၚ်စွံလဝ် ဇိုၚ်ဍုၚ်ဇံၚ်တူဗွဲမလအ်၊ အလန်ဏံ သာသနာကျာ်စိုပ်ကၠုၚ်တိဍာ်မန်အလန်ဒုတိယရ၊ ဓါတ်သော် ကြဴဏံ အခါသာမလ-ဝိမလတအ် ပ္တန်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳတုဲ ဒက်ပ္တန်ကျာ်မံက်တဴဂှ် သၠိုၚ်လဝ်ဓါတ်ရ။

၂၅။ အခါကျာ် ဂွံ (၈)ဝှ် မဟမထေရ်ဂဝမ္မတိ ကညနိမန်တုဲ ကျာ်တြဲကေုာံသၚ်ဂမၠိုၚ် ကညကၠုၚ် ဍုၚ်မန်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ဂွံလဝ်ဓဝ်ဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်တိဍာ်မန် အလန်တတိယရ။

၂၆။အခိၚ် ကျာ်တြဲဂေါတမ ကညကၠုၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ နကဵုၛာန်စိုပ်ဒၞာဲဍုၚ်ဗဂေါလၟုဟ် ဆဵုဒးၜိုပ်ၜါဍုန်မံၚ် ပ္ဍဲကုန်ပ္တဳဍောတ် မံက်မံၚ်ပ္ဍဲဍာ်ဂှ်တုဲ ကျာ်ကဵုလဝ်ပယျးဒိုဟ် &quot;ပ္ဍဲဌာန်ဏံ မွဲတ္ၚဲကတဵုဒှ် ဍုၚ်ဇၞော်မွဲ သာသနာအဲကျာ်ဂဵုမြဟ်ရာၚ်ဆာဲရောၚ်&quot; သာ်ဝွံ နွံကၠုၚ်ရ။ သ္ပသဇိုၚ်ကဵုနကျာ်တြဲ ဆဵုလဝ်ၜိုပ်ၜါ ကဵုလဝ်ပယျးဒိုဟ်ဂှ်တုဲ အခါတီတန်ဗဒှ်ဍုၚ် ကဵုကၠုၚ်ယၟုဍုၚ်ဟံသာဝတဳ (ဍုၚ်ၜိုပ်) ရောၚ်။ဂကူမန်တအ်လေဝ် စကာကၠုၚ်တဆိပ်သ္ပစၞးဂကူရ။

၂၇။ကျာ်တြဲစဴပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ (၂၃၅)သၞာံ (သက္ကရာဇ်သာသနာ-၂၃၅) ပ္ဍဲရးအိန္ဒိယ ဍုၚ်ပါတလိပုတ် သၟိၚ်အာသောက(သဳရိဓမ္မသောက) ဒုၚ်သ္ပဒကာ မဟာထေရ်မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿ သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္တိုန်သၚ်္ဂါယနာ ဗလးနၚ် မဟာထေရ်သောဏ မဟာထေရ်ဥတ္တရတအ် သ္ပက္ဍိုပ် ဖအိုတ်သၚ်(၅)ဇကု စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်ဍုၚ်မန် အလန်စတုတ္ထရ။

၂၈။ သက္ကရာဇ်သာသနာ (၉၃၀) AD-(၃၈၇) နူုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ လက်ထက်သၟိၚ်ဓမ္မပါလ မဟာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာ ကညစိုပ်ဍုၚ်သိဃဵု (သဳရိလၚ်္ကာ)တုဲ ချူဆာဲစၠောံနၚ် ပိဋကတ်ပိဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်ဍုၚ်မန်အလန်ပဥ္ဇမရ။

၂၉။ အက္ခရ်လိက်မန်ပိုဲ စကာမံၚ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကုအက္ခရ်လိလ်ဂကူပလ္လဝတအ် စကာမံၚ်ပ္ဍဲ AD-(၄)ဗွဝ်ကၠံဂှ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ်ရ၊ အက္ခရ်ပလ္လဝတအ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကု အက္ခရ်ဗြာဟ္မဳစကာမံၚ်ပ္ဍဲ AD(၃)ဗွဝ်ကၠံ ပ္ဍဲဒေသ အိန္ဒိယကၠာအိုတ်ရ။

၃၀။လိက်မန်ပိုဲၜိုတ်ဂွံဆဵုလဝ် အယုက်ဇၞော်အိုတ်ဂှ် ချူလဝ်ပ္ဍဲ AD-(၅)ဗွဝ်ကၠံသၞာံတေံ လိက်ဝွံ လိက်တၟအ် နွံပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်သေံ၊ ပလိုတ်ဍုၚ်ၜၚ်ကံက် ပ္ဍဲဍုၚ်နခန်ပထုမ် စေတဳ ဖရပထုမ် လိက်တၟအ်ကမေက်ထကးမံၚ်နွံၜါကလောံ ကေုာံ လိက်ခေါ်ဍိုတ် (တိစံၚ်) ချူလဝ်ဂါထာ ယေဓမ္မာၜါမရ။ လိက်ခေါ်ဍိုတ်သာ်ဝွံကီု ပ္ဍဲလ္ဂုၚ် ကျာ်ဒဵုအပ် (ဗိုလ်ယထောၚ်)ဂှ် ဂွံဆဵုလဝ်ကီုရ။

၃၁။ လိက်တၟအ်မန်တြေံ နွံပ္ဍဲဍုၚ်လဓီု (လပ်ပူရဳ) ကၟိန်ဍုၚ်သေံလၟုဟ် ဒၞာဲမန်တြေံတြဟ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲဍုၚ်ဝၚ်ကျာံ (ဗဳယေန်ကျာန်) ကၟိန်ဍုၚ်လဴဟီုဂှ် ချူကှ်ေလဝ် ပ္ဍဲ AD-(၈)ဗွဝ်ကၠံသၞာံ ပ္ဍဲဍုၚ်သဓီု (သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ) ပ္ဍဲဍုၚ်ဗကာံ ချူကှ်ေလဝ် ပ္ဍဲ(၁၁)ဗွဝ်ကၠံသၞာံတအ်နွံတဴရ။

၃၂။ လိက်တၟအ်တိုၚ်ပန်ကၠၚ် ကောန်သၟိၚ်ကျာန်ယေတ်(ကျန်စစ်သား) ရာဇာကုမ္မာ ကၠောန်လဝ်လိက်တၟအ် (မြစေတဳကျောက်စာ) ဂှ် ချူလဝ် (၄)ဘာသာရ။ ပ္ဍဲဂှ် လိက်မန်၊လိက်ဗၟာ၊ လိက်ပါဠိတအ် စကာလဝ်အက္ခရ်မန်ဖအိုတ်တုဲ လိက်ပျူမွဲဘာသာဟေၚ် ချူလဝ်နကဵုအက္ခရ်ပျူရ၊ လိက်ဗၟာအယုက်ဇၞော်အိုတ်ဂှ် လိက်တၟအ်ဝွံ ဟေၚ်တုဲ ချူလဝ်ပ္ဍဲ AD-(၁၁)ဗွဝ်ကၠံသၞာံရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၇၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== လိက်ပရေင်အဲ ပ္ဍဲဂျာနေဝ်အမာတ်ဒိန် (အဆက်အလန်မတုဲကၠုင်)။  လိက်ရာဇာဘိသိက် - တြဲ ကေုာံ ပဏ္ဍိတ် ==

လိက်ပရေင်အဲ ပ္ဍဲဂျာနေဝ်အမာတ်ဒိန် (အဆက်အလန်မတုဲကၠုင်)။

လိက်ရာဇာဘိသိက် - တြဲ ကေုာံ ပဏ္ဍိတ်

ပၞောဝ်ကဵု ကပေါတ်ပူရာန်ဂမၠိုင်ဂှ် ကပေါတ်သက်သဳ လိက်တၟအ်မူလဂှ် ဒှ်သက်သဳမခိုင်ကၠိုက်မွဲရ။  လိက်ဂှ် ဒှ်သင်္ကေတ မချူ အရေဝ်ရမ္သာင်မၞိဟ် မဆက်စပ် ကုပရူဒဒှ်ဝင် ဂကောံမၞိဟ်ဂှ်တုဲ ဂကောံမၞိဟ်ဂှ် မုအရေဝ် ညးတအ် မဟီု၊ မုလိက် ညးတအ် မစကာဂှ် ပိုယ်ဂွံတီကေတ် နူကဵု လိက်တၟအ်တအ် မာန်ကီုရ။ ပၞောန်ကဵု လိက်တၟအ်မန် ၜိုတ်မဂွံဆဵုလဝ်ဂမၠိုင်ဂှ် လိက်တၟအ်ၜါ မကဵုလဝ်ယၟု လိက်တၟအ်တြာပ် ကဵု လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံ ကျာ်သဓီုဂှ် သွက်ဝင်ဂကူမန်မ္ဂး ဒှ်သက်သဳ ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန်ရ။ ပရူလိက်တၟအ်တြာပ်ဂှ် ပ္ဍဲလိက်ပရေင်အဲ မတုဲကၠုင်ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးကဵုလဝ်တုဲ အလန်ဏအ် အဲဆက်ချူ ပရူလိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ရ။ လိက်တၟအ်ၜါဝွံ ဒှ်လိက်ကမာ မကတဵုဒှ်ကၠုင်မွဲစွံတုဲ ဗီုညးကဵုညး ၜိုန်ရ မနွံကဵု စရိုတ်ပူဂိုလ်တၞဟ်ခြာကီုလေဝ် ဒှ်ဒၟံင် မွဲဗီု မွဲပြကာဓဝ်ရ။ လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ဝွံလေဝ် ဟိုတ်နူ မအက္ခရ်လလီု နွံဂၠိုင် ဗွဲမလောန်တုဲ အဓိပ္ပါယ် ပေင်ပေင်ဂှ် ၜိုန်ရ ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဟွံမာန်ကီုလေဝ် ၜိုတ်မဗှ်ဂွံဂှ် လ္ၚတ်တုဲ ချူပ္တိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲကဵု လိက်ပရေင်ဝွံရ။ 

တၟအ်
လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ဝွံ ဗွဲကိုပ်ကၠာ ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံကျာ်သဓီု ဗဒါဲစင်္ကြံ လပါ်ဗမံက် ကရောမ်မွဲစွံ ကုလိက်တၟအ်တြာပ်တုဲ လၟုဟ် ဂိုင်စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု ရုင်လိက်တၟအ်တြေံ ကျာ်သဓီုရ။ လိက်တၟအ်ဝွံ နွံ သမၠုင် ၆ ပေ၊ လပါ်က္ဍိုပ်ဂှ် တၟအ်မေက်လီုဒၟံင် ညိညရ။ ပ္ဍဲလပါ်လတူဂှ် နွံရုပ်ကျာ်ဒတဴမွဲဇကု ကဵု တၠအရှန်မွဲဇကု။ လတူရုပ်တအ်ဂှ် ညာတ်ဒၟံင် မအက္ခရ်ညိည၊ ဆဂး ဗှ်ဟွံဂွံရ။ 

မဗှ်လိက်
လိက်တၟအ်ဝွံ ကိုပ်ကၠာတေအ် ဟိုတ်မနွံဒၟံင်မ္ၚး မဒးလဝ် ဘဲဒဏ်ဗြဲကျာတ္ၚဲ သၞာံဗွဲမလအ်တုဲ ဒၞာဲဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဗှ်ဟွံကၠးရ။ ဒၞာဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်ဒၟံင် မလိက်ညိညကီုလေဝ် ဆသကုတ်သၟဝ်ဂှ်ဟေင် ဗှ်ဂွံ ဂၠိုင်ညိရ။ အစာလိက်တၟအ်တြေံ ဗီုကဵု အစာဇၞော်နာဲချေတ်သိင် (ဦးချစ်သိန်း) တအ် ဗှ်တုဲ ဒၞာဲဟွံကၠး ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ဂှ် ညးဆိင်ဗပေင်စုတ်လဝ် နွံညိညကီုရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်ပရေင်ဏအ် ဆဒၞာဲ မဗှ်ကၠး ကေုာံ ဒၞာဲမဖျေဟ်စိုတ်ဂွံတအ်ဂှ်ဟေင် ပတိုန်ထ္ၜးဏာရ။ 

လိက်ဝွံ ညးပါ်လဝ် သီုဖအိုတ် ပိသကုတ်။ သကုတ်လတူအိုတ်ဂှ် ညာတ်ကေတ် အက္ခရ်ပန်မသုန်မဂှ် ဒှ်ဂါထာ နူပိဋကတ်မွဲမွဲမာန်တုဲ မနွံကဵု ရုပ်ကျာ်တြဲ မွဲဇကု ကေုာံ တၠအရှန် (ဝါ) ကွးသာဝကကျာ် မွဲဇကုရ။ တုဲဂှ် ညးတန်လဝ် နကဵု ဇၟန်ဗၠဲ။

ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဒုတိယဂှ် ညးချူလဝ် နကဵုဘာသာပါဠိ မတုပ်ညံင် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု လိက်တၟအ်တြာပ်ကီုတုဲ ညးဆက်ချူ မဟိမုဇမၠိင် ဨကရာဇ် သဓီုရ။ တုဲဂှ် ညးဆက်ချူလဝ် ဂါထာ နကဵု ဘာသာပါဠိ မဇန်လဝ် နကဵုနဲကဗျ ယၟု ကေုာံ အသဝ်ဂုဏ် ကျာ်တြဲ ၂၈ မကၠုင်နူ အာဋာနာဋိယသုတ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု မူလိက်ဇၞော်ဂှ် လိက်ဏအ် ဟွံဂွံဆဵုကေတ်။ ညးတအ် နုက်ပ္တိတ်လဝ် ဒှ်မာန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်သၠပတ်ပရိုတ်မန် ဂါထာဂၞန် ၁၁၀ - ၁၁၆ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ၜိုန်ရ လိက်ဟွံကၠးကီုလေဝ် ပ္ကိတ် ကုအာဋာနာဋိယသုတ်တုဲ ဗပေင်စုတ် ဂွံခိုဟ်ဟ်ရ။ ဂတဂှ် ညးဆက်ချူလဝ် နကဵု ဘာသာမန် ရံင်ကဵု မလိက် ဆၜိုတ် မဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံင်ညိညမ္ဂး ဒၞာဲဂှ် ညးချူလဝ် အသဝ်ဂုဏ်ဂမၠိုင် ပိုယ်ဟီုမာန်ရ။ ပိုဒ်ဂှ် အိုတ်ကဵု ယၟုဇမၠိင် သၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုတုဲ သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီု ညးခုတ်ကဵု ယၟု  “တြိအ်ရ်္လေယ် (တၠဳအဲ/တြဲ)” တုဲ မွဲသကုတ်တုဲ ညးတန်လဝ် နကဵု ဇၟန်ဗၠဲပၠန်ရ။

ပ္ဍဲကဵု သကုတ်တတိယဂှ် ညံင်ရဴ သကုတ်လတူဂှ်ကီု ညးစကဵု နကဵုဘာသာပါဠိ မတုပ်ကဵု သကုတ်တၞဟ်တအ်တုဲ ညးဆက်ချူ မဟိမုဇမၠိင် ဨကရာဇ် သဓီု။ တုဲ ညးဆက်ချူ နကဵု ဘာသာမန်တြေံပၠန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဏအ်ဂှ် ဟိုတ်မဂွံညာတ်ကေတ်ဒၟံင် ယၟု  ဝိဓူရ၊ ဝေသန္တရ်တအ်တုဲ ညးဒုင်သဇိုင် ကုဇာတ်ဇၞော် ၁၀ တုဲ မချူလဝ် ဒှ်မာန်ရ။ တုဲဂှ် ညံင်ရဴ သကုတ်တၞဟ်တအ်ကီု အိုတ်ကဵု ယၟုဇမၠိင် သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုတုဲ သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုဂှ် ညးခုတ်ကဵု ယၟု  “ပဏ္ဍိတ်” မဂွံအဓိပ္ပါယ် တၠပညာ ရ။ 

ရံင်ကဵု သကုတ်လိက် ဗွဲလတူဝွံတုဲ လိက်တၟအ်မကဵုလဝ်ယၟု လိက်တၟအ်ပိဏ္ဍိတ်ဝွံ ဒှ်လိက်ရာဇာဘိသိက် မကဵုယၟု ဨကရာဇ်သဓီု ၜါ၊ မွဲဂှ် မဟိမု “တြဲ/တၠဳအဲ” တုဲ၊ မွဲပၠန်ဂှ် မဟိမု “ပိဏ္ဍိတ်”။ 

လိက် သကုတ်ဒုတိယ
ပ္ဍဲသကုတ်ဒုတိယ ပၞောန် ၁ စဵုကဵု ပၞောန် ၅ လပါ်စ 

{၁} အာဒိကာလေရ - [နာ}မ ပုရေ သရ်္ဗ္ဗ သိကာလ တိ[ပ္ပေ] သရ်္ဗ္ဗ သိ[ပျကာ] {၂} - - လောက မက[တ] ရာဇာနာမ ရာဇာဓိရာဇ ဒေဝေါတိဒေ[ဝ ပ]{၃} [ရမေ] သွရ [ဣ]သွရ ရာဇ[နာမာ]ယ မဟာရာဇ ဗဟူညာန သာဂ[ရ]{၄}[ဂုန ဂမ္ဘိရ] သြိ[နိ]တျဓရ်္မၟ ဓရ ဓနေသွရ သကလ တမှာဝိသေယ် တြေ{၅}[ယ်] လောကဓရ်္မၟ။ 

နူပၞောန် ၅ စဵုကဵု ပၞောန် ၁၇ လပါ်စဂှ် ဒှ်ဂါထာ မကၠုင်နူ အာဋာနာဋိယသုတ်။ 

နမောသဗ္ဗ ဗုဒ္ဓါနံ တဏှကင်္ကရာ မဟာဝိ[ရော မေဓင်္က][ရော မဟာယ]သော သရနင်္ကရော လောကဟိတော ဒိပင်္ကရော ဇု[တိန္ဓ ရော] ကောဏ္ဍ[ညော] ဇိနပါမောက္ခော မင်္ဂလော ပုရိသာ သဘော သုမနော သုမန[ဓိရော ရေ]ဝတော ရတိစ[ဒ္ဓ]နော သောဘိတောဂူန သမ္ပ[န္နော အနော] မ[ဒ]ဿိ ဇနု[တ္တမော] ပဒုမော လောက ပ[ဇ္ဇော]တော [နာရဒေါ] ဝ[ရ]သာရ [ထိ ပဒုမုတ္တ]ရော သတ္တသာရော သုမေဓေါ အဂ္ဂပုဂ္ဂလော သု[ဇာတော] သဗ္ဗလောက[ဂ္ဂေါ ပိ]ယဒဿိ နရာသဘော အဋ္ဌဒဿီ ကာ[ရု]နိကော ဓမၟဒဿီ တမော [နုဒေါ သိဒ္ဓတ္ထော အ]မောလောကေ တိ[ဿော]စ ဝရဒဒံဝရော ဖုဿော[စ] ဝရ[ဒေါ ဗုဒ္ဓေါ ဝိပဿိ]စ အ[နု]ပမော သိခိ သဗ္ဗဟိတော သတှာ [ဝေဿဘူ သုခဒါယကော] ကကုသ[န္ဓော] သတ္ထဝါဟော ကောနာဂမနော [ရနည္ဇဟော က]ဿပေါ သိ[ရိသမ္ပ]နၞော [ဂေါ]တမော [သာကျ] ပုင်္ဂ ဝေါ ဨ[တေသ] ညေစ သံဗုဒ္ဓါ အနေကသတ္တ ကောဋိယော - - - မ - သေ - - - 

နူပၞောန် ၁၇ လိက်ဂှ်အိုတ် ပ္ဍဲကဵု ပၞောန် ၂၉။ နူပၞောန် ၁၇ စဵုကဵု ပၞောန် ၂၂ ဂှ် ဗှ်ဂွံညိညတုဲ တီအဓိပ္ပါယ် ၜိုတ်ဒးရးရ။ နူပၞောန် ၂၃ စဵုကဵု ပၞောန် ၃၁ ဂှ် ဂွံဆဵုဒၟံင် ညိညဓဝ်တုဲ တီကေတ် အဓိပ္ပါယ် ဟွံမာန်ရ။  ပၞောန် ၃၂ ကဵု ပၞောန် ၃၃ ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲ မဟိမုဇမၠိင်တုဲ ထပ်ဗပေင်စုတ်လဝ်ရ။ တုဲပၠန် နူပၞောန် ၃၅ စဵုကဵု ပၞောန် ၃၈ ဂှ် မလိက်မဗှ်ဒး ကြပ်ဟွံမဲရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် အဲစှ်ေစိုတ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပယၟု တြဲ/တၠဳအဲ၊ ဒုတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ၜါအလန် ပယၟုတြဲ/တၠဳအဲ၊ တတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ပိအလန် ပယၟုတြဲ/တၠဳအဲ” ဆပၞောန်လက်ကြဴအိုတ် ၃၉ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ညိညပၠန်ရ။ 

{၁၇} - - - ပု[မ်]ရေယ် မအ်တြိအ်(လအ် မအ်)ပြေယ် [နောရ်] - - {၁၈} - - - မာနုသ် ဣ[သိ] ပြာက်ဗုအ်လးဟ် သ(တ်) [အုတ်စ]သ် လ္ငိမ်(စက္ကဝါ) – {၁၉} - - - - မာရ် မအ်နောမ် ကုအ်တြိဇသ် ကးသ်(ဒသ်) မရေမ် - - - - {၂၀} - - - သ် တ္လသ်ဗြအ်မြိအ် - - - ယ် - - - - တြိ[ရ်္လေယ်](စိ) - - {၂၁} - - တုအ်ဂေတ် ဓရ်္မၟစက် - - - - ယရ် - - - အ် - - - - {၂၂} - - (စာ)ရ် ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ် - - - (လအ်) - - - မ - - - 
(…) {၃၂ -၃၄} [ရာဇာဓိရာဇ] (ပရမေ) [သွရ] (ဣ)သွရ ရာ(ဇ ရာဇာဓိရာဇ) [ဒေဝါတိ ဒေဝ] (ဗဟူ) ညာ(နသာဂရ ဂမ္ဘိရ) [သြိနိတျ] (ဓရ်္မၟ ဓရ ဓနေသွရ) [သကလ တမှာဝိ](သေယ်တြေယ်) လောက(ဓရ်္မၟ) 
(…)  {၃၉} အ် - (နောရ်) - - (လေးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -

ပ္ဍဲအကြာပၞောန် ၁၇ ကဵု ၁၈ ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပရဲ မတၠ မပြဲနူ - - - မၞိဟ်၊ ဣသိ၊ ပြာ်ဗလး သတ် အိုတ်စှ်လ္ၚီစက္ကဝါ။” ပၞောန် ၁၉ ဂွံဆဵုကေတ် “- - - - မာရ်” ဒၞာဲမဗှ်ဟွံညာတ် အက္ခရ် ပန်မဂှ် “မအ်ဇိန်နး” ဗပေင်စုတ်မာန်ရောင် စှ်ေစိုတ်တုဲ ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “မဇၞးမာရ်”။ ဂတဂှ် “မအ်နောမ် ကုအ်တြိဇသ် ကးသ်(ဒသ်)မရေမ်” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “မနွံ ကုကြဳဇှ် ဟွံမဲကုသၟဟ်”။ ပ္ဍဲဒၞာဲ “မရေမ်” ဂှ် ရံင်ကဵု တၠုင်ဝါကျတုဲ “သုမောဟ်” ဒှ်မာန်ရ။ ပၞောန် ၂၀ “တ္လသ်ဗြအ်မြိအ်” ဂှ် အဓိပ္ပါယ် ဟွံမံက်။ “တြိရ်္လေယ်စိ - - - - တုအ်ဂေတ် ဓရ်္မၟစက်” ဂှ် “တၠဳအဲစိ - - - - ဗဂေတ် ဓမ္မစက်”။ ပၞောန် ၂၂ ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ် ဂှ် “(ထ္ၜး)ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ်”။ 

ပၞောန် ၃၉ ဂှ် နကဵု အစာဇၞော်ချေတ်သိင် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် “အ် - (နောရ်) - - (လေးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -“ ရံင်ကဵု တၠုင်လအာလိက် ဒၞာဲတၞဟ်မ္ဂး ဒၞာဲညးမဗပေင်လဝ်ဂှ် အဲမိက်ဂွံ ဗပေင် “အ် - - - - (ရောဝ်) (ဂေါးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -“ မဂွံအဓိပ္ပါယ် “ရဴဂှ် ပယၟု တြဲ/တၠဳအဲ” ရ။

လိက် သကုတ်တတိယ
ပ္ဍဲကဵု သကုတ်တတိယဏအ်လေဝ် အက္ခရ်မဂွံဆဵုကေတ်မာန်ဂှ် အောန်ကွေဟ်ဟ်ရ။ နူပၞောန် ၁ စဵုကဵုပၞောန်ပိ ဂှ် တုပ်ကဵု ပိုဒ်တၞဟ်တအ်ရ။ တုဲပၠန် နူပၞောန် ၄ စဵုကဵု ပၞောန် ၁၁ ဂှ် မလိက် မဗှ်ဂွံ ကြပ်ဟွံမဲရ။ ပၞောန် ၁၂ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “လောက်မဟာဇန် (ဂုံလောင်)” တုဲ နူပၞောန် ၁၅ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် မလိက်ဂၠိုင်ညိပၠန်ရ။ 

{၁} (။ၐြီ။) အာဒိကာ[လေ] - - - - [ပုရေ]၊ သရ်္ဗ္ဗ ကာလတိ[ပ္ပေ] သဗ္ဗသိ - - - {၂} - - - [ရာဇာနာမ] - - - [ပရမေ]သွရ ဣ[သွရ ရာ]ဇာ - - - -- - - - {၃} - - - - - - - - [ဂမ္ဘိရ သြိနိတျ] ဓရ်္မ္မ ဓရ ဓနေ [သွ]ရ [သကလ] - - - (…) 

သၟဝ်ပိုဒ်ဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲပၞောန် ၄ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ပညောတိ”။ တုဲပၠန် ပၞောန် ၆ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ယသ ကရုနာ” တုဲ စဵုကဵု ပၞောန် ၆ ဂှ် ချူလဝ် နကဵု ဘာသာပါဠိ ဟီုမာန်ရ။

{၁၄} - - -  -  - လမှာယ် ဍေးဟ် ရပ် သုန်တိတ် ဝီ- - - - - - - - - - - {၁၅} - - - - - - - ကာလ် နာရ(ဒေါ)ဟ် မဟာဗြဟၟ - - - - - {၁၆} - - - - - - - တွေသ် - - တြိလအ်ဝိ[ဓူ](ရ) - - - - {၁၇} ထရ်  - - - - - - - - - ရ် တြိလအ်ဝေသန္တရ် (တု)န်လရ်ကျာက် - - - {၁၈} - - - - - - - - ပဏ္ဍိတ်ဂုမ်လူမ် သြရ် - - အ် ကုအ် - - 

ပၞောန် ၁၄ “လမှာယ် ဍေးဟ် ရပ်” ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် “အလမ္ဗာ ညးမဝေင်ပလှ်ေဇြုံ ရပ်”။ ပၞောန် ၁၅ ဂှ် “ကာလ်နာရဒေါဟ် မဟာဗြဟၟ” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ကာလ နာရဒ မဟာဗြဟ္မ”။ ပၞောန် ၁၆ “တွေသ် - - တြိလအ် ဝိဓူရ” ဂွံအဓိပ္ပါယ် “တွဟ် - - တၠဝိဓူရ”။ ပၞောန် ၁၇ “ထရ်” ဂှ် “ထဝ်”။ တုဲ ဂတဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ တြိလအ်ဝေသန္တရ် တုန်လရ် ကျာက်- - ” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “တၠဝေသန္တရ် တုန် စွံ ကျာ်- -“ ပၞောန် ၁၈ “ပဏ္ဍိတ်ဂုမ်လူမ် သြရ်- “ ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပဏ္ဍိတ်(တၠပညာဂမၠိုင် သြဝ်”။ 

{၁၉} (အုတ်လောက် မဟာဇန်ဂုမ်)လောင် သြရ်ရုမ်ငေါအ် [သၟိင်]အ[ဘိ]ပြာယ် - ကျာက် - {၂၀} (မအ်ကုတ) ရာဇာဓိရာဇ (ပရမေသွရ်) ဣသွရ ရာဇ[အ]ဘေယ် မဟာရာဇ ဒေဝါတိ ဒေဝ (ဗဟူညာန သာဂရ ဂမ္ဘိရ်)သြိနိတ္ထျဓရ်္မၟဓရ သွရ သကလ [တာ]မှာ ဝိသေယ် တြေယ်လောကဓရ်္မၟ - - {၂၂} - - - - (ဍေး)ဟ် [နာမဓေယ် ပုအ်ရေယ် အာရ် ကုန္တအ် ပအ်ဣ]မောအ် (ပဏ္ဍိတ်) {၂၃} ဒုတိယံပိ ရိန်ဍုက် ကုအ်ၜါရ်လေးဟ် ပဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် တတိယံပိ ရိန်ဍုက် ကုအ်ပိ {၂၄} [လေးဟ် ပဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် - - - ဇ - မ် [တောက်]ဖံမ်က္လောအ် (ဝေါအ်) ကုအ် - - {၂၅} - - - - က် - - အ် [ရောဝ်]ဂေါးဟ် ပအ် ဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် ။ ။ ။ 

နူပၞောန် ၁၉ စဵုကဵုအိုတ်ဂှ် “အိုတ်လိုက် မဟာဇန်ဂမၠိုင် သြဝ်ဗၞဟ် သၟိင်အဘိပြာယ် - ကျာ် မကုတ ရာဇာဓိရာဇ ပရမေသွရ် ဣသွရ ရာဇအဘေယ် မဟာရာဇ ဒေဝါတိ ဒေဝ ဗဟူညာန သာဂရ ဂမ္ဘိရ် သြဳနိတ္ထျဓမ္မဓရ သွရ သကလတာမှာ ဝိသေယ် တြေယ်လောကဓမ္မ - - - - ဍေဟ် နာမဓေယ် ပရဲ အာဂတ ပယၟုပဏ္ဍိတ်၊ ဒုတိယမ္ပိ မရနုက် ကုၜါအလန် ပယၟုပဏ္ဍိတ်၊ တတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ပိအလန် ပယၟုပဏ္ဍိတ် - - - တက်ဖမ်ကၠဟ် ဝွံ ကု - - - - - - ရဴဂှ် ပယၟု  ပိဏ္ဍိတ်။ ။ ။” 

တြိအ်ရ်္လေယ်
တြိအ်ရ်္လေယ် ဂှ် လိက်မန် ခေတ်ကြဴနူဂှ်ညိ ပ္ဍဲဗုကာံ ဂွံဆဵုကေတ် “တရ်္လေယ်” နကဵု အဓိပ္ပါယ်မန် ခေတ်လၟုဟ် “တဳလအဲ/တၠဳအဲ” ရ။ “တြိအ်ရ်္လေယ်” ဂှ် မအရေဝ် ၜါမ “တြိအ်လ (တၠ) + ဨယ် (အဲ)” ပ္ကောံတုဲ ခၞံဗဒှ်လဝ် ဝေါဟာရ မွဲမရ။ လိက်မန် ပ္ဍဲဗုကာံမ္ဂး မအရေဝ် “တရ်္လေယ်” ဂှ် စကာ ကုအရာ မလုပ်လၟိဟ် ရတ်ပိပြကာ ဗီုကဵု “ကျာ်၊ ဓရ်၊ ကေုာံ သင်” သၟးရ။ မအရေဝ်ဝွံ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် ၜိုန်ရ ပိုယ်တအ် စကာဒၟံင် “တၠဳအဲ” ကီုလေဝ်၊ မလိက်မန် မချူ “ကျာ်တြဲ” တြဲ ဂှ်လေဝ် မြိပတ်ကၠုင် နူဏအ်ကီုရ။ 

ပ္ဍဲအခိင် ညးမကဵုယၟု “တြဲ” ကုသၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုဂှ် ညးဗှ်ဂါထာ ယၟုကျာ်တြဲ ၂၈။ ရံင်ကဵု ညးမကဵုယၟု “တြဲ” ကုဨကရာဇ်သဓီုဂှ်တုဲ ဒဒှ်ရ ဨကရာဇ်မန်သဓီုဂှ် ညးတအ် စွံလဝ် နဒဒှ် ကျာ်ဂမျိုင်မွဲဇကု ဟီုမာန်ရ။

ပဏ္ဍိတ်
မအရေဝ် ပဏ္ဍိတ် ဂှ် ကၠုင် နူအရေဝ်ပါဠိ ပဏ္ဍိတ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမနွံကဵု ဂမြင်ညာဏ်ပညာ ရ။ မအရေဝ်ဏအ် သွက်ဂွံ ဒးပသောင်ကလး အဓိပ္ပါယ် လှဲလှဲလးလး ဟွံမဲပၟိက်ရ။ 

ပ္ဍဲအခိင် ညးမကဵုယၟု “ပဏ္ဍိတ်” ကုသၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုဂှ် ညးဗှ်ထ္ၜး ပရူပါရမဳစှ်သာ် (ဝါ) ဘဝကျာ်တြဲ အလန်လက်ကြဴအိုတ် စှ်ဘဝဂှ်တုဲ ညးကဵုယၟု “ပဏ္ဍိတ်” ရ။ ရံင်ကဵု ညးမကဵုယၟုဏအ် ကုဨကရာဇ်သဓီုဝွံတုဲ ဒဒှ်ရ ညးတအ် မိက်ဂွံဟီု ဨကရာဇ်ဍုင်သဓီုဝွံ သ္ဒး (ဝါ) ဒှ်မၞိဟ် မနွံကဵု ဂမြင်ညာဏ်ပညာ သွက်ဂွံ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် သၞောတ်သၞောဝ်ဗဗွဲဓဝ်ရ။ 

ကျာ်တြဲ ၂၈ 
ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဒုတိယဂှ် ညးဗှ် အာဋာနာဋိယသုတ်။ လညာတ်မ္ဂး ပ္ဍဲမွဲကဝ် ကျာ်ကတဵုဒှ် ပိဇကု ဟွံသေင်မ္ဂး ပန်ဇကုတုဲ သီုဖအိုတ် ကျာ်တြဲမကလိလောန်အာတုဲ နွံ ၂၈ ဇကုဂှ် ဒှ်လညာတ် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာမွဲရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်ရာဇာဘိသိက် သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုဏအ် ညးတအ် ဖ္ဍောတ်ဗှ် ဂါထာဏအ်ဂှ် လ္ၚတ်ရံင်မ္ဂး ဒဒှ်ရ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ကောန်ဍုင်သဓီုတအ် ရှ်ေသှ်ေဒၟံင် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာဂှ် ပိုယ်တအ် ဟီုမာန်ရ။ 

သရောပ်
လိက်တၟအ်တြာပ် ကဵု လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံကျာ်သဓီုဂှ် ဒှ်လိက် ရာဇာဘိသိက် သွက်ဂွံဗှ် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ညးစဝ်ရာဇာဘိသိက်တုဲ ကဵုယၟု သၟိင်ဍုင်သဓီု ပိသာ်၊ မဟိမုတြာပ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးဇမၞော်လပါ်ပၞာန်ကီု သီုကဵု ညးဍုင်ကွာန်၊ မဟိမုတြဲ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမသၠုင်ပြဲ မတုပ်ညံင် ကျာ်ဂမျိုင်မွဲဇကု၊ မဟိမုပဏ္ဍိတ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမနွံကဵု လညာတ်ညာဏ်ပညာ မဂွံဒှ် ဇမၞော်လပါ်သာသနာရ။ 

နူဂှ်မွဲကဆံင် ပိုယ်ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်ရ ဍုင်သဓီုဂှ် ဒှ်ဍုင်သၠးပွး မနွံကဵု ဨကရာဇ်ဇကုကဵုဇကုရ။ ဟိုတ်မစကာလဝ် နကဵုလိက်မန် အရေဝ်မန်တုဲ ဍုင်သဓီု ရးမညဒေသဝွံ ဒှ်ဍုင်ဂကူမန်တအ် မပဒတဴမွဲရ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲကဵုအခိင် (၁၀ ဗွဝ်ကၠံ) မချူလဝ်လိက်တၟအ်ဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲဍုင်သဓီု သာသနာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ဇၞော်မောဝ်ပြာကတ်ဒၟံင်ဂှ် ပိုယ်တအ် ဂွံတီကေတ်ရ။ 

နိဿဲ

Luce, Gordon H., Ba Shin, Bo-Hmu (1969) Old Burma-Early Pagán, Volume one Text, Published for Artibus Asiae and the Institute of Fine Arts, New York University, J.J. Augustin Publisher, Locust Valley, New York. 

Shorto, H. L. (1971) A Dictionary of the Mon Inscriptions from the Sixth to the Sixteenth Centuries, London, Oxford University Press, New York Toronto. 

သိန်း၊ ဦးချစ် (၁၉၆၅) ရှေးဟောင်မွန်ကျောက်စာပေါင်းချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုယဉ်ကျေးမှုဌာန၊ ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာနခွဲ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၈၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်         ပရေၚ်ပညာ ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       ပရေၚ်ပညာ

၁။ ပရေၚ်ပညာဂှ် ဝဳၜံၚ်သၠုၚ်ကီု အစောံစရာဲမၞိဟ် ၚုဟ်မး၊မၞိဟ်ရ၊ မၞိဟ်ဟွံမွဲကဵုပညာတအ်ဂှ် ဟွံတၟေၚ်နူပြေၚ်ဂၠဴကၠီတအ်ကွေံကွေံရ။

၂။ ၚုဟ်မးမၞိဟ်မွဲမွဲဂှ် တန်တဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲကဆံၚ်ပညာဍေံလေပ်ဍေံကၠိုဟ် ဍေံဒုၚ်ကေတ်ဟေၚ်ရ။

၃။ လိုက်မၞိဟ်ပိုဲတ္ၚဲဏံ ပညာဟေၚ်ပၠမံၚ်တရဴရောၚ်။

၄။ ဗတောန်ပညာကဵုသၟတ်တအ်ဂှ် ဝဳၜံၚ်သၠုၚ်တိုန်ဘဝ ဂကောံမၞိဟ်ဇကု၊ ဂကူဇကု၊ ဍုၚ်ဇကုရ။

၅။ ဂကူပိုဲဂွံသၠုၚ် (လှုၚ်) ပိုဲဒးသၠုၚ် (သမၠုၚ်)' ကဵုကဆံၚ်ပညာကောန်ဂကူပိုဲရောၚ်။

၆။ ကောန်ၚာ်မွဲမွဲ  နူအခိၚ်ဍောတ်တ် အာစွံလဝ်ပ္ဍဲဂြိုပ်ဇၞော် (ညံၚ်ဍေံဟွံချိုတ်ဂှ်ဖန်ဇန်ကဵု) လ္ပဗတောနအရေဝ် လ္ပဟီုဂးတက်ကျာ လ္ပဗတောန်ကဵုပညာမ္ဂး ၜိုန်ဇၞော်တိုန်ဒှ်မၞိဟ်ဗီုဓမ္မတာကၠာလေဝ် ကၠေၚ်နူသတ်ဂြိုပ် အရိုၚ်ကွေံကွေံဟွံသေၚ်။
                           (၄၁)
၇။ မိမတအ် ကဵုအာဲကၟာဲကုကောန်နနဲ ဗတောန်ကဵုကွတ်ပညာဂှ် ဒှ်ဖဵုသွက်ကောန်ချိုတ်ပၠိုတ် အိုတ်ရ။

၈။ ကမၠောန်ဖျေံတံရိုဟ်သွက်ဍုၚ် သ္ဂောံဒှ်ဂုဏ်ဖဵုပ္ဍဲအနာဂတ်နွံနာနာသာ်ဝွံ ပရေၚ်သၠုၚ်ကဵု ကဆံၚ်ကွတ်ပညာကုကောန်ဍုၚ်ဇကုဂှ် ဒှ်ပရဲဇၞော်သၠုၚ် သွက်ဍုၚ်ဂၠိုၚ်အိုတ် ချိုတ်ပၠိုတ်အိုတ်ရ၊ (ဍုၚ်သေၚ်ကပေါဝ်) ၊ ထာဲဝါန်၊ ဟံၚ်ကံၚ်တအ်ဂှ် နနဲဝွံဟေၚ် ဇၞော်သၠုၚ်ကၠုၚ်ရ။)

၉။ အာစာဘာတအ်ဂှ် ဒှ်ညးသၠုၚ်စရာဲ ပၠုပ်ဗီုကုသၟတ်၊သၟတ်တအ်ဂှ် ဒှ်ညးပိုၚ်ပြဳအနာဂတ် ဟိုတ်ဂှ်တုဲ အာစာဘာတအ်ဂှ် ဒှ်ညးသၠုၚ်စရာဲဖျေံဗီုအနာဂတ်ရောၚ်။

၁၀။ ကောန်ၚာ်နူဍောတ်တ် ဒဵုဇၞော်ဒေံါဇူနူဘာ သၞာံအခါဗွဲမလအ် အာစာဘာတအ်ဂွံအခိၚ် ဖျေံဗီုဗတောန်ဖျောန်ရောၚ်တုဲ အာစာဘာတအ်စောန်မ္ဂး ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ် ဗီုဒးစိုတ်ဖျေံဗီုမာန်ရောၚ်။

၁၁။ မိမတအ်ဂှ် ဒှ်အာစာတမ် အာစာသဇိုၚ် ဒှ်ညးဖျေံဗီုကဵု ကောန်ၚာ်ကၠာအိုတ်ရောၚ်။
                        (၄၂)
၁၂။ လညာတ်သမ္တီဂှ် ကတဵုဗဒှ်ကဵု ဇဲ၊ ဝဳရိယ၊ သတ္တိ၊ ဇဲ-ဝဳရိယ သတ္တိဂှ် ပတဝ်ပဓဝ်အာနကဵုပညာ ဒးမ္ဂး၊ အာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴ ရန်တၟအ်ရောၚ်။

၁၃။ ပံက်ကဵုဘာကောန်ဂကူဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် နဲသဇိုၚ် နဲဍာ်ဇမၠိၚ်ရ။

၁၄။ ဗတောန်ပညာ ကုကောန်ၚာ်သၟတ်တအ်မ္ဂး ပညာမဗတောန်ဂှ် ၜိုတ်သ္ပမာန်ဒးပံၚ်ဗစပ်ကဵု ပညာအနုၜတ်(အနုပညာ)ရောၚ်၊ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဒှ်မံၚ်ပွပျဲပျာံ ကောန်ၚာ် (ဝါ) ပလီုက္ဍဟ် ကောန်ၚာ်တအ်ရောၚ်။

၁၅။ ဗတောန်ကဵုလိက်မန်ဂှ် ဒှ်ပွထိၚ်ဒဝ်ဂကူမန် ညံၚ်ဟွံဂွံ ကၠေံကၠက်အာမွဲသာ် အခိၚ်ညးတၞဟ်ၚိတ် ကလက်မံၚ်ဂကူဇကု ပရေၚ်ထိၚ်ဒဝ်ဂကူဇကုသာ်ဝွံဂှ် ဒှ်ကမၠောန်နွံကဵုၚုဟ်မးဇၞော်ဇၞော်ရ။

၁၆။ ဗတောန်ကဵုဝၚ်မန် လဴထ္ၜးကဵုပရေၚ်မန် ဗီုဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်ကၠုၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ပွသၠုၚ်စိုတ်ဓါတ် ဆာန်ဂကူရ၊ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူသၠုၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ညးတၞဟ်ဍဵုဍိုက်ဂကူဇကုဟွံဒုၚ် ပေဲါဗ္တိုက်ပၠန်ဂတး ဗၠးၜးဂကူ စိုပ်တရဴသၠုၚ်ကၠုၚ်ရောၚ်။

၁၇။ ဘာဗတောန်လိက် ကၟာတ်ဒၞာလဝ်အခေါၚ်ဗတောန်လိက်ဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ရုၚ်စက်ၚိတ်ကလက်ဂကူဇၞော်အိုတ် အလဵုအသဳတအ်ဖန် ဗဒှ်လဝ်ရောၚ်။

၁၈။  ဘဝမၞိဟ်မွဲမွဲ အဝဲပဌမဂှ် ဒှ်သဇိုၚ်ပၟိက်ဇၞော်အိုတ်ရ၊ပ္ဍဲအဝဲပဌမဂှ် ကတ်လဝ်ပညာသၠုၚ်မ္ဂး စိုပ်အဝဲဒုတိယဂၠာဲပိုန်ဒြပ်ကလိဂွံလောဲ အဝဲဒုတိယ ဒြပ်နွံသိုက်သၠဲဟေၚ် စိုပ်အဝဲတတိယ ဂၠာဲဓဝ်ကဵုဒါန် ကၠောန်သ္ပမာန်ရောၚ်၊ပ္ဍဲအဝဲပဌမ သဇိုၚ်ပရေၚ်ပညာယဝ်ဍိုန်အာမ္ဂး အဝဲကြဴၜါဂှ် ခက်ခုဲဒှ်ရောၚ်။

၁၉။ ဆာန်ကောန်ဇာတ်မ္ဂး ကဵုအာဲပညာ၊ အာဲကၟာဲပညာ ညးပၠံၚ်ဏာဟွံဂွံ။

၂၀။ တၠပညာ ညးအာက္ဍိုပ်ကောန်ဂကူ ကေုာံညးအာက္ဍိုပ်ကၟိန်ဍုၚ်တအ် ပ္ဍဲအနာဂတ်ဂတ ဂကောံမၞိဟ်ဇကု ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဇကု ဗီုလဵုမိက်ဂွံဒှ်တအ်ဂှ် ဒးစတံဖျေံဗီုပၠုပ်လညာတ် ပ္ဍဲဘာဗတောန်လိက်တအ်ရ၊ လညာတ်မွဲမွဲ စောဲဗာန်လုပ်အာပ္ဍဲက္ဍဟကကွးဘာတအ်မ္ဂး ဗွဲစၟတ်ဨကန် ပြာကတ်ဇၞော်မောဝ်တိုန်ပ္ဍဲအနာဂတ်ရောၚ်။

၂၁။ပ္ဍဲခေတ်ကၠာတေံဂှ် ကၟိန်ဍုၚ်ပိုၚ်ပြဳလဝ် သယံဇာတသၟဝ်တိလ္တူတိ နွံကဵုၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်တအ်ဟေၚ် ဒှ်မံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်သိုက်သၠဲရ၊ခေတ်လၟုဟ်သာ်ဝွံဟွံသေၚ် ကၟိန်ဍုၚ်ဝဳၜံၚ်ပ္တိတ်တၠပညာကဆံၚ်သၠုၚ်ဂၠိုၚ်ၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်ဍုၚ်သိုက်သၠဲရ၊ တၠပညာတအ်ဂှ် ပံၚ်ကဵုက်ဂတာပ် ခေတ်ကံပျူတာတအ်တုဲ အာမံၚ်က္ဍိုပ်ပ္ဍဲကမၠောန်နာနာ ပ္တိတ်မံၚ်ကပေါတ်နွံကဵုၚုဟ်မး ပရးမံၚ်ဂၠးတိရ၊ တၠပညာစကာ ဟွံအိုတ်တအ်ဂှ် အာကၠောန်စဍုၚ်မ္ၚးမ္ဂး ဂွံၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ၚ်ပၠန်ရ၊ သၠာကမၠောန်ဒးပတိတ်ဒြဟတ် ကာယတအ်ဂှ် ကော်စကာနူဍုၚ်မ္ၚး နကဵုၚုဟ်မးအောန်န်တုဲ ဂွံပရဲမွဲလပါ်ပၠန်ရ၊ နနဲသာ်ဏံ ကၟိန်ဍုၚ်ညးတအ် သိုက်သၠဲကၠုၚ် ဍုၚ်သေၚ်ကပေါဝ်၊ ဟံၚ်ကံၚ်၊ ထာဲဝါန်တအ်ဂှ် စကာနဲသာ်ဝွံရ။ ကၟိန်ဍုၚ်ပတှ်ေကပေါတ်သယံဇာတတအ်ဂှ် သဘာဝပွဳပွူလီု သီုဒးသွံစကောန်ကမၠောန်ကာယတုဲ လဇုဲဂလုဲ စိုပ်မံၚ်ကြဴညးဗွဲမဂၠိုၚ်ဂွံဆဵုညာတ်ရ။

၂၂။ ဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲ သ္ဂောံလောဲတောတက်တိုန်ဂှ် တၠပညာကေုာံ ညးအာက္ဍိုပ် ညးတအ်ဟေၚ် စဳရေၚ်ပြုပြေၚ်လဝ်၊ သ္ဂောံဒှ်တၠပညာ ညးအာက္ဍိုပ်ကၟိန်ဍုၚ်ခိုဟ်မာန်၊ ဒးတတ်အာဘာဗတောန်လိက်တအ်ဖအိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ကံကုသဵုဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲဂှ် နူဘာဗတောန်လိလ်တအ်ဟေၚ် စဳရေၚ်ပြုပြေၚ်မံၚ်ရောၚ်ဂှ် ပိုဲဒးညာတ် ဒးဒုၚ်တဲရောၚ်။

၂၃။ အရာပညာ ဝိဇ္ဇာ ကုသိပ္ပံ နွံၜါဂၠံၚ်ရောၚ်၊ ဆေၚ်ကဵုနာံ ဆေၚ်ကဵုစိုတ်၊ ပညာသိပ္ပံဂှ် ဆေၚ်ကဵုရုပ် ဆေၚ်ကဵုကွတ်စက်ကွတ်တဲ သီုၜါရဲမၞိဟ်မွဲမွဲ ဒးလေပ်ဒးကၠိုဟ်လဝ်ရောၚ်၊ ဝိဇ္ဇာသၟးဂှ် ဍိုန်ၜတ်ဂၠိုၚ်အာ အခါဒးပြိုၚ်ပကာန်ဟွံမာန်ညးတၞဟ် သိပ္ပံသၟးပၠန် ဓဇန်ရိုၚ်ဇိုၚ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဒှ်ဒဒိုက်ၜါသာ်ဏံပံၚ် ညံၚ်ဂွံညဳသၟဟ်ဟေၚ် ဒှ်ပရေၚ်ဖဵုလိုက် မာန်။

၂၄။ ခေတ်လၟုဟ်ဏံ ကွတ်ပညာနာနာတအ်ဂှ် တောတက်ပြံၚ်သၠာဲ မြက်ဇက်မံၚ်တုဲ လေပ်လဝ် ကွတ်ပညာမွဲမွဲတုဲဂှ် ရုမ်ဂပ်ရ၊ မြက်ဇက်မံၚ်တုဲ လေပ်လဝ် ကွတ်ပညာမွဲမွဲတုဲဂှ် ရုမ်ဂပ်ရ စွံစိုတ်ဟွံဂွံ၊ ဟွံဆက်လ္ၚတ်လံၚ်ဗပေၚ်မံၚ်မ္ဂး ခြာဟွံလအ်ဗက်ညးတၞဟ်ဟွံမာန်လလုဲအာရောၚ်။

၂၅။ ခေတ်ကာလဏံ ပ္ဍဲအဝဲအဌမဟေၚ် ဒးဂၠာဲပညာဟွံသေၚ်၊ အပ္ဍဲဘာဟေၚ် ဒးဂၠာဲပညာဟွံသေၚ် ဇၟာပ်ပ်အဝဲဇၟာပ်ပ်ဒၞာဲ ဒးဂၠာဲဗပေၚ်မံၚ်ပညာ အဆက်ဟွံကဵုပိုတ်ရောၚ်။

၂၆။ ကောန်ၚာ်တအ် သ္ဂောံလေပ်လိက်မြဟ် သ္ဂောံကေက်သကာကၠုၚ်မာန်၊ နူဂကောံကုလသမဂ္ဂ သွာၚ်ပညာ၊ သိပ္ပံ ယေန်သၞာၚ်(UNESCO) ကတ်လ္ၚတ်ဆဵုဂဗ သ္ပလဝ်သမ္တီဂှ် အခိၚ်စဗတောန်လိက်ကုကောန်ၚာ်တအ်မ္ဂး ဒးဗတောန်နကဵုအရေဝ်ဘာသာ မိမကောနကၚာ်တအ်ရောၚ်။ ကောန်ၚာ်တအ်လ္တူအရေဝ်ဘာသာဂှ် ကၠိုဟ်မံၚ်ခိုဟ်ဟ်မ္ဂး ဒးစွံအရီုနဲချူ ကုနဲဂှ် ပ္တိတ်ရမျာၚ်ဟေၚ်တုဲ သာကဵုက္ဍဟ်ကောန်ၚာ် ၚာ် ဗတောန်ကဵုသာ်ဝွံ ၜိုတ် ၂/၃ သၞာံတုဲ ထပ်ဗတောန်ဘာသာ ဒးစကာဂၠိုၚ်ကေၚ်မိၚ်ဂၠိုၚ် ဘာသာစကာကၟိန်ဍုၚ်ဇကုပၠန်၊ ဇၞော်တိုန်ညိပၠန်မ္ဂး း ထပ်ဗတောန်ဘာသာ ဂၠးတိစကာဖန်အာသာ်ဝွံ မွဲကဆံၚ်တုဲ မွဲကဆံၚ်မ္ဂး လေပ်လောဲတုဲ က္ဍဟ်ကောန်ၚာ်တအ် သာ်ဒှ်မၞိဟ်ကေက်သကာဂၠိုၚ်ရ၊ ဂလေၚ်သာမ္ဂး အာတရဴသ္ၚောဲ၊ က္ဍဟ်သာမ္ဂး ဗတောန်ပညာလောဲ နဲသာနဲခိုဟ်ဂှ် ဒးစကာထေက်ရောၚ်။

၂၇။ အရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲ ကၠိုဟ်ကေတ်မ္ဂး ဒှ်ၚုဟ်မးဇၞော်ကွေံကွေံရောၚ်၊ လိက်တၟအ်တြေံတြဟ်တအ်ဂှ် သွက်ရဲလ္ၚတ်ဝၚ်တအ်  ၚုဟ်မးဇၞော်ကွေံကွေံရ၊ ဆ္ဂး ယဝ်ဟွံကၠိုဟ်မ္ဂး ဒှ်ၚုဟ်မးဟွံသေၚ်၊သာ်ဝွံကီု အၚ်ယန် ဂြန်ဂဥုဲ။ဝၚ်၊ ပုံအာဂီု၊ ဂလာန်တၠပညာချူလဝ် ကၠေံကၠက်အာမ္ဂး ညးတီဟွံမွဲတုဲ ဆောံလေၚ်အာကီုရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ အရေဝ်ဘာသာဂကူနာနာ ညံၚ်ဂွံတန်တဴမာန်ဂှ် ဒးကဵုဒြဟတ်၊ ပရေၚ်ၚိတ်ကလက်ဂကူဂှ် ဒးဒစဵုဒစးရောၚ်။

၂၈။ ကၟိန်ဍုၚ်ညိၚ်ဝတ် တောတက်မွဲ ညံၚ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်မာန် ကောန်ဂကူနာနာ သာသနာရှ်ေသှ်ေနာနာ နွံမံၚ်ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဇကုဂှ် ဒးသ္ပသမ္တီ ဒးကဵုဒၞာဲ ဒးကဵုဇြဟတ်ရောၚ်၊ နဲက [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၀၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်             ပရေၚ်ပၞာန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

           ပရေၚ်ပၞာန်

၁။ ပၞာန်ဟီုဂှ် ပရေၚ်ပြိုၚ်ပကာန်ပၠံၚ်ဇမၞးအကြာ ဂကောံမွဲကဵုမွဲ (ဝါ) ဂကူမွဲကဵုမွဲ ဗွဲဓဇန်ကြာန် ကဆံၚ် သၠုၚ်အိုတ်ရ။
            ပေဲါပၞာန်ဂှ် အခိၚ်မၞိဟ်တအ်ဂၠိုၚ်ဟန်ပိုၚ်ကၠုၚ်တိဍာ်တုဲ ပြိုၚ်ပကာန်ပၠံၚ်ၜးညးသကအ်ဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ။
             ပရေၚ်ဝေၚ်ဒၟံၚ်ပၞာန် နူအတိက်ဗွဲမလအ် ဒဵုတ္ၚဲဏံဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်လ္တူပၠံၚ်ၜးဖဵုဂုဏ် သွက်ဂကူးညးဂကူအဲ (ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်ညးကဵုဂကောံမၞိဟ်အဲဟေၚ်ရ။ ပရေၚ်ဒဒှ်သာ်ဏံဂှ် ဆက်နွံအာဗွဲမလအ်လ ဏီရောၚ်။

၂။ ပၞာန်ဒှ်ကၠုၚ်မ္ဂး ဆမၞိဟ်ဗ္တိုက်မံၚ်ပၞာန် ၜါလပါ်ဓဝ်ဟွံသေၚ် မၞိဟ်ဆက်စပ်ညးဗြဴကောန်ၚာ်လကျာ်တအ်လေဝ် ဒးဒုၚ်ဘဲဒဏ်ပၞာန်ဖအိုတ်ရ။

၃။ ဒှ်ကၠုၚ်ပၞာန်မ္ဂး သွက်ဘဝညးဂွံသာ ညးဒးဗ္ဒဗ္ဒာဲကဵုဂကူညး(ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်ညး သွက်ဘဝအဲဂွံဟာ အဲဒးဗ္ဒဗ္ဒာဲကဵုဂကူ အဲ (ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်အဲရ။ ဂကောံညဳသာဇြဟတ်ဇၞော်တအ်ဂှ် ဂွံဇမၞးဂၠိုၚ်တုဲ ဂွံဒုၚ်စသိုၚ် အခေါၚ်နာနာရ။ ဂကောံကျ တအ်ဂှ် ဒးဆောံလေၚ် ဒးဒုၚ်ပျဲ ဒးဒုၚ်ဂစိုတ် ဒးဂြိပ် ပဲါဒဴရ။ ဒၞာဲလ္ၚဵု ဟွံမိက်ပဲါဒဴ ဒုၚ်ကမျမ္ဂး ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်ဒးကဵုအကံက်အခေါန် ဗီုညးဖန်ဒးဒုၚ်ရ။
                    (၂၆)

၄။ ရဲကျပၞာန်တအ်ဂှ် ယဝ်ဟွံတဝ်စၞေဟ်မ္ဂး ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်အဆက်ကောန်အဆက်စဴ သီုဂကူဗၠိုက်တၞီ အာရောၚ်ဂှ် ညာတ်တုဲ ဝဳစိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ကလေၚ်ပလန်လေပ်ရ။ရဲဇၞးလဝ်ပၞာန်တအ်ဂှ် အခေါၚ်တၟေၚ်ဂွံလဝ်တအ် ဖေက်ဗၠးတိတ်နူတဲတုဲ ဝဳစိုတ်ဓါတ်မဟာဂကူ ဇၞော်ဇြဟတ်ပၞာန်ဂစာန်ဍဵုဍိုက်ရ။ ပဋိပက္ခဏံဂှ်သောၚ်ကလးဟွံလောဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲမံၚ်ဏီရောၚ်။

၅။ ပၞာန်ဂၠးကဝ်ဒှ်ကၠုၚ်ၜါဝါ ဆောံလေၚ်ဂိချိုတ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ညာတ်တုဲ သွက်ဂွံဒၞာတာ ပံက်ကၠုၚ်ဂကောံ ကုလသမဂ္ဂရ  ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကုမွဲ ဒှ်ပၞာန်အောန်ကၠုၚ်၊ ဆ္ဂး ပ္ဍဲဗွိုၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲ ဂကူဂွံလဝ်အဝဵုတအ် ဍဵုဍိုက်ၚိတ်ကလက်မံၚ်ဂကူသၟဝ်တဲတအ်တုဲ ပၞာန်အပ္ဍဲဍုၚ်ဆက်ဒှ်မံၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုကၟိန်ဍုၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုဒၞာဲဏီရောၚ်။

၆။ ပၞာန်ဂှ် သောၚ်ပြသၞာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် နဲသၠုၚ်အိုတ်ရ၊ သောၚ်ၜိုဟ်ဟ်ၜတ်တ်ဟွံလောဲတုဲ သောၚ်နကဵုဒြဟတ်ရ။ဟိုယ်ဂှ်တုဲ ပၞာန်ဂှ်ဒှ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဆီပါ်ဍာ်ဇွောဝ်ရ။

၇။ ကၠောန်ပၠန်ဂတးမ္ဂး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကုပရေၚ်ပၞာန်မ္ဂး ဒးပံၚ်ဗွဝ်လဝ်သီုၜါရောၚ်။ ပၞာန်ဟွံမွဲ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်သၟးအာဟွံစိုပ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံမွဲ ပၞာန်သၟးအာဟွံဂွံရ။
                 (၂၇)

၈။ ပရေၚ်ကွာန်ဂှ် တုပ်ညံၚ်က္ဍိုပ် ပၞာန်ဂှ် တုပ်ညံၚ်ဇိုၚ်တဲၜါဏံပံၚ်ဒးကၠောန်ဂွံနာနာရ။ဆ္ဂး က္ဍိုပ်ဂှ် ဒးစကာဇိုၚ်တဲရောၚ်။

၉။ ဇြဟတ်ပၞာန်ဟွံမွဲ အခေါၚ်ပရေၚ်ဍုၚ် ပရေၚ်ဂကူဟွံဂွံလောဲ၊ ဇြဟတ်ပၞာန်ဇၞော်မ္ဂး ဟွံအာတ်လေဝ်ညးကဵု ကေၚ်နွံကၠုၚ်ကီုရ။

၁၀။ ဘဝဍိက်ဂှ် ပါဲဒဴကေတ်ဟွံဗၠး ဒဴအာဍုၚ်ညးတၞဟ် ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်ကုညးတၞဟ်ရ၊ ဘဝဍိက်ဂှ် ဗတိုက်ကေတ်ဟေၚ်ဗၠးမာန်၊ တိဍာ်ဇုဇဗဴလပိုဲ ညံၚ်ပိုဲဂွံပိုၚ်ဗ္တိုက်မာန်မ္ဂး ဗၠးနူဘဝဍိက်ဍာံဍာံရောၚ်။

၁၁။ နွံပၟိက်ကဵုတသိုက်အခေါၚ်သွက်ဂကူတုဲ ပိုဲကၠောန်ပၠန်ဂတး၊ ကၠောန်ပၠန်ဂတးမ္ဂး ဒးဆဵုဒဒိုက်ရောၚ်။ ဖေက်မံၚ်ဒဒိုက်တအ်ဂှ်မ္ဂး ဂွံအခေါၚ် ဂွံတသိုက် ဟွံမာန်၊ ဂကူပိုဲဟွံဗၠးၜးမ္ဂး ဒဒိုက်တအ်ဂှ် အိုတ်အာ ဟွံသေၚ် သီုဇၞော်တိုန်မံၚ်ဏီရောၚ်။

၁၂။ အခိၚ်ကာလပၞာန်ပၠန်ဂတး မၞိဟ်ချိုတ်အာဂှ်တိုပ်၊ ညံၚ်စိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴ မၞိဟ်နွံတအ် ဒးဆက်ကၠောန်အာ လၟေၚ်ဏံဂှ် ဓမ္မတာရ။

၁၃။ ဍုၚ်ပိုဲဂှ်ညးတၞဟ်သၠာဲလဝ်ကဵု ဆီပလက်တုဲ ပၠံၚ်ၜးဂွံလဝ်ရောၚ်။ပိုဲအာတ်ကေတ်နနဲ၊ ဓမ္မတာဂွံမာန်မံၚ်ဟာ၊ ရဲအာတ်ဍုၚ်တအ်ဂှ် ညးတအ် မၚ်ရပ်ပၠုပ်ထံၚ် မၚ်ပန်ဂစိုတ်မံၚ်နကဵုလွဟ်မ္ဂး ပိုဲဟွံပန်ကေတ် ကလိဂွံမာန်ဟွံသေၚ်။ 
                 (၂၈)

၁၄။ အဝဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် တိတ်နူပၠံၚ်လွဟ်ရောၚ်။
        (မဝ်ဇြဳတုၚ်)

၁၅။ ဂကူမွဲမွဲ ဒပ်စဵုဒၞာမၚ်မွဲဂကူဇကု ဟွံမွဲမ္ဂး အခေါၚ်အရာ သွက်ညးတံ မုလေဝ်ကလိဂွံဟွံမာန်ရ။ (မဝ်ဇြဳတုၚ်)

၁၆။ ကြက်ပၠန်ဂတးဂှ် ဇြဟတ်ပၞာန်/လွဟ်/ဇွောံမထဝ်သြန်ဟွံသေၚ်၊ ဂလာန်ပတှ်ေ ကေုာံ သဘဴဓဝ်ဟေၚ်ရောၚ်။

၁၇။ ဂိုတ်ဂစာန်ဗ္တိုက်သၞ နကဵုဇြဟတ်မၞိဟ် ဇြဟတ်လွဟ်တုဲ မာန်တှ်ေမာန် ဟွံမာန်မ္ဂး ဒုၚ်ကမျ ဖျေံလွဟ် ဗက်ကြဴသၞဂှ် လညာတ်ရဲပၠန်ဂတးဟွံသေၚ် လညာတ်ပၠန်သက်က်ဟေၚ်ရ။

၁၈။ ရဲပၠန်ဂတးတအ် ဖျေံလွဟ်ကုသၞဂှ် ဒှ်ဒုဟ်ဖံက်သစ္စလ္တူပၠန်ဂတးဇၞော်အိုတ်ရ။

၁၉။ ပၞာန်ဂှ်ဗတိုက်ကဵုဂြိုဟ် (ဂံၚ်သ္ကာ) သၟးဟွံဂွံ၊ ဒးစကာ ဥာဏ်ပညာဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်။ သရာဲပၞာန်ပတှ်ေ ဇြဟတ်ပတှ်ေကွတ်တဲတအ်ဂှ် ဒးကဵုစၞာဲပြယာဲသၞတုဲ ဒးကျကၠုၚ်ဂၠိုၚ်ကွေံကွေံရ၊ ထ္ၜးသက်သဳမ္ဂး လ္ဂန်အိန်ဂွံဒးကျ ဗညာဓရာံဂွံဒးဒုၚ်ရပ်တအ်ဂှ် ဒးကဵုစၞာဲပြယာဲရ။
                        (၂၉)

၂၀။ ဝေၚ်ပၞာန်ဂှ် ပြိုၚ်ပကာန်ဇြဟတ်မၞိဟ် ဇြဟတ်လွဟ် သၟးဟွံသေၚ် ပြိုၚ်ဂွန် (ဗျူဟာ) ပြိုၚ်ပညာ ပြိုၚ်စိုတ်ဓါတ် ပြိုၚ်ပိုနိဒြပ် ပြိုၚ်မံၚ်နာနာသာ်ရောၚ်။

၂၁။ နကဵုဒေါသလ္ပဝေၚ်ပၞာန် ဒေါဇၞော်မ္ဂး သတိဗၠးကျ ညးဒှ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၂။ ဆဒှ်ကဵုဒှ်လ္ပဇန်ပၞာန် အောန်အိုတ်အာသၞဍိုဟ်အာ၊ ယောၚ်အာမွဲဒၞာဲ ဒးဒုၚ်သၠာဲကဵုဆီ/လမျီုရောၚ်။

၂၃။ ပၞာန်ဂှ် အဆက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ဒၟာနူပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပၞာန်ဂွံကတဵုဒှ်၊ မိက်ဂွံကဵုပၞာန်တုဲဒှ်မ္ဂး ဒးသှ်ကလး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။

၂၄။ ဝေၚ်ပၞာန်မ္ဂး ပရေၚ်သၞကီု သီုပရေၚ်ဇကု ဒးတီဒးကၠိုဟ်လဝ်ခိုဟ်ဟ်ရောၚ်။ ဒၞာဲသၞဍိုန်အိုတ်ဂှ်ဂၠာဲ အခိၚ်/ဂၠံၚ်ဍေံဟွံခယျဂှ် လုပ်ဗ္တိုက်မ္ဂး သွက်ဂွံဇမၞးဂှ် နွံဂၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၅။ ပ္ဍဲလိုက်ဏံ သတ်တှ်ေတုဲ လွဟ်မွဲမွဲသာ် နွံမံၚ်သၟးရ။ ယဝ်ဟွံမွဲမ္ဂး ဗီုညးတၞဟ်ဖန်ဒးဒုၚ်တုဲ တန်တဴလအ်အ်ဟွံမာန် ကၠေံကၠက်အာပြဟ်ဟ်ရောၚ်။ ကၞုတအ် အရုတ်တအ် နွံကဵုခၞော်ကြံၚ်ၚ်ဂှ် ဒှ်လွဟ်ဍေံကီုရ။ လွဟ်ဟီုဂှ်  သွက်ဂွံစဵုဒၞာဇကု ကေုာံ သွက်ဂွံ သ္ပမာန် လ္တူညးတၞဟ်ရန်တၟအ်နွံၜါသာ်ရ။ လွဟ်စကာသွက်ဂွံစဵု ဒၞာဇကုနွံဂှ် ခိုဟ် ဒးရး၊ ပိုဲဒးထံက်ဂလာန်ရောၚ်။ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး သတ်ဂြိုပ်အရိုၚ်တအ်ကီု မၞိဟ်စိုတ်ဓါတ်နွံ ဗီုသတ်ဂြိုပ်အရိုၚ်တအ်ကီု ကၠုၚ်ကဵုဘယ်ပၠံၚ်ၜးသ္ပမာန်မ္ဂး ပိုဲဒးဒုၚ်သက်က်ရောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ လွဟ်ဇကုဂှ် အခါလဵုမွဲလ္ပအပ် ဒပ်ဇကုဂှ် အခါလဵုမွဲ လ္ပဒုၚ်ပလီု လွဟ်ဟွံမွဲ ဒပ်ဟွံမွဲမ္ဂး ဗီုညးဖန်ဒးဒုၚ် ညးကၠုၚ်သ္ပမာန် ဒးယာံဒးလ္ၚောဝ်ရောၚ်။
                         (၃၀)

၂၆။ ဂကူညးကဵုညး ဂကောံညးကဵုညး လွဟ်/ဒပ်စဵုဒၞာ ညးတအ်နွံဟေၚ် ရဲမိက်ဂွံ ကြံကြသ္ပမာန်တအ် ဖေက်ဓညချပ်ဗ္စာဒးကၠုၚ်တုဲ ထိၚ်ဒဝ်အာဓဝ်ၜိုဟ်လလံမာန်ရောၚ်။

၂၇။ သွက်ဂွံဒက်ပ္တန်ဓဝ်ၜိုဟ်လလံကီု သီုပရရေၚ်ဆာန်ကၟိန်ဂကူအိုဿီုမာန် ဂကူမွဲကဵုမွဲ ကဆံၚ်ဒးတုပ် ပရေၚ်ဂကူညးညးဖန် အခေါၚ်သာ်ဝွံ ဒးနွံရောၚ်ဂှ် ဂကူဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်မံၚ်တအ်ဟေၚ် ဒုၚ်ကေတ်တုဲ ဟီုဂးမံၚ်၊ ဂကူဂွံလဝ်စေဝ်လ္တူတအ် ဒုၚ်တဲမာန် ဟီုဂးမံၚ်၊ ဂကူဂွံလဝ်စေဝ်လ္တူတအ် ဒုၚ်တဲမာန် စှ်ေမံၚ်စိုတ်ဟွံသေၚ် ညးတအ်ညံၚ်ဂွံဒုၚ်ကၠုၚ်တဲမာန် နပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်သၟး ဟီုဂးဂှ် ညးဟွံကၠိုဟ် ဒးဟီုသီုကဵု ပရေၚ်ပၞာန်ရောၚ်။
                    (၃၁)

၂၈။ ပ္ဍဲဝၚ်ပၠန်ဂတးဍုၚ်ပိုဲပွိုၚ် (၇၀)သၞာံပြၚ်ဏံ ဂကောံပၠန်ဂတးရပ်လွဟ်မွဲမွဲ ဒးဒုၚ်ပ္တိတ်နကဵုဇြဟတ်ပၞာန်တုဲ အိုတ်အာဟွံမွဲဏီ။ ဒးဒုၚ်လီနနဲပရေင်ဍုၚ်ကွာန်တုဲ အပ်ထောံလွဟ်ဟေၚ် အိုတ်အာဂှ် နွံဂၠိုၚ်ကဵုဂကောံရ။

၂၉။ ဂကောံအပ်ထောံလွဟ်တအ်ဂှ် အပ်တုဲ အဝဵုပိုတ်သြဇာပၠိုတ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ်ချိုတ် ဒဵုလမျီုအိုတ်ယာက္ဍိုပ်ဟွံမာန် လုပ်ဝိုၚ်ဟွံဂွံရ။

၃၀။ နွံပၟိက်ကဵုဓဝ်ၜိုတ်လလံမ္ဂး ဗလးထောံလွဟ်မွဲလါ်ဓဝ်ဂှ် ဂွံမာန်ဟွံသေၚ်ရ၊ ပြသၞာရပ်လွဟ် ဂွံကတဵုဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် တာလျိုၚ်နွံမွဲလါ်ဓဝ်ဟွံသေၚ်၊ မိက်ဂွံပြေပြံၚ်မ္ဂး ဒးပညဳပညပ်အကြာၜါ ဒးသၠးဖဵုဒးကဵုကေတ်သီုၜါလ္ပါ်ရောၚ်၊ သာ်ဝွံဟွံ သေၚ် မွဲလ္ပါ်ဟေၚ် ဗလးထောံလွဟ်မ္ဂး သၠဒကေဝ်ဒးစေၚ်ဂၠိုၚ်အာတုဲ သ္ၚောဲခြာအာကဵုဓဝ်ဍာံ သ္ၚောဲခြာအာကဵုဓဝ်ၜိုဟ်လလံရောၚ်။

၃၁။ ဖျေံလွဟ်၊ အပ်လွဟ်၊ သၠာဲထောံလွဟ်ကဵုဒဳမဝ်ကရေဇြဳသၠာဲထောံလွဟ်ကဵုဓဝ်ၜိုဟ်လလံ လုပ်အာဗွိုၚ်တၟးတအ်ဂှ် ဝေါဟာၜိုန်ဟွံတုပ် ကၠာလေဝ်အဓိပ္ပါယ်တုပ်ပ်ရ။ဒုၚ်ကမျ ဒုၚ်ယျံက် ဒုၚ်ထံက်ၜံၚ် ဒုၚ်သ္ပ ဍိက်ဖအိုတ်ရ။

၃၂။ ဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဒှ်သွက်စဵုဒၞာဂကူ စဵုဒၞာဍုၚ် စဵုဒၞာပိုန်ဒြပ် တိဍာရ၊ အရာအိုဿီုတအ်ဂှ် ပရေၚ်စဵုဒၞာနွံဟေၚ် တန်တဴအာမာန်ရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဆာန်ဂကူဍာံမ္ဂး ဒပ်ပၞာန်စဵုဒၞာဂကူဂှ် ဒးပခိုၚ်လဝ်ရောၚ်။
                            (၃၂)
၃၃။ ပေဲါပၞာန်ဂှ် အန္တရာယ်ဇၞော်၊ လမျီုဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်၊ ဒြပ်ရတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်၊ဒးလေၚ်ဆောံမံၚ်တုဲ ၜိုန်ဟွံမွဲပၟိက်ကီုလေဝ် ဗလေတ်ပဲါထောံသောၚ်ၚ်ဂွံဟွံသေၚ်၊ ဟွံပြေၚ်ရေၚ်ပလေဝ်ပလေတ်လဝ်မ္ဂး ပရေၚ်ဒးလေဝ် ဆောံတအ်ဂှ် ဂၠိုၚ်အာနူကဵုဝေၚ်ပၞာန် ဏီရောၚ်။

၃၄။ ဒပ်ပၞာန်မွဲမွဲဂှ် လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံမွဲ စေဝ်ပၞောန်ဟွံမွဲမ္ဂး ဒှ်အာဗီုဂကောံဒမၠမွဲကီုရောၚ်။

၃၅။ သတီုလဝ်ဂြိုဟ် မ္ၚိုဟ်လဝ်စိုတ် ချိုတ်အာတှ်ေတုဲ ဟွံမွဲ ကဵုဂွန် ဟွံမွဲကဵုအစဳအဇန်မ္ဂး ကေတ်ဇမၞးသၞ ဟွံမာန်။
                      (၃၃) [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၁၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်             ပရေၚ်အာက္ဍိုပ် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

           ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်

၁။ ရန်တၟအ်ပရေၚ်ကမၠောန် သွက်ဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ညံၚ်ဂွံအံၚ်ဇၞး ညံၚ်ဂွံတုဲဒှ်ပြဟ်ဟ်မာန် ပွမ္ဒးဖန်ဇန်ဖျေံဗီုလ္တူညးတၞဟ် ညံၚ်ဂွံရေၚ်တၠုၚ်ကၠောန်ၜိုတ်အာ ညဳညဳသာသာဂှ် ဒှ်ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်ရ။ 

၂။ ပ္ဍဲဂကောံမွဲမွဲ ပြာပြာကတ်တ် (ဝါ) သ္ၚိတ်တ်ဇြဇြ မံက်မံက် (ဝါ) ပၞုက်ပၞုက် မၞိဟ်အာက္ဍိုပ် ဒးနွံဟေၚ်ရ။အကြာမၞိဟ်နွံၜါဂှ်လေဝ်ဝ်  မၞိဟ်မွဲဂှ် ဒှ်မၞိဟ်က္ဍိုပ်တုဲ မၞိဟ်မွဲဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဗက်ကြဴရ၊ ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး မၞိဟ်ကၠိုဟ် မၞိဟ်ကေက် မၞိဟ်ဂံၚ်သကာတအ်ဂှ် ဒှ်က္ဍိုပ်ရ။
     
၃။ ညးအာက္ဍိုပ်ဟီုဂှ် ညးဂမၠိုၚ်ညံၚ်ဂွံဗက်ကၠုၚ်ကြဴဇကု ညးတၞဟ်ညံၚ်ဂွံကၠောန်အတိုၚ်စၞောန်ဇကု ကၠောန်သ္ပလေပ် ကၠောန်သ္ပဒှ်ဂှ် ဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်ရ။

၄။ ပ္ဍဲညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် ဆန္ဒမိက်ဂွံအာက္ဍိုပ် ကေုာံ သတ္တိနွံဟေင် ဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်ရ။ 

၅။ ညးအာက္ဍိုပ်မွဲမွဲဂှ် နကဵုကမၠောန်ကီုပွကီု နကဵုအရေဝ်ကီု ထ္ၜးပျးသောၚ််လးတံၚ်ဂြဲ ညးဗက်ကြဴတအ် ဓဝ်ပတှ်ေညံၚ်ဂွံနွံလ္တူကမၠောန်လ္တူဇကုမာန်မ္ဂး ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်ညးဂှ်အံၚ်ဇၞးစိုပ်တရဴရောၚ်။
                   (၃၄)

၆။ ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဝွံ လ္တူကမၠောန် ဇကုကေတ်လဝ်လျိုၚ်ဂှ် ဒးကၠိုဟ်ဒးလေပ်လဝ် ခိုဟ်ဟ်ရောၚ်။ သ္ဂောံအာက္ဍိုပ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မာ္န် ဒးဆက်ကတ်လ္ၚတ်မံၚ် လၟိုန်ရောၚ်။

၇။ ညးအာက္ဍိုပ်မွဲ (ဝါ) သ္ကိုပ်ဒပ်မွဲဂှ် ရန်တၟအ်ပရဝၚ်ကမၠောန်ညံၚ်ဂွံအံၚ်ဇၞး ညးဗက်ကြဴဇကု ညံၚ်ဂွံဗၠးဘယ် ဒးစွံအရီုဒးကေတ်တာလျိုၚ် ဂၠိုၚ်အိုတ်ရောၚ်။

၈။ ညးဍုၚ်ကွာန် (ဝါ) ကောန်ဂကောံ ဓမ္မတာတအ်ဂှ် လ္တူပရေၚ်မွဲမွဲ မိက်ဂွံဒှ်ရတီ နဲလဵုဂွံကၠောန် ဂွံဖန်ဗဒှ်ဂှ် ဟွံတီ ယဝ်တီလေဝ် တီဆလ္တူကျာညိညဟေၚ်ရ။
          ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် တီပၟိက်ဆန္ဒညးဍုၚ်ကွာန် (ဝါ) ကောန်ဂကောာံတအ်တုဲ နဲလဵုဂွံကၠောန် ဗီုလဵုဂွံဗၟံက်ရုပ်ရဴဂှ် ချပ်ဗစာ စဳဇန် ပၠကဵုတရဴမ္ဂး တၚ်ရန်တၟံတအ်ဂှ် အံၚ်ဇၞးစိုပ်တရဴမာန်ရောၚ်။

၉။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ဂှ် ဒးစန္ဒက်တံၚ်ဂြဲညးဂမၠိုၚ်လေပ် ဍာန်ဗၠေတ်ဍာန်ဒး ပညုၚ်ထ္ၜးမာန်တုဲ နပွ နကမၠောန်လေဝ် ဒးကၠောန်ဒးမံၚ် ဒးသ္ပ ဒးပၠတရဴနာနာသာ်ရောၚ်။

၁၀။ သ္ဂောံဒှ် ညးအာက္ဍိုပ်ညးဂမၠိုၚ်မာန်ဂှ် ကွတ်၊ သတ္တိ၊ ပဋိပတ် ပိသာ်ဏံပၟိက်ဇၞော်အိုတ်ရ။ မၞးမိက်ဂွံဂှ် ညးအာက္ဍိုပ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်မ္ဂး ပ္ဍဲဇကုမၞးညံၚ်ဂွံဍိုက်ပေၚ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ဂှ် လွဳပရာညိ။  
                      (၃၅)  

၁၁။ စိၚ်အာမ္ဂးဒှ်ဂၠံၚ်၊ မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်တအ် ကၠောန်သ္ပမ္ဂး ဒှ်သၞောဝ်ရောၚ်တုဲ ပွခိုဟ်ကီု မၞိဟကအာက္ဍိုပ်တအ် သ္ၚဳဂၠိပ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်တုဲ ကၠောန်ထေက်ရ။

၁၂။ မၞိဟ်ကၠိုဟ်မၞိဟ်ခိုဟ် မၞိဟ်ဍိုဟ်တအ်ဟေၚ် ဒှ်မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်။

၁၃။ အာယုက်ပ္ဍဲကမၠောန် (ဝှ်) ဂှ်ဒှ်စရာဲပၟိက်ဇၞော် မွဲသာ်ကီုရ၊ ဗွဲတၟေၚ်ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလပြံၚ်သၠာဲ အခိၚ်ကြေပ်ဂြတ်တအ် ဗီုလဵုဒတူလိုၚ်ဂှ် ဒးစွံၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ရ။

၁၄။ မၞိဟ်ကၠိုဟ်ပရေၚ်ကမၠောန် စေတနာဍာံတအ်ဂှ် ၜိုန်ဆဵု ဂဗအာယုက်ကမၠောန်အောန်ကီုလေဝ် သ္ၚဳဂၠိပ်တုဲ ကဵုဒၞာဲ ကဵုက္ဍိုပ်ထေက်မံၚ်ကီုရောၚ်၊ တၟော်လ္တူဝှ်သၟးမ္ဂး ကမၠောန် လ္ဇုဲအာမာန်ရောၚ်။

၁၅။ ချေံဂြိပ်မြက်တ်ဂှ် ထိၚ်ဝါတ် ဆ္ဂး ထိၚ်မာန်မ္ဂး စိုပ်တရဴပြဟ်ရောၚ်။

၁၆။ မိက်ဂွံဒှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပြာကတ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မ္ဂး လ္ပဍဵုဍိုက်မဇအဆက်တၟိ(သၟတ်)တအ်ညိ၊ ပ္ဍဲအနာဂတ် သၟတ်တအ်ဟေၚ် ဂွံဒၞာဲရောၚ်တုဲ ဍေံတအ်ဒုၚ်တဲဟေၚ် ဝၚ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပြာကတ် အာမာန်ရောၚ်။
                   (၃၆)

၁၇။ ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် ဒးဂစာန်ချူလိက်ဂၠိုၚ်ၚ်ရောၚ်။လညာတ်ဇကုဂှ်ဟီုကေတ်သၟးမ္ဂး မၞိဟ်ကြပ်ကဵုဇကုဟေၚ်ဂွံမိၚ်၊ မိၚ်တုဲခြာဟွံလအ်ဝိုတ်အာ မာန်ရောၚ်။ ချူတြးနကဵုလိက်မ္ဂး အာစိုပ်တရဴသ္ၚောဲ သှ်ေၜက်အခိၚ်လအ်အ်မာန်တုဲ မၞိဟ်တီညာတ်ဂၠိုၚ် သီုဗိုန်ခိုၚ်ရောၚ်။

၁၈။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ကီု တၠပညာတအ်ကီု ယဝ်လၞုဟ်ဟီုဂး ၚုဟ်မးမၞိဟ်အောန် ယဝ်လၞုဟ်ကၠုၚ်အာ လာဘ်သကာအောန်ရောၚ်။

၁၉။ ရုဲပ္တိုန်ညးအာက္ဍိုပ် ဗက်အခိုက်သၞောတ်တြေံ နနဲကောန်ဨကရာဇ် ဂွံဒှ်ဨကရာဇ် သၚ်ဝှ်ဇၞော် ဂွံဒှ်ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ရုဲစှ်လောဲသွာ ပြသၞာအောန်ဒှ်ကၠာလေဝ် ဒုၚ်သဇိုၚ်လ္တူစရာဲဟွံသေၚ်တုဲ ပရေၚ်ကမၠောန်ဂွံဇၞော်မောဝ်ဝါတ်ရ။

၂၀။ သ္ဂောံဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်လ္တူမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်မာန်ဂှ် ကွတ်၊ သတ္တိ၊ ပဋိပတ် ပိသာ်ဏံဒှ်သဇိုၚ်ပၟိက်ဇၞော် တပ်တးသၠးဖဵု တံၚ်ဂြဲ၊ စိုတ်ပြဲ ပန်သာ်ဏံလေဝ် ဒးဍိုက်ပေၚ်ကီုရောၚ်။

၂၁။ သ္ဂောံဒှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ကံကုသိုလ်အတိက်ဖန်လဝ်ဟွံသေၚ် လက်သဏ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ညံၚ်ဂွံပေၚ်ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်မၚ်မွဲမာန်မ္ဂး ညးညးအဲအဲဒှ်မာန်ဖအိုတ်ရ။
                   (၃၇)

၂၂။ ဂကောံ(ဝါ)မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဒးထိၚ်ဒဝ်ကဵုသၞောဝ်၊ မၞိဟ်အာမံၚ်က္ဍိုပ်ဂကောံတအ်ဂှ် မၚ်မွဲသၞောဝ်ဟွံမာန်မ္ဂး  သၞောဝ်ဂှ်ဟွံတန်ကြပ်တုဲ ဂကောံရောအ်ရေၚ်ပြးဆာဲရောၚ်၊ဟိုတ်ဂှ် တုဲ မၞိဟ်မၚ်မွဲ သၞောဝ်ဟွံမာန် ပဋိပတ်ယောၚ်တအ်ဂှ် သ္ပက္ဍိုပ်ဟွံဂွံရ။

၂၃။  ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် သမ္တီ၊ သတ္တိ၊ သစ္စ၊သမာဓိ၊ သၠးဖဵု &quot;သ&quot; မသုန်မဏံ ညံၚ်ရဴသဳမသုန် ဒးထိၚ်ဒဝ်ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်လဝ်ရောၚ်။

၂၄။ နဲကဲအာက္ဍိုပ်နွံပိသာ် နဲကဵုအမိၚ်၊ နဲသောၚ်ကလး၊ နဲကြဴစးတအ်ရ၊ နဲကဵုအမိၚ်ဂှ် ဒှ်သၞောတ်တၠအဝဵုစကာဂၠိုၚ်၊ နဲသောၚ်ကလးဝွံ ချပ်သဳကၠဳပညဳ လုပ်အဝေါၚ် ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ စကာအကြာ ဗွိုၚ်မၞိဟ်လညာတ်သမ္တီ သၠုၚ်ၚ်တအ်ရ၊ နဲကြဴစးဝွံ စကာမၞိဟ်သၟဝ်တဲတုဲ ဇကုမံၚ်ထောံသာသာ နဲဝွံ စကာပ္ဍဲဗွိုၚ်မၞိဟ်သၟဝ်တဲခိုၚ်ၚ် ဗွိုၚ်ဂွံဖျေံစိုတ် စကာဒေံကောန်ဇာတ်ဂၠိုၚ်ရ၊ နဲပိသာ်ဝွံ ရံၚ်ဒၞာဲတုဲ စကာလေပ်မ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖဵု စကာဒၞာဲဗၠေတ်မ္ဂး ဒှ်လလေၚ်ဖဵုရောၚ်။

၂၅။မၞိဟ်အာက္ဍိုပ် ရန်ကဵုဖဵုဂကောံတအ်ဂှ် ကဵုဒၞာဲကုမၞိဟ်ခိုဟ်မၞိဟ်ကၠိုဟ်၊ မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်ရန်ကဵု ဖဵုဇကု တအ်ဂှ် ကဵုဒၞာဲဂှ် မၞိဟ်ဍုက်ကေဝ်ကဵုဇကုတအ်ရ။
                     (၃၈)

၂၆။ ဗျိဒေါန်ဂၠိုၚ်မ္ဂး မၞိဟ်ဗက်ကြဴအောန်၊ စန္ဒက်သမၠုၚ် စိုတ်ဓါတ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး မၞိဟ်ဗက်ကြဴဂၠိုၚ်ဂှ် ဓမ္မတာရ။

၂၇။ လက်ကြဴက္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာအဝဵုတအ်ဂှ် ရဲကလၚ်အမိၚ် မၞိဟ်သမ္တီသဝ်ဝ်ဟေၚ်နွံဂၠိုၚ်တုဲ လက်ကြဴ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာ ပရေၚ်စန္ဒက်တအ်ဂှ် ရဲလေပ်ပညာ မၞိဟ်သမ္တီသၠုၚ်ၚ် နွံဂၠိုၚ်ရ။

၂၈။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဒးစိုတ် သၞောတ်တၠအဝဵုတအ်ဂှ် ဖေက်ရဲတၠပညာ တုဲ စကာရဲကလၚ်အမိၚ်ဂၠိုၚ် ကေမ်ၛာပ်လဝ်အဝဵု ဂၠိုၚ်ရ၊ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဒးစိုတ်သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳတအ်ဂှ် ဒးစိုတ်ရဲတၠပညာ ပါ်ကဵုတာလျိုၚ် ဗွိုၚ်ညးကဵုညးဂၠိုၚ်ရ။

၂၉။ ဟိုတ်ဖဵုညးအာက္ဍိုပ်ဂွံဒတုံပြဟ် နွံစှ်သာ်ရ၊ ဟွံလေပ်ကွတ်၊ စိုတ်ဟွံထတ်၊ ပဋိပတ်လီု၊ ဗီုဟီုတွံကၠောန်၊ အောန်ဓဝ်ခန္တဳ၊ရဲဒၞာဲပဲါက္ဍိုပ်၊ က္ဍိုပ်က္ဍုတ်ဟွံသၟဟ်၊ ဂၠုဟ်ပၟိက်ညးညးဂမၠိုၚ်၊ ရိုၚ်ဇိုၚ် အရေဝ်ကြံၚ်၊ ညာတ်မံၚ်ဇကုပြဲ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တဲဏံ ဟွံလအ်ပြဟ်စှ်ေရောၚ်။

၃၀။ လက်သဏ်ညးအာက္ဍိုပ်ခိုဟ်(၅)သာ်ဝွံ လညာတ်ဒးသၠဲ၊စိုတ်ဓါတ်ဒးပြဲ၊ နဲကဲဒးဍိုဟ်၊ သတ္တိဒးခိုဟ်၊ လဂံါသၞဒးကၠိုဟ်ရောၚ်။
                  (၃၉)

၃၁။ ညးလ္ၚဵုဂှ် ဂွံဒှ်က္ဍိုပ်မှကၠောန် ပရေၚ်ဂကောံပရေၚ်ဂကူ ဒးဖက်ကြံမ္ဂး ဆုဲတိတ်သ္ၚောဲသ္ၚောဲတုဲ ဂၠာဲဒုဟ်ပါ်ပဲါခါဂွံဒၞာဲပၠန် ဒၞာဲယၟုပရေံဂှ် ဗဝ်စုတ်ဒုဟ်ညးတၞဟ် ယၟုမြဟ်ခိုဟ်တှ်ေ ဇကုဒုၚ်ကေတ် စကာမံၚ်ကွေတ် ကၠိက်တုက်ကတဵု ကၠဵုဒုဟ်ဒယှ်မ္ဂး ညးဂမၠိုၚ်ကဵုက္ဍိုပ် လအ်အ်မာန်ဟွံသေၚ်။

၃၂။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်တၠအဝဵုတအ်ဂှ်ဟွံကဵုဒၞာဲကုညးတၞဟ်၊ မၞိဟ်ကေက်သကာ မံက်ကၠုၚ်မ္ဂး ဖေက်ပၠံၚ်ဒၞာဲတုဲ မၚ်ဝးပကဝ်ထောံ အခါဗျုယဲကၠောန်ဟွံမာန်မ္ဂး ကဵုဒၞာဲဇကုကောန်ဇကု ဒေံဇကုသာ်ဝွံ ကၠောန်သ္ပလေပ်ရ။
      က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳတအ်ဂှ် မၞိဟ်ကေက်သကာမံၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ပါ်ပရအ်ကဵုအဝဵု၊ မွဲလ္ပါ်ဂှ် ဒုၚ်ကေတ်သ္ဂုတ်သွာတ်မာဲညးဂမၠိုၚ် စိုပ်အခိၚ်ပေဲါကဵုဒၞာဲဂှ်လေဝ် ဟွံဇြိုၚ်စိုတ်ရ။

၃၃။ သၟိၚ်ဂိတုဂှ် ပျးလျးအရံၚ် ၜိုဟ်သြိုဟ်တုဲ သၞံၚ်တအ်ပူဗိုၚ်မိတ်သဟာဲဂၠိုၚ် သၟိၚ်တ္ၚဲဂှ် ပျးအရံၚ် က္တူကတာန်ဂၠိုၚ်တုဲ ပွဳဗွိုၚ်ဟွံမွဲ သ္ကအ်ရဲဟွံမွဲရ၊ သာ်ဝွံကီု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ပညဳလညာတ်ကုညးတၞဟ်ဂှ် ဗွဳဗွိုၚ်ဂၠိုၚ်၊ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်တၠအဝဵုဂှ် ကေတ်လညာတ် ဇကုမွဲဓဝ်တုဲ ဗွဳဗွိုၚ်ဟွံမွဲရ။
                      (၄၀) [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၂၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== အမေရိကာန်ကဵုနေတိုဝ် မွဲကရေက်၊  ကြုက်ကဵုရာတ်သာ မွဲလပါ် ပါ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲ ကောန်စဴထဝ် ==

အမေရိကာန်ကဵုနေတိုဝ် မွဲကရေက်၊  ကြုက်ကဵုရာတ်သာ မွဲလပါ် ပါ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲ
ကောန်စဴထဝ်
ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၃၊ တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ၊ ၂၀၂၂
ပဝ်လဇြဳဍုၚ်ကြုက်ညးတအ် ဟွံလုပ်ပလာပ်ပထုဲ ပ္ဍဲကေၚ်ကာဍုၚ်မွဲမွဲရောၚ် ၜိုန်ရဟီုကီုလေဝ် ဆဂး ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညးတအ် ဗွဲတၟေၚ် ဗဒစးကဵု ဍုၚ်ရာတ်သာတုဲ စဵုဒၞာအန္တရာဲနူအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်အမေရိကာန် မပ္တံ ဂျပါန်၊ အိန္ဒိယ၊ ယူခေ၊ အဝ်သတြေလျ၊ နေတိုဝ်တအ်ရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ဍုၚ်ရာတ်သာဂှ် ဒှ်မဟာမိတ်အဓိက ပ္ဍဲအရာမစဵုဒၞာအာဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညး တအ်ရောၚ် ဟွံသေၚ်ဟာ။ 
ဂကောံကွိတ် Quad ကဵုအဝ်ကာတ် AUKUS ၜါဝွံ ဒှ်ဂကောံသွက်ဂွံကရေပ်ဂရတ် ဍုၚ်ကြုက်ဂှ်တုဲ ဂွံဗၠးဘဲကီု ဂွံကလေၚ်ပ လန်တဲကဵုဂကောံဍုၚ်တအ်ဝွံကီုဂှ် နကဵုဍုၚ်ကြုက်ဂှ် ဒးသ္ပမဟာမိတ်ကဵုရာတ်သာဟေၚ်ရ။ ကေုာံဍုၚ်ဍောတ်တ်တအ်ဂှ် ၜိုန်ရသ္ပမဟာမိတ်ကီုလေဝ် အစောံဇြဟတ်ဟွံဍိုက်ပေၚ် သွက်ဂွံတဝ်စၞေဟ်ရောၚ်။ ဂၠုၚ်ဍောတ်တ်တအ်ဂှ် ဒုန်ပ္ဍဲၜဳမှာ သၟိဒ်ဟွံဂွံရောၚ် ဒးဟီုပတောံဥပမာသာ်ဝွံရ။ ကာလဍုၚ်ကြုက် ဒးဒုၚ်ကရေပ်ဂရတ်ကဵုအ မေရိကာန်၊  မဟာမိတ်အမေရိကာန် မပတံအဳယူတအ် ပ္ဍဲကေၚ်ကာဟံၚ်ကံၚ်၊ ဇြေန်ကျေန်၊ တိဗိတ်၊ ထာဲဝါန်တအ်ဂှ် ညးတအ် အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ မဟာမိတ်ဇၞော်ဇၞော်ဟွံမွဲမဂး ဟွံလောဲရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ လအိတ်သၞာံတုဲကၠုၚ်ဏံ ညးတအ်ပံၚ်တဲ ကဵုရာတ်သာတုဲ ပကတ်ပကေၚ်ကွတ်ပၞာန်ဇၞော်ဇၞော်ကီု၊ သၞာံဏံ သမ္မတၜါဍုၚ်ဂှ် ဆဵုဂဗညးသကအ် ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်အိုဝ် လာမ်ပေတ်က္ဍၚ်ဂှ်တုဲ လလောၚ်တြးပတိတ်လဝ် လိက်လလောၚ်တြးဇမၠိၚ် မနွံမသုန်လ္ၚီမလိက် ပ္ဍဲဖေဖဝ်ဝါရဳ(၄)ဂှ်ကီုတုဲ ကော်ဆဴပြိုၚ်ပကာန်ဏာကဵုအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်အမေရိကာန်တအ် ပြာပြာကတ်တ်အိုတ်ရ။ ဣဝွံဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ် ဍုၚ်ရာတ်သာ ကလိဂွံအဟံက်ခိုဟ် ပ္ဍဲအရာဂံၚ်ဖျေံသဂုတ်သွာတ် ဂွံနိမိတ်ဗဒှ်ပဋိပက္ခယူကရိၚ် ဒှ်မာန်ကီုရောၚ်။ ပေဲါပြိုၚ်ပ ကာန်အကြာဂကောံဇြဟတ်ဍုၚ်တအ်ဂှ် ဂတဏံဇၞော်နူဏံဏီဒှ်မာန်ရ။
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် မူဟိုတ်ကြုက်ဟွံထံက်ဂလာန်ရာတ်သာ လုပ်သီခရာၚ်မဳယျာကီု၊ ဟွံစၟတ်သမ္တီဍုၚ်တၟိၜါကီုဂှ်တုဲ ဂွံမံၚ်ကၠေံလဒေါဝ်၊ ကဵုကသပ်လညာတ် ညံၚ်ဂွံစကာနဲကဲၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်တုဲ ဂၠာဲသွဟ် ပ္ဍဲကောံဓရီုကံၚ်သဳဂီုကၠီုယူအေန်ရော။ တၚ်တုပ် စိုတ်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ညးတအ်ကဵုရာတ်သာဂှ် နွံမံၚ်117ဗဳလဳယာန်ပြၚ်ဂှ်တုဲရ။ စပ်ကဵုယူကရိၚ်ဝွံဂှ် ပရေၚ်ပို်န်ဒြပ်ကူသာန်ဗၞိက်ညး တအ်ကဵုယူကရိၚ် သၞာံ2020ဂှ် နွံမံၚ်စှ်သုန်အသၚ်ဃဲယံၚ်(ဗဳလဳယာန်)ပြၚ်ရောၚ်။   တုဲပၠန် ယဝ်ရညးတအ်ကေတ်စ လ ပါ်ရာတ်သာပေၚ်ၚ်မဂး ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ညးတအ်ကဵုအမေရိကာန်တအ်ကီု၊ အဳယူတအ်ကီုဂှ် လီုလာ်အာမာန်ရောၚ်။ မံၚ်လဒေါဝ် ညိညဂှ် သာမံၚ်သွက်ဍုၚ်ညးတအ်ရ။ ရာတ်သာလေဝ် ပေၚ်စိုတ်၊ ယူက ရိၚ်လေဝ် ဟွံဒက်စိုတ်၊ ဍုၚ်ပလိုတ်တအ်လေဝ် ဂၠာဲသၞဟွံဂွံကွေံကွေံရ။ ကွတ်ပညာမံၚ်လဒေါဝ်သာ်ဏံ ပ္ဍဲက္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ်နွံမံၚ်ကီုဟာ။ 
ပဋိပက္ခဍုၚ်ယူကရိၚ်ဝွံ အတိုၚ်တၠပညာကြုက်မွဲတၠမဟီုပါ်ပဲါလဝ်ဗၞတ်ညိညဂှ်မဂး က္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ် ထေက်ကဵုဒး ဂိုၚ်ကေတ်၊ ယိုက်ဒိုက်ကေတ်လညာတ်မံၚ်လဒေါဝ် ဟွံလျောဝ်ဗက် နေတိုဝ်ကဵုအမေရိကာန်၊ ဟွံဗလးကၠေံရာတ်သာရောၚ်။ ဂလာန်ညးဝွံ ဒုၚ်သဇိုၚ်လဝ်ကဵုအကာဲအရာသာ်လဵုရောမဂး ဍုၚ်ယူကရိၚ်ဂှ် ပယျဵုစပ်မံၚ်ကဵုရာတ်သာရောၚ်၊ လုပ်နွံမံၚ် အဒေါဝ်ဂကောံဇြဟတ်ၜါလပါ်ဂှ်ရောၚ်။ ဍုၚ်ရာတ်သျှာဂှ် ဇြဟတ်ဇၞော်ကီုဒှ် ဍောတ်ကီုဒှ် ဒဒှ်ရကဵုအန္တရာဲကဵုညးတအ်မာန် ရောၚ်ဂှ် ဇကုဇမၞော်ဍုၚ်ယူကရိၚ်တအ် ဒးတီလဝ်ထေက်ရောၚ်။ ဗီုဍုၚ်ကြုက်ဝေၚ်ဏာ ဟီုဏာ ပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ညးတအ် ဟွံကေတ်စလပါ်တေံလပါ်ဏံတုဲ သွက်ကြုက်ဂှ် ယီုသာအာရ။ ညးတအ်ဟွံထံက်ဂလာန်ကဵုရာတ်သာကီု ဟွံကေတ်စ လပါ်ယူကရိၚ်ကီုရ။ ဝၚ်ဍုၚ်ကြုက် ကေၚ်ဒှ်လဝ်ပၞာန်ကဵုခေတ်ကာလသဵုဗဳယိတ်ယူနဳယာန်တေံဂှ်လေဝ် နွံတဴဏီရ။ ဍာံဍာံတေံ ယဝ်ရဒးကေတ်စမွဲလပါ်မဂး ညးတအ်ဒးကေတ်ရာတ်သာဟေၚ်ရ။ ဆဂး ပညာကလုတ်တမာန်ဟီုဂှ် ပၟိက်ဇၞော်တဴဂှ်တုဲ သမ္မတယူကရိၚ်လၟုဟ်ဝွံ ယဝ်ရရံၚ်ကဵုဝှ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဂး ၜတ်မံၚ်ရောၚ်ဂှ် ဗှ်ရံၚ်ဝၚ်ဘဝညးတေံ ပ္ဍဲဝဳကဳပဳယျာမဂး ကၠး ကေတ်မာန်ရ။ ဘဝညးတေံဂှ် ကၠုၚ်နူဗွိုၚ်ကောန်မှိၚ်ဇာတ်၊ မၞိဟ်ကတဵုဂရိုၚ် ဍေံမလျောဝ်ဗက် အာကဵုလညာတ်ဒ ယှ်တှ် ပဝ်ပျူဠာတအ်မွဲရ။ အကာဲအရာဝွံ တုပ်မံၚ်ကဵုသမ္မတအမေရိကာန် ဒေါနေဝ်ထရာမ်ညိညကီုရောၚ်။ အစောံစရာဲ ဂွံတတ်ကၠောံအခက်အခုဲဍုၚ် ယူကရိၚ် ပ္ဍဲညးတေံဟၟဲဒှ်မာန်ရောၚ်။ 
သမ္မတယူကရိၚ် မဒှ်ကောန်ဂကူရာတ်သာ ဒးဂြိပ်ဒဴတိတ်အာရာတ်သာဂှ် အခိၚ်တ္ၚဲဏံ ၜိုန်ရပရိုၚ်မဳဒဳယျာဍုၚ်ပလိုတ်တအ် ဟွံချူဗၟံက်ကီုလေဝ် ပၠန်ဂတးယူကရိၚ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် ဒုၚ်လဝ်သဇိုၚ်ကဵုအကာဲအရာဏံရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ပ္ဍဲယူကရိၚ် လညာတ်ဍုဟ်မၠေံကောန်ဂကူရာတ်သာတအ် ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်မစံၚ်ဗဂဵုပၟတ်ပဋိပက္ခဝွံရောၚ်။ မွဲလပါ်တေံဂှ် သမ္မတ ဒဳမဝ်ကရိတ်အမေရိကာန်ဂှ်လေဝ် တိုန်ကၠုၚ်နကဵုရမျာၚ်ကရေဲ ဒစဵုဒစးကဵုရာတ်သာကီု ရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ဗီုသမ္မတ ဒေါနေဝ်ထရာမ် ဆက်ဆောံခိုဟ်ဆာဲကဵုရာတ်သာဂှ် ခေတ်သမ္မတဂျောဗာ်ဒေန်ဏံ ဍေံဟွံဒှ်သာ်ဂှ်ရ။ အခိၚ်ညးဒှ်ကၠုၚ်ဒုတ တိယသမ္မတ ပ္ဍဲသၞာံ၂၀၁၄တေံဂှ်လေဝ် ကေၚ်ဆဵုဂဗလဝ် စပ်ကဵုရာတ်သာ လုပ်သီလဝ်ဒေသခရာၚ်မဳယျာကီုရောၚ်။ ဇကုသမ္မတအမေရိကာန်ဂှ် ဟီုသောၚ်ကလးပရိုၚ် ဗီုကတဵုဒှ်ပြံၚ်လှာဲမံၚ်ပ္ဍဲယူကရိၚ်ကီုရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲစိုတ်သမ္မတပူတေန်ဂှ်လေဝ် သွက်ဂွံအုပ်ဓုပ်အာဍုၚ်ရာတ်သာလအ်အ်မာန်ဂှ် ညးဒးကၠောန်သ္ပသာ်ဝွံကီုရောၚ်။
 သမ္မတဖဳလေပ်ပါၚ်လၟုဟ် ကေၚ်ဟီုလဝ်ဂလာန်နွံရ။ ရံၚ်ကေတ်မဂး ညးဒးဒုၚ်ကဵုဇြဟတ်ဓရိုဟ်ကဵုအမေရိကာန် စပ်ကဵု ကေၚ်ကာဂွံထိၚ်ကၠေံဍုၚ်ကြုက်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ ဍုၚ်ကြုၚ်တၟာဏံဂှ် ကဵုညးဒစဵုဒစးကီုဟာ၊ ယဝ်ရဒစဵုဒစးကဵုကြုက်ဂှ် ဍုၚ်ညး သာ်လဵုဒှ်အာမာန်ရောဂှ် ညးတီရ။ ကာလလဆောဝ်ညးဒစဵုဒစးကဵုကြုက် သီုအမေရိကာန်ရောၚ်။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ကာလဍုၚ် တဳမဝ်ဗၟံက်ဗၠးၜးတိတ်တၟိတၟိဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ပၠန်ဂတးညးတအ် မဒှ်သမ္မတကၠာအိုတ်ဂှ် ညးသ္ပအဓိကတုဲဆဵုဂဗကဵုက္ဍိုပ်သ ကိုပ်အေန်ဒေါနဳရှာရောၚ်။ ၜိုန်ရက္ဍုဟ်မၠေံအေန်ဒေါနိသာကီုလေဝ် ဆဂး ရံၚ်ကဵုဂီုကၠီု ကေုာံ ဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညးတုဲ ညးဒးရုဲစှ်သာ် ဂှ်ရောၚ်။ လညာတ်နဲကဲဏံ ပ္ဍဲက္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ် နွံညိဟာဂှ် အဲဟွံကၠးကေတ်ရ။ 
ပ္ဍဲကဵုဂလာန်တၠပညာကြုက် မဗတိုက်ဖအောဝ်လဝ်ဂှ်တုန်၊ နကဵုယူကရိၚ် ထေက်ကဵုဒးဆဵုဂဗတက်ကျာကဵုရာတ်သာ ဗွဲတိုက် ရိုက် ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵု နူ ကောံဇြဟတ်တၞဟ်တအ် မွဲအဆံၚ် ကော် face to face ရောၚ်။ ဂလာန်ဗတိုက်ဖအောဝ်ညးဝွံ စှေ်စိုတ်လောန်ရ။ ပ္ဍဲကဵုဌာနပရိုၚ်ဂၠးတိတအ် ဟီုတဴနွံပၠန်ဂှ် ပ္ဍဲပ္ၚံက်ဏံ ရမျာၚ်ကောန်ဍုၚ်ယူကရိၚ်တအ်ဇေတ်တ် ဟွံမိၚ် ကေတ်တုဲ ရမ်သာၚ်မ္ၚးမ္ၚးတအ်သၟး ဂွံမိၚ်ကေတ်မံၚ်ရောၚ်။ အရာဝွံ ပိုဲကံက်ကေတ်အဓိပဲါသာ်လဵုမာန်ရောမဂး၊ ပဋိပက္ခ ယူကရိၚ်ဂှ် ဍေံကၠောအ်ထၞာန်အာ ညံၚ်ရဴပၟတ်ဂြိုပ်ဂှ်တုဲ ညးဂှ်ဒှ်ကမၠတ် ညးဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ထ္ဍေၚ်ကမၠတ်ဂှ် ပါ်ပဲါဝါတ်အာရ။ ပၠန်ဂတး ယူကရိၚ်တအ် သာ်လဵုမဟီုတုဲ အလဵုအသဳယူကရိၚ်တအ် သာ်လဵုမဟီုရောဂှ် ပိုဲတအ် ဟွံဂွံမိၚ်ကေတ်တုဲ ဂွံမိၚ်မံၚ်ရမ် သာၚ် သမ္မတရာတ်သာကဵု အမေရိကာန် ကေုာံ နေတိုဝ်တအ်သၟးရ။
ပရေၚ်ဇီုလပိုက် ဍေံမဒှ်လလေၚ်ဍုၚ်ဂကူဍောတ်ဇၞော်တအ်ဂှ် စွံလဝ်ကၠာ၊ တၠုၚ်လအာယူကရိၚ် ဒးဆဵုဂဗမံၚ်တ္ၚဲဏံဂှ် တုပ်မံၚ် ကဵုပိုဲတအ်တၟာဂလိုၚ်ရ။ ပၞာန်ဗၟာဂှ် ညးတအ်နွံလပါ်ကြုက်ကဵုရာတ်သာ၊ အေန်ယူဂျဳဂှ် နွံလပါ်အမေရိကာန် ကေုာံ မဟာ မိတ်အမေရိကာန်ဂှ်တုဲ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် လ္ၚဵုနွံလပါ်တေံ၊ လ္ၚဵုလပါ်ဏံရ။ ဆဂး ဂကောံလ္ၚဵုကဟဳထောံတုဲ ရုဲစှ်ကေတ် လညာတ်မံၚ်လဒေါဝ် ညံၚ်ရဴဂကောံလပါ်တိဍာ်သၟဝ်ကျာ ကေုာံ အေန်သဳအေတအ်လ္ၚဵုရ။ တိဍာ်မန်ဟွံဒှ်ပၞာန် တိဍာ်က ရေၚ်တအ် ဒှ်ပၞာန်၊ မဳဒဳယျာမန်တအ် မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဂွံ၊ မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဒးဂြိပ်ဒဴရ။ ရဲကေတ်စလပါ်ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ညံၚ်ရဴပဲါဒုဟ် ဟွံလောဲသွာကီု၊ ဟွံဗၠးအစောကီု၊ ရဲဒစဵုဒစးတအ်လေဝ် အန္တရာဲဟွံဍောတ်ရ။ လညာတ်အကြာက္ဍိုပ်သကိုပ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ ပၠန်ဂတးဂကူမန်တအ်လေဝ် ဒှ်မံၚ်ပိကဵုပန်ကီုရ။ 
ဂၠးတိပိုဲတ္ၚဲဏံ ပရေၚ်ပြိုၚ်ပကာန်အကြာကြုက်ကဵုရာတ်သာမွဲလပါ်ကဵု အမေရိကာန်၊ နေတိုဝ် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ်မွဲလ ပါ်ဂှ် ကၠးကၠး ပိုဲတအ်ဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရ။ ဗီုပြၚ်ကြုက်၊ ရာတ်သာ၊ အမေရိကာန်၊ နေတိုဝ်တအ် ပလှေ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲဂှ် ပိုဲတအ် ဟွံတီလဝ်ကၠာမဂး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိဂှ် ဂွံဗ္ၜမ်ဍေံဟွံလောဲသွာရ။ ပိုဲဒးဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပဝ်လဇြဳဍုၚ်ဂကောံဇၞော်ပန်တအ်ဂှ်တုဲ လ္ၚတ်အာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိပိုဲမဂး ကၠိုဟ်လောဲသွာမာန်ရောၚ်။ ဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပဝ်လဇြဳပန်က္ဍိုပ်တအ်ဂှ်တုဲ ဂၠးတိပိုဲ ပြံၚ်လှာဲ အာမာန်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ဟီုမာန်ရ။ ဍုၚ်ကိုဝ်ရဳယျာသၠုၚ်ကျာ ကေုာံ ဂျပါန်တအ်ဂှ် ဒၞာဲလ္ၚဵုညးတအ် ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ညးတအ်တုဲ ၜိုန်ရဟွံမိက်ပါ်ပဲါကြုက်ကီုလေဝ် ဆဂး ဒစဵုဒစးကဵုဇြဟတ်ဓရိုဟ်မဟာမိတ်အမေရိကာန်ဟွံမာန်ရ။ နေတိုဝ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုညးတအ်တုဲ ဟွံမိက်ဒးဓယံက်အမေရိကာန်တုဲ မိက်ဂွံက္ဍိုက်ပ်သဳကၠဳကေၚ်ကာအေန်ဒေါ-ဖသဳဖိက် ရဳဂျေန် ကော် Indo-Pacific Regionကီုရ။ 
ဂၠးတိဏံ ယြဴဍုၚ်လဵုမွဲဟွံဟီု ယဝ်ရဇၞော်ပြိုၚ်ပကာန်ကၠုၚ်မဂး နကဵုအမေရိကာန် ဒးပဒေါံကၟိုၚ်ဖျေံရောၚ်။ ဍုၚ်ရာတ်သာလေဝ် ကြဴနူသဵုဗဳယိတ်ယူနဳယာန် သရိုဟ်အာတုဲ သိက္ခာညးတအ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏံအောန်စှေ်အာ၊ မုက်ဍောတ် မတ်သဝ်၊ ညးတၞဟ်တအ် ဖျဝ်အဆံၚ်တုဲဆက်ဆောံ၊ ဂကောံနေတိုဝ်တအ် စိုပ်ဇိုၚ်ပယျဵုဇကုတုဲ ပၠေတ်မံၚ်ဍာ်ပါၚ်ပ္ဍဲကတောဝ်ဂှ် ဒုၚ်စသိုၚ်ပရေံလောန် မိက်ဂွံကလေၚ်ဂွံဘဝတြေံ ညံၚ်ရဴဂကူမန်ပိုဲ စိုတ်ဟဳသွဝ်မံၚ်ကဵုအေန်ပါယျာမန်ခေတ်ကၠာတေံကီုရ။ ပရေၚ်ဒုၚ်စသိုၚ်စိုတ် သာ်ဝွံတအ်ဂှ် ဍေံဖန်ဗဒှ်မံၚ်ရာသဳဥတုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိပိုဲရောၚ်။
ကြုက်ကဵုရာတ်သာ ဒှ်မွဲဇြဟတ်တုဲ ဍုၚ်ဍောတ်တ်တအ် မံက်ဂတဝ်ဗၠးၜးကၠုၚ်ဂှ် ၜိုန်ရဒှ်ဇြဟတ်စိုတ်ကဵုသွက်ပၠန်ဂတးဂွံဗၠးၜး ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲကီုလေဝ် ဆဂး ဍုၚ်ၜါဝွံ ဒှ်ကၟာၚ်စက္ကဝါ သွက်အလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာတအ်မွဲရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ညးတအ် နွံမံၚ် ထံက်မံၚ် ဂလာန်ဏီမဂး ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ဂံၚ်သီမံၚ်အဝဵု ဒဵုတွဵုကဝ်ဂှ်တုဲ အပါအမေရိကာန်၊ အဳယူတအ်လေဝ် ညးတအ်ဟွံဒးဖေက်ရ။ ယဝ်ရဒးဟီုပတောံဥပမာမဂး သၟိၚ်နာဲဝၚ်ဇၞော်မသုန် မအုပ်ဓုပ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲဂှ် ညးတအ်ဂွံလဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ၜါတၠတုဲရောၚ်။ ဖျေံညး သကအ်ဟွံစှေ်ရ။ ဂလာန်သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာ နာဲဇြဝ်မေန်ထောန် ကေၚ်ဟီုကၠုၚ်လဝ်ကြံၚ်ၚ်မ္ၚိုဟ်ဟ် နွံမွဲသာ်ဂှ်တုန်၊ ယဝ်ရဒး ဖေက်မံၚ်ဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော်တအ်ဂှ်တှေ် ဍုၚ်ဗၟာညးလေဝ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲဂၠးတိဏံဟွံသေၚ်ရောၚ်။ 
ဍေံနွံမွဲသာ်ဂှ် ဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ် ဗတိုဟ်ဗမ်မဂး မၞိဟ်တအ်ချိုတ်ရ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် စကာက္ၜၚ်ကျာတုဲပန်သၠေက်မဂး မၞိဟ်တအ် ဒှ်လလေၚ်ရ။ ဆလအ် ပၞာန်ဗၟာ ကေတ်ဇၞးကုအေန်ယူဂျဳမာန်ရော၊ ဆလအ် အေန်ယူဂျဳကေတ်ဇၞး ကံၚ်သဳ ပၞာန်ဗၟာမာန်ရော၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာပရေံဂလိုၚ်တေံ၊ အေန်ယူဂျဳပရေံခိုဟ်ဂလိုၚ်ဏံ ဂလာန်သၟာန်မြဴသာ်ဝွံ စွံလဝ်ကၠာ၊ တ္ၚဲဏံ ကောန်ဍုၚ်ပိုဲ စုတိချိုတ်အာမွဲစိတၠ၊ ဍုၚ်ကွာန်သ္ၚိဌာန် လေၚ်ဒိုက်အာ ဂလိုၚ်လဵုဂှ်ဟေၚ် မိက်ဂွံသၟာန်တီကၠာရောၚ်။ အခိၚ်ကာ လပိုဲဍောတ်တ်တေံ ကေၚ်ဗှ်လ္ၚတ်ကၠုၚ်ပရိုၚ် စပ်ကဵုပေဲါပၞာန် ပ္ဍဲယူဂေါသဠာဗဳယျာဂှ်တုန်၊ “အနိဌာရီုပေဲါပၞာန်- ဇကုဟွံမွဲကဵုက္ဍိုပ်၊ က္ဍိုဟ်မသက္ကုဇကုတအ်” ဂှ် ပေဲါပၞာန်ညးတအ် လလမ်ကၠုၚ် ၜိုတ်၂၇သၞာံဂှ် အခိၚ်တ္ၚဲဏံ ကလေၚ်ဒှ်ကၠုၚ်ညိညပၠန်ရ။ ပေဲါပၞာန် ဍုၚ်ပိုဲဂှ် ညံၚ်ရဴပၟတ်နရက် ဝေၚ်ပၠိုတ်ဟွံမွဲဂှ် ကောန်ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ဍေံဒှ်မံၚ်ညံၚ်ကောန်နရက်ဂျိုၚ်ၚ်ရောၚ်။ မဟာဝါဒဳဂ ကူဗၟာတအ်ဂှ် ဒှ်အဓိကမၞိဟ်စုတ်မံၚ်သၞပရက်ပၟတ်နရက်ဂှ်ရောၚ်၊ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲပၞာန်ဍုၚ်ညးတအ်ဂှ်လေဝ် မဟာဝါဒဳ သာပ်တအ် ဒှ်ၝောံလတေၚ်ဍေံကီုရောၚ်။ ဓဝ်သၟိၚ်စှ်ဟွံမွဲမဂး ဍုၚ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳလေဝ်ကဵုဒှ် ဒဳမဝ်ကရေဇြဳဟွံသေၚ်လေဝ်ကဵုဒှ် ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ကလိဂွံတသိုက်ဟွံမာန်ရ။ ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၃၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

==မအာတ်မိက်နကဵုညးလွပ်သီုဖ္အိုတ်သွက်ဂွံမၚ်မွဲလိက်ပတ်မန်==
ကာလချူလိက်မန်မ္ဂးလ္ပကွက် &quot;ရ&quot; နကဵုခ္ဍံက်လိက် &quot;္ရ&quot; ညိအဴ။ ယဝ်ရဆက်ချူအာအတိုၚ်တဏအ်တှ်ေသ္ကဵုအခိုက်ချူလိက်ဘာသာမန်ပိုဲမလီုလာ်အာမာန်ရောၚ်။ ဥပမာ ကာလချူ (မ္ၚဵု) ကွက်  &quot;ရ&quot; တှ်ေရမျာၚ် (မ ၚေ) ဟွံတိတ်ရ၊ တိတ်ဆၜိုတ်ရမျာၚ် (မ ရေ) ဟေၚ်ရ၊ ဟိုတ်နူ ကွက်လဝ် &quot;္ၚ&quot; ဟွံသေၚ်တုဲမတိတ်အာရ (ရ) ဟေၚ်ရ။ ကာလချူ (လ္ၚတ်) ကွက်  &quot;ရ&quot; တှ်ေတိတ်ရမျာၚ် (လ ၚတ်) ဟွံတိတ်ရ၊ တိတ်ဆၜိုတ်ရမျာၚ် (လ ရတ်) ဟေၚ်ရ။ စွံသတိညိအဴ၊ ကၠောမန်ပိုဲ။ ယဝ်ရနွံပၟိက်တၚ်ဂလာန်သၟာန်မ္ဂး နကဵုအကံက် [[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:咽頭べさ|Dr.Intobesa]] ဂှ်သၟာန်ကေတ်မာန်ရအဴ၊ တၚ်ဂုန်ဗွဲမလောန်နကဵုမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရအဴ။
* စရၚ်မိက်လိက် ကွက် &quot;္ရ&quot; တုဲချူလဝ်: [[ကမ္မတဳ သိုင်ခၞံ ဘာကောန်ဂကူမန် (ကွာန်လှာ)]]၊ [[ကမ်နိရာဲ]]၊ [[ကလော်မန်ဂမၠိုၚ်]]၊ [[ကအ်ကျာ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ကအ်ကျာ်]]၊ [[ကျာ်ဗတာၚ်၊ ကၠအ်သတ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်မုဟ်ဍုၚ်]]၊ [[ကျာ်မနုဟဝ်၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[ကျာ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်မုဟ်နာင်]]၊ [[ခၞိင်ဖရင်နံင် ဍုင်ဗဂေါ]]၊ [[ဂကောံစဳပျးဖောအ်ဗြေဝ်မဟာဇန်]]၊ [[ဂလာန်အာစာပဏ္ဍိတ]]၊ [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ကအ်ဗိန် ဘာဇၞော်]]၊ [[ဂျိဂှ်ၚိုတ်လဝ် ထဝ်ဂှ်ကလာတ်ပတိတ်]]၊ [[ဂွံအခိၚ်ကဵု ကေတ်အခိၚ်]]၊ [[ဂွံအခိၚ်ကဵုကေတ်အခိၚ်]]၊ [[စၟတ်သမ္တီဒဴပၞာန်ဗၟာဒက်လဝ်ကျာ်ပိကေုာံဝၚ်ဗၟာဂစိုတ်မန်]]၊ [[တက္ကသိုလ်အပါ]]၊ [[တံင်ပိုအ်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]၊ [[တၠဂုဏ်အ္စာအာနန္ဒ]]၊ [[ထဝ်မန် (ဥက္ကဋ္ဌဇၞော် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ)]]၊ [[ဒ္ဂေတ်ဝတ်]]၊ [[ဓါတ်ပံင်ကောံ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်လ္ဂုင်]]၊ [[ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် သၞာံ ၂၀၂၀တအ်]]၊ [[ပရေံဂှ်ထေၚ်ခိုဟ် ညးသပ္ပရိုဟ်ဂှ်ထေၚ်ဗၠေတ်]]၊ [[ပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန်]]၊ [[ပလိုတ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ကြေဝ်ဏာ]]၊ [[ပါန်သာ၊ နာဲ]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိစူဠဝဝ် သကုတ်−၁)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိစူဠဝဝ် သကုတ်−၂)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိပါဲစိုတ် သကုတ်−၁)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိမဟာဝဂ် သကုတ်−၂)]]၊ [[ပြကိုဟ်စရာဲဗုဒ္ဓဘာသာ ကၞပ်(၁)]]၊ [[ပြကိုဟ်စရာဲဗုဒ္ဓဘာသာ ကၞပ်(၂)]]၊ [[ဗညာအံင် (သကိုပ်ဂဳတ)]]၊ [[ဗော်ညဳသၟဟ်မန်]]၊ [[ဗော်ဍုင်မန်တၟိ]]၊ [[ဗော်သင်ပံက်ဗ္တောန် လိက်တၟအ်မန်]]၊ [[ဘဝဗၠာဲ]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်ခလံက်ခပြု]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်ဝါဂၠံင်]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် တန်ဒေါဝ် တံၚ်ပိုအ်]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ပွိုင်တိုက်ဝင်ဒုန်]]၊ [[မဟောဟ်သဓ၊ဇာတ်]]၊ [[မာံဝိုတ်တိုန်ဘာ]]၊ [[မေန်နဲသိုဝ်]]၊ [[မ္လစ်သာ၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[ယှိုဲသဳခုင်၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[လိက်ခၞိင် ကျာ်ယှိုဲသဳခုင်]]၊ [[လောကသိဒ္ဓိ]]၊ [[လျးသာသနာ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ဝါခရူ]]၊ [[လွဳအံင်၊ နာဲ]]၊ [[ဝင်ဓါတ်ကျာ်မုဟ်တဴ]]၊ [[ဝါဗ္ၚကၠံသွဝ် မုက်ဍောတ်မတ်သဝ်]]၊ [[ဝဳရ၊တၠဂုဏ်]]၊ [[သင်ကၠံ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်သင်ကၠံ]]၊ [[သဗ္ဗညု၊ ကျာ်စေတဳ]]၊ [[သိပ္ပံပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်]]၊ [[သိယဵု၊ ကျာ်စေတဳ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်ထဝ်]]၊ [[သုတကဵု ဂျဵုကာ]]၊ [[သၞေဟ်ဗဒဝ် ကွာန်တြေံ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]၊ [[ဟံသာကဵုနန်ထဝ်]]၊ [[အခိုက်ကၞာသၟာဒွက် ဗီုစိုပ်ကၠုၚ်ဌာန်ဒူရာ]]၊ [[အာရှ]] 
:ဆေၚ်စပ်ကဵုမုက်လိက်တဏအ်သီုဖ္အိုတ်ပိုဲတံပလေဝ်ပလေတ်တုဲယျ၊ လက္ကရဴတှ်ေနကဵုညးလွပ်တံသီုဖ္အိုတ်လ္ပဆက်ချူ ကွက် &quot;ရ&quot; (္ရ) အိုတ်ညိအဴ။ သွက်ဂွံမၚ်မွဲထိၚ်ဒက်အာဲကၟာဲလိက်ပတ်မန်၊ ဒုၚ်ဂုန်အာတ်မိက်ဏာနကဵုညးလွပ်တံသီုဖ္အိုတ်ရအဴ။ (သတိ။ ။ပိုဲတံဒုၚ်ဂုန်အာတ်မိက်လဝ်ကီုလေဝ်ဟွံသ္ပဂရုဆက်ကၠောန်သ္ပဒၟံၚ်သာ်တဏအ်ရတှ်ေ၊ သွက်ဂွံစဵုဒၞာထိၚ်ဒက်လိက်ပတ်မန်နကဵုညးမသ္ပပွဗၠေတ်ဒးတၟာတ်အကံက်ရောၚ်။ ပရေၚ်အဲဂွိၚ်ဒၟံၚ်ကဵုလိက်ပတ်မန်ဂှ်လေဝ်သ္ပကရုဏာတုဲကၠိုဟ်စိုတ်ကဵုညိအဴ)။--[[ညးလွပ်:Intobesa.bot|Intobesa.bot]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Intobesa.bot|ဓရီု]])  ၁၀:၂၂၊ ၂၀ ဂျူလာင် ၂၀၂၅ (+0630)

== ကလေင်စၟဳစၟတ်လဝ် သက္ကရာဇ် သၞာံ ဒတောဝ်ဨကရာဇ်မန် ဂဇအ်နန် ==
ကလေင်စၟဳစၟတ်လဝ် သက္ကရာဇ် သၞာံ ဒတောဝ်ဨကရာဇ်မန် ဂဇအ်နန်

&lt;nowiki&gt;#&lt;/nowiki&gt;သၟိင်ဝါရောဝ် (မဂဒူ)

         တဳလမၞုံကုပိုန်ကျာ်တြဲ ဒှ် ၈ ဝှ် စိုပ်မုဟ်တၟံ ပ္ဍဲမုဟ်တၟံဝွံတုန် ပပဓါန်ကဵုကလော်သုမ ဍေံအာကေတ်နင်တၟအ်ကမုမွဲ ကဵုကျာ်ဂဇအ်၊ သၠအင်ဒိုင်ဒစာံတၞး သီုကၞာင် ကၠုင်ဗ္ဒန်လဝ်သဗ္ဗညုတုဲ ကျာ်ပျးဒိုဟ်လဝ်။

        စုတိအာနူဂှ် က္တဵုဒှ်ကောန်ညးကအ်ဝါန်၊ နူသွတ် မိသ္တိက်လဝ်ပ္ဍဲဂဒူ ကနှံက်ကျာဂွံပ္တိန်နာမွဲပတိဟာတုဲ လသာစိဟ်ကၠုင်ထာန်ဂှ်ပၠန်။ ပဟိုတ်ဂှ် မဂဒူ ညးမ္ဂး။ သမာလမိတ်သှ်လဝ် သၟတ်ဝွံ သ္ပိုင်အကာသ သ္ဒဟ်ဨကရာဇ်။ ဇၞော်ဒှ်အာဗၠာဲတုဲ ဒှ်ဇမၞော်ဒလေင် ၁၆၀ စိုပ်က္ဍိုပ်ဒဵုမွဲ ကောန်ဒလေင်မွဲယဲအာ ဇကုဒြဟတ်ဇၟူမွဲဒလေင်ဂှ်ပင်ယိုက် ပ္ၚောအ်အာဍုင်သုက္ခောဒါယ။ တမ်သၞာံ သက္ကရာတ်တိုန် ဂဂဵုဂတးပန်စုတ်ဒလေင်ဒကုတ်အာ ပ္ဍဲပၞး ဗအ်မွဲဒတုံစိဟ်ပါဲပလိုတ် ဗအ်မွဲဒတုံစိဟ်ပါဲဗၟံက်ဂှ်အာၜိုတ်ကေတ်ရ။ ပသာန်လျးလလဳမဒြေပ်ဂှ် ညံင်ပြာသာတ်ထဝ်ရ ပ္ဍဲမတ်မညာတ်။ အာသှ်ကဵုဗမၞးမွဲနွံကဵုပညာ၊ လာပ်သၠုင်ဒတဴပူဇဴအဲတုဲအဲသှ်ကဵုရ။ ခနှဂှ်ပညာဂွံအခေါင် ဒုန်မွဲသၠုင်ဒတဴၜတ်ကေတ်တုဲ ယာတ်ထမှိင်က္ဍိုပ်ဂှ်ဂြောပ်ဖျိဟ်သြန်ရုပ်စိင်မွဲ တိုန်စွံလဝ်ဝွံ အဲပူဇဴအစာရ။ ဗမၞးခါမမိင်ညာတ်ပတဴအသဝ်၊ ဟာဲကောန်မန် မပတၠကုသဵုမပြဲနူညးရောင်၊ ပသ္ကဵုယိုက်ဒလေင်ရော ဒေဝတဴလဝ်စိုတ်တုဲ ပပန်ဒကုတ်ကၠေံဒလေင်ရောင်။ လ္တူက္ဍိုပ်ညာတ်ရုပ်ပြာသာတ်ဂှ် လတူက္ဍိုပ်တၟံနန်ပြာသာတ်က္တဵုဒှ်ဟွံလအ်ရ။ ပပူဇဴသြန်ရုပ်စိင်ကဵုအဲဝွံ ဂမာစိင်မခစကၠာတုဲ ညိမခစသၟိင်ရ။ သာ်ဝွံသၟာနိမိတ်သှ်လဝ်။ 

        ဇကုမွဲဒိုအ်ဒၟံင်ဍုင်သုက္ခောဒါယ ကောန်ဒလေင် ၁၆၀ ကလေင်စဴအာရ။ ဇကုတဴပ္ဍဲရုင်စိင်၊ တၠညးသုက္ခောဒါယစိဟ်ဗဵုစိင်ပျတ်၊ သုင်ဍာ်ဒဂံင်တုဲ တ္ၜောဟ်ဖျိဟ်ဒးစုတ်ခတ်မွဲလမးတိုန်။ ဟာဲကောန်မန် ဝွံခတ်မွဲ၊ မင်ဗၠာဲဇအ်သဝ်လောပ်အာၜိုတ်ကေတ်ခတ်ဂှ်ရ။ မင်ဗၠာဲအာရာန်မခါကဵုယဗြဴသေံ၊ ခတ်မွဲမကီု လပုဟ်တဲမွဲမတုက်ကေတ်ရ။ မိင်ဂလာန်ယဗြဴတုဲ လပုဟ်တဲတလေတ်ဍာ်ပါင် စလံက်စုတ်ဒေါဝ်မခါ လးဒပှ်တုဲကွဟ်ကေတ်ရ။ ယဗြဴညာတ်ပွမင်ဗၠာဲဝွံတုဲ ပတဴအသဝ်။ ဟာဲကောန်မန် မတီဝဳပရာက္တဵုပြဟ် ၚုဟ်ဂၠု မသ္ဒဟ်ဨကရာဇ်ယိုက်စၞန်တဲမွဲရ။ 

ဒေဝတဴပၠောပ်စိုတ်ဒးသမိတ်လဝ် မင်ဗၠာဲဒြာတ်စုတ် ဇနော်တၞံခါမွဲတၞံ မွဲသ္ဂန် ဇလိင်ဍေံပန်ဟတ်။ သၟိင်သုက္ခောဒါယ ညာတ်တုဲသၟာန်ညးမတဵုဂှ်ရော၊ အဲဍိက်မတဵု ခတ်မွဲတၠတိဇနော်မထ္ၜးဂှ်ရ ရာန်ဂွံမခါမတဵုလဝ်ရအဴ။ မခိုဟ်စရ တၠညးဂး။ တ္ၚဲသဳဗပေင် ဂိတုအသာတ် မင်ဗၠာဲမွဲ စၚိန်တၞံခါ တိုန်တွာဲတၠညးသုက္ခောဒါယရ။ ကောန်မန်ဝွံ ဆခတ်မွဲကီုဒတုဲမြမဝ်အဲဂလိုင်ဝွံခနှံဒှ်။ ဟာဲကောန်မန် ဒၟံင်ပ္ဍဲမုက်ကၠတ်အဲရ။ ပတွဵုနူဂှ်တုဲ က္တဵုပြဟ် ၚုဟ်ဂၠု၊ ဟွံဟိုတ်မာဲ သၟိင်သုက္ခောဒါယ သညာတ်ပတိပတ်သာ်ဝွံတုဲ အလုံဝင်ဖအိုတ်ဇိုန်ကဵုပဝိုင်ရ။

သၟိင်သုက္ခောဒါယ အာဝေင်စိင်၊ ကောန်သၟိင်သုက္ခောဒါယ မေဏင်သောဲဍာ ဂှ်ဒဒှ်ေဒယှ်အာ၊ ဖေက်ညးတီညာတ် ဒကိုပ်ပၞာန် ၄၀ ဒက်ဖံင်၊ သ္အာဒုင်တၠညးဂးတုဲ စိုတ်ဒှ်မွဲတုဲ ကၠောံအာပါဲသင်ပလိုတ်ရ။ ညး ၄၀ ဒှ်စိုတ်မွဲတုဲ ဗက်ကၠုင်ကရောမ် မဂဒူကီုရ။ တြဳဇှ်ကုသဵု ညးဟွံဗက်ထက်ကၠုင်စိုပ်ထာန်ဒမံင်ဇကုရ။ 

        နစလဳစလးဇကု ညးမတဴထာန်ရးပးအိုတ်သီု၊ နဓနသံဝိဘာဂ၊ ဝါစာသံဝိဘာဂ၊ ပၠောပ်လဝ်သကေံတဲတုဲ စိဟ်ဗ္ဒဟ်မတ်လမၠီု၊ နဥပါဲဇကုမဆိုက်ဗ္ဒက် ကေတ်ဇၞးကဵုသၟိင်အလဳမာ တုဲ ကေုာံအစာပိ - အစာကါဝေါက် ဂးမွဲ၊ အစာဂေါသြ ဂးမွဲ၊ အစာဒဂဵုမှာသၟိတ် လေဂးမွဲ၊ အစာသေံ မန် ဗမာ အစာတအ်ဝွံမဆိုက်ဗ္ဒက်ပ္ဍဲဗိုတ် ၃၊ ဗေဒင် ၄ ညံင်မဂြင်လဝ်ကီု၊ တဴပ္ဍဲဒလောအ်ဗ္တောန်အစာတံဝွံတုဲ အတိုင်အစာတံဝွံဟီုလဝ် ဒိတ္ထဳနက္သတ် သၞာံဝွံခိုဟ် ခနှံဗ္ဒဟ်ဍုင်ကွာန် ညံင်ကမၠိုင် ကမာမၞုံကဵုဗလာဲရ။ 

ကဵုၚးပ္တန်ဂအာင်ဍုင် အဒိမၚးကၠာ ကၠန်မွဲဇၞော်ကၠးမဆဵု၊ ဍုင်ဝွံသ္ဒဟ်သၞိဟ် က္ၜင်ဂၠိုင်သန်ဂတ၊ ၚးအာဂတဂှ် ဆဵုကၠမွဲပၠန် သၟိင်ပသၟိင်သန်ထာန်ဝွံဂံင်သ္ကာတ် ဟွံဇမိုက်ကဵုသတြုရ။ ဇနးမပြဲသ္ဂောံရ၊ အစာတအ်သှ်လဝ် ပ္ဍဲသက္ကရာတ် ၆၄၉ ဂိတုမာ် ၉ မၟံက် တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ လက်မကဝ် မယိုက်ဒယိုင်မြမေမဍာ်။ ကာလဂှ် ဗြဴမွဲသီုလယိုင်ဂဝ်ဂၞဴတလာဲသော် ကၠုင်ဇမဳက္တိုင်ဂှ် ဇကုဍေံဒတုံစိဟ် ဒွံ(ဇီုဒး) ဒယိုင်ဆီဍေံပရာတ်တိုန်ဒှ်ဇြုံ ၈၊ ဇြုံ ၇ ချိုတ်ပ္ဍဲဍုင် ဇြုံမွဲဇက်တိတ်တုဲဟွံညာတ်ရ။ ညာတ်လၟိတ်ဂှ်တုဲ အစာတအ်မသှ်လဝ် သၟိင် ၇ ဒတောဝ်ပသၟိင်ပ္ဍဲထာန်ဝွံ၊ မွဲဒတောဝ်ဂှ် သ္တိတ်အာနူဍုင်ဝွံတုဲ သ္ပသၟိင်ထာန်တၟေင်ဗွဲဒိုဟ်ပလိုတ် အစာတအ်သှ်လဝ်ရ။ ပလိုတ်တၞံဇြဲမွဲတၞံ နွံဒေဝတဴဇြဲ ၇ ညးဂး။ 

        သၟိင်မဂဒူတုန် ကၠာဍုင်မတ်တၟဟတုဲညိ စဳရေင်တမာဲဇမိန် သီုလိက်ရာဇာသာန် စကာကလုတ်ဥဒုတ် ကဵုတိုန်တွာဲတၠညးသုက္ခောဒါယ၊ အာတ်ကြိယာပသေက် သီုယၟု၊ သၟိင်ဗြတေဇ တၠဍုင်သုက္ခောဒါယ ကာလမမိင်လိက်ရာဇာသာန် သၟိင်မဂဒူ ဂမာန်ဇကုသ္ဂောံဒှ်သၟိင် အိုဟ်တၟိုဟ်စိုတ်ဗွဲမလောန် စင်ခြင်ကဵုအမာတ် ၄၀ တုဲ ကြိယာပသေက် ၅ သာ် စဳရေင်၊ ပူဂဵုမွဲတၞောဝ်ဒတောဝ်ဨကရာဇ်ဟသေင် နအနုဘဴကုသဵုရောင် ညံင်ဒဇူစိဟ်နူလတူအကာသကီု ယၟုဂှ်တက်တဆိပ် ပ္တဴလဝ်လ္တူအကာသ ၇ ဟတ်တုဲကဵုပလံင်ဖျိဟ်ရ။ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၄၉ ကီု သၟိင်ခနှံဍုင်လေဝ်တုဲ ကေုာံကောန်သၟိင်သုက္ခောဒါယ မေဏင်သောဲဍာ ဂှ်ဒုင်ရာဇာဘိသေခ ဒုင်ယၟုသၟိင်ဝါရောဝ်၊ သၟိင်ဒဇူစိဟ်နူလတူအကာသ မိဂ္ဂး။ သၟိင်ဂှ်ပသၟိင် ၃ သၞာံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၂ ကေုာံညးမၞုံပညာ ဂမှဳ ဗမၞး ဒကိုပ်ပၞာန်ဇမၞော်သၟတ် ခနှံလဝ်ဓမ္မသာတ်အပၠေတ် သ္ဂုတ်စဝါတ်သတ္တံဂမၠိုင်၊ သၟိင်ဂှ်ခနှံဓမ္မသာတ်တုဲ သၟိင်အဒိထာန်လဝ် - သ္ဂုတ်စွာတ်ဝွံ သတ္တံမိင်တုဲ လ္ပပဝါတ်ဂါတ်ကေုာံရင်သကအ် ဝါဒသ္ကဵုဟဲအာ တုဲဇဟာန်သမိန်ဗွဲမဂၠိုင်က္တဵုဒှ်၊ သၟိင်စမိန်စမာန်ထာန်ဝွံ သ္ကဵုရပ်စပ်ဒလောံဗ္တောန်ညးဂမၠိုင်အဓါန်ဂၠိင်သ္ၚောဲ၊ သာ်ဝွံရဟွံကဵုဒှ်မ္ဂး ပြကိုဟ်အဲမကနှံလဝ်ဝွံ ကဵုဗ္ဒန်အာညိ သၟိင်အဒိထာန်လဝ်၊ စဳရေင်တုဲ ပ္ဍဲတာန်ဆံင် မနွံရုပ်ကသူမစိစောန်ထၜုတ်လဝ်ရ။

        နူဂှ်ပိသၞာံဂတ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၅ စိင်ဗ္တာင်သၟိင်သုက္ခောဒါယမွဲ ဍာ်ဇၞော်ဍိုက်ကၠုင်သွး ညးဂွံတုဲတွာဲသၟိင်သုက္ခောဒါယ၊ ဇကုညံင်တောဝ်ချဵုဗၜန် ဒြင်ညံင်သဗသမ္ၚိတ်၊ သော်ကၞေင်ညံင်အံင်မုဲ၊ ကာပ်ပါင်ညံင်ညးမဖျောန်လဝ်ဍာ်ကြေက်၊ သၞေမ်ညံင်သြန်၊ မှ်သၞေမညံင်အခဝ်ဇာင်ၚုညးမစဳလဝ်ကီု၊ ဂတာဇိုင်တဲဗကေတ်ညံင်သာ်ဆုန်၊ ဂဍောင်မတ်ဗကေတ်ညံင်ကလောံမၞိက်၊ ဗတညံင်ပၞိက်ပၟဝ်။ 

        သၟိင်သုက္ခောဒါယ ဂွံပ္ကင်ရင်ဍုင် ၉ သၞာံ အယုက်စိင်ဂှ်ဒှ် ၁၉ သၞာံ၊ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၅ စိင်ဗ္တာင်စိုပ်သုက္ခောဒါယ၊ ၁၉ သၞာံဂွံပတၠ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၆၄ စိင်ဗ္တာင်ဟွံရပ်ကမတ်(ဟွံစချောဲ)၊ ကော်နင်အစာစိင် ၚေဝ်ရံင် လက္သန်ယဲဟမွဲ၊ စိင်ဝွံသၟိက်အာဒၟံင်ထာန်တၟေင်ရောင်။ သၟိင်သုက္ခောဒါယ ကဵုထောံကမတ်ဍုင်ယောနက၊ ကမတ်ဍုင်အယုဒ္ဓယပုရ၊ ကမတ်ဍုင်ပဘာလရး၊ ကမတ်မတိမ(မတ်တၟ)၊ ကမတ်သုက္ခောဒါယ။ ကမတ်မတိမ စိင်ဗ္တာင်ရပ်။ သၟိင်ဗြဍဳဇ ခါမညာတ်မိပ်စိုတ်ပူမှ်၊ ဒကိုပ်ပၞာန် ၄၊ ဗဵု ၄၀၀ ကဵုပလံင်ဖျိဟ်ကုသၟိင်ဝါရောဝ်။ 

ဂွံစိင်ဗ္တာင်တုဲ စဳရေင်ထာန်ဆံင်လေတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဂှ်ကီု ပၞာန်သၟိင်ဟဝ်ဇက်စိဟ် ပ္ဍဲဂိတုမာ် ဗဵုမွဲကိုတ်ကဵုတြဴလက် စိင်ချေံဗွဲမဂၠိုင် ကၠုင်တ္ၚီုမတ်တၟသ္ပဍုင်ဇကု သီုကောန်ဗြဴဇက်စိဟ်ကၠုင်ဖျိဟ်ဒၟံင်ဒပ်။ ပ္ဍဲခၞဂှ် သၟိင်ဝါရောဝ် ဍိုက်စိင်ဗ္တာင်ဇက်တိတ်အာ မသက္ကုဇမိုက်(ဟွံဖေက်) ဒေါဝ်ပၞာန်ဟဝ်ဂမၠိုင် ဗၠးလောပ်အာ၊ စိင်ချေံဗဵုလဗး အပေါတ်လွဟ် ဗၞုဟ်ခြပ်တ္ၚ ဗွဲမဂၠိုင်။ ထဝ်သြန်ဟတီကဵုလမိဟ် ပစှ်စွံမွဲစွံ ဗဵုပၞာန်ဗၠးစိုပ်ဍုင်ဇကု၊ မိင်ပရိုင်ဒယှ်သၟိင်ဝါရောဝ်။ ဇၟာပ်ဍုင်ဒးပလံင်စမာဲဇမိန်အိုတ်။ 

        ပတွဵုနူဂှ် ဍုင်မတၟဂၠိုင်ကဵုစိင်ချေံ ဗဵုလဗးဂၠိုင်သန်ဟေင်၊ သၟိင်ဝါရောဝ် ညာတ်ဒဒိုက်သနာသၟိင်ဟဝ်သီုဗဵုဂမၠိုင် ဒဇပ်ဇတဝ် ထောံကြိယာပတ်သာဓနတုဲ ဒြေပ်ဒဴဟဒှ်ဖျိဟ်က္ဍိုပ်ပါန်လမျီု၊ ခါသၟိင်ဝါရောဝ်မညာတ်တုဲ ဂတကျာ်ဂတသင် ပလဝ်သစ္စရ။ “သ္ပတမ်နူတ္ၚဲဝွံသ္အာဂတ ကမိန်ဍုင် ပိုန်ဟာန် ယာန်ဗဍိုက်ညး ယဝ်အဲလွဵုအသဳညး လ္ပကဵုအဲဒးရာဒနာမိက်ညိ။ လ္ပကဵုဒးအာပဝါတ်ဂါတ်ကဵုညးညိ။ ပိုန်ဟာန်အဲ လွဵုအသဳကမိန်ဍုင်အဲလေဝ် ပကဵုညးဒသိုင်ဏာမာန်ညိ၊” သာ်ဝွံပလဝ်အဒိထာန်တုဲ ပ္တုဲကုသဵုဒက်ကျာ်မဟ်သၟိင်ကျာ် ၈ ထာန်၊ ကျာ် ၁၆ ထာန်၊ ကျာ်က္ဍိုပ်ဒဵုပန်၊ ကဵုသေဌဳ သမ္ၚေဟ် သ္ဂံင်သ္ဂဴတအ်သီုသၟိင်၊ ပတုဲကုသဵုယိုက်ဒိုက်သာသၞာ ဇဇၞော်ပၟဝ်အာဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ဓါတ်သော် ၆ တၞုင် ပ္တိုန်က္ဍိုင်ရပ်ထဝ်၊ ညးရးနဳဂီုဂမၠိုင်က္တဵုဒှ်ကရုဏာ၊ ညးဒိုက်ကဵုဒြပ်ဟုံမှာစုတ်တံ ကဵုဗွိုက်လတက်ညံင်ကောန်ပ္ဍဲစြိုဟ်ကီု၊ သၟိင်ဝွံမင်မွဲတဴရ။ 

        ကၠာဟဒှ်သၟိင် အယုက် ၄၀ သၞာံ၊ ပသၟိင် ၁၉ သၞာံ၊ အယုက် ၅၉ သၞာံ အာစိုပ်အနိစ္စဓဝ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၆၈ သၟိင်ဝါရောဝ် အာစိုပ်အနိစ္စဓဝ်။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၀:၄၇၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== ကိစ္စယိုက်ဝန်ပၞာန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် သၠုင်ပတေင်ပတိုန်မွဲအဆံင်ပၠန် ==
ကိစ္စယိုက်ဝန်ပၞာန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် သၠုင်ပတေင်ပတိုန်မွဲအဆံင်ပၠန်

မယံင် (ဍုင်မန်)

ပရေင်ယိုက်ဝန်သ္ပပၞာန်ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် ကေတ်ဒၟံင်ဓဝ်ပလိုဟ် ကဵုကေတ်ဒၟံင်ဩန်၊ ကဵုဩန်တုဲ လိင်ကေတ်ဒၟံင်မၞိဟ်ဂှ် ဟွံလုပ်ကဵုသၞောဝ်ဥပဒေ သ္ဂးတုဲ နူကဵုအလဵုအသဳတၠအဝဵုပၞာန်တအ် ဟွံကဵုအခေါင်ရ။ 

စပ်ကဵုကိစ္စညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဝန်သ္ပပၞာန် ပရေင်ကဵုကေတ်ဒၟံင်ဩန် သွက်ဂွံလိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးဂှ် ဗၠေင်ဒၟံင်ကဵုသၞောဝ်ဥပဒေယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ်တုဲ “နဲဂွံ နဲကေတ်” ပတိတ်လဝ်ပၟိင်ရ။

သ္ပဟိုတ်နူပတိတ်လဝ်ပၟိင် “နဲဂွံ နဲကေတ်” ဂှ်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး ပ္ဍဲဍုင်မန် ပရေင်ရပ်တံင်မၞိဟ် သွက်ဂွံယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ် တေင်ဂြတ်ကၠုင်ဒၟံင်နွံရ။ 

ပ္ဍဲဒေသဍုင်မန်ဂှ် အလဵုအသဳတၠအဝဵုတအ် သ္ဂောံကေတ်ဗီုပ္ဍဲဒေသရးဂကူဗၟာတုဲ မၞိဟ်ဒးအလန် ဒးယိုက်ဝန်သ္ပပၞာန်အတေင်ဂှ်လေဝ် ဒှ်ဂဝိင် ဖေက်ၜက်တိတ်အာ ပ္ဍဲဂကောံပၠန်ဂတးတအ်၊ ဖန်အလန်တုဲ ဂွံကဵုဂၠံက်မာဲဂှ်လေဝ် ဒှ်ဂဝိင်ကဵု ပရေင်ဒစဵုဒစး ထတ်သ္ကာတ်အာတုဲ ကေတ်လဝ်ဓဝ်ပလိုဟ် ကဵုကေတ်ဒၟံင်ဩန်၊ ဗက်ကေတ်ဒၟံင်ဩန်ပ္ဍဲသ္ၚိတုဲ စၞးဂှ် လိင်စုတ်ဒၟံင်မၞိဟ်ဂကူဗၟာတအ်ရ။

ဗီုပြင်ဏံဂှ် ဒှ်ဒၟံင်ညံင်ရဴကူသာန်သွံရာန်မၞိဟ်ရောင် အမာတ်ကၠတ်ထဝ်လ္ၚဵု သဳကၠဳပတိုန်ထ္ၜးကၠုင် ပ္ဍဲကောံဓရီုကၠတ်ထဝ် နွံကၠုင်ဂှ်တုဲ ပရေင်ကဵုကေတ်ဩန် သွံရာန်မၞိဟ်ဂှ် နူကဵုအဆံင်လတူတေံ ဟွံကဵုအခေါင်ရ။

ကဵုကေတ်ဩန်တုဲ ရာန်လိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးဂှ် ဟွံကဵုအခေါင်တုဲဂှ် လၟိဟ်မၞိဟ်ဒးကေတ်ဂှ်လေဝ် ညံင်ဂွံပေင်မာန် ကဵုလဝ်စၞောန်ပၟိင်သာ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်မၞုံတာလျိုင် ဒးဂၠာဲဗပေင်သ္ပပၞာန်တအ် သၠုင်ပတေင်ပတိုန်မွဲအဆံင်တုဲ ဒးဗက်ရပ်ဒၟံင် မၞိဟ်အဝဲလုပ်အဝေါင်သ္ပပၞာန်တအ်ရ။

“ပရေင်ဗက်ဩန်ပ္ဍဲကွာန်တုဲ လိင်စုတ်ဒၟံင်မၞိဟ်ဂှ် နူကဵုကဆံင်လတူတေံ ဟွံကဵုအခေါင်ရ၊ ပရောဏံဂှ် နူကဵုအမာတ်လ္ၚဵုတအ် သဳကၠဳကၠုင် ပ္ဍဲကဵုကၠတ်ထဝ်လတူတေံတုဲတှ်ေ ပရေင်ကူသာန်သွံရာန်မၞိဟ်ဂှ် ဒှ်မံင်ညံင်ရဴ သွံစမၞိဟ်၊ ပရောဏံမံက်အာတုဲတှ်ေ ကဵုဩန်တုဲ လိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးဏံဂှ် ဍေံတအ် ကၟာတ်ထောံ ဟွံကဵုအခေါင်ရပုဟ်၊ လၟိဟ်ၜိုတ်ဍေံဒးကေတ်ဂှ်လေဝ် ညံင်ဂွံဂွံ ဍေံစၞောန်လဝ်ဗီုဂှ် ဒှ်ဗီုဂှ်တှ်ေ ရဲညးတာလျိုင်သၟဝ်ဏံဂှ် ဗီုဂွံဂှ် ဒးဖန်ရ၊ ဒၞာဲဒးရပ်ဂှ် ရပ်ကေတ်ဏောင်၊ ဒၞာဲ ကော်ကေတ်ဂွံတှ်ေ ဍေံကော်ကေတ်ဏောင်၊ ဒၞာဲဒးဂၠံက်မာဲတှ်ေ ဍေံဖန်ဂၠံင်ဂၠံက်မာဲဏောင်၊ မွဲဒေသကဵုမွဲဒေသ ဟွံတုပ်ပုဟ်၊ ဗီုဍေံပြေပြံင် ဗီုဍေံဖန်ဂွံဂှ် ဍေံဒးဖန်ရ” သာ်ဝွံ ညးဆက်စပ်ကဵု အမာတ်ကၠတ်ထဝ်မန်မွဲတၠ ဟီုထ္ၜးရ။

ဟိုတ်နူစၞောန်ပၟိင်တိတ်ကၠုင်သာ်ဂှ်တုဲ ဍုင်မန်ဂှ် ပရေင်စၟဳစၟတ်တေင်ဂြတ်ကၠုင်တုဲ ပရေင်ရပ်တံင်ဓဇက်ဒၟံင်သၟတ်တအ်လေဝ် ကတဵုဒှ်ဂၠိုင်တိုန်ကၠုင်၊ ဒေသရပ်တံင်ဓဇက်သၟတ်တအ်လေဝ် သၠဲလးတိုန်ကၠုင်ရ။

ပရေင်ရပ်တံင်ဓဇက်မၞိဟ်အဝဲစိုပ်တအ် တေင်ကြံင်ကၠုင်ဂှ်တုဲ လ္ၚဵုဂှ် ဂွံပရိုင်လေဝ်နွံ၊ လ္ၚဵုဂှ် ဟွံဂွံပရိုင်တုဲ ၜက်အာ ဒၞာဲပကောံပၞာန်တၟိနွံရ။ လ္ၚဵုဂှ် ဂွံမိင်ပရိုင်ဂတာပ်တဲတုဲ ပညဳသၠာဲကဵုဩန်ဂၠိုင်ဂၠိုင် ဗၠးကၠုင်လေဝ်နွံရ။ 

သ္ပဟိုတ်နူပတေင်ရပ်တိုန် သၟတ်ဒးယိုက်ဂၠေင်ပၞာန်တအ် တေင်တိုန်ကၠုင်ဂှ်တုဲ ပရိုင်ဒးဒုင်ရပ်ဂှ် အတေံ အဏံ မိင်မံက်ကၠုင် ရုသံင်ဒၟံင်အဆက်ဆက် က္တဵုဒှ်ကၠုင်ရ။

ကိစ္စညးဍုင်ကွာန်ဒးယိုက်ဝန်ပၞာန် (ဗၟာ) ဂှ် အတိုင်သၞောဝ်ဥပဒေမ္ဂး ဇၟာပ်မၞိဟ်အဝဲစိုပ် (၁၈) သၞာံ တြုံဗြဴဟွံသှ်ေ ဇၟာပ်မၞိဟ် ဒးယိုက်ဂၠေင်ဖအိုတ်ရ။ ဆဂးဂှ် ပ္ဍဲဒေသကောန်ဂကူ ကောန်ဍုင်အရင်တအ်မ္ဂး ကေတ်လဝ်ဓဝ်ကၠိုဟ်ခၠင်တုဲ ဗက်ဩန် လိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးအိုတ်ရ။

ညးဍုင်ကွာန်ဍုင်မန်တအ်ဂှ် ဒးကဵုဩန်သောင်ဍေံ မၞိဟ်ဟွံဒးအာတှ်ေတုဲ သၞောတ်ဏံဂှ် ဒးစိုတ်ဂၠိုင်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ကဟဳ ကၠတ်ကဵုဒၟံင်ဩန် ဗီုညး ဗီုညးတုဲ လိင်စုတ်ဒၟံင်မၞိဟ်စၞးအိုတ်ရ။

“ဒးကဵုကေတ်လှုဲဂှ် ပိုဲမၞိဟ်ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဒုင်တဲမာန်မံင်ရ၊ မွဲဂိတု (၁) လက် (၁) လက်ဘာ်၊ လ္ၚဵုဂှ် ဒဵုကဵု (၂) လက် ဒးလေဝ် နွံမံင်၊ ပိုဲညးဍုင်ကွာန်တအ်ဂှ် ဒးကဵုလှုဲ မၞိဟ်ဟွံဒးအာ မုဟွံဒှ်ပုဟ်၊ လှုဲဂှ်ကၠောန်ကေတ် မၞိဟ်ဟွံဒးအာတှ်ေတုဲ ဒုင်တဲမာန်မံင်၊ လ္ပကဵုဒးအာတှ်ေတုဲ” သာ်ဝွံ မိယာဲသၟတ် နူဒေသဇြပ်ဗုမွဲတၠ ဟီုရ။

သၟတ်အဝဲစိုပ်ဒးလုပ်ပၞာန်တအ်ဂှ် နူစပရိုင်တိတ် ဇၟာပ်မၞိဟ် ဒးလုပ်ကေတ်တာလျိုင်ယိုက်ဝန်ပၞာန်ရောင်ဗက်ဂှ် ဗီုညးကဵုညး ပါဲဓလေတ်တိတ်အာဍုင်မ္ၚး ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ သၟတ်ဗွဲမအောန်ဂှ်ဟေင် သှ်ေဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်/ကွာန်တအ်ရ။

နူကဵုအလဵုအသဳတၠအဝဵုတအ် ပတေင်ဂရတ်ပတိုန် ကိစ္စဒးယိုက်ဝန်ပၞာန် ပ္ဍဲဒေသဍုင်မန်တုဲဗက်ဂှ် သၟတ်သှ်ေဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်/ကွာန်လ္ၚဵုတအ်လေဝ် ထပ်ပါဲဓလေတ်ဒၟံင်ပၠန်တုဲ သၟတ်သှ်ေဒၟံင် ဂတာဍုင်/ဂတာကွာန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ်ဟေင် ဒးဒုင်ဒၟံင်ဘဲ ပရေင်ကရေပ်ဂရတ် ကိစ္စဒးယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ်ရ။

ပရေင်ကိစ္စညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဝန်ပၞာန်ဏံဂှ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် ၜိုန်ဟွံဒးဂၞပ်စိုတ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်ဒးဒၟံင်သၟဝ်တဲ အလဵုအသဳတၠအဝဵုတအ်တုဲ “ပါဲဟွံဂွံ ဒိုအ်ဟွံဗၠး” ဒးဒုင်ဒၟံင်ဘဲအိုတ်ရ။

ဒဒိုက်သၞာညးဍုင်ကွာန် ဒးလုပ်ယိုက်ဝန်ပၞာန် (ဗၟာ) ဏံဂှ် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်တအ်လေဝ် တာဒၞာကဵုဟွံမာန်၊ ဂကောံပၠန်ဂတးတအ်လေဝ် စဵုဒၞာကဵုဟွံမာန်၊ အလဵုအသဳသွာင်မ္ၚး (အေန်ယူဂျဳ) လေဝ် ဟံင်ပြာ်ကဵုဟွံမာန်ရ။

ပေါဲပၞာန် အကြာဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ကဵု ဂကောံပၠန်ဂတးတအ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဂွံဒုင်ဒဝ်ဗတိုက်ပၞာန်မာန်ဂှ် တင်အဓိက ဗပေင်ကၠုင်ဒြဟတ်ပၞာန် နကဵုသၞောဝ်ဥပဒေ ညးဍုင်ကွာန်ဒးယိုက်ဂၠေင်ပၞာန်ဏံတုဲ သၞောတ်ဏံဂှ် သွက်တၠအဝဵုတအ် ဒှ် တင်ပၟိက်ကိစ္စဇၞော်မွဲတုဲ မွဲအဆံင်တုဲမွဲအဆံင် သၠုင်ပတိုန်ဒၟံင်အသိင်နွံရ။

လၟုဟ်မ္ဂး ပံက်ဂွံကွတ်ပၞာန်သဇိုင် လၟေင် (၂၇) ရတုဲ မွဲလၟေင်မ္ဂး လၟိဟ်ပၞာန်တၟိ (၅၀၀၀) တၠ ညံင်ဂွံဂွံဂှ် နကဵုနဲကဲသွာင်ဇဳ တၠအဝဵုပၞာန်တအ် ကော်ကေတ်၊ ရပ်ကေတ်၊ ရာန်ကေတ် ဗီုဂွံ ဗီုကေတ် သၠုင်ဒၟံင်အသိင်နွံရောင် ပတိုန်ထ္ၜးဏာရ။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၀:၅၀၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== အကြီုသပုန် ==
အကြီုသပုန်
=======

( နကဵုဍိုပ်လိက်Rebel yell: Arakan Army leader speaks to Asia Times
အ္စာပရိုၚ် BERTIL LINTNER သၟာန်သွဟ်တက်လဝ်ကျာကဵုသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ထောန်မျာတ်နာၚ် ညးမဒှ် ဍိုပ်သ္ကိုပ် ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ် (AA)တုဲ ပ္တိုန်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲလိက်ပရိုၚ် Asia Times နဘာသာအၚ်္ဂလိက် နွံစၟတ်တ္ၚဲ ဂျာန်နဝါရဳ ၁၈၊၂၀၂၂ ဂှ် သွက်ဂကူမန်ပိုဲ ညးမိက်ဂွံဗှ်ဗီုမန်တအ် ဂွံဗှ်မာန် ရန်တၟံတုဲ ကၠာဲပ္တိုန်ထ္ၜးကဵု နလၟေၚ်ဝေါဟာဟီုအရေဝ် ညံၚ်ဂွံကၠိုဟ်လောဲသွာရ။) 

ဇျေၚ်မာဲ- သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော်ထောန်မျာတ်နာၚ် နွံအယုက် ၄၃ ဝွံ ဒှ်ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၠန်ဂတး ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာ အယုက်ဍောတ်အိုတ်၊ ဂွံပေဲါအံၚ်ဇၞးဂၠိုၚ်အိုတ်မွဲတၠရ။ ဒပ်ပၞာန်ညးအာဂတပၠတရဴမံၚ် ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ် (အေအေ) ဂှ် စဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၉ တေံတုဲ နူကဵုမၞိဟ်မွဲဇျောပ်ဍောတ်ဂှ် ဇၞော်ဂေါဝ်တိုန်တုဲ ဒှ်ကၠုၚ်ဒပ်ပၞာန်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်နွံကဵုဇြဟတ်ထတ်စောမ်မွဲ ပ္ဍဲဍုၚ်မလီုလာ်စာ်ထောၚ်မံၚ်နကဵုပၞာန်ရ။

ပေဲါပၞာန် အေအေ ဗ္တိုက်ကၠာအိုတ်ဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၂ ဒှ်ပ္ဍဲတိဍာ်ကချေၚ် ပံၚ်တောဲကဵု ဒပ်ပၞာန်ကချေၚ် KIA တအ်ရ။ လက်ကရဴဏအ် လုပ်ပေဲါဗ္တိုက် ရီုဗၚ်ဒပ်ကဝ်က MNDA နွံဒိုဟ်ဧသာန် ဍုၚ်သေံဇၞော်တေံရ။ နူဂှ်တုဲ ဗဒှ်သပုန်ပ္ဍဲဍုၚ်ရခေၚ်၊ မၞိဟ်ကဵုလ္ၚီတိတ်ကၠုၚ်ပံၚ်ကဵုညးတအ်အိုတ်ရ။ 

ဟိုတ်နူဒေါံပန်ပှော် မ္ၚးစေဝ်ပၞောန် သၞာံ ၂၀၂၀ ဂှ်တုဲ ပရေၚ်ရုသံၚ်က္တံၚ်က္တဴ၊ ပကီုပရာပ်ဂှ် ဟွံဆဵုပ္ဍဲဍုၚ်ရခေၚ်ရ။ ဟိုတ်နူပၞာန်သီအဝဵုနူဖေဖဝ်ဝါရီ ၁ ဂှ်တုဲ ပရေၚ်ရုသံၚ်က္တံၚ်က္တဴ၊ပကီုပရာပ်တအ်ဂှ် က္တဵုဒှ်အလုံဍုၚ်မွဲ ဒၞာဲတၞဟ်တၞဟ်တအ်ရ။ အကြာပွဳပွိုၚ်ကျာသောပ်ဒၟံၚ်ဂှ် အေအေကဵု ယူအေလ်အေ တအ် ဒက်ပ္တန်တိုန် ပြိုၚ်ပ္ကာန်အုပ်ဓုပ် သိုက်သိုက်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး ပွိုၚ်ဍုၚ်ရးဗွဲမဂၠိုၚ် ဗွဲတၟေၚ်သ္ကုတ်ဒေသသၟဝ်ကျာ တအ်ဂှ် ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ညးတအ် ဂေတ်မံၚ်ရ။

Asian Times သၟာန်- ပေဲါရုဲမာဲ ၂၀၂၀ တေံတုဲ ခြာဟွံလအ် နူကဵု က္လိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်ဒေါံပန်ပှော်မ္ၚးစေဝ်ပၞောန်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတုဲ ရးရခေၚ်ညိၚ်ဝတ်မံၚ်ကွေံရ။ ဆဂး ဒၞာဲဒေသတၞဟ်တအ်ဂှ် ရုသံၚ်မံၚ်တုဲ ဓရ်ၜိုဟ်လလမ်ဂွံလဝ်ဏအ် ဍေံတန်တဴ လလအ်လဵုမာန်ရော၊

ထောန်မျာတ်နာၚ် သွဟ်- ဒေါံပန်ပှော်မ္ၚးစေဝ်ပၞောန်ဂှ် ဍေံဟွံညိၚ်ဝတ်ကွေံပုဟ်။ ပိုဲဒးဗကေက်ကၠုၚ်လဝ် ၜုန် ရပ်လဝ်သၞာ်တုဲရ။ ဒေါံပန်ပှော်ဏအ် တန်တဴလလအ်လဵုရောဂှ် ကေတ်ဟွံဒးချိုတ်ပၠိုတ်ပုဟ်၊ ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵု ၜါလ္ပာ်တုဲ ဒေါံပန်ပှော်မၞုံကဵုအဓိပ္ပဲါဂှ် ပိုဲလေဝ် နွံပၟိက်မံၚ်ရ။

SAC ကံၚ်ဇြဳအုပ်ဓုပ်ဍုၚ်ဂှ် လုပ်မံၚ်ပေဲါဗ္တိုက်ပ္ဍဲမုက်ပၞာန်ဂးကီုလေဝ် ဍေံတအ်ဗ္တိုက်မံၚ်နကဵုဗျူဟာတြေံ ဗီုတမၠာတေံဟွံသေၚ်ရ။ ဟိုတ်နူပိုဲဂ္ဇအ်လဝ် ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ပိုဲ နကဵုသွာၚ်စဳရေၚ်ဂဗုတ်၊အကံက်အခေါန်၊ဌာနဂီုကၠီုညးဍုၚ်ကွာန်ကေုာံ ဗီုပြၚ်ဒက်ပ္တန်အလဵုအသဳနာနာတအ်ဂှ်တုဲ ဍေံတအ်ဟွံပေၚ်စိုတ် ဒှ်မံၚ်ဒေါသဂှ် ပိုဲတီမံၚ်ကီုရ။

သၟာန်- ပရေၚ်ဆက်ဆောံကဵု ဂကောံဒပ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တၞဟ် ဒပ်ဂကောံမဟာမိတ်သၟးဟွံသေၚ် သီုကဵုဒပ် ကရေၚ် ကေအေန်ယူ၊ ဒပ်ကရေၚ်ဍာဲ ကေအေန်ပဳပဳ၊ ဒပ်သေံဇၞော် RCSS နာဲတအ် ဟွံဒှ်လဝ်ကောန်ဂကောံတအ်ကီုဂှ် အကာဲအရာနွံဗီုလဵုရော

သွဟ်- ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ်ပိုဲဂှ် ပံၚ်တောဲကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ကဵု ဂကောံမဟာမိတ်ကောဒေံ၊ ဂကောံမဟာမိတ်သၟဝ်ကျာတအ်တုဲ ဆက်ဒှ်မံၚ်ကောန်ဂကေံာ FPNCC ဖိုဟ်ရ။ ကဵုဂကောံကောန်ဍုၚ်အရၚ်တၞဟ်တၞဟ်တအ်လေဝ် ဆက်ထိၚ်လဝ်ပရေၚ်ဆက်ဆောံ ခိုဟ်မံၚ်ဖိုဟ်ရ။

သၟာန်- နူကဵုသီအဝဵု ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁ သၞာံတုဲကၠုၚ်တေံတုဲ ခါတ်အကာဲကေတ် အစောန်စရာဲ SAC ကံၚ်ဇြဳအုပ်ဓုပ်တအ် ဇၟပ်ဒိုဟ်ဇဳတုဲ ဒးသ္ၚဳဂၠိပ်မ္ဂး မုအကာဲအရာနွံဗီုလဵုရော၊ ပေဲါတက်ကျာ ဒှ်မာန်မဏီဟာ၊ ဗီုဂှ်ဟွံသေၚ်တှ်ေ ပေဲါဗ္တိုက်ရပ်လွဟ်ဏအ် မွဲဂၠံၚ်ရ ဆက်အာဂတတေံဂွံ ဗီုဂှ်ဟာ။

သွဟ်- သၞောတ်ပရေၚ်ထတ်ယိုတ်လီုလာ်မံၚ်တုဲ ပရေၚ်ပိုန်ဂြပ်လေဝ် သုတ်စှ်ေတသိုတ်စှ်ေမံၚ်ဣရ။ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွါန်ပၠန်လေဝ် ဒးမံၚ်ယဲကျာဣရ၊ SAC တအ် ဖေက်ဂၟံက်လကိုတ်တ္ၚဵုမံၚ်တုဲ ပ္ဍဲဝိုၚ်ကလုတ်တမာန်ဂှ် ဒးဒုၚ်ပဲါတးမံၚ်ဣရ၊ ဒပ်ပၞာန်ဍေံတအ် တြးလဝ်ဒပ် ပ္ဍဲမုက်ပၞာန်တၟာဂလိုၚ်နွံ၊ အလဵုအသဳပၞာန်ဂှ် ဇကုဍေံတအ် ဍေံတအ်စိုပ်မံၚ်လဒေါဝ်ကျာမေလံၚ်ဂှ် ဍေံတီမံၚ်တုဲ ညေအ်ဍေံတအ် ဟွံဂံၚ်ဗၠေတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ ( ဗၠေတ်ကဵုအခိုက်ညိ စှ်ေဟဂှ်ရ) ။

ဇုက်ဟရှ်ေ ကဵုအမိၚ် ဍေံတအ်ကဵု ဍေံတအ် ကောံကလောံကၠေတ်မံၚ်ဂှ် ကရောန်တိတ်ကၠုၚ်နူပ္ဍဲတုဲ ထကးပြးပိုတ်အာဗက်ဟွံသက်ဂတာပ် ညံၚ်ရဴသၟိၚ်သၞံၚ်အယုက်အိုတ်တုဲ ဟတိုဟ်တိုန်ကီု (super nova ) ကဝေက်ကလှ်တိတ်ကၠုၚ်ပြးဇး ဒှ်မာန်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ဇြဟတ်ပၞာန်ဍေံတအ်ကဵု ဍာ်ဒကေဝ်ဍေံတအ် ဒုၚ်ဒဝ်မာန်ဂှ် တော်ဖဍိုန်လဝ် (ယှအ်လဝ်) ဟွံဂွံပုဟ်။ သွက်အဝဵုဍေံတအ် ဂွံတန်တဴဂှ် ဍေံတအ်ကၠောန်မာန်ဖအိုတ်တုဲ ဍေံတအ် မုဟွံရုဲ ပါ်ပဲါမွဲသာ် ရိုၚ်ဇိုၚ်ကၠုၚ်လေပ်မံၚ်။

ဗီုအကာဲအရာလၟုဟ်ရတှ်ေ ဂွံသဳကၠဳပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ် ဍေံဒှ်ဟွံမာန်ပုဟ် တော်ဆကေတ်ရ။ ဟိုတ်နူဓရ်ဍုဟ်မၠေံညးသ္ကအ် အုပ်ဓလီုလဝ်တုဲ ပေဲါသဳကၠဳဂှ် ဒှ်ပေဲါသဳကၠဳဇေတ်ဍာံပြဟွံသေၚ်တုဲ ဒှ်ဆအယာံမာတ် ဟီုတွံတြးဝါဒပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟေၚ်ရ။

သၟာန်- ပ္ဍဲအခန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ကောန်ဂကူဂှ် စပ်ကဵုဗော်အေန်အေလ်ဒဳတုဲ ဗီုလဵုညာတ်၊ တုဲပၠန်ပ္ဍဲအခန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဒေသ စပ်ကဵုဗော် အေအေန်ပဳ ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်အဓိကရးရခေၚ်ရော ဗီုလဵုညာတ်ရော

သွဟ်- အေန်အေလ်ဒဳလေဝ် ဗီုပြၚ်ဍေံဟွံခိုဟ်ပုဟ်။ ၜိုန်ရဇၞးလဝ်မာဲဂၠိုၚ် ပ္ဍဲပေဲါရုဲမာဲ ၂၀၂၀ တေံကီုလေဝ် ဟိုတ်နူပရေၚ်အာဍိုပ်ဗျုထဴ သီုတေၚ်ဂြတ်တုဲ အနာဂတ်ဍေံတၠုၚ်လအာဟွံခိုဟ်၊ ဗီုညးဍုၚ်ကွာန်တအ် စၟဳစလဝ်ဂှ် ဍေံဟွံဒှ်ကၠုၚ်ရ။ အေန်အေလ်ဒဳဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးကေတ် ညးအာဍိုပ်တၟိရ။ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး သွက်ညးဍုၚ်ကွါန်တအ် ဂွံခိုဟ်စတှ်ေ ဇြဟတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဍိုက်ပေၚ်ကဵုအစောန်စရာဲမွဲ ဒးလုပ်ကေတ်ဒၞာဲမသလးမံၚ်တ္ၚဲဏအ်ဂှ်ရ။

စပ်ကဵု အေအေန်ပဳတုဲ တန်တဴကဵုပေဲါရုဲမာဲ အတိုၚ်ကံၚ်ဇြဳပၞာန်ကဵုလဝ်ကတိပါၚ် ဒှ်ကၠောန် ဟွံဒှ်ကၠောန်ဂှ်ရ။ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် အနာဂတ်ဂှ် ဍေံပရေအ်မံၚ်တုဲ တော်ဆဟွံဒးရ။ သွက်အေအေန်ပဳ အကာဲအရာဍေံဒှ်မာန်မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် ယဝ်ရပေဲါရုဲမာဲ ဟွံမွဲတှ်ေ ဒှ်မွဲပံၚ်ကၠုၚ်ကဵု ULA ဂကောံသၠဍိုၚ်ရခေၚ် ကေုံာ ဗော်တၞဟ်၊ ပူဂဵုတၞဟ်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ။

သၟာန်- တိုၚ်ကဴအန္တိမကၞောတ်တဲ ရခေၚ်နာဲတအ်ဂှ် အခေါၚ်သၠပွးဟာ၊ ဟွံသေၚ်မ္ဂး အခေါၚ်အုပ်ဓုပ်အလဵုဇကုပ္ဍဲဍုၚ်ဖေတ်ဒရေဝ်ဟာ၊ သၞောဝ်ဥပဒေဍုၚ်ဗၟာအနာဂတ်ဂှ် ဗီုလဵုစၟဳလဝ်ရော

သွဟ်- အခေါၚ်ကံကုသဵုပိုဲ ပိုဲဖန်ဖက်ကေတ်ကဵု အဝဵုကၞောတ်အထောဋ်ဂှ် ဒှ်တၚ်အဓိကပရေၚ်ချဳဒရာၚ်ကောန်ဂကူပိုဲရ။ ပ္ဍဲဖေတ်ဒရေဝ်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကောန်ဖေတ်ဒရေဝ်ယှေန် ဗီုဂကူရခေၚ်ပိုဲနွံပၟိက် ဒၞာဲနွံ ဟၟဲ ဒးရံၚ်ကၠာရ။

ၜိုန်ရပိုဲ မိက်ဂွံမံၚ်မွဲစွံကရောံကောဒေံကောန်ဍုၚ်အရၚ်ပိုဲတအ်ကီုလေဝ် အတိုၚ်ကဆံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဍာံပြ ပိုဲနွံပၟိက်ဂှ် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဏအ် ဖျေံကဵုဒၞာဲဝဲါဟွံမာန်ပုဟ်ယဝ်ရဒှ်မ္ဂး နကဵုပိုဲ ဒးဆက်စပ်လုပ်အာဂကောံပွဳဗွိုၚ်ဍုၚ်နာနာ ဂၠံၚ်ပိုဲကဵုပိုဲရ။

သၟာန်- ဒပ်ပၞာန် နာဲတအ် ဇြဟတ်ဇၞော် ၜိုတ်လဵုရော၊ ထိၚ်ဒဝ်လဝ်တိဍာ်ရခေၚ်မာန် ဂလိုၚ်လဵုရော

သွဟ်- နူကဵုစဒက်ပ္တန်လဝ် သၞာံ ၂၀၀၉ တေံတုဲ ပွိုၚ် ၁၃ သၞာံ ပိုဲ ပ္ကတ်ပ္ကေၚ်လဝ် ကောန်သဂံၚ်လၟိဟ် ပိဠက်ဍောတ်ပြၚ် (၃၀၀၀၀) တုဲရ။ ပရေၚ်ကောပ်ကဲာ၊ ထိၚ်ဒဝ်၊နဲကဲပညာ မြက်စောန်တအ်ဂှ် ပ္ကတ်ပ္ကေၚ်မံၚ်ဖိုဟ်လေဝ်နွံ၊ လုပ်မံၚ်ပေဲါဗ္တိုက်လေဝ်နွံရ။ ကောန်သဂံၚ်ပိုဲ ဗၞတ် (၇၀) ဍိုပ်ကၠံဂှ် ပရေၚ်ဆဵုဂဗ ကေၚ်လုပ်လဝ်ပေဲါဗ္တိုက် သ္ကာတ်သ္ကာတ်မြဟ်ြမဟ်နွံရ။ လၟိဟ်ကောန်သဂံၚ်ၜိုတ် မသုန်လ္ၚီ ကဵု တြဴလ္ၚီဂှ် ပိုဲဖျေံလဝ်ဒပ် ပ္ဍဲတိဍာ် မဟာမိတ်ပိုဲနွံရ။ သှ်ေနူဂှ် ပိုဲ ဖျေံလဝ်ပ္ဍဲရခေၚ်တေံရ။

ရးရခေၚ်သ္ကုတ်သၟဝ်ကျာဂှ် ဗၞတ် (၆၀) ဍိုပ်ကၠံ ပိုဲထိၚ်လဝ်နွံကီုလေဝ် လ္ပာ်သၠုၚ်ကျာဂှ် ဍေံအောန်မံၚ်ညိဏီ။ ဒၞာဲလ္ၚဵုဂှ် အကြာပိုဲကဵု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဂွံသက်ပၞောန်တၞဟ်ခြာဂှ် ဍေံဝါတ်မံၚ်ညိ။ ဍေံတအ် ထိၚ်ဒဝ်လဝ်လ္တူဍုၚ်မာန်မံၚ်ဖိုဟ်တုဲ ထ္ၜးဟိုတ် ဒၞာဲဗျူဟာခိုဟ်တုဲ ဂပ်ဝ်ဒးထိၚ်ဒဝ်လဝ် ဂးကီုလေဝ် ပ္ဍဲဒေသတအ်ဂှ်ပၠန် အဝဵုအာဏာပိုဲဂှ် ပိုဲပြုပြေၚ်စဳရေၚ်မံၚ်လေဝ်နွံတုဲ ပရေၚ်ပြိုၚ်ပ္ကာန်နွံမံၚ်ဏီရ။

သၟာန်- ကဵုဒပ် ပဳဒဳအေဖ်တအ် ပရေၚ်ဆက်ဆောံနွံမံၚ်ဟာ၊ ကဵုဒပ်ဒစဵုဒစး ဗ္ဒာဲတအ်ဂှ် တွဵုရးချေၚ်ရော ပရေၚ်ဆက်ဆောံနွံမံၚ်ကီုဟာ

သွဟ်- ၜိုတ်တုဲကၠုၚ်ဂှ်တှ်ေ ပရေၚ်ဆက်ဆောံမံက်မံက်ဂတဝ်ဂတဝ် မုဟၟဲဏီရ။

သၟာန်- ပ္ဍဲအခန်သၟာန်သွဟ်လဝ်ကဵု လိက်ပရိုၚ် Prothom Alo ဘၚ်္ဂလာဒေသ် မပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲဂျာန်နာဝါရဳ ၂ ဂှ် နာဲဟီု ပိုဲသ္ပစၟတ်သမ္တီကဵု အခေါၚ်အရာမၞိဟ်ကေုာံ အခေါၚ်ဒှ်ကောန်ဍုၚ် ရောဟေန်ဂျာတအ်ရောၚ်ဂးလဝ်ရ။ နာဲ မိက်ဂွံဟီုဂှ် နာဲထံက်ဂလာန် ကဵု ညးဒှ်ဒဒိုက် ရောဟေန်ဂျာတအ် ဂွံစဴကၠုၚ်ကဵု အခေါၚ်ဒှ်ကောန်ဍုၚ်ဂှ်ဟာ

သွဟ်- အခေါၚ်အရာမၞိဟ်၊အခေါၚ်အရာဒှ်ကောန်ဍုၚ် သွက်ညးမတန်တဴမံၚ်ရးရခေၚ်အိုတ်သီုဂှ် ပိုဲပစၟတ်သမ္တီကီုလေဝ်  အတိုၚ်အကာဲအရာလၟုဟ် ညးဒှ်ဒဒိုက်တအ် စဴကၠုၚ်မ္ဂး ဒှ်လပှ်တက်ကၠုၚ် သွက်ပရေၚ် ဟွံညိၚ်ဝတ်(က္တဴက္တာန်) မွဲမာန်ရ။ ပရေၚ်ပလံၚ်ဖျဴဗီုလဵုမွဲဟွံဟီု ဒးဒှ်အတိုၚ်ဆန္ဒ ညးတၠခန္ဓတုဲ ဒးကၠောန်အတိုၚ်ဂၠံၚ်လုပ်သၞောဝ် နကဵုဍုၚ်နာနာ ရံၚ်စံၚ်မွဲက္ဆံၚ်ထေက်ရ။

ပြသၞာအဓိက သွက်ဂကူရခေၚ်တအ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂှ် ညးဒှ်ဒဒိုက်တအ် စကာယၟု ရောန်ဟေန်ဂျာ ဂှ် ညးတအ် ဒုၚ်တဲဟွံမာန်ရ။ ဝၚ်ညးတအ် ဒးဒုၚ်ပလီုရောၚ် ညးတအ် ဒးဒုၚ်စသိုၚ်တုဲ ဒှ်မံၚ်ညံၚ်ကဵုပပရေံ ရုန်မဵုကဵုညးတအ်ရ။ ညးတအ်ဂှ် ဒှ်တၠဍုၚ် တန်တဴကၠုၚ် တမ်မူလရ။

လၟိဟ်မၞိဟ် မောတ်သလောန်တအ်ဂှ် လုပ်ကၠုၚ်ဗီုပြၚ်လပှ်နာနာသာ်ရ။ အဓိကဂှ်တှ်ေ အခိၚ်အၚ်္ဂလိက်တအ် အုပ်ဓုပ်လဝ်တေံရ။ ယဝ်ရညးတအ် မံၚ်တန်တဴကၠုၚ်ပ္ဍဲတိဍာ်ရခေၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုတၞောဝ်ဒတောဝ်မ္ဂး ညးတအ် က္လိဂွံအခေါၚ်ဒှ်ကောန်ဍုၚ်မာန်ရ။ ဆဂး ပုစ္ဆာ ထမံက်ထ္ၜးယၟု (ဇကုညးတအ် ညးတအ် ကဵုယၟု ) ဂှ် နွံမံၚ်ပၠန်။

သၟာန်- မောတ်သလေန်၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဟေန်ဒူ၊ ခရေတ်ယာန် ဂွံမံၚ်ညးကအ်မွဲစွံ ဗွဲမၜိုဟ်ဩဟ်မာန် ပ္ဍဲဍုၚ်ရခေၚ်ဂှ် အခေါၚ်အရာဍေံနွံၜိုတ်လဵုရော

သွဟ်- ယဝ်ရမၞိဟ်နူမ္ၚး လ္ပကၠုၚ်ရပ်ဇုက် လ္ပကၠုၚ်အလှ်ေ ဗဇဵုမံၚ်အကြာ မွဲဂကောံကဵုမွဲဂကေံာမ္ဂး ဂွံမံၚ်မွဲစွံဂှ် ဍေံအံၚ်ဇၞးမာန်ရ။ ဍုၚ်ရခေၚ်ပိုဲဂှ် နူကဵု သၞာံ ၁၉၄၁၊ ၄၂ စဵုကဵုစိုပ်သၞာံ ၂၀၁၉ က္ဆံၚ်ညိၚ်ဝတ်၊ ပရေၚ်မၞိဟ်ဒှ်သဟဇာတ ဗီုအခိၚ်တ္ၚဲဏအ်ဂှ် မွဲလှ်ေလေဝ် ဟွံကေၚ်က္လိဂွံဂှ် ပြာကတ်မံၚ်ရ။ အခိၚ်လၟုဟ် ပရေၚ်မၞိဟ်ညိၚ်ဝတ်ကၠုၚ်၊ ပရေၚ်တေၚ်ဂြတ်အကြာမွဲဂကူကဵုမွဲဂကူ ဍိုန်လျအောန်စှ်ေတုဲ ကမၠောန်ပရေၚ်မၞိဟ်လ္ပာ်ခိုဟ်မံက်ကၠုၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ အဵုဣညအ်ဂှ် ဒှ်ပရေၚ်ပြံၚ်လှာဲမံက်မံက်ဂတဝ်ဂတဝ်မွဲတုဲ ပရေၚ်ပြံၚ်လှာဲဂှ် ဍေံဒးစဒှ်ကၠုၚ်နူပ္ဍဲရောၚ်။ 

သၟာန်- လ္တူဂကောံမောတ်သလေန်ညံၚ်ရဴ RSO ကဵုဂကောံ ARSA တအ်ဂှ် ဗီုလဵုနာဲညာတ်ရော

သွဟ်- သီုၜါဂကောံဂှ် ပိုဲ အဆက်အဆောံဟၟဲပုဟ်။ RSO ဂှ် နကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ညံၚ်ကဵုကြံၚ်ဍုဟ်နူ ARSA ညိ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ARSA ဂှ် ဇုက်ဇာဍေံ ဂၠိၚ်တုဲ က္တိုၚ်ကၟဟ်ဂၠိုၚ်ရ။ ဗီုဂကောံ ARSA ကၠောန်သ္ပမံၚ် အကြာဍိုပ်သ္ကိုပ်ကွာန် နွံရးရခေၚ်ကေုာံ ပ္ဍဲဗ္ဒိုပ်ညးဒှ်ဒဒိုက် နွံဍုၚ်ဘၚ်္ဂလာဒေသ်တအ်ဂှ် ရံၚ်ကေတ်မ္ဂး တီကေတ်မာန်ရ။ ညးမလေပ်ပညာ ရဲမောတ်သလေန်တအ်လ္ၚဵုဂှ် ရပ်ဇုက်ဗဂေတ်မံၚ် ARSA ကရဵုကရာတုဲ ပမံၚ်ဒၞန်ကဵု ပွဳပွူပရေၚ်ဍုၚ်ကွါန်မအာစိုပ်မံၚ်ဒဒိုက်ရ။ 

သၟာန်- ဍုၚ်သ္ၚိရေၚ်ကၟေၚ်ဆက် နာဲတအ်ဂှ် နွံဍုၚ်ဘၚ်္ဂလာဒေသ်မွဲရ။ ပရေၚ်ဆက်ဆောံကဵုညးနွံအဝဵုတအ်ကီု သီုကဵုညးမတန်တဴမံၚ်တိဍာ်ပယျဵု ဥပမာ- ညံၚ်ရဴ ဂကူ မရမာတအ်ဂှ်ကီု နွံဗီုလဵုရော၊ သ္ၚောဲနူဂှ်ညိတှ်ေ ဍုၚ်အိန္ဒိယျရော ပရေၚ်ဆက်ဆောံနွံဗီုလဵုရော

ဂကူမရမာ Marma ကဵုဂကူမံက် Mog တအ်ဂှ် ဆဳဇာတ်တုပ်မံၚ်ကဵုပိုဲ၊တုပ်မံၚ်ကဵု ဂကူမတန်တဴမံၚ်မွဲဒမြိပ်ပယျဵုဒၞက်တအ်ဂှ်ရ။ စပ်ကဵုပရေၚ်ချဳဒရာၚ်ပိုဲတုဲ ညးတအ် ကၠိုဟ်လဝ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက်တုဲ ညးတအ် စွံမံၚ်ကရုဏာလ္တူပိုဲကီုရ။

စပ်ကဵုအလဵုအသဳဘၚ်္ဂလာဒေသ်တုဲ ဟွံပရေံစကွေံကွေံဏီ။ အလဵုအသဳဘၚ်္ဂလာဒေသ်ဂှ် မူဝါဒ၊ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဗျူဟာ ကၠးကၠးမးမး ဖျေံလဝ် ဂွံဆက်ဆောံကဵုပိုဲဂှ် နကဵုလုပ်အဝေါၚ်ပ္ဍဲစေဝ်ပၞောန်ကီု မ္ၚးစေဝ်ပၞောန်ကီု နွံဗီုလဵုရောဂှ် ဟွံဂွံဆဵုဏီရ။ ညးတအ် ထေက်ကဵု ဒးသၠုၚ်ပ္တိုန်ရ။ ဂါံတိုန်မွဲဂါံတုဲ ဒးကၠောန် ဗွဲမက္တိုၚ်ကၟဟ်ထေက်ရ။ ပရေၚ်ဆက်ဆောံခိုဟ်မွဲဂှ် ဒှ်ဂုန်ဖဵုသီုၜါလ္ပာ်ရ။ ကိစ္စဇၞော်ညိဂှ်တုန် ဂွံရပ်စပ်ပြသၞာ ညးဒှ်ဒဒိုက်၊ ဂွံရီုဗၚ်ညးတအ်၊ပရေၚ်ယဲကပ်၊ ပရေၚ်ဂီုကၠီုအိုတ်သီု ဂွံသောၚ်ကလးရပ်စပ်အာမာန်ရ။ တၞဟ်နဂွံရေၚ်တၠုၚ်ဒတုဲဖဵု ညးဍုၚ်ကွာန်သီုၜါလ္ပာ် ပရေၚ်ရံၚ်စံၚ်ထတ်ယိုတ်၊ပရေၚ်ပညာ၊ပရေၚ်ကူသာန်သွံရာန်၊ ကေုာံပရေၚ်ဆက်ဆောံကဏ္ဍတၞဟ်တၞဟ်တအ်ဂှ် ဒးသၠဲပ္တိတ်ထေက်ရ။ 

သၟာန်- ပ္ဍဲအရာရုန်ဂ္စာန် ဂွံသောၚ်က္လးကိစ္စရခေၚ်ကေုာံ ကိစ္စဍုၚ်ဗၟာမသၟေဟ်ဂမၠိုၚ် ဗွဲမၜိုဟ်ဩိုဟ်ဂှ် ဍုၚ်မ္ၚးမပ္တံ ကြုက်၊ ဂျပါန်တအ် လုပ်ပါမာန်ဟာ၊ပေဲါပြိုၚ်ပ္ကာန်မဟာဗျူဟာ အကြာ ကြုက်ကဵု အမေရိကာန်ရော ဗီုလဵုညာတ်ရော

သွဟ်- နကဵုတဳအဝ်ရဳ ညးတအ် လုပ်ပါပ္ဍဲအခန်အဓိကဇၞော်မာန်ကီုလေဝ် ဍာံဍာံတေံဂှ် ဍေံထုဲတၞာန်ဂၠိုၚ်ရ။ ပြံၚ်လှာဲဂှ် ဍေံဒးကၠုၚ်နူပ္ဍဲတုဲ ဒှ်ဗီုဂှ်မှ ရုပ်ရဴဍေံမံက်ဒှ်မာန်ဂၠိုၚ်ညိဏောၚ်နကဵုအဲ ထေၚ်ကေတ်ရ။ ဆဂးဂှ် ဍေံတၟေၚ်မံၚ်ဂှ် ဟွံသောၚ်ခဍောၚ်ဏီရ။ ပရေၚ်ပြိုၚ်ပ္ကာန် အမေရိကာန်ကဵုကြုက်ဂှ် ဍေံဟွံဇီုကပိုက်ကဵုပိုဲမွဲသာ်ရ။ ပိုဲသွက်ဂွံဒးဂွိၚ်ဂွာဲလေဝ် ဟၟဲရ။ 

သၟာန်- လက်ကရဴအိုတ် မိက်ဂွံသၟာန်ဂှ် ဍေံဒှ်မံၚ်ပရေၚ်ပူဂဵုညိ၊ နကဵုမၞး မုဟိုတ်၊ အခိၚ်လဵု ဖျေံစိုတ် ရပ်လွဟ်တဝ်စၞေဟ်ကဵုပၞာန်ဗၟာ၊ အလဵုအသဳဂြိုဟ်ဍုၚ်ဂှ်ရော

သွဟ်- ဍုၚ်ဗၟာဂှ် သွက်ဂွံသောၚ်က္လး အခေါၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံတုပ်သၟဟ်၊ အခေါၚ်ထေက်ကဵုက္လိဂွံဂှ် ဒၞာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ခိုဟ်ခိုဟ်မွဲ ဟၟဲပုဟ်။ ကညာၚ်လရိုအ် အာတ်မံၚ်ဂိတုဂှ် ဍေံဟွံဒှ်ရ။ သၞပိုဲ ဍေံပၠံၚ်ကေတ်ဏာဂြပ်ပိုဲ နကဵုဇြဟတ်အနိၚ်အထက်ဂှ် ပိုဲကလေၚ်အာတ်မိက်မံၚ်၊ အာတ်မံၚ် နူဍေံ ဟွံဂွံရပုဟ်ဂှ် နကဵုအဲ ဗွဲမၞုံကဵုဟိုတ်ဖဵု တော်တုဲ ရပ်လွဟ်ဗ္တိုက်မံၚ်ရ။

မုဍေံတအ်ဟီုဟီု ကမ်ကုသဵုပိုဲဂှ် ပိုဲဒးဖန်ဗဒှ်ကေတ်ကေတ်ရ။ ပိုဲဒးသိုၚ်ခၞံနကဵုတဲပိုဲတုဲ ပိုဲဒးဂွံ အရာထေက်ကဵုက္လိဂွံရ။ တာလျိုၚ်အဲဂှ် သွက်ဂွံကလေၚ်ဒက်ပ္တန် အဝဵုကၞောတ်အထောဋ်ကေုာံ သွက်ဂွံကလေၚ်က္လိဂွံ ကဆံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဍာံပြ ဂကူရခေၚ်ပိုဲဟေၚ်ရောၚ်။

ဗညာထဝ်ဝၚ် 

ဒိတ္ထဳ ဂျာန်နာဝါရဳ ၂၁၊ ၂၀၂၂ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၀:၅၆၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== အလေံဗှ်လိက် ==
&quot;#အလေံဗှ်လိက်&quot;

နူဍောတ်တ်တေံ
လိက်အုပ် ဒတုံတိတှ်ေ ကပှ်ကေတ်တုဲ ပၚ်တဲလ္ၚောဝ်ဏီ ဂွိၚ်ဖေက်ဒးဘဝဂး.....

ယဝ်ပိုယ်တိုန်လိုန်ဒး လတူလိက်ဗက်ဂှ် ဃရေက်လ္ၚောဝ်ထောံဟဂှ်ရ 
လိုန်ဒးလိက်တှ်ေ ဟွံလေပ်ပညာဂး....

စနူတိက်မှဂှ် လိက်ဂှ် သ္ပဂၞဳတုဲ ဟွံဂံၚ်တိက်ပုဟ် 
ဂွိၚ်ဖေက် ဟွံလေပ်လိက်ဂး...

ဒးအောန်စိုတ်မွဲဂှ် အဵုမၞိဟ် ရှေ်သှ်ေမံၚ်လိက်အုပ်တအ်ဂှ် စဵုကဵုလၟုဟ် ဟွံတ္ၚအ်ကဵု ဗှ်လိက်အိုတ်ရ။

ပညာ ဗဟုသုတ ဒးပကောံဗီုလဵု ဟွံတီ

နနယ်လဵု ဂွံသၠုၚ်ပတိုန်ဍာ်ဒကေဝ် ဟွံကၠိုဟ်

တိုန်ဘာအိုတ်တှ်ေ ဒှ်တၠပညာရစၟတ်လေပ်...

အေန်တာနေတ်ဟီုဂှ် Facebook ရတီ...

လိက်နူ အေန်တာနေတ် ပရောနူအေန်တာနေတ်တှ်ေ ဒးမံၚ်ဖအိုတ်ရထေၚ်... (အဲချူလေဝ် ဟွံဒးဖအိုတ်ပုဟ်ဂှ် ဒုၚ်လဝ်ဝန်ရ)

လှုဲနွံတှ်ေ မုကၠောန်န် ဂွံဖအိုတ်ရစၟတ်လဝ်...

အဓိက ကဵု သာမည ဟိုတ်ဂွံ ပါ်ပဲါ တၞဟ်ခြာဟွံလေပ်ဂှ် 

ဟိုတ်နူ အလေံ အခိုက်ရှ်ေသှ်ေလိက်အုပ် လ္ၚောဝ်လိက်အုပ်သၟး (ဗဟိဒ္ဓသၟး) တုဲ 

ဟိုတ်နူဟွံရှ်ေသှ်ေ ဟွံဗှ်လ္ၚတ် ၜိုန်ဗှ်လေဝ် ဗှ်ၜိုတ်ဆဝတ်ပြေ ဟွံပၠောပ်စိုတ် ဟွံဒ္ဂေတ်ဗက် အတိုၚ် စၞောန်ပ္ညုၚ် ဒၠောံဗ္တောန် အတိုၚ် အပ္ဍဲဖျုန်လိက် (အဇ္ဇျတ္တ) တေံဂှ်ရ....

လညာတ် ဍာ်ဒကေဝ် 
ပါ်ပဲါ ခိုဟ်/ပရေံ. 
ဒး/ဗၠေတ် ဂှ် ဍိုန်လျတဴဗွဲမလောန်အိုတ်တုဲ 

မၞိဟ်ကေၚ်တိုန်လဝ်ဘာ လေပ်လဝ်လိက်တအ် မုဟီုဟီု ဒးဖအိုတ် တ္ၚအ်စၟတ်ကၠုၚ်တုဲ နအလဵုဇကု နကဵုက္ဍဟ်ဇကု သီုဟွံချပ်ဗ္စာမွဲသာ် (သွက်ဂွံချပ်ဂှ်လေဝ် လညာတ်ဟွံမွဲဒှ်မာန်၊ က္ဍဟွံစိုပ်လေဝ်ဒှ်မာန်) ဗၜေက်မတ် ပတှ်ေစသၟးရ ဂၠိုၚ်...

မၞိဟ်တိုန်ဘာ ကဆံၚ်သၠုၚ်ၚ် 
မၞိဟ် ညးဂမၠိုၚ်ရှ်ေသှ်ေ မၞိဟ် ညးဂမၠိုၚ်တ္ၚအ် ဗက်လက္ကရဴမွဲတၠ ဟီုပတိတ်ဏာ နူပါၚ်ယျတှ်ေ ဒးမံၚ်တွဵု ဗၠေတ် ဟွံမွဲ မွဲလှ်ေ...သာ်ဏံ ဂွံလေပ်ချပ်ဂှ် ဟိုတ်နူ ပညာဗစာရဏာ ဍိုန်လျဟေၚ်ရ...

အကာဲအရာဏံဂှ် ကၠုၚ်နူ အခိုက်ကၞာကီုရောၚ်...

(မၞိဟ်ဇၞော်ဟီုတှ်ေ ဒးဖအိုတ် လ္ပကလေၚ်ဟီု... လ္ၚဵုကလေၚ်သောၚ်ကလးကဵုဂှ်လေဝ် ဟွံကေတ် ၝ..လ္ပကလေၚ်စးမံၚ် ဂလာန်အဲစမ်... ဂး။ 

အဵုအခိုက်ကၞာဏံဂှ် ဒှ်လက်သဏ် ဍေက်ပကဝ်ထောံ ပရေၚ်ချပ်ဗစာ သၟတ်တအ်တုဲ ပရေၚ်လညာတ်ဂွံသၠုၚ်တိုန်ဂှ် ဍေံဗဒှ်ကဵု တၚ်ခက်ခုဲမာန်ရ.... 

သွက်သၟတ် ဟွံဒုၚ်တဲဂလာန် မၞိဟ်ဇၞော် လညာတ်မၞိဟ်ဇၞော် ဗၠေၚ်ၚ်တအ်ဂှ်မ္ဂး အဵုသၟတ်ဂှ် ကလှ်တိတ်အာ မ္ၚးဝိုၚ်လေပ်တုဲ မၞိဟ်ဇၞော်တအ် ဟွံကော်ဘိက် သုၚ်စောဲအိုတ်ရ...ဟိုတ်ဍေံတုန် ဟိုတ်နူ ဟွံကလၚ်စ အသမ်မၞိဟ်ဇၞော် ဟိုတ်နူ သ္ပအ္စာ ဟိုတ်နူ ကောန်ဇၞော်နူ ယာဲ... ဟိုတ်နူ လၟဳ ကတူနူ ထၟာဲကၠာရောၚ်ဂး...)

အလဵုကျာ်တြဲ တွံလဝ် ပ္ဍဲကာလာမသုတ်တေံ 
အရေဝ်ညးလေဝ် ညးကဵုချပ်တုဲမှ ညးကဵုပတှ်ေဏောၚ်
&quot;ဟိုတ်နူဒှ် အရာအဲကျာ် ဟီုတွံလဝ်တုဲ ဒးကေတ် ဒးပတှ်ေရောၚ်ဂှ် လ္ပကဵုဒှ်ညိ&quot; ဂး

တုဲပၠန် ကျာ်တြဲပိုယ်ဂှ် ဒှ်ညး ဝိဘဇ္ဇဝါဒဳဏောၚ်...
ဂလာန် ညးမွဲမွဲ ဟီုကၠုၚ် ပါ်ပဲါကၠုၚ်ဂှ် ဟီုကလၚ်မာန်မံၚ်ဏောၚ်
ညးရှ်ေသှ်ေမံၚ် လညာတ်ညးမွဲလပါ်ဏောၚ်...

ခေတ်လၟုဟ်ဟီုဂးမံၚ်
&quot; Freedom of Expression, Freedom of Thought, Freedom of Speech&quot; ဂှ် ပွမပံက်တြးဟီုပတိတ်. ပွမချပ်..ပွမဟီုဂး ဗွဲမဗၠးၜးဂှ် နူလက်ထက်ကျာ်တေံရ ညးရှ်ေသှ်ေ မံၚ်တုဲတုဲရဏောၚ်...

( ဥပမာ - ပ္ဍဲဗွိုၚ်သီ ယဝ်မၞိဟ်ဗြဴလုပ်တှ်ေ ဒးဘဝ (ဒးနရက်)
သီတျှေ မၞိဟျဗွူလုပျဟှံဂှံဂး။.  ဒဂိုနျသုတျှေ မၞိဟျဗွူ ဒးမါံ်ျ လက်ကရူ

        
              လေံကျာ်မံၚ်ထပ်သၟတ် လတူတေံမၞိဟ်ဗြဴမံၚ်တှ်ေ လေံကျာ်ဂှ် ဂၞမာန် မၞိဟ်ဗြဴဂှ် ဒးဘဝမာန်(ဒးနရက်မာန်)

သၟတ်တေၚ်ဂၞိန် ဂၠက်ဒးတှ်ေ ဂၞ (ဂၞဟီုဂှ် အကုသိုလ်ဟာ? ယဝ်ရ ဂၞအာတှ်ေ ဒးနရက်မာန်ဟာ? ဟီုဟဂှ်တှ်ေ က္ၜၚ်ကျာတတ်ပဝ်မံၚ် လတူကၟဳသ္ၚိ ကၟဳဘာ ရိုဟ်တ္ၚဲ ပ္ဍဲဂှ် မၞိဟ်ဗြဴပါမံၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်တှေ် မၞိဟ်တြုံသၟဝ်ဏံ လေံကျာ်သၟဝ်ဏံ ကျာ်စေတဳသၟဝ်ဏံ ဂၞအာဖအိုတ်မာန်ဟာ?  

ပုစ္ဆာ မပ္တံသာ်ဏံ သၟတ်ခေတ်လၟုဟ် ချပ်တိတ်တုဲ ၜိုန်မိက်ဂွံ သၟာန်ကီုလေဝ် ယဝ်ရ သၟာန်ဒးယျတှ်ေ ဒှ်မၞိဟ် ခပိုက်ရာပ် တီကၠးရ၊

အရေဝ်ညးဟီုတုဲကီုလေဝ် (ပိုယ်ကော်စဓရ်ကျာ်) ညးဟွံကဵုဗၜေက်မတ်တုဲ ပတှ်ေပုဟ်...

ပ္ဍဲ &quot;ဨဟိ ပဿိကော&quot; ဂှ် ယဝ် ထပ်လ္ၚတ် ထပ်ပံက်အဓိပ္ပါယ် ထပ်ဂၠိုက်ဂၠာဲလၟာဲထောံမ္ဂး ဍေံပြာကတ်ကၠုၚ်မာန်ရောၚ်ထေၚ်။

တၚ်ဇဝ်တၟိ သဳကၠဳဟီုသ္ဂးလဝ် လတူတေံဂှ် ယဝ်ရ ဒှ်ညးဗှ်လ္ၚတ်လိက်မ္ဂး လုပ်သဳကၠဳမာန်ချိုတ်ပၠိုတ်ရောၚ်တုဲ

ယဝ်ရ ညးဟွံဗှ်လ္ၚတ်လိက် ဟွံတ္ၚအ်ပါ်ပဲါမ္ဂး 
လုပ်လက် လုပ်ပတိုန်ဒုဟ် တီကၠးရ။
ၝဂှ် မိစ္ဆာဒိဌိဟာ? ၝဂွံကၠုၚ်ပါ်ပဲါမံၚ်ဂှ် မုၝလေပ်ရော ၝဂွံကၠုၚ်ပါ်ပဲါမံၚ် ဂှ်? မပ္တံသာ်ဏံ လုပ်ကၠုၚ်မာန်ရ...

ဆဂး ညးနွံပၟိက်ကဵု ပရေၚ် သဳကၠဳလညာတ် ဟွံတုပ် ညးရှ်ေသှ်ေ လညာတ်ဝိဘဇ္ဇဝါဒ &quot; Freedom of Expression, Freedom of Thought, Freedom of Speech&quot; ဂှ် တအ်ဂှ် 

ညးတအ် သီုဒုၚ်တၠုၚ်တုဲ ထပ်သဳကၠဳ ဒၞဲါတၚ်နၚ် ခက်ခုဲ ဗၠေၚ်အာနူဒၠောံဗ္တောန်ကျာ် ညးတအ် လုပ်ပတပ်ကဵု ဂၠံၚ်ဍာန်ဇကု လေပ်အိုတ်ရ။

ယွံ

ညးမွဲညးပတိုန်ဏာလိက်

ညးမွဲဟီုပတိုန်ဏာ လတူလိုၚ်ဂှ် ဒးကီု ဗၠေတ်ကီု ဂွံတီဂှ် မုပိုယ် ဒးသ္ပ...?

နွံမွဲနယ်ဟေၚ်ရ...
#ဗှ်____လိက်____ညိ

နာဲဟွံဗှ်လိက်တှ်ေ ဓရ်ဗ္စာရဏာနာဲ အောန်ကၠုၚ်ဏောၚ်

ကာလဂှ်တှ်ေ ညးမွဲမွဲဟီုဂးဏာယျတှ်ေ ဟိုတ်နူနာဲဟွံတီပရောဂှ်ရ ဗၠေတ်ကီု ဒ:ကီုဂှ် နာဲဟွံဂံၚ် ပါ်ပဲါရပုဟ် သေၚ်ဟာ....

ကြဴနူဂှ် နာဲပတှ်ေ ဒုၚ်တဲ လောဲလောဲမာန်ကၠုၚ်ဏောၚ်...

&quot;ဍေံသောၚ်ဏာ ဇိပ်ဂၠိပ်မံၚ်ဟဂှ်ရဂး....&quot; 

ဗီုလဵုညးမွဲတေံ ဝေၚ်ဏာကၠေမ် ဗီုလဵုညးမွဲတေံ ထောံဏာပရန်ဂှ် ဇကုလေဝ် က္ဍဟွံစိုပ် ချပ်ဟွံစိုပ်တုဲ မအရေဝ်မ္ဂး 

&quot;ဍေံသောၚ်ဏာ ဇိပ်ဂၠိပ်မံၚ်ဟဂှ်ရဂး....&quot; ဂှ် 
သုၚ်စောဲတုဲ ပတှ်ေလောဲလောဲမာန်ရ....

အဵုမၞိဟ်ဂကူဂှ် အခေတ်လၟုဟ်
ဟီုအရေဝ်ကဵုညးတအ် ကြေပ်စုတ် မအရေဝ် အေန်ကလိက်ဂၠိုၚ်ၚ်ဗက်ဂှ် 
ညးတအ် ထေၚ်ဇၞော်ဟဂှ်ရဏောၚ်...

မုဒှ်တီဟာ....?
ညးတအ်လေဝ် ဟွံကၠိုဟ်ပုဟ်တှ်ေ....
ညးတအ်ထေၚ်ဇၞော်ကွေံရဒှ်...

ယဝ်ရ ဒးထံက်ကဵု ပါဠိမ္ဂး &quot;ဣတိ သန္ဓိကပ္ပေ ပဉ္စမော ကဏ္ဍော&quot; တုဲ ဂလာန် ဇဝ်တၟိ ဟီုလဝ်လတူတေံဂှ် ဒးမံၚ်ရသေၚ်ဟာ....?  ရဲဗှ်လိက်တအ်။ 😁😁😁

ယွံ...
ဗမာတအ် ဍေံတီ 
ဂကူမွဲမွဲ ဟွံဗှ်လိက်မ္ဂး လှေံလှန် လီစၞာဲ သုၚ်စောဲပြယာဲ ပၠာဲပဠးလောဲဂှ်ရ
ညံၚ်ကောန်ဂကူ နွံသၟဝ်ဍေံတအ်အုပ်ဓုပ်တအ်ဂှ် ညံၚ်ဟွံလုက်စုက်ကဵုလိက်ဂၠိုၚ်ၚ် ညံၚ်စိုတ်ဟွံလုပ်စကဵု ပရေၚ်လိက်ပတ် ပရေၚ်ပညာဂှ် နနယ်နာနာသာ် (လၟုဟ်တှ်ေ ဂဥုဲချေံလေဝ် ပါမွဲနယ်ကီု) သုၚ်စောဲတုဲ ညံၚ်အဝဵုဍေံဂွံတန်ကြန် အဓာန် ဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်ဂှ် ဖန်ဇန်လဝ် တုဲတုဲမံၚ်ရ...

တီဆ မိပ်ကဵုကၠောန်ပေဲါသဘၚ်

လှုဲကၠောန်ပေဲါသဘၚ်မွဲမွဲကွာန်ဂှ် 

ထံက်ပၚ် သၟတ်ကောန်ၚာ်ဗက်ဂှ် 

သၟတ်ကဵုကၠံ ဒှ်ကၠုၚ်တၠပညာကဆံၚ်သၠုၚ်ၚ် သွက်ကွာန်ညးတအ်မာန်ဂှ်

ၜိုန်ရတီကၠာလေဝ် ကၠောန်ဟွံမာန်ဂှ် ဓမ္မတာ

မိပ်ဂှ်ဏောၚ် ဒှ်အဓိက သေၚ်ဟာ (သီုမိပ်ဘဝဍိက်)

တီဆ အာဍုၚ်သ္အာၚ် ဂၠာဲလှုဲ (စိုတ်ဓာတ်ဆာန်ဂကူကမၠက်ဂှ် နွံမံၚ်ဇၟာပ်ညးအဲရတှ်ေ)

ရဲညးဝေၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တအ် စိုပ်ကၠုၚ် 

ထဴကဵုဆာန်ဂကူ ဗီုထ္ၜး ဗဂိကဵုဝၚ်မန်

ဗီုလဵုဗမာဓဇန်ဂှ်တှေ် ထေဲကဵုဗမာ

တုဲ...ဗက်ကရောံဍေံ

တုဲ ဍေံစန်ဒက် ဂွံစုတ် သြန်ထံက်ပၚ် သြန်ဂအုံဂးတုဲ

တုဲ...

တုဲ...
တုဲ...

ဍေံတအ်ဂှ် ဒှ်အာသေဌဳ ဇကုဂှ် ဇိက်လ္တူ ဇိက်မံၚ်အတေံ ဍိက်တုဲဍိက်ပၠန်...

မန် ကဵု မန် ဍေက်စမံၚ် လတူသော်ကၞေၚ်မတ်ညးသ္ကအ် ဟိုတ်ဟွံတီဂှ်လေဝ် ဂုဏ်နူ ဇြဟတ်ဗှ်လိက်ဍိုန်ဟေၚ်ရဏောၚ်...

ယွံ သၟတ်မန်ပိုယ်လၟုဟ် &quot;ဗှ်လိက်အောန်မံၚ်&quot; ဏောၚ်ဂှ် ရံၚ်ကဵုအကာဲအရာ ကဆံၚ်မန်စိုပ်တုဲ တီကၠးမံၚ်ရ...

ၜိုန်ရ ကညာၚ် လဟိၚ်မံၚ် ဍုၚ်မန် နန်မန် မွဲအခိၚ်တေံ ဝၚ်အတိက်တေံသၟးကီုလေဝ် ပ္ဍဲပစ္စုပ္ပန်လၟုဟ်ဏံ

ဟွံဂံၚ်လုပ် ဟွံဂံၚ်တဝ်စၞေဟ်ကဵု သၞတအ်ပုဟ်ဂှ် အကာဲအရာထေၚ်လဵုမံၚ်ဟဂှ်ရ...

ဆဂး ဇကုကဵု ဇကုဏောၚ်ဏောၚ် ဓနက်ဇိုၚ် ဂရိုဟ်ဗဒေါမ် သီုစိုတ် သီုစရိုတ်ဟဂှ်ရဏောၚ်...

ဟိုတ်တအ်ဏံဂှ်လေဝ် ဟိုတ်နူ လညာတ် ဍာ လညာတ် ဍိုန်ဟေၚ်ရ..
မုဒှ် လညာတ် ဂွံဍာ ဂွံဍိုန် 

OK&gt;&gt;&gt;&gt; ဟိုတ်နူ #ဟွံဗှ်လိက် ပၠန်

မၞိဟ်မွဲမွဲ ပ္ဍဲ Facebook ဂှ် Followers ဂၠိုၚ်ယျတှ်ေ အဵုမၞိဟ်ဂှ်ဟီု ဒးမံၚ်ဖအိုတ်ဏောၚ် ဂလာန်ဍေံဂှ်  မၞိဟ်တအ်လေဝ် ဒုၚ်တဲမာန်မံၚ်ဏောၚ် 

အဵုဗီုဏံ ဇကုချပ်ကၠုၚ်လေပ်ယျတှေ် ချိုတ်ပၠိုတ်ရ...

ဇကုလေဝ် ထေက်ကဵု 

ဒး ဗှ် လ္ၚတ် လိက် ဂၠိုၚ်ၚ်ထေက်ယျရောၚ်ဂှ်....

မၞိဟ်မွဲမွဲဟီု ၜိုန်ရ ဒးကီုလေဝ်ဂှ်
ဒးမံၚ် သွက်မၞိဟ် မွဲတော်ဓဝ်ရဟာ ဒးသွက်မၞိဟ်ဂလိုၚ်ရဟာဂှ် ဒးချပ်ဗစာထေက်ရ။

ဓရ်ဍာံလ္ၚဵုဂှ် ကာလ ဒေသ ကေုာံ အကာဲအရာ ဟွံကဵုမ္ဂး ဍေံဗဒှ်ကဵု ဒဒိုက်မာန်မံၚ်ကီုရောၚ်ဂှ် ညံၚ်ဂွံချပ်ဒး

#ဒးဗှ်လိက်ထေက်ရ...

သွက်အဲ ၜိုန်ရ ဒးမံၚ်ကီုလေဝ် 
သွက်ဍေံ ဗၠေတ်မာန်မံၚ်ကီုဏောၚ်သွံ...

အဵုလညာတ် ဏံ ဂွံ ဒေပ် ဂွံဇာပ်လုပ်မံၚ် အပ္ဍဲကောန်တၟံဇကု အပ္ဍဲစိုတ်ဇကုတေံဂှ်ကီု ပရေၚ် ဂွံလုပ်စၞးကဵုညးမွဲလ္ပာ်တုဲ ဂွံချပ်လေပ်ကီုဂှ်...

#ဒး_ဗှ်လိက် ကီု....ဏောၚ်

(အသိၚ်ချူကဵု အသိၚ်ချပ်အဲ ဂွံတိုန်ညိညတုဲ
ၜိုန်ရအဲဂစာန်ချူမံၚ် ဂစာန်တက်မံၚ်ကီုလေဝ် 
လ္ပာ်မၞိဟ်ဗှ်တေံ လအ်မံၚ်ယျ ဒးသရောပ်ထေက်ယျရောၚ်ဂှ်
လညာတ်ဗီုဏံလေဝ် အဲဒးချပ်လဝ်ကီု)

ယွံ ဇၟာပ်ပ် ညးလောကတအ် စၟတ်လဝ် ဓရ်ဍာံကီုလေဝ် ဓရ်ဍာံလ္ၚဵုဂှ်
ဗွဲအစောံ ကာလဆုဲပြံၚ်ကီု ဗွဲအစောံ ဇၟောဝ်ဍာ်ခေတ်ကီုတုဲ
ဗၠေတ်အာ ဒှ်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဒးဂွံသတိရ... မပ္တံ
သ္ပမၞိဟ်တြုံတှေ်

ဒးဇိက်ဗ္ၚလေပ် 
ဒးလာ်ချာလေပ်
ဒးတာန်ရေဲလေပ်

မၞိဟ်တြုံ ကၠောန်ၜိုတ်ဏံလေဝ် ဟွံလေပ်တှ်ေ ခါမ်သဳလဵု ဟွံမိက်သ္ပဂမာန်ပုဟ်ဂး ( အဵုအရေဝ်ဂှ် အခိုက်ဂှ် အခေတ်ဏံ ဂွံမံၚ်ဏီရဟာ ? )

သ်ပမၞိဟျဗွူတျှေ ဒးကပျှဂိုါ်ျသ်ါ်ိ

ဒးကဆါံ်ျါ်းတး သ်ါ်ိဌာနျ
ဒးမၚ်မွဲကောန်ဇာတ်ခိုဟ်ဟ် (ၜိုန်ရ ဂးကီုလေဝ် ဂွံလဝ်တြုံမွဲဂှ် မုလေဝ် ဟွံကၠောန်စတှ်ေ ကၠောန်ဂတာပ်မံၚ်ဏီရဟာ? 

တုဲပၠန် အဵုမၞိဟ်ဗြဴဂှ် ကၠောန်ဂွံလှုဲမွဲတ္ၚဲ မသုန်လက်တှ်ေ ကမၠောန်သ္ၚိဂှ် လိၚ်မၞိဟ် တုဲ မွဲဂိတု ကဵု ဍေံမွဲကိုဋ်တှေ် ဇကုလေဝ်သာ ကၠောန်လှုဲလေဝ် ဂွံဂၠိုၚ် ဒှ်ဟွံမာန်ဟာ...? 

ဇၟာပ်ပ် ဒှ်မၞိဟ်ဗြဴဂှ် ဟွံဒးတိတ်ကၠောန် ကလောန်ရဟာ... ဒးမၚ်ၜံၚ်မံၚ်ကောန် ဒးမၚ်ဍုန်တိုပ်မံၚ် ပုၚ်သွသၟးရဟာ.. ဒးမၚ်ကဆံၚ်မံၚ် ယာတ်အိက်ကောန်ၚာ်တအ်သၟးရဟာ?)

ယွံ ယဝ်ရ နာဲဂှ်  ဒှ်ညးဗှ်လိက်ဏောၚ်တှေ် 
ပရောဟီုဂးလဝ် လတူတေံဂှ် ချပ်ဗစာလေပ်မာန်ယျဏောၚ်...

ဂလာန်မ္ဂး

&quot;#ဗှ်လိက်&quot;.... ဟီုဂှ် 

ပ္ဍဲမန်ပိုယ်တှေ်

ၜိုတ်ဆ ဂွံဝေတ်ဗတောန်
ကောန် ကောန်ကွး ဒဒှ်ရ ဇကုဂှ် မၞိဟ်ဇၞော် အ္စာ ဍေံတအ်ဂွံအထေၚ်ဇၞော်ကီု

ၜိုတ်ဆ ဂွံဟီုဂး &quot;ဂလာန်သြဝါဒ ဂွံကလၚ်ခိုဟ်&quot; ညံၚ်ပုရိသာတ်တအ် ဂွံအထေၚ်ဇၞော်ကၠုၚ်ကဵုဇကုကီု

ဟီုဏာ &quot;လိက်&quot; &quot;ဗှ်လိက်&quot; ဗက်ဂှ် မၞိဟ်တအ် တကိုတ် (လကိုတ်) လေပ်မံၚ်ဏောၚ်ဂှ် ညးတအ် တီမံၚ်လေဝ်

မုဒှ်ရောတှ်ေ 

#ရဲဟွံဗှ်လိက်တအ်ဂှ် ဂၠိုၚ်မံၚ်ဏောၚ်

တုဲတှ်ေ ဍေံတအ် လကိုတ်မံၚ် လိက်အိုတ်ဏောၚ်...

ဂွံဗှ်လေဝ် လကိုတ် 
ဂွံချပ်လေဝ် လကိုတ်
ဂွံပါ်ပဲါလေဝ် လကိုတ်

လကိုတ်မံၚ် ဖအိုတ်ရတှ်ေ သွက်ဂွံ တီကောန်ဍေၚ်ဏံ သွက်ဂွံကၠောန်စတအ်တှ်ေ မၞိဟ်ဟွံဗှ်လိက်တအ်ဂှ် ဒှ်တိဗ္ၚ ဝဲါခိုဟ်ဟ် သွက်ဍေံတအ်ရဏောၚ်...

ယွံ ... #ဗှ်လိက်ညိ&quot; ဂှ် ဇဝ်တၟိ ဟီုမံၚ် မွဲဏှေံဏှေံကီုရဏောၚ်..

နူကဵုနာဲ ဗှ်ကၠုၚ် လိက်အဲချူ စိုပ်အဏံဂှ် နာဲဂှ် ဒှ်ရဲဗှ်လိက်သၟးဟွံက

ဒှ်ရဲ &quot;ဇြောတ်ကေတ်မံၚ် ရှ်သာလိက် ရှ်သာလညာတ် ကေုာံ လညာတ်ဇဝ်တၟိ ဟွံတုပ်ကဵု နာဲဂှ် နာဲဗှ်အာ လ္ၚတ်အာမံၚ်ဏောၚ် တုဲပၠန် ပ္ဍဲကဵု မလိက် ဇဝ်တၟိ ချူကၠုၚ်လဝ် လတူတေံဂှ်

သွက်ဒးထံက်ဟီု
သွက်ဂွံလုပ်သဳကၠဳ နွံကၠုၚ် ရေၚ်လုပ်ကၠုၚ်မံၚ် ပ္ဍဲက္ဍဟ်နာဲယျဂှ်လေဝ် အဲတီမံၚ်ရ...

တုဲပၠန် 
ဂွံလုပ်ဟီု နူလဵုရောဂှ်လေဝ် နာဲဒးချပ်မံၚ်ယျဏောၚ် (ညံၚ်ဂွံထုဲဂှ် သက်က်ရ အဲပထုဲလဝ်)😄😄😄

တုဲပၠန် 
အရာလဵုခိုဟ်
အရာလဵုပရေံ

အရာလဵု ဒှ်အဓိက
တၚ်နၚ်လဵု ဒှ်မံၚ် သာမည

မအရေဝ် လဵု ဇဝ်တၟိဏံဝေၚ်မံၚ် ပဲါလဝ် ညံၚ်ဂွံဗၠးဒုဟ်
မအရေဝ်လဵု ဇဝ်တၟိ ကဆော်လဝ် မၞိဟ် ဒုၚ်ဟွံမာန် ဂွံလုပ်သဳကၠဳကၠုၚ်

မပ္တံသာ်ဏံ ယဝ်ရနာဲ ဗှ်ကၠုၚ်စိုပ်အဏံယျတှေ် 
ချပ်တိုန်မံၚ် သိုက်က်ယျဏောၚ်...

မုဟိုတ်ရောတှ်ေ

ရဲဟွံဗှ်လိက်မွဲတၠဂှ်

ဒုၚ်ဖအိုတ် အခိၚ်ဍေံဝေၚ် Facebook ဍေံတုဲ ဂွံကၠုၚ်ဖအိုတ်ဝေၚ်မံၚ် အခိၚ်ကဵု လိက်ဏံဂှ် ဒှ်ဟွံမာန် လးလး...

ဟိုတ်ဂှ်ရ...

ညးဗှ်လိက်ဏံလေဝ် &quot;သွက်သၟတ်မန်ပိုယ် (လိက်မန်. လိက်ဗမာ. လိက်အေန်ကလိက် လိက်လဵုဟွံရုဲ) ညံၚ်ဂွံဒှ်ဗှ်လိက်ဂၠိုၚ်ၚ်မာန်ဂှ်&quot;

ပိုယ်ဆဝ်ဗ္ၚဟ် ဗတိုက်ဖအောဝ်အာအိုတ်စိုအ်

တုဲ

ဂိတု ဂတဏံ သွက်ဂွံကၠောန် ဝိုၚ်ဗှ်လိက် မွဲဂိတု ၂ ဝါ (ပ္ဍဲဍုၚ်မတ်မလီု...ပ္ဍဲသ္ၚိဇဝ်တၟိမာန်ဂှ် ချပ်လဝ်ကီုရ) တုဲ 

&quot;ပဲါနူဗှ်လိက် သဳကၠဳလိက်တုဲ ဍာ်ကၟုဟ်မွဲခေါ်ရ ဖျုၚ်မာန်ရောၚ်ဂှ် လဴလဝ် ဒတုဲရ&quot;

နနယ်လဵု ကၠောန်ထေက် ဗှ်ထေက် ပကတ်ပကေၚ် အာ အသိၚ်ဗှ်လိက် ကရောံသၟတ်မန်ပိုယ်ထေက်ရောဂှ် ဘိုၚ်ကဵုကသပ်ကီုညိအဴ....

ယွံတၚ်ဂုဏ်ရ...

ဇဝ်တၟိ (အနေၚ်) [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၁:၀၀၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== အန္တရာဲပရေင်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်ဂှ် စွံသတိတုဲ ဝေင်ပဲါညိ ==
အန္တရာဲပရေင်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်ဂှ် စွံသတိတုဲ ဝေင်ပဲါညိ

မယံင် (ဍုင်မန်)

ကြဴနူကဵု မၞိဟ်တာလျိုင်ဍုင်တအ် ရပ်စပ်ကေတ်အရေဝ် ကုကမၠောန်လီဠာန်ဩန် ကော် ကျာဖျ (ကျားဖျန့်) (Online Scam) တုဲဂှ် ပရေင်ကမၠောန်ကျာဖျတအ် ဒၞာဲဝါဲလီုလာ် ကတဵုဒှ်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး သၟာကမၠောန်လီဠာန်ဩန်အန်လာင် ဗွဲမဂၠိုင်တအ် ပြးဇးအာအိုတ်ရ။

သၟာကမၠောန်ကျာဖျတအ် ပြးဇးပေင်အာအလုံဍုင်၊ ပြးဇးအာပေင်ပယျဵု၊ ပေင်ဍုင်ဇိုင်ဝုတ်ဒိုဟ်ဂှ်တုဲ ပရေင်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်ဂှ် ပဵုတုဲသၠဲလးကၠုင်ဒၟံင်နွံရ။

ပရေင်ကမၠောန်ကျာဖျဏံ ဟိုတ်သာ်လဵု သၠဲလးပြးတိတ်ကၠုင်ရောမ္ဂး အကြာဏံ ဖုင်ပ္ဍဲတဲညးဍုင်ကွာန်တအ် ရပ်စပ်စကာဒၟံင်လၟေင်တ္ၚဲဂှ် နကဵု viber-messenger စတမ် ထိုင်လိက်လုပ်ဒၟံင်အရိုဟ်တ္ၚဲဂှ် မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် ဂွံတီကေတ်ရ။

ပ္ဍဲကဵုလိက် viber-messenger တအ်ဂှ် နကဵုဘာသာဗၟာ (ပြောချင်တာတစ်ခုရှိလို႔) ၊ (မင်းလဲစာရင်းထဲ ပါနေတယ်နော် ခနကမြင်လိုက်တယ်) ၊ (အကိုက သိပ်ချစ်ဖို.ကောင်းလိုက်တာ) တအ် စတမ် ပ္ဍဲဖုင်မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် လိက်လုပ်ဒၟံင် အရိုဟ် ရိုဟ်တ္ၚဲ ဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံင်ရ။

လိက်လုပ်ဒၟံင်ဗီုသာ်ဏံဂှ် မုမုရောမ္ဂး လိက်နူကဵု ကမၠောန်လီဠာန်ဩန်အန်လာင် ကျာဖျရရောင် နူကဵုအ္စာတၠပညာကွတ်အာင်တဳ (IT) ဗွဲမဂၠိုင်တအ် စှ်ေစိုတ်ရ။

အ္စာတၠကွတ်အာင်တဳ (IT) တအ်ဟီုဂှ် နူကဵုကမၠောန်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်တအ် ချူဆက်စၠောံကၠုင် နကဵုအရေဝ်ဝေါဟာတၟေင် သွက်ဂွံဒှ်ဓဝ်သၠေဟ်ပၟာ မွဲမွဲသာ် ဟွံသေင်သာ်ဂှ် ကဵုကၠုင်ဒမြိပ်အရေဝ် ပရေင်ဆာန်မွဲမွဲ၊ ဟွံသေင်သာ်ဂှ် ညံင် ရဴဘပဠကၠုင်မွဲမွဲသာ်တုဲ စဆက်ဆောံကၠုင်ရ။

လတူစဆက်စၠောံကၠုင်ဏံဂှ် နူကဵုဇကုဏံ မုကလေင်ဟီုဏာကဵု ရဲလီဠာန်ဩန်အန်လာင် ကျာဖျတအ်ဂှ် ဍေံမင်ရံင်တုဲ ကလေင်လီဍန် ညံင်ဇကု ဂွံကလေင်ဆက်ဆောံတုဲ နူဂှ်မွဲကဆံင် ဍန်တံင်ဂြဲပၠုပ် ပရေင်လီဠာန်ဩန် နနဲပညာလီဠာန်ဂှ်ရ။

လိက်စိုပ်ပ္ဍဲဇကုမ္ဂး မုဒးသ္ပရော ... 

ဒၟာနူရဲလီဠာန်ဩန်အန်လာင်တအ် ဒၞာဲဝါဲလီုလာ်အိုတ်ဂှ်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး အကြာပယျဵု ဒေသဗြဝတဳကီု၊ အကြာဒေသကျာ်ပိကီု လုပ်ဖျေံလဝ် သဇိုင်ကမၠောန်တၟိနွံကၠုင်ရ။
 
ဗီုကဵုဒေသပယျဵုကျာ်ပိမ္ဂး ဂကောံရပ်လွဟ်ဒပ်မင်ပယျဵုလ္ၚဵုတအ် ဖျေံကဵုလဝ်ဒၞာဲတုဲ သိုင်လဝ်စမြိုင်တိုက်ဇၞော်ဇၞော်နွံတုဲ ပါင်လုပ်စမြိုင်ဂှ် ဒပ်ရပ်လွဟ်နူဒပ်မင်ပယျဵုတအ် ကဵုလဝ်ဂီုကၠီုပေင်ပေင်နွံဒၟံင်ရ။

ပရေင်ကမၠောန်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်ဂှ် စက်ယန်ဍေံဂေတ်ကၠောန်မံင် အတိုင်ပကတိရရောင် တၠကမၠောန်ပယျဵုကျာ်ပိလ္ၚဵုတအ် ဟီုထ္ၜးဂွံမိင်ကေတ်ရ။

မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် အသိင်ရပ်ပလီုထောံ ဒၞာဲရုင်ကမၠောန်စမြိုင် လီဠာန်ဩန်အန်လာင် ကျာဖျတအ်ဂှ်တုဲ ကုပူဂဵု ရဲလီဠာန်ဩန်အန်လာင်တအ် လုပ်စိုပ်ကၠုင်ဗွိုင်အပ္ဍဲဍုင်ဇၞော်သၠဲ ဗီုကဵုရးမာန္တလေဝ်၊ ရးလ္ဂုင်၊ ရးတၞဟ်တၞဟ်တအ်ကီု အကြာဟိုဝ်တေဝ် လတူဍုင်လ္ၚဵုတအ်ကီု ကၠောန်ဒၟံင်ဗီုညး ဗီုညးလေဝ် နွံဒၟံင်ပြးဇး သၠဲလးကၠုင်ရ။

ဟွံဆက်စပ်ကဵုဇကုမွဲသာ် ဟွံဆက်စပ်ကဵု ပရေင်ကမၠောန်ဇကုမွဲသာ် သၟးသက်သက် လိက်လုပ်ကၠုင်ပ္ဍဲဖုင်ဇကု နူကဵု viber-messenger မ္ဂး လ္ပကလေင်ချူဏာမွဲသာ် ဗလးထောံလဝ်အတိုင်ဂှ်ညိ၊ ဟွံသေင်သာ်ဂှ် ပလှ် ဗလံက် (Block) ပတိတ်ထောံညိ၊ လ္ပဒုင်ဆက်ဆောံညိ၊ ထပိုတ်ထောံအဆက်ညိ။

ခေတ်သွံဖျာအန်လာင်၊ ခေတ်ဆက်စၠောံပရေင်ကမၠောန် လတူအန်လာင်လၟုဟ်ဏံဂှ် တောတက်ကၠုင်ကွေံကွေံတုဲ လတူဏံဂှ် ရဲလီဠာန်ဩန် နကဵုအန်လာင်တအ် ဂွံကၠုင်အခေါင်အရာရ။ လတူအခေါင်အရာဏံဂှ် ရဲလီဠာန်ဩန် လတူအန်လာင်တအ် စကာတုဲ ဗက်လီဠာန်ဒၟံင်ဩန် ဇၞော်သၠဲကၠုင် အလုံလိုက်ဂၠးတိမွဲရ။

တင်သ္ဒးစွံသတိဂမၠိုင် …

ပ္ဍဲကဵုမုက်လိက်မှာဇန် သဵုယှေဝ်မဳဒဳယာ (Social media) ဂှ် မပ္တံကဵု Facebook, Telegram, Viber စတမ်တအ်ဂှ် ဒက်ကၠုင်မိတ်မ္ဂး ရံင်ကဵုချိုတ်ပၠိုတ်အးအးတုဲမှ ဒုင်တဲသ္ပမိတ်ထေက်ရ။ 

ယဝ်ခါရ ဒှ်ကၠုင်မိတ်မ္ဂး ညံင်ဂွံဍုက်ကေဝ်ရေင်သ္ကအ် ဒက်ဓဝ်ပတှ်ေ လတူညးမွဲ ကေုာံ ညးမွဲတုဲ လှေံလှန်ကၠုင် ပရေင်ဓလိုက်တမ်ရိုဟ်ဩန်၊ လှေံလှန်ကၠုင် ပရေင်သွံရာန်ကပေါတ် နဲကဲလီဠာန် ညံင်မၞိဟ်မွဲလ္ပာ်ဓဝ်ပတှ်ေဂွံလုပ်ဂှ် တံင်ဂြဲကၠုင် မာန်ရ။

နူညးမွဲလ္ပာ်တေံ ပလံင်နင် လေန် Link မွဲမွဲမ္ဂး လ္ပဍဵုလုပ်ကဆော်ဒးညိ၊ မုက်လိက်ဟွံဆေင်စပ်ကဵု မိတ်ဇကု နူကဵုမၞိဟ်မွဲကဆံင် ပတိုန်လဝ် သွက်ဂွံလုပ်ဗဵုသၟဝ် Comment တအ်ဂှ် စွံသတိလုပ်ညိ။ 

တ္ၚဲဏံဂှ် ပရေင်သွံရာန်လတူအန်လာင် Online သၠဲလးကၠုင်ဂှ်တုဲ သွံရာန်ကပေါတ်အရပ်စပ်နာနာတအ်ဂှ် သွံရာန်ကၠုင် လတူအန်လာင်ဂၠိုင်ကၠုင်ဂှ် ရဲမင်ကေတ်အခေါင်အရာ လီဠာန်ဩန်အန်လာင်တအ်လေဝ် ဂွံကၠုင်အခေါင်အရာတုဲ လတူဂှ် ပတောံကၠုင် ရဲသွံရာန်ကပေါတ်အရပ်စပ်နာနာတုဲ ကၠောန်လီဠာန်သြန်လတူအန်လာင် ဂၠိုင်ကၠုင်ဂှ်လေဝ် တင်သ္ဒးစွံသတိဇၞော်ဇၞော်မွဲရ။

ပ္ဍဲကဵုခေတ်သွံဖျာလတူအန်လာင် သၠဲလးတောတက်ကၠုင်လၟုဟ်ဏံဂှ် ညးမသွံရာန်ကပေါတ်ဖျာ လတူအန်လာင်ဍာံဍာံတအ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် သွံရာန်ကၠုင်ကပေါတ် နကဵုသၞောတ် ကပေါတ်စိုပ်ပ္ဍဲတဲမှ သောင်ဩန် (ဒးကဵုဩန်) နွံဂၠိုင်ကၠုင်ရ။ သၞောတ်ဏံဂှ် သွက်ညးမသွံရာန်ကပေါတ်တအ် သာတုဲဒက်ဓဝ်ပတှ်ေညးသ္ကအ် နဲခိုဟ်မွဲရ။ 

ယဝ်ခါရ နူညးမွဲလ္ပာ်တေံ ဟီုဂးကၠုင် ဒးပြင်ဩန်ကၠာတဲရောင် ဒှ်မ္ဂး ကမၠောန်သွံရာန်ကပေါတ် ဒးပြင်ပလံင်ဩန်ကၠာတဲဏံ ဍာံမံင်ရဟာ၊ ဓဝ်ဒးဒှ်သၠေဟ်ပၟာ နွံမံင်ဟာဂှ် ဒးလ္ၚတ်၊ ဒးချပ်ဗစာ ဗွဲမဇြိုဟ်နက်ကၠာရ။

အတိုင်ဟီုကၠုင်လဝ်ဗွဲလတူတေံဂှ်ရ ရဲလီဠာန်ဩန်နကဵုအန်လာင်တအ်ဂှ် ဒၞာဲဝါဲလီုလာ်အာဂၠိုင်တုဲ ဒၞာဲဍေံတအ် တန်တဴပြေပြံင်ဂှ် ပြးဇးဗီုညးကဵုညး ဗက်ကၠောန်ဒၟံင် ကမၠောန်လီဠာန်ဩန်လတူအန်လာင် နွံကၠုင်တုဲ ညံင်ဟွံဂွံဒးဒုင်ဘဲအန္တရာဲ ပရေင်လီဠာန်ဩန် ပ္ဍဲအန်လာင်ဂှ် ဒးစွံသတိထေက်ရောင် ပတိုန်ထ္ၜးဏာရ။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၁:၀၃၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== ဗၠာဲသၟိၚ်သေံတအ် လုပ်စၟဳစၟတ် ဒၞဲါခဒမ်ကျာဖျကြုက်ဂှ် ဂွံဆဵုလဝ် ဒၞဲါအခန်ပါ်ကရေက် ဇကုအၚ်္ဂမၞိဟ်တအ်ကီုရောၚ် ==
ဗၠာဲသၟိၚ်သေံတအ် လုပ်စၟဳစၟတ် ဒၞဲါခဒမ်ကျာဖျကြုက်ဂှ် ဂွံဆဵုလဝ် ဒၞဲါအခန်ပါ်ကရေက် ဇကုအၚ်္ဂမၞိဟ်တအ်ကီုရောၚ်

ဌာန်ပရိုၚ်ဗၠးၜးမန်၊ ဂိတုခ္ဍဲသဳ (၁၂) စွေက်၊ (၁၃၈၈) သၞာံ။

ဂိတုသေတ်တေမ်ဗာ၊ စၟတ်တ္ၚဲ (၇) တုဲကၠုၚ်ဏအ်ဝွံ ပ္ဍဲပယျဵုသေံ-ခမေန် ပွိုၚ်ဍုၚ်သူရေန် လ္ပါ်ဒေသအူသမာန်ဂှ် ဗၠာဲသၟိၚ်သေံတအ် စၟဳစၟတ်ဂွံဆဵုကေတ်လဝ် ခဒမ်ရုၚ်ကျာဖျ ဂကူကြုက်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ပံက်လဝ်ရုၚ်ကမၠောန်ဟွံလုပ်သၞောဝ်နွံရောၚ်ဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ။

ဗၠာဲသၟိၚ်ပၞာန်သေံကဵု ညးတာလျိုၚ်သေံနာနာတအ် လုပ်စၟဳစၟတ်လဝ် ပ္ဍဲခဒမ်ကြုက်ကျာဖျ လ္ပါ်ဒေသပယျဵုသေံ-ခမေန်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်လဝ် ကပေါတ်ပါ်ကရေက် သွံစမံၚ် ဇကုအၚ်္ဂမၞိဟ်ကဵု
ကပေါတ်လီဠာန်အန်လာၚ်ကျာဖျတၞဟ်ဟ်တအ်ကီုရ။

တုဲကၠုၚ်သၞာံ (၂၀၂၅) တေံဝွံ ပၞာန်သေံတအ် လုပ်ဗတိုက်သီဂွံလဝ် ဒၞါဲကဵုတိဍာ်ပယျဵု ဗၞတ် (၅၀၀) ဧကဂှ်မ္ဂး ရန်လဝ် သွက်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်တအ် ဂွံဇူဒီုကီု မပ္တမ်ကဵု ရုၚ်ကာဇြဳနိုဝ်၊ ဆေၚ်စသုၚ်၊ ရုၚ်လဟိၚ်စိုတ် စတမ် ပံက်လဝ်ခဒမ် ၜိုတ် (၁၅၇) မနွံတုဲ အပ္ဍဲဂှ်မ္ဂး သၟာကမၠောန်ကျာဖျတအ် စကာပိုၚ်ပြဳလဝ် (၂၉) ဒၞါဲနွံရ။

ပ္ဍဲကဵုမလုပ်စၟဳစၟတ် အပ္ဍဲခဒမ်တအ်ဂှ်မ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ် ကပေါတ်စက် ခမ်ပျူတာကီု ကပေါတ်ပါ်ကရေက် နာနာကီုတုဲ ညံၚ်ညးဂမၠိုၚ်ဂွံပတှေ်မာန်ဂှ် ကၠောန်ပတောံလဝ် နကဵုဗီုပြၚ်ရုၚ်ဗၠာဲသၟိၚ်ကြုက်၊ အေန်ဒိုဝ်နဳယှာ၊ ဗာရာဇြဳ၊ ဩဇြဳ၊ သၚ်ကာပူကဵု ဗဳယာပ်နာန်တအ်တုဲ လီဠာန်ကၠတ်ကၠောန်မံၚ် ကမၠောန်လီဠာန်သြန်အိုတ်တုဲ သီုကဵုကၠတ်ကၠောန်မံၚ်ကမၠောန် ပါ်ကရေက်သွံစမံၚ် ဇကုအၚ်္ဂမၞိဟ်တအ်နွံရ။

သၟာကမၠောန်ကျာဖျ ညးဒးဒုၚ်စကာမံၚ်ကမၠောန်တအ်ဂှ်ဝွံ ညးတာလျိုၚ်ဟွံပြေ ကၠောန်ကမၠောန်ဟွံမာန်မ္ဂး ညးက္ဍိုက်က္ဍိုပ်ကမၠောန်သေဌဳဂကူကြုက်တအ် ပျဲပျာံသ္ပမာန်ဍဵုဍိုက်တုဲ ကိုပ်ကၠာနူဟွံဂွံဂစိုတ်ဏီဂှ် မပ္တမ်ကဵု မတ်၊ ကောန်တၟံ၊ ဂြိုဟ် အၚ်္ဂမၞိဟ်မနွံပၟိက်နာနာသာ်တအ် သွက်သ္ဂောံသွံဂှ် ဂၠံက်ကရေက်ပတိတ်တုဲ ဂစိုတ်မံၚ်အိုတ်ရောၚ် ဗၠာဲသၟိၚ်သေံတအ် ဆိၚ်ဆသ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်ရ။

ပြဟ်ဟ်ဏအ်ဝွံ ဗၠာဲသၟိၚ်သေံတအ် စၟဳစၟတ်သ္ၚဳဂၠိပ်မံၚ် အကာဲအရာကပေါတ် အပ္ဍဲကဵုခဒမ်တအ်ဂှ်တုဲ ပရူဒဒှ်ဍာံ ညံၚ်သ္ဂောံမံက်မာန်ဂှ် ဆက်ဂၠိုက်ဂၠာဲစၟဳစၟတ်မံၚ်ဖိုဟ်ရောၚ် ဂွံတီကေတ်ရ။

ဗီုရုပ် - Thai News [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၁:၁၂၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== သၞောဝ်သေံတၟိ ဗက်ပတိတ်နူဍုင်ဂှ် ဇီုကဵုသၟာကမၠောန်မန်ဗၟာ စိုပ်ဍုင်သေံတအ် သာ်လဵုမာန်ရော ==
သၞောဝ်သေံတၟိ ဗက်ပတိတ်နူဍုင်ဂှ် ဇီုကဵုသၟာကမၠောန်မန်ဗၟာ စိုပ်ဍုင်သေံတအ် သာ်လဵုမာန်ရော

ယက္ခဂုမ္ဘဏ် (လိက်ပရေင်)

ပ္ဍဲဍုင်သေံ ကောန်ဍုင်သ္အာင် ဖံက်ပ္ကဝ်သၞောဝ်ဍုင်ညးတအ်မ္ဂး ထဍေင်ပတိတ်ကၠေံ နူဍုင်ဗွဲမပြဟ်ရောင် သာ်ဝွံ နူကဵုလိက်လလောင်ဝင်နန် (Royal Gazette) တိတ်ကၠုင် နဒဒှ်သၞောဝ်တၟိရ။ အတိုင်သၞောဝ်တၟိဂှ်မ္ဂး မၞိဟ်မကလိလောန်ဒုဟ် ၆ သာ် ပါလုပ်တုဲ ကလိလောန်အာ ဒုဟ်မွဲမွဲသာ်မ္ဂး သ္ဒးဒုင်ထဍေင်ပ္တိတ်ထောအ် နူဍုင်သေံ ဗွဲမပြဟ်ရောင်ဂးရ။

သၞောဝ်တၟိဏအ် အဓိက ၜိုန်ရပတဝ်လဝ်က္ဍိုပ် ကုသၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ကောန်ဍုင်မန်ဗၟာတအ် ဟွံသေင်ကၠာလေဝ် သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ဟွံဍိုက်ပေင်ကဵုအတိုင်လၟေင်သၞောဝ် ကၠတ်မံင် ကၠတ်ကၠောန်ဒၟံင်ကမၠောန်တအ် ဇီုကပိုက် ကုသၞောဝ်ဏအ်မာန်ရ။ သၞောဝ်တၟိဏအ် ရံင်ကဵုသၞောဝ် အခေါင်အရာမၞိဟ်ဂၠးကဝ်မ္ဂး ဟွံကိတ်ညဳရောင် သာ်ဝွံ ညးရှ်ေသှ်ေ အခေါင်အရာမၞိဟ်တအ် ဟီုပါ်ပါဲတဴနွံရ။

သၞောဝ်တၟိဗက်ပတိတ်နူဍုင် ၆ တင်ဂှ် မုပါကီုရော

သၞောဝ်စေဝ်ပၞောန် ဆေင်စပ်ကဵုဗက်ဗ္ဒဴပတိတ်နူဍုင် သကိုပ်ဝန်ဇၞော်သေံ အနုဓေန် မထပက်လဝ် စၟတ်တဲဂှ် ဆက်စပ်ကဵုကောန်ဍုင်သ္အာင် ကလိလောန်လဝ်ဒုဟ်တအ် ညံင်သ္ဂောံကေတ်အာဒုဟ် ဗွဲမစိုပ်တရဴပြဟ်ဟ်မာန် နူညးမဆေင်စပ်ကဵု ဌာနအလဵုအသဳတအ် သွက်ဂွံပံင်တောဲရေင်တၠုင်အာရောင် နူအလဵုအသဳသေံတအ် သ္ဂးရ။ သွက်သ္ဂောံဗက်ဗ္ဒဴပတိတ် ကောန်ဍုင်သ္အာင် မကလိလောန်လဝ်ဒုဟ် ဗွဲမပြဟ် ၜိုတ်ပြဟ်မာန်ဂှ် ချူဓဇက်ပတိတ်သၞောဝ်မွဲ ပြဟ်ဟ်ညိဂှ်လေဝ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော်သေံ ကဵုလဝ်စၞောန်ပၟိင် ကုဒုတိယသကိုပ်ဝန်ဇၞော်တုဲ သၞောဝ်ဥပဒေအပြောံဂှ် ဒုတိယသကိုပ်ဝန်ဇၞော် ပတိုန်ထ္ၜးကၠုင် ပ္ဍဲကၠတ်ထဝ် ပ္ဍဲဂိတုဇူလာဲ သတ္တာဟလဒေါဝ်ဂှ် ကလိဂွံထံက်ဂလာန်ဂှ်ရ ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂုက် ၂၇ ဂှ် သ္ပဒတန် ပတိတ်ကၠုင်လလောင်တြးရ။

သၞောဝ် ၆ တင်ဂှ် -

၁။ ညးမလုပ် ဍုင်သေံ နကဵုဟွံလုပ်သၞောဝ်ကီု သီုညးမတန်တဴဒၟံင် ဟွံလုပ်သၞောဝ်ကီု။

၂။ ညးကၠောန်ဒၟံင် ကမၠောန်ဟွံလုပ်သၞောဝ်ကီု။

၃။ ညးကၠောန်ဒၟံင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဟွံလုပ်သၞောဝ်တအ်ကီု။

၄။ ညးမကၠောန်ပတိတ် လိက်ပတောံအလဵုအသဳ ကေုာံ ညးမရပ်စပ်လဝ် လိက်ပတောအ်ကီု။

၅။ ညးမကလိလောန်လဝ်ဒုဟ် ဒးဒုင်ထံင် ၅ သၞာံ လ္ပာ်လတူတအ်ကီု။

၆။ ညးမကၠောန် ဗ္တောန်၊ ဖန်ဇန်၊ ဆဝ်ဗ္ၚုဟ်၊ ပံင်ကောံ၊ ရီုဗင်လဝ် လတူညးမကလိလောန်လဝ်ဒုဟ်   တင်ဗွဲလတူ ၅ တင်တအ်ကီု။

ပါလုပ်တုဲ ဒၟါနူသၞောဝ်ဏအ် သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ကောန်ဍုင်မန်ဗၟာ ဟွံလုပ်ဗဗွဲသၞောဝ်တအ် ဒှ်ဒဒိုက် ဒးဒုင်ရပ်စပ် ဗက်ဗ္ဒဴပတိတ်နူဍုင်မာန်ဒၟံင်ရောင်ဂှ် ညးမချဳဓရာင် ရေင်တၠုင်ဒၟံင် ပရေင်သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ကောန်ဍုင်မန်ဗၟာတအ် ဟီုဂးထံက်ထ္ၜးရ။

အတိုင်သၞောဝ်တၟိဂှ်မ္ဂး ညးမကလိလောန်ဒုဟ် ဒးဒုင်ဖျေံပၟိင် ဗက်ဗ္ဒဴပတိတ်နူဍုင် ပၟိင်တိတ်တုဲ အပ္ဍဲ ၁၅ တ္ၚဲ အခေါင်မံင်တန်တဴ ပ္ဍဲဍုင်သေံနွံတုဲ ညးဒးဒုင်ဒုဟ် ဟွံပေင်တြပ်ကဵုစိုတ်မ္ဂး ကလေင်ပတိုန်ဂလာန် သွက်သ္ဂောံကလေင်စၟဳစၟတ် မွဲအဆံင်ပၠန် ကုသကိုပ်ဝန်ဇၞော်နွံတုဲ နကဵုအလဵုဇကု သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ဟေင် ကလေင်ရုပ်သီကၠေံ ဒုဟ်ဒဏ်တအ်ဂှ်မာန်ရောင်ဂှ် ပ္ဍဲသၞောဝ်ဂှ် ချူဓမံက်လဝ်ရ။

ပရေင်ဒှ်ဓဝိင် စပ်ကဵုဗက်ဗ္ဒဴပတိတ်နူဍုင်

ဟိုတ်ဒၟါနူအလဵုအသဳသေံ ပတိတ်သၞောဝ်လၟုဟ်ဝွံတုဲ သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ကောန်ဍုင်မန်ဗၟာ ကၠောန်ဒၟံင်ကမၠောန် ပ္ဍဲဍုင်သေံကီု နွံဒၟံင်အကြာပယျဵုသေံ ကဵု ဗၟာ ပါဲဒဴဒၟံင်ဘဲပၞာန် နဒဒှ်ကောန်တၠဒဒိုက်တအ်ကီု ဒှ်ဓဝိင်သၠုင်တိုန်ရ။ အတိုင်တင်ဂၞင် ဂကောံမှာဇန် ကေုာံ ဂကောံဆုဲပြံင်ဂၠးကဝ် (IOM) တအ်မ္ဂး သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ကောန်ဍုင်ဗၟာ နွံဒၟံင်ပ္ဍဲဍုင်သေံ ၄၀ ကိုဋ်ပြင်တုဲ အပ္ဍဲလၟိဟ်ဂှ် ပါလုပ်ဒၟံင် သီုသၟာကမၠောန် ဟၟဲကဵုအထံက်အထာ (ဟွံလုပ်သၞောဝ်) တအ်ရ။

အတိုင်တင်ဂၞင် IOM မ္ဂး ပ္ဍဲကဵုသၞာံ ၂၀၂၅ ဂိတုဂျာန်ဏဝါရဳ ၁ ဂှ် သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ကောန်ဍုင်ဗၟာ လုပ်သၞောဝ် နွံဒၟံင် ၂၂ ကိုဋ် ၇ ဠက်ပြင်နွံတုဲ ဟွံလုပ်သၞောဝ်ဂှ် နွံဒၟံင်အကြာ ၁၇ ကိုဋ်ပြင်ရောင် နူ IOM ခယျကေတ်လဝ်ရ။ ကြဴနူဒပ်ပၞာန်သီကၠေံအဝဵု သၞာံ ၂၀၂၁ တုဲဂှ် ဟိုတ်နူကဵုပရေင်ကြေပ်ဂြတ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဒဒိုက်သၞာနာနာကီု ပရေင်ပဋိပက္ခရပ်လွဟ်ကီုတုဲ ညးဍုင်ကွာန် ကောန်ဍုင်ဗၟာတအ် ဆုဲပြံင်လုပ် လ္ပာ်ဍုင်သေံဂၠိုင်ကၠုင်ရ။ အတိုင်တင်ဂၞင် IOM မ္ဂး ပ္ဍဲကဵုသၞာံ ၂၀၂၃ ပ္ဍဲပွိုင်မွဲသၞာံဓဝ်ဂှ် ကောန်ဍုင်ဗၟာ ပြံင်လုပ်အာ လ္ပာ်ဍုင်သေံ လၟိဟ်မၞိဟ်အကြာ ၁၃ ကိုဋ်နွံရ။

ကြဴဏအ် ညးမပြံင်လုပ်သေံ ဟၟဲကဵုလိက်အထံက်အထာလုပ်သၞာဝ်တအ်ဂှ် အလဵုအသဳသေံတအ် ကၠောန်ပတိတ်လဝ်ကဵုတၞးလိက်အခေါင်ကၠောန်ကမၠောန် ကေုာံ တၞးလိက်အရံင်သာ်ပ္ကဴ သွက်သ္ဂောံဂွံကၠောန်ကမၠောန်ရ။ ညးမကလိဂွံလဝ် တၞးလိက်တအ်ဂှ် နွံကဵုတၠကမၠောန် ထံက်လဝ်ဂလာန်နူတမ်တေံမ္ဂး ၜိုန်ဟွံဒးဒှ်ဓဝိင်ကီုလေဝ် ညးမပြံင်အာတၠကမၠောန်တၟိ လိက်ထံက်ဂလာန် နူတၠကမၠောန်နူတမ်ဟွံသေင်တအ်ဂှ် ထေက်ကဵုသ္ဒးဒှ်ဓဝိင်ရောင်ဂှ် နူညးမကဵုဒၟံင်အရီုအဗင် ကုသၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ပ္ဍဲဍုင်မာဲဆံက်မွဲတၠဟီုရ။

“ဂွံလဝ်တၞးလိက် အရံင်သာ်ပ္ကဴသၟးဂှ် ဟွံတုဲပုဟ်။ ယၟုတၠကမၠောန် ဇကုမကၠောန်ဒၟံင်လၟုဟ်ဂှ် သ္ဒးကိတ်ညဳကီုဏောင်။ လၟုဟ်ဂှ် တၞးလိက်ပြံင်တၠကမၠောန်လေဝ် ဍေံဟွံပတိတ်ကဵုနွံဒၟံင် သွက်မၞိဟ်တအ်ဏအ်ဂှ် စပ်ကဵုသၞောဝ်တိတ်တၟိဏအ် ဒှ်ကၠုင်ပြသၞာမာန်ဒၟံင်ဏောင်” သာ်ဝွံ ညးတေံ ထံက်ထ္ၜးရ။

သ္အာင်နူဂှ် ဒၟါနူပေါဲပၞာန်တုဲ ဂြိပ်ပါဲလုပ် လ္ပာ်ဍုင်သေံ ကောန်တၠဒဒိုက်တအ်ဂှ် ဒးဒုင်ပလံင်ဖျဴဏာမာန်ရ။ လတူအကာဲအရာဏအ် ထေက်ကဵုသ္ဒးဒှ်ဓဝိင်ကွေံကွေံရ။ မွဲဒမြိပ် အကြာပယျဵုသေံ ကဵု ဗၟာဂှ် ဗဒိုပ်ညးဒးဒဒိုက်နွံဒၟံင် ၉ ဗဒိုပ်တုဲ လၟိဟ်မၞိဟ်နွံဒၟံင် ၁ ကိုဋ်ကဵု ၁ ဠက်ပြင်ရ။ အပ္ဍဲဂှ် အလဵုအသဳသေံတအ် ပတိတ်ကဵုလဝ် တၞးလိက် ဂၞန် ၁၃ မ ဗၞတ် ၇ ဠက်တုဲ သှ်ေဒၟံင် ၄ ဠက်ဂှ် မုအထံက်အထာဟၟဲရ။ တၞးလိက် ဂၞန် ၁၃ မဂှ် အလဵုအသဳသေံတအ် ပတိတ်ကဵုလဝ် သွက်သ္ဂောံတိတ်ကၠောန်ကမၠောန်မ္ၚးဗဒိုပ်ရ။

သၞောဝ်ဥပဒေတၟိဏအ် သွက်သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ကောန်ဍုင်ဗၟာ မလုပ်ကၠောန်စဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်သေံတအ်ကီု သီုသၟာဒဒိုက် မၞုံဒၟံင်အကြာပယျဵုသေံ ကဵု ဗၟာတအ်ကီု ဂွိင်ဖေက် ဇီုဓဗတ်ဒးဂှ် ထေက်ကဵုသ္ဒးဒှ်ဓဝိင်ရ။ သ္အာင်နူဂှ် ပ္ဍဲကဵုတင် ၆ လက္ကရဴအိုတ်ဂှ် “ညးမကၠောန် ဗ္တောန်၊ ဖန်ဇန်၊ ဆဝ်ဗ္ၚုဟ်၊ ပံင်ကောံ၊ ရီုဗင်လဝ် လတူညးမကလိလောန်လဝ်ဒုဟ်   တင်ဗွဲလတူ ၅ တင်တအ်ကီု။” ဟီုဂှ် ဂကောံမှာဇန် ကေုာံ ဂကောံ IOM တအ် ကဵုဒၟံင်အရီုအဗင် ကုညးဒှ်ဒဒိုက် ပါဲဒဴဘဲပၞာန်တအ် ထေက်ကဵုသ္ဒးဒှ်ဓဝိင်ပၠန်ရ။

သရုပ်ကၠေံမ္ဂး သၞောဝ်တၟိဏအ် ယဝ်အလဵုအသဳသေံတအ် ရပ်စပ်ဗိုန်န်ဗတ်တ်မ္ဂး သွက်ရဲသၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ဂကူမန်ဗၟာ မကၠောန်ဒၟံင်ကမၠောန်ဟွံလုပ်သၞောဝ်တအ်ဂှ် နွံကဵုအန္တရာဲတုဲ တဲဍိုန်အိုတ် ဂွံဆက်မံင်တန်တဴအာဂွံဂှ် ဒးကဵုလာဘ်ဗ္ဇဴကုဗၠာဲသၟိင်တအ် ဟွံသာလးလးရောင်။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၁:၁၅၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== ဗွဲကြဴနူပရေင်ပြုပြေင်ပၞာန်ဗလးၜဳတုဲဂှ် ဂကောံက္ၜင်ဖ္ဍိုက်က္ၜင်ကျာပၞာန်အမေရိကာန် USS Abraham Lincoln လုပ်ဒေံါပ္ဍဲသေံ ==
ဗွဲကြဴနူပရေင်ပြုပြေင်ပၞာန်ဗလးၜဳတုဲဂှ် ဂကောံက္ၜင်ဖ္ဍိုက်က္ၜင်ကျာပၞာန်အမေရိကာန် USS Abraham Lincoln လုပ်ဒေံါပ္ဍဲသေံ

ဌာန်ပရိုင်ဗၠးၜးမန်၊ ဂိတုခ္ဍဲသဳ (၅) စွေက်၊ (၁၃၈၈) သၞာံ။

ဂကောံက္ၜင် ဖ္ဍိုက်က္ၜင်ကျာပၞာန်အမေရိကာန် USS Abraham Lincoln တံဝွံ ဗွဲကြဴနူယိုက်ဂၠေင်တာလျိုင် ပ္ဍဲဒေသ္ကုတ်လဒေါဝ်ဗၟံက် ပွိုင်ကြပ် (၇) ဂိတုတုဲ သွက်ဂွံဇူဒီုပြေလၟောင် ကေုာံ သ္ဂောံဗပေင်ဇွောံမဂှ် ပ္ဍဲဂိတုသေပ်တေမ်ဗာ (၂) ၊ တ္ၚဲဏံ လုပ်ဒေံါဇူကၠုင်လဝ် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်သေံရောင် ပ္ဍဲပရိုင်သေံဂမၠိုင် ဓမံက်ထ္ၜးလဝ်ဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ။

ဝတ်တာလျိုင် စပ္တံလဝ် ပ္ဍဲသၞာံ (၂၀၂၅) ၊ ဂိတုနဝ်ဝေမ်ဗာတေံ တုဲဒှ်ဂှ်မ္ဂး နကဵုအလန်ကၠာအိုတ် လုပ်ဇူဒီုကၠုင် ပ္ဍဲသၞေဟ်ပါတ္ထယာကၟိန်ဍုင်သေံ မွဲချိုန်ခဏတုဲ ကောန်သ္ဂံင်အမေရိကာန် (၅၀၀၀) ပြင် ပါလုပ်မံင်ရောင် ဂွံတီကေတ်ရ။

သ္ကိုပ်ဒပ် Carrier Strike Group 3 - Rear Adm. Robert E. Loughran ဂှ် လၟေင်တရဴဏံဝွံ သၟာင်နူကဵုအခေါင်ဇူဒီုပြေလၟောင် ကောန်သ္ဂံင် “မရိန်” ကေုာံ သ္ဂံင်ဒပ်ဍာ်တံတုဲ ပရေင်ဆက်ဆောံမဟာမိတ် အမေရိကာန်ကဵု ကၟိန်ဍုင်သေံတံလေဝ် သကဵုခိုင်ဗိုန်ကၠုင်ရောင် ဂးရ။

က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် USS Abraham Lincoln - Dan Keeler ဝွံ အပ္ဍဲကာလ ညးယိုက်ဂၠေင်မံင်တာလျိုင်ဏံဂှ် ဒှ်သၞေဟ်ကၠုင်စိုပ် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်သေံဏံ အလန်ကၠာအိုတ်တုဲ ဓဝ်ကၠိုဟ်ခၠင်အကြာၜါဍုင် သကဵုတောတက်အာရောင် ဟီုဂးလဝ်ရ။

ကၟိန်ဍုင်သေံဝွံ စပ္တံနူချုက်လိက် ပရေင်ကူသာန်ဗၞိက်ကဵု ပရေင်ဆာန်ကၟိန် ပ္ဍဲသၞာံ (၁၈၃၃) တေံဂှ်ရ ဒှ်လဝ်မဟာမိတ်လုပ်ဝင် အမေရိကာန်တုဲ ပ္ဍဲသ္ကုတ်ဒေသမသ္ၚောဲကဵုသြင်ၜဳ အာယှဒိုဟ်အဂၞဲဂှ် ဒှ်ကၟိန်ဍုင်မဟာမိတ်လုပ်ဝင် အမေရိကာန်မွဲဍုင်ဓဝ်ဟေင်ရ။ ကၟိန်ဍုင်ၜါဏံဝွံ ဇၟာပ်သၞာံ ပံင်တောဲပကတ်ပကေတ်ဒၟံင် ပရေင်ပၞာန် Cobra Gold နွံရ။

ပ္ဍဲကဵုအခိင်လၟုဟ်ဏံလေဝ် ဂကောံက္ၜင်တံဝွံ အပ္ဍဲဧရိယာ ဂကောံဒပ်ဍာ် စၟတ် (၇) အမေရိကာန် အုပ်ဓလီုလဝ် ဒေသအေန်ဒိုဝ် - ပသိဖိတ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဆက်ကၠောန်သ္ပဒၟံင် ပရေင်ပြုပြေင်ပၞာန်လၟေင်ဍာံနွံရ။

ဂကောံက္ၜင်ဏံဝွံ ဟိုတ်နူလုပ်ဒေံါဇူလဝ် ပ္ဍဲဇိုင်ၜဳပါတ္ထယာ မဒယှ်တှ်ဒၟံင်ကဵု ပေဲါသဘင်အခိင်ဗ္တံ ကေုာံ ကမၠောန်အာတရဴမိပ်လဟိင်လိင်ဂှ်ရ သၞာဲဒဴပၞာန်တြုံ/ဗြဴ မပါကၠုင်ကရောံက္ၜင်ဖ္ဍိုက်က္ၜင်ကျာတံ ညံင်ဟွံဂွံအာစိုပ်ဒၞာဲလ္ၚဵုတံဂှ်လေဝ် ညးတာလျိုင်သေံတံ ကၟာတ်ဒၞာလဝ်နွံရောင် ဂွံတီကေတ်ရ။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၁:၁၇၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)</text>
      <sha1>f1pdvwn6uxcf1rqycmwks7b1ct0vcfn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>57451</id>
      <parentid>57450</parentid>
      <timestamp>2026-09-19T14:49:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50595-94</username>
        <id>5660</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဟိုတ်နူဖ္ဍိုက်ကပေါတ်ဇြိုင်ဂၠိုင်အာ ကေုာံ သာသ္ပအ်တုဲ ညးအာတရဴဍိုက်ဂၠုင်စက်တံ ဒးဆဵုဂဗဘဲအန္တရာဲ */ ဒကုတ်တၟိ</comment>
      <origin>57451</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="995237" sha1="4f6j2wlwnrzl2pe4imbay014wzcy86l" xml:space="preserve">ရော်ဂုဏ် အာစာဗညာသာၚ်မန်
   ချူဇန်အာလိက်မန်စဵုလအိတ်လမျီုရောၚ်
   ============================
     က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ဂှ် အခိၚ်ဓမ္မတာ ဟွံမံက်ဂတဝ် ပြာကတ်ကၠုၚ်ရ၊ အခိၚ်ကာလစိုပ် ပ္ၚံက်ကရေပ်မွဲမွဲမ္ဂး မံက်တိုန်ကၠုၚ်ရ၊ အချကာလ လိက်ပတ်မန်ပိုဲ ဒးဒုၚ်ခြိုၚ်လဝ်အပ္ဍဲဗွိုၚ် ဆဘာလကျာ်ဓဝ် တိတ်မ္ၚးဍုၚ်ကွာန်တေံဟွံဂွံဂှ် အာစာဗညာသာၚ်မန်တအ် က္တဵုဂစာန်လွဳပရာကၠုၚ်ဂှ် ဝၚ်ချဳဒရာၚ်ဝွံ၊ သေဗ်သၟေဟ်အာ အပ္ဍဲဝၚ်လျက်ပတ်မန်ပိုဲ ခိုဟ်ခိုဟ်မွဲရ။
     အဲဂွံချူ ပရူအ္စာဗညာသာၚ်မန်ဂှ် မိပ်စိုတ်လောတ်ရ၊ နူအဲဍောတ်ဍောတ် အခိၚ်ကာလ ဘဝထပိုဲခမဳ၊ မံၚ်ဘာဗ္ဂောပ ပရိယတ္တိ အပ္ဍဲဍုၚ်မတ်မလီုဂှ်၊ အပ္ဍဲအကြာသၞာံၜိုတ် (၁၉၉၁-၁၉၉၂) တေံဂှ်၊ ဂွံစလ္ၚတ်တီကေတ်ပရူညး၊ ဒၟာနူညးကလိဂွံလာဘ်တဆိပ်ကြာ၊ ပေါဲပြိုၚ် ချူလိက်ပတ် အပ္ဍဲတ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ရ၊ အပ္ဍဲပေါဲပြိုၚ်ချူလိက်ပတ်ဂှ်မ္ဂး မၞိဟ်တအ်ဂွံဇၞးကေတ်ညးဂှ် ဝါတ်ကွေံကွေံရ။
     အခိၚ်ဂှ်အဲလေဝ် ကလိဂွံလာဘ်ချူကဗျကီုတုဲ၊ ဘဝအာစာကၞေဟ်မွဲစွံ ကေၚ်ဆဵုကၠုၚ်ညးအလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ၊ သၟူအမြာဲစၠန်ညးဂှ်၊ ကိုပ်ကၠာနူဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ်ဂွံတီမံၚ်တုဲတဲု လိက်အုပ်ဝေါရလ္ၚီ မတိတ်နူကွာန်ညး၊  ဘာညးဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ် နူအခိၚ်ဘဝထပိုဲခမဳ ဍောတ်ဍောတ်ဂှ် ဗှ်လ္ၚတ်လဝ်ပြဵုမံၚ်တဲုတဲုရ၊ ဗွဲကြဴဏအ် ပိုဲက္ဍိုက်က္ဍိုပ်သၚ်သၟတ်လဂုၚ်တဲု၊ ဟိုတ်နူဒးအာတ်တမ်လိက်ဇရေၚ်အာစာကီုဂှ်တုဲ၊ နူကဵုအခိၚ်ဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်ဍုက်ကေဝ်ကဵု အာစာခိုဟ်ခိုဟ်ရ၊ ယၟုအဲဂှ်စဵုလၟုဟ် ညးကော်မံၚ်ယၟုခမဳ(နာရဒ) ဏီဖိုဟ်ဂှ်တဲု၊ သွက်အဲဂှ် ထပ်တဲု ဒှ်မံၚ်အမ်သဝ်ရ၊ သၞာံ ၂၀၁၈ အဲစိုပ်အာ သ္ၚိညးဂှ်လေဝ်၊ ညးကော်မံၚ်ယၟုအဲ မဒှ်ယၟုခမဳဂှ်ရ။
     လိက်ဗွဟ် မူကအ်ဗိန်တအ်ဂှ် ဒှ်အခေတ်ကာလညးတအ် ချဳဒရာၚ်ဂှ်တဲု၊ အခိၚ်တေံဂှ် ဒှ်အခေတ်ရဲဍုၚ်ကွာန် ညးတအ်ကၠောန်စဂွံဒှ်အခေတ် ကၠတ်ဖျေံကပေါတ် နူဍုၚ်သေံရ၊ ၜိုန်ရရဲကွာန်တအ် မိပ်လဟိၚ်မံၚ်ကဵု ပရေၚ်သိုက်သၠိၚ်ဖဲသအဳ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ကီုလေဝ် စိုတ်ဓါတ်အာစာတအ် စိန်ဝုန်မံၚ် အပ္ဍဲပရေၚ်လိက်ပတ်မန်ဂှ်၊ လောန်တဲုဒးကေတ်ဂုဏ်စရာဲရ၊ အခိၚ်တေံရဲကွာန်ကအ်ဗိန် ညးဂမၠိုၚ်ဒှ်မံၚ်သေဌဳကဆံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကီုရ၊ ဆဂးပရေၚ်ပိုန်ဟာန် ယဿပက်တအ်ဂှ် ဓရိုက်ပချဳစိုတ်ဓါတ်အာစာ အပ္ဍဲအရာဆာန်လိက်ပတ်မန်ဟွံမာန်ရောၚ် ထေၚ်ကေတ်ရ။
     အခေတ်ကာလ ညးတအ်ချဳဒရာၚ်လိက်ပတ်မန်ဂှ် ဒှ်အခေတ်ကာလလိက်ပတ်မန်ပိုဲ နွံမံၚ်အပ္ဍဲဗွိုၚ်ကျာ် အပ္ဍဲဆအကြာ ဘာလကျာ်ဓဝ် ဂှ်တုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်မန်တအ် ညံၚ်ရဴလၟုဟ် ဗှ်လိက်မန်ဒးမံၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ အခေတ်ကာလ သ္ကိုပ်ပၞာန်နေဝေန်တအ် အုပ်ဓုပ်ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ်တေံဂှ်၊ လိက်မန်ပိုဲယာက္ပိုပ်ဟွံမာန် သက်သက်ဂှ်တဲု ဒးချဳဒရာၚ်လိက်ပတ် အခေတ်ကၠာတေံဂှ် ဗၞတ်ဂလိုၚ်လဵုဒဒိုက်ဇၞော်မံၚ် ရောဂှ် ညးဟီုလဴထ္ၜးမ္ဂး လောန်တုဲ ကၠးကေတ် အပ္ဍဲစိုတ်ပိုဲ မာန်ရောၚ်။
     မွဲလ္ပာ်ဂှ် ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်အဃောဇၞော်မောဝ် ရဲဍုၚ်ကွာန်တအ် ကၠောန်စဂွံ မွဲလ္ပာ်ဂှ် ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက် ပရေၚ်လိက်ပတ် ဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ဂှ်တဲု၊ အကြာအန္တရာဲၜါသာ်ဏအ် အာစာတအ်သီုကျာ်ဇၞော်ပညာဒဳပတအ် ချဳဒရာၚ်မၚ်မွဲကၠုၚ်လိက်ပတ်မန်ပိုဲဂှ် ဒးတၚ်ဂုဏ်ကဵုညးတအ် စဵုကဵုမွဲအာယုက်ဟွံအိုတ်ရ၊ အခိၚ်တေံ ပိုဲတအ်ဘဝ ထပိုဲခမဳဍောတ်ဍောတ် သဘၚ်ဇွသၚ် ကျာ်ဇၞော်အာစာပညာဒဳပဂှ် ညံၚ်ရဴသဘၚ်ဍုၚ်သွဝ်ရ၊ ကောန်ကွာန်ညးတအ်လေဝ် အဃောကၠောန်စဂွံ အဃောဒယှ်တှ်မံၚ် အလံုကၟိန်ဍုၚ်ဟီုမာန်ရ၊ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကွာန်ညးတအ်ကဵု ပရေၚ်ချဳဒရာၚ် လိက်ပတ်ကွာန်ညးတအ် အခိၚ်တေံဂှ် သ္ပစၞးကဵုအလံုကောန်ဂကူမန်ပိုဲမာန်ရ၊ အကြာကျာ်ဇၞော်အ္စာတအ် ယၟုမဒယှ်တှ်မံၚ်တအ်ဂှ်၊ ယၟုအာစာဗညာသာၚ်မန်လေဝ် မောဝ်ဖ္ဍးမံၚ် ဗွဲမလောန်ကီုရ။
     အပ္ဍဲအကြာသၞာံၜိုတ် ၁၉၉၅ ဂှ် အဲချူပ္တိတ်လိက်အုပ် ( လညာတ်ပရၚ်တဲ ) တဲုကီု အဟိန်အာသွံလိက်အုပ် မဂ္ဂဇြေနိ ( လဂါံအာဇာနဲ ) ကီုတအ်ဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်အာဆဵုကဵုညးကီုရ၊ တမလိက်အာစာဂှ်လေဝ် ဒှ်အဓိက သွက်မဂ္ဂဇြေန်ပိုဲရ၊ အခိၚ်တေံဂှ်် ယၟုကၞေဟ်အာစာဂှ် မြမောဝ်ဇေတ်(ခယျးအပ္ဍဲ) လေဝ်ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ၊ အာစာဂှ် ၜိုန်ရဗျုထဴကီုလေဝ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်လိက်ပတ်မန် ဟွံဗျုတဴလးလးရ။
     ဗွဲကြဴဏအ် အခိၚ်နွံမံၚ်အပ္ဍဲကွာန်ဝၚ်္က ဇိုၚ်ပယျဵု အဟိန်ကၠောန်မံၚ်လိက်ပရိုၚ်သၞံၚ်တိုၚ်ရဂှ်လေဝ်၊ အခိၚ်အာဝေၚ် စိုပ်ကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ် မဒှ်ကွာန်သမ္ဘာအဲဂှ်လေဝ် အဲဂွံအာဆဵုမံၚ်ကဵုညးကီုရ၊ အဲစဴဝေၚ်ကွာန် နူကၟိန်ဍုၚ်မေရိကာန် ဗၞတ်ပိအလန်ဂှ်လေဝ် အဲဂွံအာဆဵုမံၚ်ညး သီုပိအလန်ကီုရ၊ ညးဝွံရံၚ်ကဵုဗီုရုပ်သာ်မၞိဟ်ကီု စိုတ်စရိုတ်ကီု ဆက်ဆောံကီု နာနာသာ် ခါတ်ရံၚ်အကာဲမ္ဂး ဒှ်အာစာကၞေဟ်ပိုဲမန် မဂပ်ဂဝ်လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်မွဲရောၚ်။
     ၜိုန်အာယုက်ညး မဗျုထဴဂလိုၚ်လဵုကီုလေဝ် အဟိန်အဲဇူဒီုမံၚ် အပ္ဍဲကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ်ဂှ် ညးကၠုၚ်ဝေၚ်စိုပ်ဇရေၚ်အဲမာန်ဂှ်တဲု၊ စိုတ်ဇဴအဲဂှ်လောန်တုဲ လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်လ္တူညးရ၊ ဟိုတ်နူပရေၚ်ဆက်ဆောံခိုဟ်တဲု လိက်ဂျာနေဝ် တိုၚ်ပ္ကဴပိုဲ ဥဒျာန်လိက်ပတ်ပိုဲ၊ မတိတ်မံၚ်အပ္ဍဲအမေရိကာန်ဝွံဂှ် ညးဗိုၚ်ဂိုတ်ဂစာန် ချူကဵုမာန်ဏီရ၊ ညးချူတဲု ကံုၚ်ပလံၚ်ဗ္စိုပ်ဇရေၚ်ကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ်၊ ဇရေၚ်အဲမာန်ဏီရ။

              အာစာဂှ်
              ၜိုန်ရဗျးထဴကီုလေဝ်
              စိုတ်ဓါတ်ဆာန်လိက်မန်ဂှ်
              ဟှံဗှုထူလးလးရ။

     လိက်အုပ်ညးပ္တိတ်လဝ်ဂှ်လေဝ် နူအာစာပါန်ထဝ် ကော်(ဖံၚ်သာၚ်မန်) မဒှ်ကောန်ညး မတန်တဴမံၚ် အပ္ဍဲဝှတ်ဝိၚ်၊ ကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်မွဲစွံဂှ်လေဝ် ညးကၠုၚ်ကဵုဒါန်ကုအဲကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်ညး ချူဇန်မံၚ် အပ္ဍဲဂျာနေဝ် အမာတ်ဒိန် တအ်ဂှ်လေဝ် အဲကလိဂွံအခေါၚ် ဗှ်လ္ၚတ်ကီုရ၊ အခိၚ်ပိုဲဍောတ်တအ် လိက်မဂ္ဂဇြေန် ဂျာနေဝ် ကွးဘာတက္ကသိုလ်ပံၚ်ကောံလေဝ် လိက်ပရေၚ်အာစာ ဂွံဗှ်မံၚ်လၟိုန်လၟိုန်ကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်မွဲပိုဒ် အဲသမ္တီုဒးမံၚ်ဂှ် (ဍုၚ်မတ်မလီုဟာ? ဍုၚ်မန်လီုဟာ? ဂှ် အဲခယျကေတ် အာစာချူလဝ်ရောၚ်၊ ဆဂးဂွံကလေၚ်ဂၠာဲဆဵုဂှ် ဟွံလောဲသက်သက်ရ။

          ကၞေဟ်ညးဂှ်
          ဒှ်တၟအ်ချူမြသွက်ပိုဲ
          အာစာကၠေဟ်ခေတ်တၟိတအ်မွဲရ။

     ပိုဲဂွံဆဵုညး မွဲအလန်မ္ဂး စိုတ်ဓါတ်မိက်ဂွံဆက်ချူအာလိက်မန်မွဴာဲအလန်ပၠန်ဂှ် က္တဵုဒှ်ချိုတ်ပၠိုတ်ရ၊ ၜိုန်ညးဗျုထဴ ကီုလေဝ် ညးချူမာန်ဏီမ္ဂး ပိုဲတအ်ဂှ်လောန်တဲု ဒးဆက်ချူအာမာန်ဏီရောၚ်ဂှ်၊ ဗီုသာ်ဏအ် စိုတ်ဂါတ်ကီတဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ၊ ပူဂိုလ်ဗီုသာ်ဝွံဂှ် ညးကော်စ (အစာံ) ရ၊ ညးဂှ် ဒှ်အစာံပိုဲ အပ္ဍဲအရာအရာချူကေှ်လိက်မဒှ်ရ၊ ကၞေဟ်ညးဂှ် ဒဵုတၟအ်ချူမြသွက်ပိုဲအာစာကၞေဟ် ခေတ်တၟိတအ်မွဲရ၊ ပိုဲစေှ်စိုတ် မြပိုဲၜီုအာရမ္ဂး ပိုဲဒးချူသကေက်ဂှ်တဲု ယဝ်ပိုဲ စိုတ်ဓါတ်လီုအာ အပ္ဍဲအရာချူဆာဲ လိက်ပတ်မန်မ္ဂး ပိုဲဗှ်လိက်ညး ပိုဲအာဆဵုကဵုညးမ္ဂး စိုတ်တေံ ဍေံပြံၚ်လှာဲအာ မာန်ရ။
     တၟေၚ်တၟဟ်မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် အပ္ဍဲအာစာကၞေဟ်မန်တအ်ဂှ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ဇြိုဟ်ဇြိုဟ်နက်နက် နွံအိုတ်ဂှ်တဲု၊ ဣဝွံလေဝ် ပိုဲတအ်ဒးကေတ်မံၚ် ဂုဏ်စရာဲဟွံအိုတ်ပၠန်ရ၊ အာစာကၞေဟ်မန်တအ်ဂှ် ဂယိုၚ်လမျီုကဵုကၞေဘ်ဟွံမာန်အိုတ်ကီုလေဝ်၊ နကဵုအသိၚ်စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ မသ္ကာတ်မြဟ်ဂှ်ရဒုၚ်ခဳတုဲ၊ ချူဇန်ပ္တိတ်မံၚ် လိက်မန်ရောၚ်ဂှ် ညးတီအဲတီရ၊ အာစာကၞေဟ်တအ် ၜိုန်ရမိက်ဂွံပ္တိတ် လိက်အုပ်ဇကုအိုတ်ကီုလေဝ် ဒၟာနူတော်ဟွံကိတ်လောန်ဂှ်တဲု ဒးဗ္ဒေါံလဝ်အသိၚ်အိုတ်ရ၊ တမလိက်ဇကု တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဟွံဒှ်ကၠုၚ် လိက်အုပ်ဂှ်တဲု ကၠေံဏှၚ်အာအိုတ်ကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်တအ် ကဗျတအ် ပံုအာဂီုတအ်ဂှ် ၜိုန်ရအာစာပိုဲ ဗညာသာၚ်မန်၊ ချူလဝ်နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ကီုလေဝ် ပိုဲတအ် ဟွံဂွံဗှ်ကေတ်ဖအိုတ်ဂှ် ဒၟာနူဟွံဒှ်လိက်ကၞပ်ရ၊ သွက်ဂွံပသေှ်စွံအာ အဆက်ကောန်အဆက်စဴဂှ်လေဝ် ရန်တၟအ်တအ်ဂှ် ဟွံမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။
     ဗီုအာစာဗညာသာၚ်မန် ဆာန်လိက်ပတ်မန်ဂှ် ပိုဲကောန်ဂကူမန် သၟတ်တၞောဝ်ဒတောဝ်တၟိတအ် ကေတ်သ္ပအစာံတဲု ဂပ်ဝဝ်ဒးချူအာလိက်ပတ်မန်၊ ဂပ်ဝ်ဒးမၚ်မွဲအာ လိက်ပတ်မန် ထေက်ကွေံကွေံရ၊ ဗီုညးဆာန်လိက်မန် စဵုလ္အိတ်လမျီုဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ် ကဵုဂွံကေတ်စ နဲကဲမာန်အိုတ် ကီုညိ၊ နဒဒှ် ရော်ဏာ ဂုဏ်အာစာ ဗညာသာၚ်မန်တဲု၊ စဵုလ္အိတ်လမျီု အဲဆက်ချူအာလိက်မန် ပ္တိတ်အာလိက်မန်ရောၚ်၊ ဂှ်လေဝ်မိက်ဂွံလဴပူစကဵု အာစာဗညာသာၚ်မန်ကီုရ။

                      ဗညာတိထဝ်  (တၠဂုဏ်နာရဒ)
                      ကွာန်ကြုၚ်ဘာ
                      ခတ်ေတ U.S.A
      
   လိက်ပရေၚ်ဝွံ ကံက်ပ္တိတ်နၚ်နူလိက် မဂ္ဂဇြေန်
   ဂကောံအာစာကၞေဟ်မန် ကၞပ် (၃)
   မုက်လိက် (၂၉)
   ညးကံက်ပ္တိတ် အမ်သဝ်နာဲ အၜဝ်
   (.12:10.AM.21.08.2021.)

ဂကူမန်လိက်မန်ကၠုၚ်နူလဵုရော
*****************************
အ္စာသုတေသနတံ ဍေံတံချူဝၚ်ဂကူမွဲမွဲ ဍေံထ္ၜး သက်သဳမာန်ဒၟံၚ်ကီု၊ ဝၚ်ဂကူမ္ဂး သက်သဳလိက်ပတ် ဒှ်ဇြ ဟတ်ဇၞော် အိုတ်ရ။ ဍေံတံကေတ်လဝ်အဓိပ္ပါယ် ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်မန်ကၠုၚ်နူမန်ဟွံသေၚ်ဂှ် ဟွံမိက်စှ်ေ စိုတ်အှ်ေရ။ ညးတၞဟ် ဟီုဂွံကၠာ ဟီုအာရ ညးတၞဟ်ချူဂွံကၠာ ချူဏာရ ဒးဆိၚ်ဆခယျကေတ်လဝ် နွံဗဝ်ရ။ ဂွံလဝ်ဂမြၚ်ညာဏ်ကျာ်အရှန် ဟွံသေၚ် ဒးထေၚ်ကေတ်ရဂၠိုၚ်တုဲ ဍေံတံထေၚ်ကေတ်လဝ် နွံမံၚ်ကီုရ။      
  မိက်ဂွံထ္ၜးသက်သဳ တွဵုရးဍုၚ်မန်ကၠာတေံ အလုံ (၉၆)ဍုၚ် ပၞောဝ်ကဵုတွဵုရးဖာသီ, မံၚ်မလ, ဒဵုပသဲ, ဟံသာ ဒေံါ(၃၂)ဍုၚ် တွဵုရးဗဂေါဟံသာဝတဳ, ဍုၚ်သေၚ်, ဍုၚ်ဒလ, ဍုၚ်ပါဒ, ဍုၚ်လ္ဂုၚ် ဥက္ကလာပ(၃၂)ဍုၚ် တွဵုရး မုဟ်တၟံ, သဓီု သုဝဏ္ဏဘုံ,တ္ကအ်ခၟိုၚ်, ဗြဝတဳ, ရးဇြာဝါခရူ, ရေဝ်, ရး တနၚ်သဳ(၃၂)ဍုၚ်တံဂှ် ဒှ်ဍုၚ်မန် ဒက်ပ္တန်လဝ် ဍုၚ်မန်သိုၚ် နန်ပြာသာဒ် ဍုၚ်နွံကဵုဨကရာဇ်မန် ချိုတ်တ် ပၠိုတ်တ်မဒှ်ရ။         
    ဂကူဒှ်သၟိၚ်မန်ကၠာအိုတ် ဒးထံက်ထ္ၜးဂလာန် ရာဇာ ဝၚ်မန်မ္ဂး တွဵုရးဍုၚ်မုဟ်တၟံ(၃၂)ဍုၚ် ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုံဝွံ ကၠာကျာ်တြဲဂေါတမပိုဲ ဟွံက္တဵုဒှ်ကျာ်ဏီ ဗၞတ်(၅ဝဝ)သၞာံ တေံ ဂကူမန်မၚ်ဗၠာဲမၞုံယၟုသုဓမာနဝ, သုဓမ္မ မာဏဝ, သၟိၚ်အိန်မာဃတၠသွဝ်ၜါ စှ်ေကၠုၚ်ပသေက်ကဵု သ္ပဨက ရာဇ်မန် ကၠာအိုတ်ရ။
    သ္ပဟိုတ်နူကဵု သၟိၚ်အိန်နိမိတ်ဗဒှ်ကဵု ဍုၚ်ပြာသာဒ် သၠိုက်ကဵုအဘိသိက် ၝောံကိုဋ်ဗြကၞေၚ် ရေၚ်မတ်ရတ် နာနာ ရန်ကဵုယၟုယၟာဗွဲဘာသာပါဠိဂှ်တုဲ̏ ဍုၚ်သုဓမ္မဝတဳ̋ ဍုၚ်မၞုံကဵုဓဝ်သၟိၚ်အိန် ခုတ်ခဴကဵုလဝ်ယၟုရ။ ဂလာန်ရာဇာဝၚ်မန်ဂှ် ဒှ်ဂလာန် မဍာံပြဟေၚ်တုဲ မၚ်ဗၠာဲသၟတ်မန် သုဓမ္မမာဏဝဂှ် ဒှ်ကောန်ညးဇၞော်တမ္ၚာတုဲ မၚ်မွဲလဝ်သဳလဥပုဟ်လၟိုန်ကာလရ။ မိမယာဲဣတဂှ် ၜိုန်ရကၠောန်မံၚ် ကမၠောန်တမ္ၚာ ဂယိုၚ်လမျီု ̏မိစ္ဆာဇဳဝ̋ ပရေံကဵုဒှ်ကၠာရ။ ကောန်တြုံပရဲ ပြဲနူတၞဟ် ဒှ်ညးတၠပါရမဳ ဂှ် ဝေၚ်ပဲါထောံကမၠောန် ပွသရာံပါပ် ဗၞတ်မွဲအာယုက် မာန်တုဲ ဟိုတ်နူအသိၚ်သဳလဥပုဟ် သဳလပါရမဳစိ သၟိၚ် အိန်ဒေဝတဴသွဝ်ၜါ ဒးစှ်ေသၠိုက်အဘိသိက် ပအပ်ဇိုန် ကဵုကၟိန်ဍုၚ်က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်နန်ထဝ် ပြာသာဒ်ထဝ် ကဵုသ္ပသၟိၚ် ဨကရာဇ် မန်ကၠာအိုတ်ရ။
          ဟိုတ်ဂှ်ရ ထံက်ရံၚ်ကဵုဒဒှ်သက်သဳ ရာဇာဝၚ်မန် အာဂမယုတ္တိ ဗီုဒှ်မူလဍာံပြဒၟံၚ်တုဲ သၟိၚ်ဨကရာဇ်မန်ဂမၠိုၚ် တံဂှ် ယာဲအပါမန်ဟေၚ် ၜံၚ်ခ္ဍတ်ပတိတ် က္တဵုဗဒှ်ကဵုဂကူမန် မဒှ်ရ။ မန်ကၠုၚ်နူမန်ဇေတ်တ် ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်မန်,ယေန်သၞာၚ်မန်,ကၠုၚ်နူမန်ဖအိုတ်ရ။ တိတ် ကၠုၚ်နူကဵု ဂကူ(၄)ဂကူတေံဟွံသေၚ် ဂကူမန်ပိုဲသမ္တီလဝ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်အိုတ်ညိအဴ။ စပ်ကဵုကိစ္စ အရေဝ်မန်, လိက်ပတ်မန်ဂှ် လညာတ်ရဲညးလ္ၚတ် (သုတေသန) တံဂှ် ဂကူမန်, လိက်မန်, အရေဝ်မန်, ကၠုၚ်နူကဵု (၄)ဂကူ တေံရ။ ဂကူမန် ယဝ်ရကၠုၚ်နူဂကူ (၄)တေံမ္ဂး သံသယ သၠေဟ်ပၟာ ဟွံအိုတ်ရ။
    မန်ကၠုၚ်နူဂလာလေဝ်ဒှ်ဂွံ ကၠုၚ်နူကြုက်ခမေန်လေဝ် ဒှ်ဂွံ သၠေဟ်ပၟာဟွံအိုတ် နကဵုစိုတ်ဟေၚ် ဒးထေၚ်ဒးခယျ ဆိၚ်ဆ ကေတ်တုဲ သံသယစိုတ်က္တဵုဒှ်ၜါလွးရ။ ဂၠာဲရိုဟ် ကၞက်တမ် ဂကူမၞိဟ်ဂွံ လဝ်ကၠာတမ်ဍာ်ၜဳမှာသၟိဒ် နွံဒၞာဲလဵု ရောဒဵုသိန္နရာဇ်နွံဒၞာဲလဵုရော အာဂၠာဲဆဵုမံၚ်ကီုဟာ? လညာတ်အ္စာရာဇာဝၚ်မန်လ္ၚဵု ဂကူမန် လိက်မန် အရေဝ်မန်ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ် သၠေဟ်ပၟာဟွံမွဲတုဲ ဖျေံတၚ် သ္ဂုတ်သွာတ်ဂံၚ်ၚ် ဟွံယောၚ်ဟွံယံၚ် ဖျေံစိုတ်ပိုတ်တ် သ္ကုတ်တ်ရ။ ဂကူမန်, လိက်မန်, အရေဝ်မန်, ကၠုၚ်နူဂဝ် ဂၞဴတၟာမလ္ၚဴဟွံသှ်ေ နူကၠာကျာ်တြဲဂေါတမဟွံက္တဵုဒှ်ဏီ ဗၞတ်(၅ဝဝ)သၞာံ ပယာံမလအ် တေံဟေၚ်၊ ဟွံသေၚ်သာ်ဂှ် နူတိဒှ် ဒကှ်တိုန်တေံ မန်ပိုဲသှေ်ၜက် ကၠုၚ်မံၚ် စဵုကဵုအခိၚ် လၟုဟ်ရ။ 
   ဟီုဍေံရ လိက်မန်ကၠုၚ်နူ ဂလာအိန္ဒိယ(INDIA) အက္ခရ်ဗြဟ္မဳ နူဂှ်အက္ခရ်ပလ္လဝ ကဒမ္ဗဂးသာ်ဂှ်တုဲ ပူဂဵုလ္ၚဵုလ္ၚဵုလေဝ်ဒုၚ်ယဵု အာမန္တာ နွံမံၚ်ကီုရ။ ခရေတ်အေဒဳ(ဗီ) (၅ဝဝ)သၞာံဂှ် အ္စာသၠပတ်မန် မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာ က္ညအာ ချူကှ်ေဆာဲ ကၠာဲကေတ်ပိဋကတ်ပိစိုပ် ဍုၚ်မန် သုဝဏ္ဏဘုံရ။ သၞာံသာသနာမန်ပိုဲဂှ် (၉ဝဝ)သၞာံဟေၚ် ဝၚ်ပိဋကတ်မန် စၞောန်ထ္ၜးလဝ်တုဲ အက္ခရ်မန် လိက်မန်ပိုဲဂှ် နွံမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်မန် သုဓမ္မဝတဳ ကၠာနူသၞာံခရေတ် ထုက်ထက်ဏီရ။ 
    (က)ဗြဟ္မဳသဒ္ဒါ ဣကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် ပ္ဍဲပါဠိအဘိဓာန်မန် အက္ခရာဝလိဟွံမွဲတုဲ ဗြဟ္မဳ ဣကာရန္တပုံလိၚ်ဟေၚ် နွံထေၚ်လဵုမံၚ်ရ။ ဗြဟ္မဳသဒ္ဒါဂှ် တွံအရထတၞးဗြီု-မနဳ တွံ အရထဂလာန် ၜါသာ်ရ။ တၞးဆုဗြီုမနဳဂှ် တၞးဍေံ ညးသ္ပဂဥုဲ အ္စာသဝ်တံရပ်စပ်စကာရ။
            (ခ)ကဒမ္ဗသဒ္ဒါ အာကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် တွံအရထ ဆုသဴ, ဆုပြဲ, တၞံရာဲသဳဓတ်, တၞံမိတ်, ဂကောံ တွံအရထ (၅)ဂကူရ။
   (ဂ)ပလ္လဝသဒ္ဒါ အကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် တွံအရထသၠ လမတ်, တၞံဆုမၜတ်,တၚ်ကၞာၚ်ဆု,မဒှ်မွဲဟာန်သၠလၟတ်,တွံအရထသၠဆုၜတ်တ်
ကဵုတါ်ျကၞာါ်ျဆုရ။
    ပါဠိသဒ္ဒါဍာံပြဟေၚ် အရထဍေံတိတ်ကၠုၚ်ဗွဲမဍာံပြတုဲ အဓိပ္ပါယ်နွံပၟိက်လ္ပာ်ဍေံလေဝ် ကလိဂွံမာန်ဗွဲစၟတ် ဟေၚ်ရ။
    အတိုၚ်လညာတ်ညာဏ် အ္စာသုတေသနတံ ကေတ်လဝ် အဓိပ္ပါယ်အက္ခရ်မန် ကၠုၚ်နူဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယ ထ္ၜးပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်တုဲ ကံက်ကေတ်အဓိပ္ပါယ်ဂွံ ဂွံဍောၚ်ဓရ်သဒ္ဒတ် သာ်ဂှ်ရ။ အက္ခရ် လိက်မန်, ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳဂှ် ဂွံကဵုတၞးဆုရ။

    အတိုၚ်လညာတ်ညာဏ် အ္စာသုတေ သနတံ ကေတ်လဝ် အဓိပ္ပါယ်အက္ခရ်မန် ကၠုၚ်နူဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယ ထ္ၜးပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်တုဲ ကံက်ကေတ်အဓိပ္ပါယ်ဂွံ ဂွံဍောၚ်ဓရ်သဒ္ဒတ် သာ်ဂှ်ရ။ အက္ခရ် လိက်မန်, ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳဂှ် ဂွံကဵုတၞးဆုရ။
    အက္ခရ်မန်,လိက်မန် ကၠုၚ်နူတၞံဆု, တၞးဆုဂှ် ဒှ်အဓိပ္ပါယ်ဍေံရ။ ဂလာန်အရေဝ်ဂှ် ကၠုၚ်နူ ဂလာတုဲ ဆက်စိုပ်ကၠုၚ်မန်ပိုဲဂှ် ဒှ်ဟွံမာန် ဗၠေတ်လ္ပကေတ်စညိ။ 
    အက္ခရ်မန်,လိက်မန် ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳ, ပလ္လဝ, ကဒမ္ဗ ဍာံပြဟွံဍာံပြ စၟဳစၟတ်ရံၚ်နကဵုသဒ္ဒါညိ။ ညံၚ်ရဴမလိက် နွံပ္ဍဲဗုၚ်ဂၞဴမပ္တံ (သြွံသြွဳဿုံဟ္တ အအ) တံဂှ် ဒှ်ပါဠိလီုလီုတုဲ အရထဟွံမွဲ အဓိပ္ပါယ်ဟွံတိတ်ရ။ ယဝ်ရကေတ်အတိုၚ် ပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်မ္ဂး လိက်မန်ပိုဲဂှ် တုပ်ကဵုလိက်ဗၟာ လကျာ်တဳ ခမဳအပြောံ ဍုၚ် ဗကာံတေံကီုရ။
  လကျာ်တဳခမဳအပြောံတေံဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ချူကေတ် လိက်ပပ်ပ်ပဳပဳတုဲ အာတိုပ်ပြိုက် စုတ် ပ္ဍဲဂဝေၚ်ဆု ပေၚ်ပိသၞာံ ဂဝေၚ်ဆုဂှ် ဂတိုပ်ခၞော်ဍေံပေၚ်တိုန်တုဲ ကၟာတ်ကၠက် အာရ။ ဒဒှ်ရလိက်ဗၟာပိုဲနွံဒၟံၚ်ဂှ် ဒေဝတဴတံကဵုနိ မိတ်လ္ပအ်တုဲ ပိုဲမရာဇ်ဒးဇက်ပၞာန် အာကေတ် လိက်ပတ် တံဂှ်ရောၚ်။                                ဂရၚ်ပ္တီ သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာ (အနော်ရထာ)ရ။ သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာပတှ်ေတုဲ ဇက်ပၞာန်အာခဲါ အာၜံက် အာဂၠံက်ကေတ်တုဲ ဒှ်လိက်ချူဗဒှ် ကၠောန်ကေတ် ပပ်ပ်ပဳပဳဂှ်တုဲ ညိဟွံကိတ် ညဳကဵု ပရေၚ်လောကဓမ္မဒ္စာံသာ်တုဲ သၟိၚ်စံၚ် ထောံဖအိုတ်ရ။ 
    ဂွန်အလီညာဏ်အလီဇၞော်ကွေံကွေံတုဲ ဟိုတ်နူကဵု လိက်ပတ်ဟွံမွဲဂှ်ရ လကျာ်တဳခမဳ အဖြေဟ်ဒးကၠောန် ဗဒှ်ကေတ်လိက်ပတ်ရ။ လိက်မန်ပိုဲဂှ် ဟွံတုပ်ကဵုလိက်ဗၟာ လကျာ်တဳ ဍုၚ်ဗကာံတေံပုဟ်၊ လိက်မန်ပိုဲဂှ် ကၠုၚ်နူကဵုတၞံ 
ဆု,တၞးဆု,ကဝေၚ်ဆုဟွံသေၚ်၊ ကၠုၚ်နူကဵုမန် ဂကူမန်ဟေၚ်ရ။ ခေတ်ညးကဵုညး အခိၚ်ညး ကဵုညး စကာသုၚ်စောဲပြံၚ် လှာဲကၠုၚ်နွံမံၚ်တုဲ လိက်မန်ခေတ်သၠပတ် ပြာကတ်မံက်ဂတဝ် တိုန် ပ္ဍဲလက်ထက်အ္စာကဝိမန် အ္စာသၠပတ်မန် မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာပိုဲရ။                             ကောန်မန် ပိုဲဂွံတီအာကိုန်ဂစိုတ်မာန် ဂကူမန် လိက်မန် အရေဝ်မန် ကၠုၚ်နူ မန်ဟေၚ်၊ ကွေတ်ဗုဒ္ဓဘာသာကဵု အခိုက်ကၞာ သာသနာမန် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ရှ်ေသှ်ေ ဗဴဗယိကလော်သ္ၚိ ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ဒက်စေတဳ ဒးပ္တိုန်က္ဍိုၚ် လ္ဇံက် က္ဍိုၚ်ကျာ် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်။ 
    အခိုက်ကၞာ သ္ပဒကာထပိုဲခမဳပယျၚ် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ပြေၚ်စွံ ကမ္မဋ္ဌာန်သၚ်ကဵုခရှ်ဂှ် ကၠုၚ်နူမန်တံ ဖအိုတ်ရ။                         
    ဟိုတ်ဂှ်ရ-ဂကူမန်, လိက်မန်, ကၠုၚ်နူကဵု ဂကူတၞဟ် သအာၚ်တေံဟွံသေၚ်။ (ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်ပတ်မန်, ယေန်သၞာၚ်မန်) ကၠုၚ်နူမန်ပိုဲဖအိုတ်ရ။ 
     မိက်ဂွံဗ္ကန်ဏာကဵုဂကူမန် ညးမဗှ်လိက် မန်ပိုဲတံ      မွဲတၚ်ပၠန်ဂှ် ဒၞာဲလဵုမံၚ်ၚ်က္ဆံၚ်လဵု စိုပ်ပ် ဟီုအရေဝ်မန်,ချူဗှ် လိက်မန်, သုၚ်စောဲ အာဲယေန်သၞာၚ်အခိုက်ကၞာမန်ပိုဲတံ အိုတ်ညိ။ လ္ပထေၚ်ဇၞော်ကဵု ဂကူတၞဟ်သအာၚ်အိုတ်ညိဂှ် မိက်ဂွံဗ္ကန်ပြၚ်ဏာ နကဵုကၞေဟ်လိက်ဏံ မဒှ်ရအဴ။

ရာမညအာၚ်မန်
တံၚ်ပရၚ်

ရတနတ္တယပဏာမ-ကေုာံ-ပတ္တနာ
   
       နမောတဿ၊ ပဏာမလိက်ပတ်။ ဗုဒ္ဓဓမ္မ၊ သီုသဳဃံရတ်။ အဲဍိက်ရှ်ေသှ်ေ၊ ဖျေံက္ဍိုပ်သ္ပဝတ်။ ဣန်ဗြီုယီုမာ၊ဒေဝါပြကတ်။ နွံဂၠိုၚ်ပြးဇး၊ဂးဗးဟုဝတ်။မိကဵုမၜါ၊ အ္စာဇၞော်သွတ်။ကဝိပန်ဌာန်၊ ဥာဏ်ညံၚ်သၞာ်ရတ်။ ဂုဏ်ညးတအ်ဂှ်၊ဒှ်ဗဇ္ဇဗတ်။ အတိက်လေဝ်ကီု၊သီုအနာဂတ်။အဲဍိက်သ္ပဝတ်၊ပ္ဍဲပစ္စုပ္ပန်။ 
        ဖျေံက္ဍိုပ်စိန်ဝုန်၊ ယိုက်လဝ်ဂုဏ်ပၠန်။ ဖိုလ်အဲရဴဂဴ၊ဇဴထပှ်တန်။ကမ္မကဵုစိ၊ ပိစှော်ၜါပၠန်။ ဝေဒနာတုန်၊ ၜါဣသုန်ဗ္ဂန်။ ပရိုက်ဥပဒြဴ၊ စှ်တြဴတန်။ အန္တရာယ်စှ်၊ ဒဏ်စှ်မွဲဒွန်။အိုတ်ကပ်ပိကီု၊ သီုဝဲမသုန်တန်။ဂြိုဟ်ပါပပၠန်၊ သီုဒဏ်အန္တရာယ်။
         အိုတ်သီုယဲဗော်၊ ကလော်တာဲဗြဲ။ ဗၟုဲဘုတ်ပြိုတ်၊အိုတ်သီုသရာဲ။ ပရိစ္ဆေဒ၊ ဘဝဇၟာပ်ဒၞဲါ။သၞနိမိတ်သၞဲ၊ ကဵုဍေံသ္ၚောဲသာဲ။ သၟိၚ်ဍာ်ပၟတ်၊ ကမၠက်စိုတ်စၞာဲ။ ကဵုဍေံပြးဆာဲ ပဲါဒဴအာညိ။
        ယိုက်ဂုဏ်တုဲပၠန်၊ ဆန်ဗ္ဒက်လိက်စိ။ ညးမဒှ်ကၠာ၊အ္စာကဝိ။ တံၚ်ပိုအ်ရးဇြာ၊ ကွာန်ဂှ်ဇာတိ။ အဲမာံတောအ်ကၠာ၊အ္စာကဝိ။ဥာဏ်ဒှ်မြမောဝ် လ္ၚောဝ်ရးမန်ပိ။ အာယုဒဳဃ၊လာဘသုခိ။လာပ်ကဵုစိုပ်ကၠုၚ်၊ ညံၚ်နုၚ်နိဓိ။အာယုက်ကဵုဂၠိၚ်၊ညံၚ်သၟိၚ်နေမိ။ ဂွံဒှ်မြမောဝ်၊ဒေါဝ်ရးမန်ပိ။ဝၚ်တြေံတြဟ်၊ဆန်ဗ္ဒက်တၟိ။ ဂကူမန်ကၠာ၊ဂွံတီအာညိ။ ဗၟာယုတ်ပျဲလဝ်၊ညံၚ်ကဝ်အဂ္ဂိ။တူဂြောတ်ဂဵုဒၟံၚ်၊ညံၚ်ရဴပ္တေၚ်ဂျိ။သွက်မန်ဂွံတီ၊တၞီမံၚ်ဒမၠိ။တီတုဲသတိုက်၊ စွံစိုတ်ကဵုဂိ။ ညံၚ်ဂွံချပ်မာန်၊ဂစာန်တိုန်ညိ။ညးအဲလ္ပဝိုတ်၊ ဂိုတ်ကဵုဗိုန်ဂၠိ။မန်ပိုယ်ဗၠိုက်မံၚ်၊ဘိုၚ်ဟံၚ်အိုတ်ညိ။ယဝ်ဟံၚ်ဂွံကၠာ၊ လာဘသုခိ။ လာပ်ဂွံစိုပ်ကၠုၚ်၊ညံၚ်နုၚ်နိဓိ။ အာယုက်ဂွံဂၠိၚ်၊ ညံၚ်သၟိၚ်နေမိ။ဇဲယသိဒ္ဓိ၊ကဵုဒှ်ညိမန်။
        မၞိဟ်ဒေဝတဴ၊ ကလောသ္ၚောဲညန်။တၞောဝ်ဂကူစိဇာတိပိုယ်မန်။တဆိပ်ၜိုပ်ကၠာ၊ဟံသာထဝ်သောန်။ရာဇာဝၚ်တၞမ်၊ တမၠာလအ်လောန်။ နူသၟိၚ်ပိုယ်မန်၊ စှ်ေနူနန်ထဝ်။
    ဍုၚ်ဟံသာဟေၚ်၊ ညးတၟေၚ်ဂွံလဝ်။ ၜိုပ်ကျအာမြာ်၊သြိုဟ်ပါ်သၞေၚ်ထဝ်။ပြာသာဒ်ရတ်ထ္ၜိုၚ်၊ က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်နန်ထဝ်။ဘုတ်ဘာသီုသ္ၚိ၊ တိဍာ်ကၠအ်သွဝ်။ဍုၚ်ဗဂေါကၠာ၊ တၟာမဗ္ဒဝ်။ဟွံသှ်ေလေၚ်အိုတ်၊ ဟိုတ်ဝဲတမ်ကဝ်။ သာ်ဝွံဆတ္တဝ်၊ ပြာကတ်လဝ်ရောၚ်။
      သမ္ပတီယောၚ်၊ မွဲတောၚ်ချူဇန်။ နူရာဇာဝၚ်၊ ရံၚ်ကေတ်နၚ်ဂြန်။ ပ္ဍဲဇာတာထဝ်၊ သ္ပလဝ်ကိုန်ခန်။သ္ၚဳဂၠိပ်တုဲပၠန်၊ဆန်ဗ္ဒဟ်မၚ်ဇေန်။
        ဘာသာမန်အဴ၊ ကြဴဂွံဆက်ဆေန်။ ကလောမိတ်စှ်၊တုဲဂွံဗှ်ပ္ဍေန်။သ္ပလိက်မၚ်ဇေန်၊ မာံတောအ်ဟေန်ဆာဲ။
        ဍုၚ်ဗဂေါလီု၊ ဗီုကဝ်တူပြာဲ။ ဒဒိုက်ပိုယ်မန်၊ ကောန်ယာံကဵုယာဲ။ မိယာံကဵုကောန် အောန်စိုတ်ဇၟာပ်ဒၞဲါ။ဝုတ်ယာံကဵုဗၠာဲ၊ ဆာန်တုဲသာဲအာ။
        တၞောဝ်ရာဇာဝၚ်၊ အိုတ်လၚ်ဂတာ။ ဂကူမည၊ ဝံသပိုယ်ကၠာ။ ဒှ်ဍိက်ဗၟာရ၊ သဗ္ဗကေၚ်ကာ။ပိုယ်ဒးဒှ်လၞီ၊ ကြအ်ဆီသိၚ်သာ။အတိက်တမၠာ၊ နူကၠာတေံဂှ်။
             ဒဒိုက်ပိုယ်မန်၊ဇၞော်လောန်သ္ကာတ်မြဟ်။ ဒးချိုတ်ဘဲပၟတ်၊ တူဂြောတ်ဟေၚ်ဟဟ်။လေၚ်သီုဒြပ်ရတ်၊ပိဋကတ်သၟဟ်။ လေၚ်ဘုတ်လေၚ်ဘာ၊ လေၚ်ဝါတိရှ်။ လေၚ်ဍုၚ်လေၚ်ကွာန်၊ လေၚ်ဌာန်ဒိုဟ်စှ်။ လေၚ်သၟိၚ်နာဲတၠ၊ လေၚ်မသထပှ်။ပိုယ်လဴခၠေဝ်သှ်၊ ဂတှ်ဝိပက်။
        ဂွံတီညာတ်ရ၊ ဂတမွဲအဆက်။ ဒှ်စိတ္တဥာဏ်၊ ဂလာန်ဒှ်ကြက်။ ကောန်ဇာတ်ဗွဲကြဴ၊ စဴစေက်သှ်ေၜက်။ ဂွံတီညးအဲ၊မွဲၜါအဆက်။လိက်နွံဂွံဗှ်၊ မန်စှ်ကိုဋ်ဠက်။ဝၚ်မန်ပိုယ်ဟေၚ်၊ ဗီုတၟေၚ်ဒးကၠက်။ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ ဂစိုတ်မန်ညံၚ်ကၠက်။သ္ပလဝ်ရိုဟ်ကၞက်၊ ဨကဂ္ဂတာ။
        ရာဇဝၚ်ရ၊ နူသၠပတ်ကၠာ။ သ္ပမၚ်ဇေန်ပ္ညုၚ်၊ဍုၚ်မန်ဟံသာ။ အဲချူဆန်ဗ္ဒဟ်၊ ဂွံဗှ်သေၚ်ဟာ။ ဝၚ်ပိုယ်ဖအိုတ်၊ ပၠောပ်စိုတ်လောဲသွာ။ ချူကှ်ေပိုဒ်ဗျဥ်၊ ဆန္ဒလကႅာ။ဗီုပိုယ်ဒှ်ကၠုၚ်၊ ဍုၚ်မန်ဟံသာ။ သ္ဂောံစေန်ဆက်အာ၊ ပြာကတ်လဝ်ရောၚ်။
      မၞးတအ်ကလၚ်၊ ပၚ်မှိၚ်မွဲတောၚ်။ထံၚ်လဝ်သောတ၊စိုတ်ပကဵုယောၚ်။မညာဘာသာ၊ မေတ္တာအခေါၚ်။ ဆာန်ဂကူရောၚ်၊ ဟီုလဴသောၚ်ထ္ၜး။
        ဟိုဲတၞောဝ်မည၊ဝံသဗော်သွး။ဂကူပိုယ်ကၠာ၊ ညဳသာသၟဟ်တး။ ဟွံဒးလီုလာ်၊ ဟွံပါ်ဒကး၊ဍိက်ကဵုတၠနာဲ၊ ဟွံဒးသာဲပြး။ ပၚ်မှိၚ်ညိဏး၊ ယွံကွးဘာမန်။
        အတိက်တေံကၠာ၊တမၠာလအ်လောန်။ ဟံသာဝတဳ၊ဍုၚ်ကျာ်သြဳမန်၊ သၟိၚ်ဨကရာဇ်၊သီုအမာတ်ဝန်။မၞိဟ်မွဲဍုၚ်ကွာန်၊ ဇၟာပ်ဌာန်သ္ၚောဲညောန်။ သ္ကိုပ်ပၞာန်ဂှ်၊ ဟိုတ်ဟွံသၟဟ်သၟန်။ညိရောဒးဗီု၊ ဒးလီုလ္ၚုလ္ၚန်။ဟံသာဍုၚ်မန်၊ နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်။
       ဒးထောံကၠေံသ္ကဲ၊ လုပ်တဲညးသ္အာၚ်။ သၟိၚ်ဒဴဗညာ၊ ရာဇာတြုံသာၚ်။ က္တဴက္တာန်မံၚ်၊ ညံၚ်ၜိုဟ်ကဵုကၠာၚ်။ ဒးထောံကၠေံဂအာၚ်၊ ကၟာၚ်ဍုၚ်ဒေါဝ်ဝါ။
         ဂၠုက်ရာပ်ဂၠုက်အုပ်၊ ဒဴလုပ်ဒျူဒျာ။ ဍိုက်ဂွံဂၠုၚ်က္ၜၚ်၊လှၚ်ဒေါဝ်ဂဂႅါ၊ သၟိၚ်ဨကရာဇ်၊အမာတ်ဒဴဗညာ။ဝံသဒတောဝ်၊တၞောဝ်မန်ရာဇာ။ဖေက်အဲအနိုၚ်၊ ဝၚ်သၟိၚ်ယုတ်ဗၟာ။မန်ပိုယ်ဒဴပၞာန်၊ ထောံကွာန်ဂွံဝါ။ ဂြိပ်ဒဴထောံဗၟာ၊ ပ္ၚောံဒျူဒျာရောၚ်။
         သာ်ဝွံမွဲတောၚ်၊ ဟွံယောၚ်ဒှ်ဍာံ။ ဍုၚ်ဗဂေါဝွံ၊ လ္ၚုလုံဒိုဟ်ဒ္စံါ။ တၞောဝ်ပိုယ်မည၊ ညံၚ်ကဒဴကျာံ။ သ္ပကာဝရာံ၊ 
သၞာံဂှ်လ္အိတ်။
        ကၞိရောၚ်ဒးဘဲ၊ ဗ္ဂဲရပ်ကိတ်။ သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ကၠုၚ်စိုပ်လ္အိတ်။ လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ကဵုစှ်ဒ္စိတ် (၁၁၁၉)။ မန်ကျအာဗၟာ၊ ရာဇာတၞောဝ်သိဒ်။ တၞောဝ်မညပြဲ၊ 
စိုပ်ဘဲဍာ်ဒ္စိတ်။ ပ္ဍဲဇမ္ဗုဒိပ်၊ဂြိပ်ဒဴဗၟာၚိတ်။ တိုန်ဒဵုကၠဆာ်၊ စှ်ေဍာ်ကျာံကိတ်။ ညံၚ်သာ်ဂှ်ကၠာ၊ ဥပၟာလ္အိတ်။ ညံၚ်သာ်ဂှ်လေဝ်၊ သရေနိမိတ်။ မန်ဒးထောံဍုၚ်၊ သုၚ်ဝိပရိတ်။ ဆၚ်ဒဴနူနန်၊ ယောန်အာဟိတ်ဟိတ်။လုပ်အာဂြိုပ်ဂၞိၚ်၊ ကြာကၠစိၚ်သိတ်။ ဂၠိုၚ်ကဵုဝိဝဲ၊ ဂၠိုၚ်ဘဲလ္အိတ်။ဒးအေၚ်ပုၚ်ဍာ်၊ ကွာ်အာမံၚ်ဍိတ်။ဒဒိုက်စိုပ်သိဒ်၊ လ္အိတ်ပိုတ်သ္ကုတ်။
    ဍုၚ်ဟံသာရော၊ ဗဂေါညးခုတ်။ လုပ်စိုပ်တဲဗၟာ၊ ရာဇာအယုတ်။ ဂးအံၚ်ဇေယျ၊ စိုတ်ညံၚ်ကၠဂြုတ်။တၞောဝ်ၜိုပ်ထဝ်ကွေံ၊ ဍေံရပ်ပရှ်ဍုတ်။ ဂၠာဲဒုဟ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ ဂၠာဲစောဲဂဗုတ်။လဟုက်ထေဲထုတ်၊ စုတ်ဒုဟ်ကဵုမန်။
         သၟိၚ်ဗၟာယုတ်လေဝ်၊ ဨကရာဇ်ဝန်။ညံၚ်ကလော်ကြုက်၊မုက်ညုဓညောန်။ ဍေံဂွံအဝဵု၊ ဍဵုဍိုက်ပျဲလောန်။ ခမဳသၚ်မန်၊ကြပ်ညောန်သ္ၚောဲသာဲ။
         ကဵုကော်နၚ်ကၠာ၊ ဗၠးဏာသရာဲ။ ကၠုၚ်စိုပ်ဆတ္တဝ်၊ပ္တောံလဝ်မွဲဒၞဲါ။ညာတ်ဒှ်ဒေါသ၊ ညံၚ်ကၠရပ်သ္ၚာဲ။ ဟၟဲမေတ္တာ၊အာဏာလောန်ကာဲ။ မုက်အံၚ်ဇေယျ၊ ဒေါသဗ္တေတ်ဍာဲ။မၚ်မွဲဓုတၚ်၊ သၚ်ခမဳဗၠာဲ။ ဒးအလီရ၊ ဗၟာသ္ပပြယာဲ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်စၞာဲ၊ ဥပါယ်အဟိုတ်။
        ကေတ်စိၚ်ဒြၚ်ဗိုန်၊ ကဵုလိုန်ဂစိုတ်။ နကဵုလွဟ်ပၠန်၊ ပန်ဗာ်ဖအိုတ်။ ဒးဒုၚ်ပယျဲ၊ ဘဲကမ်ဒးချိုတ်။ ဗုၚ်လိုက်ကအ်ပိုတ်၊ ချိုတ်ၜိၚ်မံၚ်ဆီ။
       ကွးသၚ်အရဳ၊ခမဳမန်ပိလ္ၚီ (၃၀၀၀)။ စုတိစဴသွဝ်၊ သီုဓဝ်လၞီ။ဒးဒုၚ်ကၠုၚ်ပၠန်၊ ဘဲဒဏ်ကၠံလ္ၚီ။ သာ်ဝွံခပ်သီ၊ သမ္တီလဝ်ညိ။
          ဣတ္တဳဗြဴမန်၊ သီုဂဝ်သန္ဓိ။ပ္ဍဲဗော်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်ဒိဋ္ဌိ။ပန်ဗာ်ထပက်၊ ၜုၚ်တက်ကဵုရိ။ ညာတ်ဒှ်ဗဟေက်၊ ဖေက်ဖေက်ဂိဂိ။ လရိုအ်ယာံဟာဲ၊ ဗက်ဂၠာဲကော်မိ။ ပၞာန်ဗၟာတဲဂံၚ်၊ ညံၚ်နာ်သတ်ဂျိ။ ညးဒၞဲါဟွံမွဲ၊ ဂၠိုၚ်နဲလက်ဗျိ။ စိုတ်ယုတ်လောန်ကာဲ၊ဟာဲသတ်ရိုၚ်ရိ။ ဗြဴသီုသန္ဓိ၊ အိုတ်ဇဳဝိတ။
         မၞိဟ်ထပှ်လ္ၚီ၊ တီကၠးဍာံပြ။ (၇၀၀၀) ဂကူပိုဲကၠာ၊ဘာသာမည။ အဆက်သၟိၚ်ပိုတ်၊ အိုတ်တၞောဝ်ဝံသ။ ညံၚ်ဂွံကၠက်အာ၊ ဘာသာပိုယ်ပၠ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်စၞာဲ၊ ဍေံဗက်ဂၠာဲသၞ။ကောန်ၚာ်တြုံရ၊ သ္ပမံၚ်ကွးဘာ။
           ဍေံဒဳနၚ်သ္ကဲ၊ ညံၚ်ဂၠဴပ္ဍဲဝါ။ ဗာ်ထပက်ပန်၊ ပ္ကီုဒဏ်နာနာ။ဆီဇွောဝ်ဒှ်ဍာ်၊ ကောန်ၚာ်ကွးဘာ။ဗုၚ်လိုက်ကအ်ပိုတ်၊ ချိုတ်ထပ်လောတ်လ္ၚာ။ ပဲါရောဟွံဗၠး၊ ဒးဘဲလွဟ်ဗၟာ။ ဗာ်ထပက်ပန်၊ကဵုဒဏ်နာနာ။အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာသတ်အလီ။
          ဂစိုတ်ထောံပၠန်၊ သၟတ်မန်မသုန်လ္ၚီ။ (၅၀၀၀) ဒးဘဲလမျီု၊ ဗီုစိၚ်မံၚ်ဆီ။ ဒဒိုက်ဠက်ဆ၊ ဟွံကကၠံလ္ၚီ။ ဟိုတ်နူဗၟာ၊ကွးဘာဒှ်လၞီ။ လိက်နွံဂွံတီ၊ သီပရူဒဒှ်။
           ဆဏအ်ရောသေၚ်၊ တၟေၚ်တိုန်နူဂှ်။ကောန်ၚာ်သၟတ်မန်၊ ဒှ်မံၚ်ကောန်တှ်။ အံၚ်ၚေဝ်လရိုအ်၊ ဂွံဆဗက်ဂြဟ်။ မွဲသာ်ရောကၠိုဟ်၊ဂၠုက်သြိုဟ်မဴတှ်။သၟတ်မန်တြဴလ္ၚီ (၆၀၀၀)၊ ဗက်သီကေတ်ပြဟ်။ ပ္ကောံလဝ်တုဲပၠန်၊ ဟွံတန်ချပ်ဗှ်။ ဂစိုတ်ထောံသၟဟ်၊ ကဵုလွဟ်မၞုဟ်ဇြၚ်။
       သုသာန်ကောန်ၚာ်၊ဆီဒှ်ဍာ်ဝၚ်။ ဇွမန်ပြးမံၚ်၊ တုပ်ညံၚ်သွးဂၚ်။ ဂၠိုၚ်ကဵုဠက်ကိုဋ်၊ ချိုတ်မွဲသဘၚ်။ ဂးအံၚ်ဇေယျ၊သၟိၚ်တၠမၞုဟ်ဇြၚ်။ ဓဇန်လောန်ကာဲ၊ ဂၠာဲကော်ပ္ကောံနၚ်။ ဗၟာသတ်အယုတ်၊ ကုတ်ထောံဂၠိုၚ်ဂၠၚ်။ ကောန်တှ်ကောန်သၟတ်၊ လောတ်လောချိုတ်လၞၚ်။ ဆီဒှ်ၜဳဂၚ်၊ ဘိၚ်ဘၚ်လောန်ကၠာ။
        ဂကူပိုယ်မန်၊တၟေၚ်ဂၞန်သၚ်္ချာ။ အဃောဂှ်ရ၊ ဆမန်ချိုတ်အာ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ဟံသာ၊ ၜါဠက်မွဲလ္ၚီ။ (၂၁၀၀၀) ရာဇဝၚ်ထၟိက်၊ လိက်နွံဂွံတီ။ ဆဗၞတ်ဂှ်ဟေၚ်၊ တုဲဟွံသေၚ်ဏီ။ ဗၟာဗက်ဂစိုတ်၊ဠက်ကိုဋ်ကၠံလ္ၚီ။ အလုံဍုၚ်မွဲ၊ ရိုဟ်တ္ၚဲဗက်လီ။ အသမ်တၠနာဲ၊ ဗက်ဂၠာဲဗက်သီ။ မန်ပိုယ်ကြအ်ဆီ၊ ဆဵုလၞီဇၞော်။
       မညဘာသာ၊ နွံကြာဂရော်။ ဇၟာပ်ဒိုဟ်သတိုတ်၊ ပလိုတ်ဗၟံက်။ ဒိုဟ်ဥတ္တရ၊ဒက္ခိဏဗော်။ ပ္ဍဲဒိုဟ်ပန်ဟာန်၊ဒ္စံါဌာန်ညးကော်။ ဍေံဗက်ဂၠာဲအာ၊ ကြာဒဵုဂရော်။ ဒဴလေဝ်ဟွံဗၠး၊ဒးစိုပ်ဘဲဇၞော်။ဆမန်နွံကၠာ၊ ဍေံအာဗက်ကော်။ ဍေံရပ်နၚ်တုဲ၊ဟွံရုဲဍောတ်ဇၞော်။ တြုံဗြဴဝုတ်ဗၠာဲ၊ သီုကၟာဲဍေံကော်။ဒိုက်သိုက်ဟွံရော်၊ ဍေံကော်ဖအိုတ်။ 
      တၟော်မၞိဟ်ရောတီ၊ ကၠံလ္ၚီဠက်ကိုဋ်။အံၚ်ဇေယျဝွံ၊သၟိၚ်ဒုစရိုတ်။မောဟဒွိဟိုတ်၊ စိုတ်ညံၚ်ဂျိနာဲ။
     အိုတ်ဂကူမန်၊ ၝောံမၞိဟ်ကောန်ၚာ်။ အကြာဍုၚ်ကွာန်၊ဌာန်ၜဳပ္ဍဲဍာ်။ဍေံဗက်သ္ၚဳဂၠာဲ၊ ဇၟာပ်တာဲဇၟာပ်ရာ်။ ပ္ဍဲသ္ၚိဂြိုပ်ဝါ၊ဘုတ်ဘာသီုကျာ်။ ဆနွံဗက်ဂၠာဲ၊ ဒၞာဲဂၠိုၚ်ဇဳသာ်။ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ဒှ်သၟိၚ်ပိုၚ်သၞာ်။ ဒဳပ္ကောံနၚ်မန်၊လက်ဒေါန်သ္အဵုသ္အာ်။ စိုတ်ဍေံမ္ၚိုဟ်ကြံၚ်၊ တုပ်ညံၚ်ဂျိနာ်။ ပါၚ်စက်လ္တာ်၊ ကွာ်လဇုဲဗာ်ထောံ။
         မန်ဖေက်ဍေံစိ၊ စိုတ်ညံၚ်တိကလောံ။ ညံၚ်ဂၠဴသ္ကအ်ရ၊ဖေက်ကၠကွေံသွံ။ဇၟာပ်ဒိုဟ်ဇဳကၠောံ၊ ဍောတ်ဇၞော်ကြောံဇြာဲ။
       မဂဳလထဴ၊ နှဴသီုကၟာဲကၟာဲ။ ကောန်ၚာ်ညးခုတ်၊ ဝုတ်ဝုတ်ဗၠာဲဗၠာဲ။ ကောန်ဍောတ်ဂွံဆဵု၊ လ္ၚဵုမဴတှ်ယာဲ။ ဗျုဗျုဗျဗျ၊မိမနော်နာဲ။ တဲရပ်ဂစုန်၊ ရုန်ရုန်ဂဲါဂဲါ။ သၠုၚ်သဝ်ဂၠိုၚ်စွံ၊ ကြောံကြောံဇြာဲဇြာဲ။ ပၞာန်ဗၟာဒဳနၚ်၊ ဒေါသလၚ်ဍာဲ။ ထေဲပၞောတ်လောန်ကာဲ၊ အသမ်နာဲစာ။
       မုက်မတ်ကှ်ဇြ၊ ဘယလောန်အာ။ ဖေက်ဟွံဂံၚ်ကျောဝ်၊ လၚ်ဇွောဝ်ပူဆာ။ ဒးယာံဓဇူ၊ ဗ္ဂူဗြဲမတ်ၜါ။ ဂၠိုၚ်ဘဲပရိုက်၊ ဂၠိုၚ်ဒဒိုက်သၞာ။ဒးယာံရၚ်သ္ကအ်၊ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ကၠာ။ယာံရေဝ်ကရောတ်၊ ဂစောတ်သာသာ။ ဗၟာဒဳပ္ကောံနၚ်၊ရပ်ဇြဲတဲၜါ။အသမ်သၟိၚ်ကၠာ၊ ယာံဗက်အာဍေံ။
         လရိုအ်သေဲသေဲ၊ ကရေဲညံၚ်ချေံ။ ဗၟာယုတ်မိစ္ဆာ၊ ရပ်ဏာတုဲကွေံ။ ညံၚ်ညးဗက်ချေံ၊ ဍေံဒဳပၠောပ်စာတ်။
      ပိုယ်မန်တမၠာ၊ ဍုၚ်ဟံသာကၞာတ်။ ကိုဋ်ဠက်ကၠံလ္ၚီ၊ ဟွံတီလောဲဝါတ်။ပါၚ်ဟီုတဲချဳ၊ ဍေံဒဳပၠောပ်စာတ်။ ၜုၚ်တက်ဒှ်တမ်၊ အသမ်လေဝ်သ္ကာတ်။ မန်သီုဖအိုတ်၊ လၞီစိုတ်ဂွံညာတ်။မွဲစာတ်ပေၚ်ထာတ်၊ ပ္ဍဲစာတ်က္ဍန်ဂြက်။
       ဒှ်လၞီသောက၊ မောဟညံၚ်ယက်။လရိုအ်ယာံဒၟံၚ်၊ ညံၚ်ဍုၚ်နရက်။ဍိက်ရာဇဝတ်၊ ကြမ်ကြထတ်မြက်။ ဍေံမိၚ်စုတ်ဗက်၊ လက်ဗျိပၠုက်မန်။
        ဂကူပိုယ်ကွေံ၊ မိၚ်ဍေံဗျိဒေါန်။ သြိုဟ်ညံၚ်ကဵုဖဲါ၊ ယာဲယာံကဵုကောန်။ ဒဒိုက်ကၠံလ္ၚီ၊ ဒှ်လၞီဂၠိုၚ်လောန်။ ကြိုၚ်လဝ်ပ္ဍဲစာတ်၊ ကၟာတ်လဝ်ကၟောန်ကၟောန်။ ဗၟာသတ်အယုတ်၊ စိုတ်အုတ်လက်ဒေါန်။ ဒေါသဂဵုမံၚ်၊ ညံၚ်ကၠကဟောန်။ ဂကူပိုယ်လေၚ်၊ ပၠေၚ်ထောံရောအောန်။လၞီဂၠိုၚ်လောန်၊ကောန်ကဵုမိမ။
       သမ္ဘာယာံအဵု၊ ကဵုတၠသ္ၚိပၠ။ ဗြဲမတ်ၜါပြိုဟ်၊ ဂတီုသြိုဟ်ရ။ တြုံတၠသ္ၚိကၠာ၊ သာမိဘာဂ။ ညာတ်မိတ်ဘမ္ဘာ၊ ဖေက်ဘဲရာဇ။ ဍာ်ရမတ်ဍုက်၊ မုက်ညံၚ်ပ္ကဴဇြ။
သောကစံၚ်ပၠေၚ်၊ပေၚ်ဟဒယ။ပ္ဍဲကဵုသ္ၚိစာတ်၊ ပါတ်လုံခန္ဓ။ လၞီဇၞော်ဂိ၊ စိုတ်ဂျိနာဂ။ညးဒှ်ဗဴလ၊ ဇုဇသဳမူ။
        ဆဵုညာတ်စဴကၟိန်၊ ယွာံဟွံတီဇၞူ။ ဍာ်ရမတ်ပြဟ်၊ ထၞဟ်စှ်ေဓဇူ။ အလုံစာတ်အဵု၊ ပၟတ်ဂဵုဝူဝူ။ညံၚ်ဂိတုဘတ်၊ ကျာထတ်ဗြဲဂူ။ လၞီဇၞော်ဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ဟွံမွဲကဵုဇၞူ။ဒးယာံဓဇူ၊ ဆာန်ဍူကောန်စဴ။
       သဳမူကဵုကၟိန်၊ ယာံထဂၠိန်နှဲ။ ညာတ်မံၚ်ပ္ဍဲစာတ်၊ကအ်အာတ်ပါၚ်ဠဴ။ ယာံမံၚ်သေဲသေဲ၊ ကမြေဲကမြဲ။ ဒုၚ်ဂုဏ်ဟွံဂွံ၊လရိုအ်အာတ်စဴ။ ဗၟာယုတ်ဒိုဟ်ဂွိုက်၊ ဍဵုဍိုက်ဗွဲကြဴ။ပၟတ်ဂဵုဗြံၚ်ဗြံၚ်၊ စံၚ်စာတ်ဖအဴ။ဗြဴမိတၠကောန်၊မိန်လဝ်ကောန်ဂၞဴ။မိန်ဗၟဴဖျုၚ်တှ်၊ ပါၚ်ဂှ်ယာံတဴ။ကောန်ဍောတ်ဟွံတီ၊ အီကဵုမိဂၞဴ၊မိညာတ်ဒးဗက်၊ သြိုဟ်ဂြက်ကွေံအဴ။ကောန်ဍောတ်ဂှ်မိန်၊ကောန်ဇၞော်ဂၠိန်နှဴ။ ကောန်ဇၞော်ဂှ်ယာံ၊ မိလေဝ်ယာံတဴ။တြုံကဵုသမ္ဘာ၊ ယာမုက်ဗွဲကြဴ။ဂၠိုၚ်ကဵုယွာံ၊ ဒေံယာံကဵုကော။ကၟိန်ကဵုနာဲတြ၊ ဗဴကဵုလထဴ။ၝဲယာံကဵုဒေံ၊ ကာယပၠောတ်ပၠဴ။ ထုဲၜန်မံၚ်ပၠန်၊ ညံၚ်ချံက်စန်နှဴ။ညံၚ်ၚဴတမ်သၞာံ၊ ယာံမံၚ်ရေဲရဴ၊ညံၚ်ဗရုဂဂဵု၊ဗြုသဓဵုတဴ။ဇၟာပ်ဒိုဟ်ရော၊ယာံတဴဖဳဒွါ။
      ပိုယ်မန်ဗျုဇၞော်၊လုပ်ဗော်ဇရာ။ ဂွိၚ်ဖေက်တၠိၚ်ဒိုဟ်ရိုဟ်ရေၚ်နာနာ။ ဟိုဲလေဝ်ဣတ၊ လေၚ်ရမွဲဝါ။ပိုယ်ကၠက်ဂကူ၊ဂုဏ်နူသၟိၚ်ဗၟာ။ ပိုယ်ဒးဒုၚ်ပၠန်၊ ဘဲဒဏ်နာနာ၊ စံၚ်ဂစိုတ်ပြဟ်၊ဒှ်သၠာတ်ပ္ဍဲဝါ။ ပ္ဍဲကဵုစာတ်ဗၟာ၊ ဘဲရာဇာအနိုၚ်။
     မန်ချိုတ်တူဂြောတ်၊ ပ္ဍဲပၟတ်စာတ်သၟိၚ်။ ဒးသ္ကန်ကလိ၊ စုတိသီုဂဝိၚ်။ ရမ္သာၚ်ထတ်ကၠာ၊ ယာံပြာကတ်ပၟိၚ်။ ဗၟာယုတ်ပၟၚ်ထံၚ်၊ မၚ်မံၚ်စာတ်သၟိၚ်။ တြုံဗြဴဗျုထဴ၊ ယာံတဴမံၚ်ဗျိၚ်။ကၠာဍေံဟွံစံၚ်၊ ပၟၚ်ထံၚ်ဂွံမိၚ်။ ဒေါသဇၞော်တိုန်၊ မွဲချိုန်ဂွံမိၚ်။ဍေံဟွံချပ်ဗ္စာ၊ ကရုဏာသိၚ်။ အပိုၚ်အနိုၚ်၊ ဍေံဖျေံပၟိၚ်ဟေၚ်။
   ဗၟာအံၚ်ဇေယျ၊ သ္ပပိုယ်ဗီုပြေၚ်။ ဍေံစက်ကဵုပသဲ၊ သ္ကဲပိုယ်ဗွဲလၟေၚ်။ဂကူဂွံယုတ်၊ ဍေံဂၠာဲစုတ်ပၠေၚ်။ပလီုကျာ်သြဳကၠာ၊ ဘာသာမန်ဟေၚ်။ တၞောဝ်ရာမည၊ဍေံကော်ဣတလေၚ်။ဇၟာပ်ဇၟပ်စာၚ်ဟေၚ်၊ကွာ်ရေၚ်ဗက်ဗဵု။
        တက်တဲဂေတ်ရ၊ သ္ပဝေၚ်စရဵု။ ဣတလေၚ်ဣတလေၚ်၊ ပိုယ်ရပၠေၚ်ကဵု။ ဍေံဖအဴဂေတ်ကွေံ၊မ္ၚးစာတ်ဂှ်အဵု။မန်ဘဝဍိက်၊ ဒှ်ကၠိက်ဒှ်ကၠဵု။ကျညးမုက်ဍောတ်၊ညံၚ်ပ္ကေတ်ဒးခပဵု။ညံၚ်ဂၠုၚ်က္ၜၚ်ဗြမ်၊ ကမ်အကုသိုလ်။လၚ်ဇွောဝ်ကၠၚ်ပြဵု၊ ပ္ဍဲသ္ၚိစာတ်။
         ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ စိုတ်ဍေံယုတ်သ္ကာတ်။ဍေံပြိုက်စုတ်ဂြုဲ၊ ဂဥုဲသေနာတ်။ရဲသၟိၚ်ရာဇာ၊ ဗၟာဗာဇ္ဇခါတ်။ဍေံစံၚ်ပၠေၚ်အဵု၊ ကဵုအဂ္ဂဓါတ်။ပၟတ်ဗ္ကေတ်ဂဵုဍာဲ၊ တူဂၠိုက်ဂၠာဲသ္ကာတ်။ကၠံလ္ၚီဠက်ကိုဋ်၊ ချိုတ်အိုတ်သီုစာတ်။ဗဂေါလ္ၚုလ္ၚုန်၊ ပိုယ်မန်ဂွံညာတ်။ လုံဍုၚ်ကွာန်ရး၊ ဒးဖေက်သမ္ၚာတ်။ ချိုတ်ဂုဏ်ပယျဲ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဒှ်ဝါတ်။ သီုဂကူလေၚ်၊ ဂြောတ်မံၚ်ပေၚ်စာတ်။ဖျုန်ဇုတ်စၞာံဂှ်၊ ဒှ်အာပ္တေၚ်ဓါတ်။ပိုယ်မန်ဂွံညာတ်၊သမ္ၚာတ်ကွေံဏး။
           ပ္ဍဲဍုၚ်ဗဂေါ၊ အဃောဂှ်သၟး။ဒ္စိတ်စာတ်သွံ၊စံၚ်ထောံကၠးကၠး။ဍေံစံၚ်ပၠေၚ်မန်၊ အောန်စိုတ်ကွေံဏး။ ဗြဲမတ်စရိုဟ်၊တသိုက်တဟး။ ဆဝွံရောသေၚ်၊လ္ပထေၚ်မၞိဟ်သၟး။ ဗၟာစိုတ်ဟွံပြေ၊ အံၚ်ဇေယျဏး။ ပဲါနူမၞိဟ်ဟေၚ်၊ တၟေၚ်နူဂှ်မ္ဂး။ ကပေါတ်မန်ကွေံ၊ ဍေံဗက်ဂၠာဲသၟာန်။
            အကြာၜဳကြုၚ်၊ အလုံဍုၚ်ကွာန်၊ ကၠအ်သွဝ်တိဗ္ၚ ဇွောံမမွဲဟာန်။ဘုတ်ဘာဒေါဝ်ဍုၚ်၊ဇြပ်ဇၞူရုၚ်ဒါန်။သိမ်ဥပုသ်ကၠာ၊ ရုၚ်ဖျာသ္ၚိဌာန်။သ္ၚိသွာၚ်ဒိုဟ်ပန်၊ ဒဒန်ဂၠံၚ်ဍာန်။ဆအပေါတ်မန်၊ ကၠောန်လဝ်ကွေံကြာန်။ ဂိုဟ်မံၚ်ဟာနာဲဍေံဟွံဂၠာဲသၟာန်။ ဗၟာယုတ်တအ်သွံ၊ စံၚ်ထောံကြာန်ကြာန်။နန်ထဝ်သ္ၚိကၠတ်၊ ဒြပ်ရတ်ပိုန်ဟာန်။ ဂၠိုၚ်လောန်သတိုတ်၊ရိုဟ်အိုတ်ဟွံမာန်။ တမ်ဂြန်ကိုန်ဆန်၊ အၚ်ယန်နွံဥာဏ်။
      ဗေဒၚ်ပန်ဗော်၊ ဗိုတ်ဇၞော်ပကာန်။ ဓဝ်ပိဋကတ်၊ လိက်ပတ်ဇၟာပ်ဌာန်။ သိဒ္ဓိ ဗလသဗ္ဗထုဲကြာန်။ ဗၟာအယုတ်တအ်၊တၟအ်ဍုၚ်တၟအ်ကွာန်။ စံၚ်ထောံသီုဘာ၊ ဝါဒဒပ်ပၞာန်။ ဂြန်ဂဥုဲဒဗျ၊ ရောဂနိဒါန်။စံၚ်လိက်စံၚ်ကျာ်၊ လီုလာ်ထုဲတၞာန်။ဂၠာဲဂွံဗက်စံၚ်၊ ကမၠက်ဂၠံၚ်ဍာန်။ဍဵုဍိုက်ပိုယ်မန်၊ ဂၠိုၚ်လောန်ကွေံကြာန်။ ယွံဗော်အဟော၊ ကလောမန်ဆာန်။ ဒဒှ်ဟိုတ်ဖိုလ်၊ သမ္တီကဵုမာန်။ ဗကတ်လဝ်ညိ၊ ပ္ဍဲကဵုဝိဥာဏ်။ ဂိုတ်လွဳညိမန်၊ ညံၚ်ဂွံနန်ယာန်။ ဒဵုစိုပ်နိဗ္ဗာန်၊ ဆာန်ဂကူအိုတ်ညိ။
       ရာဇာမူလ၊ ဝံသသၟိၚ်နန်။ တၞောဝ်ဨကရာဇ်၊ သီုအမာတ်ပန်။ ဗိန္ဒောဟောရာ၊ ပညာဇၞော်လောန်။သ္ကိုပ်ပၞာန်ရ၊ညးတၠအစောန်။ဒဴထောံနူနန်၊ ယောန်လုပ်ဒျူဒျာ။
          ဂိုၚ်သမ္တီရ၊ လ္ပဝိုတ်ပြောဲဇွာ။ ဒဒိုက်မန်ဂှ်၊ ဒှ်နူပၞာန်ဗၟာ။ ပၠောပ်စာတ်တုဲစံၚ်၊ ဒှ်ညံၚ်သၠာတ်ဝါ။ ပန်ဗာ်ဂစိုတ်၊ လေၚ်အိုတ်နာနာ။ ဂကူအယုတ်၊ စံၚ်ဘုတ်စံၚ်ဘာ။ ဒဒိုက်ပိုယ်ဂှ်၊ဒှ်ကၠုၚ်နူဗၟာ။ချူစွံလဝ်ပြဲ၊ ပ္ဍဲသၠရိုတ်တာ။ ဒုမဂႅလ၊ ပ္ဍဲဘဒ္ဒကၠာ။ဂိုၚ်သမ္တီလဝ်၊ ဓဝ်သတိပမှာ။ မန်ရာမည၊ ဂယဏအ်ကၠာ။သၟတ်ဝုတ်ဗၠာဲတအ်၊ တၟအ်ညးအဲမှာ။က္တဵုတိုန်တၟိကၠာ၊ ပဝိုယ်မှာတဴ။
          နူဂှ်သေၚ်ဟာ၊ အခါဗွဲကြဴ။ ဆမန်သှ်ေဂး၊ ပြးဇးဂြိပ်ဒဴ။ပ္ဍဲဂြိုပ်ဇၞော်ဟေၚ်၊ ဇရေၚ်လ္ဂောဝ်အဴ။ ကၠောန်ဂွဲသြောံဇွောံ၊ ဂၞဴဂွံဒုၚ်တဴ။ သိုၚ်သ္ၚိတက်တာဲ၊ ဗြဴကၟာဲလထဴ။မံၚ်လအ်ညိပၠန်၊ဗၟာဗက်လန်နှဴ။ ပ္ဍဲသက္က ရာဇ်၊လောကဓါတ်သ္ဍဴ။ လ္ၚီကၠံပိစှော်၊ပန်ဂှ်ပံၚ်နှဴ။ (၁၁၃၄) ဗၟာယုတ်ဂွံလဝ်၊ နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်ပ္ကဴ။ ရးမန်ပိအဴ၊ က္တဴက္တာန်ရောၚ်။
           သမ္တီပယောၚ်၊ သောၚ်သောၚ်ပံက်ပါၚ်။ ဂကူမန်ရ၊ ညံၚ်ကပ္ဍဲကၠာၚ်။က္တဴက္တာန်အဵု၊ကဵုမံၚ်ရမ္သာၚ်။ ဗညာစိၚ်ကၠာ၊အာထောံဍုၚ်ဂြာၚ်။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်၊နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်
ဗ္တာၚ်။ ဒးထောံဂအောၚ်၊ အောပ်ညံၚ်စာၚ်ဂြိုပ်။
          ပိုယ်မန်သေၚ်ဟာ၊ ဗြဲမတ်ၜါရိုပ်။တွဵုရးမုဟ်ရး၊ ဒးသ္ပဗ္ဒိုပ်။ သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ရိုဟ်ကၠုၚ်အာစိုပ်။ လ္ၚီမွဲကၠံကိုပ်၊ စိုပ်မသုန်ဣသုန်။(၁၁၅၅)
         ဆမန်သှ်ေအဴ၊ မံၚ်ရောစိန်ဝုန်။ဒဴလုပ်ဒျူဒျာ၊ ထောံဂြိုပ်ဝါတုန်။ လ္ၚီမွဲကၠံအဴ၊ တြဴစှော်ဟီုပ္ဍုန်။ (၁၁၆၀) ဆမန်သှ်ေမံၚ်၊ညံၚ်ကဵုစၟဂြုန်။ လုပ်ဒျူဒျာတုန်၊ လ္ၚုသုန်ဒေၚ်ၚုၚ်။
      သမ္တီဒဵုချိုတ်၊ စိုတ်လ္ပကေဝ်ဇြုၚ်။ဖေက်အံၚ်ဇေယျ၊ညးတၠပိုၚ်ဍုၚ်။ လ္ၚဵုဂှ်ကွာ်တိုက်၊ ဍိုက်က္ၜၚ်ဍိုက်ဂၠုၚ်။ မန်ဒဴဗၟာ၊ ဂြိုပ်ဝါတိသၠုၚ်။ နွံမွဲဂလာန်၊ဥာဏ်ပ္သရုၚ်။စိုပ်သက္ကရာဇ်၊ပိုၚ်ကၞာတ်လဝ်ပ္ညုၚ်။လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ထ္ပက်စှော်စုတ်ကၠုၚ်။ (၁၁၇၀) ရးမန်ပိကၠာ၊ ဟံသာလ္ဂုၚ်။ ဗၟာယုတ်အဂွိုက်၊ ဂးမှကျိုက်ပဠုၚ်။ ဍေံဍိုက်ကအ်စိၚ်၊ ပသၟိၚ်ပိုၚ်ဍုၚ်။ ဍဵုဍိုက်မန်ပ္ညုၚ်၊ဒုၚ်ဒဝ်ဟွံမာန်။
        ဟွံမဲဂဗုတ်၊ ဂၠာဲစုတ်ဂလာန်။ သ္ၚိလံက်ခပဵု၊ ကဵုဒဏ်စုတ်ဒါန်။ ပ္ဍဲဍုၚ်ကြာရး၊ မ္ဒးက္တဴက္တာန်။ ဗၟာယုတ်အဂွိုက်၊ကျိုက်ပဠုၚ်သ္ပမာန်။ ဗက်ကၠောန်ဗၠေတ်ဗၠေတ်၊ ကေတ်ဇၞးကေတ်မာန်။ မန်ပိုယ်ၚုၚ်ၚ၊ ဘဝကျပၞာန်။တုပ်ညံၚ်ပၟတ်ဖဴ၊ ဂမ္တဴမ္တာန်။အရေဝ်ဂလာန်၊ သ္ၚိဌာန်ဂမြိၚ်။
           ဆမန်သှ်ေမံၚ်၊ ညံၚ်ဟွံဂွံယုတ်ဂၠိၚ်။ ဖေၚ်ပူက္ဍိုပ်ကၠာ၊ ပြာကတ်ဂွံမိၚ်။ အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်ဒှ်သၟိၚ်။ဂၞိန်မၞိဟ်ဗြဴကွေံ၊ ဍေံကဵုပူဂဵုကွိၚ်။ ဟိုတ်ဒှ်ဂၞိန်ဂး၊ ပိုဲဒးကေတ်ထၟိၚ်။မန်ပိုယ်ဂွံယုတ်၊ ဍေံစုတ်အသိၚ်။ ဒေါသလဟုက်၊ မုက်ဍေံညံၚ်ဂြိၚ်။ ဍေံဖျေံအမိၚ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ကီု။
        ညာတ်မၞိဟ်ဟွံကော်၊ ဍောတ်ဇၞော်ပဟီု။ ယဝ်မိၚ်ဒးမ္ဂး၊ထဗးထၞိက်ပ္ကီု။ တပ်ဒဏ်ကဵုဘဲ၊ ဂြဲကၠေၚ်တက်တ္ၚီု။ စန်ဇိုၚ်ကၠေၚ်တဲ၊ စဲပ္ဍဲတ္ၚဲကီု။ဆဂှ်ဟွံသေၚ်၊ တၟေၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုဗီု။ ဂလာန်ၜဴပါၚ်၊ လာၚ်မုက်လေဝ်ကီု။ လဳမုက်ရောၚ်ဂး၊ ပိုယ်ဒးဗက်ကီု။ညံၚ်ဂွံဟိဏ္ဏ၊ မညအိုတ်သီု။ ဍေံရောၚ်ပလီု၊ ကဵုပိုယ်ဟီုစုတ်။
      ကောန်ၚာ်တြုံဗြဴ၊ အာနုဘဴဂွံဟုတ်။ဂကူမန်ဂှ်၊ ဒှ်မၞိဟ်ဂွံယုတ်။ ဝေါဟာဥပဲါ၊ ကဵုကၞာဲဒးစုတ်။ ဍေံဗ္ဂေတ်ထောံပၠန်၊ပိပန်ဟွံသ္ကုတ်။ ဂကူပိုယ်ကၠာ၊ ပညာဂွံဆုတ်။ မိကောန်ၚာ်ဂး၊ဇံၚ်နးဍေံစုတ်။ သၠးသန္ဓိကောန်၊ မန်ပိုယ်ဂွံယုတ်။ ညံၚ်ကွိုန်ဂွံဟုတ်၊ ဇံၚ်နးစုတ်ညိ။
        ဍေံကဵုတက်မံၚ်၊ လ္တူဇံၚ်အဂ္ဂိ။ ဂလာန်ဂှ်ကၠာ၊ ခါဟွံစၟတ်ညိ။ ဗၟာယုတ်သ္ပဝဲ၊ ဍေံပျဲမတှ်၊ ပါၚ်ကှ်ဖိဖိ။ အိုတ်ဇိုၚ်တဲမာ၊ကၠာဟွံချိုတ်ညိ။ ကာလဒးဘဲ၊ ဒှ်ယဲဗျာဓိ။ ကောန်ဂၞဴဂှ်စိ၊ မိဂွံဆဵုကၠာ။
      ကောန်ၚာ်သၟတ်ပြဲ၊ လောန်မွဲအခါ။ ပိုယ်ဂကူမန်၊ယဝ်ကၠောန်ဇာတာ။ ညံၚ်ကၠိုက်လ္ၚၚ်ရ၊ ဟိဏ္ဏလောန်အာ။ဒုန်ဓလိၚ်ဇွ၊ ဂဗသေၚ်ဟာ။ ကဵုဂကူမန်၊ကၠောန်သ္ပဇာတာ။အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်မိစ္ဆာ။ပြဝေဏဳတၞမ်၊ ဝါဒိတမၠာ။သၠရိုတ်သၠတာ၊ ကၠောန်ဇာတာရ။
       ဗၟာယုတ်တအ်အဵု၊ ယဝ်ဍေံဆဵုပၠ။ လဟုက်ကဟောန်၊ကောန်သီုယာဲတ။စန်ဇိုၚ်တဲပ္ညဳ၊ ဖုံပၠဳမိက်ရ။ပၠေတ်အသုဘ၊ညံၚ်ဇွပသ။ပၠေဲစဲတ္ၚဲကၠာ၊ ကြာဂြိုပ်ဝါဗ္ၚ။ကၠာဟွံချိုတ်ညိ၊သှ်ေဇဳဝိတ။ တုဲဗလးဖျဴ၊ကြဴတပ်ဒဏ်ရ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်သၠုၚ်၊ကၠုၚ်ပိုၚ်ပိုယ်ပၠ။ ဍေံဓဇန်လောန်၊ ပျဲပိုယ်မည။ ညံၚ်လကိုဟ်,ကၠန်၊ ကုမ္ဘဏ်ယက္ခ။ ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ စိုတ်နာ်စိုတ်ကၠ။ ဂၠိုၚ်ကဵုပယျဲ၊ ပျဲပိုယ်မန်ရ။ ဂကူမန်အဴ၊ ဗွဲကြဴဂတ။ 
လၟုဟ်ပစ္စက်၊သွက်ရာမည။ မိၚ်လိၚ်ဝွံပၠန်၊ ပ္တန်လဝ်စိတ္တ။ ပၠံၚ်ဍုၚ်ဗက်အာဲ၊သၠာဲကဵုဇဳဝ။ ဒၞာဲချပ်ဒၞာဲဂွ၊ လ္ပဝိုတ်ဒညဟေၚ်။
             ဒးစှ်ေနူနန်၊ ကောန်ဗြဴယိုက်လေၚ်။ မိုၚ်သဝ်နာမ၊ ဗၟာရခေၚ်။ ဒဏ်ရာဇဝတ်၊ဇြဟတ်စိၚ်ဟေၚ်။ ကြောံကၠေၚ်ကျေဝ်ဂေါဝ်၊ ဗဵုလ္ၚောဝ်ဍိုက်ပေၚ်။ပ္ဍဲရးမည၊ သ္ပသၟိၚ်ဍေံပၠေၚ်။ ဍဵုဍိုက်ပိုယ်မန်၊ နန်ထဝ်ဒးလေၚ်။ ပွိုၚ်မွဲသၞာံကၠာ၊ အခါလဵုဟွံဝေၚ်။ ဍေံပၠေၚ်ပိုယ်ဟေၚ်၊ ဗွဲတၟေၚ်ပျဲပျာံ။
         ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ဂွံညာတ်ဍာံဍာံ။ အေက်ၜါသပ်ၜါ၊ ဟွံမှာဒှ်သၞာံ။ (၁၁၁၇) ကၠံလ္ၚီဠက်ကိဋ်၊အိုတ်မန်မွဲဂံါ။ဘဲသၟိၚ်ရာဇာဖေက်ဗၟာဗက်ဒံါ။ ဂွိၚ်ဂွိၚ်ယံၚ်ယံၚ်၊ ညံၚ်ကၞိဒးတာံ။ ပဲါဘဲယုတ်ဗၟာ၊ လုပ်ဒျူဒျာသ္ဍာံ။ သမ္တီလ္ပဝိုတ်၊ ဟိုတ်ဍေံပျဲပျာံ။ ဖေက်ဗၟာအိုတ်ရ၊ ကလုပ်ပါၚ်ကျာံ။ တုပ်ညံၚ်သာ်ဂှ်၊ သၟဟ်ကဵုပယျာံ။ဗွဲကြဴတုန်သ္အး၊ အတးၜက်သၞာံ။ လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ထပှ်စှော်ဒ္စံါ။(၁၁၇၈) သၟိၚ်ဒါဝန်သ္ဍာံ၊ နာမ်နာမအဴ။
     သီုဗိုလ်ပၞာန်ရ၊ ထဥဒှ်တဴ။ဇက်လုပ်ဒျူဒျာ၊ အဝဇ္ဇာထဴ။ယိုက်လဝ်ဇၞော်မာန်၊ ဝေၚ်ပၞာန်ဒှ်ဆဴ။ဍေံဗက်လုပ်ပၠန်၊ လီၜန်ဗက်နှဴ။ ပန်ဗာ်ဗက်ဗ္တိုက်၊ လိုက်ဍုၚ်သေံအဴ။ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ မိၚ်ညာတ်ကော်ခဴ။လ္ၚီမွဲကၠံဂှ်၊ ထပှ်ဣသုန်နှဴ။ (၁၁၇၅) ရးမန်ပိအဴ၊ က္တဴက္တာန်ရိၚ်က္တၚ်။ 
     ဥတုပိကီု၊ ကသီုကညၚ်။သြောံသ္ၚုခၞေဝ်သွ၊ ဖျုန်ကၚုဟ်က္ဍၚ်။ က္ဍၚ်ဇဳဒှ်ကၞောဝ်၊ ကၠောဝ်ဗျဵုတဟၚ်။ ဝတ်ဓမ္မတာ၊သံသာဍာ်ဂၚ်။ ဖျာတိုက်ကွဳပ္ညုၚ်၊ ဖျာဂၠုၚ်ဖျာက္ၜၚ်။ၚုဟ်မးအနဳ၊အိုတ်ဇၟာပ်ဇဳက္ဍၚ်။ ဒှ်ဂ္ညိဂ္ညောန်အဵု၊ အလဵုဍေံကၠောန်နၚ်။ ပ္တိုန်ၚုဟ်မးက္ဍၚ်၊ ကၠောန်နၚ်ဒကေဝ်နှဳ။
      ကၠောန်သၠဒကေဝ်၊ အလေဝ်ဍေံဟွံတီ။လောဘလောန်ကာဲ၊ဆာဲဥာဏ်အလီ။ ပၠောပ်သၠဒကေဝ်၊ ကေဝ်တုဲဍေံသီ။ ဟီုလဝ်အရေဝ်၊ၚုဟ်အလေဝ်နှီ။လျိုၚ်ညဳသတိုတ်၊တုပ်စိုတ်ဂြိုၚ်အီ။ ကၠောန်သ္ပသာ်ဂှ်၊ ဟွံဒှ်ဗၞိက်အလီ။ ပ္ဍဲကဵုရးမန်၊ ကမၠောန်ကၠံလ္ၚီ။ ကေတ်ကေတ်ကဵုနှီ၊ ဂွံတီတၟော်ရော်။
               ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ သမ္ၚာတ်စိုတ်ဇၞော်။ ထအုကမြဴ၊ စိုတ်ဂၠိုက်က္တဴသၞော်။ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ ဒှ်သၟိၚ်ပိုၚ်ဗော်။ စိုတ်ဍေံမ္ၚိုဟ်ကြံၚ်၊ ညံၚ်ဘုတ်ကလော်။ ဗၟာဗၟုဲနာံဗ္ဂဲ၊ ပျဲမန်ဂၠာဲကော်။ ဂွံတုဲဒဳဏာ၊ အကြာဂရော်။ နာမ်ကၞိဂှ်မန်၊ ဆီနန်တော်တော်။ကၠဗ္ဂဲရပ်ကိတ်၊သ္ၚာဲၚိတ်ကြော်ကြော်။ မန်ကဵုဗၟာရ၊ သၞကဝ်ညးကော်။ ယဝ်ရဒးတၟော်၊ တော်ညိတီတဴ။
         ကၞိကဵုဗ္ဂဲ၊ ဒှ်ဝဲထုဲနှဴ။ စိုပ်ကၠုၚ်ပၠန်သွံ၊ ဟွံလအ်ဗွဲကြဴ။လ္ၚီမွဲကၠံဂှ်၊ ထပှ်စှော်တြဴ။ (၁၁၇၆) ဒပ်မန်ဗၠးၜး၊ပၠန်ဂတးအဴ။ဒှ်ကလိုက်ကၟဵု၊ ကွဵုဍုၚ်တှ်ေကြဴ။ မံၚ်စံၚ်ဟွံမာန်၊ ဟိုတ်ဍုၚ်ကွာန်က္တဴ။ ထအုကမြဴ၊ စိုတ်ဂၠိုက်က္တဴသၞော်။
         နူတြိကုမ္ဘုၚ်၊ လ္ဂုၚ်ဍုၚ်ဇၞော်။ ထောံကၠေံကျာ်လေဝ်၊စေတဳဓါတ်သော်။ ပ္ၚောံလုပ်ဍုၚ်သေံ၊ တိတြေံဒှ်ဆော်။ ဒဴလုပ်ဗြိုဟ်ဗြိုဟ်၊ ပုဗ္ဗဒိုဟ်ဗၟော်။ ဍာ်ရမတ်တော်တော်၊ စိုတ်သၞော်ကတဴ။
        ဒှ်ဍိက်ညးကီု၊ လေၚ်သီုဂကူ။ ပိုယ်မန်ကွေံကြာန်၊ညံၚ်ပၞာန်အသူ။ ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်၊ ဗၠိုက်စှ်ေဖြဴဖြဴ။ဗၟာယုတ်တအ်ပၠန်၊ ပ္တန်ၚုဟ်မးအဴ။ မၞိက်ရတ်ဂကူ၊ ဝိပူရသာဲ။
      ဇာတိကုလ၊မညၜိုပ်ကၠာ။ မ္ဒးထောံလဝ်၊ နန်ထဝ်ဟံသာ။ ဍုၚ်ဗဂေါလီု၊ စွံဗီုဥပၟာ။ လ္ၚုလ္ၚန်ဒၟံၚ်၊ ညံၚ်ဂြိုပ်အၚ်လှာ။ဗၟာဗၟုဲစံၚ်ပၠေၚ်၊ ဒှ်ပ္တေၚ်သေၚ်ဟာ။ ဘာတူကျာ်ပိုတ်၊ မန်ချိုတ်ဟွံသာ။သှ်ေပ္တေၚ်သှ်ေချး၊သၟးသုသာန်ကၠာ။ ထောံဍုၚ်ထောံနန်၊ မန်တအ်ဒဴအာ။ ချပ်စိုပ်သိၚ်သာ၊ အခါယောၚ်ယာ။
     မန်ပိုယ်ဒးချိုတ်၊ ဟိုတ်နူဗၟုဲဗၟာ။ မဒးထောံလဝ်၊ နန်ထဝ်ဗၠဲဂွါ။ လီုဒၟံၚ်အပၠိတ်၊ ပေၚ်ဒ္စိတ်ဝါ။ သန္တာန်မန်တြေံ၊ ဍုၚ်သေံဒျူဒျာ။အာသ္ပနိဿာဲ၊ သ္ပရဲပြောဲဇွာ။ မန်ဒးယာံဓဇူ၊ဟိုတ်နူဗၟုဲဗၟာ။ ဘဲအဝိဇ္ဇာ၊ဂလာဗက်အာဲ။
        ဟိုတ်ဂွံတိုပ်လဝ်၊ ထးထဝ်ဂဵုဍာဲ။ ဣတ္ထဳရာဇာ၊ သ္ဂောံမြာဒှ်နာဲ။ ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဗၟာ၊ ဗၠဲဂွါရာၚ်ဆာဲ။ ဂလာသ္ပသၟိၚ်၊ သိုက်လှိၚ်ပိုန်အာဲ။ ပိုၚ်ရးနိဂီု၊ ဇူဒီုဒှ်နာဲ။ ဟံသာသဓီု၊ မတ်မလီုဆာဲ။ဍုၚ်မတ်တၟ၊ ဒေသဇၟာပ်ဒၞာဲ။ ဒယှ်လောန်ကာဲ၊ နာဲညးပိုၚ်တဴ။
       သ္ပတံနူဂှ်၊ ဍုၚ်မြဟ်ကွေံအဴ။ လအ်လလောန်သန်၊ဒတန်ဗွဲကြဴ။ဂလာမုက်ဗု၊ ညံၚ်ကၞုဲဗျုထဴ။ လ္ၚီမွဲကၠံသ္ဍာံ၊ကဵုဒ္စံါစှော်တြဴ။ (၁၁၈၆) သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ကၠုၚ်ခုတ်လဝ်အဴ။ဒဒှ်အိုတ်သီု၊ ဟီုတုဲအီစဴ။ စိုပ်ဍုၚ်တေံအဴ၊ မံၚ်တဴဒၞာဲဂှ်။
      ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ ဟီုကၞာတ်ဒဒှ်။ လ္ၚီမွဲကၠံသ္ဍာံ၊ဒ္စံါအဋ္ဌသၟဟ်။(၁၁၈၈) ပ္တန်မတ်မလီုရ၊ ဒေသဒဒှ်။လ္ၚီၜါကၠံပၠန်၊ ပန်စှော်ထပှ်။(၁၂၄၇) သၟိၚ်အၚ်ဝပ္ညဳ၊ ဒဳဗဝ်ဒယှ်။ ဍေံရပ်ဏာသ္ဍာံ၊ ပ္ဍဲကဵုသၞာံဂှ်။လ္ၚီပိကၠံပိ၊ ယုတ္တိဒဒှ်။ (၁၃၀၃) ကြုက်ဂျပါန်ဂှ်၊ ဒှ်သၟိၚ်ပိသၞာံ။
          ဍုၚ်ပိုယ်မန်ဝွံ၊ လ္ၚုလုံဒိုဟ်ဒ္စံါ၊ ညးတၞဟ်ပိုၚ်အဵု၊ ဒဵုကဵုလၟုဟ်ဍာံ။ သၟိၚ်ဗၟာဒှ်ဇၞော်၊ ပိုၚ်ဗော်သံက်စၞာံ။ မန်ပိုယ်ဒးကျ၊ကလုပ်ပါၚ်ကျာံ။ ဘဝဍိက်ပၠက်၊ ညးတက်ပျဲပျာံ။ သမ္တီလဝ်ရ၊ သ္ပလဝ်ပတ္တာံ။ ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ ပိုၚ်မန်ဍာံဍာံ။ ဘဝဍိက်ဂၠုဲ၊ထုဲလအ်ပယျာံ။ ဂကူပိုယ်မန်၊ လအ်လောန်ကဵုသၞာံ။ လ္ၚုလ္ၚန်သုန်ဂြာံ၊ ဟွံတီအိုတ်ဟာ။
        ယွံကလောမန်၊ တၠနန်ဟံသာ။ ဍုၚ်ွာန်ပိုယ်ဂှ်၊ ညးတၞဟ်ဂွံဏာ။ဗၟာတအ်ပိုယ်မန်၊ လအ်လောန်အခါ။ ပိုယ်ဒးဒုၚ်ပျဲ၊ဘဲညးတၞဟ်ကၠာ။ဂၠိုၚ်ဂိတုသၞာံ၊ ပယျာံအခါ။ လၟုဟ်ဂွံတီရ၊စိုတ်လ္ပသ္ပအ်သာ။ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး၊ နူဍိက်ညးကၠာ။ညံၚ်ဂွံဒှ်နာဲ၊ဂၠာဲဂစာန်အာ။ ညးကီုအဲကီု၊ပြီုလွဳပရာ။ဆီတၠဆီနာဲ၊ဝုတ်ဗၠာဲကညာ။ သမ္တီလ္ပမှာ၊ ချ်ဗ္စာညိ။ ဝၚ်နူအာဒိ၊ကေတ်ကၠာညိအဴ။
         
             ဝၚ်မန်အတိက် တုဲဆဝွံရအဴ။
            ✯           ✯           ✯          ✯
       ယၟုအ္စာကၞေဟ်➲မာံတောအ်✍✍✍

== တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁ ==

တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁

တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ? ဂလာန်ဝွံ အဲသၟာန်ရံၚ်ဇကုအဲသာ်ဝွံတုဲ အဲကလေၚ်ဂၠာဲရံၚ်သွဟ် သွက်ပုစ္ဆာ အဲကဵုအဲဂှ်တုန်၊ “ဟွံသေၚ်” အဲဓရိုက်က္ဍိုပ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး  သာ်လဵုဂွံဖန်ရော ကလေၚ်စမ်ၜတ်ရံၚ်ဗဟုသုတညာန် ပညာ ပရေၚ်ဆဵုဂဗဇကုပၠန်ရ။ အခန်ဝွံ ဗော်ပၠန်ဂတးရခေၚ်တအ်၊ ယူဒဗယူအိတ်သ်အေတအ်ဂှ် လညာတ်ညးတအ်ဂှ် ညး တအ်ဗတိုက်သအးတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာဟွံသေၚ်ရ။ ဆဂး ရခေၚ်တအ် ဒှ်ကၠုၚ်မံၚ်ပေဲါဗတိုက်ကဵုဗၟာတအ် ဇၞော်အိုတ်မွဲတုဲ သီုဒး ဒုၚ်ကေၚ်ထ္ၜုတ်ကၠုၚ်ယၟု နဒဒှ်ဂကောံပလီုပလာ် ကော် ထေဝ်ရဝ်ရေတ်ဏီရ။ အခိၚ်ညးတအ် ဒးဒုၚ်ထ္ၜုတ်ကော်သာ်ဂှ် တၠအ ဝဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဟေၚ် ဖျေံလဝ်သဂုတ်သွာတ်ဟွံသေၚ်၊ ဗွဲတၟေၚ် အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်၊ ရဲဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ်ကီု ၊ က္ဍိုပ် သကိုပ်ဗော်ဗၟာတၞဟ်ဟ်တအ်ကီု သီုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ကီုရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ် နွံပ္ဍဲကၠတ်ထဝ်တအ်လေဝ် မူပကဵုဟွံမာန်၊ တာဒၞာကဵုဟွံမာန်ရ။ အခိၚ်ဂှ် ကၠတ်ထဝ်တအ် ဖျေံလဝ်သဂုတ်သွာတ်ရောၚ် ဟီုမဂး ကၠးဂၠိုၚ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး ပိုဲသ္ပအဓိ ကဗ တိုက်မံၚ်တၠအဝဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာဂှ် သာ်လဵုဂုန်ဖဵုမဇၞော်ရော။ ရခေၚ်ကဵုဝတအ်ဂှ် ညးတအ်ဟွံစွံလဝ်စိုတ် ဗၟာတအ်ဂှ် နဒဒှ်သၞ ဒတန် ကဝ်ညးတအ်ရ။ ဂုန်ဖဵုဂကူညးတအ်နွံမဂး ပံၚ်အာတုဲ ဂုန်ဖဵု ဟွံမွဲမဂး ဟွံပံၚ်ရ။ ယဝ်ကဵုကၠုၚ်အန္တရာဲညးတအ်မဂး ညးတအ်စဵုဒၞာ ဒဵုအိုတ်လမျီုရ။ တ္ၚဲရ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် ဟွံကဵုအန္တရာဲကုညးတအ်မဂး တ္ၚဲဂှ် ညးတအ်ဟွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်သၞညးတအ်မွဲရ။ အေ အေတအ် ဟီုပတိတ်လဝ်ဂှ် အဟိန်ဗတိုက်ဂှ် ဒက်ပတန် မဒှ်ရ။ အခိၚ်လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူပေဲါဗတိုက်ကဵုဗၟာတအ်ဟွံမွဲဂှ်တုဲ ညးတအ် သ္ပအဓိကကဵုဒက်ပတန်အဝဵု ပမာညံၚ်ရဴ မလလောၚ်တရးတဴ အဝဵုညးတအ် ပ္ဍဲတိဍာ်ဍုၚ်ရခေၚ်ညးတအ်ဂှ်ရ။ လၟုဟ် ဝွံ အဝဵုဂကောံရခေၚ် မဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုအေအေတအ်ဂှ် တဴအာနူကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ် ညံၚ်ရဴကရေၚ်၊ ကချေၚ်တအ်ဏီရောၚ်။
ပ္ဍဲကာလဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်မၞိဟ်မွဲဂှ် ပတိုန်လဝ်ပ္ဍဲပတ်ညးတေံ စပ်ကဵုအဝဵုပိသာ်မတွံဂး “ကုတ်သၞောဝ်ဒန်သၞောဝ်၊ ခၞံသၞောဝ်၊ စဳရေၚ်ဂဗုတ်၊ အုပ်ဓုပ်” ပိပြကာဏံဂှ် ဒှ်အဓိကရောၚ်ဂး။ အဝဵုပိဏံ ဂွံစိုပ်ပ္ဍဲသကေံတဲပိုဲဂှ် သာ်လဵုပိုဲဒးကၠောန်သ္ပရော။ ဒးကဵုဥ ပမာမွဲမဂး ပ္ဍဲဇကု သြန်နွံကဵုပြကောတိကိုတ်မဂး ဗွဲအလဵုဇကု ဟီုဂး အဲဂှ် ဒှ်မဳလဳယာန်နာမွဲရောၚ်ဂွံရ။ ယဝ်ရနွံ ကဵုအ သၚ် ဃဲယံၚ်မဂး ဗွဲအလဵုဇကု ထ္ၜုတ်ဟီု အဲဂှ် ဗဳလဳယာန်နာမွဲရောၚ်မာန်ရ။ ဟွံပတှေ်မဂး ထ္ၜးကဵုဗီုညာတ်မာန်ရောၚ်။ ညး တၞဟ် တအ် သ္ပသမ္တီကဵုဒှ် ဟွံသ္ပကဵုဒှ် ဟွံဒှ်အဓိက၊ အဓိကဇေတ်တ်ဂှ် သြန်ဇကုနွံဍာံဍာံမဒှ်ရ။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီုရ ပ္ဍဲဇကု အဝဵုပိပြကာဏံ ညံၚ်ဂွံနွံဂၠိုၚ်ၚ်ဂှ် ဒးဂစာန်၊ ဇြဟတ်ပိဏံဂွံနွံဂၠိုၚ်ဂှ် ဇကုဒးဖျေံဗီုပြၚ်ရ။ အစောန်စရာဲဖျေံဗီုပြၚ်ဗၟံက်ရုပ်ရဴဇကုခိုဟ်မဂး ဒးဟီုစ အ လဵုအသဳဇကုခိုၚ်ကီု ခိုဟ်ကီုရ။ အဝဵုပိပြကာဏံ ရောဟ်ရေၚ်မံၚ်၊ ဟွံခိုဟ်ဆာဲဏီမဂး ဒးသၟိတ်ဂး အလဵုအသဳဇကု ရောဟ်ရေၚ် ဟွံခိုဟ်ဆာဲဏီရ။ 
ယဝ်ရဒးဟီုကဵုဥပမာမွဲမဂး ပ္ဍဲတိဍာ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတဴဂှ် ပရေၚ်အုပ်လဒမ်သၞောဝ်နွံဂၠိုၚ်မံၚ်ဟာ၊ ယဝ်ရနွံဂၠိုၚ်မဂး အဝဵုပိပြကာဂှ် ခိုဟ်ဟီုမာန်ရ။ ယဝ်ရအောန်မဂး အဝဵုဟွံဗျာပ်တရးဏီရောၚ်ဒးဟီုရ။ ရဲတန်တဴပ္ဍဲဗွိုၚ်တိဍာ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတအ် ဂွံကၠောန်ဂယိုၚ် အာလမျီု ၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်အမှုဂဗုတ်မဂး ညးတာလျိုၚ်တအ် စဳရေၚ်ကဵုဓဝ်ဝ်တြာတြာ၊ ဍုၚ်ကွာန်ညးတအ် မံၚ်တန် တဴဂှ်လေဝ် ကမၠတ်ဒမၠအောန်၊ ဂွံတိက်မံၚ်ၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်ယဲဘဲလေဝ် ညးတအ်ရံၚ်စံၚ်ကဵုပေၚ်ၚ်ရောၚ်မဂး အဝဵုပိ တန်ဂှ် ခိုၚ်မံၚ်ခိုဟ်မံၚ် ဗွဲယျေဘူယျ ဟီုမာန်ရ။ ဍေံဂွံဒှ်ကၠုၚ်သာ်ဝွံမာန်ဂှ် ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်ဖျေံတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာကၠာရောၚ် ဟီု ဟွံဂွံရ။ 
မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် အလဵုအသဳဟီုဂှ် ဒှ်ညးကေတ်အကံက်အခေါန်မွဲရ။ အကံက်ဂှ်ရ ဒးကလေၚ်ကၠောန်ပလေဝ်ဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။ ဌာ နအကံက်အခေါန်ညးတအ် ညံၚ်ဂွံခိုၚ်ဂၠိုၚ်ၚ်ဂှ် ဒးဂိုတ်ဂစာန်တုဲ သတ်ပၟဝ်ဇဝ်ပကဴဍေံဂှ် ညးတအ်ဒးကလေၚ်ပလေဝ်ဍုၚ်ကွာန် ညံၚ်ရဴလွဳလွတ်ဂဥုဲ၊ ပလေဝ်ဂၠံၚ်ဍာန်၊ လဟဵုပတိုန်ပရေၚ်ပညာ မပ္တံသာ်ဝွံရ။ ဌာနအကံက်အခေါန်ဟွံခိုၚ်မဂး ဍုၚ်လဵုမွဲ ကလိဂွံ အလဵုအသဳခိုဟ်ဟ်ဟွံမာန်ရ။ ဂွံဇနော်ပတိုန်အလဵုအသဳဂှ် ဒးဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုအကံက်ရောၚ်။ ဗွိုၚ်ကေတ်အကံက်မာန်တအ်ဂှ် ဒးဇနော်သၠဲပတိတ်ဍေံ ဒးပခိုၚ်ပတိုန်ဍေံ ဒးသၠုၚ်ပတိုန်အသိၚ်ဍေံ ဒးပခိုဟ်ပတိုန်နဲကဲဍေံရောၚ်။ 
မွဲလပါ်ဂှ် ဇကုကေတ်အကံက်၊ မွဲလပါ်ဂှ် ဇကုကေတ်လျိုၚ် ကုညးမကဵုအကံက်တအ်ဂှ်မဂး ဍေံဒှ်ကၠုၚ်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳရောၚ်။ ဟွံကေတ်အကံက်လေဝ် ဇနော်ပတိုန်အလဵုအသဳဟွံမာန်၊ ကေတ်အကံက်တုဲ ဟွံဒုၚ်လျိုၚ်ကဵုမၞိဟ်ကဵုအကံက်တအ်ဂှ်လေဝ် ဒတုံမံၚ်ညံၚ်မၞိဟ်ဂၠေံသြန်တုဲ ဟွံကလေၚ်လေဲကဵုရ။ မၞိဟ်ကဵုအကံက်တအ်ဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန်သီုဖအိုတ်မဒှ်ဂှ်တုဲ၊ မၞိဟ်သီုဖအိုတ် မတၞီလုပ်လၟိဟ်သီုမၞိဟ်ကၠောန်ကမၠောန်ပ္ဍဲအလဵုအသဳမဒှ်ဂှ်တုဲ အကြာကဵုကဵုကေတ်ၜါဏံ ညံၚ်ဂွံပြေပြံၚ်ဂှ် ဒှ်ဖျေံဗီုပြၚ်ရ။ ယဝ်ဒး ထ္ၜးဥပမာမွဲကြပ်ပ် ပ္ဍဲဗွိုၚ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိမဂး တၠကၠအ်သွဝ်တအ် တၠဆေၚ်ဖျာတအ်၊ ကမ္ပဏဳတအ်ဂှ် ဒးကဵုအကံက်ဂှ်တုဲ ဗီု လဵု ညးတအ်ဂွံကဵုအကံက်နကဵုနဲကဲဒးဒးရးရးကီု၊ ဂတာပ်ခေတ်ကီုဂှ် လပါ်ညးတာလျိုၚ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတအ် ဒးဖန်ဇန်ရ။ ၜိုတ်အဲ ဍဟောဝ်စိုပ်မဂး ညးတအ်အာဗက်ကေတ်ပ္ဍဲကၠအ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲဆေၚ်တၠဖျာတအ်သၟးဂၠိုၚ်တုဲ နကဵုလိက်ကဵုဗစိုပ်တၠဆေၚ်ဖျာ၊ တၠကၠအ်တအ်တုဲ ကဵုညးတအ်ဗစိုပ်နၚ်ဇရေၚ်ရုၚ်ဇကုဂှ် အောန်လောန်လေဝ်ဒှ်မာန်၊ ဟွံမွဲဏီလေဝ်ဒှ်မာန်ရ။ တၠကၠအ်တအ်ဂှ်၊ တၠဆေၚ်ဖျာတအ်ဂှ် စိုပ်အခိၚ်မဂး၊ ကလိဂွံလိက်အကံက်တုဲမဂး ညးတအ် ဒးအာကဵုပ္ဍဲရုၚ်တအ်ဂှ်ရ။ အခန်ဏံမွဲ ယဝ်ရ ဖျေံဗီုခိုဟ်ဟ်မဂး သြန်အကံက်တအ်ဂှ် ဂွံမံၚ်တၟာဂလိုၚ်ရ။ အခန်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဒးကေတ်တာလျိုၚ်စပ်ကဵုဂီုကၠီု အုပ်လဒမ် သၞောဝ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ် အာတ်မိက်တအ်ဂှ်တုဲ ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်ကဵုမာန်ကီုရ။
ဂလာန်အဲမပတိုန်ထ္ၜးသာ်ဝွံဂှ် ဗၞတ်ညိညဓဝ်ဟေၚ်ရ။ နကဵုဥပမာဍောတ်တ်မွဲရ။ ဍေံဒးဒှ်ထေက်ဂှ် ပညာစပ်ကဵုကေတ် အ ကံက်အခေါန်၊ လညာတ်မကေတ်လျိုၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် သၠဲလးဗျာပ်တရးလောန်ဂှ်တုဲ တန်တဴကဵုအဝယ်ဗွိုက်အလဵုအ သဳဂှ်တုဲ ဒးဖန်အာရောၚ်။ ဂွံလ္ၚတ်ကေတ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဗက်ဒုၚ်မံၚ်ဒါန် ပ္ဍဲဍုၚ်သေံကီု ဍုၚ်တၞဟ်ဟ်တအ်ကီုဂှ် ပရေံဟွံသေၚ်၊ ဆဂး ကမၠောန်အုပ်ဓုပ်အလဵုအသဳဟီုဂှ် ဒးသ္ပအဓိကကဵုမၞိဟ်မတန်တဴမံၚ်ပ္ဍဲတိဍာ်ဇကုဂှ်တုဲ၊ သယံဇာတမတိတ်နူတိဍာ်ဇ ကုတအ်ဂှ်လေဝ် ညံၚ်ဂွံဒှ်သြန်ဖအုံဇကုဂှ် ဒးပတိတ်ဇြဟတ်ကီုရ။ အဝဵုအုပ်ဓုပ်ဇကုခိုၚ်မဂး အလဵုအသဳဇက၊ု ဂကောံအလဵုအ သဳဇကုခိုၚ်ကၠုၚ်ရ။ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဂှ် အလဵုအသဳဟွံသေၚ် ၜိုန်ရခၠေဝ်မာန်ကီုလေဝ် ဆဂး ဍေံဒးဒှ်အလဵုအသဳဟေၚ်ရ။ ယဝ်ရ အလဵုအသဳဟွံသေၚ်မဂး ပိုဲဟီုဂကောံကမၠတ်ဒမၠမတာ၊ ဂကောံတံၚ်ဂြဲရပ်မၞိဟ်တုဲ အာတ်သြန်ဂးဟာ။ ဗီုပြၚ်ညးတအ် မဒက် ပတန်လဝ်ဂှ်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ ဗီုညးတအ်အုပ်ဓုပ်ကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ ရန်တၟံညးတအ်ကီုဂှ် ဍေံဒှ်မံၚ်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳရောၚ်။ ဌာနအုပ်ဓုပ်ညးတအ်၊ ပညာ၊ ထတ်ယုက်ညးတအ်၊ ကမၠောန်သ္ပစၞးဂကူမန်တုဲ မကၠောန်မံၚ်တအ်၊ ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်ညးတအ် သီုဖအိုတ်တအ်ဂှ် ဍေံသ္ပမံၚ်အဓိကကဵုဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲရောၚ်။ ဥပမာမွဲဂှ် ကောန်ဗော်မွဲမွဲဂှ် ယဝ်ရဟွံပေၚ်စိုတ်တုဲ အာထံက် ၜံၚ်ကဵုသၞမဂး အာပအပ်ဇကုရဂွံမာန်၊ ကေတ်ဏာလွဟ်ဟွံဂွံရောၚ်၊ လွဟ်ဂှ် လွဟ်ညးဍုၚ်ကွာန်ရောၚ် သာ်ဝွံ ညးတအ်ဒုၚ် ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလကပ်ယဲဝွံဂှ်လေဝ် ဌာနထတ်ယုက်ညးတအ် ပံၚ်ဗစပ်ကဵုဂကောံအလဵုအသဳဍုၚ် သ အာၚ်တအ်ကီု၊ ယူအေန်ကီုတုဲ ချဳဒရာၚ်မံၚ်ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်အိုတ်ရ။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ဌာနပညာညးတအ်လေဝ် ပံၚ်ဗစပ် ကဵုယူအေန်ကီု၊ အလဵုအသဳဍုၚ်သအာၚ်တအ်ကီုတုဲ ချဳဒရာၚ်မံၚ်အိုတ်ရ။ ကမၠောန်တအ်ဝွံ ဒှ်ကမၠောန်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳမွဲဟီု မာန်ရောၚ်။
ပ္ဍဲအရာပိုဲပတန်အဝဵုဂကူပိုဲဂှ် သၞကဵုမိတ်ၜါသာ်ဏံ ပိုဲဒးပါ်ဒးရ။ သၞလၟိုန်လေဝ်ဟွံမွဲ မိတ်လၟိုန်လေဝ်ဟွံမွဲ၊ အဓိကဂှ် ဂုန်ဖဵုဂကူ ဟေၚ်ရ။ ဂကူဗၟာဂှ် သၞပိုဲလၟိုန်ဟွံသေၚ် မိတ်ပိုဲလၟိုန်လေဝ်ဟွံသေၚ်ရ။ အခိၚ်ဂုန်ဖဵုဂကူနွံဂှ် ဒှ်မိတ်တုဲ အခိၚ်ဟွံမွဲဂှ် ဒှ်သၞလေဝ် ဒှ်မာန်ရ။ သၞဗွဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ်နွံ၊ သၞဗွဲပရေၚ်ပၞာန်လေဝ်နွံပၠန်ရ။ အခိၚ်လၟုဟ်ဏံ ပိုဲပတန်အဝဵုဂကူပိုဲမဂး ပိုဲဒးသ္ပတိုၚ် ကဵုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဟေၚ်ရ။ ဆဂး လညာတ်တအ်ဂှ် တၞဟ်ဟ်သာ်နွံမာန်ရောၚ်။ ယဝ်ရဒးလုပ်ပေဲါဗတိုက်ပ္ဍဲပါလဳမာန် ပမာညံၚ်ရဴ မတုဲကၠုၚ်တေံမဂး ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ပ္ဍဲဂှ် ဒှ်အဓိကရောၚ်ဟီုမာန်ရ။ ဂကူဗၟာဂှ် ဒှ်သၞအဓိကပိုဲလၟိုန်ဟွံသေၚ်၊ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ ဂကူ တၞဟ်ဟ်တအ် ညံၚ်ရဴကရေၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်သၞမုက်ဂၞန်မွဲမာန်တဴကီုရောၚ်။ ဆဂး တန်တဴကဵုအကာဲအရာတုဲ ဒးဟီုဂးအာရောၚ်။ ပိုဲရံၚ်အာဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန်မဂး ကိုပ်ကၠာတေံ ၜိုန်ရဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် ဟွံဒှ်သၞကီုလေဝ် လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တုဲ ဒှ်အာသၞမုက်ဂၞန်မွဲညးသကအ်အိုတ်ရ။ 
ပ္ဍဲအရာပိုဲပတဝ်က္ဍိုပ်ကဵုဂကူပိုဲ ဒက်ပတန်အဝဵုပိတန် ဍေံမဒှ်လက်သန်အလဵုအသဳဂကူမွဲမွဲဂှ် လွဟ်လေဝ်ဒးနွံပ္ဍဲတဲ၊ ပေဲါဗတိုက် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပ္ဍဲပါလဳမာန်လေဝ် ဒးကော်ဆဴအာရောၚ်။ ပ္ဍဲကဵုလညာတ်တၠဂုန်အစာရာဝိက မဟီုသောၚ်ကလးလဝ် မဟွံ လအ်ကၠုၚ်ဏံဂှ် ဗီုပြၚ်ဒပ်ပၞာန် ကေုာံ အုပ်ဓုပ်ကရေၚ်တအ်ဂှ် ဍေံဒှ်မံၚ်အန္တရာဲကဵုဂကူပိုဲအနာဂတ်ဇၞော်ဇၞော်ရောၚ်။ ပဝ်လ ဇြဳဂကူ ကရေၚ်ညးတအ်လေဝ် ကၠေဟ်မံၚ်ကဵုပိုဲတအ်ရ။ တိဍာ်အုပ်ဓုပ်ပိုဲကဵုညးတအ်လေဝ် ထပ်မံၚ်ညးသကအ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ညး တအ်ကဵုပိုဲဂှ် သွက်ဂွံဒှ်သၞဇၞော်ဇၞော်နွံတဴဏီရ။ တိဍာ်ဍုၚ်မန်ပိုဲဂှ် ညးတအ်သ္ပလဝ်တိဍာ်ညးတအ် ကြပ်အိုတ်မံၚ်ဂှ်တုဲ အနာ ဂတ်ဏံ ပဲါဟွံဗၠး ဍေံဒးဒှ်သၞညးသကအ်မာန်ရောၚ်။ ဇြဟတ်ပၠန်ဂတး ကေုာံ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ညးတအ်ကီု ဇြဟတ်တၞဟ်ဟ် တအ်ကီုလေဝ် ဍေံတဴမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဏီရ။ စပ်ကဵုကိစ္စဏံဂှ် အလဵုဇကုအစာဟံသာ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိလေဝ် ဟီုပတိတ်မံၚ်ဓဝိၚ် ညးတအ် ဟွံလအ်ဟွံလအ်ကီုရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ လညာတ်မဂး တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာသရိုဟ်စှေ်မဂး ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဂှ် ဒးကလေၚ်ကူချပ်သ္ၚဳဂၠိပ်ရောၚ်။ အဝဵုပိုဲ အလဵု အသဳပိုဲ တိဍာ်အုပ်ဓုပ်ပိုဲ တ္ၚဲရစိုပ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲသကေမ်တဲပိုဲတုဲ ပိုဲပစူအလာံပိုဲ ပ္ဍဲကရောံဍုၚ်ဗော်သွးဂၠးတိမာန်မဂး တ္ၚဲဂှ်မဂး ပိုဲဟီုစ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ရောၚ်။ ဒှ်တ္ၚဲနွံကဵုစရာဲကျာ်သြဳပိုဲ ပ္ဍဲလိုက်ဝွံရောၚ်။ အကြာဏံ အန္တရာဲခက်ခုဲဆိုအ်ဗတအ်ဂှ် နကဵုကောန်ဂ ကူပိုဲသီုဖအိုတ် ဒးတဝ်စၞေဟ်ပြိုၚ်ပကာန်အာရောၚ်။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၁:၂၃၊ ၇ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဝၚ်အံၚ်ဇေယျအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဗမာချိုတ် ==

ဝၚ်အံၚ်ဇေယျအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဗမာချိုတ်

 အဃောဍုၚ်မန်ဆီပါ်ဍာ်ဇွောဝ် ပၟတ်ကဵုယက်ဂၠု ထအုတမ္ညဝ်ယာံတသဝ် ရိုဟ်ရေၚ်ကေုာံညးမွဲကဵုမွဲ (မန်သှေ်အကြာ ဂြိပ်ဂၞိၚ်)ဂှ် ဂၠာဲဒၟံၚ်ညးပၠန်ဂတးကဵု ဗမာအံၚ်ဇေယျလေဝ်ဟီုစဂွံရ။ မၞိဟ်ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ကဵု မၞိဟ်ဒးဒုၚ်ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ဂှ် တ္ၚဲလဵုဟွံရုဲ (ဂစေံဝိုၚ်ဒၞက်၊ ဒၞက်ဟွံဝိုတ်ဂစေံ) ဒးပၠန်တဲကလေၚ်ကွိုက်တွဵုရ။ ဒးကလေၚ်ဗက်တမ်တွဵုရ။ သိၚ်သာကဵုဒဒိုခ်ဂကူ မန်ကီု၊ စိုတ်ဂိကဵုဂကူဗမာကီု ဂွံအခေါၚ်ခိုဟ် အခါပြဲ ဂၠာဲရဲကောန်သ္ဂံၚ်တုဲ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်တၠညးဗညာစိၚ် ကၠတ်ကၠောန်တိုန်ကမၠောန်ပၠန်ဂတး ကဵုဂကူဗမာတအ်ရ။ သၠးလမျီုသွက်ဂကူရောၚ်ဂှ်  ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ် တုဲတုဲရ။ 


             နနဲပၞုက် နနဲဓလုက်ကၠတ်ကၠောန်ကၠတ်ပ္ကောံကောန်သ္ဂံၚ်တုဲ မၞိဟ်ပတှေ်ဇကု ချိုတ်မွဲက္တုိုၚ် - ဂျိုၚ်မွဲစွံဂှ် စန္ဒက် လဝ်ကၟောန်န်ရ။ ချဳဒရာၚ်အပ္ဍဲလေဝ် ချဳဒရာၚ်သ္ၚိတ်တ်ရ။ သၟိၚ်ဗမာအံၚ်ဇေယျလေဝ် ဟွံဗလးမတ်ရ။ ပရိုၚ်ဗညာစိၚ်တအ် မံက်ပြာကတ်တိုန်က္ဍၚ် ကောန်ဍုၚ်မန်တအ် ဒှ်ဒဒိုခ်က္ဍၚ်ရ။ မိၚ်ရိုၚ်တၟေၚ် ဗက်ရပ်ဗက်ကၠေၚ်ဒက်ဇုက် ဒုၚ်ၜုၚ်တက်ထပက်ဗာ်ဂစိုတ်မံၚ် မၞိဟ်ဟွံမွဲကဵုဒုဟ်ဒဏ်တအ်လေဝ် ဍေံစောဲစုတ် ဒုဟ်တုဲ ဒးလေၚ်ဆောံဟွံမွဲကဵုလၟိဟ်ဂၞန်ရ။ အခိၚ်ဂှ်မ္ဂး မန်ပိုဲနွံမံၚ်သၟဝ်တဲဍေံဂှ် ညံၚ်ဂၠဴဖေက်ကၠ၊ ကၚ္ၚုဲဖေက်ဇာ၊ စာၚ်အဒါဖေက်ပၞောဟ်၊ ကၞိဖေက်ဗ္ဂဲဂှ်ကီု ဖေက်ဗမာအံၚ်ဇေယျ သေပ်ထဍေပ် ခြေပ်ဟွံဂံၚ်ဗြုမွဲတုဲ ညံၚ်ရဴကဟွံမွဲ ကဵုဍာ် ဂြက်က္ဍန်အိုတ်အစောန်ရ။


            ပ္ဍဲပွိုၚ်ၜါစှော်သၞာံ မပေၚ်ဂှ်ဟေၚ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်ဗညာစိၚ်စၞေဟ်ပလန် ပၠန်ဂတးကဵုဗမာသ္ဂးလဝ်ရ။ ဂကူမန်ပိုဲဒးမံၚ်သၟဝ်တဲ ဂကူဗမာ ဒှ်ဘဝဍိက်ဗမာ ဗၞတ်ၜါစှော်သၞာံတုဲဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၁၂၁ - အလဵုဇကု အံၚ်ဇေယျ ယိုက်ပၞာန်ဇၞော်တုဲ တိုန်ဗ္တိုက်ဍုၚ်ဒျူဒျာဇၚ်မာဲတေံရ။ စံၚ်ဍုၚ်စံၚ်ကွာန် သၠာတ်ဒှ်ဝါဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ကျာ်ပဋိမာရုပ် ကျာ်စေတဳနွံအပ္ဍဲအကြာဂှ်လေဝ် ဗက်ဗာ်ဗက်စံၚ် တက်သရိုဟ်ပလီုထောံအိုတ်ရ။ စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ် ဂွံညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ပၞာန်သေံဒျူဒျာဇၚ်မာဲ ကြာပ်ဗ္တိုက်ပန်ဗာ် အံၚ်ဇေယျတုဲ ချိုတ်အာပ္ဍဲကွာန်သေံ ကွာန်မဳ ချံက်(မန်ဍုၚ်သေံကော် ကွာန်ဗမာချိုတ်)ဂှ်ရ။ ဇွအံၚ်ဇေယျဂှ် ကောန်ပၞာန်ဍေံ လုပ်ပၠံၚ်ဂွံတုဲ ဖျဴဗစိုပ်ဍုၚ်မုဟ်တၟအ် နူဂှ် ဖ္ဍိုက်ဖျဴဏာကဵုဖံၚ် အာစံၚ်တိုပ်ထောံ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗြဴကၟာဲ ဒၞာဲအံၚ်ဇေယျ တိုပ်သုက်တေံရောၚ်။


            ထ်ၜးလဝ်ပ္ဍဲဝၚ်ဗညာစိၚ်ဂှ် 

ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၂၄ (ဨကရာဇ်ပၞာန်ဗမာအံၚ်ဇေယျ သီဂွံဍုၚ်မန်ဗဂေါဟံသာဝတဳ နကဵုလွဟ်သေဏာတ်ဗွဲမ ဓဇန်ဂှ် ပိုၚ်လဝ်ဍုၚ်ပိုဲ ဂွံမသုန်သၞာံ) တၠညးသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် သေနာပတိဗျူဟာ-ဂှ်ကီု၊ တၠစိၚ်လ္ၚီ၊ သၟိၚ်သတ်ဗြဴ၊ ဃံၚ်ဝါခရူကီု၊ တၠညးဒါဂြာၚ်ကီု လုပ်ဇူပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်ဒျူဒျာ -ရတနကောသိန္ဒ ဍုၚ်ဓနၜူရဳ၊ ကော်ခဴစလၟုဟ် &quot;ဍုၚ်ၜၚ် ကံက်&quot;ရ။ သ္ကိုပ်ပၞာန်မန်သၟိၚ်ဗညာစိၚ် လုပ်ဇူပ္ဍဲဍုၚ်သေံတေံတုဲ ပကောံဗဵုလဗးပၞာန်မန်ကီု၊ ပၞာန်သေံကီု သီုၜါတၠ (ပၞာန်ၜါဒပ်) ဂှ် ကလေၚ်ပၠန်ဂတးဗ္တိုက်ကဵုပၞာန်ဗမာ မွဲဝါပၠန်ရ။ နကဵုလွဟ်ဇၞော်ဍောတ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ဇက်ဂၠောဲတိတ်ကၠုၚ်နူဍုၚ်သေံဒျူဒျာ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗမာအံၚ်ဇေယျ ဇက်ဂၠောဲတိုန်အာဗတိုက်ဍုၚ်သေံရ။


            အဃောဆိုၚ်မုခ်ပ္ဍဲဂၠံၚ်တရဴမွဲဒၞာဲ ဗ္ဒာဲကွာန်သေံဂှ် ဗမာအံၚ်ဇေယျ ဒးဗၞုဟ်ပ္ဍဲပါၚ်ကၞက် သ္ကိုပ်ပၞာန်မန်ဗညာ စိၚ် ထပက်ကဵုလွဟ်တဲတုဲ၊ လမျီုဒးအိုတ် ဒးချိုတ်အာဟေၚ် ဒးကလေၚ်စဴကၠုၚ် ဍုၚ်ဗမာဏအ်ရောၚ်။ ဒၞာဲကွာန်သေံ - ဗမာအံၚ်ဇေယျချိုတ်ဂှ် မန်တအ်ကော်ခဴစကၠုၚ် (ကွာန်ဗမာချို်တ်)လအ်လဂၠိၚ်သ္ၚောဲ ဗွဲကြဴဏအ် ရမျာၚ်ပြံၚ်အာ (ကွာန်မာချံက် - ကွာန်ကၟာချံက်- ကွာန်မာဲချံက်) ပံက်ဗရုယောၚ်ယာစဵုကဵုလၟုဟ်ရောၚ်။


            က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန် တၠညးဗညာစိၚ် ကဵုကောန်သ္ဂံၚ်ဆီဨကရာဇ် မွဲဂကောံဂှ်၊ ရပ်ကေတ်ဗၞုဟ်ဇြၚ်တုဲ က္လေၚ် တဝ်စၞေဟ်ပၠန်ဂတးကဵု ဂကူဗမာတအ်ရ။ သၟိၚ်ဗမာအံၚ်ဇေယျဟွံမွဲတုဲ ကောန်ညးမၞုံယၟု တၠစိၚ်ဗ္တာၚ်&quot;သေန်ဖျူယှေန်&quot;ပိုၚ်ဍုၚ်ဗဂေါ ပစၞးမအံက်ဇကုတုဲ သ္ပပ္တံနူသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၂၅-သၞာံဂှ် ဒုၚ်ယၟုတၠစိၚ် ဗ္တာၚ်ရ။ ပ္ဍဲလက်ထက်အံၚ်ဇေယျ ကဵုကောန်ညးဂှ်ဟေၚ် ဒှ်လက်ထက်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန် တၠညးဗညာစိၚ် ကဵုကောန် သ္ဂံၚ်ဆီနာဲဂမၠိုၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုဝါကီုရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ပ္ဍဲဂြိုပ်စွံဗဒိုပ်တုဲ သ်အးကြဴကြာတ်ကမၠက်ထောံဂကူဗမာလေဝ် ကၠောန်ကၠုၚ်ရ။ ဆဂး  ဟွံအံၚ်ဇၞးတုဲ ကောန်မန်သှ်ေမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်သေံတေံဂှ်လေဝ် ကလေၚ်ဂြိပ်တိတ်ကၠုၚ်ၜါဝါဂှ် ဒှ်အလန် ဒ္စာံကဵုဒ္စိတ် ရ။ လၟိဟ်မၞိဟ်မပါတိတ်ကၠုၚ်ကရောံဂှ် ပိဠက်ကဵုပိလ္ၚီပြၚ်ၚ် ပံၚ်ထောံသီုအလန်တုဲတုဲကၠုၚ်တေံ သီုဒ္စိတ်အလန်မ္ဂး ကောန်မန်ဒဴလုပ်ဍုၚ်သေံ ဗၞတ်ဒ္စိတ်ဝါဂှ် မွဲကိုဋ်ဍောတ်ကီုရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၁:၂၈၊ ၇ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ခိၚ်ပေဲါရုဲမာဲ ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၈၊ တ္ၚဲစန် ==

အခိၚ်ပေဲါရုဲမာဲ ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၈၊ တ္ၚဲစန်

 “တၠပညာမန်ဂမၠိုၚ် လညာတ်တုပ်မံၚ်ကဵုအစာလိက်ဏံဖအိုတ်ရတှေ် လ္ပစၟဳအခေါၚ်ဗၠးၜးရ။” (Win Bo)
“ယဝ်ခါရလညာတ်ဏံဒးမံၚ်တှေ် မန်ပိုဲ ဗတိုက်မံၚ်ကဵုပၞာန်ဗၟာပွိုၚ်(၇၀)သၞာံပြၚ်ဂှ် အဓိပဲါဍေံဟွံမွဲရ။” (Banyarsoe Saimon)
 
လညာတ်အဲမချူပတိုန်ထ္ၜးလဝ်“တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ” ပ္ဍဲ ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁” နကဵုက္ဍိုပ်သာ်ဝွံဂှ် ညးတအ်ညးၜါတၠ နာဲဝေန်ဗိုဝ်ကဵု ဗညာသဵု သာဲမန် ဟီုခၠေဝ်ပါ်ပဲါသ္ၚဳဂၠိပ်နၚ်လညာတ်ညးတအ် ဗွဲလ တူတေံဂှ်တုဲ ပိုဲၜတ်ကၞာတ် လညာတ်ကီု ပရေၚ်ဆဵုဂဗကီုတုဲ ဆက်သဳကၠဳပါ်ပဲါအာထေက်ရောၚ် ညာတ်ကေတ်တုဲ လိက်ပ ရေၚ်လညာတ်ဏံ မဒးထပ်ကလေၚ်ချူဏာလဝ်ရ။ ပ္ဍဲအရာဝွံ ဗွဲကိုပ်ကၠာ မိက်ဂွံဟီုဏာဂှ် ညးတအ်ဗၠေတ် အဲဒး သာ်ဝွံ ပၠုပ်စိုတ်တုဲ ချူဟွံသေၚ်ရ။ လတူလညာတ်မပါ်ခြာတအ်ဂှ် ပိုဲပတိုန်ထ္ၜးတၚ်နၚ်တုဲ ပါ်ပရအ်လညာတ်တုဲ ညးမဗှ်လိက်တအ် ဒးပါ်ပဲါကေတ်ရ။ ပ္ဍဲသဘၚ်ပေဲါမွဲမွဲလေဝ် ဆေၚ်ဍာ်ၜဴညးခိုဟ်၊ ဆေၚ်လဵုခၞာညးခိုဟ်၊ ဆေၚ်ပုၚ်ညးခိုဟ် သာ်ဝွံ ပတိုန်သာၚ် ဗုက်တုဲ ပစူပတိုန်မလိက်ဆေၚ်အိုတ်ရ။ မၞိဟ်ဗဵုပေဲါ ကြေဝ်ပ္ဍဲပေဲါတအ်ဂှ် ဆေၚ်ဇကုဒးစိုတ်ဂှ် လုပ်ဂဇံရာန်စ သီုလဟိၚ်စိုတ် မာန်ရ။ လညာတ်ဟီုဂှ် ညးမွဲကဵုမွဲ ကာလလဵုဟွံတုပ်ညးသကအ်ပေၚ်ၚ်ရ။ ကာလလဆောဝ်တုပ်ညိည၊ ကာလလ္ဆောဝ် တုပ် ဂၠိုၚ် သာ်ဝွံ နွံအဆံၚ်အဆံၚ်အိုတ်ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲအကြာပိုဲ ယေန်သၞာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် မသဳကၠဳလှာဲဂတးလညာတ်ညးသကအ် ကျေဝ်ဝ်ဂေါဝ်ဝ်ဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်မဂး နွံကဵုသိက္ခာကဵုဂကူပိုဲရ။ လညာတ်ဗၠေတ်ဒးဂှ် ဟွံမိက်သ္ပအဓိကတုဲ ဂုန်ဖဵုကောန်ဂကူနွံဟွံမွဲဂှ် ဟေၚ် မိက်ဂွံသ္ပအဓိကရောၚ်။
အခိၚ်ကာလဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဂွံအဝဵုပွိုၚ်မသုန်သၞာံဂှ် ညးတအ်ဂှ် အန္တရာဲဇၞော်နူကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာဏီ သာ်ဝွံ လညာတ်တၟိတၟိမွဲ မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်အကြာပိုဲတအ်ရ။ ဖိဒ္ဒရာဂှ် ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် က္ဍိုက်ပ်တုဲ ဒးဗၟံက်ရုပ်ရဴရောၚ်၊ ပတှေ်ဗၟာတအ်ဟွံဂွံရောၚ် လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တၟိ မဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပရေၚ်ဆဵုဂဗ ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ပေဲါရုဲမာဲက္ဍၚ် ကတဵုဒှ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲအကြာဗွိုၚ်ပရေၚ်ဍုၚ် ကွာန်ဂကူမန်ပိုဲတအ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ဏံ လၟုဟ်ကလေၚ်ဟောံပၠိုတ်အာရ။ မူဟိုတ်လညာတ်တံဏံ ဂွံမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ရော ပိုဲပိုက်တမ်ဂၠာဲရိုဟ်ဂှ် တၚ်နၚ်နာနာသာ် မံက်ဂတဝ်တိတ်ကၠုၚ်မာန်ရ။ အခိၚ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဒှ်မံၚ်ဗော်ဒစဵုဒစးတေံ လ ညာတ်တအ်ဏအ် ဟွံမံက်ကၠုၚ်တုဲ အခိၚ်ညးတအ် ဂွံအဝဵုရောၚ်မံက်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ပိုဲဒးကလေၚ်ဗစာရဏာရောၚ်။ ဂလာန် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် မဟီုပတိတ်လဝ် ပ္ဍဲအကြာမသုန်သၞာံဝွံ ပိုဲကလေၚ်သ္ၚဳဂၠိပ်ဖအိုတ်ရောၚ် ယဝ်ဒှ်မဂးလေဝ် ပိုဲကဵုသွဟ်ကၠးကၠးမာန်ဂၠိုၚ်ရ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲခေတ်အေန်အေဝ်ဒဳ တိုန်ဂွံအဝဵုဂှ် မၞိဟ်၊ ပူဂဵု ပိုဲဂကူမန်တအ် က္ဍုဟ်မၠေံဂၠိုၚ်အိုတ် ဟီုဂှ် ညးဂှ်ရော ယဝ်ရသၟာန်မဂး ဗွဲမဂၠိုၚ် ဟီုသွဟ် (မိကောန်ဆာန် ) သာ်ဝွံမာန်ရောၚ်။ ပ္ဍဲမွဲအယုက်ပိုဲဏံ ကောန်ဂကူမန်တအ် ဗီုက္ဍုဟ်မၠေံမိ ကောန်ဆာန်ဂှ် ဟွံကေၚ်ဆဵုမွဲလှေ်ရ။ မိကောန်ဆာန်ဂှ်ညးဂှ်ရော ဒၞာဲဏံ ဟွံမိက်ဆက်သၟာန်အာရ။ မူဟိုတ်ဂွံက္ဍုဟ်မၠေံညးဂၠိုၚ်ရော သာ်ဝွံလေဝ် ဟွံမိက်ဆက်သဳကၠဳအာရ။ 
တၚ်နၚ်ဗွဲသၟဝ်တေံ ပိုဲသဳကၠဳပတို်န်ထ္ၜးမဂး ခိုဟ်ရောၚ်။
(၁) ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ အလဵုဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ အာစိုပ်ဂတမုက်ရုၚ်ဂလုတ်ဂၠးတိတုဲ စဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာရ။ ယဝ်ရညးဟွံစဵုဒၞာ အာဟီုခၠေဝ်သှ်မဂး အခိၚ်ဂှ် သကိုပ်ပၞာန်မေန်အံၚ်လှာၚ်တအ် ဒတုံဇြဟ်ဗၚ်မာန်ရောၚ် ပိုဲတအ် ညာတ်ကေတ်လဝ်သာ် ဂှ်အိုတ်ရ။ အခိၚ်ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန် ညံၚ်ယာက္ဍိုပ်ဟွံဂွံမာန်ဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ဟွံဗတိုက်ရောၚ်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။ ကောန်ပၞာန်ဗၟာညး ဟွံကလိလောန်လဝ်ဒုဟ် မပ္တံပလီုကောန်သမ္ဘာ ကေုာံ ပြိုက်ဂစိုတ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ဟီုစဵုဒၞာပၠန်ရ။ ဂလာန်အံၚ်ဆာန်စုကျဳမဟီုခၠေဝ်ပလန်လဝ် ပ္ဍဲအာၚ်သဳဂျေတအ်ဂှ် ယဝ်ရပိုဲကလေၚ်လ္ၚတ်ရံၚ်မဂး ဗၞတ်ဂလိုၚ်လဵုညး ဆာန်မံၚ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ မဒှ်ဒပ်ပၞာန်အပါညးမထ္ၜုတ်လဝ်ဂှ်မဂး တီကၠိုဟ်ကေတ်မာန်ရ။ ဟိုတ်နူညးဟီုစဵုဒၞာဒပ်ပၞာန်ဗၟာ မကြမ် ကြရုန်မဵုဂှ်တုဲ အလုံညးလိုက်မွဲ မေတ္တာပ္ဍုၚ်ကၠုၚ်လတူညးတုဲ ကလေၚ်သီကေတ်ထောံ တဆိပ်ကြာနာနာ မဇိုန်ဏှၚ် လဝ်ကုညးအိုတ်ဏီရ။ ဒဒှ်ဗီုဏံ ပ္ဍဲလိုက်ဂၠးတိပိုဲဏံ ကြပ်ဟွံဆဵုမံၚ်ရ။ ဒုၚ်က္ဍုဟ်ကဵုဗော်သွးဂၠးတိတုဲ ညးစဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဗီုဏံ ဍေံကတဵုဒှ်ကၠုၚ်မာန်ရောၚ် ပိုဲတအ်ဟွံထေၚ်စှေ်စိုတ်အိုတ်ရ။ လၟုဟ်ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်ဒပ်ပၞာန်ဂှ်ပၠန်မဂး ပိုဲကဵုညး ညံၚ် ကဵုဒစဵုဒစးမံၚ်ဇၞော်ဇၞော်ရ။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ ညးကလေၚ်ကလိဂွံအဝဵုပၠန်မဂး ညးဟွံဟီုစဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာညးရပုဟ်ဂှ် ဂံၚ်ဟီုဟာ။
ဗီုပိုဲက္ဍုဟ်မၠေံဒပ်ပၞာန်ဗၟာအိုတ်အစောန်ဂှ် ညးဟွံက္ဍုဟ်ညိညတုဲ ဆာန်မံၚ်အိုတ်အစောန်ရောၚ်ဂှ် ၜတ်ကၞာတ်မာန်ရ။ အလဵုဇ ကုညး အာခၠေဝ်သှ်မာန်ရောၚ် အခိၚ်ဂှ်ဂှ် မၞိဟ်ပတှေ်ကေတ်အောန်ကွေံကွေံရ။ အခိၚ်ညးအာခၠေဝ်သှ်ဂဗုတ်ဂှ် က္ဍိုပ်သ ကိုပ် ဂကူဗၟာတအ် ညာတ်ဒုဟ်အောန်ကွေံကွေံရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်လေဝ် ကဟဳမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ဂလာတအ်ဂှ် ကောန်ဍုၚ် အရၚ်ဟွံသေၚ် သာ်ဝွံစွံလဝ်စိုတ်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ပရေံမံၚ်ဂလိုၚ်ဂှ်လေဝ် အခိၚ်ဂှ် မူဟိုတ်ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် ဟွံ ဟီုဗျိဂရိုဟ် ညံၚ်ရဴမသီအဝဵုဂှ်ရော။ ဟွံဒစဵုဒစးကဵုပြဝဒပ်ပၞာန်ပရေံ မဒှ်အဆံၚ်ပရေံလောန် ပ္ဍဲဂၠးတိဂှ် ဒှ်ပြဝဗတိုက် သရိုဟ်ဖျေံဒပ်ပၞာန်ဗၟာဂးမာန်ဟာ။ မေန်ကိုဝ်နာၚ်တအ်လေဝ် မူပဟွံဒစဵုဒစးကီုရော။ အခိၚ်ဂှ် လုပ်စမံၚ်လပါ်အေန်အေဝ်ဒဳကဵု ပၞာန်ဗၟာဖအိုတ်ရ။ လညာတ်ပိုဲတအ်ကဵု လညာတ်ညးဂၠးတိတအ်ဂှ် အခိၚ်ဂှ်မဂး ဒစဵုဒစးမံၚ်ပေၚ်ၚ်ရ။ ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဒး ဒုၚ်သီအဝဵုမှ နာဲမေန်ကိုဝ်နာၚ်တအ် မံက်ကၠုၚ် ပ္ဍဲမဳဒဳယျာဗၟာတအ်အိုတ်ရ။ အခိၚ်အေန်အေဝ်ဒဳဂွံအဝဵုဂှ် မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဒတဴ လိုၚ်ကရောံအေန်အေဝ်ဒဳဖအိုတ်တုဲ ဟွံသ္ပကေၚ်ကာကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် နာဲလွဳဝၚ် မဒှ်ပူဂဵုမကေၚ် ကၠောန်လဝ်ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်အေရာဝတဳဂှ် ဟီုပါ်ပဲါလဝ်နွံကီုရ။ ဂကူဝတအ် ဗၠးၜးတိတ်မံၚ်ညိညဂှ် မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဟွံပေၚ်စိုတ်လး လးရောၚ်ဂှ်လေဝ် လ္ၚတ်ကေတ်မာန်ကီုရ။ ဌာနပရိုၚ်သြၚ်လောန် ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် ဟိုတ်နူအေန်အေဝ်ဒဳ ဒးဒုၚ်သီအဝဵုဂှ်တုဲ ညး တအ်စိုတ်လီုဗွဲမလောန်ဏီရောၚ်။ 
 ညးဂၠးတိတအ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုမုက်အေန်အေဝ်ဒဳတုဲ ဟွံဂံၚ်ဟီုပါ်ပဲါ စပ်ကဵုဂစိုတ်ကမၠက်တၞောဝ်မၞိဟ်တအ်ဂှ်ရ။ အခိၚ်တေံဂှ် အလဵုဇကုကံၚ်သဳဂီုကၠီုယူအေန် အာစိုပ်ဂၠိုက်ဂၠာဲစၟဳတ်ဏီရဟွံသေၚ်ဟာ။ ရံၚ်ကဵုဒဒှ်သာ်ဝွံတအ်ဂှ်မဂး ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဗတိုက်ပလီုမံၚ်တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာဟွံသေၚ်၊ သီုစဵုဒၞာမံၚ်ကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာပေၚ်ၚ်ရောၚ် ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ ဗေဲရေတ်ချိတ် သေန် မဒှ်ကလုတ်အမေရိကာန်တြေံ ဟိုတ်နူဟီုဗၟံက်ဒးပရော ဂလာရောဟေန်ဂျာညိဂှ်ဗက်ဂှ် ဒးဒုၚ်ကဟုက်ကဵုအံၚ်ဆာန် စုကျဳရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ခေတ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဖံက်ပကဝ်အခေါၚ်မၞိဟ်ဂှ် အလုံဂၠးတိမွဲ သ္ပလဝ်မဇ္ဇျဟ်၊ ပိုဲကောန်ဍုၚ် အရၚ်တအ် အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ဝန်ဇၞော်ဍုၚ်သအာၚ်အမေရိကာန် ပမ်ပဳယောလေဝ် ရံၚ်ကဵုမုက်အံၚ်ဆာန်စု ကျဳတအ်ဂှ်တုဲ ဟွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ဂျေန်နောသာ်၊ ဟွံသ္ပသမ္တီ နဒဒှ်ဂစိုတ်ကမၠက်တၞောဝ်မၞိဟ်ကီုရ။ ယဝ်ရအံၚ်ဆာန်စု ကျဳ ထေဲအာမဂး ဖေက်ကၠဟ်ထောံအမေရိကာန်တုဲ အာပံၚ်ဗဒကဵုကြုက်ဟာဂှ် ကေတ်ဟွံဒးရ။ ကိုပ်ကၠာအေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံဂွံအဝဵုဂှ် ဓဝ်ပတှေ်ကောန်ဂကူတအ် နွံမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ကီုလေဝ် ကာလညးတအ်ဂွံအဝဵုဂှ် ကောန်ဂကူတအ် ဓဝ်ပတှေ်လတူညးတအ် ကြပ် အိုတ်အာရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ်ကၠးကၠးမာန်ရ။ အခိၚ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳဂွံအဝဵုဂှ် ကောန်ပၞာန်ဗၟာ မစဴကၠုၚ်နူပေဲါဗတိုက် ကချေၚ်တအ် သမ္မတနာဲထေန်ကျဝ် ဟီုသၟိတ်တဴ “လုပ်ပေဲါဗတိုက် ဂံၚ်ၚ်သကာသကာ” ကော်ဗတ်ဗၟာ (ရွတ်ရွတ်ခွျန်ခွျန်) ဂှ်တုဲ ကောန်ဂကူတအ် ဒှ်ဒေါသအိုတ်ရ။ ဒးလၞိန်ဗပိန်ကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ဂကူဗၟာညးတအ်ဖအိုတ်ရောၚ် ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ 
(၂)ကိစ္စကေၚ်ကာရခေၚ်ဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်အေအေတအ် တဲကၠာဂှ် ဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ စၟတ်သမ္တီညးတအ် နဒဒှ်ဂကောံ ပလီုပလာ်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဟွံညာတ်ကေတ်အိုတ်ဂှ်တုဲ မိက်ဂွံတီကေတ်လညာတ်ညးဗွဲတိုက်ရိုက်ရ။ ဆဂး ဗွဲကြဴဏံ တီကၠး ကေတ်ဂှ်တုဲ အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ်ကီု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာလေဝ်ကီုဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုလေံဒုက် မနွံၜါအရံၚ်သာ်ဗ္ဂေတ် ကဵုသာ်တ္ၚေက်ရ။ နကဵုလေံဒုက် သာ်တ္ၚေက်ဒုက်လေဝ်ဂိ၊ နကဵုလေံဒုက်သာ်ဗ္ကေတ် ၜုၚ်တက်လေဝ်ဂိ သာ်ဝွံ က္ဍိုပ်သကိုပ်အေအေတအ် ဟီုပ တုပ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။ က္ဍိုပ်သကိုပ်ရခေၚ် နာဲအေမံၚ်လေဝ် သီုဒုဟ်ဟွံမွဲမွဲသာ် အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ဖျေံလဝ်ထံၚ်မွဲအယုက်ဏီရ။ ထ္ၜးဟိုတ်သွက်ဂွံပါ်တိတ်တုဲ ဒက်ပတန်ဍုၚ်ရခေၚ်တၞဟ်ခြာရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး သွက်ရခေၚ်တအ်ဂှ် အလဵုအသဳကဵုပၞာန် ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော၊ တုပ်တုပ်ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ ယဝ်ရဟီုဟွံမာန်မဂး အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဇၞော်ဂၠိုၚ်ညိဒှ်မာန်ရောၚ်။
 (၃) တၠုၚ်လအာမတုပ်သာ်ဂှ်ကီု ကာလဒပ်ပၞာန်ဗၟာထပက်ပၞာန် ပ္ဍဲကချေၚ်ဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံဟီုဗျိဂရိုဟ်ကုဒပ်ပၞာန်ဂှ်တုဲ နကဵုအလဵုဗော်ကချေၚ်တအ် ဒဵုကဵုဒးနုက်တိတ်ထောံနယူအေန်အာဖ်သဳဏီရ။ ဟိုတ်နူအန္တရာဲထပက်ပၞာန်ဇၞော်လောန်ဂှ်တုဲ ဒပ်ဥမၚ်ညးတအ် မခိုၚ်ဗိုန်ဇၟအ်(ဂျဳဂန်)ဂှ်လေဝ် သရိုဟ်အာရ။ ဂွံစဵုဒၞာနူဘဲထပက်ပၞာန်မာန်ဂှ်တုဲ ညးတအ်ဒးအာပံၚ်ကဵုဂ ကောံမဟာမိတ်ပၞာန် သၟဝ်ကျာဏီရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် အလဵုအသဳအံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် တုပ်ပ်ရရောၚ်ဂးတုဲ ပ္ဍဲဝေါဟာရတၟိမွဲ ဗတ်အေၚ်္ဂလိက် မုက်လိက်တုပ်ပ် မတွံဂး the same page ဂှ် ဂွံဗှ်ကေတ်ရ။ ယဝ်ရဒးဟီုအရေဝ်အ ရာပ်ဂွံကၠိုဟ်လောဲသွာမဂး အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် ဗၟာတုပ်ပ်ရ။ လညာတ်တုပ်ပ်ရ။ တုဲပၠန် ပဝ်လဇြဳဂ ကူဗၟာ စပ်ကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် တုပ်ပ်ဖအိုတ်ရောၚ် သာ်ဝွံလေဝ် ဟီုအိုတ်ပၠန်ရ။ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဗီုဒးစိုတ်ဍဵုဍိုက် ကောန် ဍုၚ်အရၚ်တအ်မာန် ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ်ဂှ်တုဲ နကဵုဗော်အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ် ဗက်စဵုဒၞာပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိမာန်ရ။ အလဵုအသဳဍုၚ်ဂၠးတိ တအ်လေဝ် ဟွံမိက်သ္ပအရီု ကဵုကံ ကုသဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်တုဲ ဆၜိုတ်ကလၚ်ဂလာန်အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်သၟးရ။ ဟိုတ် ဂှ်တုဲ အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳဂှ် အန္တရာဲသွက်ကောန်ဂကူတအ်ဂှ် ဇၞော်လောန်ရောၚ်ဂးရ။
(၄) စပ်ကဵုလိက်ကသုက်အေန်သဳအေဂှ် ကရေၚ်၊ ချေၚ်၊ သေံဇၞော်တအ် က္ဍိုက်ပ်တုဲ လုပ်ချုက်လိက်၊ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ၊ ကချေၚ်တအ် သှေ်အာဂှ် ဟိုတ်နူမိက်ဂွံအာတ်အခေါၚ်အရာကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂၠိုၚ်ၚ်ရ။ အခိၚ်ကၠောန်သ္ပသဘၚ်ဂှ် ဟိုတ် နူအေန်အေဝ်ဒဳ တိုန်စိုပ်ထံက်ဂလာန်ကီုဂှ်တုဲ ဂၠးတိတအ် လုပ်စလပါ်အေန်အေဝ်ဒဳတုဲ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ သီုကချေၚ် ဒးဒုၚ် ကရေပ်ဓရတ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ် ဟဳဗက်ကဵုလိက်ကသုက်ဂှ်တုဲ လုပ်စလပါ်ပၞာန်ဗၟာပေၚ်ၚ်ရ။ ဗွဲကြဴဏံ ဟိုတ်နူဒးဒုၚ်ကရေပ်ဂရတ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိလေဝ် ဒးချုက်လိက်ကသုက်ဂှ်ကီုရ။ ဂကောံယူအေန်အာဖ်သဳလေဝ် လ မျီုအိုတ်အာ အခိၚ်ဂှ်ဂှ်ကီုရ။ 
(၅) အတိုၚ်သၞောဝ်၂၀၀၈ဂှ်မဂး ကောန်ဍုၚ်အရၚ်မဇၞးမာဲဂၠိုၚ်တအ် အခေါၚ်ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော်တွဵုရးနွံကီုလေဝ် ဆဂး ဗော်ရ ခေၚ်တအ် ဟွံဂွံတိုန်ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ပ္ဍဲတွဵုရးညးတအ်ဂှ်တုဲ ဒၞာဲဂှ် အေန်အေဝ်ဒဳရောၚ် တိုန်္ၚာပ်ကေတ်ထောံရ။ မၞိဟ်ဇၞး ကေတ်သီုဖအိုတ်ဂးတုဲ မာဲညးတအ်အလုံဍုၚ်ဂှ် ဟိုတ်နူဂၠိုၚ်အိုတ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်ဟွံမိက်ပရအ်အဝဵုရ။ ယဝ်ရအာမံၚ်နဲကဲဏံရ မဂး ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် ကာလလဵုလေဝ် ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော်တွဵုရးဟွံမာန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဗော်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် မိက်ဂွံပံၚ်တဲကဵုကျဖောတ်ကီု၊ ဒပ်ပၞာန်ကီုတုဲ မိက်ဂွံကေတ်ဇၞးလတူအေန်အေဝ်ဒဳရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အေန်အေဝ်ဒဳ ကၠတ်လဝ်မာဲ ပ္ဍဲတွဵုရးတအ်ဂှ်တုဲ ကေတ်ဇၞးဏာမမာဲကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရ။ ပ္ဍဲရခေၚ်ဂှ် ဖေက်ကျတုဲ သီုကၟာတ်ဒၞာထောံ ဟွံကၠောန်ဗ ဒှ်ကဵုပေဲါရုဲမာဲဏီရ။ ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ပေဲါရုဲမာဲဂှ် မူဟိုတ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် မိက်ဂွံပံၚ်ကဵုကျဖောတအ် ကေုာံ ပၞာန်ရော၊ ဂလာန်ဝွံ ဟိုတ်နူအေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံလဂူတပ်တး ကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ် ဟီုမာန်ရ။
(၆) ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုအလန်ဏံဂှ် မူဟိုတ်ရော၊ ဟိုတ်နူမိက်ဂွံဍဵုဍိုက်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဟာ ဂလာန်သၟာန်သာ်ဝွံ မိက်ဂွံ သၟာန်ရ။ ယဝ်ရမိက်ဂွံဍဵုဍိုက်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်မဂး ညးစၞးဗော်မန် ကေုာံ ရခေၚ်တအ်ကီု၊ ကရေၚ်(မာန်ညိၚ်မံၚ်) ကီု တအ်ဂှ် ပါလုပ်ကၠောန်ပ္ဍဲကံၚ်သဳပၞာန်မာန်ရောၚ်ဟွံထေၚ်ရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် ဗော်မန်ပိုဲ အဃောလညာတ်ကၠေဟ်မံၚ်ကဵုအေန်အေဝ် ဒဳတၟိတၟိဂှ်တုဲ ညးတအ် အဃောထေဲမံၚ်ကဵုအေန်အေဝ်ဒဳ ဟိုတ်နူပလီုကၠေံပေဲါကောံဓရီုအကြာၜါလပါ် နပွမထ္ၜးဟိုတ် ဟွံလ ဂူတပ်တးရ။ 
(၇) ပၞာန်ဗၟာလေဝ် ဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲဟွံမွဲ၊ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ် ဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲဟွံမွဲ တုပ်ပ်မဂး လညာတ်မဂး ဒးဗတိုက်သရိုဟ်တၠ အဝဵုပၞာန်ဗၟာရောၚ်၊ ဟွံဒးဗတိုက်တၠအဝဵုအေန်အေဝ်ဒဳရောၚ်ဂှ် ဟွံဒးရ။ ပိုဲဗတိုက်မံၚ်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ပွိုၚ်(၇၀)သၞာံဂှ် ဂုန်ဖဵု ဟွံမွဲရောၚ် သာ်ဝွံ ပိုဲတအ် ဟွံဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်ရ။ ဆၜိုတ်ဂှ် ဟွံရုမ်ဂပ်ဏီရောၚ် မိက်ဂွံဟီုရ။ နကဵုသွာၚ်ပၞာန်ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ကၟာတ် လဒဵုလဝ်အခေါၚ်ပု်ိဲ၊ နကဵုသွာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ကၟာတ်လဒဵုလဝ်ပိုဲဂှ်တုဲ တုဲတုဲကၠုၚ်တေံ နကဵုဂၠံၚ် အဓိက ၜါဏံ ဗၟာတအ် ကၟာတ်လဝ်ပိုဲရောၚ်ဂှ်တုဲ ပၞော်တိတ်ပိုဲတအ် ဟွံမွဲရ။ အန္တရာဲပၞာန်ဂှ် မသုန်စှော်၊ အန္တရာဲအေန်အေဝ်ဒဳ ပရေၚ်ဍုၚ် ကွာန်ဂှ် မသုန်စှော် ယဝ်ဒှ်မဂး အေန်အေဝ်ဒဳ အောန်စှေ်အာမွဲမဂး အန္တရာဲဂကူပိုဲ ယအ်စှေ်အာမ သုန်စှေ်ကၠိုပ်ကၠံရောၚ် မိက် ဂွံဟီုရ။ ပ္ၚံက်ပေဲါဗတိုက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဒးဗတိုက်ကဵုအေန်အေဝ်ဒဳ ဝါတ်လောန်ဂှ်တုဲ သီုဒးကူချပ်ဖျေံဗီုပြၚ် ဂွံပံၚ်ကဵု ဒပ်ပၞာန်တအ်ဏီရောၚ် ဟွံသေၚ်ဟာ။ ပရောဒဒှ်ဍာံဏံ မိက်ဂွံတီကၠးမဂး အာသၟာန်ရံၚ်ကာပၞုက် သၟာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ပ္ဍဲဍုၚ် မန်တေံညိ။ ညးတအ် သှ်ကဵုဗွဲတြးမာန်ရောၚ်။ ယဝ်ရပၞာန်ဟွံသီအဝဵုမဂး အေန်အေဝ်ဒဳ ဆိၚ်လဝ်ဝေၚ်အမှုကဵု ဒံက်တာအံၚ် နာၚ်ဥူတုဲ ညးတေံ ဒးထံၚ်မာန်ဏီရောၚ်ဂှ် အခိၚ်တေံတေံ ပိုဲတအ် ဒုၚ်စသိုၚ်လဝ်သာ်ဂှ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၀၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ယဝ်ရဍုၚ်ဗၟာ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞး ပ္ဍဲယူအေန်မဂး ဒဵုဗျု ဂိတုသာပ်တေမ်ဗာ ၁၆၊ တ္ၚဲဗြဴဗတိ၊ ၂၀၂၁ ==

ယဝ်ရဍုၚ်ဗၟာ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞး ပ္ဍဲယူအေန်မဂး ဒဵုဗျု ဂိတုသာပ်တေမ်ဗာ ၁၆၊ တ္ၚဲဗြဴဗတိ၊ ၂၀၂၁ သွက်ဂွံပၠံၚ်အဝဵုဒၞာဲခုၚ် ပ္ဍဲဂကောံကုလသမဂ္ဂ ဍေံမစိုန်ဒှ်တဴဒၞာဲ ဂွံဟီုသ္ပစၞးကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကံၚ်သဳပၞာန်ကဵုဂကောံအေန်ယူဂျဳ မ ဒးဒုၚ်သီအဝဵုတအ် ဗီုညးညးဂစာန်လွဳပရာကၠုၚ်ဂှ် မဟာမိတ်ညးတအ်ဇၞော်အိုတ် အမေရိကာန်ကဵုကြုက် လုပ်စမွဲမွဲလပါ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်သီုၜါဂကောံဂှ် မွဲဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်တိုန်စိုပ်တုဲ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်ဟီုဂးမွဲမွဲသာ်၊ မွဲဂှ် ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်တိုန်စိုပ်သက် သက်၊ ပြဟ်ဟ်ဏံဒးဟီုစ ညးကျအဲကျ၊ ညးဟွံဇၞးအဲဟွံဇၞးဂှ်တုဲ သွက်ဂကောံကံၚ်သဳပၞာန် ဂွံဒှ်အာဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိဂှ်လေဝ် လပါ်အမေရိကာန် မဒှ်မဟာမိတ်ကဵုအေန်ယူဂျဳဂှ် ဗက်ဒစဵုဒစးမံၚ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ အခိၚ်တ္ၚဲဏံပၠန် နကဵုဍုၚ်ပြၚ်သေတ်လေဝ် ထပ် လလောၚ်တရးဏာ ညးသ္ပလဝ်စၟတ်သမ္တီကဵု သွဟ်ပေဲါရုဲမာဲဖိုဟ်ဂှ်တုဲ၊ ဂလာန်ညးတအ်ဂှ် ကလိဂွံအဓိပဲါ ညးတအ်သ္ပလဝ် စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဒှ်အလဵုအသဳဗဗွဲဓဝ်တုဲ ကံၚ်သဳပၞာန်(ဝါ)အလဵုအသဳမၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဟွံဗဗွဲဓဝ်ရောၚ်။ ရံၚ်ကဵုဒတဴလိုၚ်ဍုၚ်အမေရိကာန်ကေုာံမဟာမိတ်ညးတအ် ညံၚ်ရဴဍုၚ်ပြၚ်သေတ်၊ ယူခေတအ်ဂှ်မဂး ညးတအ်ကေတ်စလပါ် အလဵုအသဳအံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ၊ ဒတဴလိုၚ်ဍုၚ်ကြုက်ကဵုရာတ်သာတအ်ဂှ် ညးတအ်ကေတ်စလပါ်ကံၚ်သဳပၞာန် ပေၚ်ၚ်ပၠန်ဂှ်တုဲ ဇြဟတ်တံၚ်ဂြဲဂၠးတိတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဇၞော်လောန်ဂှ်တုဲ ပေဲါပြိုၚ်ပကာန်အဝဵုအကြာဗော်ဗၟာၜါ ဂွံအုပ်ဓုပ်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် လောဲလောဲသွာသွာ တုဲဒှ်အာဟွံမာန်ရ။ ပၞာန်ဂှ်လေဝ် ဂွံဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိဂှ် ဟွံလောဲ၊ ဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ်ဂှ်လေဝ် ဂွံကလေၚ်ဒှ်အလဵုအသဳ ကလေၚ်ဂွံအဝဵုပၠန်ဂှ် ဟွံလောဲသွာ။ ၜါလပါ်ဏံ ညးဂွံကေတ်ဇၞးလတူအဲ အဲဂွံကေတ်ဇၞးလတူညးဂှ် ဖန် လောဲသွာတဴဟွံသေၚ်ရောၚ်ဂှ် ရံၚ်ကဵုအကာဲအရာသတ္တာဟဏံ ဗီုကတဵုဒှ်မံၚ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကောံဓရီုယူအေန်ဂှ်မဂး ကၠးကေတ် မာန်ရ။ ပရိုၚ်တအ်ဟီုတဴဂှ် အမေရိကာန်ကဵုကြုက် ကၠတ်ပညဳညးသကအ် ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ကောံဓရီုယူအေန်က္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ကလိဂွံ တၚ်တုပ်စိုတ်၊ ဆက်ဒုၚ်အာတဲကဵုအမာတ်ကုလသမဂ္ဂ နူအေန်ယူဂျဳ နာဲကျဝ်မိုဝ်ထောန်၊ ဆဂး ဟွံကဵုညးတေံဟီုဂလာန် ညံၚ်ရဴကၠာကၠာတေံကီု၊ ဟွံဒုၚ်တဲကဵုအမာတ်ကံၚ်သဳပၞာန်မခါန်ကၞက်လဝ် နာဲအံၚ်သူရိန်ဏီဂှ်တုဲ စိုပ်ဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံမဂး ကမ္မတဳစၟဳတ်အစောံစရာဲ ကော် Credentials Committeeဂှ် ဒးစၟဳတ်ညးစၞးနူဍုၚ်ဗၟာတအ်ဂှ်တုဲ ဒးပလံၚ်ဗစိုပ်ကဵုသဘၚ်သဳကၠဳ ဇၞော်ယူအေန် သွက်ဂွံသ္ပစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ညးစၞးဗဗွဲဓဝ်ဒဒက်တဴကဵုဍုၚ်ဗၟာရောၚ်။ အကြာဏံဂှ် လပါ်လဵုမွဲလေဝ် အခေါၚ်ကဵုသ ဂုတ်သွာတ်ကံကုသဵုကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာဟွံမွဲဏီဒးဟီုရောၚ်။ စိုပ်အခိၚ်တေံလေဝ် သဂုတ်သွာတ်မွဲမွဲသာ် ကၠးကၠးမးမးစှေ်ကၠုၚ်မာန် ဟာဂှ် ဒးမၚ်ဗဵုအာဏီရ။ ယဝ်ရပိုဲရံၚ်အာကဵုမတ်ဓမ္မတာမဂး ကံၚ်သဳပၞာန်ဂှ် ညးတအ် ကေမ်္ၚာပ်ဂွံလဝ်အဝဵုအလဵုအသဳ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ မူမွဲကီုပကဵု ညးတအ်ဟွံမာန်ဂးကီုလေဝ် ဆဂး ဂကောံဍုၚ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳဇၞော်ဇၞော် ညံၚ်ရဴအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ် ယဝ်ရ ဟွံသ္ပစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂမဂး သွက်ဂွံသ္ပစၞးဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဖန်က်ဟွံဂွံဂှ်တုဲ အကာဲအရာဝွံ ဍေံဒှ်အာဇြဟတ်စိုတ်ကဵုဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ဂှ်တုဲ သွက်ဂွံဝေၚ်အာပေဲါပၞာန်အပ္ဍဲဍုၚ်ဂှ်လေဝ်ကီု၊ သွက်ဂွံက လေၚ်သီဗၜေါဝ်ဇြဟတ် ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်လေဝ်ကီုဂှ် ဒှ်အာအထံက်အပၚ်ဇၞော်ဇၞော်ရ။ ယဝ်ရစိုပ်အခိၚ်သဘၚ်သဳကၠဳဇၞော် ဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံ ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဒှ်အာဗဗွဲဓဝ်မဂး ဂကောံအေန်ယူဂျဳဂှ် သွက်ဂွံဒေါံကၟိုၚ်စှေ်အာမာန်ရောၚ်။ ဆဂး ညံၚ် ဟွံဂွံဒှ်အာဗီုပြၚ်သာ်ဂှ်မာန် အလဵုအသဳအမေရိကာန်တအ် ဂစာန်လွဳပရာမံၚ်ပေၚ်ၚ်ရောၚ်ဟီုဂှ် သက်သဳသာဓကတ္ၚဲဏံ ပိုဲ ညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ မွဲလပါ်ပၠန်ဂှ် ညးစၞးကုလသမဂ္ဂ သွက်ဍုၚ်ပိုဲဂှ်လေဝ် ညးတအ်လုက်စုက်မံၚ်ကဵုဂကောံရပ်လွဟ်ကောန် ဍုၚ်အရၚ်တအ်ကီုဂှ်တုဲ ရမ်သာၚ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် လျောဝ်ဗက်မံၚ်လပါ်အေန်ယူဂျဳကီုရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ် မာန်ပၠန်ရ။ ရံၚ်ကဵုဝၚ်မွဲပ္ၚံက်မဂး ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ ဗော်ရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် ကၠောံဍမံၚ်ကဵုအ မေရိကာန်ဂၠိုၚ်ကီုရောၚ်ဂှ် ပိုဲဒးညာတ်ကေတ်သာ်ဂှ်မာန်ကီုရ။ ယဝ်ရပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂတေံ အမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ် ဗလံက်ထောံ ဟွံဒုၚ်တဲကဵုညးစၞးကံၚ်သဳပၞာန်တအ်ဂှ် မဂး ပၞော်တိတ်တၞဟ်ဟ် သွက်ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် နွံသာ်လဵုဏီရောဂှ် ပိုဲဒးဂၠိုက်ဂၠာဲရ။ ညးစၞးနာဲကျဝ်မဵုထောန်ဂှ် ဟိုတ်နူနွံမံၚ်ပ္ဍဲ ဍုၚ်အမေရိကာန်ဖိုဟ်ဂှ်တုဲ ၜိုန်ရကြုက်ဟွံတုပ်စိုတ်ကီုလေဝ် ညးတေံ အာစိုပ်ဂတမုက်ရုၚ်ကုလသမဂ္ဂ အခိၚ်ကောံဓရီုမာန်ဏီ ဂှ်တုဲ မွဲနဲမွဲဗီု ညးတေံကလိဂွံအခေါၚ်ဟီုဗၟံက်မွဲမွဲသာ်မာန်ဏီဂှ်တုဲ သွက်အေန်ယူဂျဳဂှ် သာမံၚ်ရ။ ဂကောံအေန်ဂျဳအိုဝ်ဇၞော်ဇၞော် တအ် ထံက်ဂလာန်ညးတေံလေဝ် ဒှ်မာန်ဏီရ။ ပ္ဍဲမ္ၚးကောံဓရီုဂှ် ညးတေံ ဒုၚ်ဆဵုကဵုအစာပရိုၚ်တအ်တုဲ ဟီုပတိတ်လညာတ် ဂွံ မံၚ်တၟာဂလိုၚ်ဏီရ။ ညးစၞးကံၚ်သဳပၞာန်ဂှ် အမေရိကာန် ဟွံကဵုလုပ်ဍုၚ် ဟွံပတိတ်ကဵုဗွဳဇြာမဂး အကာဲအရာဂှ် ဂတးဂတန် အာမွဲမွဲဗီုလေဝ်မာန်ဏီရ။ ဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော်တအ် ဝေၚ်နဲကလုတ်ညးသကအ်မဂး သီုညးစၞးၜါလပါ်ဂှ် ဟွံကလိဂွံတိုန်စိုပ်ကောံဓရီု ပ္ဍဲယူအေန်မဂး အခိၚ်ဂှ် သွက်နာဲကျဝ်မဵုထောန်ဂှ် အာထ္ၜးဆန္ဒပ္ဍဲမ္ၚးရုၚ်ယူအေန်မာန်ဏီဂှ်တုဲ သွက်အေန်ယူဂျဳတအ် သာမံၚ်ညိ ဏီဒးဟီုရ။ အကာဲအရာဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံဂှ် ညးစၞးနူကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဂွံတိုန်သ္ပစၞးပေၚ်ၚ် ပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ကြပ်ဒှ်ဟွံမာန်ရ။ ယဝ်ရယူအေန် တုပ်စိုတ်ကဵုညးစၞးအေန်ယူဂျဳမဂးရော သာ်လဵုမကတဵုဒှ်မာန်ဂှ်ရော ဂလာန်စောဒနာသာ်ဝွံလေဝ် ကတဵုဒှ်ကၠုၚ် မာန်ဏီရ။ ဆဂး ဂွံတုပ်စိုတ်ဂှ် ဝါတ်မံၚ်ရောၚ်ဟီုဂှ် သက်သဳကြုက်ကဵုအမေရိကာန် မကလိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်အကြာဏံဂှ် ကၠးမံၚ် တုဲတုဲရ။ ယဝ်ရပၞာန်တအ် ဒှ်အာဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ယူအေန်မဂး အကာဲအရာဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ပ္ဍဲဂၠးတိပိုဲဏံ သုန်စှေ်အာစိုပ်ဂၠးဂတာမာန် ရောၚ်။ ဝါဒဒဳမဝ်ကရေဇြဳဂှ် ဓဝ်ပတှေ်ညးဂၠးတိတအ် အောန်စှေ်အာဇၞော်ဇၞော်ရ။ ဝါဒတၠအဝဵုပၞာန်တအ်ဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲဍုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ် တအ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်မာန်ကီုရောၚ်။ ပရေၚ်သီအဝဵုနူအလဵုအသဳ မဇၞးလဝ်မာဲတအ်ဂှ်လေဝ် ကတဵုဒှ်ဇၟာပ်ပ်ဒၞာဲမာန်ကီု ရောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ဂွံဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂဂှ် ဝါတ်မံၚ်တၟာလှေ်ရောၚ် တော်ဆကေတ်မာန်ရ။ ဗီုကတဵုဒှ်မံၚ်တ္ၚဲဏံ စပ်ကဵုပေဲါပြိုၚ်ပကာန် ဂွံသ္ပစၞးပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ကၠာကၠာတေံ ခေတ်ကာလနေဝေန်၊ ခေန်ညောအ်တအ်ဂှ် ဟွံ ကေၚ်နွံကၠုၚ်ဂှ်တုဲ ဍေံဒှ်ဗီုသာ်ဝွံမာန်ရောၚ်ဂှ် ညးဂှ်မွဲ ဟွံကေၚ်တော်ဆလဝ်ရ။ ကၠာတေံ ပၞာန်သီအဝဵုတုဲဗက်ဂှ် ညးစၞးသွက် ယူအေန်ဂှ်လေဝ် ဍေံဒှ်အာညးစၞးသွက်ပၞာန်တအ်ကီုရ။ လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူနာဲကျဝ်မဵုထောန် ဟွံလျောဝ်ဗက်လပါ်ပၞာန်ဂှ်တုဲ အ ကာဲအရာဂှ် ဒှ်အာဂတးဂတန်ရောၚ်။ အလဵုအသဳအမေရိကာန်လေဝ် သ္ပလဝ်စၟတ်သမ္တီ ဒုၚ်လဝ်တဲညးတေံပၠန်ဂှ်တုဲ အကာဲအ ရာဍာံဍာံဂှ် ဗီုဆိၚ်ဂှ်သၟိၚ်ဟွံစၟတ်ရ။ တုဲကၠုၚ်ခြာဟွံလအ်တေံပၠန်ဂှ်လေဝ် ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဗလးမၞိဟ်ကဵုကၠတ်ဂစိုတ်ညးတေံ ပၠန်ဂှ်တုဲ ဟိုတ်အမေရိကာန် ဂွံလုပ်စလပါ်နာဲကျဝ်မဵုထောန် လပါ်အေန်ယူဂျဳဂှ် လောန်တုဲခိုၚ်ဗိုန်ဂၠိုၚ်အာရ။ ပ္ဍဲဂကောံကုလသမဂ္ဂဂှ် ယဝ်ရဂကောံကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး သာ်လဵုညးတအ် ချဳဒရာၚ်အာပ္ဍဲကေၚ်ကာ ဂၠးတိဂှ်ရော။ ယဝ်ရအေန်ယူဂျဳ ကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး အကာဲအရာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဍုၚ်ပိုဲ ဗီုလဵုကြက်ဒှ်အာမာန်ဂှ်ရော၊ ယဝ် ရညးတအ်ကီု အေန်ယူဂျဳကီု ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး သာ်လဵုကံကုသဵုဗၟာ ကတဵုဒှ်အာမာန်ဂှ်ရော။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၃၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== စေဝ်ပၞောန်ပန်တၚ် ==

စေဝ်ပၞောန်ပန်တၚ်
&quot;#ယၟုအ္စာကၞေဟ်ဂှ်ဒးဒှ်ယၟုမန်ဟေၚ်ရောၚ်ယဝ်ဟွံဒှ်မ္ဂးၜိုန်ရတမ်လိက်စၟတ်ပေၚ်ဒၟံၚ်ကီုလေဝ်ဒှ်လလေၚ်ဟေၚ်ရ&quot;

    ပ္ဍဲအရာချူလိက်ပရေၚ်မွဲပိုဒ် ဒးပၠောပ်စိုတ်ကၠာအိုတ်ဂှ် လိက်ပရေၚ်ဇကု ဂွံဒုၚ်ရုဲစှ်မံၚ်ကဵု/ဟွံမာန်ဟွံသေၚ်။ လိက်ပရေၚ်ဇကု ကိတ်ညဳမံၚ်ကဵု၊ တၚ်ရန်တၟံကေုာံ စေဝ်ပၞောန်ဂကောံကီုဟာဟေၚ်မဒှ်ရ။ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးမချူလိက်ဝွံ ဇၟာပ်ချူတမ်လိက် သ္ပကၠုၚ်သတိကဵုတၚ်ရန်တၟံကေုာံစေဝ်ပၞောန်ဂကောံဗွဲတၟေၚ်ရ။ပ္ဍဲကာလကလိဂွံကသပ် သွက်ဂွံချူတမ်လိက် ဇရေၚ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်လဂံါအာဇာနဲကၞပ်ပိဝွံလေဝ် ဗှ်လ္ၚတ်ရံၚ် တၚ်ရန်တၟံကေုာံစေဝ်ပၞောန်ဂကောံမဖျေံလဝ် သွက်အ္စာကၞေဟ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ကာလစိုပ်စေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန် အတိုၚ်မစၞောန်ထ္ၜးလဝ်လတူတေံဂှ်-
         &quot;  အဝ်……ဒၟါနူဂှ်ဟေၚ် ပ္ဍဲကၞပ်ၜါတေံ နာဲမိၚ်တဝ်ဂှ်ဂွံဒှ်အာယၟု နာဲမၞိက်ၜိုပ်၊
        နာဲထောန်သိၚ်ဂှ် ဂွံအာယၟုနာဲထဝ်သောန်ရောၚ်သွံ…။&quot;
          သာ်ဝွံ ပဟေဠိဟွံသောၚ်ပ္ဍောၚ်မံၚ်မွဲတၚ်ဂှ် တၟးအာဖၠၚ်ရ။ မွဲဒမြိပ်ဓဝ်ဟေၚ် စိုဂ်မကေတ်တဴဂုဏ်စရာဲလတူလညာတ်ဥာဏ်ညးတာလျိုၚ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန် လဂံါအာဇာနဲဂမၠိုၚ်ဂှ် မံက်ဂတဝ်တိုန်ကၠုၚ် တာဒၞါဟွံမာန်ရ။ စေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန်ဝွံ ဇၟာပ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန်တံ သ္ပဒတန်တုဲ သုၚ်စောဲထေက်ရောၚ်။
         ယၟုမ္ဂးဂှ် တၚ်လဝ်သွက်ဂွံကော်သက်သက်ရောၚ်-သာ်ဝွံမိက်ဂွံသ္ဂးမာန်ရ။ ဆဂးမၞိဟ်မ္ဂးဂှ် မံၚ်ဒၟံၚ်ကဵုယၟုမွဲမရောၚ်-ဗီုဂလာန်မြဴသာ်ဝွံလေဝ်နွံမံၚ်ကီုတုဲ သွက်ဂွံလ္ၚတ်ပရောယၟုဂှ် ဂွံတဴဒြဟတ်ပၠန်ရ။ သွက်မၞိဟ်မွဲမွဲဂှ် ယၟုမွဲမကိစ္စဇၞော်ကွေုရ။ ယၟုမွဲမခိုဟ်မ္ဂး ကုကၠောန်ကၠောန်ညးတၞဟ်ထေၚ်ခိုဟ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်-ယဝ်ရကၠောန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်,ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်မ္ဂး ယၟုဟွံခိုဟ်ဟွံဂွံရ။
             ဆေၚ်စပ်ကဵုယၟုတုဲ ညးကဝ်တံ ဟွံသ္ပထောံမဇ္ဇျဟ်ရ။ ဓရ်ပရမတ်ဂမၠိုၚ် ယဝ်ရစာ်စ္ဍးအာနူပညပ် (ယၟု)မ္ဂး လတူနူဒှ်ဂုဏ်ဖဵုညးလောကတံဂှ် ဒှ်ဒုဟ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်-ဂှ် ညးတံကၠိုဟ်ခၠၚ်လဝ်ရ။ ယၟုဟွံမွဲမ္ဂး ကပေါတ်ကညောတ်အဝိညာဏကမပ္တံ ဂဥုဲဂမၠိုၚ်ကီု၊ သတ်သဝိညာဏက မပ္တံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ကီုဟွံမွဲကဵုအပိုၚ်ခြာအာကာသဓာတ်ညးကဵုညးရ။ အပိုၚ်အခြာမြဴသာ်ဝွံ ဟွံမွဲမ္ဂး အဝေါၚ်မၞိဟ်လေဝ်မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ဟွံသေၚ်ရ။
             ဟိုတ်ဂှ်ရ ဆေၚ်စပ်ကဵုယၟုတုဲ သ္ပကၠုၚ်သုတေသန်ဗွဲမလံလကာဖာတေံရ။ ပြကိုဟ်ဗေဒၚ်ဂမၠိုၚ်မပ္တံကဵု နာမက္ခရဆာန်
မဒက်ပတန်လဝ်နကဵုဂိုဏ် (၈)ဂိုဏ်မပ္တံ &quot;ဘ&quot; ဂိုဏ်၊ ပြကိုဟ်ခုတ်ယၟုဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵု ဂၞန်သၚ်္ချာသ္ၚိတုဲ၊ ပြကိုဟ်ဗေဒၚ်ရးပလိုတ်-ဗီုရုပ်ယၟုမကိတ်ညိကဵု ဂၞန်သၚ်္ချာပုၚ်ခၟူ၊ ဂၞန်သၚ်္ချာယၟု-NUMEROEOGY ဂမၠိုၚ်ကီု ပြကိုဟ်သုတေသနဂမၠိုၚ် မပ္တံကဵုပြကိုဟ်ဝၚ်ကောန်ဂကူဒေသကောန်ဂကူ၊ ပြကိုဟနအဘိဓာန်ဂမၠိုၚ်ကီုမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်လတူကဝ်ဏံဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။

         ဗွဲစၟတ်တုန်-ယၟုမ္ဂးဂှ် စၞောန်ထ္ၜးမံၚ်အဓိပ္ပါယ် ရနူက်ဗ္ဒန်မၞုံကဵုၚုဟ်မးဂမၠိုၚ်ရ။ ယၟုမၞိဟ်မ္ဂးဗီုယၟုမၞိဟ်၊ ယၟုတိရစ္ဆာန်၊ ယၟုတၞံဆုမ္ဂး ဗီုတၞံဆု-မပ္တံသာ်ဏံ ဖန်ဗဒှ်မံၚ်ကဵုဒြဟတ်ဒမၠုဂမၠိုၚ်နူလက်ကြဴတေံ ဗွဲမသကာတ်မြဟ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ဆဂးဂှ် လိက်ပရေၚ်ဝွံ ချူပရောအစောံသတ္တိယၟုဟွံသေၚ်တုဲ ဟွံဇမၠိၚ်ဇိုၚ်ကၞေဟ်ပရောဗေဒၚ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ဟီုသာ်ဂှ်မ္ဂး ပဲါနူဏံမုဂုဏ်ဖဵုနွံမံၚ်ဏီရော။
          ဗီုယၟုကိစ္စဇၞော်ဂှ် နကဵုပုစ္ဆာ(၃)တၚ် သၟဝ်ဝွံ သ္ပဏာပြာကတ်ရ။
      ၁။  ဂကူမြာန်မာ(ဗၟာ)တံဂှ် ဂကူသာကျ၊ဝၚ်ကွေံဟာ။
     ၂။   မန်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုဟ်လဵုရော။
      ၃။   ဂကူပျူ အခိၚ်လဵုကၠေံအာရော။
၁။ ဂကူမြန်မာ(ဗၟာ)တံဂှ်ဂကူသာကျဝၚ်ကွေံဟာ။

   ဗၟာတံ ဒလူလပုဟ်တဲကဵုဝင် &quot;တကံၚ်&quot; တုဲ ဒုၚ်ယၟုဂကူသာကျဝၚ်ရ။ ဒုၚ်ယၟုဂကူသာကျဝၚ်မ္ဂး &quot;ပိုယ်ဂှ်တၞောဝ်ဒတောဝ်ကျာ်ရောၚ်- &quot; သာ်ဝွံ ဒုၚ်ဝန်တုပ်တုပ်ရ။ အာစာဝၚ်ဗၟာတံဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် &quot;တၞောဝ်သၟိၚ်ပထမ-အဘိရာဇာဂှ် ဒှ်ညးပတန်ဍုၚ်ရ။ ဟိုတ်နူသၟိၚ်ဝိဋဋူဘ ဗတိုက်ဍုၚ်ကပိလဝှ်တုဲ ညးတံပှ်တိတ်ကၠုၚ်ဒၞဲါ ဍုၚ်တကံၚ်ဝွံရောၚ်။ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူမဒှ်တၞောဝ်ဒတောဝ် &quot;တကံၚ်&quot; ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဒှ်ဂကူမပိၚ်ပှ်ကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသတေံရောၚ်&quot; သာ်ဝွံ ချူတဴအိုတ်ရ။ အတိုၚ်လဟီုဏံ ယဝ်ရကေတ်စမ္ဂး ဂကူဗၟာတံဂှ် ဟွံပါလုပ်ပ္ဍဲဂကောံ &quot;မန်ဂေါ&quot; တုဲ ပါလုပ်ပ္ဍဲဂကောံဂလာတၟောဝ်အာရိယာန်တံရောၚ်-ဟီုစဂွံရ။
           FDEA - ကၠေၚ်က္ဍဟ် &quot;ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ် &quot; ပ္ဍဲဝၚ်ဗၟာကၠာတေံချူကၠုၚ်ဟွံမွဲရ။ မွဲအခိၚ်တေံဍုၚ် &quot;တကံၚ်&quot;နွံကၠုၚ်၊ ယၟုဨကရာဇ်ဂှ် အဘိရာဇာ-သာ်ဝွံဗွဲမခ္ဍန်ဟေၚ် ချူကၠုၚ်ရ။ ညးတၞောဝ်ဒတောဝ်&quot;တကံၚ်&quot; တံ ကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသလေဝ်ဟွံပါ။ ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ်လေဝ်ဟွံပါရ။
       အ္စာဝၚ်ဗၟာမဟာသဳလဝံသ(၁၆က္ဍိုပ်ကၠံကၠာ)ကီု၊ ဥူကလာ(၁၈ က္ဍိုပ်ကၠံကၠာ)ကီု ၊ တောန်တေန်တာက်ဝန် မဟာစဳသူ(၁၈ ဗွဝ်ကၠံ) ကီု၊ ဒှ်အ္စာဝၚ်ဗၟာ ဒယှ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ဆေၚ်စပ်ကဵဝၚ် &quot;တကံၚ်&quot; ဂှ်အယာံမာတ်မြော်-ဓမံက်သ္ဂးရ။ ပ္ဍဲလိက်ရာဇာဝၚ်ဗကာံတၟိလေဝ် ဓမံက်ထ္ၜးလဝ်တၞောဝ်ဒတောဝ်သၟိၚ်တကံၚ်ဟွံမွဲရ။
        စိုပ်လက်ထက်ကုၚ်ဗံၚ်(၁၉ က္ဍိုပ်ကၠံ)၊ ဟီုချိုတ်ချိုတ်ပၠိုတ်ပၠိုတ်မ္ဂးပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ခရေတ်-၁၈၂၉သၞာံဏံမှ အ္စာရာဇဝၚ်မှန်နန်တံ ဟီုကၠုၚ်ပရောဝၚ်တကံၚ်ဗွဲတြးရ။ ပရောဍုၚ်တကံၚ်ကီု၊ ပရောတၞောဝ်ဒတောဝ် သၟိၚ်တကံၚ်ကီု ဟီုကၠုၚ်ဗွဲတြးတုဲ ဝါဒ &quot;ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ် &quot; ဂှ် မံက်တိတ်ကၠုၚ်-မဒှ်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အ္စာရာဇဝၚ်မှန်နန်တံ ချူလဝ်ဆဆဵုဟွံသေၚ် ညံၚ်ဂွံနွံကဵုယုတ္တိဗေဒဂှ် စၞောန်ထ္ၜးလဝ်ပြကိုဟ်နိဿယ်ရ၊တကံၚ်-ညးတံနိဿယ်လဝ်ဂှ်လေဝ် ဍာံဍာံတေံပရောတၞောဝ်ဒတောဝ်သၟိၚ်တကံၚ် ဟွံပါရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ စိုပ်လက်ထက်ဏံမှ ဖန်ဇန်တိုန်ရာဇဝၚ်ဏံဗွဲတြးရောၚ်ဂှ် ပြာကတ်မံၚ်ရ။
          အခိၚ်ချူရာဇဝၚ်မှန်နန်ဂှ် ဒှ်အခိၚ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံဟွံညဳသာသၟဟ်သၟန်၊ ဒှ်မံၚ်ပြသၞာဝိရောဓိတုဲ ညံၚ်ဂွံစိုပ်လတူဂကူမန်မၞုံကဵုတၞောဝ်ဒတောဝ်ဝၚ်မခိုၚ်ကၠိုက် မဍိုက်ပေၚ်ကဵုယေန်သၞာၚ်ပြဝေဏဳကဆံၚ်လှုၚ်ဂှ် ဗၟာတံသ္ဒးထွုတ်ပတိုန်ဝၚ်ကံၚ်ဗွဲတြးရ။ ဂကူမန်တံဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ဂကူ သာကျဝၚ်ဂှ်ဂကူပြဲတုဲ ညးတံလုပ်ထောံအဝေါၚ်ဂကူသာကျဝၚ်မှ ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ဝးပကဝ်ကၠေံ စိုတ်ဓါတ်ဆီနာဲဂကူမန်တံမာန်ရောၚ်မဒှ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ-အရေဝ်မ္ဂး&quot; ဂကူဗၟာ-ဂကူသာကျဝၚ် &quot;ဂှ် ဒှ်အရေဝ်ဇြဲကဴဝဴသတ်-သဒ္ဒတ်ဟွံမွဲတုဲ အယာံမာတ်သၠုၚ်ဝေၚ်သကေတ်ဇကုဟေၚ်ရောၚ်ဂှ် အ္စာဝၚ်တံ ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ်ညာတ်လဝ်အဇှ်ေ ဇိုၚ်ကၞေဟ်ရာဇဝၚ်မှန်နန်ရ။
        ပ္ဍဲအရာဂကူဗၟာတံ ဂစာန်တဴညံၚ်ဂွံစိုပ်လတူဂကူမန်ဂှ် စိုပ်ခေတ်ကုၚ်ဗံၚ်ဏံမှ သ္ပကၠုၚ်ဍာ်ပလာဲဝေၚ်ကၠုၚ်ပြယာဲ ဟွံသေၚ်ရ။ နူခေတ်ဗကာံတေံလဝ် သၟိၚ်ရေတ် တက်ကၠုၚ်ပေဲါအလီ-ဂှ်ဗှ်ကေတ်ပ္ဍဲလိက်တၟံယှိုဲစိခုံ &quot;မာန်ရ။ ဂကူမန်တံ ရှ်ေသှ်ေမံၚ်မှာထေရ်ပဝမ္မတိ၊ ဂကူပျူဂှ်ရှ်ေသှ်ေဒေဝတဴဗိသြဴ-တုဲ-&quot;ဂွံလဝ်ပျးဒိုသ်နူညးတံညံၚ်ညံၚ်&quot; ချူလဝ်ပ္ဍဲလိက်တၟံဂှ်ရ။သုၚ်စောဲပါဝါမှာထေရ်ဂဝမ္မတိ, ဒေဝတဴဗိသြဴတံတုဲ အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ဂကူမန်တံကေုာံဂကူတိစူ(ပျူ)ရ။တက်ကၠုၚ်ဓယံက် ပရေၚ်ဘာသာဂှ် စကၠုၚ်နူဍုၚ်ဗကာံတေံရောၚ်-ဟီုစဂွံရ။
      ဂကူဗၟာကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသဟွံသေၚ်မ္ဂး နူလဵုညး တံကၠုၚ်ဂှ် သ္ဒးစၞောန်ထ္ၜးမာန်ရ။ ပ္ဍဲဒၞဲါဝွံယၟုဂမၠိုၚ်ဟီု ကၠုၚ်အရေဝ်ရ။ မၞိဟ်မ္ဂးဂှ်ဇိုတ်ကၠေံဒၞဲါဇိုၚ်ဇကုဟွံအးရ။ ဂၠိုၚ်ကဵုအောန် စက်ဒၞဲါဇိုၚ်သှ်ေဝက်မံၚ်ဟေၚ်ရ။ &quot;ဇြုံကဵု ဇြုံညာတ်ဒၞဲါဇိုၚ် &quot;ဟီုဂှ် တန်ဒှ်အဓိပ္ပါယ်ဏံရ။
       ဂကူဗၟာတံလေဝ် ဒၞဲါညးတံမံၚ်ကၠုၚ်နူတမၠာတေံဂှ် ဒၞဲါဇိုၚ်သှ်ေဝက်ကၠုၚ်ရ။ ယဝ်ရဒးထ္ၜး ဥပမာမ္ဂး ပ္ဍဲဂကူမန်ပိုယ် ဒိုသ်ပန်ဂှ် အဓိပ္ပါယ်ပြာကတ်လောန်ရ။ဒိုဟ်ဗၟံက်မ္ဂးဒၞဲါတ္ၚဲမံက်တိုန်၊ ဒိုဟ်ပလိုတ်မ္ဂးဒၞဲါတ္ၚဲပၠိုတ်စှ်ေ၊ ဒိုသ်သၠုၚ်ကျာမ္ဂး ဂၠံၚ်ကျာသၠုၚ်၊ ဒိုသ်သၟဝ်ကျာမ္ဂး ဂၠံၚ်ကျာအာ-ပြာကတ်မံၚ်ရ။ ပ္ဍဲဂကူဗၟာတံ ဒိုဟ်ပန်ဂှ် အဓိပ္ပါယ်ရနူက်ဗ္ဒန်လောန်ရ။ အဓိပ္ပါယ်ဟွံမံက်ဂတဝ်။ဂတမုခ်လပါ်တ္ၚဲတိုန်တေံညိ။ ဂတမုခ်ဇကုဂှ် &quot;အရှေအ်&quot;၊ လက်ကြဴဇကုဂှ် &quot;အနံက် ၊ လပါ်တဲပုၚ် ဂှ် တံၚ် &quot;လပါ်တဲပဲါဂှ် မြံက် &quot; သာ်ဝွံသ္ဂးရ။ နူဂကူဗၟာ ဝိုတ်ကၠံ ကံက်သၟာန်စမ်ရံၚ်မ္ဂး အတိုၚ်လတူတေံဟေၚ် ကဵုကၠုၚ်သွဟ်ရောၚ်-မဒှ်ရ။ တၚ်ဒုဟ်ဟွံထေက်ရ။ ပ္ဍဲဘာတန်မူလလေဝ် ဗတောန်မံၚ်အတိုၚ်ဂှ်ရသေၚ် ဟာ။
           အဓိပ္ပါယ်ဒိုသ်ပန်လတူတေံဂှ် အဓိပ္ပါယ် &quot;အရှေအ် &quot;ကဵု &quot;အနံက်&quot; ဝါဒိုသ်ဂှ်နွံကဵုယုတ္တိတုဲ အဓိပ္ပါယ် &quot;တံၚ်&quot; ကဵု မြံက်ဝါဒိုသ်&quot; ဂှ် ဟွံပြာကတ်ရ။ယၟုဒိုသ်(၂)ဒိုသ်ဝွံ စၞောန်ထ္ၜးလဝ် ဇာတိတိုပ်သုက်ဂကူဗၟာတံ ပေၚ်ပေၚ်ရ။ ဒၞဲါဗၟာတံမံၚ်ကၠုၚ်ကိုပ်ကၠာတေံဂှ် ဒှ်ဍုၚ်ကြုက်ဒေသနေရတိရ။ တ္ၚဲဏံ တွဵုရးကောန်သုကော်ရ။ ညးတံယေန်သၞာၚ်ဟွံမွဲဏီတုဲ မံၚ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲအကြာ ဂြိုပ်ဒဵုဝိစောဝ်ရ။ ဒၞဲါမူလဒေသညးတံဂှ် တၟေၚ်တၟေၚ်တၟဟ်တၟဟ် ဝိဂှ်ဇွောဝ်မံၚ်လပါ်သၟဝ်ကျာရ။ ဗွဲမဂၠိုၚ်ဝိမ္ဂးဂှ်ဇွောဝ်လပါ်သၠုၚ်ကျာဂၠိုၚ်ရ။ ဟွံသေၚ်မ္ဂးလပါ်ပလိုတ် ဟွံသေၚ်မ္ဂးလပါ်ဗၟံက် ဇွောဝ်တဴတုဲလပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် ဇွောဝ်စအောန်ရ။ ဝိမၞုံယၟု &quot;ဟဵုအေန်ယဵု&quot; မူလဒေသဗၟာတံဂှ် ဟဳဇွောဝ်မံၚ်လပါ်သၟဝ်ကျာရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ သၠုၚ်ကျာဂှ် ဟိုတ်နူဒဵုနွံမံၚ်တုဲ &quot;တံၚ်&quot; သာ်ဝွံသ္ဂးတုဲ လပါ်ၜဳဟဳဇွောဝ်စှ်ေအာဂှ် &quot;မြံက်&quot; သာ်ဝွံပညပ်စရ။ မြံက်ဂှ်ချူမံၚ်ပ္ဍဲလိက်တၟံ&quot;မ္လစ်သြက်-မ္လစ်အောက်&quot; တုဲအဓိပ္ပါယ်ဂှ် သၟဝ်ၜဳ-ၜဳလပါ်သၟဝ်-မဒှ်ရ။သရုပ်ထောံမ္ဂးလတူၜဳဂှ်ဒဵုနွံမံၚ်တုဲ &quot;တံၚ်&quot; လပါ်ၜဳ ဟဳဇွောဝ်စှ်ေအာဂှ် မ္လစ်အောက်/မြောက်&quot; သာ်ဝွံ ဂွံအဓိပ္ပါယ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗၟာတံဂှ် ဂကူသာကျဝၚ်ပိၚ်ပှ်ကၠုၚ်နူ မဇ္ဇျုမဒေသဟွံသေၚ်တုဲ ဒှ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဍုၚ်ကြုက်မၞုံပ္ဍဲအကြာမုဟ်ဂြိုပ်ခၟဴ ဂစေံ သကေံကၞောတ်ၜဳ &quot;မာချူ&quot; မဒှ်လစှ်ေၜဳဇၞော်ဟဵု အေန်ဟဵုကေုာံဒေသ&quot;ဗယျာန်ခရ &quot;ရောၚ် - ဂှ် ယၟုဒိုသ် ညးတံသုၚ်စောဲမံၚ်ဂှ် လဴထ္ၜးလဝ်ကဵုဗွဲမဗိုန်ဗတ်ရ။ပဵုတုဲပြာကတ်မံၚ်ပၠန်ဂှ် ဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဆီတုပ်ကဵုဗၟာ မသှ်ေမံၚ်လတူဒဵုတံဂှ် ဒဵုတ္ၚဲဏအ်ကော်စချေံ &quot;မြာန်&quot; ရ။ ဗၟာတံဍိုက်ချေံစောန် ပန်တ္ၚဆိုက်ဗ္ဒက်တဴရ။ ဗၟာပါမ္ဂးချေံပါရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗၟာကၠုၚ်မ္ဂး ချေံကၠုၚ်ရ- သာ်ဝွံ နကဵုဌာနူပစာ၊ သဒိသူပစာ ကော်ခဴကၠုၚ်ဂကူ ဗၟာတံ &quot;မြန်မာ&quot; ဒှ်ဂွံရောၚ်-အ္စာသုတေသိတံစှ်ေ စိုတ်ရ။ မြက်စာတုဲ &quot;မြာန်&quot;ကြံၚ်မ္ၚိုဟ်တုဲ &quot;မာ&quot; ဟွံသေၚ်။ &quot;ဍိုက်ချေံကြမ်တုဲ&quot;  &quot;မြန်မာ&quot; မဒှ်ရ။ ဂကူဗၟာတံဂှ် ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်ကဵုဂကူကြက်တံဗွဲမလောန်တုဲ ဟွံဂွံမံၚ်ကၠုၚ်ဝိုဟ်ဝိုဟ်ရ။ စိုပ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏံတုဲမှ ညးတံဝွံ ဇူစဗွဲတသိုခ်စိုတ်တသိုခ်ကာယအိုတ်ရ။
      ပ္ဍဲအေဒဳ-၈၃၂ ဂှ် ကောန်ပၞာန်ချောမ်ဖေအ်ယဵု ကၠုၚ်ဗတိုက်ပလီုထောံလုၚ်သိရိခေတ္တရာတုဲ ရပ်ဏာမၞိဟ်ပိလ္ၚီတုဲ ဖျေံကဵုဒၞဲါပ္ဍဲချေဝ်တုၚ်-လၟုဟ်ဍုၚ်ခေါန်မေန် တွဵုရးယူနာန်ရ။ ပ္ဍဲအေဒဳ ၈၃၅ သၞာံဂှ် ထပ်ဗတိုက်သဓီုတုဲ ထပ်ရပ်ဏာ မၞိဟ်ပိလ္ၚီပၠန် စွံပကန်လဝ် ပ္ဍဲကၞောတ်ၜဳ ဨရာဝတဳ လၟုဟ်မျေတ်ကျဳနာ ရပ်နၚ်ဂကူဗၟာတံသ္ပကောန်ပဝ်တာဒပ်အာဂတ သ္ပစရန်ဍန်ပၞာန်ရောၚ် -သ္ဂောံတီကေတ်တုဲ ကိုပ်ကၠာနူအေဒဳ-၉-က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် ဂကူဗၟာတံဟွံဂွံဖျေံဇိုၚ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏီဂှ်လေဝ် ပြာကတ်အာရ။ဣဝွံ……အဆက်ဒတုဲဖဵုဝၚ်မကလိဂွံနူယၟုဂမၠိုၚ်မဒှ်ရ။
၂။မန်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုဟ်လဵုရော

       အ္စာဝၚ်မန်တံဂှ် မန်ပိုယ်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုသ်သၟဝ်ကျာရောၚ်-သ္ဂးရ။ မန်တံပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ်ပ္ဍဲဇရေၚ်ၜဳ ယာန်သဳကြုၚ်ရောၚ်လေဝ်ဟီုရ။ အ္စာဝၚ်ဗၟာတံဂှ် မန်ပိုယ်လုပ်ကၠုၚ်နူဒိုဟ်ဗၟံက်တုဲကေၚ်မံၚ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲဒေသတွဵုရး ကာန်တုၚ်ရောၚ်-သ္ဂးအိုတ်ရ။ အ္စာဝၚ်မန်လ္ၚဵု ယိုက်ဗက်အ္စာဝၚ်ဗၟာတံတုဲ ချူဗက်အတိုၚ်လညာတ်ညးတံလေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။
         တွဵုရးကာန်တုၚ်ဂှ်နွံသၠုၚ်ကျာၜဳယာန်သဳ ကြုၚ်,ဗၟံက်ဍုၚ်ဗဳယေက်နာမ်ဏီရ။ ယၟုၜဳယာန်သဳ ကျာန်ဂှ်ဒှ်မံၚ်ယၟုမန်ကီု၊ မၞိဟ်ဒေသတံဂှ် သုၚ်စောဲလဝ်ဝေါဟာမန်ဗွဲမဂၠိုၚ်ကီု၊ ၜဳယာန်သဳကျာန်ဂှ်နူကုန်ဒဵုတိဗက်ဟဳဇွောဝ်အာလဒေါဝ်ဍုၚ်ကြုက်ဒဵုကဵုစိုပ်ဍုၚ် ရုၚ်ဟာဲကီုတော်ရံၚ်မ္ဂးဂကူမန်စကၠုၚ်နူကာန်တုၚ်ဂှ်ဒှ်ဟွံမာန်ရ။ပ္ဍဲကာန်တုၚ်ဂှ်မံၚ်ကၠုၚ်ကီုလေဝ် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဟီုဟွံဂွံရ။
          ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူမန်တံဂှ် နူဒဵုသၟဝ်ကျာ လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏံကီု၊ ဍုၚ်ဒွါရဝတဳ(သေံ)ကီု၊ ဍုၚ်ကမ္ဗုဇကီု မဒှ်ရ။ ဒွါရဝတဳလီုတုဲမှ စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ရာမညဏံဟွံသေၚ်။ မန်ဒွါရဝတဳကေုာံမန်ရာမည (ဍုၚ်ဗၟံက်+ဍုၚ်ပလိုတ်)ဝါဍုၚ်ဝွံ မွဲဒမြိပ်ဓဝ်လိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်ဇၞော်-မောဝ်ရာၚ်ဆာဲကၠုၚ်ရောၚ်ဂှ် ယၟုယၟာမန်တြေံတြဟ် ညးဂူတံ,ခါသဳတံ ထ္ၜးမံၚ်သာဓကရ။
       မွဲသာ်ပၠန် ယဝ်ရလုပ်ကၠုၚ်နူဒိုဟ်ဗၟံက်မ္ဂး တၞောဝ်ဒတောဝ်မန်မပ္တံဂကူ မုဏ္ဍဆာန်တာ(လ်)၊ခါသဳတံဂှ် ဂွံစိုပ်အာတွဵုရးအာသာမ်၊ ရးမဇ္ဇျိမဒေသတေံဟွံလောဲရ။ ယၟုကွာန်၊ ယၟုဍုၚ်၊ ယၟုဘုတ်ဘာစေတဳ မၞုံမံၚ်ပ္ဍဲလတူဍုၚ်ပိုယ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠၚ်တံဂှ် စၞောန်ထ္ၜးမံၚ်ဒဒှ်ရ မန်တံစိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံနူဒိုသ်သၟဝ်ကျာရ။ ကာလချိုတ်-စွံက္ဍိုပ်, ကေတ်ဏာက္ဍိုပ်လ္ပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် ပြာကတ်မံၚ်ရ။ ဒၟါနူယၟုမန်သှ်ေဝက်မံၚ်ပ္ဍဲဒေသတံဂှ်တုဲ ဂုဏ်ဖဵုဝၚ် ပတန်ၚုဟ်ဟွံမာန် ဂမၠိုၚ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ရ။
       ၃။ ဂကူပျူ အခိၚ်လဵုကၠေံအာရော-
     ကြုက်တံကော်ခဴစဂကူပျူတံ &quot;ပိယော&quot; -(PINO)၊ မန်တံတံကော်ခဴစ &quot;တိရ်စူလ်&quot; ရ။ ဍုၚ်ဗဳသၞဴ ရာဇဌာနဳပျူတံဂှ် ပ္ဍဲ အေဒဳ-၅ က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် ဖူနန်အၚ်ပါယာဗတိုက်ပလီုထောံရောၚ်-ဂှ် အ္စာဝၚ်ဗၟာတံ ထေၚ်သၠေဟ်တဴရ။ ဍုၚ်သဳရိခေတ္တရာ(ပြည်)ဂှ် ပ္ဍဲအေဒဳ (၈)က္ဍိုပ်ကၠံဂှ်သၟိၚ်ပျူလက်ကြဴအိုတ် သဳဟဝိကြမ ဂ္ဇံနန်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ လက်ထက်သၟိၚ်ဝွံ ယေန်သၞာၚ် ပျူတံဇၞော်မောဝ်ရာၚ်ဆာဲစိုပ်ကၞောတ်အထောတ်ရ။ သၟိၚ်သဳဟဝိကြမဂှ် ပ္ဍဲအေဒဳ-၇၁၈, စဴအာသွဝ်တုဲလက် ကြဴဏံ သၟိၚ်ပျူအဆက်ပိုတ်အာရ။ညးမွဲကဵုမွဲဟွံညဳ သကအ်ရ။ သၟိၚ်မအုပ်ဓုပ်ဂကူပျူတံသီု ဖအိုတ်ဂှ်ဟွံမွဲရ။ သၟိၚ်ဒေသညးကဵုညးဂှ်နွံမံၚ်ဏီရ။ ပ္ဍဲအေဒဳ-၈၃၂-ကာလကြုက်နန်ချံၚ်တံကၠုၚ်ဗတိုက်ဂှ် ဍုၚ်ပျူသီရိ ခေတ္တရာလီုအာရ။နူဂှ်ပတန်ဍုၚ်ဟာန်လေန်ပၠန်ရ။ ဍုၚ်ဟာန်လေန်လေဝ် ဒုၚ်ဟွံလံရ။ လ္ၚဵုဟီုကြုက်ဗ္တိုက် လ္ၚဵုဟီုပၟတ်ဒဵုဂတိုဟ်ဍုၚ်ဟာန်လေန်လီုအာရ။တော်ရံၚ်ကဵု ဂကူဗၟာတံ စိုပ်မံၚ်ဗကာံဍုၚ်ပျူတုဲ ဗၟာတံဟွံ ဗတိုဟ်-ဟီုဟွံဂွံ။
        ဂကူပျူတံဂှ် ကဵုဂကူဗၟာတုပ်တုပ်ဟီုဂှ် ဒးဗ္စာရဏာရ။ ဥပမာ-ဂကူညးဂူကဵုဂကူမန်တံ လောန်ကၠုၚ်ၜိုတ်(၈၀၀)သၞာံတေံဒှ်ကၠုၚ်မွဲဂကူဓဝ်ကီုလေဝ် လၟုဟ်ဟွံကၠိုဟ်အရေဝ်ညးသကံရ။ ဂကူဗၟာကဵုဂကူပျူတံဂှ် ဒှ်ဂကောံ တိဗက်တဝ်ပါမေန်တုဲ အရေဝ်တုပ်-ဟီုဟွံဂွံ။ ကရေၚ်ကဵုကချေၚ်တံလေဝ် အ္စာတံစုတ်လဝ်ပ္ဍဲဂကောံတိဗက်တဝ်ပါမေန်ကီုရ။ ရ မျှာၚ်ညးတံ ပဲါနူဟွံတုပ်ကဵုဗၟာတံ သက်သက်ရ။ ရ မျှာၚ်ညးတံ ပဲါနူဟွံတုပ်ကဵုဗၟာတံဂှ် ကြပ်မံၚ်ကဵုမန်တဴဏီရ။ နူစတမ်တေံ ပျူကဵုဗၟာတံ ဟီအရေဝ်တုပ်ကဵုဒှ်ကၠာရ။ ပြဆာဲမံၚ်ညးသကံပွိုၚ်(၉၀၀)သၞာံတုဲအခိၚ်တေံ ဂၠံၚ်ဆက်ဆောံ ဟွံမွဲတုဲ အရေဝ်ဂွံဆက်တုပ်အာပၠန် အခေါၚ်အောန်လောန်ရ။
         အ္စာဝၚ်ဗၟာတံချူမ္ဂး ဂကူပျူတံဂွံကၠက်ဂှ် ဗဝ်စုတ်ဒုဟ်လတူမန်,ခမေန်,ကြုက်တံရ။ ဆဂး-ဒၞါဲဍုၚ်ပျူတံဂှ် ဂကူဗၟာတံဂ္ဇံလဝ်ဂှ် ရုပ်ရဴပရေံမံၚ်ရ။ မန်ဂွံၚိတ်ပျူတံဂှ်လ္ပဟီုဏီ၊ အခိၚ်ပျူတံကၠက်အာဂှ် မန်တံနွံကဵုဍုၚ်ဟွံသေၚ်ရ။ နွံမံၚ်သၟဝ်တဲဗၟာတုဲ ညံၚ်ဂကူဇကု ဟွံဂွံကၠက်အာဂှ် ဒးရုန်ဂစာန်မံၚ် ဟွံသံက်သာလးလးဂှ် ဇၟာပ်ညးအဲမတ်တၟးမံၚ်သီုဖအိုတ်ရ။ ဂကူပျူတံဂှ် ကၠအ်အာပ္ဍဲတဲဗၟာတံတုဲ တာလျိုၚ်ပ္ဍဲမန်,ခမေန်,ကြုက်တံဟွံမွဲရ။
        ဂကူမန်ကဵုပျူတံ ဒှ်ကၠုၚ်ပၞာန်မွဲလှ်ေဟွံဆဵုရ။ကာလပၞာန်ကြုက်တံ+ခမေန်တံဓလဵုခၞံၚ် ကၠုၚ်ပၠံၚ်တိဍာ်မ္ဂး မန်ကဵုပျူတံ တံၚ်တဲညဳသာတုဲ စဵုဒၞါကၠုၚ်တိဍာ်ဇကုအိုတ်ရ။ အတိုၚ်အ္စာဝၚ်ဗၟာတံဟီု-ပျူတံဖေက်ဘဲမန်တုဲပြံၚ်တိုန်အာလပါ်ယှိုဝ်ဗဝ်တေံဂှ် ဒှ်ဟွံမာန်ရ။မူဟိုတ်ရောမ္ဂး ပ္ဍဲအေဒဳ ၈၃၂ သၞာံဂှ်ဍုၚ်သဓီုလေဝ် ဒၟါနူလီုအာကီုမဒှ်ရ။ ဒၟါနူဘဲပၞာန်ကြုက်တံတုဲ ပျူတံမွဲဓဝ်ဟွံသေၚ် ဒးပြံၚ်ဍုၚ် မန်တံလေဝ်ဒးပြံၚ်ဍုၚ်ကီုရ။
       ပျူတံဂှ် ဍုၚ်ဗိသၞဴလဵု စိုပ်သိရိခေတ္တရာ၊ သိရိခေတ္တရာလီု စိုပ်ဟာန်လေန်(ဟာန်လေန်ဂှ်နွံမံၚ်ဒိုဟ်ဂၞဲ ဍုၚ်ယှိုက်ဗဝ်(၁၁)တိုၚ်ရ)မဒှ်ရ။ မန်တံဂှ် ပထမသဓီုလဵု-စိုပ်သဓီုဒုတိယ၊ သဓီုဒုတိယလီု-စိုပ်သဓီုတတိယ၊ (ပထမသဓီုကဵု တတိယသဓီုဂှ် သဓီုလၟုဟ်ဝွံရ။ ဒုတိယသဓီုဂှ် နွံဇိုၚ်ဒဵုကေလာသရောၚ်-အ္စာတံသ္ဂးရ။)မဒှ်ရ။ မန်ကဵုပျူတံ ဟွံတၟေၚ်ညးသကအ်ရ။ ဂကူမန်ကဵုပျူဒဒှ်ရညိသာမံၚ်ညးသကံဂှ် ယၟုယၟာကပေါတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ထ္ၜးမံၚ်သက်သိရ။
        စိုပ်လက်ထက်သၟိၚ်ဗၟာအနူရုဒ္ဒ (အနာဝ်ရထာ)ဂှ် သဓီုလေဝ်လီုအာတုဲ စှ်ေအာသၟဝ်တဲဗၟာ ညံၚ်ရဴပျူတံကီုရ။ မန်ကဵုပျူဘဝတုပ်ရ။ သၟိၚ်အနဝ်ရထာဂှ်နူ AD-1044-စိုပ်-AD-1077သ္ပသၟိၚ်ရ။ သၟိၚ်ဗကာံလက်ကြဴအိုတ်ဂှ် သၟိၚ်ပေက်ကြုက်(AD-1256-1287)မဒှ်ရ။ခေတ်ဗကာံဂှ် ပွိုၚ်-234သၞာံတန်တဴကၠုၚ်ရ။ ဂကူပျူတံဂှ် ဒဵုကဵုစိုပ် AD-1248ဟွံကၠက်ဏီရ။ပ္ဍဲလိက်တၟံညံၚ်ယျၚ်ကျိတမိ မချူကှ်ေလဝ် AD-1233ဂှ် ယၟုဂကူပျူ,ဂကူမန်တံပါမံၚ်တုဲ ဒဵုကဵုအခိၚ်ဏံ ဂကူပျူတံနွံမံၚ်ဏီရောၚ်ဂှ် ပြာကတ်အာရ။ ဂကူပျူတံ နန်ကၠေံအာပွိုၚ်(၄၀၀)သၞာံပြၚ်ပြၚ်တုဲမှ ဂကူကၠက်အာရောၚ်မဒှ်ရ။ဂကူမန်တံဂှ် စိုပ်လက်ထက် သၟိၚ်ပေက်ကြုက်မှ ဂွံတိတ်ဗၠးနူသၟဝ်တဲဗၟာရ။
       ဒၟါနူဆဵုယၟု ကမၠောန်မောၚ်မပျူတံပ္ဍဲလိက်တၟံတုဲ အခိၚ်ပျူတံကၠေံအာကီု၊ ကၠေံအာပ္ဍဲတဲညးလဵုကီု၊ ညးဂှ်ၚိတ်ထောံကီု  တြးဇာဥာဏ်တုဲ ညးကဝ်တံတော်ဆဒးအာရ။ ဂကူမွဲမွဲကၠေံကၠက်အာဂှ် မွဲတ္ၚဲဓဝ်မွဲဗတံဓၚ်ဟွံသေၚ်။ ကၠေံကၠက်အာသိုက်သိုက်ရောၚ်။ညးမၚိတ်တံဂှ် ဖျေံလဝ်ဂွန်တုဲ ဖန်ၚိတ်အာညံၚ်ရဴကၠန်ရောၚ်ဂှ် ယၟုကမၠောန်မောၚ်မပျူတံဂှ် ကဵုမံၚ်သတိကဵုပိုယ်ရ။တၚ်ယၟုမန်ညိမန်-
            အ္စာသုတေသနတံဂွံရုပ်ကျာ်ပရမံ ခေတ်အနဝ်ရထာချူလဝ်လိက်ပျူမွဲ၊ အ္စာချူဂှ်ယၟုမန်။ၜိုန်ရတၚ်လဝ်ယၟုမန်မ္ဂး။ &quot;သီရိဗညာနော &quot;ကီုလေဝ် ဂကူပျူတန်ဒှ်ရ။ ပ္ဍဲထွာဲတေံ ဂွံရုပ်ကျာ်ပရမံၜါ ခေတ်သၟိၚ်ကျာန်ယျေတ် ချူလဝ်လိက်မန်၊ အ္စာချူလဝ်ယၟုမန်သီုၜါ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ်-ဆဵုလိက်မန်ပ္ဍဲထွာဲတုဲ ဂကူမန်စိုပ်ထွာဲရ-ဟီုဟွံဂွံသာ်ဝွံ အ္စာဝၚ်ဗၟာ သဝ်လူသွးရ။ 
      မန်ခေတ်ဗကာံတေံ တၚ်လဝ်ယၟုမန်ဖိုဟ် ဒးဒုၚ်ထောံ ဂကူပျူ။ ရးတနၚ်္သီတေံယၟုကွာန်မန်နွံပြာကတ်မံၚ်ဖိုဟ် ဒးဒုၚ်ထေၚ်မန်တံဟွံကေၚ်မံၚ်ရ။ အရေဝ်ဏအ်ဒှ်ဟွံဒှ်စွံလဝ်ကၠာတုဲမန်ပိုယ်ခေတ်ဏံ ဗွဲမဂၠိုၚ်ယၟုမန်ဟွံတၚ်၊ လိက်မန်ဟွံလေပ်တံဂှ် ဂတဏံ(၁၀၀၀)သၞာံပၠန်မ္ဂးအ္စာသုတေသနတံ စုတ်စရၚ်ပ္ဍဲဂကူလဵုထေၚ်ရောၚ်။ ဘာမန်လ္ၚဵု၊ ကွာန်မန်လ္ၚဵု အတိုၚ်ယၟုမန်ဂှ်ဟွံချူ၊ ကၠာဲထောံဘာသာတုဲ ချူမံၚ်တံဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲဘာတံဂှ် ပ္ဍဲကွာန်တံဂှ် မူရဴဂကူလဵုမွဲမံၚ်ကၠုၚ်-အ္စာသုတေသနတံထေၚ်ရောၚ်။ ဥပမာ- &quot;ဘာဇၞော်&quot; ဂှ် ကၠာဲထောံ &quot;ဘုရာကြီးကျောင်း&quot;တုဲ ချူဟွံထေက်။&quot;ဘာကျိုက်၊ဇနော&quot;- သာ်ဝွံသ္ဒးချူအတိုၚ်ယၟုမန်ဂှ်ရ။
       လိက်မန်ဂှ်နူလက်ထက်အနဝ်ရထာစိုပ်လက်ထက်အလံၚ်စိသူ-ပွိုၚ် (၁၀၀)သၞာံဍောတ်ဍောတ် သုၚ်စောဲကၠုၚ်ပ္ဍဲနန်ဗကာံရ။ အမာတ်ဒဴဗညာမန်ဗၟာဟွံရုဲ သ္ဒးလေပ်လိက်မန်ရ။ ၜိုန်ရဒးဗတောန် လိက်မန်ကီုလေဝ် ဗၟာတံ ဒုၚ်ယၟုမန်ဟွံသေၚ်ရ။ တ္ၚဲဏံဂကူမန် ရဲဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တံဂှ် သ္ပဟိုတ်ကဵုဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တုဲ ဟွံဒုၚ်ယၟုမန်ဂှ် သ္ဒးအမ်သဝ်ရ။ ယၟုဍေံဂှ်လေဝ်ယၟုမန်ဟွံတၚ်လဝ်၊ အရေဝ်မန်လေဝ် ဟွံဗတောန်လဝ်ကဵုဍေံ၊ လိက်မန်ဂှ်သ္ၚောဲ၊ ကောန်ၚာ်ဗီုဏံဍေံထေၚ်ဍေံဂကူမန်ဟွံသေၚ်ဂှ် ဗျိဟွံထေက်ရ။
       ပ္ဍဲအိန်ထံၚ်မၞုံကဵုပ္ဍဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်လ္ၚဵု မဍုက်ကေဝ်မံၚ်ကေုာံ ညးမချူလိက်ဏံဝွံ ညးတံသုၚ်စောဲယၟုမန်အလုံသ္ၚိရ။ကောန်ညးတံ ဟီုအရေဝ်မန်ဂွံသီုဖအိုတ်ဟွံသေၚ်ကီုလေဝ် &quot;အာဲဂကူမန်&quot; သာ်ဝွံဍေံတံ ဂံၚ်ဒုၚ်ယၟုသီုဖအိုတ်ရ။ ဒၟါနူဟွံလေပ်လိက်မန်,ဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တုဲ ဟွံဒှ်ဂကူမန်ဂှ်အဓိပ္ပါယ်ဟွံမွဲရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်လက်တေန်အမေရိကာန်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် အရေဝ်,လိက်ပတ်ညးတံကၠေံအာပ္ဍဲအကြာဘာသာကဵုလဵုနဳကီုလေဝ် ယၟုဂကူညးတံ ညးတံဟွံကၠဟ်။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲညးတံဟွံကၠဟ်။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲညးတံဂွံဗၠးၜးရ။
          ပ္ဍဲအခိၚ်တ္ၚဲဏံ ဂကူမန်တံ ထေက်ကဵုဒးစွံသတိအိုတ်ရ။ ၜိုတ်လဵုဒှ်ဒှ် ယၟုဇကုကီု၊ ယၟုဒေသဇကုကီု၊ ယၟုမန် သ္ဒးဒှ်ရ။ ဂွံဆဵုညးယၟုကၠာဲမံၚ်တံဂှ်မ္ဂး ဒးကဵုလညာတ်ထေက်ရ။ ဒးသောၚ်ကလးၚုဟ်မးယၟုထေက်ရ။ &quot;ဂကူမန်ဂှ် ဂျိုၚ်မံၚ်ကဵုယၟုမန်မွဲမရောၚ်&quot;ဂှ် ဒးကဵုသမ္တီထေက်ရ။ သ္ၚိဌာန်ဇကုဘုတ်ဘာဇကု၊ ကောန်ဇကု ကောန်ကွးဇကုတံဂှ် ဒးခုတ်ခဴကၟုမန်ထေက်ရ။ အယာံမာတ်မိ,နာဲမိမံၚ်ဂတဂှ်မွဲမဓဝ် ဟွံရုမ်ဂပ်ဏီဂှ် သ္ဒးကဵုပညာထေက်ရ။
        ကၟိန်ဍုၚ်ပိုယ်ဝွံဒက်ပတန်လဝ်နကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် နကဵုသာ်အရံၚ် ဇကုအပိုၚ်ဂှ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်မံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်အိုတ်ရ။သွက်ဂွံကယျိုၚ်ကယျဝ်ကၟိန်ဍုၚ်ဂှ်ဂကူမန်တံ ဟွံဒးပြံၚ်သာ်ရ။ နကဵုသာ်အရံၚ်ဇကုအပိုၚ်ဂှ်ဟေၚ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်မ္ဂး ကၟိန်ဍုၚ်လေဝ်တန်ဂကူပိုယ်,တွဵုရးပိုယ်လေဝ်တန်အာမာန်ရောၚ်။ နကဵုသာ်အရံၚ်မန်မတွံဂး လိက်ပတ်ဘာသာ,သာသနာ,ပညာဂကူမန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်အာကၟိန်ဍုၚ်ထေက်ရ။ နကဵုယၟုမန်ဂှ် ဒက်ပတန်အာဝၚ်ဘဝကောန်ဂကူဇကုပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဏံထေက်ရ။ လက်ကြဴအိုတ်ဂှ် ညံၚ်ရဴစေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန် ဒှ်မံၚ်ဒတန်ပ္ဍဲမဂ္ဂဇြေန်မန်လဂံါအာဇာနဲကီု ဇၟာပ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန် သ္ပဒတန်စေဝ်ပၞောန်ဝွံထေက်ရ။
         
                ✍   ရာမည-မာံဝါန်ၛာဲ✍
                ကွာန်ကအ်သိုခ်
     သၞောဝ်စိုပ်တွဵုရး ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာဏံမ္ဂး &quot;မွဲတ္ၚဲဂကူမပဒတဴ ပ္ဍဲတွဵုရး ဒၞာဲတံဂှ်တံဂှ် အာတ်မိက်ကၠုၚ် မိက်သၠာဲယၟုတွဵုရးမ္ဂး သၠာဲကဵုမာန်ရောၚ်&quot; ရံၚ်ကဵုပိုဒ်ဏံတုဲ ပ္ဍဲတွဵုရးမန် မၞိဟ်ဟီုအရေဝ်မန် အောန်အာမ္ဂး ယၟုမ္ဂး &quot;တွဵုရးဍုၚ်မန် &quot; ဂှ် ပြံၚ်လှာဲအာ ယၟုတၞဟ်မာန်ရောၚ်၊ စွံသတိကဵုဇၞော်ညိ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၈၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဍိက်တၠအဝဵုပၞာန် ==

ဍိက်တၠအဝဵုပၞာန်

ယွံကလောပိုဲ ဟိုဲမန်မွဲသကအ်
ဂွံတီလဴကဵု ဒှ်ဖဵုဗိုန်ဇၟအ်
နေဝေန် သာန်ယု ယၟုဗမာတအ်
ဗော်ပၞာန်ဂမၠိုၚ် ပိုၚ်လဝ်ဍုၚ်ဏအ်
ပေၚ်စှ်ၜါသၞာံ ပယျာံဟွံပၠအ်
ဍန်ဂြက်ဇဳဂၠံၚ် ပၠံၚ်ၜးတေံဏအ်
ဗက်သီဗၞိက်တိုက် ဍိုက်ယာန်ဂဇအ်
လောဘဖအဴ ထဴသီတိကၠအ်
လုံကောန်ရးဍုၚ် ဒုၚ်ပျဲရေက်ကအ်
ပၞာန်ဂွှံအဝဵု ညျြါံ က်ကဵု ကှအကြှအြ
ဗက်ကိတ်ဗက်ကဳ သၚဳညးဂြိပ်တၚအ်
ဓဇနျလောနျကဲာ ဟဲာက္ကဵုတမွအျ
စှၜါသၞာံဏအှ ဝးကအသှုါဆှီ
နူဂှ်သၠာဲပြံၚ် ညံၚ်ဒးအလီ
လပါ်တံသွံ စွံလဝ်မွဲလၚီ
ပိပိမသုန်(၁၉၇၃) သၞာံတုန်ဂေါဝ်မြီ
မြေက်ကသဵုအဴ တြဴစွေက်ကြအ်ဆီ
ဍှုါရှးဟှံပဲါ ရဲုမဲာအလီ
ပၞာန်အပ်အဝဵု လၚဵုမိပ်ဂြိုၚ်အီ
လလံကဵုပြဟ် မွဲတၚဲဒှ်လၞီ
သမတလေဝ် နေဝေန်ကြအ်ဆီ
မန်ညံၚ်ဂွံသၠေက် ဍေံပေက်ဟဇီ
မိၚ်ဒးၚုၚ်ၚ ဂွဂွဗြီဗြီ
ရုဲမာဲအလီ ဒှ်လၞီရိုဟ်တၚဲ
သၞာံလတူဂှ် ဟီုသှ်ဗဗွဲ
ဂိတုပုဟ်ကၠာ ဖါမံက်စှ်မွဲ 
ကဵုဍုၚ်မန်ရ ပစၟတ်လဝ်တၚဲ
နေဝေန်သာန်ယု ဂးယၟုညးအဲ
ဒှ်အလဵုသဳ ပိုၚ်ပြီဂၠိုၚ်နဲ
ဍာံဂှ်ဟွံကေတ် ဗၠေတ်ရောၚ်ဗဗွဲ
ကဵုဍုၚ်မန်ဂှ် ရှ်ညိဟွံမွဲ
ဂကူဂွံကၠေအ် လှေအ်လှန်ဂၠိုၚ်နဲ
ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ပၠက် ခိုဟ်သွက်ညးမွဲ
မူသာ်ရောတၟေၚ် ပထေၚ်ညးအဲ
ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဍိက် ရပ်ဇိက်ရိုဟ်တၚဲ
ညိရောဟွံတၟေၚ် ဒးထေၚ်ညးအဲ
ညးဂဇံခုၚ် ပေၚ်ဗုၚ်ရိုဟ်တၚဲ
မန်ဍိက်ဗမာ ယာမုက်ဒုၚ်နဲ
အခေါၚ်မန်ကၠက် သွက်ဇကုမွဲ
ဍုၚ်ဟွံဗဗွဲ တုပ်နဲကောန်ဍိက်
ရဲမန်ဒုၚ်ဂိ ညိဟွံမွဲပၟိက်
အခေါၚ်အဝဵု စဵုဇာစဵုနှိက်
ကၠောန်ပၠန်ဒှ်လုတ် စုတ်ထံၚ်စုတ်ထိက်
ဂကူဟွံသၠုၚ် ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဍိက်
မန်ကေတ်ဟွံကဵု ပလဝ်ကၠဵုကၠိတ်
မန်ဟွံကေတ်ဂှ် ဗဒှ်ခိုဟ်ပိက်
မန်ညးဂရိုဟ် မန်ဒိုဟ်မန်ကၞိက်
မန်ဏအ်ရောၚ် ဂွံဖဵုဒှ်ဍိက်
ဒုၚ်ဇက်ဒုၚ်ဇိက် မန်ဍိက်နေဝေန်
ကှ်ေကဲလၚုလၚန် ဍုၚ်မန်ဟွံထၞေန်
ညိရောစောဲစပ် ကၞိပ်တိက်ကဝေန်
ဂွံဆယၟုပညုၚ် ဍုၚ်မန်ပိုတ်ကြေန်
မူသာ်ရောဒှ် ဟွံသၟဟ်မၚ်ဇေန်
ညးဒုၚ်ဂစိုတ် တဲပိုတ်ဇိုၚ်လၟေန်
မူဟွံပကဵု တုပ်ကၠဵုဂျာပေန်
ညးဆာန်မန်ဍိက် ဗက်ကိတ်ဗက်ကဟေန်
မန်ဍိက်နေဝေန် ထၞေန်ကဵုဍုၚ်ပၠက်
မန်ညံၚ်ဂွံကၠက် ဍုၚ်ပၠက်ဍုၚ်ဍိက်
မန်ဏအ်ရောၚ်ကဵု ဂွံဖဵုဒုၚ်ဇိက်
မန်ဒုၚ်ဒဒိုက် သီုကွိုက်သီုထၞိက်
ဍုၚ်မန်‌ဍေံကဵု ညးလဵုရောဘိက်
မန်ရဲနေဝေန် ဒက်ဂြေန်စတိက်
စၚ်ခဗာဲကၠာ စကာရပ်ဇိက်
မန်ဏအ်ပဇၞော် ဍေံကော်ဍေံဘိက်
ရပ်ဗဂန်ဟေၚ် ညံၚ်ပြေၚ်ဂၠဴဇိက်
ဗီုပြၚ်ဍုၚ်လၟုဟ် ဒုဟ်ဟွံဗၠးဍိက်
သွက်ဂကူမန် ဆီနန်ပြိုက်သိက် 
ရဲညးတၠကောန် ဗတောန်ဗှ်လိက်
ရေၚ်တၠုၚ်ဟွံမာန် ကွာန်ပိုဲနွံပၟိက်
ဍုၚ်ပၠက်ဍုၚ်ဍိက် လိက်ပတ်ကၠေံအိုတ် [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၃၃၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== မဟာဗျူဟာဂွံဂွံဖျောန်အရံၚ်ချီဒနာဲသာ်ဍာဲဂှ်မာန် ဒးပဓာန်နဲပတန်သာသနာမန် ==

မဟာဗျူဟာဂွံဂွံဖျောန်အရံၚ်ချီဒနာဲသာ်ဍာဲဂှ်မာန် ဒးပဓာန်နဲပတန်သာသနာမန်
------------------------------
ရံၚ်ကဵု ၂၀၂၀ ဏအ်မ္ဂး အတိုၚ်တိဍာ်မန်ဖအိုတ်လ္ပဟီုဏီ 
ၜိုတ်တိဍာ်နွံသၟဝ်ယၟုတွဵုရးမန်ဂှ် မန်ဟွံဂွံအခေါၚ်ကျမာဲပေၚ်ၚ်။ 
ညအ်ဂှ်တာလျိုၚ်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရ။ ဇေတ်တ်ၜိုတ်ဟွံဇၞးကီုလေဝ် ဇၟာပ်ပွိုၚ်ဍုၚ် ၜိုတ်ကျ ဒးဂံၚ်ပြိုၚ်။ ညအ်ဂှ် အခေါၚ်ကျဟွံမွဲဏီမ္ဂး ဂွံဇၞးဂှ်လအ်မံၚ်ညိဏီ။ 
ဂွံဇၞးနကဵုပေဲါပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မွဲဟီုဂှ် ညံၚ်ပေဲါပတိုက်ပၠန်ဂတး မွဲပေဲါ မွဲတမြိပ် ကၠောန်ဂွံဟွံသေၚ်။ ဒးအာကဵုဗျူဟာဟေၚ်ရ။ 
မုဟိုတ်ဂွံဟီုရောတှ်ေ မန် ရဲစွံဒၞဲါဟွံဒးဏီဂှ် မုဒှ်ဒှ်ကၠုၚ်ဂၠာဲမံၚ်သၞကဵုလကျာ် ဗွဲတၟေၚ်အဲ &quot; ဟိုတ်နူ လကျာ်လၟိုဟ်ဂၠိုၚ် ၊ ဟိုတ်နူညးရုၚ်သ္ၚာဂၠိုၚ်ရ &quot; ဇြဟတ်ပၞာန် ဇြဟတ်မန် ယအ် &quot; ညအ်ဂှ် လညာတ်ရဲစွံအိက်ဒၞဲါဟွံဒးတအ်မွဲရဒးဟီု။ 
တ္ၚဲဏအ် လကျာ်မန်အိုတ်အာ တ္ၚဲဏအ်ဂကူမန်ပြံၚ်အာရ။ နတဲဂှ် ရံၚ်ကဵုကွာန်မန် ဒှ်ဘာလကျာ်ဗၟာ ဘာမန်သုၚ်စောဲဝေါဟာဗမာမ္ဂး သက်သဳဏအ်ကၠိုဟ်ကေတ်လုပ်ရ။ 
ဒၞဲါဏအ်မိက်ဂွံဟီုဂှ် စၞးဒးဟီုမံၚ်ကဵုလကျာ်မန်ဂၠိုၚ် ဇြဟတ်ပၞာန် ဇြဟတ်ညးကဵုမာဲယှအ်ဂှ် 
သြန်ဇကုတအ် မပၠေၚ်မံၚ်အကြာသ္ဘၚ်ဘာသာ ဌာန်ကွာန်ဇကုဂှ် ပကောံတုဲ ဗက်ရာန်တိ ပတိုန်ဘာ ဗဒှ်ဘာတုဲ ဌာန်ဘာလကျာ်မန်ဟွံမွဲညိ။ အခါဂှ်မ္ဂး ဌာန်ဂှ် တိဂှ် ဗၞတ် ၃၀ သၞာံ ၄၀ သၞာံမ္ဂး ဒှ်ကၠုၚ်ဇြဟတ်မန်ဟေၚ်ရ။ ၜိုန်ရဟွံဒှ်မန်ကီုလေဝ် အောန်အိုတ် ညံၚ်ဍေံဂွံစုတ်ကၠုၚ်မာဲကဵုဗော်မန်ဇကု ဒးဂစာန်ဂွံ ဂစာန်မာန်။ 
ကဆံၚ်ၜိုတ်ဏအ် ချပ်လဝ်ဟွံမွဲ ချပ်ဟွံလုပ် ဗက်ဟရာံမံၚ်လကျာ်ဗၠာဲ သက်က်ဂှ် ဂၠံၚ်ဒးဟွံသေၚ်။ လမုဟ် ဘာလကျာ်မန် ပအပ်ထောံလကျာ်ဗမာ ကွာန်မန် ၁၀ သၞာံဟွံပေၚ် ဒှ်အာဗမာ (ဗမာသာမညဟွံသေၚ်၊ ဗမာဍဟ်မန်ဒှ်ကၠုၚ်မာန်) 
လပါ်သၚ်မန်တအ်လေဝ် ကမၠောန်ပတိုန်သာသနာဂှ် ကဆံၚ်ဂိုဏ် ကဆံၚ်ကွာန် ဒးချပ်ဇန်ထေက်ရ။ ညအ်ဂှ်ကမၠောန် ကောန်သာသနာတအ်ဒးကၠောန်ရ။ လကျာ်ဗမာ ညးတအ်ဂစာန်ပတိုန်မံၚ်သာသနာ အကြာတိဍာ်ချေၚ် ကချေၚ်တအ် ပရဲညးတအ်တိတ် ၂ လပါ် မွဲသာသနာ ညးတအ်တိုန် ၂ ဂကူညးတအ် ဗျာပ်တြး။ ကမၠောန် ပတိုန်သာသနာ missonary ဟီုဂှ် အၚ်္ဂလိက်လေဝ် သုၚ်စောဲလဝ်ရ။ ကိုပ်ကၠာနူဒပ်ဍေံဟွံအာမ္ဂး သၟာပတိုန်သာသနာ ဍေံစိုပ် တုဲမ္ဂး ဒပ်ပၞာန်ဍေံဗက်စိုပ်။ 
မန်ပိုယ်လေဝ် ဒးမံၚ်ကၠာ်ဏအ်ရသေၚ်ဟာ။ နဲသီကေတ်တိဍာ်ဇြဟတ်ဂကူၜေတ်တ်၊ တီဖိုဟ်ရနဲ ဆဟွံကလေၚ်သုၚ်စောဲ။ 
ဌာန်တိဍာ် နူကျာ်ထဝ် စဵုစိုပ်သထီုဂှ် ပွိုၚ် ၁၀ သနာံ ဘာမန် ဒးဒှ်မုစိဘာ၊ ပွိုၚ် ၂၀ သၞာံ မုစိဘာ ၊ ပွိုၚ် ၁၀၀ သၞာံ မုစိဘာ နကဵုကသပ်ကမၠောန် ကဆံၚ်သၚ်ဂကူဟီုဟ
ို ကဆံ၎်ဂိုဏ်ညးကဵုညးဟီုဟီု ဒးချပ်ဇန်ကမၠောန်ပတိုန်သာသနာရ။ ညအ်ဂှ်သွက်မဟာဗျူဟာရ။ ဘာဒှ်တုဲ ဒးကာဗက်ဟေၚ်ရ။ ဒးကာဗဒှ်ဘာတုဲ လကျာ်ဗက်ဟေၚ်ရ။ 
ဂွံကလေၚ်သီတိ ဂွံဗဒှ်ဇြဟတ်ဂကူပၠန်ဂှ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဗော်ရပ်လွဟ် ကေုာံ သၚ် တအ်ကီု သီုကောန်ဂကူမန်တအ် ဗဒိက္ဍိုပ်တုဲ လကြဴကမၠောန်ပတိုန်သာသနာမန်ဂှ် ဇြဟတ်မန်ဗီုလဵုသ္ဂောံဆက်ဗက်အာဂှ် ဒးသီကၠဳရ။ 
လမုဟ်ဂှ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ် ပတှ်ေမံၚ်ဇြဟတ်မၞိဟ်ကၠးကၠး ဒၞဲါလဵုမန်တီုရ ဂံၚ်လုပ်ပြိုၚ်၊ နကဵုအစဳအဇန်ဗော်လေဝ် ဒၞဲါဒးဖံက်ဂၠံၚ်တၟိဂှ်ဟွံဂံၚ်သုၚ်စောဲဇြဟတ် ဗွိုက်ဘာသာပၠန်လေဝ် တုပ်ကဵုရဲမာဲကီု ဒၞဲါလဵုမန်တီုရ ပကီုစုတ်။ 
အခါညးချူလိက် ပရေၚ်ပညာတုဲမ္ဂး ဌာန်ဒၞဲါတၟိမွဲ ၜိုန်ညံၚ်ဂွံဒှ်ဂကူမန်ဟွံမာန်ကီုလေဝ် အောန်အိုတ် ၜိုတ်ညးစုတ်မာဲကဵုဗော်မန် ညံၚ်ဂွံဒှ်မာန် ရန်ချပ်လဝ်နွံ။
Pic: TLT [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၃၇၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ၜံက် ==

ကြက်မၞိဟ်ဂှ်ပုၚ် ကြုက်ဍုၚ်ဂှ်ပၞာန်
ကြုက်မၞိဟ်ဂှ်ဒှ်မံၚ်ပုၚ်ဖိုဟ် မူဟိုတ်မၞိဟ်စောဲၜံက်တံ ထပိုတ်ၜံက်ဟွံမာန်တုဲ ဟီုမံၚ်ၜံက်မွဲတၞုၚ် ပုၚ်မွဲပ္ၚာန်ဂှ်ရော? ထေက်ကဵုဒးသ္ပ သုတေသန လ္တူၜံက်ဏံထေက်ကွေံရ၊ ၜက်ဏံဂှ် သုၚ်ကၠုၚ်နူစကဝ်တန်ရဟာ? သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ် ဗီုလဵုဂွံစိုပ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲမၞိဟ်ရောဂှ် ယဝ်ရလ္ၚတ်မ္ဂး အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဏံ ဂွံဆဵုကေတကမာန်ရောၚ်-

          လောန်ကၠုၚ်သၞာံၜိုတ် ၜါလ္ၚီ(၂၀၀၀) တေံ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် စံၚ်တၞးဆု တၞံဆုတံဂှ် ကေၚ်ခရေတ်ကေတ်သၟုဟ်ဍေံ နဒဒှ်ဂဥုဲမွဲဂကူရ။ၜိုန်ဂှ်ခမူဗီုၜံက်တုဲ သုၚ်ဂှ် ဟွံကေၚ်ဆဵုကေတ်ရ။
       သက္ကရာဇ်ခရေတ် (၁၄၉၂)ကောန်ဍုၚ်ယူရောပ်ပ မၞုံယၟု ကိုဝ်လာန်ဗာတ် ကၠုၚ်ဇရေၚ်တ္ကံ မဟာမာဗ္ဒဲါတိုက်အမေရိကဂှ်တုဲ ဂွံဆဵုကေတ်ညးအရိုၚ်ဂမၠိုၚ် စံၚ်ဒၟံၚ်တၞးဆုမွဲဂကူတုဲ ခရေတ်ဒၟံၚ် ယက်တၞးဆုဂှ် ဗွဲမသာယျေန်ရ။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မၞိဟ်အရိုၚ်ဂှ်လေဝ် ဆက်ကွာဲကဵုတၟာဲတဲကုကိုဝ်လာန်ဗာတ်တုဲ ဂဥုဲတၞးဂှ် စိုပ်အာတိုက်ယူရောပ်ပတေံ ကီုရ။
      မၞိဟ်အရိုၚ်နွံပ္ဍဲဇရေၚ် ဇိုၚ်ၜဳဍုၚ်ဗေန်နဳဇွဳဠာ ပ္ဍဲတိုက်အမေရိက သၠုၚ်ကျာဂှ် ထၜမ်လဝ် ဂဥုဲတၟးသီုညးဖ္အိုတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၄၉၉)တေံရ။
       ပ္ဍဲခေတ်ဂှ်ကီု ကောန်ဂကူသပိန်ဂမၠိုၚ် အာစိုပ်တ္ကံဂျူဗာတုဲ ဂွံဆဵုကေတ်မၞိဟ်အရိုၚ်ဂမၠိုၚ် ခရေတ်ဒုၚ်မံၚ်သၟူ ခမူမွဲဂကူ သၠဟ်ညံၚ်ၜံက်ခမူ ခေတ်ပိုဲဏံကီုဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ။ ရံၚ်ကဵုဟိုတ်စဏံတုဲ ဂဥုဲတၞးဏံဂှ် ကၠုၚ်နူဒေသတိုက်အမေရိကတေံဟီုစမာန်ရ။
         ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၅၆၅) ဂှ် ဂဥုဲတၞးစိုပ်အာ ဍုၚ်အေန်ဂလာန်တုဲ အခိုက်သုၚ်ၜံက်တဝ်တံ ဂၠိုၚ်တိုန်ညံၚ်ဍာ်ဒဳကီုရ။ ဗွဲကြဴဏံ ဂဥုဲတၞးဂှ် ပြးဇးအာအလုံမွဲတိုက် ယူရောပ်မွဲတုဲ နဒဒှ်ဂဥုဲမွဲဂကူလေဝ် သုၚ်စောဲကၠုၚ်ရ။ ဗီုဒှ်ဂှ်ပ္ဍဲၜိုတ်ခရေတ် (၁၆၆၄-၁၆၆၆) တေံဂှ် ပ္ဍဲဍုၚ်အေန်ဂလာန်က္တဵုဒှ်ယဲ ပလိက်တုဲ မၞိဟ်ချိုတ်အာ ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ တၞဟ်နဂွံစဵုဒၞာယဲဂှ် မၞိဟ်သၟတ်ဂမၠိုၚ် မွဲတ္ၚဲမွဲတၞုၚ်ဒးသုၚ်ၜံက်ရ။ ရဴဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီရ။ ယဲပဲါနူဂှ်ပၠန်လေဝ် နဲလွဳယဲ ထဂိုဟ်စုတ်သၟုဟ်ဂဥုဲ ပ္ဍဲဂၠံၚ်ကသုၚ်အိက်လေဝ် နွံရ။
       မဂဥုဲက္လိဂွံ နူအ တိုက်အမေရိကဂှ် ကၠောံအာတိုက်ယူရောပ်ပနူဂှ်ကၠောံအာတိုက်အာဖရိက တိုက်အာယှသကုတ်လ္ဒောဝ်ကေုာံ ဍုၚ်ကြုက်တံ ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ပ္ဍဲအခေတ်ဂှ် ဇၟာပ်မၞိဟ်တြုံသုၚ်ၜံက်လေပ်အာရ။ ယဝ်ရ ဟွံသုၚ်ၜံက်မ္ဂး ဟွံဒှ်မၞိဟ်တြုံခိုဟ်က္ဆံၚ်ဏံစိုပ်ကၠုၚ်ရ။
         ညံၚ်ရဴမၞိဟ်ဒးစိုတ်ၜံက်ဂၠိုၚ်ဂှ် ဍုၚ်လ္ၚဵုလ္ၚဵုဂှ် ကၟာတ်စဵုဒၞာၜံက်လေဝ် က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ကီုရ။ ပ္ဍဲခရေတ် (၁၆၀၄)ဍုၚ်အေန်ဂလာန် လက်ထက်သၟိၚ်ဂျုၚ် (ကိုပ်ကၠာ) ဂှ် သုၚ်ၜံက်မ္ဂး က္တဵုဒှ်ယဲကဴဇြဏောဝ်ဟီုတုဲ စဵုဒၞာကၠုၚ်ကီုရ။ ခရေတ် (၁၆၃၄) ဂှ် ပ္ဍဲဍုၚ်ရုယှာ ညးသွံရာန်သုၚ်စောဲဂဥုဲတၞးတံ သီုဖ္အိုတ်ရပ်ဂွံမ္ဂး ရေက်ထပိုတ်ကၠေံမုဟ်ကေုာံကဵု ဒုဟ်ဒဏ်ဓဇန်ဓဇန်ကီုရ။ ညးမက္လိဂွံလောန်အာဒုဟ် ဂၠိုၚ်ကဵုအလန်မ္ဂး ဒးဒုၚ်ဘဲဒဏ်ဂစိုတ်ရ။ ပ္ဍဲ (၁၇) ဗွဝ်ကၠံတေံ  ဍုၚ်ဒါၚ်မာတ် ဍုၚ်သွိဒေန် ဍုၚ်နလ်တာလာန် ဍုၚ်သေဿဠဳ ဍုၚ်အဝ်သကြဳယျကဵု ဍုၚ်ဟာန်ဂေရဳဂမၠိုၚ် ပ္တိတ်သၞောဝ်ဥပဒေ သုၚ်ၜံက်ဟွံဂွံကီုရ။ ဆဂးသၞောဝ်ဂှ် ဟွံဓလီုဖဍိုက်ကွေံကွေံရ။
     နူဂှ် ဗီုဂွံစိုပ်ကၠုၚ် ၜံက်ခၟူနကဵုစက္ခောဏံ ဂှ် သၟာလအာတ်မစောဲၜံက်တံဂှ် ရာန်သုၚ်ဟွံမာန်တုဲ ဗက်ဂၠာဲကပှ်ဍုတ်ၜံက် ညးတၞဟ် ကၠဟ်လဝ်ဂှ်တုဲ ခမူကဵုစက္ခောတုဲသုၚ်ရ။စနူဂှ်တုဲ ကၠောံအာအလုံဍုၚ်ရ။ ပ္ဍဲ (၁၈) ဗွဝ်ကၠံ ပ္ဍဲဍုၚ်အဳတလဳကဵုဍုၚ်ပဝ်တူကဳ သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ကၠောန်ခမူၜံက်နကဵုစက္ခောတုဲ ပ္တိတ်ၜံက်ရ။ ပ္ဍဲခရေတ် ၁၈၅၃ ဍုၚ်ဟာဗာနာတ္ကံဂျူဗာဂှ် ကၠောန်ပ္တုတ်ရုၚ်စက်ၜံက် ကၠာအိုတ်ရ။
      ဆဂး ကၠောန်လဝ် ဗီုမၞိဟ်ဗြဴရတံခၟူလၟုဟ်ရ။ နူဂှ် သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ညံၚ်ညးတၞဟ် စိုတ်ဂွံလုပ်စဂှ် ဂစာန်ကၠောန်လဝ် ကျေဝ်ကျေဝ် လိၚ်ကေတ် ကောန်သၟိၚ်ဒယှ်ဒယှ်တုဲ ကဵုတက်ဗီု ဗီုသုၚ်ၜံက်အကြာရုပ်ဒမျိုၚ်တံတုဲ မၞိဟ်သုၚ်ၜံက် ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ရ။
          ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲဏံဂှ် ပ္ဍဲအကြာရာဇဝၚ်ပိုဲမန်ကီု ပ္ဍဲအကြာတၞဟ်ဟ်ကီု ယဝ်ရလ္ၚတ်ရံၚ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်မ္ဂး ဨကရာဇ်မန်ပိုဲသုၚ်ဒၟံၚ်ၜံက် ကောန်ဂကူမန်ပိုဲ အခိုက်သုၚ်ၜံက် နွံမံၚ်ဏောၚ်ဂှ် ဟွံဆဵုကေတ်ရ။ ဆဂး အတိုၚ်ရာဇာဝၚ်ဗၟာတံမ္ဂး ၜံက်ဏံ စနူသက္ကရာဇ်ဍုၚ် (၉၉၁) လက်ထက်သၟိၚ်ဗၟာ တလောန်မေန်တယျာ ဍေံတံဂှ် စိုပ်ကၠုၚ်ဒေသလပါ်ဍေံတံရ။ အခိုက်ဒုၚ်ကၟုဲ နပၠံၚ်ကဵု ဂဥုဲ သုၚ်ၜံက် ဒှ်အခိုက်ဗၟာတံရောၚ်။ ဆဂး လက္ကရဴဏံ ပ္ဍဲသက္ကကရာဇ် ၁၁၁၉ သၟိၚ်မန် ကၟိန်နန်မန် ဒးကဝ်အာတုဲ ဘဝဂကူပိုဲဒးမံၚ် သၟဝ်ဂကူဗၟာအယုတ်မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဂှ်တုဲ ယဲသုၚ်ၜံက်ဏံ ကၠောံကၠုၚ်နူကဵု ဍေံတံဂှ် အဲထေၚ်ကေတ်ရ။
     ပိုဲတီကေတ် ဟိုတ်ဝၚ်ၜံက် ဒဒှ်စကၠုၚ်နူမၞိဟ်အရိုၚ်တံတုဲ သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ပဂေတ်ဝေၚ်က္ဍဟ်လ္တူဘဝပိုဲဂှ်တုဲ ပိုဲကလေၚ်ပံက်ရံၚ်အဘိဓာန် ဟိုတ်ဖဵုရှ်သာဍေံပၠန်မ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရ။
      ပိုဲဇြောတ်ပြောတ် ပ္တိတ်ၜံက်မွဲတဲမ္ဂး ဗၞတ်ဗ္ၜတ်သၟုဟ်ဂဥုဲမတၟုဲတဴနကဵုဓါတ်ဂျိ, မပ္တံနေတ်ကဵုတောန်,ဘာနဇဵုပါၚ်ယေန်ကာဗန်မဵုနံက်သာ်,ပါၚ်ရဵုဖေန်ဖိနဝ်,ဖဝ်မေတ်အက်သေတ်,နာ်တရေတ်အက်သေတ်,အေက်ဇြဳတုန်တုန် တံပါလုပ်ခက်ဗာန်ဂွံကသအ်ညးသုၚ်ၜံက်ဂှ် (၉၀) က္ဍိုပ်ကၠံရ။
    ပ္ဍဲကဵုဓာတ်ဂမၠိုၚ် ဓာတ်ကာဗန်မိနံက်သာ်မွဲပရေံဓဇန်အိုတ်တုဲ ဓာတ်နေစ်ကဵုတေန်ဂှ် ဒှ်ဓာတ်အဓိကပ္ဍဲၜံက်ဂှ်ရ။ ဓာတ်ဂျိဂမၠိုၚ်ဂှ် ပိုဲဇြောတ်ပၠောပ် ဂၠိုၚ်ကဵုအလန်မ္ဂး ဓာတ်ဂျိဂှ် ကောံဂၠိုၚ်ကၠုၚ်တုဲ ကဵုဒဒိုက်ကုခန္ဓကာယပိုဲမာန်ရ။ ဟိုတ်နူၜံက်တုဲ ယဲအဓိကက္တဵုဒှ်မာန်ဂှ် 
(၁) ယဲကဠေန်ပ္ဍဲကသအ် (ဒဳဗဳ) (၂) ယဲသ္ၚိကျာ်ကသအ်ဂုဟ်ဖေါဝ် (၃) ယဲကတေၚ်ကျာကသအ်ဂုဟ် (၄) ယဲဂန္ဓမာလာ (ဂေန်ဇြာ) ကသအ်ကေုာံဂန္ဓမာလာတၞဟ်ဟ် (၅) ယဲကောန်တၟံ (၆) ယဲဆီၜေတ် (ကတေၚ်ဆီဍန်) (၇) ယဲထိုၚ်စၞတံ က္တဵုဒှ်မာန်ရ။

       ဟိုတ်နူသုၚ်ၜံက်တုဲ ခမုဟ်ယက်အိက်ၜံက်ဂှ် ခက်ဗာန်ဂွံကတေၚ်ကျာကသအ်တုဲ က္တဵုဒှ်လှေဟ်ရ။လှေဟ်ဂမၠိုၚ် ပလီုကၠေံ ကသော်ၜတ်တ် ပ္ဍဲကတေၚ်ကျာဂှ်တုဲ လံညိ ကတေၚ်ကျာဂှ် ကၟာတ်အာတုဲ ကတေၚ်ကျာ ပ္ဍဲကသအ်ဂမၠိုၚ် ဖေါဝ်တေၚ်ကၠုၚ်တုဲ မွဲခဏခဏခ္ဍက်တုဲ (Emphysema) စောဲဂွံလေပ်ရ။
        ဓါတ်မလေပ်ဗဒှ်ကဵုယဲ ဂန္ဓမာလာ တၞဟ်ဟ်မပ္တံပ္ဍဲကသအ်,ပ္ဍဲဂၠံၚ်ယွီု ပါၚ်,လတာ်,တံဂှ် လေဝ် ပါလုပ်ဒၟံၚ်နဒဒှ်အဓိကမွဲတုဲ ညးမထၜမ်ဂဥုဲတဲဂှ် မလေပ်ဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာပ္ဍဲပါၚ်လတာ်ရ။ ဓါတ်ဂျိခၟုဟကယက်ၜံက်ဂှ် ခ္ဍဳလျတ်ဒးမံၚ် ခန္ဓကာယပိုဲလၟိုန်တုဲ ကလာရုပ်ပိုဲက္တဵုဒှ် မူဟွံဍာံတုဲ က္တဵုဒှ်ယဲ ဂန္ဓမာလာမာန်ပေၚ်ပၚ်ရောၚ်။
        ပဲါနူဂှ်ပၠန် ဓာတ်နဳကဵုတေန်ဂှ် မလေပ်ကဍန်ကဵုကတေၚ်ဆီတုဲ ညးသုၚ်ၜံက်လောန်န်ကာဲကာဲတံဂှ် က္တဵုဒှ်ယဲ ကတေၚ်ဆီဍန်တၞဟ်ဟ်သာ်မာန်ရ။
        ကတေၚ်ဆီ ကောန်တၟံဍန်မ္ဂး ယဲကောန်တၟံမပ္တံကဵု ကောန်တၟံထအံၚ် ကောန်တၟံအုဲတံက္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ။ ပဲါနူဂှ်ပၠန် ဆီနွံပ္ဍဲကောန်တၟံတေံဂှ်လေဝ် ကှ်ကလောံကၠုၚ်မာန်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်တှ်ေ မၞိဟ်ဗြဴသုၚ်ၜံက်လေဝ်လေပ် သီုသုၚ်ဂဥုဲပလီုဂဝ်ပၠန်တှ်ေ က္တဵုဒှ်ယဲကတေၚ် ဆီကောန်တၟံဍန် ဂၠိုၚ်နူမၞိဟ်ဓမ္မတာမသုန်ချရ။ ကတေၚ်ဆီနွံပ္ဍဲဇိုၚ်တဲဂမၠိုၚ် ဍန်ဂြက်ကၠုၚ်မ္ဂး ဇိုၚ်အုဲတဲအုဲ ဒးရေက်ကုတ်ဇိုၚ်တဲတံ မလေပ်ကတဵုဒှ်ရ။ မၞိဟ်ဗြဴက္တဵုဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာပ္ဍဲသ္ၚိကောန်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် ဒှ်သၟတ်ဗြဴသုၚ်ၜံက်လေပ်တံသၟးရ။
      လောန်ကၠုၚ်ၜိုတ်(၂၀)သၞာံတေံ အ္စာသုတေသနဂမၠိုၚ်ဂွံတီကေတ် ဟိုတ်နူခၟုဟ်ၜံက်ပွဳပွူတုဲ ဟွံဟီုဂး တြုံဗြဴ ကတဵုဒှ်ယဲမာန်ရ။ မွဲအခိၚ်တေံ ယဲဂန္ဓမာလာ ကသအ်ကဵုယဲ ကတေၚ်ဆီကောန်တၟံတံဂှ် ဒှ်ပ္ဍဲညးသုၚ်ၜံက်လေပ်တံဟေၚ် ၜိုန်ထေၚ်ကီုလေဝ် လၟုဟ်ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်တေံ ပ္ဍဲ ကဵုညးချိုတ်အာနကဵုယဲ ကသအ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် မၞိဟ်ၜိုတ် (၃၀၀၀) ပြၚ်ဂှ် ဒှ်ညးသုၚ်ၜံက် ဟွံလေပ်တံတုဲ တၟေၚ်ကွေံကွေံရ။ ညံၚ်သာ်ဂှ်ကီု ညးသုၚ်ၜံက် ဟွံလေပ်တံ ချိုတ်အာမ္ဂး နကဵုယဲကတေၚ်ဆီ ကောန်တၟၠံ ၊ မွဲသၞာံဂှ် နူကဵုပိလက် (၃၀၀၀၀) စဵုကဵုမသုန်လက် (၅၀၀၀၀) ရ။ ဟိုတ်နူသၟုဟ်ယက်ၜံက်ပွဳပွူဂွံတီကေတ်ရ။
        သၟုဟ်ယက်ၜံက်ဂှ် တိတ်ဒှ်ၜါသာ် (၁) ယံက်ၜံက်နူတမ် (၂) ယက်ၜံက်တိတ်ဟဗဵုရ ယက်ၜံက်တမ်ဟီုဂှ် ဒှ်ယက်ၜံက် ခြောတ်ပၠေပ်ပ္ဍဲဂၠံၚ်ယွီုညးသုၚ် ၜံက်ဂှ်ရ။ ယက်ၜံက်တိတ်ဟဗဵု ၜံက်မဍေန်လဝ်တုဲ ယက်မဓဂုဲမံၚ်ပ္ဍဲက္ဍိုပ်ဍေံဂှ် မဟီုရ။
       ယံက်ၜံက်တုတ်ဟဗဵုဂှ် ဗၞတ်ဗ္ၜတ်ဒြဟတ် ဓါတ်မလေပ်ပလီုကၠေံ ကလာရုပ် ပိုဲမၞိဟ်တံဂှ် ဂၠိုၚ်နူယက်ၜံက်တမ်ဏီရ။ ပ္ဍဲကဵုရုၚ်သ္ၚိဌာန်ကျာလုပ်တိတ်အောန်အောန်တံဂှ် သာတုဲဒးသ္ပဂရုဏီရ။ လဂွံကဵုသုတေသန ပ္ဍဲ (၁၉၈၁) တေံမ္ဂး သၟတ်ဗြဴဟွံကေၚ်သုၚ်ၜံက် ပ္ဍဲဍုၚ်ဂျပေန်တံဂှ် က္တဵုဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာကသအ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ဟိုတ်နူယက်ၜံက်ပွဳပွူရ။
       သၟတ်တြုံပ္ဍဲဍုၚ်ဂျဖေန်ဂမၠိုၚ် ဟိုတ်နူသုၚ်ၜံက်သဳခ်ရိတ် ဂၠိုၚ်လောန်တုဲအာယုက်သုၚ်ၜံက်လောန်အာနူ (၁၄) သၞာံမ္ဂး ကောန်ဗြဴ ညးတံကလိဂွံယဲ ဂန္ဓမာလာကသအ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်တှ်ေ သၟတ်ဗြဴမပဒတဴပ္ဍဲသ္ၚိကၟိန်မၞိဟ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ် ကျာလုပ်တိတ်လေဝ် ဟွံခိုဟ် မၞိဟ်သုၚ်ၜံက်လေဝ် နွံဒၟံၚ်မ္ဂး သွက်ကလိဂွံယဲဂှ် နွံစဒှ်ရ။
     သၟတ်ဗြဴမၞုံကဵုယဲဒိုက် (ဂဝ်ဂၞဴ) တံဂှ် အလဵုဇကုညးသုၚ်ၜံက်ကဵုဒှ် ဟိုတ်နူယက်ၜံက်ပွဳပွူကဵုဒှ် ကောန်ဖျုန်ဂြိုဟ်ညးတံဂှ်  ယဲဇၞော်ပါနူဂဝ်တံကီု ဂိတုတ္ၚဲဟွံပေၚ်ကီု၊ ကၠေၚ်က္ဍဟ်ညာဏ်သမ္တီဟွံခိုဟ်ကီု၊ ပရေၚ်ထတ်ယုက်ဟွံခိုဟ်ကီု က္တဵုဒှ်မာန်တုဲ စဵုကဵုဂဝ်ဂၞဴလီုက္တဵုဒှ်မာန်ရ။
       အန္တရာဲဘဲၜံက်ဏံဂှ် ယဝ်ဒှ်မံၚ်ဗီုဂျိပတိုဟ်တၠိၚ်သၞာံ ကၠၚ်ပၟတ်ခဍောတ်စဒးထၜူဓဝဲါဂှ်မ္ဂး ဇၟာပ်မၞိဟ်ဝေၚ်ပဲါအိုတ်ရ။ သုၚ်ၜံက်မွဲတၞုၚ် မုလေဝ်ဟွံဒှ် သုၚ်မွဲဂိတု,မွဲသၞာံ မုလေဝ်ဟွံဒှ်တုဲ မၞိဟ်တံဟွံဖေက်စကွေံကွေံရ။ အန္တရာဲ ပ္ဍဲၜံက်မွဲဂှ် ယဝ်ပါ်ပ္တိတ်ဓာတ်ဂျိဍေံသၟးမ္ဂး ကၞိမွဲချိုတ်မာန်ကီုလေဝ်၊ ပိုဲမၞိဟ်ဂှ် ဟိုတ်နူဓာတ်ကြံၚ်နူကၞိၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုချတုဲ ရုပ်ရဴဟွံမံက်ရ။
        လၟုဟ်ပ္ဍဲကဵုလ္တူဂၠးတိဏံ ညးတံတီဒဒှ်ၜံက်ဏံဟွံခိုဟ်တုဲ ပ္ဍဲဂိတုမေ (၃၁) ဂှ်မ္ဂး စၟတ်သမ္တီလဝ် တ္ၚဲဂၠးကဝ်ဟွံသုၚ်ၜံက် (World No Tobacco Day) ရ။ ဍုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်မပ္တံဍုၚ်အမေရိကာန်၊ ဍုၚ်ကြုက်တံဂှ် ညးတံဂွိၚ်ကဵု ကောန်ဍုၚ်ကွာန်ညးတံဂှ် ၜိုတ်စဵုဒၞာမာန် ကဵုမာန် ညးတံစဵုဒၞာအိုတ်ရ။
         မပ္တံကဵုဍုၚ်ကြုက်တံဂှ် ဟိုတ်နူမၞိဟ်သုၚ်ၜံက်ဍုၚ်ညးပေၚ်အာ ပိကၠံပြကောဋိကိုဋ် (၃၀၀, ၀၀၀,၀၀၀,)တုဲ စတံနူ၁၉၉၅ ဂိတုဇန်နဝရဳ (၁)ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲလိက်ပရိုၚ်ကီု ပ္ဍဲလိက်ကၞပ်တၞဟ်ဟ်ကီု ပ္ဍဲပလံၚ်ဓာတ်ကီု ပ္ဍဲဓူရဓါတ် (TV) တံဂှ် ကြီုလလောၚ်တြးပရူၜံက်ဟွံဂွံ၊ ပ္ဍဲအကြာဂၠံၚ် ယဝ်ရဆဵုဒးဗါန်လဝ် မွဲတၞးမ္ဂး ကုမ္ပဏဳၜံက်ဂှ် ဒးလေဲသြန်ရ။
           ဗွဲကြဴဏံ ကလေၚ်ပ္တိတ်ကမိၚ်မွဲပၠန်ဂှ် ညးဂှ်သုၚ်ၜံက် အကြာမၞိဟ်မ္ဂး ဒးဒဏ်သန်ဒဝ်လာ အမေရိကာန် မွဲဒကေဝ်ရောၚ်၊ ပ္ဍဲဍုၚ်ပရာဇြဳပၠန် ညးဟွံပေၚ်အာယုက် (၁၈)မ္ဂး သုၚ်ၜံက်အခေါၚ်ဟွံမွဲ မၞိဟ်အာလ္တူအာယုက် (၁၈) ဂှ်ပၠန် လေဝ် ညးဟွံကလိဂွံ အခေါၚ်သုၚ်ၜံက် ယဝ်ရပ်ဂွံမ္ဂး ဒးဒဏ်ဇၞော်ကဵဒြဟတ်ရောၚ်။ ပ္ဍဲဍုၚ်အမေရိကာန်ပၠန်တၞဟ်နဂွံဖအောန်ကၠေံမၞိဟ်သုၚ်ၜံက်တုဲ ကြီုၜံက်အခေါၚ်ဟွံမွဲ၊ သွံၜံက်အကြာဂၠံၚ် ဍာန်ဟွံဂွံရ။
         ဍုၚ်ပိုဲဏံဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၁၉၃) တေံဂှ် အတိုၚ်သုတေသန ပရေၚ်ထတ်ယုက်တံ ဂၠာဲဂွံမ္ဂး မၞိဟ်မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်သုၚ်ၜံက်လၟိဟ် ၃၁ ဒသမ ၅ က္ဍိုပ်ကၠံ၊ မၞိဟ်ပ္ဍဲဂြိုပ် ၃၆ ဒသမ ၈ က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် သုၚ်ၜံက်ရ။ ပ္ဍဲ(၁၉၉၄) ကလေၚ်သ္ပ သုတေသနပၠန် ဂွံဆဵုကေတ်လၟိဟ်မၞိဟ်သုၚ်ၜံက် အလုံကၟိန်ဍုၚ်မွဲ ၄၆ ဒသမ ၆ က္ဍိုပ်ကၠံရ။ လၟိဟ်ဂၠိုၚ်တိုန်မံၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အလဵုအသဳတၠအဝဵုတံ ဟွံသ္ပတီဏီရ၊ သီုဘိက်ကော်ပၠောပ်ကုမ္ပဏဳၜံက်တံရ။ ပ္ဍဲကဵုဓူရဓါတ် (TV) ကီု၊ ပ္ဍဲကဵုပလံၚ် ဓာတ်ကီုဂှ် ကုမ္ပဏဳၜံက်တံဒှ်မံၚ်အ္စာရ။ အတိုၚ်ညးတၞဟ်တံဟီု ဍုၚ်ဗၟာဏံ ကော်ဘိက်မံၚ် (ဘိၚ်,အရက်,ၜံက်,မှံက်မုစ္စလေန်တုဲ ဂၠာဲပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ရ။ အတိုၚ်ဍေံတံတက်တၚ်ပ္တဝ်က္ဍိုပ်ဍေံ တမျိုတာလုံကြာန်မာယျေနေအ် လူမှုယျေ မျေအ်မာယျေ &quot; ဂှ် ဒှ်အာဆလံက်ဂြိပ်ကဵု ညးတၞဟ်ဟေၚ်ရ။
         ဟိုတ်ဂှ်ရ ပိုဲဂကူမန်တံ ယဝ်ရဆာန်ကောန်ဖျုန်ဂြိုဟ်ဇကု၊ ယဝ်ရဆာန်ဇကု ယဝ်ရဂိုဟ်ဒြပ်လေပ်မ္ဂး ၜံက်ဟွံမွဲ ၚုဟ်မးသွက်ဘဝဂှ် လ္ပဒုၚ်ဗဂေတ်မတ်ကဵု ရဲသၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တံညိ၊ ၜံက်ဏံဗဵုလဵုဂွံထပိုတ်ရော ယဝ်သၟာန်မ္ဂး အတိုၚ်ပိုဲသ္ပကၠုၚ်သုတေသနမ္ဂး တ္ၚဲဏံထပိုတ်မ္ဂး တ္ၚဲဏံပိုတ်ရ။ တ္ၚဲပ္ဍဲမၞိဟ်သုၚ်ဂှ်ဟေၚ်ရ။ မၞိဟ်ဟွံဂွံသုၚ်ၜံက်ဂှ် ဍေံဟွံချိုတ် ဟွံဂွံစပုၚ်ဟေၚ် ချိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ၜံက်ကဵုပရေၚ်ထတ်ယုက် ၝောံဒးဂၞပ်ဂှ် ရုဲကေတ်ရသဟာဲ…………။         ။
         ✍ကောန်စေက်✍(ချူ)☞☟
          {ရာမညမာံဝါန်ၛာဲ}
      ဗ္စိုပ်/➩➭➬
                         ခန္ဓကာယပိုဲသီုဖ္အိုတ် ဂွံထတ်ယိုတ်မံၚ်ဂှ် ဒှ်ဆီပ္ဍဲလတေၚ်ပိုဲရ၊ ဆီတံ ဂွံက္တဴဂွံအး ဇ္ၚးဂှ် ကသအ်ပိုဲကဵု ဒြဟတ်ခ္ဍိုက်ကဵုရ၊ ဒၟာနူဂှ်ရ၊ မၚ်မွဲကသအ်ညံၚ်ဟွံဂွံဒှ်ယဲညိ။ ပိုဲသုၚ်ဖျေံၜံက်မ္ဂး ကသော် (ချောဲ) နွံလ္တူကသအ် (မကဵုဒြဟတ်ကဵုက္သအ်) ဂှ်အေဲအာမ္ဂး ကသအ်ဂှ် ဒြဟတ်ဍိုန်ကၠုၚ်မ္ဂး ဂမ္တဴကဵုဆီလေဝ်ဟွံမာန် ဖ္အးကဵုဆီလေဝ်ဟွံမာန်ကၠုၚ်မ္ဂး ယဲဗွဲမဂၠိုၚ် က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်မာန်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၃၈၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ရုဲစှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကဵုလေပ်ညိ ==

လိက်ပတ်

 ရုဲစှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကဵုလေပ်ညိ
 
“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” အရေဝ်ဏံ ပိုယ်တအ်ကေၚ်မိၚ်ကၠုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ မပ္တံ ဍုၚ်မွဲမွဲ ကွာန်မွဲမွဲ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဂကောံမွဲမွဲ ဂွံတောတက်ဇၞော်မောဝ်ကျေဝ်ဂေါဝ်ကီု ဂွံတန်တဴအာဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်ကီုဂှ် ညးမဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ဒှ်တဴအဓိကမွဲတၠကီု ဟီုမ္ဂးဟွံဗၠေတ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မ္ဂး-ကောန်ဂကောံတအ်ရော ဟွံဒှ်အဓိကပုဟ်ဟာ-? ယဝ်ပုစ္ဆာမ္ဂး “ဟွံသေၚ်” ဗီုဏံဂှ် မ္ဒးသွဟ်ဏာဂၠေံဂၠေံရ။ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဇရေၚ်ပူဂိုလ် ညးမဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” အံၚ်ဇၞးမွဲဂှ် ဒးနွံကဵု ကောန်ဂကောံခိုဟ်ဟ်တအ် ပူဗိုၚ်လဝ်ရ။ တုပ်ပမာ-သၟာရပ်သၞေဝ်ဂၠုၚ်(အာစာဂၠုၚ်) ကေုာံ ကောန်ဂကောံမတွံဂးညးမဒုန်ဂၠုၚ်တအ် တာလျိုၚ်ညးကဵုညးပြေမှ သ္ဂောံအာစိုပ်သြၚ်တၚ်ရန်တၟအ်တေံမာန်ရ။ ပ္ဍဲအရာဏံ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ယဝ်ထ္ၜးဂၠံၚ်ခိုဟ် တီပြယာဲဂၠံၚ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး ညးမဒှ်ကောန်ဂကောံတအ် ဒှ်လၟောၚ်ဍောၚ်ၜိုတ်အောန်တုဲ အာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴလေဝ် လောဲသွာကီုရ။

ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲအရာမရုဲစှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်”ဂှ် ဒှ်တၚ်အဓိကဇၞော်မွဲရောၚ် စှ်ေစိုတ်တုဲၜိုတ်လညာတ်သၟဟ်

အစောံ မ္ဒးပ္တိုန်ထ္ၜးဏာကဵု ကုညးမဗှ်လိက်တအ် “ပူဂိုလ်ဟွံထေက်ကဵုရုဲစှ်နဒဒှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဍန်န်ဂၠေံဂၠေံ မွဲကဏ္ဍကီုရ။

ပူဂိုလ်ညးမသုၚ်စောဲအဝဵုအာဏာ

ခေတ်ကာလလၟုဟ်ဏံ ဍုၚ်ကွာန်ကီု ဂကောံကီု အုပ်ဓုပ် နကဵု အဝဵုအာဏာဂှ် အောန်ကၠုၚ် မၞိဟ်ဒးစိုတ်ဟွံမွဲကၠုၚ်တုဲ ပြံၚ်သၠာဲကၠုၚ် ဗီုပြၚ်အုပ်ဓုပ် နကဵု “တၚ်တုပ်စိုတ်” ကေုာံ “သၞောဝ်စဳပၞောန်” အိုတ်ရ။ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်”တအ်ကီု ကောန်ဂကောံတအ်ကီု ဒးဒ္ဂေတ်ဗက်အာ ဒးကွာ်ဗက်အာ အတိုၚ်“တၚ်တုပ်စိုတ်” ကေုာံ “သၞောဝ်စဳပၞောန်” တအ်ဂှ်ရ။ အဝဵုအာဏာ ဟီုဂှ် တုပ်ပမာ-ပၟတ်ကီုရ။ ယဝ်စိုပ်တဲ ညးမၞုံကဵုဓရ်ဍာံမ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖိုလ်မာန်တုဲ ယဝ်စိုပ်အာတဲ ပူဂိုလ်ကြအ်ကဵုအဝဵုအာဏာမ္ဂး ဒှ်လလေၚ်ဖိုလ် သွက်ဍုၚ်ကွာန် သွက်ဂကောံတအ်ဂှ်တအ်ဂှ် မာန်ရ။

ပူဂိုလ်ညးမဟွံမွဲကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်ကေတ်လျိုၚ်

ဂလာန်ဝွံ ဍာံစၟတ်သြန်ရ။ ကုပူဂိုလ် ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် တၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်,ကေတ်လျိုၚ် ဂှ် ဒှ်အဓိကဇၞော်မွဲရ။ ကု“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဟွံမွဲကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်ဂှ် ကောန်ဂကောံတအ် ဂွံရှ်ေသှ်ေရဴဂဴလေဝ် ဒှ်ဟွံမာန်တုဲ အာစိုပ် ဒဵုကဵုက္ဆံၚ် ဍုၚ်ကွာန်လီု ဂကောံလီု လေပ်ရ။ “ဒးတှ်ေ ဗီုဒး၊ ဗၠေတ်တှ်ေ ဗီုဗၠေတ်” ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ဒးနွံကဵုသစ္စ ဒးနွံကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ် လ္တူဂလာန်ဇကု လ္တူကမၠောန်ဇကု ဍိုက်က်ပေၚ်ၚ်ထေက်ရ။

ပူဂိုလ်နွံကဵုဓရ်အဂတိ ဟွံတပ်တး

ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ယဝ်ဟွံတပ်တးမ္ဂး ဒှ်ဂၠံၚ်တရဴသွက်ဂကောံဂွံယုတ်ဒေက်စှ်ေဟေၚ်ရ။ ယဝ်ရံၚ်လ္ပာ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မ္ဂး ပူဂိုလ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် မိက်ဂွံဒှ်တဴ “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဗွဲမလောန်ရ ဆ္ဂး ဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တုဲ ရံၚ်ကဵုလာဘ်သကာဟွံဗဗွဲဓရ်တအ်မ္ဂး ဍုၚ်ကွာန်မွဲမွဲ ထေက်ကဵုဒးတောတက် ဒးၜိုဟ်သြိုဟ်ဂှ် ဟွံတောတက် ဟွံၜိုဟ်သြိုဟ်ကၠုၚ်ရ။

ပူဂိုလ်ဟွံဂံၚ်ဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်

ပ္ဍဲအရာပံၚ်ကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံဝွံ ပွမဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်မွဲဂှ် ဒှ်တၚ်အဓိကမွဲသာ်ကီုရ။ သၠေဟ်ပမာ ဒှ်ကၠုၚ်ၜါလွးတုဲ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ယဝ်ဟွံဂံၚ်ဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်မ္ဂး ကမၠောန်လဇုဲလဇ ဟွံစိုပ်ဒ္တုဲဒှ်မာန်ရ။

ပူဂိုလ်ဟွံမွဲကဵုဓရ်မေတ္တာ

ဒဒိုက်၊တသိုခ် ကောန်ဂကောံ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ယဝ်ဟွံသ္ပစၟတ်၊ဟွံကၠိုဟ်လဝ်မ္ဂး ကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံ ဟွံစိုပ်တရဴရ။ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ်ဒးနွံကဵုတၚ်သၠာဲဂတးလညာတ် ကုကောန်ဂကောံရ။ ဟွံထေက်ကဵုစွံဓရ်ဣဿာ မစ္ဆရိယ လ္တူကောန်ဂကောံတအ်တုဲ ဒၞာဲထေက်ကဵုဒးထိုၚ်သးမ္ဂး ဒးထိုၚ်သး ဒၞာဲထေက်ကဵုဒးကဵုက္ဍိုပ်မ္ဂး ဒးကဵုက္ဍိုပ်လေပ်ရ။

သရုပ်ကၠေံမ္ဂး ဂကောံမွဲမွဲ ဂွံအာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴအံၚ်ဇၞးမာန်ဂှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” လေဝ်ဒးခိုဟ်၊ ကောန်ဂကောံတအ်လေဝ် ဒးတီတာလျိုုၚ် ဘိုၚ်ယိုက်ဂၠေၚ်အာမ္ဂး အံၚ်ဇၞးလောဲလောဲရ။ မွဲသာ်ပၠန် ပ္ဍဲအရာကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံဂှ် ပရေၚ်ဂကောံ, ပရေၚ်ပူဂိုလ် ပိုယ်တအ်ထေက်ကဵု ဒးပါ်ပါဲလေပ်ရ။ ယဝ်ရ ပါ်ပါဲဟွံလေပ်မ္ဂး ပူဂိုလ်မွဲကဵုမွဲ ဒက်ဝဲဒှ်သၞ ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ “ပရေၚ်ပူဂိုလ်မ္ၚးဏံ ၜိုန်ပၟိက်ဟွံတုပ်ညးသ္ကအ်ကီုလေဝ် ကိစ္စစပ်ကဵုကမၠောန်ဂကောံမ္ဂး ဒးပံၚ်ကၠောန်ညးသ္ကအ်ဂွံ” စိုတ်ဓါတ်ဗီုဏံဒးနွံထေက်ရ။

  ဓမ္မေ ဟောန္တု သဂါရဝါ

မၚ်ဗၠာဲဗျူဟာခေတ် (လျးကျာ်သြဳ)

(11/7/2020)
crd [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၄၀၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ==

 လိက်ပတ်

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု

 တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု(အင်္ဂလိက်: Mon Kingdom Hongsawatoi Fallen Day) ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲကဵုဂိတုပသာ် (၈) စွေက်တုဲ မဒှ်တ္ၚဲ မရန်တၟအ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ မဒးဒုင်ပလီု ကုသၟိင်ဗၟာ အလန်လက္ကရဴအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၅၇ (သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉) တေအ် နကဵုသၟိင်ဗၟာ အံင်ဇေယျ မဒှ်သၟိင် နူ မုက်ဆဝ်ပေါဝ်တုဲ ဒှ်တ္ၚဲ ဂကူမန်တအ် မဗှ်ဗၞုဟ် ဒှ်လၞီ ဟိုတ်နူ ဍုင်ဇကု မစိုပ်အာ သၟဝ်ဂကူညးတၞဟ်ကီု သီုကဵု ဂကူမန် မဂၠိုင်ကဵု လက်ကိုဋ် သီုမၞိဟ်ဗြဴ ကောန်ၚာ် ခမဳသင် မဒးဒုင် စံင်ယဇ် ဂစိုတ်ပဠက်ဏာလဝ်ဂကူဂှ်ရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် နကဵု တ္ၚဲမစၟတ်သမ္တီ ဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်ယဇ် ကုဗၟာဂှ် ၜိုန်ရ ကၠောန်ကၠုင် နူစ ခေတ်ပၠန်ဂတးမန် ကလေင်ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲခေတ်တၟိ (ကြဴနူခေတ် ကဝ်လဝ်နဳ) ကီုလေဝ် နကဵု ပရေင်ချဳဓရာင် ဂကောံမၞိဟ်မှာဇန်မန်မွဲဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲအခိင် ဍုင်ဗၟာ တၠအဝဵုပၞာန် မအုပ်ဓလီုလဝ် ဗွဲမတေင်ဂြတ် ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ် ဟီုဂွံရ၊၊

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု
Cannon-inscription.jpg                
လိက် သၟိင်ဗၟာအံင်ဇေယျ မချူလဝ် ပ္ဍဲအမၠံက် မြတဗူ၊
(၁) သံလျှင်ရ မြတဗူ --။ (၂) ကုဓရ မဵုကြီး

(၃) သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ခု ကဆုလပြည်ကျော် (၄) ၆ ရက် ညတချက်တိကျော် ဟံသာဝတီ (၅) မဟာသတ္တြု သေဒ
အဓိပ္ပါယ်
အဗၠံက်မြတၜူ မသီဂွံ နူဍုင်သြေင်။
ဗြဲဇၞော်ကုဓရ (ပတိုန်စလဝ် အမၠံက်။ မဂွံအဓိပ္ပါယ် အမၠံက် မဗဂူဖျေဟ်ပၞောတ်ဒေါသ ညံင်ဗြဲဇၞော် (ကုဓ (ပါဠိ) - ပၞောတ်ဒေါသ))
သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ပသာ် ၆ စွေက် (8 May 1757)[၁]အခိင်ဗတံ လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်မဟာသၞသတြု(ဗၟာ)။၊
ဍုင်မကၠောန်
ဒၞာဲ ဂကူမန် မနွံ
ပေါဲသဘင်ဂမၠိုင်
ပူဇဴ ပၞာင်သ္ဍဴ ကေုာံ က္ဍိုင်ဇၞောဝ် ပ္ဍဲကျာ်၊ ဟီုတွဟ် ပရူဟံသာဝတဳလီု ကေုာံ ဗီုလဵု ဂွံကလေင်ပ္တန် ဍုင်မန် မွဲဝါပၠန်
ဗီုမကၠောန်သဘင်
သွက်ဂကူမန်တအ် ဂွံကလေင်ဗှ်ဗၞုဟ် ဝင်အတိက်ဇကု
စနူ
မေ ၉၊ ၁၇၅၇ (မရနုက် ကဵု ၂၆၄)
ပသာ် (၈) စွေက် (တ္ၚဲကၟာင်ဍုင်သရိုဟ်ဂှ် ပသာ် ၆ စွေက် (ဂိတုမေ ၉)
မဆက်စပ် ကု
ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ မဒးဒုင်ပလီု ဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်ယဇ် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူ ကဵုသၟိင်ဗၟာ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၁၁၉ ဂိတုပသာ် (၈) စွေက်၊၊
စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု	


ဗီုဂတာပ်လိက် ဂျာနေဝ်တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ မဒှ်ဗီု ကောန်ဂကူမန်တအ် ကလေင်ဇက်လုပ် နန်ဍုင်ဗဂေါ နကဵုအလာံခေတ်တၟိ၊ နမရန်တၟအ် မန်ကလေင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်မန်တၟိ၊၊
တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မကၠောန်ဗဒှ် နဒဒှ် ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၇ ပ္ဍဲသၞာံ ဟံသာဝတဳလီု ပေင် (၂၅၀) သၞာံဂှ် ဟီုဂွံရ၊၊ ကၠာနူဏအ် ပ္ဍဲကဵုတိဍာ်ဗၠးၜး ဒၞာဲဒေသ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ မအုပ်ဓုပ်ဂှ် နကဵုအခန်ကၞာ ဟီုတွဟ် ကေင်ကၠောန်လဝ် ညိညကီုရ၊၊ တုဲပၠန် အခိင်ကာလ ဂကူမန်တအ် မအာစိုပ် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် နကဵုအစဳအဇန် ကုလသမဂ္ဂ မဖျေဟ်ဒၞာဲ ကုညးမဒှ်ဒဒိုက်တုဲ ဂကူမန် ပ္ဍဲအမေရိကာန်တအ် စတမ်နူ သၞာံ ၁၉၉၄ နကဵုအစဳအဇန် ထ္ၜးဆန္ဒ ဂတရုင်ကလုတ်ဗၟာ ဇၟာပ်ပ်သၞာံရ၊၊ ဗွဲကြဴ နူဂှ်ညိ ၜိုတ်သၞာံ ၂၀၀၀ ဂှ် ဂကူမန်တအ် ပါဲနူကဵု ရးအမေရိက ကဵု ရးအဝ်သတြေလျာတုဲ စိုပ်အာ သီုကဵု ရးယူရောပ်တအ်ကီုရ၊၊ မန်ဒေသအလုံလိုက် (အမေရိက၊ အဝ်သတြေလျ၊ ယူရောပ်) တအ် ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန် ဂကောံပံင်ကောံမန်ဍုင်သအာင် မွဲရ၊၊ နကဵုဂကောံဏအ် ပံင်တောဲ ကုမန် ပ္ဍဲဍုင်မန် ဗွဲတၟေင် ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ၊ ညးတာလျိုင် ပရေင်စန်ဒက် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗွဲတၟေင် နာဲအံင်မ္ၚဵု) တုဲ သၠုင်ပတိုန် အသိင် ပရေင်ချဳဓရာင် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂကူမန် ပ္ဍဲဍုင်မန်တေအ်ရ၊၊ မန်ဍုင်သအာင်ဂှ် ပ္တိတ်ကဵုသြန်ခရိတ် ကေုာံ လညာတ်တုဲ မၞိဟ်မဗမံက်ရုပ်ရဴကမၠောန်ဂှ် ကောန်ဂကောံ ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ကေုာံ နာဲအံင်မ္ၚဵု မဒှ်မၞိဟ်မပၠတရဴရ၊၊

လညာတ်မ္ဂး ＂ကမၠောန် ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် ညံင်ဂွံစိုပ် ပ္ဍဲညးဍုင်ကွာန်မန်＂ ဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူပရေင်ပံင်ကောံ အကြာမန် မစိုပ်ဍုင်သအာင် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်မန်တအ်ရ၊၊ နကဵုလညာတ်ဂှ် ရုပ်ရဴကမၠောန် ညံင်ဂွံမံက်ဂှ် ညာတ်ကေတ် ပ္ဍဲမန်

တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် မဒှ်တ္ၚဲ ပ္တန်ဍုင်၊
တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မဒှ်တ္ၚဲ မန်ဒးကျဟောံဗြမ်ဍုင် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူ ကုဗၟာ၊
တ္ၚဲပၠန်ဂတး မဒှ်တ္ၚဲ ကောန်ဂကူမန် ဂစာန်တဝ်စၞေဟ် သွက်ဗၠးၜးဂကူမန်၊
တ္ၚဲပိဝွံ စွံအာရီုတုဲ ဒးကၠောန်အာရောင်၊၊ ကၠောန်ပၠန်ရ သ္ဒးဒှ် နကဵု ဗီုပြင်ပရေင်ချဳဓရာင် ကောန်ဂကူဂှ် ဒးကၠောန်ရောင်၊၊ တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် တ္ၚဲပရေင်ချဳဓရာင် အလုံဂကူမန်မွဲ တုဲဒၟံင်ရ၊၊ သှ်ေဒၟံင် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ကဵု တ္ၚဲပၠန်ဂတး ရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် မၞိဟ်တီအောန်တုဲ လဆောဝ်မ္ဂး ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကၠောန်ဒၟံင် သဘင်ဟီုတွဟ်ညိည ကဵု ဂကူမန် မစိုပ်အမေရိကာန်တအ် အာထ္ၜးဆန္ဒ ပ္ဍဲဂတမုက် ရုင်ကလုတ်ဍုင်ဗၟာရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ကာလဂှ် ၜိုန်ရ ရဲတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ကၟာတ်လဝ် အခေါင်ပရိုင် ဗွဲမတေင်ဂြတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်ပ်သၞာံ နူကဵုဌာနရေဒဳယော RFA ဘာသာဗၟာ နူကဵု ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ဗလးကဵုဒၟံင်ပရိုင် မန်ပ္ဍဲအမေရိကာန် ထ္ၜးဆန္ဒ ဂတမုက်ရုင်ကလုတ်ဗၟာ ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ်တုဲ ယၟု ကေုာံ စၟတ်တ္ၚဲဂှ် ဂကူမန်တအ် ဗွဲမဂၠိုင် တီကေတ်ဒၟံင်အိုတ်ကီုရ၊၊ ညံင်ဂွံဒှ် နကဵုပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်၊ ညးဍုင်ကွာန်ဂွံတီ ပရူဟံသာဝတဳဂှ် ချပ်ဂၞန် ရေင်သကအ်ဂှ်

ဒုင်သဇိုင် ကုဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်လဝ်ယဇ် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်လဝ်ဂကူတုဲ သ္ဒးဖန်ဇန်အာ ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ကုအခိုက်ကၞာဂကူမန်၊၊
နကဵုအကာဲအရာလဵုဒှ်ဒှ် ဗွဲမဗၠးဒုဟ် ဗၠးရာ ကုတၠအဝဵုဗၟာဂှ် ညံင်ဂွံညးဍုင်ကွာန်တအ် ဂွံကၠောန်အာဂွံဂှ် သ္ဒးဖန်ရောင်၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် အခေါင်ညးဍုင်ကွာန် ကောံရေင်သကအ် ဟွံမဲ၊၊
ဒုင်သဇိုင် ကုတင်ဗွဲလတူတအ်တုဲ ချပ်ရေင်သကအ်ဂှ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ နူဒိန်မက် ပတိုန်လညာတ် ＂ဆဝ်မ္ၚုဟ် ဂကူမန် ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မဒှ် တ္ၚဲသဳ ပသာ်ဒစာံစွေက်ဂှ် ရန်တၟအ်ကဵု ဇုဇဗဴလပိုယ် မဒးဒုင်ဂစိုတ် ပဠက်ဂကူ၊ မဒးဒုင်စံင်ယဇ်ဂှ်တုဲ ကောံရေင်သကအ် အာဇရေင်ကျာ်တုဲ ဍေန်ပၞာင်၊ အတိုင်အခိုက်မန် သွက်ညးမစုတိတအ်ဂှ် ညးထောအ်ဇၞောဝ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ကၠောန်ဇၞောဝ်တုဲ ပူဇဴကျာ်ရ၊၊ ကၠောန်ဗီုဏအ်မ္ဂး နကဵုအလဵုအသဳ ကၟာတ်လဒဵုဟွံဂွံ ပဒုဟ် လတူညးဍုင်ကွာန် ဟွံဂွံရ၊၊ တုဲပၠန် ညးဍုင်ကွာန်တအ်လေဝ် ဂွံတီကေတ် ပရူတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုမာန်ရ၊၊＂

နကဵုကသပ်ဂှ် မၞိဟ်ဂမၠိုင် တုပ်စိုတ်တုဲ ဖျေဟ်အစဳအဇန်ကမၠောန် ညံင်ဂွံစကၠောန် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၆ မဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၄၉ သၞာံ၊၊ ကေတ်အသိင် ပွိုင်မွဲသၞာံတုဲ သွက်သၞာံဂတ မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ်မ္ဂး ညံင်ဂွံဒှ် ဒေသဇဳဇဳ သီုကဵု ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါ လတူကျာ်မုဋ္ဌော (မုဟ်တဴ)ဂှ် ဖန်ဇန်ရောင်၊၊ အတိုင်မဖျေဟ်လဝ် အစဳအဇန်ဂှ် စဗၟံက်ရုပ်ရဴတုဲ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု နကဵုဗီုပြင် ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်မန် နမပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၆ ဂှ်ရ၊၊ ဆဂး ဒေသဟွံဇဳရ၊၊

သွက်ဂွံဆဝ်မ္ၚုဟ် ဗၟံက်ရုပ်ရဴ သွက် မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ် နူကဵု ဂကောံပံင်ကောံမန်ဍုင်သအာင် ဖျေဟ်လဝ်သ္ဂုတ်သွာတ် ဒးပံက် ဗော်သွးကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုပေင် ၂၅၀ သၞာံမွဲ နကဵုဂကောံနာနာရောင်၊၊ ပ္ဍဲကဵုကမ္မတဳဂှ် ညးစၞး နူဗော်ဍုင်မန်တၟိ၊ ဂကောံညဳသၟဟ်ဂကူမန် (MUL)၊ ဂကောံမန် နယူဇြဳလာန်၊ ဂကောံမန်အဝ်သတေလျာ၊ ဂကောံမန်မလေရှာ၊ ဂကောံမန်ပံင်ကောံ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် (ဗော်ကလေင်ဒက်ပတန်ဍုင်မည်)၊ ဂကောံမန်ခေနဒါ၊ ဂကောံမန် ရးယူရောပ်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ဂကောံမန်ဒိန်မက်၊ ဂကောံမန်ဝှေန်လာန်၊ ဂကောံမန် နေတာလာန်၊ ဂကောံမန်နဝ်ဝေတအ် ပါလုပ် ပ္ဍဲကမ္မတဳဂှ်ရ၊၊

နူကဵုကမ္မတဳဂှ် ဖျေဟ်လဝ် သ္ဂုတ်သွာတ် ကၠောန်ပ္တိတ်

ကဝးဒွက် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ နာဲရတ်ရတ် မန်ဇြာ ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်အမေရိကာန် ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
လိက်ဂျာနေဝ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်ဒိန်မက် ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာ ရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊ ဂျာနေဝ်ဂှ် တၠဂုဏ်အစာ ဣန္ဒလင်္ကာရ (ဘာကျာ်သြဳမန်)၊ တၠဂုဏ်အစာကေလာသ (တၠဂုဏ်သေံ) ဗိုင်ကၠောန်ကဵု ပ္ဍဲအရာ မဖျေဟ်ဒဳဇာင် ကေုာံ အရာတၞဟ်၊ နာဲတိုင်ပ္ကဴ နူကဵု ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ဒှ်မၞိဟ်မချဳဓရာင် ညံင်လိက်ဂွံစိုပ်စက်တုဲ ကောန်ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ကောန်တာလျိုင် ညံင်ဂွံစိုပ် တဲဂကူမန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဒေါအ်လဝ် ပန်ပှော် ကုတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတုဲ တၞဟ်န ဂွံတြးလောဲသွာ ဟွံဂွံဒှ် အန္တရာဲ ကုညးမချဳဓရာင်တအ်တုဲ ဒုင်လဝ်ယၟု တြးပ္တိတ် နူကဵု ဌာနပရေင်စန်ဒက် (ဗဟဵု) ဗော်ဍုင်မန်တၟိ၊၊
ပလောအ်တဳရှာတ် မစုတ်လဝ် တဆိပ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊ ဂကောံသၟတ်လညာတ်တၟိ ကေတ်တာလျိုင်တုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာ ရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
ထိုင်ကၟာဲ (ဟွံဒှ်ပတိတ်)
ဝဳဇြဳဒဳ နာဲလျးရတ် (ဂင်ယင်) ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက်ဗၟံက်အာရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
အရာတအ် သီုဖအိုတ် ညံင်ဂွံဒှ်တိတ် ကၠာဟွံစိုပ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ	
အတိုင် ဗော်သွးကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ မရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံ ဗၟံက်ရုပ်ရဴကမၠောန်ဂှ် နာဲအံင်မ္ၚဵု နူဌာနစန်ဒက်ဗဟဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကေုာံ ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ (MYPO) ပံင်ကောံ ကုဂကောံသင်သၟတ် ပ္ဍဲဍုင်မန်တုဲ ဗၟံက်အာရုပ်ရဴရ၊၊ သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ် နူဒေသနာနာ ပ္ဍဲဒေသညးကဵုညး ဗၟံက်ရုပ်ရဴကမၠောန် နကဵုမဍေန်ပၞာင် ရာဒၞာမံက် ပ္ဍဲကဵု ကျာ်စေတဳတအ်ရ၊၊

ဍုင်ဗဂေါ	
ဂကောံသၟတ်မန်တအ် ပ္ဍဲတ္ၚဲပသာ် (၈) စွေက်ဂှ် ပြာပ်အာ ဒၞာဲအာဲကၟာဲဂကူမန်တြေံ ပ္ဍဲလတူဍုင်ဗဂေါ မပ္တံ ဒၞာဲကျာ်ပန်၊ နန်၊ ကျာ်ၜိုပ်တုဲ ပၠးပ္တိတ်ယာတ် မချူလဝ်＂ပသာ် ၈ စွေက် တ္ၚဲဍုင်ဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ ဍုင်ဗဂေါ＂ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်သဝ်တ္ၚဲဂှ် ခမဳသင် ကေုာံ ကောန်ဂကူမန် လတူဗဂေါ ၜိုတ် ၂၀၀ဂှ် ကောံအာ ဇရေင်ကျာ်မုဟ်တဴ သွက်ဂွံဍေန်ပၞာင် ပူဇဴကျာ် နကဵုမဗဒှ်မလိက် တ္ၚဲဍုင်ဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊ တုဲဂှ် ဖဍောတ်လ္ၚောဝ်ကျာ် ရာဒၞာဖျေဟ်မေတ္တာ ကုဂကူမန် မဒးဒုင်ဂစိုတ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဍုင်လီုတေအ်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ညးသၟိင်တၠဗၟာတအ် ပြာပ်ကၠုင်တုဲ စၟဳစၟတ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူမဒှ်ကမၠောန် မဍေန်ပၞာင် ပူဇဴကျာ်တုဲ ဍေဟ်တအ် ကေတ်ဒုဟ်ဟွံဂွံ၊ ကောန်ဂကူမန် လတူဍုင်ဗဂေါတအ် ဆက်ကၠောန်အာ ဗွဲမအံင်ဇၞးရ၊၊

ဒဵုမာဲ၊ ဆက်တဲ	
သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်ဒေသ ဒဵုမာဲဆက်တဲ ပံင်ကောံတုဲ ကၠောန်သီုမလိက်လက္ကရဴတုဲ ဟီုဂး ပရူဝင်ဟံသာဝတဳ၊ ဗှ်လိက်လလောင်တြး ပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင် သီုမဂေတ်ကျာ်ရ၊၊

ကွာန်အၜေတ်	
ပ္ဍဲကွာန်ၜေတ်ဂှ် သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်တအ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဘာလကျာ် ဟီုဂး ပရူဝင်ဟံသာဝတဳ၊ ဗှ်လိက်လလောင်တြးလတူဘာတုဲ စှ်အာ ဇရေင်ကျာ်တုဲ နကဵုပ္ကဴ ကေုာံပၞာင်တုဲ ဂေတ်ကျာ်တုဲ ပူဇဴကျာ်ရ၊၊

ကၟာဝက် ကျာ်ဇြာ	
ဂကောံဗ္တောန်လိက်ပတ်မန် ကေုာံ ယေန်သၞာင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ဂကောံသၟတ်တအ် ပံင်ကောံတုဲ ကွာန်မန် ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် စှ်မွဲကွာန် ကောံကၠုင် ဇရေင်ကျာ်ဇြာ ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳ ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊ မၞိဟ်နူကွာန်တၞဟ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲကွာန်ညးတအ်လေဝ် ညးတအ်ကၠောန်လဝ်ကီုတုဲ ကောံကၠုင် ဇရေင်ကျာ်ဇြာ နဒဒှ် ဒၞာဲဒတန်ဗဟဵုရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဍုင်မန်မ္ဂး ပ္ဍဲဇရေင်ကျာ်ဇြာဂှ် မၞိဟ်ဂၠိုင်အိုတ် ဇၞော်အိုတ်ရ၊၊

ဒေသတၞဟ်ဟ်	
ပါဲနူ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ကေုာံ ဍုင်ဗဂေါတုဲ ဒေသတကအ်ခၟိုင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်၊ ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီုလေဝ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် မဂၠိုင်ကဵုဒၞာဲရ၊၊ ဟိုတ်နူမကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲတကအ်ခၟိုင်ဂှ်တုဲ တ္ၚဲယးဂတဂှ် ဗၠာဲသၟိင်ဗၟာ ကၠုင်စၟဳစၟတ် သီုဘပဠဏာ နကဵုဒုဟ် မဆက်ဆောံ ကုဍုင်သအာင်ရ၊၊

ဍုင်သေံ	
ပ္ဍဲကွာန်ဝင်ကဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ Songkhlalia River Hut and Resort ပ္ဍဲဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်သၟာပၠန်ဂတးမန် ဗွဲမဂၠိုင်တိုန်စိုပ်ရ၊၊ တုဲဂှ် မၞိဟ်တအ် ကောံအာ ဇရေင်ကျာ်သာမ်သုက်တုဲ ပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင် ကေုာံ က္ဍိုင်ဇၞောဝ်ရ၊၊ ပ္ဍဲဍုင်က္ၜင်ကံက်၊ မာဲဆံက်လေဝ် နကဵုအစဳအဇန် ခန်ကၞာကၠောန်ဗဒှ်လဝ်ကီုရ၊၊

ဍုင်သအာင်	

(နူပုင် ပ္ဍဲဗီု) နာဲမဂ္ဂါမန်၊ Broddi Siguroarson, တၠဂုဏ်ရတ်တ် မန်ဇြာ အဃောမအာဆဵု ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀သၞာံ ပ္ဍဲရုင်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ၊၊ နူကဵုကောံဓရီုဏအ် ဂကူမန် ဒှ်အာ ဂကောံထာဝရ ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု ဂကူရးတၟံ၊၊[၄]
ရန်တၟအ် ကဵုတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် (၂၅၀) သၞာံ ကေုာံ ဂကူမန် ဂွံတိတ်ဗၠး နူဘဝဍိက်တုဲ နူကဵု ဗော်ကလေင်ဒက်ပတန်ဍုင်မန် ကောန်ဂကူမန် (၅၇)တၠ အာထ္ၜးဆန္ဒ ဂတမုက် ရုင်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ ပ္ဍဲဍုင်နယူယျံက်၊၊ နာဲမဂ္ဂါမန် (ညးအုပ်ကာ ဗော်ကလေင်ဒက်ပ္တန်ဍုင်မန်)၊ မိပ္ကဴရတ် (ဒုဥက္ကဌ ဂကောံညးဗြဴမန် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်)၊ တၠဂုဏ်ရတ်တ်မန်ဇြာ ညးပိဝွံ အာဆဵုဂဗ ကုညးတာလျိုင် ဂကောံကုလသမဂ္ဂ မၞုံယၟု Broddi Siguroarson (Division for Social Policy and Development, Department of Economic and Social Affairs) Permanent Forum on Indigenous Issues.United Nations၊ သ္ဂောအ်ဓရီု ကိစ္စဂကူမန် ဗၞတ် (၅၀) မိနေတ်ဂှ် နူကဵုညးစၞးဂှ် ကဵုကသပ် ဂကူမန် ညံင်ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံ Permanent Forum on Indigenous Issues မာန်ဂှ် ပတိုန်အာတ်မိက်ညိ၊ ဒှ်ကောန်ဂကောံတုဲ နူကဵုညးစၞး ဂကောံမန် သွက်ဂွံတိုန်စိုပ် ကောံဓရီုဂှ်တုဲ ပတိုန်ထ္ၜး ပရူဂကူမန် ပ္ဍဲကောံဓရီုဂှ်ဂွံရ၊၊ စနူကဵုဂှ် ဂကူမန် ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံထာဝရ ပ္ဍဲဂကောံဂကူရးတၞံ ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂဂှ်တုဲ အလာံမန်ဂှ်လေဝ် ညးစုတ်လဝ်ကဵု မွဲကီုရ၊၊ ဇၟာပ်ပ်သၞာံ မန်အာတိုန်ဒၟံင် ကောံဓရီု ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု ဂကူရးတၟမ်တအ်ရ၊၊

ပါဲနူဂှ်တုဲ နူကဵု ကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ ချူလဝ်လိက် သွက်ဂွံဗစိုပ် ဇရေင်ညးအုပ်ကာနာနာ ကုလသမဂ္ဂ ဗေန်ကဳမုန် (Mr. Ban Ki Moon, Secretary General)ဂှ်လေဝ် ဂွံကဵုဗစိုပ်ကီုရ၊၊ ကောန်မန် (၉) တၠဂှ် အာထ္ၜးဆန္ဒ ဂတရုင်ကလုတ်ဗၟာ ပ္ဍဲဝတ်ယှေန်ဒါန် ဒဳဇြဳ၊၊ ပ္ဍဲဘာလကျာ်မန်တအ်ဂှ် ကၠောန်သဘင် နကဵုအစဳအဇန် မဍေန်ပၞာင် ရာဒနာ ဇိုန်ပိုန် ကုဂကူမန် မဒးဒုင်ဂစိုတ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ကျဍုင်တေအ်ကီုရ၊၊

ဍုင်အဝ်သတြေလျာ၊ ဍုင်ဒိန်မက်၊ နာဲနေတာလန်၊ ကေုာံ ဍုင်တၞဟ်ဟ်တအ်လေဝ် ကၠောန်ဗဒှ် စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု နကဵုအစဳအဇန် မဍေန်ပၞာင် ဟီုတွဟ် ပရူဝင်မန် ကေုာံ အကာဲအရာ ဘဝဂကူမန် တ္ၚဲဏအ်အိုတ်ကီုရ၊၊

HFD-Bago.jpg
ဝင် စတုတ္ထ ဟံသာဝတဳ	

တတိယ ဟံသာဝတဳလီု	
သၟိင်ဗၟာ တပေန်သောဲထဳ ကၠုင်ဗတိုက် ပၠံင်ကေတ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ နူသၟိင်ဒကာရတ်ပိ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၀၁ ဂှ်တုဲ တၞောဝ်ဨကရာဇ်မန် ပ္ဍဲဟံသာဝတဳ ပိုတ်အာရ၊၊ ကျာ်ဇၞော်ဓမ္မရာမ မၞုံပိုန် ဘာအသောကရာမ်ဂှ် ပအပ်ကွးဇကု မၞုံယၟု သၟိင်ဍောတ် ကုတပေန်သောဲထဳ၊ သၟိင်ဍောတ်ဂှ် ဒှ်ကောန်သၟိင်စဍုင်ဒသေတ်ရ၊၊ ခြာဟွံလအ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၂ ဂိတုပသာ် ၁ စွေက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါဂှ် သၟိင်ဍောတ်ဂစိုတ်ကၠေအ် တပေန်သောဲထဳတုဲ ပိုင်ပြဳ ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ ဆဂး သၟိင်ဍောတ် ဂွံပိုင်ဍုင် ၜါဂိတုလပါ် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ကလေင်ဂစိုတ်ကၠေအ်ပၠန်တုဲ သၟိင်ဓဝ် တိုန်ပသၟိင်ပၠန်ရ၊၊ သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳဂှ် ဒှ်ကောန်သၟိင်ဗညာရာံစေဝ် (၈၅၃-၈၈၈) မဒှ်ကောန်စဴ သၟိင်ဓမ္မစေတဳရ၊၊

ဂတဂှ် ခြာဟွံလအ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၃ ဂိတုစဲ ၃ စွေက် တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် ကြဴနူသၟိင်ဗၟာဘုရင်နံင် ကလိဂွံဇမၞး သရေခေတ္တရာတုဲ စိုပ်ကၠုင် ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ သၟိင်ဗၟာ ဘုရင်နံင် ကဵု သၟိင်မန် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ပြိုင်ဗဇဵုစိင် ဂြင်စိင် သၟိင်ဘုရင်နံင်ကဝ်၊ သၟိင်ဘုရင်နံင်လေဝ် ဒးဂိသကေဝ်အာ ဗွဲမဂၠိုင်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူဗိုလ်လဗး ဘုရင်နံင်ဂၠိုင် မလုပ်သီဍုင်တုဲ သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ဒးဒဴလုပ်အာဂြိုပ်ရ၊၊ ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳဂှ် ကလေင်စိုပ်အာ သၟဝ်တဲဗၟာပၠန်ရ၊၊ စိုပ်သက္ကရာဇ် ၉၁၉ ဂိတုမြေက္ကသိုရ်ဂှ် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ဒးဒုင်ရပ်တုဲ စဵုကဵုစဴသွဝ် ဟွံပင်တဲလ္ၚောဝ် ဘုရင်နံင်ရ၊၊

ဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳဂှ် လဆောဝ် ဒှ်ဍုင်ရာဇာဌာနဳ၊ လဆောဝ် ဒှ်ဍုင်သၟဝ်အင်ဝ ဆဂး နူဘုရင်နံင် မသီဂွံတုဲဂှ် ဒးမံင်ကၠုင် သၟဝ်ဗၟာရ၊၊ စိုပ်လက်ထက် သၟိင်ဗၟာဓမ္မရာဇာဓိပတိဂှ် ဗၟာတအ် ပၠံင်နန် ရေင်သကအ်တုဲ ဍုင်ကွာန်ဟွံၜိုဟ်သြိုဟ်၊ ဂကူသေံတအ်လေဝ် ကတဵုသပုန် တဝ်စၞေဟ် ကဵုဗၟာရ၊၊

စတုတ္ထ ဟံသာဝတဳတန်	
ပ္ဍဲဗဂေါဟံသာဝတဳဂှ် သၟိင်စဍုင်ဗၟာ နာဲသာအံင်ဂှ် စနူကဵု သက္ကရာဇ် ၁၁၀၂ ဂိတုဇှ်ေပေင် တ္ၚဲဗြဴဗတိဂှ် ဂစိုတ်ထောအ် မၞိဟ်ဟွံမိက် ပုန်ကဵု အင်ဝတုဲ လလောင်တြး ဍုင်ဗၠးၜးမွဲရ၊၊ မန်တအ်လေဝ် ချပ်ဒၟံင် ညံင်ဂွံဗၠးၜး နူဗၟာတွဵုတုဲ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဂွံအခေါင်ခိုဟ် ဂစိုတ်ထောအ် နာဲသာအံင် ရ၊၊ နာဲသာအံင် ချိုတ်အာတုဲ သၟိင်ဗၟာဗလးနင် မင်ရာဲအံင်နာင် သီုကဵု ဒပ်ပၞာန် ဗွဲမဇၞော် ကၠုင်ဗတိုက်တုဲ မန်တအ် ဒးမံင်အာ သၟဝ်ဗၟာပၠန်ရ၊၊ ဆဂး မန်တအ် ပံင်ကဵု သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳတုဲ ကလေင်ဂစိုတ်ထောအ် မင်ရာဲအံင်နာင်ပၠန်ရ၊၊ သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳဂှ်လေဝ် ဒှ်ဂကူဗၟာ ဆဂး ဒှ်မၞိဟ် ဟွံမိက်မံင် သၟဝ်အဝဵုသြဇာအင်ဝရ၊၊

သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳ ဂွံပိုင်ဍုင် ဗၞတ် ၆ သၞာံ ပ္ဍဲအခိင်မအာဝေင်ဂြိုပ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၀၈ ဂိတုမာဃ် ၁၂ မံက် တ္ၚဲအဒိုက်ဂှ် နာဲစရင်ခိုင် ညးမဒှ်ဂကူဗၟာပၠန် သီကေတ် အဝဵုဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳပၠန်ရ၊၊ ဆဂး မန်တအ် ကလေင်ဖျေဟ်ထောအ် နာဲစရင်ခိုင် နူဒဒှ် ဨကရာဇ်တုဲ ပ္ဍဲဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၄ မံက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါဂှ် မန်တအ် ခပတိုန် မဟာသေနာပတိ ဗညာဒလ နဒဒှ် ဨကရာဇ်ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ ဗညာဒလဂှ် ကာလမတိုန်နန်ဂှ် ကလိဂွံယၟု ဗြမိုင်ဓိရာဇာနာဓိပ္ပတိ၊၊ ဆဂး ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်ခၞိင် မဒှ်လိက်ဒေအ်ညး (ဥပ္ပရာဇာ) မချူလဝ် နကဵုယၟု မဟာသေနာပတိရာဇ်၊ ဟိုတ်မဒှ်လဝ် သကိုပ်ပၞာန်တုဲ ညးဂမၠိုင်တီလဝ် ဗညာဒလ ဂှ်ရ၊၊ ပ္ဍဲကဵုလိက်ဝင်မ္ဂး တၠညးဗညာဒလ မြဴသာ်ဝွံ ချူစဂၠိုင်ရ၊၊ နူစ သၟိင်ဗၟာ ဘုရင်နံင် မလုပ်သီကေတ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၃ တေအ်တုဲ လုကဴ ပွိုင် ၁၉၅ သၞာံဂှ် ဍုင်ဗဂေါ ဒးမံင်လဝ် သၟဝ်ဗၟာဂှ် စိုပ်သၞာံ ၁၁၀၈ ဂှ် အဝဵုသြဇာဍုင် ကလေင်စိုပ် တဲဂကူမန်ပၠန်ရ၊၊ အလန်ဝွံ ဒှ်အလန်မန် ကလေင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်ဟံသာဝတဳ အလန်စတုတ္ထ ရ၊၊

ဟံသာဝတဳ သီအင်ဝ	
ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်ဗၠးၜးမွဲဂှ် နကဵုသၟိင်ဗၟာအင်ဝ ဟွံဒးဂၞပ်လးလးရ၊၊ ညးဗလးနင် သွက်ဂွံဗတိုက် ကဵုမန် မဂၠိုင်ကဵုအလန်ရ၊၊ စိုပ် သက္ကရာဇ် ၁၁၁၂ ဂှ် ဥပ္ပရာဇာ အာဗတိုက် ပၞာန်ဗၟာ စိုပ်အာ စဵုကဵု မြစ်ဆုံ၊ ဗၟာစိုပ်ကရေပ်တုဲ သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာ သတိုးမင်းခေါင် အာတ်မိက် သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံတုဲ တုပ်စိုတ် ရေင်သကအ် အတိုင်ပယျဵုတိ သၟိင်မန် တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ကေုာံ သၟိင်ဗၟာ တၠညးဖရင်မင်ဂံင် မစၟတ်သမ္တီလဝ် ဗွဲပလိုတ်ၜဳဨရာဝတဳမ္ဂး တၟအ်ဗ္ဒင်ရမ္မဂှ် ပပယျဵုတုဲ လပါ်လတူ ဒှ်ရးဗၟာ၊ လပါ်သၟဝ် ဒှ်ရးမန်၊၊ ဗွဲဗမံက်ၜဳဨရာဝတဳမ္ဂး ကြုင်လှာဗ္ၚဂှ် ပပယျဵုတုဲ ကြုင်လပါ်သၟဝ်ကျာ ဒှ်တိရးဍုင်ဗၟာ၊ ကြုင်လပါ်သၠုင်ကျာ ဒှ်တိရးဍုင်မန်ရ၊၊ ပါဲနူဂှ် တၞဟ်နမဂွံရီုဗင် ကမၠောန်ဇၞော်မောဝ်သာသနာကျာ်တုဲ ဗၟာတအ် ဗလးကဵု တၠပညာ မဒါတ်ထဝ် ငဥူ ကေုာံ ကောန်ရဲ ၜါစှော်တၠ ရ၊၊

ဆဂး ငဥူဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မကၠတ်လ္ၚတ် အကာဲအရာ ပရူဍုင်မန်တုဲ ညးကဵုဒုဟ်ဒဏ် အမိင်ဂစိုတ်ရ၊၊ ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ သၟိင်ဗၟာအင်ဝ ဗလးနင် မင်းရဲကျော်ခေါင် သွက်ဂွံ ကၠုင်ဗတိုက် ဝေင်ပၞာန်ကဵုမန်ပၠန်ရ၊၊ မွဲလပါ်ဂှ်လေဝ် ဟံသာဝတဳ ဒက်မိတ် ကုသကိုပ်က္ၜင်ပြင်သေတ် သဳခွာဒဳပရူနဝ် (Sieur de Bruno) တုဲ နူကဵုမန် ကဵုဒၞာဲဂအာင်တိ ကုပြင်သေတ် ပ္ဍဲဍုင်သြေင် မဒှ်ဍုင်ဗၞိက်တုဲ နူကဵုပြင်သေတ်ဂှ် ကဵုမန် အမၠံက်ပါင်စှ်ဒစာံ ၆ ဒကိုအ်၊ သေနာတ် ပိပန်ကၠံရ၊၊ ဒပ်ပၞာန်မန် ဇက်တိုန်အာ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၃ ဂိတုခ္ဍဲသဳ ၅ မံက်ဂှ် သီဂွံ ယှိုဲပံင်လံင်၊ ခ္ဍဲသဳ ၁၀စွေက်ဂှ် သီဂွံ ညောင်လှ၊ မြေက္ကသိုရ် ၈ မံက်ဂှ် ဂွံဇမၞးကေတ် ဒပ်ဗၟာ ခေန်ဥူ၊ မြေက္ကသိုရ် ၅ စွေက်ဂှ် သီဂွံ ငါသောက်၊ ပ္ဍဲသၞာံဂှ်အိုတ်ဂှ် သီဂွံအာ ဍုင်ကြံက်သေဝ်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၁၁၃ ဂိတုစဲ ၉မံက် တ္ၚဲဗြဴဗတိဂှ် မန်သီဂွံအာ ဍုင်အင်ဝရ၊၊

စတုတ္ထဟံသာဝတဳလီု	

လိက် သၟိင်ဗၟာအံင်ဇေယျ မချူလဝ် ပ္ဍဲအမၠံက် မြတဗူ၊ ((၁) သံလျှင်ရ မြတဗူ --။(၂) ကုဓရမ်ုကြီး(၃-၅) သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ခု ကဆုလပြည်ကျော် ၆ ရက် ညတချက်တိကျော် ဟံသာဝတီမဟာသတ္တြု သေဒ) မဂွံအဓိပ္ပါယ် အဗၠံက်မြတဗူ မသီဂွံ နူဍုင်သြေင်။ ဗြဲဇၞော်ကုဓရ။ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ပသာ် ၆ စွေက် (9 May 1757)[၅]အခိင်ဗတံ လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်မဟာသၞသတြု(ဗၟာ)။ ဟိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် သ္ဒးဒှ် တ္ၚဲကြဴနူပသာ် (၆) စွေက်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။
ဒပ်ပၞာန်မန် သီဂွံအာ ဍုင်အင်ဝတုဲ သၟိင်စဍုင်ဝုတ်ဒိုဟ်ဂမၠိုင် ကၠုင်ဒုင်သစာ ကုဟံသာဝတဳရ၊၊ မၞိဟ်မိက်ဂွံတဝ်စၞေဟ် ကုမန် ဗီုကဵု ကောန်သၟိင်အင်ဝတြေံဂှ်ကီု သရာဲပၞာန်ဗၟာတြေံကီု အာကောံဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဖအိုတ်ရ၊၊ မၞိဟ်ဇၞော်ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဥူအံင်ဇေယျဂှ် ဟွံကၠုင် ဒုင်သစာ ကုဟံသာဝတဳရ၊၊ ကာလဒပ်မန် သိဒ္ဓိဟံသာ ပြာပ်စိုပ်အာ ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ဂှ် ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ဂှ် ပခိုင်လဝ် ကၟာင်ဒပ် ဗွဲမခိုင်တုဲတုဲရ၊၊ တုဲပၠန် ကေတ်မာန် နကဵုပြယာဲတုဲ လၞိန်ဗပိန် ဒပ်မန်သိဒ္ဓိဟံသာမာန်အာရ၊၊ သကိုပ်ပၞာန်တၠဗာန် အာဗတိုက် ဂၠိုင်ကဵုအလန်ကီုလေဝ် ဒးကျစဴကၠုင်ရ၊၊ ကောန်ပၞာန်ဇကု ညးမဒှ်ဂကူဗၟာတအ်ဂှ် စိုပ်မုက်ပၞာန် ဟွံကဠင်အမိင်ဇကု ဒှ်အာ ကောန်ပၞာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ရ၊၊

မွဲလပါ်ဂှ် လပါ်ဗၟံက် ဍုင်ဟံသာဝတဳ သၟိင်သေံလေဝ် ဘပဠကၠုင် ဟံသာဝတဳကီုရ၊၊ တၞဟ်နဂွံသၠာဲ ဗီုပြင် မုက်ပၞာန်တုဲ သကိုပ်ပၞာန်တၠဗာန်ဂှ် ကော်ဖျဴ ဟံသာဝတဳတုဲ စၞးဂှ် ပလံင်ဏာ သၟိင်အခေါန်ထဝ် ကေုာံ သကိုပ်ပၞာန်ဗညာအရိန္ဒမ ရ၊၊ နကဵုသကိုပ်ပၞာန် ဗညာအရိန္ဒမလေဝ် အာဗတိုက်ဒၟံင် ဒပ်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် မဂၠိုင်ကဵုအလန်ကီုလေဝ် ကေတ်ဇၞး မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဟွံမာန်၊၊ ကြဴနူ မန်သီဂွံအင်ဝ ၜါသၞာံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၁၅ ဂှ် ဒပ်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် သီဂွံအာ အင်ဝရ၊၊

ဒပ်မန် နူအင်ဝ ဒးစှ်ေဒုင်လဝ် ပ္ဍဲပြန်၊၊ နူကဵု ဟံသာဝတဳပၠန်တုန်လေဝ် ဂကောံမြုဝန်ဍုင်ဂမၠိုင် ချပ်ရေင်သကအ်တုဲ သွက်ဂွံကလေင်သီကေတ်အင်ဝ ဗွဲမပြဟ်မာန်ဂးတုဲ ဗလးဏာ ဒပ်ပၞာန်ဗွဲမဇၞော်ရ၊၊ ဆဂး အခိင်ဂှ် စိုပ်အာအခိင်ကၞောတ်သၞာံရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ပၞာန်မဇီုရေင်သကအ်ကွေဟ်ဟ်ဂှ် စိုပ်အာအခိင်ဗြဲရ၊၊ ဒြဟတ်ပၞာန်မန် ပၞာန်ဂၠုင်ဂှ် ဒးဘဲဗြဲကျာကီု ဘဲပၞာန်ကီုတုဲ ဒးလီုလာ် ကျသ္ၚောံဗြံအာရ၊၊ ဟိုတ်နူကျပၞာန် ပ္ဍဲအလန်ဏအ်ဂှ်တုဲ ဒြဟတ်ဟံသာဝတဳ ဍိုန်လျစှ်ေအာ ဗွဲမလောန်ရ၊၊

ဒြဟတ်ပၞာန် အောန်စှ်ေဗက် ဂကူမန် မဟီုအရေဝ်ဗၟာတုဲ မဒုင်ပလဝ် ဂကူဗၟာ ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါ၊ ပ္ဍဲဍုင်ပြန်တအ်ဂှ် ကတဵုသပုန်တုဲ ဒပ်ပၞာန်မန် ပ္ဍဲကဵုပြန်ဂှ် ဒးဒြေပ်တိတ် နူဍုင်ရ၊၊ ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါဂှ် ၜိုန်ရ ကလေင်ထိင်မာန်၊ သပုန်တအ်ဂှ် ဗက်ရပ်ထိင်မာန်ကီုလေဝ် ဍုင်ကွာန်ဓရံက်ဓရာ်အာရ၊၊ ဒေသမၞိဟ်မဟီုအရေဝ်ဗၟာဂၠိုင် ဗွဲတၟေင် ဒေသလတူဍုင်လ္ဂုင်တအ်ဂှ် အဓိကိုရ် ကောန်ဂကူ အကြာဂကူမန် ကဵု ဂကူဗၟာ ကတဵုဒှ်တုဲ ဂကူမန် နူဒေသတအ်ဂှ် ဒးဒြေပ်ဒဴစှ်ေကၠုင် လပါ်ဍုင်လ္ဂုင် ဍုင်ဗဂေါရ၊၊ အဝဵုသြဇာမန် ပ္ဍဲဒေသဂှ်လေဝ် အိုတ်အာရ၊၊

ညးဇၞော်ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် အံင်ဇေယျဂှ် ဂွိင်ဖေက် ဇကုဟွံကလိဂွံအဝဵုတုဲ ကောန်ဨကရာဇ်အင်ဝတြေံ မပၠဒၟံင်ဒပ် ကရောမ်ဇကုဂှ် ဇကုဂစိုတ်ထောအ်တုဲ ဇကုဂွံဒှ် ဨကရာဇ်သၟိင်ဗၟာရ၊၊ အခိင်ညးစိုပ် ဍုင်ပြန်ဂှ် ဂကူအာမေရဳယာန် ဂြဳဂေါရဳ အာဝေလ် (gregory Aves) အာခစညးရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဟိုတ်နူဒြဟတ်ပၞာန်မန်အောန်တုဲ ဂကူယူရောပ် အင်္ဂလိက် မန်မကဵုလဝ်ဒၞာဲ ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း)ဂှ်ကီု၊ ပြင်သေတ် မန်ကဵုလဝ်ဒၞာဲ ပ္ဍဲဍုင်သြေင်ဂှ်ကီု ချပ်ကၠုင် သွက်ဂွံပံင်ကဵုဗၟာအိုတ်ရ၊၊ ညးဒြဟတ်ဇၞော်ၜါ ပြင်သေတ် ကဵု အင်္ဂလိက်ဂှ် ဒှ်ဂကူသၞတမ်ကဝ်တုဲ ပြိုင်ပကာန်ဒၟံင် ရေင်သကအ်ရ၊၊ ညးတအ်သီုၜါဂှ် မိက်ဂွံဂွံဒၟံင် သီုဒၞာဲဖအိုတ်ရ၊၊ ဆဂး နကဵုမန် ညးလဵုမွဲလေဝ် ဟွံကဵုလဝ် ဒၞာဲဂၠိုင်င် ဇၞော်ဇၞော်ရ၊၊ ယဝ်ရကဵုမ္ဂး ဍေဟ်တအ် ကလေင်သီဇကုမာန်ဂှ် မန်တအ်တီလဝ် ဒှ်မာန်ရ၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကဵုလဝ် ဒၞာဲသီုညးၜါတုဲ အကြာဒြဟတ်ၜါဂှ် ကလေင်ထိင်လဝ် အဝဵုသြဇာ ညးမွဲကုမွဲ ညံင်ဟွံဂွံဇၞော်တိုန်ရ၊၊

နကဵုအရီုအဗင် ဂြဳဂေါရဳတုဲ ကလုတ်ဗၟာအာဆဵုကဵု သကိုပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက် ဟေန်ရဳဗရက် (Henry Brooke) မၞုံပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်မာန်ရ၊၊ အင်္ဂလိက်ကဵုဗၟာ တုပ်အာစိုတ် ရေင်သကအ် နကဵုအင်္ဂလိက် ကဵုအရီုအဗင် နကဵုဒြဟတ်ပၞာန်ကီု သီုကဵုဒြဟတ်လွဟ် ကုဗၟာ စဵုကဵုသီကေတ် ဍုင်မန်သီုဖအိုတ်မာန်ရ၊၊ ကာလသီဂွံတုဲမ္ဂး ဗၟာဒးကဵုအင်္ဂလိက် ဒၞာဲဗဒိုပ် ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်၊ ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်ဂှ်တုဲ ကုပြင်သေတ်ဂှ် ဒးထဍေင်ပ္တိတ် နူကဵုဒေသဂှ်ရ၊၊ ပြင်သေတ်လေဝ် ကၠတ်ဗလးဏာမၞိဟ် သွက်ဂွံပံင်ကဵု ဗၟာကီုရ၊၊ ဆဂး နကဵုအရီုအဗင်ပူဂိုလ်ဂှ် အံင်ဇေယျဒုင်တဲတုဲ နကဵုကမ္မဏဳ (ဝါ) နကဵုဂကူဂှ် အံင်ဇေယျ ဟွံဒုင်တဲရ၊၊

ပရေင်ပံင်တောဲ အကြာဗၟာ ကဵု အင်္ဂလိက် ညံင်ဂွံလီုဂှ် နကဵုနဲကလုတ်ကီု နကဵုနဲပၞာန်ကီု ၜိုန်ရ ဥပ္ပရာဇာ ဂစာန်ဂၠိုင်ကဵုနဲကီုလေဝ် နကဵုပူဂိုလ်သကိုပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက်လ္ၚဵု ပါလုပ်ကၠုင် လပါ်မန်ကီုလေဝ် နကဵုဂကူအင်္ဂလိက်ဂှ် ဟွံပါလုပ်ကၠုင် လပါ်မန်ရ၊၊ 

ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ဒှ်ဍုင်ကိစ္စဇၞော် သွက်ပၞာန်ဟွံသေင်၊ ဒှ်ဍုင် ဒၞာဲဒတန်ဓါတ်ကျာ်ရ၊၊ ဆဂး ဒပ်ပၞာန်အံင်ဇေယျ စၞးအာဗတိုက်သြေင်ဂှ် လုပ်ဖျေဟ်ထောအ်ဒပ်ဇကု ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်ရ၊၊ ကျာ်စုလောဟ် (ဆူလေ)ကဵု ကျာ်လ္ဂုင်ဂှ် ပဒၞာဲဗဒိုပ်ဇကုရ၊၊ အတိုင်စၟတ်သမ္တီမ္ဂး အံင်ဇေယျ ဖျေဟ်ထောအ်က္ဍိုင်ကျာ်လ္ဂုင် မတ်မၞိက်ၚုဟ်က္ဍင်င်ဂှ် ကေတ်တုဲ ကဵုတၟာဲတဲ ကုအင်္ဂလိက် သွက်ဂွံဂွံလွဟ်ရ၊၊ ဟိုတ်နူဒပ်ဗၟာ မဖျေဟ်လဝ် ပ္ဍဲကျာ်တုဲ မန်ဟွံဂံင်ပန်တုဲ ဖအးထောအ်ဗၟာ နူလ္ဂုင် ဟွံမာန်ရ၊၊ ဗၟာ၊ အင်္ဂလိက် ကေုာံ သကိုပ်ပၞာန်ပြင်သေတ် ပံင်ကောံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၁၈ ဂိတုဒဂိုန် ၃ စွေက်ဂှ် လုပ်သီဂွံ ဍုင်သြေင်ရ၊၊ နူဂှ် ပၞာန်ဗၟာ၊ ပၞာန်အင်္ဂလိက်၊ ပၞာန်ပြင်သေတ် ဇက်ကၠုင်တုဲ ဗိုင်လဝ် ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ တၞဟ်နဂွံဗၜိုဟ်လလံပၞာန်တုဲ နကဵုခမဳသင်မန်၊ ခမဳသင်ဗၟာ၊ ခမဳသင်သေံ အာပညဳပညပ် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံကီုလေဝ် အံင်ဇေယျ ဟွံဒုင်တဲ၊၊ ယဝ်ရ ပအပ်ကဵု ကောန်ဝုတ်ဨကရာဇ်မန် မိဂုဏ် မ္ဂး နုက်ကဵုပၞာန်ရောင် ဟီုနင်ကီုလေဝ် ကာလကလိဂွံ ကောန်ဝုတ်ဨကရာဇ်တုဲလေဝ် ဟွံနုက်ပၞာန်၊၊ အလဵုဇကု ဨကရာဇ်ဟံသာဝတဳ တၠညးဗညာဒလ အာပညဳပညပ် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံဂှ် ရပ်ကၠေင်ထောအ် တၠညးဗညာဒလတုဲ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ဂိတုပသာ် ၄ စွေက်ဂှ် လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳတုဲ ဂိတုပသာ် ၆ စွေက် ကၟာင်ဍုင်ဟံသာဝတဳသရိုဟ် ပၞာန်ဗၟာလုပ်စိုပ်ဍုင်တုဲ ဂတဂှ် ၜါပိတ္ၚဲဂှ် ဗၟာသီဂွံအာ ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊

ဟံသာဝတဳလီုတုဲ	

ဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳ စိုပ်အာသၟဝ်တဲဗၟာတုဲ

တၠညးဗညာဒလဂှ် ရပ်ဏာ ကြိုင်စွံလဝ် ပ္ဍဲမုဟ်သဝ်ပေါဝ်၊ ဗွဲကြဴ နကဵုဒုဟ် မဆဝ်မ္ၚုဟ် မန်ညံင်ဂွံတဝ်စၞေဟ်တုဲ ကေတ်နင် ဍုင်လ္ဂုင်တုဲ ကုတ်ဂစိုတ်ကအ်၊၊
ကောန်ဂကူမန် ၜိုတ်မရပ်ဂွံဂှ် မၞိဟ်မသွံစဂွံဂှ် သွံစ နဒဒှ်ဍိက် မၞိဟ်မွဲ မသုန်စှ်ော၊ အစိတ်၊ ၜါစှ်ော၊ စှ်သုန် ဗွဲမဗဗွဲကဵု အဝဲခန္ဓကာယ၊
ကုမၞိဟ်မသွံစ ဟွံဂွံ၊ သွံဟွံအိုတ် သှ်ေဒၟံင်တအ်ဂှ် စုတ်ကဵုစာတ်တုဲ စံင်ဂစိုတ် သီုဖအိုတ် ဒစိတ်စာတ်၊
ခမဳသင်မန်ပိလ္ၚီပြင်င်ဂှ် ကဵုစိင်လိုန်တုဲ ဂစိုတ်၊၊ နကဵုဓဝ်ပတှ်ေညးတအ် အလဵုဇကုညးတအ် ဂစိုတ်ဟွံသေင် ကဵုစိင်လိုန်တုဲ မဂစိုတ်မ္ဂး ညးတအ် ဟွံကလိလောန် ပါဏာတိပါတကမ်တုဲ ကဵုစိင်လိုန်တုဲဂစိုတ်၊၊ 
ဒြပ်ရတ်ထဝ်သြန် မကေတ်ဏာဂွံတအ်ဂှ် ဖ္ဍိုက်ကဵုက္ၜင်တုဲ ဖျဴဏာဍုင်ဗၟာ၊ အရာမကေတ်ဏာ ဟွံမာန်တအ်ဂှ် ကဵုစံင်ပလီုထောအ်၊၊
အရာမဒှ်အာဲကၟာဲမန် မပ္တံ လိက်တၟအ်တအ်ဂှ် ၜိုတ်မဆဵု ကဵုတက်ပကဝ်ထောအ်ဖအိုတ်၊ ယၟုကျာ်ဂှ် စၞးကျာ်ဂှ် ဒးစုတ် ရွှေ ညံင်ရဴ ဍုင်မုဟ်သဝ်ပေါဝ်ဂှ် မစုတ် ရွှေဘို ကီု၊၊
အတိုင်မတုပ်လဝ်စိုတ် ကုအင်္ဂလိက် ဍုင်သြေင်ဂှ် ဟွံကဵုဒှ် ဌာန်ဒတန်မၞိဟ်မံင်၊ စၞးဂှ် ဗဒှ်ပတိုန်လ္ဂုင်တုဲ ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ကဵုဒၞာဲ ကုကမ္မဏဳ (ဝါ) ဒပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက် မဖျေဟ်ဒၞာဲ၊ တုဲပၠန် ဒၞာဲအင်္ဂလိက်တြေံ မန်မဖျေဟ်ကဵုလဝ် ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်ဂှ် ကဵုအင်္ဂလိက် ဆက်မံင်အာ၊၊ 
က္ဍိုပ်သကိုပ်ပြင်သေတ် မၞုံပ္ဍဲသြေင်ဂှ် ဂစိုတ်ထောအ်၊၊ ဟွံကဵု ဒၞာဲကုပြင်သေတ်၊၊ အင်္ဂလိက်မွဲဓဝ် သှ်ေပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ သကုတ်သၟဝ်၊၊ ဂုဏ်ဖိုဟ်ဍေဟ်ဂှ် ပြင်သေတ် ဟွံမဲတုဲ ဂတဂှ် သၞာံဟွံလအ်ကွေဟ်ဟ် အင်္ဂလိက် သီကေတ်ဏာ သီုဖအိုတ်ရ၊
နူ ဝဳကဳမန်

== လိက်မာတင်ဂ ==

လိက်မာတၚ်ဂ

✍(ဘဒ္ဒန္တ − ညာဏဝံသ) ဒူရာ ဘာဇၞော်

(နမောတဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသ)

ကလေၚ်တက်ပ္တိုန်လဝ်လ္တူဝဳကဳပဳဒဳယာဘာသာမန် စၟတ်တ္ၚဲ (16-8-2020)မဒှ်ကီုရ ။


မာတိကာ
၁	မုက်လိက်−၁
၂	မုက်လိက်−၂
၃	မုက်လိက်−၃
၄	မုက်လိက်−၄
၅	မုက်လိက်−၅
၆	မုက်လိက်−၆
၇	မုက်လိက်−၇
၈	မုက်လိက်−၈
၉	မုက်လိက်−၉
၁၀	မုက်လိက်−၁၀
၁၁	မုက်လိက်−၁၁
၁၂	မုက်လိက်−၁၂
၁၃	မုက်လိက်−၁၃
၁၄	မုက်လိက်−၁၄
၁၅	မုက်လိက်−၁၅
၁၆	မုက်လိက်−၁၆
၁၇	မုက်လိက်−၁၇
၁၈	မုက်လိက်−၁၈
၁၉	မုက်လိက်−၁၉
၂၀	မုက်လိက်−၂၀
၂၁	မုက်လိက်−၂၁
၂၂	မုက်လိက်−၂၂
၂၃	မုက်လိက်−၂၃
၂၄	မုက်လိက်−၂၄
၂၅	မုက်လိက်−၂၅
၂၆	မုက်လိက်−၂၆
၂၇	မုက်လိက်−၂၇
၂၈	မုက်လိက်−၂၈
၂၉	မုက်လိက်−၂၉
၃၀	မုက်လိက်−၃၀
၃၁	မုက်လိက်−၃၁
၃၂	မုက်လိက်−၃၂
၃၃	မုက်လိက်−၃၃
၃၄	မုက်လိက်−၃၄
၃၅	မုက်လိက်−၃၅
၃၆	မုက်လိက်−၃၆
၃၇	မုက်လိက်−၃၇
၃၈	မုက်လိက်−၃၈
၃၉	မုက်လိက်−၃၉
၄၀	မုက်လိက်−၄၀
၄၁	မုက်လိက်−၄၁
၄၂	မုက်လိက်−၄၂
၄၃	မုက်လိက်−၄၃
၄၄	မုက်လိက်−၄၄
၄၅	မုက်လိက်−၄၅
၄၆	မုက်လိက်−၄၆
၄၇	မုက်လိက်−၄၇
၄၈	မုက်လိက်−၄၈
၄၉	မုက်လိက်−၄၉
၅၀	မုက်လိက်−၅၀
၅၁	မုက်လိက်−၅၁
၅၂	မုက်လိက်−၅၂
၅၃	မုက်လိက်−၅၃
၅၄	မုက်လိက်−၅၄
၅၅	မုက်လိက်−၅၅
၅၆	မုက်လိက်−၅၆
၅၇	မုက်လိက်−၅၇
၅၈	မုက်လိက်−၅၈
၅၉	မုက်လိက်−၅၉
၆၀	မုက်လိက်−၆၀
၆၁	နိဿဲ
မုက်လိက်−၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကျာ်သမ္ဗုဒ္ဓ နာမတုလံ၊ ဟွံမွဲပ္တောံၜတ် အိုတ်သတ်လောကံ၊ သောဘဂဝါ ဗုဒ္ဓအရဟံ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အန္တအန္တံ၊ ဗုဒ္ဓဂုန္နံ အဟံဝန္ဒာ၊ ဍောၚ်ဓရ်ကျာ်တြဲ ဇၟန်ဗၠဲဒွါ၊ ပိဋ္ ကပိ သီုပိပြကာ၊ ဒစာံစှော်လ္ၚီ ကဵုပန်လ္ၚီကၠာ၊ မိက်ဂွံဒ္ဂေတ် လၟေတ်ဒေသနာ၊ မၚ်မွဲဂွံဗၠး နူပဝိဇ္ဇာ၊ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အနန္တအနန္တာ၊ ဓမ္မဂုန္နာ တန္ဒာမိဟံ၊ သၚ်ၜါပြကာ မဟာတုလံ၊ မၚ်မွဲလဝ်ကၠာ သာသၞာဗုဒ္ဓံ၊ သံဃဂုန္နံ အဟံဝန္ဒာ၊ မာတာပိတု ဂုရုပဇျာ၊ ဂုန်မဇၞော်လှဲ လ္တူအဲကၠာ၊ ခါမသၟဟ်စိ တိသုန္ဓရာ၊ မွဲသာ်တိုန်အဵု သၟဟ်ကဵုဂၚ်္ဂါ၊ ဟွံတုပ်သၟဟ်စိ ဂုန်မိမၜါ၊ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အနန္တအနန္တာ၊ ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ လ္ၚောဝ်ကၠာရအဴ။


ဘုမ္မဇဵုရ ရုက္ခဒေဝတဴ၊ အကာသပၠန် မရာဇ်ပန်နှဴ၊ ဗဳနာဲယၟု ဗဳသၞုဗဳသဴ၊ အိန်ဗြီုယီုမာ ဒေဝသွဝ်တရဴ၊ အဲဍိက်ရဴဂဴ ပူဇဴသကာ၊ သ္မိၚ်ဂိတုသ္မိၚ်တ္ၚဲ သ္မိၚ်ဗြဲသ္မိၚ်ကျာ၊ ပၟၚ်ဟေမဝန် သဳဒန်ဂၚ်္ဂါ၊ ဝိသုန္ဓရဳ မနဳခလာ၊ သြဿဝတဳ သဏ္ဍဳမိဒ္ဒြာ၊ လက္ခမ္မဳစိ ဝိနာယကာ၊ အိုတ်ဒေဝတဴကွေံ ဂၠးစက္ကဝါ၊ အဲဍိက်ကလံကၠာ သီုကဵုဒွါပိ၊ ဖဵုကလံရ သရဏစိ၊ ဖဵုကလံအ္စာ ၜါမကဵုမိ၊ ဖဵုကလံအဴ ဒေဝတဴမဂ္ညိ၊ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ လောကဝုတ္တိ၊ သဗ္ဗယဲပၠန် ပကဵုစောန်ကၠိ၊ ဗၞတ်အာယုက်ကၠာ ကဵုမြာသုခိ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ညိ သီုသတိညာဏ်၊၊

မုက်လိက်−၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဆန္ဒလၚ်္ကာ မြာကဵုချပ်မာန်၊ ပါဠိရထ သဗ္ဗနိဒါန်၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပကဵုတိုန်စှ်ေ ကဵုတၟးပ္ဍဲညာဏ်၊ ပကဵုဝိုက်ဝုဲ ပကဵုထုဲကြာန်၊ ကဵုအဲချပ်မာန် ပ္ဍဲညာဏ်ကဝိ၊ ဟိုတ်ကဵုဝါသနာ ပြေၚ်ဏာယတိ၊ ဓမ္မဒါန်အဴ သၟိက်ပူဇဴညိ၊ သၟိက်လလောၚ်ကမြဴ ဓရ်သ္ဍဴမူဏိ၊ လၟေၚ်ဓမ္မ ရထပါဠိ၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်မဂ္ညိ၊ အဲမာဲယှိုဲလေန် ဟေၚ်ဆာဲဖိဖဳ၊ သၟိက်ဇန်လဝ်ညိ ကဝိလၚ်္ကာ၊ သၟက်ကောန်ဂကူ လ္ဂူဓရ်မေတ္တာ၊ ကွိုၚ်ကွုဲဟွံဖေက် ဗ္ဒေက်ဖျဝ်ကာယျာ၊ ဟွံရိုဟ်စရ ရုပ္ပခန္ဓာ၊ သွက်ဂွံဗှ်လောဲ ဆန်ဗွဲလၚ်္ကာ၊ ယၟုလိက်ကီု ပိုဲဟီုကဵုကၠာ၊ ကဵုဂွံပြာထာ လိက်မာတၚ်္ဂ၊ ကာလၜတ်ၜတ် ဗောဓိသတ္တာ၊ ဟံၚ်ပြာ်ရဲတဳ ပ္တိတ်ဝဳရိယ၊ ၜိုတ်လွဳဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဒဵုဒဴနိဗ္ဗာန် ပြာ်ဟွံမာန်ရ၊ ဂလာန်သာ်ဂှ် တွံအဂါမ၊ ပိုဲဟီုကဵုရ က္ညကၠၚ်ညိကၠာ၊ မိၚ်ဂွံဒှ်မ ဗိဇ္ဇဆက်အာ၊ မိၚ်ဂွံဂၠာဲဟေန် ဒက်ဂြေန်စိတ္တာ၊ မိၚ်တုဲဂွံလွဳ ပါရမဳမြာ၊ မိၚ်မၚ်မွဲဒး ကြဗၠးဒက္ခာ၊ ယဝ်ဂွံမိၚ်လဝ် ဓရ်သမ္ဗုဒ္ဓါ ကြဴတုဲမွဲဝါ မြာသုခညောန်၊ လိက်ဇၟန်ဗၠဲ ကာအဲဆန်၊ (၁)သက္ကရာဇ်ကီု ပိုဲတိတ်ဟီုပ္တန်၊ သုညနဝ ဒွါရဨကန်၊ ဖဝ်ရဂိုန်စိ ပိမံက်ပြဲလောန်၊ အာဒိုတ်ဒှ်တ္ၚဲ ပ္ဍဲစှ်ခၞောန်၊ နက်သတ်ဟီုတွံ ဒှ်ၜါစှော်ပန်၊ မူဒၞာဲဂွံဆန် သန္ထာန်ဒေသ၊ ကိုပ်အဒိကၠာ ယက္ခာဒဳပ၊ ကံခၟိုၚ်အဴ ကြဴခုတ်နာမ၊ မုဟ်ရိုတ်ဍောတ်ကွာန် ဋ္ဌာန်ဂှ်မူလ၊ သ္ၚိဇိုၚ်ဍာန်ကၠာ ဖျာဗေသဇ္ဇ၊ ကရောံသွံဂဥုဲ တုဲဂွံဆန်ရ၊ ထံၚ်လဝ်သောတ တ္ညကၠုၚ်ညိအဴ၊ လၟိဟ်ဍုၚ်ဇၞော်အဴ စှ်တြဴရ၊ ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ် ၜိုဟ်သိုဟ်လောန်တဴ၊ ဒဵုဗိုၚ်လဝ်ပၠန် ဆုဒုန်ဍိုပ်ဍဴ၊ သဝ်ဇဝ်ပေၚ်ရ သီုသၠသီုပ္ကဴ၊ အဒေါဝ်ဂှ်အဴ မဒှ်ဂၞဴဍုၚ်၊ ကၟာပ်ပိထပ် ညဳညပ်သဝ်သၠုၚ်၊


မုက်လိက်−၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အကြာဂှ်ပၠန် ၜံက်ကၠောန်ခါဲကြုၚ်၊ တြၚ်ပန်ကၠာ လုပ်အာတိတ်ကၠုၚ်၊ သတြုဂြိုဟ်စာ ဂွံဒၞာဒုၚ်၊ ပ္တိုန်ကၟာၚ်ဍုၚ် သၠုၚ်သဝ်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ သၠဲဍုၚ်ရော ပိယောဇနာ၊ ပန်ကၠၚ်ဒးရး တပ်တးညဳသာ၊ အပ္ဍဲဍုၚ်ဟေၚ် ပြုပြေၚ်နာနာ၊ ဥဒျာန်ဍုၚ်စိ ဘိသေဓနန်၊ ပြာသာဒ်အဆံၚ် ညံၚ်ဝေဒယန်၊ ဂ္ညိဂ္ညာတ်လဝ်ကွေံ နဂၠးထဝ်သြန်၊ ဗြံက်ဗြပေၚ်တဴ ပ္ကဴသၠဇာဗြောန်၊ ဂးပြာသာဒ်နန် စိစောန်ပြေၚ်ဖျဳ၊ အဆံၚ်ဂၠိုၚ်သာ် ဂၞကျာ်ဒေဝဳ ဗၞတ်လၟိဟ်တုန် မသုန်ကၠံညဳ၊ ပြပြေၚ်လဝ်သၟတ် နန်ကၠတ်ကျာ်သြဳ၊ လျးထဝ်ဖၞောတ် လျးမတ်လလဳ၊ ပ္ကဴဒုၚ်ဗွုတ် ပါန်မုတ်ပါန်ခဳ၊ လျးရတ်လလဳ နန်ဒေဝဳဗြဴ၊ မှောၚ်မှနၚ်စၚ် လဗၚ်ဖက်နှဴ၊ ဇၞော်ဇၞော်ဍောတ်ဍောတ် သ္ၚိကၠတ်ကၠံပ္ကဴ၊ တိုက်အမာတ်စိ သ္ၚိသၞာဲဒဴ၊ သေဏၚ်္ဂအဴ သ္ၚိသၞာဲဒဴ၊ တိုက်လွဟ်ပၠန် ကောန်ပၞာန်မွဲသာ၊ တိုက်ကၠိက်ယာတ်သွံ တိုက်ဇွောံအဟာ၊ တိုက်ဖံမန်ဒိုၚ် ဗာတ်ကိုၚ်သီုခရာ၊ ဆာၚ်မံၚ်လဒု ဗရုကြဵုဇာ၊ တိုက်ကဵုတိုက်ဗ္ဂါ ဟာန်ဇာစိစောန်၊ ရုၚ်ကဵုရုၚ်ဟေၚ် ဝၚ်ကဵုဝၚ်ခၠန်၊ ရုပ်ချေံရုပ်စိၚ် ရုပ်သၟိၚ်ကုတ်ဒန်၊ သ္ၚိကဵုသ္ၚိဂၠောဲ ဗၚ်ဗွဲလီုဝန်၊ ဓမာတ်ရဲဖျာ တမ္ၚာလုလန်၊ ဂၠံၚ်ကဵုဂၠံၚ်ဗျာၚ် ဇၟာပ်သွာၚ်ဒိုဟ်ပန်၊ တိုက်သေဋ္ဌဳပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ ဂြပ်ရတ်ထဝ်သန် ဟွံတီနန္တာ၊ ဍုၚ်သ္အာၚ်ရောၚ် ဟွံဂံၚ်ပ္တောံၜါ၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် အာကၠုၚ်ဟောဒြာ၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် ဍိုက်ကွဳမွဲသာ၊ ညံၚ်ဂြုန်ဇက်ဂၠောဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကၠုၚ်အာ၊ ဆာဲရာၚ်သ္အဳဗ္ဂါ ကၠုၚ်အာလီၜန်၊ စရာဲဍုၚ်ကၠာ ရာဇာဂြိုဟ်ပၠန်၊ ယဝ်ရချူအာ သၠရိုတ်တာအောန်၊ ချူကှ်ေဟွံအိုတ် လၟေၚ်ပိုတ်ဗျဥ်၊ ဗၞတ်ဆညိည ဟီုပၠလက်သန်၊ လၟေၚ်ဍုၚ်ပၠန် တန်လဝ်ကၠာရ၊ . . . . .။


မုက်လိက်−၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လၟေၚ်ဖဵုဂုန် တွံပၠန်ဂတ၊ ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ် ၜိုဟ်သိုဟ်ကာယျ၊ သၟိၚ်ဘိမ္မသာ မဟာရာဇာ၊ တၠက္ဍိုၚ်သန် နန်ဘိသေခ၊ ဂကောံဍုၚ်အဴ စှ်တြဴရ၊ ဍုၚ်ဝွံပဋ္ဌမ ကျာ်တြဲတ္ညတန်၊ သၟိၚ်ဘိမ္မသာ သဒ္ဓါပြဲလောန်၊ သိုၚ်လဟဵုလဝ် ဘာထဝ်ဘာသန်၊ ဘာဝေဠုဝန် သီုကွန်စိစောန်၊ ကဵုဒါဂၠိုၚ်သာ် တ္ညကျာ်နိမန်၊ ကျာ်သီုအရှန် တ္ညတန်တဴရ၊ ပ္ဍဲမမံၚ်စိ ပိတ္ၚဲဂတ၊ ကြိုက်သၟိက်ကဵုဒှ် တွံဒေသ၊ မၞးၜါပၠန် ကွးသန်ဇဲယ၊ မွဲဂးယၟု ဥပတိဿ၊ မွဲဂှ်တုန်ရော ဂးကောလိတ၊ ဟွံစှ်ေစိုတ်ရ ပြဝအ္စာတဳ၊ ဓရ်မစုပ်ကၞတ် ပ္တိတ်ဓတ်ဂၠာဲလွဳ၊ အလုံဍုၚ်ရး ဟီုဂးဂၠာဲသ္ၚေဝ်၊ ဟွံဂွံဆဵုသၟတ် စံၜတ်ဂၠာဲဇဳ၊ ဟွံဂွံဆဵုအဴ ကၠေၚ်စဴအနဳ၊ ပ္ဍဲလုပ်ဍုၚ်ဂှ် ညာတ်ဒဒှ်အရဳ၊ ကၠုၚ်အာတ်ပါန်ယဵုတဲ ဓဝ်မပြဲဂ္ညိ၊ ဖျေံက္ဍိုပ်လ္ၚောဝ် ကၞိပ်လျောဝ်တိ၊ ခါဂှ်ထေရ ဟွံလဇညိ၊ ထေအဿဇိ နကြိတွံကဵု၊ ဗၞတ်ၜါဂါထာ ဟွံခြာဒစဵု၊ ဥပတိဿ တၠကုသဵု နဲလ္ၚီကွေံ တီကၠးလၚ်ပြဵု၊ မကၠိဂွံကၠာ သောတာပတ္တိဖဵု၊ မိပ်စိုတ်ပူမှ် တဲစရှ်ယဵု၊ စ္ဍးစဴတုဲအဵု ဟီုကဵုအ္စာ၊ ယွံလေဝ်တိက္ခ တၠဒါယကာ၊ ချိုန်လၟုဟ်အဲ လန်ထဲကၠုၚ်အာ၊ ဓဝ်မစိုပ်သိတ် လအိတ်ရှ်သာ၊ အဲဂွံမိၚ်ရ နသောတဒွါ၊ ယဝ်နွံဂၞပ် ပချပ်စန်စာ၊ ညံၚ်ပိုဲဂွံအာ ဋ္ဌာန်ဘာကျာတြဲ၊ သန်ဇဲယကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ ယွံလေဝ်ကွးအဲ၊ ရာဇာဂြိုပ်ကၠာ အ္စာဆအဲမွဲ၊ ချိုတ်လဝ်ကဵုချိုတ် ဒဵုလ္အိတ်သ္ကန်ဒဲ၊ ပကွးကျာ်တြဲ အဲအာဟွံမာန်၊ ဥပတိဿ တွံနကယျာန်၊ ယွံလေဝ်အ္စာ ပသၚ်္ကာကြာန်၊ ဓဝ်အ္စာတွံ ဟွံဒှ်ဂလာန်၊ ရုပ်နာံဟွံပၠိုတ် ဟွံပိုတ်ဝိညာဏ်၊ တွံဓဝ်ကေတ်လာပ် ဇၟာပ်ဍုၚ်ဇၟာပ်ကွာန်၊


မုက်လိက်−၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကၠတ်စမဒါန် ဂလာန်အ္စာတွံ၊ ဂွံစသုၚ်ဖဲ ပ္ဍဲချိုန်လၟုဟ်၊ ဒ္ဂေတ်အာကြာန် နိဗ္ဗာန်ဟွံဒှ်၊ လံညိဗျုအာ ဇရာဟွံရုဲစှ်၊ တာပိုတ်ကၞတ် လာဘဇတ်ကှ်၊ ဒုက္ခမတ်ဇျဟ် ကြဴဒှ်ရအ္စာ၊ တဳသန်ဇဲယ ဟွံဂွံညှာတာ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ကွးတံညံၚ်အာ၊ မၞိဟ်ဒိုဟ်ဓီုလောန် မၞိဟ်အောန်ပညာ၊ ကၠုၚ်ကဵုအဲရ ဍေံပရှ်သာ၊ မၞိဟ်နွံပညာ အာကဵုကျာ်တြဲ၊ မၞိဟ်ဍေံအောန်ညာဏ် ကဵုဒါန်ကဵုအဲ၊ လာပ်အဲဟွံပိုတ် ဟွံအိုတ်ကြဴတဲ၊ ကွးတံပဂွိၚ် တြဴဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ကွးတံညံၚ်အာ အာပနိဿဲ၊ ကံအဲကဵုအဲ ပကော်ဂြဲရ၊ မိၚ်တုဲလ္အိတ် ဥပတိဿ၊ ညးၜါတုန်ရော သီုကောလိတ၊ သီုညးၜါပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ သၟိက်ဂွံတိတ်အာ ဘာမှာဗုဒ္ဓ၊ သ္ပိုၚ်လ္တက်ရ တၞဟ်နယကြာ၊ ကွးအ္စာတဳ မဂၠိုၚ်သ္အဳဗ္ဂါ၊ ဗၞတ်မသုန်ကၠံ ဂကောံရဲသာ၊ ဒှ်တိုန်ဂြုက်ဂြေက် သၟိက်ဗက်ညးၜါ၊ ညးညးအဲအဲ ကွာ်ဂၠောဲဗက်အာ၊ အဏံဘာအ္စာ ပၟာသုသာန်၊ လ္ၚုကှ်သံၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံမာန်၊ အ္စာတဳဂရေက် ဒြေပ်ဗက်ဂစာန်၊ ဒြေပ်အာသီုဓတ် လောတ်အဒေါဝ်ဍာန်၊ ကွးကလေၚ်ရံၚ် ဒှ်စံၚ်ခလာန်၊ က္တဵုဒှ်ဇြဟာန် ဆာန်ဍူအ္စာ၊ မၞိဟ်ကဝက်ဟေၚ် ကလေၚ်စဴအာ၊ ကဝက်အာကောံ ကရောံညးၜါ၊ ကွာ်အာမွဲဟာန် အာစိုပ်ဋ္ဌာန်ဘာ၊ ကောံရေၚ်သ္ကံ ဂဇံညဳသာ၊ ယဵုတဲဟောဒြာ ဝန္ဒနာရ၊ အာတ်ပါတ်တိုန်အဴ ယွံသ္ဍဴလောက၊ သၟိက်ဂွံခမဳ လွဳဓတ်သဳလ၊ ကြၚ်ကၠုၚ်စိုပ်ကွေံ ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ၊ နမေတ္တာဇဴ ဖ္အောဝ်လဴဂတ၊ သၟိၚ်သၚ်တၠဳ တ္ညခၞံညိအဴ၊ ကျာ်အ္စာဗြီု သီုလျးတြဴ၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဂွံညာတ် ပတ်ပဳတိဇဴ၊ ကျာ်သၟိက်လလောၚ် ဍောၚ်ဓဝ်ကမြဴ၊ ပါဠိပဋ္ဌမ ရထဖက်နှဴ၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်ဗွဲကြဴ၊ ညံၚ်ရဴဍောၚ်ပ္ကဴ ကမြဴဓဝ်ဂှ်၊ ကွးတဳရေၚ်ဗဂါ ၜါကၠံမသုန်စှော်၊


မုက်လိက်−၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဓဝ်စှ်ေစိုတ်တုန် အရှန်ဂွံဒှ်၊ ဥပ္ပတိဿ ကောလိတသၟဟ်၊ ၜိုန်မိၚ်အိုတ် စရိုတ်ကၠိုက်ကၠဟ်၊ ညးၜါညဳသၟဟ် ဟွံဒှ်အရှန်၊ မူဟိုတ်မ္ဂး ဟီုပျးလက်သန်၊ ဟိုတ်ပါရမဳ လွဳလဝ်ဂၠိုၚ်လောန်၊ ညးၜါကြဴဒှ် ဓယှ်တန်တန်၊ ဟိုတ်ဂှ်လဇ ဗွဲဂတတုန်၊ ညးၜါသၟဟ်န် ဇၞော်လောန်ပါရမဳ၊ ဥပ္ပတိဿ ဇၞတ်မပလွဳ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်ပၠန် ဟွံဗၠန်ဟွံချဳ၊ ဗၞတ်စှ်သုန်တ္ၚဲ နဲအိန်တက္ခဳ၊ ကၠေံစိုတ်ပၟဝ် ဓဝ်သၟိၚ်ခမဳ၊ ဇၞတ်မလွဳ ဒှ်အရဳပၠန်၊ ဂးကောလိတ ညးတၠအစောန်၊ ဗၞတ်ထပှ်တ္ၚဲ ကြဴတဲဒှ်အရှန်၊ သီုညးၜါရ တေဇပြဲလောန်၊ ဓယှ်က္ဍၚ်က္ဍီု အိုဿီုဒိုဟ်ပန်၊ ကျာ်မဂၠိုၚ်ဂုန် ဒေါဝ်အရှန်ကၠာ၊ ဥပ္ပတိဿ ကျာ်မပြထာ၊ ကွးသတုံရ ဓမ္မအစာ၊ သာရိပိုတ်ကၠာ မြာကျာ်ခုတ်ပ္တိုန်၊ ဂးကောလိတညး ညးတၠအစောန်၊ ဒေါဝ်အရှန်ကၠာ ကျာ်ပြာကတ်ပၠန်၊ ဒှ်ကွးဇွိမွဲ မပြဲလောန်သန်၊ မုဂ္ဂလာန်ပြဲ ကျာ်တြဲခုတ်ပ္တိုန်၊ ဣဒ္ဓိဗလပၠန် အစောံပြာထာ၊ ဂွံဓဝ်တုဲကီု သီုကဵုညးၜါ၊ ညာတ်ဓဝ်နိဗ္ဗာန် ဆာန်ဍူအ္စာ၊ သၟိက်ကဵုတိတ်ဗၠး နူပးဝိဇ္ဇာ၊ ၜိုန်ကော်ခဴရ ဟွံပကေၚ်ကာ၊ သီုကဵုညးၜါ ချပ်ပိုၚ်ခြာရ၊ ပိုဲဟိုတ်ဒှ်ကွး ဟွံဝးဓဝ်မၞ၊ ကျာ်မဂၠိုၚ်အသဝ် ယဝ်ဂွံဆောံမ၊ နဣဒ္ဓိသၟတ် ကၞတ်လောက၊ ဍဵုဍိုက်ဟီုဝေတ် ဖေက်ဒးကေတ်စ၊ ကသပ်ဝွံဂွံမြာ အ္စာသန်ဇဲယ၊ ချပ်တုဲဟေၚ်ရ လ္ၚောဝ်ပါဒပၠန်၊ ယွံကျာ်ဂမျိုၚ် ပၞာၚ်တိုၚ်တ္ကံပန်၊ တဳသန်ဇဲယ မူလပြာပ်ညောန်၊ အဒိကိုပ်ကၠာ အ္စာခုတ်ပ္တိုန်၊ ဟိုတ်နူသာ်ဂှ် ဂၠာဲချပ်ဗှ်ရန်၊ ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး သ္ဍးကိလေသန်၊ ကျာ်သ္ဍဴတ္ကံပန် ဝေတ်ဗ္တောန်ညိအဴ၊ ကျာ်တဲနာဲညး တၠလျးတြဴ၊ ခါဂွံမိၚ်ဒး တရးဝိတှဳဇဴ၊ အတိက်ကာလ ဘဝဗွဲကြံ၊ ကေၚ်ဂွံဝေတ်လဝ် ဖအောဝ်လလဴ၊


မုက်လိက်−၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
နွံဟွံမွဲဟာ ဗ္စာရံၚ်တဴ၊ အဒိတံအဴ တရံသ္ၚောဲခြာ၊ နညာဏ်ဒိပ်ဟေၚ် ဂြၚ်ရံၚ်ညာတ်အာ၊ တုဲကျာ်ဟီုဂး ယွံလေဝ်ကွးၜါ၊ သန်ဇဲယကီု သီုဒါယကာ၊ အဲဟီုဝေတ်အဵု ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုဝါ၊ ဘဝအတိက်ကၠာ ဂၠိုၚ်ဝါရမၞး၊ ရိုဟ်မဒှ်ကောံ ကရေအဲညး၊ ဓဝ်မဂၠိုၚ်နဲ ၜိုန်အဲဟီုပျး၊ မၞဗိုန်ဇၟံ ဍေံတံဟွံဝး၊ ယိုက်လဝ်ဇၞောန်မာန် ကယျာန်ဟီုဂး၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ သ္ဇက်ဂးနွံဟာ၊ သာရိပိုတ်ရ တေဇပြဲဖါ၊ မုဂ္ဂလာကီု သီုကဵုညးၜါ၊ မိၚ်ကျာ်ဟီုပျး တၟးစိတ္တာ၊ လၟေၚ်သာဒက ဘဝတမၠာ၊ သီုကဵုညးၜါ ခါဂှ်အာတ်ပါန်၊ ယွံကျာ်မဂ္ညိ ပလိုဟ်ဗောဓိယာန်၊ ကိုပ်အဓိရ မူလဂလာန်၊ ၜိုန်ဝေတ်တဴကီု ဟီုဂးဟွံမာန်၊ လၟေၚ်ဓဝ်ဂှ် တွံကဵုနိဒါန်၊ သၟိက်ယဵုဒုၚ်အိုတ် ပၠောပ်စိုတ်ဝိညာဏ်၊ က္တဵုဗဒှ်ဇြဟာန် ဆာန်ဍူယတ်သဒှ်၊ ပိုဲဍိက်တံကီု သီုညးတၞဟ်၊ သၟိက်ဂွံမိၚ်လဝ် ဍောၚ်ဓဝ်နွံရှ်၊ တၟေၚ်ဓဝ်ဂှ် တွံပၟိၚ်ညိအဴ၊ သၟိၚ်သဳစန်ဂြ နအနုဘဴ၊ ဂါံဍိုက်ကွဳသန် ဗ္ဂန်သိန္ဓဴ၊ အရံၚ်သာ်ကၟု သ္ဇုၚ်ဂွုၜတ်သဴ၊ ဂၠးကာသအဴ ဂၠိုၚ်တဴကျာ်သြဳ၊ နက်သတ်တာရာ ကျိုၚ်လှာပေၚ်ညဳ၊ ပၠေဲပၠေဲပၠဴပၠဴ ဖျဴဖျဴဖျဳဖျဳ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် ပေၚ်ပြောဲဝိထဳ၊ လျးကဵုလျး တၟးဗ္ဂဳ၊ တူဂၠံဝိထဳ ပေၚ်ဇဳရေၚ်ဗ္ဂါ၊ လ္ၚဵုဂှ်ပျးသဲ ဗွဲဒိက္ခိဏာ၊ လ္ၚဵုဂှ်ဍောတ်ဇၞော် ပျးညတ္တရာ၊ လ္ၚဵုကောံကလောံ ပ္ၚောံအမ္ဗာ၊ အရံၚ်ဗြာဗြာ ပျးအာတ္ကံပန်၊ ပျးတဴဟွံပိုတ် တရိုပ်စိုတ်ဇန်၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ ကၠုၚ်အာလဆန်၊ ဂွံညာတ်ရေၚ်သ္ကံ၊ မုဂြံလီုၜန်၊ မိပ်တဴစရိုတ် အဵုဇိုတ်ပူဗန်၊ အိုဿီုတ္ကံပန် ဗၞုဟ်သၟိၚ်စန္ဒြာ၊ ကျာ်သ္ဍဴဇမ္မု သၟိၚ်ဂိတုပၟာ၊ ဓဝ်ကျာ်နာဲညး လျူသာ်လွာ၊ အရံၚ်ဒးရး တၟးစက္ကဝါ၊ သၚ်မတုပ်သၟတ် နက်သတ်တာရာ၊ ကမြဴဓဝ်ပၠန် စိုတ်ဇန်လိုက်ဗာ၊ ရေၚ်တၠုၚ်ဏာ မြာစိုပ်နိဗ္ဗာန်၊


မုက်လိက်−၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကျာတၠဳဂှ် ဂၠိုၚ်တေဇဥာဏ်၊ ဂြၚ်ရံၚ်တီလောဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲသန်ဋ္ဌာန်၊ သၟိက်တွံကဵုပၠန် အရှန်မွဲဟာန်၊ လၟေၚ်အၚ်္ဂ ဓမ္မနိဒါန်၊ ဝေတ်ဗော်တဳဟေၚ် ပရေၚ်ဂလာန်၊ ကျာ်တၠဳဇျာန် နညာဏ်တွံရ၊ ယွံအရှန်တံ ဗိုန်ဇၟံညာဏ၊ သၟတ်ကလၚ်ရောၚ် ထံၚ်လဝ်သောတ၊ အတိက်တေံပြဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲကာလ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ ခုတ်ပ္ညဳနာမ၊ ဨကရာဇ ဗြမ်မရာဇာ၊ ဒးရးစိစောန် ပိုၚ်နန်ထာၚ်သွာ၊ မိပ်ဇြိပ်ရာၚ်ဆာဲ စရာဲဘောဂါ၊ ဂကူဗၞးပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ ရှ်ေသှ်ေမှာဗြီု မသ္တီုဘာသာ၊ မဇၞော်ဂကူကၠာ မဟာသာလ၊ ဟိုတ်ဂကူသွံ စွံဓဝ်မၞ၊ ညးသ္အာၚ်ဂှ် ညံၚ်ဟွံသၟဟ်ရ၊ ဟွံပဆောယျာ ကၠုၚ်အာရောံဆ၊ ညးသ္အာၚ်ဂှ်ဗတ်ဍုန်ပုၚ်သွ၊ ဟွံဒုၚ်စဟေၚ်ပါဲဝေၚ်စၞ၊ ဟိုတ်ဂကူရဒှ်မၞကီု၊ မဟာသာလ ရဲခစဗြီု၊ ဗၞးဝွံရ တေဇက္ဍၚ်က္ဍီု၊ မဂၠိုၚ်ယဿပတ် ဒြပ်ရတ်မသ္တီု၊ ဒစာံစှော်ကိုတ် တော်ဂိုတ်စိုန်သ္ကီု၊ ဗော်ဗၞးတံကီု အိန်သွီုအိုတ်အာဲ၊ ကၠံသွဝ်ဂူဗ္ၚ သဗ္ဗဂၠိုၚ်ဒၞာဲ၊ ပြေၚ်ဂၠံစိချေံ ပေၚ်သ္ဂေဟ်တက်နှာဲ၊ ကွဳဍောတ်ကွဳဇၞော် ပေၚ်ဗြော်စရာဲ၊ ဥဒျာန်ပ္ကဴကၠံ ဍိက်တံၜှ်ကွာဲ၊ မဂၠိုၚ်ပိုန်စရာဲ ဂၠာဲဟီုရောမာန်၊ သိုက်လှိၚ်တဴဟေၚ် ၜိုဟ်စိုတ်ရေၚ်ကာန်၊ လ္တူလွဳမာန် မဒါန်တမၠာ၊ ဗၞးဗြဴပၠန် တန်အာဂဗ္ဘာ၊ နူတန်ဂဝ်ဗက် မသက္ကုခြာ၊ ဟွံက္တဵုဒှ်ယဲ ဘဲဝေဒနာ၊ စဟာပ်မၚ်မွဲ ဋ္ဌာန်သ္ၚောဲဟွံအာ၊ မၚ်မွဲဇကု အမှုဇြိုၚ်သာ၊ မၞတ်ဓမ္မတာ ဟွံခြာဟွံညန်၊ ဒစိတ်ဂိတု ဂွံသၠးဂဝ်ပၠန်၊ ဂွံကောန်ဗြဴမွဲ ရုပ်နဲညးသောန်၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ်ရ ဂွံလာပ်ထဝ်သန်၊ သေဋ္ဌဳမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ပူဗန်၊ လညာတ်ဝွံပြဲလောန် မ္ၚဵုတန်ဒှ်ရ၊ ဂးဣၚုဟ်ကွေံ ဗၞးသာလ၊ ကော်နၚ်အ္စာ မဟာတိက္ခ၊ ထ္ၜုတ်တၟာဲ ဇိုန်ကွာဲသက္ခ၊ ပ္ဍဲကောန်ဗြဴဍောတ် ကဵုခုတ်နာမ၊


မုက်လိက်−၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အ္စာဂှ်ရ တော်ဆသ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ သၟတ်ဝွံသၟတ် ရုပ်ညံၚ်ရဴနှံၚ်၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲဝွံအသဝ် ထတ်သန်လုပ်ကၠံၚ်၊ တော်ဂိုတ်ဂၠိုၚ်နာဲ စရာဲဇဳဂၠံၚ်၊ လညာတ်ပြဲအဵု မ္ၚဵုမၚ်္ဂလံ၊ အ္စာတော်ရံၚ် ဇဳဂၠံၚ်ဗိုတ်ပိ၊ နက်သတ်ဟေရာ စဂ္ဂတာမဂ္ညိ၊ ယးမတ်ၜါပြဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲသုခိ၊ တံကၞောတ်ရောၚ်ပြဲ အဒေါဝ်ဂှ်ဘဲမြိ၊ ၜိုန်ဒိုက်စိုတ်ကွေံ ဗၠးလီုဇိဝိ၊ အ္စာခုတ်ရ နာမဗၠးဗျိ၊ ဒိဋ္ဌိဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဗၞးဂှ်ဂွံမိၚ် ကွိၚ်ပါၚ်အ္စာ၊ အိုဟ်တၟိုဟ်စိုတ် အဵုဇိုတ်လာံတာ၊ ထဝ်သန်ဍိုပ်ဍဴ ပူဇဴအ္စာ၊ ဇိုန်ကဵုလက်ဆံၚ် လ္ၚောဝ်ပလံၚ်ဏာ၊ ချိန်ဂှ်အ္စာ တ္ညစဴအာ၊ မၞးသေဋ္ဌဳကၠာ မဟာသာလ၊ မၚ်မွဲမြိမြန် ဖန်ဖက်တော်ဆ၊ ကော်ဍိက်တြုံဗြဴ လွဳတဴခယျ၊ ဗၟဴဖျီုဖအံ မုံဂြံကဵုပ၊ ဝတ်ဗြဴတံရ ထဒၟမၚ်မွဲ၊ ဍိက်ဗြဴတံကီု အိုတ်ညးအဲလွဳ၊ ဖျီုဖအံ ဆံလံတက်တဲ၊ နနဲသာ်ဂှ် ရိုဟ်ဒဒှ်တ္ၚဲ၊ ဇၞော်တိုန်ဖေါၚ်ၚ် ညံၚ်ဒကောၚ်ဗၠဲ၊ မသက္ကုယဲ ဘဲဝေဒနာ၊ ကြဴဂှ်ဟွံလံ ဂဇံဂမာ၊ ဟွံမွဒဒဒိုက် ဗြဴသိုက္ခမာ၊ ဒါန်အတိက်ရောၚ် ထံက်ပၚ်ဍံၚ်သွာ၊ ညးဒးမုံဂြံ ဆံလံလာံသာ၊ လံညိဇၞော်အာ တီဝေါဟာပန်၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု ဟွံမိက်ဆဵုပၠန်၊ ယဝ်ဒးမိၚ်ညာတ် သ္ၚာတ်စိုတ်က္ဍန်၊ ဟွံကဵုမိၚ်ညာတ် မာတ်ဒဝ်တန်န်၊ စွံသတိဟေၚ် ဟွံကဵုဝေၚ်ခၠန်၊ အိုဿီုဒိုဟ်ပန် ဗိုန်ညန်မၚ်မွဲ၊ သေဋ္ဌဳတြုံဗြဴ ဗဴလဇမ္ၚောဲ၊ သဳမုနော်တြ ဝေါၚ်သတပ်ဂၠောဲ၊ ထိုၚ်သးထဥ ရုရုညံၚ်ပေါဲ၊ ကဵုတဴခၟ ဝေါၚ်သနတဲ၊ မိပ်စိုတ်ဟွံဟဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကၠုၚ်အာ၊ ဒါန်အတိက်သၟတ် ဝတ်ဓမ္မတာ၊ ဇၞော်တိုန်ဖေါၚ်ၚ် ညံၚ်ဍောၚ်ထာၚ်သွာ၊ ဗၞတ်အယုက်အဴ စှ်တြဴအခါ၊ ရုပ်သာ်ဂဥုပ် ညးဟွံတုပ်ၜါ၊ အလုံဍုၚ်ကၠာ ပြာကတ်ဒယှ်၊ တုပ်အဇပ္ကဴ မောဝ်နှဴဒိုဟ်စှ်၊ အမြာဲမောဝ်ပ္ဍး ထိုၚ်သးကဴဂှ်၊ ဒှ်တိုန်ခဵုခါတ် ညာတ်သၟိက်ဂွံၜှ်၊


မုက်လိက်−၁၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အလုံဍုၚ်ကၠာ မေတ္တာက္တဵုဒှ်၊ ကောန်ဝုတ်ဗၞးဂှ် ဓယှ်ရုပ်ဗြဴ၊ ကောန်သေဋ္ဌဳသ္အာၚ် တၟံပါၚ်ဂၠာဲလဴ၊ တၟံညးအဲ နတဲဇန်ပ္ကဴ၊ ဗလးကလုတ်အဵု ကဵုကၠုၚ်ပူဇဴ၊ ညးညးအဲအဲ ရိုဟ်တ္ၚဲဖက်နှဴ၊ ကလုတ်တံဟေၚ် ဂွဒးကလေၚ်စဴ၊ မနသၠုၚ်အဴ ကောန်ဗြဴသေဋ္ဌဳ၊ ပ္တေဟ်လဝ်ဗိုန် ပိုန်ရုပ်ကျာ်သြဳ၊ ဗတ်ဟီုလှေံလှန် ဟွံဗၠန်ဟွံချဳ၊ ကၟာဲဂၠိုၚ်တောၚ် ဟွံရံၚ်ဟွံသ္ၚေဝ်၊ ဂလာန်အိုဿီု ဟီုထောံဓရဳ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ လွဳဓဝ်မန၊ ညးညးအဲအဲ ဟွံဂွံမွဲရ၊ ပ္ကဴၜိုန်ဍေံဂေါဝ် မြမောဝ်ပသ၊ ညံၚ်ဗီုသာ်ဂှ် သၟဟ်ပၟာဏ၊ ဗတ်နွံမေတ္တာ ယဝ်အာဒးဂွ၊ ဟွံဂံၚ်မွဲရ အိုတ်ဒေသဍုၚ်၊ ရုပ်ဂေါဝ်ကွေံရ ဟိုတ်မနသၠုၚ်၊ ၜိုန်ရုပ်ဂေါဝ်တဴ ညံၚ်ပ္ကဴဟရုၚ်၊ ပသဂၠိုက်မံၚ် ညးဟွံဂံၚ်ဆုၚ်၊ ကောန်သေဋ္ဌဳဗၠာဲ ကွာ်သာအာကၠုၚ်၊ ယိုက်စၞောန်တဲ ဂေတ်ဂြဲပါဲပုၚ်၊ သၟိက်ဂွံဂဗး ဟီုဂးတက်ၜုၚ်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် ဍုဟ်ဟွံကၠုၚ်အာ၊ မိဒိဋ္ဌဟေၚ် ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကရောံမိမ မနဖြာဖြာ၊ လ္တူပိုန်ဘိုက် တသိုက်ဘောဂါ၊ လ္တူဍိက်ကမၠောန် ကၠောန်ၜိုတ်နၚ်ဏာ၊ နပိုန်အခါ တန်တဴကၠာရ။


လၟေၚ်ဖဵုဂုန် တွံဆန္ဒ ပိုဲချူပျးဇန် ဇၟန်ဝက်ကျ၊ လၟေၚ်မဂ္ညိ ဗောဓိသတ္တ၊ ဟိုတ်အကုသဵု ဇိုန်ကဵုမူလ၊ မက္တဵုဒှ်ရ ဋ္ဌာနဍုၚ်ဂှ်၊ ဂဗ္ဘာဂမြၚ် ကြၚ်ကၠုၚ်က္တဵုဒှ်၊ ညးပမၞိဟ်ယုတ် ခါဲဒုတ်ညးချဟ်၊ ဍုဟ်ဒၞာဲ ညးပါဲရုဲစှ်၊ ဗတ်ညးဍုဟ်ကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပ္ဍဲဂကူဂှ် ကၠုၚ်ဒှ်ဂဗ္ဘ၊ ကံအတိက်ဟေၚ် ချူပြေၚ်နၚ်ဏာ၊ ပါရမဳစိ ဗောဓိသတ်ကၠာ၊ မသက္ကုယဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ အကုသဵုကီု ကုသဵုသီုၜါ၊ ဍေံဇိုန်ကဵုကၠာ သၠးဂဗ္ဘာရ၊ ဗဗွဲဓမ္မတာ ဇၞော်အာလျလျ၊ ရုပ်သာ်ဟိန်ဗိန် ဇိုၚ်သေန်တတ်ဖလ၊ မုက်လးကယေၚ်ၚံက် သီုဗ္စံက်သီုကွ၊ ရာညးညာတ်ဗိုန် ဇအိုန်ဇရ၊


မုက်လိက်−၁၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညးခုတ်နာမ မာတၚ်ဂပၠန်၊ ကရောံမိမၜါ ဂယိုၚ်လမျီုစိ ပိမိကဵုကောန်၊ လၟိုန်တ္ၚဲဟေၚ် ဟွံဂွံဝေၚ်ခၠန်၊ တ္ၚဲသဝ်စဴညောန် သန္ထာန်တာဲဝၚ်၊ တ္ၚဲယးခဵုခါတ် ဂၠာဲအာတ်စဟေၚ်၊ ခၞာတ်ထိုၚ်ရ ထ္ၜကေတ်ဓလေၚ်၊ လၟိဟ်သ္ၚိကၠာ အာတ်ဟွံခြာဝေၚ်၊ လ္ၚဵုညးချဟ် ဍုဟ်မုက်ဓစေၚ်၊ ဆညးကဵုဟေၚ် ယိုက်ဂၠေၚ်တုဲစဴ၊ ရိုဟ်တ္ၚဲအာတ်ရ ဂွံပဗုၚ်ဂၞဴ၊ ဗောဓိသတ္တ တုပ်အဇပ္ကဴ၊ ဗွဲဓမ္မတာ ဇၞော်အာသဴသဴ၊ အယုက်တိုန်ဒှ် စိုပ်စှ်တြဴ၊ မိမဗျုထဴ စိုပ်သဘဴဇရာ၊ ဗောဓိသတ္တ မာတၚ်ဂကၠာ၊ က္တဵုဒှ်ဗဒှ်ကသပ် ချပ်နပညာ၊ ဂုန်မဇၞော်ပြဲ မိမအဲၜါ၊ မဂၠိုၚ်အနန္တ ဟွံကသုန္ဓရာ၊ လၟုဟ်အဲဇၞော် အဲဒးရော်ခၠေဝ်၊ မိမဇရာ ဟွံကဵုအာတ်ရ၊ အဲအာတ်ဗ္စညိ ၜါမိကဵုမ၊ ဟွံကဵုယုတ်တ် ပ္ဍဲဝတ်ပုၚ်သွ၊ ဟွံကဵုဒိုတ်ဝါတ် ဂၠိက်ယာတ်ညိည၊ ဂၠာဲအာညံၚ်ဂွံ ဟွံဒိုအ်ဟွံလဇ၊ ချပ်တုဲဟေၚ်ရ ပ္တီမိမၜါ၊ လ္ၚောဝ်ဒးရး ဂၠးဇိုၚ်ပါဒါ၊ တုဲဟီုတုန်ရ ယွံမိမၜါ၊ လၟုဟ်ကောန်ဍောတ် ထတ်စောံမြက်စာ၊ မိမၜါဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဇရာ၊ ဂုန်မဇၞော်လှဲ လ္တူအဲကၠာ၊ ကဵုကောန်ဂွံခၠေဝ် မွဲဝါညိအဴ၊ မိမၜါဝွံ လၟုဟ်ဗျုထဴ၊ လ္ပဂၠာဲရ စၞအဟာဂၞဴ၊ မံၚ်ပ္ဍဲတာဲညိ မိလ္ပကတဴ၊ ကောန်ဂၠာဲအာတ်ဟေၚ် ဂွံယိုက်ဂၠေၚ်ဖျဴ၊ သွကအဟာဂၞဴ လ္ပကတဴညိ၊ မိၚ်ကောန်ဟီုပၠန် ဒှ်တိုန်ပဳတိ၊ ကောန်ညံၚ်ကောန်အဲ ဟွံမွဲလိုက်ပိ၊ ဟိုတ်ဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်ညးဟီုဗျိ၊ ကောန်အဲဟွံယုတ် ဟိုတ်တီဝတ်မိ၊ ညံၚ်ကောန်ဝွံစိ ဇြက်ဗျိနွံဟာ၊ ဟီုထိုၚ်ဟးကီု သီုမိမၜါ၊ ဝဳတိနရု ဒုၚ်သာဓုကာ၊ ဂးမၚ်တၚ်ဂ တၠပညာ၊ သၟိက်ခၠေဝ်ရော်ညိ ဂုန်မိမၜါ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ အဲမြာကွေံရ၊ ဂးဣၚုဟ်ပြဲ တ္ၚဲယးဂတ၊


မုက်လိက်−၁၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သွက်ကေတ်ထိုၚ်ဟေၚ် ဓလေၚ်ရပ်ထ္ၜ၊ ခၞာတ်တဲမွဲ ကွာ်သဲတိတ်ရ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ဂဇံအာတ်ရ သ္ပရာဒနာ၊ သာဓုသာဓု သာ်ဝွံကဵုမြာ၊ ဖဵုဂွံကဵုရ ပုၚ်သွအဟာ၊ သ္ၚုသီုသှုဲသၠာဲ ဂၠိုၚ်သာ်နာနာ၊ ပိုန်ကၞောတ်ပိုန် သီုကွိုန်ပညာ၊ ရုပ်ကၞတ်ရုပ် ညးဟွံတုပ်ၜါ၊ ဖဵုကဵုဒါန်ကၠာ ကဵုမြာသုခိ၊ ကဵုဂွံဗၠးယဲ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ၊ ကဵုသိုက်လှိၚ်အဴ ပ္ဍဲဘဴဂတ၊ ယဝ်စုတိအဴ ဇၟာပ်ဘဴဘဝ၊ ဋ္ဌာန်အပါဲကွေံ ကဵုဗၠးဒိဋ္ဌ၊ ဍုၚ်သွဝ်မူလ ကဵုစိုပ်ညိအဴ၊ မိၚ်ဒးဆံလံ တၟံတြုံဗြဴ၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ကဵုရ ပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ သၠုဲသၠာ်သီုသ္ၚု ဇဗၠုဗြာတ်က္ၜဴ၊ သီုစေတနာ သီုမေတ္တာဇဴ၊ မာတၚ်ဂအဴ အာတ်တဴညိညိ၊ တဲရပ်ခၞာတ် ဂၠာဲအာတ်ဇၟာပ်သ္ၚိ၊ ယဝ်ဖ္ဍောဝ်ပၠန် ညံၚ်မန်ရသိ၊ မိၚ်ဒးစိုတ်ချဳ ရာသဳပက္ကတိ၊ ဂြပ်နွံကဵုပၠန် ညံၚ်ကောန်ကဵုမိ၊ ဆုဲအာတ်အာညိ သ္ၚိဟွံညန်သ္ၚောဲ၊ မာတၚ်ဂဗိုန် ဖ္ဍောတ်တိုန်သဲသဲ၊ သာဓုသာဓု ယွံလဇုအဲ၊ ယွံဗဴယွံလနော်တြၝဲ၊ ဆာန်ဍူညိရ ဒါနရောၚ်ပြဲ၊ ဒါန်ဂွံနိဿဲ ကြဴတဲဒှ်မ၊ အယုဝဏ္ဏ သုခဗလ၊ ဂွံဍိုက်ပေၚ်တဴ ဇၟာပ်ကဵုဘဝ၊ ပိုန်မၞိဟ်ပိုန်သွဝ် ဗွဝ်သုခ၊ ဋ္ဌာန်အပါဲကၠာ ဟွံဒးအာရ၊ ယွံမိယွံမ သၠးညိရအဴ၊ ဝုတ်တ်ဗၠာဲဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလထဴ၊ သၟတ်တြုံကီု သီုကဵုသၟတ်ဗြဴ၊ ယဝ်မိၚ်ဒးအဴ ကၠုၚ်ကဵုနှဴရဴ၊ သ္ၚုသၠုဲသၠာဲရ ပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ မာတၚ်ဂအဴ ဂွံတုဲစဴအာ၊ ဂၠေၚ်ဖျဴဏာသၟတ် လျတ်သာသာ၊ ညောန်စိုပ်တာဲဝၚ် ဇရေၚ်မိမၜါ၊ ဖျေံဓလေၚ်ရ သဂါရဝါ၊ ဆန်ၜန်တုဲကီု သီုမရောံညှာ၊ လ္ၚောဝ်ဂၠးပါဒါ ခါဂှ်ဟီုပၠန်၊ ယွံလေဝ်ပိတာ ညးၜါဂၠိုၚ်ဂုန်၊ ဒုၚ်ဒါန်ညိရ ပုၚ်စၞဗျန်၊ စွံမေတ္တာပြဲ ပ္ဍဲအဲဍိက်ကောန်၊ ပြေၚ်ဖျဳတုဲသ္အး ဒးရ:ပြဲလောန်၊ ချိုန်လမုဟ်ပၠန် ဒုၚ်ဒါန်ကောန်အဴ၊ ဂမြၚ်ဇၞော်ကၠာ ညးၜါတြုံဗြဴ၊ မိၚ်လဟီုကောန် ဝန်စဝ်ပူဇဴ၊


မုက်လိက်−၁၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မိပ်တဴစရိုတ် အဵုဇိုတ်မှောဝ်ဇဴ၊ ရိုဟ်ရေၚ်ဟီုဂး ထိုၚ်သးကောန်ဂၞဴ၊ ကောန်ပိုဲဝွံအဴ ဒေဝတဴပၟာ၊ ဂၠာဲအာတ်ဟွံလံ လၟုဟ်ဏံရောၚ်အာ၊ ဂွံနၚ်ပြဟ်ရ စၞအာဟာ၊ သ္ၚုသီုသၠုဲသၠာ် ဂၠိုၚ်သာ်နာနာ၊ ၜိုန်ဂြပ်ညးလအိတ် အာတ်ကေတ်လောဲသွာ၊ ညံၚ်ကောန်ဝွံကၠာ ၜါဟွံမွဲရ၊ ထိုၚ်သးကၠာအဴ ကြဴဟာပ်ပုၚ်သွ၊ ဂဇံဒးရး ဂးမာတၚ်ဂ၊ ဍာ်ကြဴတဲပ္ညုၚ် ဍာ်သုၚ်ရပ်ထ္ၜ၊ ဇိုန်ကွာဲကဵုရ တဲမိမၜါ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တၠပညာ၊ ဟွံဂွံလၞုဟ် ပ္ၚုဟ်ဓဝ်သဒ္ဓါ၊ လၟိုန်တ္ၚဲပၠန် ကၠောန်ၜိုတ်နၚ်ဏာ၊ ဖါၚ်ဗ္စရ စၞအဟာ၊ ဟွံကဵုယုတ်မတ် ပတ်ပေါန်လွဳပရာ၊ ဒးအခိၚ်ကၠာ အာဂၠာဲအာတ်ပၠန်၊ အလုံဍုၚ်မွဲ ဂေတ်အာထဲလန်၊ ဆညးကဵုကွေံ ဟွံဂးဂၠိုၚ်အောန်၊ သိုဂၠိက်ယာတ်ကွေံ ဟီုဂးကၠိစောန်၊ ဆဂွံယိုက်ဖျဴ စဴသ္ၚိပြာပ်ညောန်၊ ဗ္စမိမပၠန် အာတ်ကၠောန်လွဳပရာ၊ မိမၜါဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဇရာ၊ နူဇရာစိ ဗျာဓိပြိုက်ဖါ၊ ယဲဂှ်ထပ်လံၚ် လံအာကြံၚ်အာ၊ ရာန်သကိုတ်ရ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဒွံမာရဏ သီုညးၜါပၠန်၊ မါတၚ်္ဂရ စိတ္တကၠိစောန်၊ ညာတ်ဒးဂိုဟ် တက်သိုဟ်ယာံဒေါန်၊ တံဇိုၚ်မိမ ယာံထပူဗန်၊ မိမဒဴထောံ ဟွံဂွံခၠေဝ်ဂုန်၊ လၞီထတ်လောန် တသောန်တသဝ်၊ အဵုတၟံတိုၚ်ဗိုတ် ဒေပ်စိုတ်ဓဇန်၊ မိလၟာဂၞဴ ကၠုၚ်ဒဴထောံကောန်၊ ကၠၚ်ဨကောဝ ဒေသဒိုဟ်ပန်၊ ဟွံမွဲကောဒေံ ကၠၚ်ရစောန်လောန်၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ဒဴထောံကောန်ဟာ၊ အဵုမဂၠိုၚ်ဂုန် သၟဟ်သုန္ဓရာ၊ လၟုံကောန်ဇၞော် ကောန်ဂွံရော်ခၠေဝ်၊ ဟွံလံသွံအဴ မိတံဒဴအာ၊ ထောံလဝ်အောန်မွဲ ညံၚ်ဇြဲဒေါဝ်ဝါ၊ ဟွံမွဲသၞေဟ်သၚ် ပါတဟၚ်သာ၊ အဵုမိမာတာ က္ဍုဟ်ကောန်ဟာအဴ၊ အဵုဓုပ်ပြကာ ယွံလၟာဂၞဴ၊ ကောန်ကဵုဒုဟ် ဍုဟ်လဝ်ကဵုဒဴ၊ ကောန်ဂၠာဲအာတ်ဇွောံ ဂွံတုဲကလေၚ်စဴ၊


မုက်လိက်−၁၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
စိုပ်သ္ၚိဇံသဝ် လ္ၚောဝ်ပူဇဴ၊ လၟုဟ်ဒဴအာ သ္ၚောဲခြာတဴ၊ ယွံလၟာဂၞဴ ဒဴထောံကောန်မွဲ၊ အဵုလၟာဂၞဴ တုပ်ရဴသၟိၚ်တ္ၚဲ၊ ပျးတကံပန် ဂေတ်လန်ဂေၚ်ထဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ဝွံ ရာဟုကၠုၚ်ပျဲ၊ လျးဂၠုထုပ် အုပ်ဒးမတ်ဗြဲ၊ ဒဵုသဝ်ပၠိုတ်အာ ပါသတြုပျဲ၊ ဒဴထောံကောန်မွဲ ကဵုညးပျဲဟာ၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ထောံကောန်ဒဴအာ၊ ဥတုဒးဂွာံ တံသၞာံလဗိုက်ကျာ၊ အကာသဓဇူ ဗြဲဂူဖြာဖြာ၊ ဍာ်ဗြဲလေဝ်ကှ် ကြဴဒှ်မုဟ်ကျာ၊ ဗြဲမတ်ကောန်ၜါ ကှ်ကီုဟာယာဲ၊ အဵုလၟာဂၞဴ ဒဴထောံကောန်ဗၠာဲ၊ ညးနွံညးသိုက် ညးဂွံအိုတ်အာဲ၊ ကောန်ဒှ်ခါဲဒုတ် ဒုဟ်ဂၠိုၚ်ဒၞာဲ၊ ဇကုမွဲအဵု ဟွံမွဲကဵုဗ္ဒာဲ၊ ကောန်ကၠၚ်ညးဂး ဒးပြးနူယာဲ၊ ကောန်ဒးတူလာဲ အဵုယာဲတၠဂုန်၊ အဵုလၟဂၞဴ ကောန်ရဴအှ်ေဒုန်၊ ဗဗုလဟဵု ဂဵုတုဲဒးသုန်၊ ပၠိုတ်တုဲဟုံအဴ ကြဴဒှ်ဗွဝ်ဂြုန်၊ ညံၚ်သာ်ဂှ်ရ ဒုက္ခမဵုရုန်၊ အဵုမိတၠဂုန် ဒဴထောံကောန်ဟာ၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ကောန်ဒှ်ပူဆာ၊ လတေံဍာ်ဆၚ် လၟောဝ်ဂၚ်္ဂါ၊ ကျာလေၚ်ကဝ်ပိုတ် သိုက်က်ဇတ်အာ၊ ရမတ်ကောန်ဆက် နူစက္ခုဒွါ၊ ရမတ်ဂၚ်္ဂါ ဇတ်မာန်ဟာအဴ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တၠအနုအဴ၊ နဓဝ်ပညာ ချပ်ဗ္စာတဴ၊ ဇာတိဇရာ ဗျုဓိဖက်နှဴ၊ ဓဝ်မာရဏ ဇၟာပ်သတ်ကျစဴ၊ ဒှ်ဗျုယဲအဴ ချိုတ်အဴဟွံလံ၊ ညံၚ်မံၚ်ညးအဲ တက်တဲကဵုကံ၊ မံၚ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ သိုတ်သာသ္ပံ၊ ဟွံဗှ်ဂၠံၚ်ချိုတ် စရိုတ်စတ္တံ၊ ညံၚ်ဟွံပြးဆာဲ ဟွံလာဲညံၚ်တၟ၊ ကာလဒးချိုတ် စိုတ်ကၠုၚ်ဒှ်ပရအ်၊ အဲလၟုံဏံ ဒှ်ပရံရသွံ၊ ချပ်ဣၚုဟ်သွံ ဂတိဂိုၚ်စွံ၊ သောကဂၠိုက်ဂၠာဲ ဂိုၚ်ဖရာဲထောံ၊ ဟွံကဵုဗၠိုက်ဗၠန် ဟွံကဵုစောန်ကလောံ၊ သောတဆေဝ်ဒဝ် ဓဝ်ရောၚ်ဇၞးဂွံ၊ မာတၚ်ဂသွံ စွံသ္တိတုဲဗ္စာ၊ တုဲသၟိက်ဂိုၚ်ရ ဇွမိမၜါ၊ ကော်ပကောံနၚ် ဂမြၚ်ရဲသာ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် သီုဗော်ပြဝါ၊


မုက်လိက်−၁၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဖန်ဖက်စဳရေၚ် လၟေၚ်အရာ၊ ပြဝေဏဳရ ယိုက်ဇွတမၠာ၊ ပြုပြေၚ်တုဲကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ သၟိက်ဂိုၚ်ဒေပ်ကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ခါဲကတိုၚ်ကၠာ သီုၜါညဳသၟဟ်၊ တိုပ်ဒေပ်ညဳသာ သီုၜါဟွံတၞဟ်၊ ကလေၚ်စဴရ ဒေသဒဒှ်၊ မာတၚ်ဂဂှ် ဂၠာဲဗှ်ဗ္စာ၊ ဗတ်အဲမွဲသွံ ချိုတ်ထောံဂွံဟာ၊ ဇၟာပ်ညးအဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ရ မူဒၞာဲပကာ၊ ခိုဝ်ခိုဝ်ခါတ်တ် ဂၠာဲအာအာတ်အာ၊ ဗွဲဓမ္မတာ အာတ်စအာရ၊ ချပ်ဣၚုဟ်ပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ပလေဝ်ကောန်တာဲ ဂၠာဲၜုန်မြ၊ ဇုက်ဝါဂၠာဲပၠန် ဆုဒုန်မှာဲမှ၊ ဂၠာဲပကောံနၚ် ပြုပြေၚ်သက္ခဏ၊ သၞာံဂၠဴမူလ ဂွံပကၟဳ၊ ဒုန်ၜဝ်ထၞေက် ကရေက်ဝဏဳ၊ ဇုက်ညးဒက်ဂဝ် ဒက်ကွဝ်ညဳညဳ၊ ယာတ်ညးဂြာပ်ဇွ ဂွံဇိၚ်ပဂၞဳ၊ အိုတ်ဂမြၚ်ပၠန် ဗိုၚ်ကၠောန်ပလွဳ၊ မံၚ်တဴညဳညဳ ပနဳသုသာန်၊ တၠပညာ ပ္စာနညာဏ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ဟေၚ် ပရေၚ်နဳဒါန်၊ ခါဲဒုတ်ညးဍုဟ် စုတ်ဒုဟ်သီုကွာန်၊ ဂကူယုတ်ကွေံ ဟီုက္ၜေဟ်အဓာန်၊ အိုတ်ဇၟာပ်ကွာန် ကွာ်ဍာန်ညးချဟ်၊ ဂကူယုတ်ကွေံ ဒုဟ်ဍေံဟွံဒှ်၊ စိုတ်ယဝ်ရယုတ် ဒှ်လုတ်ကျာ်တွံ၊ ဒးစှ်ေအပါဲ ဂၠိုက်ဂၠာဲပှ်လှ်၊ ဂကူယုတ်ပြဲ ၜါနဲတုပ်သၟဟ်၊ စိုတ်သတ္တံဂှ် ဒှ်တံအရၚ်၊ သမ္မာမိစ္ဆာ စိုတ်ၜါတွံနၚ်၊ သမ္မာစိုတ် ကွာ်လောဲစိုပ်သၚ်၊ မိစ္ဆာဒှ်ဗက် နရက်ဒးကြၚ်၊ စိုတ်ယုတ်ခဵုခါတ် ပါတ်ဇၟာပ်တၚ်၊ စိုတ်ဆောံမမၚ် ဟွံဒးကြၚ်အာ၊ ဂလာန်ဝွံဂှ် ဗှ်တုဲဗ္စာ၊ ဂးမာတၚ်ဂ မိမသီုၜါ၊ ဂကူယုတ်အိုတ် ချိုတ်ရောသ္ဂးဟာ၊ ဂကူပြဲပၠန် ချိုတ်အနန္တာ၊ တိုၚ်ချိုတ်မွဲတ္ၚဲ အိုတ်အဲညးကၠာ၊ ဓဝ်မာရဏ ချပ်ဗ္စာညိ၊ လောဘဒေါသ မောဟညးပိ၊ မၞမွဲကၠာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ ယဝ်ဗက်စဍေံ ဒးစှ်ေကမ္ဘိ၊ သၟိက်ကဵုဝေၚ်ပါဲ ဂၠာဲကဵုဂတိ၊ ဝေၚ်ပါဲကၠေံညိ သတိပလွဳ၊ မဟာသာလ နာမသေဋ္ဌဳ၊


မုက်လိက်−၁၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂွံကောန်ဝုတ်မွဲ ညံၚ်နဲထဝ်ဂွဳ၊ မၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါကျာ်သြဳ၊ မဇၞော်ဓဝ်မၞ ခန္ဓပြေၚ်ဖျဳ၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဟုံလဳ ပြေၚ်ဖျဳရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ပ္ဍဲလိုက်ဝွံကွေံ ညးဟွံတုပ်အဲ၊ ဂကူပိုဲဗၞး နူညးပိုဲပြဲ၊ ထတ်သန်ဂၠိုၚ်ထပ် ပိုန်ဒြပ်ပိုဲလှဲ၊ ဂးရုပ်အသဝ် ဂေါဝ်ဆအဲမွဲ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဒက်ဂြဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကျိုၚ်လှာ၊ ကြိုက်သၟိက်ဒှ် ကာလဂှ်ကၠာ၊ သ္ဘၚ်နက်သတ် ဒးသၞောဝ်အ္စာ၊ အလုံဍုၚ်မွဲ မွဲသၞာံမွဲဝါ၊ အိုတ်ဗၞးတံ တၟံဝေါဟာ၊ ၜးကေတ်ကြိယျာ ကၠုၚ်အာလဳၜန်၊ ညးဝါတ်ညးလောဲ တံၚ်ဂြဲပြာပ်ညောန်၊ ပုၚ်ကွာၚ်စၞ သဗ္ဗဂၠာဲကၠောန်၊ ကၞာထကီု သီုပ္ကဴဇၟန် အိုတ်ဇၟာပ်သ္ၚိ တိညံၚ်ဍန်၊ ဖါပ်စ္စပၠန် တန်ဆန်ကၠုၚ်အာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဍိက်ကမၠောန်ရောၚ် ဟောဟောဂြာဂြာ၊ သၟိက်ဝေၚ်သဘၚ် အခြၚ်နာနာ၊ ဂၠာဲကၠောန်ကွာၚ်ၜဲ ဂၠိုၚ်နဲပြကာ၊ ဓရိက်ခၞာ ဂၠိုၚ်ဝေါဟာလောန်၊ ထဝ်ဗာတ်ဍာ်သာဲ ဖက်ပၠာဲခန်န်၊ သဂြာကလောံ ထောံကၠေၚ်သောန်န်၊ ဓုပ်ကဵုဓုပ်အဵု ဂွဳကဵုဂွဳပၠန်၊ ဝေါဟာဗၞး ဒးရးဂၠာဲကၠောန်၊ ဍိုက်ပေၚ်စိစောန် ဂၠာဲကၠောန်ဗဒှ်၊ ကော်ဍိက်ဗြဴပၠန် ဗၞတ်မသုန်စှော်၊ ကဵုကျိုၚ်ကျဝ်အဴ ပ္ကဴကဵုစရှ်၊ ကော်ဍိက်တြုံရ ခၞံညဳသၟဟ်၊ မသုန်စှော်ကၠာ ဟွံခြာတၞဟ်၊ ကောံတုဲညဳသၟဟ် ပြဟ်ကဵုနၚ်ကွဳ၊ အမာဲပုၚ်သွ စၞကွာၚ်ဂွဳ၊ လ္ၚဵုဂှ်စန်ဒက် ကၠံက်ဂွက်ဓရဳ၊ မြမောဝ်ဂၠိုၚ်ဂၠၚ် ကဵုပၟၚ်ကဵုဂွဳ၊ ဍိုက်စုတ်ပေၚ်ဍတ် ဟွံလျတ်ချဳ၊ ဍိုက်ပေၚ်ဇၟာပ်ကွဳ ညဳညဳသာသာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဒးရး ၜးလဝ်ကြိယျာ၊ ကွဳဇရာထဝ် အသဝ်သာ်လွာ၊ ကျိုၚ်လဝ်ဒးရး ချေံသိန္ဓဴၜါ၊ ဗ္ဂန်ကေတ်တုဲ သၟိက်အာဥဒျာန်၊ ဍိုက်ကွဳကမၠေ အသေအဟာန်၊ ညးညးအဲအဲ ထပ်ဂၠောဲပေၚ်ဍာန်၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် လ္ၚဵုဍိုက်ကွဳယာန်၊


မုက်လိက်−၁၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကောန်သေဋ္ဌဳဗြဴ ပ္ကဴလှဖ္ဍာန်၊ ကၟဳလဝ်ကွဳယာန် မွဲဟာန်သၟိက်အာ၊ ခၞဂှ်ပၠန် ဖျေံအမန္တာ၊ ယွံလေဝ်ဍိက်သ္ကံ လ္ပသ္ပံသာ၊ လညာတ်ယုတ်ကွေံ မၞးတံဆေဝ်တာ၊ မၞိဟ်ချိုတ်မၞိဟ်ယဲ ကဵုပါဲသ္ၚောဲခြာ၊ ခါဲဒုတ်ယုတ်မာ ပကဵုဒနာကြတ်၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု လေပ်ဆဵုဒးပယျတ်၊ ယာံအဲညာတ်ကွေံ ဟွံဒးကဵုမတ်၊ ဟွံဒးညာတ်မွဲ နူအဲဍောတ်တ်၊ ဂၠံၚ်ပိုဲအာကွေံ ပကဵုဍေံတတ်၊ မၞးတံဍောတ်ဇၞော် စဳစောတ်မၚ်မွဲ၊ မိၚ်တုဲဆံလံ ဍိက်သ္ကံရဲ၊ လ္ၚဵုလေံလွပ် ရၠ်ကေတ်နတဲ၊ ကွာ်အာဂတ ဟီုရသဲသဲ၊ ဟွံမွဲမ္ၚဵုကၠာ ပါဲသာဲသ္ၚောဲ၊ ကောန်သေဋ္ဌဳပြဲ တ္ၚဲဝွံတိတ်ကၠုၚ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ဂၠာဲစၞပုၚ်၊ တ္ၚဲဝွံပြဲဟေၚ် ဝေၚ်သဘၚ်ဍုၚ်၊ ဇၟာပ်ညးဇၟာပ်ကွာန် ကဵုဒါန်အာကၠုၚ်၊ အဲဂွံလောဲရ စိတ္တကေဝ်ဇြုၚ်၊ ဂွံကသပ်ပ္ညုၚ် ကွာ်ကၠုၚ်ဇောဲဇောဲ၊ ခၞာတ်နတဲ ထိုၚ်မွဲကၟာဲ၊ ဆဵုသ္ၚိလုပ်အာတ် ဟွံဒးဝါတ်ခါဲ၊ ဆညာတ်ဒးကဵု ကုသဵုဇိုန်ကွာ်၊ ဆဵုဒးပေၚ်ခုတ် ဍိက်ဝုတ်ဍိက်ဗၠာဲ၊ ဍေံဟီုသ္ကာတ်သာဲ ဂၠိုၚ်ဒၞာဲဆေဝ်တာ၊ ဟေံမာတၚ်္ဂ မၞးလ္ပအာ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ဗှ်ေမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ တေံနာဲပိုဲကွေံ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဟွံမိက်ညာတ်ဟေၚ် အမၚ်္ဂလာ၊ မၞးလ္ပအာ ယဝ်အာဒှ်ဝါတ်၊ မာတၚ်ဂဗၠာဲ ဂါဲဝါဲခါတ်မါတ်၊ ဟွံဟီုဟွံခၠေဝ် ကွာ်ကြေဝ်ဂၠာဲအာတ်၊ ဍိက်တံအိုဿီ ဗိုၚ်ဟီုရာဲသာတ်၊ ဟေံမာတၚ်ဂ ယဂၠာဲပတိဃာတ်၊ နာဲပိုဲယာံညာတ် ဒှ်ဝါတ်ရယ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ဓဏာတ်တဲမွဲ ကွာ်သဲဗၠဗၠ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ စဝ်ကၠုၚ်ကွဳရ၊ ဂွံညာတ်ကေတ်ကွေံ မၞးမာတၚ်ဂ၊ ချပ်ခါ်ဆိုအ်ေ ဇအိန်ဇရထအအ်၊ တုဲသၟာန်တိုန်ကွေံ ယွံလေဝ်မၞးတံ၊ ဒးညာတ်လၟုဟ် ညးဂှ်ဍေံဏံ၊ မူယၟုကီု ဟီုပကဵုလံ၊ ဟိန်ဗိန်ယုတ်မာ လအာညံၚ်ပရံ၊ ညးဂှ်ဍေံဏံ မၞးတံဟီုစံ၊ ဍိက်ဂမၠိုၚ်ဂွိၚ် မိၚ်ဒးအသံ၊


မုက်လိက်−၁၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္ၚောဝ်ပ္တီညိ ယွံမိတ္ကံဇမ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ဍေံမၞိဟ်ပရံ၊ ပိုဲဍိက်ဆေဝ်တာ ဂၠိုၚ်ဝါလ္ၚီကၠံ၊ ဍေံဟွံဒိုအ်စံ ဍေံကြံလောန်အဴ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ မိၚ်ချဳလိုက်လဴ၊ ညာတ်မာတၚ်ဂ ဒေါသဖက်နှဴ၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု ဆဵုဘာ်တရဴ၊ ဟွံမိက်အာဟေၚ် ဂေတ်ကလေၚ်စဴ၊ ချပ်ခါ်တုဲအဴ ကလေၚ်စဴအာရ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳကီု ဟီုသီုဒေါသ၊ ဟိုယ်လေဝ်ယတံ တ္ၚဲဏံဒးဂွံ၊ ဒၟာနူဂမြၚ် ယမာတၚ်ဂ၊ ဟွံဂွံစသုၚ် ပုၚ်ကွာၚ်စၞ၊ ကဵုဘဲဒက္ခ ဒးရယတံ၊ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ကီု ဟီုတုန်ခံခံ၊ ကဵုဘဲလၟုံရ ပစွံဍေံလံ၊ ဂၠောဲလုပ်ဗိုန်ဗတ် ဍေံရပ်ပတ်ကံ၊ လ္ၚဵုဍေံခၞက် တက်ဗိုတ်ကဵုတၟံ၊ စိပ်တိုန်ဂြိုဟ်ချအ် ကံဝ်မတ်ပ္တဴ၊ ဍိက်သ္ကံရဲ တက်ဖဲစဴအာ၊ ဍေံပၠောထောံအဵု ညံၚ်ကဵုဇွဂၠဴ၊ ဗောဓိသတ္တ တၠအနှဘဴ၊ ဓဝ်အကုသဵု ဇိုန်ကဵုဖက်နှဴ၊ ဟွံဂွံချိုတ်အဴ လောတ်လောကၟဝ်၊ ဂိသၠောံကာယျ သဗသ္အဝ်၊ ဝိုတ်သ္တိကီု တသ္ၚဳကသဝ်၊ လောတ်လောကၟဝ် ကသဝ်သာသာ၊ လံညိဗ္ၜူဗၠး ဂွးတိဇက်အာ၊ ဇရေၚ်သၞိၚ်ဇြဲ ထောံဇိုၚ်တဲၜါ၊ လၟောၚ်ဂၠိုၚ်ထပ် ဗကပ်လ္ၚာ၊ နကဵုတဲကဵု ဗက်ဍဵုညှာညှာ၊ ပတ်ဇွိတ်သာသာ ဂိဟဲအာရ၊ ဇက်က္တဵုပၠန် ဂဇုန်တော်ဆ၊ အဲအာတ်စလၟုဟ် ဗၠးဒုဟ်ပွ၊ မၚ်္ဂလိကာ ဒေပ်စိုတ်ပါပ၊ ချပ်ခါ်အဲပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ စရိုတ်ဓဝ်မၞ ဍေံပနိဿဲ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ပွလုတ်ဟွံမွဲ၊ ဂၠာဲအာတ်စရ ဗၞတ်ဆစဖဲ၊ ဟွံဂၠာဲဟီုၜေဟ် ညးရးဇမ္ၚောဲ၊ ရာဒနာအဵု လ္ၚောဝ်ယဵုတဲ၊ ဍေံညာတ်ရုပ်အဲ ချဟ်ခါ်အဲပၠန်၊ ဍိက်တံဂှ်ရ ဟွံဒညရန်၊ ဍေံရပ်ဂွံအဲ ဍေံကဵုဘဲဒန်၊ ဍိက်ကဵုနာဲရ မၞတန်တန်၊ ဓဝ်မေတ္တာရ သ္တိညာဏ်အောန်၊ ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန် ဟွံချပ်စန်စာ၊ မာတၚ်ဂပြဲ ချပ်ပၠန်မွဲဝါ၊ ညးဍဵုဍိုက်သၟတ် ကဵုယုတ်ရဟာ၊ ဒေပ်စိုတ်ကဵုပြဲ မၚ်မွဲဂွံမြာ၊


မုက်လိက်−၁၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗတ်ၜုၚ်တက်ကွေံ ဖျေံဓဝ်မေတ္တာ၊ ရပ်စိုတ်သမ္မာ မြာပိုန်သုခ၊ မၚ်္ဂလိကာ ပိုၚ်ခြာမာန၊ ဓဝ်မေတ္တာသွံ အဲစွံဂတ၊ အဲဟံၚ်ပြာ်ဍေံ ဂှ်ရောၚ်ဒးပွ၊ ကြဴဂွံတီညိ သတိဗလ၊ အဲအာတ်ဍေံရ ကာလဂှ်ဒး၊ ဂးမာတၚ်ဂ တြုံတၠညး၊ ချပ်တုဲက္တဵု ဍဵုၜံၚ်ရပ်ပၞး၊ လျဝ်ဇိုၚ်တဲ ကွာ်ထဲဆဒး၊ စံဇြဟတ်ညိ ဋ္ဌာန်တိသတး၊ မာန်ကီုရဂး ဇၞးစိုတ်တုဲအာ၊ ဇောဲဇောဲဇာဲဇာဲ လုဲလာဲဇိုၚ်ၜါ၊ ဟိုတ်ညးၜုၚ်တက် ဟွံဓဝ်ဟွံယာ၊ ဒစုန်ဝါဲဝါဲ ထိုၚ်ကၟာဲဏာ၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်အာစိ သ္ၚိမၚ်္ဂလိကာ၊ ချိုန်ဂှ်စိုပ်အာ ဟွံပါလၞၚ်၊ ဂဇုန်ယဵုဲ ပ္ဍဲတြၚ်ဝၚ်၊ ဖ္ဍောဝ်သဲသဲ ဂၠိုၚ်ကဵုနဲတၚ်၊ သာဓသာဓု ဒါန်ဝွံပြဲက္ဍၚ်၊ ဒါန်ရောၚ်ဇိုန်ကဵု မဂ်ဖဵုစိုပ်သၚ်၊ ဒါန်ရောၚ်ရီုဗၚ် ဟွံဒးကြၚ်လန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုစိ ကလိဂွံထဝ်သန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုတသိုက် ပိုန်ဘိုက်တန်န်၊ ဒါန်ဇိုတ်အဝဲ ရုပ်သာ်ပြဲလောန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုကွေံ ဟွံဒးဂၠာဲကၠောန်၊ ကၠိဂွံထဝ်သန် ဒြပ်ကောန်သမ္ဘာ၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်တံ ခၞံနၚ်ဏာ၊ ဒါန်ဝွံရီုဗၚ် ဒါန်ဂွံဍံၚ်သွာ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုတသိုက် လိုက်သွဝ်သီုၜါ၊ ဒါန်ရောၚ်တိတ်ဗၠး နူပးသံသာ၊ ဒါန်မှတ်ကဵုမြာ သုခသိုၜါ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳတံ တၟံတြုံဗြဴ၊ မိၚ်ကၠုၚ်ကဵုရပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ မာတၚ်ဂကီု ဟွံကေတ်ဟီုတဴ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ ကျာ်သြဳၜတ်သဴ၊ အဲဂွံအဲစဴ အဲအာတ်တဴရောၚ်၊ ဍိုက်သ္ကံရဲ တက်တဲဂြိုၚ်ကၠံၚ်၊ ကောန်ဝုတ်အသဝ် ရုပ်ထဝ်ဒကောၚ်၊ ဂလာန်ဂှ်ကွေံ ဒှ်ဍေံဟီုဂံၚ်၊ ခါဲဒုတ်ညံၚ်ဍေံ ညာတ်ဒးစံၚ်ပရံၚ်၊ ဒှ်ဍေံအာတ်ဂံၚ် အဲစံၚ်ပြံၚ်ကွေံ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳတံ ကဵုကံဟီုၜေဟ်၊ ဍေံတံဂြိုၚ်ကၠံၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံဒး၊ လ္ၚဵုခါတ်မါတ် သၟိက်ဘာတ်ထောံဍေံ၊ လ္ၚဵုဂှ်ချပ် သၟိက်ရပ်ဂဗး၊ ဆဍေံကဵုဍေံ ဂၠာဲဟီုဂးကၠံၚ်၊ ကၠံၚ်မံၚ်ထဥ ရုရုသံၚ်သံၚ်၊ သေဋ္ဌဳဗြဴမိၚ် ဂွံၚ်ဘိုန်စိုတ်စံၚ်၊


မုက်လိက်−၂၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကော်ဍိက်ဗြဴအဵု ကဵုပါန်အခေါၚ်၊ ထဝ်သန်ကဵုဏာ ကဵုအာပလံၚ်၊ ပကဵုဍေံမံၚ် ညံၚ်ဒုၚ်ဂုန်ညိ၊ မိၚ်သေဋ္ဌဳဟီု သီုဍိက်ဗြဴပိ၊ဂိုၚ်ကေတ်ထဝ်သန် ယောန်စှ်ေအာတိ၊ ဟွံမိက်အာကီု ဍေံဟီုဒေါန်ဗျိ၊ ဍုဟ်ခါဲဒုတ်လောန် ညောန်လုပ်ညိညိ၊ စိုပ်တြၚ်ဝၚ်စိ နကြိဟီုပၠန်၊ ယွံမာတၚ်ဂ ကေတ်ရထတ်သန်၊ ကောန်ဝုတ်ညးကီု တုပ်ဗီုထဝ်သောန်၊ မၞးလ္ပအာတ် သွက်ဂွံဝါတ်လောန်၊ လံညးထေဲအဵု ညးကဵုဘဲဒန်၊ ဆဗၞတ်ထတ်သန် ကေတ်ညိပၠန်ရ၊ မာတၚ်ဂကီု ဟီုတိုန်ခယျ၊ ချိုတ်လၟုဟ်အဲ ဟွံမွဲမိမ၊ သွက်ဂွံမၚ်တာဲ ဂၠာဲဖျိန်ပုၚ်သွ၊ ဗတ်ညးဂစိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝိ၊ အာတ်ဒဵုဂွံရ ပဆေဝ်တာညိ၊ မိၚ်ကေတ်ဆဴဆဴ ဍိက်ဗြဴညးပိ၊ မိၚ်ဒးစိုတ်စံၚ် ဗီုသုၚ်ဍာ်ဂျိ၊ သၟိက်ဂွံကဵုချိုတ် ထေဲပၞတ်စိုတ်ဂိ၊ သ္ၚေဝ်မုက်တုဲဟေၚ် ကလေၚ်တိုန်သ္ၚိ၊ လ္ၚောဝ်ပ္တီစိ ယွံမိသေဋ္ဌဳ၊ လၟုဟ်ခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်ခါခၞဳ၊ ဒုၚ်ဂုန်ဍေံကီု ဍေံဟီုဝေရဳ၊ ကဵုထဝ်သန်ကွေံ ဘာတ်ဍေံဟွံချဳ၊ ဍေံအာတ်ကေတ်ပၠန် ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ၊ ခါဲဒုတ်ခါခၞဳ ဍေံဟွံချဳစဴ၊ မိၚ်လဟီုစိ မိသေဋ္ဌဳဗြဴ၊ ဇၞော်တဴဇကု သၟူဒမြဴ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ကောန် ဒယှ်လောန်တဴ၊ ပရိုၚ်သာ်ဂှ် မြဟ်ကမြဴ၊ ဂွံလောန်သဘဴ လှေံဖျဴပြဲလောန်၊ ဂးဗြဴသေဋ္ဌဳ ဂွဳစိုက်ကေတ်သန်၊ ဗၞတ်ကၠံပသာ ဂွဳဏာလှေံလှန်၊ သေဋ္ဌဳဗြဴကၠာ ကွာ်အာပြာပ်ညန်၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ယွံကောန်ယွံကောန်၊ မိနၚ်ကဵုသန် ကောန်ကေတ်ညိရ၊ သန်ကၠံပသာ အာပဇွောံမ၊ ကြဴဟွံဒးအာတ် ဟွံဝါတ်စၞ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ ကဵုမြာသုခ၊ အာတ်ကောန်ကွေံ ဟွံဒးပွ၊ ညးမိၚ်ဒးဂွ စဴကၠာရကောန်၊ မိၚ်သေဋ္ဌဳဗြဴ ဟီုတဴသောန်သောန်၊ မာတၚ်ဂကီု ဟီုခၠေဝ်ပလန်၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ကီု မူနွံပၟိက်သန်၊ ခါဲဒုတ်သိုက်ကွေံ ညးထိုၚ်သးအောန်၊


မုက်လိက်−၂၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟိုတ်ဂှ်အဲပၠန် ဂၠာဲကောန်သမ္ဘာ၊ အဲဒးအာတ်စိ မၚ်္ဂလိကာ၊ ဗတ်ရဂစိုတ် ကဵုအိုတ်ဇိဝါ၊ အဲအါတ်ညံၚ်ဂွံ ဒိုအ်ပၠန်ဂွံဟာ၊ချိုန်လၟုံပြဲ ကဵုအဲစဴအာ၊ ဗတ်ဟီုလာံသာ အဲဟွံအာရ၊ ပါၚ်တရၚ်ဝၚ် ဂးမာတၚ်ဂ၊ တိက်လၞၚ်ကၠာ ဗဒေါံဖျေံကာယျ၊ ပိတ္ၚဲလ္အိတ် ဟွံကေတ်ပုၚ်သွ၊ ပ္တပ်ဇိုၚ်တဲ တုပ်နဲဇွ၊ ပညံၚ်ချိုတ်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ပရိုၚ်သာ်ဂှ် ဒယှ်တန်တန်၊ မၞစိုတ်ယုတ် ခါဲဒုတ်အာန်ကောန်၊ ကောန်ဗၠာဲသေဋ္ဌဳ ဟီုကြေဝ်ဂၠာဲလန်၊ အလုံဍုၚ်မွဲ ညးအဲလီၜန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် ကောန်ကၠုၚ်ပြာပ်ညန်၊ ဟီုရေၚ်သ္ကံပၠန် ဒးဂွန်ရယ၊ ပိုဲကၠုၚ်ဒုၚ်ဂုန် ညးပ္တိုန်မာန၊ လၟုံဒးအဵု ကဵုမာတၚ်ဂ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ဏာ ဂွမာဂွ၊ ကံဍေံစိုပ်ဍေံ ပေၚ်စိုတ်ဍေံရ၊ ဟိုတ်နူဓဝ်မၞ ဂွံရဟွံလံ၊ ဍေံဟီုတိုန်ပလေ ဟိုယဲလေယတံ၊ ပိုဲလၟုဟ်ရ ပိုဲပသောၚ်ဏံ၊ ကဵုမာတၚ်ဂ ပိုဲပသ္ကံ၊ ပကဵုညးပျဲ ဘဲပကဵုဒွံ၊ ဍေံဂွံဗြဴဏံ ယတံထေဲဟာ၊ လ္ၚဵုဂှ်အီဂြိုၚ် တက်ဇိုၚ်တဲၜါ၊ ဗြဴသၠုၚ်မာန မူပရောဇွာ၊ စိုတ်ညံၚ်အိက်အာ် ရုပ်သာ်ဍေံကျေဝ်၊ ဗြဴသာ်ဂှ်ကွေံ စရုပ်ဍေံဟာ၊ ဍုဟ်ကွေံရဇွာ ကဵုဏာခါဲဒုတ်၊ ညးလ္ၚဵုကီု ဍေံဟီုဂၠာဲပျုတ်၊ ယွံလေဝ်ယတံ ဗြဴဏံဗြဴယုတ်၊ ပိုဲတီလံကွေံ နူဍေံဍောတ်တ်၊ သၠုၚ်မၞအဵု ဒဵုဍေံဒှ်ဝုတ်၊ ဟိုတ်နူဍေံယုတ် ခါဲဒုတ်အာတ်ဍေံ၊ လ္ၚဵုဟီုတိုန်ပြဟ် ဒှ်ကွေံဒှ်ကွေံ၊ မိၚ်ညးဟီုဂှ် ချဟ်ခါ်လဝ်ဍေံ၊ ဍိက်သ္ကံစိုတ်သၠုၚ် တက်ၜုၚ်ဂဗး၊ ဟိုတ်ပွလုတ် ယုတ်မာပဒး၊ မာတၚ်ဂကွေံ ဍေံအာတ်ရောၚ်ယ၊ သေဋ္ဌဳဗၠာဲရောၚ် ဟီုကၠံၚ်ခယျ၊ အိုဿီုညးအဲ တက်တဲဂြိုၚ်ခ၊ မိပ်စိုတ်ယူယာ် ဒံၚ်သၠာ်ရ၊ ကောံတုဲရံၚ်ပၠန် ယတံပကသဳ၊ ဟေံမာတၚ်ဂ ကၠေံစိုတ်ပလွဳ၊ ဂွံလၟုဟ်ရ မၞးလ္ပချဳ၊ ယဝ်ညးတက်ကီု ပိုဲရီုညဳညဳ၊


မုက်လိက်−၂၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မၞးလ္ပချဳ လွဳကျာ်ထိုၚ်သး၊ ဗၠာဲလ္ၚဵုကီု ဍေံကော်ဟီုဂး၊ ဟေံမာတၚ်ဂ လွဳရဂွံဇၞး၊ လွဳဂှ်ကၠေံစိုတ် ဗတ်ချိုတ်လ္ပဗလး၊ လွဳမာန်ရောၚ်ပြဲ ကျာ်တြဲထိုၚ်သး၊ တိက်ဟွံချဳကွေံ ဗၠးမာန်ကီုဟာ၊ ဗၠာဲဂမၠိုၚ်ရောၚ် ကောံမံၚ်ဟောဂြာ၊ ဍေံဗိုၚ်ဟီုရ ဂၠိုၚ်ကဵုပြကာ၊ ကောံတုဲတက်တဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ဂၠောဲအာ၊ ဍေံဍုဟ်ညာတ်ဟေၚ် မၚ်္ဂလိကာ၊ ကဵုဇြဟတ်ကၠာ ကဵုမှာတၚ်ဂ၊ ဍိုက်သေဋ္ဌဳကီု ဍေံဟီုစမြ၊ ဗၞတ်မဟီုဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဟွံဂံၚ်ပျဲပျာံ ဍေံရောံဒည၊ ဗၠာဲသ္ကံရဲ ဟိုတ်မၚ်မွဲရ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တိက်ရဟွံချဳ၊ အိုတ်ပန်ဒိုဟ်စိ ဇရေၚ်သ္ၚိသေဋ္ဌဳ၊ မၞးသ္ကံရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ရံၚ်သ္ၚေဝ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ တိက်ရလွဳ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်အာ ဘာသာလီုဇဳ၊ ဂွိၚ်တိုန်ဂြိုဟ်ချဳ ဒးကၠုၚ်သ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ ဗၞးရေၚ်သ္ကံ ကောံဂဇံမံၚ်၊ ညးညးအဲအဲ ဂၠိုၚ်နဲဟီုကၠံၚ်၊ မာတၚ်္ဂချိုတ် ဝုတ်ဒိုဟ်ပန်ဂၠံၚ်၊ ထပ်ှထပှ်စိ ဇၟာပ်သ္ၚိဒးပြံၚ်၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ရောၚ် တုဲဒးပြံၚ်အာ၊ ဇာတ်ဗၞးရ ညးပပြာထာ၊ လၟုဟ်ခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ပ္ဍဲပါၚ်တြၚ် တိက်တၚ်လ္ၚာ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်ဟေၚ် လေၚ်ရသေၚ်ဟာ၊ အိုတ်မွဲဘာသာ ဒှ်လေၚ်အာရ၊ ဟိုတ်နူညးကီု လေၚ်သီုမသ၊ ကဵုပိုဲလေၚ်ကွေံ ဟွံဒးပွ၊ အိုတ်ပိုဲညးကီု ဗိုၚ်ဟီုဆောံမ၊ ညံၚ်အာကီုရ ကာလဂှ်ဒး၊ လ္ၚဵုဟီုပြဟ် ဒှ်ကွေံဒှ်ကွေံ၊ ဂကောံဝေါဟာ ဘာသာဗၞး၊ ဂုန်ကောန်ညးမွဲ ညးအဲလေၚ်ပြး၊ ယဝ်ဟွံကဵုကီု ပိုဲဟီုညံၚ်ဇၞး၊ ကသပ်ဝွံကွေံ ဒးရမၞးတံ၊ တိုၚ်ကသပ်အဵု ပိုဲပကဵုလံ၊ အိုတ်မၞးတံဟေၚ် ကောံရေၚ်သ္ကံ၊ ဂၠာဲကၠုၚ်ထိမြိ ပ္ဍဲသ္ၚိပေၚ်ချံ၊ ဆမွဲကရောံ ကောံတုဲဂဇံ၊ အိုတ်မၞးတံ ခံမံဟီုပၠန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်ညးတၠသန်၊ ဂကူပိုဲဗၞး ဒးရးပြဲလောန်၊ ဘာသာဗၞးစိ ဟွံဂွံကၠိစောန်၊ အိုဿီုညးအဲ မၚ်မွဲတန်န်၊


မုက်လိက်−၂၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ချိုတ်လၟုဟ်ပၠန် ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ရောၚ် တိက်မံၚ်ဟွံချဳ၊ ထပှ်တ္ၚဲရ လံခန္ဓဏှဳ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်အာ ဘာသာလီုဇဳ၊ ဒးဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာကၠၚ်ဟဳ၊ ဟိုတ်ဂှ်သေဋ္ဌဳ သ္ၚေဝ်တုဲတော်ဆ၊ ဂုန်ကောန်ဝုတ်မွဲ သီုရဲမသ၊ ဒးလေၚ်တဴအဆက် အနာဂတ်ဂတ၊ လေၚ်ညးမွဲဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ လေၚ်သီုမသ ဝါတ်ရသေဋ္ဌဳ၊ မဟာသာလ တော်ဆဂၠာဲသ္ၚဳ၊ လၟုဟ်ဝါတ်လောန် ဂုန်ကောန်ကျာ်သြဳ၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်စုတ် ခါဲဒုတ်ခါခၞဳ၊ ဟွံဂွံဟွံအာ ဗက်ဏာဟွံချဳ၊ လံဖေက်ချိုတ်ပၠန် ခန္ဓဍေံဏှဳ၊ ဍေံချိုတ်လီုဇဳ ပြဝေဏဳဗၞး၊ ဒးကဵုဏာကောန် သၞောဝ်ပၠန်ဂတး၊ ဟွံကဵုဒှ်ဝါတ် ဝါတ်သီုညးအဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ရ သိက်ဂွံပဒး၊ အိုတ်ကသပ်ရောၚ် ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ကွေံ ဟွံဟီုဂးပၠန်၊ ဗၞးဂမၠိုၚ် ဗိုၚ်ဟီုတန်တန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်တၠသန်၊ ဟွံဟီုသၚ်ရိုဟ် လၟုဟ်ဂိုဟ်ကောန်၊ ညးဂမၠိုၚ်ဂှ် ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သီုသေဋ္ဌဳပၠန် သီုကောန်သီုဗြဴ၊ သဳမူနော်တြ မသကောန်စဴ၊ အဆက်ဆက် ဂၠိုၚ်လောန်ဖက်နှဴ၊ ဒးဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာဗွဲကြဴ၊ ဗတ်ဒြပ်နွံကွေံ ညးဟွံရဴဂဴ၊ ယဝ်ဂိုဟ်ကောန်ဗြဴ ကြဴတဲဒးဟောံ၊ သေဋ္ဌဳၜိုန်ကြံ ဂဇံဒေန်ဗျောံ၊ ဖျုန်ဂြိုဟ်ဂတဝ် ဒှ်ဓဝ်ဇြဟောံ၊ ညံၚ်ဆုဇိုၚ်ဍာ် သၚ်လာ်ဆုဒေါံ၊ ဟွံသေၚ်မွဲသာ် ညံၚ်ညးဗာ်ပြောံ၊ ဒှ်ဓဝ်ဇြဟောံ ဒေါံစှ်ေအာရ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ရော ကောလာဟာလ၊ ၜိုန်ဟီုတိုန်ဇဳ သေဋ္ဌဳဟိတ်ဇြ၊ ဟွံကလေၚ်ပါၚ် ရမျာၚ်ညိည၊ ဒှ်မံၚ်ကၠိုက်ကၠဟ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဟီုတိုန်ပၠန်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်တၠသန်၊ ဟွံဂိုဟ်ဘာသာ လၟုဟ်ဂိုဟ်ဟာကောန်၊ ကဵုဟွံကဵုကီု ဟီုရခိုဟ်သန်၊ ယဝ်သ္ၚိတ်မံၚ်ကီု ပဟီုပိုဲဓဇန်၊ ပိုဲဟီုဒုၚ်ဂုန် တုန်စှ်ေစိုတ်ရ၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ကီု ဟွံဟီုပါတ်သဗ၊


မုက်လိက်−၂၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဇြဟာတ်ပ္ဍဲကောန် ဍိုန်တိုန်စိတ္တ၊ မွဲသာ်ဂှ်ပၠန် ရံၚ်ကဵုဝံသ၊ ဂၠိုၚ်ကဵုအောန်ဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ကောန်သၠးကဵုရ ကာလဂှ်ဒး၊ မူဟိုတ်တုန်ရော ပိုဲဂကူမၞး၊ လၟေၚ်ဝေါဟာ ဘာသာဇၞော်ကၠး၊ ဇာတ်လီုညးပါဲ ဂၠိုၚ်နဲပြးဇး၊ ဟွံဂွံအာကောံ ကရောံအဲညး၊ ကောန်ကဵုဏာကွေံ ဒှ်ဒးရးသန်၊ ချပ်တုဲသေဋ္ဌဳ ဒ္ၚဳကဵုကဵုကောန်၊ ယွံကောန်သ္ဍိုက်မ ရုပ္ပလက်သန်၊ လၟုံခါဲဒုတ် ဍေံယုတ်မာလောန်၊ ဍေံကၠုၚ်တိက်တၚ် ပါၚ်တြၚ်ပၠန်၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်ကောန် အံက်ဝါတ်လောန်ရ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်ကီု လေၚ်သီုမသ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကီု ကၠုၚ်ဟီုကြံကြ၊ ဟိုတ်ဘာသာမၞး အံက်မ္ဒးကျ၊ ချိုန်လၟုံကောန် ပ္တိုန်လဝ်စိတ္တ၊ မူဟိုတ်မွဲရ ဒါနဒှ်တံ၊ ပ္ဍဲကုသဵုရ အကုသဵုကံ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပ္ညုၚ် ဍေံကၠုၚ်ခၞံ၊ ပ္ဍဲဂၞဴအဆၚ် က္ၜၚ်လေဝ်ဒးဗြံ၊ လီုတုဲသဘဴ ကြဴခိုဟ်လေဝ်နွံ၊ ဟိုတ်ရောၚ်ဒှ်တံ ခၞံနၚ်ဏာ၊ ဟိုတ်ကဵုဖဵုရ သီုၜါပြကာ၊ ဍေံဇိုန်ကဵုသၟတ် သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ လဆောဝ်သၠုၚ်သဝ် ရေတ်ဂပဝ်အာ၊ လဆောဝ်ဒှ်ရ သုခဒုက္ခာ၊ သ္ဘဴဓဝ်ရ ဗ္စာညိရကောန်၊ လၟုံအံက်မ ဒှ်ပွဓဇန်၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ပွလုတ်ဂြန်၊ ယဝ်ဟွံကဵုသၟတ် ခါဲဒုတ်အိုတ်သ္ကန်၊ ယဝ်ဍေံချိုဃတ်ကီု လေၚ်သီုဒိုဟ်ပန်၊ ကရောံခါဲဒုတ်ရ ညံၚ်အာညိကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်ဂလာန်ညး ဟွံသၟဟ်ရထ၊ က္တဵုဒှ်စံၚ်တူ ဒွံဓဝ်သောက၊ တိုန်ညံၚ်ဂျိဇြုံ ဗ္ဒောံဖျေံကာယျ၊ ဝိုတ်သတိရ သက်ခၞပၠန်၊ သောကဍဵုဍိုက် စရိုတ်ဗၠိုက်ဗၠန်၊ ဟီုဟွံဒးဟေၚ် ညံၚ်ညးကၠေၚ်စန်၊ သဗသ္ဘာ် တသၚ်တသောန်၊ ဂွံသ္တိကီု ဂၠာဲဟီုယာံဒေါန်၊ တံဇိုၚ်မပၠန် သောန်န်ယာံတဴ၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ တၠနှဘဴ၊ မူရဴနွံဒုဟ် လၟုဟ်က္ဍုဟ်ကောန်ဂၞဴ၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ယုတ်သန်သွံအဴ၊ အံက်မကျာ်ဂန် ဓဇန်ကဵုကောန်ဂၞဴ၊


မုက်လိက်−၂၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အဵုလၟာဂၞဴ ဍုဟ်ကောန်ဗြဴဟာ၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ ဂးဓုပ်ပြကာ၊ ညးသ္အာၚ်ပၠန် ဍုဟ်ကောန်နွံဟာ၊ လၟုဟ်အံက်မ ပွမှာရာ၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ပွယုတ်မာ၊ အဵုအံက်ရာဇာ မူရာဍုဟ်ကောန်၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ တၠတိုက်သန်၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ ကောန်ဒးစောန်လောန်၊ ဗျဂ္ဃစောရ ညးပဓဇန်၊ လၟုဟ်အံက်မ ပွလုလန်၊ အဵုအံက်ကျာ်ဂန် ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ အဵုလၟာဂၞဴ မူရဴနၚ်ဒုဟ်၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်က္ဍုဟ်၊ ကောန်ဒးလေၚ်ဘဝ ဒိဋ္ဌလၟုဟ်၊ ဂစိုတ်ထောံပြဲ ကဵုဘဲဇြၚ်ဗၞုဟ်၊ ကောန်ဟွံမွဲဒုဟ် မူရာဍုဟ်ရော၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ ညးတၠအယော၊ ညးဂွံဗၠးဒုဟ် က္ဍုဟ်ကောန်ဟီုတဴ၊ ညးမိပ်စိုတ်အဴ ကြဴညးစောစ၊ ဟိုတ်ပတှ်ေညး ကောန်ဒးစံၚ်တဴ၊ အဵုမဂၠိုၚ်အယော ဗဵုညးစောဟာ၊ အဵုမဂၠိုၚ်အဇ အံက်မရာဇာ၊ ကောန်လဝ်ကဵုချိုတ် ကေတ်စိုတ်ဘာသာ၊ အိုတ်ဂကူဗၞး ကောန်ရးခန်လွာ၊ ဟိုတ်နူညးက္ဍုဟ် ဂၠာဲဒုဟ်နာနာ၊ အံက်မရာဇာ အဵုအံက်မရာဇာ ဟုံမှာရအဴ၊ အဵုမဇၞော်ဣဒ္ဓိ မိဒေဝတဴ၊ ကံအတိက်ဟေၚ် ချူပြေၚ်အဲဗြဴ၊ ဟွံသေၚ်ပ္ဍဲလၟုဟ် ဒုဟ်ကၠုၚ်ဖက်နှဴ၊ နတဲခါဲဒုတ် ညးစုတ်လလဴ၊ အဵုဒေဝတဴ ဍုဟ်အဲဗြဴဟာ၊ ဇိုန်ကဵုခါဲဒုတ် အဲဒးယုတ်မာ၊ ညံၚ်ဒဒှ်အဲ ညးဟွံမွဲၜါ၊ လၟုံမွဲဝါ ပြာ်ညိကၠာအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ သိုက္ခာဗြဴ၊ တံဇိုၚ်သၟိၚ်မ ယာံထဂၠက်သ္ဍဴ၊ နရာတ်ဇတဝ် ဖ္အောဝ်စိုတ်ဇဴ၊ ဂၠးကၞေၚ်အဝဲ ယဵုတဲညံၚ်ပ္ကဴ၊ လ္ၚောဝ်သၟိၚ်မအဴ ရဴဝွံသ္ဂးပၠန်၊ ယွံလေအံမ တၠတိုက်သန်၊ ခါဲဒုတ်ဂၠိုၚ်ဒုဟ် အဲဗြဴဍုဟ်လောန်၊ နူဍောတ်တ်ဟေၚ် အဲဗြဴဝေၚ်ခၠန်၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်ကွေံ ဒးကဵုဏာကောန်၊ အံက်မကျာ်ဂန် ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ ဗတ်ဍေံအာတ်ပၠန် ကဵုသန်ဗက်ဖျဴ၊


မုက်လိက်−၂၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကဵုဍိက်တံဓဇက် ၜုၚ်တက်ဗက်ဗဒဴ၊ ကဵုဘဲဓိမြိ ဍေံဂိဒးစဴ၊ ဟွံမိက်ဗက်အဵု ဇိုန်ကဵုကောန်ဂၞဴ၊ ကံအဲဍိက်ဗြဴ ခၞံတဴသ္ဂးဟာ၊ မွဲသာ်သၟိၚ်မ ကျရောံပြဝါ၊ ကောန်စၞးထောံရ ဗက်စဘာသာ၊ ရန်ကဵုညးကွေံ ကောန်ဒးကဵုဏာ၊ ဟွံချပ်ဂၠိုၚ်ဂၠေံ ပွမှာရာ၊ သၟိၚ်မရာဇာ အေၚ်ညိကၠာအဴ၊ သေဋ္ဌဳမိၚ်ကီုသၟိက်ဟီုဖ္အောဝ်အဴ၊ ယွံကောန်သ္ဍိုက်မ အဇဍောၚ်ပ္ကဴ၊ လၟေၚ်ဓဝ်စိ သတိသှ်ပတဴ၊ ကံပြုပြေၚ်ရ ကံပၠတြဴ၊ အိုတ်သတ္တံအဴ ဂေတ်တဴသံသာ၊ ကံဇိုန်ကဵုဟေၚ် ကံနၚ်ကံဏာ၊ ကံရောၚ်ဒှ်သၠဲ သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ လဆောဝ်သၠုၚ်သဝ် ဂွံသွဝ်အာ၊ အိုတ်သီုညးအဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ ပဒှ်သၚ်ကာ ညံၚ်အာရကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊ ဂၠုသူစရိုတ် အိုဿီုဒိုဟ်ပန်၊ သီုဓဝ်ဟိရိ သတိစွံပ္တိုန်၊ ဟိုတ်အသံရ မိမပြဲလောန်၊ ယဵုဒုၚ်ကေတ်ပၠန် တိုၚ်အမန္တာ၊ ကယိုၚ်မဂ္ညိ အိုဿီုကြိယျာ၊ ဂယိုၚ်ဂှ်သွံ ၜးစွံသာသာ၊ ယာတ်မစောန်ပြံက် ဗစံက်ဂဝါန်၊ ဒးကျိုၚ်သၠောံစုတ် ခါဲဒုတ်ပၟာ၊ ဇရေၚ်မိမာ တာကွာ်ရဴဂဴ၊ သၟိက်ခၠေဝ်ရော်ပၠန် ဂုန်လၟာဂၞဴ၊ စိုပ်တုဲဂဇံ တဲခၠာံပ္ကဴ၊ ချိုန်ဂွံညာတ်ဒး မိဗၞးဗြဴ၊ ကၠိၚ်ရုပ်ကောန် သိုဟ်စန်လိုက်လဴ၊ သဗသ္အဝ်တဴ ညံၚ်ရဴကၠေၚ်စန်၊ နရာတ်သ္အဝ် တသဝ်တသောန်၊ ဒတဝ်ဖျုန်ဂြိုဟ် ဟီုရိုဟ်ရေၚ်ဒေါန်၊ ဟီုအာယာံအာ စံၚ်ဏှာပူဗန်၊ မိဒးကြံအု ဟိုတ်ဆာန်ဍူကောန်၊ ဗၞးဗြဴပၠန် ယာံဒက်ဒေါန်တဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်ဗြဴ ၊ ယဵုတဲဂဇံ ကၠံမိဂၞဴ၊ ဝါစဳကာယ စိတ္တဖက်နှဴ၊ လ္ပုဟ်တဲစှ် သၟဟ်ဍောၚ်ပ်ကဴ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်ဗြဴ ကဵုစ္ဍးဒဴညိ၊ ဗၞးဗြဴကီု ဟီုတိုန်တသိ၊ သာဓုသာဓု အယုဝုဒ္ဓိ၊ သဗ္ဗဒုဟ်ပၠန် ပကဵုစောန်ကၠိ၊ အိုတ်သဗ္ဗယဲ ဘဲပကဵုမြိ၊ ကဵုဒှ်သုခိ ညံၚ်အာညိကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊


မုက်လိက်−၂၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကလံမိတုဲ သုဲဂါဲအာပၠန်၊ သၟိက်ကလံရ သၟိၚ်မကျာ်ဂန်၊ ယောန်လုပ်သာသာ ခါမပြာပ်ညောန်၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ပၠန် ညာတ်ဒးကောန်ဗြဴ၊ ဒှ်တိုန်ဝိဝိၚ် ကၠိၚ်ကောန်ဂၞဴ၊ ညံၚ်ရဴဒးဂျိ သတိဖက်နှဴ၊ ဟီုဇီုဟွံဒး ညံၚ်ညးက္ဍိုၚ်ကၠဴ၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်အဴ ရမတ်ရဴဗြဲ၊ မၚ်္ဂလိကာ ယဵုသ္ပာတဲ၊ သီုမဇံသဝ် လ္ၚောဝ်အဲပရဲ၊ ဝါစဳကာယျ သီုစိတ္တပ္ဍဲ၊ သီုမသိပ်ဂၠိပ် ကၞိပ်အဝဲ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်မွဲ ကဵုစ္ဍးသ္ၚောဲညိ၊ သီုမကၠၚ်ဟဳ သေဋ္ဌဳဇၞော်စိ၊ ဒုၚ်သာဓုပၠန် ပ္ဍဲစိုတ်စောန်ကၠိ၊ ကောန်ဒးစ္ဍးအာ ပၟာသုၚ်ဂျိ၊ အိုတ်ဝေဒနာ ပကဵုပါမြိ၊ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ ဒိဋ္ဌဝုတ္တိ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ညိ သုခကဵုတန်၊ ညံၚ်အာညံၚ်အာ ညံၚ်အာရကောန်၊ ကံဝဳပက်ရ အံက်မဟွံဓဇန်၊ ယဝ်ကောန်စှ်ေစး အံက်ဒးဘဲဒန်၊ အိုဿီုဝေါၚ်သ ဋ္ဌာနဒိုဟ်ပန်၊ ကောန်ဂွံဍံၚ်သွာ စေတနာပ္တိုန်၊ ညံၚ်အာရကောန် ပစောန်စိုတ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ တုဲစ္ဍးတိတ်အာ ဗ္စာတော်ဆ၊ အိုတ်သတ္တံရော အလုံလောက၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်ကံ တံပထမ၊ ကာမာဝစရ နမကုသဵု၊ ဟိန်ဏာဒါန်ပ္ညုၚ် ဍေံကၠုၚ်ဇိုန်ကဵု၊ လဆောဝ်ဂှ်ခိုဟ် လဆောဝ်ဂှ်ရုန်မဵု၊ ဆာန်ဒးသာဲရောၚ် ဍုဟ်မဗံၚ်ဒးဆဵု၊ ပၟိက်သၟိက်ဂွံ ဟွံဂွံလၚ်ပြဵု၊ ဟွံမွဲပၟိက်အဵု ဒးဆဵုဂၠိုၚ်တုန်၊ ကာမာဝစရ ဒါနဒးကၠောန်၊ ကၠုၚ်ဒှ်မၞိဟ်စိ ကၠိဂွံထဝ်သန်၊ ဇပန်ဂွံညိ တိညံၚ်ဍန်၊ သၠေဟ်သုခ ဒေပ်ရဗိုန်တ္ညန်၊ ဗတ်ဂၠိုၚ်ထဝ်သန် လေၚ်ပၠန်မွဲဝါ၊ ကုဇကုဟေၚ် ချိုတ်ပၠန်သေၚ်ဟာ၊ ဂြပ်ဒေပ်လဝ်ရောၚ် ဇမၠိၚ်သံသာ၊ ဂျိုၚ်မံၚ်ဟွံအိုတ် ချိုတ်ညးဂွံဏာ၊ ဂုပ်ရတ်သန်ထဝ် ဒေပ်လဝ်ဒှ်မှာ၊ မၚ်္ဂလိကာ ချပ်ဗ္စာရ၊ မွဲနဲသေၚ်ဟာ ချပ်အာဂတ၊ အဲဟိုတ်ဒါန်ကၠာ ကာမာဝစရ၊ ဒှ်ကောန်သေဋ္ဌဳ ရုပ်ပစဳခၞ၊ ဟိုတ်ဂၠိုၚ်သန်ထဝ် စွံဓဝ်မၞ၊


မုက်လိက်−၂၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ချိုန်လၟုံရ ဒုက္ခကၠုၚ်ပျဲ၊ ဒှ်ဂၠုဲခါဲဒုတ် ယုတ်မာလောန်တဲ၊ အိုဿီုညးတၞဟ် လေပ်ဒှ်ညံၚ်အဲ၊ ဂြပ်ကောန်သမ္ဘာ လေၚ်အာလောဲလောဲ၊ ၜိုန်ဇကုရ မာရဏပျဲ၊ ဗၠးပၠန်ဟၟဲ အိုတ်အဲညးကၠာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ မဂၠိုၚ်ကဵုကသပ် ချပ်နပညာ၊ အိုဿီုညးအဲ လန်ထဲသံၚ်သာ၊ ဇပန်ဒှ်စိ သ္တိဝိုတ်အာ၊ ညံၚ်ဟွံဒးချိုတ် ဒက်ဂတ်စိတ္တာ၊ ဟိုတ်ဓဝ်သၚ်ကာ ဟွံမှာဘဝ၊ မွဲသာ်ဒေပ်လဝ် ဟိုတ်ဓဝ်လောဘ၊ မွဲသာ်ဒေါသ မောဟမန၊ သီုကဵုဓဝ်ပန် ဗ္ဒန်ညာဏ၊ ဂၠုညံၚ်ညးမာတ် ဟွံဂွံညာတ်ရ၊ ဟွံစ္ဍးလောဘ ညာတ်ရသ္ဂးဟာ၊ ဂွံကသပ်စိ မၚ်္ဂလိကာ၊ ဝးဓဝ်မၞ လောဘဒေါသ၊ ဝေၚ်ဓဝ်မောဟ ဖေက်ဂွံရောံညှာ၊ တိုၚ်အသံရ အံက်မိပိတာ၊ ဂွဳပုၚ်သွကၠာ တုဲစှ်ေအာရ၊ ပ္ဍဲတြုၚ်ဝၚ် ဂးမာတၚ်ဂ ၊ တိက်သဝပ်လဝ် တုပ်အၚောပ်ဇွ၊ ထပှ်တ္ၚဲသွံ ဟွံဂွံပုၚ်သွ၊ ဟၟဲဇြဟတ် ဆဗၞတ်ညိည၊ မၚ်္ဂလိကာရ ခၞပြာပ်ညောန်၊ ဂဇံတုဲဗိုန် ဟီုတိုန်သောန်န်၊ ယွံနာဲပိုဲရောၚ် ညံၚ်ကတဵုညိပၠန်၊ ညံၚ်လာၚ်မုက်မတ် ပ္တိုန်ဓဝ်ခိုဟ်သန်၊ ပုၚ်သွနွံရှ် ဍာ်တှ်ခန်ခန်၊ အဲပရာပ်နၚ်ပၠန် သွက်ကောန်တၠ ၊ ညံၚ်က္တဵုညံၚ်က္တဵု ညံၚ်က္တဵုရ၊ က္တဵုဍာ်ဂွံသုၚ် ဂွံစပုၚ်သွ၊ တိုၚ်ပၟိက်စိ ကၠိဂွံဒိဋ္ဌာ၊ ပဒှ်စံၚ်တူ ပဒှ်သောက၊ ယွံမာတၚ်ဂ ညက္တဵုညိအဴ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ချပ်ဗ္စာတဴ၊ တိုၚ်လွဳကွေံ အဲဂွံဇၞးစဴ၊ လၟုဟ်အဲဂွံမြာ သိုက္ခမာဗြဴ၊ ကဵုမၚ်တာဲကွေံ အဲဒးကော်ဖျဴ၊ ချပ်တုဲသဘဴ ညံၚ်ရဴမက္တဵု၊ ဗၠာဲအလုံဍုၚ် ဍေံတံကၠုၚ်ဗဵု၊ ဍေံကော်ဟီုရ ဍေံပဝေၚ်စရဵု၊ ဟိုဲမာတၚ်ဂ မူပဟွံက္တဵု၊ မွဲအယုက်ဗှ်ေ မွဲလှ်ေဟွံဆဵု၊ ချုန်လၟုဟ်အဵု ဂွံဆဵုရယ၊ ညက္တဵုကီု ဍေံဟီုဂြိုၚ်ခ၊ ဟိုဲမတၚ်ဂ သာ်လဵုယပ၊ ပိုဲမၚ်မွဲကွေံ ယဗၠးဘဲလ္ၚ၊ ၚုဟ်တၟံယဒုၚ် ပိုဲဂွံသုၚ်စ၊ ဟွံကဵုပိုဲကၠဟ် ယဒှ်ဒုက္ခ၊ ဟီုတုဲဂြိုၚ်ရ ခယျတက်တဲ၊


မုက်လိက်−၂၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညးလ္ၚဵုကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ဟိုဲမာတၚ်ဂ လွဳရယပြဲ၊ ဟိုတ်လွဳယ ဂွံရလောဲလောဲ၊ ဂွံညံၚ်ကဵုစိုတ် ပဝိုတ်သ္ကံရဲ၊ ဟီုဂြိုၚ်ဝေၚ်ဖဲ တက်တဲစဴအာ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ယောၚ်ကတဵုသာသာ၊ က္တဵုဟွံမာန် ဟွံစအာဟာ၊ ဟွံမွဲဇြဟတ် ဂၠုသီုမတ်ၜါ၊ မၚ်္ဂလိကာညာတ် သမ္ၚာတ်ပူဆာ၊ သီုကဵုမေတ္တာ သာသာထ္ၜ၊ ဝတ်တြုံကဵုဗြဴ ရဴဗၟာဏ၊ ၜိုန်ဗၠာဲဗဵုကၠံၚ် အမာဲပုၚ်သွ၊ ဟွံရောံဒည ပြုပြေၚ်နတဲ၊ မာတၚ်ဂအဵု က္တဵုဇာဲဇောဲ၊ မၠာဲရံၚ်ကၞာတ် ညာတ်ကေတ်လောဲလောဲ၊ ညာတ်မၚ်္ဂလိကာ ချပ်ဗ္စာမွဲ၊ ပထမစိ ကိုပ်အဒိတဲ၊ ဖျဝ်မၞဍေံ ဂးဇကုအဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပြဲ အဲဗၠးဒုဟ်ဟာ၊ ကာမေသုကီု ပလီုကောန်သမ္ဘာ၊ အဲဟွံဂွံပလီု ဟီုပါန်သာသာ၊ အာတ်ပါန်ဂၠိုၚ်ကီု သီုကဵုမေတ္တာ၊ ၜိုန်ညးကဵုရောၚ် သ္ၚေဝ်ရံၚ်ညိကၠာ၊ ကြိုက်ဟွံကြိုက်ဟာ ဗ္စာရံၚ်မွဲ၊ လောကထ္ၜုတ် ဂကူယုတ်ပြဲ၊ ဂကူခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်ရအ်၊ ဍေံကောန်သေဋ္ဌဳ ညံၚ်ဗနဳတ္ၚဲ၊ ဟွံကြိုက်ကဵုဗှ်ေ ဗှ်ေပတံၚ်တဲ၊ ဗှ်ေဝေၚ်ကဵုသ္ၚောဲ ဗွဲဝိရတိ၊ မာတၚ်ဂရ ချပ်တုဲပလွဳ၊ တိုၚ်ကသပ်ပၠန် ဟွံကဵုဗၠန်ချဳ၊ ဒက်ဂန်ဗိုန်တၟံ လံခန္ဓဏှဳ၊ ချပ်ပ္ဍဲစိုတ်ရ ပညံၚ်ပိုၚ်ပြ၊ ၜးဂဇံသ္ၚေဝ် ဟွံချဳကာယျ၊ မၚ်္ဂလိကာ လာံသာခယျ၊ ယွံနာဲပိုဲရောၚ် ညံၚ်ဟာပ်ပုၚ်သွ၊ ဂွံဒှ်ဇြဟတ် ဗၞတ်ဆညိည၊ မူဒၞာဲအာဂှ် ဂွံသၟဟ်ရထ၊ ပဒှ်ၚုၚ်ၚ ဟာပ်ပုၚ်ရကော၊ ဂးမာတၚ်ဂ ညးတၠအယော၊ ဟာပ်ဖျေံပုၚ်ညိ မြိဒးဝါယျော၊ ကျာဒွံမုဟ်ဂြိုဟ် လှိုဟ်တိုန်သောသော၊ မၚ်္ဂလိကာ မေတ္တာဂၠိုၚ်အဴ၊ ဟွံဖေက်ညးစော အဵုကောသိက်ပ၊ ဂးဣၚုဟ်ပၠန် ဟွံရန်ဟွံဂွံ၊ ထံက်ကလဵုပၠန် ပဝ်ပေါန်ဓယျ၊ ဇွိတ်သြိုဟ်ဇွိတ်စး ရပ်ပၞးတုဲထ္ၜ၊


မုက်လိက်−၃၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကဵုဍာ်ညိညိ ဂိဍိုန်အာရ၊ ဒှ်တဴၚုၚ်ၚ ၚိတ်စၞဝါတ်လောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ပတ်ပေါန်၊ ဟာပ်ပုၚ်ညိညိ လံဍေံဂိအောန်၊ ပုၚ်စှ်ေဂၠိုၚ်ဇၞး ကြဴဂွံဗၠးပၠန်၊ ဗၠးတုဲဒှ်ဓဝ် ဇြဟတ်စိစောန်၊ မာတၚ်ဂပၠန် သၟိက်ဟီုဝန်စဝ်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မိရဴရုပ်ထဝ်၊ မိကောန်သေဋ္ဌဳ ပိုန်ကျာ်သြဳဗဝ်၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ဂကူယုတ်သဝ်၊ ၜိုန်ခါဲဒုတ်ကီု ပဟီုဗ္ဒေက်ဖျဝ်၊ စွံစိုတ်ကဵုသဝ် ဝးဓဝ်မၞ၊ ဂကူပိုဲပြဲ ဟွံမွဲဂုန္န၊ ဂကူယုတ်ဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ စိုတ်ယၚ်ပြဲသ္အး ဂွံဗၠးဒုက္ခ၊ လိုက်ပလိုက်ကၠာ သီုၜါဋ္ဌာဏ၊ ဒှ်ပၠန်ဒုက္ခ ပသၠေဟ်ရမိ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ယုတ်ပဟီုဗျိ၊ ဟိုတ်မဒါန်ရ မူလအဒိ၊ ဒါန်ဂှ်ဟိုတ်အဵု ဖဵုဒှ်ဇာတိ၊ ဟိုတ်ဒါန်ဇၞော်လှဲ ဇိုန်ကဵုပြဲဂၠိ၊ ပသၚ်ကာညိ ယွံမၚ်္ဂလိကာ၊ ဟီုဇီုတုဲဒှ် တၞံနယကြာ၊ မာတၚ်ဂအဵု က္တဵုသာသာ၊ ဂါံကွာ်ဇောဲဇောဲ လုဲလာဲဇိုၚ်ၜါ၊ အိုတ်တဴဇြဟတ် ဒးဖုတ်အဟာ၊ ဂးမၚ်္ဂလိကာ လဘာ်ဏာရ၊ ကၠာလောတ်ဟွံလောတ် ဇြဟတ်ဍိန်လျ၊ လုဲလုဲလာဲလာဲ ဇောဲဇာဲရံက်ရာ်၊ ဇိုၚ်ဒေၚ်ဒိုတ်ဓီု ဓယီုဗၠဗၠ၊ သီုညးၜါလ္အိတ် ပ္တိတ်ဝဳရိယ၊ ဂွံအာစိုပ်ရ ဒေသသုသာန်၊ တိုန်စိုပ်တာဲကၠာဲ ညးၜါမွဲဟာန်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ညးတၠညာဏ်၊ တိုၚ်ပၟိက်ပြဲ ဟီုမွဲဂလာန်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မူရဴစံၚ်ခလာန်၊ လ္တူအဲကၠာ ပသၚ်ကာကြာန်၊ ဒေံဗြဴဟွံကယျာန် ဂလာန်မိမ၊ ညးဇိုန်ကဵုပြဲ စိုပ်တဲအဲရ၊ ကောကဵုဒေံကၠာ စွံပၟာဏ၊ ညံၚ်ကောန်မွဲမိ သန္ဓိဇလ၊ ပိုဲပ္တန်လဝ်စိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝိ၊ စှ်ေစိုတ်ညိရ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုတဴ၊ ဒးရးအိုဿီု လဟီုကောဂၞဴ၊ ဂွိၚ်စၞပုၚ် စသုၚ်ဗွဲကြဴ၊ ဂွိၚ်ကဵုဗိုက်လ္တက် ဂၞိန်ယာတ်ဖက်နှဴ၊ ပိုဲဒှ်မၞိဟ်ဗြဴ ဒှ်စံၚ်တူလာန်၊ မာတၚ်ဂကီု ဂၠာဲဟီုလှေံလှန်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မူရဴစိုတ်ဍန်၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ရ မူဒေပ်စွံသန်၊ ဒိုတ်သိုက်ဟွံဝါတ် အာတ်ကေတ်ဂွံပၠန်၊


မုက်လိက်−၃၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂၠိက်ယာတ်ထဝ်သန် ဂွံပၠန်လောဲလောဲ၊ ဒေံဗြဴမၚ်တာဲ ဂၠာဲအာရိုဟ်တ္ၚဲ၊ သ္ၚိဆက်ရေၚ်ဗဝ် ယဝ်ညာတ်ဒးအဲ၊ ဟွံဟီုမုက်ဂွး လၚ်လးညန်သ္ၚောဲ၊ ပုၚ်သ္ၚုသၠုဲအဵု ဇိုန်ကဵုရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ပဂွိၚ်ဒေံအဲ တိုၚ်စဖဲရ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်တုဲမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ခယျ၊ ဝတ်ကောဒေံဟေၚ် ပြုပြေၚ်နာထ၊ အှော်ဍာ်သွက်သုၚ် ဗစိန်ပုၚ်သွ၊ ရှ်ေသှ်ေညံၚ်မ အဇကောပၟာ၊ ပ္ဍဲမမံၚ်ကောံ ကရောံညးၜါ၊ ဂးမာတၚ်ဂ ချပ်နပညာ၊ အိုတ်သတ္တံအဴ ဂၚေၚ်ဘဴသံသာ၊ ဘုံပိစှော်မွဲ လန်ထဲကၠုၚ်အာ၊ ချိုတ်ကဵုဒှ်ရ ဘဝနာနာ၊ ယုတ်ပြဲဇၟာပ်ရာ နာနာဘဝ၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ ဗ္စာတော်ဆ၊ ဇၟာပ်ဍုၚ်ဇၟာပ်ကွာန် ဟိုတ်ဒါန်မသ၊ ဇၟာပ်ညးအဲ ဟွံမွဲဂါရဝ၊ အရီုကြာန်ထုဲ ပတုဲဒါန၊ ကေတ်စဇျာန်မက် ဗက်ပကာသန်၊ ဇၞော်ပၟဝ်ရာဂ ပသဘၚ်ပေါဲ၊ ကာလဇိုၚ်ကဵု ကုသဵုဇမ္ၚောဲ၊ ဒးဒုၚ်စကီု သီုယုတ်သီုပြဲ၊ လဆောဝ်ဒှ်တသိုက် လဆောဝ်ဒိုက်ယဲ၊ လဆောဝ်ဂွံဇၞး လဆောဝ်ဒးဘဲ၊ သၠုၚ်သဝ်ဂၠိုၚ်နဲ ယုတ်ပြဲနာနာ၊ လဆောဝ်ဒှ်ရ ဨကရာဇာ၊ လဆောဝ်ပိုန်ဟုတ် ဒှ်မၞိဟ်ယုတ်မာ၊ လဆောဝ်စိန်ဂၠက် နရက်ဒုက္ခာ၊ လဆောဝ်ဍုၚ်သွဝ် ဂေဝ်သွဝ်အာ၊ ဘဝနာနာ စိုပ်လိုက်ဗာပၠန်၊ ဗတ်စိုပ်လိုက်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဝါတ်လောန်၊ ယဝ်ဒှ်မၞိဟ်စိ တိညံၚ်ကဵုဍန်၊ လောဘဒေါသ မောဟတန်တန်၊ ဟိုတ်နူဗိဇ္ဇ မဂှ်ပြာပ်ညောန်၊ ဇၞော်ပၟဝ်ပၠန် ကၠောန်ဒါန်မိဿ၊ ဆက်မံၚ်ဟွံသ္ဂုတ် သမုဒ္ဒယ၊ သမုဒ္ဒယော ဒုက္ခောဝန္ဓ ဗတ်ဆဵုဒးစိ၊ တိသရဏ ဟွံထောံဒဂေတ်၊ ဇြိုၚ်ရောၚ်ကေတ်စ ဘဝအနန္တဂၠိုၚ်ကဝ်ရအဴ၊ ဟွံကဵုဒှ်ရ ဘဝဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ဘဝဂွံအိုတ် ဂွံပၠိုတ်ဟုံဟဲ၊ မူမၚ်မွဲရ ဂွံပနိဿ၊


မုက်လိက်−၃၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဒဴဝတ်ပိရ ကာလဂှ်ပြဲ၊ ရုပ်နာံပၠိုတ်ဟဲ ဗၠးဘဲသံသာ၊ အဲအာပညိ ရသိဟေမာ၊ သ္ဂောံပၟဝ်ရ သမထကၠာ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ် လိုန်သဗာန်ကျာ၊ ကြဴဂွံပ္တန်လဝ် ဓဝ်ဝိပဿနာ၊ ကသပ်ဝွံဒးကၠာ မြာရကုသဵု၊ ချိုန်လၟုဟ်အဴ မၞုံဒေဴဗြဴမွဲ၊ မၚ်္ဂလိကာ ပါသတြုဝဲ၊ အဲထံက်ပၚ်ညိ ကိုပ်အဒိတုဲ၊ ကသပ်ဂှ်ရ မၞုံစိတ္တပ္ဍဲ၊ ကသပ်ဂှ်ပြဲ အဲဒးလွဳကၠာ၊ ဂးမွဲသာ်ပၠန် ချပ်နပညာ၊ လောကုတ္တဵုကီု လောကဳသီုၜါ၊ ကဵုဍိက်ပေၚ်ပြဟ် ဂှ်ရောၚ်ဂွံမြာ၊ အဲဂၠာဲအာတ်ရ ဇွောံမအဟာ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ကၠာ ကာလဒှ်ဒး၊ ဗောဓိသတ္တ တြုံတၠလွဳ၊ တိုၚ်ကသပ်ကီု သၟိက်ဂွံဟီုဂး၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါဒးရး၊ ဇွောံမဟွံမွဲ စဟွံလှဲလး၊ ဒေံဗြဴမွဲကွေံ မၚ်တာဲဒးရ၊ အဲဂၠာဲအာတ်ကီု သီုဇွောံစၞ၊ ဒေံပအာသ္ၚောဲ မၚ်မွဲစိတ္တ၊ ယဝ်ရအာသ္ၚောဲ လေပ်ဆဵုဝဲသၞ၊ ရံၚ်မၚ်မွဲညိ သတိဗလ၊ ဟိုတ်ကောဏံရ ဆောံမဗကန်၊ ဗတ်ရကောအာ ဟွံခြာသ္ၚောဲညန်၊ ဟွံကဵုလံဟေၚ် ကလေၚ်ကၠုၚ်ပၠန်၊ ဟီုတုဲစဳရေၚ် ဓလေၚ်ထိုၚ်ယန်၊ ခၞာတ်တဲမွဲ ကွာ်ထဲကြေဝ်လန်၊ ဆဵုသ္ၚိညးပၠန် ဟွံဂွံညောန်သ္ၚောဲ၊ ရပ်ခၞာတ်ပၠန် ဂဇုန်ယဵုတဲ၊ အရာဒါန်သၟတ် ဖ္ဍောတ်သဴသဴ၊ သာဓုသာဓု ဒါန်ဝွံဒှ်ပြဲ၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်မ ဒါန်ပနိဿဲ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုပြဲ ကြဴတဲဂွံမြာ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုလဝ် ရုပ်သာ်ကျေဝ်ဂေါဝ်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုသၟတ် ထတ်စောံမြက်စာ၊ ဒါန်ကဵုပိုန်ဘိုက် တသိုက်ဘောဂါ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုအယုက် ဂွံဗၠးဒုက္ခာ၊ ဒါန်ဂွံဍံၚ်သွာ ဂွံမြာသုခ၊ ဒါန်ရောၚ်ဇိုန်ကဵု မဂ်ဖဵုဂတ၊ ဒါန်လၟောဝ်တၠုၚ် ဍုၚ်နိဗ္ဗာန်၊ ဒါန်ဒှ်မူလ ကဵုညိရအဴ၊ မိၚ်ဒးဆံလံ တၟံတြုံဗြဴ၊ သီုဝုတ်သိုဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလထဴ၊ မၞိဟ်ဇၞော်ဗျုလောန် စကာကောန်စဴ၊ ခါမိၚ်ဖ္ဍောတ် ဒြပ်ရတ်ပူဇဴ၊ ဟုသၠုဲသၠာဲအဴ ကဵုတဴညးအဲ၊


မုက်လိက်−၃၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မာတၚ်ဂကၠာ အာတ်ဟါံခြာသ္ၚောဲ၊ ဆုဲအာညိညိ သ္ၚိရေၚ်ဂၠောဲ၊ ယဝ်ဖ္ဍောတ်အဵု ကၠုၚ်ဗဵုညံၚ်ပေါဲ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိသွံ အာတ်ဂွံလောလောဲ၊ ပယျာံသဝ်တ္ၚဲ ဇာဲဇောဲစဴအာ၊ ခါစဴစိုပ်သ္ၚိ ကဵုမၚ်္ဂလိကာ၊ အာတ်လၟိုန်ပြဲ မွဲတ္ၚဲမွဲဝါ၊ နဲသာ်ဂှ်ရ သ္ပလွဳပရာ၊ ဇၞတ်ပကောံရ ဇွောံမပေၚ်ဗဂါ၊ မၚ်္ဂလိကာ မိပ်စိုတ်ခါဂှ်၊ ဗောဓိသတ္တ တၠကြဳဇှ်၊ တိုၚ်ကသပ်ကၠာ မြာသၟိက်ကဵုဒှ်၊ တ္ၚဲဂတဒး နူဂယျးပြဟ်၊ ကဵုဒေံဗြဴကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ဇကုမွဲကၠာ သၟိက်အာတၞဟ်၊ တိုၚ်ကသပ်ဂှ် ပြဟ်ဒဴတိတ်အာ၊ ဇကုမွဲသ္ၚိတ် ဟွံကေတ်ပြဝါ၊ သၠးကဝိုၚ်ဍုၚ် သရုၚ်ကန္တာ၊ တြဴဂၠိၚ်သ္ၚောဲ ကွာ်သဲဒေါဝ်ဝါ၊ ဂမၠိုၚ်ကဵုအဆၚ် လစအၚ်လှာ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် ပေၚ်ဗြော်ရေၚ်ဗ္ဂာ၊ သီုဓကှ်သွာ ဝုန်ခါဗၚ်ဗွဲ၊ ကံက်ကဇုံဝေါတ် ကၟောတ်သောဲသောဲ၊ ကဴကဵုကဴပြး၊ တၞးကဵုတၞးဂၠောဲ၊ သတ်ကဵုသတ်ကောံ ခၟောံညံၚ်ခၟောံဗၠဲ၊ တဝ်ကဵုတဝ်ဖလ ကွကွဒက်ဂြဲ၊ ညာတ်ဋ္ဌာန်ဇမ္ၚောဲ ဗဵုဟွံဖဲကီု၊ လ္ၚဵုလျလျ ဖလဍီုဍီု၊ လ္ၚဵုဗြဗြး ပေါၚ်လးသာ်ဍီု၊ လ္ၚဵုဂှ်ခရံက် ဗ္စံက်ဂၠိုက်တီု၊ လ္ၚဵုခစာန်ဗြံက် ကဝံက်ဂြီုဂြီု၊ ဗဵုဟွံဖဲကီု အကြီုအၚ်လှာ၊ မွဲသာ်ဍောတ်ဇၞော် သတ်လ္တူကျာ၊ လၞေၚ်ပူပံက် ၚေက်ကြေၚ်ဂံက်ဂါ၊ ခဍိအဂၠောန် ကောန်ၜိုပ်ကောန်မာ၊ ကြေဲတေဝ်တောတ်ရ ဗျုဒိုၚ်ဂလာ၊ ဇံၚ်မံၚ်ပရောတ်ၜဳ ၜိၚ်လေဝ်သာဲအာ၊ အကၠဟ်မွဲသာ ဗၠိုပ်အာရေၚ်ၚ်၊ ဒိုၚ်ဗျုဒိုၚ်ဂလာ ယောန်အာလက်ခစေၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကဵုကံ လ္ၚဵုဂှ်ပၠံသၞေၚ်၊ လ္ၚဵုကဵုရဲသာ ဟွံကဵုခြာဝေၚ်၊ လ္ၚဵုဇဵုထုဲထ္ၜန် ညံၚ်ညးစန်ကၠေၚ်၊ ဍေံကဵုဍေံဟေၚ် ညံၚ်သ္ဘၚ်ပေါဲ ၊ ထိုၚ်သာဲအဒါဲ ဂၠာဲဇာပ်ပဝ်ဂၠောဲ၊ အလိုန်ဂြပ်သၞေၚ် အခြၚ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ ဗရုဇၞော်ဍောတ် ထတ်တ်သောဲသောဲ၊ ညံၚ်ရဴစိၚ်ဂြဝ် တိၚ်လဝ်နတဲ၊


မုက်လိက်−၃၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံမိက်အာသ္ၚောဲ ဟွံဖဲသောတ၊ ဆဂှ်ဟွံသေၚ် တၟေၚ်ဝိသေသ၊ သတ်ပ္ဍဲဍာ်ကီု မဂၠိုၚ်အနန္တ၊ ဂၠိုၚ်ထုဲဓရုဲ သီုၚုဲသီုက၊ ကၞုဟ်ကၠဴဂတာံ ဟလီုကျာံရ၊ ဇၞော်ဍောတ်နထ ဂၠိုၚ်နာမကီု၊ ဂမၠိုၚ်တ္ၜန်တ္ၜောဲ ထဝ်ဂၠောဲသီုသီု၊ လ္ၚဵုစောန်ပြံက် လ္ၚဵုမံက်လှီုလှီု၊ လ္ၚဵုသဝ်ဗၠိုက် လ္ၚဵုပိုက်ယဝီု၊ လ္ၚဵုဒံၚ်သၠာ် ညံၚ်ညးဗာ်တ္ၚီု၊ ဍေံကဵုဍေံကီု သီုသီုသာဲသာဲ၊ မာတၚ်္ဂညာတ် သမ္ၚာတ်ပူဆာ၊ ဗှ်ဇကုမွဲ ကြၚ်ထဲဂၠိုက်ဂၠာဲ၊ ဗဵုအာရံၚ်အာ ပါတဟၚ်ဂြာဲ၊ ရံၚ်အာအိုတ်မတ် စိုတ်ဍောတ်ဇၟာပ်ဒၞာဲ၊ ကွာ်အာသာဲသာဲ ပယျာဲကန္တာ၊ ကွာ်အာသောၚ်ၚ် ဗက်ူဓလောၚ်ဝါ၊ တဟၚ်ဒြာဲဇး တၟးညာတ်အာ၊ ဗျဵုဗျဵုဗျောံဗျောံ မၞုံသာ်လွာ၊ ညံၚ်ဒဵုညံၚ်ဆု သာ်ဝွံနာနာ၊ စမဳညာတ်အာ မိပ်စိုတ်ခါဂှ်၊ ဝါဝွံၜိုဟ်သ္တိုတ် မိပ်စိုတ်ပူမှ်၊ ပ္တိတ်ဝဳရိယျ စိတ္တဟွံလၞုဟ်၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ စေတနာပ္ၚုဟ်၊ ဟိုတ်ဝဳရိယ ခဏစိုပ်ပြဟ်၊ ကၞောတ်ဝါဂှ် ဇီုဇြဟ်ဗတဳ၊ ဂြိုပ်ဇီုဂြိုပ်ဗြး ပြးဗြးပေၚ်ဇဳ၊ သိၚ်သိၚ်သာဲရေၚ် ညံၚ်ညးပြေၚ်ဖျဳ၊ သၠုၚ်ၚ်တၞံလျ ကွကွမံၚ်ညိဳ၊ ကဴကဵုကဴဆက် ညံၚ်ညးဒက်ဂွဳ၊ ဂၠိုၚ်လောတ်ကျာသြီ ညံၚ်လွဳမာန်သွဝ်၊ ကွာ်အာဗဵုအာ ရံၚ်အာဗဵုဒ္ၚောဝ်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကၞာၚ်လျ သီုသၠသီုကၟဝ်၊ သၠုၚ်ၚ်သဝ်သဝ် ဗဵုလ္ၚောဝ်ဟွံဖဲ၊ ဗဵုအာရံၚ်အာ ကွာ်အာဇကုမွဲ၊ ညောန်စိုပ်ဒဵုရ သၠုၚ်လျသၠာလကဲ၊ တၞံဗၠိုဟ်မံၚ်ဗျာၚ် ထာၚ်လျမံၚ်ဂၠောဲ၊ ကဴရဴနော်နာ် ဗကေတ်သာ်ဗၠဲ၊ ယဝ်ရဍုဟ်သၟတ် သတ်ဍေံလုပ်ပေါဲ၊ ယဝ်ဍုဟ်ဍေံလကဲ တုပ်နဲသတ်ဗြာတ်၊ လ္ၚဵုဂှ်သၠုၚ်သဓုံ တၞံညံၚ်ပြသာဒ်၊ လဴဂှ်သဝ်လက် ခတောဲဂှ်ကြံၚ်ဃာတ်၊ သတ်ယဝ်ဍုဟ်ဗက် ကရေက်စဍေံဝါတ်၊


မုက်လိက်−၃၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ယဝ်စရံၚ်ကီု သီုကြောံသီုဍာတ်၊ မၞိဟ်ယဲစိုပ်ဝါတ် ကဵုဓါတ်ဒူရေန်၊ လ္ၚဵုတၞံကဓုံ ကောံညံၚ်ညဂြေန်၊ ကဴဍေံဇဝ်ပရဲ လကဲသေန်န်၊ သတ်ကြံၚ်ဗ္စံက် သီုတ္ၚံက်သီုကဝေန်၊ ယဝ်ထ္ၜးသတ်ဍေံ ညံၚ်လှ်ေညံၚ်အေန်၊ စံၚ်လဝ်စိန်န် အမြာဲဂၠိန်ခနေၚ်၊ လ္ၚဵုသၠုၚ်ခဝေါဲ ဇာၚ်ဇောဲမံၚ်ရေၚ်၊ ဟွံမွဲကၞၚ်ကဝ သၠညံၚ်ဗၞုဟ်ဇြၚ်၊ ဗရဲဗုၜတ်သတ်လက်ဂစေၚ်၊ ဍုဟ်စဖျိုတ်လောန် ခ္ဍန်ညံၚ်မဝေၚ်၊ တၞံကဵုတၞံတၟေၚ် သတ်ဟေၚ်ကော်ဍေံ၊ မွဲသာ်တၞံလ္ၚဵု ထာၚ်ကဵုထာၚ်ပြး၊ ကၞာၚ်ဗာၚ်ဟွံမွဲ သတ်လကဲပြး၊ အပ္ဍဲရဴဗြံက် ၜံက်ရံၚ်ဍေံထကး၊ ဍာ်ဍာတ်ဖျုန်ကြောံ ပ္တောံပၠန်ဟွံဒး၊ ကောန်မန်တံကွေံ ကော်ဂးသတ်ဗြဴ၊ လ္ၚဵုဗြးဗြး မွဲလှ်ေဟွံကဴ၊ သတ်တိတ်နူပီု ညံၚ်ဗီုကောန်ရဴ၊ ကြံၚ်ၜိုဟ်ပေက်ရ ဍုန်သွဖက်နှဴ၊ ဍုဟ်စဍာတ်အိုတ် ထၜိုတ်ဆဴဆဴ၊ ယဝ်ညးခုတ်ခဴ တုပ်ညံၚ်ရဴပၞဟ်၊ လ္ၚဵုသဓုံဗျာၚ် သၠကၞာၚ်မဝ်ဂၠဟ်၊ ကဴဇဝ်ပရဲ လကဲလျဟ်၊ ခတောဲၜတ်တ် ဖျိုတ်ဖျးလေဝ်ဒှ်၊ဍုဟ်စဟွံဝါတ် ဍာတ်ဖျးနွံရှ်၊ သတ်ကြုက်ရဒှ် ကော်ဍေံဂှ်ရ၊ လ္ၚဵုမွဲရဲ တၞံသောဲကွကွ၊ အလုံတၞံပၠန် ကေက်လောန်ဇလ၊ ၜှ်တၞးဍေံ ဆုၚ်ဒးပသ၊ ဖျးနူၜတ်ၜတ် ဍုဟ်မတ်ဖလ၊ ပၠာဲထဥုဲထပက် ဗၠးသက်ခၞ၊ ညးကော်တုန်အဴ သတ်ပၞဴရ၊ လ္ၚဵုတၞံဒလ ကၞာၚ်လျဍိုပ်ဍဴ၊ တၞးၜတ်တ် သတ်သီုပ္ကဴ၊ ယတ်ၜှ်ဆုၚ်ရ ပသကတဴ၊ ပါ်ရံၚ်အဒေါဝ် ခၟောဝ်ဖက်နှဴ၊ သတ်ဂှ်သဘဴ ညံၚ်ရဴသတ်ဗဳ၊ သီုသတ်သီုပ္ကဴ ဖက်နှဴညဳညဳ၊ သၟးဟေမဝန် ဂၠိုၚ်လောန်ကျာ်သြဳ၊ ညံၚ်ညးပြေၚ်ဖျဳ တုပ်ဗၞဳသွဝ်၊ ကှ်ေအနာၚ်ပြာန် ပ္ကာန်ဍောၚ်ပ္တိတ်ဇဝ်၊ အနုသ္ဇၚ်ထောဲ ခပေါဲတဝ်သွဝ်၊ အဂၠဴကြက်စၠန် ကဴသန်ကဴထဝ်၊ ပ္ၚာလာံသဴ ညံၚ်ရဴကျိုၚ်ကျဝ်၊


မုက်လိက်−၃၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သီုကဴသီုဇဝ် မြမောဝ်နာနာ၊ ပြာ်ဇုက်အဂၞု သ္ဇုၚ်ဂွုစမ္မာ၊ အံၚ်ရေၚ်သၞေၚ်ဇုက် အသုက်ကဏ္ဏကာ၊ ဓဇေၚ်သရဖဳ ပကဇဳသွာ၊ မၠဵုကဴသတၚ် ဗၚ်ယခ္ဍၚ်ရာ၊ သတ်ကဵုသတ်နှဴ ကဴကဵုကဴခြာ၊ ဇဝ်ကဵုဇဝ်ကၠာ ဂၠိုၚ်ရာစိစောန်၊ ကၞာၚ်ကဵုကၞာၚ်လျ လှကဵုလှညန်၊ ဟွံသိၚ်ဟွံသာဲ ဂၠိုၚ်ဒၞာဲစိစောန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကြပ်ဇြ တုပ်အဇသန်၊ ပ္ဍဲဂြိုပ်ဟေမန် ဂၠိုၚ်လောန်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ မာတၚ်ဂအဵု ကွာ်အာဗဵုအာ၊ သတ်ဂြိုပ်တံပၠန် သ္ၚောဲညန်ဂၠိုၚ်ရာ၊ လ္ၚဵုညံၚ်ကၞုဲဗျ လ္တူဆုမွဲသာ၊ ဍောန်ဝေၚ်ဓရီု သီုကောန်ဗာဏာ၊ သီုကဵုပြဝါ အာကၠုၚ်လဆန်၊ လ္ၚဵုညံၚ်ဂၚ် ဆၚ်အာတန်န်၊ ဆဵုဏှာအာပြဟ် ဂှ်ဂှ်ဟီုဒေါန်၊ လ္ၚဵုဗုၜတ် ညံၚ်ဝုတ်အဵုပၠန်၊ ဗြုတဴဝိုဟ်ဝိုဟ် အိုတ်ကံသောန်န်၊ လ္တူဆုပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ပြဝါ၊ ပ္ဍဲတိဂၠိုၚ်ရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ဂၠော်အာ၊ စိုၚ်ကၠဒြာဲမၚ် ဗလေၚ်မွဲသာ၊ ပှ်ပှ်ေကၠဵုကၠိၚ် ကလိၚ်နာနာ၊ က္ၜိုၚ်သိတ်သီုကောန် ကၠဗြန်ကၠလှာ၊ ဂၠိုၚ်ကဵုရဲသာ အာကၠုၚ်လဆန်၊ ကၟက်ကၟက်ဂၠိုၚ်စွံ ၝောံၝောံသီုကောန်၊ ဗၟက်ကလှ်ေ ဍေံကဵုဍေံပၠန်၊ ဟွံတီသ္ကံရဲ ထပ်ဂၠောဲလီၜန်၊ မဂၠိုၚ်ဇၞော်ဍောတ် သတ်ပ္ဍဲဟေမဝန်၊ မၚ်တၚ်ဂပၠန် ဂၠာဲချပ်စန်စာ၊ ချိုန်လၟုံအဲ ဒဴဝဲသံသာ၊ အဲတိတ်ဋ္ဌာန်ဂြိုပ် ဗ္ဒိုပ်ဟေမာ၊ ပရသိပၠန် ပ္တန်စေတနာ၊ တိုၚ်ကသပ်ကီု ကဵုလီုရဟာ၊ ဟွံကဵုလီုကၠာ စေတနာပ္တိုန်၊ ပ္ဍဲဋ္ဌာန်ဝွံကွေံ ဒးရးပြဲလောန်၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်အာမွဲ သၞဝဲလေဝ်အောန်၊ ဂးဍာ်လေဝ်ၜိုဟ် သာဓါဒိုဟ်ပန်၊ ရိုဟ်ဇုက်ကြုက်ပၞဟ် နွံရှ်စိစောန်၊ ဒးရးပြဲလောန် စိစောန်ဇၟာပ်ဒၞာဲ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ခၞံကောန်တာဲ၊ တိုၚ်ပၟိက်အဵု ဂၠိုၚ်ကဵုပြယာဲ၊ ခၞံဗွဲပရှ် ဋ္ဌာန်ဇြဟ်ဗိုၚ်လာဲ၊ ဇရေၚ်တၞံဇြဲ ဟွံမွြကဵုဗ္ဒာဲ၊ ဂြိုပ်မဂၠိုၚ်စရာဲ ပဗ္ဒာဲပန်၊ ယာတ်မစေါန်ပြံက် ဍာ်လွံက်ဖျောန်၊


မုက်လိက်−၃၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္တူကၞိပ်ကၠာ ကေသာကုတ်ဒန်၊ သ္ပိုၚ်တုဲကၠေဟ် ဒးရးပြဲလောန်၊ လှာဲရုပ်တၟိ ရသိဟေမောန်၊ ဇကုမွဲပၠန် တန်တဴမံၚ်ရ။

ဟွံမွဲလၞုဟ်ကွေံ ဂးမာတၚ်ဂ၊ လဆောဝ်ဂှ်အိုတ် စရိုဟ်ကာယျ၊ သၟိက်ဂွံပ္တိုန်လဝ် ဓဝ်သမထ၊ သတးတိဗက် စက်စေဝ်သၟိက်ပ၊ ထွာဲဟွံသ္ၚောဲ မွဲဟတ်မွဲဍ၊ ပရိကံရ ပထမကၠာ၊ ဒက်ထဝါဲဗိုန် သွိုန်ဘာဝနာ၊ ထ္ၜေက်မၠာ်ကီု ကၠံဝါလ္ၚီဝါ၊ စေဝ်ကသိုဏ်အဵု ဟွံကဵုကၠေံအာ၊ ပ္တိုန်သမာဓိ ဒမၠိဂၠိုၚ်ဝါ၊ ဟွံကဵုယောၚ်မှာ ပ္ဍဲကာလဂှ် ရိုဟ်တ္ၚဲအနဳ လွဳဟွံလၞုဟ်၊ ဟွံကဵုကၠိပၠန် ဟွံကဵုစောန်ထၞဟ်၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်စိ ပဳတိက္တဵုဒှ်၊ ပရိကံလ္လိတ် နိမိတ်စဝ်ပြဟ်၊ သမာဓိဂှ် မက္တဵုဒှ်ရ၊ ကြဴဝွံအနဳ ပ္တိတ်ဝဳရိယျ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်ပၠန် ပန်စှော်နာမ၊ ဗၞတ်မွဲမွဲ ပ္တန်ပ္ဍဲစိတ္တ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်ဂိုတ် ကိုတ်လက်ဟွံက၊ ကဵုပြာကတ်ကၠး တၟးစက္ခ၊ ဂွံနိမိတ်ရ ဥဂ္ဂဟပၠန်၊ နိမိတ်ဗိုန်စိ သမာဓိတုန် ၊ သ္ဍိုက်စိုတ်လွဳ ပဳတိပြာပ်ညန်၊ စွံတဴဂတိ ဟွံကဵုကၠိစောန်၊ လၟိုန်တ္ၚဲဟေၚ် ဟွံကဵုဝေၚ်ခၠန်၊ နဲဂှ်လက်သန် ပၟဝ်ပၠန်ဂတ၊ ဂဇံဟွံချဳ ပတိတ်လွဳရိယ၊ နိမိတ်ဂဵုခၠၚ် ဟွံဒှ်ခၚ်ခ၊ နိမိတ်ဗိုန်စိ ပတိဘာဂ၊ သမာဓိတိုန် နရဴခန္ဓ၊ ပဳတိစပ်ရ လုံကာယျဒွါ၊ ပဳတိမသုန် မၞုံဂုန်ပြဲဖါ၊ သ္ဍိုက်စိုတ်ပ္ဍဲ ဟွံဟဲစိတ္တာ၊ လၟေၚ်ဇျာန်တိုန် မသုန်ပြကာ၊ ပၟဝ်တုန်န် ထပ်ပၠန်မွဲဝါ၊ လၟေၚ်ၚ်ကၠာ ပၟဝ်အာရ၊ ဝိတက်ဇျာန်စိ ပၟဝ်အဒိတ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် စှ်ေတန်စိတ္တ၊ နိမိတ်ဗိုန်ဆိတ် ပ္တိတ်လွဳရိယ၊ ဇျာန်ဝိတက်အဴ ဒှ်တဴကြံကြ၊ ပါဲဝိတက်ဂျ ပၟဝ်ရဝိစာ၊ ပၟဝ်ဂလိုၚ် ဂၠိုၚ်ၚ်ကဵုဝါ၊ စှ်ေစိုတ်ဗိုန်ကြပ် ခပ်ပ္ဍဲစိတ္တာ၊ မဂၠိုၚ်ပဳတိ သမာဓိဂွံမြာ၊ ဝိစာလောန်က္ဍၚ် စၚ်ခြၚ်မနောဒွါ၊ ပါဲကၠေံဝိစာ ပၟဝ်အာပဳတိ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် ပ္တိုန်သမာဓိ၊ ပတိတ်ဝဳရိယ ဟွံလဇညိ၊


မုက်လိက်−၃၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အိုတ်တၟိုဟ်တဴ ပါတ်ဇဴဖိဖိ၊ ဟွံဗၠန်ဒစေၚ် ဟွံဝေၚ်ခြာစိ။ ပါဲဇျာန်ပဳတိ ပၟတ်ညိသုခ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် ပ္တိုန်စိတ္တ၊ တသိုက်စိုတ်တန် ကြပ်ဗန်ကာယ၊ ဝိထဳဗိုန်ဗတ် စိုပ်သၞောတ်ဇျာန၊ ဟွံဗၠန်ဒစေၚ် ဟွံဝေၚ်သက္ခဏ၊ ပါဲကၠေံသုခ ဨကဂ္ဂတာ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်ဆိတ် စိုတ်သိပ်ဂွံမြာ၊ လၟေၚ်ဇျာန်တုန် မသုန်ပြကာ၊ ဍိုက်ပေၚ်ဟွံချဳ လိုန်ဝိထဳကျာ၊ ဂေတ်လန်အာပၠန် တ္တံပန်ကၠုၚ်အာ၊ အိုတ်အလုံပြဲ မွဲစက္ကဝါ၊ ဇျာန်ဍိုက်ပေၚ်ကၠာ ပြာကတ်အဘိညာန်၊ အဘိညာန်အဴ သီုတရဴဋ္ဌာန်၊ သမာပတ်ဒ္စာံ ဒးဂွါမွဲဟာန်၊ တိုၚ်ပၟိက်အဴ အာတဴနဇျာန်၊ ရသိတၠညာန် နဇျာန်ကၠုၚ်အာ၊ ပၠေၚ်ဗဒှ်ရုပ် ပတုပ်နာနာ၊ ညံၚ်ဂိတုတ္ၚဲ ညံၚ်ဗြဴညံၚ်ကျာ၊ ညံၚ်အိန်ဗြီုရောၚ် အယောၚ်အာ၊ ပ္တောံကၠဗြန် ကုမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ပၠေၚ်ဗဒှ်ဏာ နာနာသဗ္ဗ၊ နအဘိညာန် ဇျာန်သမ္မထ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ သွာပ္ဍဲစိတ္တ၊ ရသိပြဲက္ဍၚ် ဂးမာတၚ်ဂ၊ လွဳဗိုန်ဗတ် ထပှ်သတ္တဟ၊ ဍိုက်ပေၚ်တုဲရ သမ္မထဇျာန်၊ မာတၚ်ဂစိ ဣသိတၠညာန်၊ ဂၠာဲချပ်ဗ္စာ ဗှ်အာဍုက်ကွာန်၊ စွံလဝ်ဒေံဗြဴ တဴပ္ဍဲသုသာန်၊ အဲထံက်ပၚ်ညိ အဒိဂလာန်၊ ဒက်ဂြေန်ဝိဥာန် ပၟဝ်ဇျာန်ဂွံမြာ၊ ချိုန်လၟုံအဲ ဒးရးပြဲဖါ၊ တိုၚ်ပၟိက်အဲ ကၠိဂွံလောဲသွာ၊ အဲဒးထံက်ပၚ် မၚ်္ဂလိကာ၊ က္တဵုဗဒှ်ဇျာန် လိုန်သဗါန်ကျာ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ကလာၚ်စဴအာရ၊ ပရဟ်ဇျာန်ပြဲ မွဲသက္ခဏ၊ ခါညန်စိုပ်ကွေံ စှ်ေနူကာသ၊ ဂမြၚ်တံညာတ် သွာတ်ဟဒယ၊ ဂြေပ်ကၠုၚ်လ္ၚောဝ် ဇံသဝ်ထဒၟ၊ မၚ်္ဂလိကာ ညာတ်သ္ပာထ၊ တဲပ္ဍဵုသိသ ပဝတ်လ္ၚောဝ်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်ထဝ်၊ ညာတ်ရသိပၠန် ကသောန်ကသဝ်၊ သောကဍဵုဍိုက် ကလိုက်ကၟဝ်၊ ဂၠိုက်တိုန်ပေၚ်သိုဟ် ဖျုန်ဂြိုဟ်ဇတဝ်၊ ရမတ်ဗြဲကဝ် ဆေဝ်ဒဝ်ဟွံမာန်၊ လီုစတ္တဇ ကာယျဝိညာဏ်၊


မုက်လိက်−၃၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံညာတ်ဒိုဟ်စှ် ဒှ်အာန်တၞာန်၊ ဂၠာဲဗှ်ချပ်ခဝ် ဆေဝ်ဒဝ်ဟွံမာန်၊ ညံၚ်ရဴဥူမတ် ပညောတ်သန္ထာန်၊ တၞံနအာတ်ပါန် ဂၠိုၚ်ဂလာန်ယာံပၠန်၊အဵုကောရသိ ကောမိဓဇန်၊ ထောံလဝ်အဲဗြဴ ညံၚ်ရဴအှော်ဒုန်၊ ဗဗုလဟဵု ဂဵုတုဲပၠိုတ်သုန်၊ ဒးပၠိုတ်ဟုံဇြ ဒှ်စၞဂြုန်၊ အဵုကောတၠဂုန် အဵုကောတၠဂုန် ကဵုလေၚ်သုန်ဟာ၊ အဵုကောသော်က္ဍိုပ် ဋ္ဌာန်ဂြိုပ်ဒဴအာ၊ နူတံတုန်စိ အဒိကိုပ်ကၠာ၊ ကော်နၚ်တုဲသွံ ကၠုၚ်ထောံလသာ၊ ဟွံဗှ်ဂၠိၚ်သ္ၚောဲကဵုအဲပူဆာ၊ အဵုတၠသိက္ခာက္ဍုဟ်အဲဟာကော၊ အဵုတၠပဿတၠအယော၊ ထောံလဝ်အဲမွဲခြာသ္ၚောဲကလော၊ ဟွံမွဲဝံသညးဟွံပဆော၊ ညးဂၠာဲနၚ်ဒုဟ်ညးဍုဟ်ဟီုစော၊ အဵုကောအဵုကောကဵုညးစောပၠန်၊ အဵုမဂၠိုၚ်အယောအဵုကျာ်ဂန်၊ တူတံဝါဒိကြာမိကဵုကောန်၊ အာတ်တုဲဖျာ်နၚ်ကဵုအဲကၠၚ်ကၠောန်၊ ပွတံဂှ်ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ ဒဴထောံအဲပၠန်ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ အဵုတာပဿတၠနုဘဴ၊ ပၠီုကၠေံတုဲကၠာဘာသာအဲဗြဴ၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ရောၚ်သ္ၚိဟွံဂံၚ်စဴ၊ ညာတ်ဗွဝ်ဒုဟ်ဒုဟ်အဲဒြေပ်ဒဴ၊ ကောဟးကောဂၞဴဟွံစဴရဟာ၊ တံဇိုၚ်ရသိဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ တက်သိုဟ်တုန်န်ယာံအာဒေါန်အာ၊ ဇါတ်လီုဂၠိုၚ်စွံဒးထောံဘာသာ၊ ဂကူလီုရလောကပြိုက်ဖါ၊ ဒဴထောံအဲကၠာဒးရးရဟာ၊ မာတၚ်္ဂစိရသိကြက်လှဴ၊ သီုမေတ္တာကီုသၟိက်ဟီုဖ္ဘောဝ်လဴ၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာကညာဒေံဗြဴ၊ ၜိုန်ဒးသာဲခြာမူဒၞာဲစိုတ်ကတဴ၊ ထံက်ပၚ်ဒေံဗြဴအဲဒးဒဴအာ၊ ဂလာန်ဂှ်ရောၚ်ထံၚ်လဝ်သောတ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ်ဂကူယုတ်မာ၊ အောန်ရကဵုပိုန်ဟိုတ်နူဒိုက်သာ၊ ဟွံမွဲလးလးဥုပ်ဂၠးကြိယျာ၊ ဂွံထံက်ပၚ်ကၠာခါဂှ်ဝါတ်လောန်၊ နမေတ္တာဇဴဒဴတိတ်ဟေမောန်၊ က္တဵုဗဒှ်ဇျာန်အဘိညာဏ်ပၠန်၊


မုက်လိက်−၄၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဍိုက်ပေၚ်တုဲလ္အိတ်စိုပ်သိတ်ဗိုန်တ္ညန်၊ တိုၚ်ပၟိက်ဟေၚ်ဟွံဂွံဝေၚ်ခၠန်၊ ဍိုက်ပေၚ်စိစောန်ဂွံပၠန်ဒေံဗြဴ၊ မၚ်္ဂလိကာခါဂှ်ပါန်တဴ၊ ယွံတာပဿတၠနုဘဴ၊ ထဝ်သန်ဗိုန်မြဇိုန်ကဵုညိအဴ၊ ဇိုန်ကဵုပိုန်ဘိုက်တသိုက်ဗွဲကြဴ၊ ဆာန်ဍူညိအဴကြဴဂွံသိုက်တန်၊ မာတၚ်ဂကီုသၟိက်ဟီုဗ္တောန်၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာလောဲသွာထဝ်သန်၊ ဗတ်ဂွံဒြပ်ဂၠိုၚ်ညးထိုၚ်သးအောန်၊ ဟိုတ်ဒှ်ခါဲဒုတ်ယုတ်ညးဂးပၠန်၊ ဗတ်သိုက်ညးၜေဟ်ဟီုဂးဒက်ဒေါန်၊ ကြဴဒေံဂွံပၠန်ထဝ်သန်ဗၠဲဒွါ၊ လုပ်အာဍုၚ်ဇၞော်ကွာ်အာကော်အာ၊ ပသာ်ဂလာန်ကီုသၟိက်ဟီုကဵုကၠာ၊ ယွံတၠတံလ္ပသာသ္ပံ၊ လ္တူအဲဂှ်ပဒှ်သၚ်ကာ၊ သမ္ဘာအဲကၠာမှာဗြီုတေံရ၊ ပလွေဟ်ကၠာရုပ်မှာတၚ်ဂ၊ ယဝ်ဟွံပ္တေဟ်အဲထပှ်တ္ၚဲဂတ၊ ဗပေၚ်သဝ်ပၠန်သၟိၚ်တ္ၚဲပၠိုတ်ဇြ၊ မှာဗြီုစှ်ေကၠုၚ်ဍုၚ်ဝွံမူလ၊ ဗဵုအိုတ်ညိရယွံတၠအဲ၊ တိုၚ်ဗကန်စိဟီုညိကဵုတ္ၚအ်၊ ထပှ်တ္ၚဲရဂတဟွံလံ၊ ညးညာတ်ညးဆဵုညးဒးကဵုကံ၊ ညးဒးရှ်ေသှ်ေဖျေံက္ဍိုပ်မုဂြံ၊ ခိုဟ်စလၟုဟ်ဏံဟွံလံဂတ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ ဂွံမိၚ်တုဲအဵုယဵုတဲဓယျ၊ မိပ်စိုတ်အသဝ်လ္ၚောဝ်ထဒၟ၊ တိုၚ်ဗကန်ကၠာညးတာပဿ၊ ယဵုဒုတ်လဝ်ရပ္ဍဲကာလဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိရသိဒယှ် ဗကန်တုဲကၠာတၞံနအာပြဟ်၊ ဂလာန်သ္အာၚ်ကီုဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပ္ၚုဟ်အဘိညာဏ်နဇျာန်က္တဵုဗဒှ်၊ ဋ္ဌာန်ဟေမဂှ်ပြဟ်ကလာၚ်အာ၊ အဏံတုန်ကွေံဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ တိုၚ်ဗကန်စိရသိပြဲဖါ၊ သၟိက်လလောၚ်ပ္ညုၚ်ဋ္ဌာန်ဍုၚ်လုပ်အာ၊ ဆဵုမၞိဟ်ထပ်ဂၠောဲကွာ်ထဲရေၚ်ဗ္ဂါ၊ မၚ်္ဂလိကာခါဂှ်ကော်ဟီု၊ ယွံမိယွံမဗဴလအိုဿီု၊ ကလၚ်လဝ်ကွေံဒးဟွံဒးကီု၊ သမ္ဘာအဲကၠာညးဂှ်မှာဗြီု၊ ပလွေဟ်ပုတ်ခါဲဒုတ်သမၠီု၊ ထပှ်တ္ၚဲကီုဗဵုစံဂတ၊ ဗပေၚ်သဝ်ပြဲတ္ၚဲပၠိုတ်ဟောံဇြ၊


မုက်လိက်−၄၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညံၚ်ဂိတုၜါတုပ်မၟာဏ၊ သၟိၚ်ဗြီုစှ်ေရမူလဒၟံၚ်၊ ရံၚ်ဗဵုရံၚ်အာလ္တူကာသ၊ စိုတ်ပခၚ်ခတ္ညဗဵုညိအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာသိုက္ခမာဗြဴ၊ လၟိုန်တ္ၚဲကီုကော်ဟီုကမြဴ၊ နူယးဒဵုသဝ်ကော်ဖ္အောဝ်လလဴ၊ ကဵုညးမိၚ်အိုတ်တ္ၚဲပၠိုတ်တုဲစဴ၊ လၟိုန်တ္ၚဲအဴကော်တဴတမ္ညဝ်၊ အိုတ်ဂကူဗၞးမိၚ်ဒးချပ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာဟုံမှာလၚ်ဇွောဝ်၊ ယုတ်မာကာဲကဝ်၊ သမ္ဘာဍေံဗြီုကၠုၚ်ဟီုပ္ဍဲကတောဝ်၊ ခါဲဒုတ်ဇိုၚ်ကဝ်ဆဵုလဝ်ဍာံဍာံ၊ ညးလ္ၚဵုကီုဟီုတိုန်ဆာံဆာံ၊ ဗြဴဒှ်သာ်ဏံကြံရုပ်ကြံနာံ၊ ဟွံဒှ်ဟီုအဵုဟွံဆဵုဂၠာဲဂၠာံ၊ ခါဲဒုတ်ညာတ်ကၠးဗြီုညးအာဟီု၊ ပိုဲဆဵုဍာံဍာံဍေံပဂၠာံကြာန်၊ ညးလ္ၚဵုကီုသၟိက်ဟီုကယျာန်၊ ယွံလေဝ်မၞးတံသာ်ဏံဂလာန်၊ အတိက်တေံဟေၚ်ပရေၚ်မဒါန်၊ ဍာံဟွံဍာံဟာဗ္စာနညာဏ်၊ ဗြီုပၠေၚ်ရုပ်မာန် တီညာဏ်ဗြီုဟာ၊ လ္ၚဵုမွဲရဲတက်တဲဂြိုၚ်အာ၊ ဍေံဂၠာဲဟီုက္ၜေဟ်ပတေဟ်ညိဇွာ၊ ဗြီုပ္တောံခါဲဒုတ်ဂလာန်ယုတ်မာ၊ ဟွံမွဲမွဲလှ်ေဍေံပကၠုၚ်ကျာ၊ ဍေံဂွံဂၠိုၚ်အာဍေံကျာစရောၚ်၊ အလုံဍုၚ်ထဥရုရုသံၚ်သံၚ်၊ လ္ၚဵုပ္တေဟ်ကီုဟီုတဗြံၚ်ၚ်၊ လ္ၚဵုဟွံပ္တေဟ်ဂၠာဲဟီုဂးကၠံၚ်၊ ကောလာဟာလတော်ဆသ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ ရုရုသံၚ်ၚ်ကၠံၚ်ညံၚ်ကဵုပေါဲ၊ ညးလ္ၚဵုကွေံဗၞးသ္ကံရဲ၊ ချပ်ရေၚ်သ္ကံကွေံညးညးအဲအဲ၊ ကောန်ဝုတ်ကညာအာတ်ဏာလောဲလောဲ၊ သဘဴမၞိဟ်သွံဂွံပၠန်ဟွံမွဲ၊ ဂုန်ဒှ်ဗြီုအဵုဟွံဂံၚ်ကဵုဘဲ၊ ဂွံဏာလောဲလောဲဗြီုအဲဂးရ၊ ညးလ္ၚဵုဂှ်စိုတ်ဒှ်ခၚ်ခ၊ မၚ်္ဂလိကာဗၞတ်ဗြဴဟာယ၊ ရုပ်သာ်ဂေါဝ်လောန်ညံၚ်ကောန်ဒေဝ၊ ပိုန်ဒြပ်ဍေံပၠန်ဟွံတီနန္တ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ကီုလဟီုစောဒက၊ ဗြီုတိုန်ဒှ်ရအဲခယျရံၚ်၊ ညးလ္ၚဵုပ္တေဟ်ဟွံဟီုဂးဍောၚ်၊ ခၞံကၞာပ္ကဴတြုံဗြဴသံၚ်ဗြံၚ်၊ တဵုဗြာတ်တဵုက္ၜဴသတ်နှဴၜတ်ကြံၚ်၊ ညးညးအဲအဲညံၚ်ပေါဲဟောကၠံၚ်၊

မုက်လိက်−၄၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အိုတ်ဗၞးတံရောၚ်ကၠောန်မံၚ်ဟောဂြာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံကီုဗြီုပပြာထာ၊ ရှ်ေသှ်ေဗြီုဂှ်ဒှ်မွဲဘာသာ၊ ဗၞးဂကူဗြီုလဟီုဝေါဟာ၊ လညာတ်ကျေဝ်ဂေါဝ်အသဝ်ဂန္ဓာ၊ မ္ၚဵုရသေၚ်ဟာပပြာကတ်ပၠန်၊ ညးလ္ၚဵုရခၚ်ခစိုတ်က္ဍန်၊ အတိက်မိမဗဴလသ္ၚောဲလောန်၊ ဂလာန်တြေံကီုညးဟီုဗကန်၊ ဗြီုစှ်ေလိုက်ကွေံစှ်ေဝေတ်ဗ္တောန်၊ လေဝ်ပိုဲမိၚ်ပၠန်လံလောန်ကာလ၊ လၟုဟ်ဗြီုစှ်ေဟီုဂးခယျ၊ ယဝ်စှ်ေပြဲလောန်ဂုဏအနန္တ၊ မိပ်စိုတ်သၠောၚ်ဟွံဍောၚ်ကာယျ၊ သိုက်ကၞာမ္ၚဵုတဵုပ္ကဴသၠ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိရဆဂကူဗၞး၊ ကွာၚ်ၜဲယိုဟ်ၜန်ဂၠာဲကၠောန်ဒးရး၊ သ္ဂောံပူဇဴဗြီုအိုဿီုအဲညး၊ တိညံၚ်ကဵုဍန်ဖန်ဖက်ၜံက်ဂွး၊ ဇၞောဝ်အလာံကီုဍာ်ထီုမောဝ်ဖ္ဍး၊ အိုတ်ဂကူဗၞးဒးရးကျိုၚ်ကျဝ်၊ မွဲသာ်ပၠန်ရဒးပအံသဝ်၊ ဒါန်ကညဗြဴဂွံပူဇဴလဝ်၊ ဒါန်ဂှ်ဒါန်ပြဲဒါန်ဗ္စဲကဝ်၊ ဇာတ်ဗၞးရဍေံပဇၞော်မောဝ်၊ ဍေံကဵုကျိုၚ်ကျဝ်အသဝ်ကောန်ဗြဴ၊ ဗၞဝုတ်တ်ကရှ်စုတ်ပ္ကဴ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော်ပေၚ်ဗြော်ဖက်နှဴ၊ ယဝ်ဗြီုစှ်ေကၠုၚ်ဝေၚ်ဒုၚ်ပူဇဴ၊ ဗၞးဗၠာဲဗၠာဲဗြဴကၟာ်လထဴ၊ စၟဳရံၚ်အဴလ္တူအကာသ၊ ပေၚ်ထပှ်တ္ၚဲ တ္ၚဲသဝ်ပၠိုတ်ဇြ၊ ဂိတုစက်သန်ယုဂ္ဂန်သၠးရ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ဂးတာပဿ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ်နဇျာန်ကြံကြ၊ ဗဒှ်ရုပ်ဗြီု မသ္တီုတေဇ၊ အရံၚ်ဗိုတ်မြ အဇဂိတုကီု၊ ညံၚ်ဂိတုၜါတုပ်ပၟာဗီု၊ ဂဵုတဴတၟးလစးက္ဍီုက္ဍီု၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ ညာတ်ကျာ်သြီလီု၊ ဒံၚ်သၠာ်ယူ ဗဵုဒ္ၚောဝ်သီုသီု၊ ယဵုတဲဂြီုဂြီု ဗြီုတန်ဒှ်ဟာ၊ လ္ၚဵုဍေံဟီုဂိတုသီုၜါ၊ ညောန်စိုပ်ဓဝ်ဝ်သဝ်စှ်ေသာသာ၊ ဂေတ်မံၚ်တူကျာညာတ်အာညံၚ်ဗြီု၊ ဗၞးထပ်ဂၠောဲယဵုတဲဂြီုဂြီု၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော်ပေၚ်ဗြော်ကဍၚ်ဍီု၊


မုက်လိက်−၄၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကလံရဴဂဴပူဇဴကောဟီု၊ ကောလာဟာလ ကော်အာသီုသီု၊ တန္ဒနာကီုအိုဿီုညးအဲ၊ ဟွံတီဍောတ်ဇၞော် ပေၚ်ဗြော်ယဵုတဲ၊ ဂဇံရဴဂဴဂတဴဂၠိုၚ်နဲ၊ ဟွံတီလထဴလဗြဴမွဲရဲ၊ ဟွံတီဝုတ်ဗၠာဲဗြဴကၟာဲထပ်ဂၠောဲ၊ တိညံၚ်ရဴပြဵုလ္ၚောဝ်အဲပရဲ၊ မာတၚ်ဂပြဲဂေတ်ထဲလ္တူဍုၚ်၊ ပၠဇကုကဵုကဵုညးဝေၚ်ဒုၚ်၊ ညာတ်ဂွံဗဵုဒ္ၚောဝ်ဟွံသဝ်ဟွံသၠုၚ်၊ ပၠတဴစရာဲသီုပါဲသီုပုၚ်၊ ဗၞးတံဇံသဝ်လ္ၚောဝ်တၠုၚ်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဝေၚ်ဒုၚ်လ္ၚောဝ်၊ ဗကဗြာတ်က္ၜဴယဵုပူဇဴလဝ်၊ ဗ္ဂဵုပၞာၚ်သ္ဍဴပ္ကဴမြမောဝ်၊ ပုၚ်ကွာၚ်စၞကဵုသၠကဵုခဝ်၊ မဂၠိုၚ်သတ်ပ္ကဴပူဇဴဇံသဝ်၊ ဗၞးတံလ္ၚောဝ်ဇံသဝ်ရဴဂဴ၊ မွဲသာ်ဂှ်ကၠာဒါန်ကညာဗြဴ၊ ဗၞးဗြဴဝုတ်ကရှ်စုတ်ပ္ကဴ၊ ဟွံတီသၠုၚ်သဝ်ကျိုၚ်ကျဝ်ဖက်နှဴ၊ ပဝတ်ဇံသဝ်လ္ၚောဝ်ပူဇဴ၊ ဒါန်ကညာဗြဴပူဇဴသကာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံတၟံဘာသာ၊ ဍုၚ်ညံၚ်ထကးလုံရးခန်လွာ၊ လ္ၚောဝ်ဝေၚ်ဒုၚ် ဒြေပ်ကၠုၚ်ဒြေပ်အာ၊ ဟွံဂွံဒိုအ်စံ ဗ္တံသ္ဂာ၊ ဟောဟောဂြာဂြာကၠုၚ်အာလီၜန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမောန်၊ ဂေဝ်သွဝ်အာလတူကျာဂေၚ်လန်၊ ဂၚေၚ်အာဒးရးမ္ၚးဍုၚ်ကွာန်၊ ဒေသသုသာန်မွဲဟာန်စိတ္တ၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဒေပ်ကၠုၚ်ထဒၟ၊ ဟွံတီဍောတ်ဇၞော် ဗော်မိဂၠးမ၊ ထုဲဓရုဲကောံ လ္ၚဵုဒေါံဂြ၊ တိတ်ဟွံမာန်ရဒေသတြၚ်ဍုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်လိုန်လဝ်တဲကဝ်ပါဲပုၚ်၊ လ္ၚဵုထိမြိတိသဝ်တိသၠုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်တံၚ်ဂြဲတဲဒၞာဒုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်လောတ်စှ်ေညးလိုန်ဒးဗုၚ်၊ ၜေတ်တြၚ်ဍုၚ်အာကၠုၚ်ဟွံမာန်၊ လ္ၚဵုဆဗၠးတိတ်ကိတ်ၚေက်ဂစာန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ဂၠိက်လာဲဇော်ဇာဲဇိုၚ်ညန်၊ လောတ်ဒးကြေဟ်ဝါန်ၜေတ်တြၚ်ဟွံမာန် ဂစာန်ဟောဒြာ၊


မုက်လိက်−၄၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္ၚဵုဂှ်မၞုံဓတ်ၜေတ်စတ်တိတ်အာ၊ ပ္ၚောံသုသုာန်ဋ္ဌာဂှ်ဒြေပ်အာ၊ ဂွံညာတ်ရုပ်ရောၚ်အယောၚ်အလာ၊ လ္ၚောဝ်ရဴဂဴပူဇဴသကာ၊ ကောံမံၚ်ဟောဒြာပ္ဍဲကာလဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိရသိဒယှ်၊ ပ္ဍဲမၚ်္ဂလိကာမေတ္တာစောန်တၞံ၊ သၟိက်ဂွံထံက်လဝ်အသဝ်ဂွံဒှ်၊ ကဵုရှ်ေသှ်ေကီုဗၞးသီုဒိုဟ်စှ်၊ အဒိဋ္ဌာရခၞဗွဲပရဟ်၊ ပ္ဍဲကာလဂှ်ဗဒှ်ဓဝ်ဟိရိ၊ မၚ်္ဂလိကာပ္တိုန်သမာဓိ၊ မာတၚ်ဂတၠရသိ၊ နလ္ပုဟ်တဲအဵုဍဵုပၞေဟ်စိ၊ ဂဗ္ဘပြဲလောန်ကဵုတန်ဂဝ်ဂၞဴ၊ ခါဂှ်ရသိအဒိဋ္ဌာန်ပၠန်၊ တုဲရသိကီုသၟိက်ဟီုဗ္ကန်၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာကၠၚ်ကၠာဗိုန်တ္ညန်၊ ချိုန်လၟုံရဂဗ္ဘဒးတန်၊ သၟတ်တြုံဗြဴကြဴကလိဂွံကောန်၊ လ္တူညးပၠန်ဂၠိုၚ်လောန်ကျာ်သြဳ၊ ဒးရှ်ေသှ်ေကီုညးဒးဖုံပၠဳ၊ အလုံဍုၚ်ရညးဒးပလွဳ၊ အိုတ်ဂကူဗၞးညးဒးပြေၚ်ဖျဳ၊ ဂွံစသိုၚ်အဵုဒဵုခန္ဓဏှဳ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳဒးလွဳဒေံဗြဴ၊ ခါရသိပၠန်ဗ္ကန်တုဲသၟိက်စဴ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ်သီုဇျာန်ဖက်နှဴ၊ သီုအရဴၚ်အဵုဂဵုမံၚ်ဖျဴဖျဴ၊ အဇဗြီုကွေံညာတ်ဒးပူဇဴ၊ ရသိဓယှ်အဴကလာၚ်စဴအာ၊ မၚ်္ဂလိကာတန္ဒနာသ္ပ၊ ဗၞးတံညာတ်သမ္ၚာတ်ဟဒယ၊ သီုသ္ကံရဲယဵုတဲထ္ၜ၊ စမဳရံၚ်အာလ္တူကာသ၊ ကၠေံဗ္ဒန်အာရပ္ဍဲဂတမတ်၊ ဗၞးအလုံဍုၚ်ဒြေပ်ကၠုၚ်ဖ္ဘောတ်၊ ဗၞးဂၠိုၚ်ဗော်ဟွံတီဇၞော်ဍောတ်၊ ကြိက်ကြက်လၞၚ် တိတ်တြၚ်ဟွံလတ်၊ ဟွံဂတာပ်ကို ဒြေပ်သီုဇြဟတ်၊ ဟီုဒေါန်ၜုတ်ၜုတ် မၞိဟ်ယုတ်အဲရ၊ ညးဒြေပ်ညးဆဵု ညးဗဵုဖဲဖဲ၊ ပိုဲဒြေပ်ညံၚ်ချိုတ် ဒြေပ်အိုတ်သ္ကန်ဒဲ၊ ဒြေပ်ဂၠိုၚ်ဗုၚ်ဂိဂုန်ညိရောမွဲ၊ ဟီုဒေါန်ဗြိုဟ်ဟ်တက်သိုဟ်နတဲ၊ ဍောၚ်မံၚ်ဟွံဟဲထောံဇိုၚ်တဲၚုၚ်၊ ပေၚ်သုသာန်ကွေံ ဗၞးအလုံဍုၚ်၊ မိပ်စိုတ်ဟောဒြာကောံအာကောံကၠုၚ်၊ ကဵုမၚ်္ဂလိကာ လုပ်အာဝေၚ်ဒုၚ်၊ ဍေံပယွံသွံစွံဋ္ဌာန်သၠုၚ်၊


မုက်လိက်−၄၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗၞးအလုံဍုၚ်သၟိက်ဒုၚ်ဖျဴဏာ၊ မိဗြီုမိဗြီု ဟီုမံၚ်ဟောဒြာ၊ ဇာတ်ဗၞးဂှ်ဒှ်မွဲဘာသာ၊ ခၞံဝဝ်ထဝ်အသဝ်သာ်လွာ၊ အလာံဖက်နှဴပ္ကဴနာနာ၊ သၠဖ္ဍာန်ရတ်ရေၚ်မတ်နဳလာ၊ မြမောဝ်နာနာပၟာလွဳမာန်၊ ဗၞးသ္ကံရဲကျိုၚ်ထဲပေၚ်ဍာန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ကောံကၠုၚ်မွဲဟာန်၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် လ္ၚဵုဍိုက်ယာန်၊ ဇက်ပ္ၚောံအာဋ္ဌာဏသုသာန်၊ ကောံမွဲဟာန်ယိုက်ဏာယာန်ထဝ်၊ လ္ၚဵုမွဲသာတိၚ်အာစံၚ်ဂြဝ်၊ လ္ၚဵုသေဲကျာံဗာတ်သၞာံအဟဝ်၊ ဗရုကြဵုဆက် တိၚ်ဇက်တမ္ညဝ်၊ ဗၞးဝုတ်ဗၠာဲလှ်ေကွာ်အာဗဝ်၊ ဝေၚ်ဒုၚ်မိဗြီုတုပ်ဗီုဍုၚ်သွဝ်၊ ယိုက်ဏာယာန်ထဝ် မိပ်တဴအဝ်ဇာ၊ အာစိုပ်သုသာန်ဋ္ဌာန်မၚ်္ဂလိကာ၊ စိုပ်တုဲဝန်စဝ်ဇံသဝ်အောပ်မာ၊ ယွံလေဝ်မိဗြီုမသ္တီုအဒ္ညာ၊ ဒၟံၚ်ပ္ဍဲသုသာန်ဒှ်ဋ္ဌာန်ယုတ်မာ၊ အပ္ဍဲအဍုၚ်ရဂပ်ဝ်ကျအာ၊ စွံစိုတ်မေတ္တာတ္ညအာညိအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာမိကညာဗြဴ၊ ဂွံတီကေတ်ပၠန်ဟိုတ်တန်ဂဝ်ဂၞဴ၊ ဒုၚ်ပါၚ်ကဵုကံဟွံပၠံကမြဴ၊ ဟွံတီဝုတ်ဗၠာဲဗြဴကၟာဲလထဴ၊ ဍေံဗၠိုပ်ဖုံပၠန်စၠန်အဂၠဴ၊ ယာတ်သုတ်ယာတ်ပ္ကဴကဵုကျိုၚ်စဴပၠန်၊ လ္တူဝဝ်ထဝ်အသဝ်ပြဲလောန်၊ မၚ်္ဂလိကာဍိုက်အာသိပ်တန်၊ ဗၞးတံဂမၠိုၚ်ဝေၚ်ဂြိုၚ်လုလန်၊ ဝုတ်တ်ဗၠာဲဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလီၜန်၊ တိၚ်တိုက်တုဲလှ်ေဓယှ်ေသောန်န်၊ ဒုၚ်မိဗြီုပၠန်မိပ်လောန်ဟောဒြာ၊ အိုတ်ဗၞးကၠာဝေါဟာဂလာ၊ အာတဴသိုက်က်အခိုက်နာနာ၊ ယိုက်ဏာယာန်ထဝ်မိပ်လောန်မှောဝ်ဇာ၊ အဝဲအလာံမန်ဂြာံဂြာတ်ဏာ၊ ဗ္ဂိုဟ်ခပဵုသီုကဵုခရာ၊ ဝေၚ်အာဂြိုၚ်အာစိုပ်ဍုၚ်ခါဂှ်၊ အိုတ်ဗနးကၠာစိုတ်ညဳသာသၟဟ်၊ အဒေါဝ်ဍုၚ်ပၠန်ကၞကၠောန်ဗဒှ်၊ ခၞံဇံၚ်ရတ် ကြကောတ်ဍာ်စှ်၊ ညံၚ်ဇံၚ်ဒေဝဟွံခြာတၞဟ်၊ ဂၠာဲကၠောန်ဗဒှ်ဆဂှ်ရောသေၚ်၊


မုက်လိက်−၄၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ပ္ကဴလဳဆက်ကွက်စုတ်သၠကြေၚ်၊ သၠကဵုသၠဗျာၚ် ကၞာၚ်ကဵုကၞာၚ်ဗၠေၚ်၊ တၞံသတ်ဗြဴက္ၜဴကဵုတဵုရေၚ်ဏာ၊ အလာံနာနာဟွံခြာဟွံဝေၚ်၊ အိုတ်ဗၞးဟေၚ်ပြုပြေၚ်သ္အဳဗ္ဂါ၊ ကၞာရတ်ပၠန်ကၠောန်လဝ်တုဲကၠာ၊ စွံပ္တိုန်စိမၚ်္ဂလိကာ၊ ညးညးအဲအဲမၚ်မွဲဟောဒြာ၊ ဖါပ်ဗ္စရစၞဟောဒြာ၊ ဗိုၚ်ပူဇဴပၠန်ထတ်သန်ဗၠဲဒွါ၊ ယာတ်ဗြေဝ်ယာတ်သုတ် မြခုတ်သရာ၊ ဗ္ဂဵုပၞာၚ်သ္ဍဴပူဇဴသကာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံတၟံဝေါဟာ၊ လၟိုန်တ္ၚဲကၠာသာဓာလီၜန်၊ ဗၞးအလုံဍုၚ်ပြာပ်ကၠုၚ်စိုပ်ညန်၊ ညံၚ်ဆဵုဒးကျာ်သာ်ဂှ်စိုတ်တန်၊ ဇံသဝ်ရဴဂဴပူဇဴထဝ်သန်၊ မၚ်္ဂလိကာဗြဴဂွံစဴသိုက်တုန်၊ မၚ်္ဂလိကာပၠန်သိုက်တုန်ကာယျ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ သ္ဇိုၚ်ဂဝ်ဂၞဴမဒှ်သဘာဝ၊ ကြံၚ်ဍုဟ်အာညိညိဂတ၊ ဗၞးဗြဴဟေၚ်မၚ်မွဲထဒၟ၊ ဝတ်ဗြဴတံရဆောံမထံက်ပၚ်၊ စသုၚ်တိက်မံၚ်သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဇၟာပ်တၚ်၊ ဍာတ်ကြောံဂၠိုၚ်နဲဂၠာဲပြာပ်နၚ်၊ ကဵုဝေၚ်ပါဲရစၞရိၚ်ကတၚ်၊ အိုတ်ဇၟာပ်ဒၞာဲ ဂၠာဲသ္ၚေဝ်စၚ်ခြၚ်၊ ပြုပြေၚ်ဇၟာပ်တၚ်မၚ်မွဲသ္အဳဗဂါ၊ ရုပ္ပဒးရး ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကြံၚ်အာိညညိသန္ဓိဂဗ္ဘ၊ ဒစိတ်ဂိတုပြဲဗွဲဓမ္မတာ၊ ဒးအခိၚ်သၟတ်နက်သတာရာ၊ သၟိက်သၠးကၠာကာလဂှ်ရ၊ ဗၞးဗြဴတံတၟံဋ္ဌဏ၊ ကၠုၚ်မၚ်မွဲကောံဗိုၚ်ရောံဆောံမ၊ တုပ်အဇကောန် ပူဗန်ခယျ၊ ဟောဟောဒြာဒြာလာံသာထဲဒၟ၊ သန္ဓိဇလဂဗ္ဘယာယဳ၊ ဥဒ္ဓံဂါထာ ကျာဂဝ်ဂှ်ချဳ၊ ဓမ္မမပြဲသတ်ပ္ဍဲလောကဳ၊ ဝတ်ဗြဴတံရတုဲသ္ပလွဳ၊ ကောန်တြုံအသဝ်တုပ်နဲထဝ်ဂွဳ၊ သီုရုပ်ကျာ်သြဳဒ္ၚဳဂွံသၠးရ၊ သၠးတုဲဗိုန်ချိုန်သက္ခဏ၊ နဍာ်မြမောဝ် စဝ်ဗၠိုပ်ဂတ၊ တုဲလာၚ်ဇအးဍာ်ပၠးရ၊ ဟိုတ်ကောန်ဗြီုပၠန် ဍေံရောံဒည၊ ဗၞးဗြဴတံရဍေံပရေက်သာ၊ ယာတ်ဗြေဝ်ယာတ်ပါန် ဖက်ခါန်သာခါ၊


မုက်လိက်−၄၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္တူထးထဝ်ကဵုလးလဝ်ကၠာ၊ သုတ်ညံၚ်ရဴသော်သောတ် ဂွဳကဵုသာသာ၊ တၟံညးအဲဆက်တဲဒုၚ်အာ၊ လ္တူထးကၠာသာသာစွံပတုန်၊ ဗြဴတၠတှ် ခါဂှ်ရုဲပၠန်၊ ဗြဴဗကေတ်သ္အးတှ်ဖျးတှ်အောန်၊ ဗြဴဗ္စံက်ကြၚ် တှ်ဖျိုတ်က္ဍၚ်သန်၊ ဗြဴဗ္တာၚ်ကြဳ တှ်ကေဝ်ဍာတ်လောန်၊ ဗြဴသရဳဂှ် တှ်ေကြောံဍာတ်ခန်၊ တီတုဲလက်သန် ကောန်ပၠန်ဗြဴမွဲ၊ ဗြဴသရဳသ္အး ကဵုဗၟဴရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ဗၞးဗြဴတံသီုသ္ကံရဲ၊ လွဳဖျီုဖအံ ဆံလံတက်တဲ၊ ကြဳဇှ်ကုသဵုဟွံက္တဵုဒှ်ယဲ၊ ဇၞော်တိုန်ရိုဟ်တ္ၚဲဗွဲဓမ္မတာ၊ ဗၞးဍောတ်ဇၞော်ဂၠိုၚ်ဗော်အ္စာ၊ အ္စာဗိန္ဒော အ္စာဟောရာ၊ ဗိုတ်ပိဗေဒၚ် မက္ဍၚ်အဒ္ညာ၊ အိုတ်မွဲကရောံ ဂကောံပြဝါ၊ ရံၚ်စဝွံတာကာလဂှ်ရ၊ တီအိုတ်ညာတ်ကၠး တၟးစိတ္တ၊ အ္စာဂမၠိုၚ်ကွေံ ဟွံဒးခၚ်ခ၊ ဒဒှ်တြုံမွဲ ပ္ဍဲကဵုလောက၊ ဂွံဒုၚ်ဒယှ်သၟဟ်ဗြီုတံရ၊ မိပ်စိုတ်ခယျကာလဂှ်ပၠန်၊ ပ္ဍဲကၞာအဴ ရတ်ပ္ကဴဇၟန်၊ ဟိုတ်ဒှ်မၠိဟ်အဵု မ္ၚဵုရောၚ်ဂးပၠန်၊ နကွတ်ဂၠိုၚ်ဒၞာဲ ဂၠာဲဟီုတော်ဂၞန်၊ ဗိုတ်ပိလေဝ်ကီု သီုဗေဒၚ်ပန်၊ တုဲသၟိက်ခုတ်နာမပြဲလောန်၊ မာန်ဏာပ္ပပၠန်ခုတ်ပ္တိုန်လဝ်ရ၊ အ္စာဗၞးကီု ဟီုတိုတ်ခယျ၊ လၟုံပိုဲအဴတဴပ္ဍဲလောက၊ ပြဲနူညးကွေံ ဍုၚ်ရးလောက၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ ဗ္စာတော်ဆ၊ ဗြီုဒှ်သၟိၚ်မ ဆဵုရသေၚ်ဟာ၊ ပ္ဍဲဍုၚ်ဝွံဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဒှ်မဗြီုရဂွံပရေက်သာ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပြဲ ကောန်တြုံမွဲမြာ၊ ဂွံရှ်ေသှ်ေရဂတဆက်အာ၊ နူညးသ္အာၚ်ကၠာ ဘာသာပိုဲပြဲ၊ အ္စာဗၞးကီုဟီုတိုန်သဲသဲ၊ မိၚ်အ္စာဟီု သီုသ္ကံရဲ၊ မိပ်စိုတ်ခံမံ ကဵုကံတက်တဲ၊ ဗဂိုဟ်ကၞုသၚ် အခြၚ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ လ္ၚဵုဒံၚ်သၠာ် ယူယာ်ညးအဲ၊ ဗၞးသကံရဲအိုတ်မွဲဘာသာ၊ ဗၞးသ္အာၚ်ကီု သီုကဵုအ္စာ၊ သိုၚ်ဗဒှ်ကၞာတ်ပြာသာဒ်ရေၚ်ဗဂါ၊ ထပှ်ဘုံကီု ညံၚ်ဘုံဒေဝါ၊ ဂ္ညိဂ္ညာတ်လဝ်အဴ ပ္ကဴသြဴနာနာ၊ နရတ်ထတ်သန် ဇၟန်ဗၠဲဒွါ၊ ပြေၚ်ဖျဳနာနာ သီုဓဇာပ္ကဴ၊


မုက်လိက်−၄၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ရတ်မဂၠိုၚ်သာ် သၠုဲသၠာ်ဖက်နှဴ၊ ညံၚ်ဇုက်လလဳ ဖျဳဖျဳဖျဴဖျဴ၊ အရံၚ်မတ်လစ တၟးဍိုပ်ဍဴ၊ ပ္ကဴကြကောတ် အရံၚ်ၜတ်သဴ၊ ဂၠာဲခၞံလဝ်အဴဂၠိုၚ်တဴပြကာ၊ ဍိက်ပေၚ်စိစုံ ထပှ်အုဴရေၚ်ဗဂါ၊ တဵုလဝ်ဗြာတ်က္ၜဴပ္ကဴသြဴနာနာ၊ အလာံစောန်ပြံက်ဗစံက်ဂဝါန်၊ ပတာၚ်ဗ္ကေတ်ဍာ်မိတ်မွဲသာ၊ သာ်တ္ၚေက်အရံၚ်မာဲဂၠိုၚ်နဲပြကာ၊ ဗၞးတံဟောဒြာ ခၞံတုဲခါဂှ်၊ ဗၞးမွဲကရောံကောံတုဲညဳသၟဟ်၊ အိုတ်တၟိုဟ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ပူမှ်၊ မၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါဒယှ်၊ ဗၞးတံအဵုသၟိက်ဇိုတ်ကဵုပြဟ်၊ ဇိုန်ကဵုညဳသၟဟ်ကာလဂှ်ပၠန်၊ ဂွံသိုက်သၠိၚ်ကၠာၜါမကဵုကောန်၊ မဂၠိုၚ်ပိုန်ဘိုက်တသိုက်ထဝ်သန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဖျေံက္ဍိုပ်ဒုၚ်ဝေါန်၊ ပူဇဴရိုဟ်တ္ၚဲ ထပ်ဂၠောဲရေၚ်ဇန်၊ ၜေတ်ဟွံမာန်အဵုဂွံဝါတ်လောန်၊ အိုတ်ဗၞးတံပၠန်ဂၠိုၚ်လောန်ပူဇဴ၊ ဂးမာန်ဏာပ္ပတုပ်အဇပ္ကဴ၊ ဇၞော်တိုန်ဒးရးတၟးဍိုပ်ဍဴ၊ အိုတ်ဇၟာပ်အ္စာမေတ္တာစိုတ်ဇဴ၊ ကၠုၚ်ပကတ်ကၠာ ပညာဖက်နှဴ၊ မာန်ဏာပ္ပအဴ လေပ်တဴဂၠိုၚ်လောန်၊ ဗိုက်ပိလေကီု သီုဗေဒၚ်ပန်၊ ဗိန္ဒောဟောရာ ကြိယျာတော်ဂၞန်၊ နက်သတ်ဒိထိ တာရာစဳဇန်၊ လေပ်အိုတ်စိုပ်သၚ် ဂြၚ်ရံၚ်သၟဟ်ပ္တိုန်၊ ဒုၚ်ဒယှ်ပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ပြထာ၊ ညးဒးရှ်ေသှ်ေဍုၚ်ရးခန်လွာ၊ ညးဒးရဴဂဴပူဇဴသကာ၊ မဂၠိုၚ်ကြက်ဂြပ် အရပ်အရာ၊ ဍိက်သ္ကံတြုံဗြဴ ဂၠိုၚ်တဴပြဝါ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ ခါဂှ်သိုက်လှိၚ်၊ ပိုန်ဟာန်သၠဲလးစဟွံဒးဂွိၚ်၊ မဂၠိုၚ်ပေၚ်ဍတ် သ္ၚိကၠတ်ဇမၠိၚ်၊ ပိုန်ဒိပ်အသဝ် ညံၚ်သွဝ်တာဝတိၚ်၊ ဂးမာံဏာပ္ပ အဇကောန်သၟိၚ်၊ စဟွံဒးဂွိၚ်သိုက်လှိၚ်သ္အဳဗဂါ၊ အယုက်ဒှ်အဴစှ်တြဴအခါ၊ အိုတ်ဗၞးရကၠုၚ်ပအ္စာ၊ ကောန်ဗြီုကောန်ဗြီု ဗိုၚ်ဟီဟောဒြာ၊ ဟိုတ်ညးထိုၚ်သး စိုတ်ဂတးအာ၊ မၞိဟ်ညံၚ်ကဵုအဲ လိုက်ဟွံမွဲၜါ၊


မုက်လိက်−၄၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ပ္ဍဲစိုတ်သၚ်ကာဒှ်ပၟာဒ၊ ညံၚ်ကောန်ဗြီုကွေံသၠေဟ်ပၟာဏ၊ ယိုက်ဇၞော်မာန် မွဲဟာန်မၞ၊ ၜိုန်ညးဇၞော်ပြဲ ဟၟဲဂါရဝ၊ ဇကုပြဲအိုတ် ဒိပ်စိုတ်ပါပ၊ ချိုတ်ဟွံတီရမာန်ဏာပ္ပပၠန်၊ ဒါန်အတိက်အဵုဇိုန်ကဵုထတ်သန်၊ ကသပ်သာ်ဂှ်ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သၠေဟ်ကောန်ဗြီုဟိုတ်ဒိုဟ်ဓီုလောန်၊ ဟိုတ်ဓဝ်မနမောဟဂၠုဗ္ဒန်၊ ဟွံညာတ်သက်က် ကၠက်သီုဒိုဟ်ပန်၊ ကုဇကုပၠန်ကောန်သၚ်ကာ၊ ဒးဂွါံကာလ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ သၟိက်ကဵုဒါန်ကီုချပ်သီုစေတနာ၊ ကော်သ္ကံကွး ဍုၚ်ရးခန်လၟာ၊ ဆမွဲကရောံဂကောံဘာသာ၊ ဖန်ဖက်ညဳသာ ခါဂှ်ပြုပြေၚ်၊ ဒယိုၚ်လ္ၚီကၞာ ဟွံကဵုခြာဗၠေၚ်၊ ၜတ်ကၞာတ်ညဳညတ် ခါဂှ်ဗ္ဂပ်စဳရေၚ်၊ ညဳညဳသာသာ ဟွံဂွံခြာဝေၚ်၊ ညးညးအဲအဲကၠောန်တုဲမံၚ်ရေၚ်၊ ဘာသာမၞးဟေၚ်ပြုပြေၚ်ညးအဲ၊ ၜတ်ကၞာတ်ဗိုန်တ္ညန် ကုတ်ဒန်နတဲ၊ ကၠောန်ဖ္ဍာန်လဝ် အၚောဝ်သၞိၚ်ဇြဲ၊ ဇိပ်ဂၠိပ်ဒးရး သွက်ဂွံဗၠးတ္ၚဲ၊ ပ္ကဴလဳဆက်ကွက်လဝ်လကဲ၊ ယာတ်အရံၚ်ဗၠဲ ကၠောန်နဲခဇာ၊ အသေအဟာန်သၠးဖ္ဍာန်ကျာ၊ မွဲသာ်ပါန်ခဳ ချူပ္ညဳဏာ၊ ရုပ်က္ၜိုၚ်ရုပ်ဒြာဲ ဗ္တာဲကၠလှာ၊ ရုပ်စိၚ်ရုပ်ချေံ ပှ်ပှ်ေမွဲသာ၊ ရုပ်ကၞုဲရုပ်ဂၚ် ရုပ်မၚ်ဂၠိုၚ်ရာ၊ ချူလဝ်နာနာ ရိုဟ်အာဟွံမာန်၊ လ္ၚဵုလၟေၚ်ဇာတ် နိပါတ်ဍုၚ်ကွာန်၊ လ္ၚဵုဍုၚ်ရးဟီုဂးဥဒျာန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ချူဏာပြာသာဒ်နန်ယာန်၊ လ္ၚဵုဗီုတိုက်စိ လ္ၚဵုဗီုသ္ၚိဋ္ဌာန်၊ ဗီုဂၠံၚ်ဗီုဍာန်ကွဳယာန်ဇက်ဂၠောဲ၊ မွဲသာ်ချူပျး အကးအမှဲ၊ မွဲသာ်ချူကီု ညံၚ်ဗီုမတ်ဗြဲ၊ မွဲသာ်ချူလံၚ် နှံၚ်ဂိတုတ္ၚဲ၊ မွဲသာ်ချူဏာ တာရာသောဲသောဲ၊ ယဝ်ဗဵုဋ္ဌာန်သ္ၚောဲ ဗဵုဟွံဖဲကီု၊ မွဲသာ်ချူဗဒှ် ဒဵုဇြဟ်ဂြိုပ်ဇီု၊ မွဲသာ်ညံၚ်တ္ကံ ညံၚ်တၟံညံၚ်ထီု၊ မွဲသာ်ညံၚ်ဝါ အၚ်လှာချူဗြီု၊ မွဲသာ်ၚုဲက အဇတုပ်ဗီု၊ ပေၚ်ဗြော်ဍၚ်ဍီုဂၠာဲဟီုရောမာန်၊ ယဝ်ကၠုၚ်ညာတ်ဒးအိုတ်ရးဍုၚ်ကွာန်၊


မုက်လိက်−၅၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
တၟံတြုံဗြဴ ပါတ်ဇဴဝိညာန်၊ ဝိုတ်ဝုဲသတိ ထောံကၠေံသ္ၚိဋ္ဌာန်၊ ဗဵုတဴရုရု ကေုာံမွဲဟာန်၊ သိုၚ်ကၞာယာန်မွဲဟာန်ညဳသာ၊ အလုံဍုၚ်ကွေံဗၞးပုဏ္ဏာ၊ ကောံတဴလဆန် ကၠောန်ၜိုတ်ဟောဒြာ၊ ကွာၚ်ၜဲယိုယ်ၜန် ဖန်ဖက်နာနာ၊ လ္ၚဵုကွာၚ်ဗုတ် လ္ၚဵုဝေါတ်သာသာ၊ လ္ၚဵုဖက်ပၠာဲ တၚ်လာဲကဝ်တာ၊ ဍာ်သာဲသဂြာ ဖက်ဏာခန်ခန်၊ ကဝ်သဂြာ ထၞာသောန်န်၊ တၚ်ဂွါၜဲဒုတ် ၜဲမုတ်သွံဂန်၊ ခၞာဂၠိုၚ်သာ်သီုဍာ်မၚ်ဂၠန်၊ မဇဳမအဳ ဖက်ပ္ညဳဆအောန်၊ ကဵုထဝ်ဗာတ်ပၠန် သောန်န်ခၞာ၊ ပုၚ်ကၠေၚ်သွဟ် နွံကုရှ်သာ၊ ဖျိန်ဗဒှ်လဝ် မြမောန်နာနာ၊ သဂြာဍာ်ပၞဴ ပၠာဲနှဴသီုၜါ၊ မွဲမွဲဗောတ်ဟေၚ် ကဵုပြေၚ်လဝ်ကၠာ၊ ဗောတ်တြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်အာ၊ ပြုပြေၚ်ညဳသာ ဝေါဟာဗၞး၊ အ္စာစိုပ်ကောံ အလုံဍုၚ်ရ၊ တြဴလက်ပၠန် ကဵုပန်လ္ၚီဒး၊ ဂဇံရေၚ်ဗဂါ ကၞာလှဲလး မာန်ဏပ္ပကၠာ မဒှ်အ္စာညး၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဒးရး ၜးကေတ်ကြိယျာ၊ စှ်ေဒတဴဗျာံ ပ္ဍဲဂါံလုပ်ကၞာ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ သၟိက်ဝးဓဝ်မၞ မာန်ဏပ္ပကၠာ၊ ချပ်တုဲလုပ်ဍုၚ် ကၠုၚ်လ္တူကျာ၊ စှ်ေတုဲလုပ်အာ စိုပ်ကၞာဂှ်၊ မာန်ဏပ္ပညာတ် သ္ၚာတ်က္တဵုဒှ်၊ ဟိုတ်ဒးညာတ်စိ ကၠိခဍက်ဇြကှ်၊ အဲဒးညါတ်စုတ် မၞိဟ်ယုတ်မတ်ဇျဟ်၊ ဗက်ထောံခိုဟ်ရ ခဏလၟုဟ်၊ ချပ်တုဲဣၚုဟ် ခါဂှ်ဟီုတိုန်၊ ဟေံမၞိဟ်ယုတ်မာ ပါပအိုတ်ကွိုန်၊ ညံၚ်စ္ဍးတိတ်အာ ဇိုၚ်ကၞာပလိုန်၊ အာဟွံအာကီု ဟီုညိဗိုန်န်၊ ဟွံအာကဵုဘဲ နတဲအဲသွိုန်၊ ဇိုၚ်ကၞာပလိုန် ချိုန်လၟုံတိတ်အာ၊ မာတၚ်စိ ရသိဟေမာ၊ ဟွံဒှ်ဒေါသ ဟီုရညှာညှာ၊ ယွံမာန်ဏပ္ပ တၠသဒ္ဓါ၊ မၞိဟ်ဇၟာပ်ကွာန် သၠးဒါန်သေၚ်ဟာ၊ လ္ၚးညးစိ ညိညသ္ဇိုၚ်သာ၊ လၟုံမွဲဝါ ကဵုညိကၠာရ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာဍာံပြ၊ အဲပရသိ ဂ္ညိလဝ်သဳလ၊


မုက်လိက်−၅၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လၟေၚ်သိက္ခာ မၚ်မွဲကာယျ၊ ဒဴထောံဍုၚ်ကွာန် မံၚ်ဋ္ဌာန်ဟေမ၊ အဲကၠုၚ်အာတ်ဒါန် ပ္ဍဲမာန်ဏာပ္ပ၊ ဗၞတ်ဆညိည ကဵုဒါန်ရဒကာ၊ မာန်ဏာပ္ပဂှ် မိၚ်ဒှ်ဒေါသာ၊ သီုဒေါသကီု ဟီုတိုန်ဟွံညှာ၊ ဟာဲရသိမုတ် ရုပ်ရဴယုတ်မာ၊ မုက်ညံၚ်ကလော်ပၠန် ကမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ချိုတ်လၟုဟ်ပြဲ ဋ္ဌာန်သ္ၚောဲသ္ဍးအာ၊ ပဟီုဂၠိုၚ်ဝါ အာကၠေံကဵုပြဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဒယှ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ကီု တုဲဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ ကဵုဒါန်သဒှ်၊ ညံၚ်ရဲဇိက်ဗ္ၚ တဵုမသၟဟ်၊ တိခိုဟ်ဂွံသွံ စွံပၟာဂှ်၊ မာန်ဏာပ္ပလၟုဟ် စွံစိုတ်ဂှ်ညိ၊ မာန်ဏာပ္ပကီု မိၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ဟေံတၠရသိ၊ ဟီုလၟုဟ်ကီု ညံၚ်ဗီုရုဲတိ၊ အဲပါဲထောံသၟတ် မၞိဟ်ယုတ်ဒိဋ္ဌိ၊ ရုဲဂိုၚ်လဝ်စိ ဇာတိဗၞး၊ ဇၞော်ဂကူကၠာ ပညာလှဲလး၊ ပူဂဵုဂှ်ရ လောကထိုၚ်သး၊ ဇၞော်လောန်ကုသဵု ကဵုဒါန်ရောၚ်ဒး၊ ရသိမၞိဟ်ယုတ် ခါဲဒုတ်တီကၠး၊ ချိုန်လၟုံကွေံ ညံၚ်စ္ဍးတိတ်ညိ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ မိၚ်ဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်ညှာညှာ၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ တၠသဒ္ဓါ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ယုတ်ရသ္ဂးဟာ၊ အိုတ်ဂကူဗၞး ပြဲပသၠေဟ်ပၟာ၊ ယုတ်ပြဲသီုၜါ ညဳသာသၟဟ်န်၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ ကၠၚ်ရဗိုန်တ္ညန်၊ သတ္တံတုပ်သၟဟ် ဒှ်နူဓါဟ်ပန်၊ ဘုံလိုက်ဝွံ သန္ဓိဒးတိုန်၊ ဒှ်ယဲဗျုအဴ ကြဴဒးချိုတ်ပၠန်၊ ဟွံတၟေၚ်တၟဟ် တုပ်သၟဟ်လက်သန်၊ ပိုဲသတ္တံပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်သာသာ၊ ဂကူဇၞော်ကွေံ ပြဲရသ္ဂးဟာ၊ သဳလဟွံသ္အး ဒှ်မၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ဂကူယုတ်ကီု ယဝ်နွံသဳလာ၊ ပူဂဵုဂှ်ပြဲ သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ ဗ္စာတုဲကဵုဒါန်၊ မာန်ဏာပ္ပကီု ဟီုဗက်ဟွံမာန်၊ အိုတ်တဴကသပ် ဂၠာဲချပ်ကြာန်န်၊ ကော်သ္ကံရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်မွဲဟာန်၊ ကဵုရပ်ထၞက် ကဵုတက်ပ်ဍဲဍာန်၊ ရသိတၠဇျာန် နညာန်ကလာၚ်အာ၊ ဟွံညောန်သ္ၚောဲကွေံ တုဲစှ်ေသာညာ၊ လိုန်ဒးတိရ တုဲပပတ္တနာ၊


မုက်လိက်−၅၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဒၞာဲဇိုၚ်အဲ ကဵုညာတ်လောဲသွာ၊ ဂါံကွာ်အာဗိုန် ဍိုန်ဍိုန်ညှာညှာ၊ ဇရေၚ်ဇြပ်ကၠာ ခါဂှ်မံၚ်တိုန်၊ လတေံတုန်ရ မာန်ဏာပ္ပပၠန်၊ ဝါစဳကံရ ပွလုလန်၊ ညးမၞုံသဳလ ဟီုရဒက်ဒေါန်၊ ဍဵုဍိုက်ဟီုပျုတ် လဟီုယုတ်လောန်၊ ကဵုၜုက်တက်ဟေၚ် သၟိက်ကဵုကၠေၚ်စန်၊ မဂၠိုၚ်ဒုဟ်လောန် ဟွံချပ်စန်စာ၊ ပၟၚ်ဍုၚ်ရ ရုက္ခဒေဝါ၊ အာကော်နၚ်ပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ရပ်မာန်ဏာပ္ပ ကြံကြဂြိုဟ်စာ၊ ဝတ်ကၠေံကံပၠန် ကၠဗၠန်ဝိုတ်အာ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီသၞက်ဗဂါ၊ စိပ်လေါတ်စှ်ေအာ လောအကြာတိ၊ ရုဒှ်တိုန်အဴ ဖက်နှဴထိမြိ၊ သိက်ပသိက်ပ သိက်ဂွံပညိ၊ ညးလ္ၚဵုကၠာ ဒြေပ်တိုန်အာသ္ၚိ၊ ဟီုဇီုဟွံဒး တက်သိုဟ်ဖိဖိ၊ ဂဇံတုဲစိ နကြိဟီုပၠန်၊ ယွံလေဝ်မိဗြီု ဗဵုကီုရကောန်၊ မာန်ဏာပ္ပသၟတ် ကံဝတ်မုက်ဗၠန်၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်လောတ် ညံၚ်ရဴအိုတ်သ္ကန်၊ ဒှ်လၟုဟ်ရ ယွံမိတၠဂုန်။ ချိုန်လၟုဟ်ပၠန် ဝါတ်လောန်ရမိ၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုစိ၊ ယွံလေဝ်မၚ်ဗၠာဲ ကာတ်သာဲက္ဍၚ်ညိ၊ တိုၚ်မၚ်ဗၠာဲဟီု ညံၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ ဗ္ၜူလောတ်နး ပြးအလုံတိ၊ ဟွံတီဟိုတ်စိ တန်ဒှ်ညိဟာ၊ ယွံလေဝ်မိဗြီု ကလၚ်ပိုဲဟီုကၠာ၊ ရသိခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ဒါန်ရ ဟွံဂွညှာတာ၊ မာန်ဏာပ္ပကီု ဟီုစုတ်ပြိုက်ဖါ၊ ကဵုရပ်တက်ကၠာ ရသိကၠေံအာရ၊ ကၠေံအာတုဲဗက် ချိုန်သက္ခဏ၊ ကံဝတ်အာကွေံ ဂးမာန်ဏာပ္ပ၊ အိုတ်အ္စာဗၞး လောတ်စှ်ေညံၚ်ဇွ၊ ဟွံဂွံမုဟ်ပါၚ် ရမျာၚ်သ္ၚိတ်ဇြ၊ ဍိက်ဖေက်ကွေံရ ယွံမိတၠဂုန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊ ဂွံမိၚ်လဟီု တီကေတ်ဗိုန်တ္ညန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိတၠအစောန်၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ဒါန်ကွေံ ဟီုတ္ၜေဟ်လက်ဒေါန်၊ ဟိုတ်ဒုဟ်ဂှ်ပၠန် ဇၞော်သန်က္တဵုဒှ်၊ ကလံအာတ်ဒုဟ် လၟုဟ်ညံၚ်ပြဟ်၊ ကေတ်နၚ်သၠိုၚ်ထဝ် ဍာ်မြမောဝ်စှ်၊ ဂွံတုဲသၟိက်အာ ကောံညဳသာသၟဟ်၊


မုက်လိက်−၅၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဋ္ဌာန်ရသိကၠာ ကွာ်အာပြဟ်ဟ်၊ ရသိဓယှ် ဗဒှ်လတ်ဒၞာဲဇိုၚ်၊ ရံၚ်တုဲဗက်အာ ယဵုဏာဍာ်သၠိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်လ္ၚာ် ကွာ်အာလက်ဂစိုၚ်၊ စိုပ်ဇြပ်ဂွံညာတ်သ္ၚာတ်က္ဍိုပ်ဘိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်ဟီုပြဟ် ဒှ်မံၚ်ကၠိုၚ်မိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်အီဂြိုၚ် လ္ၚောဝ်ဇိုၚ်သာသာ၊ ဟီုပါန်တိုန်ရ ယွံတၠပညာ၊ ကောန်အဲဗြဴရပွယောၚ်မှာ၊ အဲဍိက်အာတ်ဒုဟ် လၟုဟ်မွဲဝါ၊ လ္တူကောန်သွံ ယဝ်စွံမေတ္တာ၊ လၟုဟ်မွဲဝါပြာ်ညိကၠာအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ မိၚ်တုဲသၟိက်ဟီု သီုမေတ္တာဇဴ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ၊ အဲဟွံကဵုဘဲ ဒက်ဝဲဗွဲကြဴ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်ဂၞဴ မူရဴကဵုဒှ်၊ အဲဟွံဂွံပပွတံဂှ်၊ ဒေဝတံအနဳ မဇၞော်ကြဳဇှ်၊ ဒေဝတံပ ပ္ဍဲပွလၟုဟ်၊ ဟိုတ်ဒးပ္ကီုလဝ် ပ္ဍဲဗွဝ်ဒုဟ်၊ ဒေဝတံက္ဍုဟ် ဍေံတန်ဒှ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ ဟီုပါန်တိုန်ကၠာ ယွံတာပဿ၊ ယဝ်လေပ်လဝ်ပၠန် မန်ယန်နာထ၊ သ္ဂောံဗက်ဗ္ဒဴပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခ၊ ယဝ်မၞုံတဴသၟတ် ဗၞတ်ဆညိည၊ ထံၚ်ပၚ်ညိရ ယွံတၠဂုန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမောန်၊ မိၚ်လဟီုအဵု ကဵုပိုဲတုဲပၠန်၊ ပ္ဍဲလှိုၚ်ထဝ် မြမောဝ်စၠန်၊ လ္ၚဵုက္ၜဴပါၚ် လာၚ်မုက်မွဲဂွန်၊ ဆမသှ်ေပၠန် ဍာ်စၠန်ဂှ်၊ ကြဴဗဗေၚ်ရ ခၞဗွဲပရဟ်၊ ညးတာပဿ တၠကြဳဇှ်၊ ပတ္တနညာဏ် အဓိဋ္ဌာန်ဗဒှ်၊ ကဵုဗၠးဘဲသွာ နမေတ္တာသၟဟ်၊ ဍာ်ၜါသာ်ဂှ် ပၠာဲစုတ်နတဲ၊ စုတ်ဗပေၚ်လဝ် လှိုန်ထဝ်သာ်ဗၠဲ၊ မွဲဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ယွံဒေံဗြဴအဲ ကလၚ်ညိမွဲဝါ၊ ပုၚ်ဍာ်ဝွံရောၚ် ဒေံဗြဴညံၚ်ဏာ၊ ဖျီုဗ္စရ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ ဆသှ်ေက္ဍဝ် ပၠာဲလဝ်ဂၠိုၚ်ရာ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်တုဲမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ခယျ၊ တဲစရှ်ယဵု ပ်ဍဵုတူသိသ၊ လ္ၚောဝ်ဒးရး ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ၊


မုက်လိက်−၅၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂွံသၠိုၚ်ထဝ်ရ ခဏဂှ်စဴအာ၊ ခါမညန်ကြပ် လုပ်စိုပ်ကၞာ၊ တိုၚ်ဗ္စန်ရောၚ် ဟွံကဵုယောၚ်ယာ၊ ဖျုၚ်ဗ္စရ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ သက္ခဏပြဲ ဂွံဗၠးလောဲသွာ၊ ညံၚ်ရဴသၠိၚ်အာ ခါဂှ်ၚုဟ်ပၠန်၊ ချိုန်ခဏစိ ညာတ်မိကျာ်ဂန် အိုတ်ဇၟာပ်ဂၠံၚ်၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဒိုဟ်ပန် ညာတ်ဗၞးအိုတ်လောတ်လောလီၜန်၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ သၚ်ကာစိုတ်ဍန်၊ ဟွံတီလက်သန် သၟာန်မိပၠန်ရေၚ်၊ ယွံလၟာဂၞဴ မူရဴုဒုက္ခ ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ကဵု ဟွံဟီုသ္ၚိတ်ဇြ၊ လောတ်လောကၟဝ် တုပ်အၚောပ်ဇွ၊ ကဵုသတိရ ဟီုပၠညိအဴ၊ သြကောန်သြကောန် ယွံလေဝ်ကောန်ဂၞဴ၊ ကောန်တံစွံမၞ သီုဒေါသဇဴ၊ ညးမၞုံသဳလ ဟွံပရဴဂဴ၊ ရသိပြဲသ္အး ကောန်ဒးဗက်ဗ္ဒဴ၊ ဟိုတ်ဂှ်သဘဴ ဒုဟ်စဴဒှ်ရ၊ ကောန်ဒးဝပ်ပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခ၊ ကံဝတ်မုက်ဗၠန် ညောန်မာရဏ၊ ဟွံဂွံတီစိ သတိဗလ၊ မိဒြေပ်ဂၠာဲအာ ညးတာပဿ၊ ဂွံဆဵုလောဲလောဲ ယဵုတဲထ္ၜ၊ မိအာတ်ဒုဟ်ရ တာပဿပၠန်၊ အာတ်ဂဥုဲကီု ဟီုပါန်ဒုၚ်ဂုန်၊ သွက်ဂွံဗၠးအာ ဝေဒနာကောန်၊ ဍာ်မကေဝ်ဇြုၚ် သီုပုၚ်ပၟန်၊ ဂွံတုဲဒြေပ်စဴ တရဴသ္ၚောဲလောန်၊ သုၚ်တုဲမွဲဂွန် ကောန်ဂွံဗၠးလၟုဟ်၊ ကောန်ဟွံပ္တေဟ်ကၠာ ရံၚ်အာညးတၞဟ်၊ လောတ်လောမံၚ်ရ ဒုက္ခမတ်ဇျဟ်၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာ သၟိက်ကဵုဗၠးပြဟ်၊ ဂဥုဲရသိ မဂ္ညိကြဳဇှ်၊ ဖျုၚ်ဂွံဗၠးပြဟ် ချိုန်လၟုဟ်ရ၊ ဟီုရိုဟ်ရေၚ်ပၠန် ကဵုကောန်ပုတ္တ၊ တုဲဂိုၚ်ပ္တိတ်ကၠာ ပုၚ်တာပဿ၊ ဖက်ဍာ်ပၠာဲအဵု ဟွံကဵုလဇ၊ ဖက်တုဲဖျုၚ်ကွေံဗၠးသက္ခဏ၊ ဂးမာန်ဏာပ္ပ ညာတ်ရသေၚ်ဟာ၊ ညာတ်ဒှ်ဗဟေက် ဖေက်ဂွညှာတာ၊ ပ္ဍဲတာပဿ ပွဇကုမှာ၊ ဂွံတီကေတ်ရ ဘယသၚ်ကာ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဗှ်ဂွိၚ် ဒှ်မံၚ်သိၚ်သာ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ သိၚ်သာမံၚ်တုန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုဗ္တောန်၊ ယွံလေကောန်မိ ကၠၚ်ညိဗိုန်တ္ညန်၊


မုက်လိက်−၅၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သတ္တံပ္ဍဲလိုက် ဒိုက်သိုက်ပရန်၊ ဂကူယုတ်ပြဲ ဟွံမွဲရကောန်၊ တုပ်သၟဟ်လက်သန် ဓာတ်ပန်က္တဵုဒှ်၊ ဇာတိပုည ဂုနကျာ်တွံ၊ ဓဝ်ပိဝွံရ မၞတုပ်သၟဟ်၊ ရုပ်ဂေါဝ်ပိုန်လှဲ ဂုန်ပ္ဍဲညးတၞဟ်၊ ဓဝ်မၞအဵု ဇၞော်ကဵုကြဳဇှ်၊ ဓဝ်ပိဝွံဂှ် ဗဒှ်ညိကောန်၊ ဒမုၚ်ဒါန်သဳလပြဲလောန်၊ ဂကူပြဲဂှ်ပဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သဳလဟၟဲဋ္ဌာန်သ္ၚောဲဝေၚ်ခၠန်၊ ဂကူယုတ်ရသဳလယဝ်တိုန်၊ ပူဂဵုဂှ်ပၠန်ကောန်ကဵုဒါန်ညိ၊ ဖေက်ပါပ်ဂွပါပ် ဗျာပ်ဓဝ်ဟိရိ၊ သဳလဇြၚ်ဂွု အယုဝုဒ္ဓိ၊ ဂှ်ညးပြဲလောန်တိုၚ်ဗ္ကန်မိ၊ သမ္တီအိုဒဵုလီုဇိဝိ၊ ကဵုလဝ်သတိလ္ပဝိုတ်ညိကောန်၊ မာန်ဏာပ္ပစိ တိုၚ်မိဗကန်၊ ဟွံစှ်ေစးကီုဟွံဟီုပၠန်၊ မၞဂှ်ဍဵုဍိုက် ဗ္တိုက်ဗ္တောန်၊ ဝေၚ်အကုသဵု ဟွံကဵုမဵုရုန်၊ စွံသတိပၠန် မၚ်မွဲစန်စာ အိုတ်အ္စာဗၞးဂွံဗၠးရောဂါ၊ ဗၠးအိုတ်တုဲဟေၚ်ကလေၚ်စဴအာ၊ လ္ၚခါဲဒုတ်စၞယုတ်မာ၊ စသုၚ်ဂှ် ဓယှ်ဖြာဖြာ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာဘာသာဗၞး၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ကီုဍေံတံဟီုဂး၊ ဍေံပါဲထောံကီု ဇာန်လီုပြးဇး၊ ဗၞးတံဂှ်ရောၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံဒး၊ တြဴလက်လၟိဟ် မၞိဟ်ပန်လ္ၚီ၊ ဍုၚ်မစ္စတာ ပြံၚ်ကၠောံအာကီု၊ တံဇိုၚ်သၟိၚ်ရ ခစဂြီုဂြီု၊ ပ္တေဟ်ဂကူရ ရဲခစဗြီု၊ ဟွံတီဖေက်ဂွ မၞဂၠိုက်ထီု၊ ဍုၚ်မစ္စကီု မံၚ်သီုညးအဲ၊ ပ္ဍဲဂကူကွေံ မၞုံဗၞးမွဲ၊ ဇိုၚ်ၜဳဝတ္တ တိတ်ပနိဿဲ၊ ပရသိကီု ပလီုရုပ်ဝဲ၊ ဟိုတ်ဂကူရမၞထုၚ်ဂြဲ၊ ဓဝ်ဟွံမၚ်မွဲမံၚ်ပ္ဍဲဇိုၚ်ၜဳ၊ ဇာတိမာန်တ နာမခုတ်ပ္ညဳ၊ ဓဝ်ဇကုရ ဂၠာဲပလွဳ၊ နဲညးတၞဟ် ဟွံဂၠာဲဗှ်သ္ၚေဝ်၊ ပၟိက်ဇကုမွဲ ရိုဟ်တ္ၚဲပြေၚ်ဖျဳ၊ နိဿဲကဵုၜဳ လွဳမံၚ်အဓါန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိတၠဇျာန်၊ လ္တူကျာတၟး တြးအဘိညာန်၊ ဂွံညာတ်ရသိ ဒှ်ဇာတိမာန်၊ သၟိက်ဝးကၠေံရ မၞထုဲကြာန်၊ ချပ်တုဲနညာန် မွဲဟာန်ပြာပ်အာ၊ ဗွဲလ္တူပ္ညဳ ဇိုၚ်ၜဳဂၚ်္ဂါ၊ ဍာ်ဟွံဒးတုက်လာၚ်မုက္ခဝါ၊


မုက်လိက်−၅၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗကဂၠိုၚ်ရာ ပေါတ်ၚေက်ခါဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ်၊ နမေတ္တာညာန်အဒိဋ္ဌာန်ဗဒှ်၊ ဖဳဖျေံဏာဗက ခၞဗွဲပရှ်၊ ကဵုခက်က္ဍိုပ်ညိ ဇာတိမာန်လၟုဟ်၊ ဖဳဖျေံဏာသၟဟ် လၟုဟ်ရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိၜိုန်သ္ၚောဲ၊ စှ်ေဗၠိုပ်ဍာ်ၜဳ ဟုံလီကြာတ်တဲ၊ ဗကဟဳစိုပ် ခက်က္ဍိုပ်အဂဲ၊ ချိုန်မလုက်ဒး ပသၠေဟ်ချောဲ၊ ခက်မံၚ်တံၚ်ဂြဲ နတဲလၟုဟ်ရ၊ ခါသ္ၚေဝ်ရံၚ်ကၠာ ဒှ်အာဗက၊ ညာတ်ဒးဂြိုဟ်ဆအ် သၟိက်ဂအံတ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိကြံကြ၊ ခၞဗွဲပရဟ် က္တဵုဒှ်ဒေါသ၊ မူညးမွဲရ ဖဳဗ္ကကဵုအဲ၊ ဒစးတိုန်ရောၚ် ဂၠာဲရံၚ်တီလောဲ၊ သီုဒေါသကၠာ ကွာ်အာၜိုတ်သ္ၚောဲ၊ အာဆဵုဒးရ မာတၚ်ဂပြဲ၊ မွဲဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ယွံတၠအဲ မံၚ်မွဲဓဝ်ဟာ၊ မၚ်မွဲသ္ဒးပ ပွယုတ်မာ၊ ဖဳဖျေံဗက ပသနာနာ၊ ခက်ဒးက္ဍိုပ်အဲ ရိုဟ်တ္ၚဲဟွံခြာ၊ လ္တူဇမောဝ် ဂပ်ဝ်ရဟာ၊ ဗွဲသၟဝ်ကၠာ ပြံၚ်အာကဵုပြဟ်၊ မာတၚ်ဂကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပြံၚ်စှ်ေအါရ ချိုန်ခဏလၟုဟ်၊ ဗၞတ်မွဲကော်ရ ဒေသဋ္ဌာန်ဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ် စိုပ်ဒၞာဲဂှ် ဗဒှ်အဒိဋ္ဌာန်၊ ဗကအဲဖဳ ကဵုဟဳတိုန်မာန်၊ နဣဒ္ဓိစိ သီုအဘိညာဏ်၊ လာၚ်မုက်တုဲဖဳ ၜိၚ်လဳဂစာန်၊ ရသိတေံကီု ဟုံဍာ်အဓာန်၊ ခက်ဒးက္ဍိုပ်ကြာန် ဒှ်မာန်ဒေါသ၊ ထေဲပၞတ်က္ဍၚ် ကဵုမာတၚ်ဂ၊ ခဵုခါတ်အာပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ခါစိုပ်တုဲကီု သၟိက်ဟီုကြံကြ၊ လက်ချဴစုတ်ပၠန် ဟွံရန်တော်ဆ၊ ဟာဲမၞိဟ်ပါပ ပွဗှ်ေလၟုဟ်၊ ထပှ်တ္ၚဲဂတ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ဂဂဵုတးပန်ပၠန် ကဵုပန်ဗှ်ေပြဟ်၊ ဒေါသဂြေန်ဒက် သီုလက်သီုချဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ် ဟွံခၠေဝ်သှ် ဗဒှ်ဓဝ်မေတ္တာ၊ ဟိုတ်ဂကူရ မၞဖြာဖြာ၊ ဟိုတ်ဓဝ်မၞ ဒေါသသ္ကေက်သ္ကာ၊ ကၠုၚ်ချဴအဲပၠန် စောန်စိုတ်လက်ဖါ၊ ဝါစဳကံရ ရသိဝွံမှာ၊ ထပှ်တ္ၚဲကၠာ လံအာဂတ၊ ဂဂဵုတးပန်စိ ရသိဂှ်ရ၊


မုက်လိက်−၅၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သီုဓဝ်မေတ္တာ ဗ္စာတော်ဆ၊ တီတုဲမဇ္ဇျဟ် ဒှ်မံၚ်ၚုၚ်ၚ၊ ဒှ်ဓဝ်လဟောံ ဒေၚ်ဗျောံကာယျ၊ ဂွံကသပ်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ထပှ်တ္ၚဲဒး ဂဵုတးကၠာဟွံပန်၊ အဲဗ္ဒောံလဝ်တ္ၚဲ ကဵုထဲမံၚ်ပၠန်၊ ရသိဂွံဖေက် ဗဟေက်ဇၞော်လောန်၊ သ္ဒးဖျဝ်မၞ ဘယစိုတ်က္ဍန်၊ ဂှ်ဒးရးသန် မိပ်စိုတ်ပၠန်ရ၊ ထပှ်တ္ၚဲပြဲ ချိုန်ဗွဲဂတ၊ နဣဒ္ဓိကာ ရသိမှာတၚ်္ဂ၊ စက်ဗ္စဲကဝ် ပ္တိုန်လဝ်သ္ပ၊ ၜိုန်အခိၚ်ဒး အကးဟွံဖလ၊ ဗ္ဒန်လျးတ္ၚဲ ဂၠုနဲအန္ဓ၊ ကောလာဟာလ ဒှ်ရလုံဍုၚ်၊ ဒှ်တဴသၚ်ကာ ကောံအာကောံကၠုၚ်၊ ဒှ်တဴလၞီ ဟွံတီဍာ်ပုၚ်၊ တိတ်ကဵုရသိ တိသဝ်တိသၠုၚ်၊ စိုပ်တုဲဇံသဝ် လ္ၚောဝ်ယဵုဒုၚ်၊ ဇၟာပ်ညးဂၠောဲကၠုၚ် ယဵုဒုၚ်တဲသၟာန်၊ ယွံတာပဿ ဂၠိုၚ်တေဇညာဏ်၊ ချိုန်လၟုဟ်အဵု ဓိကဵုဒှ်ကြာန်၊ သၟိၚ်တ္ၚဲကၠေံဗ္ဒန် ဝါတ်လော်ဍုၚ်ကွာန်၊ ဟိုတ်တာပဿ နပွဇျာန်၊ ပိုဲဍိက်တံကၠာ သၚ်ကာတုဲသၟာန်၊ ယဝ်ဗဒေါံတ္ၚဲယာန် ဆာန်ဍူညိကၠာ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိကြက်လှဴ၊ သၟိက်ဟီုတိုန်ရ သီုဒေါသဇဴ၊ ယွံဒါယကာ ပသၚ်ကာတဴ၊ စက်ဗ္စဲကဝ် အသနုအဴ၊ အဲရပ်မာန်အဴ သဘဴဍေံနွံဟာ၊ တေတေံမွဲစိ ရသိဓိစ္ဆာ၊ ရသိခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ရသိဂှ်ပၠန် တိုန်ဒှ်ရောၚ်ဒကာ၊ ဍေံလေပ်မန်ယန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ ဍေံတန်ဒှ်ကၠာ ညံၚ်အာသၟာန်ရ၊ အိုတ်ဒါယကာ ဒြေပ်အာထဒၟ၊ အိုဿီုညးအဲ ဒြေပ်မွဲခဏ၊ စိုပ်တုဲကလံ မုံဂြံသ္ပ၊ တုဲသၟာန်တိုန်အဵု ကဵုတာပဿ၊ ယွံလေဝ်သိက္ခ ဂၠိုၚ်တေဇညာန်၊ သၟိၚ်တ္ၚဲကၠေံအာ ပူဆာဍုၚ်ကွာန်၊ ဟိုတ်တာပဿ နပွဇျာန်၊ ဗ္ဒန်လဝ်ကွေံ ပိုဲဍိက်သၠေဟ်ကြာန်၊ နမေတ္တာသၟဟ် က္တဵုဗဒှ်ဇြဟာန်၊ ဗၠးစက်ယာန် ဆာန်ဍူညိအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ သၟိက်ကဵုတီရ နအနုဘဴ၊ တုဲဟီုတိုန်ကၠာ သီုမေတ္တာဇဴ၊ ယွံဒါယကာ မူရဴစိုတ်ကတဴ၊


မုက်လိက်−၅၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗ္ဒန်လတ်တ္ၚဴအဴ တဴလျိုန်အဲရ၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ မူဟိုတ်ဒးပ၊ လတေံမွဲစိ ရသိဂၠိုၚ်မၞ၊ လက်ချဴလဝ်အဲ ထပှ်တ္ၚဲဂတ၊ ဂဵုတးကဵုပန် ချဴပၠန်ကြံကြ၊ ဟိုတ်ဂှ်အဲရ လဇဗ္ဒန်လဝ်၊ ယဝ်ညာတ်တ္ၚဲပၠန် ပန်စှ်ေဓဝ်ဓဝ်၊ ဒးရသိဂှ် ကြဴဒှ်လၚ်ဇွောဝ်၊ ဟိုတ်ဒုဟ်သေသာတ် ညာတ်တုဲဆာန်ဍူ၊ ချိုန်လၟုဟ်အဲ တ္ၚဲဒးဆေဝ်ဒဝ်၊ တ္ၚဲဒတန်ကဝ် ဒးဆေဝ်ဒဝ်ရ၊ သြကျာ်သြကျာ်သာ်လဵုဂွံပ၊ ဂပ်ဝ်ဖေက်ကၠာ ယွံတာပဿ၊ ဟိုတ်မၞစိ ညိဟွံတော်ဆ၊ ဝါစဳကံကၠာ ဂြိုဟ်စာကြံကြ၊ သိက်လဵုဂွံပ ဟီုပၠညိအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ မွဲဂလာန်အဴ ဟီုတဴသဲသဲ၊ ရသိတေံအဵု ကဵုကၠုၚ်ကလံအဲ၊ စှ်ေပ္ဍဲၜဳအဵု ယဵုတိကလောံမွဲ၊ ခဏအဲဗလး ဂဵုတးပန်သော်၊ ကဵုဗၠိုပ်စှ်ေအာ ရာဋ္ဌာန်ဇမ္ၚောဲ၊ တိုၚ်လဟီုအံ ဗၠးဘဲဒက္ခ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာ မိၚ်ဒြေပ်အာရ၊ အိုတ်သီုရဲသာ ဒြေပ်အာသက္ခဏ ခါစိုပ်ရသိ ညိဟွံလဇ၊ ဟီုတိုန်သဲသဲ ယဵုတဲထ္ၜ၊ ယွံတာပဿ ပွယောၚ်မှာ၊ တာပဿကီု ဟီုလတ်သေၚ်ဟာ၊ အာကလံညိ ရသိတေံကၠာ၊ ညံၚ်ဂွံကလံ လ္ပသ္ပံသာ၊ ညးဗလးတ္ၚဲ ဂၠိုၚ်ဘဲဒုက္ခာ၊ ဂဵုတးပန်ကၠာ ဒးတာပဿ၊ ချိုန်ဂှ်ရသိ ဇာတိမၞ၊ ဟွံမိက်ကလံရောၚ် မံၚ်တဴသ္ၚိတ်ဇြ၊ ပညံၚ်က္ဍိုၚ်ကၠဴ ပ္တပ်တဴကာယျ၊ ယဝ်ရဟွံအာ ဟုံမှာဗွဲကြဴ၊ ကရောံရသိဂှ် ပိုဲဒှ်ဂတဴ၊ ဟိုတ်ဂှ်ဝန်စဝ် ဒးဖ္အောဝ်လဴ၊ ညံၚ်အာညိအဴ ယွံသ္ဍဴမူဏိ၊ သ္ၚိတ်ဇြမံၚ်ရတၠရသိ ၊ ဟိုတ်မၞကီု ညံၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ ဒကာတံကွေံ ဍေံတံစိုတ်ဂိ၊ ဂၠောဲလုပ်ဓဇက် ဂြုက်ဂြက်ထိမြိ၊ အာစိုပ်တုဲစိ နကြိကဵုလ္ၚောဝ်၊ ညးဂမၠိုၚ်အဵု ဍေံကဵုဝန်စဝ်၊ ကဵုစှ်ေဍာ်စိ တိကဵုယဵုလ္ၚောဝ်၊ တုဲကဵုဗလး လျးဗ္စဲကဝ်၊ ဂဵုတးထတ်လောန် ပန်ဖျေဴဓဝ်ဓဝ်၊


မုက်လိက်−၅၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံဒးရသိ တိဍာ်ဇမောဝ်၊ ရသိဂြိုဟ်ဂတဝ် ၜိၚ်စဝ်လုပ်သၚ်၊ ဟိုတ်နူဓဝ်မၞ ဒးဂွဇၟာပ်တၚ်၊ ဒဴထောံဍုၚ်ကွာန် ဋ္ဌာန်ဂြိုပ်တိတ်ကြၚ်၊ ၜိုန်ဒှ်ရသိ ညိဟွံချပ်ဂြၚ်၊ မၞဟွံဝး ကြဴဒးဘိၚ်ဘၚ်၊ မိၚ်တုဲစၚ်ခြၚ် မၚ်မွဲအိုတ်ညိ၊၊ ပ္ဍဲဍုၚ်မစ္စ ဒေသနန်လွဳ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်ဂၠိ၊ နူဗာရာန္နသဳ ပြံၚ်တုဲသိုၚ်သ္ၚိ၊ ကၠုၚ်ကောံမံၚ်ကွေံ ဟွံဗၠးဒိဋ္ဌိ၊ မာတၚ်ဂစိ ပြာ်ညိချပ်ပၠန်၊ နဓဝ်မေတ္တာ ဗ္စာတုန်တုန်၊ သၟိက်ကဵုဗၠးညိ နူဇာတိပန်၊ ကသပ်ဝွံကွေံ ဂှ်ဒးရးသန်၊ သ္ပိုၚ်လ္တက် လၜက်ဗိုန်ညန်၊ သၟိၚ်ဒုၚ်ဒါန်ပၠန် ကွာ်ညောန်စဴအာ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ သၟိက်ဒုၚ်ပုၚ် လုပ်စိုပ်ဍုၚ်ကၠာ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်ဗ္ဂါ၊ ဍေံညာတ်ဒးစိ ရသိပြဲဖါ၊ ဒေါသဖြာဖြာ သီုရဲသာပၠန်၊ ပ္ကောံသရဲ ဂၠောဲလုပ်အာနန်၊ ဍေံလ္ၚောဝ်ပ္တီရ ယွံတၠက္ဍိုၚ်သန်၊ ရသိခါဲဒုတ် ပူဂဵုယုတ်လောန်၊ ချိုန်လၟုံပ္ညုၚ် စိုပ်ဍုၚ်ဝွံပၠန်၊ ဍေံလုပ်မန်ယန် လေၚ်ရကောန်တၠ၊ မူဟိုတ်မွဲရော ထံၚ်လဝ်သောတ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ လေၚ်ကၠုၚ်တုဲရ၊ ပိုဲဒးပြံၚ်ကွေံ စိုပ်ဂၠးပါဒ၊ ဗက်ရပ်ဂစိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝ၊ ပလဇရ ယွံတၠနန်၊ ဨကရာဇ်မိၚ် ကွိၚ်ပါၚ်လက်သန်၊ စှ်ေစိုတ်ဒးရး ပတှ်ေဗိုန်ညန်၊ ကော်သရာဲသဂံၚ် ချပ်ရံၚ်တုန်တုန်၊ ကေတ်ဟွံဂွံရ ဇျာနအစောန်၊ ကြဴမွဲဝါပၠန် ဇၞော်လောန်ဓိကဵု၊ ဟိုတ်ပ္တုဲလဝ်ရ ဓဝ်အကုသဵု၊ ဒးဒုၚ်ဘဲလ္ၚ ပွရုန်မဵု၊ ပ္ဍဲကဵုပိုန်ပၠန် ဍေံယောၚ်ကၠုၚ်ဆဵု၊ နလွဟ်ဆက် ထပက်တုဲဍဵု၊ နာံဒဴထောံအဵု ဒဵုဗြီုစိုပ်အာ၊ ဂးဍုၚ်မစ္စ ဨကရာဇာ၊ မိၚ်ဂလာန်ဗၞး ပ္တေဟ်တုဲမှာ၊ ပ္ဍဲညးမၞုံရ သဳလသိက္ခာ၊ ပတုံဇိဝိ တၞဟ်နဖ္အောဝ်ဏာ၊ ဒေဝတံမၚ် ပၟၚ်လန်လွာ၊ ထေဲပၞတ်ကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ဟွံမၚ်မွဲကၠာ ကျာပိုက်သှ်သှ်၊ လံအာကြံအာ စာ်ခြာပှ်လှ်၊ ဗြံဗ္တဳဂူ သူညဳသၟဟ်၊


မုက်လိက်−၆၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဍုၚ်ဗၠိုက်တၞီ ဟွံတီဒိုဟ်စှ်၊ လေၚ်ဟုံတုဲချိုတ် ကၠေံအိုတ်တုဲဒှ်၊ အကုသဵုဂှ် ဒးဒှ်ဒိဋ္ဌ၊ ကျာ်သမ္ဗုဒ္ဓေါ နာဲသာလောက၊ ဂ္ၚေၚ်လန်အဴ ဂၠိုၚ်တဴဘဝ၊ ဇာတ်မသုန်ကၠံ တံပထမ၊ ဂြၚ်တုဲတွံလဝ် ဓဝ်ဝိသေသ၊ သၟတ်ကၠေံဇာတ်ရ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ အတိက်ရသိ ဒိတှိစောန်ထၞဟ်၊ ဒေဝဒတ်ပ္ညုၚ် လၟုံကၠုၚ်ဒှ်၊ သၟိၚ်ဍုၚ်မစ္စ စိတ္တဟေက်ဟဟ်၊ တဳညန်ဇဲယ ဒှ်ရလၟုံ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ကၠာ ဒကာညဳသၟဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ်၊ မွဲချိုန်လၟုဟ် ဒှ်အဲကျာ်ရ၊ အတိက်မွဲဟာန် ဂးမာန်ဏာပ္ပ၊ ပ္ဍဲချိုန်လၟုံဒှ်ရာဟုလ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကၠာပဋ္ဌမ၊ ချိုန်လၟုံရ ယသောဓရာ၊ ကျာ်တြဲတွံဇန် ကဵုအရှန်ကၠာ၊ အရှန်တံအဵု ကဵုသာဓုကာ၊ ဇန်တံမိၚ်ရောၚ် ရှ်ဍောၚ်ဓမ္မာ၊ ဒှ်သောတာပန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ တၠပညာ သမ္တီကၠာအဴ....။

ဖဵုအဲချူပၠန် လိက်ဇၟန်ပ္ကဴ၊ ညောန်ကဵုစုတိ ကၠိသ္ကန်တဴသာရဏပၠန် ကဵုတုန်ပ္ဍဲဇဴ၊ စုတိတုဲရ ဘဝဗွဲကြဴ၊ တိဟိုတ်ပြဲဂၠိ သန္ဓိဂဝ်ဂၞဴ၊ ပကဵုဆောတ်အဴ ကဵုတန်တဴညိ၊ ပ္ဍဲညးမၞုံကၠာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ကရောံညးပၠန် တန်ဂဝ်ကဵုမိ၊ ပကဵုဒိုက်ယဲ ဘဲပကဵုမြိ၊ ကဵုဂွံတီလတ် ဍောၚ်ဓဝ်ဒမၠိ၊ ကဵုဂွံပ္တံပ္ညဳ ပါရမဳကျာ်ညိ၊ ဗွဲကြဴဒမၠိ ယဝ်စုတိပၠန်၊ ပ္ဍဲတၠပညာ မြာကဵုဂွံတုန် ၊ ကဵုဒှ်ကျာ်မွဲ နဲမေတ္တဲယျ၊ ဂွံအိုတ်ဇပန် ကြဴပၠန်ဟွံဒှ်၊ နိဗ္ဗာန်ဂဵုမြဟ် စိုပ်ပြဟ်ညိအဴ ။ ။ ။


သက္ကရာဇ်တၞံ ၁၃၅၉ − သၞာံ ၊ ဂိတုပသာ် ၄−မံက်၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်အခိၚ်မွဲနာဍဳ ၄၅−မိဏေတ် ချူအာစိုပ်ဒတုဲရ။ (ဘဒ္ဒန္တ ညာဏ − ဒူရာဘာဇၞော်)

နိဿဲ[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လိက်အုပ်- မၞုံယၟု(လိက်မာတၚ်ဂ) ဘဒ္ဒန္တ−ညာဏဝံသ (ဒူရာ−ဘာဇၞော်) − (စောဟံသာ)ပုံနှိပ်တိုက် ကမာဝက် စိန်တောၚ်ရပ်။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၄၅၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== นายทอโสน (สุพจน์) ผู้นำชนชาติมอญอายุ 98 ปี เสียชีวิต เมื่อวันที่ 7 พ.ย. 2557  အစာထဝ်သောန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကောန်ဂကူမန် ညးမဒှ်အစာံခိုဟ်ပြဲ သွက်ပိုဲကောန်ဗွဲကြဴညးဂမၠိုင် ==

นายทอโสน (สุพจน์) ผู้นำชนชาติมอญอายุ 98 ปี เสียชีวิต เมื่อวันที่ 7 พ.ย. 2557 
အစာထဝ်သောန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကောန်ဂကူမန်
ညးမဒှ်အစာံခိုဟ်ပြဲ သွက်ပိုဲကောန်ဗွဲကြဴညးဂမၠိုင်

 ပ္ဍဲကဵုဝင်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်မွဲဒမြိပ်နူပၞာန်ဂၠးကဝ်အလန်ဒုတိယတုဲတေံ ဒိုဝ်ကဵုစိုပ်အခိင် ပစ္စုပန်ဏအ်ယၟုယၟာအစာထဝ်သောန် (နိုင်ထွန်းသိန်း) မွဲပြာကတ်ကၠုင်ဒၟံင်လၟိုန်ရ။ တၞဟ်နသဂွံတိုန်ဒှ်ကဍိုပ်သကိုပ်မန်ဂှ် ဟွံလောဲသွာမွဲ ဒးဍိုက်ပေင်ကဵု အင်္ဂလက်သန်ဂၠိုင်ကဵုသာ် မပတံဒ္ဂေတ်ပတိပတ်ယျဵုလဂူတပ်တး ညာန်ပညာကေတ်သကာမြက်စာ ရင်တၠုင်ဂုန်ဖဵုကဵုကောန်ဍုင်ကောန်ကွာန်ဂမၠိုင်မာန်ရောင်။ 
 နူအဝဲဍောတ်သွတ်တေံ အစာထဝ်သောန်မနွံညာန်ပညာကေတ်သကာဗွဲမလောန်တုဲ ကလိဂွံလာပ်ကတ်ပညာမကော်ဂး SHOLARSHIP လၟိုန်န်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ကာလတိုန်ကတ်လိက် ပ္ဍဲဘာတက္ကသိုလ်ပၠန်လေဝ် ဂွံလုပ်တိုန်ကတ်ဓါတုဗေဒ ပ္ဍဲတန်ဂုန်တၟေင်၊ ကၠာဘာညးဟွံတုဲက္ဍင်ဏီ ပ္ဍဲကဵုသၞာံကြဴအိုတ် သက္ကရာတ် ၁၉၄၀ ဂှ် ကတဵုဒှ်ပၞာန်ဂၠးကဝ်အလန်ဒုတိယဂှ်ရ ဘာတက္ကသိုလ်ဂမၠိုင်လေဝ် မ္ဒးကၟာတ်အာအိုတ်ရ။ ဟိုတ်သာ်ဂှ်ရ ဘာတက္ကသိုလ်ညးဂွံတုဲဂှ် အခိင်လဇုဲလအ်အာမသုန်သၞာံ ဒိုဝ်ကဵုပၞာန်တုဲမဒှ်ရ။ ပ္ဍဲလက်ထက်အင်ဂလိက်အုပ်ဓုပ်လဝ်ဍုင်ပိုဲ ကောန်ဂကူမန်ပိုဲမၞိဟ်ဂွံတိုန်ကတ်လိက်ကဆံင်ဘာတက္ကသိုလ်မာန်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ကၞောတ်အထောတ်မွဲ ဟီုစမာန်ရ။ ကတ်လိက်ဘာတက္ကသိုလ်တုဲသက်ဂတာပ် အစာထဝ်သောန် လုပ်ကၠောန်ပရေင်ကောန်ဂကူမန် ပ္ဍဲဂကောံမန်အလုံရးမည ဒှ်ညးအုပ်ကာဂကောံဂှ်ရ။ မွဲအခိင်ဓဝ် သီုကဵုဒှ်ဂအုပ်ဋ္ဌာနပရေင်ပညာခရိုင်ကျာ်ခမဳ မနွံဒေသတာလျိုင် (၁၀) ပွိုင်ဍုင်မဒှ်ရ။ ဗွဲကြဴဂှ် ကာလရဲဗော်သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်တအ် ချဳဒရာင်ပရေင်ဍုင်ကွာန် အပ္ဍဲဍုင်ဟွံဂွံတုဲ မ္ဒးလုပ်အာဂြိုပ်ဂှ် အစာထဝ်သောန်လေဝ်ဗက်လုပ်အာကီုရ။ 

 ပ္ဍဲကဵုလိက်ကၞပ်နာဲဆာန်ဍုင် (ဗဵုပၞာန်ဒပ်ဍာ်သေံမွဲတၠ) ချူဇန်လဝ်ပရောဆဵုဂဗညး မနွံယၟုလိက် &quot;ဒစာံသၞာံဒစာံဗြဲပ္ဍဲဍုင်မန်&quot; ဂှ် ညးချူထ္ၜးလဝ် ပရောအစာထဝ်သောန်နွံကီုရ။  အလန်ကၠာအိုတ်ညးဂွံဆဵုဂဗကုအစာထဝ်သောန် ပ္ဍဲဘာလကျာ်ကွာန်ကြုက်ပိ သက္ကရာတ် ၁၉၅၁ တက်ကျာရင်သကအ် နကဵုဘာသာအင်ဂလိက် ဍုက်ကေဝ်ဒှ်အာမိတ်သဟာဲညးသကအ်ညံင်ရဴတီညာတ်လဝ်ညးသက်တုဲတုဲ၊ ပရေင်ဝေါဟာမၞိဟ်အစာထဝ်သောန်ခိုဟ်ဗီုလဵု မဍိုက်ပေင်တဴကဵုအင်ဂလက်သန်တၠပညာ မနွံစိုတ်စရိုတ်ခိုဟ်ပြဲလောန်သန် ရဴသာ်ဝွံ နာဲဆာန်ဍုင်ချူထ္ၜးလဝ်ပ္ဍဲလိက်ကၞပ်ညးဂှ်ရ၊ အခိင်ကၠောန်ဒၟံင်ပရေင်ပၠန်ဂတးတေံဂှ် အစာထဝ်သောန် မနွံတာလျိုင်ဗွဲတၟေင် ပရေင်ဆက်ဆောံကုဍုင်သၟာင် ပစၞးကောန်ဂကူမန် မကဵုလဝ်ယၟုသေံ &quot;နာဲသုဖတ်&quot; ဂးပြာကတ် ဒၟံင်အကြာမန်ဍုင်သေံဂမၠိုင်ရ။ 

 မွဲအယုက်အစာထဝ်သောန်နူအယုက်အဝဲဍောတ်သွတ်ကတ်ဗတောန်ဒၟံင်ပညာ ပ္ဍဲဘာတန်သဇိုင်တေံ ကၠောန်ကၠုင်ပရေင်ကောန်ဂကူမန် စဵုကဵုလအိတ်အယုက်ညးဂိုတ်ဂစာန်ကၠောန်ကၠုင်လဝ်ပရေင်ဂကူမန်။ ကမၠောန်ဂွံလာပ်သြန်ဂိတုကီုဒှ် ကမၠောန် အလဵုသဳသၟိင်ကီုဒှ် အစာထဝ်သောန်စိုတ်ဟွံလုပ်စကမၠောန် ပရေင်ကောန်ဂကူမန် ပရေင် လိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်ဟေင်ရ အစာထဝ်သောန်စိုတ်လုပ်စတုဲ ဂိုတ်ဂစာန်ကၠောန်လဝ်ရ။ နကဵုဓဝ်စေတနာပြဲ ဟွံကလိဂွံၚုဟ်မးမွဲသာ် အစာထဝ်သောန်ဗတောန်ထ္ၜးကဵုလိက်မန် လိက်တၟိမန်တြေံ ကုခမဳသင်မန်ကီု ကောန်ဍုင်ကောန်ကွာန်မန်ဂမၠိုင် ညးမလုပ်စိုတ် ပ္ဍဲပရေင်လိက်ပတ်မန်ဂမၠိုင်ရ။ သအာင်နူဂှ်ပၠန်လေဝ် ညးချူဇန်လဝ် လိက်ကၞပ်ပ္ဍဵုဗီုတက်ပတိတ် လဝ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ညးညးအဲအဲဂွံဆဵုဒၟံင်ရ။ အခိင်အခါဒးရးကၠောန်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်ဂွံမ္ဂး အစာထဝ်သောန်ပိုဲကၠောန်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်တုဲ အခိင်အခါဍေံဟွံဒးရးမ္ဂး အစာပိုဲ ကၠောန်အာပရေင်လိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်မဒှ်ရ။

 စိုတ်ဓါတ် စေတနာညးလတူကောန်ဂကူမန်ကီု သီုကောန်ဂကူတၞဟ်သအာင်ဂမၠိုင် အးဇ္ၚးကေဝ်သ္ဇုင်ဗွဲမလောန်တုဲ ဒ္ဂေတ်ပတိပတ်ညးပၠန်လေဝ်မနွံကဵုဓဝ်သဳလ သမာဓိ ဟွံစသုင်စၞဗၜူမွဲလေဟ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ အယုက်ညးဂွံဂၠိင်သီုကဵုပရေင်ထတ်ယုက်ခိုဟ်ဒၟံင်ဂှ် ပိုဲဂွံညာတ်ကေတ်ရ။ ပရေင်လိက်ပတ်ယေန်သၞာင် ပရေင်ကောန်ဂကူ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဆဂှ်ဟွံသေင်ဏီ ပ္ဍဲကဵုပရေင်သာသနာပၠန်လေဝ် အစာထဝ်သောန်ဂွံကၠောန်ပတုဲကၠုင်လဝ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ပ္ဍဲပေဲါသၟာန်လိက်ပရိယတ္တိရာမညနိကာယ ဓမ္မာစရိယခမဳသင်မန် သက္ကရာတ် ၁၉၈၄ - ၁၉၈၅ ဂှ် အစာထဝ်သောန် ကေတ်တာလျိုင်ဒဒှ်ဥက္ကဋ္ဌဂှ်လေဝ်ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၄:၂၀၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဝတ် ကဵု တာလျိုၚ် ကောန်ဒပ် (၂၇) တၚ် ==

ဝတ် ကဵု တာလျိုၚ် ကောန်ဒပ် (၂၇) တၚ်
===============================

၀၁။ ဒးက္လၚ်အမိၚ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ရောၚ်။

၀၂။ ဒးမြက်ဇက်ရောၚ်။

၀၃။ လၟိုန်ကာလ ဒးနွံကဵု သတိရောၚ်။

၀၄။ ဒးနွံကဵု ပွမသ္အးဇ္ၚးရောၚ်။

၀၅။ လၟိုန် ဒးနွံကဵု ဂွန်ရောၚ်။

၀၆။ ဒးလ္ၚတ် လိက်ပတ်ရောၚ်။

၀၇။ ဗွဲတၟေၚ် ဒးသ္ပဂရုကဵု ပရေၚ်ထတ်ယုက်
       ရောၚ်။

၀၈။ ကောန်ဒပ် ကဵု ကောန်ဒပ် ဒးနွံကဵု စိုတ်
       ရဲဗော်ရောၚ်။

၀၉။ ဒးပါ်ပါဲကေတ် တၚ်တၟေၚ်တၟဟ် 
       ပ္ဍဲအကာဲအရာ ညးဍုၚ်ကွာန်၊ 
       အကာဲအရာ ညးတိဍာ်တအ်မာန်ရောၚ်။

၁၀။ အခိၚ်သၠး နူတာလျိုၚ် ပရေၚ်ပၞာန်ဂှ် 
       ဒးကၠောန်သ္ပကဵု သွက်ဂုဏ်ဖဵု 
       ညးဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။

၁၁။ ပ္ဍဲကဵု ပံၚ်ဖက်ဆက်ဆောံ ကဵု
       ညးဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဒးဍိုန်ဍောတ် 
       ကၠောံက္ဍရောၚ်။

၁၂။ သွက်ဒပ် ဂွံဇၞော်မောဝ်တိုန်ဂှ် ထ္ၜးစဳပျးတုဲ 
       ဒးစန်ဒက်ပၠုပ် ကောန်ပၞာန်တၟိတအ်
       ရောၚ်။

၁၃။ လ္တူဍုၚ်ကွာန် ဂကူဇကု အလဵုဇကု မၞိဟ် 
       က္ဆံၚ် ဇၞော်ဍောတ် ကဵု ကောန်သ္ဂံၚ်ဇကု 
       ဂမၠိုၚ်တအ်ဂှ် ဒးနွံကဵု သစ္စ သမာဓိ
       ရောၚ်။

၁၄။ လ်တူသၞဂျှ ဒးစှံစိုတျ ဗီုသၞတဲု ဒးနှံကဵု 
       ပွမက္ဍုဟ်မၠေံရောၚ်။

၁၅။ ဒးစဵုဒၞာမၚ်မွဲကဵု လမျီု သ္ၚိဌာန် ပိုန်ဟာန် 
       ညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ရောၚ်။

၁၆။ လ္တူတၚ်နၚ်ဆဵုဂဗ ကဵု ပရိုၚ်ဂမၠိုၚ် ဇကု 
       ဂွံနၚ်တအ်ဂှ် ဒးဒုၚ်စဳရေၚ်ကဵု 
       သ္ကိုပ်ဒပ်စြေက် ဇကုရောၚ်။

၁၇။ ဒးထိၚ်ဒဝ်လဝ် လွဟ်ဇကု ညံၚ်ဂွံ 
       ဂီုကၠီုရောၚ်။

၁၈။ လၟိုန်တ္ၚဲ ဒးပေါတ် သ္အးကဵု လွဟ်ဇကု
       ရောၚ်။

၁၉။ ဒ္ဂေတ်ပဋိပတ် ဒးခိုဟ်ရောၚ်။

၂၀။ ဒးရှ်ေသှ်ေ ညးဇၞော်လ္တူဇကု ဂမၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၁။ ဒးရှ်ေသှ်ေ အခိၚ်ရောၚ်။

၂၂။ ဒးနွံကဵု ပွမပတှ်ေကေတ် ဇကုဇကုရောၚ်။

၂၃။ ဒးနွံကဵု ပွစိုတ်ဓါတ် ကတိုၚ်ကၟဟ် 
       ချဳဒရာၚ်ရောၚ်။

၂၄။ ဒးနွံကဵု ဂလာန်ပတှ်ေ မဗိုန်ဇၟအ်ရောၚ်။

၂၅။ ပ္ဍဲကမၠောန် သ္ဒးစှ်ေသၞောတ် သိပ်ဂၠိပ်
       ရောၚ်။

၂၆။ ဒးဒုၚ်ကေတ် ဘဲဒဏ် ပရေၚ်ဝါတ်ဂါတ် 
       ကြေပ်ဂြတ် ခတ်က္ဍန်တအ်မာန်ရောၚ်။

၂၇။ ဒးထိၚ်ဒဝ် ဇကုဇကု မာန်ရောၚ်။

#crd #Wunchay Rukchaytdee [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၄၉၊ ၁၀ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ညးတၠဂုန် မိကဴထဝ် ကဵုစိုပ်သွဝ်ညိ  အဂုန်တိုၚ်ထဝ် ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၉၊ တ္ၚဲအၚာ၊ ၂၀၂၁ ==

ညးတၠဂုန် မိကဴထဝ် ကဵုစိုပ်သွဝ်ညိ

အဂုန်တိုၚ်ထဝ်
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၉၊ တ္ၚဲအၚာ၊ ၂၀၂၁

ဂလာန်မရာဒနာသာ်ဝွံ မိက်ဂွံချူပတိုန်ထ္ၜးလညာတ်တၟိမွဲ ပ္ဍဲခေတ်ကာလဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ်မအောန်တဴဝွံရ။ ပိုဲဂကူမန် မတန် တဴပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်တအ် ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် အကြာဂြောဝ်ဂတာသ္ၚိကၟိန်- အကြာသမ္ဘာကဵုတၠသ္ၚိ၊ အကြာမိမကဵုကောန် ဇာတ်၊ အကြာသကအ်ရဲမွဲကဵုမွဲ ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် မဒှ်ဓဝ် မဒှ်ဒ္ဂေတ် ပူဂဵုမပြဲပြဲတအ် မဖအာတဴတအ်ဂှ် အောန်စှေ်ကၠုၚ် ဂၠိုၚ် လောန်၊ သုန်ဂြာံကၠုၚ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ဂပ်ဝ်ဒးဒှ်ဂဝိၚ်လောန်သန်ရ။ အသပ္ပုရိသတောဝါ ပ္ဍဲပါဠိသၠပတ်ပရိုတ်ဇၞော် ဟီုလဝ်စပ်ကဵု အန္တရာဲနာနာသာ် မပ္တံသၟိၚ်ဍာ်ကမၠတ်ပၟတ်တအ်ဂှ် ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ်မကၠေံခၞၚ်ဝွံဂှ်လေဝ် တၞီလုပ်လၟိဟ်မွဲကီုရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်မၞိဟ်ပိုဲဏံ မၞိဟ်တအ် ရှေ်သှေ်ကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမံၚ်မိမကီုဟာ သွက်ဂွံလ္ၚတ်ဂၠိုက်ဂၠာဲမာန်ဂှ် ဒေဝတဴတအ် ဇၟာပ်ပ်သတ္တာဟ ကေတ်မံၚ်စ ရၚ်ရောၚ်ဂှ် လိက်ပိဋကတ်တေံ ဟီုလဝ်ရ။ ယဝ်ရဟွံကၠောန်ၜိုတ် ဟွံသ္ပရှေ်သှေ်ရဴဂဴမိမမဂး ပိုဲမၞိဟ်တအ် ဂွံအာစိုပ်ဍုၚ်သွဝ် ညးတအ်ဟွံလောဲသွာဂှ် အလဵုဇကုဒေဝတဴတအ် တီညာတ်လဝ်ဂှ်တုဲ ပိုဲတအ် ညံၚ်ဂွံကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမိမတအ်ဂှ် လိက်ပိဋ ကတ်ဂှ် ဟီုဆဝ်ဗ္ၚုဟ်လဝ်ရ။ ပိုဲကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမိမမဂး သွက်ဂွံကလိဂွံဍုၚ်သွဝ်ဂှ် ဒှ်ဟိုတ်ကြပ်ပ်မွဲရောၚ်ဂှ်လေဝ် တီကၠိုဟ် ကေတ်မာန်ရ။ ဣဏံဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဗုဒ္ဓဘာသာမွဲရောၚ် မိက်ဂွံဟီုလေဝ် ဂွံ၊ ဟွံမိက်ဟီုလေဝ် ဂွံ၊ ဆဂး ပူဂဵုနွံကဵုဓဝ်သပ္ပရိုဟ် တီဂုန် မိမတအ်ဂှ် ညးတအ်ကွာ်မံၚ်ဂၠံၚ်တရဴဂွံစိုပ်ဍုၚ်သွဝ်ရောၚ် ယဝ်ရသရုပ်တုဲဟီုမဂး ရုမ်ဂပ်ရ။
သကအ်ရဲပိုဲ ပ္ဍဲအမေရိကာန်တအ် ကောန်ဗြဴဗြဴညးတအ် ဟီုပတိုန်ဒုဟ်ညးတအ် နဒဒှ်ပလီုအိန်ရဳ physical abuses (အိနြ္ဒေဖျက်ဆီးမှု)ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဂၠိုၚ်တိုန်ကၠုၚ်ဂှ်တုဲ အရာဝွံ ဂပ်ဝ်ဖေက်ဂၟံက်လောန်ရ။ ကောန်ၚာ်ဗြဴဗြဴတအ်ဂှ် မူဟိုတ်ဍေံတအ် ဂွံပတိုန်ကၠုၚ်ဒုဟ် ကုအပါဍေံတအ်သာ်ဝွံရောဂှ် ဟိုတ်ဍေံဇေတ်တ် တီကေတ်ဟွံမာန်ကီုလေဝ် ညးမဒှ်အပါဍေံတအ် ဒှ် ဟိုတ်မေတ္တာဂွံပ္ဍုၚ်ကၠုၚ်ကုဍေံတအ်ရောၚ်ဂှ် ချိုတ်ပၠိုတ်ရ။ ကိစ္စတအ်ဏံ ဒှ်ကာပၞုက်ဂးတုဲ ညးတာလျိုၚ်အလဵုအသဳတအ် သၟာန် သၟုက်ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ်တုဲ ပတိုန်အမှုကုအပါဍေံတအ်အိုတ်ရ။ ကာလစိုပ်ရုၚ်ဂဗုတ်ဂှ်မှ ဂွံတီကေတ်ဗွဲတြး ဗီုကောန်ဝုတ်ဇကု ပတိုန်လဝ်အမှုဂှ်တုဲ ညးတအ်စိုတ်လီုအိုတ်ရ။ ပ္ဍဲယေန်သၞာၚ်အခိုက်ကၞာပိုဲမန်ဂှ် ကောန်ဒဒေံဂှ် မိမဆာန်အိုတ်ဟီုမာန်ဂှ်တုဲ ကောန်ဒဒေံဂှ် ယဝ်ရဒှ်မၞိဟ်ဗြဴမဂး ညးမဒှ်အပါတအ် သ္ဍိုက်ဆာန်သၞေမ်သၞဴဂၠိုၚ်ရ။  ကောန်ဒဒေံဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်အာဲတၟာဲ ဂှ်တုဲ ဒှ်မၞိဟ်မံၚ်အာမွဲအယုက်ဒဵုကဵုမိမမတ်ပၠိုတ်ရ။ အခိုက်ကၞာကောန်ဍုၚ်ပလိုတ်တအ် လုပ်ဓလီုဂွံဍေံတအ်ဟာ၊ ကောန်ဍုၚ် အမေရိကာန်တအ် အာမံၚ်ဗီုဏံဖအိုတ်ဟာ ၜိုန်ရဟွံတီကေတ်ကီုလေဝ် ဆဂး ကောန်ဇာတ်လဵုဟွံဟီု ယဝ်ကဵုအန္တရာဲ ကုမိမ ၜါမဂး ဘဝဂတတေံ ဂွံစိုပ်သွဝ်ဟွံလောဲသွာရောၚ်ဂှ် လညာတ်ပိဋကတ်တေံ စဳပျးမံၚ်ရ။ ပူဂဵုကဵုဒဒိုက်ကဵုမိမတအ်ဂှ် ဘဝ ဏံလေဝ် ဒးကတဴဂၠမ်စိုတ် ဘဝဂတတေံလေဝ် စုတိဗက် ဒးအာစိုပ်ဘုံအပဲါရောၚ်။ 
ကုပူဂဵုနွံကဵုစိုတ်သပ္ပရိုဟ်တအ်ဂှ် ထေက်ကဵုဒးထိုၚ်သးလောန်ရ။ အခိၚ်ကာလသၞာံအာတေံ အဃောကပ်ယဲက္ဍၚ်မံၚ်ဂှ် ညးမဒှ် သမ္ဘာအဲမိကဴထဝ် (မိပကဴထဝ်)ဂှ် ညးတေံဒးကၠောန်အာကမၠောန် အကြာမၞိဟ်ဒှ်ယဲကဝ်ဗေတ်တအ်ဂှ်တုဲ ဇကုညးတေံ ကလိ ဂွံယဲဂှ်ကီုရ။ နူဂှ် ပိုဲအလုံသ္ၚိ သီုညးမသုန်တၠ ကလိဂွံယဲဂှ်ကီုရ။ ဆဂး ညးတေံဂှ် ၜိုန်ရစၟယဲနွံကီုလေဝ် ထတ်ယုက်မံၚ်ဖိုဟ်ဂှ်တုဲ သီုဒးကၠောန်ကမၠောန် သီုဒးဍုန်တိုပ် သီုဒးရံၚ်စံၚ်သ္ၚိကၟိန်ဖအိုတ်ရ။ ယဝ်ရညးတေံ ဟွံဆက်ကၠောန်ကမၠောန်မဂး ဂြောဝ်ဂ တာပိုဲ အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ဇၞော် ကဵုကေတ်ဟွံပြေပြံၚ်ရောၚ်ဂှ်တုဲ ညးတေံ ဒုၚ်ခဳတုဲ ကၠောန်အာမံၚ် အကြာမဒးပံၚ်ကဵုလမျီုရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် ဂဥုဲစဵုဒၞာလေဝ်ဟွံမံက်ကၠုၚ်ဏီရ။ ဂုန်ညးတေံ လတူအဲကီု အိန်ထံၚ်ကီုဂှ် ကာလလဵုဝိုတ်ကၠေံဟွံဂွံဂှ် အဲဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ် လဝ်သာ်ဝွံရ။ ယဝ်ရအဲတၠိၚ်ဂုန်ညးတေံမဂး အဲဏံဒှ်ဗာလသမၠီုပါပမွဲရောၚ်ဂှ်လေဝ် ယဵုဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ကီုရ။ ပူဂဵုအကတညူ ကတဝါဒဳ ဟွံတီဂုန်တအ်ဂှ် သမၠီုရောၚ်ဂှ် ခမဳအရဳတအ် ဟီုတွံလဝ်အိုတ်ရ။ မၞိဟ်ဗြဴဗြဴနွံကဵု စိုတ်ဓါတ်သာ်ဝွံ သွက်သ္ဂောံက လိဂွံ ဍုၚ်သွဝ်ရောၚ်ဂှ် ၜတ်ကၞာတ်ကဵုလညာတ်ပိဋကတ်တေံမဂး ကၠးကေတ်မာန်ရ။ မၞိဟ်ခေတ် လၟုဟ်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဒုၚ်ဂိုၚ် ကေတ်သာ်ဝွံဂှ် အောန်တဴဗွဲမလောန်ကီုရ။ 
ဟိုတ်နူဂုန်ညးတေံဇၞော်လောန်ကၠုၚ်သာ်ဝွံဂှ်တုဲ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ အဲဒုၚ်ဂိကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာသမ္ဘာအဲကီုရောၚ် စိုတ်သာ်ဝွံ မံက်ဂတဝ် ကၠုၚ်ကုအဲရ။ ဗီုစိုတ်သမ္ဘာအဲနွံကၠုၚ်သာ်ဏံဂှ် ပ္ဍဲကောန်ဇာတ်အဲဂမၠိုၚ် ညံၚ်ဂွံနွံမာန်ဂှ် ဒးစဳပျးထ္ၜးဂၠံၚ်တရဴကီုရ။ ယဝ်ရဍေံတအ် ဟွံတီဗီုဒုၚ်လဝ်ဒဒိုက်သွက်ဍေံတအ်မဂး စိုတ်ပြဲပြဲဂွံနွံကၠုၚ်ကုကောန်ဇာတ်တအ်ဂှ် ဝါတ်အာညိညရောၚ်။ လညာတ်ညးသပ္ပ ရိုဟ်တအ်ဂှ် ပၟိက်ဇၞော်လောန်ရ။ ကောန်ဂကူပိုဲတအ် ဟိုတ်နူဝါတ်ဒိုက်လောန်ဂှ်တုဲ ဒးအာကၠောန်စဍုၚ်ညးတၞဟ် ကောန် ဇာတ်ဂှ်တၞဟ် မိမဂှ်တၞဟ်၊ အပါဂှ်တၞဟ် ယာဲဂှ်တၞဟ် သာ်ဝွံ ပြးဆာဲညးသကအ်အိုတ်ဂှ်တုဲ သွက်ဂွံဒၠောံဗတောန်ကောန်ဇာတ် ဂွံနွံကဵုစိုတ်သပ္ပရိုဟ်ဂှ် ဝါတ်လတူဝါတ်ရ။ ဒးဇၞော်ဂေါဝ်အကြာဗွိုၚ်သၟာကမၠောန် ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵုလညာတ်တၠပညာ သပ္ပရိုဟ် တအ်ဂှ်ပၠန်မဂး ပရေံလတူပရေံပၠန်ရ။ ပိုဲမကတ်လ္ၚတ်မံၚ်လိက်အဝဵုဝဵုဂှ်လေဝ် အဟိန်မကွာ်အာဂှ် ဒးပတပ်မံၚ်ဂၠံၚ်ဍာန်လ ညာတ်ဏီမဂး ရဲဟွံဗှ်လိက်တၠပညာတအ်ဂှ် ဟွံပံၚ်ကဵုတၠပညာတအ်ဂှ် ဇြက်ဟီုဟွံမွဲရ။
ဟိုတ်နူဇကုတုဲ ဂြောဝ်ဂတာသ္ၚိကၟိန်ဇကုကီု၊ မသကောဒေံတအ်ကီု၊ သကအ်ရဲညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ကီု၊ ဒှ်မံၚ်တသိုက်ကီုဟာဂှ် လၟိုန်န်ကာလကလေၚ်သၟာန်ရံၚ်ဇကုတုဲ လးပတပ်ဂၠံၚ်ဍာန်လစွံစိုတ်ညိ။ ယဝ်ရဒှ်မံၚ်မဂး ဂၠံၚ်ဍာန်ညးသပ္ပရိုဟ်ဒးဂှ်တုဲ ယဝ်ဟွံဒှ် မဂး ဍာန်ဂှ် ဟွံဒးရ။ ကာလလ္ဆောဝ်ဂွံဆဵုကေတ်မံၚ်လညာတ် “သြန်နွံကၠောန်ဂွံဖအိုတ်” ဂှ်တုဲ သြန်ဂှ် ရာန်ကေတ်စိုတ်ညး သပ္ပရိုဟ်ဟွံဂွံရ။ စိုတ်ညးသပ္ပရိုဟ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် ဒးပံၚ်ကဵုညးသပ္ပရိုဟ်၊ ဒးကလၚ်ဓဝ် ညးသပ္ပရိုဟ် ဒးဖအာဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် ရောၚ်။ သကအ်ရဲပိုဲတအ် ဒးစံၚ်တူပူမှ်မံၚ်ဂၠမ်စိုတ်တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူသြန်ဟွံမွဲဟွံသေၚ်၊ ဟိုတ်နူကောန်ဇာတ်ညးတအ် စိုတ် ဓါတ်သဝ်လောန်ရောၚ်။ ကောန်ဇာတ်ပိုဲတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဂွံမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဇၞော်ဂှ်တုဲ ပညာလောကဳဍေံတအ် ခိုဟ်ကွေံကွေံရ။ ဆဂး လေပ်ပညာ အိက်စုတ်အရှာံဘာ ဒှ်မံၚ်သာ်ဂှ်တုဲ ပြဝဍေံတအ်ဂှ် ပလီုပလာ်မံၚ်ဂုန်သိက္ခာ ကေုာံ ဘဝအိန်ထံၚ်ဍေံတအ်ကီုရ။ တၠပညာဍုၚ်ပိုဲကၠာကၠာတေံ လိက်ဗွဟ်ဘာတန်တအ်ဂှ် ညးတအ်စုတ်မံၚ်သုတ်ဇာတ်မကၠုၚ်နူဇာတ်ဗောဓိသတ်အလံၚ်ကျာ် တအ်ဂှ်တုဲ နူဍောတ်တ် ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ် စိုတ်ဗောဓိသတ်နွံကၠုၚ်အိုတ်ရ။ ပရေၚ်ပညာခေတ်ဏံ လိက်ဗွဟ်ပရောသာ်ဝွံ ဂပ်ဝ်ဒးစုတ်ကဵုထေက်ရောၚ်။
ပိုဲတအ် ဂွံစွံစိုတ်ဒးဂှ် ဒးလ္ၚတ်ဗှ်လိက်နာနာသာ်အိုတ်ရ။ လိက်ပရေၚ်ပညာလောကဳကီု လောကုတ္တဵုကီု ဗက်ဂၠာဲဗှ်လ္ၚတ်အိုတ်ရ။ ပိုဲဗှ်လိက်ဟီုဂှ် သွက်ဂွံဒှ်ဒတုဲဖဵုဘဝဇကုရ။ ဘဝဇကုဂှ် ဗဂပ်စုတ်ကဵုလညာတ်တၠပညာတအ်၊ ညးသပ္ပရိုဟ်တအ်မဂး ကျေဝ် ဂေါဝ်အိုတ်ရ။ အလံၚ်ကျာ်တအ်၊ အလံၚ်မှာထေရ်မဒယှ်တှ်တအ်ဂှ် ကလေၚ်ရံၚ်အာမဂး ကိုပ်ကၠာတေံ ညးတအ်ဂွံညာတ် ကေတ်ဗီုညးတၞဟ်တအ်ကၠောန်- ဗီုကျာ်၊ ဗီုကွးသာဝကကျာ်ကၠာတေံ ကၠောန်သ္ပဂှ်တုဲ ညးတအ် ဗတောံဗက်တုဲ၊ ရာဒ နာမိက်ကၠောန်ဗက်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဘဝဏံ ညးတအ် ဒှ်ဘဝအရဳကီု သီုဒယှ်တှ်ပြာထာကီုတုဲ ကလိဂွံဨတဒဂ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲလိက်တေံ ညး ဟီုလဝ် ထီုဗးပါရမဳ၊ ဗပေၚ်ပါရမဳ မဒှ်ဂှ်တုဲ ပိုဲတအ်လေဝ် ယဝ်ရဒ္ဂေတ်ဗက် ပတောံဗက်လညာတ်တၠပညာ ညးသပ္ပရိုဟ် တအ် ကီုမဂး ဍေံဒးဒှ်သာ်ဂှ်ကီုဟေၚ်ရ။
ကောန်ဂကူမန်ပိုဲကၠာကၠာတေံ ၜိုန်ရဟွံဂွံကတ်လ္ၚတ်လိက်ပတ် ပ္ဍဲဘာတန်အိုတ်ကီုလေဝ် ညးမလေပ်လိက်တအ်ဂှ် အခိၚ်သၠး ညးတအ်ဟီုဂးသဳကၠဳပရောဇာတ်ကျာ်တအ်ဂှ်တုဲ ညးမွဲကဵုမွဲ ဒ္ဂေတ်ဗက်လညာတ်တအ်ဂှ်အိုတ်ရ။ ဗီုလစွံစိုတ်ဂၞကျာ်မဒ္ဒဳတအ်၊ ဗီု လစွံစိုတ်ဂၞကျာ်ဝိသာခါတအ် ဒှ်တမ် သွက်မၞိဟ်ဗြဴဗြဴတအ်ဂှ် မိမပိုဲတအ် ညးတအ်ဟီုလဴဒးမံၚ်အိုတ်ရ။ ဇာတ်ဇၞော်စှ်၊ ဇာတ် (၅ ၅၀)တအ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုၚ် ညးတအ်ကေၚ်မိၚ်လဝ်အိုတ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲညးတအ် စိုတ်သပ္ပရိုဟ်နွံမံၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ပိုဲမၞိဟ်တြုံတအ်ဂှ်လေဝ် ဒးနွံကဵုဝဳရိယဇဲသတ္တိ ညံၚ်ရဴမဟာဇနက်ဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုပညာ ညံၚ်ရဴမဟောသဓဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုစိုတ်ဓါတ်ကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာ မိမ ညံၚ်ရဴသုဝဏ္ဏသာမ်ဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုစိုတ်ညံၚ်ရဴတေမဳဏောၚ်၊ အယုက်ဇၞော်ကၠုၚ် ဒးအာကျာ်ဘာဏောၚ် မပ္တံသာ်ဏံ ညးတအ် ယိုက်ဒိုက်လဝ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲတွဳဗွိုၚ်မၞိဟ် မနွံကဵုဒ္ဂေတ်ပဋိပတ်မပြဲသာ်ဝွံတအ်ဂှ် ၜိုန်ရညးတအ်ဟွံလေပ်လိက်ကီုလေဝ် ယဝ်ရဂွံမံၚ်ကရောံညးတအ်မဂး ကလိဂွံတသိုက်စိုတ်အိုတ်ရ။ လၟုဟ်ဝွံ လညာတ်ဍုၚ်ပလိုတ်မသ္ပအဓိကကဵုကလိဂွံအဝဵုတအ်၊ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တအ်၊ အံၚ်ဇၞးဘဝတအ် ဂၠိုၚ်လောန်ဂှ်တုဲ အတ္တပိုဲမၞိဟ်တအ် ဇၞော်သၠုၚ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။ 
ဘာလကျာ်သေံ ပ္ဍဲဍုၚ်က္ၜၚ်ကံက်တအ်ဂှ် ကောန်ဍုၚ်ပိုဲတအ် ကဵုဒါန် ကလၚ်ဓဝ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်မိပ်စိုတ်တုဲ ဒုၚ်တၠုၚ်အိုတ်ရ။ ကောန်ကမၠောန်နူဍုၚ်ပိုဲဂမၠိုၚ် ဟိုတ်နူစိုတ်စေတနာသဒ္ဓါညးတအ်ထတ်ဂှ်တုဲ ခမဳသၚ်ကောန်ဍုၚ်သေံတအ် ကေတ်စဂုန်စရာဲ အိုတ်ရ။ ဟိုတ်နူဒကာတအ်ဂှ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ညးတအ် ဒးနိမန်သၚ်မန် ဓမ္မကထိကတအ်ဂှ်တုဲ ကဵုတွံဓဝ်ဗတ်မန်အိုတ်ကီုရ။ ၜိုန်ရ ဍုၚ်ပိုဲဝါတ်ကီုလေဝ် ၜိုန်ရညးတအ်ဒှ်မၞိဟ်ဝါတ်ကီုလေဝ် ဆဂး သဒ္ဓါစေတနာညးတအ်ဟွံဝါတ်ဂှ်တုဲ အခိၚ်အာမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ညးတၞဟ် တအ်မွဲချိုန်ခဏဂှ် ကလိဂွံဓဝ်မေတ္တာ ကရုဏာ နူကောန်ညးဍုၚ်သေံတအ်ဂှ်အိုတ်ရ။ သဒ္ဓါစေတနာဂှ် ဒှ်ဓဝ်ပူဂဵုကလျာဏပု ထုဇန်တအ် မကၠောန်သ္ပမွဲရ။ ဟိုတ်နူစိုတ်တအ်ဂှ်တုဲ ဒၞာဲလဵုအာအာမုက်မတ်ယးတၟးတုဲ တိတ်ဗၠးနူအန္တရာဲမာန်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၃:၅၃၊ ၁၀ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်  − (ခဏ်သံဃာဒိသေသ်) ==

ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်  − (ခဏ်သံဃာဒိသေသ်)

၂၁၁။ ပဌမသံဃဒိသသျေသိက်ခာပိုဒျ

ယွံနာဲဗြဴတအ် အာပတ်သံဃဒိသေသ်ဂမၠိုၚ် စှ်ထပှ်ဝွံ အာစိုပ်ဒဒှ်ဂပ်ဝ်စၞောန်ထ္ၜးဗွဲသရုပ်အိုတ်ရ။

၆၇၈။ ပ္ဍဲမခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ဥပးမွဲတၠ ကဵုဒါန်တိုက်ဂြပ် ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲ ပ္ဍဲကြဴ စုတိကလိလောန်စဴအာရ၊ ပၞောဝ်ကဵုကောန်ၜါတၠ မၞုံတဴကုဥပးဂှ် မွဲတၠဂှ် ဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါရ၊ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာရ၊ မွဲတၠဂှ်တုန် မၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါရ၊ လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာရ၊ ကောန်ၜါတၠဂမၠိုၚ်ဂှ် ပါ်ပရအ်တဴ ကြက်ဂြပ်မကၠုၚ်နူမအံက်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကၠုၚ် ကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်မ္ဂး ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်ပိုဲညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်ပိုဲညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယဝ်ဒှ်အဲပိုၚ်မ္ဂး (ယဝ်အဲဂွံမ္ဂး) အဲလေဝ် ကြက်ကဵုဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်ရ” ရဴဝွံ (ပၠုပ်စိုတ်တုဲ) “ပါ်ပရအ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်တုဲ ပ္ဍဲကြဴ အခိၚ်ပါ်ပရအ်ဂြပ်ဂှ် (တိုက်ဂြပ်ဂှ်) အာစိုပ်ဇရေၚ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် ပြာပ်အာဇရေၚ်ဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲ “ယွံနာဲဗြဴတအ် ဩဝ်တိတ်အိုတ်ညိ၊ တိုက်ဂြပ်အဲဏောဝ်” ရဴဝွံ သ္ဂးတိုန်ဂလာန်ဝွံမ္ဂး ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်မၞးတအ်ညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲဒှ်ရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုတြုံဂှ်ရ။ ကဵုဒါန်တုဲရ ဟဂွဴကဵုဒါန်ဏီရ ရဴဝွံ ကယျာန်ဓဝါတ်တုဲ သၟာန်တဴ အမာတ်ဇၞော် မဒှ်ညးသ္ဂုတ်သွာတ်ဓရ်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ “ယွံနာဲဗြဴတအ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ ရဴဝွံ ညးလဵုမွဲတီရော?” ရဴဝွံ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် သၟာန်အိုတ်ရ။

သၟာန်တဴရဴဝွံမ္ဂး ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာဂှ် “ယွံနာဲတအ် စွံသက်သဳတုဲ ဒါန် မကဵုဒါန်သၠးပွးဂှ် တၠအဲအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ညာတ်လေဝ်ကေၚ်ညာတ်ဟာ မိၚ်လေဝ်ကေၚ်မိၚ်ဟာ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် “ယွံနာဲဗြဴဂမၠိုၚ် ဟီုဂလာန်ဍာံစၟတ်အိုတ်ရ” ဂှ် တိုက်ဂြပ်ဂှ် သ္ပတဴဂြပ်ဘိက္ခုနဳသၚ်ပိုၚ်အိုတ်ရ။ တြုံဂှ် ဟိုတ်မကျအာဂှ်ရ ဗြဴက္ဍိုပ်တ္ၚာတ် ဂကူအယုတ်ဂမၠိုၚ်ဝွံ ခမဳဗြဴဟွံသေၚ်အိုတ်ရ၊ “မုဟိုတ် ပၠံၚ်ၜါ်ကတ် တိုက်ဂြပ်ပိုဲညးဂမၠိုၚ်အိုတ်ဂှ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်ရ။

ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဟီုလဴပတီ ဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ထပ်စွံဒဏ်ကုတြုံဂှ်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် တြုံမဒးဒုၚ်တပ်စွံလဝ်ဒဏ်ဂှ် ကဵုသိုၚ်ခၞံဘာတဳ ပ္ဍဲဇရေၚ်ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်တုဲ “ဩဝ်တ္ၜေဟ်လက်ချဴဟီုတေၚ် ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ဂှ်အိုတ်ညိ” ရဴဝွံ ဗတိုက်ဖအောဝ်တဳဂမၠိုၚ်ရ၊ ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဟီုလဴပတီ ဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ပၠန်ဂှ်ရ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ကဵုကၠေၚ်ဒက်တြုံဂှ်အိုတ်ရ။ ဂကောံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် ဗွဲကိုပ်ကၠာ ပၠံက်ကေတ်တိုက်ဂြပ်အိုတ်၇၊ မရနုက်ကဵုၜါအလန်ဂှ် ကဵုတပ်စွံဒဏ်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်လၟုဟ်တုန် ကြက်ကဵုဂစိုတ်အိုတ်ရ” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် သ္ဂောံမိၚ်ကေတ် ဂလာန်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် မဟီုဂရိုဟ်ပျုတ်ဗ္ဒေက် ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ဟေၚ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မုဟိုတ် နာဲဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလနာ် နပၞောတ်,မာန်တုဲ သ္ဂောံပဒတဴရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ဂှ် ဂရၚ်ပတီဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုခမဳတြုံဂမၠိုၚ်အိုတ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန်တုဲ ပဒတဴရဟီုဂှ် ဍာံပြရဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် မုဟိုတ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန်တုဲ ပဒတဴရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။ 

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၇၉။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ကေုာံသမ္ၚေဟ်ကီု ကေုာံကောန်သမ္ၚေဟ်ကီု ကေုာံဍိက်ကီု ကေုာံသၟာကမၠောန်ကီု ဗွဲတွဵုမယုတ် ကေုာံခမဳပြဘာဇ်မ္ၚးသာသနာလေဝ် သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန် (သ္ပအမှု) တုဲ ပဒတဴမ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံ ဒးအာပတ် ပ္ဍဲချိုန်ခဏမကလိလောန်ကၠေံဗွဲကိုပ်ကၠာဒှ်တုဲ အာစိုပ်အာပတ်သံဃာဒိသေသ် မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် (နူဂကောံသၚ်) ရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜး အိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 ---
၂.၁.၂။ ပွံက်ပဌမသံဃာဒိသေသ်သိက္ခာပိုဒ်

၆၈၀။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျ ရူဝှံမ်ဂးခမုဗွူရ။

သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် မ္ဂးဂှ် သ္ဂးတဴပွမသ္ပအမှုရ။

သမ္ၚေဟ် မ္ဂးဂှ် ညးမမိက်ကဵုမွဲမွဲ အုပ်ဓုပ်ပိုၚ်ပြဳတုဲ ပဒတဴပ္ဍဲသ္ၚိရောၚ်။

ကောန်သမ္ၚေဟ် မ္ဂးဂှ် ကောန်ကောဒေံညးမမိက်ကဵုမွဲမွဲဂမၠိုၚ်ရောၚ်။

ဍိက် မ္ဂးဂှ် ဍိက်ကတဵုဒှ်ပ္ဍဲသ္ၚိ ဍိက်ရာန်နဂြပ် ဍိက်ဂၠုဲရောၚ်။

သၟာန်ကမၠောန် မ္ဂးဂှ် ညးမဒုၚ်ဝန် ရဴဝွံမ္ဂး ညးဒုၚ်လိၚ်ရောၚ်။

ခမဳပြဘာဇ် မ္ဂးဂှ် ပါဲကၠေံ ခမဳတြုံ ခမဳဗြဴ သိက္ခမာန် သာမဏဳတြုံ သာမဏဳဗြဴတုဲ ညးမတၞီလုပ်ပ္ဍဲပြဘာဇ်မမိက်ကဵုမွဲမွဲရောၚ်။

“ကြက်ဂဗုဓ်စုတ်အမှုရ” ရဴဝွံ သကအ်ပွံၚ်လေဝ် ဂၠာဲသ္ၚေဝ်မ္ဂး၊ အာလေဝ်အာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဟီုလဴဗ္စ ကုညးမွဲမ္ဂး ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဟီုလဴဗ္စ ကုသကအ်ပွံၚ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။ ပ္ဍဲအလိက်သ္ပဂဗုဓ်အမှုတုဲဂှ် ဒးအာပတ်သံဃာဒိသေသ်ရ။

ဒးအာပတ် ပ္ဍဲချိုတ်ခဏမကလိလောန်ကၠေံဗွဲကိုပ်ကၠာဒှ်တုဲ မ္ဂးဂှ် မွဲဒမြိပ်ကေုာံပွမကလိလောန်ဒ္ဂေတ်သ္ပဝတ္ထုဂှ် ဒးအာပတ်ရ၊ ဟိုတ်နူပွမဒၠောံဗတောန် နဉတ်ကမ္မဝါစ်ဂှ် ဒးအာပတ်ဟွံသေၚ်ရ။

မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် မ္ဂးဂှ် မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် နူဂကောံသၚ်ရ။

သံဃာဒိသေသ် မ္ဂးဂှ် သွက်အာပတ်ဂှ် သၚ်ဟေၚ် သ္ဒးကဵုမာနတ်ရ၊ သ္ဒးတံၚ်ဓဇက်တမ်ရ၊ သ္ဒးပၠုပ်အဗ္ဘာန်ရ၊ ခမဳဗြဴၜါဇကုပိဇကုကီု၊ မွဲဇကုကီု၊ ကဵုမာနတ်ဟွံဂွံရ၊ တံၚ်ဓဇက်တမ်ဟွံဂွံရ၊ ပၠုပ်အဗ္ဘာန်ဟွံဂွံရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး ရဴဝွံမ္ဂး “သံဃာဒိသေသ်” ရ၊ (ယၟုမတွံဂး သံဃာဒိသေသ်ဂှ်) ယၟုဂကောံအာပတ်ဂှ်ဟေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်လေဝ် ကော်ခဴဂး ရဴဝွံမ္ဂး “သံဃာဒိသေသ်” ရ။

၆၈၁။ ဂကောံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဟိုတ်မတံၚ်ဓဇက် ဇရေၚ်ညးဇၞော်ဓရ်တုဲ အာမ္ဂး၊ အာတ်ပၟၚ်ပၟဲမ္ဂး၊ သီုဟွံရန်တၟအ် ဟီုလဴဗ္စမ္ဂး၊ ဟွံဒးအာပတ်ရ၊ ကုခမဳဗြဴမကြအ်ဥမ္မတ် ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒးအာပတ်ရ။

ပဌမသံဃာဒိသသျေ သိက်ခာပိုဒျ တဲုရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၁၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)  ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်  ၁.၃.၁။ တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ် ==

(ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)

ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်

၁.၃.၁။ တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၆၈။ ပ္ဍဲအခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မုဟိုတ် နာဲဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရ ဟီုဂှ် ဍာံပြရဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ မုဟိုတ် ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ်ရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာသ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၆၉။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ် ‘ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵု ပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠောပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပမပံၚ်ဖက်ဏီရ’ ရဴဝွံ သ္ဒးဟီုသ္ဂးကဵုခမဳဗြဴဂှ်ရ၊ ရဴဝွံဟေၚ် ခမဳဗြဴဂှ် သီုကဵုခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ်ဟီုသ္ဂးတဴဂှ် တုပ်နဲကိုပ်ကၠာဟေၚ် ယိုက်ဒိုက်ဂိုၚ်ကေတ်မ္ဂး၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံကွေတ်ဂှ် စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါ ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ် ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴဂှ် ဗွဲမဒးရးရ၊ စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါ ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရးနေဝ် ယဝ်သၠးကၠေံကွေတ်ဂှ်မ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံ ရဴဝွံ ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မဗက်ပတိတ်လဝ်ဒှ်တုဲ ဒးအာပတ်ပါရာဇ် (မၞုံယၟုဉက္ခိတ္တာနုဝတ္ထိကာ) ရ၊  ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜးအိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 −−−
၁.၃.၂။ ပွံက်တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၇၀။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျရူဝှံမ်ဂး ခမုဗွူရ။

သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မ္ဂးဂှ် (သၚ်) မၞုံကဵုပွမပံၚ်ဖက်တုပ်သၟဟ် မတန်တဴပ္ဍဲသိမ်တုပ်သၟဟ် (မွဲသိမ်ဓဝ်)။

ခမဳ မဗက်ပတိတ်လဝ် မ္ဂးဂှ် ခမဳမဗက်ပတိတ်လဝ် ဟိုတ်နူပွမဟွံမၠာဲသ္ၚေဝ် ပွမဟွဴဇအုဲဇဗ ဝဳဗလးအာပတ် ပွမဟွဴသၠးကၠေံကွေတ်မိစ္ဆာရောၚ်။

နအဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် မ္ဂးဂှ် ယြဴနသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် ယြဴနစောဒနာသာရဏာဝိနယ်။

န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မ္ဂးဂှ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မအံၚ်ဇၞးမာရ်မသုန်ပြကာ ကေုာံန ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဂြၚ်တီကေတ်သစ္စပန်။

ဟှံမှဲကဵုပှမရျှသျှေရေူဂူ မ်ဂးဂျှ ဟှံရျှသျှေရေူဂူ သါ်ျကို ဂိုဏျကီု ကမျကီုရ။

မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မ္ဂးဂှ် ဗက်ပတိတ်လဝ် နဥက္ခေပနဳယကမ်တုဲ ခမဳ မဟဂပ်ဝ်ကော်ပၠုပ်လဒေါဝ်သၚ်ဏီရောၚ်။

မဟဂွံသ္ပပွမပံက်ဖက်ဏီ မ္ဂးဂှ် ခမဳမပဒတဴမံၚ်စံၚ်မွဲစွံဂမၠိုၚ်ဂှ် ကော်ခဴဂးပံၚ်ဖက်အိုတ်ရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲကေုာံခမဳဂှ်မွဲစွံရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ။

ဒ္ဂေတ်ဗက် ခမဳဂှ် မ္ဂးဂှ် ခမဳမဒးဒုၚ်ဗက်ပတိတ်ဂှ် ယြဴမၞုံကွေတ်မွဲရ၊ ယြဴမၞုံပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်မွဲရ၊ ယြဴမၞုံဂၞပ်ပၟိက်မွဲရ၊ ခမဳဗြဴဂှ်လေဝ် မၞုံကွေတ်သာ်ဂှ်ရ၊ မၞုံပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်သာ်ဂှ်၇၊ မၞုံပၟိက်သာ်ဂှ်ရ။

ခမဳဗြဴဂှ် မ္ဂးဂှ် ယြဴခမဳဗြဴမဒ္ဂေတ် ခမဳမဒးဒုၚ်ဗက်ပတိတ်လဝ္ နဥက္ခေပနဳယကမ်မွဲ။

ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် မ္ဂးဂှ် ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ်။

ခမဳဗြဴ မဆဵုညာတ်မမိၚ်ဂမၠိုၚ် “ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေ ရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠုပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ ယဝ်သၠးကၠေံမ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံဂှ် ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ မိၚ်တုဲ ဟွံဟီုသ္ဂးမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ခမဳဗြဴဂှ် တံၚ်ဓဇက်ဏာလဒေါဝ်သၚ်တုဲလေဝ် “ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာ သၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ္ နသဘဴဓရ်မဍာံစမတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠုပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ၊ ယွံနာဲဗြဴ လ္ပဒ္ဂေတ်ဗက် ခမဳတြုံဂှ်ညိ” ရဴဝွံ သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ ယဝ်သၠးကၠေံမ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံဂှ် ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဒးဒၠောံဗတောန် မမဳဗြဴဂှ် ဗွဲဒးရးရ၊ ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် သ္ဒးဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရးရ၊ ခမဳဗြဴ စဳကၠးဆိုက်ဗ္ဒက်တုဲ မၞုံကဵုအစောံသတ္တိဂှ် သ္ဒးကဵုသၚ်တီရ။

၆၇၁။ ယွံနာဲဗြဴတအ် သၚ် ဩဝ်ကလၚ်ပၚ်မှိၚ် (ဂလာန်) အဲဍိက်ညိ၊ ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ် ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်ရ၊ ခမဳဗြဴဂှ် ဟွံသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ်ရ၊ ကမ်မၞုံကဵုအခိၚ်မဗဗွဲ ကုသၚ် ယဝ်ဒှ်မ္ဂး၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ် သ္ဒးဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဗွဲမဒးရးရ၊ ဣဝွံတုန် ပွမကဵုတီရောၚ်။

ယွံနာဲဗြဴတအ် သၚ် ဩဝ်ကလၚ်ပၚ်မှိၚ် (ဂလာန်) အဲဍိက်ညိ၊ ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်ရ၊ ခမဳဗြဴဂှ် ဟွံသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ်ရ၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ် ဒၠောံဗတောန်ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ (နဉတ်ကမ္မဝါစ်) ဗွဲမဒးရးရ၊ နာဲဗြဴဂှ် သ္ဒးဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ရ၊ ယြဴကုနာဲဗြဴမွဲ ဟွံမွဲကဵုပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်ရ၊ နာဲဗြဴဂှ် သ္ဒးဟီုတိုန်ရ။

မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် ဟီုသ္ဂးဟိုတ်ဂှ်ရ ။ ပ ။ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် ဟီုသ္ဂးဟိုတ်ဂှ်ရ ။ ပ ။

“တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ်ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဗွဲမဒးရးတုဲရ၊ ကုသၚ်ဂှ် မၞုံကဵုပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒၟံၚ်ကၞပ်သ္ၚောံသ္ၚိတ်ဇြရ၊ နမဒၟံၚ်ကၞပ်သ္ၚောံသ္ၚိတ်ဇြ ရဴဝွံ ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်မသ္ဍိုက်မၠိုက်ဂှ်ရ” ရဴဝွံ (သ္ဒးကဵုတီရ)။

ပ္ဍဲလအိတ်ဉတ် ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ ပ္ဍဲလအိတ်ကမ္မဝါစ်ဂမၠိုၚ်ၜါဝါ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ၊ ပ္ဍဲလအိတ်ကမ္မဝါစ် ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။

ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မ္ဂးဂှ် ထံက်ရံၚ်ကဵုခမဳဗြဴ မအာစိုပ်ပါရာဇိကမဒှ်ကိုပ်ကၠာဂှ် ဂပ်ဝ်သ္ဂးရ။

ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ မ္ဂးဂှ် ဗွဲဥပမာတုန် တၟအ်လးဇၞော် မဒကးအာၜါလွးတုဲဂှ် သၟဟ်ညံၚ်ရဴကလေၚ်ဗ္ဂပ်ဖျပ်မွဲလှ်ေပၠန် ဟွံဂွံရကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဝွံရ ခမဳဗြဴဂှ် ဒၠောံဗတောန် ‘နဉတ်ကမ္မဝါစ်’ စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါနေဝ် ဟွံသၠးကၠေံကွေတ်ဂှ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴ ဟွံသေၚ်ရ၊ တၞောဝ်ကျာ်ကောန်သၟိၚ်ဗြဴသာကျဝၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး အာစိုပ် ပွမကျနူသာသနာရ။

ပ္ဍဲအရာ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံဂှ် ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးဂှ် ပွမသ္ပဝိနယ်ကမ်မွဲစွံ ပွမစၞောန်ထ္ၜး (ဖ္ဍောတ်) ပါတိမုက်မွဲစွံ ပွမဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်ပဒတဴမွဲစွံရောၚ်၊ သီုဖအိုတ်ဝွံ ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴမစှ်ေပါရာဇိကဂှ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး “ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံ” ရ။

၆၇၂။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် (မဂပ်ဝ်သ္ပ နဗဗွဲဓရ်) မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ ဓမ္မကမ်ဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် မၞုံသၠေဟ်ပၟာဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ အဓမ္မကမ်ဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ ဓမ္မကမ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုသၠေဟ်ပၟာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ အဓမ္မကမ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။

၆၇၃။ ကုခမဳဗြဴ မဟွံဒးဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရး (နဉတ်ကမ္မဝါစ်) ခမဳဗြဴသၠးကၠေံကွေတ် ခမဳဗြဴကြအ်ဥမ္မတ် ။ ပ ။ ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒအာပတ်ရ။

တတိယပါရာဇိက သိက္ခာပိုဒ် တုဲရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၃၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)  ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်  ၁.၄.၁။ စတုတ်ထပါရာဇိကသိက်ခာပိုဒျ ==

(ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)

ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်

၁.၄.၁။ စတုတ်ထပါရာဇိကသိက်ခာပိုဒျ

၆၇၄။ ပ္ဍဲအခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ပွမရပ်တၞုဟ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ် ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်သ္ၚောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရ၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရ၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မူဟိုတ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်ဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရော? ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရော? ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရော? ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ ။ ပ ။ 

“ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပိဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ် လေဝ် အာအိုတ်ရ၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရ၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရ ဟီုဂှ် ဍာံပြဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ 

“ယွံခမဳတအ် မုဟိုတ် ခမဳဗြဴ ဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်ဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ် ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန်အိုတ်ရော? ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရော? ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရော? ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ်သ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။ 

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၇၅။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်မ္ဂး၊ မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန်မ္ဂး၊ ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာမ္ဂး၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်မ္ဂး၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မၞုံကဵုဟိုတ်ဒ္စာံသာ်ဒှ်တုဲ ဒးအာပတ်ပါရာဇ် (မၞုံယၟုအဋ္ဌဝဝတ္ထုကာ) ရ၊ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜးအိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 ---
၁.၄.၂။ ပွံက်စတုတ္ထပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၇၆။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျ ရူဝှံမ်ဂးခမုဗွူရ။

ဍုက်ဍေက်ကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ မ္ဂးဂှ် မၞုံကဵုပွမထၞေန်စပ်သ္ဍိုက်မၠိုက်ဒှ်တုဲ မၞုံကဵုပွမသ္ၚေဝ်မဲဒှ်တုဲ မၞုံကဵုစိုတ်ဆာန် ရာဂဒက်ဂြေန်လဝ်ဒှ်တုဲ။

ဍေံမဍုက်ဍေက်နကာယသံသဂ္ဂရာဂ မ္ဂးဂှ် ဍေံမၞုံကဵုပွမထၞေန်စပ်သ္ဍိုက်မၠိုက် ဍေံမၞုံကဵုပွမသ္ၚေဝ်မဲ ဍေံမၞုံကဵုစိုတ်ဆာန် ရာဂဒက်ဂြေန်လဝ်။

ပူဂိုလ်တြုံမၞိဟ် မ္ဂးဂှ် တြုံလကိုဟ်ဟွံသေၚ် တြုံပြိုတ်ဟွံသေၚ် တြုံတိရစ္ဆာန်မပတောလဝ် မၞိဟ်ဟွံသေၚ် တြုံမၞိဟ်မတီကၠိုဟ်ခၠၚ် မသၟဟ်စောံတၞဟ်နပွမဒ္ဂေတ်သ္ပ ပွမနှဴရဴဇကုကာယဟေၚ်ရောၚ်။

ပ္ဍဲအရာ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တဲ မ္ဂးဂှ်တုန် သ္ပတမ်နူတၚ်တဲတုဲ အဝယ်လစှ်ေဇကု ဍေံဒစဵုကဵုစိုပ်တၞုၚ်သၞေမ်တဲရောၚ်။ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမရပ် ပ္ဍဲလတူဇုတ်ကၞၚ်ကအ်ၜါ ကေုာံသၟဝ်ဗၞဳအဝဏ်တၚ်က္ၜံၚ်ၜါမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပိဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမရပ်ယာတ်ဗိုက်ကီု ယာတ်လတက်ကီုမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

မွဲစွံလေဝ် ဒတူ မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒတူတဴ ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍတြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သီုမဒတူတဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံ ဟီုဂလာန်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ဌာန်သၟောဲကြန်လေဝ် အာ မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် တြုံဂှ် “ဩဝ်ကၠုၚ်ဌာန်မဟိမုဝွံညိ” ရဴဝွံ ချိၚ်ဖာပ်တုဲ အာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ ဇၟာပ်ဂါမ်ဇိုၚ် ဇၟာပ်ဂါမ်ဇိုၚ် ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ အာစိုပ်အပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ လုပ်အာမပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ် ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ပ္ဍဲအယာံမာတ် မလုပ်အာဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်မမိက်ကဵုမွဲမွဲဂှ် ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။
ဇကုလေဝ် ပြာပ်ဏာဇရေၚ် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ် ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သီုမဒတူဒၟံၚ် ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံ လၟောဝ်ဏာဇကုဇရေၚ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မ္ဂးဂှ် ထံက်ရံၚ်ကဵုခမဳဗြဴ မအာစိုပ်ပါရာဇိကမဒှ်ကိုပ်ကၠာတုဲ ဂပ်ဝ်သ္ဂးရ။

ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ မ္ဂးဂှ် ဗွဲဥပမာတုန် တၞံတာကအ်ပိုတ်အာတုဲ သၟဟ်ညံၚ်ရဴတၞဟ်နပွမကလေၚ်ကၠုတ်ဍိုပ်ဍဴမွဲလှ်ေပၠန် ဟွံထေက်ကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဝွံရ ခမဳဗြဴဂှ် ကဵုပေၚ်တဴဝတ္ထုဟိုတ် မရနုက်ကဵုဒ္စာံမ္ဂး ခမဳဗြဴဟွံသေၚ်ရ၊ တၞောဝ်ကျာ်ကောန်သၟိၚ်ဗြဴသာကျဝၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး အာစိုပ် ပွမကျနူသာသနာရ။

ပ္ဍဲအရာ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံဂှ် ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးဂှ် ပွမသ္ပဝိနယ်ကမ်မွဲစွံ ပွမစၞောန် (ဖ္ဍောတ်) ပါတိမုက်မွဲစွံ ပွမဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်ပဒတဴမွဲစွံရောၚ်၊ သီုဖအိုတ်ဝွံ ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴမစှ်ေပါရာဇိကဂှ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး “ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံ” ရ။

၆၇၇။ ကုခမဳဗြဴမဟွံမွဲကဵုစိုတ်စေတနာ ခမဳဗြဴမဝိုတ်အာသတိ ခမဳဗြဴမဟွံတီ ခမဳဗြဴမဟွံသာယျေန် ခမဳဗြဴမကြအ်ဥမ္မတ် ခမဳဗြဴစိုတ်ကလှ်လဖှ် ခမဳဗြဴယဲဝေဒနာပ္ဍဵုပ္ဍိုက် ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒးအာပတ်ရ။

စတုတ်ထပါရာဇိက သိက်ခာပိုဒျ တဲုရ။
−
ယွံတၠနာဲဗြဴတအ် ဂပ်ဝ်စၞောန်ထ္ၜးကဵု ပါရာဇိကအာပတ်ဂမၠိုၚ်ဒ္စာံပြကာ ဗွဲသရုပ်အိုတ်တုဲရ၊ ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ပၞောဝ်အာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဒ္စာံဂှ် အာစိုပ်အာပတ်မွဲမွဲမ္ဂး ပ္ဍဲအခိၚ် (ဃောဒှ်ခရှ် သာမဏဳဗြဴ သိက္ခာမာန်) ကၠာတေံ သၟဟ်ညံၚ်ရဴဟွံကလိဂွံ ပွမပံၚ်ဖက်ဆက်ဆောံမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဂဋ္ဌှ် ခမဳဗြဴဂှ် ပ္ဍဲအခိၚ်ကြဴ (မအာစိုပ်ပါရာဇိကတုဲ) လေဝ် ဟွံကလိဂွံပွမပံၚ်ဖက် ဆက်ဆောံမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ရ၊ အာစိုပ် ပွမကျာနူသာသနာရ၊ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက်မွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်ရ။

ပ္ဍဲအာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဒ္စာံဂှ် သၟာန်နာဲဗြဴဂမၠိုၚ်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် သၟာန်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သၟာန်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ နာဲဗြဴတအ်ညးဂမၠိုၚ် ပ္ဍဲအာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဝွံ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ဇြဇြအိုတ်ရ၊ ရဴဝွံ နဒဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ဇြဇြဂှ် ဂွံသမ္တီကေတ် ဒဒှ်မသအးဇ္ၚးနူအာပတ်ဝွံရ။

ဘိက္ခုနဳဘၚ် ခဏ်ပါရာဇ် တုဲရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၃၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဂမ္တဴဂၠးတိဂှ် ထိၚ်မာန်၊ ပေဲါပၞာန်ဂှ် ထိၚ်ဟွံမာန်  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၁၂၊ တ္ၚဲသိုက်၊ ၂၀၂၁ ==

ဂမ္တဴဂၠးတိဂှ် ထိၚ်မာန်၊ ပေဲါပၞာန်ဂှ် ထိၚ်ဟွံမာန်

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၁၂၊ တ္ၚဲသိုက်၊ ၂၀၂၁

ပ္ဍဲကဵုပရိုၚ်တ္ၚဲဏံ  ဂွံလ္ၚတ်ကေတ်ဂှ် မွဲလပါ်ဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးမိပ်၊ မွဲလပါ်ဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးဒှ်ဓဝိၚ်- ထေက်ကဵုဒးမိပ်ဂှ်တုန်၊ ဍုၚ်ကြုက်ကဵုအ မေရိကာန် ပံၚ်တဲက္ဍိုက်ပ်တုဲ ကလိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်တုဲ လလောၚ်တြးပတိတ်ဏာ စပ်ကဵုအခန်သွက်ဂွံလုပ်အာပေဲါဗတိုက်ကဵု ရာသဳ ဥတုဂၠးတိပိုဲ မပြံၚ်လှာဲအာမံၚ်လပါ်ဂမ္တဴ ပ္ဍဲကောံဓရီုဇၞော် ယူအေန် စပ်ကဵုရာသဳဥတုဂၠးတိဝွံဂှ်ရ။ ဂွံညာတ်ကေတ်မိၚ် ကေတ် ညးတအ်မဟီုမလလောၚ်တြးတအ်ဂှ်တုဲ အလုံဂၠးတိမွဲ ဒုၚ်တၠုၚ်အိုတ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ညးတအ်ၜါဍုၚ်မပါ်ခြာတုဲ မတုပ် သၟဟ်မံၚ် ဗီုသၞညးသကအ်တအ်ဂှ် ညးတအ် ၚိတ်လဝ်ဂှ်တုဲ စပ်ကဵုကိစ္စကေၚ်ကာအန္တရာဲအလုံဂၠးတိဏံ ညးတအ်ၜါဍုၚ် မဒှ် ဍုၚ်ဇြဟတ်ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏံ ပံၚ်တဲဂစာန်လွဳပရာအာမာန်ဂှ် ဍေံဒှ်လက်သန်ခိုဟ် သွက်ဂၠးတိရောၚ် ညာတ်ကေတ်အိုတ်ဂှ် တုဲ နူဂကောံဍုၚ်အဳယူတံလေဝ် ဟီုဒုၚ်တၠုၚ်လဝ်ကီုရောၚ်ဂှ် ဂွံဗှ်ကေတ် ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်အေဝ်ဂျာဇြဳရာ ပ္ဍဲနောဝေမ်ဗာ (၁၀)ဂှ်ရ။ 
ပြသၞာအကြာညးတအ်ၜါဍုၚ်ကဵု ပြသၞာအလုံတၞောဝ်မၞိဟ်တအ် မဒးဆဵုဂဗမံၚ်တအ်ဂှ် ဟွံတုပ်သၟဟ်ရောၚ်ဂှ် ညးတအ်တီကေတ် တုဲ ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုအလုံဂၠးတိမွဲ ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵုဆဍုၚ်ဇကုမွဲဓဝ်တုဲ ညးတံလုပ်ကေတ်တာလျိုၚ်မွဲဣဝဵုမွဲဒလေၚ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ဍေံဒှ် ဟိုတ်ဂၠးတိပိုဲ ဂွံတဝ်အာလပါ်ခိုဟ် ပ္ဍဲအရာဖအောန်ဖျေံဓါတ်ဂီုဂမ္တဴဂၠးတိပိုဲဝွံရောၚ်။ သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ နာဲအေန်တိုဝ်နဳ ယော ဂူတရာတ်လေဝ် ဟီုဒုၚ်တၠုၚ်ဂလာန်မိပ်စိုတ်နဒဒှ် “လဂါံဇိုၚ်ကိစ္စဇၞော် important step” ပ္ဍဲအရာလုပ်ပေဲါဗတိုက်ကဵု အန္တရာဲရာသဳဥတုမပြံၚ်လှာဲမံၚ်ပ္ဍဲဂၠးတိပိုဲဝွံရောၚ်။ 
ဍုၚ်ဇၞော်ၜါဝွံ ဒှ်ဍုၚ်မကဵုမံၚ်အန္တရာဲကဵုအလုံညးဂၠးတိမွဲ ပ္ဍဲအရာစပ်ကဵုပြောဟ်ပတိတ်မံၚ်ဓါတ်ဂျိ ဗၞတ်ၜိုတ်(၄၀) က္ဍိုပ်ကၠံကီု ရောၚ် ဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ်လ္ၚတ်ကေတ်မာန်ကီုရ။ ယဝ်ရညးတအ် ဟွံကေတ်တာလျိုၚ် အဓိကမဂး ဟွံတိတ်ဗၠးနူဂမျိ ညးလိုက် ဂၠးတိ တအ်ကီုရောၚ်။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ကိစ္စဏံ ပိုဲတအ် ဒးတၚ်ဂုန်ကဵုညးစၞးအမေရိကာန် နာဲဂျန်ကေဝ်ရဳကီု၊ ညးစၞးဍုၚ်ကြုက် နာဲဇြဳ ယှေန်ဟဲကီုရောၚ်။ ညးတအ်ၜါတၠဂှ် ဒှ်ညးစၞးမကေတ်မံၚ်တာလျိုၚ် သွက်ရာသဳဥတုဂၠးတိ ပ္ဍဲအရာသ္ပစၞးကဵုဍုၚ်ညးတအ် ဂှ် ရောၚ်။
 “ဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် လၟုဟ်ဏံ သွက်ဂွံပံၚ်တဲအာညးသကအ်ကြပ်ပ် ပ္ဍဲအရာဂွံကော်ဆဴအာ ကဵုပြသၞာပိုဲမၞိဟ်တအ် မဒး ဆဵုဂဗမံၚ်ဇၞော်အိုတ် မတွံဂး အခက်အခုဲရာသဳဥတုဂှ်တုဲ အရာဝွံ ဍေံကိတ်ညဳမံၚ်ကဵု ဟိုတ်ပိုဲဂွံဒးကၠုၚ်စိုပ်ဒၞာဲသဳအိုဝ်ပဳ COP – conference of the parties (သဘၚ်သဳကၠဳဇၞော် စပ်ကဵုရာသဳဥတုဂၠးတိ) ဝွံဂှ်တုဲ အဲဒုၚ်တၠုၚ်ဏာကဵု လိက်ပံၚ်တဲလလောၚ် တြးညးတအ် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရောၚ်။ ဣဏံဂှ် ဒှ်ပရိုၚ်ခိုဟ်မွဲ သွက်ပိုဲတအ်ရောၚ်” ဂလာန်မြဴသာ်ဝွံ နာဲဖရေန် တေမ်မာမာန် မစိုန်ဒှ်တဴဒုတိယဥက္ကဌ သၟိၚ်ဇၞော်ကမ္မယှေန်အဳယူ ပ္ဍဲအရာမဆေၚ်စပ်ကဵုကေၚ်ကာရာသဳဥတု(Frans Timmermans, the European Commission’s executive vice president for the European Green Deal) ဂှ် ဟီုလဴထ္ၜးလဝ်ကဵု ဌာန ပရိုၚ်ဂၠးတိဂှ်ရောၚ်။
ပ္ဍဲတ္ၚဲဝွံ ဌာနပရိုၚ် The Guardian လေဝ် ဟီုဗၟံက်လဝ် ဗီုသမ္မတဍုၚ်ကြုက် နာဲဇြဳဂျေန်ပေန် မဟီုကဵုလဝ်သတိ စပ်ကဵုဓဝိၚ် သောက ဖေက်ပ္ဍဲဒေသအာယှဖသဳဖိတ် ကလေၚ်ကတဵုဒှ်ပၞာန် ညံၚ်ရဴခေတ်ကာလပၞာန်ဂံက်၊ ဖေက်ဍုၚ်မွဲကဵုမွဲ ကတဵုဒှ် ပဋိပ က္ခသေက်ဇဵုညးသကအ်ရောၚ်။ ပ္ဍဲကဵုက္ဍိုက်လိက်ပရိုၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် Xi Jinping warns against return to Asia-Pacific tensions of cold war era မြဴသာ်ဝွံတုဲ ၊ ပ္ဍဲပိုဒ်လိက်မွဲဂှ် ချူလဝ် အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်တေံသာ်ဝွံပၠန်ရ။“The Asia-Pacific region cannot and should not relapse into the confrontation and division of the cold war era.”  ညံၚ်ဒေသဝွံ ဂွံက လေၚ်ကတဵုဒှ်ပၞာန်ပၠန်ဂှ် အမေရိကာန် က္ဍိုက်ပ်တုဲ ဖန်က်ပထုဲမံၚ်ဖေဝ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုဂလာန်ညးဂှ်မဂး ညးဂၠးတိတအ် တီကေတ်မာန်ရ။ ကြဴနူအမေရိကာန် က္ဍိုက်ပ်ဒက်ပတန်ဂကောံမဟာမိတ်ဂမၠိုၚ် မပါလုပ်လၟိဟ်သီုဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယကီု၊ အဝ်သတြေလျကီု၊ ဂျပါန်ကီုဂှ်တုဲ နကဵုဍုၚ်ကြုက် ကတဵုဒှ်ဂဝိၚ်သောကရောၚ်။ စပ်ကဵုပဋိပက္ခထာဲဝါန်ဂှ်လေဝ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်ဒေ သဍုၚ်အာယှဂမၠိုၚ် ဂွံထုဲထံၚ်ပရေၚ်ပၞာန်ကီုရောၚ်။
နကဵုဍုၚ်ကြုက် ဍေံဒှ်ကၠုၚ်သၞကဵုဂကောံဍုၚ်မဟာမိတ်ကွိတ် (Quad) ခ္ဍၚ် ညးတအ်ဒးဂၠာဲဍုၚ်မဟာမိတ် သွက်ဂွံစၞေဟ်ပလန် ခ္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဂှ် ဍုၚ်ပိုဲ သွက်ဂွံဒးဗက်လကြဴဍုၚ်ကြုက်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။ အလဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ဗက်လကြဴလပါ်ဍုၚ်ကြုက်၊ အလဵုအသဳပြိုၚ်ပကာန်အေန်ယူဂျဳတအ်၊ ဂကောံရပ်လွဟ်မဒိုအ်လဝ်ပန်ပှော် မချုက်လိက်ကသုက်အေန်သဳအေတအ်ဂှ် ဗက် လကြဴမဟာမိတ်ကွိတ်တအ်ဂှ်မဂး ပဋိပက္ခဍုၚ်ပိုဲဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်သ္ဂောံဂၠိၚ်သ္ၚောဲမာန်ရောၚ်ဂှ် တော်ဆကေတ်မာန်ရ။ လစွံစိုတ် အကြာဂကောံဍုၚ်အာဇြဳယာန်တအ်လေဝ် ထကးပြးတိတ်အာမာန်ကီုရ။ ပ္ဍဲဂကောံဍုၚ်တအ်ဝွံ ဍုၚ်လ္ၚဵုဂှ် ဒးဒုၚ်အုပ်ဂလီုလဝ် နကဵုအဝဵုဍုၚ်ကြုက်လေဝ်ကီု၊ အမေရိကာန်လေဝ်ကီုဂှ်တုဲ ၜိုန်ရပဝ်လဇြဳညးတအ်မသုန်တၚ်တအ်ဂှ် အလုံလိုက်မွဲဒုၚ်တဲ မာန်ကီုလေဝ် ဆဂး စပ်ကဵုလညာတ်သဳကၠဳပညဳပညပ်ဂၠာဲသွဟ်တအ်ဂှ် လပါ်ရဲအေန်ယူဂျဳတအ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ဟွံမွဲရောၚ်ဂှ် လိက်လညာတ်တၠဂုန်အစာရာဝိက ချူဗၟံက်လဝ်နွံရ။ ကုအလဵုအသဳပၞာန်ဂှ် ညးတအ်တက်ကျာဟွံမာန်၊ အဇာဂှ် စၞးဂှ် ဒးဗတိုက် သအးကၠေံရောၚ်ဂှ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်လညာတ်သာ်ဝွံဂှ်တုဲ ကုခမဳသၚ် မနွံကဵုလညာတ်လပါ်ပၞာန်တအ်ဂှ်လေဝ် ညးတအ် ကၠတ်ပန်ဂစိုတ်မံၚ်ကီုရောၚ် ပရိုၚ်ဘာသာဗၟာတအ် အကြာဏံ ချူဗၟံက်လဝ်နွံရ။ ကုခမဳသၚ် မနွံကဵုလညာတ် ဟွံတုပ်ကဵုဇကု တအ်ဂှ်လေဝ် သ္ဍာံပန်ဂစိုတ် ကၠတ်ဂစိုတ်တဴကီုဂှ် ပိုဲတအ် ဒှ်သတ်မၞိဟ်မဓဇန်လောန်အာနူဗၞတ်ရ။ ပ္ဍဲတွဵုရးကရေၚ်ဍာဲဂှ် ပူဂဵုဟွံ ကေၚ်ဒစဵုဒစး ပစူလပုဟ်တဲပိတၞုၚ်တအ်ဂှ် ဂြိပ်ဒဴလုပ်မံၚ် ပ္ဍဲဗဒိုပ်ညးဒဴပၞာန်ညးတအ်ဟွံဂွံ၊ ထ္ၜးဟိုတ်ညးတၟုတ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် လုပ်ထုဲမံၚ်ဂှ်တုဲ တးပဲါကၠေံ ဟွံကဵုအခေါၚ်၊ ညးမဒဴပၞာန်တအ်ဂှ် ဒဒိုက်မွဲစိုပ်ဒဒိုက်ၜါရ။ ပရိုၚ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲနောဝေမ်ဗာ ၁၂ဂှ်ရ။ လၟုဟ်ဝွံ ပေဲါဗတိုက်လ္ၚဵုဂှ် ဒပ်ပၞာန်အလဵုအသဳတအ်ဟာ၊ အေန်ယူဂျဳတအ်ဟာဂှ် ပါ်ပဲါဟွံဒးအိုတ်ဂှ်တုဲ ဒုၚ်တၠုၚ် ညးတအ်လေဝ် ဒးဒုဟ်၊ ပဲါတးညးတအ်လေဝ် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ် ဒှ်မံၚ်အကာဲအရာသာ်ဂှ်တုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် ဒှ်မံၚ်အဓိပဲါ ပဲါလံက်ကွတ်ဒးလံက်ဂၞၚ်ရောၚ်။
တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲဝွံပၠန် ဘာညးမရှေ်သှေ်ကျာ်ခရေတ်တအ် ပ္ဍဲတိဍာ်ဍုၚ်ချေၚ်တအ်ဂှ် ဗၞတ်ၜိုတ်၂၂ဘာ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ပလီုပလာ်ကၠေံပၠန်ရ။ လအာသာ်ဝွံ ကၠာကၠာတေံ သၞာံမဟွံလအ် ပ္ဍဲတွဵုရးရခေၚ်ဂှ်  သၚ်ရခေၚ်တအ် ဒးဒုၚ်ပတိုန်ဒုဟ် ဆက် ဆောံကဵုပၠန်ဂရးရပ်လွဟ်အေအေတအ်တုဲ ဒးဒုၚ်ရပ်ဂှ်လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ခေတ်ဂှ်ဒှ်ခေတ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ မအုပ်ဓုပ် လဝ်ရောၚ်။ ပြဝမဓဇန်ကြမ်လတူညးဟွံမွဲကဵုဒုဟ်တအ်ဂှ် အလဵုအသဳဗၟာလဵုတိုန်န် ကၠောန်သ္ပမံၚ်ဟဂှ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ် ဘာလ ကျာ် ဗုဒ္ဓဘာသာကီု၊ ဘာလ္ၚောဝ်ကျာ်ညးဘာသာမပ္တံခရေတ်တအ်ကီု ယဝ်ရဆက်စပ်မံၚ်ကဵုကောန်ဂကူတအ်မဂး ဒးဒုၚ်ပ လီုပလာ် အိုတ်ရ။ ညးမဒှ်ဂလာရောဟေန်ဂျာတအ် ဂၠိုၚ်ကဵုစှော်ကိုတ် အာစိုပ်ဒဒိုက် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ်စံၚ်ကွာန်၊ ပလီုကောန်သမ္ဘာ သီုဒးဒုၚ် ထ္ဍေၚ်ပတိတ်နူဍုၚ်ကီုလေဝ် ဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ လုပ်စမံၚ်လပါ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာညးတုဲ ဂြောပ်ဗဒန်တဴဒုဟ်အိုတ်ဏီဂှ်ရံၚ် ကေတ်မ ဂး ကောန်ဍုၚ်ဗၟာတအ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူဗၟာတအ် ဓဇန်လောန်တဲရ။
ရံၚ်ကဵုဥပ္ပတ္တိမကတဵုဒှ်မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲဇေတ်တ်ဂှ်မဂး ကမၠောန်ဍေံမဒှ်လလေၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် အုပ်ဂလီုဂွံလဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ အလဵုအသဳပၞာန်လေဝ် ပလီုပလာ် ဓဇန်ဇြက်ဟီုဟၟဲ၊ ရဲအေန်ယူဂျဳတအ်လေဝ် ပလီုပလာ် ဓဇန်တဲလတူ။ ဂကောံကောန်ဍုၚ်အ ရၚ်တအ်လေဝ် လုပ်စလပါ်ပၞာန်ကီု၊ လပါ်အေန်ယူဂျဳကီု နွံတဴနာနာသာ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ လညာတ်ဂွံပညဳပ ညပ်သွက်ဍုၚ်ကွာန်ဂွံၜိုဟ်သြိုဟ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲဆကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ညိညဟေၚ်နွံတဴဂှ်တုဲ ဍုၚ်ပိုဲ အဃောဂၠံၚ်ကၠေံမံၚ်ရောၚ် ဟီုမာန်ရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော် ညံၚ်ရဴလဂုၚ်တအ်၊ အၚ်ဝတအ်၊ သေတ်ကါၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် အကာဲအရာကြပ်တုပ်မံၚ်ကဵု သဳရဳယျာ ကၠာတေံရ။ လၟုဟ်ဝွံဍုၚ်သဳရိယျာသ္ၚိတ်ဇြမံၚ်ကီုလေဝ် ဆဂးဍုၚ်ပိုဲဂှ် ကြပ်ဂွံမံၚ်ချာမ် ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်ရောၚ်။ ဝါဒပလီုပလာ် နူလ ပါ်အလဵုအသဳပၞာန်ကီု၊ အေန်ယူဂျဳကီု ကၠောန်မံၚ်ပေၚ်ၚ်တအ်ဂှ် ဆလအ် ဂွံဒိုအ်ကၠေံမာန်ဂှ်ရော ယဝ်ရပိုဲသၟာန်ရံၚ်မဂး အခိၚ်ဝွံ ဒှ်အခိၚ်အဃောစိုပ်မံၚ်သဂါဗတံရောၚ် ယဝ်ရဟီုမဂး ဟွံဗၠေတ်ရ။ အနာဂတ်ဂတပြဟ်ဟ်ဝွံ ဂွံခိုဟ်တိုန်ဂှ် စၟဳဟွံညာတ်ရ။ လညာတ်မဓဇန်ကြမ်ကြဂှ် ဒှ်လညာတ်မပၠေၚ်ကၠေံတသိုက်ပိုဲမၞိဟ်တအ်မွဲရောၚ်ဂှ် ဗွဲယျေဘူယျဟီုမာန်ဂှ်တုဲ လညာတ်ဏံ ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲ ရဲဂကောံတအ်ဂှ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ ပရိုၚ်မဆက်စပ်ကဵုပွမဓဇန်ကြမ်ကြတအ်ဂှ် ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်ဗတ်ဘာသာဗၟာ ပ္ဍဲဗဳဗဳဇြဳတအ်၊ ဗဳအိုဝ်အေတအ်ဂှ် ဂတဏံ ဒဵုကဵုဗှ်ဗက်ဟွံမာန်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ 
ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် ဟွံပြေပြံၚ်ခ္ဍၚ် သွဟ်ဍေံမတဝ်အာကဵုၜိုဟ်လလမ်ဍုၚ်ပိုဲ သ္ၚောဲအာခ္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ယူအေန်လေဝ် မူပကဵု ဟွံမာန်၊ အာဇြဳယာန်လေဝ် မူဖန်က်ကဵုဟွံတုဲရ။ အလဵုအသဳပၞာန်ကဵုအေန်ယူဂျဳလေဝ် ဝေၚ်ပြိုၚ်ဓဇန်ညးသကအ်သၟးဂှ်တုဲ လအ် အာခ္ဍၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ဒဒိုက်ဇၞော်ခ္ဍၚ်ရ။ အကြာဏံ ဂကူဝတအ်၊ ဂကူရခေၚ် မတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ် ဒၞာဲအဝဵုအေအေတဴ တအ်ဂှ် ဒဒိုက်အောန်အိုတ် ဟီုကြပ်ဂွံမံၚ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဗွိုၚ်ဇကု ၜိုန်ရဍောတ်ကီုလေဝ် တိဍာ်ဇကုကဵုဇကု အဝဵုအုပ်ဓုပ်ဇကု ကဵုဇကုမဂး ခိုဟ်အိုတ်ရောၚ်ဂှ် ရံၚ်ကဵုဒဒှ်ရဲမတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ်တအ်ဂှ်ကီု၊ ပ္ဍဲတိဍာ်အဝဵုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတဴတအ်ဂှ်ကီုမဂး တီကေတ် မာန်ရ။ သွက်ရဲမတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ်တအ်ဂှ် ဂဥုဲစဵုဒၞာလေဝ် ကလိဂွံမံၚ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်ယဲမဂး ဂွံအာလွဳလွတ်ပ္ဍဲရုၚ်ဂဥုဲဂှ်လေဝ် ခက်ခုဲ အောန်ရ။ သ္ၚိဇကုဍောတ်သွတ် မသိုၚ်ခၞံလဝ်အဆံၚ်ဟွံစိုပ်လဝ်ကဵုဒှ်ကၠာရ ယဝ်ရတိတ်ဗၠးမံၚ်နူဘဲအန္တရာဲၜိုဟ်ဂံက်ဂမ္တဴ၊ ဂဂဳအ ယဴတအ်ဂှ်မဂး ဂွံတိက်မံၚ်ၜိုဟ်ဟ် ဗွဲတသိုက်မာန်ကီုရောၚ်။ ဂွံလဝ်သ္ၚိခိုဟ်ဟ်တုဲ ဒးဗက်အောပ်တိက်မံၚ်ကီု၊ ဒးဂွိၚ်ဖေက် မံၚ်ကဵုညးကၠုၚ်စံၚ်ပလီုပလာ်ကီုမဂး ဟွံကလိဂွံတသိုက်စိုတ်ရ။ ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၀၁၊ ၁၃ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်တဲသွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       အလန်ဒုတိယ

ဥက္ကဌဇၞော်ဂုဏ်တၟေၚ်➲နာဲဟံသာ(ကော်ခဴစ)
အ္စာကၞေဟ်➲ၜိုပ်ဍာဲ 

ယၟုလိက် - ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်
ကၞေဟ်   - ၜိုပ်ဍာဲ
            (ဥက္ကဌဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ- အ္စာနာဲဟံသာ)
အစဳအဇန် - တရဴအအာ
ဂတိုပ်ဒဳဇြောၚ် - ဇဝ်ဝဳနန် (Jaw V Non) 
ကောန်ပျူတာ - ခေတ်လိုက်
သၞာံတက်ပ္တိတ် - 30.1.2022-၁၃၈၃ သၞာံ။
                     ဂိတုပုဟ်(၁၄)စွေက်
တက်ပ္တိတ်အလန် - ဒုတိယ
လၟိဟ်အုပ် - ၁၀၀၀၀အုပ်
ညးတၠဒါန် - မဒါန်ကောန်ဂကူမန်

       ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် 

       ဂလာန်ညးဇန်လိက် 
                      
လိက်အုပ်ဍောတ် “ ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ” ဝွံ ရန်ကဵုသၟတ်မန် အဝဲမံၚ်ဘာအဝဲဇူဘာတၟိတၟိတအ် သွက်ဂွံတီအာ ပရေၚ်ဂကူ၊ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ပၞာန်၊ ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်၊ ပရေၚ်ပညာ ကေုာံ ပရေၚ်မန် ပ္ဍဲအဝၚ်တိက်တအ် 
ၜိုတ်ဒးရးပြဟ်ဟ်မာန်တုဲ ဂလာန်တၚ်ဏှ်နွံကဵုရှ်သာတအ်ဂှ် ၜိုတ်ကပှ်ဂၠာဲ ချပ်ဗစာဂွံ ချူဇန်တက်ပ္တိတ်ဏာရ။  ဂလာန်တအ်ဏံဂှ် တိတ်ကၠုၚ်နူက္ဍဟ် ညးဇန်လိက်ဖအိုတ် ဟွံသေၚ်၊ ဂလာန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် နွံပ္ဍဲလိက်ဂွံကေၚ်ဗှ်တၚ် နၚ် ဇကုစှ်ေစိုတ် ဒုၚ်တဲ မာန် ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုကုဂကူမန်ဟေၚ် ရုဲစှ် ချူပြေၚ်တက် ပ္တိတ်ဏာရောၚ်။ 
   သၟတ်မန်ညးဂွံဗှ် ဂွံတီကေတ်ဂလာန်တအ်ဏံ အနာဂတ်ဂတတေံ ကဵုဂွံဒှ်ညးဆာန်ဂကူမန် ညးကၠောန်ပရေၚ်ဂကူမန် ညးအာက္ဍိုပ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူမန်မာန်ညိ။
                      ✍ၜိုပ်ဍာဲ✍
                  (၁)
            ပရေၚ်ဂကူ 
၁။ ဂကူမွဲမွဲဟီုဂှ် ဂကောံမၞိဟ် မံၚ်စံၚ်တန်တဴကၠုၚ်လဝ်မွဲစွံလအ်လ ကဵုသၞာံအခါ (လ္ၚီသၞာံ -ဠက်သၞာံ) အရေဝ် -လိက် - ယေန်သၞာၚ်အခိုက် ကၞာတုပ်၊ ကံကုသဵုဆက်စပ် (အခေါၚ်အရာ သၠဲလး/ဍန်ဂြက်တုပ်) တအ်ဂှ် ဒှ်မွဲဂကူရ။ 

၂။ ဇုဇဗဴလပိုဲနူကၠာကၠာတေံဂှ် ဟိုတ်နူညးတအ် ဟိုတ်နူမံၚ်စံၚ်တန်တဴကၠုၚ်မွဲစွံ လအ်လကဵုအခိၚ်တုဲ အရေဝ် - လိက် - ယေန်သၞာၚ် အခိုက်ကၞာပိုဲ ဂွံတုပ်မံၚ်ရောၚ်။
    
     - ဇုဇဗဴလပိုဲတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူမဗဳဇ (ဆီဇာတိ) ဆက်စပ်မံၚ်ညးသ္ကံတုဲ ရုပ်သာ်ပိုဲ မပ္တံ 
အရံၚ်စၞာံ၊ အရံၚ်သော်၊ အရံၚ်မတ်၊ ဗီုပြၚ်ဇကုဇကောဝ်ပိုဲ ဂွံတုပ် (ဝါ) ကြပ်တုပ်မံၚ်ရောၚ်။

  - ဒၟာနူဏံဟေၚ် ဂကူမသဆက်စပ်မံၚ်ရဂှ် ပိုဲတီ၊ ပိုက်တံဂၠာဲရိုဟ်မ္ဂး ဂကူမန်တအ်ဂှ် ဒှ်မသ ကောဒေံ ကြပ်ပ် (ဝါ) သ္ၚောဲသ္ၚောဲဖအိုတ်ရရောၚ်။ 

၃။ ကောဒေံဂှ် ဒှ်မသကြပ်ပ် ဂကူဂှ် ဒှ်မသသ္ၚောဲသ္ၚောဲ ဗီုဆာန်ကောဒေံဂှ် ဆာန်ဂကူကီုမ္ဂး မန်ပိုဲမုက်မတ် ယးတၟးဂကူပိုဲဗၠးၜးရောၚ်။
              (၂)
၄။ ဂကူမၞးဒှ်မံၚ်ဍိက်မ္ဂး မၞးကီု ကောဒေံမၞးကီု ဒှ်ဗက်ဍိက် ဒးဒုၚ်ဇိက်ဖအိုတ်ရ။ ဂကူမၞးဗၠးၜးမ္ဂး မၞးကီု ကောဒေံမၞးကီု ဗၠးၜးသၠဲလးဇၞော်မောဝ် ဖအိုတ်ရောၚ်။  

၅။ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက် ဒှ်မံၚ်ဒဒိုက်ဂှ်ဟွံရံၚ်၊ ရံၚ် သွက်ဇကုတုဲ ပဲါဒဴအာဌာန်တၞဟ်ဟ်ဂှ် ဒှ်ညး ဒှ်ဂြိပ်ဒဴ မာန်ဗက်စရ။ 

၆။ ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဒေသဇကု ဇကုဟွံမံၚ် ရန်ကဵုသြန်တုဲ အာထောံဌာန်တၞဟ်မ္ဂး ဂကူညးတၞဟ် လုပ်ကၠုၚ်ဗပေၚ်ဒၞာဲရောၚ်။ ဒှ်သာ်ဂှ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဇကု ဒှ်အာဌာန်ညးတၞဟ်ရောၚ်။ 

၇။ မန်တအ်အာဍုၚ်သ္အာၚ် ဂၠာဲသြန်ဂှ် ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုပူဂဵုရဂၠိုၚ် ဍုၚ်ကွာန်မန် ဒှ်အာဍုၚ်ကွာန်ဂကူညးတၞဟ်ဂှ် ဂွံကလေၚ် ပလေဝ်ဟွံလောဲ လေၚ်ဆောံသွက် ဂကူဇၞော်ဇၞော် ဒဵုကဵုဂကူကၠေံကၠက် ဒှ်မာန်ရောၚ်။

၈။ ဂကူတုပ်မ္ဂး ဒးရီုဗၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်ရောၚ်။ဂကူကြုက်၊ ဂကူဂလာ၊ (မူသလေမ်)တအ် ရီုဗၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်ခိုဟ်တုဲ  ဂကူဍေံတအ် ဇၞော်မောဝ်ပြာကတ်ရောၚ်။ 

၉။ မၞိဟ်ဂကူတုပ်တအ်ဂှ် ကံကုသဵုဆက်စပ်မံၚ် ညးသ္ကအ်ရောၚ်တုဲ ဒးညဳသာညးသ္ကအ် ဒးရီုဗၚ်ညးသ္ကအ်။ 
ဟွံညဳသာ ဟွံရံၚ်စံၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်မ္ဂး ညးလေဝ်ဒှ်ဒဒိုက် အဲလေဝ်ဒှ်ဒဒိုက် တၞီဗၠိုက်အာ အလုံဂကူရောၚ်။  
                  (၃)
၁၀။ ကၠဵုတအ်ဂှ် ဟွံဝိုတ်တၠ၊ မၞိဟ်ဝိုတ်မံၚ်မသ ဂကူတအ်ဂှ် ပရေံစိုပ်ကဆံၚ်လဵု ချပ်ဗ္စာညိ။

၁၁။ ပြံၚ်အာမံၚ် ဍုၚ်ညးတၞဟ် ဌာန်ညးတၞဟ်မ္ဂး ဒးဗက်မံၚ် အခိုက်ညးတၞဟ်ရောၚ်တုဲ လက်သဏ်ဂကူဇကု ဗၠိုက်တၞီအာရ၊ ကၞောတ်တဲ (စိုပ်အဆက်ကောန် အဆက်စဴ) ဒှ်အာ ဂကူညးတၞဟ်တွဵုရ။

၁၂။ ဘဝဍိက်ဂှ် ပါဲဒဴကေတ်ဟွံဗၠး၊ အာမံၚ်ဍုၚ်ညး ဒးမံၚ်သၟဝ်တဲဂကူညးရ၊ ကုသဵုခိုဟ်မ္ဂး ဘဝဍိက်ကဆံၚ်သၠုၚ်ညိဟေၚ် ဒှ်မာန်ရောၚ်။သ္ဂောံဗၠးတိတ် နူဘဝဍိက်မာန် ဌာန်ဒေသ ဂကူဇကုဂှ် သ္ပသ္ဇိုၚ်တုဲ ဒးလွဳဒြဟတ် ဒးဒက်ပတန်အာရောၚ်။

၁၃။ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက် ဒှ်မံၚ်ဒဒိုက်ဂှ် ဟွံရံၚ်၊ ရံၚ်ကဵုဖဵုဂုဏ်ဇကုတုဲ ကၠောန်မံၚ်သွက် ညးဍဵုဍိက်ဂကူဇကုဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ကၠက်ဂကူ ဒှ်မၞိဟ်ဂကူတဝ်မုဲဟွံသေၚ်ဟာ?။

၁၄။ ပိုဲဒးဒုၚ်ဒှ်မံၚ်ဍိက်ဂှ် ဟိုတ်နူကဵုကံကုသဵုဘဝအတိက်ဟွံသေၚ်၊ ဟိုတ်နူကဵု ပိုဲဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်တုဲ ညးတၞဟ်ဂွံသ္ပဂွံအုပ်ဓလီုမံၚ်ရောၚ်။
                 (၄)
၁၅။ ဂကူဟွံမိက်ဒုၚ် သ္ပဍိက်ညးတၞဟ်တအ်ဂှ် ညးတၞဟ်လေဝ် ဟွံမိက်သ္ပဍိက်ရ၊ ဟိုတ်ဍေံဂှ် ဖဵု ဂုဏ်ညးဟွံမွဲ သီုဒှ်အန္တယ်ကုညးမာန်တုဲ ညးဟွံမိက်သ္ပရောၚ်။

၁၆။ ကံကုသဵုဂကူမွဲမွဲဂှ် နွံလ္တူပရေၚ်လွဳပရာ ကေုာံ ပရေၚ်ညဳသာပ္ဍဲဂကူဂှ်ရ။

၁၇။ ဂကူဟွံမွဲကုဍုၚ် စရာဲဂွံဇၞော်သၠုၚ်ပြာကတ် ဗီုညးတၞဟ်ဒှ်ဟွံမာန်။ 

    - ဂကူဟွံမွဲကုအခေါၚ်ပရေၚ်ဂကူဇကုဇကုဖန် သ္ဂောံ တန်ကြန်အာဍာ်ဇမၠိၚ် ဒှ်ဟွံမာန်။
 
    - ဂကူဟွံမွဲကုဒပ်ပၞာန် ညးသ္ပမာန်ဍဵုဍိုက် ဒးဗၠိုက်တၞီအာ ပြဟ်ဟ်ရောၚ်။

၁၈။ လ္ၚတ်ဝၚ်ဂကူ သွက်ဂွံကြီုကြဴမံၚ်ဟွံသေၚ်၊လ္ၚတ်ဝၚ်ဂကူ သွက်ဂွံတီ အာဲကၟာဲဟေၚ်၊ တီအာဲကၟာဲတုဲ ညံၚ်သ္ဂောံစိုပ်တဲဂကူဇကု ဒးပြုပြေၚ်။

၁၉။ အရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲ လိက်ပတ်ဘာသာမွဲမွဲဂှ် ဟွံဒှ်အထက်အပၚ်ကု ပရေၚ်ဂယိုၚ်လမျီုမ္ဂး မၞိဟ်တအ်ဟွံစွံ ၚုဟ်မး ဟွံမိက်ကတ်ဗတောန် စကာအောန်ကၠုၚ်တုဲ အရေဝ်၊လိက်ပတ်၊ ဘာသာ ဗၠိုက်တၞီစှ်ေအာတွဵုရ။ 
                    (၅)
   ညးမဂွံလဝ်အဝဵုတအ် တီလဝ်ဒဒှ်ဏံတုဲ ကၟာတ် ဒၞာလဝ်၊ အရေဝ်၊ လိက်ပတ် ဂကူကောန်
ဍုၚ်အရၚ်တအ် ညံၚ်ဟွံဂွံစကာ အပ္ဍဲရုၚ် အပ္ဍဲသၞောဝ်တအ်ဂှ် သွက်ဂွံၚိတ်ကလက်ဂကူ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ်။ 

၂၀။ လ္ၚဴမွဲမဟွံဒှ်ကၠေၚ်၊ ပလေၚ်မွဲမဟွံဒှ်ကွာၚ် ဟီု ကၠာလေဝ် ဂကူတၞဟ်မွဲ စိုပ်ကၠုၚ်ကွာန်ဇကု ဍေံဟွံဟီုအရေဝ်ဇကု ဇကုမၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဗက်ဟီု မံၚ်အရေဝ်ဍေံဂှ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူဇကု ဟွံသဝ်အာနူဍေံဟာ။

၂၁။ မၞိဟ်ကၠုၚ်ပၠံၚ်တိဍာ်ဂကူဇကု ၚိတ်ကလက်ဂကူ ဇကုဂှ်စွံစိုတ်သၠဲသၠဲဒုၚ်လဝ်တဲမ္ဂး မၞးဂှ် မၞိဟ်ဆာန်ဂကူဟွံသေၚ် ဒှ်မၞိဟ်ဒုၚ်စကာသၞ ဗပေၚ်ပၟိက်သၞ ဒှ်မၞိဟ်ကလက်ဂကူ ဇကုကီုရ။

၂၂။ ဂကူမွဲမွဲ မိက်ဂွံဒက်ပ္တန်ကၟိန်ဍုၚ်ဗၠးၜး သွက်ဂကူ ဇကုမ္ဂး မ္ၚးနူဌာန်ဒတန် ဇုဇဗဴလဂကူဇကုတုဲ
ဒၞာဲဒေသတၞဟ် ဒက်ပ္တန်ဟွံလောဲရ။
 
၂၃။ ပ္ဍဲလိုက်ဏံ ဒြပ်ရတ်ၚုဟ်မးဇၞော်နူကၟိန်ဍုၚ်ဗၠးၜးဂှ် ဟွံမွဲရ။ ဟိုတ်နူၚုဟ်မးဇၞော်ဂၠိုၚ်ဟေၚ် မၞိဟ်တအ် ဒုၚ်သၠာဲမံၚ်ကုဆီပဠက် လမျီု ဗွဲမဂၠိုၚ် ရောၚ်။

၂၄။ ဆာန်ဂကူမန်ဍာံမ္ဂး မဇဂကူမန်ညံၚ်ဟွံဂွံကၠေံကၠက်အာဂှ် ဒးထိၚ်ဒဝ်အာရောၚ်။မဇဂကူမန် ညံၚ်ဟွံဂွံကၠေံကၠက် ပရေၚ်ဘဝဂကူမန် မန်ဒးဖန်ဖက်ကေတ်တ်ရောၚ်။ မဇဂကူမန် ညံၚ်ဂွံတန်ကြန် ဍုၚ်မန်ဗၠးၜးပိုဲ ဒးပ္တန်ရောၚ်။

၂၅။ မိက်ဂွံတီအာဲ ဒးဂၠာဲရၚ်ဝၚ်အတိက်၊ ဝၚ်အတိက်ဟွံရံၚ် ဆီပြံၚ်ဒှ်ဍိက်။(ကျာ်ဇၞော်ဘာဒေါဝ် ကွာန်တံၚ်ပရၚ်)

၂၆။ မိက်ဂွံကဵုဂကူဗၠးၜးမ္ဂး အလုံဂကူမန်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ညံၚ်သ္ဂောံသၠုၚ်၊ ညံၚ်သ္ဂောံမြဟ်မြဴကၠုၚ်ဂှ် ဒးကၠောန်ကၠာအိုတ်ရောၚ်။စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူသၠုၚ် မံၚ် ဟေၚ်ဒုၚ်ဒဒိုက်၊ ဒုၚ်ဂိ၊ ဒုၚ်ကဵုမာန် စိုတ်ဓါတ် ဆာန်ဂကူ မြဟ်မြဴဟေၚ် ဒုၚ်ထံၚ် ဒုၚ်ချိုတ် သွက်ဂကူမာန်ရောၚ်။

၂၇။ မၞိဟ်ကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူတအ်ဂှ် ၜိုန်ယောၚ်ယာနွံကၠာလေဝ် ဆဵုဂဗဂၠိုၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ကၠောန်ဒး အံၚ်ဇၞး မာန်မံၚ်ရောၚ်။မၞိဟ်ဟီုကေတ်သၟးသၟးတအ်ဂှ် အခိၚ်လဵုလေဝ် အံၚ်ဇၞးမာန်ဟွံသေၚ်၊ဟိုတ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်ဗီုလဵု ဒးထိုၚ်သးထေက် သ္ၚဳဂၠိပ်ညိ။

၂၈။ မၞိဟ်မွဲမွဲ ပူဂဵုဆာန်ဂကူဟွံသေၚ်၊ ကလၚ်အရေဝ်ညးသၟး ဟွံတီ၊ ဒးရံၚ်လ္တူ ကမၠောန် ပွညးတအ်ရောၚ်။ 

၂၉။ ဒုၚ်ယၟုကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ဂးတုဲ ရေက်ကးပ္တိတ်မံၚ်ပရဲ လ္တူကမၠောန်ဂကူမ္ဂး ပရေံနူ ဟွံကၠောန်ပရေၚ်ဂကူဏီ။
   
၃၀။ ဘဝဂတမုဒှ်ဂှ် ညးလဵုလေဝ်တီချိုတ်ပၠိုတ် ဟွံသေၚ်၊ ကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်ဍုၚ်
ပရေၚ်ညးဂမၠိုၚ် ညံၚ်စိုပ်တရဴမ္ဂး မၞိဟ်ချိုတ်အာလေဝ် ဝၚ်ခိုဟ်မွဲ ဂွံဒုၚ်စချိုတ်ပၠိုတ်အာရောၚ်။ 

၃၁။ ဂၠာဲဒြပ်ရန်သွက်ကောန် ဗတောန်ကွတ် ရန်သွက်ဇကုဖဵု ညးဂမၠိုၚ်ဟွံဒှ်မ္ဂး ညးမွဲဟွံထိုၚ်သးဝၚ်ခိုဟ်ဟွံၜက်သှ်ေရ။

၃၂။ မၞိဟ်မွဲမွဲ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူၜိုတ်လဵုနွံဂှ် မိက်ဂွံတီမ္ဂး ၜိုတ်လဵုညးဒုၚ်ဂိ ဒုၚ်အိုတ် ဒုၚ်ကၠောန်မံၚ် သွက်ဂကူဂှ် ရံၚ်ညိ၊ လ္တူအရေဝ်ညးသၟး သ္ပသ္ဂုတ်သွာတ်ညိ။

၃၃။ ဆာန်ကၠအ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ဒၞးဒပ်၊ ဆာန်ဒြပ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ပရေၚ်ဂီုကၠီု ဆာန်ဂကူဆာန်ဍုၚ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ဒပ်ပၞာန် ရောၚ်။

၃၄။ ဂကူမွဲမွဲ ဂွံဇၞော်မောဝ်တဴတက်ပြာကတ်မံၚ်ဂှ် ချိုတ်တုပ်ဂျိုၚ်တုပ် ဝါတ်တုပ်သိုက်တုပ် ညဳညဳသာသာ ရုန်ဂစာန်ထတ်ထပါ်ကၠုၚ် အခက်အခုဲနာနာ၊ တဝ်စၞေဟ်သၞနာနာမွဲစွံ လအ်ကဵုသၞာံအခါရောၚ်၊ အခိုက်ဏံ လီုလာ်ယောၚ်ယာအာမ္ဂး ဒှ်ဍိက်ညးတၞဟ်ရ။ 

၃၅။ မၞိဟ်ဟွံတီဂုဏ်မိမ ဂုဏ်အစာ ဂုဏ်ဂကူတအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဟွံတီဂုဏ်ညးတၞဟ် ဒှ်မၞိဟ်သစ္စဟွံမွဲတုဲ ပရေံနူသတ်တိစ္ဆာန်ဏီရ။
                        (၈)

၃၆။ ကြက်ဂကူဂှ် အရေဝ်၊ ကြက်အရေဝ်ဂှ် လိက်ပတ် ဆာန်ဂကူဇကုမ္ဂး ထိၚ်ဒဝ်အရေဝ် လိက်ပတ်ဂကူဇကုအိုတ်ညိ။

၃၇။ သ္ဂောံထိၚ်ဒဝ်အာအရေဝ်ဂကူဇကုမာန်
မန်ကုမန် ဟီုအရေဝ်မန်အိုတ်ညိ၊ဟီုအရေဝ်မန်မ္ဂး အရေဝ်ညးတၞဟ် လ္ပကဵုပြံက်နှဴ၊ ပြံက်နှဴမံၚ်အရေဝ်ညးတၞဟ်မ္ဂး အရေဝ်ဂကူဇကုဂှ် ကၠာဲအာတုဲ လအ်မ္ဂး ကၠေံကၠက် အာရောၚ်။

၃၈။ ဂကူမန်ကောန်ဗုဒ္ဓသာသာတအ် ဗီုစိုတ်ဓါတ်ပ္ဍဲအရာကဵုဒါန်သ္ပကုသဵုဂှ် ယဝ်ထံက်ပၚ် ပ္ဍဲပရေၚ်ကမၠောန်ဂကူကီုမ္ဂး ဂကူပိုဲဇၞော်မောဝ် တဴတက်တိုန်ပြဟ်ဟ် ဗွဲစၟတ်ရောၚ်။

၃၉။ မၞိဟ်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ၜိုတ်လဵုဇြိုဟ်နက်ရောဂှ် အခါဆဵုဂဗကြေပ်ဂြတ်ဟေၚ် တီကေတ်မာန်ရ။ အခါကြေပ်ဂြတ် ဝေၚ်ပဲါ၊ အခိၚ်သၠဲလးမ္ဂး လုပ်ဗဒဲါ၊ ကြပ်ကၠုၚ်ပေဲါအံၚ်ဇၞးမ္ဂး ပၠံၚ်ဒၞာဲ ပွသာ်ဏံဂှ် ပွရဲဗက်သာတအ်ရောၚ်။

၄၀။ ဂွံမံၚ်ပ္ဍဲတိဇကု သ္ၚိဇကုဂှ် ၜိုန်ဝါတ်ဒိုက်ကၠာလေဝ် သိက္ခာနွံဂၠိုၚ်နူ ဒးမံၚ်ပ္ဍဲတိညးတၞဟ် သ္ၚိညးတၞဟ်ဏီ၊ ပ္ဍဲသ္ၚိဇကု ဒးစပုၚ်ၜိုတ်လေဝ် ခိုဟ်နူဒးအာတ်စ ပ္ဍဲသ္ၚိညးတၞဟ်ဏီရ။

၄၁။ ဂကူမန်တအ် ၜိုတ်လဵုဝါတ်တ် စိုတ်ဓါတ်ဂွိၚ်ဖေက်ဂကူ ကၠက်နွံမံၚ်မ္ဂး ပရေၚ်ဗၠးၜးဂကူဂှ် ကၠောန်ဂွံမံၚ်ဏီ။ဂကူမန်တအ် ၜိုတ်လဵုလောဲလောဲ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ဟွံမွဲရမ္ဂး ပရေၚ်ဗၠးၜးဂကူဂှ် ကၠောန်ဟွံလောဲရ။

၄၂။ ဟိုတ်နူစိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူထတ် ကၠောန်သွက်ဂကူတုဲ ဒးဒုၚ်ချိုတ်အာဂှ် လ္ပဂွိၚ်လ္ပဖေက်စိုတ်လ္ပလီု ချိုတ်ဂှ်ညးလဵုမွဲပါဲဟွံဗၠး၊ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက်ဖိုဟ် ဇကုတိက်မံၚ်မိပ်မံၚ်တုဲ ဒးချိုတ်အာဂှ် ထေက်ကဵု ဒးဂွကဵုညးဂမၠိုၚ်။
 
၄၃။ မၞိဟ်မွဲမွဲ အယုက်ၜိုတ်လဵုဂၠိၚ်ၚ် ပိုန်ဒြပ်ၜိုတ်လဵုသၠဲသၠဲ နွံမံၚ်ပ္ဍဲဘဝဍိက်မ္ဂး ဝၚ်လျးတၟးမာန်ဟွံသေၚ်၊ ၜိုန်ဒှ်သၟိၚ်မွဲမွဲဒၞာဲ ၜိုန်ဝၚ်နာဲဒယှ်လေဝ် ဒှ်ဍိက်ကဆံၚ်သၠုၚ်၊ ဍိက် ဒယှ်မွဲဟေၚ်တုဲ သိက္ခာဟွံမွဲရ။ 

၄၄။ ဝၚ်ဂှ်ညးဇၞးတအ်ဟေၚ် အခေါၚ်ချူခၞံဂၠိုၚ်တုဲ ညးဂမၠိုၚ်စိုတ်လုပ်စရ။

၄၅။ ဟီုကြီုမံၚ်ဝၚ်အတိက် ဇကုဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်ဂှ် ဂွကဵုလေပ်ညိ။
        
၄၆။ ကူချပ်ရံၚ်အးအး မၞိဟ်ဟွံဂွံဒုၚ်စလဝ် အာဲကၟာဲဂကူ နွံမံၚ်ကီုရဟာ၊ ဒုၚ်စလဝ်အာဲကၟာဲဂကူတုဲ ဟွံတီဂုဏ်ဂကူ ဟွံကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ  ဟွံရီုဗၚ်ဂကူမ္ဂး ဒှ်မၞိဟ်ဟွံတီတာလျိုၚ် ဒှ်ပွမၞိဟ် အရိုၚ်တအ်ရောၚ်။
                   (၁၀)
 ၄၇။ မၞိဟ်ကၠာတေံကၠောန်ဗဒှ်ကၠုၚ်လဝ်ဂှ် မၞိဟ်တ္ၚဲဏံ ဒုၚ်စသိုၚ်၊ မၞိဟ်တ္ၚဲဏံကၠောန်ဗဒှ်လဝ်တအ်ဂှ် မၞိဟ်တ္ၚဲယးတေံဒုၚ်စသိုၚ်ရ။ လၟေၚ်ဓမ္မတာဏံဂှ် တီကၠိုဟ်တုဲ သွက်မဇဂကူပိုဲ တ္ၚဲယးတေံ သ္ဂောံဒုၚ်စသိုၚ်ခိုဟ်ဟ်မာန် ပိုဲဒးဂစာန်ကၠောန် ကဵုရောၚ်ဂှ် ဒှ်တာလျိုၚ်ပရေၚ်မၞိဟ်ရ။

၄၈။ မၞိဟ်တုပ်ပ် ပိုဲဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်ဂကူတၞဟ်မ္ဂး ၚုဟ်မးဂကူပိုဲပၠိုတ် ဝၚ်ဂကူပိုဲ ကၠေံအိုတ်အာရောၚ်။ 

၄၉။ တၠအဝဵုတအ်ဂှ် ထ္ၜးဟိုတ်ကဵုစဵုဒၞာဖဵုဂုဏ်ဂကူတုဲ ရပ်လဝ်အဝဵုသၟးရ၊ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အခါသရုပ်ဇာတ်မ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုကုဂကူဂှ် အောန်အာနူအန္တယ်ကုဂကူ သာ်ဂှ်သၟး ဂွံဆဵုကၠုၚ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၆၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ပရေၚ်မန်ပ္ဍဲဝၚ်အတိက်   ပရေၚ်တဲသွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       ပရေၚ်မန်ပ္ဍဲဝၚ်အတိက်

၁။ လ္ၚတ်ဝၚ်တမၠာ အာသ္ဂောံတီဂၠံၚ်
     ဆီဒၞာဲမန်ခံၚ်    လံၚ်ဗပေၚ်ကဵုဇြဟတ်
     လ္ၚတ်ဒၞာဲမန်သဝ်  ဗဝ်ဗပေၚ်ပလေဝ်ဒး။
     မိက်ဂွံဗၠးၜး        ဒးကၠးဝၚ်အတိက်
     ဟွံတီဝၚ်အတိက် ဆီပြံၚ်ဒှ်ဍိက်မာန်။

၂။ ဂကူမန်ပိုဲဂှ် ကၠုၚ်နူမဇမန်ဂေါလွာ် ဂကောံဂကူမန်ခမာရ။ ဒေသမူလမန်ခမာတအ်ဂှ် ကုန်ဒဵုမန်ဂေါလဳယျာ လပါ်သၟဝ်ကျာ ကန္တာရဗတဳ (ဂၚ်ဗတဳ) ဂေါဗဳရ။

၃။ ဒၞာဲတေံဝွံ ဟိုတ်နူဥတုရာသဳဟွံခိုဟ်တုဲ ဆုဲပြံၚ်စှ်ေမံၚ် ပ္ဍဲဗလးပရၚ်ဝဳယာန်ဇြဳကျာန်န် (ပ္ဍဲဍုၚ်ကြုက်လပါ်ဗၟံက်) ဂှ် သၞာံ ဗွဲမလအ်လ ကၠောန်ကၠုၚ်ဝါဗ္ၚတဵုသြောံရ၊ မန်ခမာတအ် သြောံသ္ၚုဇွောံမသၠဲလးမံၚ်ဂှ် ဂကူတၞဟ်ကၠုၚ်ပၠံၚ်ၜးဂၠိုၚ်ကဵုဝါ ဂၠိုၚ်ကဵုသၞာံတုဲ နူဂှ်ထပ်ဆုဲပြံၚ်ကၠုၚ် လပါ်ပလိုတ်သၠုၚ်ကျာ (နေရတိ) မွဲက္ဍိုပ်တုဲမွဲက္ဍိုပ်ရ၊ ဟိုတ်နူဂှ် ပြးအာညးသကအ်တုဲ လအ်ညိဒှ်အာဂကူတၞဟ်ခြာရ။

၄။ ဂကူမွဲကရောံ လုပ်ဂကောံဂကူမန်ခမာတအ်ဂှ် ဗဳယေက်နာမ်၊ ခမာ (ခမေန်)၊ မန်၊ ပလံၚ်(တအၚ်)၊ ဝ(လဝ)၊ မုန္ဒ (ဍုၚ်အိန္ဒိယသၠုၚ်ကျာ)၊သာန်တာ၊ (ဍုၚ်အိန္ဒိယ/ ဗေန်ဂလာဒက်)၊ ခါဇြဳ (ဍုၚ်အိန္ဒိယ တွဵုရးဍုၚ်အာသာံ) တအ်ရ။

၅။ ဂကူမန်တအ်ဂှ် နူအခိၚ်ၜိုတ် (BC-၂၀၀၀) တေံ ဆုဲပြံၚ်တိတ်နူဒေသပြၚ်ၜဳယာန်ဇြဳကျာန်တုဲ စှ်ေအာလပါ်ဒိုဟ်နေရတိ (ပလိုတ်သၠုၚ်ကျာ) ဖျေံသဇိုၚ်ပ္ဍဲဒေသ (ခါလၟုဟ်ကော်) ကၟိန်ဍုၚ်သေံဒကုတ်သၠုၚ်ကျာ ကေုာံ ကၟိန်ဍုၚ် မန်ဗၟာ ဒကုတ်သၠုၚ်ကျာကျာတအ်ရ။ 

၆။ အခိၚ်ၜိုတ် (BC-၁၀၀၀) ဂှ် မန်တအ် ဒက်ပ္တန်ကၠုၚ် ဍုၚ်သုဓမ္မဝတဳ ပ္ဍဲဒၞာဲတမ်ဒဵုကေလာသ ခါလၟုဟ်နွံသၟဝ်ကျာ ဍုၚ်သဓီုၜိုတ်(၃၀)တိုၚ်၊ ပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ၜဳလၚ်၊ တွဵုရးဍုၚ်မန်ရ၊ ဍုၚ်ဝွံ သၟိၚ်မန် (၂၄) အဆက်သ္ပကၠုၚ်သၟိၚ် ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ်ရ၊ ကြဴဏံပြံၚ်သၠာဲယၟုဍုၚ် သုဘိန္နနာဂရတုဲ ဆက်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၟိၚ် (၃) အဆက်ပၠန်ရ။

၇။ နူဍုၚ်သုဘိန္နနာဂရဂှ် ပြံၚ်ဆုဲအာပတန်ဍုၚ် ရာဇာဌာနဳ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ဒၞာဲဍုၚ်သဓီုလၟုဟ်တုဲ အဆက်သၟိၚ် ဥမဵု (၅) အဆက် အဆက်သၟိၚ်သဳဟသုဓမ္မရာဇာ (၅၇)အဆက်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ။ ကြဴအိုတ် လက်ထက်သၟိၚ်မနဟဝ် သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၆၀၁) ခရေတ် (၁၀၅၇)ဍုၚ် (၄၁၉)ဂိတုဇှ်ေ(၁၁)မံက်ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ပလီုသီုရပ်ဏာသၟိၚ်မနုဟဝ် ကေတ်ဏာဂြပ်ရတ် သီုပိဋကတ်တအ်ရ။ ခေတ်တေံယၟုဍုၚ်ရာဇာဌာနဳဂှ် ဒှ်မံၚ် ယၟုကၟိန်ဍုၚ်ရ)

၈။ ပ္ဍဲရးလ္ဂုၚ် ပွိုၚ်ဍုၚ်ကျိုက်တာန် ဒၞာဲကွာန်ပါဒဇၞော်လၟုဟ်ဂှ် ပ္ဍဲမဟာသက္ကရာဇ်(၉၈)တေံ ကောန်ဨကရာဇ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘိမ္မိ မနွံယၟု တိဿဘောဂသေန အာပတန်လဝ်ဍုၚ်ပါဒတုဲ အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၟိၚ်(၃၄)အဆက် ပွိုၚ်ကာလၜိုတ်(၈၀၀)သၞာံရ။

၉။ ပ္ဍဲဒၞာဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်လေဝ် သၟိၚ်ဥက္ကလာပ ပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ် တြိဂုမ္ဗတုဲ သၟိၚ်ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ် (၃၂) အဆက်ရ။

၁၀။ သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၁၁၆)၊ ခရေတ် (၅၇၃)ဂှ် အဆက်သၟိၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏမ္မိ သမလ၊ ဝိမလ ကောဒေံၜါသ္ပက္ဍိုပ်တုဲ အာပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ် ဟံသာဝတဳရ။ သၟိၚ်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ် (၁၇) ဒတောဝ်၊ စိုပ်လက်ထက်သၟိၚ်တိဿသက္ကရာဇ်သာသနာ ('၁၄၈၇)၊ ခရေတ် (၁၀၄၃)ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာနူဍုၚ် ဗကာံအာဗ္တိုက်ပလီုထောံရ။

၁၁။ ဂကူမန်ကု ဂကူခမာတအ် ပံၚ်တုဲ ပ္ဍဲကာလသက္ကရာဇ်ခရေတ် AD- မွဲဗွဝ်ကၠံသၞာံ  ဒဵု (၆) ဗွဝ်ကၠံသၞာံဂှ် ပ္တန်ကၠုၚ်လဝ်ဍုၚ်ဇၞော်သၠဲ (အေမ်ပါရာ) မနွံယၟု ဖူနာံရ။ ပ္ဍဲ (၆) ဗွဝ်ကၠံသၞာံဂှ် မန်ကုခမာပြးအာတုဲ မန်တအ်ဒက်ပ္တန်ကၠုၚ် ကၟိန်ဍုၚ်ဒွါရဝတဳ ဒဵုစိုပ် (၁၁) ဗွဝ်ကၠံသၞာံ (သၞာံ-၁၀၂၂) သ္ပလဝ်သဇိုၚ်အပ္ဍဲဒေသကၟိန်ဍုၚ်သေံ ဒကုတ်သၠုၚ်ကျာလၟုဟ်ဏံရ။ ကၟိန်ဍုၚ်ဒွါရဝတဳဂှ် သၟိၚ်ခမာသူရိယဝါရမာန် ပဌမကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ ဒးလီုအာရ။

၁၂။ သက္ကရာဇ်ခရေတ် (AD-၆၆၃) (၇-ဗွဝ်ကၠံသၞာံ) ဂှ် ဨကရာဇ်ဗြဴ စာဓမ္မဒေဝဳ စပ္တန်ကၠုၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မန် ဟရိပုဥ္ဇ(ဒၞာဲဍုၚ်လာံဖုန် လၟုဟ်နွံသၠုၚ်ကျာ ဍုၚ်ဇျှၚ်မာဲၜိုတ် ၃၀ ဂဳလဵုမဳတာ)ဂှ်တုဲ သၟိၚ်မန်တအ် ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ် (၄၉) ဒတောဝ်ရ၊ စိုပ်အခိၚ်သၟိၚ်မန် ဗညာယိဗအုပ်ဓုပ်လဝ်ပ္ဍဲ (၁၃)ဗွဝ်ကၠံသၞာံ (AD-၁၂၉၃)ဂှ် သၟိၚ်သေံမၚ်ရာဲကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ ဒးလီုအာရ။

၁၃။ အခိၚ်ကၟိန်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ၊ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ၊ ဒွါရဝတဳ၊ ဟရိပုဥ္ဇ တအ်တန်မံၚ်တေံဂှ် ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကုမွဲ ဆက်တဲကၠောံဍ ရီုဗၚ်ကၠုၚ်ညးသ္ကအ်နွံရ။

၁၄။ ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ဒှ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ရာဇဌာနဳ ကၟိန်ဍုၚ်မန်ပိုဲဂှ် နွံပိဝါရ။
     
      အလန်ပဌမ-သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၁၁၆) ခရေတ် (၅၇၃) သမလ၊ ဝိမလ တအ် စပ္တန်သၟိၚ် (၁၇)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ၊ ပ္ဍဲသၞာံသာသနာ (၁၅၈၇) ခရေတ် (၁၀၄၃) လက်ထက်သၟိၚ်တိဿ သၟိၚ်ဗၟာနူဍုၚ်ဗကာံကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ လီုအာရ။
     
    အလန်ဒုတိယ-သၞာံခရေတ်(၁၃၆၉)ဂှ် သၟိၚ်ဗညာဥူ (အပါရာဇာဓိရာဇ်) ပြံၚ်အာနူမုတ္တမ၊ ဍုၚ်ဝါန်တအ်တုဲ စပ္တန်၊ သၟိၚ် (၁၁)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၞာံ ခရေတ်(၁၅၃၈) အခိၚ်သၟိၚ်မန် တၠညးဒကာရတ်ပိ ပ္ကၚ်ရၚ်ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာနူတံၚ်ဥူတဗေန်ယှိုဲထဳကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲသီဂွံဏာရ။

    အလန်တတိယ- သၞာံခရေတ် (၁၇၄၀)ဂှ် သၟိၚ်ဗုဒ္ဓကေသဳ ကလေၚ်ပ္တန် သၟိၚ်မန် (၂) ဒတောဝ် ပ္ဍဲခရေတ် (၁၇၅၇) သာသနာ (၂၃၀၁) လက်ထက်သၟိၚ်ဗညာဒလဂှ် သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲလီုအာရ။

၁၅။ ကၟိန်ဍုၚ်မန် ဍုၚ်မုတ္တမ ဒှ်ဍုၚ်ရာဇာဌာနဳဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ခရေတ် (၁၂၈၁) သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ် (မဂဒူ) ပ္တန်ဗဒှ်ကၠုၚ်တုဲ သၟိၚ် (၈)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ။ သၟိၚ်လၟိဟ် (၈) ဗညာဥူဂှ် တန်တဴဂွံပ္ဍဲမုတ္တမ(၁၅)သၞာံတုဲ ပြံၚ်အာပ္တန်ဍုၚ်ရာဇာနဳ ပ္ဍဲဟံသာဝတဳပ္ဍဲသၞာံခရေတ် (၁၃၆၉)ဂှ်ရ။

၁၆။ ဂကူမန်ပိုဲဂှ် အရီုဇၞော်ပ္ဍဲကမၠောန်ပိုန်ဒြပ် ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ပ္ဍဲသာသနာ အကြာဂကူဂမၠိုၚ် ကၟိန်ဍုၚကဂမၠိုၚ် မိက်ဂွံမံၚ်ညဳညဳသာသာ စေတနာခိုဟ်ပြဲ လ္တူညးတၞဟ်ဂၠိုၚ် ပလေဝ်ပခိုၚ်လဝ် ဇြဟတ်ပၞာန်အောန်ရ၊ လ္တူဂှ်ညးတၞဟ်ပ္တိတ်ဏာပရဲ ဍုၚ်မန်တိမန်လပါ်ဗၟံက်တေံဂှ် သေံတအ်ပၠံၚ်ကေတ်ဏာလပါ်ပလိုတ်ဏံဗၟာတအ်ပၠံၚ်ကေတ်ဏာတုဲ ဍုၚ်မန် တိမန် ဒးလေၚ်ဆောံ အာရ။

၁၇။ လ္ၚတ်ရံၚ်ပ္ဍဲဝၚ်မ္ဂး ဂကူမန်ပိုဲ အာပၠံၚ်ဗ္တိုက်ဍုၚ်ညးတၞဟ်ဂွံဆဵုအောန်ကွေံကွေံရ။ မန်ပိုဲတိုန်ဗ္တိုက် ဍုၚ်ဗၟာ အၚ်ဝနွံၜါဝါဓဝ်ရ၊ အလန်ပဌမ-လက်ထက်ရာဇာဓိရာဇ် သၟိၚ်ဗၟာဖရၚ်မၚ်ဂံၚ် (မၚ်းခေါၚ်း) ကေုာံ ဒေံညးပၠံၚ်နန်ဒှ်ပြသၞာဒေံညး စိုပ်ကၠုၚ်အာတ်အရီုအဗၚ်တုဲ ရာဇာဓိရာဇ် ဇက်တိုန်အာ ဗိုၚ်လဝ်ဍုၚ်အၚ်ဝရ။

        ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ခမဳဗၚ်ယသဂြော (စဂြိုဟ်သူမြတ်) တိတ်ဆဵုဂဗ သောၚ်ကလး စၞးသၟိၚ်ဗၟာတုဲ ဟွံဒှ်ဗတိုက် ရုပ်စဴကၠုၚ်ပၞာန်ရ။

        အလန်ဒုတိယ ပ္ဍဲလက်ထက်သၟိၚ်မန်ဗညာဒလ မန်တအ် ဗၠးၜးတိတ် နူသၟဝ်တဲဗၟာတၟိတၟိ အဃောဂစာန်ပလေဝ်ပခိုၚ်မံၚ်ကၟာၚ်ဍုၚ် ကၟာၚ်နန်တုဲဒှ်ဝွံ ပိဂအုံမွဲဂအုံဂှ် သၟိၚ်ဗၟာဒှ်ဂဝိၚ် ဖေက်မန်တအ်. ဇြဟတ်ဗိုန်ခိုၚ်အာတုဲ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ဍုၚ်မန်ရ၊ မန်တအ်လေဝ် ဃရေက်ပကောံဇြဟတ် ဒုၚ်ဗ္တိုက်ဗက်တိုန်အာ သီဂွံဍုၚ်အၚ်ဝ ရပ်ဂွံနၚ်သၟိၚ်ဗၟာရ။ ဗၟာတအ်ကၠုၚ်ဗ္တိုက်မံၚ်ဍုၚ်မန်ဂှ် ခေတ်ဆက်က် ဂၠိုၚ်ကဵုဝါရ။

    တၚ်သမ္တီ။      ။ဗညာဒလတိုန်ဂွံနန်ပွိုၚ် (၄)သၞာံ ရန်လဝ်ဒက်ကၟာၚ်ဍုၚ်ပိထပ် တုဲဂွံမံၚ်ထပ်ဓဝ်ဂှ် ဗၟာတအ်စှ်ေကၠုၚ်ဗ္တိုက်ရ၊ ဗၟာတအ် ဒှ်မံၚ်ဂဝိၚ်ဂှ် မန်တအ်ဂွံလဝ်ဒၞာဲ ပါၚ်ၜဳဨရာဝတဳရောၚ်တုဲ ဇြဟတ်မန်ခိုၚ်ဗိုန်အာမ္ဂး တြၚ်တိတ်ဍုၚ်မ္ၚး ကၠက်အာမာန်ဂှ်မွဲသာ် ဇွောံမသြောံသ္ၚု နူဒေသမန် ဟွံဂွံမ္ဂး စသုၚ်ဟွံရုမ် ဒှ်ဝါတ်မာန်မွဲသာ်တုဲ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ရောၚ်။

၁၈။ ဍုၚ်မန်တိမန်ပိုဲဂှ် နွံပ္ဍဲဇိုၚ်ၜဳဇၞော်တုဲ အာကၠုၚ်ဆက်ဆောံကုဍုၚ်သအာၚ်လောဲသွာကီု တိဗလး တိဝါဒၞာဲတဵုစဂၠိုၚ်ဇြဟတ်ဝဲါခိုဟ်တုဲ ကၠောန်ပ္တိတ်ဇွောံမ သၠဲလးကီု တိဗလးၜဳကြုၚ်ဂၠိုၚ်တုဲ အာကၠုၚ်လောဲသွာကီု၊ ဥတုရာသဳညဳသာဒးရတုဲ ဘဲသဘာဝအောန်ကီုကၚုဲသတ်ဆုဂၠိုၚ်နွံကဵုရှ်သာခိုဟ်ကီုတုဲ ညးတၞဟ်မိက်ဂွံပၠံၚ်ကေတ်မံၚ်ရောၚ်။

၁၉။ သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျ သီဂွံဍုၚ်မန်ဟံသာဝတဳတုဲဂှ် ညံၚ်ဂွံဒှ်အာတိဍာ်ဍေံတအ် လၟိုန်ထာဝရမာန် ဂစိုတ်ကလက်ကၠုၚ်ဂကူမန် ထဍေၚ်ပ္တိတ်ထောံဂကူမန် ၚိတ်ကလက်ကၠုၚ်ဂကူမန် ဗွဲမဓဇန်ကြာန်ရောၚ်။ ကြဴဏံလေဝ် သၟိၚ်ဗၟာ တအ်အဆက်က် ၚိတ်ကလက်ကၠုၚ်မံၚ်ဂကူမန် နဲနာနာဖိုဟ်ရ၊ ဟိုတ်နူဒးဒုၚ်ၚိတ်ကၠုၚ်သာ်ဝွံတုဲ ပ္ဍဲရးဖါသီကုရးဟံသာဝတဳ ဂကူမန်တအ် ဂွံကၠေံအာရောၚ်။

၂၀။ သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျ အခါသီဂွံဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသၞာံ(၁၁၁၉)တေံ မၞိဟ်ချိုတ်အာပ္ဍဲပေဲါဗ္တိုက်ဂှ် ဟွံရိုဟ်မၞိဟ်ဂြိပ်ပဲါဒဴဟွံမာန် သှ်ေမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ခမဳသၚ် (၃၀၀၀)၊ မၞိဟ်ဗြဴနွံကဵုယဲဒဒိုက် (၇၀၀၀) ၊သၟတ်မန်  (၅၀၀၀)၊ ကောန်ၚာ်အဝဲမဴတှ် (၆၀၀၀)၊ တအ် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ်ကၠုၚ်ရ၊ မၞိဟ်ဂြိပ် ပါဲဒဴအာအောပ်မံၚ်အကြာဝါ အကြာကြုၚ် အကြာဂြိုပ် အကြာဒဵု ၜိုတ်ဆဵုညာတ်တအ်ဂှ် အာဂၠာဲ ဗက်ရပ်နၚ်တုဲ ကြိုၚ်စုတ်လဝ်ပ္ဍဲစာတ် (ခရိုၚ်ဇၞော်ဇၞော်)၊ အပံၚ် (၉)စာတ် ပေၚ်တဴထာတ်မံၚ်တအ်ဂှ် စံၚ်ဂစိုတ်ထောံကဵုပၟတ်ယဇ်၊ ရပ်ပကောံဒက်စွံလဝ်ပ္ဍဲပရၚ်ၜဳ ဍာ်ဒဳတိုန်ဟဳဗၠိုက်အာဂှ်လေဝ် ရိုဟ်လၟိဟ်ဟွံမာန်ရ။ပဲါနူဂှ်ဒြပ်ရတ်ကပေါတ်မန် မပတံကဵုနန်၊ ဘာ၊ဒြပ်၊ ကၟာၚ်ဍုၚ်ဂှ် လက်သဏ်ဂကူတအ်ကီု သီုကဵုလိက်ပတ်ပိဋကတ်အၚ်ယန်ဂြန်ဂဥုဲဗေဒၚ်ဝၚ်တြေံတြဟ် ဒှ်အာဲကၟာဲမန်တအ်ဂှ် ဗက်ဂၠာဲစံၚ်ပလီုထောံဖအိုတ်ရ။

၂၁။ မန်တအ် ဟွံမိက်မံၚ်သၟဝ်တဲဗၟာ ပၠန်ဂတးဟွံမာန်တုဲ ဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံ နလၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠိုၚ်ၚ်နွံ (၉ဝါရ၊ အလန် ကၠာအိုတ်ဂှ် လက်ထက်သၟိၚ်နန္ဒ (ကောန်ဗရေအ်နံၚ်)အုပ်ဓုပ်လဝ်ဍုၚ် ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်သာသနာ(၂၁၀၈) ပ္ဍဲ(၁၅၆၅)ဂှ် ဗညာကေန်ဒဴ၊ ဗညာရာံ ကေုာံ မဟာထေရ်ခါန်ဆံၚ်တအ် ပံၚ်ကဵုကောန်သၟိၚ်သေံ နရေဝ်သွောန် တဝ်စၞေဟ်ကဵုဗၟာတုဲ လုပ်အာဍုၚ်သေံဂှ် ကၠာအိုတ် အလန်ကြဴအိုတ်ဂှ် သက္ကရာဇကသာသနာ (၂၃၆၇) AD-(၁၈၂၄) ဒစဵုဒစးကုသၟိၚ်ဗၟာဗဂျဳဒဝ်ဟွံမာန်တုဲ ဒဴအာပၠန်ရ။ ပၠန်ဂတးဟွံမာန်မ္ဂး ဖေက်သၟိၚ်ဗၟာဗက်ဂစိုတ်တုဲ သီုကောန်သီုဗြဴ သီုကောဒေံမသဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံရ၊ သၟိၚ်ကောန်သီုဗြဴ သီုကောဒေံမသဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံရ၊ သၟိၚ်သေံတအ်လေဝ်ကဵုအရီုအဗၚ်ဖျေံကဵုဒၞာဲ ပကောံလဝ်တုဲ သ္ပလဝ်ဇြဟတ်သွက်ဂွံစဵုဒၞာအခါဗၟာတအ်ကၠုၚ် ဗ္တိုက်ရ။

၂၂။ ဍုၚ်ဟံသာဝတဳအဆက်ကြဴအိုတ် ဒးလီုအာပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် (၁၁၁၉) AD-(၁၇၅၇)တုဲဂှ်ပ္ဍဲ AD-(၁၇၆၁) သ္ကိုပ်ပၞာန်တၠဗါန်သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ဗ္တိုက်ကၠုၚ်သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျမွဲဝါ သ္ကိုပ်ပၞာန်ဗညာစိၚ်သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္ဍဲ AD-(၁၇၇၃)ဂှ် ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာတၠညးစိၚ်ဗ္တာၚ်မွဲဝါ၊ ပ္ဍဲ AD-(၁၈၁၄) ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာသေအ်ကူ (စဥ်ကူးမၚ်း) ဂှ်မွဲဝါ။ ညးစဍုၚ်သြေၚ် (သံလျၚ်) နာဲသာတ် ကေုာံ စက္ကာဲ မာံထဝ်လေဝ်တအ် သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္ဍဲ AD-(၁၈၂၄)ဂှ် ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာဗဂျဳဒဝ် မွဲဝါဍုၚ်မန်ညံၚ်ဂွံကလေၚ်မံက် ညးတအ်ဂစာန်ကၠုၚ်နွံရ၊ ပဲါနူပေဲါပၞာန်ဇၞော်ဇၞော်တအ်ဏံ ပေဲါဍောတ်တ်လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ဏီရ။

၂၃။ ကျာ်တြဲဂေါတမ ကလိဂွံသဗ္ဗုတညာဏ် (ကတဵုဒှ်ကျာ်) တုဲပေၚ် (၄၉)တ္ၚဲဂှ် သၟာဗၞိက်ဂကူမန် တပူတဗဝ်အာစိုပ်ကဵုလဝ်ဒါန် ကျာ်တြဲကဵုနၚ်ဓါတ်သော် (၈)တၞုၚ် စဴကၠုၚ်ဌာန်ဇကု အပ်ကဵုသၟိၚ်ဥက္ကလာပ ဒက်လဝ်ကျာ်လ္ဂုၚ်ဂှ် သာသနာကျာ် စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်မန်ရးမည အလန်ပဌမရ။

၂၄။ အပ္ဍဲအခိၚ်ကျာ်ဝွံ (၆)ဝှ် သၟာဗၟိက်ကောန်သေဌဳမန် နူဍုၚ်ဇံၚ်တူ (မောၚ်းတူ) မဟာသလကဵုစူဠသာလတအ်ညးၜါ အာစိုပ်ဂွံကဵုလဝ်ဒါန်ကုကျာ်တြဲ ကျာ်တြဲကဵုနၚ်ဓါတ်သော် (၂)တၞုၚ်ပၠန် ဓါတ်သော်ဝွံဂိုၚ်စွံလဝ် ဇိုၚ်ဍုၚ်ဇံၚ်တူဗွဲမလအ်၊ အလန်ဏံ သာသနာကျာ်စိုပ်ကၠုၚ်တိဍာ်မန်အလန်ဒုတိယရ၊ ဓါတ်သော် ကြဴဏံ အခါသာမလ-ဝိမလတအ် ပ္တန်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳတုဲ ဒက်ပ္တန်ကျာ်မံက်တဴဂှ် သၠိုၚ်လဝ်ဓါတ်ရ။

၂၅။ အခါကျာ် ဂွံ (၈)ဝှ် မဟမထေရ်ဂဝမ္မတိ ကညနိမန်တုဲ ကျာ်တြဲကေုာံသၚ်ဂမၠိုၚ် ကညကၠုၚ် ဍုၚ်မန်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ဂွံလဝ်ဓဝ်ဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်တိဍာ်မန် အလန်တတိယရ။

၂၆။အခိၚ် ကျာ်တြဲဂေါတမ ကညကၠုၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ နကဵုၛာန်စိုပ်ဒၞာဲဍုၚ်ဗဂေါလၟုဟ် ဆဵုဒးၜိုပ်ၜါဍုန်မံၚ် ပ္ဍဲကုန်ပ္တဳဍောတ် မံက်မံၚ်ပ္ဍဲဍာ်ဂှ်တုဲ ကျာ်ကဵုလဝ်ပယျးဒိုဟ် &quot;ပ္ဍဲဌာန်ဏံ မွဲတ္ၚဲကတဵုဒှ် ဍုၚ်ဇၞော်မွဲ သာသနာအဲကျာ်ဂဵုမြဟ်ရာၚ်ဆာဲရောၚ်&quot; သာ်ဝွံ နွံကၠုၚ်ရ။ သ္ပသဇိုၚ်ကဵုနကျာ်တြဲ ဆဵုလဝ်ၜိုပ်ၜါ ကဵုလဝ်ပယျးဒိုဟ်ဂှ်တုဲ အခါတီတန်ဗဒှ်ဍုၚ် ကဵုကၠုၚ်ယၟုဍုၚ်ဟံသာဝတဳ (ဍုၚ်ၜိုပ်) ရောၚ်။ဂကူမန်တအ်လေဝ် စကာကၠုၚ်တဆိပ်သ္ပစၞးဂကူရ။

၂၇။ကျာ်တြဲစဴပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ (၂၃၅)သၞာံ (သက္ကရာဇ်သာသနာ-၂၃၅) ပ္ဍဲရးအိန္ဒိယ ဍုၚ်ပါတလိပုတ် သၟိၚ်အာသောက(သဳရိဓမ္မသောက) ဒုၚ်သ္ပဒကာ မဟာထေရ်မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿ သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္တိုန်သၚ်္ဂါယနာ ဗလးနၚ် မဟာထေရ်သောဏ မဟာထေရ်ဥတ္တရတအ် သ္ပက္ဍိုပ် ဖအိုတ်သၚ်(၅)ဇကု စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်ဍုၚ်မန် အလန်စတုတ္ထရ။

၂၈။ သက္ကရာဇ်သာသနာ (၉၃၀) AD-(၃၈၇) နူုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ လက်ထက်သၟိၚ်ဓမ္မပါလ မဟာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာ ကညစိုပ်ဍုၚ်သိဃဵု (သဳရိလၚ်္ကာ)တုဲ ချူဆာဲစၠောံနၚ် ပိဋကတ်ပိဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်ဍုၚ်မန်အလန်ပဥ္ဇမရ။

၂၉။ အက္ခရ်လိက်မန်ပိုဲ စကာမံၚ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကုအက္ခရ်လိလ်ဂကူပလ္လဝတအ် စကာမံၚ်ပ္ဍဲ AD-(၄)ဗွဝ်ကၠံဂှ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ်ရ၊ အက္ခရ်ပလ္လဝတအ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကု အက္ခရ်ဗြာဟ္မဳစကာမံၚ်ပ္ဍဲ AD(၃)ဗွဝ်ကၠံ ပ္ဍဲဒေသ အိန္ဒိယကၠာအိုတ်ရ။

၃၀။လိက်မန်ပိုဲၜိုတ်ဂွံဆဵုလဝ် အယုက်ဇၞော်အိုတ်ဂှ် ချူလဝ်ပ္ဍဲ AD-(၅)ဗွဝ်ကၠံသၞာံတေံ လိက်ဝွံ လိက်တၟအ် နွံပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်သေံ၊ ပလိုတ်ဍုၚ်ၜၚ်ကံက် ပ္ဍဲဍုၚ်နခန်ပထုမ် စေတဳ ဖရပထုမ် လိက်တၟအ်ကမေက်ထကးမံၚ်နွံၜါကလောံ ကေုာံ လိက်ခေါ်ဍိုတ် (တိစံၚ်) ချူလဝ်ဂါထာ ယေဓမ္မာၜါမရ။ လိက်ခေါ်ဍိုတ်သာ်ဝွံကီု ပ္ဍဲလ္ဂုၚ် ကျာ်ဒဵုအပ် (ဗိုလ်ယထောၚ်)ဂှ် ဂွံဆဵုလဝ်ကီုရ။

၃၁။ လိက်တၟအ်မန်တြေံ နွံပ္ဍဲဍုၚ်လဓီု (လပ်ပူရဳ) ကၟိန်ဍုၚ်သေံလၟုဟ် ဒၞာဲမန်တြေံတြဟ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲဍုၚ်ဝၚ်ကျာံ (ဗဳယေန်ကျာန်) ကၟိန်ဍုၚ်လဴဟီုဂှ် ချူကှ်ေလဝ် ပ္ဍဲ AD-(၈)ဗွဝ်ကၠံသၞာံ ပ္ဍဲဍုၚ်သဓီု (သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ) ပ္ဍဲဍုၚ်ဗကာံ ချူကှ်ေလဝ် ပ္ဍဲ(၁၁)ဗွဝ်ကၠံသၞာံတအ်နွံတဴရ။

၃၂။ လိက်တၟအ်တိုၚ်ပန်ကၠၚ် ကောန်သၟိၚ်ကျာန်ယေတ်(ကျန်စစ်သား) ရာဇာကုမ္မာ ကၠောန်လဝ်လိက်တၟအ် (မြစေတဳကျောက်စာ) ဂှ် ချူလဝ် (၄)ဘာသာရ။ ပ္ဍဲဂှ် လိက်မန်၊လိက်ဗၟာ၊ လိက်ပါဠိတအ် စကာလဝ်အက္ခရ်မန်ဖအိုတ်တုဲ လိက်ပျူမွဲဘာသာဟေၚ် ချူလဝ်နကဵုအက္ခရ်ပျူရ၊ လိက်ဗၟာအယုက်ဇၞော်အိုတ်ဂှ် လိက်တၟအ်ဝွံ ဟေၚ်တုဲ ချူလဝ်ပ္ဍဲ AD-(၁၁)ဗွဝ်ကၠံသၞာံရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၇၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== လိက်ပရေင်အဲ ပ္ဍဲဂျာနေဝ်အမာတ်ဒိန် (အဆက်အလန်မတုဲကၠုင်)။  လိက်ရာဇာဘိသိက် - တြဲ ကေုာံ ပဏ္ဍိတ် ==

လိက်ပရေင်အဲ ပ္ဍဲဂျာနေဝ်အမာတ်ဒိန် (အဆက်အလန်မတုဲကၠုင်)။

လိက်ရာဇာဘိသိက် - တြဲ ကေုာံ ပဏ္ဍိတ်

ပၞောဝ်ကဵု ကပေါတ်ပူရာန်ဂမၠိုင်ဂှ် ကပေါတ်သက်သဳ လိက်တၟအ်မူလဂှ် ဒှ်သက်သဳမခိုင်ကၠိုက်မွဲရ။  လိက်ဂှ် ဒှ်သင်္ကေတ မချူ အရေဝ်ရမ္သာင်မၞိဟ် မဆက်စပ် ကုပရူဒဒှ်ဝင် ဂကောံမၞိဟ်ဂှ်တုဲ ဂကောံမၞိဟ်ဂှ် မုအရေဝ် ညးတအ် မဟီု၊ မုလိက် ညးတအ် မစကာဂှ် ပိုယ်ဂွံတီကေတ် နူကဵု လိက်တၟအ်တအ် မာန်ကီုရ။ ပၞောန်ကဵု လိက်တၟအ်မန် ၜိုတ်မဂွံဆဵုလဝ်ဂမၠိုင်ဂှ် လိက်တၟအ်ၜါ မကဵုလဝ်ယၟု လိက်တၟအ်တြာပ် ကဵု လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံ ကျာ်သဓီုဂှ် သွက်ဝင်ဂကူမန်မ္ဂး ဒှ်သက်သဳ ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန်ရ။ ပရူလိက်တၟအ်တြာပ်ဂှ် ပ္ဍဲလိက်ပရေင်အဲ မတုဲကၠုင်ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးကဵုလဝ်တုဲ အလန်ဏအ် အဲဆက်ချူ ပရူလိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ရ။ လိက်တၟအ်ၜါဝွံ ဒှ်လိက်ကမာ မကတဵုဒှ်ကၠုင်မွဲစွံတုဲ ဗီုညးကဵုညး ၜိုန်ရ မနွံကဵု စရိုတ်ပူဂိုလ်တၞဟ်ခြာကီုလေဝ် ဒှ်ဒၟံင် မွဲဗီု မွဲပြကာဓဝ်ရ။ လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ဝွံလေဝ် ဟိုတ်နူ မအက္ခရ်လလီု နွံဂၠိုင် ဗွဲမလောန်တုဲ အဓိပ္ပါယ် ပေင်ပေင်ဂှ် ၜိုန်ရ ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဟွံမာန်ကီုလေဝ် ၜိုတ်မဗှ်ဂွံဂှ် လ္ၚတ်တုဲ ချူပ္တိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲကဵု လိက်ပရေင်ဝွံရ။ 

တၟအ်
လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ဝွံ ဗွဲကိုပ်ကၠာ ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံကျာ်သဓီု ဗဒါဲစင်္ကြံ လပါ်ဗမံက် ကရောမ်မွဲစွံ ကုလိက်တၟအ်တြာပ်တုဲ လၟုဟ် ဂိုင်စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု ရုင်လိက်တၟအ်တြေံ ကျာ်သဓီုရ။ လိက်တၟအ်ဝွံ နွံ သမၠုင် ၆ ပေ၊ လပါ်က္ဍိုပ်ဂှ် တၟအ်မေက်လီုဒၟံင် ညိညရ။ ပ္ဍဲလပါ်လတူဂှ် နွံရုပ်ကျာ်ဒတဴမွဲဇကု ကဵု တၠအရှန်မွဲဇကု။ လတူရုပ်တအ်ဂှ် ညာတ်ဒၟံင် မအက္ခရ်ညိည၊ ဆဂး ဗှ်ဟွံဂွံရ။ 

မဗှ်လိက်
လိက်တၟအ်ဝွံ ကိုပ်ကၠာတေအ် ဟိုတ်မနွံဒၟံင်မ္ၚး မဒးလဝ် ဘဲဒဏ်ဗြဲကျာတ္ၚဲ သၞာံဗွဲမလအ်တုဲ ဒၞာဲဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဗှ်ဟွံကၠးရ။ ဒၞာဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်ဒၟံင် မလိက်ညိညကီုလေဝ် ဆသကုတ်သၟဝ်ဂှ်ဟေင် ဗှ်ဂွံ ဂၠိုင်ညိရ။ အစာလိက်တၟအ်တြေံ ဗီုကဵု အစာဇၞော်နာဲချေတ်သိင် (ဦးချစ်သိန်း) တအ် ဗှ်တုဲ ဒၞာဲဟွံကၠး ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ဂှ် ညးဆိင်ဗပေင်စုတ်လဝ် နွံညိညကီုရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်ပရေင်ဏအ် ဆဒၞာဲ မဗှ်ကၠး ကေုာံ ဒၞာဲမဖျေဟ်စိုတ်ဂွံတအ်ဂှ်ဟေင် ပတိုန်ထ္ၜးဏာရ။ 

လိက်ဝွံ ညးပါ်လဝ် သီုဖအိုတ် ပိသကုတ်။ သကုတ်လတူအိုတ်ဂှ် ညာတ်ကေတ် အက္ခရ်ပန်မသုန်မဂှ် ဒှ်ဂါထာ နူပိဋကတ်မွဲမွဲမာန်တုဲ မနွံကဵု ရုပ်ကျာ်တြဲ မွဲဇကု ကေုာံ တၠအရှန် (ဝါ) ကွးသာဝကကျာ် မွဲဇကုရ။ တုဲဂှ် ညးတန်လဝ် နကဵု ဇၟန်ဗၠဲ။

ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဒုတိယဂှ် ညးချူလဝ် နကဵုဘာသာပါဠိ မတုပ်ညံင် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု လိက်တၟအ်တြာပ်ကီုတုဲ ညးဆက်ချူ မဟိမုဇမၠိင် ဨကရာဇ် သဓီုရ။ တုဲဂှ် ညးဆက်ချူလဝ် ဂါထာ နကဵု ဘာသာပါဠိ မဇန်လဝ် နကဵုနဲကဗျ ယၟု ကေုာံ အသဝ်ဂုဏ် ကျာ်တြဲ ၂၈ မကၠုင်နူ အာဋာနာဋိယသုတ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု မူလိက်ဇၞော်ဂှ် လိက်ဏအ် ဟွံဂွံဆဵုကေတ်။ ညးတအ် နုက်ပ္တိတ်လဝ် ဒှ်မာန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်သၠပတ်ပရိုတ်မန် ဂါထာဂၞန် ၁၁၀ - ၁၁၆ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ၜိုန်ရ လိက်ဟွံကၠးကီုလေဝ် ပ္ကိတ် ကုအာဋာနာဋိယသုတ်တုဲ ဗပေင်စုတ် ဂွံခိုဟ်ဟ်ရ။ ဂတဂှ် ညးဆက်ချူလဝ် နကဵု ဘာသာမန် ရံင်ကဵု မလိက် ဆၜိုတ် မဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံင်ညိညမ္ဂး ဒၞာဲဂှ် ညးချူလဝ် အသဝ်ဂုဏ်ဂမၠိုင် ပိုယ်ဟီုမာန်ရ။ ပိုဒ်ဂှ် အိုတ်ကဵု ယၟုဇမၠိင် သၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုတုဲ သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီု ညးခုတ်ကဵု ယၟု  “တြိအ်ရ်္လေယ် (တၠဳအဲ/တြဲ)” တုဲ မွဲသကုတ်တုဲ ညးတန်လဝ် နကဵု ဇၟန်ဗၠဲပၠန်ရ။

ပ္ဍဲကဵု သကုတ်တတိယဂှ် ညံင်ရဴ သကုတ်လတူဂှ်ကီု ညးစကဵု နကဵုဘာသာပါဠိ မတုပ်ကဵု သကုတ်တၞဟ်တအ်တုဲ ညးဆက်ချူ မဟိမုဇမၠိင် ဨကရာဇ် သဓီု။ တုဲ ညးဆက်ချူ နကဵု ဘာသာမန်တြေံပၠန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဏအ်ဂှ် ဟိုတ်မဂွံညာတ်ကေတ်ဒၟံင် ယၟု  ဝိဓူရ၊ ဝေသန္တရ်တအ်တုဲ ညးဒုင်သဇိုင် ကုဇာတ်ဇၞော် ၁၀ တုဲ မချူလဝ် ဒှ်မာန်ရ။ တုဲဂှ် ညံင်ရဴ သကုတ်တၞဟ်တအ်ကီု အိုတ်ကဵု ယၟုဇမၠိင် သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုတုဲ သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုဂှ် ညးခုတ်ကဵု ယၟု  “ပဏ္ဍိတ်” မဂွံအဓိပ္ပါယ် တၠပညာ ရ။ 

ရံင်ကဵု သကုတ်လိက် ဗွဲလတူဝွံတုဲ လိက်တၟအ်မကဵုလဝ်ယၟု လိက်တၟအ်ပိဏ္ဍိတ်ဝွံ ဒှ်လိက်ရာဇာဘိသိက် မကဵုယၟု ဨကရာဇ်သဓီု ၜါ၊ မွဲဂှ် မဟိမု “တြဲ/တၠဳအဲ” တုဲ၊ မွဲပၠန်ဂှ် မဟိမု “ပိဏ္ဍိတ်”။ 

လိက် သကုတ်ဒုတိယ
ပ္ဍဲသကုတ်ဒုတိယ ပၞောန် ၁ စဵုကဵု ပၞောန် ၅ လပါ်စ 

{၁} အာဒိကာလေရ - [နာ}မ ပုရေ သရ်္ဗ္ဗ သိကာလ တိ[ပ္ပေ] သရ်္ဗ္ဗ သိ[ပျကာ] {၂} - - လောက မက[တ] ရာဇာနာမ ရာဇာဓိရာဇ ဒေဝေါတိဒေ[ဝ ပ]{၃} [ရမေ] သွရ [ဣ]သွရ ရာဇ[နာမာ]ယ မဟာရာဇ ဗဟူညာန သာဂ[ရ]{၄}[ဂုန ဂမ္ဘိရ] သြိ[နိ]တျဓရ်္မၟ ဓရ ဓနေသွရ သကလ တမှာဝိသေယ် တြေ{၅}[ယ်] လောကဓရ်္မၟ။ 

နူပၞောန် ၅ စဵုကဵု ပၞောန် ၁၇ လပါ်စဂှ် ဒှ်ဂါထာ မကၠုင်နူ အာဋာနာဋိယသုတ်။ 

နမောသဗ္ဗ ဗုဒ္ဓါနံ တဏှကင်္ကရာ မဟာဝိ[ရော မေဓင်္က][ရော မဟာယ]သော သရနင်္ကရော လောကဟိတော ဒိပင်္ကရော ဇု[တိန္ဓ ရော] ကောဏ္ဍ[ညော] ဇိနပါမောက္ခော မင်္ဂလော ပုရိသာ သဘော သုမနော သုမန[ဓိရော ရေ]ဝတော ရတိစ[ဒ္ဓ]နော သောဘိတောဂူန သမ္ပ[န္နော အနော] မ[ဒ]ဿိ ဇနု[တ္တမော] ပဒုမော လောက ပ[ဇ္ဇော]တော [နာရဒေါ] ဝ[ရ]သာရ [ထိ ပဒုမုတ္တ]ရော သတ္တသာရော သုမေဓေါ အဂ္ဂပုဂ္ဂလော သု[ဇာတော] သဗ္ဗလောက[ဂ္ဂေါ ပိ]ယဒဿိ နရာသဘော အဋ္ဌဒဿီ ကာ[ရု]နိကော ဓမၟဒဿီ တမော [နုဒေါ သိဒ္ဓတ္ထော အ]မောလောကေ တိ[ဿော]စ ဝရဒဒံဝရော ဖုဿော[စ] ဝရ[ဒေါ ဗုဒ္ဓေါ ဝိပဿိ]စ အ[နု]ပမော သိခိ သဗ္ဗဟိတော သတှာ [ဝေဿဘူ သုခဒါယကော] ကကုသ[န္ဓော] သတ္ထဝါဟော ကောနာဂမနော [ရနည္ဇဟော က]ဿပေါ သိ[ရိသမ္ပ]နၞော [ဂေါ]တမော [သာကျ] ပုင်္ဂ ဝေါ ဨ[တေသ] ညေစ သံဗုဒ္ဓါ အနေကသတ္တ ကောဋိယော - - - မ - သေ - - - 

နူပၞောန် ၁၇ လိက်ဂှ်အိုတ် ပ္ဍဲကဵု ပၞောန် ၂၉။ နူပၞောန် ၁၇ စဵုကဵု ပၞောန် ၂၂ ဂှ် ဗှ်ဂွံညိညတုဲ တီအဓိပ္ပါယ် ၜိုတ်ဒးရးရ။ နူပၞောန် ၂၃ စဵုကဵု ပၞောန် ၃၁ ဂှ် ဂွံဆဵုဒၟံင် ညိညဓဝ်တုဲ တီကေတ် အဓိပ္ပါယ် ဟွံမာန်ရ။  ပၞောန် ၃၂ ကဵု ပၞောန် ၃၃ ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲ မဟိမုဇမၠိင်တုဲ ထပ်ဗပေင်စုတ်လဝ်ရ။ တုဲပၠန် နူပၞောန် ၃၅ စဵုကဵု ပၞောန် ၃၈ ဂှ် မလိက်မဗှ်ဒး ကြပ်ဟွံမဲရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် အဲစှ်ေစိုတ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပယၟု တြဲ/တၠဳအဲ၊ ဒုတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ၜါအလန် ပယၟုတြဲ/တၠဳအဲ၊ တတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ပိအလန် ပယၟုတြဲ/တၠဳအဲ” ဆပၞောန်လက်ကြဴအိုတ် ၃၉ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ညိညပၠန်ရ။ 

{၁၇} - - - ပု[မ်]ရေယ် မအ်တြိအ်(လအ် မအ်)ပြေယ် [နောရ်] - - {၁၈} - - - မာနုသ် ဣ[သိ] ပြာက်ဗုအ်လးဟ် သ(တ်) [အုတ်စ]သ် လ္ငိမ်(စက္ကဝါ) – {၁၉} - - - - မာရ် မအ်နောမ် ကုအ်တြိဇသ် ကးသ်(ဒသ်) မရေမ် - - - - {၂၀} - - - သ် တ္လသ်ဗြအ်မြိအ် - - - ယ် - - - - တြိ[ရ်္လေယ်](စိ) - - {၂၁} - - တုအ်ဂေတ် ဓရ်္မၟစက် - - - - ယရ် - - - အ် - - - - {၂၂} - - (စာ)ရ် ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ် - - - (လအ်) - - - မ - - - 
(…) {၃၂ -၃၄} [ရာဇာဓိရာဇ] (ပရမေ) [သွရ] (ဣ)သွရ ရာ(ဇ ရာဇာဓိရာဇ) [ဒေဝါတိ ဒေဝ] (ဗဟူ) ညာ(နသာဂရ ဂမ္ဘိရ) [သြိနိတျ] (ဓရ်္မၟ ဓရ ဓနေသွရ) [သကလ တမှာဝိ](သေယ်တြေယ်) လောက(ဓရ်္မၟ) 
(…)  {၃၉} အ် - (နောရ်) - - (လေးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -

ပ္ဍဲအကြာပၞောန် ၁၇ ကဵု ၁၈ ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပရဲ မတၠ မပြဲနူ - - - မၞိဟ်၊ ဣသိ၊ ပြာ်ဗလး သတ် အိုတ်စှ်လ္ၚီစက္ကဝါ။” ပၞောန် ၁၉ ဂွံဆဵုကေတ် “- - - - မာရ်” ဒၞာဲမဗှ်ဟွံညာတ် အက္ခရ် ပန်မဂှ် “မအ်ဇိန်နး” ဗပေင်စုတ်မာန်ရောင် စှ်ေစိုတ်တုဲ ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “မဇၞးမာရ်”။ ဂတဂှ် “မအ်နောမ် ကုအ်တြိဇသ် ကးသ်(ဒသ်)မရေမ်” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “မနွံ ကုကြဳဇှ် ဟွံမဲကုသၟဟ်”။ ပ္ဍဲဒၞာဲ “မရေမ်” ဂှ် ရံင်ကဵု တၠုင်ဝါကျတုဲ “သုမောဟ်” ဒှ်မာန်ရ။ ပၞောန် ၂၀ “တ္လသ်ဗြအ်မြိအ်” ဂှ် အဓိပ္ပါယ် ဟွံမံက်။ “တြိရ်္လေယ်စိ - - - - တုအ်ဂေတ် ဓရ်္မၟစက်” ဂှ် “တၠဳအဲစိ - - - - ဗဂေတ် ဓမ္မစက်”။ ပၞောန် ၂၂ ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ် ဂှ် “(ထ္ၜး)ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ်”။ 

ပၞောန် ၃၉ ဂှ် နကဵု အစာဇၞော်ချေတ်သိင် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် “အ် - (နောရ်) - - (လေးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -“ ရံင်ကဵု တၠုင်လအာလိက် ဒၞာဲတၞဟ်မ္ဂး ဒၞာဲညးမဗပေင်လဝ်ဂှ် အဲမိက်ဂွံ ဗပေင် “အ် - - - - (ရောဝ်) (ဂေါးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -“ မဂွံအဓိပ္ပါယ် “ရဴဂှ် ပယၟု တြဲ/တၠဳအဲ” ရ။

လိက် သကုတ်တတိယ
ပ္ဍဲကဵု သကုတ်တတိယဏအ်လေဝ် အက္ခရ်မဂွံဆဵုကေတ်မာန်ဂှ် အောန်ကွေဟ်ဟ်ရ။ နူပၞောန် ၁ စဵုကဵုပၞောန်ပိ ဂှ် တုပ်ကဵု ပိုဒ်တၞဟ်တအ်ရ။ တုဲပၠန် နူပၞောန် ၄ စဵုကဵု ပၞောန် ၁၁ ဂှ် မလိက် မဗှ်ဂွံ ကြပ်ဟွံမဲရ။ ပၞောန် ၁၂ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “လောက်မဟာဇန် (ဂုံလောင်)” တုဲ နူပၞောန် ၁၅ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် မလိက်ဂၠိုင်ညိပၠန်ရ။ 

{၁} (။ၐြီ။) အာဒိကာ[လေ] - - - - [ပုရေ]၊ သရ်္ဗ္ဗ ကာလတိ[ပ္ပေ] သဗ္ဗသိ - - - {၂} - - - [ရာဇာနာမ] - - - [ပရမေ]သွရ ဣ[သွရ ရာ]ဇာ - - - -- - - - {၃} - - - - - - - - [ဂမ္ဘိရ သြိနိတျ] ဓရ်္မ္မ ဓရ ဓနေ [သွ]ရ [သကလ] - - - (…) 

သၟဝ်ပိုဒ်ဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲပၞောန် ၄ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ပညောတိ”။ တုဲပၠန် ပၞောန် ၆ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ယသ ကရုနာ” တုဲ စဵုကဵု ပၞောန် ၆ ဂှ် ချူလဝ် နကဵု ဘာသာပါဠိ ဟီုမာန်ရ။

{၁၄} - - -  -  - လမှာယ် ဍေးဟ် ရပ် သုန်တိတ် ဝီ- - - - - - - - - - - {၁၅} - - - - - - - ကာလ် နာရ(ဒေါ)ဟ် မဟာဗြဟၟ - - - - - {၁၆} - - - - - - - တွေသ် - - တြိလအ်ဝိ[ဓူ](ရ) - - - - {၁၇} ထရ်  - - - - - - - - - ရ် တြိလအ်ဝေသန္တရ် (တု)န်လရ်ကျာက် - - - {၁၈} - - - - - - - - ပဏ္ဍိတ်ဂုမ်လူမ် သြရ် - - အ် ကုအ် - - 

ပၞောန် ၁၄ “လမှာယ် ဍေးဟ် ရပ်” ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် “အလမ္ဗာ ညးမဝေင်ပလှ်ေဇြုံ ရပ်”။ ပၞောန် ၁၅ ဂှ် “ကာလ်နာရဒေါဟ် မဟာဗြဟၟ” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ကာလ နာရဒ မဟာဗြဟ္မ”။ ပၞောန် ၁၆ “တွေသ် - - တြိလအ် ဝိဓူရ” ဂွံအဓိပ္ပါယ် “တွဟ် - - တၠဝိဓူရ”။ ပၞောန် ၁၇ “ထရ်” ဂှ် “ထဝ်”။ တုဲ ဂတဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ တြိလအ်ဝေသန္တရ် တုန်လရ် ကျာက်- - ” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “တၠဝေသန္တရ် တုန် စွံ ကျာ်- -“ ပၞောန် ၁၈ “ပဏ္ဍိတ်ဂုမ်လူမ် သြရ်- “ ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပဏ္ဍိတ်(တၠပညာဂမၠိုင် သြဝ်”။ 

{၁၉} (အုတ်လောက် မဟာဇန်ဂုမ်)လောင် သြရ်ရုမ်ငေါအ် [သၟိင်]အ[ဘိ]ပြာယ် - ကျာက် - {၂၀} (မအ်ကုတ) ရာဇာဓိရာဇ (ပရမေသွရ်) ဣသွရ ရာဇ[အ]ဘေယ် မဟာရာဇ ဒေဝါတိ ဒေဝ (ဗဟူညာန သာဂရ ဂမ္ဘိရ်)သြိနိတ္ထျဓရ်္မၟဓရ သွရ သကလ [တာ]မှာ ဝိသေယ် တြေယ်လောကဓရ်္မၟ - - {၂၂} - - - - (ဍေး)ဟ် [နာမဓေယ် ပုအ်ရေယ် အာရ် ကုန္တအ် ပအ်ဣ]မောအ် (ပဏ္ဍိတ်) {၂၃} ဒုတိယံပိ ရိန်ဍုက် ကုအ်ၜါရ်လေးဟ် ပဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် တတိယံပိ ရိန်ဍုက် ကုအ်ပိ {၂၄} [လေးဟ် ပဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် - - - ဇ - မ် [တောက်]ဖံမ်က္လောအ် (ဝေါအ်) ကုအ် - - {၂၅} - - - - က် - - အ် [ရောဝ်]ဂေါးဟ် ပအ် ဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် ။ ။ ။ 

နူပၞောန် ၁၉ စဵုကဵုအိုတ်ဂှ် “အိုတ်လိုက် မဟာဇန်ဂမၠိုင် သြဝ်ဗၞဟ် သၟိင်အဘိပြာယ် - ကျာ် မကုတ ရာဇာဓိရာဇ ပရမေသွရ် ဣသွရ ရာဇအဘေယ် မဟာရာဇ ဒေဝါတိ ဒေဝ ဗဟူညာန သာဂရ ဂမ္ဘိရ် သြဳနိတ္ထျဓမ္မဓရ သွရ သကလတာမှာ ဝိသေယ် တြေယ်လောကဓမ္မ - - - - ဍေဟ် နာမဓေယ် ပရဲ အာဂတ ပယၟုပဏ္ဍိတ်၊ ဒုတိယမ္ပိ မရနုက် ကုၜါအလန် ပယၟုပဏ္ဍိတ်၊ တတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ပိအလန် ပယၟုပဏ္ဍိတ် - - - တက်ဖမ်ကၠဟ် ဝွံ ကု - - - - - - ရဴဂှ် ပယၟု  ပိဏ္ဍိတ်။ ။ ။” 

တြိအ်ရ်္လေယ်
တြိအ်ရ်္လေယ် ဂှ် လိက်မန် ခေတ်ကြဴနူဂှ်ညိ ပ္ဍဲဗုကာံ ဂွံဆဵုကေတ် “တရ်္လေယ်” နကဵု အဓိပ္ပါယ်မန် ခေတ်လၟုဟ် “တဳလအဲ/တၠဳအဲ” ရ။ “တြိအ်ရ်္လေယ်” ဂှ် မအရေဝ် ၜါမ “တြိအ်လ (တၠ) + ဨယ် (အဲ)” ပ္ကောံတုဲ ခၞံဗဒှ်လဝ် ဝေါဟာရ မွဲမရ။ လိက်မန် ပ္ဍဲဗုကာံမ္ဂး မအရေဝ် “တရ်္လေယ်” ဂှ် စကာ ကုအရာ မလုပ်လၟိဟ် ရတ်ပိပြကာ ဗီုကဵု “ကျာ်၊ ဓရ်၊ ကေုာံ သင်” သၟးရ။ မအရေဝ်ဝွံ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် ၜိုန်ရ ပိုယ်တအ် စကာဒၟံင် “တၠဳအဲ” ကီုလေဝ်၊ မလိက်မန် မချူ “ကျာ်တြဲ” တြဲ ဂှ်လေဝ် မြိပတ်ကၠုင် နူဏအ်ကီုရ။ 

ပ္ဍဲအခိင် ညးမကဵုယၟု “တြဲ” ကုသၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုဂှ် ညးဗှ်ဂါထာ ယၟုကျာ်တြဲ ၂၈။ ရံင်ကဵု ညးမကဵုယၟု “တြဲ” ကုဨကရာဇ်သဓီုဂှ်တုဲ ဒဒှ်ရ ဨကရာဇ်မန်သဓီုဂှ် ညးတအ် စွံလဝ် နဒဒှ် ကျာ်ဂမျိုင်မွဲဇကု ဟီုမာန်ရ။

ပဏ္ဍိတ်
မအရေဝ် ပဏ္ဍိတ် ဂှ် ကၠုင် နူအရေဝ်ပါဠိ ပဏ္ဍိတ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမနွံကဵု ဂမြင်ညာဏ်ပညာ ရ။ မအရေဝ်ဏအ် သွက်ဂွံ ဒးပသောင်ကလး အဓိပ္ပါယ် လှဲလှဲလးလး ဟွံမဲပၟိက်ရ။ 

ပ္ဍဲအခိင် ညးမကဵုယၟု “ပဏ္ဍိတ်” ကုသၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုဂှ် ညးဗှ်ထ္ၜး ပရူပါရမဳစှ်သာ် (ဝါ) ဘဝကျာ်တြဲ အလန်လက်ကြဴအိုတ် စှ်ဘဝဂှ်တုဲ ညးကဵုယၟု “ပဏ္ဍိတ်” ရ။ ရံင်ကဵု ညးမကဵုယၟုဏအ် ကုဨကရာဇ်သဓီုဝွံတုဲ ဒဒှ်ရ ညးတအ် မိက်ဂွံဟီု ဨကရာဇ်ဍုင်သဓီုဝွံ သ္ဒး (ဝါ) ဒှ်မၞိဟ် မနွံကဵု ဂမြင်ညာဏ်ပညာ သွက်ဂွံ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် သၞောတ်သၞောဝ်ဗဗွဲဓဝ်ရ။ 

ကျာ်တြဲ ၂၈ 
ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဒုတိယဂှ် ညးဗှ် အာဋာနာဋိယသုတ်။ လညာတ်မ္ဂး ပ္ဍဲမွဲကဝ် ကျာ်ကတဵုဒှ် ပိဇကု ဟွံသေင်မ္ဂး ပန်ဇကုတုဲ သီုဖအိုတ် ကျာ်တြဲမကလိလောန်အာတုဲ နွံ ၂၈ ဇကုဂှ် ဒှ်လညာတ် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာမွဲရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်ရာဇာဘိသိက် သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုဏအ် ညးတအ် ဖ္ဍောတ်ဗှ် ဂါထာဏအ်ဂှ် လ္ၚတ်ရံင်မ္ဂး ဒဒှ်ရ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ကောန်ဍုင်သဓီုတအ် ရှ်ေသှ်ေဒၟံင် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာဂှ် ပိုယ်တအ် ဟီုမာန်ရ။ 

သရောပ်
လိက်တၟအ်တြာပ် ကဵု လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံကျာ်သဓီုဂှ် ဒှ်လိက် ရာဇာဘိသိက် သွက်ဂွံဗှ် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ညးစဝ်ရာဇာဘိသိက်တုဲ ကဵုယၟု သၟိင်ဍုင်သဓီု ပိသာ်၊ မဟိမုတြာပ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးဇမၞော်လပါ်ပၞာန်ကီု သီုကဵု ညးဍုင်ကွာန်၊ မဟိမုတြဲ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမသၠုင်ပြဲ မတုပ်ညံင် ကျာ်ဂမျိုင်မွဲဇကု၊ မဟိမုပဏ္ဍိတ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမနွံကဵု လညာတ်ညာဏ်ပညာ မဂွံဒှ် ဇမၞော်လပါ်သာသနာရ။ 

နူဂှ်မွဲကဆံင် ပိုယ်ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်ရ ဍုင်သဓီုဂှ် ဒှ်ဍုင်သၠးပွး မနွံကဵု ဨကရာဇ်ဇကုကဵုဇကုရ။ ဟိုတ်မစကာလဝ် နကဵုလိက်မန် အရေဝ်မန်တုဲ ဍုင်သဓီု ရးမညဒေသဝွံ ဒှ်ဍုင်ဂကူမန်တအ် မပဒတဴမွဲရ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲကဵုအခိင် (၁၀ ဗွဝ်ကၠံ) မချူလဝ်လိက်တၟအ်ဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲဍုင်သဓီု သာသနာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ဇၞော်မောဝ်ပြာကတ်ဒၟံင်ဂှ် ပိုယ်တအ် ဂွံတီကေတ်ရ။ 

နိဿဲ

Luce, Gordon H., Ba Shin, Bo-Hmu (1969) Old Burma-Early Pagán, Volume one Text, Published for Artibus Asiae and the Institute of Fine Arts, New York University, J.J. Augustin Publisher, Locust Valley, New York. 

Shorto, H. L. (1971) A Dictionary of the Mon Inscriptions from the Sixth to the Sixteenth Centuries, London, Oxford University Press, New York Toronto. 

သိန်း၊ ဦးချစ် (၁၉၆၅) ရှေးဟောင်မွန်ကျောက်စာပေါင်းချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုယဉ်ကျေးမှုဌာန၊ ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာနခွဲ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၈၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်         ပရေၚ်ပညာ ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       ပရေၚ်ပညာ

၁။ ပရေၚ်ပညာဂှ် ဝဳၜံၚ်သၠုၚ်ကီု အစောံစရာဲမၞိဟ် ၚုဟ်မး၊မၞိဟ်ရ၊ မၞိဟ်ဟွံမွဲကဵုပညာတအ်ဂှ် ဟွံတၟေၚ်နူပြေၚ်ဂၠဴကၠီတအ်ကွေံကွေံရ။

၂။ ၚုဟ်မးမၞိဟ်မွဲမွဲဂှ် တန်တဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲကဆံၚ်ပညာဍေံလေပ်ဍေံကၠိုဟ် ဍေံဒုၚ်ကေတ်ဟေၚ်ရ။

၃။ လိုက်မၞိဟ်ပိုဲတ္ၚဲဏံ ပညာဟေၚ်ပၠမံၚ်တရဴရောၚ်။

၄။ ဗတောန်ပညာကဵုသၟတ်တအ်ဂှ် ဝဳၜံၚ်သၠုၚ်တိုန်ဘဝ ဂကောံမၞိဟ်ဇကု၊ ဂကူဇကု၊ ဍုၚ်ဇကုရ။

၅။ ဂကူပိုဲဂွံသၠုၚ် (လှုၚ်) ပိုဲဒးသၠုၚ် (သမၠုၚ်)' ကဵုကဆံၚ်ပညာကောန်ဂကူပိုဲရောၚ်။

၆။ ကောန်ၚာ်မွဲမွဲ  နူအခိၚ်ဍောတ်တ် အာစွံလဝ်ပ္ဍဲဂြိုပ်ဇၞော် (ညံၚ်ဍေံဟွံချိုတ်ဂှ်ဖန်ဇန်ကဵု) လ္ပဗတောနအရေဝ် လ္ပဟီုဂးတက်ကျာ လ္ပဗတောန်ကဵုပညာမ္ဂး ၜိုန်ဇၞော်တိုန်ဒှ်မၞိဟ်ဗီုဓမ္မတာကၠာလေဝ် ကၠေၚ်နူသတ်ဂြိုပ် အရိုၚ်ကွေံကွေံဟွံသေၚ်။
                           (၄၁)
၇။ မိမတအ် ကဵုအာဲကၟာဲကုကောန်နနဲ ဗတောန်ကဵုကွတ်ပညာဂှ် ဒှ်ဖဵုသွက်ကောန်ချိုတ်ပၠိုတ် အိုတ်ရ။

၈။ ကမၠောန်ဖျေံတံရိုဟ်သွက်ဍုၚ် သ္ဂောံဒှ်ဂုဏ်ဖဵုပ္ဍဲအနာဂတ်နွံနာနာသာ်ဝွံ ပရေၚ်သၠုၚ်ကဵု ကဆံၚ်ကွတ်ပညာကုကောန်ဍုၚ်ဇကုဂှ် ဒှ်ပရဲဇၞော်သၠုၚ် သွက်ဍုၚ်ဂၠိုၚ်အိုတ် ချိုတ်ပၠိုတ်အိုတ်ရ၊ (ဍုၚ်သေၚ်ကပေါဝ်) ၊ ထာဲဝါန်၊ ဟံၚ်ကံၚ်တအ်ဂှ် နနဲဝွံဟေၚ် ဇၞော်သၠုၚ်ကၠုၚ်ရ။)

၉။ အာစာဘာတအ်ဂှ် ဒှ်ညးသၠုၚ်စရာဲ ပၠုပ်ဗီုကုသၟတ်၊သၟတ်တအ်ဂှ် ဒှ်ညးပိုၚ်ပြဳအနာဂတ် ဟိုတ်ဂှ်တုဲ အာစာဘာတအ်ဂှ် ဒှ်ညးသၠုၚ်စရာဲဖျေံဗီုအနာဂတ်ရောၚ်။

၁၀။ ကောန်ၚာ်နူဍောတ်တ် ဒဵုဇၞော်ဒေံါဇူနူဘာ သၞာံအခါဗွဲမလအ် အာစာဘာတအ်ဂွံအခိၚ် ဖျေံဗီုဗတောန်ဖျောန်ရောၚ်တုဲ အာစာဘာတအ်စောန်မ္ဂး ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ် ဗီုဒးစိုတ်ဖျေံဗီုမာန်ရောၚ်။

၁၁။ မိမတအ်ဂှ် ဒှ်အာစာတမ် အာစာသဇိုၚ် ဒှ်ညးဖျေံဗီုကဵု ကောန်ၚာ်ကၠာအိုတ်ရောၚ်။
                        (၄၂)
၁၂။ လညာတ်သမ္တီဂှ် ကတဵုဗဒှ်ကဵု ဇဲ၊ ဝဳရိယ၊ သတ္တိ၊ ဇဲ-ဝဳရိယ သတ္တိဂှ် ပတဝ်ပဓဝ်အာနကဵုပညာ ဒးမ္ဂး၊ အာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴ ရန်တၟအ်ရောၚ်။

၁၃။ ပံက်ကဵုဘာကောန်ဂကူဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် နဲသဇိုၚ် နဲဍာ်ဇမၠိၚ်ရ။

၁၄။ ဗတောန်ပညာ ကုကောန်ၚာ်သၟတ်တအ်မ္ဂး ပညာမဗတောန်ဂှ် ၜိုတ်သ္ပမာန်ဒးပံၚ်ဗစပ်ကဵု ပညာအနုၜတ်(အနုပညာ)ရောၚ်၊ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဒှ်မံၚ်ပွပျဲပျာံ ကောန်ၚာ် (ဝါ) ပလီုက္ဍဟ် ကောန်ၚာ်တအ်ရောၚ်။

၁၅။ ဗတောန်ကဵုလိက်မန်ဂှ် ဒှ်ပွထိၚ်ဒဝ်ဂကူမန် ညံၚ်ဟွံဂွံ ကၠေံကၠက်အာမွဲသာ် အခိၚ်ညးတၞဟ်ၚိတ် ကလက်မံၚ်ဂကူဇကု ပရေၚ်ထိၚ်ဒဝ်ဂကူဇကုသာ်ဝွံဂှ် ဒှ်ကမၠောန်နွံကဵုၚုဟ်မးဇၞော်ဇၞော်ရ။

၁၆။ ဗတောန်ကဵုဝၚ်မန် လဴထ္ၜးကဵုပရေၚ်မန် ဗီုဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်ကၠုၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ပွသၠုၚ်စိုတ်ဓါတ် ဆာန်ဂကူရ၊ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူသၠုၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ညးတၞဟ်ဍဵုဍိုက်ဂကူဇကုဟွံဒုၚ် ပေဲါဗ္တိုက်ပၠန်ဂတး ဗၠးၜးဂကူ စိုပ်တရဴသၠုၚ်ကၠုၚ်ရောၚ်။

၁၇။ ဘာဗတောန်လိက် ကၟာတ်ဒၞာလဝ်အခေါၚ်ဗတောန်လိက်ဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ရုၚ်စက်ၚိတ်ကလက်ဂကူဇၞော်အိုတ် အလဵုအသဳတအ်ဖန် ဗဒှ်လဝ်ရောၚ်။

၁၈။  ဘဝမၞိဟ်မွဲမွဲ အဝဲပဌမဂှ် ဒှ်သဇိုၚ်ပၟိက်ဇၞော်အိုတ်ရ၊ပ္ဍဲအဝဲပဌမဂှ် ကတ်လဝ်ပညာသၠုၚ်မ္ဂး စိုပ်အဝဲဒုတိယဂၠာဲပိုန်ဒြပ်ကလိဂွံလောဲ အဝဲဒုတိယ ဒြပ်နွံသိုက်သၠဲဟေၚ် စိုပ်အဝဲတတိယ ဂၠာဲဓဝ်ကဵုဒါန် ကၠောန်သ္ပမာန်ရောၚ်၊ပ္ဍဲအဝဲပဌမ သဇိုၚ်ပရေၚ်ပညာယဝ်ဍိုန်အာမ္ဂး အဝဲကြဴၜါဂှ် ခက်ခုဲဒှ်ရောၚ်။

၁၉။ ဆာန်ကောန်ဇာတ်မ္ဂး ကဵုအာဲပညာ၊ အာဲကၟာဲပညာ ညးပၠံၚ်ဏာဟွံဂွံ။

၂၀။ တၠပညာ ညးအာက္ဍိုပ်ကောန်ဂကူ ကေုာံညးအာက္ဍိုပ်ကၟိန်ဍုၚ်တအ် ပ္ဍဲအနာဂတ်ဂတ ဂကောံမၞိဟ်ဇကု ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဇကု ဗီုလဵုမိက်ဂွံဒှ်တအ်ဂှ် ဒးစတံဖျေံဗီုပၠုပ်လညာတ် ပ္ဍဲဘာဗတောန်လိက်တအ်ရ၊ လညာတ်မွဲမွဲ စောဲဗာန်လုပ်အာပ္ဍဲက္ဍဟကကွးဘာတအ်မ္ဂး ဗွဲစၟတ်ဨကန် ပြာကတ်ဇၞော်မောဝ်တိုန်ပ္ဍဲအနာဂတ်ရောၚ်။

၂၁။ပ္ဍဲခေတ်ကၠာတေံဂှ် ကၟိန်ဍုၚ်ပိုၚ်ပြဳလဝ် သယံဇာတသၟဝ်တိလ္တူတိ နွံကဵုၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်တအ်ဟေၚ် ဒှ်မံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်သိုက်သၠဲရ၊ခေတ်လၟုဟ်သာ်ဝွံဟွံသေၚ် ကၟိန်ဍုၚ်ဝဳၜံၚ်ပ္တိတ်တၠပညာကဆံၚ်သၠုၚ်ဂၠိုၚ်ၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်ဍုၚ်သိုက်သၠဲရ၊ တၠပညာတအ်ဂှ် ပံၚ်ကဵုက်ဂတာပ် ခေတ်ကံပျူတာတအ်တုဲ အာမံၚ်က္ဍိုပ်ပ္ဍဲကမၠောန်နာနာ ပ္တိတ်မံၚ်ကပေါတ်နွံကဵုၚုဟ်မး ပရးမံၚ်ဂၠးတိရ၊ တၠပညာစကာ ဟွံအိုတ်တအ်ဂှ် အာကၠောန်စဍုၚ်မ္ၚးမ္ဂး ဂွံၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ၚ်ပၠန်ရ၊ သၠာကမၠောန်ဒးပတိတ်ဒြဟတ် ကာယတအ်ဂှ် ကော်စကာနူဍုၚ်မ္ၚး နကဵုၚုဟ်မးအောန်န်တုဲ ဂွံပရဲမွဲလပါ်ပၠန်ရ၊ နနဲသာ်ဏံ ကၟိန်ဍုၚ်ညးတအ် သိုက်သၠဲကၠုၚ် ဍုၚ်သေၚ်ကပေါဝ်၊ ဟံၚ်ကံၚ်၊ ထာဲဝါန်တအ်ဂှ် စကာနဲသာ်ဝွံရ။ ကၟိန်ဍုၚ်ပတှ်ေကပေါတ်သယံဇာတတအ်ဂှ် သဘာဝပွဳပွူလီု သီုဒးသွံစကောန်ကမၠောန်ကာယတုဲ လဇုဲဂလုဲ စိုပ်မံၚ်ကြဴညးဗွဲမဂၠိုၚ်ဂွံဆဵုညာတ်ရ။

၂၂။ ဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲ သ္ဂောံလောဲတောတက်တိုန်ဂှ် တၠပညာကေုာံ ညးအာက္ဍိုပ် ညးတအ်ဟေၚ် စဳရေၚ်ပြုပြေၚ်လဝ်၊ သ္ဂောံဒှ်တၠပညာ ညးအာက္ဍိုပ်ကၟိန်ဍုၚ်ခိုဟ်မာန်၊ ဒးတတ်အာဘာဗတောန်လိက်တအ်ဖအိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ကံကုသဵုဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲဂှ် နူဘာဗတောန်လိလ်တအ်ဟေၚ် စဳရေၚ်ပြုပြေၚ်မံၚ်ရောၚ်ဂှ် ပိုဲဒးညာတ် ဒးဒုၚ်တဲရောၚ်။

၂၃။ အရာပညာ ဝိဇ္ဇာ ကုသိပ္ပံ နွံၜါဂၠံၚ်ရောၚ်၊ ဆေၚ်ကဵုနာံ ဆေၚ်ကဵုစိုတ်၊ ပညာသိပ္ပံဂှ် ဆေၚ်ကဵုရုပ် ဆေၚ်ကဵုကွတ်စက်ကွတ်တဲ သီုၜါရဲမၞိဟ်မွဲမွဲ ဒးလေပ်ဒးကၠိုဟ်လဝ်ရောၚ်၊ ဝိဇ္ဇာသၟးဂှ် ဍိုန်ၜတ်ဂၠိုၚ်အာ အခါဒးပြိုၚ်ပကာန်ဟွံမာန်ညးတၞဟ် သိပ္ပံသၟးပၠန် ဓဇန်ရိုၚ်ဇိုၚ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဒှ်ဒဒိုက်ၜါသာ်ဏံပံၚ် ညံၚ်ဂွံညဳသၟဟ်ဟေၚ် ဒှ်ပရေၚ်ဖဵုလိုက် မာန်။

၂၄။ ခေတ်လၟုဟ်ဏံ ကွတ်ပညာနာနာတအ်ဂှ် တောတက်ပြံၚ်သၠာဲ မြက်ဇက်မံၚ်တုဲ လေပ်လဝ် ကွတ်ပညာမွဲမွဲတုဲဂှ် ရုမ်ဂပ်ရ၊ မြက်ဇက်မံၚ်တုဲ လေပ်လဝ် ကွတ်ပညာမွဲမွဲတုဲဂှ် ရုမ်ဂပ်ရ စွံစိုတ်ဟွံဂွံ၊ ဟွံဆက်လ္ၚတ်လံၚ်ဗပေၚ်မံၚ်မ္ဂး ခြာဟွံလအ်ဗက်ညးတၞဟ်ဟွံမာန်လလုဲအာရောၚ်။

၂၅။ ခေတ်ကာလဏံ ပ္ဍဲအဝဲအဌမဟေၚ် ဒးဂၠာဲပညာဟွံသေၚ်၊ အပ္ဍဲဘာဟေၚ် ဒးဂၠာဲပညာဟွံသေၚ် ဇၟာပ်ပ်အဝဲဇၟာပ်ပ်ဒၞာဲ ဒးဂၠာဲဗပေၚ်မံၚ်ပညာ အဆက်ဟွံကဵုပိုတ်ရောၚ်။

၂၆။ ကောန်ၚာ်တအ် သ္ဂောံလေပ်လိက်မြဟ် သ္ဂောံကေက်သကာကၠုၚ်မာန်၊ နူဂကောံကုလသမဂ္ဂ သွာၚ်ပညာ၊ သိပ္ပံ ယေန်သၞာၚ်(UNESCO) ကတ်လ္ၚတ်ဆဵုဂဗ သ္ပလဝ်သမ္တီဂှ် အခိၚ်စဗတောန်လိက်ကုကောန်ၚာ်တအ်မ္ဂး ဒးဗတောန်နကဵုအရေဝ်ဘာသာ မိမကောနကၚာ်တအ်ရောၚ်။ ကောန်ၚာ်တအ်လ္တူအရေဝ်ဘာသာဂှ် ကၠိုဟ်မံၚ်ခိုဟ်ဟ်မ္ဂး ဒးစွံအရီုနဲချူ ကုနဲဂှ် ပ္တိတ်ရမျာၚ်ဟေၚ်တုဲ သာကဵုက္ဍဟ်ကောန်ၚာ် ၚာ် ဗတောန်ကဵုသာ်ဝွံ ၜိုတ် ၂/၃ သၞာံတုဲ ထပ်ဗတောန်ဘာသာ ဒးစကာဂၠိုၚ်ကေၚ်မိၚ်ဂၠိုၚ် ဘာသာစကာကၟိန်ဍုၚ်ဇကုပၠန်၊ ဇၞော်တိုန်ညိပၠန်မ္ဂး း ထပ်ဗတောန်ဘာသာ ဂၠးတိစကာဖန်အာသာ်ဝွံ မွဲကဆံၚ်တုဲ မွဲကဆံၚ်မ္ဂး လေပ်လောဲတုဲ က္ဍဟ်ကောန်ၚာ်တအ် သာ်ဒှ်မၞိဟ်ကေက်သကာဂၠိုၚ်ရ၊ ဂလေၚ်သာမ္ဂး အာတရဴသ္ၚောဲ၊ က္ဍဟ်သာမ္ဂး ဗတောန်ပညာလောဲ နဲသာနဲခိုဟ်ဂှ် ဒးစကာထေက်ရောၚ်။

၂၇။ အရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲ ကၠိုဟ်ကေတ်မ္ဂး ဒှ်ၚုဟ်မးဇၞော်ကွေံကွေံရောၚ်၊ လိက်တၟအ်တြေံတြဟ်တအ်ဂှ် သွက်ရဲလ္ၚတ်ဝၚ်တအ်  ၚုဟ်မးဇၞော်ကွေံကွေံရ၊ ဆ္ဂး ယဝ်ဟွံကၠိုဟ်မ္ဂး ဒှ်ၚုဟ်မးဟွံသေၚ်၊သာ်ဝွံကီု အၚ်ယန် ဂြန်ဂဥုဲ။ဝၚ်၊ ပုံအာဂီု၊ ဂလာန်တၠပညာချူလဝ် ကၠေံကၠက်အာမ္ဂး ညးတီဟွံမွဲတုဲ ဆောံလေၚ်အာကီုရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ အရေဝ်ဘာသာဂကူနာနာ ညံၚ်ဂွံတန်တဴမာန်ဂှ် ဒးကဵုဒြဟတ်၊ ပရေၚ်ၚိတ်ကလက်ဂကူဂှ် ဒးဒစဵုဒစးရောၚ်။

၂၈။ ကၟိန်ဍုၚ်ညိၚ်ဝတ် တောတက်မွဲ ညံၚ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်မာန် ကောန်ဂကူနာနာ သာသနာရှ်ေသှ်ေနာနာ နွံမံၚ်ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဇကုဂှ် ဒးသ္ပသမ္တီ ဒးကဵုဒၞာဲ ဒးကဵုဇြဟတ်ရောၚ်၊ နဲက [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၀၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်             ပရေၚ်ပၞာန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

           ပရေၚ်ပၞာန်

၁။ ပၞာန်ဟီုဂှ် ပရေၚ်ပြိုၚ်ပကာန်ပၠံၚ်ဇမၞးအကြာ ဂကောံမွဲကဵုမွဲ (ဝါ) ဂကူမွဲကဵုမွဲ ဗွဲဓဇန်ကြာန် ကဆံၚ် သၠုၚ်အိုတ်ရ။
            ပေဲါပၞာန်ဂှ် အခိၚ်မၞိဟ်တအ်ဂၠိုၚ်ဟန်ပိုၚ်ကၠုၚ်တိဍာ်တုဲ ပြိုၚ်ပကာန်ပၠံၚ်ၜးညးသကအ်ဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ။
             ပရေၚ်ဝေၚ်ဒၟံၚ်ပၞာန် နူအတိက်ဗွဲမလအ် ဒဵုတ္ၚဲဏံဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်လ္တူပၠံၚ်ၜးဖဵုဂုဏ် သွက်ဂကူးညးဂကူအဲ (ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်ညးကဵုဂကောံမၞိဟ်အဲဟေၚ်ရ။ ပရေၚ်ဒဒှ်သာ်ဏံဂှ် ဆက်နွံအာဗွဲမလအ်လ ဏီရောၚ်။

၂။ ပၞာန်ဒှ်ကၠုၚ်မ္ဂး ဆမၞိဟ်ဗ္တိုက်မံၚ်ပၞာန် ၜါလပါ်ဓဝ်ဟွံသေၚ် မၞိဟ်ဆက်စပ်ညးဗြဴကောန်ၚာ်လကျာ်တအ်လေဝ် ဒးဒုၚ်ဘဲဒဏ်ပၞာန်ဖအိုတ်ရ။

၃။ ဒှ်ကၠုၚ်ပၞာန်မ္ဂး သွက်ဘဝညးဂွံသာ ညးဒးဗ္ဒဗ္ဒာဲကဵုဂကူညး(ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်ညး သွက်ဘဝအဲဂွံဟာ အဲဒးဗ္ဒဗ္ဒာဲကဵုဂကူ အဲ (ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်အဲရ။ ဂကောံညဳသာဇြဟတ်ဇၞော်တအ်ဂှ် ဂွံဇမၞးဂၠိုၚ်တုဲ ဂွံဒုၚ်စသိုၚ် အခေါၚ်နာနာရ။ ဂကောံကျ တအ်ဂှ် ဒးဆောံလေၚ် ဒးဒုၚ်ပျဲ ဒးဒုၚ်ဂစိုတ် ဒးဂြိပ် ပဲါဒဴရ။ ဒၞာဲလ္ၚဵု ဟွံမိက်ပဲါဒဴ ဒုၚ်ကမျမ္ဂး ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်ဒးကဵုအကံက်အခေါန် ဗီုညးဖန်ဒးဒုၚ်ရ။
                    (၂၆)

၄။ ရဲကျပၞာန်တအ်ဂှ် ယဝ်ဟွံတဝ်စၞေဟ်မ္ဂး ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်အဆက်ကောန်အဆက်စဴ သီုဂကူဗၠိုက်တၞီ အာရောၚ်ဂှ် ညာတ်တုဲ ဝဳစိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ကလေၚ်ပလန်လေပ်ရ။ရဲဇၞးလဝ်ပၞာန်တအ်ဂှ် အခေါၚ်တၟေၚ်ဂွံလဝ်တအ် ဖေက်ဗၠးတိတ်နူတဲတုဲ ဝဳစိုတ်ဓါတ်မဟာဂကူ ဇၞော်ဇြဟတ်ပၞာန်ဂစာန်ဍဵုဍိုက်ရ။ ပဋိပက္ခဏံဂှ်သောၚ်ကလးဟွံလောဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲမံၚ်ဏီရောၚ်။

၅။ ပၞာန်ဂၠးကဝ်ဒှ်ကၠုၚ်ၜါဝါ ဆောံလေၚ်ဂိချိုတ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ညာတ်တုဲ သွက်ဂွံဒၞာတာ ပံက်ကၠုၚ်ဂကောံ ကုလသမဂ္ဂရ  ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကုမွဲ ဒှ်ပၞာန်အောန်ကၠုၚ်၊ ဆ္ဂး ပ္ဍဲဗွိုၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲ ဂကူဂွံလဝ်အဝဵုတအ် ဍဵုဍိုက်ၚိတ်ကလက်မံၚ်ဂကူသၟဝ်တဲတအ်တုဲ ပၞာန်အပ္ဍဲဍုၚ်ဆက်ဒှ်မံၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုကၟိန်ဍုၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုဒၞာဲဏီရောၚ်။

၆။ ပၞာန်ဂှ် သောၚ်ပြသၞာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် နဲသၠုၚ်အိုတ်ရ၊ သောၚ်ၜိုဟ်ဟ်ၜတ်တ်ဟွံလောဲတုဲ သောၚ်နကဵုဒြဟတ်ရ။ဟိုယ်ဂှ်တုဲ ပၞာန်ဂှ်ဒှ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဆီပါ်ဍာ်ဇွောဝ်ရ။

၇။ ကၠောန်ပၠန်ဂတးမ္ဂး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကုပရေၚ်ပၞာန်မ္ဂး ဒးပံၚ်ဗွဝ်လဝ်သီုၜါရောၚ်။ ပၞာန်ဟွံမွဲ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်သၟးအာဟွံစိုပ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံမွဲ ပၞာန်သၟးအာဟွံဂွံရ။
                 (၂၇)

၈။ ပရေၚ်ကွာန်ဂှ် တုပ်ညံၚ်က္ဍိုပ် ပၞာန်ဂှ် တုပ်ညံၚ်ဇိုၚ်တဲၜါဏံပံၚ်ဒးကၠောန်ဂွံနာနာရ။ဆ္ဂး က္ဍိုပ်ဂှ် ဒးစကာဇိုၚ်တဲရောၚ်။

၉။ ဇြဟတ်ပၞာန်ဟွံမွဲ အခေါၚ်ပရေၚ်ဍုၚ် ပရေၚ်ဂကူဟွံဂွံလောဲ၊ ဇြဟတ်ပၞာန်ဇၞော်မ္ဂး ဟွံအာတ်လေဝ်ညးကဵု ကေၚ်နွံကၠုၚ်ကီုရ။

၁၀။ ဘဝဍိက်ဂှ် ပါဲဒဴကေတ်ဟွံဗၠး ဒဴအာဍုၚ်ညးတၞဟ် ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်ကုညးတၞဟ်ရ၊ ဘဝဍိက်ဂှ် ဗတိုက်ကေတ်ဟေၚ်ဗၠးမာန်၊ တိဍာ်ဇုဇဗဴလပိုဲ ညံၚ်ပိုဲဂွံပိုၚ်ဗ္တိုက်မာန်မ္ဂး ဗၠးနူဘဝဍိက်ဍာံဍာံရောၚ်။

၁၁။ နွံပၟိက်ကဵုတသိုက်အခေါၚ်သွက်ဂကူတုဲ ပိုဲကၠောန်ပၠန်ဂတး၊ ကၠောန်ပၠန်ဂတးမ္ဂး ဒးဆဵုဒဒိုက်ရောၚ်။ ဖေက်မံၚ်ဒဒိုက်တအ်ဂှ်မ္ဂး ဂွံအခေါၚ် ဂွံတသိုက် ဟွံမာန်၊ ဂကူပိုဲဟွံဗၠးၜးမ္ဂး ဒဒိုက်တအ်ဂှ် အိုတ်အာ ဟွံသေၚ် သီုဇၞော်တိုန်မံၚ်ဏီရောၚ်။

၁၂။ အခိၚ်ကာလပၞာန်ပၠန်ဂတး မၞိဟ်ချိုတ်အာဂှ်တိုပ်၊ ညံၚ်စိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴ မၞိဟ်နွံတအ် ဒးဆက်ကၠောန်အာ လၟေၚ်ဏံဂှ် ဓမ္မတာရ။

၁၃။ ဍုၚ်ပိုဲဂှ်ညးတၞဟ်သၠာဲလဝ်ကဵု ဆီပလက်တုဲ ပၠံၚ်ၜးဂွံလဝ်ရောၚ်။ပိုဲအာတ်ကေတ်နနဲ၊ ဓမ္မတာဂွံမာန်မံၚ်ဟာ၊ ရဲအာတ်ဍုၚ်တအ်ဂှ် ညးတအ် မၚ်ရပ်ပၠုပ်ထံၚ် မၚ်ပန်ဂစိုတ်မံၚ်နကဵုလွဟ်မ္ဂး ပိုဲဟွံပန်ကေတ် ကလိဂွံမာန်ဟွံသေၚ်။ 
                 (၂၈)

၁၄။ အဝဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် တိတ်နူပၠံၚ်လွဟ်ရောၚ်။
        (မဝ်ဇြဳတုၚ်)

၁၅။ ဂကူမွဲမွဲ ဒပ်စဵုဒၞာမၚ်မွဲဂကူဇကု ဟွံမွဲမ္ဂး အခေါၚ်အရာ သွက်ညးတံ မုလေဝ်ကလိဂွံဟွံမာန်ရ။ (မဝ်ဇြဳတုၚ်)

၁၆။ ကြက်ပၠန်ဂတးဂှ် ဇြဟတ်ပၞာန်/လွဟ်/ဇွောံမထဝ်သြန်ဟွံသေၚ်၊ ဂလာန်ပတှ်ေ ကေုာံ သဘဴဓဝ်ဟေၚ်ရောၚ်။

၁၇။ ဂိုတ်ဂစာန်ဗ္တိုက်သၞ နကဵုဇြဟတ်မၞိဟ် ဇြဟတ်လွဟ်တုဲ မာန်တှ်ေမာန် ဟွံမာန်မ္ဂး ဒုၚ်ကမျ ဖျေံလွဟ် ဗက်ကြဴသၞဂှ် လညာတ်ရဲပၠန်ဂတးဟွံသေၚ် လညာတ်ပၠန်သက်က်ဟေၚ်ရ။

၁၈။ ရဲပၠန်ဂတးတအ် ဖျေံလွဟ်ကုသၞဂှ် ဒှ်ဒုဟ်ဖံက်သစ္စလ္တူပၠန်ဂတးဇၞော်အိုတ်ရ။

၁၉။ ပၞာန်ဂှ်ဗတိုက်ကဵုဂြိုဟ် (ဂံၚ်သ္ကာ) သၟးဟွံဂွံ၊ ဒးစကာ ဥာဏ်ပညာဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်။ သရာဲပၞာန်ပတှ်ေ ဇြဟတ်ပတှ်ေကွတ်တဲတအ်ဂှ် ဒးကဵုစၞာဲပြယာဲသၞတုဲ ဒးကျကၠုၚ်ဂၠိုၚ်ကွေံကွေံရ၊ ထ္ၜးသက်သဳမ္ဂး လ္ဂန်အိန်ဂွံဒးကျ ဗညာဓရာံဂွံဒးဒုၚ်ရပ်တအ်ဂှ် ဒးကဵုစၞာဲပြယာဲရ။
                        (၂၉)

၂၀။ ဝေၚ်ပၞာန်ဂှ် ပြိုၚ်ပကာန်ဇြဟတ်မၞိဟ် ဇြဟတ်လွဟ် သၟးဟွံသေၚ် ပြိုၚ်ဂွန် (ဗျူဟာ) ပြိုၚ်ပညာ ပြိုၚ်စိုတ်ဓါတ် ပြိုၚ်ပိုနိဒြပ် ပြိုၚ်မံၚ်နာနာသာ်ရောၚ်။

၂၁။ နကဵုဒေါသလ္ပဝေၚ်ပၞာန် ဒေါဇၞော်မ္ဂး သတိဗၠးကျ ညးဒှ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၂။ ဆဒှ်ကဵုဒှ်လ္ပဇန်ပၞာန် အောန်အိုတ်အာသၞဍိုဟ်အာ၊ ယောၚ်အာမွဲဒၞာဲ ဒးဒုၚ်သၠာဲကဵုဆီ/လမျီုရောၚ်။

၂၃။ ပၞာန်ဂှ် အဆက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ဒၟာနူပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပၞာန်ဂွံကတဵုဒှ်၊ မိက်ဂွံကဵုပၞာန်တုဲဒှ်မ္ဂး ဒးသှ်ကလး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။

၂၄။ ဝေၚ်ပၞာန်မ္ဂး ပရေၚ်သၞကီု သီုပရေၚ်ဇကု ဒးတီဒးကၠိုဟ်လဝ်ခိုဟ်ဟ်ရောၚ်။ ဒၞာဲသၞဍိုန်အိုတ်ဂှ်ဂၠာဲ အခိၚ်/ဂၠံၚ်ဍေံဟွံခယျဂှ် လုပ်ဗ္တိုက်မ္ဂး သွက်ဂွံဇမၞးဂှ် နွံဂၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၅။ ပ္ဍဲလိုက်ဏံ သတ်တှ်ေတုဲ လွဟ်မွဲမွဲသာ် နွံမံၚ်သၟးရ။ ယဝ်ဟွံမွဲမ္ဂး ဗီုညးတၞဟ်ဖန်ဒးဒုၚ်တုဲ တန်တဴလအ်အ်ဟွံမာန် ကၠေံကၠက်အာပြဟ်ဟ်ရောၚ်။ ကၞုတအ် အရုတ်တအ် နွံကဵုခၞော်ကြံၚ်ၚ်ဂှ် ဒှ်လွဟ်ဍေံကီုရ။ လွဟ်ဟီုဂှ်  သွက်ဂွံစဵုဒၞာဇကု ကေုာံ သွက်ဂွံ သ္ပမာန် လ္တူညးတၞဟ်ရန်တၟအ်နွံၜါသာ်ရ။ လွဟ်စကာသွက်ဂွံစဵု ဒၞာဇကုနွံဂှ် ခိုဟ် ဒးရး၊ ပိုဲဒးထံက်ဂလာန်ရောၚ်။ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး သတ်ဂြိုပ်အရိုၚ်တအ်ကီု မၞိဟ်စိုတ်ဓါတ်နွံ ဗီုသတ်ဂြိုပ်အရိုၚ်တအ်ကီု ကၠုၚ်ကဵုဘယ်ပၠံၚ်ၜးသ္ပမာန်မ္ဂး ပိုဲဒးဒုၚ်သက်က်ရောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ လွဟ်ဇကုဂှ် အခါလဵုမွဲလ္ပအပ် ဒပ်ဇကုဂှ် အခါလဵုမွဲ လ္ပဒုၚ်ပလီု လွဟ်ဟွံမွဲ ဒပ်ဟွံမွဲမ္ဂး ဗီုညးဖန်ဒးဒုၚ် ညးကၠုၚ်သ္ပမာန် ဒးယာံဒးလ္ၚောဝ်ရောၚ်။
                         (၃၀)

၂၆။ ဂကူညးကဵုညး ဂကောံညးကဵုညး လွဟ်/ဒပ်စဵုဒၞာ ညးတအ်နွံဟေၚ် ရဲမိက်ဂွံ ကြံကြသ္ပမာန်တအ် ဖေက်ဓညချပ်ဗ္စာဒးကၠုၚ်တုဲ ထိၚ်ဒဝ်အာဓဝ်ၜိုဟ်လလံမာန်ရောၚ်။

၂၇။ သွက်ဂွံဒက်ပ္တန်ဓဝ်ၜိုဟ်လလံကီု သီုပရရေၚ်ဆာန်ကၟိန်ဂကူအိုဿီုမာန် ဂကူမွဲကဵုမွဲ ကဆံၚ်ဒးတုပ် ပရေၚ်ဂကူညးညးဖန် အခေါၚ်သာ်ဝွံ ဒးနွံရောၚ်ဂှ် ဂကူဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်မံၚ်တအ်ဟေၚ် ဒုၚ်ကေတ်တုဲ ဟီုဂးမံၚ်၊ ဂကူဂွံလဝ်စေဝ်လ္တူတအ် ဒုၚ်တဲမာန် ဟီုဂးမံၚ်၊ ဂကူဂွံလဝ်စေဝ်လ္တူတအ် ဒုၚ်တဲမာန် စှ်ေမံၚ်စိုတ်ဟွံသေၚ် ညးတအ်ညံၚ်ဂွံဒုၚ်ကၠုၚ်တဲမာန် နပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်သၟး ဟီုဂးဂှ် ညးဟွံကၠိုဟ် ဒးဟီုသီုကဵု ပရေၚ်ပၞာန်ရောၚ်။
                    (၃၁)

၂၈။ ပ္ဍဲဝၚ်ပၠန်ဂတးဍုၚ်ပိုဲပွိုၚ် (၇၀)သၞာံပြၚ်ဏံ ဂကောံပၠန်ဂတးရပ်လွဟ်မွဲမွဲ ဒးဒုၚ်ပ္တိတ်နကဵုဇြဟတ်ပၞာန်တုဲ အိုတ်အာဟွံမွဲဏီ။ ဒးဒုၚ်လီနနဲပရေင်ဍုၚ်ကွာန်တုဲ အပ်ထောံလွဟ်ဟေၚ် အိုတ်အာဂှ် နွံဂၠိုၚ်ကဵုဂကောံရ။

၂၉။ ဂကောံအပ်ထောံလွဟ်တအ်ဂှ် အပ်တုဲ အဝဵုပိုတ်သြဇာပၠိုတ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ်ချိုတ် ဒဵုလမျီုအိုတ်ယာက္ဍိုပ်ဟွံမာန် လုပ်ဝိုၚ်ဟွံဂွံရ။

၃၀။ နွံပၟိက်ကဵုဓဝ်ၜိုတ်လလံမ္ဂး ဗလးထောံလွဟ်မွဲလါ်ဓဝ်ဂှ် ဂွံမာန်ဟွံသေၚ်ရ၊ ပြသၞာရပ်လွဟ် ဂွံကတဵုဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် တာလျိုၚ်နွံမွဲလါ်ဓဝ်ဟွံသေၚ်၊ မိက်ဂွံပြေပြံၚ်မ္ဂး ဒးပညဳပညပ်အကြာၜါ ဒးသၠးဖဵုဒးကဵုကေတ်သီုၜါလ္ပါ်ရောၚ်၊ သာ်ဝွံဟွံ သေၚ် မွဲလ္ပါ်ဟေၚ် ဗလးထောံလွဟ်မ္ဂး သၠဒကေဝ်ဒးစေၚ်ဂၠိုၚ်အာတုဲ သ္ၚောဲခြာအာကဵုဓဝ်ဍာံ သ္ၚောဲခြာအာကဵုဓဝ်ၜိုဟ်လလံရောၚ်။

၃၁။ ဖျေံလွဟ်၊ အပ်လွဟ်၊ သၠာဲထောံလွဟ်ကဵုဒဳမဝ်ကရေဇြဳသၠာဲထောံလွဟ်ကဵုဓဝ်ၜိုဟ်လလံ လုပ်အာဗွိုၚ်တၟးတအ်ဂှ် ဝေါဟာၜိုန်ဟွံတုပ် ကၠာလေဝ်အဓိပ္ပါယ်တုပ်ပ်ရ။ဒုၚ်ကမျ ဒုၚ်ယျံက် ဒုၚ်ထံက်ၜံၚ် ဒုၚ်သ္ပ ဍိက်ဖအိုတ်ရ။

၃၂။ ဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဒှ်သွက်စဵုဒၞာဂကူ စဵုဒၞာဍုၚ် စဵုဒၞာပိုန်ဒြပ် တိဍာရ၊ အရာအိုဿီုတအ်ဂှ် ပရေၚ်စဵုဒၞာနွံဟေၚ် တန်တဴအာမာန်ရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဆာန်ဂကူဍာံမ္ဂး ဒပ်ပၞာန်စဵုဒၞာဂကူဂှ် ဒးပခိုၚ်လဝ်ရောၚ်။
                            (၃၂)
၃၃။ ပေဲါပၞာန်ဂှ် အန္တရာယ်ဇၞော်၊ လမျီုဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်၊ ဒြပ်ရတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်၊ဒးလေၚ်ဆောံမံၚ်တုဲ ၜိုန်ဟွံမွဲပၟိက်ကီုလေဝ် ဗလေတ်ပဲါထောံသောၚ်ၚ်ဂွံဟွံသေၚ်၊ ဟွံပြေၚ်ရေၚ်ပလေဝ်ပလေတ်လဝ်မ္ဂး ပရေၚ်ဒးလေဝ် ဆောံတအ်ဂှ် ဂၠိုၚ်အာနူကဵုဝေၚ်ပၞာန် ဏီရောၚ်။

၃၄။ ဒပ်ပၞာန်မွဲမွဲဂှ် လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံမွဲ စေဝ်ပၞောန်ဟွံမွဲမ္ဂး ဒှ်အာဗီုဂကောံဒမၠမွဲကီုရောၚ်။

၃၅။ သတီုလဝ်ဂြိုဟ် မ္ၚိုဟ်လဝ်စိုတ် ချိုတ်အာတှ်ေတုဲ ဟွံမွဲ ကဵုဂွန် ဟွံမွဲကဵုအစဳအဇန်မ္ဂး ကေတ်ဇမၞးသၞ ဟွံမာန်။
                      (၃၃) [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၁၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်             ပရေၚ်အာက္ဍိုပ် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

           ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်

၁။ ရန်တၟအ်ပရေၚ်ကမၠောန် သွက်ဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ညံၚ်ဂွံအံၚ်ဇၞး ညံၚ်ဂွံတုဲဒှ်ပြဟ်ဟ်မာန် ပွမ္ဒးဖန်ဇန်ဖျေံဗီုလ္တူညးတၞဟ် ညံၚ်ဂွံရေၚ်တၠုၚ်ကၠောန်ၜိုတ်အာ ညဳညဳသာသာဂှ် ဒှ်ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်ရ။ 

၂။ ပ္ဍဲဂကောံမွဲမွဲ ပြာပြာကတ်တ် (ဝါ) သ္ၚိတ်တ်ဇြဇြ မံက်မံက် (ဝါ) ပၞုက်ပၞုက် မၞိဟ်အာက္ဍိုပ် ဒးနွံဟေၚ်ရ။အကြာမၞိဟ်နွံၜါဂှ်လေဝ်ဝ်  မၞိဟ်မွဲဂှ် ဒှ်မၞိဟ်က္ဍိုပ်တုဲ မၞိဟ်မွဲဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဗက်ကြဴရ၊ ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး မၞိဟ်ကၠိုဟ် မၞိဟ်ကေက် မၞိဟ်ဂံၚ်သကာတအ်ဂှ် ဒှ်က္ဍိုပ်ရ။
     
၃။ ညးအာက္ဍိုပ်ဟီုဂှ် ညးဂမၠိုၚ်ညံၚ်ဂွံဗက်ကၠုၚ်ကြဴဇကု ညးတၞဟ်ညံၚ်ဂွံကၠောန်အတိုၚ်စၞောန်ဇကု ကၠောန်သ္ပလေပ် ကၠောန်သ္ပဒှ်ဂှ် ဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်ရ။

၄။ ပ္ဍဲညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် ဆန္ဒမိက်ဂွံအာက္ဍိုပ် ကေုာံ သတ္တိနွံဟေင် ဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်ရ။ 

၅။ ညးအာက္ဍိုပ်မွဲမွဲဂှ် နကဵုကမၠောန်ကီုပွကီု နကဵုအရေဝ်ကီု ထ္ၜးပျးသောၚ််လးတံၚ်ဂြဲ ညးဗက်ကြဴတအ် ဓဝ်ပတှ်ေညံၚ်ဂွံနွံလ္တူကမၠောန်လ္တူဇကုမာန်မ္ဂး ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်ညးဂှ်အံၚ်ဇၞးစိုပ်တရဴရောၚ်။
                   (၃၄)

၆။ ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဝွံ လ္တူကမၠောန် ဇကုကေတ်လဝ်လျိုၚ်ဂှ် ဒးကၠိုဟ်ဒးလေပ်လဝ် ခိုဟ်ဟ်ရောၚ်။ သ္ဂောံအာက္ဍိုပ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မာ္န် ဒးဆက်ကတ်လ္ၚတ်မံၚ် လၟိုန်ရောၚ်။

၇။ ညးအာက္ဍိုပ်မွဲ (ဝါ) သ္ကိုပ်ဒပ်မွဲဂှ် ရန်တၟအ်ပရဝၚ်ကမၠောန်ညံၚ်ဂွံအံၚ်ဇၞး ညးဗက်ကြဴဇကု ညံၚ်ဂွံဗၠးဘယ် ဒးစွံအရီုဒးကေတ်တာလျိုၚ် ဂၠိုၚ်အိုတ်ရောၚ်။

၈။ ညးဍုၚ်ကွာန် (ဝါ) ကောန်ဂကောံ ဓမ္မတာတအ်ဂှ် လ္တူပရေၚ်မွဲမွဲ မိက်ဂွံဒှ်ရတီ နဲလဵုဂွံကၠောန် ဂွံဖန်ဗဒှ်ဂှ် ဟွံတီ ယဝ်တီလေဝ် တီဆလ္တူကျာညိညဟေၚ်ရ။
          ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် တီပၟိက်ဆန္ဒညးဍုၚ်ကွာန် (ဝါ) ကောန်ဂကောာံတအ်တုဲ နဲလဵုဂွံကၠောန် ဗီုလဵုဂွံဗၟံက်ရုပ်ရဴဂှ် ချပ်ဗစာ စဳဇန် ပၠကဵုတရဴမ္ဂး တၚ်ရန်တၟံတအ်ဂှ် အံၚ်ဇၞးစိုပ်တရဴမာန်ရောၚ်။

၉။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ဂှ် ဒးစန္ဒက်တံၚ်ဂြဲညးဂမၠိုၚ်လေပ် ဍာန်ဗၠေတ်ဍာန်ဒး ပညုၚ်ထ္ၜးမာန်တုဲ နပွ နကမၠောန်လေဝ် ဒးကၠောန်ဒးမံၚ် ဒးသ္ပ ဒးပၠတရဴနာနာသာ်ရောၚ်။

၁၀။ သ္ဂောံဒှ် ညးအာက္ဍိုပ်ညးဂမၠိုၚ်မာန်ဂှ် ကွတ်၊ သတ္တိ၊ ပဋိပတ် ပိသာ်ဏံပၟိက်ဇၞော်အိုတ်ရ။ မၞးမိက်ဂွံဂှ် ညးအာက္ဍိုပ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်မ္ဂး ပ္ဍဲဇကုမၞးညံၚ်ဂွံဍိုက်ပေၚ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ဂှ် လွဳပရာညိ။  
                      (၃၅)  

၁၁။ စိၚ်အာမ္ဂးဒှ်ဂၠံၚ်၊ မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်တအ် ကၠောန်သ္ပမ္ဂး ဒှ်သၞောဝ်ရောၚ်တုဲ ပွခိုဟ်ကီု မၞိဟကအာက္ဍိုပ်တအ် သ္ၚဳဂၠိပ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်တုဲ ကၠောန်ထေက်ရ။

၁၂။ မၞိဟ်ကၠိုဟ်မၞိဟ်ခိုဟ် မၞိဟ်ဍိုဟ်တအ်ဟေၚ် ဒှ်မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်။

၁၃။ အာယုက်ပ္ဍဲကမၠောန် (ဝှ်) ဂှ်ဒှ်စရာဲပၟိက်ဇၞော် မွဲသာ်ကီုရ၊ ဗွဲတၟေၚ်ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလပြံၚ်သၠာဲ အခိၚ်ကြေပ်ဂြတ်တအ် ဗီုလဵုဒတူလိုၚ်ဂှ် ဒးစွံၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ရ။

၁၄။ မၞိဟ်ကၠိုဟ်ပရေၚ်ကမၠောန် စေတနာဍာံတအ်ဂှ် ၜိုန်ဆဵု ဂဗအာယုက်ကမၠောန်အောန်ကီုလေဝ် သ္ၚဳဂၠိပ်တုဲ ကဵုဒၞာဲ ကဵုက္ဍိုပ်ထေက်မံၚ်ကီုရောၚ်၊ တၟော်လ္တူဝှ်သၟးမ္ဂး ကမၠောန် လ္ဇုဲအာမာန်ရောၚ်။

၁၅။ ချေံဂြိပ်မြက်တ်ဂှ် ထိၚ်ဝါတ် ဆ္ဂး ထိၚ်မာန်မ္ဂး စိုပ်တရဴပြဟ်ရောၚ်။

၁၆။ မိက်ဂွံဒှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပြာကတ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မ္ဂး လ္ပဍဵုဍိုက်မဇအဆက်တၟိ(သၟတ်)တအ်ညိ၊ ပ္ဍဲအနာဂတ် သၟတ်တအ်ဟေၚ် ဂွံဒၞာဲရောၚ်တုဲ ဍေံတအ်ဒုၚ်တဲဟေၚ် ဝၚ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပြာကတ် အာမာန်ရောၚ်။
                   (၃၆)

၁၇။ ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် ဒးဂစာန်ချူလိက်ဂၠိုၚ်ၚ်ရောၚ်။လညာတ်ဇကုဂှ်ဟီုကေတ်သၟးမ္ဂး မၞိဟ်ကြပ်ကဵုဇကုဟေၚ်ဂွံမိၚ်၊ မိၚ်တုဲခြာဟွံလအ်ဝိုတ်အာ မာန်ရောၚ်။ ချူတြးနကဵုလိက်မ္ဂး အာစိုပ်တရဴသ္ၚောဲ သှ်ေၜက်အခိၚ်လအ်အ်မာန်တုဲ မၞိဟ်တီညာတ်ဂၠိုၚ် သီုဗိုန်ခိုၚ်ရောၚ်။

၁၈။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ကီု တၠပညာတအ်ကီု ယဝ်လၞုဟ်ဟီုဂး ၚုဟ်မးမၞိဟ်အောန် ယဝ်လၞုဟ်ကၠုၚ်အာ လာဘ်သကာအောန်ရောၚ်။

၁၉။ ရုဲပ္တိုန်ညးအာက္ဍိုပ် ဗက်အခိုက်သၞောတ်တြေံ နနဲကောန်ဨကရာဇ် ဂွံဒှ်ဨကရာဇ် သၚ်ဝှ်ဇၞော် ဂွံဒှ်ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ရုဲစှ်လောဲသွာ ပြသၞာအောန်ဒှ်ကၠာလေဝ် ဒုၚ်သဇိုၚ်လ္တူစရာဲဟွံသေၚ်တုဲ ပရေၚ်ကမၠောန်ဂွံဇၞော်မောဝ်ဝါတ်ရ။

၂၀။ သ္ဂောံဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်လ္တူမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်မာန်ဂှ် ကွတ်၊ သတ္တိ၊ ပဋိပတ် ပိသာ်ဏံဒှ်သဇိုၚ်ပၟိက်ဇၞော် တပ်တးသၠးဖဵု တံၚ်ဂြဲ၊ စိုတ်ပြဲ ပန်သာ်ဏံလေဝ် ဒးဍိုက်ပေၚ်ကီုရောၚ်။

၂၁။ သ္ဂောံဒှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ကံကုသိုလ်အတိက်ဖန်လဝ်ဟွံသေၚ် လက်သဏ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ညံၚ်ဂွံပေၚ်ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်မၚ်မွဲမာန်မ္ဂး ညးညးအဲအဲဒှ်မာန်ဖအိုတ်ရ။
                   (၃၇)

၂၂။ ဂကောံ(ဝါ)မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဒးထိၚ်ဒဝ်ကဵုသၞောဝ်၊ မၞိဟ်အာမံၚ်က္ဍိုပ်ဂကောံတအ်ဂှ် မၚ်မွဲသၞောဝ်ဟွံမာန်မ္ဂး  သၞောဝ်ဂှ်ဟွံတန်ကြပ်တုဲ ဂကောံရောအ်ရေၚ်ပြးဆာဲရောၚ်၊ဟိုတ်ဂှ် တုဲ မၞိဟ်မၚ်မွဲ သၞောဝ်ဟွံမာန် ပဋိပတ်ယောၚ်တအ်ဂှ် သ္ပက္ဍိုပ်ဟွံဂွံရ။

၂၃။  ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် သမ္တီ၊ သတ္တိ၊ သစ္စ၊သမာဓိ၊ သၠးဖဵု &quot;သ&quot; မသုန်မဏံ ညံၚ်ရဴသဳမသုန် ဒးထိၚ်ဒဝ်ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်လဝ်ရောၚ်။

၂၄။ နဲကဲအာက္ဍိုပ်နွံပိသာ် နဲကဵုအမိၚ်၊ နဲသောၚ်ကလး၊ နဲကြဴစးတအ်ရ၊ နဲကဵုအမိၚ်ဂှ် ဒှ်သၞောတ်တၠအဝဵုစကာဂၠိုၚ်၊ နဲသောၚ်ကလးဝွံ ချပ်သဳကၠဳပညဳ လုပ်အဝေါၚ် ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ စကာအကြာ ဗွိုၚ်မၞိဟ်လညာတ်သမ္တီ သၠုၚ်ၚ်တအ်ရ၊ နဲကြဴစးဝွံ စကာမၞိဟ်သၟဝ်တဲတုဲ ဇကုမံၚ်ထောံသာသာ နဲဝွံ စကာပ္ဍဲဗွိုၚ်မၞိဟ်သၟဝ်တဲခိုၚ်ၚ် ဗွိုၚ်ဂွံဖျေံစိုတ် စကာဒေံကောန်ဇာတ်ဂၠိုၚ်ရ၊ နဲပိသာ်ဝွံ ရံၚ်ဒၞာဲတုဲ စကာလေပ်မ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖဵု စကာဒၞာဲဗၠေတ်မ္ဂး ဒှ်လလေၚ်ဖဵုရောၚ်။

၂၅။မၞိဟ်အာက္ဍိုပ် ရန်ကဵုဖဵုဂကောံတအ်ဂှ် ကဵုဒၞာဲကုမၞိဟ်ခိုဟ်မၞိဟ်ကၠိုဟ်၊ မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်ရန်ကဵု ဖဵုဇကု တအ်ဂှ် ကဵုဒၞာဲဂှ် မၞိဟ်ဍုက်ကေဝ်ကဵုဇကုတအ်ရ။
                     (၃၈)

၂၆။ ဗျိဒေါန်ဂၠိုၚ်မ္ဂး မၞိဟ်ဗက်ကြဴအောန်၊ စန္ဒက်သမၠုၚ် စိုတ်ဓါတ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး မၞိဟ်ဗက်ကြဴဂၠိုၚ်ဂှ် ဓမ္မတာရ။

၂၇။ လက်ကြဴက္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာအဝဵုတအ်ဂှ် ရဲကလၚ်အမိၚ် မၞိဟ်သမ္တီသဝ်ဝ်ဟေၚ်နွံဂၠိုၚ်တုဲ လက်ကြဴ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာ ပရေၚ်စန္ဒက်တအ်ဂှ် ရဲလေပ်ပညာ မၞိဟ်သမ္တီသၠုၚ်ၚ် နွံဂၠိုၚ်ရ။

၂၈။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဒးစိုတ် သၞောတ်တၠအဝဵုတအ်ဂှ် ဖေက်ရဲတၠပညာ တုဲ စကာရဲကလၚ်အမိၚ်ဂၠိုၚ် ကေမ်ၛာပ်လဝ်အဝဵု ဂၠိုၚ်ရ၊ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဒးစိုတ်သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳတအ်ဂှ် ဒးစိုတ်ရဲတၠပညာ ပါ်ကဵုတာလျိုၚ် ဗွိုၚ်ညးကဵုညးဂၠိုၚ်ရ။

၂၉။ ဟိုတ်ဖဵုညးအာက္ဍိုပ်ဂွံဒတုံပြဟ် နွံစှ်သာ်ရ၊ ဟွံလေပ်ကွတ်၊ စိုတ်ဟွံထတ်၊ ပဋိပတ်လီု၊ ဗီုဟီုတွံကၠောန်၊ အောန်ဓဝ်ခန္တဳ၊ရဲဒၞာဲပဲါက္ဍိုပ်၊ က္ဍိုပ်က္ဍုတ်ဟွံသၟဟ်၊ ဂၠုဟ်ပၟိက်ညးညးဂမၠိုၚ်၊ ရိုၚ်ဇိုၚ် အရေဝ်ကြံၚ်၊ ညာတ်မံၚ်ဇကုပြဲ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တဲဏံ ဟွံလအ်ပြဟ်စှ်ေရောၚ်။

၃၀။ လက်သဏ်ညးအာက္ဍိုပ်ခိုဟ်(၅)သာ်ဝွံ လညာတ်ဒးသၠဲ၊စိုတ်ဓါတ်ဒးပြဲ၊ နဲကဲဒးဍိုဟ်၊ သတ္တိဒးခိုဟ်၊ လဂံါသၞဒးကၠိုဟ်ရောၚ်။
                  (၃၉)

၃၁။ ညးလ္ၚဵုဂှ် ဂွံဒှ်က္ဍိုပ်မှကၠောန် ပရေၚ်ဂကောံပရေၚ်ဂကူ ဒးဖက်ကြံမ္ဂး ဆုဲတိတ်သ္ၚောဲသ္ၚောဲတုဲ ဂၠာဲဒုဟ်ပါ်ပဲါခါဂွံဒၞာဲပၠန် ဒၞာဲယၟုပရေံဂှ် ဗဝ်စုတ်ဒုဟ်ညးတၞဟ် ယၟုမြဟ်ခိုဟ်တှ်ေ ဇကုဒုၚ်ကေတ် စကာမံၚ်ကွေတ် ကၠိက်တုက်ကတဵု ကၠဵုဒုဟ်ဒယှ်မ္ဂး ညးဂမၠိုၚ်ကဵုက္ဍိုပ် လအ်အ်မာန်ဟွံသေၚ်။

၃၂။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်တၠအဝဵုတအ်ဂှ်ဟွံကဵုဒၞာဲကုညးတၞဟ်၊ မၞိဟ်ကေက်သကာ မံက်ကၠုၚ်မ္ဂး ဖေက်ပၠံၚ်ဒၞာဲတုဲ မၚ်ဝးပကဝ်ထောံ အခါဗျုယဲကၠောန်ဟွံမာန်မ္ဂး ကဵုဒၞာဲဇကုကောန်ဇကု ဒေံဇကုသာ်ဝွံ ကၠောန်သ္ပလေပ်ရ။
      က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳတအ်ဂှ် မၞိဟ်ကေက်သကာမံၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ပါ်ပရအ်ကဵုအဝဵု၊ မွဲလ္ပါ်ဂှ် ဒုၚ်ကေတ်သ္ဂုတ်သွာတ်မာဲညးဂမၠိုၚ် စိုပ်အခိၚ်ပေဲါကဵုဒၞာဲဂှ်လေဝ် ဟွံဇြိုၚ်စိုတ်ရ။

၃၃။ သၟိၚ်ဂိတုဂှ် ပျးလျးအရံၚ် ၜိုဟ်သြိုဟ်တုဲ သၞံၚ်တအ်ပူဗိုၚ်မိတ်သဟာဲဂၠိုၚ် သၟိၚ်တ္ၚဲဂှ် ပျးအရံၚ် က္တူကတာန်ဂၠိုၚ်တုဲ ပွဳဗွိုၚ်ဟွံမွဲ သ္ကအ်ရဲဟွံမွဲရ၊ သာ်ဝွံကီု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ပညဳလညာတ်ကုညးတၞဟ်ဂှ် ဗွဳဗွိုၚ်ဂၠိုၚ်၊ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်တၠအဝဵုဂှ် ကေတ်လညာတ် ဇကုမွဲဓဝ်တုဲ ဗွဳဗွိုၚ်ဟွံမွဲရ။
                      (၄၀) [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၂၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== အမေရိကာန်ကဵုနေတိုဝ် မွဲကရေက်၊  ကြုက်ကဵုရာတ်သာ မွဲလပါ် ပါ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲ ကောန်စဴထဝ် ==

အမေရိကာန်ကဵုနေတိုဝ် မွဲကရေက်၊  ကြုက်ကဵုရာတ်သာ မွဲလပါ် ပါ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲ
ကောန်စဴထဝ်
ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၃၊ တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ၊ ၂၀၂၂
ပဝ်လဇြဳဍုၚ်ကြုက်ညးတအ် ဟွံလုပ်ပလာပ်ပထုဲ ပ္ဍဲကေၚ်ကာဍုၚ်မွဲမွဲရောၚ် ၜိုန်ရဟီုကီုလေဝ် ဆဂး ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညးတအ် ဗွဲတၟေၚ် ဗဒစးကဵု ဍုၚ်ရာတ်သာတုဲ စဵုဒၞာအန္တရာဲနူအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်အမေရိကာန် မပ္တံ ဂျပါန်၊ အိန္ဒိယ၊ ယူခေ၊ အဝ်သတြေလျ၊ နေတိုဝ်တအ်ရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ဍုၚ်ရာတ်သာဂှ် ဒှ်မဟာမိတ်အဓိက ပ္ဍဲအရာမစဵုဒၞာအာဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညး တအ်ရောၚ် ဟွံသေၚ်ဟာ။ 
ဂကောံကွိတ် Quad ကဵုအဝ်ကာတ် AUKUS ၜါဝွံ ဒှ်ဂကောံသွက်ဂွံကရေပ်ဂရတ် ဍုၚ်ကြုက်ဂှ်တုဲ ဂွံဗၠးဘဲကီု ဂွံကလေၚ်ပ လန်တဲကဵုဂကောံဍုၚ်တအ်ဝွံကီုဂှ် နကဵုဍုၚ်ကြုက်ဂှ် ဒးသ္ပမဟာမိတ်ကဵုရာတ်သာဟေၚ်ရ။ ကေုာံဍုၚ်ဍောတ်တ်တအ်ဂှ် ၜိုန်ရသ္ပမဟာမိတ်ကီုလေဝ် အစောံဇြဟတ်ဟွံဍိုက်ပေၚ် သွက်ဂွံတဝ်စၞေဟ်ရောၚ်။ ဂၠုၚ်ဍောတ်တ်တအ်ဂှ် ဒုန်ပ္ဍဲၜဳမှာ သၟိဒ်ဟွံဂွံရောၚ် ဒးဟီုပတောံဥပမာသာ်ဝွံရ။ ကာလဍုၚ်ကြုက် ဒးဒုၚ်ကရေပ်ဂရတ်ကဵုအ မေရိကာန်၊  မဟာမိတ်အမေရိကာန် မပတံအဳယူတအ် ပ္ဍဲကေၚ်ကာဟံၚ်ကံၚ်၊ ဇြေန်ကျေန်၊ တိဗိတ်၊ ထာဲဝါန်တအ်ဂှ် ညးတအ် အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ မဟာမိတ်ဇၞော်ဇၞော်ဟွံမွဲမဂး ဟွံလောဲရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ လအိတ်သၞာံတုဲကၠုၚ်ဏံ ညးတအ်ပံၚ်တဲ ကဵုရာတ်သာတုဲ ပကတ်ပကေၚ်ကွတ်ပၞာန်ဇၞော်ဇၞော်ကီု၊ သၞာံဏံ သမ္မတၜါဍုၚ်ဂှ် ဆဵုဂဗညးသကအ် ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်အိုဝ် လာမ်ပေတ်က္ဍၚ်ဂှ်တုဲ လလောၚ်တြးပတိတ်လဝ် လိက်လလောၚ်တြးဇမၠိၚ် မနွံမသုန်လ္ၚီမလိက် ပ္ဍဲဖေဖဝ်ဝါရဳ(၄)ဂှ်ကီုတုဲ ကော်ဆဴပြိုၚ်ပကာန်ဏာကဵုအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်အမေရိကာန်တအ် ပြာပြာကတ်တ်အိုတ်ရ။ ဣဝွံဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ် ဍုၚ်ရာတ်သာ ကလိဂွံအဟံက်ခိုဟ် ပ္ဍဲအရာဂံၚ်ဖျေံသဂုတ်သွာတ် ဂွံနိမိတ်ဗဒှ်ပဋိပက္ခယူကရိၚ် ဒှ်မာန်ကီုရောၚ်။ ပေဲါပြိုၚ်ပ ကာန်အကြာဂကောံဇြဟတ်ဍုၚ်တအ်ဂှ် ဂတဏံဇၞော်နူဏံဏီဒှ်မာန်ရ။
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် မူဟိုတ်ကြုက်ဟွံထံက်ဂလာန်ရာတ်သာ လုပ်သီခရာၚ်မဳယျာကီု၊ ဟွံစၟတ်သမ္တီဍုၚ်တၟိၜါကီုဂှ်တုဲ ဂွံမံၚ်ကၠေံလဒေါဝ်၊ ကဵုကသပ်လညာတ် ညံၚ်ဂွံစကာနဲကဲၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်တုဲ ဂၠာဲသွဟ် ပ္ဍဲကောံဓရီုကံၚ်သဳဂီုကၠီုယူအေန်ရော။ တၚ်တုပ် စိုတ်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ညးတအ်ကဵုရာတ်သာဂှ် နွံမံၚ်117ဗဳလဳယာန်ပြၚ်ဂှ်တုဲရ။ စပ်ကဵုယူကရိၚ်ဝွံဂှ် ပရေၚ်ပို်န်ဒြပ်ကူသာန်ဗၞိက်ညး တအ်ကဵုယူကရိၚ် သၞာံ2020ဂှ် နွံမံၚ်စှ်သုန်အသၚ်ဃဲယံၚ်(ဗဳလဳယာန်)ပြၚ်ရောၚ်။   တုဲပၠန် ယဝ်ရညးတအ်ကေတ်စ လ ပါ်ရာတ်သာပေၚ်ၚ်မဂး ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ညးတအ်ကဵုအမေရိကာန်တအ်ကီု၊ အဳယူတအ်ကီုဂှ် လီုလာ်အာမာန်ရောၚ်။ မံၚ်လဒေါဝ် ညိညဂှ် သာမံၚ်သွက်ဍုၚ်ညးတအ်ရ။ ရာတ်သာလေဝ် ပေၚ်စိုတ်၊ ယူက ရိၚ်လေဝ် ဟွံဒက်စိုတ်၊ ဍုၚ်ပလိုတ်တအ်လေဝ် ဂၠာဲသၞဟွံဂွံကွေံကွေံရ။ ကွတ်ပညာမံၚ်လဒေါဝ်သာ်ဏံ ပ္ဍဲက္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ်နွံမံၚ်ကီုဟာ။ 
ပဋိပက္ခဍုၚ်ယူကရိၚ်ဝွံ အတိုၚ်တၠပညာကြုက်မွဲတၠမဟီုပါ်ပဲါလဝ်ဗၞတ်ညိညဂှ်မဂး က္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ် ထေက်ကဵုဒး ဂိုၚ်ကေတ်၊ ယိုက်ဒိုက်ကေတ်လညာတ်မံၚ်လဒေါဝ် ဟွံလျောဝ်ဗက် နေတိုဝ်ကဵုအမေရိကာန်၊ ဟွံဗလးကၠေံရာတ်သာရောၚ်။ ဂလာန်ညးဝွံ ဒုၚ်သဇိုၚ်လဝ်ကဵုအကာဲအရာသာ်လဵုရောမဂး ဍုၚ်ယူကရိၚ်ဂှ် ပယျဵုစပ်မံၚ်ကဵုရာတ်သာရောၚ်၊ လုပ်နွံမံၚ် အဒေါဝ်ဂကောံဇြဟတ်ၜါလပါ်ဂှ်ရောၚ်။ ဍုၚ်ရာတ်သျှာဂှ် ဇြဟတ်ဇၞော်ကီုဒှ် ဍောတ်ကီုဒှ် ဒဒှ်ရကဵုအန္တရာဲကဵုညးတအ်မာန် ရောၚ်ဂှ် ဇကုဇမၞော်ဍုၚ်ယူကရိၚ်တအ် ဒးတီလဝ်ထေက်ရောၚ်။ ဗီုဍုၚ်ကြုက်ဝေၚ်ဏာ ဟီုဏာ ပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ညးတအ် ဟွံကေတ်စလပါ်တေံလပါ်ဏံတုဲ သွက်ကြုက်ဂှ် ယီုသာအာရ။ ညးတအ်ဟွံထံက်ဂလာန်ကဵုရာတ်သာကီု ဟွံကေတ်စ လပါ်ယူကရိၚ်ကီုရ။ ဝၚ်ဍုၚ်ကြုက် ကေၚ်ဒှ်လဝ်ပၞာန်ကဵုခေတ်ကာလသဵုဗဳယိတ်ယူနဳယာန်တေံဂှ်လေဝ် နွံတဴဏီရ။ ဍာံဍာံတေံ ယဝ်ရဒးကေတ်စမွဲလပါ်မဂး ညးတအ်ဒးကေတ်ရာတ်သာဟေၚ်ရ။ ဆဂး ပညာကလုတ်တမာန်ဟီုဂှ် ပၟိက်ဇၞော်တဴဂှ်တုဲ သမ္မတယူကရိၚ်လၟုဟ်ဝွံ ယဝ်ရရံၚ်ကဵုဝှ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဂး ၜတ်မံၚ်ရောၚ်ဂှ် ဗှ်ရံၚ်ဝၚ်ဘဝညးတေံ ပ္ဍဲဝဳကဳပဳယျာမဂး ကၠး ကေတ်မာန်ရ။ ဘဝညးတေံဂှ် ကၠုၚ်နူဗွိုၚ်ကောန်မှိၚ်ဇာတ်၊ မၞိဟ်ကတဵုဂရိုၚ် ဍေံမလျောဝ်ဗက် အာကဵုလညာတ်ဒ ယှ်တှ် ပဝ်ပျူဠာတအ်မွဲရ။ အကာဲအရာဝွံ တုပ်မံၚ်ကဵုသမ္မတအမေရိကာန် ဒေါနေဝ်ထရာမ်ညိညကီုရောၚ်။ အစောံစရာဲ ဂွံတတ်ကၠောံအခက်အခုဲဍုၚ် ယူကရိၚ် ပ္ဍဲညးတေံဟၟဲဒှ်မာန်ရောၚ်။ 
သမ္မတယူကရိၚ် မဒှ်ကောန်ဂကူရာတ်သာ ဒးဂြိပ်ဒဴတိတ်အာရာတ်သာဂှ် အခိၚ်တ္ၚဲဏံ ၜိုန်ရပရိုၚ်မဳဒဳယျာဍုၚ်ပလိုတ်တအ် ဟွံချူဗၟံက်ကီုလေဝ် ပၠန်ဂတးယူကရိၚ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် ဒုၚ်လဝ်သဇိုၚ်ကဵုအကာဲအရာဏံရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ပ္ဍဲယူကရိၚ် လညာတ်ဍုဟ်မၠေံကောန်ဂကူရာတ်သာတအ် ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်မစံၚ်ဗဂဵုပၟတ်ပဋိပက္ခဝွံရောၚ်။ မွဲလပါ်တေံဂှ် သမ္မတ ဒဳမဝ်ကရိတ်အမေရိကာန်ဂှ်လေဝ် တိုန်ကၠုၚ်နကဵုရမျာၚ်ကရေဲ ဒစဵုဒစးကဵုရာတ်သာကီု ရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ဗီုသမ္မတ ဒေါနေဝ်ထရာမ် ဆက်ဆောံခိုဟ်ဆာဲကဵုရာတ်သာဂှ် ခေတ်သမ္မတဂျောဗာ်ဒေန်ဏံ ဍေံဟွံဒှ်သာ်ဂှ်ရ။ အခိၚ်ညးဒှ်ကၠုၚ်ဒုတ တိယသမ္မတ ပ္ဍဲသၞာံ၂၀၁၄တေံဂှ်လေဝ် ကေၚ်ဆဵုဂဗလဝ် စပ်ကဵုရာတ်သာ လုပ်သီလဝ်ဒေသခရာၚ်မဳယျာကီုရောၚ်။ ဇကုသမ္မတအမေရိကာန်ဂှ် ဟီုသောၚ်ကလးပရိုၚ် ဗီုကတဵုဒှ်ပြံၚ်လှာဲမံၚ်ပ္ဍဲယူကရိၚ်ကီုရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲစိုတ်သမ္မတပူတေန်ဂှ်လေဝ် သွက်ဂွံအုပ်ဓုပ်အာဍုၚ်ရာတ်သာလအ်အ်မာန်ဂှ် ညးဒးကၠောန်သ္ပသာ်ဝွံကီုရောၚ်။
 သမ္မတဖဳလေပ်ပါၚ်လၟုဟ် ကေၚ်ဟီုလဝ်ဂလာန်နွံရ။ ရံၚ်ကေတ်မဂး ညးဒးဒုၚ်ကဵုဇြဟတ်ဓရိုဟ်ကဵုအမေရိကာန် စပ်ကဵု ကေၚ်ကာဂွံထိၚ်ကၠေံဍုၚ်ကြုက်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ ဍုၚ်ကြုၚ်တၟာဏံဂှ် ကဵုညးဒစဵုဒစးကီုဟာ၊ ယဝ်ရဒစဵုဒစးကဵုကြုက်ဂှ် ဍုၚ်ညး သာ်လဵုဒှ်အာမာန်ရောဂှ် ညးတီရ။ ကာလလဆောဝ်ညးဒစဵုဒစးကဵုကြုက် သီုအမေရိကာန်ရောၚ်။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ကာလဍုၚ် တဳမဝ်ဗၟံက်ဗၠးၜးတိတ်တၟိတၟိဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ပၠန်ဂတးညးတအ် မဒှ်သမ္မတကၠာအိုတ်ဂှ် ညးသ္ပအဓိကတုဲဆဵုဂဗကဵုက္ဍိုပ်သ ကိုပ်အေန်ဒေါနဳရှာရောၚ်။ ၜိုန်ရက္ဍုဟ်မၠေံအေန်ဒေါနိသာကီုလေဝ် ဆဂး ရံၚ်ကဵုဂီုကၠီု ကေုာံ ဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညးတုဲ ညးဒးရုဲစှ်သာ် ဂှ်ရောၚ်။ လညာတ်နဲကဲဏံ ပ္ဍဲက္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ် နွံညိဟာဂှ် အဲဟွံကၠးကေတ်ရ။ 
ပ္ဍဲကဵုဂလာန်တၠပညာကြုက် မဗတိုက်ဖအောဝ်လဝ်ဂှ်တုန်၊ နကဵုယူကရိၚ် ထေက်ကဵုဒးဆဵုဂဗတက်ကျာကဵုရာတ်သာ ဗွဲတိုက် ရိုက် ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵု နူ ကောံဇြဟတ်တၞဟ်တအ် မွဲအဆံၚ် ကော် face to face ရောၚ်။ ဂလာန်ဗတိုက်ဖအောဝ်ညးဝွံ စှေ်စိုတ်လောန်ရ။ ပ္ဍဲကဵုဌာနပရိုၚ်ဂၠးတိတအ် ဟီုတဴနွံပၠန်ဂှ် ပ္ဍဲပ္ၚံက်ဏံ ရမျာၚ်ကောန်ဍုၚ်ယူကရိၚ်တအ်ဇေတ်တ် ဟွံမိၚ် ကေတ်တုဲ ရမ်သာၚ်မ္ၚးမ္ၚးတအ်သၟး ဂွံမိၚ်ကေတ်မံၚ်ရောၚ်။ အရာဝွံ ပိုဲကံက်ကေတ်အဓိပဲါသာ်လဵုမာန်ရောမဂး၊ ပဋိပက္ခ ယူကရိၚ်ဂှ် ဍေံကၠောအ်ထၞာန်အာ ညံၚ်ရဴပၟတ်ဂြိုပ်ဂှ်တုဲ ညးဂှ်ဒှ်ကမၠတ် ညးဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ထ္ဍေၚ်ကမၠတ်ဂှ် ပါ်ပဲါဝါတ်အာရ။ ပၠန်ဂတး ယူကရိၚ်တအ် သာ်လဵုမဟီုတုဲ အလဵုအသဳယူကရိၚ်တအ် သာ်လဵုမဟီုရောဂှ် ပိုဲတအ် ဟွံဂွံမိၚ်ကေတ်တုဲ ဂွံမိၚ်မံၚ်ရမ် သာၚ် သမ္မတရာတ်သာကဵု အမေရိကာန် ကေုာံ နေတိုဝ်တအ်သၟးရ။
ပရေၚ်ဇီုလပိုက် ဍေံမဒှ်လလေၚ်ဍုၚ်ဂကူဍောတ်ဇၞော်တအ်ဂှ် စွံလဝ်ကၠာ၊ တၠုၚ်လအာယူကရိၚ် ဒးဆဵုဂဗမံၚ်တ္ၚဲဏံဂှ် တုပ်မံၚ် ကဵုပိုဲတအ်တၟာဂလိုၚ်ရ။ ပၞာန်ဗၟာဂှ် ညးတအ်နွံလပါ်ကြုက်ကဵုရာတ်သာ၊ အေန်ယူဂျဳဂှ် နွံလပါ်အမေရိကာန် ကေုာံ မဟာ မိတ်အမေရိကာန်ဂှ်တုဲ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် လ္ၚဵုနွံလပါ်တေံ၊ လ္ၚဵုလပါ်ဏံရ။ ဆဂး ဂကောံလ္ၚဵုကဟဳထောံတုဲ ရုဲစှ်ကေတ် လညာတ်မံၚ်လဒေါဝ် ညံၚ်ရဴဂကောံလပါ်တိဍာ်သၟဝ်ကျာ ကေုာံ အေန်သဳအေတအ်လ္ၚဵုရ။ တိဍာ်မန်ဟွံဒှ်ပၞာန် တိဍာ်က ရေၚ်တအ် ဒှ်ပၞာန်၊ မဳဒဳယျာမန်တအ် မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဂွံ၊ မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဒးဂြိပ်ဒဴရ။ ရဲကေတ်စလပါ်ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ညံၚ်ရဴပဲါဒုဟ် ဟွံလောဲသွာကီု၊ ဟွံဗၠးအစောကီု၊ ရဲဒစဵုဒစးတအ်လေဝ် အန္တရာဲဟွံဍောတ်ရ။ လညာတ်အကြာက္ဍိုပ်သကိုပ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ ပၠန်ဂတးဂကူမန်တအ်လေဝ် ဒှ်မံၚ်ပိကဵုပန်ကီုရ။ 
ဂၠးတိပိုဲတ္ၚဲဏံ ပရေၚ်ပြိုၚ်ပကာန်အကြာကြုက်ကဵုရာတ်သာမွဲလပါ်ကဵု အမေရိကာန်၊ နေတိုဝ် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ်မွဲလ ပါ်ဂှ် ကၠးကၠး ပိုဲတအ်ဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရ။ ဗီုပြၚ်ကြုက်၊ ရာတ်သာ၊ အမေရိကာန်၊ နေတိုဝ်တအ် ပလှေ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲဂှ် ပိုဲတအ် ဟွံတီလဝ်ကၠာမဂး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိဂှ် ဂွံဗ္ၜမ်ဍေံဟွံလောဲသွာရ။ ပိုဲဒးဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပဝ်လဇြဳဍုၚ်ဂကောံဇၞော်ပန်တအ်ဂှ်တုဲ လ္ၚတ်အာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိပိုဲမဂး ကၠိုဟ်လောဲသွာမာန်ရောၚ်။ ဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပဝ်လဇြဳပန်က္ဍိုပ်တအ်ဂှ်တုဲ ဂၠးတိပိုဲ ပြံၚ်လှာဲ အာမာန်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ဟီုမာန်ရ။ ဍုၚ်ကိုဝ်ရဳယျာသၠုၚ်ကျာ ကေုာံ ဂျပါန်တအ်ဂှ် ဒၞာဲလ္ၚဵုညးတအ် ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ညးတအ်တုဲ ၜိုန်ရဟွံမိက်ပါ်ပဲါကြုက်ကီုလေဝ် ဆဂး ဒစဵုဒစးကဵုဇြဟတ်ဓရိုဟ်မဟာမိတ်အမေရိကာန်ဟွံမာန်ရ။ နေတိုဝ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုညးတအ်တုဲ ဟွံမိက်ဒးဓယံက်အမေရိကာန်တုဲ မိက်ဂွံက္ဍိုက်ပ်သဳကၠဳကေၚ်ကာအေန်ဒေါ-ဖသဳဖိက် ရဳဂျေန် ကော် Indo-Pacific Regionကီုရ။ 
ဂၠးတိဏံ ယြဴဍုၚ်လဵုမွဲဟွံဟီု ယဝ်ရဇၞော်ပြိုၚ်ပကာန်ကၠုၚ်မဂး နကဵုအမေရိကာန် ဒးပဒေါံကၟိုၚ်ဖျေံရောၚ်။ ဍုၚ်ရာတ်သာလေဝ် ကြဴနူသဵုဗဳယိတ်ယူနဳယာန် သရိုဟ်အာတုဲ သိက္ခာညးတအ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏံအောန်စှေ်အာ၊ မုက်ဍောတ် မတ်သဝ်၊ ညးတၞဟ်တအ် ဖျဝ်အဆံၚ်တုဲဆက်ဆောံ၊ ဂကောံနေတိုဝ်တအ် စိုပ်ဇိုၚ်ပယျဵုဇကုတုဲ ပၠေတ်မံၚ်ဍာ်ပါၚ်ပ္ဍဲကတောဝ်ဂှ် ဒုၚ်စသိုၚ်ပရေံလောန် မိက်ဂွံကလေၚ်ဂွံဘဝတြေံ ညံၚ်ရဴဂကူမန်ပိုဲ စိုတ်ဟဳသွဝ်မံၚ်ကဵုအေန်ပါယျာမန်ခေတ်ကၠာတေံကီုရ။ ပရေၚ်ဒုၚ်စသိုၚ်စိုတ် သာ်ဝွံတအ်ဂှ် ဍေံဖန်ဗဒှ်မံၚ်ရာသဳဥတုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိပိုဲရောၚ်။
ကြုက်ကဵုရာတ်သာ ဒှ်မွဲဇြဟတ်တုဲ ဍုၚ်ဍောတ်တ်တအ် မံက်ဂတဝ်ဗၠးၜးကၠုၚ်ဂှ် ၜိုန်ရဒှ်ဇြဟတ်စိုတ်ကဵုသွက်ပၠန်ဂတးဂွံဗၠးၜး ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲကီုလေဝ် ဆဂး ဍုၚ်ၜါဝွံ ဒှ်ကၟာၚ်စက္ကဝါ သွက်အလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာတအ်မွဲရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ညးတအ် နွံမံၚ် ထံက်မံၚ် ဂလာန်ဏီမဂး ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ဂံၚ်သီမံၚ်အဝဵု ဒဵုတွဵုကဝ်ဂှ်တုဲ အပါအမေရိကာန်၊ အဳယူတအ်လေဝ် ညးတအ်ဟွံဒးဖေက်ရ။ ယဝ်ရဒးဟီုပတောံဥပမာမဂး သၟိၚ်နာဲဝၚ်ဇၞော်မသုန် မအုပ်ဓုပ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲဂှ် ညးတအ်ဂွံလဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ၜါတၠတုဲရောၚ်။ ဖျေံညး သကအ်ဟွံစှေ်ရ။ ဂလာန်သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာ နာဲဇြဝ်မေန်ထောန် ကေၚ်ဟီုကၠုၚ်လဝ်ကြံၚ်ၚ်မ္ၚိုဟ်ဟ် နွံမွဲသာ်ဂှ်တုန်၊ ယဝ်ရဒး ဖေက်မံၚ်ဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော်တအ်ဂှ်တှေ် ဍုၚ်ဗၟာညးလေဝ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲဂၠးတိဏံဟွံသေၚ်ရောၚ်။ 
ဍေံနွံမွဲသာ်ဂှ် ဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ် ဗတိုဟ်ဗမ်မဂး မၞိဟ်တအ်ချိုတ်ရ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် စကာက္ၜၚ်ကျာတုဲပန်သၠေက်မဂး မၞိဟ်တအ် ဒှ်လလေၚ်ရ။ ဆလအ် ပၞာန်ဗၟာ ကေတ်ဇၞးကုအေန်ယူဂျဳမာန်ရော၊ ဆလအ် အေန်ယူဂျဳကေတ်ဇၞး ကံၚ်သဳ ပၞာန်ဗၟာမာန်ရော၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာပရေံဂလိုၚ်တေံ၊ အေန်ယူဂျဳပရေံခိုဟ်ဂလိုၚ်ဏံ ဂလာန်သၟာန်မြဴသာ်ဝွံ စွံလဝ်ကၠာ၊ တ္ၚဲဏံ ကောန်ဍုၚ်ပိုဲ စုတိချိုတ်အာမွဲစိတၠ၊ ဍုၚ်ကွာန်သ္ၚိဌာန် လေၚ်ဒိုက်အာ ဂလိုၚ်လဵုဂှ်ဟေၚ် မိက်ဂွံသၟာန်တီကၠာရောၚ်။ အခိၚ်ကာ လပိုဲဍောတ်တ်တေံ ကေၚ်ဗှ်လ္ၚတ်ကၠုၚ်ပရိုၚ် စပ်ကဵုပေဲါပၞာန် ပ္ဍဲယူဂေါသဠာဗဳယျာဂှ်တုန်၊ “အနိဌာရီုပေဲါပၞာန်- ဇကုဟွံမွဲကဵုက္ဍိုပ်၊ က္ဍိုဟ်မသက္ကုဇကုတအ်” ဂှ် ပေဲါပၞာန်ညးတအ် လလမ်ကၠုၚ် ၜိုတ်၂၇သၞာံဂှ် အခိၚ်တ္ၚဲဏံ ကလေၚ်ဒှ်ကၠုၚ်ညိညပၠန်ရ။ ပေဲါပၞာန် ဍုၚ်ပိုဲဂှ် ညံၚ်ရဴပၟတ်နရက် ဝေၚ်ပၠိုတ်ဟွံမွဲဂှ် ကောန်ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ဍေံဒှ်မံၚ်ညံၚ်ကောန်နရက်ဂျိုၚ်ၚ်ရောၚ်။ မဟာဝါဒဳဂ ကူဗၟာတအ်ဂှ် ဒှ်အဓိကမၞိဟ်စုတ်မံၚ်သၞပရက်ပၟတ်နရက်ဂှ်ရောၚ်၊ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲပၞာန်ဍုၚ်ညးတအ်ဂှ်လေဝ် မဟာဝါဒဳ သာပ်တအ် ဒှ်ၝောံလတေၚ်ဍေံကီုရောၚ်။ ဓဝ်သၟိၚ်စှ်ဟွံမွဲမဂး ဍုၚ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳလေဝ်ကဵုဒှ် ဒဳမဝ်ကရေဇြဳဟွံသေၚ်လေဝ်ကဵုဒှ် ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ကလိဂွံတသိုက်ဟွံမာန်ရ။ ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၃၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

==မအာတ်မိက်နကဵုညးလွပ်သီုဖ္အိုတ်သွက်ဂွံမၚ်မွဲလိက်ပတ်မန်==
ကာလချူလိက်မန်မ္ဂးလ္ပကွက် &quot;ရ&quot; နကဵုခ္ဍံက်လိက် &quot;္ရ&quot; ညိအဴ။ ယဝ်ရဆက်ချူအာအတိုၚ်တဏအ်တှ်ေသ္ကဵုအခိုက်ချူလိက်ဘာသာမန်ပိုဲမလီုလာ်အာမာန်ရောၚ်။ ဥပမာ ကာလချူ (မ္ၚဵု) ကွက်  &quot;ရ&quot; တှ်ေရမျာၚ် (မ ၚေ) ဟွံတိတ်ရ၊ တိတ်ဆၜိုတ်ရမျာၚ် (မ ရေ) ဟေၚ်ရ၊ ဟိုတ်နူ ကွက်လဝ် &quot;္ၚ&quot; ဟွံသေၚ်တုဲမတိတ်အာရ (ရ) ဟေၚ်ရ။ ကာလချူ (လ္ၚတ်) ကွက်  &quot;ရ&quot; တှ်ေတိတ်ရမျာၚ် (လ ၚတ်) ဟွံတိတ်ရ၊ တိတ်ဆၜိုတ်ရမျာၚ် (လ ရတ်) ဟေၚ်ရ။ စွံသတိညိအဴ၊ ကၠောမန်ပိုဲ။ ယဝ်ရနွံပၟိက်တၚ်ဂလာန်သၟာန်မ္ဂး နကဵုအကံက် [[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:咽頭べさ|Dr.Intobesa]] ဂှ်သၟာန်ကေတ်မာန်ရအဴ၊ တၚ်ဂုန်ဗွဲမလောန်နကဵုမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရအဴ။
* စရၚ်မိက်လိက် ကွက် &quot;္ရ&quot; တုဲချူလဝ်: [[ကမ္မတဳ သိုင်ခၞံ ဘာကောန်ဂကူမန် (ကွာန်လှာ)]]၊ [[ကမ်နိရာဲ]]၊ [[ကလော်မန်ဂမၠိုၚ်]]၊ [[ကအ်ကျာ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ကအ်ကျာ်]]၊ [[ကျာ်ဗတာၚ်၊ ကၠအ်သတ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်မုဟ်ဍုၚ်]]၊ [[ကျာ်မနုဟဝ်၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[ကျာ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်မုဟ်နာင်]]၊ [[ခၞိင်ဖရင်နံင် ဍုင်ဗဂေါ]]၊ [[ဂကောံစဳပျးဖောအ်ဗြေဝ်မဟာဇန်]]၊ [[ဂလာန်အာစာပဏ္ဍိတ]]၊ [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ကအ်ဗိန် ဘာဇၞော်]]၊ [[ဂျိဂှ်ၚိုတ်လဝ် ထဝ်ဂှ်ကလာတ်ပတိတ်]]၊ [[ဂွံအခိၚ်ကဵု ကေတ်အခိၚ်]]၊ [[ဂွံအခိၚ်ကဵုကေတ်အခိၚ်]]၊ [[စၟတ်သမ္တီဒဴပၞာန်ဗၟာဒက်လဝ်ကျာ်ပိကေုာံဝၚ်ဗၟာဂစိုတ်မန်]]၊ [[တက္ကသိုလ်အပါ]]၊ [[တံင်ပိုအ်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]၊ [[တၠဂုဏ်အ္စာအာနန္ဒ]]၊ [[ထဝ်မန် (ဥက္ကဋ္ဌဇၞော် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ)]]၊ [[ဒ္ဂေတ်ဝတ်]]၊ [[ဓါတ်ပံင်ကောံ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်လ္ဂုင်]]၊ [[ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် သၞာံ ၂၀၂၀တအ်]]၊ [[ပရေံဂှ်ထေၚ်ခိုဟ် ညးသပ္ပရိုဟ်ဂှ်ထေၚ်ဗၠေတ်]]၊ [[ပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန်]]၊ [[ပလိုတ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ကြေဝ်ဏာ]]၊ [[ပါန်သာ၊ နာဲ]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိစူဠဝဝ် သကုတ်−၁)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိစူဠဝဝ် သကုတ်−၂)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိပါဲစိုတ် သကုတ်−၁)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိမဟာဝဂ် သကုတ်−၂)]]၊ [[ပြကိုဟ်စရာဲဗုဒ္ဓဘာသာ ကၞပ်(၁)]]၊ [[ပြကိုဟ်စရာဲဗုဒ္ဓဘာသာ ကၞပ်(၂)]]၊ [[ဗညာအံင် (သကိုပ်ဂဳတ)]]၊ [[ဗော်ညဳသၟဟ်မန်]]၊ [[ဗော်ဍုင်မန်တၟိ]]၊ [[ဗော်သင်ပံက်ဗ္တောန် လိက်တၟအ်မန်]]၊ [[ဘဝဗၠာဲ]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်ခလံက်ခပြု]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်ဝါဂၠံင်]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် တန်ဒေါဝ် တံၚ်ပိုအ်]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ပွိုင်တိုက်ဝင်ဒုန်]]၊ [[မဟောဟ်သဓ၊ဇာတ်]]၊ [[မာံဝိုတ်တိုန်ဘာ]]၊ [[မေန်နဲသိုဝ်]]၊ [[မ္လစ်သာ၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[ယှိုဲသဳခုင်၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[လိက်ခၞိင် ကျာ်ယှိုဲသဳခုင်]]၊ [[လောကသိဒ္ဓိ]]၊ [[လျးသာသနာ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ဝါခရူ]]၊ [[လွဳအံင်၊ နာဲ]]၊ [[ဝင်ဓါတ်ကျာ်မုဟ်တဴ]]၊ [[ဝါဗ္ၚကၠံသွဝ် မုက်ဍောတ်မတ်သဝ်]]၊ [[ဝဳရ၊တၠဂုဏ်]]၊ [[သင်ကၠံ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်သင်ကၠံ]]၊ [[သဗ္ဗညု၊ ကျာ်စေတဳ]]၊ [[သိပ္ပံပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်]]၊ [[သိယဵု၊ ကျာ်စေတဳ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်ထဝ်]]၊ [[သုတကဵု ဂျဵုကာ]]၊ [[သၞေဟ်ဗဒဝ် ကွာန်တြေံ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]၊ [[ဟံသာကဵုနန်ထဝ်]]၊ [[အခိုက်ကၞာသၟာဒွက် ဗီုစိုပ်ကၠုၚ်ဌာန်ဒူရာ]]၊ [[အာရှ]] 
:ဆေၚ်စပ်ကဵုမုက်လိက်တဏအ်သီုဖ္အိုတ်ပိုဲတံပလေဝ်ပလေတ်တုဲယျ၊ လက္ကရဴတှ်ေနကဵုညးလွပ်တံသီုဖ္အိုတ်လ္ပဆက်ချူ ကွက် &quot;ရ&quot; (္ရ) အိုတ်ညိအဴ။ သွက်ဂွံမၚ်မွဲထိၚ်ဒက်အာဲကၟာဲလိက်ပတ်မန်၊ ဒုၚ်ဂုန်အာတ်မိက်ဏာနကဵုညးလွပ်တံသီုဖ္အိုတ်ရအဴ။ (သတိ။ ။ပိုဲတံဒုၚ်ဂုန်အာတ်မိက်လဝ်ကီုလေဝ်ဟွံသ္ပဂရုဆက်ကၠောန်သ္ပဒၟံၚ်သာ်တဏအ်ရတှ်ေ၊ သွက်ဂွံစဵုဒၞာထိၚ်ဒက်လိက်ပတ်မန်နကဵုညးမသ္ပပွဗၠေတ်ဒးတၟာတ်အကံက်ရောၚ်။ ပရေၚ်အဲဂွိၚ်ဒၟံၚ်ကဵုလိက်ပတ်မန်ဂှ်လေဝ်သ္ပကရုဏာတုဲကၠိုဟ်စိုတ်ကဵုညိအဴ)။--[[ညးလွပ်:Intobesa.bot|Intobesa.bot]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Intobesa.bot|ဓရီု]])  ၁၀:၂၂၊ ၂၀ ဂျူလာင် ၂၀၂၅ (+0630)

== ကလေင်စၟဳစၟတ်လဝ် သက္ကရာဇ် သၞာံ ဒတောဝ်ဨကရာဇ်မန် ဂဇအ်နန် ==
ကလေင်စၟဳစၟတ်လဝ် သက္ကရာဇ် သၞာံ ဒတောဝ်ဨကရာဇ်မန် ဂဇအ်နန်

&lt;nowiki&gt;#&lt;/nowiki&gt;သၟိင်ဝါရောဝ် (မဂဒူ)

         တဳလမၞုံကုပိုန်ကျာ်တြဲ ဒှ် ၈ ဝှ် စိုပ်မုဟ်တၟံ ပ္ဍဲမုဟ်တၟံဝွံတုန် ပပဓါန်ကဵုကလော်သုမ ဍေံအာကေတ်နင်တၟအ်ကမုမွဲ ကဵုကျာ်ဂဇအ်၊ သၠအင်ဒိုင်ဒစာံတၞး သီုကၞာင် ကၠုင်ဗ္ဒန်လဝ်သဗ္ဗညုတုဲ ကျာ်ပျးဒိုဟ်လဝ်။

        စုတိအာနူဂှ် က္တဵုဒှ်ကောန်ညးကအ်ဝါန်၊ နူသွတ် မိသ္တိက်လဝ်ပ္ဍဲဂဒူ ကနှံက်ကျာဂွံပ္တိန်နာမွဲပတိဟာတုဲ လသာစိဟ်ကၠုင်ထာန်ဂှ်ပၠန်။ ပဟိုတ်ဂှ် မဂဒူ ညးမ္ဂး။ သမာလမိတ်သှ်လဝ် သၟတ်ဝွံ သ္ပိုင်အကာသ သ္ဒဟ်ဨကရာဇ်။ ဇၞော်ဒှ်အာဗၠာဲတုဲ ဒှ်ဇမၞော်ဒလေင် ၁၆၀ စိုပ်က္ဍိုပ်ဒဵုမွဲ ကောန်ဒလေင်မွဲယဲအာ ဇကုဒြဟတ်ဇၟူမွဲဒလေင်ဂှ်ပင်ယိုက် ပ္ၚောအ်အာဍုင်သုက္ခောဒါယ။ တမ်သၞာံ သက္ကရာတ်တိုန် ဂဂဵုဂတးပန်စုတ်ဒလေင်ဒကုတ်အာ ပ္ဍဲပၞး ဗအ်မွဲဒတုံစိဟ်ပါဲပလိုတ် ဗအ်မွဲဒတုံစိဟ်ပါဲဗၟံက်ဂှ်အာၜိုတ်ကေတ်ရ။ ပသာန်လျးလလဳမဒြေပ်ဂှ် ညံင်ပြာသာတ်ထဝ်ရ ပ္ဍဲမတ်မညာတ်။ အာသှ်ကဵုဗမၞးမွဲနွံကဵုပညာ၊ လာပ်သၠုင်ဒတဴပူဇဴအဲတုဲအဲသှ်ကဵုရ။ ခနှဂှ်ပညာဂွံအခေါင် ဒုန်မွဲသၠုင်ဒတဴၜတ်ကေတ်တုဲ ယာတ်ထမှိင်က္ဍိုပ်ဂှ်ဂြောပ်ဖျိဟ်သြန်ရုပ်စိင်မွဲ တိုန်စွံလဝ်ဝွံ အဲပူဇဴအစာရ။ ဗမၞးခါမမိင်ညာတ်ပတဴအသဝ်၊ ဟာဲကောန်မန် မပတၠကုသဵုမပြဲနူညးရောင်၊ ပသ္ကဵုယိုက်ဒလေင်ရော ဒေဝတဴလဝ်စိုတ်တုဲ ပပန်ဒကုတ်ကၠေံဒလေင်ရောင်။ လ္တူက္ဍိုပ်ညာတ်ရုပ်ပြာသာတ်ဂှ် လတူက္ဍိုပ်တၟံနန်ပြာသာတ်က္တဵုဒှ်ဟွံလအ်ရ။ ပပူဇဴသြန်ရုပ်စိင်ကဵုအဲဝွံ ဂမာစိင်မခစကၠာတုဲ ညိမခစသၟိင်ရ။ သာ်ဝွံသၟာနိမိတ်သှ်လဝ်။ 

        ဇကုမွဲဒိုအ်ဒၟံင်ဍုင်သုက္ခောဒါယ ကောန်ဒလေင် ၁၆၀ ကလေင်စဴအာရ။ ဇကုတဴပ္ဍဲရုင်စိင်၊ တၠညးသုက္ခောဒါယစိဟ်ဗဵုစိင်ပျတ်၊ သုင်ဍာ်ဒဂံင်တုဲ တ္ၜောဟ်ဖျိဟ်ဒးစုတ်ခတ်မွဲလမးတိုန်။ ဟာဲကောန်မန် ဝွံခတ်မွဲ၊ မင်ဗၠာဲဇအ်သဝ်လောပ်အာၜိုတ်ကေတ်ခတ်ဂှ်ရ။ မင်ဗၠာဲအာရာန်မခါကဵုယဗြဴသေံ၊ ခတ်မွဲမကီု လပုဟ်တဲမွဲမတုက်ကေတ်ရ။ မိင်ဂလာန်ယဗြဴတုဲ လပုဟ်တဲတလေတ်ဍာ်ပါင် စလံက်စုတ်ဒေါဝ်မခါ လးဒပှ်တုဲကွဟ်ကေတ်ရ။ ယဗြဴညာတ်ပွမင်ဗၠာဲဝွံတုဲ ပတဴအသဝ်။ ဟာဲကောန်မန် မတီဝဳပရာက္တဵုပြဟ် ၚုဟ်ဂၠု မသ္ဒဟ်ဨကရာဇ်ယိုက်စၞန်တဲမွဲရ။ 

ဒေဝတဴပၠောပ်စိုတ်ဒးသမိတ်လဝ် မင်ဗၠာဲဒြာတ်စုတ် ဇနော်တၞံခါမွဲတၞံ မွဲသ္ဂန် ဇလိင်ဍေံပန်ဟတ်။ သၟိင်သုက္ခောဒါယ ညာတ်တုဲသၟာန်ညးမတဵုဂှ်ရော၊ အဲဍိက်မတဵု ခတ်မွဲတၠတိဇနော်မထ္ၜးဂှ်ရ ရာန်ဂွံမခါမတဵုလဝ်ရအဴ။ မခိုဟ်စရ တၠညးဂး။ တ္ၚဲသဳဗပေင် ဂိတုအသာတ် မင်ဗၠာဲမွဲ စၚိန်တၞံခါ တိုန်တွာဲတၠညးသုက္ခောဒါယရ။ ကောန်မန်ဝွံ ဆခတ်မွဲကီုဒတုဲမြမဝ်အဲဂလိုင်ဝွံခနှံဒှ်။ ဟာဲကောန်မန် ဒၟံင်ပ္ဍဲမုက်ကၠတ်အဲရ။ ပတွဵုနူဂှ်တုဲ က္တဵုပြဟ် ၚုဟ်ဂၠု၊ ဟွံဟိုတ်မာဲ သၟိင်သုက္ခောဒါယ သညာတ်ပတိပတ်သာ်ဝွံတုဲ အလုံဝင်ဖအိုတ်ဇိုန်ကဵုပဝိုင်ရ။

သၟိင်သုက္ခောဒါယ အာဝေင်စိင်၊ ကောန်သၟိင်သုက္ခောဒါယ မေဏင်သောဲဍာ ဂှ်ဒဒှ်ေဒယှ်အာ၊ ဖေက်ညးတီညာတ် ဒကိုပ်ပၞာန် ၄၀ ဒက်ဖံင်၊ သ္အာဒုင်တၠညးဂးတုဲ စိုတ်ဒှ်မွဲတုဲ ကၠောံအာပါဲသင်ပလိုတ်ရ။ ညး ၄၀ ဒှ်စိုတ်မွဲတုဲ ဗက်ကၠုင်ကရောမ် မဂဒူကီုရ။ တြဳဇှ်ကုသဵု ညးဟွံဗက်ထက်ကၠုင်စိုပ်ထာန်ဒမံင်ဇကုရ။ 

        နစလဳစလးဇကု ညးမတဴထာန်ရးပးအိုတ်သီု၊ နဓနသံဝိဘာဂ၊ ဝါစာသံဝိဘာဂ၊ ပၠောပ်လဝ်သကေံတဲတုဲ စိဟ်ဗ္ဒဟ်မတ်လမၠီု၊ နဥပါဲဇကုမဆိုက်ဗ္ဒက် ကေတ်ဇၞးကဵုသၟိင်အလဳမာ တုဲ ကေုာံအစာပိ - အစာကါဝေါက် ဂးမွဲ၊ အစာဂေါသြ ဂးမွဲ၊ အစာဒဂဵုမှာသၟိတ် လေဂးမွဲ၊ အစာသေံ မန် ဗမာ အစာတအ်ဝွံမဆိုက်ဗ္ဒက်ပ္ဍဲဗိုတ် ၃၊ ဗေဒင် ၄ ညံင်မဂြင်လဝ်ကီု၊ တဴပ္ဍဲဒလောအ်ဗ္တောန်အစာတံဝွံတုဲ အတိုင်အစာတံဝွံဟီုလဝ် ဒိတ္ထဳနက္သတ် သၞာံဝွံခိုဟ် ခနှံဗ္ဒဟ်ဍုင်ကွာန် ညံင်ကမၠိုင် ကမာမၞုံကဵုဗလာဲရ။ 

ကဵုၚးပ္တန်ဂအာင်ဍုင် အဒိမၚးကၠာ ကၠန်မွဲဇၞော်ကၠးမဆဵု၊ ဍုင်ဝွံသ္ဒဟ်သၞိဟ် က္ၜင်ဂၠိုင်သန်ဂတ၊ ၚးအာဂတဂှ် ဆဵုကၠမွဲပၠန် သၟိင်ပသၟိင်သန်ထာန်ဝွံဂံင်သ္ကာတ် ဟွံဇမိုက်ကဵုသတြုရ။ ဇနးမပြဲသ္ဂောံရ၊ အစာတအ်သှ်လဝ် ပ္ဍဲသက္ကရာတ် ၆၄၉ ဂိတုမာ် ၉ မၟံက် တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ လက်မကဝ် မယိုက်ဒယိုင်မြမေမဍာ်။ ကာလဂှ် ဗြဴမွဲသီုလယိုင်ဂဝ်ဂၞဴတလာဲသော် ကၠုင်ဇမဳက္တိုင်ဂှ် ဇကုဍေံဒတုံစိဟ် ဒွံ(ဇီုဒး) ဒယိုင်ဆီဍေံပရာတ်တိုန်ဒှ်ဇြုံ ၈၊ ဇြုံ ၇ ချိုတ်ပ္ဍဲဍုင် ဇြုံမွဲဇက်တိတ်တုဲဟွံညာတ်ရ။ ညာတ်လၟိတ်ဂှ်တုဲ အစာတအ်မသှ်လဝ် သၟိင် ၇ ဒတောဝ်ပသၟိင်ပ္ဍဲထာန်ဝွံ၊ မွဲဒတောဝ်ဂှ် သ္တိတ်အာနူဍုင်ဝွံတုဲ သ္ပသၟိင်ထာန်တၟေင်ဗွဲဒိုဟ်ပလိုတ် အစာတအ်သှ်လဝ်ရ။ ပလိုတ်တၞံဇြဲမွဲတၞံ နွံဒေဝတဴဇြဲ ၇ ညးဂး။ 

        သၟိင်မဂဒူတုန် ကၠာဍုင်မတ်တၟဟတုဲညိ စဳရေင်တမာဲဇမိန် သီုလိက်ရာဇာသာန် စကာကလုတ်ဥဒုတ် ကဵုတိုန်တွာဲတၠညးသုက္ခောဒါယ၊ အာတ်ကြိယာပသေက် သီုယၟု၊ သၟိင်ဗြတေဇ တၠဍုင်သုက္ခောဒါယ ကာလမမိင်လိက်ရာဇာသာန် သၟိင်မဂဒူ ဂမာန်ဇကုသ္ဂောံဒှ်သၟိင် အိုဟ်တၟိုဟ်စိုတ်ဗွဲမလောန် စင်ခြင်ကဵုအမာတ် ၄၀ တုဲ ကြိယာပသေက် ၅ သာ် စဳရေင်၊ ပူဂဵုမွဲတၞောဝ်ဒတောဝ်ဨကရာဇ်ဟသေင် နအနုဘဴကုသဵုရောင် ညံင်ဒဇူစိဟ်နူလတူအကာသကီု ယၟုဂှ်တက်တဆိပ် ပ္တဴလဝ်လ္တူအကာသ ၇ ဟတ်တုဲကဵုပလံင်ဖျိဟ်ရ။ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၄၉ ကီု သၟိင်ခနှံဍုင်လေဝ်တုဲ ကေုာံကောန်သၟိင်သုက္ခောဒါယ မေဏင်သောဲဍာ ဂှ်ဒုင်ရာဇာဘိသေခ ဒုင်ယၟုသၟိင်ဝါရောဝ်၊ သၟိင်ဒဇူစိဟ်နူလတူအကာသ မိဂ္ဂး။ သၟိင်ဂှ်ပသၟိင် ၃ သၞာံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၂ ကေုာံညးမၞုံပညာ ဂမှဳ ဗမၞး ဒကိုပ်ပၞာန်ဇမၞော်သၟတ် ခနှံလဝ်ဓမ္မသာတ်အပၠေတ် သ္ဂုတ်စဝါတ်သတ္တံဂမၠိုင်၊ သၟိင်ဂှ်ခနှံဓမ္မသာတ်တုဲ သၟိင်အဒိထာန်လဝ် - သ္ဂုတ်စွာတ်ဝွံ သတ္တံမိင်တုဲ လ္ပပဝါတ်ဂါတ်ကေုာံရင်သကအ် ဝါဒသ္ကဵုဟဲအာ တုဲဇဟာန်သမိန်ဗွဲမဂၠိုင်က္တဵုဒှ်၊ သၟိင်စမိန်စမာန်ထာန်ဝွံ သ္ကဵုရပ်စပ်ဒလောံဗ္တောန်ညးဂမၠိုင်အဓါန်ဂၠိင်သ္ၚောဲ၊ သာ်ဝွံရဟွံကဵုဒှ်မ္ဂး ပြကိုဟ်အဲမကနှံလဝ်ဝွံ ကဵုဗ္ဒန်အာညိ သၟိင်အဒိထာန်လဝ်၊ စဳရေင်တုဲ ပ္ဍဲတာန်ဆံင် မနွံရုပ်ကသူမစိစောန်ထၜုတ်လဝ်ရ။

        နူဂှ်ပိသၞာံဂတ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၅ စိင်ဗ္တာင်သၟိင်သုက္ခောဒါယမွဲ ဍာ်ဇၞော်ဍိုက်ကၠုင်သွး ညးဂွံတုဲတွာဲသၟိင်သုက္ခောဒါယ၊ ဇကုညံင်တောဝ်ချဵုဗၜန် ဒြင်ညံင်သဗသမ္ၚိတ်၊ သော်ကၞေင်ညံင်အံင်မုဲ၊ ကာပ်ပါင်ညံင်ညးမဖျောန်လဝ်ဍာ်ကြေက်၊ သၞေမ်ညံင်သြန်၊ မှ်သၞေမညံင်အခဝ်ဇာင်ၚုညးမစဳလဝ်ကီု၊ ဂတာဇိုင်တဲဗကေတ်ညံင်သာ်ဆုန်၊ ဂဍောင်မတ်ဗကေတ်ညံင်ကလောံမၞိက်၊ ဗတညံင်ပၞိက်ပၟဝ်။ 

        သၟိင်သုက္ခောဒါယ ဂွံပ္ကင်ရင်ဍုင် ၉ သၞာံ အယုက်စိင်ဂှ်ဒှ် ၁၉ သၞာံ၊ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၅ စိင်ဗ္တာင်စိုပ်သုက္ခောဒါယ၊ ၁၉ သၞာံဂွံပတၠ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၆၄ စိင်ဗ္တာင်ဟွံရပ်ကမတ်(ဟွံစချောဲ)၊ ကော်နင်အစာစိင် ၚေဝ်ရံင် လက္သန်ယဲဟမွဲ၊ စိင်ဝွံသၟိက်အာဒၟံင်ထာန်တၟေင်ရောင်။ သၟိင်သုက္ခောဒါယ ကဵုထောံကမတ်ဍုင်ယောနက၊ ကမတ်ဍုင်အယုဒ္ဓယပုရ၊ ကမတ်ဍုင်ပဘာလရး၊ ကမတ်မတိမ(မတ်တၟ)၊ ကမတ်သုက္ခောဒါယ။ ကမတ်မတိမ စိင်ဗ္တာင်ရပ်။ သၟိင်ဗြဍဳဇ ခါမညာတ်မိပ်စိုတ်ပူမှ်၊ ဒကိုပ်ပၞာန် ၄၊ ဗဵု ၄၀၀ ကဵုပလံင်ဖျိဟ်ကုသၟိင်ဝါရောဝ်။ 

ဂွံစိင်ဗ္တာင်တုဲ စဳရေင်ထာန်ဆံင်လေတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဂှ်ကီု ပၞာန်သၟိင်ဟဝ်ဇက်စိဟ် ပ္ဍဲဂိတုမာ် ဗဵုမွဲကိုတ်ကဵုတြဴလက် စိင်ချေံဗွဲမဂၠိုင် ကၠုင်တ္ၚီုမတ်တၟသ္ပဍုင်ဇကု သီုကောန်ဗြဴဇက်စိဟ်ကၠုင်ဖျိဟ်ဒၟံင်ဒပ်။ ပ္ဍဲခၞဂှ် သၟိင်ဝါရောဝ် ဍိုက်စိင်ဗ္တာင်ဇက်တိတ်အာ မသက္ကုဇမိုက်(ဟွံဖေက်) ဒေါဝ်ပၞာန်ဟဝ်ဂမၠိုင် ဗၠးလောပ်အာ၊ စိင်ချေံဗဵုလဗး အပေါတ်လွဟ် ဗၞုဟ်ခြပ်တ္ၚ ဗွဲမဂၠိုင်။ ထဝ်သြန်ဟတီကဵုလမိဟ် ပစှ်စွံမွဲစွံ ဗဵုပၞာန်ဗၠးစိုပ်ဍုင်ဇကု၊ မိင်ပရိုင်ဒယှ်သၟိင်ဝါရောဝ်။ ဇၟာပ်ဍုင်ဒးပလံင်စမာဲဇမိန်အိုတ်။ 

        ပတွဵုနူဂှ် ဍုင်မတၟဂၠိုင်ကဵုစိင်ချေံ ဗဵုလဗးဂၠိုင်သန်ဟေင်၊ သၟိင်ဝါရောဝ် ညာတ်ဒဒိုက်သနာသၟိင်ဟဝ်သီုဗဵုဂမၠိုင် ဒဇပ်ဇတဝ် ထောံကြိယာပတ်သာဓနတုဲ ဒြေပ်ဒဴဟဒှ်ဖျိဟ်က္ဍိုပ်ပါန်လမျီု၊ ခါသၟိင်ဝါရောဝ်မညာတ်တုဲ ဂတကျာ်ဂတသင် ပလဝ်သစ္စရ။ “သ္ပတမ်နူတ္ၚဲဝွံသ္အာဂတ ကမိန်ဍုင် ပိုန်ဟာန် ယာန်ဗဍိုက်ညး ယဝ်အဲလွဵုအသဳညး လ္ပကဵုအဲဒးရာဒနာမိက်ညိ။ လ္ပကဵုဒးအာပဝါတ်ဂါတ်ကဵုညးညိ။ ပိုန်ဟာန်အဲ လွဵုအသဳကမိန်ဍုင်အဲလေဝ် ပကဵုညးဒသိုင်ဏာမာန်ညိ၊” သာ်ဝွံပလဝ်အဒိထာန်တုဲ ပ္တုဲကုသဵုဒက်ကျာ်မဟ်သၟိင်ကျာ် ၈ ထာန်၊ ကျာ် ၁၆ ထာန်၊ ကျာ်က္ဍိုပ်ဒဵုပန်၊ ကဵုသေဌဳ သမ္ၚေဟ် သ္ဂံင်သ္ဂဴတအ်သီုသၟိင်၊ ပတုဲကုသဵုယိုက်ဒိုက်သာသၞာ ဇဇၞော်ပၟဝ်အာဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ဓါတ်သော် ၆ တၞုင် ပ္တိုန်က္ဍိုင်ရပ်ထဝ်၊ ညးရးနဳဂီုဂမၠိုင်က္တဵုဒှ်ကရုဏာ၊ ညးဒိုက်ကဵုဒြပ်ဟုံမှာစုတ်တံ ကဵုဗွိုက်လတက်ညံင်ကောန်ပ္ဍဲစြိုဟ်ကီု၊ သၟိင်ဝွံမင်မွဲတဴရ။ 

        ကၠာဟဒှ်သၟိင် အယုက် ၄၀ သၞာံ၊ ပသၟိင် ၁၉ သၞာံ၊ အယုက် ၅၉ သၞာံ အာစိုပ်အနိစ္စဓဝ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၆၈ သၟိင်ဝါရောဝ် အာစိုပ်အနိစ္စဓဝ်။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၀:၄၇၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== ကိစ္စယိုက်ဝန်ပၞာန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် သၠုင်ပတေင်ပတိုန်မွဲအဆံင်ပၠန် ==
ကိစ္စယိုက်ဝန်ပၞာန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် သၠုင်ပတေင်ပတိုန်မွဲအဆံင်ပၠန်

မယံင် (ဍုင်မန်)

ပရေင်ယိုက်ဝန်သ္ပပၞာန်ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် ကေတ်ဒၟံင်ဓဝ်ပလိုဟ် ကဵုကေတ်ဒၟံင်ဩန်၊ ကဵုဩန်တုဲ လိင်ကေတ်ဒၟံင်မၞိဟ်ဂှ် ဟွံလုပ်ကဵုသၞောဝ်ဥပဒေ သ္ဂးတုဲ နူကဵုအလဵုအသဳတၠအဝဵုပၞာန်တအ် ဟွံကဵုအခေါင်ရ။ 

စပ်ကဵုကိစ္စညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဝန်သ္ပပၞာန် ပရေင်ကဵုကေတ်ဒၟံင်ဩန် သွက်ဂွံလိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးဂှ် ဗၠေင်ဒၟံင်ကဵုသၞောဝ်ဥပဒေယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ်တုဲ “နဲဂွံ နဲကေတ်” ပတိတ်လဝ်ပၟိင်ရ။

သ္ပဟိုတ်နူပတိတ်လဝ်ပၟိင် “နဲဂွံ နဲကေတ်” ဂှ်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး ပ္ဍဲဍုင်မန် ပရေင်ရပ်တံင်မၞိဟ် သွက်ဂွံယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ် တေင်ဂြတ်ကၠုင်ဒၟံင်နွံရ။ 

ပ္ဍဲဒေသဍုင်မန်ဂှ် အလဵုအသဳတၠအဝဵုတအ် သ္ဂောံကေတ်ဗီုပ္ဍဲဒေသရးဂကူဗၟာတုဲ မၞိဟ်ဒးအလန် ဒးယိုက်ဝန်သ္ပပၞာန်အတေင်ဂှ်လေဝ် ဒှ်ဂဝိင် ဖေက်ၜက်တိတ်အာ ပ္ဍဲဂကောံပၠန်ဂတးတအ်၊ ဖန်အလန်တုဲ ဂွံကဵုဂၠံက်မာဲဂှ်လေဝ် ဒှ်ဂဝိင်ကဵု ပရေင်ဒစဵုဒစး ထတ်သ္ကာတ်အာတုဲ ကေတ်လဝ်ဓဝ်ပလိုဟ် ကဵုကေတ်ဒၟံင်ဩန်၊ ဗက်ကေတ်ဒၟံင်ဩန်ပ္ဍဲသ္ၚိတုဲ စၞးဂှ် လိင်စုတ်ဒၟံင်မၞိဟ်ဂကူဗၟာတအ်ရ။

ဗီုပြင်ဏံဂှ် ဒှ်ဒၟံင်ညံင်ရဴကူသာန်သွံရာန်မၞိဟ်ရောင် အမာတ်ကၠတ်ထဝ်လ္ၚဵု သဳကၠဳပတိုန်ထ္ၜးကၠုင် ပ္ဍဲကောံဓရီုကၠတ်ထဝ် နွံကၠုင်ဂှ်တုဲ ပရေင်ကဵုကေတ်ဩန် သွံရာန်မၞိဟ်ဂှ် နူကဵုအဆံင်လတူတေံ ဟွံကဵုအခေါင်ရ။

ကဵုကေတ်ဩန်တုဲ ရာန်လိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးဂှ် ဟွံကဵုအခေါင်တုဲဂှ် လၟိဟ်မၞိဟ်ဒးကေတ်ဂှ်လေဝ် ညံင်ဂွံပေင်မာန် ကဵုလဝ်စၞောန်ပၟိင်သာ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်မၞုံတာလျိုင် ဒးဂၠာဲဗပေင်သ္ပပၞာန်တအ် သၠုင်ပတေင်ပတိုန်မွဲအဆံင်တုဲ ဒးဗက်ရပ်ဒၟံင် မၞိဟ်အဝဲလုပ်အဝေါင်သ္ပပၞာန်တအ်ရ။

“ပရေင်ဗက်ဩန်ပ္ဍဲကွာန်တုဲ လိင်စုတ်ဒၟံင်မၞိဟ်ဂှ် နူကဵုကဆံင်လတူတေံ ဟွံကဵုအခေါင်ရ၊ ပရောဏံဂှ် နူကဵုအမာတ်လ္ၚဵုတအ် သဳကၠဳကၠုင် ပ္ဍဲကဵုကၠတ်ထဝ်လတူတေံတုဲတှ်ေ ပရေင်ကူသာန်သွံရာန်မၞိဟ်ဂှ် ဒှ်မံင်ညံင်ရဴ သွံစမၞိဟ်၊ ပရောဏံမံက်အာတုဲတှ်ေ ကဵုဩန်တုဲ လိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးဏံဂှ် ဍေံတအ် ကၟာတ်ထောံ ဟွံကဵုအခေါင်ရပုဟ်၊ လၟိဟ်ၜိုတ်ဍေံဒးကေတ်ဂှ်လေဝ် ညံင်ဂွံဂွံ ဍေံစၞောန်လဝ်ဗီုဂှ် ဒှ်ဗီုဂှ်တှ်ေ ရဲညးတာလျိုင်သၟဝ်ဏံဂှ် ဗီုဂွံဂှ် ဒးဖန်ရ၊ ဒၞာဲဒးရပ်ဂှ် ရပ်ကေတ်ဏောင်၊ ဒၞာဲ ကော်ကေတ်ဂွံတှ်ေ ဍေံကော်ကေတ်ဏောင်၊ ဒၞာဲဒးဂၠံက်မာဲတှ်ေ ဍေံဖန်ဂၠံင်ဂၠံက်မာဲဏောင်၊ မွဲဒေသကဵုမွဲဒေသ ဟွံတုပ်ပုဟ်၊ ဗီုဍေံပြေပြံင် ဗီုဍေံဖန်ဂွံဂှ် ဍေံဒးဖန်ရ” သာ်ဝွံ ညးဆက်စပ်ကဵု အမာတ်ကၠတ်ထဝ်မန်မွဲတၠ ဟီုထ္ၜးရ။

ဟိုတ်နူစၞောန်ပၟိင်တိတ်ကၠုင်သာ်ဂှ်တုဲ ဍုင်မန်ဂှ် ပရေင်စၟဳစၟတ်တေင်ဂြတ်ကၠုင်တုဲ ပရေင်ရပ်တံင်ဓဇက်ဒၟံင်သၟတ်တအ်လေဝ် ကတဵုဒှ်ဂၠိုင်တိုန်ကၠုင်၊ ဒေသရပ်တံင်ဓဇက်သၟတ်တအ်လေဝ် သၠဲလးတိုန်ကၠုင်ရ။

ပရေင်ရပ်တံင်ဓဇက်မၞိဟ်အဝဲစိုပ်တအ် တေင်ကြံင်ကၠုင်ဂှ်တုဲ လ္ၚဵုဂှ် ဂွံပရိုင်လေဝ်နွံ၊ လ္ၚဵုဂှ် ဟွံဂွံပရိုင်တုဲ ၜက်အာ ဒၞာဲပကောံပၞာန်တၟိနွံရ။ လ္ၚဵုဂှ် ဂွံမိင်ပရိုင်ဂတာပ်တဲတုဲ ပညဳသၠာဲကဵုဩန်ဂၠိုင်ဂၠိုင် ဗၠးကၠုင်လေဝ်နွံရ။ 

သ္ပဟိုတ်နူပတေင်ရပ်တိုန် သၟတ်ဒးယိုက်ဂၠေင်ပၞာန်တအ် တေင်တိုန်ကၠုင်ဂှ်တုဲ ပရိုင်ဒးဒုင်ရပ်ဂှ် အတေံ အဏံ မိင်မံက်ကၠုင် ရုသံင်ဒၟံင်အဆက်ဆက် က္တဵုဒှ်ကၠုင်ရ။

ကိစ္စညးဍုင်ကွာန်ဒးယိုက်ဝန်ပၞာန် (ဗၟာ) ဂှ် အတိုင်သၞောဝ်ဥပဒေမ္ဂး ဇၟာပ်မၞိဟ်အဝဲစိုပ် (၁၈) သၞာံ တြုံဗြဴဟွံသှ်ေ ဇၟာပ်မၞိဟ် ဒးယိုက်ဂၠေင်ဖအိုတ်ရ။ ဆဂးဂှ် ပ္ဍဲဒေသကောန်ဂကူ ကောန်ဍုင်အရင်တအ်မ္ဂး ကေတ်လဝ်ဓဝ်ကၠိုဟ်ခၠင်တုဲ ဗက်ဩန် လိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးအိုတ်ရ။

ညးဍုင်ကွာန်ဍုင်မန်တအ်ဂှ် ဒးကဵုဩန်သောင်ဍေံ မၞိဟ်ဟွံဒးအာတှ်ေတုဲ သၞောတ်ဏံဂှ် ဒးစိုတ်ဂၠိုင်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ကဟဳ ကၠတ်ကဵုဒၟံင်ဩန် ဗီုညး ဗီုညးတုဲ လိင်စုတ်ဒၟံင်မၞိဟ်စၞးအိုတ်ရ။

“ဒးကဵုကေတ်လှုဲဂှ် ပိုဲမၞိဟ်ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဒုင်တဲမာန်မံင်ရ၊ မွဲဂိတု (၁) လက် (၁) လက်ဘာ်၊ လ္ၚဵုဂှ် ဒဵုကဵု (၂) လက် ဒးလေဝ် နွံမံင်၊ ပိုဲညးဍုင်ကွာန်တအ်ဂှ် ဒးကဵုလှုဲ မၞိဟ်ဟွံဒးအာ မုဟွံဒှ်ပုဟ်၊ လှုဲဂှ်ကၠောန်ကေတ် မၞိဟ်ဟွံဒးအာတှ်ေတုဲ ဒုင်တဲမာန်မံင်၊ လ္ပကဵုဒးအာတှ်ေတုဲ” သာ်ဝွံ မိယာဲသၟတ် နူဒေသဇြပ်ဗုမွဲတၠ ဟီုရ။

သၟတ်အဝဲစိုပ်ဒးလုပ်ပၞာန်တအ်ဂှ် နူစပရိုင်တိတ် ဇၟာပ်မၞိဟ် ဒးလုပ်ကေတ်တာလျိုင်ယိုက်ဝန်ပၞာန်ရောင်ဗက်ဂှ် ဗီုညးကဵုညး ပါဲဓလေတ်တိတ်အာဍုင်မ္ၚး ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ သၟတ်ဗွဲမအောန်ဂှ်ဟေင် သှ်ေဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်/ကွာန်တအ်ရ။

နူကဵုအလဵုအသဳတၠအဝဵုတအ် ပတေင်ဂရတ်ပတိုန် ကိစ္စဒးယိုက်ဝန်ပၞာန် ပ္ဍဲဒေသဍုင်မန်တုဲဗက်ဂှ် သၟတ်သှ်ေဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်/ကွာန်လ္ၚဵုတအ်လေဝ် ထပ်ပါဲဓလေတ်ဒၟံင်ပၠန်တုဲ သၟတ်သှ်ေဒၟံင် ဂတာဍုင်/ဂတာကွာန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ်ဟေင် ဒးဒုင်ဒၟံင်ဘဲ ပရေင်ကရေပ်ဂရတ် ကိစ္စဒးယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ်ရ။

ပရေင်ကိစ္စညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဝန်ပၞာန်ဏံဂှ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် ၜိုန်ဟွံဒးဂၞပ်စိုတ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်ဒးဒၟံင်သၟဝ်တဲ အလဵုအသဳတၠအဝဵုတအ်တုဲ “ပါဲဟွံဂွံ ဒိုအ်ဟွံဗၠး” ဒးဒုင်ဒၟံင်ဘဲအိုတ်ရ။

ဒဒိုက်သၞာညးဍုင်ကွာန် ဒးလုပ်ယိုက်ဝန်ပၞာန် (ဗၟာ) ဏံဂှ် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်တအ်လေဝ် တာဒၞာကဵုဟွံမာန်၊ ဂကောံပၠန်ဂတးတအ်လေဝ် စဵုဒၞာကဵုဟွံမာန်၊ အလဵုအသဳသွာင်မ္ၚး (အေန်ယူဂျဳ) လေဝ် ဟံင်ပြာ်ကဵုဟွံမာန်ရ။

ပေါဲပၞာန် အကြာဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ကဵု ဂကောံပၠန်ဂတးတအ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဂွံဒုင်ဒဝ်ဗတိုက်ပၞာန်မာန်ဂှ် တင်အဓိက ဗပေင်ကၠုင်ဒြဟတ်ပၞာန် နကဵုသၞောဝ်ဥပဒေ ညးဍုင်ကွာန်ဒးယိုက်ဂၠေင်ပၞာန်ဏံတုဲ သၞောတ်ဏံဂှ် သွက်တၠအဝဵုတအ် ဒှ် တင်ပၟိက်ကိစ္စဇၞော်မွဲတုဲ မွဲအဆံင်တုဲမွဲအဆံင် သၠုင်ပတိုန်ဒၟံင်အသိင်နွံရ။

လၟုဟ်မ္ဂး ပံက်ဂွံကွတ်ပၞာန်သဇိုင် လၟေင် (၂၇) ရတုဲ မွဲလၟေင်မ္ဂး လၟိဟ်ပၞာန်တၟိ (၅၀၀၀) တၠ ညံင်ဂွံဂွံဂှ် နကဵုနဲကဲသွာင်ဇဳ တၠအဝဵုပၞာန်တအ် ကော်ကေတ်၊ ရပ်ကေတ်၊ ရာန်ကေတ် ဗီုဂွံ ဗီုကေတ် သၠုင်ဒၟံင်အသိင်နွံရောင် ပတိုန်ထ္ၜးဏာရ။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၀:၅၀၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== အကြီုသပုန် ==
အကြီုသပုန်
=======

( နကဵုဍိုပ်လိက်Rebel yell: Arakan Army leader speaks to Asia Times
အ္စာပရိုၚ် BERTIL LINTNER သၟာန်သွဟ်တက်လဝ်ကျာကဵုသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ထောန်မျာတ်နာၚ် ညးမဒှ် ဍိုပ်သ္ကိုပ် ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ် (AA)တုဲ ပ္တိုန်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲလိက်ပရိုၚ် Asia Times နဘာသာအၚ်္ဂလိက် နွံစၟတ်တ္ၚဲ ဂျာန်နဝါရဳ ၁၈၊၂၀၂၂ ဂှ် သွက်ဂကူမန်ပိုဲ ညးမိက်ဂွံဗှ်ဗီုမန်တအ် ဂွံဗှ်မာန် ရန်တၟံတုဲ ကၠာဲပ္တိုန်ထ္ၜးကဵု နလၟေၚ်ဝေါဟာဟီုအရေဝ် ညံၚ်ဂွံကၠိုဟ်လောဲသွာရ။) 

ဇျေၚ်မာဲ- သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော်ထောန်မျာတ်နာၚ် နွံအယုက် ၄၃ ဝွံ ဒှ်ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၠန်ဂတး ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာ အယုက်ဍောတ်အိုတ်၊ ဂွံပေဲါအံၚ်ဇၞးဂၠိုၚ်အိုတ်မွဲတၠရ။ ဒပ်ပၞာန်ညးအာဂတပၠတရဴမံၚ် ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ် (အေအေ) ဂှ် စဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၉ တေံတုဲ နူကဵုမၞိဟ်မွဲဇျောပ်ဍောတ်ဂှ် ဇၞော်ဂေါဝ်တိုန်တုဲ ဒှ်ကၠုၚ်ဒပ်ပၞာန်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်နွံကဵုဇြဟတ်ထတ်စောမ်မွဲ ပ္ဍဲဍုၚ်မလီုလာ်စာ်ထောၚ်မံၚ်နကဵုပၞာန်ရ။

ပေဲါပၞာန် အေအေ ဗ္တိုက်ကၠာအိုတ်ဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၂ ဒှ်ပ္ဍဲတိဍာ်ကချေၚ် ပံၚ်တောဲကဵု ဒပ်ပၞာန်ကချေၚ် KIA တအ်ရ။ လက်ကရဴဏအ် လုပ်ပေဲါဗ္တိုက် ရီုဗၚ်ဒပ်ကဝ်က MNDA နွံဒိုဟ်ဧသာန် ဍုၚ်သေံဇၞော်တေံရ။ နူဂှ်တုဲ ဗဒှ်သပုန်ပ္ဍဲဍုၚ်ရခေၚ်၊ မၞိဟ်ကဵုလ္ၚီတိတ်ကၠုၚ်ပံၚ်ကဵုညးတအ်အိုတ်ရ။ 

ဟိုတ်နူဒေါံပန်ပှော် မ္ၚးစေဝ်ပၞောန် သၞာံ ၂၀၂၀ ဂှ်တုဲ ပရေၚ်ရုသံၚ်က္တံၚ်က္တဴ၊ ပကီုပရာပ်ဂှ် ဟွံဆဵုပ္ဍဲဍုၚ်ရခေၚ်ရ။ ဟိုတ်နူပၞာန်သီအဝဵုနူဖေဖဝ်ဝါရီ ၁ ဂှ်တုဲ ပရေၚ်ရုသံၚ်က္တံၚ်က္တဴ၊ပကီုပရာပ်တအ်ဂှ် က္တဵုဒှ်အလုံဍုၚ်မွဲ ဒၞာဲတၞဟ်တၞဟ်တအ်ရ။ အကြာပွဳပွိုၚ်ကျာသောပ်ဒၟံၚ်ဂှ် အေအေကဵု ယူအေလ်အေ တအ် ဒက်ပ္တန်တိုန် ပြိုၚ်ပ္ကာန်အုပ်ဓုပ် သိုက်သိုက်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး ပွိုၚ်ဍုၚ်ရးဗွဲမဂၠိုၚ် ဗွဲတၟေၚ်သ္ကုတ်ဒေသသၟဝ်ကျာ တအ်ဂှ် ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ညးတအ် ဂေတ်မံၚ်ရ။

Asian Times သၟာန်- ပေဲါရုဲမာဲ ၂၀၂၀ တေံတုဲ ခြာဟွံလအ် နူကဵု က္လိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်ဒေါံပန်ပှော်မ္ၚးစေဝ်ပၞောန်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတုဲ ရးရခေၚ်ညိၚ်ဝတ်မံၚ်ကွေံရ။ ဆဂး ဒၞာဲဒေသတၞဟ်တအ်ဂှ် ရုသံၚ်မံၚ်တုဲ ဓရ်ၜိုဟ်လလမ်ဂွံလဝ်ဏအ် ဍေံတန်တဴ လလအ်လဵုမာန်ရော၊

ထောန်မျာတ်နာၚ် သွဟ်- ဒေါံပန်ပှော်မ္ၚးစေဝ်ပၞောန်ဂှ် ဍေံဟွံညိၚ်ဝတ်ကွေံပုဟ်။ ပိုဲဒးဗကေက်ကၠုၚ်လဝ် ၜုန် ရပ်လဝ်သၞာ်တုဲရ။ ဒေါံပန်ပှော်ဏအ် တန်တဴလလအ်လဵုရောဂှ် ကေတ်ဟွံဒးချိုတ်ပၠိုတ်ပုဟ်၊ ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵု ၜါလ္ပာ်တုဲ ဒေါံပန်ပှော်မၞုံကဵုအဓိပ္ပဲါဂှ် ပိုဲလေဝ် နွံပၟိက်မံၚ်ရ။

SAC ကံၚ်ဇြဳအုပ်ဓုပ်ဍုၚ်ဂှ် လုပ်မံၚ်ပေဲါဗ္တိုက်ပ္ဍဲမုက်ပၞာန်ဂးကီုလေဝ် ဍေံတအ်ဗ္တိုက်မံၚ်နကဵုဗျူဟာတြေံ ဗီုတမၠာတေံဟွံသေၚ်ရ။ ဟိုတ်နူပိုဲဂ္ဇအ်လဝ် ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ပိုဲ နကဵုသွာၚ်စဳရေၚ်ဂဗုတ်၊အကံက်အခေါန်၊ဌာနဂီုကၠီုညးဍုၚ်ကွာန်ကေုာံ ဗီုပြၚ်ဒက်ပ္တန်အလဵုအသဳနာနာတအ်ဂှ်တုဲ ဍေံတအ်ဟွံပေၚ်စိုတ် ဒှ်မံၚ်ဒေါသဂှ် ပိုဲတီမံၚ်ကီုရ။

သၟာန်- ပရေၚ်ဆက်ဆောံကဵု ဂကောံဒပ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တၞဟ် ဒပ်ဂကောံမဟာမိတ်သၟးဟွံသေၚ် သီုကဵုဒပ် ကရေၚ် ကေအေန်ယူ၊ ဒပ်ကရေၚ်ဍာဲ ကေအေန်ပဳပဳ၊ ဒပ်သေံဇၞော် RCSS နာဲတအ် ဟွံဒှ်လဝ်ကောန်ဂကောံတအ်ကီုဂှ် အကာဲအရာနွံဗီုလဵုရော

သွဟ်- ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ်ပိုဲဂှ် ပံၚ်တောဲကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ကဵု ဂကောံမဟာမိတ်ကောဒေံ၊ ဂကောံမဟာမိတ်သၟဝ်ကျာတအ်တုဲ ဆက်ဒှ်မံၚ်ကောန်ဂကေံာ FPNCC ဖိုဟ်ရ။ ကဵုဂကောံကောန်ဍုၚ်အရၚ်တၞဟ်တၞဟ်တအ်လေဝ် ဆက်ထိၚ်လဝ်ပရေၚ်ဆက်ဆောံ ခိုဟ်မံၚ်ဖိုဟ်ရ။

သၟာန်- နူကဵုသီအဝဵု ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁ သၞာံတုဲကၠုၚ်တေံတုဲ ခါတ်အကာဲကေတ် အစောန်စရာဲ SAC ကံၚ်ဇြဳအုပ်ဓုပ်တအ် ဇၟပ်ဒိုဟ်ဇဳတုဲ ဒးသ္ၚဳဂၠိပ်မ္ဂး မုအကာဲအရာနွံဗီုလဵုရော၊ ပေဲါတက်ကျာ ဒှ်မာန်မဏီဟာ၊ ဗီုဂှ်ဟွံသေၚ်တှ်ေ ပေဲါဗ္တိုက်ရပ်လွဟ်ဏအ် မွဲဂၠံၚ်ရ ဆက်အာဂတတေံဂွံ ဗီုဂှ်ဟာ။

သွဟ်- သၞောတ်ပရေၚ်ထတ်ယိုတ်လီုလာ်မံၚ်တုဲ ပရေၚ်ပိုန်ဂြပ်လေဝ် သုတ်စှ်ေတသိုတ်စှ်ေမံၚ်ဣရ။ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွါန်ပၠန်လေဝ် ဒးမံၚ်ယဲကျာဣရ၊ SAC တအ် ဖေက်ဂၟံက်လကိုတ်တ္ၚဵုမံၚ်တုဲ ပ္ဍဲဝိုၚ်ကလုတ်တမာန်ဂှ် ဒးဒုၚ်ပဲါတးမံၚ်ဣရ၊ ဒပ်ပၞာန်ဍေံတအ် တြးလဝ်ဒပ် ပ္ဍဲမုက်ပၞာန်တၟာဂလိုၚ်နွံ၊ အလဵုအသဳပၞာန်ဂှ် ဇကုဍေံတအ် ဍေံတအ်စိုပ်မံၚ်လဒေါဝ်ကျာမေလံၚ်ဂှ် ဍေံတီမံၚ်တုဲ ညေအ်ဍေံတအ် ဟွံဂံၚ်ဗၠေတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ ( ဗၠေတ်ကဵုအခိုက်ညိ စှ်ေဟဂှ်ရ) ။

ဇုက်ဟရှ်ေ ကဵုအမိၚ် ဍေံတအ်ကဵု ဍေံတအ် ကောံကလောံကၠေတ်မံၚ်ဂှ် ကရောန်တိတ်ကၠုၚ်နူပ္ဍဲတုဲ ထကးပြးပိုတ်အာဗက်ဟွံသက်ဂတာပ် ညံၚ်ရဴသၟိၚ်သၞံၚ်အယုက်အိုတ်တုဲ ဟတိုဟ်တိုန်ကီု (super nova ) ကဝေက်ကလှ်တိတ်ကၠုၚ်ပြးဇး ဒှ်မာန်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ဇြဟတ်ပၞာန်ဍေံတအ်ကဵု ဍာ်ဒကေဝ်ဍေံတအ် ဒုၚ်ဒဝ်မာန်ဂှ် တော်ဖဍိုန်လဝ် (ယှအ်လဝ်) ဟွံဂွံပုဟ်။ သွက်အဝဵုဍေံတအ် ဂွံတန်တဴဂှ် ဍေံတအ်ကၠောန်မာန်ဖအိုတ်တုဲ ဍေံတအ် မုဟွံရုဲ ပါ်ပဲါမွဲသာ် ရိုၚ်ဇိုၚ်ကၠုၚ်လေပ်မံၚ်။

ဗီုအကာဲအရာလၟုဟ်ရတှ်ေ ဂွံသဳကၠဳပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ် ဍေံဒှ်ဟွံမာန်ပုဟ် တော်ဆကေတ်ရ။ ဟိုတ်နူဓရ်ဍုဟ်မၠေံညးသ္ကအ် အုပ်ဓလီုလဝ်တုဲ ပေဲါသဳကၠဳဂှ် ဒှ်ပေဲါသဳကၠဳဇေတ်ဍာံပြဟွံသေၚ်တုဲ ဒှ်ဆအယာံမာတ် ဟီုတွံတြးဝါဒပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟေၚ်ရ။

သၟာန်- ပ္ဍဲအခန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ကောန်ဂကူဂှ် စပ်ကဵုဗော်အေန်အေလ်ဒဳတုဲ ဗီုလဵုညာတ်၊ တုဲပၠန်ပ္ဍဲအခန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဒေသ စပ်ကဵုဗော် အေအေန်ပဳ ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်အဓိကရးရခေၚ်ရော ဗီုလဵုညာတ်ရော

သွဟ်- အေန်အေလ်ဒဳလေဝ် ဗီုပြၚ်ဍေံဟွံခိုဟ်ပုဟ်။ ၜိုန်ရဇၞးလဝ်မာဲဂၠိုၚ် ပ္ဍဲပေဲါရုဲမာဲ ၂၀၂၀ တေံကီုလေဝ် ဟိုတ်နူပရေၚ်အာဍိုပ်ဗျုထဴ သီုတေၚ်ဂြတ်တုဲ အနာဂတ်ဍေံတၠုၚ်လအာဟွံခိုဟ်၊ ဗီုညးဍုၚ်ကွာန်တအ် စၟဳစလဝ်ဂှ် ဍေံဟွံဒှ်ကၠုၚ်ရ။ အေန်အေလ်ဒဳဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးကေတ် ညးအာဍိုပ်တၟိရ။ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး သွက်ညးဍုၚ်ကွါန်တအ် ဂွံခိုဟ်စတှ်ေ ဇြဟတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဍိုက်ပေၚ်ကဵုအစောန်စရာဲမွဲ ဒးလုပ်ကေတ်ဒၞာဲမသလးမံၚ်တ္ၚဲဏအ်ဂှ်ရ။

စပ်ကဵု အေအေန်ပဳတုဲ တန်တဴကဵုပေဲါရုဲမာဲ အတိုၚ်ကံၚ်ဇြဳပၞာန်ကဵုလဝ်ကတိပါၚ် ဒှ်ကၠောန် ဟွံဒှ်ကၠောန်ဂှ်ရ။ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် အနာဂတ်ဂှ် ဍေံပရေအ်မံၚ်တုဲ တော်ဆဟွံဒးရ။ သွက်အေအေန်ပဳ အကာဲအရာဍေံဒှ်မာန်မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် ယဝ်ရပေဲါရုဲမာဲ ဟွံမွဲတှ်ေ ဒှ်မွဲပံၚ်ကၠုၚ်ကဵု ULA ဂကောံသၠဍိုၚ်ရခေၚ် ကေုံာ ဗော်တၞဟ်၊ ပူဂဵုတၞဟ်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ။

သၟာန်- တိုၚ်ကဴအန္တိမကၞောတ်တဲ ရခေၚ်နာဲတအ်ဂှ် အခေါၚ်သၠပွးဟာ၊ ဟွံသေၚ်မ္ဂး အခေါၚ်အုပ်ဓုပ်အလဵုဇကုပ္ဍဲဍုၚ်ဖေတ်ဒရေဝ်ဟာ၊ သၞောဝ်ဥပဒေဍုၚ်ဗၟာအနာဂတ်ဂှ် ဗီုလဵုစၟဳလဝ်ရော

သွဟ်- အခေါၚ်ကံကုသဵုပိုဲ ပိုဲဖန်ဖက်ကေတ်ကဵု အဝဵုကၞောတ်အထောဋ်ဂှ် ဒှ်တၚ်အဓိကပရေၚ်ချဳဒရာၚ်ကောန်ဂကူပိုဲရ။ ပ္ဍဲဖေတ်ဒရေဝ်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကောန်ဖေတ်ဒရေဝ်ယှေန် ဗီုဂကူရခေၚ်ပိုဲနွံပၟိက် ဒၞာဲနွံ ဟၟဲ ဒးရံၚ်ကၠာရ။

ၜိုန်ရပိုဲ မိက်ဂွံမံၚ်မွဲစွံကရောံကောဒေံကောန်ဍုၚ်အရၚ်ပိုဲတအ်ကီုလေဝ် အတိုၚ်ကဆံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဍာံပြ ပိုဲနွံပၟိက်ဂှ် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဏအ် ဖျေံကဵုဒၞာဲဝဲါဟွံမာန်ပုဟ်ယဝ်ရဒှ်မ္ဂး နကဵုပိုဲ ဒးဆက်စပ်လုပ်အာဂကောံပွဳဗွိုၚ်ဍုၚ်နာနာ ဂၠံၚ်ပိုဲကဵုပိုဲရ။

သၟာန်- ဒပ်ပၞာန် နာဲတအ် ဇြဟတ်ဇၞော် ၜိုတ်လဵုရော၊ ထိၚ်ဒဝ်လဝ်တိဍာ်ရခေၚ်မာန် ဂလိုၚ်လဵုရော

သွဟ်- နူကဵုစဒက်ပ္တန်လဝ် သၞာံ ၂၀၀၉ တေံတုဲ ပွိုၚ် ၁၃ သၞာံ ပိုဲ ပ္ကတ်ပ္ကေၚ်လဝ် ကောန်သဂံၚ်လၟိဟ် ပိဠက်ဍောတ်ပြၚ် (၃၀၀၀၀) တုဲရ။ ပရေၚ်ကောပ်ကဲာ၊ ထိၚ်ဒဝ်၊နဲကဲပညာ မြက်စောန်တအ်ဂှ် ပ္ကတ်ပ္ကေၚ်မံၚ်ဖိုဟ်လေဝ်နွံ၊ လုပ်မံၚ်ပေဲါဗ္တိုက်လေဝ်နွံရ။ ကောန်သဂံၚ်ပိုဲ ဗၞတ် (၇၀) ဍိုပ်ကၠံဂှ် ပရေၚ်ဆဵုဂဗ ကေၚ်လုပ်လဝ်ပေဲါဗ္တိုက် သ္ကာတ်သ္ကာတ်မြဟ်ြမဟ်နွံရ။ လၟိဟ်ကောန်သဂံၚ်ၜိုတ် မသုန်လ္ၚီ ကဵု တြဴလ္ၚီဂှ် ပိုဲဖျေံလဝ်ဒပ် ပ္ဍဲတိဍာ် မဟာမိတ်ပိုဲနွံရ။ သှ်ေနူဂှ် ပိုဲ ဖျေံလဝ်ပ္ဍဲရခေၚ်တေံရ။

ရးရခေၚ်သ္ကုတ်သၟဝ်ကျာဂှ် ဗၞတ် (၆၀) ဍိုပ်ကၠံ ပိုဲထိၚ်လဝ်နွံကီုလေဝ် လ္ပာ်သၠုၚ်ကျာဂှ် ဍေံအောန်မံၚ်ညိဏီ။ ဒၞာဲလ္ၚဵုဂှ် အကြာပိုဲကဵု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဂွံသက်ပၞောန်တၞဟ်ခြာဂှ် ဍေံဝါတ်မံၚ်ညိ။ ဍေံတအ် ထိၚ်ဒဝ်လဝ်လ္တူဍုၚ်မာန်မံၚ်ဖိုဟ်တုဲ ထ္ၜးဟိုတ် ဒၞာဲဗျူဟာခိုဟ်တုဲ ဂပ်ဝ်ဒးထိၚ်ဒဝ်လဝ် ဂးကီုလေဝ် ပ္ဍဲဒေသတအ်ဂှ်ပၠန် အဝဵုအာဏာပိုဲဂှ် ပိုဲပြုပြေၚ်စဳရေၚ်မံၚ်လေဝ်နွံတုဲ ပရေၚ်ပြိုၚ်ပ္ကာန်နွံမံၚ်ဏီရ။

သၟာန်- ကဵုဒပ် ပဳဒဳအေဖ်တအ် ပရေၚ်ဆက်ဆောံနွံမံၚ်ဟာ၊ ကဵုဒပ်ဒစဵုဒစး ဗ္ဒာဲတအ်ဂှ် တွဵုရးချေၚ်ရော ပရေၚ်ဆက်ဆောံနွံမံၚ်ကီုဟာ

သွဟ်- ၜိုတ်တုဲကၠုၚ်ဂှ်တှ်ေ ပရေၚ်ဆက်ဆောံမံက်မံက်ဂတဝ်ဂတဝ် မုဟၟဲဏီရ။

သၟာန်- ပ္ဍဲအခန်သၟာန်သွဟ်လဝ်ကဵု လိက်ပရိုၚ် Prothom Alo ဘၚ်္ဂလာဒေသ် မပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲဂျာန်နာဝါရဳ ၂ ဂှ် နာဲဟီု ပိုဲသ္ပစၟတ်သမ္တီကဵု အခေါၚ်အရာမၞိဟ်ကေုာံ အခေါၚ်ဒှ်ကောန်ဍုၚ် ရောဟေန်ဂျာတအ်ရောၚ်ဂးလဝ်ရ။ နာဲ မိက်ဂွံဟီုဂှ် နာဲထံက်ဂလာန် ကဵု ညးဒှ်ဒဒိုက် ရောဟေန်ဂျာတအ် ဂွံစဴကၠုၚ်ကဵု အခေါၚ်ဒှ်ကောန်ဍုၚ်ဂှ်ဟာ

သွဟ်- အခေါၚ်အရာမၞိဟ်၊အခေါၚ်အရာဒှ်ကောန်ဍုၚ် သွက်ညးမတန်တဴမံၚ်ရးရခေၚ်အိုတ်သီုဂှ် ပိုဲပစၟတ်သမ္တီကီုလေဝ်  အတိုၚ်အကာဲအရာလၟုဟ် ညးဒှ်ဒဒိုက်တအ် စဴကၠုၚ်မ္ဂး ဒှ်လပှ်တက်ကၠုၚ် သွက်ပရေၚ် ဟွံညိၚ်ဝတ်(က္တဴက္တာန်) မွဲမာန်ရ။ ပရေၚ်ပလံၚ်ဖျဴဗီုလဵုမွဲဟွံဟီု ဒးဒှ်အတိုၚ်ဆန္ဒ ညးတၠခန္ဓတုဲ ဒးကၠောန်အတိုၚ်ဂၠံၚ်လုပ်သၞောဝ် နကဵုဍုၚ်နာနာ ရံၚ်စံၚ်မွဲက္ဆံၚ်ထေက်ရ။

ပြသၞာအဓိက သွက်ဂကူရခေၚ်တအ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂှ် ညးဒှ်ဒဒိုက်တအ် စကာယၟု ရောန်ဟေန်ဂျာ ဂှ် ညးတအ် ဒုၚ်တဲဟွံမာန်ရ။ ဝၚ်ညးတအ် ဒးဒုၚ်ပလီုရောၚ် ညးတအ် ဒးဒုၚ်စသိုၚ်တုဲ ဒှ်မံၚ်ညံၚ်ကဵုပပရေံ ရုန်မဵုကဵုညးတအ်ရ။ ညးတအ်ဂှ် ဒှ်တၠဍုၚ် တန်တဴကၠုၚ် တမ်မူလရ။

လၟိဟ်မၞိဟ် မောတ်သလောန်တအ်ဂှ် လုပ်ကၠုၚ်ဗီုပြၚ်လပှ်နာနာသာ်ရ။ အဓိကဂှ်တှ်ေ အခိၚ်အၚ်္ဂလိက်တအ် အုပ်ဓုပ်လဝ်တေံရ။ ယဝ်ရညးတအ် မံၚ်တန်တဴကၠုၚ်ပ္ဍဲတိဍာ်ရခေၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုတၞောဝ်ဒတောဝ်မ္ဂး ညးတအ် က္လိဂွံအခေါၚ်ဒှ်ကောန်ဍုၚ်မာန်ရ။ ဆဂး ပုစ္ဆာ ထမံက်ထ္ၜးယၟု (ဇကုညးတအ် ညးတအ် ကဵုယၟု ) ဂှ် နွံမံၚ်ပၠန်။

သၟာန်- မောတ်သလေန်၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဟေန်ဒူ၊ ခရေတ်ယာန် ဂွံမံၚ်ညးကအ်မွဲစွံ ဗွဲမၜိုဟ်ဩဟ်မာန် ပ္ဍဲဍုၚ်ရခေၚ်ဂှ် အခေါၚ်အရာဍေံနွံၜိုတ်လဵုရော

သွဟ်- ယဝ်ရမၞိဟ်နူမ္ၚး လ္ပကၠုၚ်ရပ်ဇုက် လ္ပကၠုၚ်အလှ်ေ ဗဇဵုမံၚ်အကြာ မွဲဂကောံကဵုမွဲဂကေံာမ္ဂး ဂွံမံၚ်မွဲစွံဂှ် ဍေံအံၚ်ဇၞးမာန်ရ။ ဍုၚ်ရခေၚ်ပိုဲဂှ် နူကဵု သၞာံ ၁၉၄၁၊ ၄၂ စဵုကဵုစိုပ်သၞာံ ၂၀၁၉ က္ဆံၚ်ညိၚ်ဝတ်၊ ပရေၚ်မၞိဟ်ဒှ်သဟဇာတ ဗီုအခိၚ်တ္ၚဲဏအ်ဂှ် မွဲလှ်ေလေဝ် ဟွံကေၚ်က္လိဂွံဂှ် ပြာကတ်မံၚ်ရ။ အခိၚ်လၟုဟ် ပရေၚ်မၞိဟ်ညိၚ်ဝတ်ကၠုၚ်၊ ပရေၚ်တေၚ်ဂြတ်အကြာမွဲဂကူကဵုမွဲဂကူ ဍိုန်လျအောန်စှ်ေတုဲ ကမၠောန်ပရေၚ်မၞိဟ်လ္ပာ်ခိုဟ်မံက်ကၠုၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ အဵုဣညအ်ဂှ် ဒှ်ပရေၚ်ပြံၚ်လှာဲမံက်မံက်ဂတဝ်ဂတဝ်မွဲတုဲ ပရေၚ်ပြံၚ်လှာဲဂှ် ဍေံဒးစဒှ်ကၠုၚ်နူပ္ဍဲရောၚ်။ 

သၟာန်- လ္တူဂကောံမောတ်သလေန်ညံၚ်ရဴ RSO ကဵုဂကောံ ARSA တအ်ဂှ် ဗီုလဵုနာဲညာတ်ရော

သွဟ်- သီုၜါဂကောံဂှ် ပိုဲ အဆက်အဆောံဟၟဲပုဟ်။ RSO ဂှ် နကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ညံၚ်ကဵုကြံၚ်ဍုဟ်နူ ARSA ညိ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ARSA ဂှ် ဇုက်ဇာဍေံ ဂၠိၚ်တုဲ က္တိုၚ်ကၟဟ်ဂၠိုၚ်ရ။ ဗီုဂကောံ ARSA ကၠောန်သ္ပမံၚ် အကြာဍိုပ်သ္ကိုပ်ကွာန် နွံရးရခေၚ်ကေုာံ ပ္ဍဲဗ္ဒိုပ်ညးဒှ်ဒဒိုက် နွံဍုၚ်ဘၚ်္ဂလာဒေသ်တအ်ဂှ် ရံၚ်ကေတ်မ္ဂး တီကေတ်မာန်ရ။ ညးမလေပ်ပညာ ရဲမောတ်သလေန်တအ်လ္ၚဵုဂှ် ရပ်ဇုက်ဗဂေတ်မံၚ် ARSA ကရဵုကရာတုဲ ပမံၚ်ဒၞန်ကဵု ပွဳပွူပရေၚ်ဍုၚ်ကွါန်မအာစိုပ်မံၚ်ဒဒိုက်ရ။ 

သၟာန်- ဍုၚ်သ္ၚိရေၚ်ကၟေၚ်ဆက် နာဲတအ်ဂှ် နွံဍုၚ်ဘၚ်္ဂလာဒေသ်မွဲရ။ ပရေၚ်ဆက်ဆောံကဵုညးနွံအဝဵုတအ်ကီု သီုကဵုညးမတန်တဴမံၚ်တိဍာ်ပယျဵု ဥပမာ- ညံၚ်ရဴ ဂကူ မရမာတအ်ဂှ်ကီု နွံဗီုလဵုရော၊ သ္ၚောဲနူဂှ်ညိတှ်ေ ဍုၚ်အိန္ဒိယျရော ပရေၚ်ဆက်ဆောံနွံဗီုလဵုရော

ဂကူမရမာ Marma ကဵုဂကူမံက် Mog တအ်ဂှ် ဆဳဇာတ်တုပ်မံၚ်ကဵုပိုဲ၊တုပ်မံၚ်ကဵု ဂကူမတန်တဴမံၚ်မွဲဒမြိပ်ပယျဵုဒၞက်တအ်ဂှ်ရ။ စပ်ကဵုပရေၚ်ချဳဒရာၚ်ပိုဲတုဲ ညးတအ် ကၠိုဟ်လဝ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက်တုဲ ညးတအ် စွံမံၚ်ကရုဏာလ္တူပိုဲကီုရ။

စပ်ကဵုအလဵုအသဳဘၚ်္ဂလာဒေသ်တုဲ ဟွံပရေံစကွေံကွေံဏီ။ အလဵုအသဳဘၚ်္ဂလာဒေသ်ဂှ် မူဝါဒ၊ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဗျူဟာ ကၠးကၠးမးမး ဖျေံလဝ် ဂွံဆက်ဆောံကဵုပိုဲဂှ် နကဵုလုပ်အဝေါၚ်ပ္ဍဲစေဝ်ပၞောန်ကီု မ္ၚးစေဝ်ပၞောန်ကီု နွံဗီုလဵုရောဂှ် ဟွံဂွံဆဵုဏီရ။ ညးတအ် ထေက်ကဵု ဒးသၠုၚ်ပ္တိုန်ရ။ ဂါံတိုန်မွဲဂါံတုဲ ဒးကၠောန် ဗွဲမက္တိုၚ်ကၟဟ်ထေက်ရ။ ပရေၚ်ဆက်ဆောံခိုဟ်မွဲဂှ် ဒှ်ဂုန်ဖဵုသီုၜါလ္ပာ်ရ။ ကိစ္စဇၞော်ညိဂှ်တုန် ဂွံရပ်စပ်ပြသၞာ ညးဒှ်ဒဒိုက်၊ ဂွံရီုဗၚ်ညးတအ်၊ပရေၚ်ယဲကပ်၊ ပရေၚ်ဂီုကၠီုအိုတ်သီု ဂွံသောၚ်ကလးရပ်စပ်အာမာန်ရ။ တၞဟ်နဂွံရေၚ်တၠုၚ်ဒတုဲဖဵု ညးဍုၚ်ကွာန်သီုၜါလ္ပာ် ပရေၚ်ရံၚ်စံၚ်ထတ်ယိုတ်၊ပရေၚ်ပညာ၊ပရေၚ်ကူသာန်သွံရာန်၊ ကေုာံပရေၚ်ဆက်ဆောံကဏ္ဍတၞဟ်တၞဟ်တအ်ဂှ် ဒးသၠဲပ္တိတ်ထေက်ရ။ 

သၟာန်- ပ္ဍဲအရာရုန်ဂ္စာန် ဂွံသောၚ်က္လးကိစ္စရခေၚ်ကေုာံ ကိစ္စဍုၚ်ဗၟာမသၟေဟ်ဂမၠိုၚ် ဗွဲမၜိုဟ်ဩိုဟ်ဂှ် ဍုၚ်မ္ၚးမပ္တံ ကြုက်၊ ဂျပါန်တအ် လုပ်ပါမာန်ဟာ၊ပေဲါပြိုၚ်ပ္ကာန်မဟာဗျူဟာ အကြာ ကြုက်ကဵု အမေရိကာန်ရော ဗီုလဵုညာတ်ရော

သွဟ်- နကဵုတဳအဝ်ရဳ ညးတအ် လုပ်ပါပ္ဍဲအခန်အဓိကဇၞော်မာန်ကီုလေဝ် ဍာံဍာံတေံဂှ် ဍေံထုဲတၞာန်ဂၠိုၚ်ရ။ ပြံၚ်လှာဲဂှ် ဍေံဒးကၠုၚ်နူပ္ဍဲတုဲ ဒှ်ဗီုဂှ်မှ ရုပ်ရဴဍေံမံက်ဒှ်မာန်ဂၠိုၚ်ညိဏောၚ်နကဵုအဲ ထေၚ်ကေတ်ရ။ ဆဂးဂှ် ဍေံတၟေၚ်မံၚ်ဂှ် ဟွံသောၚ်ခဍောၚ်ဏီရ။ ပရေၚ်ပြိုၚ်ပ္ကာန် အမေရိကာန်ကဵုကြုက်ဂှ် ဍေံဟွံဇီုကပိုက်ကဵုပိုဲမွဲသာ်ရ။ ပိုဲသွက်ဂွံဒးဂွိၚ်ဂွာဲလေဝ် ဟၟဲရ။ 

သၟာန်- လက်ကရဴအိုတ် မိက်ဂွံသၟာန်ဂှ် ဍေံဒှ်မံၚ်ပရေၚ်ပူဂဵုညိ၊ နကဵုမၞး မုဟိုတ်၊ အခိၚ်လဵု ဖျေံစိုတ် ရပ်လွဟ်တဝ်စၞေဟ်ကဵုပၞာန်ဗၟာ၊ အလဵုအသဳဂြိုဟ်ဍုၚ်ဂှ်ရော

သွဟ်- ဍုၚ်ဗၟာဂှ် သွက်ဂွံသောၚ်က္လး အခေါၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံတုပ်သၟဟ်၊ အခေါၚ်ထေက်ကဵုက္လိဂွံဂှ် ဒၞာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ခိုဟ်ခိုဟ်မွဲ ဟၟဲပုဟ်။ ကညာၚ်လရိုအ် အာတ်မံၚ်ဂိတုဂှ် ဍေံဟွံဒှ်ရ။ သၞပိုဲ ဍေံပၠံၚ်ကေတ်ဏာဂြပ်ပိုဲ နကဵုဇြဟတ်အနိၚ်အထက်ဂှ် ပိုဲကလေၚ်အာတ်မိက်မံၚ်၊ အာတ်မံၚ် နူဍေံ ဟွံဂွံရပုဟ်ဂှ် နကဵုအဲ ဗွဲမၞုံကဵုဟိုတ်ဖဵု တော်တုဲ ရပ်လွဟ်ဗ္တိုက်မံၚ်ရ။

မုဍေံတအ်ဟီုဟီု ကမ်ကုသဵုပိုဲဂှ် ပိုဲဒးဖန်ဗဒှ်ကေတ်ကေတ်ရ။ ပိုဲဒးသိုၚ်ခၞံနကဵုတဲပိုဲတုဲ ပိုဲဒးဂွံ အရာထေက်ကဵုက္လိဂွံရ။ တာလျိုၚ်အဲဂှ် သွက်ဂွံကလေၚ်ဒက်ပ္တန် အဝဵုကၞောတ်အထောဋ်ကေုာံ သွက်ဂွံကလေၚ်က္လိဂွံ ကဆံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဍာံပြ ဂကူရခေၚ်ပိုဲဟေၚ်ရောၚ်။

ဗညာထဝ်ဝၚ် 

ဒိတ္ထဳ ဂျာန်နာဝါရဳ ၂၁၊ ၂၀၂၂ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၀:၅၆၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== အလေံဗှ်လိက် ==
&quot;#အလေံဗှ်လိက်&quot;

နူဍောတ်တ်တေံ
လိက်အုပ် ဒတုံတိတှ်ေ ကပှ်ကေတ်တုဲ ပၚ်တဲလ္ၚောဝ်ဏီ ဂွိၚ်ဖေက်ဒးဘဝဂး.....

ယဝ်ပိုယ်တိုန်လိုန်ဒး လတူလိက်ဗက်ဂှ် ဃရေက်လ္ၚောဝ်ထောံဟဂှ်ရ 
လိုန်ဒးလိက်တှ်ေ ဟွံလေပ်ပညာဂး....

စနူတိက်မှဂှ် လိက်ဂှ် သ္ပဂၞဳတုဲ ဟွံဂံၚ်တိက်ပုဟ် 
ဂွိၚ်ဖေက် ဟွံလေပ်လိက်ဂး...

ဒးအောန်စိုတ်မွဲဂှ် အဵုမၞိဟ် ရှေ်သှ်ေမံၚ်လိက်အုပ်တအ်ဂှ် စဵုကဵုလၟုဟ် ဟွံတ္ၚအ်ကဵု ဗှ်လိက်အိုတ်ရ။

ပညာ ဗဟုသုတ ဒးပကောံဗီုလဵု ဟွံတီ

နနယ်လဵု ဂွံသၠုၚ်ပတိုန်ဍာ်ဒကေဝ် ဟွံကၠိုဟ်

တိုန်ဘာအိုတ်တှ်ေ ဒှ်တၠပညာရစၟတ်လေပ်...

အေန်တာနေတ်ဟီုဂှ် Facebook ရတီ...

လိက်နူ အေန်တာနေတ် ပရောနူအေန်တာနေတ်တှ်ေ ဒးမံၚ်ဖအိုတ်ရထေၚ်... (အဲချူလေဝ် ဟွံဒးဖအိုတ်ပုဟ်ဂှ် ဒုၚ်လဝ်ဝန်ရ)

လှုဲနွံတှ်ေ မုကၠောန်န် ဂွံဖအိုတ်ရစၟတ်လဝ်...

အဓိက ကဵု သာမည ဟိုတ်ဂွံ ပါ်ပဲါ တၞဟ်ခြာဟွံလေပ်ဂှ် 

ဟိုတ်နူ အလေံ အခိုက်ရှ်ေသှ်ေလိက်အုပ် လ္ၚောဝ်လိက်အုပ်သၟး (ဗဟိဒ္ဓသၟး) တုဲ 

ဟိုတ်နူဟွံရှ်ေသှ်ေ ဟွံဗှ်လ္ၚတ် ၜိုန်ဗှ်လေဝ် ဗှ်ၜိုတ်ဆဝတ်ပြေ ဟွံပၠောပ်စိုတ် ဟွံဒ္ဂေတ်ဗက် အတိုၚ် စၞောန်ပ္ညုၚ် ဒၠောံဗ္တောန် အတိုၚ် အပ္ဍဲဖျုန်လိက် (အဇ္ဇျတ္တ) တေံဂှ်ရ....

လညာတ် ဍာ်ဒကေဝ် 
ပါ်ပဲါ ခိုဟ်/ပရေံ. 
ဒး/ဗၠေတ် ဂှ် ဍိုန်လျတဴဗွဲမလောန်အိုတ်တုဲ 

မၞိဟ်ကေၚ်တိုန်လဝ်ဘာ လေပ်လဝ်လိက်တအ် မုဟီုဟီု ဒးဖအိုတ် တ္ၚအ်စၟတ်ကၠုၚ်တုဲ နအလဵုဇကု နကဵုက္ဍဟ်ဇကု သီုဟွံချပ်ဗ္စာမွဲသာ် (သွက်ဂွံချပ်ဂှ်လေဝ် လညာတ်ဟွံမွဲဒှ်မာန်၊ က္ဍဟွံစိုပ်လေဝ်ဒှ်မာန်) ဗၜေက်မတ် ပတှ်ေစသၟးရ ဂၠိုၚ်...

မၞိဟ်တိုန်ဘာ ကဆံၚ်သၠုၚ်ၚ် 
မၞိဟ် ညးဂမၠိုၚ်ရှ်ေသှ်ေ မၞိဟ် ညးဂမၠိုၚ်တ္ၚအ် ဗက်လက္ကရဴမွဲတၠ ဟီုပတိတ်ဏာ နူပါၚ်ယျတှ်ေ ဒးမံၚ်တွဵု ဗၠေတ် ဟွံမွဲ မွဲလှ်ေ...သာ်ဏံ ဂွံလေပ်ချပ်ဂှ် ဟိုတ်နူ ပညာဗစာရဏာ ဍိုန်လျဟေၚ်ရ...

အကာဲအရာဏံဂှ် ကၠုၚ်နူ အခိုက်ကၞာကီုရောၚ်...

(မၞိဟ်ဇၞော်ဟီုတှ်ေ ဒးဖအိုတ် လ္ပကလေၚ်ဟီု... လ္ၚဵုကလေၚ်သောၚ်ကလးကဵုဂှ်လေဝ် ဟွံကေတ် ၝ..လ္ပကလေၚ်စးမံၚ် ဂလာန်အဲစမ်... ဂး။ 

အဵုအခိုက်ကၞာဏံဂှ် ဒှ်လက်သဏ် ဍေက်ပကဝ်ထောံ ပရေၚ်ချပ်ဗစာ သၟတ်တအ်တုဲ ပရေၚ်လညာတ်ဂွံသၠုၚ်တိုန်ဂှ် ဍေံဗဒှ်ကဵု တၚ်ခက်ခုဲမာန်ရ.... 

သွက်သၟတ် ဟွံဒုၚ်တဲဂလာန် မၞိဟ်ဇၞော် လညာတ်မၞိဟ်ဇၞော် ဗၠေၚ်ၚ်တအ်ဂှ်မ္ဂး အဵုသၟတ်ဂှ် ကလှ်တိတ်အာ မ္ၚးဝိုၚ်လေပ်တုဲ မၞိဟ်ဇၞော်တအ် ဟွံကော်ဘိက် သုၚ်စောဲအိုတ်ရ...ဟိုတ်ဍေံတုန် ဟိုတ်နူ ဟွံကလၚ်စ အသမ်မၞိဟ်ဇၞော် ဟိုတ်နူ သ္ပအ္စာ ဟိုတ်နူ ကောန်ဇၞော်နူ ယာဲ... ဟိုတ်နူ လၟဳ ကတူနူ ထၟာဲကၠာရောၚ်ဂး...)

အလဵုကျာ်တြဲ တွံလဝ် ပ္ဍဲကာလာမသုတ်တေံ 
အရေဝ်ညးလေဝ် ညးကဵုချပ်တုဲမှ ညးကဵုပတှ်ေဏောၚ်
&quot;ဟိုတ်နူဒှ် အရာအဲကျာ် ဟီုတွံလဝ်တုဲ ဒးကေတ် ဒးပတှ်ေရောၚ်ဂှ် လ္ပကဵုဒှ်ညိ&quot; ဂး

တုဲပၠန် ကျာ်တြဲပိုယ်ဂှ် ဒှ်ညး ဝိဘဇ္ဇဝါဒဳဏောၚ်...
ဂလာန် ညးမွဲမွဲ ဟီုကၠုၚ် ပါ်ပဲါကၠုၚ်ဂှ် ဟီုကလၚ်မာန်မံၚ်ဏောၚ်
ညးရှ်ေသှ်ေမံၚ် လညာတ်ညးမွဲလပါ်ဏောၚ်...

ခေတ်လၟုဟ်ဟီုဂးမံၚ်
&quot; Freedom of Expression, Freedom of Thought, Freedom of Speech&quot; ဂှ် ပွမပံက်တြးဟီုပတိတ်. ပွမချပ်..ပွမဟီုဂး ဗွဲမဗၠးၜးဂှ် နူလက်ထက်ကျာ်တေံရ ညးရှ်ေသှ်ေ မံၚ်တုဲတုဲရဏောၚ်...

( ဥပမာ - ပ္ဍဲဗွိုၚ်သီ ယဝ်မၞိဟ်ဗြဴလုပ်တှ်ေ ဒးဘဝ (ဒးနရက်)
သီတျှေ မၞိဟျဗွူလုပျဟှံဂှံဂး။.  ဒဂိုနျသုတျှေ မၞိဟျဗွူ ဒးမါံ်ျ လက်ကရူ

        
              လေံကျာ်မံၚ်ထပ်သၟတ် လတူတေံမၞိဟ်ဗြဴမံၚ်တှ်ေ လေံကျာ်ဂှ် ဂၞမာန် မၞိဟ်ဗြဴဂှ် ဒးဘဝမာန်(ဒးနရက်မာန်)

သၟတ်တေၚ်ဂၞိန် ဂၠက်ဒးတှ်ေ ဂၞ (ဂၞဟီုဂှ် အကုသိုလ်ဟာ? ယဝ်ရ ဂၞအာတှ်ေ ဒးနရက်မာန်ဟာ? ဟီုဟဂှ်တှ်ေ က္ၜၚ်ကျာတတ်ပဝ်မံၚ် လတူကၟဳသ္ၚိ ကၟဳဘာ ရိုဟ်တ္ၚဲ ပ္ဍဲဂှ် မၞိဟ်ဗြဴပါမံၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်တှေ် မၞိဟ်တြုံသၟဝ်ဏံ လေံကျာ်သၟဝ်ဏံ ကျာ်စေတဳသၟဝ်ဏံ ဂၞအာဖအိုတ်မာန်ဟာ?  

ပုစ္ဆာ မပ္တံသာ်ဏံ သၟတ်ခေတ်လၟုဟ် ချပ်တိတ်တုဲ ၜိုန်မိက်ဂွံ သၟာန်ကီုလေဝ် ယဝ်ရ သၟာန်ဒးယျတှ်ေ ဒှ်မၞိဟ် ခပိုက်ရာပ် တီကၠးရ၊

အရေဝ်ညးဟီုတုဲကီုလေဝ် (ပိုယ်ကော်စဓရ်ကျာ်) ညးဟွံကဵုဗၜေက်မတ်တုဲ ပတှ်ေပုဟ်...

ပ္ဍဲ &quot;ဨဟိ ပဿိကော&quot; ဂှ် ယဝ် ထပ်လ္ၚတ် ထပ်ပံက်အဓိပ္ပါယ် ထပ်ဂၠိုက်ဂၠာဲလၟာဲထောံမ္ဂး ဍေံပြာကတ်ကၠုၚ်မာန်ရောၚ်ထေၚ်။

တၚ်ဇဝ်တၟိ သဳကၠဳဟီုသ္ဂးလဝ် လတူတေံဂှ် ယဝ်ရ ဒှ်ညးဗှ်လ္ၚတ်လိက်မ္ဂး လုပ်သဳကၠဳမာန်ချိုတ်ပၠိုတ်ရောၚ်တုဲ

ယဝ်ရ ညးဟွံဗှ်လ္ၚတ်လိက် ဟွံတ္ၚအ်ပါ်ပဲါမ္ဂး 
လုပ်လက် လုပ်ပတိုန်ဒုဟ် တီကၠးရ။
ၝဂှ် မိစ္ဆာဒိဌိဟာ? ၝဂွံကၠုၚ်ပါ်ပဲါမံၚ်ဂှ် မုၝလေပ်ရော ၝဂွံကၠုၚ်ပါ်ပဲါမံၚ် ဂှ်? မပ္တံသာ်ဏံ လုပ်ကၠုၚ်မာန်ရ...

ဆဂး ညးနွံပၟိက်ကဵု ပရေၚ် သဳကၠဳလညာတ် ဟွံတုပ် ညးရှ်ေသှ်ေ လညာတ်ဝိဘဇ္ဇဝါဒ &quot; Freedom of Expression, Freedom of Thought, Freedom of Speech&quot; ဂှ် တအ်ဂှ် 

ညးတအ် သီုဒုၚ်တၠုၚ်တုဲ ထပ်သဳကၠဳ ဒၞဲါတၚ်နၚ် ခက်ခုဲ ဗၠေၚ်အာနူဒၠောံဗ္တောန်ကျာ် ညးတအ် လုပ်ပတပ်ကဵု ဂၠံၚ်ဍာန်ဇကု လေပ်အိုတ်ရ။

ယွံ

ညးမွဲညးပတိုန်ဏာလိက်

ညးမွဲဟီုပတိုန်ဏာ လတူလိုၚ်ဂှ် ဒးကီု ဗၠေတ်ကီု ဂွံတီဂှ် မုပိုယ် ဒးသ္ပ...?

နွံမွဲနယ်ဟေၚ်ရ...
#ဗှ်____လိက်____ညိ

နာဲဟွံဗှ်လိက်တှ်ေ ဓရ်ဗ္စာရဏာနာဲ အောန်ကၠုၚ်ဏောၚ်

ကာလဂှ်တှ်ေ ညးမွဲမွဲဟီုဂးဏာယျတှ်ေ ဟိုတ်နူနာဲဟွံတီပရောဂှ်ရ ဗၠေတ်ကီု ဒ:ကီုဂှ် နာဲဟွံဂံၚ် ပါ်ပဲါရပုဟ် သေၚ်ဟာ....

ကြဴနူဂှ် နာဲပတှ်ေ ဒုၚ်တဲ လောဲလောဲမာန်ကၠုၚ်ဏောၚ်...

&quot;ဍေံသောၚ်ဏာ ဇိပ်ဂၠိပ်မံၚ်ဟဂှ်ရဂး....&quot; 

ဗီုလဵုညးမွဲတေံ ဝေၚ်ဏာကၠေမ် ဗီုလဵုညးမွဲတေံ ထောံဏာပရန်ဂှ် ဇကုလေဝ် က္ဍဟွံစိုပ် ချပ်ဟွံစိုပ်တုဲ မအရေဝ်မ္ဂး 

&quot;ဍေံသောၚ်ဏာ ဇိပ်ဂၠိပ်မံၚ်ဟဂှ်ရဂး....&quot; ဂှ် 
သုၚ်စောဲတုဲ ပတှ်ေလောဲလောဲမာန်ရ....

အဵုမၞိဟ်ဂကူဂှ် အခေတ်လၟုဟ်
ဟီုအရေဝ်ကဵုညးတအ် ကြေပ်စုတ် မအရေဝ် အေန်ကလိက်ဂၠိုၚ်ၚ်ဗက်ဂှ် 
ညးတအ် ထေၚ်ဇၞော်ဟဂှ်ရဏောၚ်...

မုဒှ်တီဟာ....?
ညးတအ်လေဝ် ဟွံကၠိုဟ်ပုဟ်တှ်ေ....
ညးတအ်ထေၚ်ဇၞော်ကွေံရဒှ်...

ယဝ်ရ ဒးထံက်ကဵု ပါဠိမ္ဂး &quot;ဣတိ သန္ဓိကပ္ပေ ပဉ္စမော ကဏ္ဍော&quot; တုဲ ဂလာန် ဇဝ်တၟိ ဟီုလဝ်လတူတေံဂှ် ဒးမံၚ်ရသေၚ်ဟာ....?  ရဲဗှ်လိက်တအ်။ 😁😁😁

ယွံ...
ဗမာတအ် ဍေံတီ 
ဂကူမွဲမွဲ ဟွံဗှ်လိက်မ္ဂး လှေံလှန် လီစၞာဲ သုၚ်စောဲပြယာဲ ပၠာဲပဠးလောဲဂှ်ရ
ညံၚ်ကောန်ဂကူ နွံသၟဝ်ဍေံတအ်အုပ်ဓုပ်တအ်ဂှ် ညံၚ်ဟွံလုက်စုက်ကဵုလိက်ဂၠိုၚ်ၚ် ညံၚ်စိုတ်ဟွံလုပ်စကဵု ပရေၚ်လိက်ပတ် ပရေၚ်ပညာဂှ် နနယ်နာနာသာ် (လၟုဟ်တှ်ေ ဂဥုဲချေံလေဝ် ပါမွဲနယ်ကီု) သုၚ်စောဲတုဲ ညံၚ်အဝဵုဍေံဂွံတန်ကြန် အဓာန် ဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်ဂှ် ဖန်ဇန်လဝ် တုဲတုဲမံၚ်ရ...

တီဆ မိပ်ကဵုကၠောန်ပေဲါသဘၚ်

လှုဲကၠောန်ပေဲါသဘၚ်မွဲမွဲကွာန်ဂှ် 

ထံက်ပၚ် သၟတ်ကောန်ၚာ်ဗက်ဂှ် 

သၟတ်ကဵုကၠံ ဒှ်ကၠုၚ်တၠပညာကဆံၚ်သၠုၚ်ၚ် သွက်ကွာန်ညးတအ်မာန်ဂှ်

ၜိုန်ရတီကၠာလေဝ် ကၠောန်ဟွံမာန်ဂှ် ဓမ္မတာ

မိပ်ဂှ်ဏောၚ် ဒှ်အဓိက သေၚ်ဟာ (သီုမိပ်ဘဝဍိက်)

တီဆ အာဍုၚ်သ္အာၚ် ဂၠာဲလှုဲ (စိုတ်ဓာတ်ဆာန်ဂကူကမၠက်ဂှ် နွံမံၚ်ဇၟာပ်ညးအဲရတှ်ေ)

ရဲညးဝေၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တအ် စိုပ်ကၠုၚ် 

ထဴကဵုဆာန်ဂကူ ဗီုထ္ၜး ဗဂိကဵုဝၚ်မန်

ဗီုလဵုဗမာဓဇန်ဂှ်တှေ် ထေဲကဵုဗမာ

တုဲ...ဗက်ကရောံဍေံ

တုဲ ဍေံစန်ဒက် ဂွံစုတ် သြန်ထံက်ပၚ် သြန်ဂအုံဂးတုဲ

တုဲ...

တုဲ...
တုဲ...

ဍေံတအ်ဂှ် ဒှ်အာသေဌဳ ဇကုဂှ် ဇိက်လ္တူ ဇိက်မံၚ်အတေံ ဍိက်တုဲဍိက်ပၠန်...

မန် ကဵု မန် ဍေက်စမံၚ် လတူသော်ကၞေၚ်မတ်ညးသ္ကအ် ဟိုတ်ဟွံတီဂှ်လေဝ် ဂုဏ်နူ ဇြဟတ်ဗှ်လိက်ဍိုန်ဟေၚ်ရဏောၚ်...

ယွံ သၟတ်မန်ပိုယ်လၟုဟ် &quot;ဗှ်လိက်အောန်မံၚ်&quot; ဏောၚ်ဂှ် ရံၚ်ကဵုအကာဲအရာ ကဆံၚ်မန်စိုပ်တုဲ တီကၠးမံၚ်ရ...

ၜိုန်ရ ကညာၚ် လဟိၚ်မံၚ် ဍုၚ်မန် နန်မန် မွဲအခိၚ်တေံ ဝၚ်အတိက်တေံသၟးကီုလေဝ် ပ္ဍဲပစ္စုပ္ပန်လၟုဟ်ဏံ

ဟွံဂံၚ်လုပ် ဟွံဂံၚ်တဝ်စၞေဟ်ကဵု သၞတအ်ပုဟ်ဂှ် အကာဲအရာထေၚ်လဵုမံၚ်ဟဂှ်ရ...

ဆဂး ဇကုကဵု ဇကုဏောၚ်ဏောၚ် ဓနက်ဇိုၚ် ဂရိုဟ်ဗဒေါမ် သီုစိုတ် သီုစရိုတ်ဟဂှ်ရဏောၚ်...

ဟိုတ်တအ်ဏံဂှ်လေဝ် ဟိုတ်နူ လညာတ် ဍာ လညာတ် ဍိုန်ဟေၚ်ရ..
မုဒှ် လညာတ် ဂွံဍာ ဂွံဍိုန် 

OK&gt;&gt;&gt;&gt; ဟိုတ်နူ #ဟွံဗှ်လိက် ပၠန်

မၞိဟ်မွဲမွဲ ပ္ဍဲ Facebook ဂှ် Followers ဂၠိုၚ်ယျတှ်ေ အဵုမၞိဟ်ဂှ်ဟီု ဒးမံၚ်ဖအိုတ်ဏောၚ် ဂလာန်ဍေံဂှ်  မၞိဟ်တအ်လေဝ် ဒုၚ်တဲမာန်မံၚ်ဏောၚ် 

အဵုဗီုဏံ ဇကုချပ်ကၠုၚ်လေပ်ယျတှေ် ချိုတ်ပၠိုတ်ရ...

ဇကုလေဝ် ထေက်ကဵု 

ဒး ဗှ် လ္ၚတ် လိက် ဂၠိုၚ်ၚ်ထေက်ယျရောၚ်ဂှ်....

မၞိဟ်မွဲမွဲဟီု ၜိုန်ရ ဒးကီုလေဝ်ဂှ်
ဒးမံၚ် သွက်မၞိဟ် မွဲတော်ဓဝ်ရဟာ ဒးသွက်မၞိဟ်ဂလိုၚ်ရဟာဂှ် ဒးချပ်ဗစာထေက်ရ။

ဓရ်ဍာံလ္ၚဵုဂှ် ကာလ ဒေသ ကေုာံ အကာဲအရာ ဟွံကဵုမ္ဂး ဍေံဗဒှ်ကဵု ဒဒိုက်မာန်မံၚ်ကီုရောၚ်ဂှ် ညံၚ်ဂွံချပ်ဒး

#ဒးဗှ်လိက်ထေက်ရ...

သွက်အဲ ၜိုန်ရ ဒးမံၚ်ကီုလေဝ် 
သွက်ဍေံ ဗၠေတ်မာန်မံၚ်ကီုဏောၚ်သွံ...

အဵုလညာတ် ဏံ ဂွံ ဒေပ် ဂွံဇာပ်လုပ်မံၚ် အပ္ဍဲကောန်တၟံဇကု အပ္ဍဲစိုတ်ဇကုတေံဂှ်ကီု ပရေၚ် ဂွံလုပ်စၞးကဵုညးမွဲလ္ပာ်တုဲ ဂွံချပ်လေပ်ကီုဂှ်...

#ဒး_ဗှ်လိက် ကီု....ဏောၚ်

(အသိၚ်ချူကဵု အသိၚ်ချပ်အဲ ဂွံတိုန်ညိညတုဲ
ၜိုန်ရအဲဂစာန်ချူမံၚ် ဂစာန်တက်မံၚ်ကီုလေဝ် 
လ္ပာ်မၞိဟ်ဗှ်တေံ လအ်မံၚ်ယျ ဒးသရောပ်ထေက်ယျရောၚ်ဂှ်
လညာတ်ဗီုဏံလေဝ် အဲဒးချပ်လဝ်ကီု)

ယွံ ဇၟာပ်ပ် ညးလောကတအ် စၟတ်လဝ် ဓရ်ဍာံကီုလေဝ် ဓရ်ဍာံလ္ၚဵုဂှ်
ဗွဲအစောံ ကာလဆုဲပြံၚ်ကီု ဗွဲအစောံ ဇၟောဝ်ဍာ်ခေတ်ကီုတုဲ
ဗၠေတ်အာ ဒှ်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဒးဂွံသတိရ... မပ္တံ
သ္ပမၞိဟ်တြုံတှေ်

ဒးဇိက်ဗ္ၚလေပ် 
ဒးလာ်ချာလေပ်
ဒးတာန်ရေဲလေပ်

မၞိဟ်တြုံ ကၠောန်ၜိုတ်ဏံလေဝ် ဟွံလေပ်တှ်ေ ခါမ်သဳလဵု ဟွံမိက်သ္ပဂမာန်ပုဟ်ဂး ( အဵုအရေဝ်ဂှ် အခိုက်ဂှ် အခေတ်ဏံ ဂွံမံၚ်ဏီရဟာ ? )

သ်ပမၞိဟျဗွူတျှေ ဒးကပျှဂိုါ်ျသ်ါ်ိ

ဒးကဆါံ်ျါ်းတး သ်ါ်ိဌာနျ
ဒးမၚ်မွဲကောန်ဇာတ်ခိုဟ်ဟ် (ၜိုန်ရ ဂးကီုလေဝ် ဂွံလဝ်တြုံမွဲဂှ် မုလေဝ် ဟွံကၠောန်စတှ်ေ ကၠောန်ဂတာပ်မံၚ်ဏီရဟာ? 

တုဲပၠန် အဵုမၞိဟ်ဗြဴဂှ် ကၠောန်ဂွံလှုဲမွဲတ္ၚဲ မသုန်လက်တှ်ေ ကမၠောန်သ္ၚိဂှ် လိၚ်မၞိဟ် တုဲ မွဲဂိတု ကဵု ဍေံမွဲကိုဋ်တှေ် ဇကုလေဝ်သာ ကၠောန်လှုဲလေဝ် ဂွံဂၠိုၚ် ဒှ်ဟွံမာန်ဟာ...? 

ဇၟာပ်ပ် ဒှ်မၞိဟ်ဗြဴဂှ် ဟွံဒးတိတ်ကၠောန် ကလောန်ရဟာ... ဒးမၚ်ၜံၚ်မံၚ်ကောန် ဒးမၚ်ဍုန်တိုပ်မံၚ် ပုၚ်သွသၟးရဟာ.. ဒးမၚ်ကဆံၚ်မံၚ် ယာတ်အိက်ကောန်ၚာ်တအ်သၟးရဟာ?)

ယွံ ယဝ်ရ နာဲဂှ်  ဒှ်ညးဗှ်လိက်ဏောၚ်တှေ် 
ပရောဟီုဂးလဝ် လတူတေံဂှ် ချပ်ဗစာလေပ်မာန်ယျဏောၚ်...

ဂလာန်မ္ဂး

&quot;#ဗှ်လိက်&quot;.... ဟီုဂှ် 

ပ္ဍဲမန်ပိုယ်တှေ်

ၜိုတ်ဆ ဂွံဝေတ်ဗတောန်
ကောန် ကောန်ကွး ဒဒှ်ရ ဇကုဂှ် မၞိဟ်ဇၞော် အ္စာ ဍေံတအ်ဂွံအထေၚ်ဇၞော်ကီု

ၜိုတ်ဆ ဂွံဟီုဂး &quot;ဂလာန်သြဝါဒ ဂွံကလၚ်ခိုဟ်&quot; ညံၚ်ပုရိသာတ်တအ် ဂွံအထေၚ်ဇၞော်ကၠုၚ်ကဵုဇကုကီု

ဟီုဏာ &quot;လိက်&quot; &quot;ဗှ်လိက်&quot; ဗက်ဂှ် မၞိဟ်တအ် တကိုတ် (လကိုတ်) လေပ်မံၚ်ဏောၚ်ဂှ် ညးတအ် တီမံၚ်လေဝ်

မုဒှ်ရောတှ်ေ 

#ရဲဟွံဗှ်လိက်တအ်ဂှ် ဂၠိုၚ်မံၚ်ဏောၚ်

တုဲတှ်ေ ဍေံတအ် လကိုတ်မံၚ် လိက်အိုတ်ဏောၚ်...

ဂွံဗှ်လေဝ် လကိုတ် 
ဂွံချပ်လေဝ် လကိုတ်
ဂွံပါ်ပဲါလေဝ် လကိုတ်

လကိုတ်မံၚ် ဖအိုတ်ရတှ်ေ သွက်ဂွံ တီကောန်ဍေၚ်ဏံ သွက်ဂွံကၠောန်စတအ်တှ်ေ မၞိဟ်ဟွံဗှ်လိက်တအ်ဂှ် ဒှ်တိဗ္ၚ ဝဲါခိုဟ်ဟ် သွက်ဍေံတအ်ရဏောၚ်...

ယွံ ... #ဗှ်လိက်ညိ&quot; ဂှ် ဇဝ်တၟိ ဟီုမံၚ် မွဲဏှေံဏှေံကီုရဏောၚ်..

နူကဵုနာဲ ဗှ်ကၠုၚ် လိက်အဲချူ စိုပ်အဏံဂှ် နာဲဂှ် ဒှ်ရဲဗှ်လိက်သၟးဟွံက

ဒှ်ရဲ &quot;ဇြောတ်ကေတ်မံၚ် ရှ်သာလိက် ရှ်သာလညာတ် ကေုာံ လညာတ်ဇဝ်တၟိ ဟွံတုပ်ကဵု နာဲဂှ် နာဲဗှ်အာ လ္ၚတ်အာမံၚ်ဏောၚ် တုဲပၠန် ပ္ဍဲကဵု မလိက် ဇဝ်တၟိ ချူကၠုၚ်လဝ် လတူတေံဂှ်

သွက်ဒးထံက်ဟီု
သွက်ဂွံလုပ်သဳကၠဳ နွံကၠုၚ် ရေၚ်လုပ်ကၠုၚ်မံၚ် ပ္ဍဲက္ဍဟ်နာဲယျဂှ်လေဝ် အဲတီမံၚ်ရ...

တုဲပၠန် 
ဂွံလုပ်ဟီု နူလဵုရောဂှ်လေဝ် နာဲဒးချပ်မံၚ်ယျဏောၚ် (ညံၚ်ဂွံထုဲဂှ် သက်က်ရ အဲပထုဲလဝ်)😄😄😄

တုဲပၠန် 
အရာလဵုခိုဟ်
အရာလဵုပရေံ

အရာလဵု ဒှ်အဓိက
တၚ်နၚ်လဵု ဒှ်မံၚ် သာမည

မအရေဝ် လဵု ဇဝ်တၟိဏံဝေၚ်မံၚ် ပဲါလဝ် ညံၚ်ဂွံဗၠးဒုဟ်
မအရေဝ်လဵု ဇဝ်တၟိ ကဆော်လဝ် မၞိဟ် ဒုၚ်ဟွံမာန် ဂွံလုပ်သဳကၠဳကၠုၚ်

မပ္တံသာ်ဏံ ယဝ်ရနာဲ ဗှ်ကၠုၚ်စိုပ်အဏံယျတှေ် 
ချပ်တိုန်မံၚ် သိုက်က်ယျဏောၚ်...

မုဟိုတ်ရောတှ်ေ

ရဲဟွံဗှ်လိက်မွဲတၠဂှ်

ဒုၚ်ဖအိုတ် အခိၚ်ဍေံဝေၚ် Facebook ဍေံတုဲ ဂွံကၠုၚ်ဖအိုတ်ဝေၚ်မံၚ် အခိၚ်ကဵု လိက်ဏံဂှ် ဒှ်ဟွံမာန် လးလး...

ဟိုတ်ဂှ်ရ...

ညးဗှ်လိက်ဏံလေဝ် &quot;သွက်သၟတ်မန်ပိုယ် (လိက်မန်. လိက်ဗမာ. လိက်အေန်ကလိက် လိက်လဵုဟွံရုဲ) ညံၚ်ဂွံဒှ်ဗှ်လိက်ဂၠိုၚ်ၚ်မာန်ဂှ်&quot;

ပိုယ်ဆဝ်ဗ္ၚဟ် ဗတိုက်ဖအောဝ်အာအိုတ်စိုအ်

တုဲ

ဂိတု ဂတဏံ သွက်ဂွံကၠောန် ဝိုၚ်ဗှ်လိက် မွဲဂိတု ၂ ဝါ (ပ္ဍဲဍုၚ်မတ်မလီု...ပ္ဍဲသ္ၚိဇဝ်တၟိမာန်ဂှ် ချပ်လဝ်ကီုရ) တုဲ 

&quot;ပဲါနူဗှ်လိက် သဳကၠဳလိက်တုဲ ဍာ်ကၟုဟ်မွဲခေါ်ရ ဖျုၚ်မာန်ရောၚ်ဂှ် လဴလဝ် ဒတုဲရ&quot;

နနယ်လဵု ကၠောန်ထေက် ဗှ်ထေက် ပကတ်ပကေၚ် အာ အသိၚ်ဗှ်လိက် ကရောံသၟတ်မန်ပိုယ်ထေက်ရောဂှ် ဘိုၚ်ကဵုကသပ်ကီုညိအဴ....

ယွံတၚ်ဂုဏ်ရ...

ဇဝ်တၟိ (အနေၚ်) [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၁:၀၀၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== အန္တရာဲပရေင်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်ဂှ် စွံသတိတုဲ ဝေင်ပဲါညိ ==
အန္တရာဲပရေင်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်ဂှ် စွံသတိတုဲ ဝေင်ပဲါညိ

မယံင် (ဍုင်မန်)

ကြဴနူကဵု မၞိဟ်တာလျိုင်ဍုင်တအ် ရပ်စပ်ကေတ်အရေဝ် ကုကမၠောန်လီဠာန်ဩန် ကော် ကျာဖျ (ကျားဖျန့်) (Online Scam) တုဲဂှ် ပရေင်ကမၠောန်ကျာဖျတအ် ဒၞာဲဝါဲလီုလာ် ကတဵုဒှ်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး သၟာကမၠောန်လီဠာန်ဩန်အန်လာင် ဗွဲမဂၠိုင်တအ် ပြးဇးအာအိုတ်ရ။

သၟာကမၠောန်ကျာဖျတအ် ပြးဇးပေင်အာအလုံဍုင်၊ ပြးဇးအာပေင်ပယျဵု၊ ပေင်ဍုင်ဇိုင်ဝုတ်ဒိုဟ်ဂှ်တုဲ ပရေင်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်ဂှ် ပဵုတုဲသၠဲလးကၠုင်ဒၟံင်နွံရ။

ပရေင်ကမၠောန်ကျာဖျဏံ ဟိုတ်သာ်လဵု သၠဲလးပြးတိတ်ကၠုင်ရောမ္ဂး အကြာဏံ ဖုင်ပ္ဍဲတဲညးဍုင်ကွာန်တအ် ရပ်စပ်စကာဒၟံင်လၟေင်တ္ၚဲဂှ် နကဵု viber-messenger စတမ် ထိုင်လိက်လုပ်ဒၟံင်အရိုဟ်တ္ၚဲဂှ် မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် ဂွံတီကေတ်ရ။

ပ္ဍဲကဵုလိက် viber-messenger တအ်ဂှ် နကဵုဘာသာဗၟာ (ပြောချင်တာတစ်ခုရှိလို႔) ၊ (မင်းလဲစာရင်းထဲ ပါနေတယ်နော် ခနကမြင်လိုက်တယ်) ၊ (အကိုက သိပ်ချစ်ဖို.ကောင်းလိုက်တာ) တအ် စတမ် ပ္ဍဲဖုင်မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် လိက်လုပ်ဒၟံင် အရိုဟ် ရိုဟ်တ္ၚဲ ဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံင်ရ။

လိက်လုပ်ဒၟံင်ဗီုသာ်ဏံဂှ် မုမုရောမ္ဂး လိက်နူကဵု ကမၠောန်လီဠာန်ဩန်အန်လာင် ကျာဖျရရောင် နူကဵုအ္စာတၠပညာကွတ်အာင်တဳ (IT) ဗွဲမဂၠိုင်တအ် စှ်ေစိုတ်ရ။

အ္စာတၠကွတ်အာင်တဳ (IT) တအ်ဟီုဂှ် နူကဵုကမၠောန်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်တအ် ချူဆက်စၠောံကၠုင် နကဵုအရေဝ်ဝေါဟာတၟေင် သွက်ဂွံဒှ်ဓဝ်သၠေဟ်ပၟာ မွဲမွဲသာ် ဟွံသေင်သာ်ဂှ် ကဵုကၠုင်ဒမြိပ်အရေဝ် ပရေင်ဆာန်မွဲမွဲ၊ ဟွံသေင်သာ်ဂှ် ညံင် ရဴဘပဠကၠုင်မွဲမွဲသာ်တုဲ စဆက်ဆောံကၠုင်ရ။

လတူစဆက်စၠောံကၠုင်ဏံဂှ် နူကဵုဇကုဏံ မုကလေင်ဟီုဏာကဵု ရဲလီဠာန်ဩန်အန်လာင် ကျာဖျတအ်ဂှ် ဍေံမင်ရံင်တုဲ ကလေင်လီဍန် ညံင်ဇကု ဂွံကလေင်ဆက်ဆောံတုဲ နူဂှ်မွဲကဆံင် ဍန်တံင်ဂြဲပၠုပ် ပရေင်လီဠာန်ဩန် နနဲပညာလီဠာန်ဂှ်ရ။

လိက်စိုပ်ပ္ဍဲဇကုမ္ဂး မုဒးသ္ပရော ... 

ဒၟာနူရဲလီဠာန်ဩန်အန်လာင်တအ် ဒၞာဲဝါဲလီုလာ်အိုတ်ဂှ်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး အကြာပယျဵု ဒေသဗြဝတဳကီု၊ အကြာဒေသကျာ်ပိကီု လုပ်ဖျေံလဝ် သဇိုင်ကမၠောန်တၟိနွံကၠုင်ရ။
 
ဗီုကဵုဒေသပယျဵုကျာ်ပိမ္ဂး ဂကောံရပ်လွဟ်ဒပ်မင်ပယျဵုလ္ၚဵုတအ် ဖျေံကဵုလဝ်ဒၞာဲတုဲ သိုင်လဝ်စမြိုင်တိုက်ဇၞော်ဇၞော်နွံတုဲ ပါင်လုပ်စမြိုင်ဂှ် ဒပ်ရပ်လွဟ်နူဒပ်မင်ပယျဵုတအ် ကဵုလဝ်ဂီုကၠီုပေင်ပေင်နွံဒၟံင်ရ။

ပရေင်ကမၠောန်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်ဂှ် စက်ယန်ဍေံဂေတ်ကၠောန်မံင် အတိုင်ပကတိရရောင် တၠကမၠောန်ပယျဵုကျာ်ပိလ္ၚဵုတအ် ဟီုထ္ၜးဂွံမိင်ကေတ်ရ။

မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် အသိင်ရပ်ပလီုထောံ ဒၞာဲရုင်ကမၠောန်စမြိုင် လီဠာန်ဩန်အန်လာင် ကျာဖျတအ်ဂှ်တုဲ ကုပူဂဵု ရဲလီဠာန်ဩန်အန်လာင်တအ် လုပ်စိုပ်ကၠုင်ဗွိုင်အပ္ဍဲဍုင်ဇၞော်သၠဲ ဗီုကဵုရးမာန္တလေဝ်၊ ရးလ္ဂုင်၊ ရးတၞဟ်တၞဟ်တအ်ကီု အကြာဟိုဝ်တေဝ် လတူဍုင်လ္ၚဵုတအ်ကီု ကၠောန်ဒၟံင်ဗီုညး ဗီုညးလေဝ် နွံဒၟံင်ပြးဇး သၠဲလးကၠုင်ရ။

ဟွံဆက်စပ်ကဵုဇကုမွဲသာ် ဟွံဆက်စပ်ကဵု ပရေင်ကမၠောန်ဇကုမွဲသာ် သၟးသက်သက် လိက်လုပ်ကၠုင်ပ္ဍဲဖုင်ဇကု နူကဵု viber-messenger မ္ဂး လ္ပကလေင်ချူဏာမွဲသာ် ဗလးထောံလဝ်အတိုင်ဂှ်ညိ၊ ဟွံသေင်သာ်ဂှ် ပလှ် ဗလံက် (Block) ပတိတ်ထောံညိ၊ လ္ပဒုင်ဆက်ဆောံညိ၊ ထပိုတ်ထောံအဆက်ညိ။

ခေတ်သွံဖျာအန်လာင်၊ ခေတ်ဆက်စၠောံပရေင်ကမၠောန် လတူအန်လာင်လၟုဟ်ဏံဂှ် တောတက်ကၠုင်ကွေံကွေံတုဲ လတူဏံဂှ် ရဲလီဠာန်ဩန် နကဵုအန်လာင်တအ် ဂွံကၠုင်အခေါင်အရာရ။ လတူအခေါင်အရာဏံဂှ် ရဲလီဠာန်ဩန် လတူအန်လာင်တအ် စကာတုဲ ဗက်လီဠာန်ဒၟံင်ဩန် ဇၞော်သၠဲကၠုင် အလုံလိုက်ဂၠးတိမွဲရ။

တင်သ္ဒးစွံသတိဂမၠိုင် …

ပ္ဍဲကဵုမုက်လိက်မှာဇန် သဵုယှေဝ်မဳဒဳယာ (Social media) ဂှ် မပ္တံကဵု Facebook, Telegram, Viber စတမ်တအ်ဂှ် ဒက်ကၠုင်မိတ်မ္ဂး ရံင်ကဵုချိုတ်ပၠိုတ်အးအးတုဲမှ ဒုင်တဲသ္ပမိတ်ထေက်ရ။ 

ယဝ်ခါရ ဒှ်ကၠုင်မိတ်မ္ဂး ညံင်ဂွံဍုက်ကေဝ်ရေင်သ္ကအ် ဒက်ဓဝ်ပတှ်ေ လတူညးမွဲ ကေုာံ ညးမွဲတုဲ လှေံလှန်ကၠုင် ပရေင်ဓလိုက်တမ်ရိုဟ်ဩန်၊ လှေံလှန်ကၠုင် ပရေင်သွံရာန်ကပေါတ် နဲကဲလီဠာန် ညံင်မၞိဟ်မွဲလ္ပာ်ဓဝ်ပတှ်ေဂွံလုပ်ဂှ် တံင်ဂြဲကၠုင် မာန်ရ။

နူညးမွဲလ္ပာ်တေံ ပလံင်နင် လေန် Link မွဲမွဲမ္ဂး လ္ပဍဵုလုပ်ကဆော်ဒးညိ၊ မုက်လိက်ဟွံဆေင်စပ်ကဵု မိတ်ဇကု နူကဵုမၞိဟ်မွဲကဆံင် ပတိုန်လဝ် သွက်ဂွံလုပ်ဗဵုသၟဝ် Comment တအ်ဂှ် စွံသတိလုပ်ညိ။ 

တ္ၚဲဏံဂှ် ပရေင်သွံရာန်လတူအန်လာင် Online သၠဲလးကၠုင်ဂှ်တုဲ သွံရာန်ကပေါတ်အရပ်စပ်နာနာတအ်ဂှ် သွံရာန်ကၠုင် လတူအန်လာင်ဂၠိုင်ကၠုင်ဂှ် ရဲမင်ကေတ်အခေါင်အရာ လီဠာန်ဩန်အန်လာင်တအ်လေဝ် ဂွံကၠုင်အခေါင်အရာတုဲ လတူဂှ် ပတောံကၠုင် ရဲသွံရာန်ကပေါတ်အရပ်စပ်နာနာတုဲ ကၠောန်လီဠာန်သြန်လတူအန်လာင် ဂၠိုင်ကၠုင်ဂှ်လေဝ် တင်သ္ဒးစွံသတိဇၞော်ဇၞော်မွဲရ။

ပ္ဍဲကဵုခေတ်သွံဖျာလတူအန်လာင် သၠဲလးတောတက်ကၠုင်လၟုဟ်ဏံဂှ် ညးမသွံရာန်ကပေါတ်ဖျာ လတူအန်လာင်ဍာံဍာံတအ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် သွံရာန်ကၠုင်ကပေါတ် နကဵုသၞောတ် ကပေါတ်စိုပ်ပ္ဍဲတဲမှ သောင်ဩန် (ဒးကဵုဩန်) နွံဂၠိုင်ကၠုင်ရ။ သၞောတ်ဏံဂှ် သွက်ညးမသွံရာန်ကပေါတ်တအ် သာတုဲဒက်ဓဝ်ပတှ်ေညးသ္ကအ် နဲခိုဟ်မွဲရ။ 

ယဝ်ခါရ နူညးမွဲလ္ပာ်တေံ ဟီုဂးကၠုင် ဒးပြင်ဩန်ကၠာတဲရောင် ဒှ်မ္ဂး ကမၠောန်သွံရာန်ကပေါတ် ဒးပြင်ပလံင်ဩန်ကၠာတဲဏံ ဍာံမံင်ရဟာ၊ ဓဝ်ဒးဒှ်သၠေဟ်ပၟာ နွံမံင်ဟာဂှ် ဒးလ္ၚတ်၊ ဒးချပ်ဗစာ ဗွဲမဇြိုဟ်နက်ကၠာရ။

အတိုင်ဟီုကၠုင်လဝ်ဗွဲလတူတေံဂှ်ရ ရဲလီဠာန်ဩန်နကဵုအန်လာင်တအ်ဂှ် ဒၞာဲဝါဲလီုလာ်အာဂၠိုင်တုဲ ဒၞာဲဍေံတအ် တန်တဴပြေပြံင်ဂှ် ပြးဇးဗီုညးကဵုညး ဗက်ကၠောန်ဒၟံင် ကမၠောန်လီဠာန်ဩန်လတူအန်လာင် နွံကၠုင်တုဲ ညံင်ဟွံဂွံဒးဒုင်ဘဲအန္တရာဲ ပရေင်လီဠာန်ဩန် ပ္ဍဲအန်လာင်ဂှ် ဒးစွံသတိထေက်ရောင် ပတိုန်ထ္ၜးဏာရ။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၁:၀၃၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== ဗၠာဲသၟိၚ်သေံတအ် လုပ်စၟဳစၟတ် ဒၞဲါခဒမ်ကျာဖျကြုက်ဂှ် ဂွံဆဵုလဝ် ဒၞဲါအခန်ပါ်ကရေက် ဇကုအၚ်္ဂမၞိဟ်တအ်ကီုရောၚ် ==
ဗၠာဲသၟိၚ်သေံတအ် လုပ်စၟဳစၟတ် ဒၞဲါခဒမ်ကျာဖျကြုက်ဂှ် ဂွံဆဵုလဝ် ဒၞဲါအခန်ပါ်ကရေက် ဇကုအၚ်္ဂမၞိဟ်တအ်ကီုရောၚ်

ဌာန်ပရိုၚ်ဗၠးၜးမန်၊ ဂိတုခ္ဍဲသဳ (၁၂) စွေက်၊ (၁၃၈၈) သၞာံ။

ဂိတုသေတ်တေမ်ဗာ၊ စၟတ်တ္ၚဲ (၇) တုဲကၠုၚ်ဏအ်ဝွံ ပ္ဍဲပယျဵုသေံ-ခမေန် ပွိုၚ်ဍုၚ်သူရေန် လ္ပါ်ဒေသအူသမာန်ဂှ် ဗၠာဲသၟိၚ်သေံတအ် စၟဳစၟတ်ဂွံဆဵုကေတ်လဝ် ခဒမ်ရုၚ်ကျာဖျ ဂကူကြုက်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ပံက်လဝ်ရုၚ်ကမၠောန်ဟွံလုပ်သၞောဝ်နွံရောၚ်ဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ။

ဗၠာဲသၟိၚ်ပၞာန်သေံကဵု ညးတာလျိုၚ်သေံနာနာတအ် လုပ်စၟဳစၟတ်လဝ် ပ္ဍဲခဒမ်ကြုက်ကျာဖျ လ္ပါ်ဒေသပယျဵုသေံ-ခမေန်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်လဝ် ကပေါတ်ပါ်ကရေက် သွံစမံၚ် ဇကုအၚ်္ဂမၞိဟ်ကဵု
ကပေါတ်လီဠာန်အန်လာၚ်ကျာဖျတၞဟ်ဟ်တအ်ကီုရ။

တုဲကၠုၚ်သၞာံ (၂၀၂၅) တေံဝွံ ပၞာန်သေံတအ် လုပ်ဗတိုက်သီဂွံလဝ် ဒၞါဲကဵုတိဍာ်ပယျဵု ဗၞတ် (၅၀၀) ဧကဂှ်မ္ဂး ရန်လဝ် သွက်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်တအ် ဂွံဇူဒီုကီု မပ္တမ်ကဵု ရုၚ်ကာဇြဳနိုဝ်၊ ဆေၚ်စသုၚ်၊ ရုၚ်လဟိၚ်စိုတ် စတမ် ပံက်လဝ်ခဒမ် ၜိုတ် (၁၅၇) မနွံတုဲ အပ္ဍဲဂှ်မ္ဂး သၟာကမၠောန်ကျာဖျတအ် စကာပိုၚ်ပြဳလဝ် (၂၉) ဒၞါဲနွံရ။

ပ္ဍဲကဵုမလုပ်စၟဳစၟတ် အပ္ဍဲခဒမ်တအ်ဂှ်မ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ် ကပေါတ်စက် ခမ်ပျူတာကီု ကပေါတ်ပါ်ကရေက် နာနာကီုတုဲ ညံၚ်ညးဂမၠိုၚ်ဂွံပတှေ်မာန်ဂှ် ကၠောန်ပတောံလဝ် နကဵုဗီုပြၚ်ရုၚ်ဗၠာဲသၟိၚ်ကြုက်၊ အေန်ဒိုဝ်နဳယှာ၊ ဗာရာဇြဳ၊ ဩဇြဳ၊ သၚ်ကာပူကဵု ဗဳယာပ်နာန်တအ်တုဲ လီဠာန်ကၠတ်ကၠောန်မံၚ် ကမၠောန်လီဠာန်သြန်အိုတ်တုဲ သီုကဵုကၠတ်ကၠောန်မံၚ်ကမၠောန် ပါ်ကရေက်သွံစမံၚ် ဇကုအၚ်္ဂမၞိဟ်တအ်နွံရ။

သၟာကမၠောန်ကျာဖျ ညးဒးဒုၚ်စကာမံၚ်ကမၠောန်တအ်ဂှ်ဝွံ ညးတာလျိုၚ်ဟွံပြေ ကၠောန်ကမၠောန်ဟွံမာန်မ္ဂး ညးက္ဍိုက်က္ဍိုပ်ကမၠောန်သေဌဳဂကူကြုက်တအ် ပျဲပျာံသ္ပမာန်ဍဵုဍိုက်တုဲ ကိုပ်ကၠာနူဟွံဂွံဂစိုတ်ဏီဂှ် မပ္တမ်ကဵု မတ်၊ ကောန်တၟံ၊ ဂြိုဟ် အၚ်္ဂမၞိဟ်မနွံပၟိက်နာနာသာ်တအ် သွက်သ္ဂောံသွံဂှ် ဂၠံက်ကရေက်ပတိတ်တုဲ ဂစိုတ်မံၚ်အိုတ်ရောၚ် ဗၠာဲသၟိၚ်သေံတအ် ဆိၚ်ဆသ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်ရ။

ပြဟ်ဟ်ဏအ်ဝွံ ဗၠာဲသၟိၚ်သေံတအ် စၟဳစၟတ်သ္ၚဳဂၠိပ်မံၚ် အကာဲအရာကပေါတ် အပ္ဍဲကဵုခဒမ်တအ်ဂှ်တုဲ ပရူဒဒှ်ဍာံ ညံၚ်သ္ဂောံမံက်မာန်ဂှ် ဆက်ဂၠိုက်ဂၠာဲစၟဳစၟတ်မံၚ်ဖိုဟ်ရောၚ် ဂွံတီကေတ်ရ။

ဗီုရုပ် - Thai News [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၁:၁၂၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== သၞောဝ်သေံတၟိ ဗက်ပတိတ်နူဍုင်ဂှ် ဇီုကဵုသၟာကမၠောန်မန်ဗၟာ စိုပ်ဍုင်သေံတအ် သာ်လဵုမာန်ရော ==
သၞောဝ်သေံတၟိ ဗက်ပတိတ်နူဍုင်ဂှ် ဇီုကဵုသၟာကမၠောန်မန်ဗၟာ စိုပ်ဍုင်သေံတအ် သာ်လဵုမာန်ရော

ယက္ခဂုမ္ဘဏ် (လိက်ပရေင်)

ပ္ဍဲဍုင်သေံ ကောန်ဍုင်သ္အာင် ဖံက်ပ္ကဝ်သၞောဝ်ဍုင်ညးတအ်မ္ဂး ထဍေင်ပတိတ်ကၠေံ နူဍုင်ဗွဲမပြဟ်ရောင် သာ်ဝွံ နူကဵုလိက်လလောင်ဝင်နန် (Royal Gazette) တိတ်ကၠုင် နဒဒှ်သၞောဝ်တၟိရ။ အတိုင်သၞောဝ်တၟိဂှ်မ္ဂး မၞိဟ်မကလိလောန်ဒုဟ် ၆ သာ် ပါလုပ်တုဲ ကလိလောန်အာ ဒုဟ်မွဲမွဲသာ်မ္ဂး သ္ဒးဒုင်ထဍေင်ပ္တိတ်ထောအ် နူဍုင်သေံ ဗွဲမပြဟ်ရောင်ဂးရ။

သၞောဝ်တၟိဏအ် အဓိက ၜိုန်ရပတဝ်လဝ်က္ဍိုပ် ကုသၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ကောန်ဍုင်မန်ဗၟာတအ် ဟွံသေင်ကၠာလေဝ် သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ဟွံဍိုက်ပေင်ကဵုအတိုင်လၟေင်သၞောဝ် ကၠတ်မံင် ကၠတ်ကၠောန်ဒၟံင်ကမၠောန်တအ် ဇီုကပိုက် ကုသၞောဝ်ဏအ်မာန်ရ။ သၞောဝ်တၟိဏအ် ရံင်ကဵုသၞောဝ် အခေါင်အရာမၞိဟ်ဂၠးကဝ်မ္ဂး ဟွံကိတ်ညဳရောင် သာ်ဝွံ ညးရှ်ေသှ်ေ အခေါင်အရာမၞိဟ်တအ် ဟီုပါ်ပါဲတဴနွံရ။

သၞောဝ်တၟိဗက်ပတိတ်နူဍုင် ၆ တင်ဂှ် မုပါကီုရော

သၞောဝ်စေဝ်ပၞောန် ဆေင်စပ်ကဵုဗက်ဗ္ဒဴပတိတ်နူဍုင် သကိုပ်ဝန်ဇၞော်သေံ အနုဓေန် မထပက်လဝ် စၟတ်တဲဂှ် ဆက်စပ်ကဵုကောန်ဍုင်သ္အာင် ကလိလောန်လဝ်ဒုဟ်တအ် ညံင်သ္ဂောံကေတ်အာဒုဟ် ဗွဲမစိုပ်တရဴပြဟ်ဟ်မာန် နူညးမဆေင်စပ်ကဵု ဌာနအလဵုအသဳတအ် သွက်ဂွံပံင်တောဲရေင်တၠုင်အာရောင် နူအလဵုအသဳသေံတအ် သ္ဂးရ။ သွက်သ္ဂောံဗက်ဗ္ဒဴပတိတ် ကောန်ဍုင်သ္အာင် မကလိလောန်လဝ်ဒုဟ် ဗွဲမပြဟ် ၜိုတ်ပြဟ်မာန်ဂှ် ချူဓဇက်ပတိတ်သၞောဝ်မွဲ ပြဟ်ဟ်ညိဂှ်လေဝ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော်သေံ ကဵုလဝ်စၞောန်ပၟိင် ကုဒုတိယသကိုပ်ဝန်ဇၞော်တုဲ သၞောဝ်ဥပဒေအပြောံဂှ် ဒုတိယသကိုပ်ဝန်ဇၞော် ပတိုန်ထ္ၜးကၠုင် ပ္ဍဲကၠတ်ထဝ် ပ္ဍဲဂိတုဇူလာဲ သတ္တာဟလဒေါဝ်ဂှ် ကလိဂွံထံက်ဂလာန်ဂှ်ရ ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂုက် ၂၇ ဂှ် သ္ပဒတန် ပတိတ်ကၠုင်လလောင်တြးရ။

သၞောဝ် ၆ တင်ဂှ် -

၁။ ညးမလုပ် ဍုင်သေံ နကဵုဟွံလုပ်သၞောဝ်ကီု သီုညးမတန်တဴဒၟံင် ဟွံလုပ်သၞောဝ်ကီု။

၂။ ညးကၠောန်ဒၟံင် ကမၠောန်ဟွံလုပ်သၞောဝ်ကီု။

၃။ ညးကၠောန်ဒၟံင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဟွံလုပ်သၞောဝ်တအ်ကီု။

၄။ ညးမကၠောန်ပတိတ် လိက်ပတောံအလဵုအသဳ ကေုာံ ညးမရပ်စပ်လဝ် လိက်ပတောအ်ကီု။

၅။ ညးမကလိလောန်လဝ်ဒုဟ် ဒးဒုင်ထံင် ၅ သၞာံ လ္ပာ်လတူတအ်ကီု။

၆။ ညးမကၠောန် ဗ္တောန်၊ ဖန်ဇန်၊ ဆဝ်ဗ္ၚုဟ်၊ ပံင်ကောံ၊ ရီုဗင်လဝ် လတူညးမကလိလောန်လဝ်ဒုဟ်   တင်ဗွဲလတူ ၅ တင်တအ်ကီု။

ပါလုပ်တုဲ ဒၟါနူသၞောဝ်ဏအ် သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ကောန်ဍုင်မန်ဗၟာ ဟွံလုပ်ဗဗွဲသၞောဝ်တအ် ဒှ်ဒဒိုက် ဒးဒုင်ရပ်စပ် ဗက်ဗ္ဒဴပတိတ်နူဍုင်မာန်ဒၟံင်ရောင်ဂှ် ညးမချဳဓရာင် ရေင်တၠုင်ဒၟံင် ပရေင်သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ကောန်ဍုင်မန်ဗၟာတအ် ဟီုဂးထံက်ထ္ၜးရ။

အတိုင်သၞောဝ်တၟိဂှ်မ္ဂး ညးမကလိလောန်ဒုဟ် ဒးဒုင်ဖျေံပၟိင် ဗက်ဗ္ဒဴပတိတ်နူဍုင် ပၟိင်တိတ်တုဲ အပ္ဍဲ ၁၅ တ္ၚဲ အခေါင်မံင်တန်တဴ ပ္ဍဲဍုင်သေံနွံတုဲ ညးဒးဒုင်ဒုဟ် ဟွံပေင်တြပ်ကဵုစိုတ်မ္ဂး ကလေင်ပတိုန်ဂလာန် သွက်သ္ဂောံကလေင်စၟဳစၟတ် မွဲအဆံင်ပၠန် ကုသကိုပ်ဝန်ဇၞော်နွံတုဲ နကဵုအလဵုဇကု သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ဟေင် ကလေင်ရုပ်သီကၠေံ ဒုဟ်ဒဏ်တအ်ဂှ်မာန်ရောင်ဂှ် ပ္ဍဲသၞောဝ်ဂှ် ချူဓမံက်လဝ်ရ။

ပရေင်ဒှ်ဓဝိင် စပ်ကဵုဗက်ဗ္ဒဴပတိတ်နူဍုင်

ဟိုတ်ဒၟါနူအလဵုအသဳသေံ ပတိတ်သၞောဝ်လၟုဟ်ဝွံတုဲ သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ကောန်ဍုင်မန်ဗၟာ ကၠောန်ဒၟံင်ကမၠောန် ပ္ဍဲဍုင်သေံကီု နွံဒၟံင်အကြာပယျဵုသေံ ကဵု ဗၟာ ပါဲဒဴဒၟံင်ဘဲပၞာန် နဒဒှ်ကောန်တၠဒဒိုက်တအ်ကီု ဒှ်ဓဝိင်သၠုင်တိုန်ရ။ အတိုင်တင်ဂၞင် ဂကောံမှာဇန် ကေုာံ ဂကောံဆုဲပြံင်ဂၠးကဝ် (IOM) တအ်မ္ဂး သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ကောန်ဍုင်ဗၟာ နွံဒၟံင်ပ္ဍဲဍုင်သေံ ၄၀ ကိုဋ်ပြင်တုဲ အပ္ဍဲလၟိဟ်ဂှ် ပါလုပ်ဒၟံင် သီုသၟာကမၠောန် ဟၟဲကဵုအထံက်အထာ (ဟွံလုပ်သၞောဝ်) တအ်ရ။

အတိုင်တင်ဂၞင် IOM မ္ဂး ပ္ဍဲကဵုသၞာံ ၂၀၂၅ ဂိတုဂျာန်ဏဝါရဳ ၁ ဂှ် သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ကောန်ဍုင်ဗၟာ လုပ်သၞောဝ် နွံဒၟံင် ၂၂ ကိုဋ် ၇ ဠက်ပြင်နွံတုဲ ဟွံလုပ်သၞောဝ်ဂှ် နွံဒၟံင်အကြာ ၁၇ ကိုဋ်ပြင်ရောင် နူ IOM ခယျကေတ်လဝ်ရ။ ကြဴနူဒပ်ပၞာန်သီကၠေံအဝဵု သၞာံ ၂၀၂၁ တုဲဂှ် ဟိုတ်နူကဵုပရေင်ကြေပ်ဂြတ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဒဒိုက်သၞာနာနာကီု ပရေင်ပဋိပက္ခရပ်လွဟ်ကီုတုဲ ညးဍုင်ကွာန် ကောန်ဍုင်ဗၟာတအ် ဆုဲပြံင်လုပ် လ္ပာ်ဍုင်သေံဂၠိုင်ကၠုင်ရ။ အတိုင်တင်ဂၞင် IOM မ္ဂး ပ္ဍဲကဵုသၞာံ ၂၀၂၃ ပ္ဍဲပွိုင်မွဲသၞာံဓဝ်ဂှ် ကောန်ဍုင်ဗၟာ ပြံင်လုပ်အာ လ္ပာ်ဍုင်သေံ လၟိဟ်မၞိဟ်အကြာ ၁၃ ကိုဋ်နွံရ။

ကြဴဏအ် ညးမပြံင်လုပ်သေံ ဟၟဲကဵုလိက်အထံက်အထာလုပ်သၞာဝ်တအ်ဂှ် အလဵုအသဳသေံတအ် ကၠောန်ပတိတ်လဝ်ကဵုတၞးလိက်အခေါင်ကၠောန်ကမၠောန် ကေုာံ တၞးလိက်အရံင်သာ်ပ္ကဴ သွက်သ္ဂောံဂွံကၠောန်ကမၠောန်ရ။ ညးမကလိဂွံလဝ် တၞးလိက်တအ်ဂှ် နွံကဵုတၠကမၠောန် ထံက်လဝ်ဂလာန်နူတမ်တေံမ္ဂး ၜိုန်ဟွံဒးဒှ်ဓဝိင်ကီုလေဝ် ညးမပြံင်အာတၠကမၠောန်တၟိ လိက်ထံက်ဂလာန် နူတၠကမၠောန်နူတမ်ဟွံသေင်တအ်ဂှ် ထေက်ကဵုသ္ဒးဒှ်ဓဝိင်ရောင်ဂှ် နူညးမကဵုဒၟံင်အရီုအဗင် ကုသၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ပ္ဍဲဍုင်မာဲဆံက်မွဲတၠဟီုရ။

“ဂွံလဝ်တၞးလိက် အရံင်သာ်ပ္ကဴသၟးဂှ် ဟွံတုဲပုဟ်။ ယၟုတၠကမၠောန် ဇကုမကၠောန်ဒၟံင်လၟုဟ်ဂှ် သ္ဒးကိတ်ညဳကီုဏောင်။ လၟုဟ်ဂှ် တၞးလိက်ပြံင်တၠကမၠောန်လေဝ် ဍေံဟွံပတိတ်ကဵုနွံဒၟံင် သွက်မၞိဟ်တအ်ဏအ်ဂှ် စပ်ကဵုသၞောဝ်တိတ်တၟိဏအ် ဒှ်ကၠုင်ပြသၞာမာန်ဒၟံင်ဏောင်” သာ်ဝွံ ညးတေံ ထံက်ထ္ၜးရ။

သ္အာင်နူဂှ် ဒၟါနူပေါဲပၞာန်တုဲ ဂြိပ်ပါဲလုပ် လ္ပာ်ဍုင်သေံ ကောန်တၠဒဒိုက်တအ်ဂှ် ဒးဒုင်ပလံင်ဖျဴဏာမာန်ရ။ လတူအကာဲအရာဏအ် ထေက်ကဵုသ္ဒးဒှ်ဓဝိင်ကွေံကွေံရ။ မွဲဒမြိပ် အကြာပယျဵုသေံ ကဵု ဗၟာဂှ် ဗဒိုပ်ညးဒးဒဒိုက်နွံဒၟံင် ၉ ဗဒိုပ်တုဲ လၟိဟ်မၞိဟ်နွံဒၟံင် ၁ ကိုဋ်ကဵု ၁ ဠက်ပြင်ရ။ အပ္ဍဲဂှ် အလဵုအသဳသေံတအ် ပတိတ်ကဵုလဝ် တၞးလိက် ဂၞန် ၁၃ မ ဗၞတ် ၇ ဠက်တုဲ သှ်ေဒၟံင် ၄ ဠက်ဂှ် မုအထံက်အထာဟၟဲရ။ တၞးလိက် ဂၞန် ၁၃ မဂှ် အလဵုအသဳသေံတအ် ပတိတ်ကဵုလဝ် သွက်သ္ဂောံတိတ်ကၠောန်ကမၠောန်မ္ၚးဗဒိုပ်ရ။

သၞောဝ်ဥပဒေတၟိဏအ် သွက်သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ကောန်ဍုင်ဗၟာ မလုပ်ကၠောန်စဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်သေံတအ်ကီု သီုသၟာဒဒိုက် မၞုံဒၟံင်အကြာပယျဵုသေံ ကဵု ဗၟာတအ်ကီု ဂွိင်ဖေက် ဇီုဓဗတ်ဒးဂှ် ထေက်ကဵုသ္ဒးဒှ်ဓဝိင်ရ။ သ္အာင်နူဂှ် ပ္ဍဲကဵုတင် ၆ လက္ကရဴအိုတ်ဂှ် “ညးမကၠောန် ဗ္တောန်၊ ဖန်ဇန်၊ ဆဝ်ဗ္ၚုဟ်၊ ပံင်ကောံ၊ ရီုဗင်လဝ် လတူညးမကလိလောန်လဝ်ဒုဟ်   တင်ဗွဲလတူ ၅ တင်တအ်ကီု။” ဟီုဂှ် ဂကောံမှာဇန် ကေုာံ ဂကောံ IOM တအ် ကဵုဒၟံင်အရီုအဗင် ကုညးဒှ်ဒဒိုက် ပါဲဒဴဘဲပၞာန်တအ် ထေက်ကဵုသ္ဒးဒှ်ဓဝိင်ပၠန်ရ။

သရုပ်ကၠေံမ္ဂး သၞောဝ်တၟိဏအ် ယဝ်အလဵုအသဳသေံတအ် ရပ်စပ်ဗိုန်န်ဗတ်တ်မ္ဂး သွက်ရဲသၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ဂကူမန်ဗၟာ မကၠောန်ဒၟံင်ကမၠောန်ဟွံလုပ်သၞောဝ်တအ်ဂှ် နွံကဵုအန္တရာဲတုဲ တဲဍိုန်အိုတ် ဂွံဆက်မံင်တန်တဴအာဂွံဂှ် ဒးကဵုလာဘ်ဗ္ဇဴကုဗၠာဲသၟိင်တအ် ဟွံသာလးလးရောင်။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၁:၁၅၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== ဗွဲကြဴနူပရေင်ပြုပြေင်ပၞာန်ဗလးၜဳတုဲဂှ် ဂကောံက္ၜင်ဖ္ဍိုက်က္ၜင်ကျာပၞာန်အမေရိကာန် USS Abraham Lincoln လုပ်ဒေံါပ္ဍဲသေံ ==
ဗွဲကြဴနူပရေင်ပြုပြေင်ပၞာန်ဗလးၜဳတုဲဂှ် ဂကောံက္ၜင်ဖ္ဍိုက်က္ၜင်ကျာပၞာန်အမေရိကာန် USS Abraham Lincoln လုပ်ဒေံါပ္ဍဲသေံ

ဌာန်ပရိုင်ဗၠးၜးမန်၊ ဂိတုခ္ဍဲသဳ (၅) စွေက်၊ (၁၃၈၈) သၞာံ။

ဂကောံက္ၜင် ဖ္ဍိုက်က္ၜင်ကျာပၞာန်အမေရိကာန် USS Abraham Lincoln တံဝွံ ဗွဲကြဴနူယိုက်ဂၠေင်တာလျိုင် ပ္ဍဲဒေသ္ကုတ်လဒေါဝ်ဗၟံက် ပွိုင်ကြပ် (၇) ဂိတုတုဲ သွက်ဂွံဇူဒီုပြေလၟောင် ကေုာံ သ္ဂောံဗပေင်ဇွောံမဂှ် ပ္ဍဲဂိတုသေပ်တေမ်ဗာ (၂) ၊ တ္ၚဲဏံ လုပ်ဒေံါဇူကၠုင်လဝ် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်သေံရောင် ပ္ဍဲပရိုင်သေံဂမၠိုင် ဓမံက်ထ္ၜးလဝ်ဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ။

ဝတ်တာလျိုင် စပ္တံလဝ် ပ္ဍဲသၞာံ (၂၀၂၅) ၊ ဂိတုနဝ်ဝေမ်ဗာတေံ တုဲဒှ်ဂှ်မ္ဂး နကဵုအလန်ကၠာအိုတ် လုပ်ဇူဒီုကၠုင် ပ္ဍဲသၞေဟ်ပါတ္ထယာကၟိန်ဍုင်သေံ မွဲချိုန်ခဏတုဲ ကောန်သ္ဂံင်အမေရိကာန် (၅၀၀၀) ပြင် ပါလုပ်မံင်ရောင် ဂွံတီကေတ်ရ။

သ္ကိုပ်ဒပ် Carrier Strike Group 3 - Rear Adm. Robert E. Loughran ဂှ် လၟေင်တရဴဏံဝွံ သၟာင်နူကဵုအခေါင်ဇူဒီုပြေလၟောင် ကောန်သ္ဂံင် “မရိန်” ကေုာံ သ္ဂံင်ဒပ်ဍာ်တံတုဲ ပရေင်ဆက်ဆောံမဟာမိတ် အမေရိကာန်ကဵု ကၟိန်ဍုင်သေံတံလေဝ် သကဵုခိုင်ဗိုန်ကၠုင်ရောင် ဂးရ။

က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် USS Abraham Lincoln - Dan Keeler ဝွံ အပ္ဍဲကာလ ညးယိုက်ဂၠေင်မံင်တာလျိုင်ဏံဂှ် ဒှ်သၞေဟ်ကၠုင်စိုပ် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်သေံဏံ အလန်ကၠာအိုတ်တုဲ ဓဝ်ကၠိုဟ်ခၠင်အကြာၜါဍုင် သကဵုတောတက်အာရောင် ဟီုဂးလဝ်ရ။

ကၟိန်ဍုင်သေံဝွံ စပ္တံနူချုက်လိက် ပရေင်ကူသာန်ဗၞိက်ကဵု ပရေင်ဆာန်ကၟိန် ပ္ဍဲသၞာံ (၁၈၃၃) တေံဂှ်ရ ဒှ်လဝ်မဟာမိတ်လုပ်ဝင် အမေရိကာန်တုဲ ပ္ဍဲသ္ကုတ်ဒေသမသ္ၚောဲကဵုသြင်ၜဳ အာယှဒိုဟ်အဂၞဲဂှ် ဒှ်ကၟိန်ဍုင်မဟာမိတ်လုပ်ဝင် အမေရိကာန်မွဲဍုင်ဓဝ်ဟေင်ရ။ ကၟိန်ဍုင်ၜါဏံဝွံ ဇၟာပ်သၞာံ ပံင်တောဲပကတ်ပကေတ်ဒၟံင် ပရေင်ပၞာန် Cobra Gold နွံရ။

ပ္ဍဲကဵုအခိင်လၟုဟ်ဏံလေဝ် ဂကောံက္ၜင်တံဝွံ အပ္ဍဲဧရိယာ ဂကောံဒပ်ဍာ် စၟတ် (၇) အမေရိကာန် အုပ်ဓလီုလဝ် ဒေသအေန်ဒိုဝ် - ပသိဖိတ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဆက်ကၠောန်သ္ပဒၟံင် ပရေင်ပြုပြေင်ပၞာန်လၟေင်ဍာံနွံရ။

ဂကောံက္ၜင်ဏံဝွံ ဟိုတ်နူလုပ်ဒေံါဇူလဝ် ပ္ဍဲဇိုင်ၜဳပါတ္ထယာ မဒယှ်တှ်ဒၟံင်ကဵု ပေဲါသဘင်အခိင်ဗ္တံ ကေုာံ ကမၠောန်အာတရဴမိပ်လဟိင်လိင်ဂှ်ရ သၞာဲဒဴပၞာန်တြုံ/ဗြဴ မပါကၠုင်ကရောံက္ၜင်ဖ္ဍိုက်က္ၜင်ကျာတံ ညံင်ဟွံဂွံအာစိုပ်ဒၞာဲလ္ၚဵုတံဂှ်လေဝ် ညးတာလျိုင်သေံတံ ကၟာတ်ဒၞာလဝ်နွံရောင် ဂွံတီကေတ်ရ။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၁:၁၇၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== ဟိုတ်နူဖ္ဍိုက်ကပေါတ်ဇြိုင်ဂၠိုင်အာ ကေုာံ သာသ္ပအ်တုဲ ညးအာတရဴဍိုက်ဂၠုင်စက်တံ ဒးဆဵုဂဗဘဲအန္တရာဲ  ==
ဟိုတ်နူဖ္ဍိုက်ကပေါတ်ဇြိုင်ဂၠိုင်အာ ကေုာံ သာသ္ပအ်တုဲ ညးအာတရဴဍိုက်ဂၠုင်စက်တံ ဒးဆဵုဂဗဘဲအန္တရာဲ 

ဌာန်ပရိုင်ဗၠးၜးမန်၊ ဂိတုခ္ဍဲသဳ (၄) စွေက်၊ (၁၃၈၈) သၞာံ။

ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင် တွဵုရးဍုင်မန် ကေုာံ ကရေင်လ္ၚဵု ကတဵုဒှ်မံင် ပရေင်ဍာ်ဇၞော်ဍာ်ကလိုပ်ဂှ်ဝွံ ဒးစကာအာကၠုင်ဒၟံင် နကဵုဂၠုင်စက်တုဲ ဟိုတ်နူဖ္ဍိုက်ကပေါတ်ဇြိုင်ဂၠိုင်အာကဵု သာသ္ပအ်ဂှ်ရ ညးအာတရဴ ဍိုက်ဂၠုင်စက်တံ ဒးဆဵုဂဗဒၟံင် ဘဲအန္တရာဲနွံရောင် ဂွံတီကေတ်ရ။

ပွမအာကၠုင်ဆက်စၠောံ မွဲကွာန်ကဵုမွဲကွာန်ကီု၊ အာဒုင်ပလံင်ကွးဘာဇၟာပ်တ္ၚဲ ကေုာံ ဖ္ဍိုက်ကပေါတ်ဗၞိက်ကီုဂှ် စနူလဒေါဝ်ဂိတုအဝ်ဂေတ်တုဲကၠုင်ဏံတုဲ ဒးစကာဂၠုင်စက် ဂၠိုင်ကၠုင်ရ။

ပ္ဍဲဒေသဍာ်ဇၞော်ဍာ်ကလိုပ်မံင်ဂှ်ဝွံ သၟာင်နူဂၠုင်စက်ဟွံရုံဂပ်တုဲ ဟိုတ်နူဍာ်ဇွောတ်ထတ်ကာတ်ဂၠိုင်ကၠုင်ကီု၊ ဟွံဂွံဆဵုကေတ် အရာဒၞာတာသၟဝ်ဍာ်ကီု၊ ပ္ဍဲဂၠုင်စက်ဂှ် ဖ္ဍိုက်ညးအာတရဴ ကေုာံ ဖ္ဍိုက်ကပေါတ်ဗၞိက်လျိုင်ဇြိုင်ဂၠိုင်ကီု၊ သၟာဒဳဂၠုင်တံ သာသ္ပအ်ကီုဂှ်ရ ဂၠုင်စက်ဗ္ကပ်ဒၟံင် မွဲနှေံမွဲနှေံရ။

အကြာကွာန်လိုင်ကၞုဲ - ဒဵုထောင် ဍာ်ဇၞော်ဍာ်ကလိုပ်ဒၟံင် မၞုံပ္ဍဲသ္ကုတ်ဂၠံင်မုဟ်ဍုင် - ကျာ်ပိ ညးအာတရဴလၟိဟ်ကဵုကၠံ တတ်ကၠောံအာကၠုင်ဒၟံင် ဇၟာပ်တ္ၚဲဂှ်ဝွံ အပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂေတ်တုဲကၠုင်ဏံ ဂၠုင်စက်ဗ္ကပ်အာ ဟွံအောန်နူ (၃) ဝါနွံရောင် ဂွံတီကေတ် နူညးဒေသတံရ။

“ဂၠုင်ဂှ်လေဝ် အောန်၊ ညးအာတရဴ လ္ပာ်ကျာ်ပိဂှ်လေဝ် ဂၠိုင်မံင်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ သၞောတ်ဗ္ၜတ် (ပမာဏ) ဂွံဖ္ဍိုက်မၞိဟ်ကဵု ကပေါတ်ဂှ် စၟတ်ကေတ်ဝါတ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်ရ ဂၠုင်မွဲဖ္ဍိုက် ဍိုက်မၞိဟ်မူစိတၠရောဟီုဂှ် စၟတ်လဝ်ဟွံမွဲပုဟ်။ ကပေါတ်ဂှ်လေဝ် ၜိုတ်ဖ္ဍိုက်ဂွံ ဖ္ဍိုက်မံင်ရ” သာ်ဝွံ ညးတြုံ နူဒေသကွာန်လိုင်ကၞုဲမွဲတၠ ဟီုရ။

သၟာင်နူဂှ်ပၠန် ဟိုတ်နူဒဳဟွံမွဲကဵုသၞောတ်သၞောဝ် ကေုာံ သုင်အရက်သုရာဂှ်လေဝ် ဂၠုင်ဗၠိုက်မံင်နွံရဂှ်လေဝ် ဂွံတီကေတ်ရ။

ဟိုတ်နူဍာ်သၠုင်တိုန်ကၠုင်တုဲ အာကၠုင်ကဵုကွဳစက် ဟွံဂွံဏီဂှ်ရ ဒးဆက်စကာဂၠုင်ဂမၠိုင်တုဲ ဟွံဂွံစၟတ်လဝ်မွဲသာ် ပွမဖ္ဍိုက်မံင် ညးအာတရဴကဵု ကပေါတ်ဗၞိက်ဂမၠိုင်ကီု၊ ပွမသုင်အရက်သုရာ အပ္ဍဲအခိင်ကမၠောန်ကီုဂှ် ဒးစွံသတိရောင် ညးဒေသဂမၠိုင်တံ ဟီုဂးဖ္တိုက်ဖၟောဝ်လဝ်ရ။

ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂေတ် စၟတ်တ္ၚဲ (၂၄) တုဲကၠုင်ဏံဝွံ ဂၠုင်စက်ဖ္ဍိုက်လဝ် မၞိဟ် (၈) တၠ၊ ကွဳလိုန်ဓာတ် (၂) ဖ္ဍိုက် ကေုာံ ကပေါတ်ဗၞိက်ဂမၠိုင်ဂှ် ဗၠိုက်အာဍာ် ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ခိုဟ် - (နွားခြံကုန်း) ၊ ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်တုဲ အ္စာၝောံဗ္တောန်လိက်မွဲတၠ ဒးချိုတ်အာကီုရ။

ညးဒေသကအ်ကြိက်မွဲတၠဂှ် “အခိင်ဍာ်ဇွောဝ်ထတ်မံင်ဏံဂှ် ညးၜိင်ဍာ်ဟွံလေပ်တံ ဂၠုင်ဗၠိုက်ဏောင်တှ်ေ အကာဲအရာချိုတ်ဂှ် ဂၠိုင်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ သၟာဂၠုင်တံလေဝ် မၞိဟ်တဏံ ညံင်ဟွံဂွံဒှ်ဘဲအန္တရာဲလမျီုဂှ် ဒးသ္ပဂရုထေက်” သာ်ဝွံ ညးဟီုရ။

ဟိုတ်နူဗြဲဇၞော်ဂူကဵု ဍာ်ဒဵုဂမၠိုင်ဂှ်ရ ၜဳကြုင် မဇွောဝ်တတ်ကၠောံဒၟံင် အပ္ဍဲတွဵုရးကရေင်ဝွံ စၟတ်ဍာ်လောန်ၜက်နူဒးဒှ်ဓဝိင်ဂှ်တုဲ အပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်၊ ကြုင်ဒဵု၊ “လှိုင်းဘွဲ့” ကဵု ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ်ဂှ် ကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပရေင်ဍာ်ဇၞော်ဍာ်ကလိုပ်ဖိုဟ်ရ။

အပ္ဍဲအခိင်ကာလ ဍာ်ဇၞော်ဍာ်ကလိုပ်မံင်ဏံဝွံ နကဵုညးဒဳဂၠုင်စက်ဂမၠိုင်တံ ကၠာဟွံဂွံတိတ်တရဴမ္ဂး ဒးဒစးဒုင်စၟဳစၟတ် ဂၠုင်စက်၊ စက်အေန်ဂျေန်၊ တိုင်ကဳကၠေင်၊ ဗုင်ဂၠုင်ကဵု ဍာ်လုပ်စိုပ် ပ္ဍဲဂၠုင်စက် နွံ / ဟွံမွဲဂှ်တုဲ နကဵုညးဍုင်ကွာန်အာတရဴဂမၠိုင်တံလေဝ် အကာဲအရာဗြဲဂူထတ်သ္ကာတ်မံင်မ္ဂး ဒးပဆုဲထောံ လၟေင်တရဴထေက်ရဂှ်လေဝ် ညးစိုန်သကီု အကာဲအရာဍာ်တိုန်စှ်ေတံ ဟီုဂးဖ္တိုက်ဖၟောဝ်လဝ်နွံရ။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၁:၁၉၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)</text>
      <sha1>4f6j2wlwnrzl2pe4imbay014wzcy86l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>57452</id>
      <parentid>57451</parentid>
      <timestamp>2026-09-19T14:51:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50595-94</username>
        <id>5660</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဒပ်ပံၚ်ကောံခိုၚ်ဗိုန်မွဲ သ္ဂောံမံက်ဂှ် ဂိုတ်ဂ္စာန်ဒၟံၚ်လၟိုန်ရောၚ် NMSP-AD / RMA ဟီုကဵုသမ္တီ ပ္ဍဲတ္ၚဲပၠန်ဂတးမန် */ ဒကုတ်တၟိ</comment>
      <origin>57452</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1000211" sha1="qo9cy2fgxozzepmebozeblkctbvis5p" xml:space="preserve">ရော်ဂုဏ် အာစာဗညာသာၚ်မန်
   ချူဇန်အာလိက်မန်စဵုလအိတ်လမျီုရောၚ်
   ============================
     က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ဂှ် အခိၚ်ဓမ္မတာ ဟွံမံက်ဂတဝ် ပြာကတ်ကၠုၚ်ရ၊ အခိၚ်ကာလစိုပ် ပ္ၚံက်ကရေပ်မွဲမွဲမ္ဂး မံက်တိုန်ကၠုၚ်ရ၊ အချကာလ လိက်ပတ်မန်ပိုဲ ဒးဒုၚ်ခြိုၚ်လဝ်အပ္ဍဲဗွိုၚ် ဆဘာလကျာ်ဓဝ် တိတ်မ္ၚးဍုၚ်ကွာန်တေံဟွံဂွံဂှ် အာစာဗညာသာၚ်မန်တအ် က္တဵုဂစာန်လွဳပရာကၠုၚ်ဂှ် ဝၚ်ချဳဒရာၚ်ဝွံ၊ သေဗ်သၟေဟ်အာ အပ္ဍဲဝၚ်လျက်ပတ်မန်ပိုဲ ခိုဟ်ခိုဟ်မွဲရ။
     အဲဂွံချူ ပရူအ္စာဗညာသာၚ်မန်ဂှ် မိပ်စိုတ်လောတ်ရ၊ နူအဲဍောတ်ဍောတ် အခိၚ်ကာလ ဘဝထပိုဲခမဳ၊ မံၚ်ဘာဗ္ဂောပ ပရိယတ္တိ အပ္ဍဲဍုၚ်မတ်မလီုဂှ်၊ အပ္ဍဲအကြာသၞာံၜိုတ် (၁၉၉၁-၁၉၉၂) တေံဂှ်၊ ဂွံစလ္ၚတ်တီကေတ်ပရူညး၊ ဒၟာနူညးကလိဂွံလာဘ်တဆိပ်ကြာ၊ ပေါဲပြိုၚ် ချူလိက်ပတ် အပ္ဍဲတ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ရ၊ အပ္ဍဲပေါဲပြိုၚ်ချူလိက်ပတ်ဂှ်မ္ဂး မၞိဟ်တအ်ဂွံဇၞးကေတ်ညးဂှ် ဝါတ်ကွေံကွေံရ။
     အခိၚ်ဂှ်အဲလေဝ် ကလိဂွံလာဘ်ချူကဗျကီုတုဲ၊ ဘဝအာစာကၞေဟ်မွဲစွံ ကေၚ်ဆဵုကၠုၚ်ညးအလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ၊ သၟူအမြာဲစၠန်ညးဂှ်၊ ကိုပ်ကၠာနူဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ်ဂွံတီမံၚ်တုဲတဲု လိက်အုပ်ဝေါရလ္ၚီ မတိတ်နူကွာန်ညး၊  ဘာညးဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ် နူအခိၚ်ဘဝထပိုဲခမဳ ဍောတ်ဍောတ်ဂှ် ဗှ်လ္ၚတ်လဝ်ပြဵုမံၚ်တဲုတဲုရ၊ ဗွဲကြဴဏအ် ပိုဲက္ဍိုက်က္ဍိုပ်သၚ်သၟတ်လဂုၚ်တဲု၊ ဟိုတ်နူဒးအာတ်တမ်လိက်ဇရေၚ်အာစာကီုဂှ်တုဲ၊ နူကဵုအခိၚ်ဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်ဍုက်ကေဝ်ကဵု အာစာခိုဟ်ခိုဟ်ရ၊ ယၟုအဲဂှ်စဵုလၟုဟ် ညးကော်မံၚ်ယၟုခမဳ(နာရဒ) ဏီဖိုဟ်ဂှ်တဲု၊ သွက်အဲဂှ် ထပ်တဲု ဒှ်မံၚ်အမ်သဝ်ရ၊ သၞာံ ၂၀၁၈ အဲစိုပ်အာ သ္ၚိညးဂှ်လေဝ်၊ ညးကော်မံၚ်ယၟုအဲ မဒှ်ယၟုခမဳဂှ်ရ။
     လိက်ဗွဟ် မူကအ်ဗိန်တအ်ဂှ် ဒှ်အခေတ်ကာလညးတအ် ချဳဒရာၚ်ဂှ်တဲု၊ အခိၚ်တေံဂှ် ဒှ်အခေတ်ရဲဍုၚ်ကွာန် ညးတအ်ကၠောန်စဂွံဒှ်အခေတ် ကၠတ်ဖျေံကပေါတ် နူဍုၚ်သေံရ၊ ၜိုန်ရရဲကွာန်တအ် မိပ်လဟိၚ်မံၚ်ကဵု ပရေၚ်သိုက်သၠိၚ်ဖဲသအဳ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ကီုလေဝ် စိုတ်ဓါတ်အာစာတအ် စိန်ဝုန်မံၚ် အပ္ဍဲပရေၚ်လိက်ပတ်မန်ဂှ်၊ လောန်တဲုဒးကေတ်ဂုဏ်စရာဲရ၊ အခိၚ်တေံရဲကွာန်ကအ်ဗိန် ညးဂမၠိုၚ်ဒှ်မံၚ်သေဌဳကဆံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကီုရ၊ ဆဂးပရေၚ်ပိုန်ဟာန် ယဿပက်တအ်ဂှ် ဓရိုက်ပချဳစိုတ်ဓါတ်အာစာ အပ္ဍဲအရာဆာန်လိက်ပတ်မန်ဟွံမာန်ရောၚ် ထေၚ်ကေတ်ရ။
     အခေတ်ကာလ ညးတအ်ချဳဒရာၚ်လိက်ပတ်မန်ဂှ် ဒှ်အခေတ်ကာလလိက်ပတ်မန်ပိုဲ နွံမံၚ်အပ္ဍဲဗွိုၚ်ကျာ် အပ္ဍဲဆအကြာ ဘာလကျာ်ဓဝ် ဂှ်တုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်မန်တအ် ညံၚ်ရဴလၟုဟ် ဗှ်လိက်မန်ဒးမံၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ အခေတ်ကာလ သ္ကိုပ်ပၞာန်နေဝေန်တအ် အုပ်ဓုပ်ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ်တေံဂှ်၊ လိက်မန်ပိုဲယာက္ပိုပ်ဟွံမာန် သက်သက်ဂှ်တဲု ဒးချဳဒရာၚ်လိက်ပတ် အခေတ်ကၠာတေံဂှ် ဗၞတ်ဂလိုၚ်လဵုဒဒိုက်ဇၞော်မံၚ် ရောဂှ် ညးဟီုလဴထ္ၜးမ္ဂး လောန်တုဲ ကၠးကေတ် အပ္ဍဲစိုတ်ပိုဲ မာန်ရောၚ်။
     မွဲလ္ပာ်ဂှ် ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်အဃောဇၞော်မောဝ် ရဲဍုၚ်ကွာန်တအ် ကၠောန်စဂွံ မွဲလ္ပာ်ဂှ် ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက် ပရေၚ်လိက်ပတ် ဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ဂှ်တဲု၊ အကြာအန္တရာဲၜါသာ်ဏအ် အာစာတအ်သီုကျာ်ဇၞော်ပညာဒဳပတအ် ချဳဒရာၚ်မၚ်မွဲကၠုၚ်လိက်ပတ်မန်ပိုဲဂှ် ဒးတၚ်ဂုဏ်ကဵုညးတအ် စဵုကဵုမွဲအာယုက်ဟွံအိုတ်ရ၊ အခိၚ်တေံ ပိုဲတအ်ဘဝ ထပိုဲခမဳဍောတ်ဍောတ် သဘၚ်ဇွသၚ် ကျာ်ဇၞော်အာစာပညာဒဳပဂှ် ညံၚ်ရဴသဘၚ်ဍုၚ်သွဝ်ရ၊ ကောန်ကွာန်ညးတအ်လေဝ် အဃောကၠောန်စဂွံ အဃောဒယှ်တှ်မံၚ် အလံုကၟိန်ဍုၚ်ဟီုမာန်ရ၊ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကွာန်ညးတအ်ကဵု ပရေၚ်ချဳဒရာၚ် လိက်ပတ်ကွာန်ညးတအ် အခိၚ်တေံဂှ် သ္ပစၞးကဵုအလံုကောန်ဂကူမန်ပိုဲမာန်ရ၊ အကြာကျာ်ဇၞော်အ္စာတအ် ယၟုမဒယှ်တှ်မံၚ်တအ်ဂှ်၊ ယၟုအာစာဗညာသာၚ်မန်လေဝ် မောဝ်ဖ္ဍးမံၚ် ဗွဲမလောန်ကီုရ။
     အပ္ဍဲအကြာသၞာံၜိုတ် ၁၉၉၅ ဂှ် အဲချူပ္တိတ်လိက်အုပ် ( လညာတ်ပရၚ်တဲ ) တဲုကီု အဟိန်အာသွံလိက်အုပ် မဂ္ဂဇြေနိ ( လဂါံအာဇာနဲ ) ကီုတအ်ဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်အာဆဵုကဵုညးကီုရ၊ တမလိက်အာစာဂှ်လေဝ် ဒှ်အဓိက သွက်မဂ္ဂဇြေန်ပိုဲရ၊ အခိၚ်တေံဂှ်် ယၟုကၞေဟ်အာစာဂှ် မြမောဝ်ဇေတ်(ခယျးအပ္ဍဲ) လေဝ်ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ၊ အာစာဂှ် ၜိုန်ရဗျုထဴကီုလေဝ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်လိက်ပတ်မန် ဟွံဗျုတဴလးလးရ။
     ဗွဲကြဴဏအ် အခိၚ်နွံမံၚ်အပ္ဍဲကွာန်ဝၚ်္က ဇိုၚ်ပယျဵု အဟိန်ကၠောန်မံၚ်လိက်ပရိုၚ်သၞံၚ်တိုၚ်ရဂှ်လေဝ်၊ အခိၚ်အာဝေၚ် စိုပ်ကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ် မဒှ်ကွာန်သမ္ဘာအဲဂှ်လေဝ် အဲဂွံအာဆဵုမံၚ်ကဵုညးကီုရ၊ အဲစဴဝေၚ်ကွာန် နူကၟိန်ဍုၚ်မေရိကာန် ဗၞတ်ပိအလန်ဂှ်လေဝ် အဲဂွံအာဆဵုမံၚ်ညး သီုပိအလန်ကီုရ၊ ညးဝွံရံၚ်ကဵုဗီုရုပ်သာ်မၞိဟ်ကီု စိုတ်စရိုတ်ကီု ဆက်ဆောံကီု နာနာသာ် ခါတ်ရံၚ်အကာဲမ္ဂး ဒှ်အာစာကၞေဟ်ပိုဲမန် မဂပ်ဂဝ်လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်မွဲရောၚ်။
     ၜိုန်အာယုက်ညး မဗျုထဴဂလိုၚ်လဵုကီုလေဝ် အဟိန်အဲဇူဒီုမံၚ် အပ္ဍဲကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ်ဂှ် ညးကၠုၚ်ဝေၚ်စိုပ်ဇရေၚ်အဲမာန်ဂှ်တဲု၊ စိုတ်ဇဴအဲဂှ်လောန်တုဲ လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်လ္တူညးရ၊ ဟိုတ်နူပရေၚ်ဆက်ဆောံခိုဟ်တဲု လိက်ဂျာနေဝ် တိုၚ်ပ္ကဴပိုဲ ဥဒျာန်လိက်ပတ်ပိုဲ၊ မတိတ်မံၚ်အပ္ဍဲအမေရိကာန်ဝွံဂှ် ညးဗိုၚ်ဂိုတ်ဂစာန် ချူကဵုမာန်ဏီရ၊ ညးချူတဲု ကံုၚ်ပလံၚ်ဗ္စိုပ်ဇရေၚ်ကွာန်ခအံၚ်ကြေဟ်၊ ဇရေၚ်အဲမာန်ဏီရ။

              အာစာဂှ်
              ၜိုန်ရဗျးထဴကီုလေဝ်
              စိုတ်ဓါတ်ဆာန်လိက်မန်ဂှ်
              ဟှံဗှုထူလးလးရ။

     လိက်အုပ်ညးပ္တိတ်လဝ်ဂှ်လေဝ် နူအာစာပါန်ထဝ် ကော်(ဖံၚ်သာၚ်မန်) မဒှ်ကောန်ညး မတန်တဴမံၚ် အပ္ဍဲဝှတ်ဝိၚ်၊ ကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်မွဲစွံဂှ်လေဝ် ညးကၠုၚ်ကဵုဒါန်ကုအဲကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်ညး ချူဇန်မံၚ် အပ္ဍဲဂျာနေဝ် အမာတ်ဒိန် တအ်ဂှ်လေဝ် အဲကလိဂွံအခေါၚ် ဗှ်လ္ၚတ်ကီုရ၊ အခိၚ်ပိုဲဍောတ်တအ် လိက်မဂ္ဂဇြေန် ဂျာနေဝ် ကွးဘာတက္ကသိုလ်ပံၚ်ကောံလေဝ် လိက်ပရေၚ်အာစာ ဂွံဗှ်မံၚ်လၟိုန်လၟိုန်ကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်မွဲပိုဒ် အဲသမ္တီုဒးမံၚ်ဂှ် (ဍုၚ်မတ်မလီုဟာ? ဍုၚ်မန်လီုဟာ? ဂှ် အဲခယျကေတ် အာစာချူလဝ်ရောၚ်၊ ဆဂးဂွံကလေၚ်ဂၠာဲဆဵုဂှ် ဟွံလောဲသက်သက်ရ။

          ကၞေဟ်ညးဂှ်
          ဒှ်တၟအ်ချူမြသွက်ပိုဲ
          အာစာကၠေဟ်ခေတ်တၟိတအ်မွဲရ။

     ပိုဲဂွံဆဵုညး မွဲအလန်မ္ဂး စိုတ်ဓါတ်မိက်ဂွံဆက်ချူအာလိက်မန်မွဴာဲအလန်ပၠန်ဂှ် က္တဵုဒှ်ချိုတ်ပၠိုတ်ရ၊ ၜိုန်ညးဗျုထဴ ကီုလေဝ် ညးချူမာန်ဏီမ္ဂး ပိုဲတအ်ဂှ်လောန်တဲု ဒးဆက်ချူအာမာန်ဏီရောၚ်ဂှ်၊ ဗီုသာ်ဏအ် စိုတ်ဂါတ်ကီတဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ၊ ပူဂိုလ်ဗီုသာ်ဝွံဂှ် ညးကော်စ (အစာံ) ရ၊ ညးဂှ် ဒှ်အစာံပိုဲ အပ္ဍဲအရာအရာချူကေှ်လိက်မဒှ်ရ၊ ကၞေဟ်ညးဂှ် ဒဵုတၟအ်ချူမြသွက်ပိုဲအာစာကၞေဟ် ခေတ်တၟိတအ်မွဲရ၊ ပိုဲစေှ်စိုတ် မြပိုဲၜီုအာရမ္ဂး ပိုဲဒးချူသကေက်ဂှ်တဲု ယဝ်ပိုဲ စိုတ်ဓါတ်လီုအာ အပ္ဍဲအရာချူဆာဲ လိက်ပတ်မန်မ္ဂး ပိုဲဗှ်လိက်ညး ပိုဲအာဆဵုကဵုညးမ္ဂး စိုတ်တေံ ဍေံပြံၚ်လှာဲအာ မာန်ရ။
     တၟေၚ်တၟဟ်မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် အပ္ဍဲအာစာကၞေဟ်မန်တအ်ဂှ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ဇြိုဟ်ဇြိုဟ်နက်နက် နွံအိုတ်ဂှ်တဲု၊ ဣဝွံလေဝ် ပိုဲတအ်ဒးကေတ်မံၚ် ဂုဏ်စရာဲဟွံအိုတ်ပၠန်ရ၊ အာစာကၞေဟ်မန်တအ်ဂှ် ဂယိုၚ်လမျီုကဵုကၞေဘ်ဟွံမာန်အိုတ်ကီုလေဝ်၊ နကဵုအသိၚ်စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ မသ္ကာတ်မြဟ်ဂှ်ရဒုၚ်ခဳတုဲ၊ ချူဇန်ပ္တိတ်မံၚ် လိက်မန်ရောၚ်ဂှ် ညးတီအဲတီရ၊ အာစာကၞေဟ်တအ် ၜိုန်ရမိက်ဂွံပ္တိတ် လိက်အုပ်ဇကုအိုတ်ကီုလေဝ် ဒၟာနူတော်ဟွံကိတ်လောန်ဂှ်တဲု ဒးဗ္ဒေါံလဝ်အသိၚ်အိုတ်ရ၊ တမလိက်ဇကု တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဟွံဒှ်ကၠုၚ် လိက်အုပ်ဂှ်တဲု ကၠေံဏှၚ်အာအိုတ်ကီုရ၊ လိက်ပရေၚ်တအ် ကဗျတအ် ပံုအာဂီုတအ်ဂှ် ၜိုန်ရအာစာပိုဲ ဗညာသာၚ်မန်၊ ချူလဝ်နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ကီုလေဝ် ပိုဲတအ် ဟွံဂွံဗှ်ကေတ်ဖအိုတ်ဂှ် ဒၟာနူဟွံဒှ်လိက်ကၞပ်ရ၊ သွက်ဂွံပသေှ်စွံအာ အဆက်ကောန်အဆက်စဴဂှ်လေဝ် ရန်တၟအ်တအ်ဂှ် ဟွံမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။
     ဗီုအာစာဗညာသာၚ်မန် ဆာန်လိက်ပတ်မန်ဂှ် ပိုဲကောန်ဂကူမန် သၟတ်တၞောဝ်ဒတောဝ်တၟိတအ် ကေတ်သ္ပအစာံတဲု ဂပ်ဝဝ်ဒးချူအာလိက်ပတ်မန်၊ ဂပ်ဝ်ဒးမၚ်မွဲအာ လိက်ပတ်မန် ထေက်ကွေံကွေံရ၊ ဗီုညးဆာန်လိက်မန် စဵုလ္အိတ်လမျီုဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ် ကဵုဂွံကေတ်စ နဲကဲမာန်အိုတ် ကီုညိ၊ နဒဒှ် ရော်ဏာ ဂုဏ်အာစာ ဗညာသာၚ်မန်တဲု၊ စဵုလ္အိတ်လမျီု အဲဆက်ချူအာလိက်မန် ပ္တိတ်အာလိက်မန်ရောၚ်၊ ဂှ်လေဝ်မိက်ဂွံလဴပူစကဵု အာစာဗညာသာၚ်မန်ကီုရ။

                      ဗညာတိထဝ်  (တၠဂုဏ်နာရဒ)
                      ကွာန်ကြုၚ်ဘာ
                      ခတ်ေတ U.S.A
      
   လိက်ပရေၚ်ဝွံ ကံက်ပ္တိတ်နၚ်နူလိက် မဂ္ဂဇြေန်
   ဂကောံအာစာကၞေဟ်မန် ကၞပ် (၃)
   မုက်လိက် (၂၉)
   ညးကံက်ပ္တိတ် အမ်သဝ်နာဲ အၜဝ်
   (.12:10.AM.21.08.2021.)

ဂကူမန်လိက်မန်ကၠုၚ်နူလဵုရော
*****************************
အ္စာသုတေသနတံ ဍေံတံချူဝၚ်ဂကူမွဲမွဲ ဍေံထ္ၜး သက်သဳမာန်ဒၟံၚ်ကီု၊ ဝၚ်ဂကူမ္ဂး သက်သဳလိက်ပတ် ဒှ်ဇြ ဟတ်ဇၞော် အိုတ်ရ။ ဍေံတံကေတ်လဝ်အဓိပ္ပါယ် ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်မန်ကၠုၚ်နူမန်ဟွံသေၚ်ဂှ် ဟွံမိက်စှ်ေ စိုတ်အှ်ေရ။ ညးတၞဟ် ဟီုဂွံကၠာ ဟီုအာရ ညးတၞဟ်ချူဂွံကၠာ ချူဏာရ ဒးဆိၚ်ဆခယျကေတ်လဝ် နွံဗဝ်ရ။ ဂွံလဝ်ဂမြၚ်ညာဏ်ကျာ်အရှန် ဟွံသေၚ် ဒးထေၚ်ကေတ်ရဂၠိုၚ်တုဲ ဍေံတံထေၚ်ကေတ်လဝ် နွံမံၚ်ကီုရ။      
  မိက်ဂွံထ္ၜးသက်သဳ တွဵုရးဍုၚ်မန်ကၠာတေံ အလုံ (၉၆)ဍုၚ် ပၞောဝ်ကဵုတွဵုရးဖာသီ, မံၚ်မလ, ဒဵုပသဲ, ဟံသာ ဒေံါ(၃၂)ဍုၚ် တွဵုရးဗဂေါဟံသာဝတဳ, ဍုၚ်သေၚ်, ဍုၚ်ဒလ, ဍုၚ်ပါဒ, ဍုၚ်လ္ဂုၚ် ဥက္ကလာပ(၃၂)ဍုၚ် တွဵုရး မုဟ်တၟံ, သဓီု သုဝဏ္ဏဘုံ,တ္ကအ်ခၟိုၚ်, ဗြဝတဳ, ရးဇြာဝါခရူ, ရေဝ်, ရး တနၚ်သဳ(၃၂)ဍုၚ်တံဂှ် ဒှ်ဍုၚ်မန် ဒက်ပ္တန်လဝ် ဍုၚ်မန်သိုၚ် နန်ပြာသာဒ် ဍုၚ်နွံကဵုဨကရာဇ်မန် ချိုတ်တ် ပၠိုတ်တ်မဒှ်ရ။         
    ဂကူဒှ်သၟိၚ်မန်ကၠာအိုတ် ဒးထံက်ထ္ၜးဂလာန် ရာဇာ ဝၚ်မန်မ္ဂး တွဵုရးဍုၚ်မုဟ်တၟံ(၃၂)ဍုၚ် ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုံဝွံ ကၠာကျာ်တြဲဂေါတမပိုဲ ဟွံက္တဵုဒှ်ကျာ်ဏီ ဗၞတ်(၅ဝဝ)သၞာံ တေံ ဂကူမန်မၚ်ဗၠာဲမၞုံယၟုသုဓမာနဝ, သုဓမ္မ မာဏဝ, သၟိၚ်အိန်မာဃတၠသွဝ်ၜါ စှ်ေကၠုၚ်ပသေက်ကဵု သ္ပဨက ရာဇ်မန် ကၠာအိုတ်ရ။
    သ္ပဟိုတ်နူကဵု သၟိၚ်အိန်နိမိတ်ဗဒှ်ကဵု ဍုၚ်ပြာသာဒ် သၠိုက်ကဵုအဘိသိက် ၝောံကိုဋ်ဗြကၞေၚ် ရေၚ်မတ်ရတ် နာနာ ရန်ကဵုယၟုယၟာဗွဲဘာသာပါဠိဂှ်တုဲ̏ ဍုၚ်သုဓမ္မဝတဳ̋ ဍုၚ်မၞုံကဵုဓဝ်သၟိၚ်အိန် ခုတ်ခဴကဵုလဝ်ယၟုရ။ ဂလာန်ရာဇာဝၚ်မန်ဂှ် ဒှ်ဂလာန် မဍာံပြဟေၚ်တုဲ မၚ်ဗၠာဲသၟတ်မန် သုဓမ္မမာဏဝဂှ် ဒှ်ကောန်ညးဇၞော်တမ္ၚာတုဲ မၚ်မွဲလဝ်သဳလဥပုဟ်လၟိုန်ကာလရ။ မိမယာဲဣတဂှ် ၜိုန်ရကၠောန်မံၚ် ကမၠောန်တမ္ၚာ ဂယိုၚ်လမျီု ̏မိစ္ဆာဇဳဝ̋ ပရေံကဵုဒှ်ကၠာရ။ ကောန်တြုံပရဲ ပြဲနူတၞဟ် ဒှ်ညးတၠပါရမဳ ဂှ် ဝေၚ်ပဲါထောံကမၠောန် ပွသရာံပါပ် ဗၞတ်မွဲအာယုက် မာန်တုဲ ဟိုတ်နူအသိၚ်သဳလဥပုဟ် သဳလပါရမဳစိ သၟိၚ် အိန်ဒေဝတဴသွဝ်ၜါ ဒးစှ်ေသၠိုက်အဘိသိက် ပအပ်ဇိုန် ကဵုကၟိန်ဍုၚ်က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်နန်ထဝ် ပြာသာဒ်ထဝ် ကဵုသ္ပသၟိၚ် ဨကရာဇ် မန်ကၠာအိုတ်ရ။
          ဟိုတ်ဂှ်ရ ထံက်ရံၚ်ကဵုဒဒှ်သက်သဳ ရာဇာဝၚ်မန် အာဂမယုတ္တိ ဗီုဒှ်မူလဍာံပြဒၟံၚ်တုဲ သၟိၚ်ဨကရာဇ်မန်ဂမၠိုၚ် တံဂှ် ယာဲအပါမန်ဟေၚ် ၜံၚ်ခ္ဍတ်ပတိတ် က္တဵုဗဒှ်ကဵုဂကူမန် မဒှ်ရ။ မန်ကၠုၚ်နူမန်ဇေတ်တ် ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်မန်,ယေန်သၞာၚ်မန်,ကၠုၚ်နူမန်ဖအိုတ်ရ။ တိတ် ကၠုၚ်နူကဵု ဂကူ(၄)ဂကူတေံဟွံသေၚ် ဂကူမန်ပိုဲသမ္တီလဝ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်အိုတ်ညိအဴ။ စပ်ကဵုကိစ္စ အရေဝ်မန်, လိက်ပတ်မန်ဂှ် လညာတ်ရဲညးလ္ၚတ် (သုတေသန) တံဂှ် ဂကူမန်, လိက်မန်, အရေဝ်မန်, ကၠုၚ်နူကဵု (၄)ဂကူ တေံရ။ ဂကူမန် ယဝ်ရကၠုၚ်နူဂကူ (၄)တေံမ္ဂး သံသယ သၠေဟ်ပၟာ ဟွံအိုတ်ရ။
    မန်ကၠုၚ်နူဂလာလေဝ်ဒှ်ဂွံ ကၠုၚ်နူကြုက်ခမေန်လေဝ် ဒှ်ဂွံ သၠေဟ်ပၟာဟွံအိုတ် နကဵုစိုတ်ဟေၚ် ဒးထေၚ်ဒးခယျ ဆိၚ်ဆ ကေတ်တုဲ သံသယစိုတ်က္တဵုဒှ်ၜါလွးရ။ ဂၠာဲရိုဟ် ကၞက်တမ် ဂကူမၞိဟ်ဂွံ လဝ်ကၠာတမ်ဍာ်ၜဳမှာသၟိဒ် နွံဒၞာဲလဵု ရောဒဵုသိန္နရာဇ်နွံဒၞာဲလဵုရော အာဂၠာဲဆဵုမံၚ်ကီုဟာ? လညာတ်အ္စာရာဇာဝၚ်မန်လ္ၚဵု ဂကူမန် လိက်မန် အရေဝ်မန်ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ် သၠေဟ်ပၟာဟွံမွဲတုဲ ဖျေံတၚ် သ္ဂုတ်သွာတ်ဂံၚ်ၚ် ဟွံယောၚ်ဟွံယံၚ် ဖျေံစိုတ်ပိုတ်တ် သ္ကုတ်တ်ရ။ ဂကူမန်, လိက်မန်, အရေဝ်မန်, ကၠုၚ်နူဂဝ် ဂၞဴတၟာမလ္ၚဴဟွံသှ်ေ နူကၠာကျာ်တြဲဂေါတမဟွံက္တဵုဒှ်ဏီ ဗၞတ်(၅ဝဝ)သၞာံ ပယာံမလအ် တေံဟေၚ်၊ ဟွံသေၚ်သာ်ဂှ် နူတိဒှ် ဒကှ်တိုန်တေံ မန်ပိုဲသှေ်ၜက် ကၠုၚ်မံၚ် စဵုကဵုအခိၚ် လၟုဟ်ရ။ 
   ဟီုဍေံရ လိက်မန်ကၠုၚ်နူ ဂလာအိန္ဒိယ(INDIA) အက္ခရ်ဗြဟ္မဳ နူဂှ်အက္ခရ်ပလ္လဝ ကဒမ္ဗဂးသာ်ဂှ်တုဲ ပူဂဵုလ္ၚဵုလ္ၚဵုလေဝ်ဒုၚ်ယဵု အာမန္တာ နွံမံၚ်ကီုရ။ ခရေတ်အေဒဳ(ဗီ) (၅ဝဝ)သၞာံဂှ် အ္စာသၠပတ်မန် မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာ က္ညအာ ချူကှ်ေဆာဲ ကၠာဲကေတ်ပိဋကတ်ပိစိုပ် ဍုၚ်မန် သုဝဏ္ဏဘုံရ။ သၞာံသာသနာမန်ပိုဲဂှ် (၉ဝဝ)သၞာံဟေၚ် ဝၚ်ပိဋကတ်မန် စၞောန်ထ္ၜးလဝ်တုဲ အက္ခရ်မန် လိက်မန်ပိုဲဂှ် နွံမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်မန် သုဓမ္မဝတဳ ကၠာနူသၞာံခရေတ် ထုက်ထက်ဏီရ။ 
    (က)ဗြဟ္မဳသဒ္ဒါ ဣကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် ပ္ဍဲပါဠိအဘိဓာန်မန် အက္ခရာဝလိဟွံမွဲတုဲ ဗြဟ္မဳ ဣကာရန္တပုံလိၚ်ဟေၚ် နွံထေၚ်လဵုမံၚ်ရ။ ဗြဟ္မဳသဒ္ဒါဂှ် တွံအရထတၞးဗြီု-မနဳ တွံ အရထဂလာန် ၜါသာ်ရ။ တၞးဆုဗြီုမနဳဂှ် တၞးဍေံ ညးသ္ပဂဥုဲ အ္စာသဝ်တံရပ်စပ်စကာရ။
            (ခ)ကဒမ္ဗသဒ္ဒါ အာကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် တွံအရထ ဆုသဴ, ဆုပြဲ, တၞံရာဲသဳဓတ်, တၞံမိတ်, ဂကောံ တွံအရထ (၅)ဂကူရ။
   (ဂ)ပလ္လဝသဒ္ဒါ အကာရန္တပုံလိၚ်ဂှ် တွံအရထသၠ လမတ်, တၞံဆုမၜတ်,တၚ်ကၞာၚ်ဆု,မဒှ်မွဲဟာန်သၠလၟတ်,တွံအရထသၠဆုၜတ်တ်
ကဵုတါ်ျကၞာါ်ျဆုရ။
    ပါဠိသဒ္ဒါဍာံပြဟေၚ် အရထဍေံတိတ်ကၠုၚ်ဗွဲမဍာံပြတုဲ အဓိပ္ပါယ်နွံပၟိက်လ္ပာ်ဍေံလေဝ် ကလိဂွံမာန်ဗွဲစၟတ် ဟေၚ်ရ။
    အတိုၚ်လညာတ်ညာဏ် အ္စာသုတေသနတံ ကေတ်လဝ် အဓိပ္ပါယ်အက္ခရ်မန် ကၠုၚ်နူဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယ ထ္ၜးပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်တုဲ ကံက်ကေတ်အဓိပ္ပါယ်ဂွံ ဂွံဍောၚ်ဓရ်သဒ္ဒတ် သာ်ဂှ်ရ။ အက္ခရ် လိက်မန်, ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳဂှ် ဂွံကဵုတၞးဆုရ။

    အတိုၚ်လညာတ်ညာဏ် အ္စာသုတေ သနတံ ကေတ်လဝ် အဓိပ္ပါယ်အက္ခရ်မန် ကၠုၚ်နူဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယ ထ္ၜးပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်တုဲ ကံက်ကေတ်အဓိပ္ပါယ်ဂွံ ဂွံဍောၚ်ဓရ်သဒ္ဒတ် သာ်ဂှ်ရ။ အက္ခရ် လိက်မန်, ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳဂှ် ဂွံကဵုတၞးဆုရ။
    အက္ခရ်မန်,လိက်မန် ကၠုၚ်နူတၞံဆု, တၞးဆုဂှ် ဒှ်အဓိပ္ပါယ်ဍေံရ။ ဂလာန်အရေဝ်ဂှ် ကၠုၚ်နူ ဂလာတုဲ ဆက်စိုပ်ကၠုၚ်မန်ပိုဲဂှ် ဒှ်ဟွံမာန် ဗၠေတ်လ္ပကေတ်စညိ။ 
    အက္ခရ်မန်,လိက်မန် ကၠုၚ်နူဗြဟ္မဳ, ပလ္လဝ, ကဒမ္ဗ ဍာံပြဟွံဍာံပြ စၟဳစၟတ်ရံၚ်နကဵုသဒ္ဒါညိ။ ညံၚ်ရဴမလိက် နွံပ္ဍဲဗုၚ်ဂၞဴမပ္တံ (သြွံသြွဳဿုံဟ္တ အအ) တံဂှ် ဒှ်ပါဠိလီုလီုတုဲ အရထဟွံမွဲ အဓိပ္ပါယ်ဟွံတိတ်ရ။ ယဝ်ရကေတ်အတိုၚ် ပါဠိပိပိုဒ်ဂှ်မ္ဂး လိက်မန်ပိုဲဂှ် တုပ်ကဵုလိက်ဗၟာ လကျာ်တဳ ခမဳအပြောံ ဍုၚ် ဗကာံတေံကီုရ။
  လကျာ်တဳခမဳအပြောံတေံဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ချူကေတ် လိက်ပပ်ပ်ပဳပဳတုဲ အာတိုပ်ပြိုက် စုတ် ပ္ဍဲဂဝေၚ်ဆု ပေၚ်ပိသၞာံ ဂဝေၚ်ဆုဂှ် ဂတိုပ်ခၞော်ဍေံပေၚ်တိုန်တုဲ ကၟာတ်ကၠက် အာရ။ ဒဒှ်ရလိက်ဗၟာပိုဲနွံဒၟံၚ်ဂှ် ဒေဝတဴတံကဵုနိ မိတ်လ္ပအ်တုဲ ပိုဲမရာဇ်ဒးဇက်ပၞာန် အာကေတ် လိက်ပတ် တံဂှ်ရောၚ်။                                ဂရၚ်ပ္တီ သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာ (အနော်ရထာ)ရ။ သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာပတှ်ေတုဲ ဇက်ပၞာန်အာခဲါ အာၜံက် အာဂၠံက်ကေတ်တုဲ ဒှ်လိက်ချူဗဒှ် ကၠောန်ကေတ် ပပ်ပ်ပဳပဳဂှ်တုဲ ညိဟွံကိတ် ညဳကဵု ပရေၚ်လောကဓမ္မဒ္စာံသာ်တုဲ သၟိၚ်စံၚ် ထောံဖအိုတ်ရ။ 
    ဂွန်အလီညာဏ်အလီဇၞော်ကွေံကွေံတုဲ ဟိုတ်နူကဵု လိက်ပတ်ဟွံမွဲဂှ်ရ လကျာ်တဳခမဳ အဖြေဟ်ဒးကၠောန် ဗဒှ်ကေတ်လိက်ပတ်ရ။ လိက်မန်ပိုဲဂှ် ဟွံတုပ်ကဵုလိက်ဗၟာ လကျာ်တဳ ဍုၚ်ဗကာံတေံပုဟ်၊ လိက်မန်ပိုဲဂှ် ကၠုၚ်နူကဵုတၞံ 
ဆု,တၞးဆု,ကဝေၚ်ဆုဟွံသေၚ်၊ ကၠုၚ်နူကဵုမန် ဂကူမန်ဟေၚ်ရ။ ခေတ်ညးကဵုညး အခိၚ်ညး ကဵုညး စကာသုၚ်စောဲပြံၚ် လှာဲကၠုၚ်နွံမံၚ်တုဲ လိက်မန်ခေတ်သၠပတ် ပြာကတ်မံက်ဂတဝ် တိုန် ပ္ဍဲလက်ထက်အ္စာကဝိမန် အ္စာသၠပတ်မန် မှာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာပိုဲရ။                             ကောန်မန် ပိုဲဂွံတီအာကိုန်ဂစိုတ်မာန် ဂကူမန် လိက်မန် အရေဝ်မန် ကၠုၚ်နူ မန်ဟေၚ်၊ ကွေတ်ဗုဒ္ဓဘာသာကဵု အခိုက်ကၞာ သာသနာမန် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ရှ်ေသှ်ေ ဗဴဗယိကလော်သ္ၚိ ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ဒက်စေတဳ ဒးပ္တိုန်က္ဍိုၚ် လ္ဇံက် က္ဍိုၚ်ကျာ် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်။ 
    အခိုက်ကၞာ သ္ပဒကာထပိုဲခမဳပယျၚ် ကၠုၚ်နူမန်ဟေၚ်၊ အခိုက်ကၞာ ပြေၚ်စွံ ကမ္မဋ္ဌာန်သၚ်ကဵုခရှ်ဂှ် ကၠုၚ်နူမန်တံ ဖအိုတ်ရ။                         
    ဟိုတ်ဂှ်ရ-ဂကူမန်, လိက်မန်, ကၠုၚ်နူကဵု ဂကူတၞဟ် သအာၚ်တေံဟွံသေၚ်။ (ဂကူမန်, အရေဝ်မန်, လိက်ပတ်မန်, ယေန်သၞာၚ်မန်) ကၠုၚ်နူမန်ပိုဲဖအိုတ်ရ။ 
     မိက်ဂွံဗ္ကန်ဏာကဵုဂကူမန် ညးမဗှ်လိက် မန်ပိုဲတံ      မွဲတၚ်ပၠန်ဂှ် ဒၞာဲလဵုမံၚ်ၚ်က္ဆံၚ်လဵု စိုပ်ပ် ဟီုအရေဝ်မန်,ချူဗှ် လိက်မန်, သုၚ်စောဲ အာဲယေန်သၞာၚ်အခိုက်ကၞာမန်ပိုဲတံ အိုတ်ညိ။ လ္ပထေၚ်ဇၞော်ကဵု ဂကူတၞဟ်သအာၚ်အိုတ်ညိဂှ် မိက်ဂွံဗ္ကန်ပြၚ်ဏာ နကဵုကၞေဟ်လိက်ဏံ မဒှ်ရအဴ။

ရာမညအာၚ်မန်
တံၚ်ပရၚ်

ရတနတ္တယပဏာမ-ကေုာံ-ပတ္တနာ
   
       နမောတဿ၊ ပဏာမလိက်ပတ်။ ဗုဒ္ဓဓမ္မ၊ သီုသဳဃံရတ်။ အဲဍိက်ရှ်ေသှ်ေ၊ ဖျေံက္ဍိုပ်သ္ပဝတ်။ ဣန်ဗြီုယီုမာ၊ဒေဝါပြကတ်။ နွံဂၠိုၚ်ပြးဇး၊ဂးဗးဟုဝတ်။မိကဵုမၜါ၊ အ္စာဇၞော်သွတ်။ကဝိပန်ဌာန်၊ ဥာဏ်ညံၚ်သၞာ်ရတ်။ ဂုဏ်ညးတအ်ဂှ်၊ဒှ်ဗဇ္ဇဗတ်။ အတိက်လေဝ်ကီု၊သီုအနာဂတ်။အဲဍိက်သ္ပဝတ်၊ပ္ဍဲပစ္စုပ္ပန်။ 
        ဖျေံက္ဍိုပ်စိန်ဝုန်၊ ယိုက်လဝ်ဂုဏ်ပၠန်။ ဖိုလ်အဲရဴဂဴ၊ဇဴထပှ်တန်။ကမ္မကဵုစိ၊ ပိစှော်ၜါပၠန်။ ဝေဒနာတုန်၊ ၜါဣသုန်ဗ္ဂန်။ ပရိုက်ဥပဒြဴ၊ စှ်တြဴတန်။ အန္တရာယ်စှ်၊ ဒဏ်စှ်မွဲဒွန်။အိုတ်ကပ်ပိကီု၊ သီုဝဲမသုန်တန်။ဂြိုဟ်ပါပပၠန်၊ သီုဒဏ်အန္တရာယ်။
         အိုတ်သီုယဲဗော်၊ ကလော်တာဲဗြဲ။ ဗၟုဲဘုတ်ပြိုတ်၊အိုတ်သီုသရာဲ။ ပရိစ္ဆေဒ၊ ဘဝဇၟာပ်ဒၞဲါ။သၞနိမိတ်သၞဲ၊ ကဵုဍေံသ္ၚောဲသာဲ။ သၟိၚ်ဍာ်ပၟတ်၊ ကမၠက်စိုတ်စၞာဲ။ ကဵုဍေံပြးဆာဲ ပဲါဒဴအာညိ။
        ယိုက်ဂုဏ်တုဲပၠန်၊ ဆန်ဗ္ဒက်လိက်စိ။ ညးမဒှ်ကၠာ၊အ္စာကဝိ။ တံၚ်ပိုအ်ရးဇြာ၊ ကွာန်ဂှ်ဇာတိ။ အဲမာံတောအ်ကၠာ၊အ္စာကဝိ။ဥာဏ်ဒှ်မြမောဝ် လ္ၚောဝ်ရးမန်ပိ။ အာယုဒဳဃ၊လာဘသုခိ။လာပ်ကဵုစိုပ်ကၠုၚ်၊ ညံၚ်နုၚ်နိဓိ။အာယုက်ကဵုဂၠိၚ်၊ညံၚ်သၟိၚ်နေမိ။ ဂွံဒှ်မြမောဝ်၊ဒေါဝ်ရးမန်ပိ။ဝၚ်တြေံတြဟ်၊ဆန်ဗ္ဒက်တၟိ။ ဂကူမန်ကၠာ၊ဂွံတီအာညိ။ ဗၟာယုတ်ပျဲလဝ်၊ညံၚ်ကဝ်အဂ္ဂိ။တူဂြောတ်ဂဵုဒၟံၚ်၊ညံၚ်ရဴပ္တေၚ်ဂျိ။သွက်မန်ဂွံတီ၊တၞီမံၚ်ဒမၠိ။တီတုဲသတိုက်၊ စွံစိုတ်ကဵုဂိ။ ညံၚ်ဂွံချပ်မာန်၊ဂစာန်တိုန်ညိ။ညးအဲလ္ပဝိုတ်၊ ဂိုတ်ကဵုဗိုန်ဂၠိ။မန်ပိုယ်ဗၠိုက်မံၚ်၊ဘိုၚ်ဟံၚ်အိုတ်ညိ။ယဝ်ဟံၚ်ဂွံကၠာ၊ လာဘသုခိ။ လာပ်ဂွံစိုပ်ကၠုၚ်၊ညံၚ်နုၚ်နိဓိ။ အာယုက်ဂွံဂၠိၚ်၊ ညံၚ်သၟိၚ်နေမိ။ဇဲယသိဒ္ဓိ၊ကဵုဒှ်ညိမန်။
        မၞိဟ်ဒေဝတဴ၊ ကလောသ္ၚောဲညန်။တၞောဝ်ဂကူစိဇာတိပိုယ်မန်။တဆိပ်ၜိုပ်ကၠာ၊ဟံသာထဝ်သောန်။ရာဇာဝၚ်တၞမ်၊ တမၠာလအ်လောန်။ နူသၟိၚ်ပိုယ်မန်၊ စှ်ေနူနန်ထဝ်။
    ဍုၚ်ဟံသာဟေၚ်၊ ညးတၟေၚ်ဂွံလဝ်။ ၜိုပ်ကျအာမြာ်၊သြိုဟ်ပါ်သၞေၚ်ထဝ်။ပြာသာဒ်ရတ်ထ္ၜိုၚ်၊ က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်နန်ထဝ်။ဘုတ်ဘာသီုသ္ၚိ၊ တိဍာ်ကၠအ်သွဝ်။ဍုၚ်ဗဂေါကၠာ၊ တၟာမဗ္ဒဝ်။ဟွံသှ်ေလေၚ်အိုတ်၊ ဟိုတ်ဝဲတမ်ကဝ်။ သာ်ဝွံဆတ္တဝ်၊ ပြာကတ်လဝ်ရောၚ်။
      သမ္ပတီယောၚ်၊ မွဲတောၚ်ချူဇန်။ နူရာဇာဝၚ်၊ ရံၚ်ကေတ်နၚ်ဂြန်။ ပ္ဍဲဇာတာထဝ်၊ သ္ပလဝ်ကိုန်ခန်။သ္ၚဳဂၠိပ်တုဲပၠန်၊ဆန်ဗ္ဒဟ်မၚ်ဇေန်။
        ဘာသာမန်အဴ၊ ကြဴဂွံဆက်ဆေန်။ ကလောမိတ်စှ်၊တုဲဂွံဗှ်ပ္ဍေန်။သ္ပလိက်မၚ်ဇေန်၊ မာံတောအ်ဟေန်ဆာဲ။
        ဍုၚ်ဗဂေါလီု၊ ဗီုကဝ်တူပြာဲ။ ဒဒိုက်ပိုယ်မန်၊ ကောန်ယာံကဵုယာဲ။ မိယာံကဵုကောန် အောန်စိုတ်ဇၟာပ်ဒၞဲါ။ဝုတ်ယာံကဵုဗၠာဲ၊ ဆာန်တုဲသာဲအာ။
        တၞောဝ်ရာဇာဝၚ်၊ အိုတ်လၚ်ဂတာ။ ဂကူမည၊ ဝံသပိုယ်ကၠာ။ ဒှ်ဍိက်ဗၟာရ၊ သဗ္ဗကေၚ်ကာ။ပိုယ်ဒးဒှ်လၞီ၊ ကြအ်ဆီသိၚ်သာ။အတိက်တမၠာ၊ နူကၠာတေံဂှ်။
             ဒဒိုက်ပိုယ်မန်၊ဇၞော်လောန်သ္ကာတ်မြဟ်။ ဒးချိုတ်ဘဲပၟတ်၊ တူဂြောတ်ဟေၚ်ဟဟ်။လေၚ်သီုဒြပ်ရတ်၊ပိဋကတ်သၟဟ်။ လေၚ်ဘုတ်လေၚ်ဘာ၊ လေၚ်ဝါတိရှ်။ လေၚ်ဍုၚ်လေၚ်ကွာန်၊ လေၚ်ဌာန်ဒိုဟ်စှ်။ လေၚ်သၟိၚ်နာဲတၠ၊ လေၚ်မသထပှ်။ပိုယ်လဴခၠေဝ်သှ်၊ ဂတှ်ဝိပက်။
        ဂွံတီညာတ်ရ၊ ဂတမွဲအဆက်။ ဒှ်စိတ္တဥာဏ်၊ ဂလာန်ဒှ်ကြက်။ ကောန်ဇာတ်ဗွဲကြဴ၊ စဴစေက်သှ်ေၜက်။ ဂွံတီညးအဲ၊မွဲၜါအဆက်။လိက်နွံဂွံဗှ်၊ မန်စှ်ကိုဋ်ဠက်။ဝၚ်မန်ပိုယ်ဟေၚ်၊ ဗီုတၟေၚ်ဒးကၠက်။ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ ဂစိုတ်မန်ညံၚ်ကၠက်။သ္ပလဝ်ရိုဟ်ကၞက်၊ ဨကဂ္ဂတာ။
        ရာဇဝၚ်ရ၊ နူသၠပတ်ကၠာ။ သ္ပမၚ်ဇေန်ပ္ညုၚ်၊ဍုၚ်မန်ဟံသာ။ အဲချူဆန်ဗ္ဒဟ်၊ ဂွံဗှ်သေၚ်ဟာ။ ဝၚ်ပိုယ်ဖအိုတ်၊ ပၠောပ်စိုတ်လောဲသွာ။ ချူကှ်ေပိုဒ်ဗျဥ်၊ ဆန္ဒလကႅာ။ဗီုပိုယ်ဒှ်ကၠုၚ်၊ ဍုၚ်မန်ဟံသာ။ သ္ဂောံစေန်ဆက်အာ၊ ပြာကတ်လဝ်ရောၚ်။
      မၞးတအ်ကလၚ်၊ ပၚ်မှိၚ်မွဲတောၚ်။ထံၚ်လဝ်သောတ၊စိုတ်ပကဵုယောၚ်။မညာဘာသာ၊ မေတ္တာအခေါၚ်။ ဆာန်ဂကူရောၚ်၊ ဟီုလဴသောၚ်ထ္ၜး။
        ဟိုဲတၞောဝ်မည၊ဝံသဗော်သွး။ဂကူပိုယ်ကၠာ၊ ညဳသာသၟဟ်တး။ ဟွံဒးလီုလာ်၊ ဟွံပါ်ဒကး၊ဍိက်ကဵုတၠနာဲ၊ ဟွံဒးသာဲပြး။ ပၚ်မှိၚ်ညိဏး၊ ယွံကွးဘာမန်။
        အတိက်တေံကၠာ၊တမၠာလအ်လောန်။ ဟံသာဝတဳ၊ဍုၚ်ကျာ်သြဳမန်၊ သၟိၚ်ဨကရာဇ်၊သီုအမာတ်ဝန်။မၞိဟ်မွဲဍုၚ်ကွာန်၊ ဇၟာပ်ဌာန်သ္ၚောဲညောန်။ သ္ကိုပ်ပၞာန်ဂှ်၊ ဟိုတ်ဟွံသၟဟ်သၟန်။ညိရောဒးဗီု၊ ဒးလီုလ္ၚုလ္ၚန်။ဟံသာဍုၚ်မန်၊ နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်။
       ဒးထောံကၠေံသ္ကဲ၊ လုပ်တဲညးသ္အာၚ်။ သၟိၚ်ဒဴဗညာ၊ ရာဇာတြုံသာၚ်။ က္တဴက္တာန်မံၚ်၊ ညံၚ်ၜိုဟ်ကဵုကၠာၚ်။ ဒးထောံကၠေံဂအာၚ်၊ ကၟာၚ်ဍုၚ်ဒေါဝ်ဝါ။
         ဂၠုက်ရာပ်ဂၠုက်အုပ်၊ ဒဴလုပ်ဒျူဒျာ။ ဍိုက်ဂွံဂၠုၚ်က္ၜၚ်၊လှၚ်ဒေါဝ်ဂဂႅါ၊ သၟိၚ်ဨကရာဇ်၊အမာတ်ဒဴဗညာ။ဝံသဒတောဝ်၊တၞောဝ်မန်ရာဇာ။ဖေက်အဲအနိုၚ်၊ ဝၚ်သၟိၚ်ယုတ်ဗၟာ။မန်ပိုယ်ဒဴပၞာန်၊ ထောံကွာန်ဂွံဝါ။ ဂြိပ်ဒဴထောံဗၟာ၊ ပ္ၚောံဒျူဒျာရောၚ်။
         သာ်ဝွံမွဲတောၚ်၊ ဟွံယောၚ်ဒှ်ဍာံ။ ဍုၚ်ဗဂေါဝွံ၊ လ္ၚုလုံဒိုဟ်ဒ္စံါ။ တၞောဝ်ပိုယ်မည၊ ညံၚ်ကဒဴကျာံ။ သ္ပကာဝရာံ၊ 
သၞာံဂှ်လ္အိတ်။
        ကၞိရောၚ်ဒးဘဲ၊ ဗ္ဂဲရပ်ကိတ်။ သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ကၠုၚ်စိုပ်လ္အိတ်။ လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ကဵုစှ်ဒ္စိတ် (၁၁၁၉)။ မန်ကျအာဗၟာ၊ ရာဇာတၞောဝ်သိဒ်။ တၞောဝ်မညပြဲ၊ 
စိုပ်ဘဲဍာ်ဒ္စိတ်။ ပ္ဍဲဇမ္ဗုဒိပ်၊ဂြိပ်ဒဴဗၟာၚိတ်။ တိုန်ဒဵုကၠဆာ်၊ စှ်ေဍာ်ကျာံကိတ်။ ညံၚ်သာ်ဂှ်ကၠာ၊ ဥပၟာလ္အိတ်။ ညံၚ်သာ်ဂှ်လေဝ်၊ သရေနိမိတ်။ မန်ဒးထောံဍုၚ်၊ သုၚ်ဝိပရိတ်။ ဆၚ်ဒဴနူနန်၊ ယောန်အာဟိတ်ဟိတ်။လုပ်အာဂြိုပ်ဂၞိၚ်၊ ကြာကၠစိၚ်သိတ်။ ဂၠိုၚ်ကဵုဝိဝဲ၊ ဂၠိုၚ်ဘဲလ္အိတ်။ဒးအေၚ်ပုၚ်ဍာ်၊ ကွာ်အာမံၚ်ဍိတ်။ဒဒိုက်စိုပ်သိဒ်၊ လ္အိတ်ပိုတ်သ္ကုတ်။
    ဍုၚ်ဟံသာရော၊ ဗဂေါညးခုတ်။ လုပ်စိုပ်တဲဗၟာ၊ ရာဇာအယုတ်။ ဂးအံၚ်ဇေယျ၊ စိုတ်ညံၚ်ကၠဂြုတ်။တၞောဝ်ၜိုပ်ထဝ်ကွေံ၊ ဍေံရပ်ပရှ်ဍုတ်။ ဂၠာဲဒုဟ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ ဂၠာဲစောဲဂဗုတ်။လဟုက်ထေဲထုတ်၊ စုတ်ဒုဟ်ကဵုမန်။
         သၟိၚ်ဗၟာယုတ်လေဝ်၊ ဨကရာဇ်ဝန်။ညံၚ်ကလော်ကြုက်၊မုက်ညုဓညောန်။ ဍေံဂွံအဝဵု၊ ဍဵုဍိုက်ပျဲလောန်။ ခမဳသၚ်မန်၊ကြပ်ညောန်သ္ၚောဲသာဲ။
         ကဵုကော်နၚ်ကၠာ၊ ဗၠးဏာသရာဲ။ ကၠုၚ်စိုပ်ဆတ္တဝ်၊ပ္တောံလဝ်မွဲဒၞဲါ။ညာတ်ဒှ်ဒေါသ၊ ညံၚ်ကၠရပ်သ္ၚာဲ။ ဟၟဲမေတ္တာ၊အာဏာလောန်ကာဲ။ မုက်အံၚ်ဇေယျ၊ ဒေါသဗ္တေတ်ဍာဲ။မၚ်မွဲဓုတၚ်၊ သၚ်ခမဳဗၠာဲ။ ဒးအလီရ၊ ဗၟာသ္ပပြယာဲ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်စၞာဲ၊ ဥပါယ်အဟိုတ်။
        ကေတ်စိၚ်ဒြၚ်ဗိုန်၊ ကဵုလိုန်ဂစိုတ်။ နကဵုလွဟ်ပၠန်၊ ပန်ဗာ်ဖအိုတ်။ ဒးဒုၚ်ပယျဲ၊ ဘဲကမ်ဒးချိုတ်။ ဗုၚ်လိုက်ကအ်ပိုတ်၊ ချိုတ်ၜိၚ်မံၚ်ဆီ။
       ကွးသၚ်အရဳ၊ခမဳမန်ပိလ္ၚီ (၃၀၀၀)။ စုတိစဴသွဝ်၊ သီုဓဝ်လၞီ။ဒးဒုၚ်ကၠုၚ်ပၠန်၊ ဘဲဒဏ်ကၠံလ္ၚီ။ သာ်ဝွံခပ်သီ၊ သမ္တီလဝ်ညိ။
          ဣတ္တဳဗြဴမန်၊ သီုဂဝ်သန္ဓိ။ပ္ဍဲဗော်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်ဒိဋ္ဌိ။ပန်ဗာ်ထပက်၊ ၜုၚ်တက်ကဵုရိ။ ညာတ်ဒှ်ဗဟေက်၊ ဖေက်ဖေက်ဂိဂိ။ လရိုအ်ယာံဟာဲ၊ ဗက်ဂၠာဲကော်မိ။ ပၞာန်ဗၟာတဲဂံၚ်၊ ညံၚ်နာ်သတ်ဂျိ။ ညးဒၞဲါဟွံမွဲ၊ ဂၠိုၚ်နဲလက်ဗျိ။ စိုတ်ယုတ်လောန်ကာဲ၊ဟာဲသတ်ရိုၚ်ရိ။ ဗြဴသီုသန္ဓိ၊ အိုတ်ဇဳဝိတ။
         မၞိဟ်ထပှ်လ္ၚီ၊ တီကၠးဍာံပြ။ (၇၀၀၀) ဂကူပိုဲကၠာ၊ဘာသာမည။ အဆက်သၟိၚ်ပိုတ်၊ အိုတ်တၞောဝ်ဝံသ။ ညံၚ်ဂွံကၠက်အာ၊ ဘာသာပိုယ်ပၠ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်စၞာဲ၊ ဍေံဗက်ဂၠာဲသၞ။ကောန်ၚာ်တြုံရ၊ သ္ပမံၚ်ကွးဘာ။
           ဍေံဒဳနၚ်သ္ကဲ၊ ညံၚ်ဂၠဴပ္ဍဲဝါ။ ဗာ်ထပက်ပန်၊ ပ္ကီုဒဏ်နာနာ။ဆီဇွောဝ်ဒှ်ဍာ်၊ ကောန်ၚာ်ကွးဘာ။ဗုၚ်လိုက်ကအ်ပိုတ်၊ ချိုတ်ထပ်လောတ်လ္ၚာ။ ပဲါရောဟွံဗၠး၊ ဒးဘဲလွဟ်ဗၟာ။ ဗာ်ထပက်ပန်၊ကဵုဒဏ်နာနာ။အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာသတ်အလီ။
          ဂစိုတ်ထောံပၠန်၊ သၟတ်မန်မသုန်လ္ၚီ။ (၅၀၀၀) ဒးဘဲလမျီု၊ ဗီုစိၚ်မံၚ်ဆီ။ ဒဒိုက်ဠက်ဆ၊ ဟွံကကၠံလ္ၚီ။ ဟိုတ်နူဗၟာ၊ကွးဘာဒှ်လၞီ။ လိက်နွံဂွံတီ၊ သီပရူဒဒှ်။
           ဆဏအ်ရောသေၚ်၊ တၟေၚ်တိုန်နူဂှ်။ကောန်ၚာ်သၟတ်မန်၊ ဒှ်မံၚ်ကောန်တှ်။ အံၚ်ၚေဝ်လရိုအ်၊ ဂွံဆဗက်ဂြဟ်။ မွဲသာ်ရောကၠိုဟ်၊ဂၠုက်သြိုဟ်မဴတှ်။သၟတ်မန်တြဴလ္ၚီ (၆၀၀၀)၊ ဗက်သီကေတ်ပြဟ်။ ပ္ကောံလဝ်တုဲပၠန်၊ ဟွံတန်ချပ်ဗှ်။ ဂစိုတ်ထောံသၟဟ်၊ ကဵုလွဟ်မၞုဟ်ဇြၚ်။
       သုသာန်ကောန်ၚာ်၊ဆီဒှ်ဍာ်ဝၚ်။ ဇွမန်ပြးမံၚ်၊ တုပ်ညံၚ်သွးဂၚ်။ ဂၠိုၚ်ကဵုဠက်ကိုဋ်၊ ချိုတ်မွဲသဘၚ်။ ဂးအံၚ်ဇေယျ၊သၟိၚ်တၠမၞုဟ်ဇြၚ်။ ဓဇန်လောန်ကာဲ၊ ဂၠာဲကော်ပ္ကောံနၚ်။ ဗၟာသတ်အယုတ်၊ ကုတ်ထောံဂၠိုၚ်ဂၠၚ်။ ကောန်တှ်ကောန်သၟတ်၊ လောတ်လောချိုတ်လၞၚ်။ ဆီဒှ်ၜဳဂၚ်၊ ဘိၚ်ဘၚ်လောန်ကၠာ။
        ဂကူပိုယ်မန်၊တၟေၚ်ဂၞန်သၚ်္ချာ။ အဃောဂှ်ရ၊ ဆမန်ချိုတ်အာ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ဟံသာ၊ ၜါဠက်မွဲလ္ၚီ။ (၂၁၀၀၀) ရာဇဝၚ်ထၟိက်၊ လိက်နွံဂွံတီ။ ဆဗၞတ်ဂှ်ဟေၚ်၊ တုဲဟွံသေၚ်ဏီ။ ဗၟာဗက်ဂစိုတ်၊ဠက်ကိုဋ်ကၠံလ္ၚီ။ အလုံဍုၚ်မွဲ၊ ရိုဟ်တ္ၚဲဗက်လီ။ အသမ်တၠနာဲ၊ ဗက်ဂၠာဲဗက်သီ။ မန်ပိုယ်ကြအ်ဆီ၊ ဆဵုလၞီဇၞော်။
       မညဘာသာ၊ နွံကြာဂရော်။ ဇၟာပ်ဒိုဟ်သတိုတ်၊ ပလိုတ်ဗၟံက်။ ဒိုဟ်ဥတ္တရ၊ဒက္ခိဏဗော်။ ပ္ဍဲဒိုဟ်ပန်ဟာန်၊ဒ္စံါဌာန်ညးကော်။ ဍေံဗက်ဂၠာဲအာ၊ ကြာဒဵုဂရော်။ ဒဴလေဝ်ဟွံဗၠး၊ဒးစိုပ်ဘဲဇၞော်။ဆမန်နွံကၠာ၊ ဍေံအာဗက်ကော်။ ဍေံရပ်နၚ်တုဲ၊ဟွံရုဲဍောတ်ဇၞော်။ တြုံဗြဴဝုတ်ဗၠာဲ၊ သီုကၟာဲဍေံကော်။ဒိုက်သိုက်ဟွံရော်၊ ဍေံကော်ဖအိုတ်။ 
      တၟော်မၞိဟ်ရောတီ၊ ကၠံလ္ၚီဠက်ကိုဋ်။အံၚ်ဇေယျဝွံ၊သၟိၚ်ဒုစရိုတ်။မောဟဒွိဟိုတ်၊ စိုတ်ညံၚ်ဂျိနာဲ။
     အိုတ်ဂကူမန်၊ ၝောံမၞိဟ်ကောန်ၚာ်။ အကြာဍုၚ်ကွာန်၊ဌာန်ၜဳပ္ဍဲဍာ်။ဍေံဗက်သ္ၚဳဂၠာဲ၊ ဇၟာပ်တာဲဇၟာပ်ရာ်။ ပ္ဍဲသ္ၚိဂြိုပ်ဝါ၊ဘုတ်ဘာသီုကျာ်။ ဆနွံဗက်ဂၠာဲ၊ ဒၞာဲဂၠိုၚ်ဇဳသာ်။ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ဒှ်သၟိၚ်ပိုၚ်သၞာ်။ ဒဳပ္ကောံနၚ်မန်၊လက်ဒေါန်သ္အဵုသ္အာ်။ စိုတ်ဍေံမ္ၚိုဟ်ကြံၚ်၊ တုပ်ညံၚ်ဂျိနာ်။ ပါၚ်စက်လ္တာ်၊ ကွာ်လဇုဲဗာ်ထောံ။
         မန်ဖေက်ဍေံစိ၊ စိုတ်ညံၚ်တိကလောံ။ ညံၚ်ဂၠဴသ္ကအ်ရ၊ဖေက်ကၠကွေံသွံ။ဇၟာပ်ဒိုဟ်ဇဳကၠောံ၊ ဍောတ်ဇၞော်ကြောံဇြာဲ။
       မဂဳလထဴ၊ နှဴသီုကၟာဲကၟာဲ။ ကောန်ၚာ်ညးခုတ်၊ ဝုတ်ဝုတ်ဗၠာဲဗၠာဲ။ ကောန်ဍောတ်ဂွံဆဵု၊ လ္ၚဵုမဴတှ်ယာဲ။ ဗျုဗျုဗျဗျ၊မိမနော်နာဲ။ တဲရပ်ဂစုန်၊ ရုန်ရုန်ဂဲါဂဲါ။ သၠုၚ်သဝ်ဂၠိုၚ်စွံ၊ ကြောံကြောံဇြာဲဇြာဲ။ ပၞာန်ဗၟာဒဳနၚ်၊ ဒေါသလၚ်ဍာဲ။ ထေဲပၞောတ်လောန်ကာဲ၊ အသမ်နာဲစာ။
       မုက်မတ်ကှ်ဇြ၊ ဘယလောန်အာ။ ဖေက်ဟွံဂံၚ်ကျောဝ်၊ လၚ်ဇွောဝ်ပူဆာ။ ဒးယာံဓဇူ၊ ဗ္ဂူဗြဲမတ်ၜါ။ ဂၠိုၚ်ဘဲပရိုက်၊ ဂၠိုၚ်ဒဒိုက်သၞာ။ဒးယာံရၚ်သ္ကအ်၊ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ကၠာ။ယာံရေဝ်ကရောတ်၊ ဂစောတ်သာသာ။ ဗၟာဒဳပ္ကောံနၚ်၊ရပ်ဇြဲတဲၜါ။အသမ်သၟိၚ်ကၠာ၊ ယာံဗက်အာဍေံ။
         လရိုအ်သေဲသေဲ၊ ကရေဲညံၚ်ချေံ။ ဗၟာယုတ်မိစ္ဆာ၊ ရပ်ဏာတုဲကွေံ။ ညံၚ်ညးဗက်ချေံ၊ ဍေံဒဳပၠောပ်စာတ်။
      ပိုယ်မန်တမၠာ၊ ဍုၚ်ဟံသာကၞာတ်။ ကိုဋ်ဠက်ကၠံလ္ၚီ၊ ဟွံတီလောဲဝါတ်။ပါၚ်ဟီုတဲချဳ၊ ဍေံဒဳပၠောပ်စာတ်။ ၜုၚ်တက်ဒှ်တမ်၊ အသမ်လေဝ်သ္ကာတ်။ မန်သီုဖအိုတ်၊ လၞီစိုတ်ဂွံညာတ်။မွဲစာတ်ပေၚ်ထာတ်၊ ပ္ဍဲစာတ်က္ဍန်ဂြက်။
       ဒှ်လၞီသောက၊ မောဟညံၚ်ယက်။လရိုအ်ယာံဒၟံၚ်၊ ညံၚ်ဍုၚ်နရက်။ဍိက်ရာဇဝတ်၊ ကြမ်ကြထတ်မြက်။ ဍေံမိၚ်စုတ်ဗက်၊ လက်ဗျိပၠုက်မန်။
        ဂကူပိုယ်ကွေံ၊ မိၚ်ဍေံဗျိဒေါန်။ သြိုဟ်ညံၚ်ကဵုဖဲါ၊ ယာဲယာံကဵုကောန်။ ဒဒိုက်ကၠံလ္ၚီ၊ ဒှ်လၞီဂၠိုၚ်လောန်။ ကြိုၚ်လဝ်ပ္ဍဲစာတ်၊ ကၟာတ်လဝ်ကၟောန်ကၟောန်။ ဗၟာသတ်အယုတ်၊ စိုတ်အုတ်လက်ဒေါန်။ ဒေါသဂဵုမံၚ်၊ ညံၚ်ကၠကဟောန်။ ဂကူပိုယ်လေၚ်၊ ပၠေၚ်ထောံရောအောန်။လၞီဂၠိုၚ်လောန်၊ကောန်ကဵုမိမ။
       သမ္ဘာယာံအဵု၊ ကဵုတၠသ္ၚိပၠ။ ဗြဲမတ်ၜါပြိုဟ်၊ ဂတီုသြိုဟ်ရ။ တြုံတၠသ္ၚိကၠာ၊ သာမိဘာဂ။ ညာတ်မိတ်ဘမ္ဘာ၊ ဖေက်ဘဲရာဇ။ ဍာ်ရမတ်ဍုက်၊ မုက်ညံၚ်ပ္ကဴဇြ။
သောကစံၚ်ပၠေၚ်၊ပေၚ်ဟဒယ။ပ္ဍဲကဵုသ္ၚိစာတ်၊ ပါတ်လုံခန္ဓ။ လၞီဇၞော်ဂိ၊ စိုတ်ဂျိနာဂ။ညးဒှ်ဗဴလ၊ ဇုဇသဳမူ။
        ဆဵုညာတ်စဴကၟိန်၊ ယွာံဟွံတီဇၞူ။ ဍာ်ရမတ်ပြဟ်၊ ထၞဟ်စှ်ေဓဇူ။ အလုံစာတ်အဵု၊ ပၟတ်ဂဵုဝူဝူ။ညံၚ်ဂိတုဘတ်၊ ကျာထတ်ဗြဲဂူ။ လၞီဇၞော်ဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ဟွံမွဲကဵုဇၞူ။ဒးယာံဓဇူ၊ ဆာန်ဍူကောန်စဴ။
       သဳမူကဵုကၟိန်၊ ယာံထဂၠိန်နှဲ။ ညာတ်မံၚ်ပ္ဍဲစာတ်၊ကအ်အာတ်ပါၚ်ဠဴ။ ယာံမံၚ်သေဲသေဲ၊ ကမြေဲကမြဲ။ ဒုၚ်ဂုဏ်ဟွံဂွံ၊လရိုအ်အာတ်စဴ။ ဗၟာယုတ်ဒိုဟ်ဂွိုက်၊ ဍဵုဍိုက်ဗွဲကြဴ။ပၟတ်ဂဵုဗြံၚ်ဗြံၚ်၊ စံၚ်စာတ်ဖအဴ။ဗြဴမိတၠကောန်၊မိန်လဝ်ကောန်ဂၞဴ။မိန်ဗၟဴဖျုၚ်တှ်၊ ပါၚ်ဂှ်ယာံတဴ။ကောန်ဍောတ်ဟွံတီ၊ အီကဵုမိဂၞဴ၊မိညာတ်ဒးဗက်၊ သြိုဟ်ဂြက်ကွေံအဴ။ကောန်ဍောတ်ဂှ်မိန်၊ကောန်ဇၞော်ဂၠိန်နှဴ။ ကောန်ဇၞော်ဂှ်ယာံ၊ မိလေဝ်ယာံတဴ။တြုံကဵုသမ္ဘာ၊ ယာမုက်ဗွဲကြဴ။ဂၠိုၚ်ကဵုယွာံ၊ ဒေံယာံကဵုကော။ကၟိန်ကဵုနာဲတြ၊ ဗဴကဵုလထဴ။ၝဲယာံကဵုဒေံ၊ ကာယပၠောတ်ပၠဴ။ ထုဲၜန်မံၚ်ပၠန်၊ ညံၚ်ချံက်စန်နှဴ။ညံၚ်ၚဴတမ်သၞာံ၊ ယာံမံၚ်ရေဲရဴ၊ညံၚ်ဗရုဂဂဵု၊ဗြုသဓဵုတဴ။ဇၟာပ်ဒိုဟ်ရော၊ယာံတဴဖဳဒွါ။
      ပိုယ်မန်ဗျုဇၞော်၊လုပ်ဗော်ဇရာ။ ဂွိၚ်ဖေက်တၠိၚ်ဒိုဟ်ရိုဟ်ရေၚ်နာနာ။ ဟိုဲလေဝ်ဣတ၊ လေၚ်ရမွဲဝါ။ပိုယ်ကၠက်ဂကူ၊ဂုဏ်နူသၟိၚ်ဗၟာ။ ပိုယ်ဒးဒုၚ်ပၠန်၊ ဘဲဒဏ်နာနာ၊ စံၚ်ဂစိုတ်ပြဟ်၊ဒှ်သၠာတ်ပ္ဍဲဝါ။ ပ္ဍဲကဵုစာတ်ဗၟာ၊ ဘဲရာဇာအနိုၚ်။
     မန်ချိုတ်တူဂြောတ်၊ ပ္ဍဲပၟတ်စာတ်သၟိၚ်။ ဒးသ္ကန်ကလိ၊ စုတိသီုဂဝိၚ်။ ရမ္သာၚ်ထတ်ကၠာ၊ ယာံပြာကတ်ပၟိၚ်။ ဗၟာယုတ်ပၟၚ်ထံၚ်၊ မၚ်မံၚ်စာတ်သၟိၚ်။ တြုံဗြဴဗျုထဴ၊ ယာံတဴမံၚ်ဗျိၚ်။ကၠာဍေံဟွံစံၚ်၊ ပၟၚ်ထံၚ်ဂွံမိၚ်။ ဒေါသဇၞော်တိုန်၊ မွဲချိုန်ဂွံမိၚ်။ဍေံဟွံချပ်ဗ္စာ၊ ကရုဏာသိၚ်။ အပိုၚ်အနိုၚ်၊ ဍေံဖျေံပၟိၚ်ဟေၚ်။
   ဗၟာအံၚ်ဇေယျ၊ သ္ပပိုယ်ဗီုပြေၚ်။ ဍေံစက်ကဵုပသဲ၊ သ္ကဲပိုယ်ဗွဲလၟေၚ်။ဂကူဂွံယုတ်၊ ဍေံဂၠာဲစုတ်ပၠေၚ်။ပလီုကျာ်သြဳကၠာ၊ ဘာသာမန်ဟေၚ်။ တၞောဝ်ရာမည၊ဍေံကော်ဣတလေၚ်။ဇၟာပ်ဇၟပ်စာၚ်ဟေၚ်၊ကွာ်ရေၚ်ဗက်ဗဵု။
        တက်တဲဂေတ်ရ၊ သ္ပဝေၚ်စရဵု။ ဣတလေၚ်ဣတလေၚ်၊ ပိုယ်ရပၠေၚ်ကဵု။ ဍေံဖအဴဂေတ်ကွေံ၊မ္ၚးစာတ်ဂှ်အဵု။မန်ဘဝဍိက်၊ ဒှ်ကၠိက်ဒှ်ကၠဵု။ကျညးမုက်ဍောတ်၊ညံၚ်ပ္ကေတ်ဒးခပဵု။ညံၚ်ဂၠုၚ်က္ၜၚ်ဗြမ်၊ ကမ်အကုသိုလ်။လၚ်ဇွောဝ်ကၠၚ်ပြဵု၊ ပ္ဍဲသ္ၚိစာတ်။
         ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ စိုတ်ဍေံယုတ်သ္ကာတ်။ဍေံပြိုက်စုတ်ဂြုဲ၊ ဂဥုဲသေနာတ်။ရဲသၟိၚ်ရာဇာ၊ ဗၟာဗာဇ္ဇခါတ်။ဍေံစံၚ်ပၠေၚ်အဵု၊ ကဵုအဂ္ဂဓါတ်။ပၟတ်ဗ္ကေတ်ဂဵုဍာဲ၊ တူဂၠိုက်ဂၠာဲသ္ကာတ်။ကၠံလ္ၚီဠက်ကိုဋ်၊ ချိုတ်အိုတ်သီုစာတ်။ဗဂေါလ္ၚုလ္ၚုန်၊ ပိုယ်မန်ဂွံညာတ်။ လုံဍုၚ်ကွာန်ရး၊ ဒးဖေက်သမ္ၚာတ်။ ချိုတ်ဂုဏ်ပယျဲ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဒှ်ဝါတ်။ သီုဂကူလေၚ်၊ ဂြောတ်မံၚ်ပေၚ်စာတ်။ဖျုန်ဇုတ်စၞာံဂှ်၊ ဒှ်အာပ္တေၚ်ဓါတ်။ပိုယ်မန်ဂွံညာတ်၊သမ္ၚာတ်ကွေံဏး။
           ပ္ဍဲဍုၚ်ဗဂေါ၊ အဃောဂှ်သၟး။ဒ္စိတ်စာတ်သွံ၊စံၚ်ထောံကၠးကၠး။ဍေံစံၚ်ပၠေၚ်မန်၊ အောန်စိုတ်ကွေံဏး။ ဗြဲမတ်စရိုဟ်၊တသိုက်တဟး။ ဆဝွံရောသေၚ်၊လ္ပထေၚ်မၞိဟ်သၟး။ ဗၟာစိုတ်ဟွံပြေ၊ အံၚ်ဇေယျဏး။ ပဲါနူမၞိဟ်ဟေၚ်၊ တၟေၚ်နူဂှ်မ္ဂး။ ကပေါတ်မန်ကွေံ၊ ဍေံဗက်ဂၠာဲသၟာန်။
            အကြာၜဳကြုၚ်၊ အလုံဍုၚ်ကွာန်၊ ကၠအ်သွဝ်တိဗ္ၚ ဇွောံမမွဲဟာန်။ဘုတ်ဘာဒေါဝ်ဍုၚ်၊ဇြပ်ဇၞူရုၚ်ဒါန်။သိမ်ဥပုသ်ကၠာ၊ ရုၚ်ဖျာသ္ၚိဌာန်။သ္ၚိသွာၚ်ဒိုဟ်ပန်၊ ဒဒန်ဂၠံၚ်ဍာန်။ဆအပေါတ်မန်၊ ကၠောန်လဝ်ကွေံကြာန်။ ဂိုဟ်မံၚ်ဟာနာဲဍေံဟွံဂၠာဲသၟာန်။ ဗၟာယုတ်တအ်သွံ၊ စံၚ်ထောံကြာန်ကြာန်။နန်ထဝ်သ္ၚိကၠတ်၊ ဒြပ်ရတ်ပိုန်ဟာန်။ ဂၠိုၚ်လောန်သတိုတ်၊ရိုဟ်အိုတ်ဟွံမာန်။ တမ်ဂြန်ကိုန်ဆန်၊ အၚ်ယန်နွံဥာဏ်။
      ဗေဒၚ်ပန်ဗော်၊ ဗိုတ်ဇၞော်ပကာန်။ ဓဝ်ပိဋကတ်၊ လိက်ပတ်ဇၟာပ်ဌာန်။ သိဒ္ဓိ ဗလသဗ္ဗထုဲကြာန်။ ဗၟာအယုတ်တအ်၊တၟအ်ဍုၚ်တၟအ်ကွာန်။ စံၚ်ထောံသီုဘာ၊ ဝါဒဒပ်ပၞာန်။ ဂြန်ဂဥုဲဒဗျ၊ ရောဂနိဒါန်။စံၚ်လိက်စံၚ်ကျာ်၊ လီုလာ်ထုဲတၞာန်။ဂၠာဲဂွံဗက်စံၚ်၊ ကမၠက်ဂၠံၚ်ဍာန်။ဍဵုဍိုက်ပိုယ်မန်၊ ဂၠိုၚ်လောန်ကွေံကြာန်။ ယွံဗော်အဟော၊ ကလောမန်ဆာန်။ ဒဒှ်ဟိုတ်ဖိုလ်၊ သမ္တီကဵုမာန်။ ဗကတ်လဝ်ညိ၊ ပ္ဍဲကဵုဝိဥာဏ်။ ဂိုတ်လွဳညိမန်၊ ညံၚ်ဂွံနန်ယာန်။ ဒဵုစိုပ်နိဗ္ဗာန်၊ ဆာန်ဂကူအိုတ်ညိ။
       ရာဇာမူလ၊ ဝံသသၟိၚ်နန်။ တၞောဝ်ဨကရာဇ်၊ သီုအမာတ်ပန်။ ဗိန္ဒောဟောရာ၊ ပညာဇၞော်လောန်။သ္ကိုပ်ပၞာန်ရ၊ညးတၠအစောန်။ဒဴထောံနူနန်၊ ယောန်လုပ်ဒျူဒျာ။
          ဂိုၚ်သမ္တီရ၊ လ္ပဝိုတ်ပြောဲဇွာ။ ဒဒိုက်မန်ဂှ်၊ ဒှ်နူပၞာန်ဗၟာ။ ပၠောပ်စာတ်တုဲစံၚ်၊ ဒှ်ညံၚ်သၠာတ်ဝါ။ ပန်ဗာ်ဂစိုတ်၊ လေၚ်အိုတ်နာနာ။ ဂကူအယုတ်၊ စံၚ်ဘုတ်စံၚ်ဘာ။ ဒဒိုက်ပိုယ်ဂှ်၊ဒှ်ကၠုၚ်နူဗၟာ။ချူစွံလဝ်ပြဲ၊ ပ္ဍဲသၠရိုတ်တာ။ ဒုမဂႅလ၊ ပ္ဍဲဘဒ္ဒကၠာ။ဂိုၚ်သမ္တီလဝ်၊ ဓဝ်သတိပမှာ။ မန်ရာမည၊ ဂယဏအ်ကၠာ။သၟတ်ဝုတ်ဗၠာဲတအ်၊ တၟအ်ညးအဲမှာ။က္တဵုတိုန်တၟိကၠာ၊ ပဝိုယ်မှာတဴ။
          နူဂှ်သေၚ်ဟာ၊ အခါဗွဲကြဴ။ ဆမန်သှ်ေဂး၊ ပြးဇးဂြိပ်ဒဴ။ပ္ဍဲဂြိုပ်ဇၞော်ဟေၚ်၊ ဇရေၚ်လ္ဂောဝ်အဴ။ ကၠောန်ဂွဲသြောံဇွောံ၊ ဂၞဴဂွံဒုၚ်တဴ။ သိုၚ်သ္ၚိတက်တာဲ၊ ဗြဴကၟာဲလထဴ။မံၚ်လအ်ညိပၠန်၊ဗၟာဗက်လန်နှဴ။ ပ္ဍဲသက္က ရာဇ်၊လောကဓါတ်သ္ဍဴ။ လ္ၚီကၠံပိစှော်၊ပန်ဂှ်ပံၚ်နှဴ။ (၁၁၃၄) ဗၟာယုတ်ဂွံလဝ်၊ နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်ပ္ကဴ။ ရးမန်ပိအဴ၊ က္တဴက္တာန်ရောၚ်။
           သမ္တီပယောၚ်၊ သောၚ်သောၚ်ပံက်ပါၚ်။ ဂကူမန်ရ၊ ညံၚ်ကပ္ဍဲကၠာၚ်။က္တဴက္တာန်အဵု၊ကဵုမံၚ်ရမ္သာၚ်။ ဗညာစိၚ်ကၠာ၊အာထောံဍုၚ်ဂြာၚ်။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်၊နန်ထဝ်က္ဍိုၚ်
ဗ္တာၚ်။ ဒးထောံဂအောၚ်၊ အောပ်ညံၚ်စာၚ်ဂြိုပ်။
          ပိုယ်မန်သေၚ်ဟာ၊ ဗြဲမတ်ၜါရိုပ်။တွဵုရးမုဟ်ရး၊ ဒးသ္ပဗ္ဒိုပ်။ သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ရိုဟ်ကၠုၚ်အာစိုပ်။ လ္ၚီမွဲကၠံကိုပ်၊ စိုပ်မသုန်ဣသုန်။(၁၁၅၅)
         ဆမန်သှ်ေအဴ၊ မံၚ်ရောစိန်ဝုန်။ဒဴလုပ်ဒျူဒျာ၊ ထောံဂြိုပ်ဝါတုန်။ လ္ၚီမွဲကၠံအဴ၊ တြဴစှော်ဟီုပ္ဍုန်။ (၁၁၆၀) ဆမန်သှ်ေမံၚ်၊ညံၚ်ကဵုစၟဂြုန်။ လုပ်ဒျူဒျာတုန်၊ လ္ၚုသုန်ဒေၚ်ၚုၚ်။
      သမ္တီဒဵုချိုတ်၊ စိုတ်လ္ပကေဝ်ဇြုၚ်။ဖေက်အံၚ်ဇေယျ၊ညးတၠပိုၚ်ဍုၚ်။ လ္ၚဵုဂှ်ကွာ်တိုက်၊ ဍိုက်က္ၜၚ်ဍိုက်ဂၠုၚ်။ မန်ဒဴဗၟာ၊ ဂြိုပ်ဝါတိသၠုၚ်။ နွံမွဲဂလာန်၊ဥာဏ်ပ္သရုၚ်။စိုပ်သက္ကရာဇ်၊ပိုၚ်ကၞာတ်လဝ်ပ္ညုၚ်။လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ထ္ပက်စှော်စုတ်ကၠုၚ်။ (၁၁၇၀) ရးမန်ပိကၠာ၊ ဟံသာလ္ဂုၚ်။ ဗၟာယုတ်အဂွိုက်၊ ဂးမှကျိုက်ပဠုၚ်။ ဍေံဍိုက်ကအ်စိၚ်၊ ပသၟိၚ်ပိုၚ်ဍုၚ်။ ဍဵုဍိုက်မန်ပ္ညုၚ်၊ဒုၚ်ဒဝ်ဟွံမာန်။
        ဟွံမဲဂဗုတ်၊ ဂၠာဲစုတ်ဂလာန်။ သ္ၚိလံက်ခပဵု၊ ကဵုဒဏ်စုတ်ဒါန်။ ပ္ဍဲဍုၚ်ကြာရး၊ မ္ဒးက္တဴက္တာန်။ ဗၟာယုတ်အဂွိုက်၊ကျိုက်ပဠုၚ်သ္ပမာန်။ ဗက်ကၠောန်ဗၠေတ်ဗၠေတ်၊ ကေတ်ဇၞးကေတ်မာန်။ မန်ပိုယ်ၚုၚ်ၚ၊ ဘဝကျပၞာန်။တုပ်ညံၚ်ပၟတ်ဖဴ၊ ဂမ္တဴမ္တာန်။အရေဝ်ဂလာန်၊ သ္ၚိဌာန်ဂမြိၚ်။
           ဆမန်သှ်ေမံၚ်၊ ညံၚ်ဟွံဂွံယုတ်ဂၠိၚ်။ ဖေၚ်ပူက္ဍိုပ်ကၠာ၊ ပြာကတ်ဂွံမိၚ်။ အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်ဒှ်သၟိၚ်။ဂၞိန်မၞိဟ်ဗြဴကွေံ၊ ဍေံကဵုပူဂဵုကွိၚ်။ ဟိုတ်ဒှ်ဂၞိန်ဂး၊ ပိုဲဒးကေတ်ထၟိၚ်။မန်ပိုယ်ဂွံယုတ်၊ ဍေံစုတ်အသိၚ်။ ဒေါသလဟုက်၊ မုက်ဍေံညံၚ်ဂြိၚ်။ ဍေံဖျေံအမိၚ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ကီု။
        ညာတ်မၞိဟ်ဟွံကော်၊ ဍောတ်ဇၞော်ပဟီု။ ယဝ်မိၚ်ဒးမ္ဂး၊ထဗးထၞိက်ပ္ကီု။ တပ်ဒဏ်ကဵုဘဲ၊ ဂြဲကၠေၚ်တက်တ္ၚီု။ စန်ဇိုၚ်ကၠေၚ်တဲ၊ စဲပ္ဍဲတ္ၚဲကီု။ဆဂှ်ဟွံသေၚ်၊ တၟေၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုဗီု။ ဂလာန်ၜဴပါၚ်၊ လာၚ်မုက်လေဝ်ကီု။ လဳမုက်ရောၚ်ဂး၊ ပိုယ်ဒးဗက်ကီု။ညံၚ်ဂွံဟိဏ္ဏ၊ မညအိုတ်သီု။ ဍေံရောၚ်ပလီု၊ ကဵုပိုယ်ဟီုစုတ်။
      ကောန်ၚာ်တြုံဗြဴ၊ အာနုဘဴဂွံဟုတ်။ဂကူမန်ဂှ်၊ ဒှ်မၞိဟ်ဂွံယုတ်။ ဝေါဟာဥပဲါ၊ ကဵုကၞာဲဒးစုတ်။ ဍေံဗ္ဂေတ်ထောံပၠန်၊ပိပန်ဟွံသ္ကုတ်။ ဂကူပိုယ်ကၠာ၊ ပညာဂွံဆုတ်။ မိကောန်ၚာ်ဂး၊ဇံၚ်နးဍေံစုတ်။ သၠးသန္ဓိကောန်၊ မန်ပိုယ်ဂွံယုတ်။ ညံၚ်ကွိုန်ဂွံဟုတ်၊ ဇံၚ်နးစုတ်ညိ။
        ဍေံကဵုတက်မံၚ်၊ လ္တူဇံၚ်အဂ္ဂိ။ ဂလာန်ဂှ်ကၠာ၊ ခါဟွံစၟတ်ညိ။ ဗၟာယုတ်သ္ပဝဲ၊ ဍေံပျဲမတှ်၊ ပါၚ်ကှ်ဖိဖိ။ အိုတ်ဇိုၚ်တဲမာ၊ကၠာဟွံချိုတ်ညိ။ ကာလဒးဘဲ၊ ဒှ်ယဲဗျာဓိ။ ကောန်ဂၞဴဂှ်စိ၊ မိဂွံဆဵုကၠာ။
      ကောန်ၚာ်သၟတ်ပြဲ၊ လောန်မွဲအခါ။ ပိုယ်ဂကူမန်၊ယဝ်ကၠောန်ဇာတာ။ ညံၚ်ကၠိုက်လ္ၚၚ်ရ၊ ဟိဏ္ဏလောန်အာ။ဒုန်ဓလိၚ်ဇွ၊ ဂဗသေၚ်ဟာ။ ကဵုဂကူမန်၊ကၠောန်သ္ပဇာတာ။အသမ်ရာဇာ၊ ဗၟာယုတ်မိစ္ဆာ။ပြဝေဏဳတၞမ်၊ ဝါဒိတမၠာ။သၠရိုတ်သၠတာ၊ ကၠောန်ဇာတာရ။
       ဗၟာယုတ်တအ်အဵု၊ ယဝ်ဍေံဆဵုပၠ။ လဟုက်ကဟောန်၊ကောန်သီုယာဲတ။စန်ဇိုၚ်တဲပ္ညဳ၊ ဖုံပၠဳမိက်ရ။ပၠေတ်အသုဘ၊ညံၚ်ဇွပသ။ပၠေဲစဲတ္ၚဲကၠာ၊ ကြာဂြိုပ်ဝါဗ္ၚ။ကၠာဟွံချိုတ်ညိ၊သှ်ေဇဳဝိတ။ တုဲဗလးဖျဴ၊ကြဴတပ်ဒဏ်ရ။ ဗၟာယုတ်စိုတ်သၠုၚ်၊ကၠုၚ်ပိုၚ်ပိုယ်ပၠ။ ဍေံဓဇန်လောန်၊ ပျဲပိုယ်မည။ ညံၚ်လကိုဟ်,ကၠန်၊ ကုမ္ဘဏ်ယက္ခ။ ဗၟာသတ်အဟိုတ်၊ စိုတ်နာ်စိုတ်ကၠ။ ဂၠိုၚ်ကဵုပယျဲ၊ ပျဲပိုယ်မန်ရ။ ဂကူမန်အဴ၊ ဗွဲကြဴဂတ။ 
လၟုဟ်ပစ္စက်၊သွက်ရာမည။ မိၚ်လိၚ်ဝွံပၠန်၊ ပ္တန်လဝ်စိတ္တ။ ပၠံၚ်ဍုၚ်ဗက်အာဲ၊သၠာဲကဵုဇဳဝ။ ဒၞာဲချပ်ဒၞာဲဂွ၊ လ္ပဝိုတ်ဒညဟေၚ်။
             ဒးစှ်ေနူနန်၊ ကောန်ဗြဴယိုက်လေၚ်။ မိုၚ်သဝ်နာမ၊ ဗၟာရခေၚ်။ ဒဏ်ရာဇဝတ်၊ဇြဟတ်စိၚ်ဟေၚ်။ ကြောံကၠေၚ်ကျေဝ်ဂေါဝ်၊ ဗဵုလ္ၚောဝ်ဍိုက်ပေၚ်။ပ္ဍဲရးမည၊ သ္ပသၟိၚ်ဍေံပၠေၚ်။ ဍဵုဍိုက်ပိုယ်မန်၊ နန်ထဝ်ဒးလေၚ်။ ပွိုၚ်မွဲသၞာံကၠာ၊ အခါလဵုဟွံဝေၚ်။ ဍေံပၠေၚ်ပိုယ်ဟေၚ်၊ ဗွဲတၟေၚ်ပျဲပျာံ။
         ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ဂွံညာတ်ဍာံဍာံ။ အေက်ၜါသပ်ၜါ၊ ဟွံမှာဒှ်သၞာံ။ (၁၁၁၇) ကၠံလ္ၚီဠက်ကိဋ်၊အိုတ်မန်မွဲဂံါ။ဘဲသၟိၚ်ရာဇာဖေက်ဗၟာဗက်ဒံါ။ ဂွိၚ်ဂွိၚ်ယံၚ်ယံၚ်၊ ညံၚ်ကၞိဒးတာံ။ ပဲါဘဲယုတ်ဗၟာ၊ လုပ်ဒျူဒျာသ္ဍာံ။ သမ္တီလ္ပဝိုတ်၊ ဟိုတ်ဍေံပျဲပျာံ။ ဖေက်ဗၟာအိုတ်ရ၊ ကလုပ်ပါၚ်ကျာံ။ တုပ်ညံၚ်သာ်ဂှ်၊ သၟဟ်ကဵုပယျာံ။ဗွဲကြဴတုန်သ္အး၊ အတးၜက်သၞာံ။ လ္ၚီကၠံဟီုတွံ၊ ထပှ်စှော်ဒ္စံါ။(၁၁၇၈) သၟိၚ်ဒါဝန်သ္ဍာံ၊ နာမ်နာမအဴ။
     သီုဗိုလ်ပၞာန်ရ၊ ထဥဒှ်တဴ။ဇက်လုပ်ဒျူဒျာ၊ အဝဇ္ဇာထဴ။ယိုက်လဝ်ဇၞော်မာန်၊ ဝေၚ်ပၞာန်ဒှ်ဆဴ။ဍေံဗက်လုပ်ပၠန်၊ လီၜန်ဗက်နှဴ။ ပန်ဗာ်ဗက်ဗ္တိုက်၊ လိုက်ဍုၚ်သေံအဴ။ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ မိၚ်ညာတ်ကော်ခဴ။လ္ၚီမွဲကၠံဂှ်၊ ထပှ်ဣသုန်နှဴ။ (၁၁၇၅) ရးမန်ပိအဴ၊ က္တဴက္တာန်ရိၚ်က္တၚ်။ 
     ဥတုပိကီု၊ ကသီုကညၚ်။သြောံသ္ၚုခၞေဝ်သွ၊ ဖျုန်ကၚုဟ်က္ဍၚ်။ က္ဍၚ်ဇဳဒှ်ကၞောဝ်၊ ကၠောဝ်ဗျဵုတဟၚ်။ ဝတ်ဓမ္မတာ၊သံသာဍာ်ဂၚ်။ ဖျာတိုက်ကွဳပ္ညုၚ်၊ ဖျာဂၠုၚ်ဖျာက္ၜၚ်။ၚုဟ်မးအနဳ၊အိုတ်ဇၟာပ်ဇဳက္ဍၚ်။ ဒှ်ဂ္ညိဂ္ညောန်အဵု၊ အလဵုဍေံကၠောန်နၚ်။ ပ္တိုန်ၚုဟ်မးက္ဍၚ်၊ ကၠောန်နၚ်ဒကေဝ်နှဳ။
      ကၠောန်သၠဒကေဝ်၊ အလေဝ်ဍေံဟွံတီ။လောဘလောန်ကာဲ၊ဆာဲဥာဏ်အလီ။ ပၠောပ်သၠဒကေဝ်၊ ကေဝ်တုဲဍေံသီ။ ဟီုလဝ်အရေဝ်၊ၚုဟ်အလေဝ်နှီ။လျိုၚ်ညဳသတိုတ်၊တုပ်စိုတ်ဂြိုၚ်အီ။ ကၠောန်သ္ပသာ်ဂှ်၊ ဟွံဒှ်ဗၞိက်အလီ။ ပ္ဍဲကဵုရးမန်၊ ကမၠောန်ကၠံလ္ၚီ။ ကေတ်ကေတ်ကဵုနှီ၊ ဂွံတီတၟော်ရော်။
               ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ သမ္ၚာတ်စိုတ်ဇၞော်။ ထအုကမြဴ၊ စိုတ်ဂၠိုက်က္တဴသၞော်။ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ ဒှ်သၟိၚ်ပိုၚ်ဗော်။ စိုတ်ဍေံမ္ၚိုဟ်ကြံၚ်၊ ညံၚ်ဘုတ်ကလော်။ ဗၟာဗၟုဲနာံဗ္ဂဲ၊ ပျဲမန်ဂၠာဲကော်။ ဂွံတုဲဒဳဏာ၊ အကြာဂရော်။ နာမ်ကၞိဂှ်မန်၊ ဆီနန်တော်တော်။ကၠဗ္ဂဲရပ်ကိတ်၊သ္ၚာဲၚိတ်ကြော်ကြော်။ မန်ကဵုဗၟာရ၊ သၞကဝ်ညးကော်။ ယဝ်ရဒးတၟော်၊ တော်ညိတီတဴ။
         ကၞိကဵုဗ္ဂဲ၊ ဒှ်ဝဲထုဲနှဴ။ စိုပ်ကၠုၚ်ပၠန်သွံ၊ ဟွံလအ်ဗွဲကြဴ။လ္ၚီမွဲကၠံဂှ်၊ ထပှ်စှော်တြဴ။ (၁၁၇၆) ဒပ်မန်ဗၠးၜး၊ပၠန်ဂတးအဴ။ဒှ်ကလိုက်ကၟဵု၊ ကွဵုဍုၚ်တှ်ေကြဴ။ မံၚ်စံၚ်ဟွံမာန်၊ ဟိုတ်ဍုၚ်ကွာန်က္တဴ။ ထအုကမြဴ၊ စိုတ်ဂၠိုက်က္တဴသၞော်။
         နူတြိကုမ္ဘုၚ်၊ လ္ဂုၚ်ဍုၚ်ဇၞော်။ ထောံကၠေံကျာ်လေဝ်၊စေတဳဓါတ်သော်။ ပ္ၚောံလုပ်ဍုၚ်သေံ၊ တိတြေံဒှ်ဆော်။ ဒဴလုပ်ဗြိုဟ်ဗြိုဟ်၊ ပုဗ္ဗဒိုဟ်ဗၟော်။ ဍာ်ရမတ်တော်တော်၊ စိုတ်သၞော်ကတဴ။
        ဒှ်ဍိက်ညးကီု၊ လေၚ်သီုဂကူ။ ပိုယ်မန်ကွေံကြာန်၊ညံၚ်ပၞာန်အသူ။ ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်၊ ဗၠိုက်စှ်ေဖြဴဖြဴ။ဗၟာယုတ်တအ်ပၠန်၊ ပ္တန်ၚုဟ်မးအဴ။ မၞိက်ရတ်ဂကူ၊ ဝိပူရသာဲ။
      ဇာတိကုလ၊မညၜိုပ်ကၠာ။ မ္ဒးထောံလဝ်၊ နန်ထဝ်ဟံသာ။ ဍုၚ်ဗဂေါလီု၊ စွံဗီုဥပၟာ။ လ္ၚုလ္ၚန်ဒၟံၚ်၊ ညံၚ်ဂြိုပ်အၚ်လှာ။ဗၟာဗၟုဲစံၚ်ပၠေၚ်၊ ဒှ်ပ္တေၚ်သေၚ်ဟာ။ ဘာတူကျာ်ပိုတ်၊ မန်ချိုတ်ဟွံသာ။သှ်ေပ္တေၚ်သှ်ေချး၊သၟးသုသာန်ကၠာ။ ထောံဍုၚ်ထောံနန်၊ မန်တအ်ဒဴအာ။ ချပ်စိုပ်သိၚ်သာ၊ အခါယောၚ်ယာ။
     မန်ပိုယ်ဒးချိုတ်၊ ဟိုတ်နူဗၟုဲဗၟာ။ မဒးထောံလဝ်၊ နန်ထဝ်ဗၠဲဂွါ။ လီုဒၟံၚ်အပၠိတ်၊ ပေၚ်ဒ္စိတ်ဝါ။ သန္တာန်မန်တြေံ၊ ဍုၚ်သေံဒျူဒျာ။အာသ္ပနိဿာဲ၊ သ္ပရဲပြောဲဇွာ။ မန်ဒးယာံဓဇူ၊ဟိုတ်နူဗၟုဲဗၟာ။ ဘဲအဝိဇ္ဇာ၊ဂလာဗက်အာဲ။
        ဟိုတ်ဂွံတိုပ်လဝ်၊ ထးထဝ်ဂဵုဍာဲ။ ဣတ္ထဳရာဇာ၊ သ္ဂောံမြာဒှ်နာဲ။ ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဗၟာ၊ ဗၠဲဂွါရာၚ်ဆာဲ။ ဂလာသ္ပသၟိၚ်၊ သိုက်လှိၚ်ပိုန်အာဲ။ ပိုၚ်ရးနိဂီု၊ ဇူဒီုဒှ်နာဲ။ ဟံသာသဓီု၊ မတ်မလီုဆာဲ။ဍုၚ်မတ်တၟ၊ ဒေသဇၟာပ်ဒၞာဲ။ ဒယှ်လောန်ကာဲ၊ နာဲညးပိုၚ်တဴ။
       သ္ပတံနူဂှ်၊ ဍုၚ်မြဟ်ကွေံအဴ။ လအ်လလောန်သန်၊ဒတန်ဗွဲကြဴ။ဂလာမုက်ဗု၊ ညံၚ်ကၞုဲဗျုထဴ။ လ္ၚီမွဲကၠံသ္ဍာံ၊ကဵုဒ္စံါစှော်တြဴ။ (၁၁၈၆) သက္ကရာဇ်ဍုၚ်၊ ကၠုၚ်ခုတ်လဝ်အဴ။ဒဒှ်အိုတ်သီု၊ ဟီုတုဲအီစဴ။ စိုပ်ဍုၚ်တေံအဴ၊ မံၚ်တဴဒၞာဲဂှ်။
      ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်၊ ဟီုကၞာတ်ဒဒှ်။ လ္ၚီမွဲကၠံသ္ဍာံ၊ဒ္စံါအဋ္ဌသၟဟ်။(၁၁၈၈) ပ္တန်မတ်မလီုရ၊ ဒေသဒဒှ်။လ္ၚီၜါကၠံပၠန်၊ ပန်စှော်ထပှ်။(၁၂၄၇) သၟိၚ်အၚ်ဝပ္ညဳ၊ ဒဳဗဝ်ဒယှ်။ ဍေံရပ်ဏာသ္ဍာံ၊ ပ္ဍဲကဵုသၞာံဂှ်။လ္ၚီပိကၠံပိ၊ ယုတ္တိဒဒှ်။ (၁၃၀၃) ကြုက်ဂျပါန်ဂှ်၊ ဒှ်သၟိၚ်ပိသၞာံ။
          ဍုၚ်ပိုယ်မန်ဝွံ၊ လ္ၚုလုံဒိုဟ်ဒ္စံါ၊ ညးတၞဟ်ပိုၚ်အဵု၊ ဒဵုကဵုလၟုဟ်ဍာံ။ သၟိၚ်ဗၟာဒှ်ဇၞော်၊ ပိုၚ်ဗော်သံက်စၞာံ။ မန်ပိုယ်ဒးကျ၊ကလုပ်ပါၚ်ကျာံ။ ဘဝဍိက်ပၠက်၊ ညးတက်ပျဲပျာံ။ သမ္တီလဝ်ရ၊ သ္ပလဝ်ပတ္တာံ။ ဗၟာမၞိဟ်အရိုၚ်၊ ပိုၚ်မန်ဍာံဍာံ။ ဘဝဍိက်ဂၠုဲ၊ထုဲလအ်ပယျာံ။ ဂကူပိုယ်မန်၊ လအ်လောန်ကဵုသၞာံ။ လ္ၚုလ္ၚန်သုန်ဂြာံ၊ ဟွံတီအိုတ်ဟာ။
        ယွံကလောမန်၊ တၠနန်ဟံသာ။ ဍုၚ်ွာန်ပိုယ်ဂှ်၊ ညးတၞဟ်ဂွံဏာ။ဗၟာတအ်ပိုယ်မန်၊ လအ်လောန်အခါ။ ပိုယ်ဒးဒုၚ်ပျဲ၊ဘဲညးတၞဟ်ကၠာ။ဂၠိုၚ်ဂိတုသၞာံ၊ ပယျာံအခါ။ လၟုဟ်ဂွံတီရ၊စိုတ်လ္ပသ္ပအ်သာ။ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး၊ နူဍိက်ညးကၠာ။ညံၚ်ဂွံဒှ်နာဲ၊ဂၠာဲဂစာန်အာ။ ညးကီုအဲကီု၊ပြီုလွဳပရာ။ဆီတၠဆီနာဲ၊ဝုတ်ဗၠာဲကညာ။ သမ္တီလ္ပမှာ၊ ချ်ဗ္စာညိ။ ဝၚ်နူအာဒိ၊ကေတ်ကၠာညိအဴ။
         
             ဝၚ်မန်အတိက် တုဲဆဝွံရအဴ။
            ✯           ✯           ✯          ✯
       ယၟုအ္စာကၞေဟ်➲မာံတောအ်✍✍✍

== တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁ ==

တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁

တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ? ဂလာန်ဝွံ အဲသၟာန်ရံၚ်ဇကုအဲသာ်ဝွံတုဲ အဲကလေၚ်ဂၠာဲရံၚ်သွဟ် သွက်ပုစ္ဆာ အဲကဵုအဲဂှ်တုန်၊ “ဟွံသေၚ်” အဲဓရိုက်က္ဍိုပ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး  သာ်လဵုဂွံဖန်ရော ကလေၚ်စမ်ၜတ်ရံၚ်ဗဟုသုတညာန် ပညာ ပရေၚ်ဆဵုဂဗဇကုပၠန်ရ။ အခန်ဝွံ ဗော်ပၠန်ဂတးရခေၚ်တအ်၊ ယူဒဗယူအိတ်သ်အေတအ်ဂှ် လညာတ်ညးတအ်ဂှ် ညး တအ်ဗတိုက်သအးတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာဟွံသေၚ်ရ။ ဆဂး ရခေၚ်တအ် ဒှ်ကၠုၚ်မံၚ်ပေဲါဗတိုက်ကဵုဗၟာတအ် ဇၞော်အိုတ်မွဲတုဲ သီုဒး ဒုၚ်ကေၚ်ထ္ၜုတ်ကၠုၚ်ယၟု နဒဒှ်ဂကောံပလီုပလာ် ကော် ထေဝ်ရဝ်ရေတ်ဏီရ။ အခိၚ်ညးတအ် ဒးဒုၚ်ထ္ၜုတ်ကော်သာ်ဂှ် တၠအ ဝဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဟေၚ် ဖျေံလဝ်သဂုတ်သွာတ်ဟွံသေၚ်၊ ဗွဲတၟေၚ် အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်၊ ရဲဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ်ကီု ၊ က္ဍိုပ် သကိုပ်ဗော်ဗၟာတၞဟ်ဟ်တအ်ကီု သီုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ကီုရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ် နွံပ္ဍဲကၠတ်ထဝ်တအ်လေဝ် မူပကဵုဟွံမာန်၊ တာဒၞာကဵုဟွံမာန်ရ။ အခိၚ်ဂှ် ကၠတ်ထဝ်တအ် ဖျေံလဝ်သဂုတ်သွာတ်ရောၚ် ဟီုမဂး ကၠးဂၠိုၚ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး ပိုဲသ္ပအဓိ ကဗ တိုက်မံၚ်တၠအဝဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာဂှ် သာ်လဵုဂုန်ဖဵုမဇၞော်ရော။ ရခေၚ်ကဵုဝတအ်ဂှ် ညးတအ်ဟွံစွံလဝ်စိုတ် ဗၟာတအ်ဂှ် နဒဒှ်သၞ ဒတန် ကဝ်ညးတအ်ရ။ ဂုန်ဖဵုဂကူညးတအ်နွံမဂး ပံၚ်အာတုဲ ဂုန်ဖဵု ဟွံမွဲမဂး ဟွံပံၚ်ရ။ ယဝ်ကဵုကၠုၚ်အန္တရာဲညးတအ်မဂး ညးတအ်စဵုဒၞာ ဒဵုအိုတ်လမျီုရ။ တ္ၚဲရ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် ဟွံကဵုအန္တရာဲကုညးတအ်မဂး တ္ၚဲဂှ် ညးတအ်ဟွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်သၞညးတအ်မွဲရ။ အေ အေတအ် ဟီုပတိတ်လဝ်ဂှ် အဟိန်ဗတိုက်ဂှ် ဒက်ပတန် မဒှ်ရ။ အခိၚ်လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူပေဲါဗတိုက်ကဵုဗၟာတအ်ဟွံမွဲဂှ်တုဲ ညးတအ် သ္ပအဓိကကဵုဒက်ပတန်အဝဵု ပမာညံၚ်ရဴ မလလောၚ်တရးတဴ အဝဵုညးတအ် ပ္ဍဲတိဍာ်ဍုၚ်ရခေၚ်ညးတအ်ဂှ်ရ။ လၟုဟ် ဝွံ အဝဵုဂကောံရခေၚ် မဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုအေအေတအ်ဂှ် တဴအာနူကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ် ညံၚ်ရဴကရေၚ်၊ ကချေၚ်တအ်ဏီရောၚ်။
ပ္ဍဲကာလဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်မၞိဟ်မွဲဂှ် ပတိုန်လဝ်ပ္ဍဲပတ်ညးတေံ စပ်ကဵုအဝဵုပိသာ်မတွံဂး “ကုတ်သၞောဝ်ဒန်သၞောဝ်၊ ခၞံသၞောဝ်၊ စဳရေၚ်ဂဗုတ်၊ အုပ်ဓုပ်” ပိပြကာဏံဂှ် ဒှ်အဓိကရောၚ်ဂး။ အဝဵုပိဏံ ဂွံစိုပ်ပ္ဍဲသကေံတဲပိုဲဂှ် သာ်လဵုပိုဲဒးကၠောန်သ္ပရော။ ဒးကဵုဥ ပမာမွဲမဂး ပ္ဍဲဇကု သြန်နွံကဵုပြကောတိကိုတ်မဂး ဗွဲအလဵုဇကု ဟီုဂး အဲဂှ် ဒှ်မဳလဳယာန်နာမွဲရောၚ်ဂွံရ။ ယဝ်ရနွံ ကဵုအ သၚ် ဃဲယံၚ်မဂး ဗွဲအလဵုဇကု ထ္ၜုတ်ဟီု အဲဂှ် ဗဳလဳယာန်နာမွဲရောၚ်မာန်ရ။ ဟွံပတှေ်မဂး ထ္ၜးကဵုဗီုညာတ်မာန်ရောၚ်။ ညး တၞဟ် တအ် သ္ပသမ္တီကဵုဒှ် ဟွံသ္ပကဵုဒှ် ဟွံဒှ်အဓိက၊ အဓိကဇေတ်တ်ဂှ် သြန်ဇကုနွံဍာံဍာံမဒှ်ရ။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီုရ ပ္ဍဲဇကု အဝဵုပိပြကာဏံ ညံၚ်ဂွံနွံဂၠိုၚ်ၚ်ဂှ် ဒးဂစာန်၊ ဇြဟတ်ပိဏံဂွံနွံဂၠိုၚ်ဂှ် ဇကုဒးဖျေံဗီုပြၚ်ရ။ အစောန်စရာဲဖျေံဗီုပြၚ်ဗၟံက်ရုပ်ရဴဇကုခိုဟ်မဂး ဒးဟီုစ အ လဵုအသဳဇကုခိုၚ်ကီု ခိုဟ်ကီုရ။ အဝဵုပိပြကာဏံ ရောဟ်ရေၚ်မံၚ်၊ ဟွံခိုဟ်ဆာဲဏီမဂး ဒးသၟိတ်ဂး အလဵုအသဳဇကု ရောဟ်ရေၚ် ဟွံခိုဟ်ဆာဲဏီရ။ 
ယဝ်ရဒးဟီုကဵုဥပမာမွဲမဂး ပ္ဍဲတိဍာ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတဴဂှ် ပရေၚ်အုပ်လဒမ်သၞောဝ်နွံဂၠိုၚ်မံၚ်ဟာ၊ ယဝ်ရနွံဂၠိုၚ်မဂး အဝဵုပိပြကာဂှ် ခိုဟ်ဟီုမာန်ရ။ ယဝ်ရအောန်မဂး အဝဵုဟွံဗျာပ်တရးဏီရောၚ်ဒးဟီုရ။ ရဲတန်တဴပ္ဍဲဗွိုၚ်တိဍာ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတအ် ဂွံကၠောန်ဂယိုၚ် အာလမျီု ၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်အမှုဂဗုတ်မဂး ညးတာလျိုၚ်တအ် စဳရေၚ်ကဵုဓဝ်ဝ်တြာတြာ၊ ဍုၚ်ကွာန်ညးတအ် မံၚ်တန် တဴဂှ်လေဝ် ကမၠတ်ဒမၠအောန်၊ ဂွံတိက်မံၚ်ၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်ယဲဘဲလေဝ် ညးတအ်ရံၚ်စံၚ်ကဵုပေၚ်ၚ်ရောၚ်မဂး အဝဵုပိ တန်ဂှ် ခိုၚ်မံၚ်ခိုဟ်မံၚ် ဗွဲယျေဘူယျ ဟီုမာန်ရ။ ဍေံဂွံဒှ်ကၠုၚ်သာ်ဝွံမာန်ဂှ် ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်ဖျေံတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာကၠာရောၚ် ဟီု ဟွံဂွံရ။ 
မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် အလဵုအသဳဟီုဂှ် ဒှ်ညးကေတ်အကံက်အခေါန်မွဲရ။ အကံက်ဂှ်ရ ဒးကလေၚ်ကၠောန်ပလေဝ်ဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။ ဌာ နအကံက်အခေါန်ညးတအ် ညံၚ်ဂွံခိုၚ်ဂၠိုၚ်ၚ်ဂှ် ဒးဂိုတ်ဂစာန်တုဲ သတ်ပၟဝ်ဇဝ်ပကဴဍေံဂှ် ညးတအ်ဒးကလေၚ်ပလေဝ်ဍုၚ်ကွာန် ညံၚ်ရဴလွဳလွတ်ဂဥုဲ၊ ပလေဝ်ဂၠံၚ်ဍာန်၊ လဟဵုပတိုန်ပရေၚ်ပညာ မပ္တံသာ်ဝွံရ။ ဌာနအကံက်အခေါန်ဟွံခိုၚ်မဂး ဍုၚ်လဵုမွဲ ကလိဂွံ အလဵုအသဳခိုဟ်ဟ်ဟွံမာန်ရ။ ဂွံဇနော်ပတိုန်အလဵုအသဳဂှ် ဒးဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုအကံက်ရောၚ်။ ဗွိုၚ်ကေတ်အကံက်မာန်တအ်ဂှ် ဒးဇနော်သၠဲပတိတ်ဍေံ ဒးပခိုၚ်ပတိုန်ဍေံ ဒးသၠုၚ်ပတိုန်အသိၚ်ဍေံ ဒးပခိုဟ်ပတိုန်နဲကဲဍေံရောၚ်။ 
မွဲလပါ်ဂှ် ဇကုကေတ်အကံက်၊ မွဲလပါ်ဂှ် ဇကုကေတ်လျိုၚ် ကုညးမကဵုအကံက်တအ်ဂှ်မဂး ဍေံဒှ်ကၠုၚ်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳရောၚ်။ ဟွံကေတ်အကံက်လေဝ် ဇနော်ပတိုန်အလဵုအသဳဟွံမာန်၊ ကေတ်အကံက်တုဲ ဟွံဒုၚ်လျိုၚ်ကဵုမၞိဟ်ကဵုအကံက်တအ်ဂှ်လေဝ် ဒတုံမံၚ်ညံၚ်မၞိဟ်ဂၠေံသြန်တုဲ ဟွံကလေၚ်လေဲကဵုရ။ မၞိဟ်ကဵုအကံက်တအ်ဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန်သီုဖအိုတ်မဒှ်ဂှ်တုဲ၊ မၞိဟ်သီုဖအိုတ် မတၞီလုပ်လၟိဟ်သီုမၞိဟ်ကၠောန်ကမၠောန်ပ္ဍဲအလဵုအသဳမဒှ်ဂှ်တုဲ အကြာကဵုကဵုကေတ်ၜါဏံ ညံၚ်ဂွံပြေပြံၚ်ဂှ် ဒှ်ဖျေံဗီုပြၚ်ရ။ ယဝ်ဒး ထ္ၜးဥပမာမွဲကြပ်ပ် ပ္ဍဲဗွိုၚ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိမဂး တၠကၠအ်သွဝ်တအ် တၠဆေၚ်ဖျာတအ်၊ ကမ္ပဏဳတအ်ဂှ် ဒးကဵုအကံက်ဂှ်တုဲ ဗီု လဵု ညးတအ်ဂွံကဵုအကံက်နကဵုနဲကဲဒးဒးရးရးကီု၊ ဂတာပ်ခေတ်ကီုဂှ် လပါ်ညးတာလျိုၚ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတအ် ဒးဖန်ဇန်ရ။ ၜိုတ်အဲ ဍဟောဝ်စိုပ်မဂး ညးတအ်အာဗက်ကေတ်ပ္ဍဲကၠအ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲဆေၚ်တၠဖျာတအ်သၟးဂၠိုၚ်တုဲ နကဵုလိက်ကဵုဗစိုပ်တၠဆေၚ်ဖျာ၊ တၠကၠအ်တအ်တုဲ ကဵုညးတအ်ဗစိုပ်နၚ်ဇရေၚ်ရုၚ်ဇကုဂှ် အောန်လောန်လေဝ်ဒှ်မာန်၊ ဟွံမွဲဏီလေဝ်ဒှ်မာန်ရ။ တၠကၠအ်တအ်ဂှ်၊ တၠဆေၚ်ဖျာတအ်ဂှ် စိုပ်အခိၚ်မဂး၊ ကလိဂွံလိက်အကံက်တုဲမဂး ညးတအ် ဒးအာကဵုပ္ဍဲရုၚ်တအ်ဂှ်ရ။ အခန်ဏံမွဲ ယဝ်ရ ဖျေံဗီုခိုဟ်ဟ်မဂး သြန်အကံက်တအ်ဂှ် ဂွံမံၚ်တၟာဂလိုၚ်ရ။ အခန်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဒးကေတ်တာလျိုၚ်စပ်ကဵုဂီုကၠီု အုပ်လဒမ် သၞောဝ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ် အာတ်မိက်တအ်ဂှ်တုဲ ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်ကဵုမာန်ကီုရ။
ဂလာန်အဲမပတိုန်ထ္ၜးသာ်ဝွံဂှ် ဗၞတ်ညိညဓဝ်ဟေၚ်ရ။ နကဵုဥပမာဍောတ်တ်မွဲရ။ ဍေံဒးဒှ်ထေက်ဂှ် ပညာစပ်ကဵုကေတ် အ ကံက်အခေါန်၊ လညာတ်မကေတ်လျိုၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် သၠဲလးဗျာပ်တရးလောန်ဂှ်တုဲ တန်တဴကဵုအဝယ်ဗွိုက်အလဵုအ သဳဂှ်တုဲ ဒးဖန်အာရောၚ်။ ဂွံလ္ၚတ်ကေတ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဗက်ဒုၚ်မံၚ်ဒါန် ပ္ဍဲဍုၚ်သေံကီု ဍုၚ်တၞဟ်ဟ်တအ်ကီုဂှ် ပရေံဟွံသေၚ်၊ ဆဂး ကမၠောန်အုပ်ဓုပ်အလဵုအသဳဟီုဂှ် ဒးသ္ပအဓိကကဵုမၞိဟ်မတန်တဴမံၚ်ပ္ဍဲတိဍာ်ဇကုဂှ်တုဲ၊ သယံဇာတမတိတ်နူတိဍာ်ဇ ကုတအ်ဂှ်လေဝ် ညံၚ်ဂွံဒှ်သြန်ဖအုံဇကုဂှ် ဒးပတိတ်ဇြဟတ်ကီုရ။ အဝဵုအုပ်ဓုပ်ဇကုခိုၚ်မဂး အလဵုအသဳဇက၊ု ဂကောံအလဵုအ သဳဇကုခိုၚ်ကၠုၚ်ရ။ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဂှ် အလဵုအသဳဟွံသေၚ် ၜိုန်ရခၠေဝ်မာန်ကီုလေဝ် ဆဂး ဍေံဒးဒှ်အလဵုအသဳဟေၚ်ရ။ ယဝ်ရ အလဵုအသဳဟွံသေၚ်မဂး ပိုဲဟီုဂကောံကမၠတ်ဒမၠမတာ၊ ဂကောံတံၚ်ဂြဲရပ်မၞိဟ်တုဲ အာတ်သြန်ဂးဟာ။ ဗီုပြၚ်ညးတအ် မဒက် ပတန်လဝ်ဂှ်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ ဗီုညးတအ်အုပ်ဓုပ်ကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ ရန်တၟံညးတအ်ကီုဂှ် ဍေံဒှ်မံၚ်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳရောၚ်။ ဌာနအုပ်ဓုပ်ညးတအ်၊ ပညာ၊ ထတ်ယုက်ညးတအ်၊ ကမၠောန်သ္ပစၞးဂကူမန်တုဲ မကၠောန်မံၚ်တအ်၊ ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်ညးတအ် သီုဖအိုတ်တအ်ဂှ် ဍေံသ္ပမံၚ်အဓိကကဵုဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲရောၚ်။ ဥပမာမွဲဂှ် ကောန်ဗော်မွဲမွဲဂှ် ယဝ်ရဟွံပေၚ်စိုတ်တုဲ အာထံက် ၜံၚ်ကဵုသၞမဂး အာပအပ်ဇကုရဂွံမာန်၊ ကေတ်ဏာလွဟ်ဟွံဂွံရောၚ်၊ လွဟ်ဂှ် လွဟ်ညးဍုၚ်ကွာန်ရောၚ် သာ်ဝွံ ညးတအ်ဒုၚ် ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလကပ်ယဲဝွံဂှ်လေဝ် ဌာနထတ်ယုက်ညးတအ် ပံၚ်ဗစပ်ကဵုဂကောံအလဵုအသဳဍုၚ် သ အာၚ်တအ်ကီု၊ ယူအေန်ကီုတုဲ ချဳဒရာၚ်မံၚ်ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်အိုတ်ရ။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ဌာနပညာညးတအ်လေဝ် ပံၚ်ဗစပ် ကဵုယူအေန်ကီု၊ အလဵုအသဳဍုၚ်သအာၚ်တအ်ကီုတုဲ ချဳဒရာၚ်မံၚ်အိုတ်ရ။ ကမၠောန်တအ်ဝွံ ဒှ်ကမၠောန်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳမွဲဟီု မာန်ရောၚ်။
ပ္ဍဲအရာပိုဲပတန်အဝဵုဂကူပိုဲဂှ် သၞကဵုမိတ်ၜါသာ်ဏံ ပိုဲဒးပါ်ဒးရ။ သၞလၟိုန်လေဝ်ဟွံမွဲ မိတ်လၟိုန်လေဝ်ဟွံမွဲ၊ အဓိကဂှ် ဂုန်ဖဵုဂကူ ဟေၚ်ရ။ ဂကူဗၟာဂှ် သၞပိုဲလၟိုန်ဟွံသေၚ် မိတ်ပိုဲလၟိုန်လေဝ်ဟွံသေၚ်ရ။ အခိၚ်ဂုန်ဖဵုဂကူနွံဂှ် ဒှ်မိတ်တုဲ အခိၚ်ဟွံမွဲဂှ် ဒှ်သၞလေဝ် ဒှ်မာန်ရ။ သၞဗွဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ်နွံ၊ သၞဗွဲပရေၚ်ပၞာန်လေဝ်နွံပၠန်ရ။ အခိၚ်လၟုဟ်ဏံ ပိုဲပတန်အဝဵုဂကူပိုဲမဂး ပိုဲဒးသ္ပတိုၚ် ကဵုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဟေၚ်ရ။ ဆဂး လညာတ်တအ်ဂှ် တၞဟ်ဟ်သာ်နွံမာန်ရောၚ်။ ယဝ်ရဒးလုပ်ပေဲါဗတိုက်ပ္ဍဲပါလဳမာန် ပမာညံၚ်ရဴ မတုဲကၠုၚ်တေံမဂး ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ပ္ဍဲဂှ် ဒှ်အဓိကရောၚ်ဟီုမာန်ရ။ ဂကူဗၟာဂှ် ဒှ်သၞအဓိကပိုဲလၟိုန်ဟွံသေၚ်၊ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ ဂကူ တၞဟ်ဟ်တအ် ညံၚ်ရဴကရေၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်သၞမုက်ဂၞန်မွဲမာန်တဴကီုရောၚ်။ ဆဂး တန်တဴကဵုအကာဲအရာတုဲ ဒးဟီုဂးအာရောၚ်။ ပိုဲရံၚ်အာဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန်မဂး ကိုပ်ကၠာတေံ ၜိုန်ရဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် ဟွံဒှ်သၞကီုလေဝ် လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တုဲ ဒှ်အာသၞမုက်ဂၞန်မွဲညးသကအ်အိုတ်ရ။ 
ပ္ဍဲအရာပိုဲပတဝ်က္ဍိုပ်ကဵုဂကူပိုဲ ဒက်ပတန်အဝဵုပိတန် ဍေံမဒှ်လက်သန်အလဵုအသဳဂကူမွဲမွဲဂှ် လွဟ်လေဝ်ဒးနွံပ္ဍဲတဲ၊ ပေဲါဗတိုက် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပ္ဍဲပါလဳမာန်လေဝ် ဒးကော်ဆဴအာရောၚ်။ ပ္ဍဲကဵုလညာတ်တၠဂုန်အစာရာဝိက မဟီုသောၚ်ကလးလဝ် မဟွံ လအ်ကၠုၚ်ဏံဂှ် ဗီုပြၚ်ဒပ်ပၞာန် ကေုာံ အုပ်ဓုပ်ကရေၚ်တအ်ဂှ် ဍေံဒှ်မံၚ်အန္တရာဲကဵုဂကူပိုဲအနာဂတ်ဇၞော်ဇၞော်ရောၚ်။ ပဝ်လ ဇြဳဂကူ ကရေၚ်ညးတအ်လေဝ် ကၠေဟ်မံၚ်ကဵုပိုဲတအ်ရ။ တိဍာ်အုပ်ဓုပ်ပိုဲကဵုညးတအ်လေဝ် ထပ်မံၚ်ညးသကအ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ညး တအ်ကဵုပိုဲဂှ် သွက်ဂွံဒှ်သၞဇၞော်ဇၞော်နွံတဴဏီရ။ တိဍာ်ဍုၚ်မန်ပိုဲဂှ် ညးတအ်သ္ပလဝ်တိဍာ်ညးတအ် ကြပ်အိုတ်မံၚ်ဂှ်တုဲ အနာ ဂတ်ဏံ ပဲါဟွံဗၠး ဍေံဒးဒှ်သၞညးသကအ်မာန်ရောၚ်။ ဇြဟတ်ပၠန်ဂတး ကေုာံ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ညးတအ်ကီု ဇြဟတ်တၞဟ်ဟ် တအ်ကီုလေဝ် ဍေံတဴမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဏီရ။ စပ်ကဵုကိစ္စဏံဂှ် အလဵုဇကုအစာဟံသာ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိလေဝ် ဟီုပတိတ်မံၚ်ဓဝိၚ် ညးတအ် ဟွံလအ်ဟွံလအ်ကီုရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ လညာတ်မဂး တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာသရိုဟ်စှေ်မဂး ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဂှ် ဒးကလေၚ်ကူချပ်သ္ၚဳဂၠိပ်ရောၚ်။ အဝဵုပိုဲ အလဵု အသဳပိုဲ တိဍာ်အုပ်ဓုပ်ပိုဲ တ္ၚဲရစိုပ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲသကေမ်တဲပိုဲတုဲ ပိုဲပစူအလာံပိုဲ ပ္ဍဲကရောံဍုၚ်ဗော်သွးဂၠးတိမာန်မဂး တ္ၚဲဂှ်မဂး ပိုဲဟီုစ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ရောၚ်။ ဒှ်တ္ၚဲနွံကဵုစရာဲကျာ်သြဳပိုဲ ပ္ဍဲလိုက်ဝွံရောၚ်။ အကြာဏံ အန္တရာဲခက်ခုဲဆိုအ်ဗတအ်ဂှ် နကဵုကောန်ဂ ကူပိုဲသီုဖအိုတ် ဒးတဝ်စၞေဟ်ပြိုၚ်ပကာန်အာရောၚ်။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၁:၂၃၊ ၇ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဝၚ်အံၚ်ဇေယျအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဗမာချိုတ် ==

ဝၚ်အံၚ်ဇေယျအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဗမာချိုတ်

 အဃောဍုၚ်မန်ဆီပါ်ဍာ်ဇွောဝ် ပၟတ်ကဵုယက်ဂၠု ထအုတမ္ညဝ်ယာံတသဝ် ရိုဟ်ရေၚ်ကေုာံညးမွဲကဵုမွဲ (မန်သှေ်အကြာ ဂြိပ်ဂၞိၚ်)ဂှ် ဂၠာဲဒၟံၚ်ညးပၠန်ဂတးကဵု ဗမာအံၚ်ဇေယျလေဝ်ဟီုစဂွံရ။ မၞိဟ်ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ကဵု မၞိဟ်ဒးဒုၚ်ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ဂှ် တ္ၚဲလဵုဟွံရုဲ (ဂစေံဝိုၚ်ဒၞက်၊ ဒၞက်ဟွံဝိုတ်ဂစေံ) ဒးပၠန်တဲကလေၚ်ကွိုက်တွဵုရ။ ဒးကလေၚ်ဗက်တမ်တွဵုရ။ သိၚ်သာကဵုဒဒိုခ်ဂကူ မန်ကီု၊ စိုတ်ဂိကဵုဂကူဗမာကီု ဂွံအခေါၚ်ခိုဟ် အခါပြဲ ဂၠာဲရဲကောန်သ္ဂံၚ်တုဲ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်တၠညးဗညာစိၚ် ကၠတ်ကၠောန်တိုန်ကမၠောန်ပၠန်ဂတး ကဵုဂကူဗမာတအ်ရ။ သၠးလမျီုသွက်ဂကူရောၚ်ဂှ်  ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ် တုဲတုဲရ။ 


             နနဲပၞုက် နနဲဓလုက်ကၠတ်ကၠောန်ကၠတ်ပ္ကောံကောန်သ္ဂံၚ်တုဲ မၞိဟ်ပတှေ်ဇကု ချိုတ်မွဲက္တုိုၚ် - ဂျိုၚ်မွဲစွံဂှ် စန္ဒက် လဝ်ကၟောန်န်ရ။ ချဳဒရာၚ်အပ္ဍဲလေဝ် ချဳဒရာၚ်သ္ၚိတ်တ်ရ။ သၟိၚ်ဗမာအံၚ်ဇေယျလေဝ် ဟွံဗလးမတ်ရ။ ပရိုၚ်ဗညာစိၚ်တအ် မံက်ပြာကတ်တိုန်က္ဍၚ် ကောန်ဍုၚ်မန်တအ် ဒှ်ဒဒိုခ်က္ဍၚ်ရ။ မိၚ်ရိုၚ်တၟေၚ် ဗက်ရပ်ဗက်ကၠေၚ်ဒက်ဇုက် ဒုၚ်ၜုၚ်တက်ထပက်ဗာ်ဂစိုတ်မံၚ် မၞိဟ်ဟွံမွဲကဵုဒုဟ်ဒဏ်တအ်လေဝ် ဍေံစောဲစုတ် ဒုဟ်တုဲ ဒးလေၚ်ဆောံဟွံမွဲကဵုလၟိဟ်ဂၞန်ရ။ အခိၚ်ဂှ်မ္ဂး မန်ပိုဲနွံမံၚ်သၟဝ်တဲဍေံဂှ် ညံၚ်ဂၠဴဖေက်ကၠ၊ ကၚ္ၚုဲဖေက်ဇာ၊ စာၚ်အဒါဖေက်ပၞောဟ်၊ ကၞိဖေက်ဗ္ဂဲဂှ်ကီု ဖေက်ဗမာအံၚ်ဇေယျ သေပ်ထဍေပ် ခြေပ်ဟွံဂံၚ်ဗြုမွဲတုဲ ညံၚ်ရဴကဟွံမွဲ ကဵုဍာ် ဂြက်က္ဍန်အိုတ်အစောန်ရ။


            ပ္ဍဲပွိုၚ်ၜါစှော်သၞာံ မပေၚ်ဂှ်ဟေၚ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်ဗညာစိၚ်စၞေဟ်ပလန် ပၠန်ဂတးကဵုဗမာသ္ဂးလဝ်ရ။ ဂကူမန်ပိုဲဒးမံၚ်သၟဝ်တဲ ဂကူဗမာ ဒှ်ဘဝဍိက်ဗမာ ဗၞတ်ၜါစှော်သၞာံတုဲဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၁၂၁ - အလဵုဇကု အံၚ်ဇေယျ ယိုက်ပၞာန်ဇၞော်တုဲ တိုန်ဗ္တိုက်ဍုၚ်ဒျူဒျာဇၚ်မာဲတေံရ။ စံၚ်ဍုၚ်စံၚ်ကွာန် သၠာတ်ဒှ်ဝါဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ကျာ်ပဋိမာရုပ် ကျာ်စေတဳနွံအပ္ဍဲအကြာဂှ်လေဝ် ဗက်ဗာ်ဗက်စံၚ် တက်သရိုဟ်ပလီုထောံအိုတ်ရ။ စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ် ဂွံညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ပၞာန်သေံဒျူဒျာဇၚ်မာဲ ကြာပ်ဗ္တိုက်ပန်ဗာ် အံၚ်ဇေယျတုဲ ချိုတ်အာပ္ဍဲကွာန်သေံ ကွာန်မဳ ချံက်(မန်ဍုၚ်သေံကော် ကွာန်ဗမာချိုတ်)ဂှ်ရ။ ဇွအံၚ်ဇေယျဂှ် ကောန်ပၞာန်ဍေံ လုပ်ပၠံၚ်ဂွံတုဲ ဖျဴဗစိုပ်ဍုၚ်မုဟ်တၟအ် နူဂှ် ဖ္ဍိုက်ဖျဴဏာကဵုဖံၚ် အာစံၚ်တိုပ်ထောံ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗြဴကၟာဲ ဒၞာဲအံၚ်ဇေယျ တိုပ်သုက်တေံရောၚ်။


            ထ်ၜးလဝ်ပ္ဍဲဝၚ်ဗညာစိၚ်ဂှ် 

ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၂၄ (ဨကရာဇ်ပၞာန်ဗမာအံၚ်ဇေယျ သီဂွံဍုၚ်မန်ဗဂေါဟံသာဝတဳ နကဵုလွဟ်သေဏာတ်ဗွဲမ ဓဇန်ဂှ် ပိုၚ်လဝ်ဍုၚ်ပိုဲ ဂွံမသုန်သၞာံ) တၠညးသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် သေနာပတိဗျူဟာ-ဂှ်ကီု၊ တၠစိၚ်လ္ၚီ၊ သၟိၚ်သတ်ဗြဴ၊ ဃံၚ်ဝါခရူကီု၊ တၠညးဒါဂြာၚ်ကီု လုပ်ဇူပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်ဒျူဒျာ -ရတနကောသိန္ဒ ဍုၚ်ဓနၜူရဳ၊ ကော်ခဴစလၟုဟ် &quot;ဍုၚ်ၜၚ် ကံက်&quot;ရ။ သ္ကိုပ်ပၞာန်မန်သၟိၚ်ဗညာစိၚ် လုပ်ဇူပ္ဍဲဍုၚ်သေံတေံတုဲ ပကောံဗဵုလဗးပၞာန်မန်ကီု၊ ပၞာန်သေံကီု သီုၜါတၠ (ပၞာန်ၜါဒပ်) ဂှ် ကလေၚ်ပၠန်ဂတးဗ္တိုက်ကဵုပၞာန်ဗမာ မွဲဝါပၠန်ရ။ နကဵုလွဟ်ဇၞော်ဍောတ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ဇက်ဂၠောဲတိတ်ကၠုၚ်နူဍုၚ်သေံဒျူဒျာ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗမာအံၚ်ဇေယျ ဇက်ဂၠောဲတိုန်အာဗတိုက်ဍုၚ်သေံရ။


            အဃောဆိုၚ်မုခ်ပ္ဍဲဂၠံၚ်တရဴမွဲဒၞာဲ ဗ္ဒာဲကွာန်သေံဂှ် ဗမာအံၚ်ဇေယျ ဒးဗၞုဟ်ပ္ဍဲပါၚ်ကၞက် သ္ကိုပ်ပၞာန်မန်ဗညာ စိၚ် ထပက်ကဵုလွဟ်တဲတုဲ၊ လမျီုဒးအိုတ် ဒးချိုတ်အာဟေၚ် ဒးကလေၚ်စဴကၠုၚ် ဍုၚ်ဗမာဏအ်ရောၚ်။ ဒၞာဲကွာန်သေံ - ဗမာအံၚ်ဇေယျချိုတ်ဂှ် မန်တအ်ကော်ခဴစကၠုၚ် (ကွာန်ဗမာချို်တ်)လအ်လဂၠိၚ်သ္ၚောဲ ဗွဲကြဴဏအ် ရမျာၚ်ပြံၚ်အာ (ကွာန်မာချံက် - ကွာန်ကၟာချံက်- ကွာန်မာဲချံက်) ပံက်ဗရုယောၚ်ယာစဵုကဵုလၟုဟ်ရောၚ်။


            က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန် တၠညးဗညာစိၚ် ကဵုကောန်သ္ဂံၚ်ဆီဨကရာဇ် မွဲဂကောံဂှ်၊ ရပ်ကေတ်ဗၞုဟ်ဇြၚ်တုဲ က္လေၚ် တဝ်စၞေဟ်ပၠန်ဂတးကဵု ဂကူဗမာတအ်ရ။ သၟိၚ်ဗမာအံၚ်ဇေယျဟွံမွဲတုဲ ကောန်ညးမၞုံယၟု တၠစိၚ်ဗ္တာၚ်&quot;သေန်ဖျူယှေန်&quot;ပိုၚ်ဍုၚ်ဗဂေါ ပစၞးမအံက်ဇကုတုဲ သ္ပပ္တံနူသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၂၅-သၞာံဂှ် ဒုၚ်ယၟုတၠစိၚ် ဗ္တာၚ်ရ။ ပ္ဍဲလက်ထက်အံၚ်ဇေယျ ကဵုကောန်ညးဂှ်ဟေၚ် ဒှ်လက်ထက်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန် တၠညးဗညာစိၚ် ကဵုကောန် သ္ဂံၚ်ဆီနာဲဂမၠိုၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုဝါကီုရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ပ္ဍဲဂြိုပ်စွံဗဒိုပ်တုဲ သ်အးကြဴကြာတ်ကမၠက်ထောံဂကူဗမာလေဝ် ကၠောန်ကၠုၚ်ရ။ ဆဂး  ဟွံအံၚ်ဇၞးတုဲ ကောန်မန်သှ်ေမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်သေံတေံဂှ်လေဝ် ကလေၚ်ဂြိပ်တိတ်ကၠုၚ်ၜါဝါဂှ် ဒှ်အလန် ဒ္စာံကဵုဒ္စိတ် ရ။ လၟိဟ်မၞိဟ်မပါတိတ်ကၠုၚ်ကရောံဂှ် ပိဠက်ကဵုပိလ္ၚီပြၚ်ၚ် ပံၚ်ထောံသီုအလန်တုဲတုဲကၠုၚ်တေံ သီုဒ္စိတ်အလန်မ္ဂး ကောန်မန်ဒဴလုပ်ဍုၚ်သေံ ဗၞတ်ဒ္စိတ်ဝါဂှ် မွဲကိုဋ်ဍောတ်ကီုရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၁:၂၈၊ ၇ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ခိၚ်ပေဲါရုဲမာဲ ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၈၊ တ္ၚဲစန် ==

အခိၚ်ပေဲါရုဲမာဲ ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၈၊ တ္ၚဲစန်

 “တၠပညာမန်ဂမၠိုၚ် လညာတ်တုပ်မံၚ်ကဵုအစာလိက်ဏံဖအိုတ်ရတှေ် လ္ပစၟဳအခေါၚ်ဗၠးၜးရ။” (Win Bo)
“ယဝ်ခါရလညာတ်ဏံဒးမံၚ်တှေ် မန်ပိုဲ ဗတိုက်မံၚ်ကဵုပၞာန်ဗၟာပွိုၚ်(၇၀)သၞာံပြၚ်ဂှ် အဓိပဲါဍေံဟွံမွဲရ။” (Banyarsoe Saimon)
 
လညာတ်အဲမချူပတိုန်ထ္ၜးလဝ်“တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ သရိုဟ်စှေ်မှ ဍုၚ်မန်မံက်ဂတဝ်ဟာ” ပ္ဍဲ ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၆၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်၊ ၂၀၂၁” နကဵုက္ဍိုပ်သာ်ဝွံဂှ် ညးတအ်ညးၜါတၠ နာဲဝေန်ဗိုဝ်ကဵု ဗညာသဵု သာဲမန် ဟီုခၠေဝ်ပါ်ပဲါသ္ၚဳဂၠိပ်နၚ်လညာတ်ညးတအ် ဗွဲလ တူတေံဂှ်တုဲ ပိုဲၜတ်ကၞာတ် လညာတ်ကီု ပရေၚ်ဆဵုဂဗကီုတုဲ ဆက်သဳကၠဳပါ်ပဲါအာထေက်ရောၚ် ညာတ်ကေတ်တုဲ လိက်ပ ရေၚ်လညာတ်ဏံ မဒးထပ်ကလေၚ်ချူဏာလဝ်ရ။ ပ္ဍဲအရာဝွံ ဗွဲကိုပ်ကၠာ မိက်ဂွံဟီုဏာဂှ် ညးတအ်ဗၠေတ် အဲဒး သာ်ဝွံ ပၠုပ်စိုတ်တုဲ ချူဟွံသေၚ်ရ။ လတူလညာတ်မပါ်ခြာတအ်ဂှ် ပိုဲပတိုန်ထ္ၜးတၚ်နၚ်တုဲ ပါ်ပရအ်လညာတ်တုဲ ညးမဗှ်လိက်တအ် ဒးပါ်ပဲါကေတ်ရ။ ပ္ဍဲသဘၚ်ပေဲါမွဲမွဲလေဝ် ဆေၚ်ဍာ်ၜဴညးခိုဟ်၊ ဆေၚ်လဵုခၞာညးခိုဟ်၊ ဆေၚ်ပုၚ်ညးခိုဟ် သာ်ဝွံ ပတိုန်သာၚ် ဗုက်တုဲ ပစူပတိုန်မလိက်ဆေၚ်အိုတ်ရ။ မၞိဟ်ဗဵုပေဲါ ကြေဝ်ပ္ဍဲပေဲါတအ်ဂှ် ဆေၚ်ဇကုဒးစိုတ်ဂှ် လုပ်ဂဇံရာန်စ သီုလဟိၚ်စိုတ် မာန်ရ။ လညာတ်ဟီုဂှ် ညးမွဲကဵုမွဲ ကာလလဵုဟွံတုပ်ညးသကအ်ပေၚ်ၚ်ရ။ ကာလလဆောဝ်တုပ်ညိည၊ ကာလလ္ဆောဝ် တုပ် ဂၠိုၚ် သာ်ဝွံ နွံအဆံၚ်အဆံၚ်အိုတ်ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲအကြာပိုဲ ယေန်သၞာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် မသဳကၠဳလှာဲဂတးလညာတ်ညးသကအ် ကျေဝ်ဝ်ဂေါဝ်ဝ်ဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်မဂး နွံကဵုသိက္ခာကဵုဂကူပိုဲရ။ လညာတ်ဗၠေတ်ဒးဂှ် ဟွံမိက်သ္ပအဓိကတုဲ ဂုန်ဖဵုကောန်ဂကူနွံဟွံမွဲဂှ် ဟေၚ် မိက်ဂွံသ္ပအဓိကရောၚ်။
အခိၚ်ကာလဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဂွံအဝဵုပွိုၚ်မသုန်သၞာံဂှ် ညးတအ်ဂှ် အန္တရာဲဇၞော်နူကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာဏီ သာ်ဝွံ လညာတ်တၟိတၟိမွဲ မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်အကြာပိုဲတအ်ရ။ ဖိဒ္ဒရာဂှ် ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် က္ဍိုက်ပ်တုဲ ဒးဗၟံက်ရုပ်ရဴရောၚ်၊ ပတှေ်ဗၟာတအ်ဟွံဂွံရောၚ် လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တၟိ မဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပရေၚ်ဆဵုဂဗ ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ပေဲါရုဲမာဲက္ဍၚ် ကတဵုဒှ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲအကြာဗွိုၚ်ပရေၚ်ဍုၚ် ကွာန်ဂကူမန်ပိုဲတအ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ဏံ လၟုဟ်ကလေၚ်ဟောံပၠိုတ်အာရ။ မူဟိုတ်လညာတ်တံဏံ ဂွံမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ရော ပိုဲပိုက်တမ်ဂၠာဲရိုဟ်ဂှ် တၚ်နၚ်နာနာသာ် မံက်ဂတဝ်တိတ်ကၠုၚ်မာန်ရ။ အခိၚ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဒှ်မံၚ်ဗော်ဒစဵုဒစးတေံ လ ညာတ်တအ်ဏအ် ဟွံမံက်ကၠုၚ်တုဲ အခိၚ်ညးတအ် ဂွံအဝဵုရောၚ်မံက်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ပိုဲဒးကလေၚ်ဗစာရဏာရောၚ်။ ဂလာန် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် မဟီုပတိတ်လဝ် ပ္ဍဲအကြာမသုန်သၞာံဝွံ ပိုဲကလေၚ်သ္ၚဳဂၠိပ်ဖအိုတ်ရောၚ် ယဝ်ဒှ်မဂးလေဝ် ပိုဲကဵုသွဟ်ကၠးကၠးမာန်ဂၠိုၚ်ရ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲခေတ်အေန်အေဝ်ဒဳ တိုန်ဂွံအဝဵုဂှ် မၞိဟ်၊ ပူဂဵု ပိုဲဂကူမန်တအ် က္ဍုဟ်မၠေံဂၠိုၚ်အိုတ် ဟီုဂှ် ညးဂှ်ရော ယဝ်ရသၟာန်မဂး ဗွဲမဂၠိုၚ် ဟီုသွဟ် (မိကောန်ဆာန် ) သာ်ဝွံမာန်ရောၚ်။ ပ္ဍဲမွဲအယုက်ပိုဲဏံ ကောန်ဂကူမန်တအ် ဗီုက္ဍုဟ်မၠေံမိ ကောန်ဆာန်ဂှ် ဟွံကေၚ်ဆဵုမွဲလှေ်ရ။ မိကောန်ဆာန်ဂှ်ညးဂှ်ရော ဒၞာဲဏံ ဟွံမိက်ဆက်သၟာန်အာရ။ မူဟိုတ်ဂွံက္ဍုဟ်မၠေံညးဂၠိုၚ်ရော သာ်ဝွံလေဝ် ဟွံမိက်ဆက်သဳကၠဳအာရ။ 
တၚ်နၚ်ဗွဲသၟဝ်တေံ ပိုဲသဳကၠဳပတို်န်ထ္ၜးမဂး ခိုဟ်ရောၚ်။
(၁) ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ အလဵုဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ အာစိုပ်ဂတမုက်ရုၚ်ဂလုတ်ဂၠးတိတုဲ စဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာရ။ ယဝ်ရညးဟွံစဵုဒၞာ အာဟီုခၠေဝ်သှ်မဂး အခိၚ်ဂှ် သကိုပ်ပၞာန်မေန်အံၚ်လှာၚ်တအ် ဒတုံဇြဟ်ဗၚ်မာန်ရောၚ် ပိုဲတအ် ညာတ်ကေတ်လဝ်သာ် ဂှ်အိုတ်ရ။ အခိၚ်ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန် ညံၚ်ယာက္ဍိုပ်ဟွံဂွံမာန်ဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ဟွံဗတိုက်ရောၚ်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။ ကောန်ပၞာန်ဗၟာညး ဟွံကလိလောန်လဝ်ဒုဟ် မပ္တံပလီုကောန်သမ္ဘာ ကေုာံ ပြိုက်ဂစိုတ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ဟီုစဵုဒၞာပၠန်ရ။ ဂလာန်အံၚ်ဆာန်စုကျဳမဟီုခၠေဝ်ပလန်လဝ် ပ္ဍဲအာၚ်သဳဂျေတအ်ဂှ် ယဝ်ရပိုဲကလေၚ်လ္ၚတ်ရံၚ်မဂး ဗၞတ်ဂလိုၚ်လဵုညး ဆာန်မံၚ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ မဒှ်ဒပ်ပၞာန်အပါညးမထ္ၜုတ်လဝ်ဂှ်မဂး တီကၠိုဟ်ကေတ်မာန်ရ။ ဟိုတ်နူညးဟီုစဵုဒၞာဒပ်ပၞာန်ဗၟာ မကြမ် ကြရုန်မဵုဂှ်တုဲ အလုံညးလိုက်မွဲ မေတ္တာပ္ဍုၚ်ကၠုၚ်လတူညးတုဲ ကလေၚ်သီကေတ်ထောံ တဆိပ်ကြာနာနာ မဇိုန်ဏှၚ် လဝ်ကုညးအိုတ်ဏီရ။ ဒဒှ်ဗီုဏံ ပ္ဍဲလိုက်ဂၠးတိပိုဲဏံ ကြပ်ဟွံဆဵုမံၚ်ရ။ ဒုၚ်က္ဍုဟ်ကဵုဗော်သွးဂၠးတိတုဲ ညးစဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဗီုဏံ ဍေံကတဵုဒှ်ကၠုၚ်မာန်ရောၚ် ပိုဲတအ်ဟွံထေၚ်စှေ်စိုတ်အိုတ်ရ။ လၟုဟ်ပိုဲဒးဗတိုက်သရိုဟ်ဒပ်ပၞာန်ဂှ်ပၠန်မဂး ပိုဲကဵုညး ညံၚ် ကဵုဒစဵုဒစးမံၚ်ဇၞော်ဇၞော်ရ။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ ညးကလေၚ်ကလိဂွံအဝဵုပၠန်မဂး ညးဟွံဟီုစဵုဒၞာကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာညးရပုဟ်ဂှ် ဂံၚ်ဟီုဟာ။
ဗီုပိုဲက္ဍုဟ်မၠေံဒပ်ပၞာန်ဗၟာအိုတ်အစောန်ဂှ် ညးဟွံက္ဍုဟ်ညိညတုဲ ဆာန်မံၚ်အိုတ်အစောန်ရောၚ်ဂှ် ၜတ်ကၞာတ်မာန်ရ။ အလဵုဇ ကုညး အာခၠေဝ်သှ်မာန်ရောၚ် အခိၚ်ဂှ်ဂှ် မၞိဟ်ပတှေ်ကေတ်အောန်ကွေံကွေံရ။ အခိၚ်ညးအာခၠေဝ်သှ်ဂဗုတ်ဂှ် က္ဍိုပ်သ ကိုပ် ဂကူဗၟာတအ် ညာတ်ဒုဟ်အောန်ကွေံကွေံရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်လေဝ် ကဟဳမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ဂလာတအ်ဂှ် ကောန်ဍုၚ် အရၚ်ဟွံသေၚ် သာ်ဝွံစွံလဝ်စိုတ်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ပရေံမံၚ်ဂလိုၚ်ဂှ်လေဝ် အခိၚ်ဂှ် မူဟိုတ်ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် ဟွံ ဟီုဗျိဂရိုဟ် ညံၚ်ရဴမသီအဝဵုဂှ်ရော။ ဟွံဒစဵုဒစးကဵုပြဝဒပ်ပၞာန်ပရေံ မဒှ်အဆံၚ်ပရေံလောန် ပ္ဍဲဂၠးတိဂှ် ဒှ်ပြဝဗတိုက် သရိုဟ်ဖျေံဒပ်ပၞာန်ဗၟာဂးမာန်ဟာ။ မေန်ကိုဝ်နာၚ်တအ်လေဝ် မူပဟွံဒစဵုဒစးကီုရော။ အခိၚ်ဂှ် လုပ်စမံၚ်လပါ်အေန်အေဝ်ဒဳကဵု ပၞာန်ဗၟာဖအိုတ်ရ။ လညာတ်ပိုဲတအ်ကဵု လညာတ်ညးဂၠးတိတအ်ဂှ် အခိၚ်ဂှ်မဂး ဒစဵုဒစးမံၚ်ပေၚ်ၚ်ရ။ ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဒး ဒုၚ်သီအဝဵုမှ နာဲမေန်ကိုဝ်နာၚ်တအ် မံက်ကၠုၚ် ပ္ဍဲမဳဒဳယျာဗၟာတအ်အိုတ်ရ။ အခိၚ်အေန်အေဝ်ဒဳဂွံအဝဵုဂှ် မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဒတဴ လိုၚ်ကရောံအေန်အေဝ်ဒဳဖအိုတ်တုဲ ဟွံသ္ပကေၚ်ကာကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် နာဲလွဳဝၚ် မဒှ်ပူဂဵုမကေၚ် ကၠောန်လဝ်ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်အေရာဝတဳဂှ် ဟီုပါ်ပဲါလဝ်နွံကီုရ။ ဂကူဝတအ် ဗၠးၜးတိတ်မံၚ်ညိညဂှ် မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဟွံပေၚ်စိုတ်လး လးရောၚ်ဂှ်လေဝ် လ္ၚတ်ကေတ်မာန်ကီုရ။ ဌာနပရိုၚ်သြၚ်လောန် ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် ဟိုတ်နူအေန်အေဝ်ဒဳ ဒးဒုၚ်သီအဝဵုဂှ်တုဲ ညး တအ်စိုတ်လီုဗွဲမလောန်ဏီရောၚ်။ 
 ညးဂၠးတိတအ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုမုက်အေန်အေဝ်ဒဳတုဲ ဟွံဂံၚ်ဟီုပါ်ပဲါ စပ်ကဵုဂစိုတ်ကမၠက်တၞောဝ်မၞိဟ်တအ်ဂှ်ရ။ အခိၚ်တေံဂှ် အလဵုဇကုကံၚ်သဳဂီုကၠီုယူအေန် အာစိုပ်ဂၠိုက်ဂၠာဲစၟဳတ်ဏီရဟွံသေၚ်ဟာ။ ရံၚ်ကဵုဒဒှ်သာ်ဝွံတအ်ဂှ်မဂး ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဗတိုက်ပလီုမံၚ်တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာဟွံသေၚ်၊ သီုစဵုဒၞာမံၚ်ကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာပေၚ်ၚ်ရောၚ် ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ ဗေဲရေတ်ချိတ် သေန် မဒှ်ကလုတ်အမေရိကာန်တြေံ ဟိုတ်နူဟီုဗၟံက်ဒးပရော ဂလာရောဟေန်ဂျာညိဂှ်ဗက်ဂှ် ဒးဒုၚ်ကဟုက်ကဵုအံၚ်ဆာန် စုကျဳရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ခေတ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ ဖံက်ပကဝ်အခေါၚ်မၞိဟ်ဂှ် အလုံဂၠးတိမွဲ သ္ပလဝ်မဇ္ဇျဟ်၊ ပိုဲကောန်ဍုၚ် အရၚ်တအ် အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ဝန်ဇၞော်ဍုၚ်သအာၚ်အမေရိကာန် ပမ်ပဳယောလေဝ် ရံၚ်ကဵုမုက်အံၚ်ဆာန်စု ကျဳတအ်ဂှ်တုဲ ဟွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ဂျေန်နောသာ်၊ ဟွံသ္ပသမ္တီ နဒဒှ်ဂစိုတ်ကမၠက်တၞောဝ်မၞိဟ်ကီုရ။ ယဝ်ရအံၚ်ဆာန်စု ကျဳ ထေဲအာမဂး ဖေက်ကၠဟ်ထောံအမေရိကာန်တုဲ အာပံၚ်ဗဒကဵုကြုက်ဟာဂှ် ကေတ်ဟွံဒးရ။ ကိုပ်ကၠာအေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံဂွံအဝဵုဂှ် ဓဝ်ပတှေ်ကောန်ဂကူတအ် နွံမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ကီုလေဝ် ကာလညးတအ်ဂွံအဝဵုဂှ် ကောန်ဂကူတအ် ဓဝ်ပတှေ်လတူညးတအ် ကြပ် အိုတ်အာရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ်ကၠးကၠးမာန်ရ။ အခိၚ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳဂွံအဝဵုဂှ် ကောန်ပၞာန်ဗၟာ မစဴကၠုၚ်နူပေဲါဗတိုက် ကချေၚ်တအ် သမ္မတနာဲထေန်ကျဝ် ဟီုသၟိတ်တဴ “လုပ်ပေဲါဗတိုက် ဂံၚ်ၚ်သကာသကာ” ကော်ဗတ်ဗၟာ (ရွတ်ရွတ်ခွျန်ခွျန်) ဂှ်တုဲ ကောန်ဂကူတအ် ဒှ်ဒေါသအိုတ်ရ။ ဒးလၞိန်ဗပိန်ကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ဂကူဗၟာညးတအ်ဖအိုတ်ရောၚ် ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ 
(၂)ကိစ္စကေၚ်ကာရခေၚ်ဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်အေအေတအ် တဲကၠာဂှ် ဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ စၟတ်သမ္တီညးတအ် နဒဒှ်ဂကောံ ပလီုပလာ်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဟွံညာတ်ကေတ်အိုတ်ဂှ်တုဲ မိက်ဂွံတီကေတ်လညာတ်ညးဗွဲတိုက်ရိုက်ရ။ ဆဂး ဗွဲကြဴဏံ တီကၠး ကေတ်ဂှ်တုဲ အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ်ကီု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာလေဝ်ကီုဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုလေံဒုက် မနွံၜါအရံၚ်သာ်ဗ္ဂေတ် ကဵုသာ်တ္ၚေက်ရ။ နကဵုလေံဒုက် သာ်တ္ၚေက်ဒုက်လေဝ်ဂိ၊ နကဵုလေံဒုက်သာ်ဗ္ကေတ် ၜုၚ်တက်လေဝ်ဂိ သာ်ဝွံ က္ဍိုပ်သကိုပ်အေအေတအ် ဟီုပ တုပ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။ က္ဍိုပ်သကိုပ်ရခေၚ် နာဲအေမံၚ်လေဝ် သီုဒုဟ်ဟွံမွဲမွဲသာ် အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ဖျေံလဝ်ထံၚ်မွဲအယုက်ဏီရ။ ထ္ၜးဟိုတ်သွက်ဂွံပါ်တိတ်တုဲ ဒက်ပတန်ဍုၚ်ရခေၚ်တၞဟ်ခြာရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မဂး သွက်ရခေၚ်တအ်ဂှ် အလဵုအသဳကဵုပၞာန် ညးလဵု အန္တရာဲဇၞော်ရော၊ တုပ်တုပ်ဟီုဟွံမာန်ဟာ။ ယဝ်ရဟီုဟွံမာန်မဂး အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဇၞော်ဂၠိုၚ်ညိဒှ်မာန်ရောၚ်။
 (၃) တၠုၚ်လအာမတုပ်သာ်ဂှ်ကီု ကာလဒပ်ပၞာန်ဗၟာထပက်ပၞာန် ပ္ဍဲကချေၚ်ဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံဟီုဗျိဂရိုဟ်ကုဒပ်ပၞာန်ဂှ်တုဲ နကဵုအလဵုဗော်ကချေၚ်တအ် ဒဵုကဵုဒးနုက်တိတ်ထောံနယူအေန်အာဖ်သဳဏီရ။ ဟိုတ်နူအန္တရာဲထပက်ပၞာန်ဇၞော်လောန်ဂှ်တုဲ ဒပ်ဥမၚ်ညးတအ် မခိုၚ်ဗိုန်ဇၟအ်(ဂျဳဂန်)ဂှ်လေဝ် သရိုဟ်အာရ။ ဂွံစဵုဒၞာနူဘဲထပက်ပၞာန်မာန်ဂှ်တုဲ ညးတအ်ဒးအာပံၚ်ကဵုဂ ကောံမဟာမိတ်ပၞာန် သၟဝ်ကျာဏီရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် အလဵုအသဳအံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် တုပ်ပ်ရရောၚ်ဂးတုဲ ပ္ဍဲဝေါဟာရတၟိမွဲ ဗတ်အေၚ်္ဂလိက် မုက်လိက်တုပ်ပ် မတွံဂး the same page ဂှ် ဂွံဗှ်ကေတ်ရ။ ယဝ်ရဒးဟီုအရေဝ်အ ရာပ်ဂွံကၠိုဟ်လောဲသွာမဂး အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ် ဗၟာတုပ်ပ်ရ။ လညာတ်တုပ်ပ်ရ။ တုဲပၠန် ပဝ်လဇြဳဂ ကူဗၟာ စပ်ကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် တုပ်ပ်ဖအိုတ်ရောၚ် သာ်ဝွံလေဝ် ဟီုအိုတ်ပၠန်ရ။ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဗီုဒးစိုတ်ဍဵုဍိုက် ကောန် ဍုၚ်အရၚ်တအ်မာန် ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ်ဂှ်တုဲ နကဵုဗော်အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ် ဗက်စဵုဒၞာပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိမာန်ရ။ အလဵုအသဳဍုၚ်ဂၠးတိ တအ်လေဝ် ဟွံမိက်သ္ပအရီု ကဵုကံ ကုသဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်တုဲ ဆၜိုတ်ကလၚ်ဂလာန်အံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်သၟးရ။ ဟိုတ် ဂှ်တုဲ အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳဂှ် အန္တရာဲသွက်ကောန်ဂကူတအ်ဂှ် ဇၞော်လောန်ရောၚ်ဂးရ။
(၄) စပ်ကဵုလိက်ကသုက်အေန်သဳအေဂှ် ကရေၚ်၊ ချေၚ်၊ သေံဇၞော်တအ် က္ဍိုက်ပ်တုဲ လုပ်ချုက်လိက်၊ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ၊ ကချေၚ်တအ် သှေ်အာဂှ် ဟိုတ်နူမိက်ဂွံအာတ်အခေါၚ်အရာကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂၠိုၚ်ၚ်ရ။ အခိၚ်ကၠောန်သ္ပသဘၚ်ဂှ် ဟိုတ် နူအေန်အေဝ်ဒဳ တိုန်စိုပ်ထံက်ဂလာန်ကီုဂှ်တုဲ ဂၠးတိတအ် လုပ်စလပါ်အေန်အေဝ်ဒဳတုဲ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ သီုကချေၚ် ဒးဒုၚ် ကရေပ်ဓရတ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ် ဟဳဗက်ကဵုလိက်ကသုက်ဂှ်တုဲ လုပ်စလပါ်ပၞာန်ဗၟာပေၚ်ၚ်ရ။ ဗွဲကြဴဏံ ဟိုတ်နူဒးဒုၚ်ကရေပ်ဂရတ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိလေဝ် ဒးချုက်လိက်ကသုက်ဂှ်ကီုရ။ ဂကောံယူအေန်အာဖ်သဳလေဝ် လ မျီုအိုတ်အာ အခိၚ်ဂှ်ဂှ်ကီုရ။ 
(၅) အတိုၚ်သၞောဝ်၂၀၀၈ဂှ်မဂး ကောန်ဍုၚ်အရၚ်မဇၞးမာဲဂၠိုၚ်တအ် အခေါၚ်ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော်တွဵုရးနွံကီုလေဝ် ဆဂး ဗော်ရ ခေၚ်တအ် ဟွံဂွံတိုန်ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ပ္ဍဲတွဵုရးညးတအ်ဂှ်တုဲ ဒၞာဲဂှ် အေန်အေဝ်ဒဳရောၚ် တိုန်္ၚာပ်ကေတ်ထောံရ။ မၞိဟ်ဇၞး ကေတ်သီုဖအိုတ်ဂးတုဲ မာဲညးတအ်အလုံဍုၚ်ဂှ် ဟိုတ်နူဂၠိုၚ်အိုတ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်ဟွံမိက်ပရအ်အဝဵုရ။ ယဝ်ရအာမံၚ်နဲကဲဏံရ မဂး ပိုဲကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် ကာလလဵုလေဝ် ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော်တွဵုရးဟွံမာန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဗော်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် မိက်ဂွံပံၚ်တဲကဵုကျဖောတ်ကီု၊ ဒပ်ပၞာန်ကီုတုဲ မိက်ဂွံကေတ်ဇၞးလတူအေန်အေဝ်ဒဳရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အေန်အေဝ်ဒဳ ကၠတ်လဝ်မာဲ ပ္ဍဲတွဵုရးတအ်ဂှ်တုဲ ကေတ်ဇၞးဏာမမာဲကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရ။ ပ္ဍဲရခေၚ်ဂှ် ဖေက်ကျတုဲ သီုကၟာတ်ဒၞာထောံ ဟွံကၠောန်ဗ ဒှ်ကဵုပေဲါရုဲမာဲဏီရ။ ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ပေဲါရုဲမာဲဂှ် မူဟိုတ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ် မိက်ဂွံပံၚ်ကဵုကျဖောတအ် ကေုာံ ပၞာန်ရော၊ ဂလာန်ဝွံ ဟိုတ်နူအေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံလဂူတပ်တး ကုကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ် ဟီုမာန်ရ။
(၆) ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုအလန်ဏံဂှ် မူဟိုတ်ရော၊ ဟိုတ်နူမိက်ဂွံဍဵုဍိုက်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဟာ ဂလာန်သၟာန်သာ်ဝွံ မိက်ဂွံ သၟာန်ရ။ ယဝ်ရမိက်ဂွံဍဵုဍိုက်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်မဂး ညးစၞးဗော်မန် ကေုာံ ရခေၚ်တအ်ကီု၊ ကရေၚ်(မာန်ညိၚ်မံၚ်) ကီု တအ်ဂှ် ပါလုပ်ကၠောန်ပ္ဍဲကံၚ်သဳပၞာန်မာန်ရောၚ်ဟွံထေၚ်ရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် ဗော်မန်ပိုဲ အဃောလညာတ်ကၠေဟ်မံၚ်ကဵုအေန်အေဝ် ဒဳတၟိတၟိဂှ်တုဲ ညးတအ် အဃောထေဲမံၚ်ကဵုအေန်အေဝ်ဒဳ ဟိုတ်နူပလီုကၠေံပေဲါကောံဓရီုအကြာၜါလပါ် နပွမထ္ၜးဟိုတ် ဟွံလ ဂူတပ်တးရ။ 
(၇) ပၞာန်ဗၟာလေဝ် ဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲဟွံမွဲ၊ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ် ဂုန်ဖဵုဂကူပိုဲဟွံမွဲ တုပ်ပ်မဂး လညာတ်မဂး ဒးဗတိုက်သရိုဟ်တၠ အဝဵုပၞာန်ဗၟာရောၚ်၊ ဟွံဒးဗတိုက်တၠအဝဵုအေန်အေဝ်ဒဳရောၚ်ဂှ် ဟွံဒးရ။ ပိုဲဗတိုက်မံၚ်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ပွိုၚ်(၇၀)သၞာံဂှ် ဂုန်ဖဵု ဟွံမွဲရောၚ် သာ်ဝွံ ပိုဲတအ် ဟွံဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်ရ။ ဆၜိုတ်ဂှ် ဟွံရုမ်ဂပ်ဏီရောၚ် မိက်ဂွံဟီုရ။ နကဵုသွာၚ်ပၞာန်ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ကၟာတ် လဒဵုလဝ်အခေါၚ်ပု်ိဲ၊ နကဵုသွာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ကၟာတ်လဒဵုလဝ်ပိုဲဂှ်တုဲ တုဲတုဲကၠုၚ်တေံ နကဵုဂၠံၚ် အဓိက ၜါဏံ ဗၟာတအ် ကၟာတ်လဝ်ပိုဲရောၚ်ဂှ်တုဲ ပၞော်တိတ်ပိုဲတအ် ဟွံမွဲရ။ အန္တရာဲပၞာန်ဂှ် မသုန်စှော်၊ အန္တရာဲအေန်အေဝ်ဒဳ ပရေၚ်ဍုၚ် ကွာန်ဂှ် မသုန်စှော် ယဝ်ဒှ်မဂး အေန်အေဝ်ဒဳ အောန်စှေ်အာမွဲမဂး အန္တရာဲဂကူပိုဲ ယအ်စှေ်အာမ သုန်စှေ်ကၠိုပ်ကၠံရောၚ် မိက် ဂွံဟီုရ။ ပ္ၚံက်ပေဲါဗတိုက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဒးဗတိုက်ကဵုအေန်အေဝ်ဒဳ ဝါတ်လောန်ဂှ်တုဲ သီုဒးကူချပ်ဖျေံဗီုပြၚ် ဂွံပံၚ်ကဵု ဒပ်ပၞာန်တအ်ဏီရောၚ် ဟွံသေၚ်ဟာ။ ပရောဒဒှ်ဍာံဏံ မိက်ဂွံတီကၠးမဂး အာသၟာန်ရံၚ်ကာပၞုက် သၟာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ပ္ဍဲဍုၚ် မန်တေံညိ။ ညးတအ် သှ်ကဵုဗွဲတြးမာန်ရောၚ်။ ယဝ်ရပၞာန်ဟွံသီအဝဵုမဂး အေန်အေဝ်ဒဳ ဆိၚ်လဝ်ဝေၚ်အမှုကဵု ဒံက်တာအံၚ် နာၚ်ဥူတုဲ ညးတေံ ဒးထံၚ်မာန်ဏီရောၚ်ဂှ် အခိၚ်တေံတေံ ပိုဲတအ် ဒုၚ်စသိုၚ်လဝ်သာ်ဂှ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၀၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ယဝ်ရဍုၚ်ဗၟာ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞး ပ္ဍဲယူအေန်မဂး ဒဵုဗျု ဂိတုသာပ်တေမ်ဗာ ၁၆၊ တ္ၚဲဗြဴဗတိ၊ ၂၀၂၁ ==

ယဝ်ရဍုၚ်ဗၟာ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞး ပ္ဍဲယူအေန်မဂး ဒဵုဗျု ဂိတုသာပ်တေမ်ဗာ ၁၆၊ တ္ၚဲဗြဴဗတိ၊ ၂၀၂၁ သွက်ဂွံပၠံၚ်အဝဵုဒၞာဲခုၚ် ပ္ဍဲဂကောံကုလသမဂ္ဂ ဍေံမစိုန်ဒှ်တဴဒၞာဲ ဂွံဟီုသ္ပစၞးကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကံၚ်သဳပၞာန်ကဵုဂကောံအေန်ယူဂျဳ မ ဒးဒုၚ်သီအဝဵုတအ် ဗီုညးညးဂစာန်လွဳပရာကၠုၚ်ဂှ် မဟာမိတ်ညးတအ်ဇၞော်အိုတ် အမေရိကာန်ကဵုကြုက် လုပ်စမွဲမွဲလပါ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်သီုၜါဂကောံဂှ် မွဲဂှ် ကလိဂွံအခေါၚ်တိုန်စိုပ်တုဲ ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်ဟီုဂးမွဲမွဲသာ်၊ မွဲဂှ် ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်တိုန်စိုပ်သက် သက်၊ ပြဟ်ဟ်ဏံဒးဟီုစ ညးကျအဲကျ၊ ညးဟွံဇၞးအဲဟွံဇၞးဂှ်တုဲ သွက်ဂကောံကံၚ်သဳပၞာန် ဂွံဒှ်အာဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိဂှ်လေဝ် လပါ်အမေရိကာန် မဒှ်မဟာမိတ်ကဵုအေန်ယူဂျဳဂှ် ဗက်ဒစဵုဒစးမံၚ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ အခိၚ်တ္ၚဲဏံပၠန် နကဵုဍုၚ်ပြၚ်သေတ်လေဝ် ထပ် လလောၚ်တရးဏာ ညးသ္ပလဝ်စၟတ်သမ္တီကဵု သွဟ်ပေဲါရုဲမာဲဖိုဟ်ဂှ်တုဲ၊ ဂလာန်ညးတအ်ဂှ် ကလိဂွံအဓိပဲါ ညးတအ်သ္ပလဝ် စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဒှ်အလဵုအသဳဗဗွဲဓဝ်တုဲ ကံၚ်သဳပၞာန်(ဝါ)အလဵုအသဳမၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဟွံဗဗွဲဓဝ်ရောၚ်။ ရံၚ်ကဵုဒတဴလိုၚ်ဍုၚ်အမေရိကာန်ကေုာံမဟာမိတ်ညးတအ် ညံၚ်ရဴဍုၚ်ပြၚ်သေတ်၊ ယူခေတအ်ဂှ်မဂး ညးတအ်ကေတ်စလပါ် အလဵုအသဳအံၚ်ဆာန်စုကျဳတအ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ၊ ဒတဴလိုၚ်ဍုၚ်ကြုက်ကဵုရာတ်သာတအ်ဂှ် ညးတအ်ကေတ်စလပါ်ကံၚ်သဳပၞာန် ပေၚ်ၚ်ပၠန်ဂှ်တုဲ ဇြဟတ်တံၚ်ဂြဲဂၠးတိတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဇၞော်လောန်ဂှ်တုဲ ပေဲါပြိုၚ်ပကာန်အဝဵုအကြာဗော်ဗၟာၜါ ဂွံအုပ်ဓုပ်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် လောဲလောဲသွာသွာ တုဲဒှ်အာဟွံမာန်ရ။ ပၞာန်ဂှ်လေဝ် ဂွံဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ဂၠးတိဂှ် ဟွံလောဲ၊ ဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ်ဂှ်လေဝ် ဂွံကလေၚ်ဒှ်အလဵုအသဳ ကလေၚ်ဂွံအဝဵုပၠန်ဂှ် ဟွံလောဲသွာ။ ၜါလပါ်ဏံ ညးဂွံကေတ်ဇၞးလတူအဲ အဲဂွံကေတ်ဇၞးလတူညးဂှ် ဖန် လောဲသွာတဴဟွံသေၚ်ရောၚ်ဂှ် ရံၚ်ကဵုအကာဲအရာသတ္တာဟဏံ ဗီုကတဵုဒှ်မံၚ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကောံဓရီုယူအေန်ဂှ်မဂး ကၠးကေတ် မာန်ရ။ ပရိုၚ်တအ်ဟီုတဴဂှ် အမေရိကာန်ကဵုကြုက် ကၠတ်ပညဳညးသကအ် ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်ကောံဓရီုယူအေန်က္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ကလိဂွံ တၚ်တုပ်စိုတ်၊ ဆက်ဒုၚ်အာတဲကဵုအမာတ်ကုလသမဂ္ဂ နူအေန်ယူဂျဳ နာဲကျဝ်မိုဝ်ထောန်၊ ဆဂး ဟွံကဵုညးတေံဟီုဂလာန် ညံၚ်ရဴကၠာကၠာတေံကီု၊ ဟွံဒုၚ်တဲကဵုအမာတ်ကံၚ်သဳပၞာန်မခါန်ကၞက်လဝ် နာဲအံၚ်သူရိန်ဏီဂှ်တုဲ စိုပ်ဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံမဂး ကမ္မတဳစၟဳတ်အစောံစရာဲ ကော် Credentials Committeeဂှ် ဒးစၟဳတ်ညးစၞးနူဍုၚ်ဗၟာတအ်ဂှ်တုဲ ဒးပလံၚ်ဗစိုပ်ကဵုသဘၚ်သဳကၠဳ ဇၞော်ယူအေန် သွက်ဂွံသ္ပစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ညးစၞးဗဗွဲဓဝ်ဒဒက်တဴကဵုဍုၚ်ဗၟာရောၚ်။ အကြာဏံဂှ် လပါ်လဵုမွဲလေဝ် အခေါၚ်ကဵုသ ဂုတ်သွာတ်ကံကုသဵုကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာဟွံမွဲဏီဒးဟီုရောၚ်။ စိုပ်အခိၚ်တေံလေဝ် သဂုတ်သွာတ်မွဲမွဲသာ် ကၠးကၠးမးမးစှေ်ကၠုၚ်မာန် ဟာဂှ် ဒးမၚ်ဗဵုအာဏီရ။ ယဝ်ရပိုဲရံၚ်အာကဵုမတ်ဓမ္မတာမဂး ကံၚ်သဳပၞာန်ဂှ် ညးတအ် ကေမ်္ၚာပ်ဂွံလဝ်အဝဵုအလဵုအသဳ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ မူမွဲကီုပကဵု ညးတအ်ဟွံမာန်ဂးကီုလေဝ် ဆဂး ဂကောံဍုၚ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳဇၞော်ဇၞော် ညံၚ်ရဴအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ် ယဝ်ရ ဟွံသ္ပစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂမဂး သွက်ဂွံသ္ပစၞးဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဖန်က်ဟွံဂွံဂှ်တုဲ အကာဲအရာဝွံ ဍေံဒှ်အာဇြဟတ်စိုတ်ကဵုဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ဂှ်တုဲ သွက်ဂွံဝေၚ်အာပေဲါပၞာန်အပ္ဍဲဍုၚ်ဂှ်လေဝ်ကီု၊ သွက်ဂွံက လေၚ်သီဗၜေါဝ်ဇြဟတ် ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်လေဝ်ကီုဂှ် ဒှ်အာအထံက်အပၚ်ဇၞော်ဇၞော်ရ။ ယဝ်ရစိုပ်အခိၚ်သဘၚ်သဳကၠဳဇၞော် ဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံ ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဒှ်အာဗဗွဲဓဝ်မဂး ဂကောံအေန်ယူဂျဳဂှ် သွက်ဂွံဒေါံကၟိုၚ်စှေ်အာမာန်ရောၚ်။ ဆဂး ညံၚ် ဟွံဂွံဒှ်အာဗီုပြၚ်သာ်ဂှ်မာန် အလဵုအသဳအမေရိကာန်တအ် ဂစာန်လွဳပရာမံၚ်ပေၚ်ၚ်ရောၚ်ဟီုဂှ် သက်သဳသာဓကတ္ၚဲဏံ ပိုဲ ညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ မွဲလပါ်ပၠန်ဂှ် ညးစၞးကုလသမဂ္ဂ သွက်ဍုၚ်ပိုဲဂှ်လေဝ် ညးတအ်လုက်စုက်မံၚ်ကဵုဂကောံရပ်လွဟ်ကောန် ဍုၚ်အရၚ်တအ်ကီုဂှ်တုဲ ရမ်သာၚ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် လျောဝ်ဗက်မံၚ်လပါ်အေန်ယူဂျဳကီုရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ် မာန်ပၠန်ရ။ ရံၚ်ကဵုဝၚ်မွဲပ္ၚံက်မဂး ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ ဗော်ရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် ကၠောံဍမံၚ်ကဵုအ မေရိကာန်ဂၠိုၚ်ကီုရောၚ်ဂှ် ပိုဲဒးညာတ်ကေတ်သာ်ဂှ်မာန်ကီုရ။ ယဝ်ရပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂတေံ အမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ် ဗလံက်ထောံ ဟွံဒုၚ်တဲကဵုညးစၞးကံၚ်သဳပၞာန်တအ်ဂှ် မဂး ပၞော်တိတ်တၞဟ်ဟ် သွက်ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် နွံသာ်လဵုဏီရောဂှ် ပိုဲဒးဂၠိုက်ဂၠာဲရ။ ညးစၞးနာဲကျဝ်မဵုထောန်ဂှ် ဟိုတ်နူနွံမံၚ်ပ္ဍဲ ဍုၚ်အမေရိကာန်ဖိုဟ်ဂှ်တုဲ ၜိုန်ရကြုက်ဟွံတုပ်စိုတ်ကီုလေဝ် ညးတေံ အာစိုပ်ဂတမုက်ရုၚ်ကုလသမဂ္ဂ အခိၚ်ကောံဓရီုမာန်ဏီ ဂှ်တုဲ မွဲနဲမွဲဗီု ညးတေံကလိဂွံအခေါၚ်ဟီုဗၟံက်မွဲမွဲသာ်မာန်ဏီဂှ်တုဲ သွက်အေန်ယူဂျဳဂှ် သာမံၚ်ရ။ ဂကောံအေန်ဂျဳအိုဝ်ဇၞော်ဇၞော် တအ် ထံက်ဂလာန်ညးတေံလေဝ် ဒှ်မာန်ဏီရ။ ပ္ဍဲမ္ၚးကောံဓရီုဂှ် ညးတေံ ဒုၚ်ဆဵုကဵုအစာပရိုၚ်တအ်တုဲ ဟီုပတိတ်လညာတ် ဂွံ မံၚ်တၟာဂလိုၚ်ဏီရ။ ညးစၞးကံၚ်သဳပၞာန်ဂှ် အမေရိကာန် ဟွံကဵုလုပ်ဍုၚ် ဟွံပတိတ်ကဵုဗွဳဇြာမဂး အကာဲအရာဂှ် ဂတးဂတန် အာမွဲမွဲဗီုလေဝ်မာန်ဏီရ။ ဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော်တအ် ဝေၚ်နဲကလုတ်ညးသကအ်မဂး သီုညးစၞးၜါလပါ်ဂှ် ဟွံကလိဂွံတိုန်စိုပ်ကောံဓရီု ပ္ဍဲယူအေန်မဂး အခိၚ်ဂှ် သွက်နာဲကျဝ်မဵုထောန်ဂှ် အာထ္ၜးဆန္ဒပ္ဍဲမ္ၚးရုၚ်ယူအေန်မာန်ဏီဂှ်တုဲ သွက်အေန်ယူဂျဳတအ် သာမံၚ်ညိ ဏီဒးဟီုရ။ အကာဲအရာဂိတုနောဝေမ်ဗာတေံဂှ် ညးစၞးနူကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဂွံတိုန်သ္ပစၞးပေၚ်ၚ် ပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ကြပ်ဒှ်ဟွံမာန်ရ။ ယဝ်ရယူအေန် တုပ်စိုတ်ကဵုညးစၞးအေန်ယူဂျဳမဂးရော သာ်လဵုမကတဵုဒှ်မာန်ဂှ်ရော ဂလာန်စောဒနာသာ်ဝွံလေဝ် ကတဵုဒှ်ကၠုၚ် မာန်ဏီရ။ ဆဂး ဂွံတုပ်စိုတ်ဂှ် ဝါတ်မံၚ်ရောၚ်ဟီုဂှ် သက်သဳကြုက်ကဵုအမေရိကာန် မကလိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်အကြာဏံဂှ် ကၠးမံၚ် တုဲတုဲရ။ ယဝ်ရပၞာန်တအ် ဒှ်အာဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ယူအေန်မဂး အကာဲအရာဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ပ္ဍဲဂၠးတိပိုဲဏံ သုန်စှေ်အာစိုပ်ဂၠးဂတာမာန် ရောၚ်။ ဝါဒဒဳမဝ်ကရေဇြဳဂှ် ဓဝ်ပတှေ်ညးဂၠးတိတအ် အောန်စှေ်အာဇၞော်ဇၞော်ရ။ ဝါဒတၠအဝဵုပၞာန်တအ်ဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲဍုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ် တအ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်မာန်ကီုရောၚ်။ ပရေၚ်သီအဝဵုနူအလဵုအသဳ မဇၞးလဝ်မာဲတအ်ဂှ်လေဝ် ကတဵုဒှ်ဇၟာပ်ပ်ဒၞာဲမာန်ကီု ရောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ဂွံဒှ်ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ်ကုလသမဂ္ဂဂှ် ဝါတ်မံၚ်တၟာလှေ်ရောၚ် တော်ဆကေတ်မာန်ရ။ ဗီုကတဵုဒှ်မံၚ်တ္ၚဲဏံ စပ်ကဵုပေဲါပြိုၚ်ပကာန် ဂွံသ္ပစၞးပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ကၠာကၠာတေံ ခေတ်ကာလနေဝေန်၊ ခေန်ညောအ်တအ်ဂှ် ဟွံ ကေၚ်နွံကၠုၚ်ဂှ်တုဲ ဍေံဒှ်ဗီုသာ်ဝွံမာန်ရောၚ်ဂှ် ညးဂှ်မွဲ ဟွံကေၚ်တော်ဆလဝ်ရ။ ကၠာတေံ ပၞာန်သီအဝဵုတုဲဗက်ဂှ် ညးစၞးသွက် ယူအေန်ဂှ်လေဝ် ဍေံဒှ်အာညးစၞးသွက်ပၞာန်တအ်ကီုရ။ လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူနာဲကျဝ်မဵုထောန် ဟွံလျောဝ်ဗက်လပါ်ပၞာန်ဂှ်တုဲ အ ကာဲအရာဂှ် ဒှ်အာဂတးဂတန်ရောၚ်။ အလဵုအသဳအမေရိကာန်လေဝ် သ္ပလဝ်စၟတ်သမ္တီ ဒုၚ်လဝ်တဲညးတေံပၠန်ဂှ်တုဲ အကာဲအ ရာဍာံဍာံဂှ် ဗီုဆိၚ်ဂှ်သၟိၚ်ဟွံစၟတ်ရ။ တုဲကၠုၚ်ခြာဟွံလအ်တေံပၠန်ဂှ်လေဝ် ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဗလးမၞိဟ်ကဵုကၠတ်ဂစိုတ်ညးတေံ ပၠန်ဂှ်တုဲ ဟိုတ်အမေရိကာန် ဂွံလုပ်စလပါ်နာဲကျဝ်မဵုထောန် လပါ်အေန်ယူဂျဳဂှ် လောန်တုဲခိုၚ်ဗိုန်ဂၠိုၚ်အာရ။ ပ္ဍဲဂကောံကုလသမဂ္ဂဂှ် ယဝ်ရဂကောံကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး သာ်လဵုညးတအ် ချဳဒရာၚ်အာပ္ဍဲကေၚ်ကာ ဂၠးတိဂှ်ရော။ ယဝ်ရအေန်ယူဂျဳ ကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး အကာဲအရာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဍုၚ်ပိုဲ ဗီုလဵုကြက်ဒှ်အာမာန်ဂှ်ရော၊ ယဝ် ရညးတအ်ကီု အေန်ယူဂျဳကီု ဟွံကလိဂွံအခေါၚ်သ္ပစၞးမဂး သာ်လဵုကံကုသဵုဗၟာ ကတဵုဒှ်အာမာန်ဂှ်ရော။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၃၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== စေဝ်ပၞောန်ပန်တၚ် ==

စေဝ်ပၞောန်ပန်တၚ်
&quot;#ယၟုအ္စာကၞေဟ်ဂှ်ဒးဒှ်ယၟုမန်ဟေၚ်ရောၚ်ယဝ်ဟွံဒှ်မ္ဂးၜိုန်ရတမ်လိက်စၟတ်ပေၚ်ဒၟံၚ်ကီုလေဝ်ဒှ်လလေၚ်ဟေၚ်ရ&quot;

    ပ္ဍဲအရာချူလိက်ပရေၚ်မွဲပိုဒ် ဒးပၠောပ်စိုတ်ကၠာအိုတ်ဂှ် လိက်ပရေၚ်ဇကု ဂွံဒုၚ်ရုဲစှ်မံၚ်ကဵု/ဟွံမာန်ဟွံသေၚ်။ လိက်ပရေၚ်ဇကု ကိတ်ညဳမံၚ်ကဵု၊ တၚ်ရန်တၟံကေုာံ စေဝ်ပၞောန်ဂကောံကီုဟာဟေၚ်မဒှ်ရ။ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးမချူလိက်ဝွံ ဇၟာပ်ချူတမ်လိက် သ္ပကၠုၚ်သတိကဵုတၚ်ရန်တၟံကေုာံစေဝ်ပၞောန်ဂကောံဗွဲတၟေၚ်ရ။ပ္ဍဲကာလကလိဂွံကသပ် သွက်ဂွံချူတမ်လိက် ဇရေၚ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်လဂံါအာဇာနဲကၞပ်ပိဝွံလေဝ် ဗှ်လ္ၚတ်ရံၚ် တၚ်ရန်တၟံကေုာံစေဝ်ပၞောန်ဂကောံမဖျေံလဝ် သွက်အ္စာကၞေဟ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ကာလစိုပ်စေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန် အတိုၚ်မစၞောန်ထ္ၜးလဝ်လတူတေံဂှ်-
         &quot;  အဝ်……ဒၟါနူဂှ်ဟေၚ် ပ္ဍဲကၞပ်ၜါတေံ နာဲမိၚ်တဝ်ဂှ်ဂွံဒှ်အာယၟု နာဲမၞိက်ၜိုပ်၊
        နာဲထောန်သိၚ်ဂှ် ဂွံအာယၟုနာဲထဝ်သောန်ရောၚ်သွံ…။&quot;
          သာ်ဝွံ ပဟေဠိဟွံသောၚ်ပ္ဍောၚ်မံၚ်မွဲတၚ်ဂှ် တၟးအာဖၠၚ်ရ။ မွဲဒမြိပ်ဓဝ်ဟေၚ် စိုဂ်မကေတ်တဴဂုဏ်စရာဲလတူလညာတ်ဥာဏ်ညးတာလျိုၚ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန် လဂံါအာဇာနဲဂမၠိုၚ်ဂှ် မံက်ဂတဝ်တိုန်ကၠုၚ် တာဒၞါဟွံမာန်ရ။ စေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန်ဝွံ ဇၟာပ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန်တံ သ္ပဒတန်တုဲ သုၚ်စောဲထေက်ရောၚ်။
         ယၟုမ္ဂးဂှ် တၚ်လဝ်သွက်ဂွံကော်သက်သက်ရောၚ်-သာ်ဝွံမိက်ဂွံသ္ဂးမာန်ရ။ ဆဂးမၞိဟ်မ္ဂးဂှ် မံၚ်ဒၟံၚ်ကဵုယၟုမွဲမရောၚ်-ဗီုဂလာန်မြဴသာ်ဝွံလေဝ်နွံမံၚ်ကီုတုဲ သွက်ဂွံလ္ၚတ်ပရောယၟုဂှ် ဂွံတဴဒြဟတ်ပၠန်ရ။ သွက်မၞိဟ်မွဲမွဲဂှ် ယၟုမွဲမကိစ္စဇၞော်ကွေုရ။ ယၟုမွဲမခိုဟ်မ္ဂး ကုကၠောန်ကၠောန်ညးတၞဟ်ထေၚ်ခိုဟ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်-ယဝ်ရကၠောန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်,ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်မ္ဂး ယၟုဟွံခိုဟ်ဟွံဂွံရ။
             ဆေၚ်စပ်ကဵုယၟုတုဲ ညးကဝ်တံ ဟွံသ္ပထောံမဇ္ဇျဟ်ရ။ ဓရ်ပရမတ်ဂမၠိုၚ် ယဝ်ရစာ်စ္ဍးအာနူပညပ် (ယၟု)မ္ဂး လတူနူဒှ်ဂုဏ်ဖဵုညးလောကတံဂှ် ဒှ်ဒုဟ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်-ဂှ် ညးတံကၠိုဟ်ခၠၚ်လဝ်ရ။ ယၟုဟွံမွဲမ္ဂး ကပေါတ်ကညောတ်အဝိညာဏကမပ္တံ ဂဥုဲဂမၠိုၚ်ကီု၊ သတ်သဝိညာဏက မပ္တံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ကီုဟွံမွဲကဵုအပိုၚ်ခြာအာကာသဓာတ်ညးကဵုညးရ။ အပိုၚ်အခြာမြဴသာ်ဝွံ ဟွံမွဲမ္ဂး အဝေါၚ်မၞိဟ်လေဝ်မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ဟွံသေၚ်ရ။
             ဟိုတ်ဂှ်ရ ဆေၚ်စပ်ကဵုယၟုတုဲ သ္ပကၠုၚ်သုတေသန်ဗွဲမလံလကာဖာတေံရ။ ပြကိုဟ်ဗေဒၚ်ဂမၠိုၚ်မပ္တံကဵု နာမက္ခရဆာန်
မဒက်ပတန်လဝ်နကဵုဂိုဏ် (၈)ဂိုဏ်မပ္တံ &quot;ဘ&quot; ဂိုဏ်၊ ပြကိုဟ်ခုတ်ယၟုဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵု ဂၞန်သၚ်္ချာသ္ၚိတုဲ၊ ပြကိုဟ်ဗေဒၚ်ရးပလိုတ်-ဗီုရုပ်ယၟုမကိတ်ညိကဵု ဂၞန်သၚ်္ချာပုၚ်ခၟူ၊ ဂၞန်သၚ်္ချာယၟု-NUMEROEOGY ဂမၠိုၚ်ကီု ပြကိုဟ်သုတေသနဂမၠိုၚ် မပ္တံကဵုပြကိုဟ်ဝၚ်ကောန်ဂကူဒေသကောန်ဂကူ၊ ပြကိုဟနအဘိဓာန်ဂမၠိုၚ်ကီုမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်လတူကဝ်ဏံဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။

         ဗွဲစၟတ်တုန်-ယၟုမ္ဂးဂှ် စၞောန်ထ္ၜးမံၚ်အဓိပ္ပါယ် ရနူက်ဗ္ဒန်မၞုံကဵုၚုဟ်မးဂမၠိုၚ်ရ။ ယၟုမၞိဟ်မ္ဂးဗီုယၟုမၞိဟ်၊ ယၟုတိရစ္ဆာန်၊ ယၟုတၞံဆုမ္ဂး ဗီုတၞံဆု-မပ္တံသာ်ဏံ ဖန်ဗဒှ်မံၚ်ကဵုဒြဟတ်ဒမၠုဂမၠိုၚ်နူလက်ကြဴတေံ ဗွဲမသကာတ်မြဟ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ဆဂးဂှ် လိက်ပရေၚ်ဝွံ ချူပရောအစောံသတ္တိယၟုဟွံသေၚ်တုဲ ဟွံဇမၠိၚ်ဇိုၚ်ကၞေဟ်ပရောဗေဒၚ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ဟီုသာ်ဂှ်မ္ဂး ပဲါနူဏံမုဂုဏ်ဖဵုနွံမံၚ်ဏီရော။
          ဗီုယၟုကိစ္စဇၞော်ဂှ် နကဵုပုစ္ဆာ(၃)တၚ် သၟဝ်ဝွံ သ္ပဏာပြာကတ်ရ။
      ၁။  ဂကူမြာန်မာ(ဗၟာ)တံဂှ် ဂကူသာကျ၊ဝၚ်ကွေံဟာ။
     ၂။   မန်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုဟ်လဵုရော။
      ၃။   ဂကူပျူ အခိၚ်လဵုကၠေံအာရော။
၁။ ဂကူမြန်မာ(ဗၟာ)တံဂှ်ဂကူသာကျဝၚ်ကွေံဟာ။

   ဗၟာတံ ဒလူလပုဟ်တဲကဵုဝင် &quot;တကံၚ်&quot; တုဲ ဒုၚ်ယၟုဂကူသာကျဝၚ်ရ။ ဒုၚ်ယၟုဂကူသာကျဝၚ်မ္ဂး &quot;ပိုယ်ဂှ်တၞောဝ်ဒတောဝ်ကျာ်ရောၚ်- &quot; သာ်ဝွံ ဒုၚ်ဝန်တုပ်တုပ်ရ။ အာစာဝၚ်ဗၟာတံဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် &quot;တၞောဝ်သၟိၚ်ပထမ-အဘိရာဇာဂှ် ဒှ်ညးပတန်ဍုၚ်ရ။ ဟိုတ်နူသၟိၚ်ဝိဋဋူဘ ဗတိုက်ဍုၚ်ကပိလဝှ်တုဲ ညးတံပှ်တိတ်ကၠုၚ်ဒၞဲါ ဍုၚ်တကံၚ်ဝွံရောၚ်။ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူမဒှ်တၞောဝ်ဒတောဝ် &quot;တကံၚ်&quot; ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဒှ်ဂကူမပိၚ်ပှ်ကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသတေံရောၚ်&quot; သာ်ဝွံ ချူတဴအိုတ်ရ။ အတိုၚ်လဟီုဏံ ယဝ်ရကေတ်စမ္ဂး ဂကူဗၟာတံဂှ် ဟွံပါလုပ်ပ္ဍဲဂကောံ &quot;မန်ဂေါ&quot; တုဲ ပါလုပ်ပ္ဍဲဂကောံဂလာတၟောဝ်အာရိယာန်တံရောၚ်-ဟီုစဂွံရ။
           FDEA - ကၠေၚ်က္ဍဟ် &quot;ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ် &quot; ပ္ဍဲဝၚ်ဗၟာကၠာတေံချူကၠုၚ်ဟွံမွဲရ။ မွဲအခိၚ်တေံဍုၚ် &quot;တကံၚ်&quot;နွံကၠုၚ်၊ ယၟုဨကရာဇ်ဂှ် အဘိရာဇာ-သာ်ဝွံဗွဲမခ္ဍန်ဟေၚ် ချူကၠုၚ်ရ။ ညးတၞောဝ်ဒတောဝ်&quot;တကံၚ်&quot; တံ ကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသလေဝ်ဟွံပါ။ ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ်လေဝ်ဟွံပါရ။
       အ္စာဝၚ်ဗၟာမဟာသဳလဝံသ(၁၆က္ဍိုပ်ကၠံကၠာ)ကီု၊ ဥူကလာ(၁၈ က္ဍိုပ်ကၠံကၠာ)ကီု ၊ တောန်တေန်တာက်ဝန် မဟာစဳသူ(၁၈ ဗွဝ်ကၠံ) ကီု၊ ဒှ်အ္စာဝၚ်ဗၟာ ဒယှ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ဆေၚ်စပ်ကဵဝၚ် &quot;တကံၚ်&quot; ဂှ်အယာံမာတ်မြော်-ဓမံက်သ္ဂးရ။ ပ္ဍဲလိက်ရာဇာဝၚ်ဗကာံတၟိလေဝ် ဓမံက်ထ္ၜးလဝ်တၞောဝ်ဒတောဝ်သၟိၚ်တကံၚ်ဟွံမွဲရ။
        စိုပ်လက်ထက်ကုၚ်ဗံၚ်(၁၉ က္ဍိုပ်ကၠံ)၊ ဟီုချိုတ်ချိုတ်ပၠိုတ်ပၠိုတ်မ္ဂးပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ခရေတ်-၁၈၂၉သၞာံဏံမှ အ္စာရာဇဝၚ်မှန်နန်တံ ဟီုကၠုၚ်ပရောဝၚ်တကံၚ်ဗွဲတြးရ။ ပရောဍုၚ်တကံၚ်ကီု၊ ပရောတၞောဝ်ဒတောဝ် သၟိၚ်တကံၚ်ကီု ဟီုကၠုၚ်ဗွဲတြးတုဲ ဝါဒ &quot;ဂကူဗၟာ ဂကူသာကျဝၚ် &quot; ဂှ် မံက်တိတ်ကၠုၚ်-မဒှ်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အ္စာရာဇဝၚ်မှန်နန်တံ ချူလဝ်ဆဆဵုဟွံသေၚ် ညံၚ်ဂွံနွံကဵုယုတ္တိဗေဒဂှ် စၞောန်ထ္ၜးလဝ်ပြကိုဟ်နိဿယ်ရ၊တကံၚ်-ညးတံနိဿယ်လဝ်ဂှ်လေဝ် ဍာံဍာံတေံပရောတၞောဝ်ဒတောဝ်သၟိၚ်တကံၚ် ဟွံပါရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ စိုပ်လက်ထက်ဏံမှ ဖန်ဇန်တိုန်ရာဇဝၚ်ဏံဗွဲတြးရောၚ်ဂှ် ပြာကတ်မံၚ်ရ။
          အခိၚ်ချူရာဇဝၚ်မှန်နန်ဂှ် ဒှ်အခိၚ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံဟွံညဳသာသၟဟ်သၟန်၊ ဒှ်မံၚ်ပြသၞာဝိရောဓိတုဲ ညံၚ်ဂွံစိုပ်လတူဂကူမန်မၞုံကဵုတၞောဝ်ဒတောဝ်ဝၚ်မခိုၚ်ကၠိုက် မဍိုက်ပေၚ်ကဵုယေန်သၞာၚ်ပြဝေဏဳကဆံၚ်လှုၚ်ဂှ် ဗၟာတံသ္ဒးထွုတ်ပတိုန်ဝၚ်ကံၚ်ဗွဲတြးရ။ ဂကူမန်တံဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ဂကူ သာကျဝၚ်ဂှ်ဂကူပြဲတုဲ ညးတံလုပ်ထောံအဝေါၚ်ဂကူသာကျဝၚ်မှ ပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ဝးပကဝ်ကၠေံ စိုတ်ဓါတ်ဆီနာဲဂကူမန်တံမာန်ရောၚ်မဒှ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ-အရေဝ်မ္ဂး&quot; ဂကူဗၟာ-ဂကူသာကျဝၚ် &quot;ဂှ် ဒှ်အရေဝ်ဇြဲကဴဝဴသတ်-သဒ္ဒတ်ဟွံမွဲတုဲ အယာံမာတ်သၠုၚ်ဝေၚ်သကေတ်ဇကုဟေၚ်ရောၚ်ဂှ် အ္စာဝၚ်တံ ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ်ညာတ်လဝ်အဇှ်ေ ဇိုၚ်ကၞေဟ်ရာဇဝၚ်မှန်နန်ရ။
        ပ္ဍဲအရာဂကူဗၟာတံ ဂစာန်တဴညံၚ်ဂွံစိုပ်လတူဂကူမန်ဂှ် စိုပ်ခေတ်ကုၚ်ဗံၚ်ဏံမှ သ္ပကၠုၚ်ဍာ်ပလာဲဝေၚ်ကၠုၚ်ပြယာဲ ဟွံသေၚ်ရ။ နူခေတ်ဗကာံတေံလဝ် သၟိၚ်ရေတ် တက်ကၠုၚ်ပေဲါအလီ-ဂှ်ဗှ်ကေတ်ပ္ဍဲလိက်တၟံယှိုဲစိခုံ &quot;မာန်ရ။ ဂကူမန်တံ ရှ်ေသှ်ေမံၚ်မှာထေရ်ပဝမ္မတိ၊ ဂကူပျူဂှ်ရှ်ေသှ်ေဒေဝတဴဗိသြဴ-တုဲ-&quot;ဂွံလဝ်ပျးဒိုသ်နူညးတံညံၚ်ညံၚ်&quot; ချူလဝ်ပ္ဍဲလိက်တၟံဂှ်ရ။သုၚ်စောဲပါဝါမှာထေရ်ဂဝမ္မတိ, ဒေဝတဴဗိသြဴတံတုဲ အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ဂကူမန်တံကေုာံဂကူတိစူ(ပျူ)ရ။တက်ကၠုၚ်ဓယံက် ပရေၚ်ဘာသာဂှ် စကၠုၚ်နူဍုၚ်ဗကာံတေံရောၚ်-ဟီုစဂွံရ။
      ဂကူဗၟာကၠုၚ်နူမဇ္ဇျိမဒေသဟွံသေၚ်မ္ဂး နူလဵုညး တံကၠုၚ်ဂှ် သ္ဒးစၞောန်ထ္ၜးမာန်ရ။ ပ္ဍဲဒၞဲါဝွံယၟုဂမၠိုၚ်ဟီု ကၠုၚ်အရေဝ်ရ။ မၞိဟ်မ္ဂးဂှ်ဇိုတ်ကၠေံဒၞဲါဇိုၚ်ဇကုဟွံအးရ။ ဂၠိုၚ်ကဵုအောန် စက်ဒၞဲါဇိုၚ်သှ်ေဝက်မံၚ်ဟေၚ်ရ။ &quot;ဇြုံကဵု ဇြုံညာတ်ဒၞဲါဇိုၚ် &quot;ဟီုဂှ် တန်ဒှ်အဓိပ္ပါယ်ဏံရ။
       ဂကူဗၟာတံလေဝ် ဒၞဲါညးတံမံၚ်ကၠုၚ်နူတမၠာတေံဂှ် ဒၞဲါဇိုၚ်သှ်ေဝက်ကၠုၚ်ရ။ ယဝ်ရဒးထ္ၜး ဥပမာမ္ဂး ပ္ဍဲဂကူမန်ပိုယ် ဒိုသ်ပန်ဂှ် အဓိပ္ပါယ်ပြာကတ်လောန်ရ။ဒိုဟ်ဗၟံက်မ္ဂးဒၞဲါတ္ၚဲမံက်တိုန်၊ ဒိုဟ်ပလိုတ်မ္ဂးဒၞဲါတ္ၚဲပၠိုတ်စှ်ေ၊ ဒိုသ်သၠုၚ်ကျာမ္ဂး ဂၠံၚ်ကျာသၠုၚ်၊ ဒိုသ်သၟဝ်ကျာမ္ဂး ဂၠံၚ်ကျာအာ-ပြာကတ်မံၚ်ရ။ ပ္ဍဲဂကူဗၟာတံ ဒိုဟ်ပန်ဂှ် အဓိပ္ပါယ်ရနူက်ဗ္ဒန်လောန်ရ။ အဓိပ္ပါယ်ဟွံမံက်ဂတဝ်။ဂတမုခ်လပါ်တ္ၚဲတိုန်တေံညိ။ ဂတမုခ်ဇကုဂှ် &quot;အရှေအ်&quot;၊ လက်ကြဴဇကုဂှ် &quot;အနံက် ၊ လပါ်တဲပုၚ် ဂှ် တံၚ် &quot;လပါ်တဲပဲါဂှ် မြံက် &quot; သာ်ဝွံသ္ဂးရ။ နူဂကူဗၟာ ဝိုတ်ကၠံ ကံက်သၟာန်စမ်ရံၚ်မ္ဂး အတိုၚ်လတူတေံဟေၚ် ကဵုကၠုၚ်သွဟ်ရောၚ်-မဒှ်ရ။ တၚ်ဒုဟ်ဟွံထေက်ရ။ ပ္ဍဲဘာတန်မူလလေဝ် ဗတောန်မံၚ်အတိုၚ်ဂှ်ရသေၚ် ဟာ။
           အဓိပ္ပါယ်ဒိုသ်ပန်လတူတေံဂှ် အဓိပ္ပါယ် &quot;အရှေအ် &quot;ကဵု &quot;အနံက်&quot; ဝါဒိုသ်ဂှ်နွံကဵုယုတ္တိတုဲ အဓိပ္ပါယ် &quot;တံၚ်&quot; ကဵု မြံက်ဝါဒိုသ်&quot; ဂှ် ဟွံပြာကတ်ရ။ယၟုဒိုသ်(၂)ဒိုသ်ဝွံ စၞောန်ထ္ၜးလဝ် ဇာတိတိုပ်သုက်ဂကူဗၟာတံ ပေၚ်ပေၚ်ရ။ ဒၞဲါဗၟာတံမံၚ်ကၠုၚ်ကိုပ်ကၠာတေံဂှ် ဒှ်ဍုၚ်ကြုက်ဒေသနေရတိရ။ တ္ၚဲဏံ တွဵုရးကောန်သုကော်ရ။ ညးတံယေန်သၞာၚ်ဟွံမွဲဏီတုဲ မံၚ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲအကြာ ဂြိုပ်ဒဵုဝိစောဝ်ရ။ ဒၞဲါမူလဒေသညးတံဂှ် တၟေၚ်တၟေၚ်တၟဟ်တၟဟ် ဝိဂှ်ဇွောဝ်မံၚ်လပါ်သၟဝ်ကျာရ။ ဗွဲမဂၠိုၚ်ဝိမ္ဂးဂှ်ဇွောဝ်လပါ်သၠုၚ်ကျာဂၠိုၚ်ရ။ ဟွံသေၚ်မ္ဂးလပါ်ပလိုတ် ဟွံသေၚ်မ္ဂးလပါ်ဗၟံက် ဇွောဝ်တဴတုဲလပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် ဇွောဝ်စအောန်ရ။ ဝိမၞုံယၟု &quot;ဟဵုအေန်ယဵု&quot; မူလဒေသဗၟာတံဂှ် ဟဳဇွောဝ်မံၚ်လပါ်သၟဝ်ကျာရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ သၠုၚ်ကျာဂှ် ဟိုတ်နူဒဵုနွံမံၚ်တုဲ &quot;တံၚ်&quot; သာ်ဝွံသ္ဂးတုဲ လပါ်ၜဳဟဳဇွောဝ်စှ်ေအာဂှ် &quot;မြံက်&quot; သာ်ဝွံပညပ်စရ။ မြံက်ဂှ်ချူမံၚ်ပ္ဍဲလိက်တၟံ&quot;မ္လစ်သြက်-မ္လစ်အောက်&quot; တုဲအဓိပ္ပါယ်ဂှ် သၟဝ်ၜဳ-ၜဳလပါ်သၟဝ်-မဒှ်ရ။သရုပ်ထောံမ္ဂးလတူၜဳဂှ်ဒဵုနွံမံၚ်တုဲ &quot;တံၚ်&quot; လပါ်ၜဳ ဟဳဇွောဝ်စှ်ေအာဂှ် မ္လစ်အောက်/မြောက်&quot; သာ်ဝွံ ဂွံအဓိပ္ပါယ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗၟာတံဂှ် ဂကူသာကျဝၚ်ပိၚ်ပှ်ကၠုၚ်နူ မဇ္ဇျုမဒေသဟွံသေၚ်တုဲ ဒှ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဍုၚ်ကြုက်မၞုံပ္ဍဲအကြာမုဟ်ဂြိုပ်ခၟဴ ဂစေံ သကေံကၞောတ်ၜဳ &quot;မာချူ&quot; မဒှ်လစှ်ေၜဳဇၞော်ဟဵု အေန်ဟဵုကေုာံဒေသ&quot;ဗယျာန်ခရ &quot;ရောၚ် - ဂှ် ယၟုဒိုသ် ညးတံသုၚ်စောဲမံၚ်ဂှ် လဴထ္ၜးလဝ်ကဵုဗွဲမဗိုန်ဗတ်ရ။ပဵုတုဲပြာကတ်မံၚ်ပၠန်ဂှ် ဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဆီတုပ်ကဵုဗၟာ မသှ်ေမံၚ်လတူဒဵုတံဂှ် ဒဵုတ္ၚဲဏအ်ကော်စချေံ &quot;မြာန်&quot; ရ။ ဗၟာတံဍိုက်ချေံစောန် ပန်တ္ၚဆိုက်ဗ္ဒက်တဴရ။ ဗၟာပါမ္ဂးချေံပါရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗၟာကၠုၚ်မ္ဂး ချေံကၠုၚ်ရ- သာ်ဝွံ နကဵုဌာနူပစာ၊ သဒိသူပစာ ကော်ခဴကၠုၚ်ဂကူ ဗၟာတံ &quot;မြန်မာ&quot; ဒှ်ဂွံရောၚ်-အ္စာသုတေသိတံစှ်ေ စိုတ်ရ။ မြက်စာတုဲ &quot;မြာန်&quot;ကြံၚ်မ္ၚိုဟ်တုဲ &quot;မာ&quot; ဟွံသေၚ်။ &quot;ဍိုက်ချေံကြမ်တုဲ&quot;  &quot;မြန်မာ&quot; မဒှ်ရ။ ဂကူဗၟာတံဂှ် ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်ကဵုဂကူကြက်တံဗွဲမလောန်တုဲ ဟွံဂွံမံၚ်ကၠုၚ်ဝိုဟ်ဝိုဟ်ရ။ စိုပ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏံတုဲမှ ညးတံဝွံ ဇူစဗွဲတသိုခ်စိုတ်တသိုခ်ကာယအိုတ်ရ။
      ပ္ဍဲအေဒဳ-၈၃၂ ဂှ် ကောန်ပၞာန်ချောမ်ဖေအ်ယဵု ကၠုၚ်ဗတိုက်ပလီုထောံလုၚ်သိရိခေတ္တရာတုဲ ရပ်ဏာမၞိဟ်ပိလ္ၚီတုဲ ဖျေံကဵုဒၞဲါပ္ဍဲချေဝ်တုၚ်-လၟုဟ်ဍုၚ်ခေါန်မေန် တွဵုရးယူနာန်ရ။ ပ္ဍဲအေဒဳ ၈၃၅ သၞာံဂှ် ထပ်ဗတိုက်သဓီုတုဲ ထပ်ရပ်ဏာ မၞိဟ်ပိလ္ၚီပၠန် စွံပကန်လဝ် ပ္ဍဲကၞောတ်ၜဳ ဨရာဝတဳ လၟုဟ်မျေတ်ကျဳနာ ရပ်နၚ်ဂကူဗၟာတံသ္ပကောန်ပဝ်တာဒပ်အာဂတ သ္ပစရန်ဍန်ပၞာန်ရောၚ် -သ္ဂောံတီကေတ်တုဲ ကိုပ်ကၠာနူအေဒဳ-၉-က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် ဂကူဗၟာတံဟွံဂွံဖျေံဇိုၚ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏီဂှ်လေဝ် ပြာကတ်အာရ။ဣဝွံ……အဆက်ဒတုဲဖဵုဝၚ်မကလိဂွံနူယၟုဂမၠိုၚ်မဒှ်ရ။
၂။မန်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုဟ်လဵုရော

       အ္စာဝၚ်မန်တံဂှ် မန်ပိုယ်လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံ နူဒိုသ်သၟဝ်ကျာရောၚ်-သ္ဂးရ။ မန်တံပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ်ပ္ဍဲဇရေၚ်ၜဳ ယာန်သဳကြုၚ်ရောၚ်လေဝ်ဟီုရ။ အ္စာဝၚ်ဗၟာတံဂှ် မန်ပိုယ်လုပ်ကၠုၚ်နူဒိုဟ်ဗၟံက်တုဲကေၚ်မံၚ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲဒေသတွဵုရး ကာန်တုၚ်ရောၚ်-သ္ဂးအိုတ်ရ။ အ္စာဝၚ်မန်လ္ၚဵု ယိုက်ဗက်အ္စာဝၚ်ဗၟာတံတုဲ ချူဗက်အတိုၚ်လညာတ်ညးတံလေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။
         တွဵုရးကာန်တုၚ်ဂှ်နွံသၠုၚ်ကျာၜဳယာန်သဳ ကြုၚ်,ဗၟံက်ဍုၚ်ဗဳယေက်နာမ်ဏီရ။ ယၟုၜဳယာန်သဳ ကျာန်ဂှ်ဒှ်မံၚ်ယၟုမန်ကီု၊ မၞိဟ်ဒေသတံဂှ် သုၚ်စောဲလဝ်ဝေါဟာမန်ဗွဲမဂၠိုၚ်ကီု၊ ၜဳယာန်သဳကျာန်ဂှ်နူကုန်ဒဵုတိဗက်ဟဳဇွောဝ်အာလဒေါဝ်ဍုၚ်ကြုက်ဒဵုကဵုစိုပ်ဍုၚ် ရုၚ်ဟာဲကီုတော်ရံၚ်မ္ဂးဂကူမန်စကၠုၚ်နူကာန်တုၚ်ဂှ်ဒှ်ဟွံမာန်ရ။ပ္ဍဲကာန်တုၚ်ဂှ်မံၚ်ကၠုၚ်ကီုလေဝ် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဟီုဟွံဂွံရ။
          ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူမန်တံဂှ် နူဒဵုသၟဝ်ကျာ လုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ပိုယ်ဏံကီု၊ ဍုၚ်ဒွါရဝတဳ(သေံ)ကီု၊ ဍုၚ်ကမ္ဗုဇကီု မဒှ်ရ။ ဒွါရဝတဳလီုတုဲမှ စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ရာမညဏံဟွံသေၚ်။ မန်ဒွါရဝတဳကေုာံမန်ရာမည (ဍုၚ်ဗၟံက်+ဍုၚ်ပလိုတ်)ဝါဍုၚ်ဝွံ မွဲဒမြိပ်ဓဝ်လိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်ဇၞော်-မောဝ်ရာၚ်ဆာဲကၠုၚ်ရောၚ်ဂှ် ယၟုယၟာမန်တြေံတြဟ် ညးဂူတံ,ခါသဳတံ ထ္ၜးမံၚ်သာဓကရ။
       မွဲသာ်ပၠန် ယဝ်ရလုပ်ကၠုၚ်နူဒိုဟ်ဗၟံက်မ္ဂး တၞောဝ်ဒတောဝ်မန်မပ္တံဂကူ မုဏ္ဍဆာန်တာ(လ်)၊ခါသဳတံဂှ် ဂွံစိုပ်အာတွဵုရးအာသာမ်၊ ရးမဇ္ဇျိမဒေသတေံဟွံလောဲရ။ ယၟုကွာန်၊ ယၟုဍုၚ်၊ ယၟုဘုတ်ဘာစေတဳ မၞုံမံၚ်ပ္ဍဲလတူဍုၚ်ပိုယ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠၚ်တံဂှ် စၞောန်ထ္ၜးမံၚ်ဒဒှ်ရ မန်တံစိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဏံနူဒိုသ်သၟဝ်ကျာရ။ ကာလချိုတ်-စွံက္ဍိုပ်, ကေတ်ဏာက္ဍိုပ်လ္ပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် ပြာကတ်မံၚ်ရ။ ဒၟါနူယၟုမန်သှ်ေဝက်မံၚ်ပ္ဍဲဒေသတံဂှ်တုဲ ဂုဏ်ဖဵုဝၚ် ပတန်ၚုဟ်ဟွံမာန် ဂမၠိုၚ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ရ။
       ၃။ ဂကူပျူ အခိၚ်လဵုကၠေံအာရော-
     ကြုက်တံကော်ခဴစဂကူပျူတံ &quot;ပိယော&quot; -(PINO)၊ မန်တံတံကော်ခဴစ &quot;တိရ်စူလ်&quot; ရ။ ဍုၚ်ဗဳသၞဴ ရာဇဌာနဳပျူတံဂှ် ပ္ဍဲ အေဒဳ-၅ က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် ဖူနန်အၚ်ပါယာဗတိုက်ပလီုထောံရောၚ်-ဂှ် အ္စာဝၚ်ဗၟာတံ ထေၚ်သၠေဟ်တဴရ။ ဍုၚ်သဳရိခေတ္တရာ(ပြည်)ဂှ် ပ္ဍဲအေဒဳ (၈)က္ဍိုပ်ကၠံဂှ်သၟိၚ်ပျူလက်ကြဴအိုတ် သဳဟဝိကြမ ဂ္ဇံနန်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ လက်ထက်သၟိၚ်ဝွံ ယေန်သၞာၚ် ပျူတံဇၞော်မောဝ်ရာၚ်ဆာဲစိုပ်ကၞောတ်အထောတ်ရ။ သၟိၚ်သဳဟဝိကြမဂှ် ပ္ဍဲအေဒဳ-၇၁၈, စဴအာသွဝ်တုဲလက် ကြဴဏံ သၟိၚ်ပျူအဆက်ပိုတ်အာရ။ညးမွဲကဵုမွဲဟွံညဳ သကအ်ရ။ သၟိၚ်မအုပ်ဓုပ်ဂကူပျူတံသီု ဖအိုတ်ဂှ်ဟွံမွဲရ။ သၟိၚ်ဒေသညးကဵုညးဂှ်နွံမံၚ်ဏီရ။ ပ္ဍဲအေဒဳ-၈၃၂-ကာလကြုက်နန်ချံၚ်တံကၠုၚ်ဗတိုက်ဂှ် ဍုၚ်ပျူသီရိ ခေတ္တရာလီုအာရ။နူဂှ်ပတန်ဍုၚ်ဟာန်လေန်ပၠန်ရ။ ဍုၚ်ဟာန်လေန်လေဝ် ဒုၚ်ဟွံလံရ။ လ္ၚဵုဟီုကြုက်ဗ္တိုက် လ္ၚဵုဟီုပၟတ်ဒဵုဂတိုဟ်ဍုၚ်ဟာန်လေန်လီုအာရ။တော်ရံၚ်ကဵု ဂကူဗၟာတံ စိုပ်မံၚ်ဗကာံဍုၚ်ပျူတုဲ ဗၟာတံဟွံ ဗတိုဟ်-ဟီုဟွံဂွံ။
        ဂကူပျူတံဂှ် ကဵုဂကူဗၟာတုပ်တုပ်ဟီုဂှ် ဒးဗ္စာရဏာရ။ ဥပမာ-ဂကူညးဂူကဵုဂကူမန်တံ လောန်ကၠုၚ်ၜိုတ်(၈၀၀)သၞာံတေံဒှ်ကၠုၚ်မွဲဂကူဓဝ်ကီုလေဝ် လၟုဟ်ဟွံကၠိုဟ်အရေဝ်ညးသကံရ။ ဂကူဗၟာကဵုဂကူပျူတံဂှ် ဒှ်ဂကောံ တိဗက်တဝ်ပါမေန်တုဲ အရေဝ်တုပ်-ဟီုဟွံဂွံ။ ကရေၚ်ကဵုကချေၚ်တံလေဝ် အ္စာတံစုတ်လဝ်ပ္ဍဲဂကောံတိဗက်တဝ်ပါမေန်ကီုရ။ ရ မျှာၚ်ညးတံ ပဲါနူဟွံတုပ်ကဵုဗၟာတံ သက်သက်ရ။ ရ မျှာၚ်ညးတံ ပဲါနူဟွံတုပ်ကဵုဗၟာတံဂှ် ကြပ်မံၚ်ကဵုမန်တဴဏီရ။ နူစတမ်တေံ ပျူကဵုဗၟာတံ ဟီအရေဝ်တုပ်ကဵုဒှ်ကၠာရ။ ပြဆာဲမံၚ်ညးသကံပွိုၚ်(၉၀၀)သၞာံတုဲအခိၚ်တေံ ဂၠံၚ်ဆက်ဆောံ ဟွံမွဲတုဲ အရေဝ်ဂွံဆက်တုပ်အာပၠန် အခေါၚ်အောန်လောန်ရ။
         အ္စာဝၚ်ဗၟာတံချူမ္ဂး ဂကူပျူတံဂွံကၠက်ဂှ် ဗဝ်စုတ်ဒုဟ်လတူမန်,ခမေန်,ကြုက်တံရ။ ဆဂး-ဒၞါဲဍုၚ်ပျူတံဂှ် ဂကူဗၟာတံဂ္ဇံလဝ်ဂှ် ရုပ်ရဴပရေံမံၚ်ရ။ မန်ဂွံၚိတ်ပျူတံဂှ်လ္ပဟီုဏီ၊ အခိၚ်ပျူတံကၠက်အာဂှ် မန်တံနွံကဵုဍုၚ်ဟွံသေၚ်ရ။ နွံမံၚ်သၟဝ်တဲဗၟာတုဲ ညံၚ်ဂကူဇကု ဟွံဂွံကၠက်အာဂှ် ဒးရုန်ဂစာန်မံၚ် ဟွံသံက်သာလးလးဂှ် ဇၟာပ်ညးအဲမတ်တၟးမံၚ်သီုဖအိုတ်ရ။ ဂကူပျူတံဂှ် ကၠအ်အာပ္ဍဲတဲဗၟာတံတုဲ တာလျိုၚ်ပ္ဍဲမန်,ခမေန်,ကြုက်တံဟွံမွဲရ။
        ဂကူမန်ကဵုပျူတံ ဒှ်ကၠုၚ်ပၞာန်မွဲလှ်ေဟွံဆဵုရ။ကာလပၞာန်ကြုက်တံ+ခမေန်တံဓလဵုခၞံၚ် ကၠုၚ်ပၠံၚ်တိဍာ်မ္ဂး မန်ကဵုပျူတံ တံၚ်တဲညဳသာတုဲ စဵုဒၞါကၠုၚ်တိဍာ်ဇကုအိုတ်ရ။ အတိုၚ်အ္စာဝၚ်ဗၟာတံဟီု-ပျူတံဖေက်ဘဲမန်တုဲပြံၚ်တိုန်အာလပါ်ယှိုဝ်ဗဝ်တေံဂှ် ဒှ်ဟွံမာန်ရ။မူဟိုတ်ရောမ္ဂး ပ္ဍဲအေဒဳ ၈၃၂ သၞာံဂှ်ဍုၚ်သဓီုလေဝ် ဒၟါနူလီုအာကီုမဒှ်ရ။ ဒၟါနူဘဲပၞာန်ကြုက်တံတုဲ ပျူတံမွဲဓဝ်ဟွံသေၚ် ဒးပြံၚ်ဍုၚ် မန်တံလေဝ်ဒးပြံၚ်ဍုၚ်ကီုရ။
       ပျူတံဂှ် ဍုၚ်ဗိသၞဴလဵု စိုပ်သိရိခေတ္တရာ၊ သိရိခေတ္တရာလီု စိုပ်ဟာန်လေန်(ဟာန်လေန်ဂှ်နွံမံၚ်ဒိုဟ်ဂၞဲ ဍုၚ်ယှိုက်ဗဝ်(၁၁)တိုၚ်ရ)မဒှ်ရ။ မန်တံဂှ် ပထမသဓီုလဵု-စိုပ်သဓီုဒုတိယ၊ သဓီုဒုတိယလီု-စိုပ်သဓီုတတိယ၊ (ပထမသဓီုကဵု တတိယသဓီုဂှ် သဓီုလၟုဟ်ဝွံရ။ ဒုတိယသဓီုဂှ် နွံဇိုၚ်ဒဵုကေလာသရောၚ်-အ္စာတံသ္ဂးရ။)မဒှ်ရ။ မန်ကဵုပျူတံ ဟွံတၟေၚ်ညးသကအ်ရ။ ဂကူမန်ကဵုပျူဒဒှ်ရညိသာမံၚ်ညးသကံဂှ် ယၟုယၟာကပေါတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ထ္ၜးမံၚ်သက်သိရ။
        စိုပ်လက်ထက်သၟိၚ်ဗၟာအနူရုဒ္ဒ (အနာဝ်ရထာ)ဂှ် သဓီုလေဝ်လီုအာတုဲ စှ်ေအာသၟဝ်တဲဗၟာ ညံၚ်ရဴပျူတံကီုရ။ မန်ကဵုပျူဘဝတုပ်ရ။ သၟိၚ်အနဝ်ရထာဂှ်နူ AD-1044-စိုပ်-AD-1077သ္ပသၟိၚ်ရ။ သၟိၚ်ဗကာံလက်ကြဴအိုတ်ဂှ် သၟိၚ်ပေက်ကြုက်(AD-1256-1287)မဒှ်ရ။ခေတ်ဗကာံဂှ် ပွိုၚ်-234သၞာံတန်တဴကၠုၚ်ရ။ ဂကူပျူတံဂှ် ဒဵုကဵုစိုပ် AD-1248ဟွံကၠက်ဏီရ။ပ္ဍဲလိက်တၟံညံၚ်ယျၚ်ကျိတမိ မချူကှ်ေလဝ် AD-1233ဂှ် ယၟုဂကူပျူ,ဂကူမန်တံပါမံၚ်တုဲ ဒဵုကဵုအခိၚ်ဏံ ဂကူပျူတံနွံမံၚ်ဏီရောၚ်ဂှ် ပြာကတ်အာရ။ ဂကူပျူတံ နန်ကၠေံအာပွိုၚ်(၄၀၀)သၞာံပြၚ်ပြၚ်တုဲမှ ဂကူကၠက်အာရောၚ်မဒှ်ရ။ဂကူမန်တံဂှ် စိုပ်လက်ထက် သၟိၚ်ပေက်ကြုက်မှ ဂွံတိတ်ဗၠးနူသၟဝ်တဲဗၟာရ။
       ဒၟါနူဆဵုယၟု ကမၠောန်မောၚ်မပျူတံပ္ဍဲလိက်တၟံတုဲ အခိၚ်ပျူတံကၠေံအာကီု၊ ကၠေံအာပ္ဍဲတဲညးလဵုကီု၊ ညးဂှ်ၚိတ်ထောံကီု  တြးဇာဥာဏ်တုဲ ညးကဝ်တံတော်ဆဒးအာရ။ ဂကူမွဲမွဲကၠေံကၠက်အာဂှ် မွဲတ္ၚဲဓဝ်မွဲဗတံဓၚ်ဟွံသေၚ်။ ကၠေံကၠက်အာသိုက်သိုက်ရောၚ်။ညးမၚိတ်တံဂှ် ဖျေံလဝ်ဂွန်တုဲ ဖန်ၚိတ်အာညံၚ်ရဴကၠန်ရောၚ်ဂှ် ယၟုကမၠောန်မောၚ်မပျူတံဂှ် ကဵုမံၚ်သတိကဵုပိုယ်ရ။တၚ်ယၟုမန်ညိမန်-
            အ္စာသုတေသနတံဂွံရုပ်ကျာ်ပရမံ ခေတ်အနဝ်ရထာချူလဝ်လိက်ပျူမွဲ၊ အ္စာချူဂှ်ယၟုမန်။ၜိုန်ရတၚ်လဝ်ယၟုမန်မ္ဂး။ &quot;သီရိဗညာနော &quot;ကီုလေဝ် ဂကူပျူတန်ဒှ်ရ။ ပ္ဍဲထွာဲတေံ ဂွံရုပ်ကျာ်ပရမံၜါ ခေတ်သၟိၚ်ကျာန်ယျေတ် ချူလဝ်လိက်မန်၊ အ္စာချူလဝ်ယၟုမန်သီုၜါ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ်-ဆဵုလိက်မန်ပ္ဍဲထွာဲတုဲ ဂကူမန်စိုပ်ထွာဲရ-ဟီုဟွံဂွံသာ်ဝွံ အ္စာဝၚ်ဗၟာ သဝ်လူသွးရ။ 
      မန်ခေတ်ဗကာံတေံ တၚ်လဝ်ယၟုမန်ဖိုဟ် ဒးဒုၚ်ထောံ ဂကူပျူ။ ရးတနၚ်္သီတေံယၟုကွာန်မန်နွံပြာကတ်မံၚ်ဖိုဟ် ဒးဒုၚ်ထေၚ်မန်တံဟွံကေၚ်မံၚ်ရ။ အရေဝ်ဏအ်ဒှ်ဟွံဒှ်စွံလဝ်ကၠာတုဲမန်ပိုယ်ခေတ်ဏံ ဗွဲမဂၠိုၚ်ယၟုမန်ဟွံတၚ်၊ လိက်မန်ဟွံလေပ်တံဂှ် ဂတဏံ(၁၀၀၀)သၞာံပၠန်မ္ဂးအ္စာသုတေသနတံ စုတ်စရၚ်ပ္ဍဲဂကူလဵုထေၚ်ရောၚ်။ ဘာမန်လ္ၚဵု၊ ကွာန်မန်လ္ၚဵု အတိုၚ်ယၟုမန်ဂှ်ဟွံချူ၊ ကၠာဲထောံဘာသာတုဲ ချူမံၚ်တံဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲဘာတံဂှ် ပ္ဍဲကွာန်တံဂှ် မူရဴဂကူလဵုမွဲမံၚ်ကၠုၚ်-အ္စာသုတေသနတံထေၚ်ရောၚ်။ ဥပမာ- &quot;ဘာဇၞော်&quot; ဂှ် ကၠာဲထောံ &quot;ဘုရာကြီးကျောင်း&quot;တုဲ ချူဟွံထေက်။&quot;ဘာကျိုက်၊ဇနော&quot;- သာ်ဝွံသ္ဒးချူအတိုၚ်ယၟုမန်ဂှ်ရ။
       လိက်မန်ဂှ်နူလက်ထက်အနဝ်ရထာစိုပ်လက်ထက်အလံၚ်စိသူ-ပွိုၚ် (၁၀၀)သၞာံဍောတ်ဍောတ် သုၚ်စောဲကၠုၚ်ပ္ဍဲနန်ဗကာံရ။ အမာတ်ဒဴဗညာမန်ဗၟာဟွံရုဲ သ္ဒးလေပ်လိက်မန်ရ။ ၜိုန်ရဒးဗတောန် လိက်မန်ကီုလေဝ် ဗၟာတံ ဒုၚ်ယၟုမန်ဟွံသေၚ်ရ။ တ္ၚဲဏံဂကူမန် ရဲဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တံဂှ် သ္ပဟိုတ်ကဵုဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တုဲ ဟွံဒုၚ်ယၟုမန်ဂှ် သ္ဒးအမ်သဝ်ရ။ ယၟုဍေံဂှ်လေဝ်ယၟုမန်ဟွံတၚ်လဝ်၊ အရေဝ်မန်လေဝ် ဟွံဗတောန်လဝ်ကဵုဍေံ၊ လိက်မန်ဂှ်သ္ၚောဲ၊ ကောန်ၚာ်ဗီုဏံဍေံထေၚ်ဍေံဂကူမန်ဟွံသေၚ်ဂှ် ဗျိဟွံထေက်ရ။
       ပ္ဍဲအိန်ထံၚ်မၞုံကဵုပ္ဍဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်လ္ၚဵု မဍုက်ကေဝ်မံၚ်ကေုာံ ညးမချူလိက်ဏံဝွံ ညးတံသုၚ်စောဲယၟုမန်အလုံသ္ၚိရ။ကောန်ညးတံ ဟီုအရေဝ်မန်ဂွံသီုဖအိုတ်ဟွံသေၚ်ကီုလေဝ် &quot;အာဲဂကူမန်&quot; သာ်ဝွံဍေံတံ ဂံၚ်ဒုၚ်ယၟုသီုဖအိုတ်ရ။ ဒၟါနူဟွံလေပ်လိက်မန်,ဟွံလေပ်အရေဝ်မန်တုဲ ဟွံဒှ်ဂကူမန်ဂှ်အဓိပ္ပါယ်ဟွံမွဲရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်လက်တေန်အမေရိကာန်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် အရေဝ်,လိက်ပတ်ညးတံကၠေံအာပ္ဍဲအကြာဘာသာကဵုလဵုနဳကီုလေဝ် ယၟုဂကူညးတံ ညးတံဟွံကၠဟ်။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲညးတံဟွံကၠဟ်။ စိုပ်မွဲတ္ၚဲညးတံဂွံဗၠးၜးရ။
          ပ္ဍဲအခိၚ်တ္ၚဲဏံ ဂကူမန်တံ ထေက်ကဵုဒးစွံသတိအိုတ်ရ။ ၜိုတ်လဵုဒှ်ဒှ် ယၟုဇကုကီု၊ ယၟုဒေသဇကုကီု၊ ယၟုမန် သ္ဒးဒှ်ရ။ ဂွံဆဵုညးယၟုကၠာဲမံၚ်တံဂှ်မ္ဂး ဒးကဵုလညာတ်ထေက်ရ။ ဒးသောၚ်ကလးၚုဟ်မးယၟုထေက်ရ။ &quot;ဂကူမန်ဂှ် ဂျိုၚ်မံၚ်ကဵုယၟုမန်မွဲမရောၚ်&quot;ဂှ် ဒးကဵုသမ္တီထေက်ရ။ သ္ၚိဌာန်ဇကုဘုတ်ဘာဇကု၊ ကောန်ဇကု ကောန်ကွးဇကုတံဂှ် ဒးခုတ်ခဴကၟုမန်ထေက်ရ။ အယာံမာတ်မိ,နာဲမိမံၚ်ဂတဂှ်မွဲမဓဝ် ဟွံရုမ်ဂပ်ဏီဂှ် သ္ဒးကဵုပညာထေက်ရ။
        ကၟိန်ဍုၚ်ပိုယ်ဝွံဒက်ပတန်လဝ်နကဵုကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် နကဵုသာ်အရံၚ် ဇကုအပိုၚ်ဂှ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်မံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်အိုတ်ရ။သွက်ဂွံကယျိုၚ်ကယျဝ်ကၟိန်ဍုၚ်ဂှ်ဂကူမန်တံ ဟွံဒးပြံၚ်သာ်ရ။ နကဵုသာ်အရံၚ်ဇကုအပိုၚ်ဂှ်ဟေၚ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်မ္ဂး ကၟိန်ဍုၚ်လေဝ်တန်ဂကူပိုယ်,တွဵုရးပိုယ်လေဝ်တန်အာမာန်ရောၚ်။ နကဵုသာ်အရံၚ်မန်မတွံဂး လိက်ပတ်ဘာသာ,သာသနာ,ပညာဂကူမန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ကယျိုၚ်ကယျဝ်အာကၟိန်ဍုၚ်ထေက်ရ။ နကဵုယၟုမန်ဂှ် ဒက်ပတန်အာဝၚ်ဘဝကောန်ဂကူဇကုပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဏံထေက်ရ။ လက်ကြဴအိုတ်ဂှ် ညံၚ်ရဴစေဝ်ပၞောန်မရနုက်ကဵုပန် ဒှ်မံၚ်ဒတန်ပ္ဍဲမဂ္ဂဇြေန်မန်လဂံါအာဇာနဲကီု ဇၟာပ်ဂကောံမဂ္ဂဇြေန်မန် သ္ပဒတန်စေဝ်ပၞောန်ဝွံထေက်ရ။
         
                ✍   ရာမည-မာံဝါန်ၛာဲ✍
                ကွာန်ကအ်သိုခ်
     သၞောဝ်စိုပ်တွဵုရး ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာဏံမ္ဂး &quot;မွဲတ္ၚဲဂကူမပဒတဴ ပ္ဍဲတွဵုရး ဒၞာဲတံဂှ်တံဂှ် အာတ်မိက်ကၠုၚ် မိက်သၠာဲယၟုတွဵုရးမ္ဂး သၠာဲကဵုမာန်ရောၚ်&quot; ရံၚ်ကဵုပိုဒ်ဏံတုဲ ပ္ဍဲတွဵုရးမန် မၞိဟ်ဟီုအရေဝ်မန် အောန်အာမ္ဂး ယၟုမ္ဂး &quot;တွဵုရးဍုၚ်မန် &quot; ဂှ် ပြံၚ်လှာဲအာ ယၟုတၞဟ်မာန်ရောၚ်၊ စွံသတိကဵုဇၞော်ညိ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၂၈၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဍိက်တၠအဝဵုပၞာန် ==

ဍိက်တၠအဝဵုပၞာန်

ယွံကလောပိုဲ ဟိုဲမန်မွဲသကအ်
ဂွံတီလဴကဵု ဒှ်ဖဵုဗိုန်ဇၟအ်
နေဝေန် သာန်ယု ယၟုဗမာတအ်
ဗော်ပၞာန်ဂမၠိုၚ် ပိုၚ်လဝ်ဍုၚ်ဏအ်
ပေၚ်စှ်ၜါသၞာံ ပယျာံဟွံပၠအ်
ဍန်ဂြက်ဇဳဂၠံၚ် ပၠံၚ်ၜးတေံဏအ်
ဗက်သီဗၞိက်တိုက် ဍိုက်ယာန်ဂဇအ်
လောဘဖအဴ ထဴသီတိကၠအ်
လုံကောန်ရးဍုၚ် ဒုၚ်ပျဲရေက်ကအ်
ပၞာန်ဂွှံအဝဵု ညျြါံ က်ကဵု ကှအကြှအြ
ဗက်ကိတ်ဗက်ကဳ သၚဳညးဂြိပ်တၚအ်
ဓဇနျလောနျကဲာ ဟဲာက္ကဵုတမွအျ
စှၜါသၞာံဏအှ ဝးကအသှုါဆှီ
နူဂှ်သၠာဲပြံၚ် ညံၚ်ဒးအလီ
လပါ်တံသွံ စွံလဝ်မွဲလၚီ
ပိပိမသုန်(၁၉၇၃) သၞာံတုန်ဂေါဝ်မြီ
မြေက်ကသဵုအဴ တြဴစွေက်ကြအ်ဆီ
ဍှုါရှးဟှံပဲါ ရဲုမဲာအလီ
ပၞာန်အပ်အဝဵု လၚဵုမိပ်ဂြိုၚ်အီ
လလံကဵုပြဟ် မွဲတၚဲဒှ်လၞီ
သမတလေဝ် နေဝေန်ကြအ်ဆီ
မန်ညံၚ်ဂွံသၠေက် ဍေံပေက်ဟဇီ
မိၚ်ဒးၚုၚ်ၚ ဂွဂွဗြီဗြီ
ရုဲမာဲအလီ ဒှ်လၞီရိုဟ်တၚဲ
သၞာံလတူဂှ် ဟီုသှ်ဗဗွဲ
ဂိတုပုဟ်ကၠာ ဖါမံက်စှ်မွဲ 
ကဵုဍုၚ်မန်ရ ပစၟတ်လဝ်တၚဲ
နေဝေန်သာန်ယု ဂးယၟုညးအဲ
ဒှ်အလဵုသဳ ပိုၚ်ပြီဂၠိုၚ်နဲ
ဍာံဂှ်ဟွံကေတ် ဗၠေတ်ရောၚ်ဗဗွဲ
ကဵုဍုၚ်မန်ဂှ် ရှ်ညိဟွံမွဲ
ဂကူဂွံကၠေအ် လှေအ်လှန်ဂၠိုၚ်နဲ
ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ပၠက် ခိုဟ်သွက်ညးမွဲ
မူသာ်ရောတၟေၚ် ပထေၚ်ညးအဲ
ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဍိက် ရပ်ဇိက်ရိုဟ်တၚဲ
ညိရောဟွံတၟေၚ် ဒးထေၚ်ညးအဲ
ညးဂဇံခုၚ် ပေၚ်ဗုၚ်ရိုဟ်တၚဲ
မန်ဍိက်ဗမာ ယာမုက်ဒုၚ်နဲ
အခေါၚ်မန်ကၠက် သွက်ဇကုမွဲ
ဍုၚ်ဟွံဗဗွဲ တုပ်နဲကောန်ဍိက်
ရဲမန်ဒုၚ်ဂိ ညိဟွံမွဲပၟိက်
အခေါၚ်အဝဵု စဵုဇာစဵုနှိက်
ကၠောန်ပၠန်ဒှ်လုတ် စုတ်ထံၚ်စုတ်ထိက်
ဂကူဟွံသၠုၚ် ဍုၚ်မန်ဍုၚ်ဍိက်
မန်ကေတ်ဟွံကဵု ပလဝ်ကၠဵုကၠိတ်
မန်ဟွံကေတ်ဂှ် ဗဒှ်ခိုဟ်ပိက်
မန်ညးဂရိုဟ် မန်ဒိုဟ်မန်ကၞိက်
မန်ဏအ်ရောၚ် ဂွံဖဵုဒှ်ဍိက်
ဒုၚ်ဇက်ဒုၚ်ဇိက် မန်ဍိက်နေဝေန်
ကှ်ေကဲလၚုလၚန် ဍုၚ်မန်ဟွံထၞေန်
ညိရောစောဲစပ် ကၞိပ်တိက်ကဝေန်
ဂွံဆယၟုပညုၚ် ဍုၚ်မန်ပိုတ်ကြေန်
မူသာ်ရောဒှ် ဟွံသၟဟ်မၚ်ဇေန်
ညးဒုၚ်ဂစိုတ် တဲပိုတ်ဇိုၚ်လၟေန်
မူဟွံပကဵု တုပ်ကၠဵုဂျာပေန်
ညးဆာန်မန်ဍိက် ဗက်ကိတ်ဗက်ကဟေန်
မန်ဍိက်နေဝေန် ထၞေန်ကဵုဍုၚ်ပၠက်
မန်ညံၚ်ဂွံကၠက် ဍုၚ်ပၠက်ဍုၚ်ဍိက်
မန်ဏအ်ရောၚ်ကဵု ဂွံဖဵုဒုၚ်ဇိက်
မန်ဒုၚ်ဒဒိုက် သီုကွိုက်သီုထၞိက်
ဍုၚ်မန်‌ဍေံကဵု ညးလဵုရောဘိက်
မန်ရဲနေဝေန် ဒက်ဂြေန်စတိက်
စၚ်ခဗာဲကၠာ စကာရပ်ဇိက်
မန်ဏအ်ပဇၞော် ဍေံကော်ဍေံဘိက်
ရပ်ဗဂန်ဟေၚ် ညံၚ်ပြေၚ်ဂၠဴဇိက်
ဗီုပြၚ်ဍုၚ်လၟုဟ် ဒုဟ်ဟွံဗၠးဍိက်
သွက်ဂကူမန် ဆီနန်ပြိုက်သိက် 
ရဲညးတၠကောန် ဗတောန်ဗှ်လိက်
ရေၚ်တၠုၚ်ဟွံမာန် ကွာန်ပိုဲနွံပၟိက်
ဍုၚ်ပၠက်ဍုၚ်ဍိက် လိက်ပတ်ကၠေံအိုတ် [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၂၀:၃၃၊ ၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== မဟာဗျူဟာဂွံဂွံဖျောန်အရံၚ်ချီဒနာဲသာ်ဍာဲဂှ်မာန် ဒးပဓာန်နဲပတန်သာသနာမန် ==

မဟာဗျူဟာဂွံဂွံဖျောန်အရံၚ်ချီဒနာဲသာ်ဍာဲဂှ်မာန် ဒးပဓာန်နဲပတန်သာသနာမန်
------------------------------
ရံၚ်ကဵု ၂၀၂၀ ဏအ်မ္ဂး အတိုၚ်တိဍာ်မန်ဖအိုတ်လ္ပဟီုဏီ 
ၜိုတ်တိဍာ်နွံသၟဝ်ယၟုတွဵုရးမန်ဂှ် မန်ဟွံဂွံအခေါၚ်ကျမာဲပေၚ်ၚ်။ 
ညအ်ဂှ်တာလျိုၚ်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရ။ ဇေတ်တ်ၜိုတ်ဟွံဇၞးကီုလေဝ် ဇၟာပ်ပွိုၚ်ဍုၚ် ၜိုတ်ကျ ဒးဂံၚ်ပြိုၚ်။ ညအ်ဂှ် အခေါၚ်ကျဟွံမွဲဏီမ္ဂး ဂွံဇၞးဂှ်လအ်မံၚ်ညိဏီ။ 
ဂွံဇၞးနကဵုပေဲါပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မွဲဟီုဂှ် ညံၚ်ပေဲါပတိုက်ပၠန်ဂတး မွဲပေဲါ မွဲတမြိပ် ကၠောန်ဂွံဟွံသေၚ်။ ဒးအာကဵုဗျူဟာဟေၚ်ရ။ 
မုဟိုတ်ဂွံဟီုရောတှ်ေ မန် ရဲစွံဒၞဲါဟွံဒးဏီဂှ် မုဒှ်ဒှ်ကၠုၚ်ဂၠာဲမံၚ်သၞကဵုလကျာ် ဗွဲတၟေၚ်အဲ &quot; ဟိုတ်နူ လကျာ်လၟိုဟ်ဂၠိုၚ် ၊ ဟိုတ်နူညးရုၚ်သ္ၚာဂၠိုၚ်ရ &quot; ဇြဟတ်ပၞာန် ဇြဟတ်မန် ယအ် &quot; ညအ်ဂှ် လညာတ်ရဲစွံအိက်ဒၞဲါဟွံဒးတအ်မွဲရဒးဟီု။ 
တ္ၚဲဏအ် လကျာ်မန်အိုတ်အာ တ္ၚဲဏအ်ဂကူမန်ပြံၚ်အာရ။ နတဲဂှ် ရံၚ်ကဵုကွာန်မန် ဒှ်ဘာလကျာ်ဗၟာ ဘာမန်သုၚ်စောဲဝေါဟာဗမာမ္ဂး သက်သဳဏအ်ကၠိုဟ်ကေတ်လုပ်ရ။ 
ဒၞဲါဏအ်မိက်ဂွံဟီုဂှ် စၞးဒးဟီုမံၚ်ကဵုလကျာ်မန်ဂၠိုၚ် ဇြဟတ်ပၞာန် ဇြဟတ်ညးကဵုမာဲယှအ်ဂှ် 
သြန်ဇကုတအ် မပၠေၚ်မံၚ်အကြာသ္ဘၚ်ဘာသာ ဌာန်ကွာန်ဇကုဂှ် ပကောံတုဲ ဗက်ရာန်တိ ပတိုန်ဘာ ဗဒှ်ဘာတုဲ ဌာန်ဘာလကျာ်မန်ဟွံမွဲညိ။ အခါဂှ်မ္ဂး ဌာန်ဂှ် တိဂှ် ဗၞတ် ၃၀ သၞာံ ၄၀ သၞာံမ္ဂး ဒှ်ကၠုၚ်ဇြဟတ်မန်ဟေၚ်ရ။ ၜိုန်ရဟွံဒှ်မန်ကီုလေဝ် အောန်အိုတ် ညံၚ်ဍေံဂွံစုတ်ကၠုၚ်မာဲကဵုဗော်မန်ဇကု ဒးဂစာန်ဂွံ ဂစာန်မာန်။ 
ကဆံၚ်ၜိုတ်ဏအ် ချပ်လဝ်ဟွံမွဲ ချပ်ဟွံလုပ် ဗက်ဟရာံမံၚ်လကျာ်ဗၠာဲ သက်က်ဂှ် ဂၠံၚ်ဒးဟွံသေၚ်။ လမုဟ် ဘာလကျာ်မန် ပအပ်ထောံလကျာ်ဗမာ ကွာန်မန် ၁၀ သၞာံဟွံပေၚ် ဒှ်အာဗမာ (ဗမာသာမညဟွံသေၚ်၊ ဗမာဍဟ်မန်ဒှ်ကၠုၚ်မာန်) 
လပါ်သၚ်မန်တအ်လေဝ် ကမၠောန်ပတိုန်သာသနာဂှ် ကဆံၚ်ဂိုဏ် ကဆံၚ်ကွာန် ဒးချပ်ဇန်ထေက်ရ။ ညအ်ဂှ်ကမၠောန် ကောန်သာသနာတအ်ဒးကၠောန်ရ။ လကျာ်ဗမာ ညးတအ်ဂစာန်ပတိုန်မံၚ်သာသနာ အကြာတိဍာ်ချေၚ် ကချေၚ်တအ် ပရဲညးတအ်တိတ် ၂ လပါ် မွဲသာသနာ ညးတအ်တိုန် ၂ ဂကူညးတအ် ဗျာပ်တြး။ ကမၠောန် ပတိုန်သာသနာ missonary ဟီုဂှ် အၚ်္ဂလိက်လေဝ် သုၚ်စောဲလဝ်ရ။ ကိုပ်ကၠာနူဒပ်ဍေံဟွံအာမ္ဂး သၟာပတိုန်သာသနာ ဍေံစိုပ် တုဲမ္ဂး ဒပ်ပၞာန်ဍေံဗက်စိုပ်။ 
မန်ပိုယ်လေဝ် ဒးမံၚ်ကၠာ်ဏအ်ရသေၚ်ဟာ။ နဲသီကေတ်တိဍာ်ဇြဟတ်ဂကူၜေတ်တ်၊ တီဖိုဟ်ရနဲ ဆဟွံကလေၚ်သုၚ်စောဲ။ 
ဌာန်တိဍာ် နူကျာ်ထဝ် စဵုစိုပ်သထီုဂှ် ပွိုၚ် ၁၀ သနာံ ဘာမန် ဒးဒှ်မုစိဘာ၊ ပွိုၚ် ၂၀ သၞာံ မုစိဘာ ၊ ပွိုၚ် ၁၀၀ သၞာံ မုစိဘာ နကဵုကသပ်ကမၠောန် ကဆံၚ်သၚ်ဂကူဟီုဟ
ို ကဆံ၎်ဂိုဏ်ညးကဵုညးဟီုဟီု ဒးချပ်ဇန်ကမၠောန်ပတိုန်သာသနာရ။ ညအ်ဂှ်သွက်မဟာဗျူဟာရ။ ဘာဒှ်တုဲ ဒးကာဗက်ဟေၚ်ရ။ ဒးကာဗဒှ်ဘာတုဲ လကျာ်ဗက်ဟေၚ်ရ။ 
ဂွံကလေၚ်သီတိ ဂွံဗဒှ်ဇြဟတ်ဂကူပၠန်ဂှ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဗော်ရပ်လွဟ် ကေုာံ သၚ် တအ်ကီု သီုကောန်ဂကူမန်တအ် ဗဒိက္ဍိုပ်တုဲ လကြဴကမၠောန်ပတိုန်သာသနာမန်ဂှ် ဇြဟတ်မန်ဗီုလဵုသ္ဂောံဆက်ဗက်အာဂှ် ဒးသီကၠဳရ။ 
လမုဟ်ဂှ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ် ပတှ်ေမံၚ်ဇြဟတ်မၞိဟ်ကၠးကၠး ဒၞဲါလဵုမန်တီုရ ဂံၚ်လုပ်ပြိုၚ်၊ နကဵုအစဳအဇန်ဗော်လေဝ် ဒၞဲါဒးဖံက်ဂၠံၚ်တၟိဂှ်ဟွံဂံၚ်သုၚ်စောဲဇြဟတ် ဗွိုက်ဘာသာပၠန်လေဝ် တုပ်ကဵုရဲမာဲကီု ဒၞဲါလဵုမန်တီုရ ပကီုစုတ်။ 
အခါညးချူလိက် ပရေၚ်ပညာတုဲမ္ဂး ဌာန်ဒၞဲါတၟိမွဲ ၜိုန်ညံၚ်ဂွံဒှ်ဂကူမန်ဟွံမာန်ကီုလေဝ် အောန်အိုတ် ၜိုတ်ညးစုတ်မာဲကဵုဗော်မန် ညံၚ်ဂွံဒှ်မာန် ရန်ချပ်လဝ်နွံ။
Pic: TLT [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၃၇၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ၜံက် ==

ကြက်မၞိဟ်ဂှ်ပုၚ် ကြုက်ဍုၚ်ဂှ်ပၞာန်
ကြုက်မၞိဟ်ဂှ်ဒှ်မံၚ်ပုၚ်ဖိုဟ် မူဟိုတ်မၞိဟ်စောဲၜံက်တံ ထပိုတ်ၜံက်ဟွံမာန်တုဲ ဟီုမံၚ်ၜံက်မွဲတၞုၚ် ပုၚ်မွဲပ္ၚာန်ဂှ်ရော? ထေက်ကဵုဒးသ္ပ သုတေသန လ္တူၜံက်ဏံထေက်ကွေံရ၊ ၜက်ဏံဂှ် သုၚ်ကၠုၚ်နူစကဝ်တန်ရဟာ? သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ် ဗီုလဵုဂွံစိုပ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲမၞိဟ်ရောဂှ် ယဝ်ရလ္ၚတ်မ္ဂး အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဏံ ဂွံဆဵုကေတကမာန်ရောၚ်-

          လောန်ကၠုၚ်သၞာံၜိုတ် ၜါလ္ၚီ(၂၀၀၀) တေံ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် စံၚ်တၞးဆု တၞံဆုတံဂှ် ကေၚ်ခရေတ်ကေတ်သၟုဟ်ဍေံ နဒဒှ်ဂဥုဲမွဲဂကူရ။ၜိုန်ဂှ်ခမူဗီုၜံက်တုဲ သုၚ်ဂှ် ဟွံကေၚ်ဆဵုကေတ်ရ။
       သက္ကရာဇ်ခရေတ် (၁၄၉၂)ကောန်ဍုၚ်ယူရောပ်ပ မၞုံယၟု ကိုဝ်လာန်ဗာတ် ကၠုၚ်ဇရေၚ်တ္ကံ မဟာမာဗ္ဒဲါတိုက်အမေရိကဂှ်တုဲ ဂွံဆဵုကေတ်ညးအရိုၚ်ဂမၠိုၚ် စံၚ်ဒၟံၚ်တၞးဆုမွဲဂကူတုဲ ခရေတ်ဒၟံၚ် ယက်တၞးဆုဂှ် ဗွဲမသာယျေန်ရ။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မၞိဟ်အရိုၚ်ဂှ်လေဝ် ဆက်ကွာဲကဵုတၟာဲတဲကုကိုဝ်လာန်ဗာတ်တုဲ ဂဥုဲတၞးဂှ် စိုပ်အာတိုက်ယူရောပ်ပတေံ ကီုရ။
      မၞိဟ်အရိုၚ်နွံပ္ဍဲဇရေၚ် ဇိုၚ်ၜဳဍုၚ်ဗေန်နဳဇွဳဠာ ပ္ဍဲတိုက်အမေရိက သၠုၚ်ကျာဂှ် ထၜမ်လဝ် ဂဥုဲတၟးသီုညးဖ္အိုတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၄၉၉)တေံရ။
       ပ္ဍဲခေတ်ဂှ်ကီု ကောန်ဂကူသပိန်ဂမၠိုၚ် အာစိုပ်တ္ကံဂျူဗာတုဲ ဂွံဆဵုကေတ်မၞိဟ်အရိုၚ်ဂမၠိုၚ် ခရေတ်ဒုၚ်မံၚ်သၟူ ခမူမွဲဂကူ သၠဟ်ညံၚ်ၜံက်ခမူ ခေတ်ပိုဲဏံကီုဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ။ ရံၚ်ကဵုဟိုတ်စဏံတုဲ ဂဥုဲတၞးဏံဂှ် ကၠုၚ်နူဒေသတိုက်အမေရိကတေံဟီုစမာန်ရ။
         ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၅၆၅) ဂှ် ဂဥုဲတၞးစိုပ်အာ ဍုၚ်အေန်ဂလာန်တုဲ အခိုက်သုၚ်ၜံက်တဝ်တံ ဂၠိုၚ်တိုန်ညံၚ်ဍာ်ဒဳကီုရ။ ဗွဲကြဴဏံ ဂဥုဲတၞးဂှ် ပြးဇးအာအလုံမွဲတိုက် ယူရောပ်မွဲတုဲ နဒဒှ်ဂဥုဲမွဲဂကူလေဝ် သုၚ်စောဲကၠုၚ်ရ။ ဗီုဒှ်ဂှ်ပ္ဍဲၜိုတ်ခရေတ် (၁၆၆၄-၁၆၆၆) တေံဂှ် ပ္ဍဲဍုၚ်အေန်ဂလာန်က္တဵုဒှ်ယဲ ပလိက်တုဲ မၞိဟ်ချိုတ်အာ ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ တၞဟ်နဂွံစဵုဒၞာယဲဂှ် မၞိဟ်သၟတ်ဂမၠိုၚ် မွဲတ္ၚဲမွဲတၞုၚ်ဒးသုၚ်ၜံက်ရ။ ရဴဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီရ။ ယဲပဲါနူဂှ်ပၠန်လေဝ် နဲလွဳယဲ ထဂိုဟ်စုတ်သၟုဟ်ဂဥုဲ ပ္ဍဲဂၠံၚ်ကသုၚ်အိက်လေဝ် နွံရ။
       မဂဥုဲက္လိဂွံ နူအ တိုက်အမေရိကဂှ် ကၠောံအာတိုက်ယူရောပ်ပနူဂှ်ကၠောံအာတိုက်အာဖရိက တိုက်အာယှသကုတ်လ္ဒောဝ်ကေုာံ ဍုၚ်ကြုက်တံ ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ပ္ဍဲအခေတ်ဂှ် ဇၟာပ်မၞိဟ်တြုံသုၚ်ၜံက်လေပ်အာရ။ ယဝ်ရ ဟွံသုၚ်ၜံက်မ္ဂး ဟွံဒှ်မၞိဟ်တြုံခိုဟ်က္ဆံၚ်ဏံစိုပ်ကၠုၚ်ရ။
         ညံၚ်ရဴမၞိဟ်ဒးစိုတ်ၜံက်ဂၠိုၚ်ဂှ် ဍုၚ်လ္ၚဵုလ္ၚဵုဂှ် ကၟာတ်စဵုဒၞာၜံက်လေဝ် က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ကီုရ။ ပ္ဍဲခရေတ် (၁၆၀၄)ဍုၚ်အေန်ဂလာန် လက်ထက်သၟိၚ်ဂျုၚ် (ကိုပ်ကၠာ) ဂှ် သုၚ်ၜံက်မ္ဂး က္တဵုဒှ်ယဲကဴဇြဏောဝ်ဟီုတုဲ စဵုဒၞာကၠုၚ်ကီုရ။ ခရေတ် (၁၆၃၄) ဂှ် ပ္ဍဲဍုၚ်ရုယှာ ညးသွံရာန်သုၚ်စောဲဂဥုဲတၞးတံ သီုဖ္အိုတ်ရပ်ဂွံမ္ဂး ရေက်ထပိုတ်ကၠေံမုဟ်ကေုာံကဵု ဒုဟ်ဒဏ်ဓဇန်ဓဇန်ကီုရ။ ညးမက္လိဂွံလောန်အာဒုဟ် ဂၠိုၚ်ကဵုအလန်မ္ဂး ဒးဒုၚ်ဘဲဒဏ်ဂစိုတ်ရ။ ပ္ဍဲ (၁၇) ဗွဝ်ကၠံတေံ  ဍုၚ်ဒါၚ်မာတ် ဍုၚ်သွိဒေန် ဍုၚ်နလ်တာလာန် ဍုၚ်သေဿဠဳ ဍုၚ်အဝ်သကြဳယျကဵု ဍုၚ်ဟာန်ဂေရဳဂမၠိုၚ် ပ္တိတ်သၞောဝ်ဥပဒေ သုၚ်ၜံက်ဟွံဂွံကီုရ။ ဆဂးသၞောဝ်ဂှ် ဟွံဓလီုဖဍိုက်ကွေံကွေံရ။
     နူဂှ် ဗီုဂွံစိုပ်ကၠုၚ် ၜံက်ခၟူနကဵုစက္ခောဏံ ဂှ် သၟာလအာတ်မစောဲၜံက်တံဂှ် ရာန်သုၚ်ဟွံမာန်တုဲ ဗက်ဂၠာဲကပှ်ဍုတ်ၜံက် ညးတၞဟ် ကၠဟ်လဝ်ဂှ်တုဲ ခမူကဵုစက္ခောတုဲသုၚ်ရ။စနူဂှ်တုဲ ကၠောံအာအလုံဍုၚ်ရ။ ပ္ဍဲ (၁၈) ဗွဝ်ကၠံ ပ္ဍဲဍုၚ်အဳတလဳကဵုဍုၚ်ပဝ်တူကဳ သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ကၠောန်ခမူၜံက်နကဵုစက္ခောတုဲ ပ္တိတ်ၜံက်ရ။ ပ္ဍဲခရေတ် ၁၈၅၃ ဍုၚ်ဟာဗာနာတ္ကံဂျူဗာဂှ် ကၠောန်ပ္တုတ်ရုၚ်စက်ၜံက် ကၠာအိုတ်ရ။
      ဆဂး ကၠောန်လဝ် ဗီုမၞိဟ်ဗြဴရတံခၟူလၟုဟ်ရ။ နူဂှ် သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ညံၚ်ညးတၞဟ် စိုတ်ဂွံလုပ်စဂှ် ဂစာန်ကၠောန်လဝ် ကျေဝ်ကျေဝ် လိၚ်ကေတ် ကောန်သၟိၚ်ဒယှ်ဒယှ်တုဲ ကဵုတက်ဗီု ဗီုသုၚ်ၜံက်အကြာရုပ်ဒမျိုၚ်တံတုဲ မၞိဟ်သုၚ်ၜံက် ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ရ။
          ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲဏံဂှ် ပ္ဍဲအကြာရာဇဝၚ်ပိုဲမန်ကီု ပ္ဍဲအကြာတၞဟ်ဟ်ကီု ယဝ်ရလ္ၚတ်ရံၚ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်မ္ဂး ဨကရာဇ်မန်ပိုဲသုၚ်ဒၟံၚ်ၜံက် ကောန်ဂကူမန်ပိုဲ အခိုက်သုၚ်ၜံက် နွံမံၚ်ဏောၚ်ဂှ် ဟွံဆဵုကေတ်ရ။ ဆဂး အတိုၚ်ရာဇာဝၚ်ဗၟာတံမ္ဂး ၜံက်ဏံ စနူသက္ကရာဇ်ဍုၚ် (၉၉၁) လက်ထက်သၟိၚ်ဗၟာ တလောန်မေန်တယျာ ဍေံတံဂှ် စိုပ်ကၠုၚ်ဒေသလပါ်ဍေံတံရ။ အခိုက်ဒုၚ်ကၟုဲ နပၠံၚ်ကဵု ဂဥုဲ သုၚ်ၜံက် ဒှ်အခိုက်ဗၟာတံရောၚ်။ ဆဂး လက္ကရဴဏံ ပ္ဍဲသက္ကကရာဇ် ၁၁၁၉ သၟိၚ်မန် ကၟိန်နန်မန် ဒးကဝ်အာတုဲ ဘဝဂကူပိုဲဒးမံၚ် သၟဝ်ဂကူဗၟာအယုတ်မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဂှ်တုဲ ယဲသုၚ်ၜံက်ဏံ ကၠောံကၠုၚ်နူကဵု ဍေံတံဂှ် အဲထေၚ်ကေတ်ရ။
     ပိုဲတီကေတ် ဟိုတ်ဝၚ်ၜံက် ဒဒှ်စကၠုၚ်နူမၞိဟ်အရိုၚ်တံတုဲ သၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုၚ် ပဂေတ်ဝေၚ်က္ဍဟ်လ္တူဘဝပိုဲဂှ်တုဲ ပိုဲကလေၚ်ပံက်ရံၚ်အဘိဓာန် ဟိုတ်ဖဵုရှ်သာဍေံပၠန်မ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရ။
      ပိုဲဇြောတ်ပြောတ် ပ္တိတ်ၜံက်မွဲတဲမ္ဂး ဗၞတ်ဗ္ၜတ်သၟုဟ်ဂဥုဲမတၟုဲတဴနကဵုဓါတ်ဂျိ, မပ္တံနေတ်ကဵုတောန်,ဘာနဇဵုပါၚ်ယေန်ကာဗန်မဵုနံက်သာ်,ပါၚ်ရဵုဖေန်ဖိနဝ်,ဖဝ်မေတ်အက်သေတ်,နာ်တရေတ်အက်သေတ်,အေက်ဇြဳတုန်တုန် တံပါလုပ်ခက်ဗာန်ဂွံကသအ်ညးသုၚ်ၜံက်ဂှ် (၉၀) က္ဍိုပ်ကၠံရ။
    ပ္ဍဲကဵုဓာတ်ဂမၠိုၚ် ဓာတ်ကာဗန်မိနံက်သာ်မွဲပရေံဓဇန်အိုတ်တုဲ ဓာတ်နေစ်ကဵုတေန်ဂှ် ဒှ်ဓာတ်အဓိကပ္ဍဲၜံက်ဂှ်ရ။ ဓာတ်ဂျိဂမၠိုၚ်ဂှ် ပိုဲဇြောတ်ပၠောပ် ဂၠိုၚ်ကဵုအလန်မ္ဂး ဓာတ်ဂျိဂှ် ကောံဂၠိုၚ်ကၠုၚ်တုဲ ကဵုဒဒိုက်ကုခန္ဓကာယပိုဲမာန်ရ။ ဟိုတ်နူၜံက်တုဲ ယဲအဓိကက္တဵုဒှ်မာန်ဂှ် 
(၁) ယဲကဠေန်ပ္ဍဲကသအ် (ဒဳဗဳ) (၂) ယဲသ္ၚိကျာ်ကသအ်ဂုဟ်ဖေါဝ် (၃) ယဲကတေၚ်ကျာကသအ်ဂုဟ် (၄) ယဲဂန္ဓမာလာ (ဂေန်ဇြာ) ကသအ်ကေုာံဂန္ဓမာလာတၞဟ်ဟ် (၅) ယဲကောန်တၟံ (၆) ယဲဆီၜေတ် (ကတေၚ်ဆီဍန်) (၇) ယဲထိုၚ်စၞတံ က္တဵုဒှ်မာန်ရ။

       ဟိုတ်နူသုၚ်ၜံက်တုဲ ခမုဟ်ယက်အိက်ၜံက်ဂှ် ခက်ဗာန်ဂွံကတေၚ်ကျာကသအ်တုဲ က္တဵုဒှ်လှေဟ်ရ။လှေဟ်ဂမၠိုၚ် ပလီုကၠေံ ကသော်ၜတ်တ် ပ္ဍဲကတေၚ်ကျာဂှ်တုဲ လံညိ ကတေၚ်ကျာဂှ် ကၟာတ်အာတုဲ ကတေၚ်ကျာ ပ္ဍဲကသအ်ဂမၠိုၚ် ဖေါဝ်တေၚ်ကၠုၚ်တုဲ မွဲခဏခဏခ္ဍက်တုဲ (Emphysema) စောဲဂွံလေပ်ရ။
        ဓါတ်မလေပ်ဗဒှ်ကဵုယဲ ဂန္ဓမာလာ တၞဟ်ဟ်မပ္တံပ္ဍဲကသအ်,ပ္ဍဲဂၠံၚ်ယွီု ပါၚ်,လတာ်,တံဂှ် လေဝ် ပါလုပ်ဒၟံၚ်နဒဒှ်အဓိကမွဲတုဲ ညးမထၜမ်ဂဥုဲတဲဂှ် မလေပ်ဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာပ္ဍဲပါၚ်လတာ်ရ။ ဓါတ်ဂျိခၟုဟကယက်ၜံက်ဂှ် ခ္ဍဳလျတ်ဒးမံၚ် ခန္ဓကာယပိုဲလၟိုန်တုဲ ကလာရုပ်ပိုဲက္တဵုဒှ် မူဟွံဍာံတုဲ က္တဵုဒှ်ယဲ ဂန္ဓမာလာမာန်ပေၚ်ပၚ်ရောၚ်။
        ပဲါနူဂှ်ပၠန် ဓာတ်နဳကဵုတေန်ဂှ် မလေပ်ကဍန်ကဵုကတေၚ်ဆီတုဲ ညးသုၚ်ၜံက်လောန်န်ကာဲကာဲတံဂှ် က္တဵုဒှ်ယဲ ကတေၚ်ဆီဍန်တၞဟ်ဟ်သာ်မာန်ရ။
        ကတေၚ်ဆီ ကောန်တၟံဍန်မ္ဂး ယဲကောန်တၟံမပ္တံကဵု ကောန်တၟံထအံၚ် ကောန်တၟံအုဲတံက္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ။ ပဲါနူဂှ်ပၠန် ဆီနွံပ္ဍဲကောန်တၟံတေံဂှ်လေဝ် ကှ်ကလောံကၠုၚ်မာန်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်တှ်ေ မၞိဟ်ဗြဴသုၚ်ၜံက်လေဝ်လေပ် သီုသုၚ်ဂဥုဲပလီုဂဝ်ပၠန်တှ်ေ က္တဵုဒှ်ယဲကတေၚ် ဆီကောန်တၟံဍန် ဂၠိုၚ်နူမၞိဟ်ဓမ္မတာမသုန်ချရ။ ကတေၚ်ဆီနွံပ္ဍဲဇိုၚ်တဲဂမၠိုၚ် ဍန်ဂြက်ကၠုၚ်မ္ဂး ဇိုၚ်အုဲတဲအုဲ ဒးရေက်ကုတ်ဇိုၚ်တဲတံ မလေပ်ကတဵုဒှ်ရ။ မၞိဟ်ဗြဴက္တဵုဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာပ္ဍဲသ္ၚိကောန်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် ဒှ်သၟတ်ဗြဴသုၚ်ၜံက်လေပ်တံသၟးရ။
      လောန်ကၠုၚ်ၜိုတ်(၂၀)သၞာံတေံ အ္စာသုတေသနဂမၠိုၚ်ဂွံတီကေတ် ဟိုတ်နူခၟုဟ်ၜံက်ပွဳပွူတုဲ ဟွံဟီုဂး တြုံဗြဴ ကတဵုဒှ်ယဲမာန်ရ။ မွဲအခိၚ်တေံ ယဲဂန္ဓမာလာ ကသအ်ကဵုယဲ ကတေၚ်ဆီကောန်တၟံတံဂှ် ဒှ်ပ္ဍဲညးသုၚ်ၜံက်လေပ်တံဟေၚ် ၜိုန်ထေၚ်ကီုလေဝ် လၟုဟ်ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်တေံ ပ္ဍဲ ကဵုညးချိုတ်အာနကဵုယဲ ကသအ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် မၞိဟ်ၜိုတ် (၃၀၀၀) ပြၚ်ဂှ် ဒှ်ညးသုၚ်ၜံက် ဟွံလေပ်တံတုဲ တၟေၚ်ကွေံကွေံရ။ ညံၚ်သာ်ဂှ်ကီု ညးသုၚ်ၜံက် ဟွံလေပ်တံ ချိုတ်အာမ္ဂး နကဵုယဲကတေၚ်ဆီ ကောန်တၟၠံ ၊ မွဲသၞာံဂှ် နူကဵုပိလက် (၃၀၀၀၀) စဵုကဵုမသုန်လက် (၅၀၀၀၀) ရ။ ဟိုတ်နူသၟုဟ်ယက်ၜံက်ပွဳပွူဂွံတီကေတ်ရ။
        သၟုဟ်ယက်ၜံက်ဂှ် တိတ်ဒှ်ၜါသာ် (၁) ယံက်ၜံက်နူတမ် (၂) ယက်ၜံက်တိတ်ဟဗဵုရ ယက်ၜံက်တမ်ဟီုဂှ် ဒှ်ယက်ၜံက် ခြောတ်ပၠေပ်ပ္ဍဲဂၠံၚ်ယွီုညးသုၚ် ၜံက်ဂှ်ရ။ ယက်ၜံက်တိတ်ဟဗဵု ၜံက်မဍေန်လဝ်တုဲ ယက်မဓဂုဲမံၚ်ပ္ဍဲက္ဍိုပ်ဍေံဂှ် မဟီုရ။
       ယံက်ၜံက်တုတ်ဟဗဵုဂှ် ဗၞတ်ဗ္ၜတ်ဒြဟတ် ဓါတ်မလေပ်ပလီုကၠေံ ကလာရုပ် ပိုဲမၞိဟ်တံဂှ် ဂၠိုၚ်နူယက်ၜံက်တမ်ဏီရ။ ပ္ဍဲကဵုရုၚ်သ္ၚိဌာန်ကျာလုပ်တိတ်အောန်အောန်တံဂှ် သာတုဲဒးသ္ပဂရုဏီရ။ လဂွံကဵုသုတေသန ပ္ဍဲ (၁၉၈၁) တေံမ္ဂး သၟတ်ဗြဴဟွံကေၚ်သုၚ်ၜံက် ပ္ဍဲဍုၚ်ဂျပေန်တံဂှ် က္တဵုဒှ်ယဲဂန္ဓမာလာကသအ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ဟိုတ်နူယက်ၜံက်ပွဳပွူရ။
       သၟတ်တြုံပ္ဍဲဍုၚ်ဂျဖေန်ဂမၠိုၚ် ဟိုတ်နူသုၚ်ၜံက်သဳခ်ရိတ် ဂၠိုၚ်လောန်တုဲအာယုက်သုၚ်ၜံက်လောန်အာနူ (၁၄) သၞာံမ္ဂး ကောန်ဗြဴ ညးတံကလိဂွံယဲ ဂန္ဓမာလာကသအ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်တှ်ေ သၟတ်ဗြဴမပဒတဴပ္ဍဲသ္ၚိကၟိန်မၞိဟ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ် ကျာလုပ်တိတ်လေဝ် ဟွံခိုဟ် မၞိဟ်သုၚ်ၜံက်လေဝ် နွံဒၟံၚ်မ္ဂး သွက်ကလိဂွံယဲဂှ် နွံစဒှ်ရ။
     သၟတ်ဗြဴမၞုံကဵုယဲဒိုက် (ဂဝ်ဂၞဴ) တံဂှ် အလဵုဇကုညးသုၚ်ၜံက်ကဵုဒှ် ဟိုတ်နူယက်ၜံက်ပွဳပွူကဵုဒှ် ကောန်ဖျုန်ဂြိုဟ်ညးတံဂှ်  ယဲဇၞော်ပါနူဂဝ်တံကီု ဂိတုတ္ၚဲဟွံပေၚ်ကီု၊ ကၠေၚ်က္ဍဟ်ညာဏ်သမ္တီဟွံခိုဟ်ကီု၊ ပရေၚ်ထတ်ယုက်ဟွံခိုဟ်ကီု က္တဵုဒှ်မာန်တုဲ စဵုကဵုဂဝ်ဂၞဴလီုက္တဵုဒှ်မာန်ရ။
       အန္တရာဲဘဲၜံက်ဏံဂှ် ယဝ်ဒှ်မံၚ်ဗီုဂျိပတိုဟ်တၠိၚ်သၞာံ ကၠၚ်ပၟတ်ခဍောတ်စဒးထၜူဓဝဲါဂှ်မ္ဂး ဇၟာပ်မၞိဟ်ဝေၚ်ပဲါအိုတ်ရ။ သုၚ်ၜံက်မွဲတၞုၚ် မုလေဝ်ဟွံဒှ် သုၚ်မွဲဂိတု,မွဲသၞာံ မုလေဝ်ဟွံဒှ်တုဲ မၞိဟ်တံဟွံဖေက်စကွေံကွေံရ။ အန္တရာဲ ပ္ဍဲၜံက်မွဲဂှ် ယဝ်ပါ်ပ္တိတ်ဓာတ်ဂျိဍေံသၟးမ္ဂး ကၞိမွဲချိုတ်မာန်ကီုလေဝ်၊ ပိုဲမၞိဟ်ဂှ် ဟိုတ်နူဓာတ်ကြံၚ်နူကၞိၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုချတုဲ ရုပ်ရဴဟွံမံက်ရ။
        လၟုဟ်ပ္ဍဲကဵုလ္တူဂၠးတိဏံ ညးတံတီဒဒှ်ၜံက်ဏံဟွံခိုဟ်တုဲ ပ္ဍဲဂိတုမေ (၃၁) ဂှ်မ္ဂး စၟတ်သမ္တီလဝ် တ္ၚဲဂၠးကဝ်ဟွံသုၚ်ၜံက် (World No Tobacco Day) ရ။ ဍုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်မပ္တံဍုၚ်အမေရိကာန်၊ ဍုၚ်ကြုက်တံဂှ် ညးတံဂွိၚ်ကဵု ကောန်ဍုၚ်ကွာန်ညးတံဂှ် ၜိုတ်စဵုဒၞာမာန် ကဵုမာန် ညးတံစဵုဒၞာအိုတ်ရ။
         မပ္တံကဵုဍုၚ်ကြုက်တံဂှ် ဟိုတ်နူမၞိဟ်သုၚ်ၜံက်ဍုၚ်ညးပေၚ်အာ ပိကၠံပြကောဋိကိုဋ် (၃၀၀, ၀၀၀,၀၀၀,)တုဲ စတံနူ၁၉၉၅ ဂိတုဇန်နဝရဳ (၁)ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲလိက်ပရိုၚ်ကီု ပ္ဍဲလိက်ကၞပ်တၞဟ်ဟ်ကီု ပ္ဍဲပလံၚ်ဓာတ်ကီု ပ္ဍဲဓူရဓါတ် (TV) တံဂှ် ကြီုလလောၚ်တြးပရူၜံက်ဟွံဂွံ၊ ပ္ဍဲအကြာဂၠံၚ် ယဝ်ရဆဵုဒးဗါန်လဝ် မွဲတၞးမ္ဂး ကုမ္ပဏဳၜံက်ဂှ် ဒးလေဲသြန်ရ။
           ဗွဲကြဴဏံ ကလေၚ်ပ္တိတ်ကမိၚ်မွဲပၠန်ဂှ် ညးဂှ်သုၚ်ၜံက် အကြာမၞိဟ်မ္ဂး ဒးဒဏ်သန်ဒဝ်လာ အမေရိကာန် မွဲဒကေဝ်ရောၚ်၊ ပ္ဍဲဍုၚ်ပရာဇြဳပၠန် ညးဟွံပေၚ်အာယုက် (၁၈)မ္ဂး သုၚ်ၜံက်အခေါၚ်ဟွံမွဲ မၞိဟ်အာလ္တူအာယုက် (၁၈) ဂှ်ပၠန် လေဝ် ညးဟွံကလိဂွံ အခေါၚ်သုၚ်ၜံက် ယဝ်ရပ်ဂွံမ္ဂး ဒးဒဏ်ဇၞော်ကဵဒြဟတ်ရောၚ်။ ပ္ဍဲဍုၚ်အမေရိကာန်ပၠန်တၞဟ်နဂွံဖအောန်ကၠေံမၞိဟ်သုၚ်ၜံက်တုဲ ကြီုၜံက်အခေါၚ်ဟွံမွဲ၊ သွံၜံက်အကြာဂၠံၚ် ဍာန်ဟွံဂွံရ။
         ဍုၚ်ပိုဲဏံဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၁၉၃) တေံဂှ် အတိုၚ်သုတေသန ပရေၚ်ထတ်ယုက်တံ ဂၠာဲဂွံမ္ဂး မၞိဟ်မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်သုၚ်ၜံက်လၟိဟ် ၃၁ ဒသမ ၅ က္ဍိုပ်ကၠံ၊ မၞိဟ်ပ္ဍဲဂြိုပ် ၃၆ ဒသမ ၈ က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် သုၚ်ၜံက်ရ။ ပ္ဍဲ(၁၉၉၄) ကလေၚ်သ္ပ သုတေသနပၠန် ဂွံဆဵုကေတ်လၟိဟ်မၞိဟ်သုၚ်ၜံက် အလုံကၟိန်ဍုၚ်မွဲ ၄၆ ဒသမ ၆ က္ဍိုပ်ကၠံရ။ လၟိဟ်ဂၠိုၚ်တိုန်မံၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အလဵုအသဳတၠအဝဵုတံ ဟွံသ္ပတီဏီရ၊ သီုဘိက်ကော်ပၠောပ်ကုမ္ပဏဳၜံက်တံရ။ ပ္ဍဲကဵုဓူရဓါတ် (TV) ကီု၊ ပ္ဍဲကဵုပလံၚ် ဓာတ်ကီုဂှ် ကုမ္ပဏဳၜံက်တံဒှ်မံၚ်အ္စာရ။ အတိုၚ်ညးတၞဟ်တံဟီု ဍုၚ်ဗၟာဏံ ကော်ဘိက်မံၚ် (ဘိၚ်,အရက်,ၜံက်,မှံက်မုစ္စလေန်တုဲ ဂၠာဲပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ရ။ အတိုၚ်ဍေံတံတက်တၚ်ပ္တဝ်က္ဍိုပ်ဍေံ တမျိုတာလုံကြာန်မာယျေနေအ် လူမှုယျေ မျေအ်မာယျေ &quot; ဂှ် ဒှ်အာဆလံက်ဂြိပ်ကဵု ညးတၞဟ်ဟေၚ်ရ။
         ဟိုတ်ဂှ်ရ ပိုဲဂကူမန်တံ ယဝ်ရဆာန်ကောန်ဖျုန်ဂြိုဟ်ဇကု၊ ယဝ်ရဆာန်ဇကု ယဝ်ရဂိုဟ်ဒြပ်လေပ်မ္ဂး ၜံက်ဟွံမွဲ ၚုဟ်မးသွက်ဘဝဂှ် လ္ပဒုၚ်ဗဂေတ်မတ်ကဵု ရဲသၟာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တံညိ၊ ၜံက်ဏံဗဵုလဵုဂွံထပိုတ်ရော ယဝ်သၟာန်မ္ဂး အတိုၚ်ပိုဲသ္ပကၠုၚ်သုတေသနမ္ဂး တ္ၚဲဏံထပိုတ်မ္ဂး တ္ၚဲဏံပိုတ်ရ။ တ္ၚဲပ္ဍဲမၞိဟ်သုၚ်ဂှ်ဟေၚ်ရ။ မၞိဟ်ဟွံဂွံသုၚ်ၜံက်ဂှ် ဍေံဟွံချိုတ် ဟွံဂွံစပုၚ်ဟေၚ် ချိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ၜံက်ကဵုပရေၚ်ထတ်ယုက် ၝောံဒးဂၞပ်ဂှ် ရုဲကေတ်ရသဟာဲ…………။         ။
         ✍ကောန်စေက်✍(ချူ)☞☟
          {ရာမညမာံဝါန်ၛာဲ}
      ဗ္စိုပ်/➩➭➬
                         ခန္ဓကာယပိုဲသီုဖ္အိုတ် ဂွံထတ်ယိုတ်မံၚ်ဂှ် ဒှ်ဆီပ္ဍဲလတေၚ်ပိုဲရ၊ ဆီတံ ဂွံက္တဴဂွံအး ဇ္ၚးဂှ် ကသအ်ပိုဲကဵု ဒြဟတ်ခ္ဍိုက်ကဵုရ၊ ဒၟာနူဂှ်ရ၊ မၚ်မွဲကသအ်ညံၚ်ဟွံဂွံဒှ်ယဲညိ။ ပိုဲသုၚ်ဖျေံၜံက်မ္ဂး ကသော် (ချောဲ) နွံလ္တူကသအ် (မကဵုဒြဟတ်ကဵုက္သအ်) ဂှ်အေဲအာမ္ဂး ကသအ်ဂှ် ဒြဟတ်ဍိုန်ကၠုၚ်မ္ဂး ဂမ္တဴကဵုဆီလေဝ်ဟွံမာန် ဖ္အးကဵုဆီလေဝ်ဟွံမာန်ကၠုၚ်မ္ဂး ယဲဗွဲမဂၠိုၚ် က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်မာန်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၃၈၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ရုဲစှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကဵုလေပ်ညိ ==

လိက်ပတ်

 ရုဲစှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကဵုလေပ်ညိ
 
“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” အရေဝ်ဏံ ပိုယ်တအ်ကေၚ်မိၚ်ကၠုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ မပ္တံ ဍုၚ်မွဲမွဲ ကွာန်မွဲမွဲ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဂကောံမွဲမွဲ ဂွံတောတက်ဇၞော်မောဝ်ကျေဝ်ဂေါဝ်ကီု ဂွံတန်တဴအာဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်ကီုဂှ် ညးမဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ဒှ်တဴအဓိကမွဲတၠကီု ဟီုမ္ဂးဟွံဗၠေတ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်မ္ဂး-ကောန်ဂကောံတအ်ရော ဟွံဒှ်အဓိကပုဟ်ဟာ-? ယဝ်ပုစ္ဆာမ္ဂး “ဟွံသေၚ်” ဗီုဏံဂှ် မ္ဒးသွဟ်ဏာဂၠေံဂၠေံရ။ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဇရေၚ်ပူဂိုလ် ညးမဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” အံၚ်ဇၞးမွဲဂှ် ဒးနွံကဵု ကောန်ဂကောံခိုဟ်ဟ်တအ် ပူဗိုၚ်လဝ်ရ။ တုပ်ပမာ-သၟာရပ်သၞေဝ်ဂၠုၚ်(အာစာဂၠုၚ်) ကေုာံ ကောန်ဂကောံမတွံဂးညးမဒုန်ဂၠုၚ်တအ် တာလျိုၚ်ညးကဵုညးပြေမှ သ္ဂောံအာစိုပ်သြၚ်တၚ်ရန်တၟအ်တေံမာန်ရ။ ပ္ဍဲအရာဏံ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ယဝ်ထ္ၜးဂၠံၚ်ခိုဟ် တီပြယာဲဂၠံၚ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး ညးမဒှ်ကောန်ဂကောံတအ် ဒှ်လၟောၚ်ဍောၚ်ၜိုတ်အောန်တုဲ အာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴလေဝ် လောဲသွာကီုရ။

ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲအရာမရုဲစှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်”ဂှ် ဒှ်တၚ်အဓိကဇၞော်မွဲရောၚ် စှ်ေစိုတ်တုဲၜိုတ်လညာတ်သၟဟ်

အစောံ မ္ဒးပ္တိုန်ထ္ၜးဏာကဵု ကုညးမဗှ်လိက်တအ် “ပူဂိုလ်ဟွံထေက်ကဵုရုဲစှ်နဒဒှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဍန်န်ဂၠေံဂၠေံ မွဲကဏ္ဍကီုရ။

ပူဂိုလ်ညးမသုၚ်စောဲအဝဵုအာဏာ

ခေတ်ကာလလၟုဟ်ဏံ ဍုၚ်ကွာန်ကီု ဂကောံကီု အုပ်ဓုပ် နကဵု အဝဵုအာဏာဂှ် အောန်ကၠုၚ် မၞိဟ်ဒးစိုတ်ဟွံမွဲကၠုၚ်တုဲ ပြံၚ်သၠာဲကၠုၚ် ဗီုပြၚ်အုပ်ဓုပ် နကဵု “တၚ်တုပ်စိုတ်” ကေုာံ “သၞောဝ်စဳပၞောန်” အိုတ်ရ။ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်”တအ်ကီု ကောန်ဂကောံတအ်ကီု ဒးဒ္ဂေတ်ဗက်အာ ဒးကွာ်ဗက်အာ အတိုၚ်“တၚ်တုပ်စိုတ်” ကေုာံ “သၞောဝ်စဳပၞောန်” တအ်ဂှ်ရ။ အဝဵုအာဏာ ဟီုဂှ် တုပ်ပမာ-ပၟတ်ကီုရ။ ယဝ်စိုပ်တဲ ညးမၞုံကဵုဓရ်ဍာံမ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖိုလ်မာန်တုဲ ယဝ်စိုပ်အာတဲ ပူဂိုလ်ကြအ်ကဵုအဝဵုအာဏာမ္ဂး ဒှ်လလေၚ်ဖိုလ် သွက်ဍုၚ်ကွာန် သွက်ဂကောံတအ်ဂှ်တအ်ဂှ် မာန်ရ။

ပူဂိုလ်ညးမဟွံမွဲကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်ကေတ်လျိုၚ်

ဂလာန်ဝွံ ဍာံစၟတ်သြန်ရ။ ကုပူဂိုလ် ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် တၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်,ကေတ်လျိုၚ် ဂှ် ဒှ်အဓိကဇၞော်မွဲရ။ ကု“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဟွံမွဲကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်ဂှ် ကောန်ဂကောံတအ် ဂွံရှ်ေသှ်ေရဴဂဴလေဝ် ဒှ်ဟွံမာန်တုဲ အာစိုပ် ဒဵုကဵုက္ဆံၚ် ဍုၚ်ကွာန်လီု ဂကောံလီု လေပ်ရ။ “ဒးတှ်ေ ဗီုဒး၊ ဗၠေတ်တှ်ေ ဗီုဗၠေတ်” ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ဒးနွံကဵုသစ္စ ဒးနွံကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ် လ္တူဂလာန်ဇကု လ္တူကမၠောန်ဇကု ဍိုက်က်ပေၚ်ၚ်ထေက်ရ။

ပူဂိုလ်နွံကဵုဓရ်အဂတိ ဟွံတပ်တး

ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ယဝ်ဟွံတပ်တးမ္ဂး ဒှ်ဂၠံၚ်တရဴသွက်ဂကောံဂွံယုတ်ဒေက်စှ်ေဟေၚ်ရ။ ယဝ်ရံၚ်လ္ပာ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မ္ဂး ပူဂိုလ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် မိက်ဂွံဒှ်တဴ “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” ဗွဲမလောန်ရ ဆ္ဂး ဒှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တုဲ ရံၚ်ကဵုလာဘ်သကာဟွံဗဗွဲဓရ်တအ်မ္ဂး ဍုၚ်ကွာန်မွဲမွဲ ထေက်ကဵုဒးတောတက် ဒးၜိုဟ်သြိုဟ်ဂှ် ဟွံတောတက် ဟွံၜိုဟ်သြိုဟ်ကၠုၚ်ရ။

ပူဂိုလ်ဟွံဂံၚ်ဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်

ပ္ဍဲအရာပံၚ်ကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံဝွံ ပွမဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်မွဲဂှ် ဒှ်တၚ်အဓိကမွဲသာ်ကီုရ။ သၠေဟ်ပမာ ဒှ်ကၠုၚ်ၜါလွးတုဲ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ယဝ်ဟွံဂံၚ်ဖျေံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်မ္ဂး ကမၠောန်လဇုဲလဇ ဟွံစိုပ်ဒ္တုဲဒှ်မာန်ရ။

ပူဂိုလ်ဟွံမွဲကဵုဓရ်မေတ္တာ

ဒဒိုက်၊တသိုခ် ကောန်ဂကောံ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ် ယဝ်ဟွံသ္ပစၟတ်၊ဟွံကၠိုဟ်လဝ်မ္ဂး ကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံ ဟွံစိုပ်တရဴရ။ ညးမဒှ်“က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” တအ်ဒးနွံကဵုတၚ်သၠာဲဂတးလညာတ် ကုကောန်ဂကောံရ။ ဟွံထေက်ကဵုစွံဓရ်ဣဿာ မစ္ဆရိယ လ္တူကောန်ဂကောံတအ်တုဲ ဒၞာဲထေက်ကဵုဒးထိုၚ်သးမ္ဂး ဒးထိုၚ်သး ဒၞာဲထေက်ကဵုဒးကဵုက္ဍိုပ်မ္ဂး ဒးကဵုက္ဍိုပ်လေပ်ရ။

သရုပ်ကၠေံမ္ဂး ဂကောံမွဲမွဲ ဂွံအာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴအံၚ်ဇၞးမာန်ဂှ် “က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်” လေဝ်ဒးခိုဟ်၊ ကောန်ဂကောံတအ်လေဝ် ဒးတီတာလျိုုၚ် ဘိုၚ်ယိုက်ဂၠေၚ်အာမ္ဂး အံၚ်ဇၞးလောဲလောဲရ။ မွဲသာ်ပၠန် ပ္ဍဲအရာကၠောန်ကမၠောန်ဂကောံဂှ် ပရေၚ်ဂကောံ, ပရေၚ်ပူဂိုလ် ပိုယ်တအ်ထေက်ကဵု ဒးပါ်ပါဲလေပ်ရ။ ယဝ်ရ ပါ်ပါဲဟွံလေပ်မ္ဂး ပူဂိုလ်မွဲကဵုမွဲ ဒက်ဝဲဒှ်သၞ ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ “ပရေၚ်ပူဂိုလ်မ္ၚးဏံ ၜိုန်ပၟိက်ဟွံတုပ်ညးသ္ကအ်ကီုလေဝ် ကိစ္စစပ်ကဵုကမၠောန်ဂကောံမ္ဂး ဒးပံၚ်ကၠောန်ညးသ္ကအ်ဂွံ” စိုတ်ဓါတ်ဗီုဏံဒးနွံထေက်ရ။

  ဓမ္မေ ဟောန္တု သဂါရဝါ

မၚ်ဗၠာဲဗျူဟာခေတ် (လျးကျာ်သြဳ)

(11/7/2020)
crd [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၄၀၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ==

 လိက်ပတ်

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု

 တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု(အင်္ဂလိက်: Mon Kingdom Hongsawatoi Fallen Day) ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲကဵုဂိတုပသာ် (၈) စွေက်တုဲ မဒှ်တ္ၚဲ မရန်တၟအ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ မဒးဒုင်ပလီု ကုသၟိင်ဗၟာ အလန်လက္ကရဴအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၅၇ (သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉) တေအ် နကဵုသၟိင်ဗၟာ အံင်ဇေယျ မဒှ်သၟိင် နူ မုက်ဆဝ်ပေါဝ်တုဲ ဒှ်တ္ၚဲ ဂကူမန်တအ် မဗှ်ဗၞုဟ် ဒှ်လၞီ ဟိုတ်နူ ဍုင်ဇကု မစိုပ်အာ သၟဝ်ဂကူညးတၞဟ်ကီု သီုကဵု ဂကူမန် မဂၠိုင်ကဵု လက်ကိုဋ် သီုမၞိဟ်ဗြဴ ကောန်ၚာ် ခမဳသင် မဒးဒုင် စံင်ယဇ် ဂစိုတ်ပဠက်ဏာလဝ်ဂကူဂှ်ရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် နကဵု တ္ၚဲမစၟတ်သမ္တီ ဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်ယဇ် ကုဗၟာဂှ် ၜိုန်ရ ကၠောန်ကၠုင် နူစ ခေတ်ပၠန်ဂတးမန် ကလေင်ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲခေတ်တၟိ (ကြဴနူခေတ် ကဝ်လဝ်နဳ) ကီုလေဝ် နကဵု ပရေင်ချဳဓရာင် ဂကောံမၞိဟ်မှာဇန်မန်မွဲဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲအခိင် ဍုင်ဗၟာ တၠအဝဵုပၞာန် မအုပ်ဓလီုလဝ် ဗွဲမတေင်ဂြတ် ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ် ဟီုဂွံရ၊၊

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု
Cannon-inscription.jpg                
လိက် သၟိင်ဗၟာအံင်ဇေယျ မချူလဝ် ပ္ဍဲအမၠံက် မြတဗူ၊
(၁) သံလျှင်ရ မြတဗူ --။ (၂) ကုဓရ မဵုကြီး

(၃) သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ခု ကဆုလပြည်ကျော် (၄) ၆ ရက် ညတချက်တိကျော် ဟံသာဝတီ (၅) မဟာသတ္တြု သေဒ
အဓိပ္ပါယ်
အဗၠံက်မြတၜူ မသီဂွံ နူဍုင်သြေင်။
ဗြဲဇၞော်ကုဓရ (ပတိုန်စလဝ် အမၠံက်။ မဂွံအဓိပ္ပါယ် အမၠံက် မဗဂူဖျေဟ်ပၞောတ်ဒေါသ ညံင်ဗြဲဇၞော် (ကုဓ (ပါဠိ) - ပၞောတ်ဒေါသ))
သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ပသာ် ၆ စွေက် (8 May 1757)[၁]အခိင်ဗတံ လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်မဟာသၞသတြု(ဗၟာ)။၊
ဍုင်မကၠောန်
ဒၞာဲ ဂကူမန် မနွံ
ပေါဲသဘင်ဂမၠိုင်
ပူဇဴ ပၞာင်သ္ဍဴ ကေုာံ က္ဍိုင်ဇၞောဝ် ပ္ဍဲကျာ်၊ ဟီုတွဟ် ပရူဟံသာဝတဳလီု ကေုာံ ဗီုလဵု ဂွံကလေင်ပ္တန် ဍုင်မန် မွဲဝါပၠန်
ဗီုမကၠောန်သဘင်
သွက်ဂကူမန်တအ် ဂွံကလေင်ဗှ်ဗၞုဟ် ဝင်အတိက်ဇကု
စနူ
မေ ၉၊ ၁၇၅၇ (မရနုက် ကဵု ၂၆၄)
ပသာ် (၈) စွေက် (တ္ၚဲကၟာင်ဍုင်သရိုဟ်ဂှ် ပသာ် ၆ စွေက် (ဂိတုမေ ၉)
မဆက်စပ် ကု
ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ မဒးဒုင်ပလီု ဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်ယဇ် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူ ကဵုသၟိင်ဗၟာ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၁၁၉ ဂိတုပသာ် (၈) စွေက်၊၊
စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု	


ဗီုဂတာပ်လိက် ဂျာနေဝ်တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ မဒှ်ဗီု ကောန်ဂကူမန်တအ် ကလေင်ဇက်လုပ် နန်ဍုင်ဗဂေါ နကဵုအလာံခေတ်တၟိ၊ နမရန်တၟအ် မန်ကလေင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်မန်တၟိ၊၊
တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မကၠောန်ဗဒှ် နဒဒှ် ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၇ ပ္ဍဲသၞာံ ဟံသာဝတဳလီု ပေင် (၂၅၀) သၞာံဂှ် ဟီုဂွံရ၊၊ ကၠာနူဏအ် ပ္ဍဲကဵုတိဍာ်ဗၠးၜး ဒၞာဲဒေသ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ မအုပ်ဓုပ်ဂှ် နကဵုအခန်ကၞာ ဟီုတွဟ် ကေင်ကၠောန်လဝ် ညိညကီုရ၊၊ တုဲပၠန် အခိင်ကာလ ဂကူမန်တအ် မအာစိုပ် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် နကဵုအစဳအဇန် ကုလသမဂ္ဂ မဖျေဟ်ဒၞာဲ ကုညးမဒှ်ဒဒိုက်တုဲ ဂကူမန် ပ္ဍဲအမေရိကာန်တအ် စတမ်နူ သၞာံ ၁၉၉၄ နကဵုအစဳအဇန် ထ္ၜးဆန္ဒ ဂတရုင်ကလုတ်ဗၟာ ဇၟာပ်ပ်သၞာံရ၊၊ ဗွဲကြဴ နူဂှ်ညိ ၜိုတ်သၞာံ ၂၀၀၀ ဂှ် ဂကူမန်တအ် ပါဲနူကဵု ရးအမေရိက ကဵု ရးအဝ်သတြေလျာတုဲ စိုပ်အာ သီုကဵု ရးယူရောပ်တအ်ကီုရ၊၊ မန်ဒေသအလုံလိုက် (အမေရိက၊ အဝ်သတြေလျ၊ ယူရောပ်) တအ် ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန် ဂကောံပံင်ကောံမန်ဍုင်သအာင် မွဲရ၊၊ နကဵုဂကောံဏအ် ပံင်တောဲ ကုမန် ပ္ဍဲဍုင်မန် ဗွဲတၟေင် ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ၊ ညးတာလျိုင် ပရေင်စန်ဒက် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗွဲတၟေင် နာဲအံင်မ္ၚဵု) တုဲ သၠုင်ပတိုန် အသိင် ပရေင်ချဳဓရာင် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂကူမန် ပ္ဍဲဍုင်မန်တေအ်ရ၊၊ မန်ဍုင်သအာင်ဂှ် ပ္တိတ်ကဵုသြန်ခရိတ် ကေုာံ လညာတ်တုဲ မၞိဟ်မဗမံက်ရုပ်ရဴကမၠောန်ဂှ် ကောန်ဂကောံ ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ကေုာံ နာဲအံင်မ္ၚဵု မဒှ်မၞိဟ်မပၠတရဴရ၊၊

လညာတ်မ္ဂး ＂ကမၠောန် ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် ညံင်ဂွံစိုပ် ပ္ဍဲညးဍုင်ကွာန်မန်＂ ဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူပရေင်ပံင်ကောံ အကြာမန် မစိုပ်ဍုင်သအာင် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်မန်တအ်ရ၊၊ နကဵုလညာတ်ဂှ် ရုပ်ရဴကမၠောန် ညံင်ဂွံမံက်ဂှ် ညာတ်ကေတ် ပ္ဍဲမန်

တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် မဒှ်တ္ၚဲ ပ္တန်ဍုင်၊
တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မဒှ်တ္ၚဲ မန်ဒးကျဟောံဗြမ်ဍုင် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူ ကုဗၟာ၊
တ္ၚဲပၠန်ဂတး မဒှ်တ္ၚဲ ကောန်ဂကူမန် ဂစာန်တဝ်စၞေဟ် သွက်ဗၠးၜးဂကူမန်၊
တ္ၚဲပိဝွံ စွံအာရီုတုဲ ဒးကၠောန်အာရောင်၊၊ ကၠောန်ပၠန်ရ သ္ဒးဒှ် နကဵု ဗီုပြင်ပရေင်ချဳဓရာင် ကောန်ဂကူဂှ် ဒးကၠောန်ရောင်၊၊ တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် တ္ၚဲပရေင်ချဳဓရာင် အလုံဂကူမန်မွဲ တုဲဒၟံင်ရ၊၊ သှ်ေဒၟံင် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ကဵု တ္ၚဲပၠန်ဂတး ရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် မၞိဟ်တီအောန်တုဲ လဆောဝ်မ္ဂး ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကၠောန်ဒၟံင် သဘင်ဟီုတွဟ်ညိည ကဵု ဂကူမန် မစိုပ်အမေရိကာန်တအ် အာထ္ၜးဆန္ဒ ပ္ဍဲဂတမုက် ရုင်ကလုတ်ဍုင်ဗၟာရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ကာလဂှ် ၜိုန်ရ ရဲတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ကၟာတ်လဝ် အခေါင်ပရိုင် ဗွဲမတေင်ဂြတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်ပ်သၞာံ နူကဵုဌာနရေဒဳယော RFA ဘာသာဗၟာ နူကဵု ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ဗလးကဵုဒၟံင်ပရိုင် မန်ပ္ဍဲအမေရိကာန် ထ္ၜးဆန္ဒ ဂတမုက်ရုင်ကလုတ်ဗၟာ ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ်တုဲ ယၟု ကေုာံ စၟတ်တ္ၚဲဂှ် ဂကူမန်တအ် ဗွဲမဂၠိုင် တီကေတ်ဒၟံင်အိုတ်ကီုရ၊၊ ညံင်ဂွံဒှ် နကဵုပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်၊ ညးဍုင်ကွာန်ဂွံတီ ပရူဟံသာဝတဳဂှ် ချပ်ဂၞန် ရေင်သကအ်ဂှ်

ဒုင်သဇိုင် ကုဂကူမန် မဒးဒုင်စံင်လဝ်ယဇ် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်လဝ်ဂကူတုဲ သ္ဒးဖန်ဇန်အာ ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ကုအခိုက်ကၞာဂကူမန်၊၊
နကဵုအကာဲအရာလဵုဒှ်ဒှ် ဗွဲမဗၠးဒုဟ် ဗၠးရာ ကုတၠအဝဵုဗၟာဂှ် ညံင်ဂွံညးဍုင်ကွာန်တအ် ဂွံကၠောန်အာဂွံဂှ် သ္ဒးဖန်ရောင်၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် အခေါင်ညးဍုင်ကွာန် ကောံရေင်သကအ် ဟွံမဲ၊၊
ဒုင်သဇိုင် ကုတင်ဗွဲလတူတအ်တုဲ ချပ်ရေင်သကအ်ဂှ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ နူဒိန်မက် ပတိုန်လညာတ် ＂ဆဝ်မ္ၚုဟ် ဂကူမန် ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု မဒှ် တ္ၚဲသဳ ပသာ်ဒစာံစွေက်ဂှ် ရန်တၟအ်ကဵု ဇုဇဗဴလပိုယ် မဒးဒုင်ဂစိုတ် ပဠက်ဂကူ၊ မဒးဒုင်စံင်ယဇ်ဂှ်တုဲ ကောံရေင်သကအ် အာဇရေင်ကျာ်တုဲ ဍေန်ပၞာင်၊ အတိုင်အခိုက်မန် သွက်ညးမစုတိတအ်ဂှ် ညးထောအ်ဇၞောဝ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ကၠောန်ဇၞောဝ်တုဲ ပူဇဴကျာ်ရ၊၊ ကၠောန်ဗီုဏအ်မ္ဂး နကဵုအလဵုအသဳ ကၟာတ်လဒဵုဟွံဂွံ ပဒုဟ် လတူညးဍုင်ကွာန် ဟွံဂွံရ၊၊ တုဲပၠန် ညးဍုင်ကွာန်တအ်လေဝ် ဂွံတီကေတ် ပရူတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုမာန်ရ၊၊＂

နကဵုကသပ်ဂှ် မၞိဟ်ဂမၠိုင် တုပ်စိုတ်တုဲ ဖျေဟ်အစဳအဇန်ကမၠောန် ညံင်ဂွံစကၠောန် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၆ မဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၄၉ သၞာံ၊၊ ကေတ်အသိင် ပွိုင်မွဲသၞာံတုဲ သွက်သၞာံဂတ မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ်မ္ဂး ညံင်ဂွံဒှ် ဒေသဇဳဇဳ သီုကဵု ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါ လတူကျာ်မုဋ္ဌော (မုဟ်တဴ)ဂှ် ဖန်ဇန်ရောင်၊၊ အတိုင်မဖျေဟ်လဝ် အစဳအဇန်ဂှ် စဗၟံက်ရုပ်ရဴတုဲ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု နကဵုဗီုပြင် ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်မန် နမပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၆ ဂှ်ရ၊၊ ဆဂး ဒေသဟွံဇဳရ၊၊

သွက်ဂွံဆဝ်မ္ၚုဟ် ဗၟံက်ရုပ်ရဴ သွက် မပေင် ၂၅၀ သၞာံဂှ် နူကဵု ဂကောံပံင်ကောံမန်ဍုင်သအာင် ဖျေဟ်လဝ်သ္ဂုတ်သွာတ် ဒးပံက် ဗော်သွးကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုပေင် ၂၅၀ သၞာံမွဲ နကဵုဂကောံနာနာရောင်၊၊ ပ္ဍဲကဵုကမ္မတဳဂှ် ညးစၞး နူဗော်ဍုင်မန်တၟိ၊ ဂကောံညဳသၟဟ်ဂကူမန် (MUL)၊ ဂကောံမန် နယူဇြဳလာန်၊ ဂကောံမန်အဝ်သတေလျာ၊ ဂကောံမန်မလေရှာ၊ ဂကောံမန်ပံင်ကောံ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် (ဗော်ကလေင်ဒက်ပတန်ဍုင်မည်)၊ ဂကောံမန်ခေနဒါ၊ ဂကောံမန် ရးယူရောပ်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ဂကောံမန်ဒိန်မက်၊ ဂကောံမန်ဝှေန်လာန်၊ ဂကောံမန် နေတာလာန်၊ ဂကောံမန်နဝ်ဝေတအ် ပါလုပ် ပ္ဍဲကမ္မတဳဂှ်ရ၊၊

နူကဵုကမ္မတဳဂှ် ဖျေဟ်လဝ် သ္ဂုတ်သွာတ် ကၠောန်ပ္တိတ်

ကဝးဒွက် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ နာဲရတ်ရတ် မန်ဇြာ ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်အမေရိကာန် ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
လိက်ဂျာနေဝ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊၊ နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်ဒိန်မက် ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာ ရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊ ဂျာနေဝ်ဂှ် တၠဂုဏ်အစာ ဣန္ဒလင်္ကာရ (ဘာကျာ်သြဳမန်)၊ တၠဂုဏ်အစာကေလာသ (တၠဂုဏ်သေံ) ဗိုင်ကၠောန်ကဵု ပ္ဍဲအရာ မဖျေဟ်ဒဳဇာင် ကေုာံ အရာတၞဟ်၊ နာဲတိုင်ပ္ကဴ နူကဵု ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ဒှ်မၞိဟ်မချဳဓရာင် ညံင်လိက်ဂွံစိုပ်စက်တုဲ ကောန်ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ ကောန်တာလျိုင် ညံင်ဂွံစိုပ် တဲဂကူမန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဒေါအ်လဝ် ပန်ပှော် ကုတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတုဲ တၞဟ်န ဂွံတြးလောဲသွာ ဟွံဂွံဒှ် အန္တရာဲ ကုညးမချဳဓရာင်တအ်တုဲ ဒုင်လဝ်ယၟု တြးပ္တိတ် နူကဵု ဌာနပရေင်စန်ဒက် (ဗဟဵု) ဗော်ဍုင်မန်တၟိ၊၊
ပလောအ်တဳရှာတ် မစုတ်လဝ် တဆိပ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ၊ ဂကောံသၟတ်လညာတ်တၟိ ကေတ်တာလျိုင်တုဲ စန်ဒက် ဗၟံက်အာ ရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
ထိုင်ကၟာဲ (ဟွံဒှ်ပတိတ်)
ဝဳဇြဳဒဳ နာဲလျးရတ် (ဂင်ယင်) ကေတ်တာလျိုင် အဓိကတုဲ စန်ဒက်ဗၟံက်အာရုပ်ရဴကမၠောန်၊၊
အရာတအ် သီုဖအိုတ် ညံင်ဂွံဒှ်တိတ် ကၠာဟွံစိုပ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊

တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ	
အတိုင် ဗော်သွးကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ မရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံ ဗၟံက်ရုပ်ရဴကမၠောန်ဂှ် နာဲအံင်မ္ၚဵု နူဌာနစန်ဒက်ဗဟဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကေုာံ ဂကောံသၟတ်မန်လညာတ်တၟိ (MYPO) ပံင်ကောံ ကုဂကောံသင်သၟတ် ပ္ဍဲဍုင်မန်တုဲ ဗၟံက်အာရုပ်ရဴရ၊၊ သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ် နူဒေသနာနာ ပ္ဍဲဒေသညးကဵုညး ဗၟံက်ရုပ်ရဴကမၠောန် နကဵုမဍေန်ပၞာင် ရာဒၞာမံက် ပ္ဍဲကဵု ကျာ်စေတဳတအ်ရ၊၊

ဍုင်ဗဂေါ	
ဂကောံသၟတ်မန်တအ် ပ္ဍဲတ္ၚဲပသာ် (၈) စွေက်ဂှ် ပြာပ်အာ ဒၞာဲအာဲကၟာဲဂကူမန်တြေံ ပ္ဍဲလတူဍုင်ဗဂေါ မပ္တံ ဒၞာဲကျာ်ပန်၊ နန်၊ ကျာ်ၜိုပ်တုဲ ပၠးပ္တိတ်ယာတ် မချူလဝ်＂ပသာ် ၈ စွေက် တ္ၚဲဍုင်ဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ ဍုင်ဗဂေါ＂ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်သဝ်တ္ၚဲဂှ် ခမဳသင် ကေုာံ ကောန်ဂကူမန် လတူဗဂေါ ၜိုတ် ၂၀၀ဂှ် ကောံအာ ဇရေင်ကျာ်မုဟ်တဴ သွက်ဂွံဍေန်ပၞာင် ပူဇဴကျာ် နကဵုမဗဒှ်မလိက် တ္ၚဲဍုင်ဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊ တုဲဂှ် ဖဍောတ်လ္ၚောဝ်ကျာ် ရာဒၞာဖျေဟ်မေတ္တာ ကုဂကူမန် မဒးဒုင်ဂစိုတ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဍုင်လီုတေအ်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ညးသၟိင်တၠဗၟာတအ် ပြာပ်ကၠုင်တုဲ စၟဳစၟတ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူမဒှ်ကမၠောန် မဍေန်ပၞာင် ပူဇဴကျာ်တုဲ ဍေဟ်တအ် ကေတ်ဒုဟ်ဟွံဂွံ၊ ကောန်ဂကူမန် လတူဍုင်ဗဂေါတအ် ဆက်ကၠောန်အာ ဗွဲမအံင်ဇၞးရ၊၊

ဒဵုမာဲ၊ ဆက်တဲ	
သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်ဒေသ ဒဵုမာဲဆက်တဲ ပံင်ကောံတုဲ ကၠောန်သီုမလိက်လက္ကရဴတုဲ ဟီုဂး ပရူဝင်ဟံသာဝတဳ၊ ဗှ်လိက်လလောင်တြး ပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင် သီုမဂေတ်ကျာ်ရ၊၊

ကွာန်အၜေတ်	
ပ္ဍဲကွာန်ၜေတ်ဂှ် သင်သၟတ် ကေုာံ ဂကောံသၟတ်တအ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဘာလကျာ် ဟီုဂး ပရူဝင်ဟံသာဝတဳ၊ ဗှ်လိက်လလောင်တြးလတူဘာတုဲ စှ်အာ ဇရေင်ကျာ်တုဲ နကဵုပ္ကဴ ကေုာံပၞာင်တုဲ ဂေတ်ကျာ်တုဲ ပူဇဴကျာ်ရ၊၊

ကၟာဝက် ကျာ်ဇြာ	
ဂကောံဗ္တောန်လိက်ပတ်မန် ကေုာံ ယေန်သၞာင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ဂကောံသၟတ်တအ် ပံင်ကောံတုဲ ကွာန်မန် ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် စှ်မွဲကွာန် ကောံကၠုင် ဇရေင်ကျာ်ဇြာ ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳ ပေင် ၂၅၀ သၞာံရ၊၊ မၞိဟ်နူကွာန်တၞဟ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲကွာန်ညးတအ်လေဝ် ညးတအ်ကၠောန်လဝ်ကီုတုဲ ကောံကၠုင် ဇရေင်ကျာ်ဇြာ နဒဒှ် ဒၞာဲဒတန်ဗဟဵုရ၊၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဍုင်မန်မ္ဂး ပ္ဍဲဇရေင်ကျာ်ဇြာဂှ် မၞိဟ်ဂၠိုင်အိုတ် ဇၞော်အိုတ်ရ၊၊

ဒေသတၞဟ်ဟ်	
ပါဲနူ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ကေုာံ ဍုင်ဗဂေါတုဲ ဒေသတကအ်ခၟိုင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်၊ ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီုလေဝ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် မဂၠိုင်ကဵုဒၞာဲရ၊၊ ဟိုတ်နူမကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲတကအ်ခၟိုင်ဂှ်တုဲ တ္ၚဲယးဂတဂှ် ဗၠာဲသၟိင်ဗၟာ ကၠုင်စၟဳစၟတ် သီုဘပဠဏာ နကဵုဒုဟ် မဆက်ဆောံ ကုဍုင်သအာင်ရ၊၊

ဍုင်သေံ	
ပ္ဍဲကွာန်ဝင်ကဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ Songkhlalia River Hut and Resort ပ္ဍဲဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်သၟာပၠန်ဂတးမန် ဗွဲမဂၠိုင်တိုန်စိုပ်ရ၊၊ တုဲဂှ် မၞိဟ်တအ် ကောံအာ ဇရေင်ကျာ်သာမ်သုက်တုဲ ပူဇဴကျာ် နကဵုပၞာင် ကေုာံ က္ဍိုင်ဇၞောဝ်ရ၊၊ ပ္ဍဲဍုင်က္ၜင်ကံက်၊ မာဲဆံက်လေဝ် နကဵုအစဳအဇန် ခန်ကၞာကၠောန်ဗဒှ်လဝ်ကီုရ၊၊

ဍုင်သအာင်	

(နူပုင် ပ္ဍဲဗီု) နာဲမဂ္ဂါမန်၊ Broddi Siguroarson, တၠဂုဏ်ရတ်တ် မန်ဇြာ အဃောမအာဆဵု ပ္ဍဲတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀သၞာံ ပ္ဍဲရုင်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ၊၊ နူကဵုကောံဓရီုဏအ် ဂကူမန် ဒှ်အာ ဂကောံထာဝရ ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု ဂကူရးတၟံ၊၊[၄]
ရန်တၟအ် ကဵုတ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် (၂၅၀) သၞာံ ကေုာံ ဂကူမန် ဂွံတိတ်ဗၠး နူဘဝဍိက်တုဲ နူကဵု ဗော်ကလေင်ဒက်ပတန်ဍုင်မန် ကောန်ဂကူမန် (၅၇)တၠ အာထ္ၜးဆန္ဒ ဂတမုက် ရုင်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ ပ္ဍဲဍုင်နယူယျံက်၊၊ နာဲမဂ္ဂါမန် (ညးအုပ်ကာ ဗော်ကလေင်ဒက်ပ္တန်ဍုင်မန်)၊ မိပ္ကဴရတ် (ဒုဥက္ကဌ ဂကောံညးဗြဴမန် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်)၊ တၠဂုဏ်ရတ်တ်မန်ဇြာ ညးပိဝွံ အာဆဵုဂဗ ကုညးတာလျိုင် ဂကောံကုလသမဂ္ဂ မၞုံယၟု Broddi Siguroarson (Division for Social Policy and Development, Department of Economic and Social Affairs) Permanent Forum on Indigenous Issues.United Nations၊ သ္ဂောအ်ဓရီု ကိစ္စဂကူမန် ဗၞတ် (၅၀) မိနေတ်ဂှ် နူကဵုညးစၞးဂှ် ကဵုကသပ် ဂကူမန် ညံင်ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံ Permanent Forum on Indigenous Issues မာန်ဂှ် ပတိုန်အာတ်မိက်ညိ၊ ဒှ်ကောန်ဂကောံတုဲ နူကဵုညးစၞး ဂကောံမန် သွက်ဂွံတိုန်စိုပ် ကောံဓရီုဂှ်တုဲ ပတိုန်ထ္ၜး ပရူဂကူမန် ပ္ဍဲကောံဓရီုဂှ်ဂွံရ၊၊ စနူကဵုဂှ် ဂကူမန် ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံထာဝရ ပ္ဍဲဂကောံဂကူရးတၞံ ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂဂှ်တုဲ အလာံမန်ဂှ်လေဝ် ညးစုတ်လဝ်ကဵု မွဲကီုရ၊၊ ဇၟာပ်ပ်သၞာံ မန်အာတိုန်ဒၟံင် ကောံဓရီု ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု ဂကူရးတၟမ်တအ်ရ၊၊

ပါဲနူဂှ်တုဲ နူကဵု ကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ပေင် ၂၅၀ သၞာံ ချူလဝ်လိက် သွက်ဂွံဗစိုပ် ဇရေင်ညးအုပ်ကာနာနာ ကုလသမဂ္ဂ ဗေန်ကဳမုန် (Mr. Ban Ki Moon, Secretary General)ဂှ်လေဝ် ဂွံကဵုဗစိုပ်ကီုရ၊၊ ကောန်မန် (၉) တၠဂှ် အာထ္ၜးဆန္ဒ ဂတရုင်ကလုတ်ဗၟာ ပ္ဍဲဝတ်ယှေန်ဒါန် ဒဳဇြဳ၊၊ ပ္ဍဲဘာလကျာ်မန်တအ်ဂှ် ကၠောန်သဘင် နကဵုအစဳအဇန် မဍေန်ပၞာင် ရာဒနာ ဇိုန်ပိုန် ကုဂကူမန် မဒးဒုင်ဂစိုတ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ကျဍုင်တေအ်ကီုရ၊၊

ဍုင်အဝ်သတြေလျာ၊ ဍုင်ဒိန်မက်၊ နာဲနေတာလန်၊ ကေုာံ ဍုင်တၞဟ်ဟ်တအ်လေဝ် ကၠောန်ဗဒှ် စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု နကဵုအစဳအဇန် မဍေန်ပၞာင် ဟီုတွဟ် ပရူဝင်မန် ကေုာံ အကာဲအရာ ဘဝဂကူမန် တ္ၚဲဏအ်အိုတ်ကီုရ၊၊

HFD-Bago.jpg
ဝင် စတုတ္ထ ဟံသာဝတဳ	

တတိယ ဟံသာဝတဳလီု	
သၟိင်ဗၟာ တပေန်သောဲထဳ ကၠုင်ဗတိုက် ပၠံင်ကေတ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ နူသၟိင်ဒကာရတ်ပိ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၀၁ ဂှ်တုဲ တၞောဝ်ဨကရာဇ်မန် ပ္ဍဲဟံသာဝတဳ ပိုတ်အာရ၊၊ ကျာ်ဇၞော်ဓမ္မရာမ မၞုံပိုန် ဘာအသောကရာမ်ဂှ် ပအပ်ကွးဇကု မၞုံယၟု သၟိင်ဍောတ် ကုတပေန်သောဲထဳ၊ သၟိင်ဍောတ်ဂှ် ဒှ်ကောန်သၟိင်စဍုင်ဒသေတ်ရ၊၊ ခြာဟွံလအ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၂ ဂိတုပသာ် ၁ စွေက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါဂှ် သၟိင်ဍောတ်ဂစိုတ်ကၠေအ် တပေန်သောဲထဳတုဲ ပိုင်ပြဳ ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ ဆဂး သၟိင်ဍောတ် ဂွံပိုင်ဍုင် ၜါဂိတုလပါ် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ကလေင်ဂစိုတ်ကၠေအ်ပၠန်တုဲ သၟိင်ဓဝ် တိုန်ပသၟိင်ပၠန်ရ၊၊ သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳဂှ် ဒှ်ကောန်သၟိင်ဗညာရာံစေဝ် (၈၅၃-၈၈၈) မဒှ်ကောန်စဴ သၟိင်ဓမ္မစေတဳရ၊၊

ဂတဂှ် ခြာဟွံလအ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၃ ဂိတုစဲ ၃ စွေက် တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် ကြဴနူသၟိင်ဗၟာဘုရင်နံင် ကလိဂွံဇမၞး သရေခေတ္တရာတုဲ စိုပ်ကၠုင် ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ သၟိင်ဗၟာ ဘုရင်နံင် ကဵု သၟိင်မန် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ပြိုင်ဗဇဵုစိင် ဂြင်စိင် သၟိင်ဘုရင်နံင်ကဝ်၊ သၟိင်ဘုရင်နံင်လေဝ် ဒးဂိသကေဝ်အာ ဗွဲမဂၠိုင်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူဗိုလ်လဗး ဘုရင်နံင်ဂၠိုင် မလုပ်သီဍုင်တုဲ သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ဒးဒဴလုပ်အာဂြိုပ်ရ၊၊ ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳဂှ် ကလေင်စိုပ်အာ သၟဝ်တဲဗၟာပၠန်ရ၊၊ စိုပ်သက္ကရာဇ် ၉၁၉ ဂိတုမြေက္ကသိုရ်ဂှ် သၟိင်ဓဝ်ဇုက်လလဳ ဒးဒုင်ရပ်တုဲ စဵုကဵုစဴသွဝ် ဟွံပင်တဲလ္ၚောဝ် ဘုရင်နံင်ရ၊၊

ဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳဂှ် လဆောဝ် ဒှ်ဍုင်ရာဇာဌာနဳ၊ လဆောဝ် ဒှ်ဍုင်သၟဝ်အင်ဝ ဆဂး နူဘုရင်နံင် မသီဂွံတုဲဂှ် ဒးမံင်ကၠုင် သၟဝ်ဗၟာရ၊၊ စိုပ်လက်ထက် သၟိင်ဗၟာဓမ္မရာဇာဓိပတိဂှ် ဗၟာတအ် ပၠံင်နန် ရေင်သကအ်တုဲ ဍုင်ကွာန်ဟွံၜိုဟ်သြိုဟ်၊ ဂကူသေံတအ်လေဝ် ကတဵုသပုန် တဝ်စၞေဟ် ကဵုဗၟာရ၊၊

စတုတ္ထ ဟံသာဝတဳတန်	
ပ္ဍဲဗဂေါဟံသာဝတဳဂှ် သၟိင်စဍုင်ဗၟာ နာဲသာအံင်ဂှ် စနူကဵု သက္ကရာဇ် ၁၁၀၂ ဂိတုဇှ်ေပေင် တ္ၚဲဗြဴဗတိဂှ် ဂစိုတ်ထောအ် မၞိဟ်ဟွံမိက် ပုန်ကဵု အင်ဝတုဲ လလောင်တြး ဍုင်ဗၠးၜးမွဲရ၊၊ မန်တအ်လေဝ် ချပ်ဒၟံင် ညံင်ဂွံဗၠးၜး နူဗၟာတွဵုတုဲ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဂွံအခေါင်ခိုဟ် ဂစိုတ်ထောအ် နာဲသာအံင် ရ၊၊ နာဲသာအံင် ချိုတ်အာတုဲ သၟိင်ဗၟာဗလးနင် မင်ရာဲအံင်နာင် သီုကဵု ဒပ်ပၞာန် ဗွဲမဇၞော် ကၠုင်ဗတိုက်တုဲ မန်တအ် ဒးမံင်အာ သၟဝ်ဗၟာပၠန်ရ၊၊ ဆဂး မန်တအ် ပံင်ကဵု သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳတုဲ ကလေင်ဂစိုတ်ထောအ် မင်ရာဲအံင်နာင်ပၠန်ရ၊၊ သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳဂှ်လေဝ် ဒှ်ဂကူဗၟာ ဆဂး ဒှ်မၞိဟ် ဟွံမိက်မံင် သၟဝ်အဝဵုသြဇာအင်ဝရ၊၊

သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳ ဂွံပိုင်ဍုင် ဗၞတ် ၆ သၞာံ ပ္ဍဲအခိင်မအာဝေင်ဂြိုပ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၀၈ ဂိတုမာဃ် ၁၂ မံက် တ္ၚဲအဒိုက်ဂှ် နာဲစရင်ခိုင် ညးမဒှ်ဂကူဗၟာပၠန် သီကေတ် အဝဵုဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳပၠန်ရ၊၊ ဆဂး မန်တအ် ကလေင်ဖျေဟ်ထောအ် နာဲစရင်ခိုင် နူဒဒှ် ဨကရာဇ်တုဲ ပ္ဍဲဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၄ မံက် တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါဂှ် မန်တအ် ခပတိုန် မဟာသေနာပတိ ဗညာဒလ နဒဒှ် ဨကရာဇ်ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ ဗညာဒလဂှ် ကာလမတိုန်နန်ဂှ် ကလိဂွံယၟု ဗြမိုင်ဓိရာဇာနာဓိပ္ပတိ၊၊ ဆဂး ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်ခၞိင် မဒှ်လိက်ဒေအ်ညး (ဥပ္ပရာဇာ) မချူလဝ် နကဵုယၟု မဟာသေနာပတိရာဇ်၊ ဟိုတ်မဒှ်လဝ် သကိုပ်ပၞာန်တုဲ ညးဂမၠိုင်တီလဝ် ဗညာဒလ ဂှ်ရ၊၊ ပ္ဍဲကဵုလိက်ဝင်မ္ဂး တၠညးဗညာဒလ မြဴသာ်ဝွံ ချူစဂၠိုင်ရ၊၊ နူစ သၟိင်ဗၟာ ဘုရင်နံင် မလုပ်သီကေတ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၁၃ တေအ်တုဲ လုကဴ ပွိုင် ၁၉၅ သၞာံဂှ် ဍုင်ဗဂေါ ဒးမံင်လဝ် သၟဝ်ဗၟာဂှ် စိုပ်သၞာံ ၁၁၀၈ ဂှ် အဝဵုသြဇာဍုင် ကလေင်စိုပ် တဲဂကူမန်ပၠန်ရ၊၊ အလန်ဝွံ ဒှ်အလန်မန် ကလေင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်ဟံသာဝတဳ အလန်စတုတ္ထ ရ၊၊

ဟံသာဝတဳ သီအင်ဝ	
ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်ဗၠးၜးမွဲဂှ် နကဵုသၟိင်ဗၟာအင်ဝ ဟွံဒးဂၞပ်လးလးရ၊၊ ညးဗလးနင် သွက်ဂွံဗတိုက် ကဵုမန် မဂၠိုင်ကဵုအလန်ရ၊၊ စိုပ် သက္ကရာဇ် ၁၁၁၂ ဂှ် ဥပ္ပရာဇာ အာဗတိုက် ပၞာန်ဗၟာ စိုပ်အာ စဵုကဵု မြစ်ဆုံ၊ ဗၟာစိုပ်ကရေပ်တုဲ သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာ သတိုးမင်းခေါင် အာတ်မိက် သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံတုဲ တုပ်စိုတ် ရေင်သကအ် အတိုင်ပယျဵုတိ သၟိင်မန် တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ကေုာံ သၟိင်ဗၟာ တၠညးဖရင်မင်ဂံင် မစၟတ်သမ္တီလဝ် ဗွဲပလိုတ်ၜဳဨရာဝတဳမ္ဂး တၟအ်ဗ္ဒင်ရမ္မဂှ် ပပယျဵုတုဲ လပါ်လတူ ဒှ်ရးဗၟာ၊ လပါ်သၟဝ် ဒှ်ရးမန်၊၊ ဗွဲဗမံက်ၜဳဨရာဝတဳမ္ဂး ကြုင်လှာဗ္ၚဂှ် ပပယျဵုတုဲ ကြုင်လပါ်သၟဝ်ကျာ ဒှ်တိရးဍုင်ဗၟာ၊ ကြုင်လပါ်သၠုင်ကျာ ဒှ်တိရးဍုင်မန်ရ၊၊ ပါဲနူဂှ် တၞဟ်နမဂွံရီုဗင် ကမၠောန်ဇၞော်မောဝ်သာသနာကျာ်တုဲ ဗၟာတအ် ဗလးကဵု တၠပညာ မဒါတ်ထဝ် ငဥူ ကေုာံ ကောန်ရဲ ၜါစှော်တၠ ရ၊၊

ဆဂး ငဥူဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မကၠတ်လ္ၚတ် အကာဲအရာ ပရူဍုင်မန်တုဲ ညးကဵုဒုဟ်ဒဏ် အမိင်ဂစိုတ်ရ၊၊ ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ သၟိင်ဗၟာအင်ဝ ဗလးနင် မင်းရဲကျော်ခေါင် သွက်ဂွံ ကၠုင်ဗတိုက် ဝေင်ပၞာန်ကဵုမန်ပၠန်ရ၊၊ မွဲလပါ်ဂှ်လေဝ် ဟံသာဝတဳ ဒက်မိတ် ကုသကိုပ်က္ၜင်ပြင်သေတ် သဳခွာဒဳပရူနဝ် (Sieur de Bruno) တုဲ နူကဵုမန် ကဵုဒၞာဲဂအာင်တိ ကုပြင်သေတ် ပ္ဍဲဍုင်သြေင် မဒှ်ဍုင်ဗၞိက်တုဲ နူကဵုပြင်သေတ်ဂှ် ကဵုမန် အမၠံက်ပါင်စှ်ဒစာံ ၆ ဒကိုအ်၊ သေနာတ် ပိပန်ကၠံရ၊၊ ဒပ်ပၞာန်မန် ဇက်တိုန်အာ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၃ ဂိတုခ္ဍဲသဳ ၅ မံက်ဂှ် သီဂွံ ယှိုဲပံင်လံင်၊ ခ္ဍဲသဳ ၁၀စွေက်ဂှ် သီဂွံ ညောင်လှ၊ မြေက္ကသိုရ် ၈ မံက်ဂှ် ဂွံဇမၞးကေတ် ဒပ်ဗၟာ ခေန်ဥူ၊ မြေက္ကသိုရ် ၅ စွေက်ဂှ် သီဂွံ ငါသောက်၊ ပ္ဍဲသၞာံဂှ်အိုတ်ဂှ် သီဂွံအာ ဍုင်ကြံက်သေဝ်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၁၁၃ ဂိတုစဲ ၉မံက် တ္ၚဲဗြဴဗတိဂှ် မန်သီဂွံအာ ဍုင်အင်ဝရ၊၊

စတုတ္ထဟံသာဝတဳလီု	

လိက် သၟိင်ဗၟာအံင်ဇေယျ မချူလဝ် ပ္ဍဲအမၠံက် မြတဗူ၊ ((၁) သံလျှင်ရ မြတဗူ --။(၂) ကုဓရမ်ုကြီး(၃-၅) သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ခု ကဆုလပြည်ကျော် ၆ ရက် ညတချက်တိကျော် ဟံသာဝတီမဟာသတ္တြု သေဒ) မဂွံအဓိပ္ပါယ် အဗၠံက်မြတဗူ မသီဂွံ နူဍုင်သြေင်။ ဗြဲဇၞော်ကုဓရ။ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ပသာ် ၆ စွေက် (9 May 1757)[၅]အခိင်ဗတံ လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ဍုင်မဟာသၞသတြု(ဗၟာ)။ ဟိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီုဂှ် သ္ဒးဒှ် တ္ၚဲကြဴနူပသာ် (၆) စွေက်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။
ဒပ်ပၞာန်မန် သီဂွံအာ ဍုင်အင်ဝတုဲ သၟိင်စဍုင်ဝုတ်ဒိုဟ်ဂမၠိုင် ကၠုင်ဒုင်သစာ ကုဟံသာဝတဳရ၊၊ မၞိဟ်မိက်ဂွံတဝ်စၞေဟ် ကုမန် ဗီုကဵု ကောန်သၟိင်အင်ဝတြေံဂှ်ကီု သရာဲပၞာန်ဗၟာတြေံကီု အာကောံဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဖအိုတ်ရ၊၊ မၞိဟ်ဇၞော်ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဥူအံင်ဇေယျဂှ် ဟွံကၠုင် ဒုင်သစာ ကုဟံသာဝတဳရ၊၊ ကာလဒပ်မန် သိဒ္ဓိဟံသာ ပြာပ်စိုပ်အာ ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ဂှ် ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ဂှ် ပခိုင်လဝ် ကၟာင်ဒပ် ဗွဲမခိုင်တုဲတုဲရ၊၊ တုဲပၠန် ကေတ်မာန် နကဵုပြယာဲတုဲ လၞိန်ဗပိန် ဒပ်မန်သိဒ္ဓိဟံသာမာန်အာရ၊၊ သကိုပ်ပၞာန်တၠဗာန် အာဗတိုက် ဂၠိုင်ကဵုအလန်ကီုလေဝ် ဒးကျစဴကၠုင်ရ၊၊ ကောန်ပၞာန်ဇကု ညးမဒှ်ဂကူဗၟာတအ်ဂှ် စိုပ်မုက်ပၞာန် ဟွံကဠင်အမိင်ဇကု ဒှ်အာ ကောန်ပၞာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ်ရ၊၊

မွဲလပါ်ဂှ် လပါ်ဗၟံက် ဍုင်ဟံသာဝတဳ သၟိင်သေံလေဝ် ဘပဠကၠုင် ဟံသာဝတဳကီုရ၊၊ တၞဟ်နဂွံသၠာဲ ဗီုပြင် မုက်ပၞာန်တုဲ သကိုပ်ပၞာန်တၠဗာန်ဂှ် ကော်ဖျဴ ဟံသာဝတဳတုဲ စၞးဂှ် ပလံင်ဏာ သၟိင်အခေါန်ထဝ် ကေုာံ သကိုပ်ပၞာန်ဗညာအရိန္ဒမ ရ၊၊ နကဵုသကိုပ်ပၞာန် ဗညာအရိန္ဒမလေဝ် အာဗတိုက်ဒၟံင် ဒပ်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် မဂၠိုင်ကဵုအလန်ကီုလေဝ် ကေတ်ဇၞး မုက်ဆဝ်ပေါဝ် ဟွံမာန်၊၊ ကြဴနူ မန်သီဂွံအင်ဝ ၜါသၞာံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၁၅ ဂှ် ဒပ်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် သီဂွံအာ အင်ဝရ၊၊

ဒပ်မန် နူအင်ဝ ဒးစှ်ေဒုင်လဝ် ပ္ဍဲပြန်၊၊ နူကဵု ဟံသာဝတဳပၠန်တုန်လေဝ် ဂကောံမြုဝန်ဍုင်ဂမၠိုင် ချပ်ရေင်သကအ်တုဲ သွက်ဂွံကလေင်သီကေတ်အင်ဝ ဗွဲမပြဟ်မာန်ဂးတုဲ ဗလးဏာ ဒပ်ပၞာန်ဗွဲမဇၞော်ရ၊၊ ဆဂး အခိင်ဂှ် စိုပ်အာအခိင်ကၞောတ်သၞာံရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ပၞာန်မဇီုရေင်သကအ်ကွေဟ်ဟ်ဂှ် စိုပ်အာအခိင်ဗြဲရ၊၊ ဒြဟတ်ပၞာန်မန် ပၞာန်ဂၠုင်ဂှ် ဒးဘဲဗြဲကျာကီု ဘဲပၞာန်ကီုတုဲ ဒးလီုလာ် ကျသ္ၚောံဗြံအာရ၊၊ ဟိုတ်နူကျပၞာန် ပ္ဍဲအလန်ဏအ်ဂှ်တုဲ ဒြဟတ်ဟံသာဝတဳ ဍိုန်လျစှ်ေအာ ဗွဲမလောန်ရ၊၊

ဒြဟတ်ပၞာန် အောန်စှ်ေဗက် ဂကူမန် မဟီုအရေဝ်ဗၟာတုဲ မဒုင်ပလဝ် ဂကူဗၟာ ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါ၊ ပ္ဍဲဍုင်ပြန်တအ်ဂှ် ကတဵုသပုန်တုဲ ဒပ်ပၞာန်မန် ပ္ဍဲကဵုပြန်ဂှ် ဒးဒြေပ်တိတ် နူဍုင်ရ၊၊ ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါဂှ် ၜိုန်ရ ကလေင်ထိင်မာန်၊ သပုန်တအ်ဂှ် ဗက်ရပ်ထိင်မာန်ကီုလေဝ် ဍုင်ကွာန်ဓရံက်ဓရာ်အာရ၊၊ ဒေသမၞိဟ်မဟီုအရေဝ်ဗၟာဂၠိုင် ဗွဲတၟေင် ဒေသလတူဍုင်လ္ဂုင်တအ်ဂှ် အဓိကိုရ် ကောန်ဂကူ အကြာဂကူမန် ကဵု ဂကူဗၟာ ကတဵုဒှ်တုဲ ဂကူမန် နူဒေသတအ်ဂှ် ဒးဒြေပ်ဒဴစှ်ေကၠုင် လပါ်ဍုင်လ္ဂုင် ဍုင်ဗဂေါရ၊၊ အဝဵုသြဇာမန် ပ္ဍဲဒေသဂှ်လေဝ် အိုတ်အာရ၊၊

ညးဇၞော်ကွာန်မုက်ဆဝ်ပေါဝ် အံင်ဇေယျဂှ် ဂွိင်ဖေက် ဇကုဟွံကလိဂွံအဝဵုတုဲ ကောန်ဨကရာဇ်အင်ဝတြေံ မပၠဒၟံင်ဒပ် ကရောမ်ဇကုဂှ် ဇကုဂစိုတ်ထောအ်တုဲ ဇကုဂွံဒှ် ဨကရာဇ်သၟိင်ဗၟာရ၊၊ အခိင်ညးစိုပ် ဍုင်ပြန်ဂှ် ဂကူအာမေရဳယာန် ဂြဳဂေါရဳ အာဝေလ် (gregory Aves) အာခစညးရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဟိုတ်နူဒြဟတ်ပၞာန်မန်အောန်တုဲ ဂကူယူရောပ် အင်္ဂလိက် မန်မကဵုလဝ်ဒၞာဲ ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း)ဂှ်ကီု၊ ပြင်သေတ် မန်ကဵုလဝ်ဒၞာဲ ပ္ဍဲဍုင်သြေင်ဂှ်ကီု ချပ်ကၠုင် သွက်ဂွံပံင်ကဵုဗၟာအိုတ်ရ၊၊ ညးဒြဟတ်ဇၞော်ၜါ ပြင်သေတ် ကဵု အင်္ဂလိက်ဂှ် ဒှ်ဂကူသၞတမ်ကဝ်တုဲ ပြိုင်ပကာန်ဒၟံင် ရေင်သကအ်ရ၊၊ ညးတအ်သီုၜါဂှ် မိက်ဂွံဂွံဒၟံင် သီုဒၞာဲဖအိုတ်ရ၊၊ ဆဂး နကဵုမန် ညးလဵုမွဲလေဝ် ဟွံကဵုလဝ် ဒၞာဲဂၠိုင်င် ဇၞော်ဇၞော်ရ၊၊ ယဝ်ရကဵုမ္ဂး ဍေဟ်တအ် ကလေင်သီဇကုမာန်ဂှ် မန်တအ်တီလဝ် ဒှ်မာန်ရ၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကဵုလဝ် ဒၞာဲသီုညးၜါတုဲ အကြာဒြဟတ်ၜါဂှ် ကလေင်ထိင်လဝ် အဝဵုသြဇာ ညးမွဲကုမွဲ ညံင်ဟွံဂွံဇၞော်တိုန်ရ၊၊

နကဵုအရီုအဗင် ဂြဳဂေါရဳတုဲ ကလုတ်ဗၟာအာဆဵုကဵု သကိုပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက် ဟေန်ရဳဗရက် (Henry Brooke) မၞုံပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်မာန်ရ၊၊ အင်္ဂလိက်ကဵုဗၟာ တုပ်အာစိုတ် ရေင်သကအ် နကဵုအင်္ဂလိက် ကဵုအရီုအဗင် နကဵုဒြဟတ်ပၞာန်ကီု သီုကဵုဒြဟတ်လွဟ် ကုဗၟာ စဵုကဵုသီကေတ် ဍုင်မန်သီုဖအိုတ်မာန်ရ၊၊ ကာလသီဂွံတုဲမ္ဂး ဗၟာဒးကဵုအင်္ဂလိက် ဒၞာဲဗဒိုပ် ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်၊ ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်ဂှ်တုဲ ကုပြင်သေတ်ဂှ် ဒးထဍေင်ပ္တိတ် နူကဵုဒေသဂှ်ရ၊၊ ပြင်သေတ်လေဝ် ကၠတ်ဗလးဏာမၞိဟ် သွက်ဂွံပံင်ကဵု ဗၟာကီုရ၊၊ ဆဂး နကဵုအရီုအဗင်ပူဂိုလ်ဂှ် အံင်ဇေယျဒုင်တဲတုဲ နကဵုကမ္မဏဳ (ဝါ) နကဵုဂကူဂှ် အံင်ဇေယျ ဟွံဒုင်တဲရ၊၊

ပရေင်ပံင်တောဲ အကြာဗၟာ ကဵု အင်္ဂလိက် ညံင်ဂွံလီုဂှ် နကဵုနဲကလုတ်ကီု နကဵုနဲပၞာန်ကီု ၜိုန်ရ ဥပ္ပရာဇာ ဂစာန်ဂၠိုင်ကဵုနဲကီုလေဝ် နကဵုပူဂိုလ်သကိုပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက်လ္ၚဵု ပါလုပ်ကၠုင် လပါ်မန်ကီုလေဝ် နကဵုဂကူအင်္ဂလိက်ဂှ် ဟွံပါလုပ်ကၠုင် လပါ်မန်ရ၊၊ 

ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ဒှ်ဍုင်ကိစ္စဇၞော် သွက်ပၞာန်ဟွံသေင်၊ ဒှ်ဍုင် ဒၞာဲဒတန်ဓါတ်ကျာ်ရ၊၊ ဆဂး ဒပ်ပၞာန်အံင်ဇေယျ စၞးအာဗတိုက်သြေင်ဂှ် လုပ်ဖျေဟ်ထောအ်ဒပ်ဇကု ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်ရ၊၊ ကျာ်စုလောဟ် (ဆူလေ)ကဵု ကျာ်လ္ဂုင်ဂှ် ပဒၞာဲဗဒိုပ်ဇကုရ၊၊ အတိုင်စၟတ်သမ္တီမ္ဂး အံင်ဇေယျ ဖျေဟ်ထောအ်က္ဍိုင်ကျာ်လ္ဂုင် မတ်မၞိက်ၚုဟ်က္ဍင်င်ဂှ် ကေတ်တုဲ ကဵုတၟာဲတဲ ကုအင်္ဂလိက် သွက်ဂွံဂွံလွဟ်ရ၊၊ ဟိုတ်နူဒပ်ဗၟာ မဖျေဟ်လဝ် ပ္ဍဲကျာ်တုဲ မန်ဟွံဂံင်ပန်တုဲ ဖအးထောအ်ဗၟာ နူလ္ဂုင် ဟွံမာန်ရ၊၊ ဗၟာ၊ အင်္ဂလိက် ကေုာံ သကိုပ်ပၞာန်ပြင်သေတ် ပံင်ကောံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၁၈ ဂိတုဒဂိုန် ၃ စွေက်ဂှ် လုပ်သီဂွံ ဍုင်သြေင်ရ၊၊ နူဂှ် ပၞာန်ဗၟာ၊ ပၞာန်အင်္ဂလိက်၊ ပၞာန်ပြင်သေတ် ဇက်ကၠုင်တုဲ ဗိုင်လဝ် ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊ တၞဟ်နဂွံဗၜိုဟ်လလံပၞာန်တုဲ နကဵုခမဳသင်မန်၊ ခမဳသင်ဗၟာ၊ ခမဳသင်သေံ အာပညဳပညပ် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံကီုလေဝ် အံင်ဇေယျ ဟွံဒုင်တဲ၊၊ ယဝ်ရ ပအပ်ကဵု ကောန်ဝုတ်ဨကရာဇ်မန် မိဂုဏ် မ္ဂး နုက်ကဵုပၞာန်ရောင် ဟီုနင်ကီုလေဝ် ကာလကလိဂွံ ကောန်ဝုတ်ဨကရာဇ်တုဲလေဝ် ဟွံနုက်ပၞာန်၊၊ အလဵုဇကု ဨကရာဇ်ဟံသာဝတဳ တၠညးဗညာဒလ အာပညဳပညပ် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံဂှ် ရပ်ကၠေင်ထောအ် တၠညးဗညာဒလတုဲ သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉ ဂိတုပသာ် ၄ စွေက်ဂှ် လုပ်သီ ဍုင်ဟံသာဝတဳတုဲ ဂိတုပသာ် ၆ စွေက် ကၟာင်ဍုင်ဟံသာဝတဳသရိုဟ် ပၞာန်ဗၟာလုပ်စိုပ်ဍုင်တုဲ ဂတဂှ် ၜါပိတ္ၚဲဂှ် ဗၟာသီဂွံအာ ဍုင်ဟံသာဝတဳရ၊၊

ဟံသာဝတဳလီုတုဲ	

ဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳ စိုပ်အာသၟဝ်တဲဗၟာတုဲ

တၠညးဗညာဒလဂှ် ရပ်ဏာ ကြိုင်စွံလဝ် ပ္ဍဲမုဟ်သဝ်ပေါဝ်၊ ဗွဲကြဴ နကဵုဒုဟ် မဆဝ်မ္ၚုဟ် မန်ညံင်ဂွံတဝ်စၞေဟ်တုဲ ကေတ်နင် ဍုင်လ္ဂုင်တုဲ ကုတ်ဂစိုတ်ကအ်၊၊
ကောန်ဂကူမန် ၜိုတ်မရပ်ဂွံဂှ် မၞိဟ်မသွံစဂွံဂှ် သွံစ နဒဒှ်ဍိက် မၞိဟ်မွဲ မသုန်စှ်ော၊ အစိတ်၊ ၜါစှ်ော၊ စှ်သုန် ဗွဲမဗဗွဲကဵု အဝဲခန္ဓကာယ၊
ကုမၞိဟ်မသွံစ ဟွံဂွံ၊ သွံဟွံအိုတ် သှ်ေဒၟံင်တအ်ဂှ် စုတ်ကဵုစာတ်တုဲ စံင်ဂစိုတ် သီုဖအိုတ် ဒစိတ်စာတ်၊
ခမဳသင်မန်ပိလ္ၚီပြင်င်ဂှ် ကဵုစိင်လိုန်တုဲ ဂစိုတ်၊၊ နကဵုဓဝ်ပတှ်ေညးတအ် အလဵုဇကုညးတအ် ဂစိုတ်ဟွံသေင် ကဵုစိင်လိုန်တုဲ မဂစိုတ်မ္ဂး ညးတအ် ဟွံကလိလောန် ပါဏာတိပါတကမ်တုဲ ကဵုစိင်လိုန်တုဲဂစိုတ်၊၊ 
ဒြပ်ရတ်ထဝ်သြန် မကေတ်ဏာဂွံတအ်ဂှ် ဖ္ဍိုက်ကဵုက္ၜင်တုဲ ဖျဴဏာဍုင်ဗၟာ၊ အရာမကေတ်ဏာ ဟွံမာန်တအ်ဂှ် ကဵုစံင်ပလီုထောအ်၊၊
အရာမဒှ်အာဲကၟာဲမန် မပ္တံ လိက်တၟအ်တအ်ဂှ် ၜိုတ်မဆဵု ကဵုတက်ပကဝ်ထောအ်ဖအိုတ်၊ ယၟုကျာ်ဂှ် စၞးကျာ်ဂှ် ဒးစုတ် ရွှေ ညံင်ရဴ ဍုင်မုဟ်သဝ်ပေါဝ်ဂှ် မစုတ် ရွှေဘို ကီု၊၊
အတိုင်မတုပ်လဝ်စိုတ် ကုအင်္ဂလိက် ဍုင်သြေင်ဂှ် ဟွံကဵုဒှ် ဌာန်ဒတန်မၞိဟ်မံင်၊ စၞးဂှ် ဗဒှ်ပတိုန်လ္ဂုင်တုဲ ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ကဵုဒၞာဲ ကုကမ္မဏဳ (ဝါ) ဒပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက် မဖျေဟ်ဒၞာဲ၊ တုဲပၠန် ဒၞာဲအင်္ဂလိက်တြေံ မန်မဖျေဟ်ကဵုလဝ် ပ္ဍဲမုဟ်တင်နာဂရာဇ်ဂှ် ကဵုအင်္ဂလိက် ဆက်မံင်အာ၊၊ 
က္ဍိုပ်သကိုပ်ပြင်သေတ် မၞုံပ္ဍဲသြေင်ဂှ် ဂစိုတ်ထောအ်၊၊ ဟွံကဵု ဒၞာဲကုပြင်သေတ်၊၊ အင်္ဂလိက်မွဲဓဝ် သှ်ေပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ သကုတ်သၟဝ်၊၊ ဂုဏ်ဖိုဟ်ဍေဟ်ဂှ် ပြင်သေတ် ဟွံမဲတုဲ ဂတဂှ် သၞာံဟွံလအ်ကွေဟ်ဟ် အင်္ဂလိက် သီကေတ်ဏာ သီုဖအိုတ်ရ၊
နူ ဝဳကဳမန်

== လိက်မာတင်ဂ ==

လိက်မာတၚ်ဂ

✍(ဘဒ္ဒန္တ − ညာဏဝံသ) ဒူရာ ဘာဇၞော်

(နမောတဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသ)

ကလေၚ်တက်ပ္တိုန်လဝ်လ္တူဝဳကဳပဳဒဳယာဘာသာမန် စၟတ်တ္ၚဲ (16-8-2020)မဒှ်ကီုရ ။


မာတိကာ
၁	မုက်လိက်−၁
၂	မုက်လိက်−၂
၃	မုက်လိက်−၃
၄	မုက်လိက်−၄
၅	မုက်လိက်−၅
၆	မုက်လိက်−၆
၇	မုက်လိက်−၇
၈	မုက်လိက်−၈
၉	မုက်လိက်−၉
၁၀	မုက်လိက်−၁၀
၁၁	မုက်လိက်−၁၁
၁၂	မုက်လိက်−၁၂
၁၃	မုက်လိက်−၁၃
၁၄	မုက်လိက်−၁၄
၁၅	မုက်လိက်−၁၅
၁၆	မုက်လိက်−၁၆
၁၇	မုက်လိက်−၁၇
၁၈	မုက်လိက်−၁၈
၁၉	မုက်လိက်−၁၉
၂၀	မုက်လိက်−၂၀
၂၁	မုက်လိက်−၂၁
၂၂	မုက်လိက်−၂၂
၂၃	မုက်လိက်−၂၃
၂၄	မုက်လိက်−၂၄
၂၅	မုက်လိက်−၂၅
၂၆	မုက်လိက်−၂၆
၂၇	မုက်လိက်−၂၇
၂၈	မုက်လိက်−၂၈
၂၉	မုက်လိက်−၂၉
၃၀	မုက်လိက်−၃၀
၃၁	မုက်လိက်−၃၁
၃၂	မုက်လိက်−၃၂
၃၃	မုက်လိက်−၃၃
၃၄	မုက်လိက်−၃၄
၃၅	မုက်လိက်−၃၅
၃၆	မုက်လိက်−၃၆
၃၇	မုက်လိက်−၃၇
၃၈	မုက်လိက်−၃၈
၃၉	မုက်လိက်−၃၉
၄၀	မုက်လိက်−၄၀
၄၁	မုက်လိက်−၄၁
၄၂	မုက်လိက်−၄၂
၄၃	မုက်လိက်−၄၃
၄၄	မုက်လိက်−၄၄
၄၅	မုက်လိက်−၄၅
၄၆	မုက်လိက်−၄၆
၄၇	မုက်လိက်−၄၇
၄၈	မုက်လိက်−၄၈
၄၉	မုက်လိက်−၄၉
၅၀	မုက်လိက်−၅၀
၅၁	မုက်လိက်−၅၁
၅၂	မုက်လိက်−၅၂
၅၃	မုက်လိက်−၅၃
၅၄	မုက်လိက်−၅၄
၅၅	မုက်လိက်−၅၅
၅၆	မုက်လိက်−၅၆
၅၇	မုက်လိက်−၅၇
၅၈	မုက်လိက်−၅၈
၅၉	မုက်လိက်−၅၉
၆၀	မုက်လိက်−၆၀
၆၁	နိဿဲ
မုက်လိက်−၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကျာ်သမ္ဗုဒ္ဓ နာမတုလံ၊ ဟွံမွဲပ္တောံၜတ် အိုတ်သတ်လောကံ၊ သောဘဂဝါ ဗုဒ္ဓအရဟံ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အန္တအန္တံ၊ ဗုဒ္ဓဂုန္နံ အဟံဝန္ဒာ၊ ဍောၚ်ဓရ်ကျာ်တြဲ ဇၟန်ဗၠဲဒွါ၊ ပိဋ္ ကပိ သီုပိပြကာ၊ ဒစာံစှော်လ္ၚီ ကဵုပန်လ္ၚီကၠာ၊ မိက်ဂွံဒ္ဂေတ် လၟေတ်ဒေသနာ၊ မၚ်မွဲဂွံဗၠး နူပဝိဇ္ဇာ၊ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အနန္တအနန္တာ၊ ဓမ္မဂုန္နာ တန္ဒာမိဟံ၊ သၚ်ၜါပြကာ မဟာတုလံ၊ မၚ်မွဲလဝ်ကၠာ သာသၞာဗုဒ္ဓံ၊ သံဃဂုန္နံ အဟံဝန္ဒာ၊ မာတာပိတု ဂုရုပဇျာ၊ ဂုန်မဇၞော်လှဲ လ္တူအဲကၠာ၊ ခါမသၟဟ်စိ တိသုန္ဓရာ၊ မွဲသာ်တိုန်အဵု သၟဟ်ကဵုဂၚ်္ဂါ၊ ဟွံတုပ်သၟဟ်စိ ဂုန်မိမၜါ၊ မဂၠိုၚ်ကုဂုန် အနန္တအနန္တာ၊ ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ လ္ၚောဝ်ကၠာရအဴ။


ဘုမ္မဇဵုရ ရုက္ခဒေဝတဴ၊ အကာသပၠန် မရာဇ်ပန်နှဴ၊ ဗဳနာဲယၟု ဗဳသၞုဗဳသဴ၊ အိန်ဗြီုယီုမာ ဒေဝသွဝ်တရဴ၊ အဲဍိက်ရဴဂဴ ပူဇဴသကာ၊ သ္မိၚ်ဂိတုသ္မိၚ်တ္ၚဲ သ္မိၚ်ဗြဲသ္မိၚ်ကျာ၊ ပၟၚ်ဟေမဝန် သဳဒန်ဂၚ်္ဂါ၊ ဝိသုန္ဓရဳ မနဳခလာ၊ သြဿဝတဳ သဏ္ဍဳမိဒ္ဒြာ၊ လက္ခမ္မဳစိ ဝိနာယကာ၊ အိုတ်ဒေဝတဴကွေံ ဂၠးစက္ကဝါ၊ အဲဍိက်ကလံကၠာ သီုကဵုဒွါပိ၊ ဖဵုကလံရ သရဏစိ၊ ဖဵုကလံအ္စာ ၜါမကဵုမိ၊ ဖဵုကလံအဴ ဒေဝတဴမဂ္ညိ၊ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ လောကဝုတ္တိ၊ သဗ္ဗယဲပၠန် ပကဵုစောန်ကၠိ၊ ဗၞတ်အာယုက်ကၠာ ကဵုမြာသုခိ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ညိ သီုသတိညာဏ်၊၊

မုက်လိက်−၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဆန္ဒလၚ်္ကာ မြာကဵုချပ်မာန်၊ ပါဠိရထ သဗ္ဗနိဒါန်၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပကဵုတိုန်စှ်ေ ကဵုတၟးပ္ဍဲညာဏ်၊ ပကဵုဝိုက်ဝုဲ ပကဵုထုဲကြာန်၊ ကဵုအဲချပ်မာန် ပ္ဍဲညာဏ်ကဝိ၊ ဟိုတ်ကဵုဝါသနာ ပြေၚ်ဏာယတိ၊ ဓမ္မဒါန်အဴ သၟိက်ပူဇဴညိ၊ သၟိက်လလောၚ်ကမြဴ ဓရ်သ္ဍဴမူဏိ၊ လၟေၚ်ဓမ္မ ရထပါဠိ၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်မဂ္ညိ၊ အဲမာဲယှိုဲလေန် ဟေၚ်ဆာဲဖိဖဳ၊ သၟိက်ဇန်လဝ်ညိ ကဝိလၚ်္ကာ၊ သၟက်ကောန်ဂကူ လ္ဂူဓရ်မေတ္တာ၊ ကွိုၚ်ကွုဲဟွံဖေက် ဗ္ဒေက်ဖျဝ်ကာယျာ၊ ဟွံရိုဟ်စရ ရုပ္ပခန္ဓာ၊ သွက်ဂွံဗှ်လောဲ ဆန်ဗွဲလၚ်္ကာ၊ ယၟုလိက်ကီု ပိုဲဟီုကဵုကၠာ၊ ကဵုဂွံပြာထာ လိက်မာတၚ်္ဂ၊ ကာလၜတ်ၜတ် ဗောဓိသတ္တာ၊ ဟံၚ်ပြာ်ရဲတဳ ပ္တိတ်ဝဳရိယ၊ ၜိုတ်လွဳဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဒဵုဒဴနိဗ္ဗာန် ပြာ်ဟွံမာန်ရ၊ ဂလာန်သာ်ဂှ် တွံအဂါမ၊ ပိုဲဟီုကဵုရ က္ညကၠၚ်ညိကၠာ၊ မိၚ်ဂွံဒှ်မ ဗိဇ္ဇဆက်အာ၊ မိၚ်ဂွံဂၠာဲဟေန် ဒက်ဂြေန်စိတ္တာ၊ မိၚ်တုဲဂွံလွဳ ပါရမဳမြာ၊ မိၚ်မၚ်မွဲဒး ကြဗၠးဒက္ခာ၊ ယဝ်ဂွံမိၚ်လဝ် ဓရ်သမ္ဗုဒ္ဓါ ကြဴတုဲမွဲဝါ မြာသုခညောန်၊ လိက်ဇၟန်ဗၠဲ ကာအဲဆန်၊ (၁)သက္ကရာဇ်ကီု ပိုဲတိတ်ဟီုပ္တန်၊ သုညနဝ ဒွါရဨကန်၊ ဖဝ်ရဂိုန်စိ ပိမံက်ပြဲလောန်၊ အာဒိုတ်ဒှ်တ္ၚဲ ပ္ဍဲစှ်ခၞောန်၊ နက်သတ်ဟီုတွံ ဒှ်ၜါစှော်ပန်၊ မူဒၞာဲဂွံဆန် သန္ထာန်ဒေသ၊ ကိုပ်အဒိကၠာ ယက္ခာဒဳပ၊ ကံခၟိုၚ်အဴ ကြဴခုတ်နာမ၊ မုဟ်ရိုတ်ဍောတ်ကွာန် ဋ္ဌာန်ဂှ်မူလ၊ သ္ၚိဇိုၚ်ဍာန်ကၠာ ဖျာဗေသဇ္ဇ၊ ကရောံသွံဂဥုဲ တုဲဂွံဆန်ရ၊ ထံၚ်လဝ်သောတ တ္ညကၠုၚ်ညိအဴ၊ လၟိဟ်ဍုၚ်ဇၞော်အဴ စှ်တြဴရ၊ ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ် ၜိုဟ်သိုဟ်လောန်တဴ၊ ဒဵုဗိုၚ်လဝ်ပၠန် ဆုဒုန်ဍိုပ်ဍဴ၊ သဝ်ဇဝ်ပေၚ်ရ သီုသၠသီုပ္ကဴ၊ အဒေါဝ်ဂှ်အဴ မဒှ်ဂၞဴဍုၚ်၊ ကၟာပ်ပိထပ် ညဳညပ်သဝ်သၠုၚ်၊


မုက်လိက်−၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အကြာဂှ်ပၠန် ၜံက်ကၠောန်ခါဲကြုၚ်၊ တြၚ်ပန်ကၠာ လုပ်အာတိတ်ကၠုၚ်၊ သတြုဂြိုဟ်စာ ဂွံဒၞာဒုၚ်၊ ပ္တိုန်ကၟာၚ်ဍုၚ် သၠုၚ်သဝ်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ သၠဲဍုၚ်ရော ပိယောဇနာ၊ ပန်ကၠၚ်ဒးရး တပ်တးညဳသာ၊ အပ္ဍဲဍုၚ်ဟေၚ် ပြုပြေၚ်နာနာ၊ ဥဒျာန်ဍုၚ်စိ ဘိသေဓနန်၊ ပြာသာဒ်အဆံၚ် ညံၚ်ဝေဒယန်၊ ဂ္ညိဂ္ညာတ်လဝ်ကွေံ နဂၠးထဝ်သြန်၊ ဗြံက်ဗြပေၚ်တဴ ပ္ကဴသၠဇာဗြောန်၊ ဂးပြာသာဒ်နန် စိစောန်ပြေၚ်ဖျဳ၊ အဆံၚ်ဂၠိုၚ်သာ် ဂၞကျာ်ဒေဝဳ ဗၞတ်လၟိဟ်တုန် မသုန်ကၠံညဳ၊ ပြပြေၚ်လဝ်သၟတ် နန်ကၠတ်ကျာ်သြဳ၊ လျးထဝ်ဖၞောတ် လျးမတ်လလဳ၊ ပ္ကဴဒုၚ်ဗွုတ် ပါန်မုတ်ပါန်ခဳ၊ လျးရတ်လလဳ နန်ဒေဝဳဗြဴ၊ မှောၚ်မှနၚ်စၚ် လဗၚ်ဖက်နှဴ၊ ဇၞော်ဇၞော်ဍောတ်ဍောတ် သ္ၚိကၠတ်ကၠံပ္ကဴ၊ တိုက်အမာတ်စိ သ္ၚိသၞာဲဒဴ၊ သေဏၚ်္ဂအဴ သ္ၚိသၞာဲဒဴ၊ တိုက်လွဟ်ပၠန် ကောန်ပၞာန်မွဲသာ၊ တိုက်ကၠိက်ယာတ်သွံ တိုက်ဇွောံအဟာ၊ တိုက်ဖံမန်ဒိုၚ် ဗာတ်ကိုၚ်သီုခရာ၊ ဆာၚ်မံၚ်လဒု ဗရုကြဵုဇာ၊ တိုက်ကဵုတိုက်ဗ္ဂါ ဟာန်ဇာစိစောန်၊ ရုၚ်ကဵုရုၚ်ဟေၚ် ဝၚ်ကဵုဝၚ်ခၠန်၊ ရုပ်ချေံရုပ်စိၚ် ရုပ်သၟိၚ်ကုတ်ဒန်၊ သ္ၚိကဵုသ္ၚိဂၠောဲ ဗၚ်ဗွဲလီုဝန်၊ ဓမာတ်ရဲဖျာ တမ္ၚာလုလန်၊ ဂၠံၚ်ကဵုဂၠံၚ်ဗျာၚ် ဇၟာပ်သွာၚ်ဒိုဟ်ပန်၊ တိုက်သေဋ္ဌဳပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ ဂြပ်ရတ်ထဝ်သန် ဟွံတီနန္တာ၊ ဍုၚ်သ္အာၚ်ရောၚ် ဟွံဂံၚ်ပ္တောံၜါ၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် အာကၠုၚ်ဟောဒြာ၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် ဍိုက်ကွဳမွဲသာ၊ ညံၚ်ဂြုန်ဇက်ဂၠောဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကၠုၚ်အာ၊ ဆာဲရာၚ်သ္အဳဗ္ဂါ ကၠုၚ်အာလီၜန်၊ စရာဲဍုၚ်ကၠာ ရာဇာဂြိုဟ်ပၠန်၊ ယဝ်ရချူအာ သၠရိုတ်တာအောန်၊ ချူကှ်ေဟွံအိုတ် လၟေၚ်ပိုတ်ဗျဥ်၊ ဗၞတ်ဆညိည ဟီုပၠလက်သန်၊ လၟေၚ်ဍုၚ်ပၠန် တန်လဝ်ကၠာရ၊ . . . . .။


မုက်လိက်−၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လၟေၚ်ဖဵုဂုန် တွံပၠန်ဂတ၊ ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ် ၜိုဟ်သိုဟ်ကာယျ၊ သၟိၚ်ဘိမ္မသာ မဟာရာဇာ၊ တၠက္ဍိုၚ်သန် နန်ဘိသေခ၊ ဂကောံဍုၚ်အဴ စှ်တြဴရ၊ ဍုၚ်ဝွံပဋ္ဌမ ကျာ်တြဲတ္ညတန်၊ သၟိၚ်ဘိမ္မသာ သဒ္ဓါပြဲလောန်၊ သိုၚ်လဟဵုလဝ် ဘာထဝ်ဘာသန်၊ ဘာဝေဠုဝန် သီုကွန်စိစောန်၊ ကဵုဒါဂၠိုၚ်သာ် တ္ညကျာ်နိမန်၊ ကျာ်သီုအရှန် တ္ညတန်တဴရ၊ ပ္ဍဲမမံၚ်စိ ပိတ္ၚဲဂတ၊ ကြိုက်သၟိက်ကဵုဒှ် တွံဒေသ၊ မၞးၜါပၠန် ကွးသန်ဇဲယ၊ မွဲဂးယၟု ဥပတိဿ၊ မွဲဂှ်တုန်ရော ဂးကောလိတ၊ ဟွံစှ်ေစိုတ်ရ ပြဝအ္စာတဳ၊ ဓရ်မစုပ်ကၞတ် ပ္တိတ်ဓတ်ဂၠာဲလွဳ၊ အလုံဍုၚ်ရး ဟီုဂးဂၠာဲသ္ၚေဝ်၊ ဟွံဂွံဆဵုသၟတ် စံၜတ်ဂၠာဲဇဳ၊ ဟွံဂွံဆဵုအဴ ကၠေၚ်စဴအနဳ၊ ပ္ဍဲလုပ်ဍုၚ်ဂှ် ညာတ်ဒဒှ်အရဳ၊ ကၠုၚ်အာတ်ပါန်ယဵုတဲ ဓဝ်မပြဲဂ္ညိ၊ ဖျေံက္ဍိုပ်လ္ၚောဝ် ကၞိပ်လျောဝ်တိ၊ ခါဂှ်ထေရ ဟွံလဇညိ၊ ထေအဿဇိ နကြိတွံကဵု၊ ဗၞတ်ၜါဂါထာ ဟွံခြာဒစဵု၊ ဥပတိဿ တၠကုသဵု နဲလ္ၚီကွေံ တီကၠးလၚ်ပြဵု၊ မကၠိဂွံကၠာ သောတာပတ္တိဖဵု၊ မိပ်စိုတ်ပူမှ် တဲစရှ်ယဵု၊ စ္ဍးစဴတုဲအဵု ဟီုကဵုအ္စာ၊ ယွံလေဝ်တိက္ခ တၠဒါယကာ၊ ချိုန်လၟုဟ်အဲ လန်ထဲကၠုၚ်အာ၊ ဓဝ်မစိုပ်သိတ် လအိတ်ရှ်သာ၊ အဲဂွံမိၚ်ရ နသောတဒွါ၊ ယဝ်နွံဂၞပ် ပချပ်စန်စာ၊ ညံၚ်ပိုဲဂွံအာ ဋ္ဌာန်ဘာကျာတြဲ၊ သန်ဇဲယကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ ယွံလေဝ်ကွးအဲ၊ ရာဇာဂြိုပ်ကၠာ အ္စာဆအဲမွဲ၊ ချိုတ်လဝ်ကဵုချိုတ် ဒဵုလ္အိတ်သ္ကန်ဒဲ၊ ပကွးကျာ်တြဲ အဲအာဟွံမာန်၊ ဥပတိဿ တွံနကယျာန်၊ ယွံလေဝ်အ္စာ ပသၚ်္ကာကြာန်၊ ဓဝ်အ္စာတွံ ဟွံဒှ်ဂလာန်၊ ရုပ်နာံဟွံပၠိုတ် ဟွံပိုတ်ဝိညာဏ်၊ တွံဓဝ်ကေတ်လာပ် ဇၟာပ်ဍုၚ်ဇၟာပ်ကွာန်၊


မုက်လိက်−၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကၠတ်စမဒါန် ဂလာန်အ္စာတွံ၊ ဂွံစသုၚ်ဖဲ ပ္ဍဲချိုန်လၟုဟ်၊ ဒ္ဂေတ်အာကြာန် နိဗ္ဗာန်ဟွံဒှ်၊ လံညိဗျုအာ ဇရာဟွံရုဲစှ်၊ တာပိုတ်ကၞတ် လာဘဇတ်ကှ်၊ ဒုက္ခမတ်ဇျဟ် ကြဴဒှ်ရအ္စာ၊ တဳသန်ဇဲယ ဟွံဂွံညှာတာ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ကွးတံညံၚ်အာ၊ မၞိဟ်ဒိုဟ်ဓီုလောန် မၞိဟ်အောန်ပညာ၊ ကၠုၚ်ကဵုအဲရ ဍေံပရှ်သာ၊ မၞိဟ်နွံပညာ အာကဵုကျာ်တြဲ၊ မၞိဟ်ဍေံအောန်ညာဏ် ကဵုဒါန်ကဵုအဲ၊ လာပ်အဲဟွံပိုတ် ဟွံအိုတ်ကြဴတဲ၊ ကွးတံပဂွိၚ် တြဴဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ကွးတံညံၚ်အာ အာပနိဿဲ၊ ကံအဲကဵုအဲ ပကော်ဂြဲရ၊ မိၚ်တုဲလ္အိတ် ဥပတိဿ၊ ညးၜါတုန်ရော သီုကောလိတ၊ သီုညးၜါပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ သၟိက်ဂွံတိတ်အာ ဘာမှာဗုဒ္ဓ၊ သ္ပိုၚ်လ္တက်ရ တၞဟ်နယကြာ၊ ကွးအ္စာတဳ မဂၠိုၚ်သ္အဳဗ္ဂါ၊ ဗၞတ်မသုန်ကၠံ ဂကောံရဲသာ၊ ဒှ်တိုန်ဂြုက်ဂြေက် သၟိက်ဗက်ညးၜါ၊ ညးညးအဲအဲ ကွာ်ဂၠောဲဗက်အာ၊ အဏံဘာအ္စာ ပၟာသုသာန်၊ လ္ၚုကှ်သံၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံမာန်၊ အ္စာတဳဂရေက် ဒြေပ်ဗက်ဂစာန်၊ ဒြေပ်အာသီုဓတ် လောတ်အဒေါဝ်ဍာန်၊ ကွးကလေၚ်ရံၚ် ဒှ်စံၚ်ခလာန်၊ က္တဵုဒှ်ဇြဟာန် ဆာန်ဍူအ္စာ၊ မၞိဟ်ကဝက်ဟေၚ် ကလေၚ်စဴအာ၊ ကဝက်အာကောံ ကရောံညးၜါ၊ ကွာ်အာမွဲဟာန် အာစိုပ်ဋ္ဌာန်ဘာ၊ ကောံရေၚ်သ္ကံ ဂဇံညဳသာ၊ ယဵုတဲဟောဒြာ ဝန္ဒနာရ၊ အာတ်ပါတ်တိုန်အဴ ယွံသ္ဍဴလောက၊ သၟိက်ဂွံခမဳ လွဳဓတ်သဳလ၊ ကြၚ်ကၠုၚ်စိုပ်ကွေံ ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ၊ နမေတ္တာဇဴ ဖ္အောဝ်လဴဂတ၊ သၟိၚ်သၚ်တၠဳ တ္ညခၞံညိအဴ၊ ကျာ်အ္စာဗြီု သီုလျးတြဴ၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဂွံညာတ် ပတ်ပဳတိဇဴ၊ ကျာ်သၟိက်လလောၚ် ဍောၚ်ဓဝ်ကမြဴ၊ ပါဠိပဋ္ဌမ ရထဖက်နှဴ၊ လၟေၚ်သုတ်ဇာတ် နိပါတ်ဗွဲကြဴ၊ ညံၚ်ရဴဍောၚ်ပ္ကဴ ကမြဴဓဝ်ဂှ်၊ ကွးတဳရေၚ်ဗဂါ ၜါကၠံမသုန်စှော်၊


မုက်လိက်−၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဓဝ်စှ်ေစိုတ်တုန် အရှန်ဂွံဒှ်၊ ဥပ္ပတိဿ ကောလိတသၟဟ်၊ ၜိုန်မိၚ်အိုတ် စရိုတ်ကၠိုက်ကၠဟ်၊ ညးၜါညဳသၟဟ် ဟွံဒှ်အရှန်၊ မူဟိုတ်မ္ဂး ဟီုပျးလက်သန်၊ ဟိုတ်ပါရမဳ လွဳလဝ်ဂၠိုၚ်လောန်၊ ညးၜါကြဴဒှ် ဓယှ်တန်တန်၊ ဟိုတ်ဂှ်လဇ ဗွဲဂတတုန်၊ ညးၜါသၟဟ်န် ဇၞော်လောန်ပါရမဳ၊ ဥပ္ပတိဿ ဇၞတ်မပလွဳ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်ပၠန် ဟွံဗၠန်ဟွံချဳ၊ ဗၞတ်စှ်သုန်တ္ၚဲ နဲအိန်တက္ခဳ၊ ကၠေံစိုတ်ပၟဝ် ဓဝ်သၟိၚ်ခမဳ၊ ဇၞတ်မလွဳ ဒှ်အရဳပၠန်၊ ဂးကောလိတ ညးတၠအစောန်၊ ဗၞတ်ထပှ်တ္ၚဲ ကြဴတဲဒှ်အရှန်၊ သီုညးၜါရ တေဇပြဲလောန်၊ ဓယှ်က္ဍၚ်က္ဍီု အိုဿီုဒိုဟ်ပန်၊ ကျာ်မဂၠိုၚ်ဂုန် ဒေါဝ်အရှန်ကၠာ၊ ဥပ္ပတိဿ ကျာ်မပြထာ၊ ကွးသတုံရ ဓမ္မအစာ၊ သာရိပိုတ်ကၠာ မြာကျာ်ခုတ်ပ္တိုန်၊ ဂးကောလိတညး ညးတၠအစောန်၊ ဒေါဝ်အရှန်ကၠာ ကျာ်ပြာကတ်ပၠန်၊ ဒှ်ကွးဇွိမွဲ မပြဲလောန်သန်၊ မုဂ္ဂလာန်ပြဲ ကျာ်တြဲခုတ်ပ္တိုန်၊ ဣဒ္ဓိဗလပၠန် အစောံပြာထာ၊ ဂွံဓဝ်တုဲကီု သီုကဵုညးၜါ၊ ညာတ်ဓဝ်နိဗ္ဗာန် ဆာန်ဍူအ္စာ၊ သၟိက်ကဵုတိတ်ဗၠး နူပးဝိဇ္ဇာ၊ ၜိုန်ကော်ခဴရ ဟွံပကေၚ်ကာ၊ သီုကဵုညးၜါ ချပ်ပိုၚ်ခြာရ၊ ပိုဲဟိုတ်ဒှ်ကွး ဟွံဝးဓဝ်မၞ၊ ကျာ်မဂၠိုၚ်အသဝ် ယဝ်ဂွံဆောံမ၊ နဣဒ္ဓိသၟတ် ကၞတ်လောက၊ ဍဵုဍိုက်ဟီုဝေတ် ဖေက်ဒးကေတ်စ၊ ကသပ်ဝွံဂွံမြာ အ္စာသန်ဇဲယ၊ ချပ်တုဲဟေၚ်ရ လ္ၚောဝ်ပါဒပၠန်၊ ယွံကျာ်ဂမျိုၚ် ပၞာၚ်တိုၚ်တ္ကံပန်၊ တဳသန်ဇဲယ မူလပြာပ်ညောန်၊ အဒိကိုပ်ကၠာ အ္စာခုတ်ပ္တိုန်၊ ဟိုတ်နူသာ်ဂှ် ဂၠာဲချပ်ဗှ်ရန်၊ ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး သ္ဍးကိလေသန်၊ ကျာ်သ္ဍဴတ္ကံပန် ဝေတ်ဗ္တောန်ညိအဴ၊ ကျာ်တဲနာဲညး တၠလျးတြဴ၊ ခါဂွံမိၚ်ဒး တရးဝိတှဳဇဴ၊ အတိက်ကာလ ဘဝဗွဲကြံ၊ ကေၚ်ဂွံဝေတ်လဝ် ဖအောဝ်လလဴ၊


မုက်လိက်−၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
နွံဟွံမွဲဟာ ဗ္စာရံၚ်တဴ၊ အဒိတံအဴ တရံသ္ၚောဲခြာ၊ နညာဏ်ဒိပ်ဟေၚ် ဂြၚ်ရံၚ်ညာတ်အာ၊ တုဲကျာ်ဟီုဂး ယွံလေဝ်ကွးၜါ၊ သန်ဇဲယကီု သီုဒါယကာ၊ အဲဟီုဝေတ်အဵု ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုဝါ၊ ဘဝအတိက်ကၠာ ဂၠိုၚ်ဝါရမၞး၊ ရိုဟ်မဒှ်ကောံ ကရေအဲညး၊ ဓဝ်မဂၠိုၚ်နဲ ၜိုန်အဲဟီုပျး၊ မၞဗိုန်ဇၟံ ဍေံတံဟွံဝး၊ ယိုက်လဝ်ဇၞောန်မာန် ကယျာန်ဟီုဂး၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ သ္ဇက်ဂးနွံဟာ၊ သာရိပိုတ်ရ တေဇပြဲဖါ၊ မုဂ္ဂလာကီု သီုကဵုညးၜါ၊ မိၚ်ကျာ်ဟီုပျး တၟးစိတ္တာ၊ လၟေၚ်သာဒက ဘဝတမၠာ၊ သီုကဵုညးၜါ ခါဂှ်အာတ်ပါန်၊ ယွံကျာ်မဂ္ညိ ပလိုဟ်ဗောဓိယာန်၊ ကိုပ်အဓိရ မူလဂလာန်၊ ၜိုန်ဝေတ်တဴကီု ဟီုဂးဟွံမာန်၊ လၟေၚ်ဓဝ်ဂှ် တွံကဵုနိဒါန်၊ သၟိက်ယဵုဒုၚ်အိုတ် ပၠောပ်စိုတ်ဝိညာဏ်၊ က္တဵုဗဒှ်ဇြဟာန် ဆာန်ဍူယတ်သဒှ်၊ ပိုဲဍိက်တံကီု သီုညးတၞဟ်၊ သၟိက်ဂွံမိၚ်လဝ် ဍောၚ်ဓဝ်နွံရှ်၊ တၟေၚ်ဓဝ်ဂှ် တွံပၟိၚ်ညိအဴ၊ သၟိၚ်သဳစန်ဂြ နအနုဘဴ၊ ဂါံဍိုက်ကွဳသန် ဗ္ဂန်သိန္ဓဴ၊ အရံၚ်သာ်ကၟု သ္ဇုၚ်ဂွုၜတ်သဴ၊ ဂၠးကာသအဴ ဂၠိုၚ်တဴကျာ်သြဳ၊ နက်သတ်တာရာ ကျိုၚ်လှာပေၚ်ညဳ၊ ပၠေဲပၠေဲပၠဴပၠဴ ဖျဴဖျဴဖျဳဖျဳ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် ပေၚ်ပြောဲဝိထဳ၊ လျးကဵုလျး တၟးဗ္ဂဳ၊ တူဂၠံဝိထဳ ပေၚ်ဇဳရေၚ်ဗ္ဂါ၊ လ္ၚဵုဂှ်ပျးသဲ ဗွဲဒိက္ခိဏာ၊ လ္ၚဵုဂှ်ဍောတ်ဇၞော် ပျးညတ္တရာ၊ လ္ၚဵုကောံကလောံ ပ္ၚောံအမ္ဗာ၊ အရံၚ်ဗြာဗြာ ပျးအာတ္ကံပန်၊ ပျးတဴဟွံပိုတ် တရိုပ်စိုတ်ဇန်၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ ကၠုၚ်အာလဆန်၊ ဂွံညာတ်ရေၚ်သ္ကံ၊ မုဂြံလီုၜန်၊ မိပ်တဴစရိုတ် အဵုဇိုတ်ပူဗန်၊ အိုဿီုတ္ကံပန် ဗၞုဟ်သၟိၚ်စန္ဒြာ၊ ကျာ်သ္ဍဴဇမ္မု သၟိၚ်ဂိတုပၟာ၊ ဓဝ်ကျာ်နာဲညး လျူသာ်လွာ၊ အရံၚ်ဒးရး တၟးစက္ကဝါ၊ သၚ်မတုပ်သၟတ် နက်သတ်တာရာ၊ ကမြဴဓဝ်ပၠန် စိုတ်ဇန်လိုက်ဗာ၊ ရေၚ်တၠုၚ်ဏာ မြာစိုပ်နိဗ္ဗာန်၊


မုက်လိက်−၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကျာတၠဳဂှ် ဂၠိုၚ်တေဇဥာဏ်၊ ဂြၚ်ရံၚ်တီလောဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲသန်ဋ္ဌာန်၊ သၟိက်တွံကဵုပၠန် အရှန်မွဲဟာန်၊ လၟေၚ်အၚ်္ဂ ဓမ္မနိဒါန်၊ ဝေတ်ဗော်တဳဟေၚ် ပရေၚ်ဂလာန်၊ ကျာ်တၠဳဇျာန် နညာဏ်တွံရ၊ ယွံအရှန်တံ ဗိုန်ဇၟံညာဏ၊ သၟတ်ကလၚ်ရောၚ် ထံၚ်လဝ်သောတ၊ အတိက်တေံပြဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲကာလ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ ခုတ်ပ္ညဳနာမ၊ ဨကရာဇ ဗြမ်မရာဇာ၊ ဒးရးစိစောန် ပိုၚ်နန်ထာၚ်သွာ၊ မိပ်ဇြိပ်ရာၚ်ဆာဲ စရာဲဘောဂါ၊ ဂကူဗၞးပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ ရှ်ေသှ်ေမှာဗြီု မသ္တီုဘာသာ၊ မဇၞော်ဂကူကၠာ မဟာသာလ၊ ဟိုတ်ဂကူသွံ စွံဓဝ်မၞ၊ ညးသ္အာၚ်ဂှ် ညံၚ်ဟွံသၟဟ်ရ၊ ဟွံပဆောယျာ ကၠုၚ်အာရောံဆ၊ ညးသ္အာၚ်ဂှ်ဗတ်ဍုန်ပုၚ်သွ၊ ဟွံဒုၚ်စဟေၚ်ပါဲဝေၚ်စၞ၊ ဟိုတ်ဂကူရဒှ်မၞကီု၊ မဟာသာလ ရဲခစဗြီု၊ ဗၞးဝွံရ တေဇက္ဍၚ်က္ဍီု၊ မဂၠိုၚ်ယဿပတ် ဒြပ်ရတ်မသ္တီု၊ ဒစာံစှော်ကိုတ် တော်ဂိုတ်စိုန်သ္ကီု၊ ဗော်ဗၞးတံကီု အိန်သွီုအိုတ်အာဲ၊ ကၠံသွဝ်ဂူဗ္ၚ သဗ္ဗဂၠိုၚ်ဒၞာဲ၊ ပြေၚ်ဂၠံစိချေံ ပေၚ်သ္ဂေဟ်တက်နှာဲ၊ ကွဳဍောတ်ကွဳဇၞော် ပေၚ်ဗြော်စရာဲ၊ ဥဒျာန်ပ္ကဴကၠံ ဍိက်တံၜှ်ကွာဲ၊ မဂၠိုၚ်ပိုန်စရာဲ ဂၠာဲဟီုရောမာန်၊ သိုက်လှိၚ်တဴဟေၚ် ၜိုဟ်စိုတ်ရေၚ်ကာန်၊ လ္တူလွဳမာန် မဒါန်တမၠာ၊ ဗၞးဗြဴပၠန် တန်အာဂဗ္ဘာ၊ နူတန်ဂဝ်ဗက် မသက္ကုခြာ၊ ဟွံက္တဵုဒှ်ယဲ ဘဲဝေဒနာ၊ စဟာပ်မၚ်မွဲ ဋ္ဌာန်သ္ၚောဲဟွံအာ၊ မၚ်မွဲဇကု အမှုဇြိုၚ်သာ၊ မၞတ်ဓမ္မတာ ဟွံခြာဟွံညန်၊ ဒစိတ်ဂိတု ဂွံသၠးဂဝ်ပၠန်၊ ဂွံကောန်ဗြဴမွဲ ရုပ်နဲညးသောန်၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ်ရ ဂွံလာပ်ထဝ်သန်၊ သေဋ္ဌဳမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ပူဗန်၊ လညာတ်ဝွံပြဲလောန် မ္ၚဵုတန်ဒှ်ရ၊ ဂးဣၚုဟ်ကွေံ ဗၞးသာလ၊ ကော်နၚ်အ္စာ မဟာတိက္ခ၊ ထ္ၜုတ်တၟာဲ ဇိုန်ကွာဲသက္ခ၊ ပ္ဍဲကောန်ဗြဴဍောတ် ကဵုခုတ်နာမ၊


မုက်လိက်−၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အ္စာဂှ်ရ တော်ဆသ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ သၟတ်ဝွံသၟတ် ရုပ်ညံၚ်ရဴနှံၚ်၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲဝွံအသဝ် ထတ်သန်လုပ်ကၠံၚ်၊ တော်ဂိုတ်ဂၠိုၚ်နာဲ စရာဲဇဳဂၠံၚ်၊ လညာတ်ပြဲအဵု မ္ၚဵုမၚ်္ဂလံ၊ အ္စာတော်ရံၚ် ဇဳဂၠံၚ်ဗိုတ်ပိ၊ နက်သတ်ဟေရာ စဂ္ဂတာမဂ္ညိ၊ ယးမတ်ၜါပြဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲသုခိ၊ တံကၞောတ်ရောၚ်ပြဲ အဒေါဝ်ဂှ်ဘဲမြိ၊ ၜိုန်ဒိုက်စိုတ်ကွေံ ဗၠးလီုဇိဝိ၊ အ္စာခုတ်ရ နာမဗၠးဗျိ၊ ဒိဋ္ဌိဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဗၞးဂှ်ဂွံမိၚ် ကွိၚ်ပါၚ်အ္စာ၊ အိုဟ်တၟိုဟ်စိုတ် အဵုဇိုတ်လာံတာ၊ ထဝ်သန်ဍိုပ်ဍဴ ပူဇဴအ္စာ၊ ဇိုန်ကဵုလက်ဆံၚ် လ္ၚောဝ်ပလံၚ်ဏာ၊ ချိန်ဂှ်အ္စာ တ္ညစဴအာ၊ မၞးသေဋ္ဌဳကၠာ မဟာသာလ၊ မၚ်မွဲမြိမြန် ဖန်ဖက်တော်ဆ၊ ကော်ဍိက်တြုံဗြဴ လွဳတဴခယျ၊ ဗၟဴဖျီုဖအံ မုံဂြံကဵုပ၊ ဝတ်ဗြဴတံရ ထဒၟမၚ်မွဲ၊ ဍိက်ဗြဴတံကီု အိုတ်ညးအဲလွဳ၊ ဖျီုဖအံ ဆံလံတက်တဲ၊ နနဲသာ်ဂှ် ရိုဟ်ဒဒှ်တ္ၚဲ၊ ဇၞော်တိုန်ဖေါၚ်ၚ် ညံၚ်ဒကောၚ်ဗၠဲ၊ မသက္ကုယဲ ဘဲဝေဒနာ၊ ကြဴဂှ်ဟွံလံ ဂဇံဂမာ၊ ဟွံမွဒဒဒိုက် ဗြဴသိုက္ခမာ၊ ဒါန်အတိက်ရောၚ် ထံက်ပၚ်ဍံၚ်သွာ၊ ညးဒးမုံဂြံ ဆံလံလာံသာ၊ လံညိဇၞော်အာ တီဝေါဟာပန်၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု ဟွံမိက်ဆဵုပၠန်၊ ယဝ်ဒးမိၚ်ညာတ် သ္ၚာတ်စိုတ်က္ဍန်၊ ဟွံကဵုမိၚ်ညာတ် မာတ်ဒဝ်တန်န်၊ စွံသတိဟေၚ် ဟွံကဵုဝေၚ်ခၠန်၊ အိုဿီုဒိုဟ်ပန် ဗိုန်ညန်မၚ်မွဲ၊ သေဋ္ဌဳတြုံဗြဴ ဗဴလဇမ္ၚောဲ၊ သဳမုနော်တြ ဝေါၚ်သတပ်ဂၠောဲ၊ ထိုၚ်သးထဥ ရုရုညံၚ်ပေါဲ၊ ကဵုတဴခၟ ဝေါၚ်သနတဲ၊ မိပ်စိုတ်ဟွံဟဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကၠုၚ်အာ၊ ဒါန်အတိက်သၟတ် ဝတ်ဓမ္မတာ၊ ဇၞော်တိုန်ဖေါၚ်ၚ် ညံၚ်ဍောၚ်ထာၚ်သွာ၊ ဗၞတ်အယုက်အဴ စှ်တြဴအခါ၊ ရုပ်သာ်ဂဥုပ် ညးဟွံတုပ်ၜါ၊ အလုံဍုၚ်ကၠာ ပြာကတ်ဒယှ်၊ တုပ်အဇပ္ကဴ မောဝ်နှဴဒိုဟ်စှ်၊ အမြာဲမောဝ်ပ္ဍး ထိုၚ်သးကဴဂှ်၊ ဒှ်တိုန်ခဵုခါတ် ညာတ်သၟိက်ဂွံၜှ်၊


မုက်လိက်−၁၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အလုံဍုၚ်ကၠာ မေတ္တာက္တဵုဒှ်၊ ကောန်ဝုတ်ဗၞးဂှ် ဓယှ်ရုပ်ဗြဴ၊ ကောန်သေဋ္ဌဳသ္အာၚ် တၟံပါၚ်ဂၠာဲလဴ၊ တၟံညးအဲ နတဲဇန်ပ္ကဴ၊ ဗလးကလုတ်အဵု ကဵုကၠုၚ်ပူဇဴ၊ ညးညးအဲအဲ ရိုဟ်တ္ၚဲဖက်နှဴ၊ ကလုတ်တံဟေၚ် ဂွဒးကလေၚ်စဴ၊ မနသၠုၚ်အဴ ကောန်ဗြဴသေဋ္ဌဳ၊ ပ္တေဟ်လဝ်ဗိုန် ပိုန်ရုပ်ကျာ်သြဳ၊ ဗတ်ဟီုလှေံလှန် ဟွံဗၠန်ဟွံချဳ၊ ကၟာဲဂၠိုၚ်တောၚ် ဟွံရံၚ်ဟွံသ္ၚေဝ်၊ ဂလာန်အိုဿီု ဟီုထောံဓရဳ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ လွဳဓဝ်မန၊ ညးညးအဲအဲ ဟွံဂွံမွဲရ၊ ပ္ကဴၜိုန်ဍေံဂေါဝ် မြမောဝ်ပသ၊ ညံၚ်ဗီုသာ်ဂှ် သၟဟ်ပၟာဏ၊ ဗတ်နွံမေတ္တာ ယဝ်အာဒးဂွ၊ ဟွံဂံၚ်မွဲရ အိုတ်ဒေသဍုၚ်၊ ရုပ်ဂေါဝ်ကွေံရ ဟိုတ်မနသၠုၚ်၊ ၜိုန်ရုပ်ဂေါဝ်တဴ ညံၚ်ပ္ကဴဟရုၚ်၊ ပသဂၠိုက်မံၚ် ညးဟွံဂံၚ်ဆုၚ်၊ ကောန်သေဋ္ဌဳဗၠာဲ ကွာ်သာအာကၠုၚ်၊ ယိုက်စၞောန်တဲ ဂေတ်ဂြဲပါဲပုၚ်၊ သၟိက်ဂွံဂဗး ဟီုဂးတက်ၜုၚ်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် ဍုဟ်ဟွံကၠုၚ်အာ၊ မိဒိဋ္ဌဟေၚ် ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကရောံမိမ မနဖြာဖြာ၊ လ္တူပိုန်ဘိုက် တသိုက်ဘောဂါ၊ လ္တူဍိက်ကမၠောန် ကၠောန်ၜိုတ်နၚ်ဏာ၊ နပိုန်အခါ တန်တဴကၠာရ။


လၟေၚ်ဖဵုဂုန် တွံဆန္ဒ ပိုဲချူပျးဇန် ဇၟန်ဝက်ကျ၊ လၟေၚ်မဂ္ညိ ဗောဓိသတ္တ၊ ဟိုတ်အကုသဵု ဇိုန်ကဵုမူလ၊ မက္တဵုဒှ်ရ ဋ္ဌာနဍုၚ်ဂှ်၊ ဂဗ္ဘာဂမြၚ် ကြၚ်ကၠုၚ်က္တဵုဒှ်၊ ညးပမၞိဟ်ယုတ် ခါဲဒုတ်ညးချဟ်၊ ဍုဟ်ဒၞာဲ ညးပါဲရုဲစှ်၊ ဗတ်ညးဍုဟ်ကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပ္ဍဲဂကူဂှ် ကၠုၚ်ဒှ်ဂဗ္ဘ၊ ကံအတိက်ဟေၚ် ချူပြေၚ်နၚ်ဏာ၊ ပါရမဳစိ ဗောဓိသတ်ကၠာ၊ မသက္ကုယဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ အကုသဵုကီု ကုသဵုသီုၜါ၊ ဍေံဇိုန်ကဵုကၠာ သၠးဂဗ္ဘာရ၊ ဗဗွဲဓမ္မတာ ဇၞော်အာလျလျ၊ ရုပ်သာ်ဟိန်ဗိန် ဇိုၚ်သေန်တတ်ဖလ၊ မုက်လးကယေၚ်ၚံက် သီုဗ္စံက်သီုကွ၊ ရာညးညာတ်ဗိုန် ဇအိုန်ဇရ၊


မုက်လိက်−၁၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညးခုတ်နာမ မာတၚ်ဂပၠန်၊ ကရောံမိမၜါ ဂယိုၚ်လမျီုစိ ပိမိကဵုကောန်၊ လၟိုန်တ္ၚဲဟေၚ် ဟွံဂွံဝေၚ်ခၠန်၊ တ္ၚဲသဝ်စဴညောန် သန္ထာန်တာဲဝၚ်၊ တ္ၚဲယးခဵုခါတ် ဂၠာဲအာတ်စဟေၚ်၊ ခၞာတ်ထိုၚ်ရ ထ္ၜကေတ်ဓလေၚ်၊ လၟိဟ်သ္ၚိကၠာ အာတ်ဟွံခြာဝေၚ်၊ လ္ၚဵုညးချဟ် ဍုဟ်မုက်ဓစေၚ်၊ ဆညးကဵုဟေၚ် ယိုက်ဂၠေၚ်တုဲစဴ၊ ရိုဟ်တ္ၚဲအာတ်ရ ဂွံပဗုၚ်ဂၞဴ၊ ဗောဓိသတ္တ တုပ်အဇပ္ကဴ၊ ဗွဲဓမ္မတာ ဇၞော်အာသဴသဴ၊ အယုက်တိုန်ဒှ် စိုပ်စှ်တြဴ၊ မိမဗျုထဴ စိုပ်သဘဴဇရာ၊ ဗောဓိသတ္တ မာတၚ်ဂကၠာ၊ က္တဵုဒှ်ဗဒှ်ကသပ် ချပ်နပညာ၊ ဂုန်မဇၞော်ပြဲ မိမအဲၜါ၊ မဂၠိုၚ်အနန္တ ဟွံကသုန္ဓရာ၊ လၟုဟ်အဲဇၞော် အဲဒးရော်ခၠေဝ်၊ မိမဇရာ ဟွံကဵုအာတ်ရ၊ အဲအာတ်ဗ္စညိ ၜါမိကဵုမ၊ ဟွံကဵုယုတ်တ် ပ္ဍဲဝတ်ပုၚ်သွ၊ ဟွံကဵုဒိုတ်ဝါတ် ဂၠိက်ယာတ်ညိည၊ ဂၠာဲအာညံၚ်ဂွံ ဟွံဒိုအ်ဟွံလဇ၊ ချပ်တုဲဟေၚ်ရ ပ္တီမိမၜါ၊ လ္ၚောဝ်ဒးရး ဂၠးဇိုၚ်ပါဒါ၊ တုဲဟီုတုန်ရ ယွံမိမၜါ၊ လၟုဟ်ကောန်ဍောတ် ထတ်စောံမြက်စာ၊ မိမၜါဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဇရာ၊ ဂုန်မဇၞော်လှဲ လ္တူအဲကၠာ၊ ကဵုကောန်ဂွံခၠေဝ် မွဲဝါညိအဴ၊ မိမၜါဝွံ လၟုဟ်ဗျုထဴ၊ လ္ပဂၠာဲရ စၞအဟာဂၞဴ၊ မံၚ်ပ္ဍဲတာဲညိ မိလ္ပကတဴ၊ ကောန်ဂၠာဲအာတ်ဟေၚ် ဂွံယိုက်ဂၠေၚ်ဖျဴ၊ သွကအဟာဂၞဴ လ္ပကတဴညိ၊ မိၚ်ကောန်ဟီုပၠန် ဒှ်တိုန်ပဳတိ၊ ကောန်ညံၚ်ကောန်အဲ ဟွံမွဲလိုက်ပိ၊ ဟိုတ်ဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်ညးဟီုဗျိ၊ ကောန်အဲဟွံယုတ် ဟိုတ်တီဝတ်မိ၊ ညံၚ်ကောန်ဝွံစိ ဇြက်ဗျိနွံဟာ၊ ဟီုထိုၚ်ဟးကီု သီုမိမၜါ၊ ဝဳတိနရု ဒုၚ်သာဓုကာ၊ ဂးမၚ်တၚ်ဂ တၠပညာ၊ သၟိက်ခၠေဝ်ရော်ညိ ဂုန်မိမၜါ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ အဲမြာကွေံရ၊ ဂးဣၚုဟ်ပြဲ တ္ၚဲယးဂတ၊


မုက်လိက်−၁၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သွက်ကေတ်ထိုၚ်ဟေၚ် ဓလေၚ်ရပ်ထ္ၜ၊ ခၞာတ်တဲမွဲ ကွာ်သဲတိတ်ရ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ဂဇံအာတ်ရ သ္ပရာဒနာ၊ သာဓုသာဓု သာ်ဝွံကဵုမြာ၊ ဖဵုဂွံကဵုရ ပုၚ်သွအဟာ၊ သ္ၚုသီုသှုဲသၠာဲ ဂၠိုၚ်သာ်နာနာ၊ ပိုန်ကၞောတ်ပိုန် သီုကွိုန်ပညာ၊ ရုပ်ကၞတ်ရုပ် ညးဟွံတုပ်ၜါ၊ ဖဵုကဵုဒါန်ကၠာ ကဵုမြာသုခိ၊ ကဵုဂွံဗၠးယဲ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ၊ ကဵုသိုက်လှိၚ်အဴ ပ္ဍဲဘဴဂတ၊ ယဝ်စုတိအဴ ဇၟာပ်ဘဴဘဝ၊ ဋ္ဌာန်အပါဲကွေံ ကဵုဗၠးဒိဋ္ဌ၊ ဍုၚ်သွဝ်မူလ ကဵုစိုပ်ညိအဴ၊ မိၚ်ဒးဆံလံ တၟံတြုံဗြဴ၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ကဵုရ ပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ သၠုဲသၠာ်သီုသ္ၚု ဇဗၠုဗြာတ်က္ၜဴ၊ သီုစေတနာ သီုမေတ္တာဇဴ၊ မာတၚ်ဂအဴ အာတ်တဴညိညိ၊ တဲရပ်ခၞာတ် ဂၠာဲအာတ်ဇၟာပ်သ္ၚိ၊ ယဝ်ဖ္ဍောဝ်ပၠန် ညံၚ်မန်ရသိ၊ မိၚ်ဒးစိုတ်ချဳ ရာသဳပက္ကတိ၊ ဂြပ်နွံကဵုပၠန် ညံၚ်ကောန်ကဵုမိ၊ ဆုဲအာတ်အာညိ သ္ၚိဟွံညန်သ္ၚောဲ၊ မာတၚ်ဂဗိုန် ဖ္ဍောတ်တိုန်သဲသဲ၊ သာဓုသာဓု ယွံလဇုအဲ၊ ယွံဗဴယွံလနော်တြၝဲ၊ ဆာန်ဍူညိရ ဒါနရောၚ်ပြဲ၊ ဒါန်ဂွံနိဿဲ ကြဴတဲဒှ်မ၊ အယုဝဏ္ဏ သုခဗလ၊ ဂွံဍိုက်ပေၚ်တဴ ဇၟာပ်ကဵုဘဝ၊ ပိုန်မၞိဟ်ပိုန်သွဝ် ဗွဝ်သုခ၊ ဋ္ဌာန်အပါဲကၠာ ဟွံဒးအာရ၊ ယွံမိယွံမ သၠးညိရအဴ၊ ဝုတ်တ်ဗၠာဲဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလထဴ၊ သၟတ်တြုံကီု သီုကဵုသၟတ်ဗြဴ၊ ယဝ်မိၚ်ဒးအဴ ကၠုၚ်ကဵုနှဴရဴ၊ သ္ၚုသၠုဲသၠာဲရ ပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ မာတၚ်ဂအဴ ဂွံတုဲစဴအာ၊ ဂၠေၚ်ဖျဴဏာသၟတ် လျတ်သာသာ၊ ညောန်စိုပ်တာဲဝၚ် ဇရေၚ်မိမၜါ၊ ဖျေံဓလေၚ်ရ သဂါရဝါ၊ ဆန်ၜန်တုဲကီု သီုမရောံညှာ၊ လ္ၚောဝ်ဂၠးပါဒါ ခါဂှ်ဟီုပၠန်၊ ယွံလေဝ်ပိတာ ညးၜါဂၠိုၚ်ဂုန်၊ ဒုၚ်ဒါန်ညိရ ပုၚ်စၞဗျန်၊ စွံမေတ္တာပြဲ ပ္ဍဲအဲဍိက်ကောန်၊ ပြေၚ်ဖျဳတုဲသ္အး ဒးရ:ပြဲလောန်၊ ချိုန်လမုဟ်ပၠန် ဒုၚ်ဒါန်ကောန်အဴ၊ ဂမြၚ်ဇၞော်ကၠာ ညးၜါတြုံဗြဴ၊ မိၚ်လဟီုကောန် ဝန်စဝ်ပူဇဴ၊


မုက်လိက်−၁၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မိပ်တဴစရိုတ် အဵုဇိုတ်မှောဝ်ဇဴ၊ ရိုဟ်ရေၚ်ဟီုဂး ထိုၚ်သးကောန်ဂၞဴ၊ ကောန်ပိုဲဝွံအဴ ဒေဝတဴပၟာ၊ ဂၠာဲအာတ်ဟွံလံ လၟုဟ်ဏံရောၚ်အာ၊ ဂွံနၚ်ပြဟ်ရ စၞအာဟာ၊ သ္ၚုသီုသၠုဲသၠာ် ဂၠိုၚ်သာ်နာနာ၊ ၜိုန်ဂြပ်ညးလအိတ် အာတ်ကေတ်လောဲသွာ၊ ညံၚ်ကောန်ဝွံကၠာ ၜါဟွံမွဲရ၊ ထိုၚ်သးကၠာအဴ ကြဴဟာပ်ပုၚ်သွ၊ ဂဇံဒးရး ဂးမာတၚ်ဂ၊ ဍာ်ကြဴတဲပ္ညုၚ် ဍာ်သုၚ်ရပ်ထ္ၜ၊ ဇိုန်ကွာဲကဵုရ တဲမိမၜါ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တၠပညာ၊ ဟွံဂွံလၞုဟ် ပ္ၚုဟ်ဓဝ်သဒ္ဓါ၊ လၟိုန်တ္ၚဲပၠန် ကၠောန်ၜိုတ်နၚ်ဏာ၊ ဖါၚ်ဗ္စရ စၞအဟာ၊ ဟွံကဵုယုတ်မတ် ပတ်ပေါန်လွဳပရာ၊ ဒးအခိၚ်ကၠာ အာဂၠာဲအာတ်ပၠန်၊ အလုံဍုၚ်မွဲ ဂေတ်အာထဲလန်၊ ဆညးကဵုကွေံ ဟွံဂးဂၠိုၚ်အောန်၊ သိုဂၠိက်ယာတ်ကွေံ ဟီုဂးကၠိစောန်၊ ဆဂွံယိုက်ဖျဴ စဴသ္ၚိပြာပ်ညောန်၊ ဗ္စမိမပၠန် အာတ်ကၠောန်လွဳပရာ၊ မိမၜါဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဇရာ၊ နူဇရာစိ ဗျာဓိပြိုက်ဖါ၊ ယဲဂှ်ထပ်လံၚ် လံအာကြံၚ်အာ၊ ရာန်သကိုတ်ရ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဒွံမာရဏ သီုညးၜါပၠန်၊ မါတၚ်္ဂရ စိတ္တကၠိစောန်၊ ညာတ်ဒးဂိုဟ် တက်သိုဟ်ယာံဒေါန်၊ တံဇိုၚ်မိမ ယာံထပူဗန်၊ မိမဒဴထောံ ဟွံဂွံခၠေဝ်ဂုန်၊ လၞီထတ်လောန် တသောန်တသဝ်၊ အဵုတၟံတိုၚ်ဗိုတ် ဒေပ်စိုတ်ဓဇန်၊ မိလၟာဂၞဴ ကၠုၚ်ဒဴထောံကောန်၊ ကၠၚ်ဨကောဝ ဒေသဒိုဟ်ပန်၊ ဟွံမွဲကောဒေံ ကၠၚ်ရစောန်လောန်၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ဒဴထောံကောန်ဟာ၊ အဵုမဂၠိုၚ်ဂုန် သၟဟ်သုန္ဓရာ၊ လၟုံကောန်ဇၞော် ကောန်ဂွံရော်ခၠေဝ်၊ ဟွံလံသွံအဴ မိတံဒဴအာ၊ ထောံလဝ်အောန်မွဲ ညံၚ်ဇြဲဒေါဝ်ဝါ၊ ဟွံမွဲသၞေဟ်သၚ် ပါတဟၚ်သာ၊ အဵုမိမာတာ က္ဍုဟ်ကောန်ဟာအဴ၊ အဵုဓုပ်ပြကာ ယွံလၟာဂၞဴ၊ ကောန်ကဵုဒုဟ် ဍုဟ်လဝ်ကဵုဒဴ၊ ကောန်ဂၠာဲအာတ်ဇွောံ ဂွံတုဲကလေၚ်စဴ၊


မုက်လိက်−၁၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
စိုပ်သ္ၚိဇံသဝ် လ္ၚောဝ်ပူဇဴ၊ လၟုဟ်ဒဴအာ သ္ၚောဲခြာတဴ၊ ယွံလၟာဂၞဴ ဒဴထောံကောန်မွဲ၊ အဵုလၟာဂၞဴ တုပ်ရဴသၟိၚ်တ္ၚဲ၊ ပျးတကံပန် ဂေတ်လန်ဂေၚ်ထဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ဝွံ ရာဟုကၠုၚ်ပျဲ၊ လျးဂၠုထုပ် အုပ်ဒးမတ်ဗြဲ၊ ဒဵုသဝ်ပၠိုတ်အာ ပါသတြုပျဲ၊ ဒဴထောံကောန်မွဲ ကဵုညးပျဲဟာ၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ထောံကောန်ဒဴအာ၊ ဥတုဒးဂွာံ တံသၞာံလဗိုက်ကျာ၊ အကာသဓဇူ ဗြဲဂူဖြာဖြာ၊ ဍာ်ဗြဲလေဝ်ကှ် ကြဴဒှ်မုဟ်ကျာ၊ ဗြဲမတ်ကောန်ၜါ ကှ်ကီုဟာယာဲ၊ အဵုလၟာဂၞဴ ဒဴထောံကောန်ဗၠာဲ၊ ညးနွံညးသိုက် ညးဂွံအိုတ်အာဲ၊ ကောန်ဒှ်ခါဲဒုတ် ဒုဟ်ဂၠိုၚ်ဒၞာဲ၊ ဇကုမွဲအဵု ဟွံမွဲကဵုဗ္ဒာဲ၊ ကောန်ကၠၚ်ညးဂး ဒးပြးနူယာဲ၊ ကောန်ဒးတူလာဲ အဵုယာဲတၠဂုန်၊ အဵုလၟဂၞဴ ကောန်ရဴအှ်ေဒုန်၊ ဗဗုလဟဵု ဂဵုတုဲဒးသုန်၊ ပၠိုတ်တုဲဟုံအဴ ကြဴဒှ်ဗွဝ်ဂြုန်၊ ညံၚ်သာ်ဂှ်ရ ဒုက္ခမဵုရုန်၊ အဵုမိတၠဂုန် ဒဴထောံကောန်ဟာ၊ အဵုမိကျာ်ဂန် ကောန်ဒှ်ပူဆာ၊ လတေံဍာ်ဆၚ် လၟောဝ်ဂၚ်္ဂါ၊ ကျာလေၚ်ကဝ်ပိုတ် သိုက်က်ဇတ်အာ၊ ရမတ်ကောန်ဆက် နူစက္ခုဒွါ၊ ရမတ်ဂၚ်္ဂါ ဇတ်မာန်ဟာအဴ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တၠအနုအဴ၊ နဓဝ်ပညာ ချပ်ဗ္စာတဴ၊ ဇာတိဇရာ ဗျုဓိဖက်နှဴ၊ ဓဝ်မာရဏ ဇၟာပ်သတ်ကျစဴ၊ ဒှ်ဗျုယဲအဴ ချိုတ်အဴဟွံလံ၊ ညံၚ်မံၚ်ညးအဲ တက်တဲကဵုကံ၊ မံၚ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ သိုတ်သာသ္ပံ၊ ဟွံဗှ်ဂၠံၚ်ချိုတ် စရိုတ်စတ္တံ၊ ညံၚ်ဟွံပြးဆာဲ ဟွံလာဲညံၚ်တၟ၊ ကာလဒးချိုတ် စိုတ်ကၠုၚ်ဒှ်ပရအ်၊ အဲလၟုံဏံ ဒှ်ပရံရသွံ၊ ချပ်ဣၚုဟ်သွံ ဂတိဂိုၚ်စွံ၊ သောကဂၠိုက်ဂၠာဲ ဂိုၚ်ဖရာဲထောံ၊ ဟွံကဵုဗၠိုက်ဗၠန် ဟွံကဵုစောန်ကလောံ၊ သောတဆေဝ်ဒဝ် ဓဝ်ရောၚ်ဇၞးဂွံ၊ မာတၚ်ဂသွံ စွံသ္တိတုဲဗ္စာ၊ တုဲသၟိက်ဂိုၚ်ရ ဇွမိမၜါ၊ ကော်ပကောံနၚ် ဂမြၚ်ရဲသာ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် သီုဗော်ပြဝါ၊


မုက်လိက်−၁၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဖန်ဖက်စဳရေၚ် လၟေၚ်အရာ၊ ပြဝေဏဳရ ယိုက်ဇွတမၠာ၊ ပြုပြေၚ်တုဲကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ သၟိက်ဂိုၚ်ဒေပ်ကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ခါဲကတိုၚ်ကၠာ သီုၜါညဳသၟဟ်၊ တိုပ်ဒေပ်ညဳသာ သီုၜါဟွံတၞဟ်၊ ကလေၚ်စဴရ ဒေသဒဒှ်၊ မာတၚ်ဂဂှ် ဂၠာဲဗှ်ဗ္စာ၊ ဗတ်အဲမွဲသွံ ချိုတ်ထောံဂွံဟာ၊ ဇၟာပ်ညးအဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ရ မူဒၞာဲပကာ၊ ခိုဝ်ခိုဝ်ခါတ်တ် ဂၠာဲအာအာတ်အာ၊ ဗွဲဓမ္မတာ အာတ်စအာရ၊ ချပ်ဣၚုဟ်ပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ပလေဝ်ကောန်တာဲ ဂၠာဲၜုန်မြ၊ ဇုက်ဝါဂၠာဲပၠန် ဆုဒုန်မှာဲမှ၊ ဂၠာဲပကောံနၚ် ပြုပြေၚ်သက္ခဏ၊ သၞာံဂၠဴမူလ ဂွံပကၟဳ၊ ဒုန်ၜဝ်ထၞေက် ကရေက်ဝဏဳ၊ ဇုက်ညးဒက်ဂဝ် ဒက်ကွဝ်ညဳညဳ၊ ယာတ်ညးဂြာပ်ဇွ ဂွံဇိၚ်ပဂၞဳ၊ အိုတ်ဂမြၚ်ပၠန် ဗိုၚ်ကၠောန်ပလွဳ၊ မံၚ်တဴညဳညဳ ပနဳသုသာန်၊ တၠပညာ ပ္စာနညာဏ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ဟေၚ် ပရေၚ်နဳဒါန်၊ ခါဲဒုတ်ညးဍုဟ် စုတ်ဒုဟ်သီုကွာန်၊ ဂကူယုတ်ကွေံ ဟီုက္ၜေဟ်အဓာန်၊ အိုတ်ဇၟာပ်ကွာန် ကွာ်ဍာန်ညးချဟ်၊ ဂကူယုတ်ကွေံ ဒုဟ်ဍေံဟွံဒှ်၊ စိုတ်ယဝ်ရယုတ် ဒှ်လုတ်ကျာ်တွံ၊ ဒးစှ်ေအပါဲ ဂၠိုက်ဂၠာဲပှ်လှ်၊ ဂကူယုတ်ပြဲ ၜါနဲတုပ်သၟဟ်၊ စိုတ်သတ္တံဂှ် ဒှ်တံအရၚ်၊ သမ္မာမိစ္ဆာ စိုတ်ၜါတွံနၚ်၊ သမ္မာစိုတ် ကွာ်လောဲစိုပ်သၚ်၊ မိစ္ဆာဒှ်ဗက် နရက်ဒးကြၚ်၊ စိုတ်ယုတ်ခဵုခါတ် ပါတ်ဇၟာပ်တၚ်၊ စိုတ်ဆောံမမၚ် ဟွံဒးကြၚ်အာ၊ ဂလာန်ဝွံဂှ် ဗှ်တုဲဗ္စာ၊ ဂးမာတၚ်ဂ မိမသီုၜါ၊ ဂကူယုတ်အိုတ် ချိုတ်ရောသ္ဂးဟာ၊ ဂကူပြဲပၠန် ချိုတ်အနန္တာ၊ တိုၚ်ချိုတ်မွဲတ္ၚဲ အိုတ်အဲညးကၠာ၊ ဓဝ်မာရဏ ချပ်ဗ္စာညိ၊ လောဘဒေါသ မောဟညးပိ၊ မၞမွဲကၠာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ ယဝ်ဗက်စဍေံ ဒးစှ်ေကမ္ဘိ၊ သၟိက်ကဵုဝေၚ်ပါဲ ဂၠာဲကဵုဂတိ၊ ဝေၚ်ပါဲကၠေံညိ သတိပလွဳ၊ မဟာသာလ နာမသေဋ္ဌဳ၊


မုက်လိက်−၁၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂွံကောန်ဝုတ်မွဲ ညံၚ်နဲထဝ်ဂွဳ၊ မၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါကျာ်သြဳ၊ မဇၞော်ဓဝ်မၞ ခန္ဓပြေၚ်ဖျဳ၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဟုံလဳ ပြေၚ်ဖျဳရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ပ္ဍဲလိုက်ဝွံကွေံ ညးဟွံတုပ်အဲ၊ ဂကူပိုဲဗၞး နူညးပိုဲပြဲ၊ ထတ်သန်ဂၠိုၚ်ထပ် ပိုန်ဒြပ်ပိုဲလှဲ၊ ဂးရုပ်အသဝ် ဂေါဝ်ဆအဲမွဲ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဒက်ဂြဲ ရိုဟ်တ္ၚဲကျိုၚ်လှာ၊ ကြိုက်သၟိက်ဒှ် ကာလဂှ်ကၠာ၊ သ္ဘၚ်နက်သတ် ဒးသၞောဝ်အ္စာ၊ အလုံဍုၚ်မွဲ မွဲသၞာံမွဲဝါ၊ အိုတ်ဗၞးတံ တၟံဝေါဟာ၊ ၜးကေတ်ကြိယျာ ကၠုၚ်အာလဳၜန်၊ ညးဝါတ်ညးလောဲ တံၚ်ဂြဲပြာပ်ညောန်၊ ပုၚ်ကွာၚ်စၞ သဗ္ဗဂၠာဲကၠောန်၊ ကၞာထကီု သီုပ္ကဴဇၟန် အိုတ်ဇၟာပ်သ္ၚိ တိညံၚ်ဍန်၊ ဖါပ်စ္စပၠန် တန်ဆန်ကၠုၚ်အာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဍိက်ကမၠောန်ရောၚ် ဟောဟောဂြာဂြာ၊ သၟိက်ဝေၚ်သဘၚ် အခြၚ်နာနာ၊ ဂၠာဲကၠောန်ကွာၚ်ၜဲ ဂၠိုၚ်နဲပြကာ၊ ဓရိက်ခၞာ ဂၠိုၚ်ဝေါဟာလောန်၊ ထဝ်ဗာတ်ဍာ်သာဲ ဖက်ပၠာဲခန်န်၊ သဂြာကလောံ ထောံကၠေၚ်သောန်န်၊ ဓုပ်ကဵုဓုပ်အဵု ဂွဳကဵုဂွဳပၠန်၊ ဝေါဟာဗၞး ဒးရးဂၠာဲကၠောန်၊ ဍိုက်ပေၚ်စိစောန် ဂၠာဲကၠောန်ဗဒှ်၊ ကော်ဍိက်ဗြဴပၠန် ဗၞတ်မသုန်စှော်၊ ကဵုကျိုၚ်ကျဝ်အဴ ပ္ကဴကဵုစရှ်၊ ကော်ဍိက်တြုံရ ခၞံညဳသၟဟ်၊ မသုန်စှော်ကၠာ ဟွံခြာတၞဟ်၊ ကောံတုဲညဳသၟဟ် ပြဟ်ကဵုနၚ်ကွဳ၊ အမာဲပုၚ်သွ စၞကွာၚ်ဂွဳ၊ လ္ၚဵုဂှ်စန်ဒက် ကၠံက်ဂွက်ဓရဳ၊ မြမောဝ်ဂၠိုၚ်ဂၠၚ် ကဵုပၟၚ်ကဵုဂွဳ၊ ဍိုက်စုတ်ပေၚ်ဍတ် ဟွံလျတ်ချဳ၊ ဍိုက်ပေၚ်ဇၟာပ်ကွဳ ညဳညဳသာသာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဒးရး ၜးလဝ်ကြိယျာ၊ ကွဳဇရာထဝ် အသဝ်သာ်လွာ၊ ကျိုၚ်လဝ်ဒးရး ချေံသိန္ဓဴၜါ၊ ဗ္ဂန်ကေတ်တုဲ သၟိက်အာဥဒျာန်၊ ဍိုက်ကွဳကမၠေ အသေအဟာန်၊ ညးညးအဲအဲ ထပ်ဂၠောဲပေၚ်ဍာန်၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် လ္ၚဵုဍိုက်ကွဳယာန်၊


မုက်လိက်−၁၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကောန်သေဋ္ဌဳဗြဴ ပ္ကဴလှဖ္ဍာန်၊ ကၟဳလဝ်ကွဳယာန် မွဲဟာန်သၟိက်အာ၊ ခၞဂှ်ပၠန် ဖျေံအမန္တာ၊ ယွံလေဝ်ဍိက်သ္ကံ လ္ပသ္ပံသာ၊ လညာတ်ယုတ်ကွေံ မၞးတံဆေဝ်တာ၊ မၞိဟ်ချိုတ်မၞိဟ်ယဲ ကဵုပါဲသ္ၚောဲခြာ၊ ခါဲဒုတ်ယုတ်မာ ပကဵုဒနာကြတ်၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု လေပ်ဆဵုဒးပယျတ်၊ ယာံအဲညာတ်ကွေံ ဟွံဒးကဵုမတ်၊ ဟွံဒးညာတ်မွဲ နူအဲဍောတ်တ်၊ ဂၠံၚ်ပိုဲအာကွေံ ပကဵုဍေံတတ်၊ မၞးတံဍောတ်ဇၞော် စဳစောတ်မၚ်မွဲ၊ မိၚ်တုဲဆံလံ ဍိက်သ္ကံရဲ၊ လ္ၚဵုလေံလွပ် ရၠ်ကေတ်နတဲ၊ ကွာ်အာဂတ ဟီုရသဲသဲ၊ ဟွံမွဲမ္ၚဵုကၠာ ပါဲသာဲသ္ၚောဲ၊ ကောန်သေဋ္ဌဳပြဲ တ္ၚဲဝွံတိတ်ကၠုၚ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ဂၠာဲစၞပုၚ်၊ တ္ၚဲဝွံပြဲဟေၚ် ဝေၚ်သဘၚ်ဍုၚ်၊ ဇၟာပ်ညးဇၟာပ်ကွာန် ကဵုဒါန်အာကၠုၚ်၊ အဲဂွံလောဲရ စိတ္တကေဝ်ဇြုၚ်၊ ဂွံကသပ်ပ္ညုၚ် ကွာ်ကၠုၚ်ဇောဲဇောဲ၊ ခၞာတ်နတဲ ထိုၚ်မွဲကၟာဲ၊ ဆဵုသ္ၚိလုပ်အာတ် ဟွံဒးဝါတ်ခါဲ၊ ဆညာတ်ဒးကဵု ကုသဵုဇိုန်ကွာ်၊ ဆဵုဒးပေၚ်ခုတ် ဍိက်ဝုတ်ဍိက်ဗၠာဲ၊ ဍေံဟီုသ္ကာတ်သာဲ ဂၠိုၚ်ဒၞာဲဆေဝ်တာ၊ ဟေံမာတၚ်္ဂ မၞးလ္ပအာ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ဗှ်ေမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ တေံနာဲပိုဲကွေံ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဟွံမိက်ညာတ်ဟေၚ် အမၚ်္ဂလာ၊ မၞးလ္ပအာ ယဝ်အာဒှ်ဝါတ်၊ မာတၚ်ဂဗၠာဲ ဂါဲဝါဲခါတ်မါတ်၊ ဟွံဟီုဟွံခၠေဝ် ကွာ်ကြေဝ်ဂၠာဲအာတ်၊ ဍိက်တံအိုဿီ ဗိုၚ်ဟီုရာဲသာတ်၊ ဟေံမာတၚ်ဂ ယဂၠာဲပတိဃာတ်၊ နာဲပိုဲယာံညာတ် ဒှ်ဝါတ်ရယ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ဓဏာတ်တဲမွဲ ကွာ်သဲဗၠဗၠ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ စဝ်ကၠုၚ်ကွဳရ၊ ဂွံညာတ်ကေတ်ကွေံ မၞးမာတၚ်ဂ၊ ချပ်ခါ်ဆိုအ်ေ ဇအိန်ဇရထအအ်၊ တုဲသၟာန်တိုန်ကွေံ ယွံလေဝ်မၞးတံ၊ ဒးညာတ်လၟုဟ် ညးဂှ်ဍေံဏံ၊ မူယၟုကီု ဟီုပကဵုလံ၊ ဟိန်ဗိန်ယုတ်မာ လအာညံၚ်ပရံ၊ ညးဂှ်ဍေံဏံ မၞးတံဟီုစံ၊ ဍိက်ဂမၠိုၚ်ဂွိၚ် မိၚ်ဒးအသံ၊


မုက်လိက်−၁၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္ၚောဝ်ပ္တီညိ ယွံမိတ္ကံဇမ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ဍေံမၞိဟ်ပရံ၊ ပိုဲဍိက်ဆေဝ်တာ ဂၠိုၚ်ဝါလ္ၚီကၠံ၊ ဍေံဟွံဒိုအ်စံ ဍေံကြံလောန်အဴ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ မိၚ်ချဳလိုက်လဴ၊ ညာတ်မာတၚ်ဂ ဒေါသဖက်နှဴ၊ ဟွံမွဲကဵုမ္ၚဵု ဆဵုဘာ်တရဴ၊ ဟွံမိက်အာဟေၚ် ဂေတ်ကလေၚ်စဴ၊ ချပ်ခါ်တုဲအဴ ကလေၚ်စဴအာရ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳကီု ဟီုသီုဒေါသ၊ ဟိုယ်လေဝ်ယတံ တ္ၚဲဏံဒးဂွံ၊ ဒၟာနူဂမြၚ် ယမာတၚ်ဂ၊ ဟွံဂွံစသုၚ် ပုၚ်ကွာၚ်စၞ၊ ကဵုဘဲဒက္ခ ဒးရယတံ၊ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ကီု ဟီုတုန်ခံခံ၊ ကဵုဘဲလၟုံရ ပစွံဍေံလံ၊ ဂၠောဲလုပ်ဗိုန်ဗတ် ဍေံရပ်ပတ်ကံ၊ လ္ၚဵုဍေံခၞက် တက်ဗိုတ်ကဵုတၟံ၊ စိပ်တိုန်ဂြိုဟ်ချအ် ကံဝ်မတ်ပ္တဴ၊ ဍိက်သ္ကံရဲ တက်ဖဲစဴအာ၊ ဍေံပၠောထောံအဵု ညံၚ်ကဵုဇွဂၠဴ၊ ဗောဓိသတ္တ တၠအနှဘဴ၊ ဓဝ်အကုသဵု ဇိုန်ကဵုဖက်နှဴ၊ ဟွံဂွံချိုတ်အဴ လောတ်လောကၟဝ်၊ ဂိသၠောံကာယျ သဗသ္အဝ်၊ ဝိုတ်သ္တိကီု တသ္ၚဳကသဝ်၊ လောတ်လောကၟဝ် ကသဝ်သာသာ၊ လံညိဗ္ၜူဗၠး ဂွးတိဇက်အာ၊ ဇရေၚ်သၞိၚ်ဇြဲ ထောံဇိုၚ်တဲၜါ၊ လၟောၚ်ဂၠိုၚ်ထပ် ဗကပ်လ္ၚာ၊ နကဵုတဲကဵု ဗက်ဍဵုညှာညှာ၊ ပတ်ဇွိတ်သာသာ ဂိဟဲအာရ၊ ဇက်က္တဵုပၠန် ဂဇုန်တော်ဆ၊ အဲအာတ်စလၟုဟ် ဗၠးဒုဟ်ပွ၊ မၚ်္ဂလိကာ ဒေပ်စိုတ်ပါပ၊ ချပ်ခါ်အဲပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ စရိုတ်ဓဝ်မၞ ဍေံပနိဿဲ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ပွလုတ်ဟွံမွဲ၊ ဂၠာဲအာတ်စရ ဗၞတ်ဆစဖဲ၊ ဟွံဂၠာဲဟီုၜေဟ် ညးရးဇမ္ၚောဲ၊ ရာဒနာအဵု လ္ၚောဝ်ယဵုတဲ၊ ဍေံညာတ်ရုပ်အဲ ချဟ်ခါ်အဲပၠန်၊ ဍိက်တံဂှ်ရ ဟွံဒညရန်၊ ဍေံရပ်ဂွံအဲ ဍေံကဵုဘဲဒန်၊ ဍိက်ကဵုနာဲရ မၞတန်တန်၊ ဓဝ်မေတ္တာရ သ္တိညာဏ်အောန်၊ ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန် ဟွံချပ်စန်စာ၊ မာတၚ်ဂပြဲ ချပ်ပၠန်မွဲဝါ၊ ညးဍဵုဍိုက်သၟတ် ကဵုယုတ်ရဟာ၊ ဒေပ်စိုတ်ကဵုပြဲ မၚ်မွဲဂွံမြာ၊


မုက်လိက်−၁၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗတ်ၜုၚ်တက်ကွေံ ဖျေံဓဝ်မေတ္တာ၊ ရပ်စိုတ်သမ္မာ မြာပိုန်သုခ၊ မၚ်္ဂလိကာ ပိုၚ်ခြာမာန၊ ဓဝ်မေတ္တာသွံ အဲစွံဂတ၊ အဲဟံၚ်ပြာ်ဍေံ ဂှ်ရောၚ်ဒးပွ၊ ကြဴဂွံတီညိ သတိဗလ၊ အဲအာတ်ဍေံရ ကာလဂှ်ဒး၊ ဂးမာတၚ်ဂ တြုံတၠညး၊ ချပ်တုဲက္တဵု ဍဵုၜံၚ်ရပ်ပၞး၊ လျဝ်ဇိုၚ်တဲ ကွာ်ထဲဆဒး၊ စံဇြဟတ်ညိ ဋ္ဌာန်တိသတး၊ မာန်ကီုရဂး ဇၞးစိုတ်တုဲအာ၊ ဇောဲဇောဲဇာဲဇာဲ လုဲလာဲဇိုၚ်ၜါ၊ ဟိုတ်ညးၜုၚ်တက် ဟွံဓဝ်ဟွံယာ၊ ဒစုန်ဝါဲဝါဲ ထိုၚ်ကၟာဲဏာ၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်အာစိ သ္ၚိမၚ်္ဂလိကာ၊ ချိုန်ဂှ်စိုပ်အာ ဟွံပါလၞၚ်၊ ဂဇုန်ယဵုဲ ပ္ဍဲတြၚ်ဝၚ်၊ ဖ္ဍောဝ်သဲသဲ ဂၠိုၚ်ကဵုနဲတၚ်၊ သာဓသာဓု ဒါန်ဝွံပြဲက္ဍၚ်၊ ဒါန်ရောၚ်ဇိုန်ကဵု မဂ်ဖဵုစိုပ်သၚ်၊ ဒါန်ရောၚ်ရီုဗၚ် ဟွံဒးကြၚ်လန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုစိ ကလိဂွံထဝ်သန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုတသိုက် ပိုန်ဘိုက်တန်န်၊ ဒါန်ဇိုတ်အဝဲ ရုပ်သာ်ပြဲလောန်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုကွေံ ဟွံဒးဂၠာဲကၠောန်၊ ကၠိဂွံထဝ်သန် ဒြပ်ကောန်သမ္ဘာ၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်တံ ခၞံနၚ်ဏာ၊ ဒါန်ဝွံရီုဗၚ် ဒါန်ဂွံဍံၚ်သွာ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုတသိုက် လိုက်သွဝ်သီုၜါ၊ ဒါန်ရောၚ်တိတ်ဗၠး နူပးသံသာ၊ ဒါန်မှတ်ကဵုမြာ သုခသိုၜါ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳတံ တၟံတြုံဗြဴ၊ မိၚ်ကၠုၚ်ကဵုရပုၚ်သွဖက်နှဴ၊ မာတၚ်ဂကီု ဟွံကေတ်ဟီုတဴ၊ ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ ကျာ်သြဳၜတ်သဴ၊ အဲဂွံအဲစဴ အဲအာတ်တဴရောၚ်၊ ဍိုက်သ္ကံရဲ တက်တဲဂြိုၚ်ကၠံၚ်၊ ကောန်ဝုတ်အသဝ် ရုပ်ထဝ်ဒကောၚ်၊ ဂလာန်ဂှ်ကွေံ ဒှ်ဍေံဟီုဂံၚ်၊ ခါဲဒုတ်ညံၚ်ဍေံ ညာတ်ဒးစံၚ်ပရံၚ်၊ ဒှ်ဍေံအာတ်ဂံၚ် အဲစံၚ်ပြံၚ်ကွေံ၊ ဍိက်သေဋ္ဌဳတံ ကဵုကံဟီုၜေဟ်၊ ဍေံတံဂြိုၚ်ကၠံၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံဒး၊ လ္ၚဵုခါတ်မါတ် သၟိက်ဘာတ်ထောံဍေံ၊ လ္ၚဵုဂှ်ချပ် သၟိက်ရပ်ဂဗး၊ ဆဍေံကဵုဍေံ ဂၠာဲဟီုဂးကၠံၚ်၊ ကၠံၚ်မံၚ်ထဥ ရုရုသံၚ်သံၚ်၊ သေဋ္ဌဳဗြဴမိၚ် ဂွံၚ်ဘိုန်စိုတ်စံၚ်၊


မုက်လိက်−၂၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကော်ဍိက်ဗြဴအဵု ကဵုပါန်အခေါၚ်၊ ထဝ်သန်ကဵုဏာ ကဵုအာပလံၚ်၊ ပကဵုဍေံမံၚ် ညံၚ်ဒုၚ်ဂုန်ညိ၊ မိၚ်သေဋ္ဌဳဟီု သီုဍိက်ဗြဴပိ၊ဂိုၚ်ကေတ်ထဝ်သန် ယောန်စှ်ေအာတိ၊ ဟွံမိက်အာကီု ဍေံဟီုဒေါန်ဗျိ၊ ဍုဟ်ခါဲဒုတ်လောန် ညောန်လုပ်ညိညိ၊ စိုပ်တြၚ်ဝၚ်စိ နကြိဟီုပၠန်၊ ယွံမာတၚ်ဂ ကေတ်ရထတ်သန်၊ ကောန်ဝုတ်ညးကီု တုပ်ဗီုထဝ်သောန်၊ မၞးလ္ပအာတ် သွက်ဂွံဝါတ်လောန်၊ လံညးထေဲအဵု ညးကဵုဘဲဒန်၊ ဆဗၞတ်ထတ်သန် ကေတ်ညိပၠန်ရ၊ မာတၚ်ဂကီု ဟီုတိုန်ခယျ၊ ချိုတ်လၟုဟ်အဲ ဟွံမွဲမိမ၊ သွက်ဂွံမၚ်တာဲ ဂၠာဲဖျိန်ပုၚ်သွ၊ ဗတ်ညးဂစိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝိ၊ အာတ်ဒဵုဂွံရ ပဆေဝ်တာညိ၊ မိၚ်ကေတ်ဆဴဆဴ ဍိက်ဗြဴညးပိ၊ မိၚ်ဒးစိုတ်စံၚ် ဗီုသုၚ်ဍာ်ဂျိ၊ သၟိက်ဂွံကဵုချိုတ် ထေဲပၞတ်စိုတ်ဂိ၊ သ္ၚေဝ်မုက်တုဲဟေၚ် ကလေၚ်တိုန်သ္ၚိ၊ လ္ၚောဝ်ပ္တီစိ ယွံမိသေဋ္ဌဳ၊ လၟုဟ်ခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်ခါခၞဳ၊ ဒုၚ်ဂုန်ဍေံကီု ဍေံဟီုဝေရဳ၊ ကဵုထဝ်သန်ကွေံ ဘာတ်ဍေံဟွံချဳ၊ ဍေံအာတ်ကေတ်ပၠန် ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ၊ ခါဲဒုတ်ခါခၞဳ ဍေံဟွံချဳစဴ၊ မိၚ်လဟီုစိ မိသေဋ္ဌဳဗြဴ၊ ဇၞော်တဴဇကု သၟူဒမြဴ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ကောန် ဒယှ်လောန်တဴ၊ ပရိုၚ်သာ်ဂှ် မြဟ်ကမြဴ၊ ဂွံလောန်သဘဴ လှေံဖျဴပြဲလောန်၊ ဂးဗြဴသေဋ္ဌဳ ဂွဳစိုက်ကေတ်သန်၊ ဗၞတ်ကၠံပသာ ဂွဳဏာလှေံလှန်၊ သေဋ္ဌဳဗြဴကၠာ ကွာ်အာပြာပ်ညန်၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ယွံကောန်ယွံကောန်၊ မိနၚ်ကဵုသန် ကောန်ကေတ်ညိရ၊ သန်ကၠံပသာ အာပဇွောံမ၊ ကြဴဟွံဒးအာတ် ဟွံဝါတ်စၞ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ ကဵုမြာသုခ၊ အာတ်ကောန်ကွေံ ဟွံဒးပွ၊ ညးမိၚ်ဒးဂွ စဴကၠာရကောန်၊ မိၚ်သေဋ္ဌဳဗြဴ ဟီုတဴသောန်သောန်၊ မာတၚ်ဂကီု ဟီုခၠေဝ်ပလန်၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ကီု မူနွံပၟိက်သန်၊ ခါဲဒုတ်သိုက်ကွေံ ညးထိုၚ်သးအောန်၊


မုက်လိက်−၂၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟိုတ်ဂှ်အဲပၠန် ဂၠာဲကောန်သမ္ဘာ၊ အဲဒးအာတ်စိ မၚ်္ဂလိကာ၊ ဗတ်ရဂစိုတ် ကဵုအိုတ်ဇိဝါ၊ အဲအါတ်ညံၚ်ဂွံ ဒိုအ်ပၠန်ဂွံဟာ၊ချိုန်လၟုံပြဲ ကဵုအဲစဴအာ၊ ဗတ်ဟီုလာံသာ အဲဟွံအာရ၊ ပါၚ်တရၚ်ဝၚ် ဂးမာတၚ်ဂ၊ တိက်လၞၚ်ကၠာ ဗဒေါံဖျေံကာယျ၊ ပိတ္ၚဲလ္အိတ် ဟွံကေတ်ပုၚ်သွ၊ ပ္တပ်ဇိုၚ်တဲ တုပ်နဲဇွ၊ ပညံၚ်ချိုတ်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ပရိုၚ်သာ်ဂှ် ဒယှ်တန်တန်၊ မၞစိုတ်ယုတ် ခါဲဒုတ်အာန်ကောန်၊ ကောန်ဗၠာဲသေဋ္ဌဳ ဟီုကြေဝ်ဂၠာဲလန်၊ အလုံဍုၚ်မွဲ ညးအဲလီၜန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ် ကောန်ကၠုၚ်ပြာပ်ညန်၊ ဟီုရေၚ်သ္ကံပၠန် ဒးဂွန်ရယ၊ ပိုဲကၠုၚ်ဒုၚ်ဂုန် ညးပ္တိုန်မာန၊ လၟုံဒးအဵု ကဵုမာတၚ်ဂ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ဏာ ဂွမာဂွ၊ ကံဍေံစိုပ်ဍေံ ပေၚ်စိုတ်ဍေံရ၊ ဟိုတ်နူဓဝ်မၞ ဂွံရဟွံလံ၊ ဍေံဟီုတိုန်ပလေ ဟိုယဲလေယတံ၊ ပိုဲလၟုဟ်ရ ပိုဲပသောၚ်ဏံ၊ ကဵုမာတၚ်ဂ ပိုဲပသ္ကံ၊ ပကဵုညးပျဲ ဘဲပကဵုဒွံ၊ ဍေံဂွံဗြဴဏံ ယတံထေဲဟာ၊ လ္ၚဵုဂှ်အီဂြိုၚ် တက်ဇိုၚ်တဲၜါ၊ ဗြဴသၠုၚ်မာန မူပရောဇွာ၊ စိုတ်ညံၚ်အိက်အာ် ရုပ်သာ်ဍေံကျေဝ်၊ ဗြဴသာ်ဂှ်ကွေံ စရုပ်ဍေံဟာ၊ ဍုဟ်ကွေံရဇွာ ကဵုဏာခါဲဒုတ်၊ ညးလ္ၚဵုကီု ဍေံဟီုဂၠာဲပျုတ်၊ ယွံလေဝ်ယတံ ဗြဴဏံဗြဴယုတ်၊ ပိုဲတီလံကွေံ နူဍေံဍောတ်တ်၊ သၠုၚ်မၞအဵု ဒဵုဍေံဒှ်ဝုတ်၊ ဟိုတ်နူဍေံယုတ် ခါဲဒုတ်အာတ်ဍေံ၊ လ္ၚဵုဟီုတိုန်ပြဟ် ဒှ်ကွေံဒှ်ကွေံ၊ မိၚ်ညးဟီုဂှ် ချဟ်ခါ်လဝ်ဍေံ၊ ဍိက်သ္ကံစိုတ်သၠုၚ် တက်ၜုၚ်ဂဗး၊ ဟိုတ်ပွလုတ် ယုတ်မာပဒး၊ မာတၚ်ဂကွေံ ဍေံအာတ်ရောၚ်ယ၊ သေဋ္ဌဳဗၠာဲရောၚ် ဟီုကၠံၚ်ခယျ၊ အိုဿီုညးအဲ တက်တဲဂြိုၚ်ခ၊ မိပ်စိုတ်ယူယာ် ဒံၚ်သၠာ်ရ၊ ကောံတုဲရံၚ်ပၠန် ယတံပကသဳ၊ ဟေံမာတၚ်ဂ ကၠေံစိုတ်ပလွဳ၊ ဂွံလၟုဟ်ရ မၞးလ္ပချဳ၊ ယဝ်ညးတက်ကီု ပိုဲရီုညဳညဳ၊


မုက်လိက်−၂၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မၞးလ္ပချဳ လွဳကျာ်ထိုၚ်သး၊ ဗၠာဲလ္ၚဵုကီု ဍေံကော်ဟီုဂး၊ ဟေံမာတၚ်ဂ လွဳရဂွံဇၞး၊ လွဳဂှ်ကၠေံစိုတ် ဗတ်ချိုတ်လ္ပဗလး၊ လွဳမာန်ရောၚ်ပြဲ ကျာ်တြဲထိုၚ်သး၊ တိက်ဟွံချဳကွေံ ဗၠးမာန်ကီုဟာ၊ ဗၠာဲဂမၠိုၚ်ရောၚ် ကောံမံၚ်ဟောဂြာ၊ ဍေံဗိုၚ်ဟီုရ ဂၠိုၚ်ကဵုပြကာ၊ ကောံတုဲတက်တဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ဂၠောဲအာ၊ ဍေံဍုဟ်ညာတ်ဟေၚ် မၚ်္ဂလိကာ၊ ကဵုဇြဟတ်ကၠာ ကဵုမှာတၚ်ဂ၊ ဍိုက်သေဋ္ဌဳကီု ဍေံဟီုစမြ၊ ဗၞတ်မဟီုဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဟွံဂံၚ်ပျဲပျာံ ဍေံရောံဒည၊ ဗၠာဲသ္ကံရဲ ဟိုတ်မၚ်မွဲရ၊ ဂးမာတၚ်ဂ တိက်ရဟွံချဳ၊ အိုတ်ပန်ဒိုဟ်စိ ဇရေၚ်သ္ၚိသေဋ္ဌဳ၊ မၞးသ္ကံရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ရံၚ်သ္ၚေဝ်၊ ဂးမာတၚ်ဂ တိက်ရလွဳ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်အာ ဘာသာလီုဇဳ၊ ဂွိၚ်တိုန်ဂြိုဟ်ချဳ ဒးကၠုၚ်သ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ ဗၞးရေၚ်သ္ကံ ကောံဂဇံမံၚ်၊ ညးညးအဲအဲ ဂၠိုၚ်နဲဟီုကၠံၚ်၊ မာတၚ်္ဂချိုတ် ဝုတ်ဒိုဟ်ပန်ဂၠံၚ်၊ ထပ်ှထပှ်စိ ဇၟာပ်သ္ၚိဒးပြံၚ်၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ရောၚ် တုဲဒးပြံၚ်အာ၊ ဇာတ်ဗၞးရ ညးပပြာထာ၊ လၟုဟ်ခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ပ္ဍဲပါၚ်တြၚ် တိက်တၚ်လ္ၚာ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်ဟေၚ် လေၚ်ရသေၚ်ဟာ၊ အိုတ်မွဲဘာသာ ဒှ်လေၚ်အာရ၊ ဟိုတ်နူညးကီု လေၚ်သီုမသ၊ ကဵုပိုဲလေၚ်ကွေံ ဟွံဒးပွ၊ အိုတ်ပိုဲညးကီု ဗိုၚ်ဟီုဆောံမ၊ ညံၚ်အာကီုရ ကာလဂှ်ဒး၊ လ္ၚဵုဟီုပြဟ် ဒှ်ကွေံဒှ်ကွေံ၊ ဂကောံဝေါဟာ ဘာသာဗၞး၊ ဂုန်ကောန်ညးမွဲ ညးအဲလေၚ်ပြး၊ ယဝ်ဟွံကဵုကီု ပိုဲဟီုညံၚ်ဇၞး၊ ကသပ်ဝွံကွေံ ဒးရမၞးတံ၊ တိုၚ်ကသပ်အဵု ပိုဲပကဵုလံ၊ အိုတ်မၞးတံဟေၚ် ကောံရေၚ်သ္ကံ၊ ဂၠာဲကၠုၚ်ထိမြိ ပ္ဍဲသ္ၚိပေၚ်ချံ၊ ဆမွဲကရောံ ကောံတုဲဂဇံ၊ အိုတ်မၞးတံ ခံမံဟီုပၠန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်ညးတၠသန်၊ ဂကူပိုဲဗၞး ဒးရးပြဲလောန်၊ ဘာသာဗၞးစိ ဟွံဂွံကၠိစောန်၊ အိုဿီုညးအဲ မၚ်မွဲတန်န်၊


မုက်လိက်−၂၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ချိုတ်လၟုဟ်ပၠန် ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ရောၚ် တိက်မံၚ်ဟွံချဳ၊ ထပှ်တ္ၚဲရ လံခန္ဓဏှဳ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်အာ ဘာသာလီုဇဳ၊ ဒးဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာကၠၚ်ဟဳ၊ ဟိုတ်ဂှ်သေဋ္ဌဳ သ္ၚေဝ်တုဲတော်ဆ၊ ဂုန်ကောန်ဝုတ်မွဲ သီုရဲမသ၊ ဒးလေၚ်တဴအဆက် အနာဂတ်ဂတ၊ လေၚ်ညးမွဲဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ လေၚ်သီုမသ ဝါတ်ရသေဋ္ဌဳ၊ မဟာသာလ တော်ဆဂၠာဲသ္ၚဳ၊ လၟုဟ်ဝါတ်လောန် ဂုန်ကောန်ကျာ်သြဳ၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်စုတ် ခါဲဒုတ်ခါခၞဳ၊ ဟွံဂွံဟွံအာ ဗက်ဏာဟွံချဳ၊ လံဖေက်ချိုတ်ပၠန် ခန္ဓဍေံဏှဳ၊ ဍေံချိုတ်လီုဇဳ ပြဝေဏဳဗၞး၊ ဒးကဵုဏာကောန် သၞောဝ်ပၠန်ဂတး၊ ဟွံကဵုဒှ်ဝါတ် ဝါတ်သီုညးအဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ရ သိက်ဂွံပဒး၊ အိုတ်ကသပ်ရောၚ် ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠး၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ကွေံ ဟွံဟီုဂးပၠန်၊ ဗၞးဂမၠိုၚ် ဗိုၚ်ဟီုတန်တန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်တၠသန်၊ ဟွံဟီုသၚ်ရိုဟ် လၟုဟ်ဂိုဟ်ကောန်၊ ညးဂမၠိုၚ်ဂှ် ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သီုသေဋ္ဌဳပၠန် သီုကောန်သီုဗြဴ၊ သဳမူနော်တြ မသကောန်စဴ၊ အဆက်ဆက် ဂၠိုၚ်လောန်ဖက်နှဴ၊ ဒးဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာဗွဲကြဴ၊ ဗတ်ဒြပ်နွံကွေံ ညးဟွံရဴဂဴ၊ ယဝ်ဂိုဟ်ကောန်ဗြဴ ကြဴတဲဒးဟောံ၊ သေဋ္ဌဳၜိုန်ကြံ ဂဇံဒေန်ဗျောံ၊ ဖျုန်ဂြိုဟ်ဂတဝ် ဒှ်ဓဝ်ဇြဟောံ၊ ညံၚ်ဆုဇိုၚ်ဍာ် သၚ်လာ်ဆုဒေါံ၊ ဟွံသေၚ်မွဲသာ် ညံၚ်ညးဗာ်ပြောံ၊ ဒှ်ဓဝ်ဇြဟောံ ဒေါံစှ်ေအာရ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ရော ကောလာဟာလ၊ ၜိုန်ဟီုတိုန်ဇဳ သေဋ္ဌဳဟိတ်ဇြ၊ ဟွံကလေၚ်ပါၚ် ရမျာၚ်ညိည၊ ဒှ်မံၚ်ကၠိုက်ကၠဟ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ဟီုတိုန်ပၠန်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ယွံသေဋ္ဌဳဇၞော် ဗော်တၠသန်၊ ဟွံဂိုဟ်ဘာသာ လၟုဟ်ဂိုဟ်ဟာကောန်၊ ကဵုဟွံကဵုကီု ဟီုရခိုဟ်သန်၊ ယဝ်သ္ၚိတ်မံၚ်ကီု ပဟီုပိုဲဓဇန်၊ ပိုဲဟီုဒုၚ်ဂုန် တုန်စှ်ေစိုတ်ရ၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ကီု ဟွံဟီုပါတ်သဗ၊


မုက်လိက်−၂၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဇြဟာတ်ပ္ဍဲကောန် ဍိုန်တိုန်စိတ္တ၊ မွဲသာ်ဂှ်ပၠန် ရံၚ်ကဵုဝံသ၊ ဂၠိုၚ်ကဵုအောန်ဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ ကောန်သၠးကဵုရ ကာလဂှ်ဒး၊ မူဟိုတ်တုန်ရော ပိုဲဂကူမၞး၊ လၟေၚ်ဝေါဟာ ဘာသာဇၞော်ကၠး၊ ဇာတ်လီုညးပါဲ ဂၠိုၚ်နဲပြးဇး၊ ဟွံဂွံအာကောံ ကရောံအဲညး၊ ကောန်ကဵုဏာကွေံ ဒှ်ဒးရးသန်၊ ချပ်တုဲသေဋ္ဌဳ ဒ္ၚဳကဵုကဵုကောန်၊ ယွံကောန်သ္ဍိုက်မ ရုပ္ပလက်သန်၊ လၟုံခါဲဒုတ် ဍေံယုတ်မာလောန်၊ ဍေံကၠုၚ်တိက်တၚ် ပါၚ်တြၚ်ပၠန်၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်ကောန် အံက်ဝါတ်လောန်ရ၊ ယဝ်ဍေံချိုတ်ကီု လေၚ်သီုမသ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကီု ကၠုၚ်ဟီုကြံကြ၊ ဟိုတ်ဘာသာမၞး အံက်မ္ဒးကျ၊ ချိုန်လၟုံကောန် ပ္တိုန်လဝ်စိတ္တ၊ မူဟိုတ်မွဲရ ဒါနဒှ်တံ၊ ပ္ဍဲကုသဵုရ အကုသဵုကံ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပ္ညုၚ် ဍေံကၠုၚ်ခၞံ၊ ပ္ဍဲဂၞဴအဆၚ် က္ၜၚ်လေဝ်ဒးဗြံ၊ လီုတုဲသဘဴ ကြဴခိုဟ်လေဝ်နွံ၊ ဟိုတ်ရောၚ်ဒှ်တံ ခၞံနၚ်ဏာ၊ ဟိုတ်ကဵုဖဵုရ သီုၜါပြကာ၊ ဍေံဇိုန်ကဵုသၟတ် သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ လဆောဝ်သၠုၚ်သဝ် ရေတ်ဂပဝ်အာ၊ လဆောဝ်ဒှ်ရ သုခဒုက္ခာ၊ သ္ဘဴဓဝ်ရ ဗ္စာညိရကောန်၊ လၟုံအံက်မ ဒှ်ပွဓဇန်၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ပွလုတ်ဂြန်၊ ယဝ်ဟွံကဵုသၟတ် ခါဲဒုတ်အိုတ်သ္ကန်၊ ယဝ်ဍေံချိုဃတ်ကီု လေၚ်သီုဒိုဟ်ပန်၊ ကရောံခါဲဒုတ်ရ ညံၚ်အာညိကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်ဂလာန်ညး ဟွံသၟဟ်ရထ၊ က္တဵုဒှ်စံၚ်တူ ဒွံဓဝ်သောက၊ တိုန်ညံၚ်ဂျိဇြုံ ဗ္ဒောံဖျေံကာယျ၊ ဝိုတ်သတိရ သက်ခၞပၠန်၊ သောကဍဵုဍိုက် စရိုတ်ဗၠိုက်ဗၠန်၊ ဟီုဟွံဒးဟေၚ် ညံၚ်ညးကၠေၚ်စန်၊ သဗသ္ဘာ် တသၚ်တသောန်၊ ဂွံသ္တိကီု ဂၠာဲဟီုယာံဒေါန်၊ တံဇိုၚ်မပၠန် သောန်န်ယာံတဴ၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ တၠနှဘဴ၊ မူရဴနွံဒုဟ် လၟုဟ်က္ဍုဟ်ကောန်ဂၞဴ၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ယုတ်သန်သွံအဴ၊ အံက်မကျာ်ဂန် ဓဇန်ကဵုကောန်ဂၞဴ၊


မုက်လိက်−၂၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အဵုလၟာဂၞဴ ဍုဟ်ကောန်ဗြဴဟာ၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ ဂးဓုပ်ပြကာ၊ ညးသ္အာၚ်ပၠန် ဍုဟ်ကောန်နွံဟာ၊ လၟုဟ်အံက်မ ပွမှာရာ၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် ပွယုတ်မာ၊ အဵုအံက်ရာဇာ မူရာဍုဟ်ကောန်၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ တၠတိုက်သန်၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ ကောန်ဒးစောန်လောန်၊ ဗျဂ္ဃစောရ ညးပဓဇန်၊ လၟုဟ်အံက်မ ပွလုလန်၊ အဵုအံက်ကျာ်ဂန် ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ အဵုလၟာဂၞဴ မူရဴနၚ်ဒုဟ်၊ စုတ်တဲခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်က္ဍုဟ်၊ ကောန်ဒးလေၚ်ဘဝ ဒိဋ္ဌလၟုဟ်၊ ဂစိုတ်ထောံပြဲ ကဵုဘဲဇြၚ်ဗၞုဟ်၊ ကောန်ဟွံမွဲဒုဟ် မူရာဍုဟ်ရော၊ အဵုသၟိၚ်အံက်မ ညးတၠအယော၊ ညးဂွံဗၠးဒုဟ် က္ဍုဟ်ကောန်ဟီုတဴ၊ ညးမိပ်စိုတ်အဴ ကြဴညးစောစ၊ ဟိုတ်ပတှ်ေညး ကောန်ဒးစံၚ်တဴ၊ အဵုမဂၠိုၚ်အယော ဗဵုညးစောဟာ၊ အဵုမဂၠိုၚ်အဇ အံက်မရာဇာ၊ ကောန်လဝ်ကဵုချိုတ် ကေတ်စိုတ်ဘာသာ၊ အိုတ်ဂကူဗၞး ကောန်ရးခန်လွာ၊ ဟိုတ်နူညးက္ဍုဟ် ဂၠာဲဒုဟ်နာနာ၊ အံက်မရာဇာ အဵုအံက်မရာဇာ ဟုံမှာရအဴ၊ အဵုမဇၞော်ဣဒ္ဓိ မိဒေဝတဴ၊ ကံအတိက်ဟေၚ် ချူပြေၚ်အဲဗြဴ၊ ဟွံသေၚ်ပ္ဍဲလၟုဟ် ဒုဟ်ကၠုၚ်ဖက်နှဴ၊ နတဲခါဲဒုတ် ညးစုတ်လလဴ၊ အဵုဒေဝတဴ ဍုဟ်အဲဗြဴဟာ၊ ဇိုန်ကဵုခါဲဒုတ် အဲဒးယုတ်မာ၊ ညံၚ်ဒဒှ်အဲ ညးဟွံမွဲၜါ၊ လၟုံမွဲဝါ ပြာ်ညိကၠာအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ သိုက္ခာဗြဴ၊ တံဇိုၚ်သၟိၚ်မ ယာံထဂၠက်သ္ဍဴ၊ နရာတ်ဇတဝ် ဖ္အောဝ်စိုတ်ဇဴ၊ ဂၠးကၞေၚ်အဝဲ ယဵုတဲညံၚ်ပ္ကဴ၊ လ္ၚောဝ်သၟိၚ်မအဴ ရဴဝွံသ္ဂးပၠန်၊ ယွံလေအံမ တၠတိုက်သန်၊ ခါဲဒုတ်ဂၠိုၚ်ဒုဟ် အဲဗြဴဍုဟ်လောန်၊ နူဍောတ်တ်ဟေၚ် အဲဗြဴဝေၚ်ခၠန်၊ ဍေံကၠုၚ်အာတ်ကွေံ ဒးကဵုဏာကောန်၊ အံက်မကျာ်ဂန် ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ ဗတ်ဍေံအာတ်ပၠန် ကဵုသန်ဗက်ဖျဴ၊


မုက်လိက်−၂၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကဵုဍိက်တံဓဇက် ၜုၚ်တက်ဗက်ဗဒဴ၊ ကဵုဘဲဓိမြိ ဍေံဂိဒးစဴ၊ ဟွံမိက်ဗက်အဵု ဇိုန်ကဵုကောန်ဂၞဴ၊ ကံအဲဍိက်ဗြဴ ခၞံတဴသ္ဂးဟာ၊ မွဲသာ်သၟိၚ်မ ကျရောံပြဝါ၊ ကောန်စၞးထောံရ ဗက်စဘာသာ၊ ရန်ကဵုညးကွေံ ကောန်ဒးကဵုဏာ၊ ဟွံချပ်ဂၠိုၚ်ဂၠေံ ပွမှာရာ၊ သၟိၚ်မရာဇာ အေၚ်ညိကၠာအဴ၊ သေဋ္ဌဳမိၚ်ကီုသၟိက်ဟီုဖ္အောဝ်အဴ၊ ယွံကောန်သ္ဍိုက်မ အဇဍောၚ်ပ္ကဴ၊ လၟေၚ်ဓဝ်စိ သတိသှ်ပတဴ၊ ကံပြုပြေၚ်ရ ကံပၠတြဴ၊ အိုတ်သတ္တံအဴ ဂေတ်တဴသံသာ၊ ကံဇိုန်ကဵုဟေၚ် ကံနၚ်ကံဏာ၊ ကံရောၚ်ဒှ်သၠဲ သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ လဆောဝ်သၠုၚ်သဝ် ဂွံသွဝ်အာ၊ အိုတ်သီုညးအဲ ဗွဲဓမ္မတာ၊ ပဒှ်သၚ်ကာ ညံၚ်အာရကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊ ဂၠုသူစရိုတ် အိုဿီုဒိုဟ်ပန်၊ သီုဓဝ်ဟိရိ သတိစွံပ္တိုန်၊ ဟိုတ်အသံရ မိမပြဲလောန်၊ ယဵုဒုၚ်ကေတ်ပၠန် တိုၚ်အမန္တာ၊ ကယိုၚ်မဂ္ညိ အိုဿီုကြိယျာ၊ ဂယိုၚ်ဂှ်သွံ ၜးစွံသာသာ၊ ယာတ်မစောန်ပြံက် ဗစံက်ဂဝါန်၊ ဒးကျိုၚ်သၠောံစုတ် ခါဲဒုတ်ပၟာ၊ ဇရေၚ်မိမာ တာကွာ်ရဴဂဴ၊ သၟိက်ခၠေဝ်ရော်ပၠန် ဂုန်လၟာဂၞဴ၊ စိုပ်တုဲဂဇံ တဲခၠာံပ္ကဴ၊ ချိုန်ဂွံညာတ်ဒး မိဗၞးဗြဴ၊ ကၠိၚ်ရုပ်ကောန် သိုဟ်စန်လိုက်လဴ၊ သဗသ္အဝ်တဴ ညံၚ်ရဴကၠေၚ်စန်၊ နရာတ်သ္အဝ် တသဝ်တသောန်၊ ဒတဝ်ဖျုန်ဂြိုဟ် ဟီုရိုဟ်ရေၚ်ဒေါန်၊ ဟီုအာယာံအာ စံၚ်ဏှာပူဗန်၊ မိဒးကြံအု ဟိုတ်ဆာန်ဍူကောန်၊ ဗၞးဗြဴပၠန် ယာံဒက်ဒေါန်တဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်ဗြဴ ၊ ယဵုတဲဂဇံ ကၠံမိဂၞဴ၊ ဝါစဳကာယ စိတ္တဖက်နှဴ၊ လ္ပုဟ်တဲစှ် သၟဟ်ဍောၚ်ပ်ကဴ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်ဗြဴ ကဵုစ္ဍးဒဴညိ၊ ဗၞးဗြဴကီု ဟီုတိုန်တသိ၊ သာဓုသာဓု အယုဝုဒ္ဓိ၊ သဗ္ဗဒုဟ်ပၠန် ပကဵုစောန်ကၠိ၊ အိုတ်သဗ္ဗယဲ ဘဲပကဵုမြိ၊ ကဵုဒှ်သုခိ ညံၚ်အာညိကောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊


မုက်လိက်−၂၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကလံမိတုဲ သုဲဂါဲအာပၠန်၊ သၟိက်ကလံရ သၟိၚ်မကျာ်ဂန်၊ ယောန်လုပ်သာသာ ခါမပြာပ်ညောန်၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်ပၠန် ညာတ်ဒးကောန်ဗြဴ၊ ဒှ်တိုန်ဝိဝိၚ် ကၠိၚ်ကောန်ဂၞဴ၊ ညံၚ်ရဴဒးဂျိ သတိဖက်နှဴ၊ ဟီုဇီုဟွံဒး ညံၚ်ညးက္ဍိုၚ်ကၠဴ၊ သေဋ္ဌဳဇၞော်အဴ ရမတ်ရဴဗြဲ၊ မၚ်္ဂလိကာ ယဵုသ္ပာတဲ၊ သီုမဇံသဝ် လ္ၚောဝ်အဲပရဲ၊ ဝါစဳကာယျ သီုစိတ္တပ္ဍဲ၊ သီုမသိပ်ဂၠိပ် ကၞိပ်အဝဲ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်မွဲ ကဵုစ္ဍးသ္ၚောဲညိ၊ သီုမကၠၚ်ဟဳ သေဋ္ဌဳဇၞော်စိ၊ ဒုၚ်သာဓုပၠန် ပ္ဍဲစိုတ်စောန်ကၠိ၊ ကောန်ဒးစ္ဍးအာ ပၟာသုၚ်ဂျိ၊ အိုတ်ဝေဒနာ ပကဵုပါမြိ၊ ပ္ဍဲပစ္စက္ခ ဒိဋ္ဌဝုတ္တိ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ညိ သုခကဵုတန်၊ ညံၚ်အာညံၚ်အာ ညံၚ်အာရကောန်၊ ကံဝဳပက်ရ အံက်မဟွံဓဇန်၊ ယဝ်ကောန်စှ်ေစး အံက်ဒးဘဲဒန်၊ အိုဿီုဝေါၚ်သ ဋ္ဌာနဒိုဟ်ပန်၊ ကောန်ဂွံဍံၚ်သွာ စေတနာပ္တိုန်၊ ညံၚ်အာရကောန် ပစောန်စိုတ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ တုဲစ္ဍးတိတ်အာ ဗ္စာတော်ဆ၊ အိုတ်သတ္တံရော အလုံလောက၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်ကံ တံပထမ၊ ကာမာဝစရ နမကုသဵု၊ ဟိန်ဏာဒါန်ပ္ညုၚ် ဍေံကၠုၚ်ဇိုန်ကဵု၊ လဆောဝ်ဂှ်ခိုဟ် လဆောဝ်ဂှ်ရုန်မဵု၊ ဆာန်ဒးသာဲရောၚ် ဍုဟ်မဗံၚ်ဒးဆဵု၊ ပၟိက်သၟိက်ဂွံ ဟွံဂွံလၚ်ပြဵု၊ ဟွံမွဲပၟိက်အဵု ဒးဆဵုဂၠိုၚ်တုန်၊ ကာမာဝစရ ဒါနဒးကၠောန်၊ ကၠုၚ်ဒှ်မၞိဟ်စိ ကၠိဂွံထဝ်သန်၊ ဇပန်ဂွံညိ တိညံၚ်ဍန်၊ သၠေဟ်သုခ ဒေပ်ရဗိုန်တ္ညန်၊ ဗတ်ဂၠိုၚ်ထဝ်သန် လေၚ်ပၠန်မွဲဝါ၊ ကုဇကုဟေၚ် ချိုတ်ပၠန်သေၚ်ဟာ၊ ဂြပ်ဒေပ်လဝ်ရောၚ် ဇမၠိၚ်သံသာ၊ ဂျိုၚ်မံၚ်ဟွံအိုတ် ချိုတ်ညးဂွံဏာ၊ ဂုပ်ရတ်သန်ထဝ် ဒေပ်လဝ်ဒှ်မှာ၊ မၚ်္ဂလိကာ ချပ်ဗ္စာရ၊ မွဲနဲသေၚ်ဟာ ချပ်အာဂတ၊ အဲဟိုတ်ဒါန်ကၠာ ကာမာဝစရ၊ ဒှ်ကောန်သေဋ္ဌဳ ရုပ်ပစဳခၞ၊ ဟိုတ်ဂၠိုၚ်သန်ထဝ် စွံဓဝ်မၞ၊


မုက်လိက်−၂၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ချိုန်လၟုံရ ဒုက္ခကၠုၚ်ပျဲ၊ ဒှ်ဂၠုဲခါဲဒုတ် ယုတ်မာလောန်တဲ၊ အိုဿီုညးတၞဟ် လေပ်ဒှ်ညံၚ်အဲ၊ ဂြပ်ကောန်သမ္ဘာ လေၚ်အာလောဲလောဲ၊ ၜိုန်ဇကုရ မာရဏပျဲ၊ ဗၠးပၠန်ဟၟဲ အိုတ်အဲညးကၠာ၊ ဒိဋ္ဌဟိရိ ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ မဂၠိုၚ်ကဵုကသပ် ချပ်နပညာ၊ အိုဿီုညးအဲ လန်ထဲသံၚ်သာ၊ ဇပန်ဒှ်စိ သ္တိဝိုတ်အာ၊ ညံၚ်ဟွံဒးချိုတ် ဒက်ဂတ်စိတ္တာ၊ ဟိုတ်ဓဝ်သၚ်ကာ ဟွံမှာဘဝ၊ မွဲသာ်ဒေပ်လဝ် ဟိုတ်ဓဝ်လောဘ၊ မွဲသာ်ဒေါသ မောဟမန၊ သီုကဵုဓဝ်ပန် ဗ္ဒန်ညာဏ၊ ဂၠုညံၚ်ညးမာတ် ဟွံဂွံညာတ်ရ၊ ဟွံစ္ဍးလောဘ ညာတ်ရသ္ဂးဟာ၊ ဂွံကသပ်စိ မၚ်္ဂလိကာ၊ ဝးဓဝ်မၞ လောဘဒေါသ၊ ဝေၚ်ဓဝ်မောဟ ဖေက်ဂွံရောံညှာ၊ တိုၚ်အသံရ အံက်မိပိတာ၊ ဂွဳပုၚ်သွကၠာ တုဲစှ်ေအာရ၊ ပ္ဍဲတြုၚ်ဝၚ် ဂးမာတၚ်ဂ ၊ တိက်သဝပ်လဝ် တုပ်အၚောပ်ဇွ၊ ထပှ်တ္ၚဲသွံ ဟွံဂွံပုၚ်သွ၊ ဟၟဲဇြဟတ် ဆဗၞတ်ညိည၊ မၚ်္ဂလိကာရ ခၞပြာပ်ညောန်၊ ဂဇံတုဲဗိုန် ဟီုတိုန်သောန်န်၊ ယွံနာဲပိုဲရောၚ် ညံၚ်ကတဵုညိပၠန်၊ ညံၚ်လာၚ်မုက်မတ် ပ္တိုန်ဓဝ်ခိုဟ်သန်၊ ပုၚ်သွနွံရှ် ဍာ်တှ်ခန်ခန်၊ အဲပရာပ်နၚ်ပၠန် သွက်ကောန်တၠ ၊ ညံၚ်က္တဵုညံၚ်က္တဵု ညံၚ်က္တဵုရ၊ က္တဵုဍာ်ဂွံသုၚ် ဂွံစပုၚ်သွ၊ တိုၚ်ပၟိက်စိ ကၠိဂွံဒိဋ္ဌာ၊ ပဒှ်စံၚ်တူ ပဒှ်သောက၊ ယွံမာတၚ်ဂ ညက္တဵုညိအဴ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ချပ်ဗ္စာတဴ၊ တိုၚ်လွဳကွေံ အဲဂွံဇၞးစဴ၊ လၟုဟ်အဲဂွံမြာ သိုက္ခမာဗြဴ၊ ကဵုမၚ်တာဲကွေံ အဲဒးကော်ဖျဴ၊ ချပ်တုဲသဘဴ ညံၚ်ရဴမက္တဵု၊ ဗၠာဲအလုံဍုၚ် ဍေံတံကၠုၚ်ဗဵု၊ ဍေံကော်ဟီုရ ဍေံပဝေၚ်စရဵု၊ ဟိုဲမာတၚ်ဂ မူပဟွံက္တဵု၊ မွဲအယုက်ဗှ်ေ မွဲလှ်ေဟွံဆဵု၊ ချုန်လၟုဟ်အဵု ဂွံဆဵုရယ၊ ညက္တဵုကီု ဍေံဟီုဂြိုၚ်ခ၊ ဟိုဲမတၚ်ဂ သာ်လဵုယပ၊ ပိုဲမၚ်မွဲကွေံ ယဗၠးဘဲလ္ၚ၊ ၚုဟ်တၟံယဒုၚ် ပိုဲဂွံသုၚ်စ၊ ဟွံကဵုပိုဲကၠဟ် ယဒှ်ဒုက္ခ၊ ဟီုတုဲဂြိုၚ်ရ ခယျတက်တဲ၊


မုက်လိက်−၂၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညးလ္ၚဵုကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ဟိုဲမာတၚ်ဂ လွဳရယပြဲ၊ ဟိုတ်လွဳယ ဂွံရလောဲလောဲ၊ ဂွံညံၚ်ကဵုစိုတ် ပဝိုတ်သ္ကံရဲ၊ ဟီုဂြိုၚ်ဝေၚ်ဖဲ တက်တဲစဴအာ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ယောၚ်ကတဵုသာသာ၊ က္တဵုဟွံမာန် ဟွံစအာဟာ၊ ဟွံမွဲဇြဟတ် ဂၠုသီုမတ်ၜါ၊ မၚ်္ဂလိကာညာတ် သမ္ၚာတ်ပူဆာ၊ သီုကဵုမေတ္တာ သာသာထ္ၜ၊ ဝတ်တြုံကဵုဗြဴ ရဴဗၟာဏ၊ ၜိုန်ဗၠာဲဗဵုကၠံၚ် အမာဲပုၚ်သွ၊ ဟွံရောံဒည ပြုပြေၚ်နတဲ၊ မာတၚ်ဂအဵု က္တဵုဇာဲဇောဲ၊ မၠာဲရံၚ်ကၞာတ် ညာတ်ကေတ်လောဲလောဲ၊ ညာတ်မၚ်္ဂလိကာ ချပ်ဗ္စာမွဲ၊ ပထမစိ ကိုပ်အဒိတဲ၊ ဖျဝ်မၞဍေံ ဂးဇကုအဲ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပြဲ အဲဗၠးဒုဟ်ဟာ၊ ကာမေသုကီု ပလီုကောန်သမ္ဘာ၊ အဲဟွံဂွံပလီု ဟီုပါန်သာသာ၊ အာတ်ပါန်ဂၠိုၚ်ကီု သီုကဵုမေတ္တာ၊ ၜိုန်ညးကဵုရောၚ် သ္ၚေဝ်ရံၚ်ညိကၠာ၊ ကြိုက်ဟွံကြိုက်ဟာ ဗ္စာရံၚ်မွဲ၊ လောကထ္ၜုတ် ဂကူယုတ်ပြဲ၊ ဂကူခါဲဒုတ် မၞိဟ်ယုတ်ရအ်၊ ဍေံကောန်သေဋ္ဌဳ ညံၚ်ဗနဳတ္ၚဲ၊ ဟွံကြိုက်ကဵုဗှ်ေ ဗှ်ေပတံၚ်တဲ၊ ဗှ်ေဝေၚ်ကဵုသ္ၚောဲ ဗွဲဝိရတိ၊ မာတၚ်ဂရ ချပ်တုဲပလွဳ၊ တိုၚ်ကသပ်ပၠန် ဟွံကဵုဗၠန်ချဳ၊ ဒက်ဂန်ဗိုန်တၟံ လံခန္ဓဏှဳ၊ ချပ်ပ္ဍဲစိုတ်ရ ပညံၚ်ပိုၚ်ပြ၊ ၜးဂဇံသ္ၚေဝ် ဟွံချဳကာယျ၊ မၚ်္ဂလိကာ လာံသာခယျ၊ ယွံနာဲပိုဲရောၚ် ညံၚ်ဟာပ်ပုၚ်သွ၊ ဂွံဒှ်ဇြဟတ် ဗၞတ်ဆညိည၊ မူဒၞာဲအာဂှ် ဂွံသၟဟ်ရထ၊ ပဒှ်ၚုၚ်ၚ ဟာပ်ပုၚ်ရကော၊ ဂးမာတၚ်ဂ ညးတၠအယော၊ ဟာပ်ဖျေံပုၚ်ညိ မြိဒးဝါယျော၊ ကျာဒွံမုဟ်ဂြိုဟ် လှိုဟ်တိုန်သောသော၊ မၚ်္ဂလိကာ မေတ္တာဂၠိုၚ်အဴ၊ ဟွံဖေက်ညးစော အဵုကောသိက်ပ၊ ဂးဣၚုဟ်ပၠန် ဟွံရန်ဟွံဂွံ၊ ထံက်ကလဵုပၠန် ပဝ်ပေါန်ဓယျ၊ ဇွိတ်သြိုဟ်ဇွိတ်စး ရပ်ပၞးတုဲထ္ၜ၊


မုက်လိက်−၃၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကဵုဍာ်ညိညိ ဂိဍိုန်အာရ၊ ဒှ်တဴၚုၚ်ၚ ၚိတ်စၞဝါတ်လောန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ပတ်ပေါန်၊ ဟာပ်ပုၚ်ညိညိ လံဍေံဂိအောန်၊ ပုၚ်စှ်ေဂၠိုၚ်ဇၞး ကြဴဂွံဗၠးပၠန်၊ ဗၠးတုဲဒှ်ဓဝ် ဇြဟတ်စိစောန်၊ မာတၚ်ဂပၠန် သၟိက်ဟီုဝန်စဝ်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မိရဴရုပ်ထဝ်၊ မိကောန်သေဋ္ဌဳ ပိုန်ကျာ်သြဳဗဝ်၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ဂကူယုတ်သဝ်၊ ၜိုန်ခါဲဒုတ်ကီု ပဟီုဗ္ဒေက်ဖျဝ်၊ စွံစိုတ်ကဵုသဝ် ဝးဓဝ်မၞ၊ ဂကူပိုဲပြဲ ဟွံမွဲဂုန္န၊ ဂကူယုတ်ဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထ၊ စိုတ်ယၚ်ပြဲသ္အး ဂွံဗၠးဒုက္ခ၊ လိုက်ပလိုက်ကၠာ သီုၜါဋ္ဌာဏ၊ ဒှ်ပၠန်ဒုက္ခ ပသၠေဟ်ရမိ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ယုတ်ပဟီုဗျိ၊ ဟိုတ်မဒါန်ရ မူလအဒိ၊ ဒါန်ဂှ်ဟိုတ်အဵု ဖဵုဒှ်ဇာတိ၊ ဟိုတ်ဒါန်ဇၞော်လှဲ ဇိုန်ကဵုပြဲဂၠိ၊ ပသၚ်ကာညိ ယွံမၚ်္ဂလိကာ၊ ဟီုဇီုတုဲဒှ် တၞံနယကြာ၊ မာတၚ်ဂအဵု က္တဵုသာသာ၊ ဂါံကွာ်ဇောဲဇောဲ လုဲလာဲဇိုၚ်ၜါ၊ အိုတ်တဴဇြဟတ် ဒးဖုတ်အဟာ၊ ဂးမၚ်္ဂလိကာ လဘာ်ဏာရ၊ ကၠာလောတ်ဟွံလောတ် ဇြဟတ်ဍိန်လျ၊ လုဲလုဲလာဲလာဲ ဇောဲဇာဲရံက်ရာ်၊ ဇိုၚ်ဒေၚ်ဒိုတ်ဓီု ဓယီုဗၠဗၠ၊ သီုညးၜါလ္အိတ် ပ္တိတ်ဝဳရိယ၊ ဂွံအာစိုပ်ရ ဒေသသုသာန်၊ တိုန်စိုပ်တာဲကၠာဲ ညးၜါမွဲဟာန်၊ ဂးမာတၚ်ဂ ညးတၠညာဏ်၊ တိုၚ်ပၟိက်ပြဲ ဟီုမွဲဂလာန်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မူရဴစံၚ်ခလာန်၊ လ္တူအဲကၠာ ပသၚ်ကာကြာန်၊ ဒေံဗြဴဟွံကယျာန် ဂလာန်မိမ၊ ညးဇိုန်ကဵုပြဲ စိုပ်တဲအဲရ၊ ကောကဵုဒေံကၠာ စွံပၟာဏ၊ ညံၚ်ကောန်မွဲမိ သန္ဓိဇလ၊ ပိုဲပ္တန်လဝ်စိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝိ၊ စှ်ေစိုတ်ညိရ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုတဴ၊ ဒးရးအိုဿီု လဟီုကောဂၞဴ၊ ဂွိၚ်စၞပုၚ် စသုၚ်ဗွဲကြဴ၊ ဂွိၚ်ကဵုဗိုက်လ္တက် ဂၞိန်ယာတ်ဖက်နှဴ၊ ပိုဲဒှ်မၞိဟ်ဗြဴ ဒှ်စံၚ်တူလာန်၊ မာတၚ်ဂကီု ဂၠာဲဟီုလှေံလှန်၊ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ မူရဴစိုတ်ဍန်၊ ပိုဲခါဲဒုတ်ရ မူဒေပ်စွံသန်၊ ဒိုတ်သိုက်ဟွံဝါတ် အာတ်ကေတ်ဂွံပၠန်၊


မုက်လိက်−၃၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂၠိက်ယာတ်ထဝ်သန် ဂွံပၠန်လောဲလောဲ၊ ဒေံဗြဴမၚ်တာဲ ဂၠာဲအာရိုဟ်တ္ၚဲ၊ သ္ၚိဆက်ရေၚ်ဗဝ် ယဝ်ညာတ်ဒးအဲ၊ ဟွံဟီုမုက်ဂွး လၚ်လးညန်သ္ၚောဲ၊ ပုၚ်သ္ၚုသၠုဲအဵု ဇိုန်ကဵုရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ပဂွိၚ်ဒေံအဲ တိုၚ်စဖဲရ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်တုဲမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ခယျ၊ ဝတ်ကောဒေံဟေၚ် ပြုပြေၚ်နာထ၊ အှော်ဍာ်သွက်သုၚ် ဗစိန်ပုၚ်သွ၊ ရှ်ေသှ်ေညံၚ်မ အဇကောပၟာ၊ ပ္ဍဲမမံၚ်ကောံ ကရောံညးၜါ၊ ဂးမာတၚ်ဂ ချပ်နပညာ၊ အိုတ်သတ္တံအဴ ဂၚေၚ်ဘဴသံသာ၊ ဘုံပိစှော်မွဲ လန်ထဲကၠုၚ်အာ၊ ချိုတ်ကဵုဒှ်ရ ဘဝနာနာ၊ ယုတ်ပြဲဇၟာပ်ရာ နာနာဘဝ၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ ဗ္စာတော်ဆ၊ ဇၟာပ်ဍုၚ်ဇၟာပ်ကွာန် ဟိုတ်ဒါန်မသ၊ ဇၟာပ်ညးအဲ ဟွံမွဲဂါရဝ၊ အရီုကြာန်ထုဲ ပတုဲဒါန၊ ကေတ်စဇျာန်မက် ဗက်ပကာသန်၊ ဇၞော်ပၟဝ်ရာဂ ပသဘၚ်ပေါဲ၊ ကာလဇိုၚ်ကဵု ကုသဵုဇမ္ၚောဲ၊ ဒးဒုၚ်စကီု သီုယုတ်သီုပြဲ၊ လဆောဝ်ဒှ်တသိုက် လဆောဝ်ဒိုက်ယဲ၊ လဆောဝ်ဂွံဇၞး လဆောဝ်ဒးဘဲ၊ သၠုၚ်သဝ်ဂၠိုၚ်နဲ ယုတ်ပြဲနာနာ၊ လဆောဝ်ဒှ်ရ ဨကရာဇာ၊ လဆောဝ်ပိုန်ဟုတ် ဒှ်မၞိဟ်ယုတ်မာ၊ လဆောဝ်စိန်ဂၠက် နရက်ဒုက္ခာ၊ လဆောဝ်ဍုၚ်သွဝ် ဂေဝ်သွဝ်အာ၊ ဘဝနာနာ စိုပ်လိုက်ဗာပၠန်၊ ဗတ်စိုပ်လိုက်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဝါတ်လောန်၊ ယဝ်ဒှ်မၞိဟ်စိ တိညံၚ်ကဵုဍန်၊ လောဘဒေါသ မောဟတန်တန်၊ ဟိုတ်နူဗိဇ္ဇ မဂှ်ပြာပ်ညောန်၊ ဇၞော်ပၟဝ်ပၠန် ကၠောန်ဒါန်မိဿ၊ ဆက်မံၚ်ဟွံသ္ဂုတ် သမုဒ္ဒယ၊ သမုဒ္ဒယော ဒုက္ခောဝန္ဓ ဗတ်ဆဵုဒးစိ၊ တိသရဏ ဟွံထောံဒဂေတ်၊ ဇြိုၚ်ရောၚ်ကေတ်စ ဘဝအနန္တဂၠိုၚ်ကဝ်ရအဴ၊ ဟွံကဵုဒှ်ရ ဘဝဂၠိၚ်သ္ၚောဲ၊ ဘဝဂွံအိုတ် ဂွံပၠိုတ်ဟုံဟဲ၊ မူမၚ်မွဲရ ဂွံပနိဿ၊


မုက်လိက်−၃၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဒဴဝတ်ပိရ ကာလဂှ်ပြဲ၊ ရုပ်နာံပၠိုတ်ဟဲ ဗၠးဘဲသံသာ၊ အဲအာပညိ ရသိဟေမာ၊ သ္ဂောံပၟဝ်ရ သမထကၠာ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ် လိုန်သဗာန်ကျာ၊ ကြဴဂွံပ္တန်လဝ် ဓဝ်ဝိပဿနာ၊ ကသပ်ဝွံဒးကၠာ မြာရကုသဵု၊ ချိုန်လၟုဟ်အဴ မၞုံဒေဴဗြဴမွဲ၊ မၚ်္ဂလိကာ ပါသတြုဝဲ၊ အဲထံက်ပၚ်ညိ ကိုပ်အဒိတုဲ၊ ကသပ်ဂှ်ရ မၞုံစိတ္တပ္ဍဲ၊ ကသပ်ဂှ်ပြဲ အဲဒးလွဳကၠာ၊ ဂးမွဲသာ်ပၠန် ချပ်နပညာ၊ လောကုတ္တဵုကီု လောကဳသီုၜါ၊ ကဵုဍိက်ပေၚ်ပြဟ် ဂှ်ရောၚ်ဂွံမြာ၊ အဲဂၠာဲအာတ်ရ ဇွောံမအဟာ၊ ကဵုဍိုက်ပေၚ်ကၠာ ကာလဒှ်ဒး၊ ဗောဓိသတ္တ တြုံတၠလွဳ၊ တိုၚ်ကသပ်ကီု သၟိက်ဂွံဟီုဂး၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါဒးရး၊ ဇွောံမဟွံမွဲ စဟွံလှဲလး၊ ဒေံဗြဴမွဲကွေံ မၚ်တာဲဒးရ၊ အဲဂၠာဲအာတ်ကီု သီုဇွောံစၞ၊ ဒေံပအာသ္ၚောဲ မၚ်မွဲစိတ္တ၊ ယဝ်ရအာသ္ၚောဲ လေပ်ဆဵုဝဲသၞ၊ ရံၚ်မၚ်မွဲညိ သတိဗလ၊ ဟိုတ်ကောဏံရ ဆောံမဗကန်၊ ဗတ်ရကောအာ ဟွံခြာသ္ၚောဲညန်၊ ဟွံကဵုလံဟေၚ် ကလေၚ်ကၠုၚ်ပၠန်၊ ဟီုတုဲစဳရေၚ် ဓလေၚ်ထိုၚ်ယန်၊ ခၞာတ်တဲမွဲ ကွာ်ထဲကြေဝ်လန်၊ ဆဵုသ္ၚိညးပၠန် ဟွံဂွံညောန်သ္ၚောဲ၊ ရပ်ခၞာတ်ပၠန် ဂဇုန်ယဵုတဲ၊ အရာဒါန်သၟတ် ဖ္ဍောတ်သဴသဴ၊ သာဓုသာဓု ဒါန်ဝွံဒှ်ပြဲ၊ ဒါန်ရောၚ်ဒှ်မ ဒါန်ပနိဿဲ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုပြဲ ကြဴတဲဂွံမြာ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုလဝ် ရုပ်သာ်ကျေဝ်ဂေါဝ်၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုသၟတ် ထတ်စောံမြက်စာ၊ ဒါန်ကဵုပိုန်ဘိုက် တသိုက်ဘောဂါ၊ ဒါန်ဇိုန်ကဵုအယုက် ဂွံဗၠးဒုက္ခာ၊ ဒါန်ဂွံဍံၚ်သွာ ဂွံမြာသုခ၊ ဒါန်ရောၚ်ဇိုန်ကဵု မဂ်ဖဵုဂတ၊ ဒါန်လၟောဝ်တၠုၚ် ဍုၚ်နိဗ္ဗာန်၊ ဒါန်ဒှ်မူလ ကဵုညိရအဴ၊ မိၚ်ဒးဆံလံ တၟံတြုံဗြဴ၊ သီုဝုတ်သိုဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလထဴ၊ မၞိဟ်ဇၞော်ဗျုလောန် စကာကောန်စဴ၊ ခါမိၚ်ဖ္ဍောတ် ဒြပ်ရတ်ပူဇဴ၊ ဟုသၠုဲသၠာဲအဴ ကဵုတဴညးအဲ၊


မုက်လိက်−၃၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
မာတၚ်ဂကၠာ အာတ်ဟါံခြာသ္ၚောဲ၊ ဆုဲအာညိညိ သ္ၚိရေၚ်ဂၠောဲ၊ ယဝ်ဖ္ဍောတ်အဵု ကၠုၚ်ဗဵုညံၚ်ပေါဲ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိသွံ အာတ်ဂွံလောလောဲ၊ ပယျာံသဝ်တ္ၚဲ ဇာဲဇောဲစဴအာ၊ ခါစဴစိုပ်သ္ၚိ ကဵုမၚ်္ဂလိကာ၊ အာတ်လၟိုန်ပြဲ မွဲတ္ၚဲမွဲဝါ၊ နဲသာ်ဂှ်ရ သ္ပလွဳပရာ၊ ဇၞတ်ပကောံရ ဇွောံမပေၚ်ဗဂါ၊ မၚ်္ဂလိကာ မိပ်စိုတ်ခါဂှ်၊ ဗောဓိသတ္တ တၠကြဳဇှ်၊ တိုၚ်ကသပ်ကၠာ မြာသၟိက်ကဵုဒှ်၊ တ္ၚဲဂတဒး နူဂယျးပြဟ်၊ ကဵုဒေံဗြဴကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ဇကုမွဲကၠာ သၟိက်အာတၞဟ်၊ တိုၚ်ကသပ်ဂှ် ပြဟ်ဒဴတိတ်အာ၊ ဇကုမွဲသ္ၚိတ် ဟွံကေတ်ပြဝါ၊ သၠးကဝိုၚ်ဍုၚ် သရုၚ်ကန္တာ၊ တြဴဂၠိၚ်သ္ၚောဲ ကွာ်သဲဒေါဝ်ဝါ၊ ဂမၠိုၚ်ကဵုအဆၚ် လစအၚ်လှာ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော် ပေၚ်ဗြော်ရေၚ်ဗ္ဂာ၊ သီုဓကှ်သွာ ဝုန်ခါဗၚ်ဗွဲ၊ ကံက်ကဇုံဝေါတ် ကၟောတ်သောဲသောဲ၊ ကဴကဵုကဴပြး၊ တၞးကဵုတၞးဂၠောဲ၊ သတ်ကဵုသတ်ကောံ ခၟောံညံၚ်ခၟောံဗၠဲ၊ တဝ်ကဵုတဝ်ဖလ ကွကွဒက်ဂြဲ၊ ညာတ်ဋ္ဌာန်ဇမ္ၚောဲ ဗဵုဟွံဖဲကီု၊ လ္ၚဵုလျလျ ဖလဍီုဍီု၊ လ္ၚဵုဗြဗြး ပေါၚ်လးသာ်ဍီု၊ လ္ၚဵုဂှ်ခရံက် ဗ္စံက်ဂၠိုက်တီု၊ လ္ၚဵုခစာန်ဗြံက် ကဝံက်ဂြီုဂြီု၊ ဗဵုဟွံဖဲကီု အကြီုအၚ်လှာ၊ မွဲသာ်ဍောတ်ဇၞော် သတ်လ္တူကျာ၊ လၞေၚ်ပူပံက် ၚေက်ကြေၚ်ဂံက်ဂါ၊ ခဍိအဂၠောန် ကောန်ၜိုပ်ကောန်မာ၊ ကြေဲတေဝ်တောတ်ရ ဗျုဒိုၚ်ဂလာ၊ ဇံၚ်မံၚ်ပရောတ်ၜဳ ၜိၚ်လေဝ်သာဲအာ၊ အကၠဟ်မွဲသာ ဗၠိုပ်အာရေၚ်ၚ်၊ ဒိုၚ်ဗျုဒိုၚ်ဂလာ ယောန်အာလက်ခစေၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကဵုကံ လ္ၚဵုဂှ်ပၠံသၞေၚ်၊ လ္ၚဵုကဵုရဲသာ ဟွံကဵုခြာဝေၚ်၊ လ္ၚဵုဇဵုထုဲထ္ၜန် ညံၚ်ညးစန်ကၠေၚ်၊ ဍေံကဵုဍေံဟေၚ် ညံၚ်သ္ဘၚ်ပေါဲ ၊ ထိုၚ်သာဲအဒါဲ ဂၠာဲဇာပ်ပဝ်ဂၠောဲ၊ အလိုန်ဂြပ်သၞေၚ် အခြၚ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ ဗရုဇၞော်ဍောတ် ထတ်တ်သောဲသောဲ၊ ညံၚ်ရဴစိၚ်ဂြဝ် တိၚ်လဝ်နတဲ၊


မုက်လိက်−၃၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံမိက်အာသ္ၚောဲ ဟွံဖဲသောတ၊ ဆဂှ်ဟွံသေၚ် တၟေၚ်ဝိသေသ၊ သတ်ပ္ဍဲဍာ်ကီု မဂၠိုၚ်အနန္တ၊ ဂၠိုၚ်ထုဲဓရုဲ သီုၚုဲသီုက၊ ကၞုဟ်ကၠဴဂတာံ ဟလီုကျာံရ၊ ဇၞော်ဍောတ်နထ ဂၠိုၚ်နာမကီု၊ ဂမၠိုၚ်တ္ၜန်တ္ၜောဲ ထဝ်ဂၠောဲသီုသီု၊ လ္ၚဵုစောန်ပြံက် လ္ၚဵုမံက်လှီုလှီု၊ လ္ၚဵုသဝ်ဗၠိုက် လ္ၚဵုပိုက်ယဝီု၊ လ္ၚဵုဒံၚ်သၠာ် ညံၚ်ညးဗာ်တ္ၚီု၊ ဍေံကဵုဍေံကီု သီုသီုသာဲသာဲ၊ မာတၚ်္ဂညာတ် သမ္ၚာတ်ပူဆာ၊ ဗှ်ဇကုမွဲ ကြၚ်ထဲဂၠိုက်ဂၠာဲ၊ ဗဵုအာရံၚ်အာ ပါတဟၚ်ဂြာဲ၊ ရံၚ်အာအိုတ်မတ် စိုတ်ဍောတ်ဇၟာပ်ဒၞာဲ၊ ကွာ်အာသာဲသာဲ ပယျာဲကန္တာ၊ ကွာ်အာသောၚ်ၚ် ဗက်ူဓလောၚ်ဝါ၊ တဟၚ်ဒြာဲဇး တၟးညာတ်အာ၊ ဗျဵုဗျဵုဗျောံဗျောံ မၞုံသာ်လွာ၊ ညံၚ်ဒဵုညံၚ်ဆု သာ်ဝွံနာနာ၊ စမဳညာတ်အာ မိပ်စိုတ်ခါဂှ်၊ ဝါဝွံၜိုဟ်သ္တိုတ် မိပ်စိုတ်ပူမှ်၊ ပ္တိတ်ဝဳရိယျ စိတ္တဟွံလၞုဟ်၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ စေတနာပ္ၚုဟ်၊ ဟိုတ်ဝဳရိယ ခဏစိုပ်ပြဟ်၊ ကၞောတ်ဝါဂှ် ဇီုဇြဟ်ဗတဳ၊ ဂြိုပ်ဇီုဂြိုပ်ဗြး ပြးဗြးပေၚ်ဇဳ၊ သိၚ်သိၚ်သာဲရေၚ် ညံၚ်ညးပြေၚ်ဖျဳ၊ သၠုၚ်ၚ်တၞံလျ ကွကွမံၚ်ညိဳ၊ ကဴကဵုကဴဆက် ညံၚ်ညးဒက်ဂွဳ၊ ဂၠိုၚ်လောတ်ကျာသြီ ညံၚ်လွဳမာန်သွဝ်၊ ကွာ်အာဗဵုအာ ရံၚ်အာဗဵုဒ္ၚောဝ်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကၞာၚ်လျ သီုသၠသီုကၟဝ်၊ သၠုၚ်ၚ်သဝ်သဝ် ဗဵုလ္ၚောဝ်ဟွံဖဲ၊ ဗဵုအာရံၚ်အာ ကွာ်အာဇကုမွဲ၊ ညောန်စိုပ်ဒဵုရ သၠုၚ်လျသၠာလကဲ၊ တၞံဗၠိုဟ်မံၚ်ဗျာၚ် ထာၚ်လျမံၚ်ဂၠောဲ၊ ကဴရဴနော်နာ် ဗကေတ်သာ်ဗၠဲ၊ ယဝ်ရဍုဟ်သၟတ် သတ်ဍေံလုပ်ပေါဲ၊ ယဝ်ဍုဟ်ဍေံလကဲ တုပ်နဲသတ်ဗြာတ်၊ လ္ၚဵုဂှ်သၠုၚ်သဓုံ တၞံညံၚ်ပြသာဒ်၊ လဴဂှ်သဝ်လက် ခတောဲဂှ်ကြံၚ်ဃာတ်၊ သတ်ယဝ်ဍုဟ်ဗက် ကရေက်စဍေံဝါတ်၊


မုက်လိက်−၃၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ယဝ်စရံၚ်ကီု သီုကြောံသီုဍာတ်၊ မၞိဟ်ယဲစိုပ်ဝါတ် ကဵုဓါတ်ဒူရေန်၊ လ္ၚဵုတၞံကဓုံ ကောံညံၚ်ညဂြေန်၊ ကဴဍေံဇဝ်ပရဲ လကဲသေန်န်၊ သတ်ကြံၚ်ဗ္စံက် သီုတ္ၚံက်သီုကဝေန်၊ ယဝ်ထ္ၜးသတ်ဍေံ ညံၚ်လှ်ေညံၚ်အေန်၊ စံၚ်လဝ်စိန်န် အမြာဲဂၠိန်ခနေၚ်၊ လ္ၚဵုသၠုၚ်ခဝေါဲ ဇာၚ်ဇောဲမံၚ်ရေၚ်၊ ဟွံမွဲကၞၚ်ကဝ သၠညံၚ်ဗၞုဟ်ဇြၚ်၊ ဗရဲဗုၜတ်သတ်လက်ဂစေၚ်၊ ဍုဟ်စဖျိုတ်လောန် ခ္ဍန်ညံၚ်မဝေၚ်၊ တၞံကဵုတၞံတၟေၚ် သတ်ဟေၚ်ကော်ဍေံ၊ မွဲသာ်တၞံလ္ၚဵု ထာၚ်ကဵုထာၚ်ပြး၊ ကၞာၚ်ဗာၚ်ဟွံမွဲ သတ်လကဲပြး၊ အပ္ဍဲရဴဗြံက် ၜံက်ရံၚ်ဍေံထကး၊ ဍာ်ဍာတ်ဖျုန်ကြောံ ပ္တောံပၠန်ဟွံဒး၊ ကောန်မန်တံကွေံ ကော်ဂးသတ်ဗြဴ၊ လ္ၚဵုဗြးဗြး မွဲလှ်ေဟွံကဴ၊ သတ်တိတ်နူပီု ညံၚ်ဗီုကောန်ရဴ၊ ကြံၚ်ၜိုဟ်ပေက်ရ ဍုန်သွဖက်နှဴ၊ ဍုဟ်စဍာတ်အိုတ် ထၜိုတ်ဆဴဆဴ၊ ယဝ်ညးခုတ်ခဴ တုပ်ညံၚ်ရဴပၞဟ်၊ လ္ၚဵုသဓုံဗျာၚ် သၠကၞာၚ်မဝ်ဂၠဟ်၊ ကဴဇဝ်ပရဲ လကဲလျဟ်၊ ခတောဲၜတ်တ် ဖျိုတ်ဖျးလေဝ်ဒှ်၊ဍုဟ်စဟွံဝါတ် ဍာတ်ဖျးနွံရှ်၊ သတ်ကြုက်ရဒှ် ကော်ဍေံဂှ်ရ၊ လ္ၚဵုမွဲရဲ တၞံသောဲကွကွ၊ အလုံတၞံပၠန် ကေက်လောန်ဇလ၊ ၜှ်တၞးဍေံ ဆုၚ်ဒးပသ၊ ဖျးနူၜတ်ၜတ် ဍုဟ်မတ်ဖလ၊ ပၠာဲထဥုဲထပက် ဗၠးသက်ခၞ၊ ညးကော်တုန်အဴ သတ်ပၞဴရ၊ လ္ၚဵုတၞံဒလ ကၞာၚ်လျဍိုပ်ဍဴ၊ တၞးၜတ်တ် သတ်သီုပ္ကဴ၊ ယတ်ၜှ်ဆုၚ်ရ ပသကတဴ၊ ပါ်ရံၚ်အဒေါဝ် ခၟောဝ်ဖက်နှဴ၊ သတ်ဂှ်သဘဴ ညံၚ်ရဴသတ်ဗဳ၊ သီုသတ်သီုပ္ကဴ ဖက်နှဴညဳညဳ၊ သၟးဟေမဝန် ဂၠိုၚ်လောန်ကျာ်သြဳ၊ ညံၚ်ညးပြေၚ်ဖျဳ တုပ်ဗၞဳသွဝ်၊ ကှ်ေအနာၚ်ပြာန် ပ္ကာန်ဍောၚ်ပ္တိတ်ဇဝ်၊ အနုသ္ဇၚ်ထောဲ ခပေါဲတဝ်သွဝ်၊ အဂၠဴကြက်စၠန် ကဴသန်ကဴထဝ်၊ ပ္ၚာလာံသဴ ညံၚ်ရဴကျိုၚ်ကျဝ်၊


မုက်လိက်−၃၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သီုကဴသီုဇဝ် မြမောဝ်နာနာ၊ ပြာ်ဇုက်အဂၞု သ္ဇုၚ်ဂွုစမ္မာ၊ အံၚ်ရေၚ်သၞေၚ်ဇုက် အသုက်ကဏ္ဏကာ၊ ဓဇေၚ်သရဖဳ ပကဇဳသွာ၊ မၠဵုကဴသတၚ် ဗၚ်ယခ္ဍၚ်ရာ၊ သတ်ကဵုသတ်နှဴ ကဴကဵုကဴခြာ၊ ဇဝ်ကဵုဇဝ်ကၠာ ဂၠိုၚ်ရာစိစောန်၊ ကၞာၚ်ကဵုကၞာၚ်လျ လှကဵုလှညန်၊ ဟွံသိၚ်ဟွံသာဲ ဂၠိုၚ်ဒၞာဲစိစောန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ကြပ်ဇြ တုပ်အဇသန်၊ ပ္ဍဲဂြိုပ်ဟေမန် ဂၠိုၚ်လောန်ရေၚ်ဗ္ဂါ၊ မာတၚ်ဂအဵု ကွာ်အာဗဵုအာ၊ သတ်ဂြိုပ်တံပၠန် သ္ၚောဲညန်ဂၠိုၚ်ရာ၊ လ္ၚဵုညံၚ်ကၞုဲဗျ လ္တူဆုမွဲသာ၊ ဍောန်ဝေၚ်ဓရီု သီုကောန်ဗာဏာ၊ သီုကဵုပြဝါ အာကၠုၚ်လဆန်၊ လ္ၚဵုညံၚ်ဂၚ် ဆၚ်အာတန်န်၊ ဆဵုဏှာအာပြဟ် ဂှ်ဂှ်ဟီုဒေါန်၊ လ္ၚဵုဗုၜတ် ညံၚ်ဝုတ်အဵုပၠန်၊ ဗြုတဴဝိုဟ်ဝိုဟ် အိုတ်ကံသောန်န်၊ လ္တူဆုပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ပြဝါ၊ ပ္ဍဲတိဂၠိုၚ်ရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်ဂၠော်အာ၊ စိုၚ်ကၠဒြာဲမၚ် ဗလေၚ်မွဲသာ၊ ပှ်ပှ်ေကၠဵုကၠိၚ် ကလိၚ်နာနာ၊ က္ၜိုၚ်သိတ်သီုကောန် ကၠဗြန်ကၠလှာ၊ ဂၠိုၚ်ကဵုရဲသာ အာကၠုၚ်လဆန်၊ ကၟက်ကၟက်ဂၠိုၚ်စွံ ၝောံၝောံသီုကောန်၊ ဗၟက်ကလှ်ေ ဍေံကဵုဍေံပၠန်၊ ဟွံတီသ္ကံရဲ ထပ်ဂၠောဲလီၜန်၊ မဂၠိုၚ်ဇၞော်ဍောတ် သတ်ပ္ဍဲဟေမဝန်၊ မၚ်တၚ်ဂပၠန် ဂၠာဲချပ်စန်စာ၊ ချိုန်လၟုံအဲ ဒဴဝဲသံသာ၊ အဲတိတ်ဋ္ဌာန်ဂြိုပ် ဗ္ဒိုပ်ဟေမာ၊ ပရသိပၠန် ပ္တန်စေတနာ၊ တိုၚ်ကသပ်ကီု ကဵုလီုရဟာ၊ ဟွံကဵုလီုကၠာ စေတနာပ္တိုန်၊ ပ္ဍဲဋ္ဌာန်ဝွံကွေံ ဒးရးပြဲလောန်၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်အာမွဲ သၞဝဲလေဝ်အောန်၊ ဂးဍာ်လေဝ်ၜိုဟ် သာဓါဒိုဟ်ပန်၊ ရိုဟ်ဇုက်ကြုက်ပၞဟ် နွံရှ်စိစောန်၊ ဒးရးပြဲလောန် စိစောန်ဇၟာပ်ဒၞာဲ၊ မာတၚ်ဂပၠန် ခၞံကောန်တာဲ၊ တိုၚ်ပၟိက်အဵု ဂၠိုၚ်ကဵုပြယာဲ၊ ခၞံဗွဲပရှ် ဋ္ဌာန်ဇြဟ်ဗိုၚ်လာဲ၊ ဇရေၚ်တၞံဇြဲ ဟွံမွြကဵုဗ္ဒာဲ၊ ဂြိုပ်မဂၠိုၚ်စရာဲ ပဗ္ဒာဲပန်၊ ယာတ်မစေါန်ပြံက် ဍာ်လွံက်ဖျောန်၊


မုက်လိက်−၃၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္တူကၞိပ်ကၠာ ကေသာကုတ်ဒန်၊ သ္ပိုၚ်တုဲကၠေဟ် ဒးရးပြဲလောန်၊ လှာဲရုပ်တၟိ ရသိဟေမောန်၊ ဇကုမွဲပၠန် တန်တဴမံၚ်ရ။

ဟွံမွဲလၞုဟ်ကွေံ ဂးမာတၚ်ဂ၊ လဆောဝ်ဂှ်အိုတ် စရိုဟ်ကာယျ၊ သၟိက်ဂွံပ္တိုန်လဝ် ဓဝ်သမထ၊ သတးတိဗက် စက်စေဝ်သၟိက်ပ၊ ထွာဲဟွံသ္ၚောဲ မွဲဟတ်မွဲဍ၊ ပရိကံရ ပထမကၠာ၊ ဒက်ထဝါဲဗိုန် သွိုန်ဘာဝနာ၊ ထ္ၜေက်မၠာ်ကီု ကၠံဝါလ္ၚီဝါ၊ စေဝ်ကသိုဏ်အဵု ဟွံကဵုကၠေံအာ၊ ပ္တိုန်သမာဓိ ဒမၠိဂၠိုၚ်ဝါ၊ ဟွံကဵုယောၚ်မှာ ပ္ဍဲကာလဂှ် ရိုဟ်တ္ၚဲအနဳ လွဳဟွံလၞုဟ်၊ ဟွံကဵုကၠိပၠန် ဟွံကဵုစောန်ထၞဟ်၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်စိ ပဳတိက္တဵုဒှ်၊ ပရိကံလ္လိတ် နိမိတ်စဝ်ပြဟ်၊ သမာဓိဂှ် မက္တဵုဒှ်ရ၊ ကြဴဝွံအနဳ ပ္တိတ်ဝဳရိယျ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်ပၠန် ပန်စှော်နာမ၊ ဗၞတ်မွဲမွဲ ပ္တန်ပ္ဍဲစိတ္တ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်ဂိုတ် ကိုတ်လက်ဟွံက၊ ကဵုပြာကတ်ကၠး တၟးစက္ခ၊ ဂွံနိမိတ်ရ ဥဂ္ဂဟပၠန်၊ နိမိတ်ဗိုန်စိ သမာဓိတုန် ၊ သ္ဍိုက်စိုတ်လွဳ ပဳတိပြာပ်ညန်၊ စွံတဴဂတိ ဟွံကဵုကၠိစောန်၊ လၟိုန်တ္ၚဲဟေၚ် ဟွံကဵုဝေၚ်ခၠန်၊ နဲဂှ်လက်သန် ပၟဝ်ပၠန်ဂတ၊ ဂဇံဟွံချဳ ပတိတ်လွဳရိယ၊ နိမိတ်ဂဵုခၠၚ် ဟွံဒှ်ခၚ်ခ၊ နိမိတ်ဗိုန်စိ ပတိဘာဂ၊ သမာဓိတိုန် နရဴခန္ဓ၊ ပဳတိစပ်ရ လုံကာယျဒွါ၊ ပဳတိမသုန် မၞုံဂုန်ပြဲဖါ၊ သ္ဍိုက်စိုတ်ပ္ဍဲ ဟွံဟဲစိတ္တာ၊ လၟေၚ်ဇျာန်တိုန် မသုန်ပြကာ၊ ပၟဝ်တုန်န် ထပ်ပၠန်မွဲဝါ၊ လၟေၚ်ၚ်ကၠာ ပၟဝ်အာရ၊ ဝိတက်ဇျာန်စိ ပၟဝ်အဒိတ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် စှ်ေတန်စိတ္တ၊ နိမိတ်ဗိုန်ဆိတ် ပ္တိတ်လွဳရိယ၊ ဇျာန်ဝိတက်အဴ ဒှ်တဴကြံကြ၊ ပါဲဝိတက်ဂျ ပၟဝ်ရဝိစာ၊ ပၟဝ်ဂလိုၚ် ဂၠိုၚ်ၚ်ကဵုဝါ၊ စှ်ေစိုတ်ဗိုန်ကြပ် ခပ်ပ္ဍဲစိတ္တာ၊ မဂၠိုၚ်ပဳတိ သမာဓိဂွံမြာ၊ ဝိစာလောန်က္ဍၚ် စၚ်ခြၚ်မနောဒွါ၊ ပါဲကၠေံဝိစာ ပၟဝ်အာပဳတိ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် ပ္တိုန်သမာဓိ၊ ပတိတ်ဝဳရိယ ဟွံလဇညိ၊


မုက်လိက်−၃၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အိုတ်တၟိုဟ်တဴ ပါတ်ဇဴဖိဖိ၊ ဟွံဗၠန်ဒစေၚ် ဟွံဝေၚ်ခြာစိ။ ပါဲဇျာန်ပဳတိ ပၟတ်ညိသုခ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်လောန် ပ္တိုန်စိတ္တ၊ တသိုက်စိုတ်တန် ကြပ်ဗန်ကာယ၊ ဝိထဳဗိုန်ဗတ် စိုပ်သၞောတ်ဇျာန၊ ဟွံဗၠန်ဒစေၚ် ဟွံဝေၚ်သက္ခဏ၊ ပါဲကၠေံသုခ ဨကဂ္ဂတာ၊ ပၟဝ်ဂၠိုၚ်ဆိတ် စိုတ်သိပ်ဂွံမြာ၊ လၟေၚ်ဇျာန်တုန် မသုန်ပြကာ၊ ဍိုက်ပေၚ်ဟွံချဳ လိုန်ဝိထဳကျာ၊ ဂေတ်လန်အာပၠန် တ္တံပန်ကၠုၚ်အာ၊ အိုတ်အလုံပြဲ မွဲစက္ကဝါ၊ ဇျာန်ဍိုက်ပေၚ်ကၠာ ပြာကတ်အဘိညာန်၊ အဘိညာန်အဴ သီုတရဴဋ္ဌာန်၊ သမာပတ်ဒ္စာံ ဒးဂွါမွဲဟာန်၊ တိုၚ်ပၟိက်အဴ အာတဴနဇျာန်၊ ရသိတၠညာန် နဇျာန်ကၠုၚ်အာ၊ ပၠေၚ်ဗဒှ်ရုပ် ပတုပ်နာနာ၊ ညံၚ်ဂိတုတ္ၚဲ ညံၚ်ဗြဴညံၚ်ကျာ၊ ညံၚ်အိန်ဗြီုရောၚ် အယောၚ်အာ၊ ပ္တောံကၠဗြန် ကုမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ပၠေၚ်ဗဒှ်ဏာ နာနာသဗ္ဗ၊ နအဘိညာန် ဇျာန်သမ္မထ၊ တိုၚ်ပၟိက်ကၠာ သွာပ္ဍဲစိတ္တ၊ ရသိပြဲက္ဍၚ် ဂးမာတၚ်ဂ၊ လွဳဗိုန်ဗတ် ထပှ်သတ္တဟ၊ ဍိုက်ပေၚ်တုဲရ သမ္မထဇျာန်၊ မာတၚ်ဂစိ ဣသိတၠညာန်၊ ဂၠာဲချပ်ဗ္စာ ဗှ်အာဍုက်ကွာန်၊ စွံလဝ်ဒေံဗြဴ တဴပ္ဍဲသုသာန်၊ အဲထံက်ပၚ်ညိ အဒိဂလာန်၊ ဒက်ဂြေန်ဝိဥာန် ပၟဝ်ဇျာန်ဂွံမြာ၊ ချိုန်လၟုံအဲ ဒးရးပြဲဖါ၊ တိုၚ်ပၟိက်အဲ ကၠိဂွံလောဲသွာ၊ အဲဒးထံက်ပၚ် မၚ်္ဂလိကာ၊ က္တဵုဗဒှ်ဇျာန် လိုန်သဗါန်ကျာ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ကလာၚ်စဴအာရ၊ ပရဟ်ဇျာန်ပြဲ မွဲသက္ခဏ၊ ခါညန်စိုပ်ကွေံ စှ်ေနူကာသ၊ ဂမြၚ်တံညာတ် သွာတ်ဟဒယ၊ ဂြေပ်ကၠုၚ်လ္ၚောဝ် ဇံသဝ်ထဒၟ၊ မၚ်္ဂလိကာ ညာတ်သ္ပာထ၊ တဲပ္ဍဵုသိသ ပဝတ်လ္ၚောဝ်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်ထဝ်၊ ညာတ်ရသိပၠန် ကသောန်ကသဝ်၊ သောကဍဵုဍိုက် ကလိုက်ကၟဝ်၊ ဂၠိုက်တိုန်ပေၚ်သိုဟ် ဖျုန်ဂြိုဟ်ဇတဝ်၊ ရမတ်ဗြဲကဝ် ဆေဝ်ဒဝ်ဟွံမာန်၊ လီုစတ္တဇ ကာယျဝိညာဏ်၊


မုက်လိက်−၃၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံညာတ်ဒိုဟ်စှ် ဒှ်အာန်တၞာန်၊ ဂၠာဲဗှ်ချပ်ခဝ် ဆေဝ်ဒဝ်ဟွံမာန်၊ ညံၚ်ရဴဥူမတ် ပညောတ်သန္ထာန်၊ တၞံနအာတ်ပါန် ဂၠိုၚ်ဂလာန်ယာံပၠန်၊အဵုကောရသိ ကောမိဓဇန်၊ ထောံလဝ်အဲဗြဴ ညံၚ်ရဴအှော်ဒုန်၊ ဗဗုလဟဵု ဂဵုတုဲပၠိုတ်သုန်၊ ဒးပၠိုတ်ဟုံဇြ ဒှ်စၞဂြုန်၊ အဵုကောတၠဂုန် အဵုကောတၠဂုန် ကဵုလေၚ်သုန်ဟာ၊ အဵုကောသော်က္ဍိုပ် ဋ္ဌာန်ဂြိုပ်ဒဴအာ၊ နူတံတုန်စိ အဒိကိုပ်ကၠာ၊ ကော်နၚ်တုဲသွံ ကၠုၚ်ထောံလသာ၊ ဟွံဗှ်ဂၠိၚ်သ္ၚောဲကဵုအဲပူဆာ၊ အဵုတၠသိက္ခာက္ဍုဟ်အဲဟာကော၊ အဵုတၠပဿတၠအယော၊ ထောံလဝ်အဲမွဲခြာသ္ၚောဲကလော၊ ဟွံမွဲဝံသညးဟွံပဆော၊ ညးဂၠာဲနၚ်ဒုဟ်ညးဍုဟ်ဟီုစော၊ အဵုကောအဵုကောကဵုညးစောပၠန်၊ အဵုမဂၠိုၚ်အယောအဵုကျာ်ဂန်၊ တူတံဝါဒိကြာမိကဵုကောန်၊ အာတ်တုဲဖျာ်နၚ်ကဵုအဲကၠၚ်ကၠောန်၊ ပွတံဂှ်ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ ဒဴထောံအဲပၠန်ဓဇန်လောန်ရအဴ၊ အဵုတာပဿတၠနုဘဴ၊ ပၠီုကၠေံတုဲကၠာဘာသာအဲဗြဴ၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ရောၚ်သ္ၚိဟွံဂံၚ်စဴ၊ ညာတ်ဗွဝ်ဒုဟ်ဒုဟ်အဲဒြေပ်ဒဴ၊ ကောဟးကောဂၞဴဟွံစဴရဟာ၊ တံဇိုၚ်ရသိဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ တက်သိုဟ်တုန်န်ယာံအာဒေါန်အာ၊ ဇါတ်လီုဂၠိုၚ်စွံဒးထောံဘာသာ၊ ဂကူလီုရလောကပြိုက်ဖါ၊ ဒဴထောံအဲကၠာဒးရးရဟာ၊ မာတၚ်္ဂစိရသိကြက်လှဴ၊ သီုမေတ္တာကီုသၟိက်ဟီုဖ္ဘောဝ်လဴ၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာကညာဒေံဗြဴ၊ ၜိုန်ဒးသာဲခြာမူဒၞာဲစိုတ်ကတဴ၊ ထံက်ပၚ်ဒေံဗြဴအဲဒးဒဴအာ၊ ဂလာန်ဂှ်ရောၚ်ထံၚ်လဝ်သောတ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ်ဂကူယုတ်မာ၊ အောန်ရကဵုပိုန်ဟိုတ်နူဒိုက်သာ၊ ဟွံမွဲလးလးဥုပ်ဂၠးကြိယျာ၊ ဂွံထံက်ပၚ်ကၠာခါဂှ်ဝါတ်လောန်၊ နမေတ္တာဇဴဒဴတိတ်ဟေမောန်၊ က္တဵုဗဒှ်ဇျာန်အဘိညာဏ်ပၠန်၊


မုက်လိက်−၄၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဍိုက်ပေၚ်တုဲလ္အိတ်စိုပ်သိတ်ဗိုန်တ္ညန်၊ တိုၚ်ပၟိက်ဟေၚ်ဟွံဂွံဝေၚ်ခၠန်၊ ဍိုက်ပေၚ်စိစောန်ဂွံပၠန်ဒေံဗြဴ၊ မၚ်္ဂလိကာခါဂှ်ပါန်တဴ၊ ယွံတာပဿတၠနုဘဴ၊ ထဝ်သန်ဗိုန်မြဇိုန်ကဵုညိအဴ၊ ဇိုန်ကဵုပိုန်ဘိုက်တသိုက်ဗွဲကြဴ၊ ဆာန်ဍူညိအဴကြဴဂွံသိုက်တန်၊ မာတၚ်ဂကီုသၟိက်ဟီုဗ္တောန်၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာလောဲသွာထဝ်သန်၊ ဗတ်ဂွံဒြပ်ဂၠိုၚ်ညးထိုၚ်သးအောန်၊ ဟိုတ်ဒှ်ခါဲဒုတ်ယုတ်ညးဂးပၠန်၊ ဗတ်သိုက်ညးၜေဟ်ဟီုဂးဒက်ဒေါန်၊ ကြဴဒေံဂွံပၠန်ထဝ်သန်ဗၠဲဒွါ၊ လုပ်အာဍုၚ်ဇၞော်ကွာ်အာကော်အာ၊ ပသာ်ဂလာန်ကီုသၟိက်ဟီုကဵုကၠာ၊ ယွံတၠတံလ္ပသာသ္ပံ၊ လ္တူအဲဂှ်ပဒှ်သၚ်ကာ၊ သမ္ဘာအဲကၠာမှာဗြီုတေံရ၊ ပလွေဟ်ကၠာရုပ်မှာတၚ်ဂ၊ ယဝ်ဟွံပ္တေဟ်အဲထပှ်တ္ၚဲဂတ၊ ဗပေၚ်သဝ်ပၠန်သၟိၚ်တ္ၚဲပၠိုတ်ဇြ၊ မှာဗြီုစှ်ေကၠုၚ်ဍုၚ်ဝွံမူလ၊ ဗဵုအိုတ်ညိရယွံတၠအဲ၊ တိုၚ်ဗကန်စိဟီုညိကဵုတ္ၚအ်၊ ထပှ်တ္ၚဲရဂတဟွံလံ၊ ညးညာတ်ညးဆဵုညးဒးကဵုကံ၊ ညးဒးရှ်ေသှ်ေဖျေံက္ဍိုပ်မုဂြံ၊ ခိုဟ်စလၟုဟ်ဏံဟွံလံဂတ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ ဂွံမိၚ်တုဲအဵုယဵုတဲဓယျ၊ မိပ်စိုတ်အသဝ်လ္ၚောဝ်ထဒၟ၊ တိုၚ်ဗကန်ကၠာညးတာပဿ၊ ယဵုဒုတ်လဝ်ရပ္ဍဲကာလဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိရသိဒယှ် ဗကန်တုဲကၠာတၞံနအာပြဟ်၊ ဂလာန်သ္အာၚ်ကီုဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပ္ၚုဟ်အဘိညာဏ်နဇျာန်က္တဵုဗဒှ်၊ ဋ္ဌာန်ဟေမဂှ်ပြဟ်ကလာၚ်အာ၊ အဏံတုန်ကွေံဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ တိုၚ်ဗကန်စိရသိပြဲဖါ၊ သၟိက်လလောၚ်ပ္ညုၚ်ဋ္ဌာန်ဍုၚ်လုပ်အာ၊ ဆဵုမၞိဟ်ထပ်ဂၠောဲကွာ်ထဲရေၚ်ဗ္ဂါ၊ မၚ်္ဂလိကာခါဂှ်ကော်ဟီု၊ ယွံမိယွံမဗဴလအိုဿီု၊ ကလၚ်လဝ်ကွေံဒးဟွံဒးကီု၊ သမ္ဘာအဲကၠာညးဂှ်မှာဗြီု၊ ပလွေဟ်ပုတ်ခါဲဒုတ်သမၠီု၊ ထပှ်တ္ၚဲကီုဗဵုစံဂတ၊ ဗပေၚ်သဝ်ပြဲတ္ၚဲပၠိုတ်ဟောံဇြ၊


မုက်လိက်−၄၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ညံၚ်ဂိတုၜါတုပ်မၟာဏ၊ သၟိၚ်ဗြီုစှ်ေရမူလဒၟံၚ်၊ ရံၚ်ဗဵုရံၚ်အာလ္တူကာသ၊ စိုတ်ပခၚ်ခတ္ညဗဵုညိအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာသိုက္ခမာဗြဴ၊ လၟိုန်တ္ၚဲကီုကော်ဟီုကမြဴ၊ နူယးဒဵုသဝ်ကော်ဖ္အောဝ်လလဴ၊ ကဵုညးမိၚ်အိုတ်တ္ၚဲပၠိုတ်တုဲစဴ၊ လၟိုန်တ္ၚဲအဴကော်တဴတမ္ညဝ်၊ အိုတ်ဂကူဗၞးမိၚ်ဒးချပ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာဟုံမှာလၚ်ဇွောဝ်၊ ယုတ်မာကာဲကဝ်၊ သမ္ဘာဍေံဗြီုကၠုၚ်ဟီုပ္ဍဲကတောဝ်၊ ခါဲဒုတ်ဇိုၚ်ကဝ်ဆဵုလဝ်ဍာံဍာံ၊ ညးလ္ၚဵုကီုဟီုတိုန်ဆာံဆာံ၊ ဗြဴဒှ်သာ်ဏံကြံရုပ်ကြံနာံ၊ ဟွံဒှ်ဟီုအဵုဟွံဆဵုဂၠာဲဂၠာံ၊ ခါဲဒုတ်ညာတ်ကၠးဗြီုညးအာဟီု၊ ပိုဲဆဵုဍာံဍာံဍေံပဂၠာံကြာန်၊ ညးလ္ၚဵုကီုသၟိက်ဟီုကယျာန်၊ ယွံလေဝ်မၞးတံသာ်ဏံဂလာန်၊ အတိက်တေံဟေၚ်ပရေၚ်မဒါန်၊ ဍာံဟွံဍာံဟာဗ္စာနညာဏ်၊ ဗြီုပၠေၚ်ရုပ်မာန် တီညာဏ်ဗြီုဟာ၊ လ္ၚဵုမွဲရဲတက်တဲဂြိုၚ်အာ၊ ဍေံဂၠာဲဟီုက္ၜေဟ်ပတေဟ်ညိဇွာ၊ ဗြီုပ္တောံခါဲဒုတ်ဂလာန်ယုတ်မာ၊ ဟွံမွဲမွဲလှ်ေဍေံပကၠုၚ်ကျာ၊ ဍေံဂွံဂၠိုၚ်အာဍေံကျာစရောၚ်၊ အလုံဍုၚ်ထဥရုရုသံၚ်သံၚ်၊ လ္ၚဵုပ္တေဟ်ကီုဟီုတဗြံၚ်ၚ်၊ လ္ၚဵုဟွံပ္တေဟ်ဂၠာဲဟီုဂးကၠံၚ်၊ ကောလာဟာလတော်ဆသ္ၚေဝ်ရံၚ်၊ ရုရုသံၚ်ၚ်ကၠံၚ်ညံၚ်ကဵုပေါဲ၊ ညးလ္ၚဵုကွေံဗၞးသ္ကံရဲ၊ ချပ်ရေၚ်သ္ကံကွေံညးညးအဲအဲ၊ ကောန်ဝုတ်ကညာအာတ်ဏာလောဲလောဲ၊ သဘဴမၞိဟ်သွံဂွံပၠန်ဟွံမွဲ၊ ဂုန်ဒှ်ဗြီုအဵုဟွံဂံၚ်ကဵုဘဲ၊ ဂွံဏာလောဲလောဲဗြီုအဲဂးရ၊ ညးလ္ၚဵုဂှ်စိုတ်ဒှ်ခၚ်ခ၊ မၚ်္ဂလိကာဗၞတ်ဗြဴဟာယ၊ ရုပ်သာ်ဂေါဝ်လောန်ညံၚ်ကောန်ဒေဝ၊ ပိုန်ဒြပ်ဍေံပၠန်ဟွံတီနန္တ၊ ခါဲဒုတ်အာတ်ကီုလဟီုစောဒက၊ ဗြီုတိုန်ဒှ်ရအဲခယျရံၚ်၊ ညးလ္ၚဵုပ္တေဟ်ဟွံဟီုဂးဍောၚ်၊ ခၞံကၞာပ္ကဴတြုံဗြဴသံၚ်ဗြံၚ်၊ တဵုဗြာတ်တဵုက္ၜဴသတ်နှဴၜတ်ကြံၚ်၊ ညးညးအဲအဲညံၚ်ပေါဲဟောကၠံၚ်၊

မုက်လိက်−၄၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အိုတ်ဗၞးတံရောၚ်ကၠောန်မံၚ်ဟောဂြာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံကီုဗြီုပပြာထာ၊ ရှ်ေသှ်ေဗြီုဂှ်ဒှ်မွဲဘာသာ၊ ဗၞးဂကူဗြီုလဟီုဝေါဟာ၊ လညာတ်ကျေဝ်ဂေါဝ်အသဝ်ဂန္ဓာ၊ မ္ၚဵုရသေၚ်ဟာပပြာကတ်ပၠန်၊ ညးလ္ၚဵုရခၚ်ခစိုတ်က္ဍန်၊ အတိက်မိမဗဴလသ္ၚောဲလောန်၊ ဂလာန်တြေံကီုညးဟီုဗကန်၊ ဗြီုစှ်ေလိုက်ကွေံစှ်ေဝေတ်ဗ္တောန်၊ လေဝ်ပိုဲမိၚ်ပၠန်လံလောန်ကာလ၊ လၟုဟ်ဗြီုစှ်ေဟီုဂးခယျ၊ ယဝ်စှ်ေပြဲလောန်ဂုဏအနန္တ၊ မိပ်စိုတ်သၠောၚ်ဟွံဍောၚ်ကာယျ၊ သိုက်ကၞာမ္ၚဵုတဵုပ္ကဴသၠ၊ ဇၟာပ်သ္ၚိရဆဂကူဗၞး၊ ကွာၚ်ၜဲယိုဟ်ၜန်ဂၠာဲကၠောန်ဒးရး၊ သ္ဂောံပူဇဴဗြီုအိုဿီုအဲညး၊ တိညံၚ်ကဵုဍန်ဖန်ဖက်ၜံက်ဂွး၊ ဇၞောဝ်အလာံကီုဍာ်ထီုမောဝ်ဖ္ဍး၊ အိုတ်ဂကူဗၞးဒးရးကျိုၚ်ကျဝ်၊ မွဲသာ်ပၠန်ရဒးပအံသဝ်၊ ဒါန်ကညဗြဴဂွံပူဇဴလဝ်၊ ဒါန်ဂှ်ဒါန်ပြဲဒါန်ဗ္စဲကဝ်၊ ဇာတ်ဗၞးရဍေံပဇၞော်မောဝ်၊ ဍေံကဵုကျိုၚ်ကျဝ်အသဝ်ကောန်ဗြဴ၊ ဗၞဝုတ်တ်ကရှ်စုတ်ပ္ကဴ၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော်ပေၚ်ဗြော်ဖက်နှဴ၊ ယဝ်ဗြီုစှ်ေကၠုၚ်ဝေၚ်ဒုၚ်ပူဇဴ၊ ဗၞးဗၠာဲဗၠာဲဗြဴကၟာ်လထဴ၊ စၟဳရံၚ်အဴလ္တူအကာသ၊ ပေၚ်ထပှ်တ္ၚဲ တ္ၚဲသဝ်ပၠိုတ်ဇြ၊ ဂိတုစက်သန်ယုဂ္ဂန်သၠးရ၊ မာတၚ်ဂကၠာ ဂးတာပဿ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ်နဇျာန်ကြံကြ၊ ဗဒှ်ရုပ်ဗြီု မသ္တီုတေဇ၊ အရံၚ်ဗိုတ်မြ အဇဂိတုကီု၊ ညံၚ်ဂိတုၜါတုပ်ပၟာဗီု၊ ဂဵုတဴတၟးလစးက္ဍီုက္ဍီု၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ ညာတ်ကျာ်သြီလီု၊ ဒံၚ်သၠာ်ယူ ဗဵုဒ္ၚောဝ်သီုသီု၊ ယဵုတဲဂြီုဂြီု ဗြီုတန်ဒှ်ဟာ၊ လ္ၚဵုဍေံဟီုဂိတုသီုၜါ၊ ညောန်စိုပ်ဓဝ်ဝ်သဝ်စှ်ေသာသာ၊ ဂေတ်မံၚ်တူကျာညာတ်အာညံၚ်ဗြီု၊ ဗၞးထပ်ဂၠောဲယဵုတဲဂြီုဂြီု၊ ဍောတ်တ်ဇၞော်ဇၞော်ပေၚ်ဗြော်ကဍၚ်ဍီု၊


မုက်လိက်−၄၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ကလံရဴဂဴပူဇဴကောဟီု၊ ကောလာဟာလ ကော်အာသီုသီု၊ တန္ဒနာကီုအိုဿီုညးအဲ၊ ဟွံတီဍောတ်ဇၞော် ပေၚ်ဗြော်ယဵုတဲ၊ ဂဇံရဴဂဴဂတဴဂၠိုၚ်နဲ၊ ဟွံတီလထဴလဗြဴမွဲရဲ၊ ဟွံတီဝုတ်ဗၠာဲဗြဴကၟာဲထပ်ဂၠောဲ၊ တိညံၚ်ရဴပြဵုလ္ၚောဝ်အဲပရဲ၊ မာတၚ်ဂပြဲဂေတ်ထဲလ္တူဍုၚ်၊ ပၠဇကုကဵုကဵုညးဝေၚ်ဒုၚ်၊ ညာတ်ဂွံဗဵုဒ္ၚောဝ်ဟွံသဝ်ဟွံသၠုၚ်၊ ပၠတဴစရာဲသီုပါဲသီုပုၚ်၊ ဗၞးတံဇံသဝ်လ္ၚောဝ်တၠုၚ်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဝေၚ်ဒုၚ်လ္ၚောဝ်၊ ဗကဗြာတ်က္ၜဴယဵုပူဇဴလဝ်၊ ဗ္ဂဵုပၞာၚ်သ္ဍဴပ္ကဴမြမောဝ်၊ ပုၚ်ကွာၚ်စၞကဵုသၠကဵုခဝ်၊ မဂၠိုၚ်သတ်ပ္ကဴပူဇဴဇံသဝ်၊ ဗၞးတံလ္ၚောဝ်ဇံသဝ်ရဴဂဴ၊ မွဲသာ်ဂှ်ကၠာဒါန်ကညာဗြဴ၊ ဗၞးဗြဴဝုတ်ကရှ်စုတ်ပ္ကဴ၊ ဟွံတီသၠုၚ်သဝ်ကျိုၚ်ကျဝ်ဖက်နှဴ၊ ပဝတ်ဇံသဝ်လ္ၚောဝ်ပူဇဴ၊ ဒါန်ကညာဗြဴပူဇဴသကာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံတၟံဘာသာ၊ ဍုၚ်ညံၚ်ထကးလုံရးခန်လွာ၊ လ္ၚောဝ်ဝေၚ်ဒုၚ် ဒြေပ်ကၠုၚ်ဒြေပ်အာ၊ ဟွံဂွံဒိုအ်စံ ဗ္တံသ္ဂာ၊ ဟောဟောဂြာဂြာကၠုၚ်အာလီၜန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမောန်၊ ဂေဝ်သွဝ်အာလတူကျာဂေၚ်လန်၊ ဂၚေၚ်အာဒးရးမ္ၚးဍုၚ်ကွာန်၊ ဒေသသုသာန်မွဲဟာန်စိတ္တ၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဒေပ်ကၠုၚ်ထဒၟ၊ ဟွံတီဍောတ်ဇၞော် ဗော်မိဂၠးမ၊ ထုဲဓရုဲကောံ လ္ၚဵုဒေါံဂြ၊ တိတ်ဟွံမာန်ရဒေသတြၚ်ဍုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်လိုန်လဝ်တဲကဝ်ပါဲပုၚ်၊ လ္ၚဵုထိမြိတိသဝ်တိသၠုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်တံၚ်ဂြဲတဲဒၞာဒုၚ်၊ လ္ၚဵုဂှ်လောတ်စှ်ေညးလိုန်ဒးဗုၚ်၊ ၜေတ်တြၚ်ဍုၚ်အာကၠုၚ်ဟွံမာန်၊ လ္ၚဵုဆဗၠးတိတ်ကိတ်ၚေက်ဂစာန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ဂၠိက်လာဲဇော်ဇာဲဇိုၚ်ညန်၊ လောတ်ဒးကြေဟ်ဝါန်ၜေတ်တြၚ်ဟွံမာန် ဂစာန်ဟောဒြာ၊


မုက်လိက်−၄၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္ၚဵုဂှ်မၞုံဓတ်ၜေတ်စတ်တိတ်အာ၊ ပ္ၚောံသုသုာန်ဋ္ဌာဂှ်ဒြေပ်အာ၊ ဂွံညာတ်ရုပ်ရောၚ်အယောၚ်အလာ၊ လ္ၚောဝ်ရဴဂဴပူဇဴသကာ၊ ကောံမံၚ်ဟောဒြာပ္ဍဲကာလဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိရသိဒယှ်၊ ပ္ဍဲမၚ်္ဂလိကာမေတ္တာစောန်တၞံ၊ သၟိက်ဂွံထံက်လဝ်အသဝ်ဂွံဒှ်၊ ကဵုရှ်ေသှ်ေကီုဗၞးသီုဒိုဟ်စှ်၊ အဒိဋ္ဌာရခၞဗွဲပရဟ်၊ ပ္ဍဲကာလဂှ်ဗဒှ်ဓဝ်ဟိရိ၊ မၚ်္ဂလိကာပ္တိုန်သမာဓိ၊ မာတၚ်ဂတၠရသိ၊ နလ္ပုဟ်တဲအဵုဍဵုပၞေဟ်စိ၊ ဂဗ္ဘပြဲလောန်ကဵုတန်ဂဝ်ဂၞဴ၊ ခါဂှ်ရသိအဒိဋ္ဌာန်ပၠန်၊ တုဲရသိကီုသၟိက်ဟီုဗ္ကန်၊ ယွံမၚ်္ဂလိကာကၠၚ်ကၠာဗိုန်တ္ညန်၊ ချိုန်လၟုံရဂဗ္ဘဒးတန်၊ သၟတ်တြုံဗြဴကြဴကလိဂွံကောန်၊ လ္တူညးပၠန်ဂၠိုၚ်လောန်ကျာ်သြဳ၊ ဒးရှ်ေသှ်ေကီုညးဒးဖုံပၠဳ၊ အလုံဍုၚ်ရညးဒးပလွဳ၊ အိုတ်ဂကူဗၞးညးဒးပြေၚ်ဖျဳ၊ ဂွံစသိုၚ်အဵုဒဵုခန္ဓဏှဳ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳဒးလွဳဒေံဗြဴ၊ ခါရသိပၠန်ဗ္ကန်တုဲသၟိက်စဴ၊ ဗဒှ်အဘိညာဏ်သီုဇျာန်ဖက်နှဴ၊ သီုအရဴၚ်အဵုဂဵုမံၚ်ဖျဴဖျဴ၊ အဇဗြီုကွေံညာတ်ဒးပူဇဴ၊ ရသိဓယှ်အဴကလာၚ်စဴအာ၊ မၚ်္ဂလိကာတန္ဒနာသ္ပ၊ ဗၞးတံညာတ်သမ္ၚာတ်ဟဒယ၊ သီုသ္ကံရဲယဵုတဲထ္ၜ၊ စမဳရံၚ်အာလ္တူကာသ၊ ကၠေံဗ္ဒန်အာရပ္ဍဲဂတမတ်၊ ဗၞးအလုံဍုၚ်ဒြေပ်ကၠုၚ်ဖ္ဘောတ်၊ ဗၞးဂၠိုၚ်ဗော်ဟွံတီဇၞော်ဍောတ်၊ ကြိက်ကြက်လၞၚ် တိတ်တြၚ်ဟွံလတ်၊ ဟွံဂတာပ်ကို ဒြေပ်သီုဇြဟတ်၊ ဟီုဒေါန်ၜုတ်ၜုတ် မၞိဟ်ယုတ်အဲရ၊ ညးဒြေပ်ညးဆဵု ညးဗဵုဖဲဖဲ၊ ပိုဲဒြေပ်ညံၚ်ချိုတ် ဒြေပ်အိုတ်သ္ကန်ဒဲ၊ ဒြေပ်ဂၠိုၚ်ဗုၚ်ဂိဂုန်ညိရောမွဲ၊ ဟီုဒေါန်ဗြိုဟ်ဟ်တက်သိုဟ်နတဲ၊ ဍောၚ်မံၚ်ဟွံဟဲထောံဇိုၚ်တဲၚုၚ်၊ ပေၚ်သုသာန်ကွေံ ဗၞးအလုံဍုၚ်၊ မိပ်စိုတ်ဟောဒြာကောံအာကောံကၠုၚ်၊ ကဵုမၚ်္ဂလိကာ လုပ်အာဝေၚ်ဒုၚ်၊ ဍေံပယွံသွံစွံဋ္ဌာန်သၠုၚ်၊


မုက်လိက်−၄၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗၞးအလုံဍုၚ်သၟိက်ဒုၚ်ဖျဴဏာ၊ မိဗြီုမိဗြီု ဟီုမံၚ်ဟောဒြာ၊ ဇာတ်ဗၞးဂှ်ဒှ်မွဲဘာသာ၊ ခၞံဝဝ်ထဝ်အသဝ်သာ်လွာ၊ အလာံဖက်နှဴပ္ကဴနာနာ၊ သၠဖ္ဍာန်ရတ်ရေၚ်မတ်နဳလာ၊ မြမောဝ်နာနာပၟာလွဳမာန်၊ ဗၞးသ္ကံရဲကျိုၚ်ထဲပေၚ်ဍာန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ကောံကၠုၚ်မွဲဟာန်၊ လ္ၚဵုကွာ်တိုက် လ္ၚဵုဍိုက်ယာန်၊ ဇက်ပ္ၚောံအာဋ္ဌာဏသုသာန်၊ ကောံမွဲဟာန်ယိုက်ဏာယာန်ထဝ်၊ လ္ၚဵုမွဲသာတိၚ်အာစံၚ်ဂြဝ်၊ လ္ၚဵုသေဲကျာံဗာတ်သၞာံအဟဝ်၊ ဗရုကြဵုဆက် တိၚ်ဇက်တမ္ညဝ်၊ ဗၞးဝုတ်ဗၠာဲလှ်ေကွာ်အာဗဝ်၊ ဝေၚ်ဒုၚ်မိဗြီုတုပ်ဗီုဍုၚ်သွဝ်၊ ယိုက်ဏာယာန်ထဝ် မိပ်တဴအဝ်ဇာ၊ အာစိုပ်သုသာန်ဋ္ဌာန်မၚ်္ဂလိကာ၊ စိုပ်တုဲဝန်စဝ်ဇံသဝ်အောပ်မာ၊ ယွံလေဝ်မိဗြီုမသ္တီုအဒ္ညာ၊ ဒၟံၚ်ပ္ဍဲသုသာန်ဒှ်ဋ္ဌာန်ယုတ်မာ၊ အပ္ဍဲအဍုၚ်ရဂပ်ဝ်ကျအာ၊ စွံစိုတ်မေတ္တာတ္ညအာညိအဴ၊ မၚ်္ဂလိကာမိကညာဗြဴ၊ ဂွံတီကေတ်ပၠန်ဟိုတ်တန်ဂဝ်ဂၞဴ၊ ဒုၚ်ပါၚ်ကဵုကံဟွံပၠံကမြဴ၊ ဟွံတီဝုတ်ဗၠာဲဗြဴကၟာဲလထဴ၊ ဍေံဗၠိုပ်ဖုံပၠန်စၠန်အဂၠဴ၊ ယာတ်သုတ်ယာတ်ပ္ကဴကဵုကျိုၚ်စဴပၠန်၊ လ္တူဝဝ်ထဝ်အသဝ်ပြဲလောန်၊ မၚ်္ဂလိကာဍိုက်အာသိပ်တန်၊ ဗၞးတံဂမၠိုၚ်ဝေၚ်ဂြိုၚ်လုလန်၊ ဝုတ်တ်ဗၠာဲဗၠာဲ ဗြဴကၟာဲလီၜန်၊ တိၚ်တိုက်တုဲလှ်ေဓယှ်ေသောန်န်၊ ဒုၚ်မိဗြီုပၠန်မိပ်လောန်ဟောဒြာ၊ အိုတ်ဗၞးကၠာဝေါဟာဂလာ၊ အာတဴသိုက်က်အခိုက်နာနာ၊ ယိုက်ဏာယာန်ထဝ်မိပ်လောန်မှောဝ်ဇာ၊ အဝဲအလာံမန်ဂြာံဂြာတ်ဏာ၊ ဗ္ဂိုဟ်ခပဵုသီုကဵုခရာ၊ ဝေၚ်အာဂြိုၚ်အာစိုပ်ဍုၚ်ခါဂှ်၊ အိုတ်ဗနးကၠာစိုတ်ညဳသာသၟဟ်၊ အဒေါဝ်ဍုၚ်ပၠန်ကၞကၠောန်ဗဒှ်၊ ခၞံဇံၚ်ရတ် ကြကောတ်ဍာ်စှ်၊ ညံၚ်ဇံၚ်ဒေဝဟွံခြာတၞဟ်၊ ဂၠာဲကၠောန်ဗဒှ်ဆဂှ်ရောသေၚ်၊


မုက်လိက်−၄၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ပ္ကဴလဳဆက်ကွက်စုတ်သၠကြေၚ်၊ သၠကဵုသၠဗျာၚ် ကၞာၚ်ကဵုကၞာၚ်ဗၠေၚ်၊ တၞံသတ်ဗြဴက္ၜဴကဵုတဵုရေၚ်ဏာ၊ အလာံနာနာဟွံခြာဟွံဝေၚ်၊ အိုတ်ဗၞးဟေၚ်ပြုပြေၚ်သ္အဳဗ္ဂါ၊ ကၞာရတ်ပၠန်ကၠောန်လဝ်တုဲကၠာ၊ စွံပ္တိုန်စိမၚ်္ဂလိကာ၊ ညးညးအဲအဲမၚ်မွဲဟောဒြာ၊ ဖါပ်ဗ္စရစၞဟောဒြာ၊ ဗိုၚ်ပူဇဴပၠန်ထတ်သန်ဗၠဲဒွါ၊ ယာတ်ဗြေဝ်ယာတ်သုတ် မြခုတ်သရာ၊ ဗ္ဂဵုပၞာၚ်သ္ဍဴပူဇဴသကာ၊ ဇာတ်ဗၞးတံတၟံဝေါဟာ၊ လၟိုန်တ္ၚဲကၠာသာဓာလီၜန်၊ ဗၞးအလုံဍုၚ်ပြာပ်ကၠုၚ်စိုပ်ညန်၊ ညံၚ်ဆဵုဒးကျာ်သာ်ဂှ်စိုတ်တန်၊ ဇံသဝ်ရဴဂဴပူဇဴထဝ်သန်၊ မၚ်္ဂလိကာဗြဴဂွံစဴသိုက်တုန်၊ မၚ်္ဂလိကာပၠန်သိုက်တုန်ကာယျ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ သ္ဇိုၚ်ဂဝ်ဂၞဴမဒှ်သဘာဝ၊ ကြံၚ်ဍုဟ်အာညိညိဂတ၊ ဗၞးဗြဴဟေၚ်မၚ်မွဲထဒၟ၊ ဝတ်ဗြဴတံရဆောံမထံက်ပၚ်၊ စသုၚ်တိက်မံၚ်သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဇၟာပ်တၚ်၊ ဍာတ်ကြောံဂၠိုၚ်နဲဂၠာဲပြာပ်နၚ်၊ ကဵုဝေၚ်ပါဲရစၞရိၚ်ကတၚ်၊ အိုတ်ဇၟာပ်ဒၞာဲ ဂၠာဲသ္ၚေဝ်စၚ်ခြၚ်၊ ပြုပြေၚ်ဇၟာပ်တၚ်မၚ်မွဲသ္အဳဗဂါ၊ ရုပ္ပဒးရး ဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ကြံၚ်အာိညညိသန္ဓိဂဗ္ဘ၊ ဒစိတ်ဂိတုပြဲဗွဲဓမ္မတာ၊ ဒးအခိၚ်သၟတ်နက်သတာရာ၊ သၟိက်သၠးကၠာကာလဂှ်ရ၊ ဗၞးဗြဴတံတၟံဋ္ဌဏ၊ ကၠုၚ်မၚ်မွဲကောံဗိုၚ်ရောံဆောံမ၊ တုပ်အဇကောန် ပူဗန်ခယျ၊ ဟောဟောဒြာဒြာလာံသာထဲဒၟ၊ သန္ဓိဇလဂဗ္ဘယာယဳ၊ ဥဒ္ဓံဂါထာ ကျာဂဝ်ဂှ်ချဳ၊ ဓမ္မမပြဲသတ်ပ္ဍဲလောကဳ၊ ဝတ်ဗြဴတံရတုဲသ္ပလွဳ၊ ကောန်တြုံအသဝ်တုပ်နဲထဝ်ဂွဳ၊ သီုရုပ်ကျာ်သြဳဒ္ၚဳဂွံသၠးရ၊ သၠးတုဲဗိုန်ချိုန်သက္ခဏ၊ နဍာ်မြမောဝ် စဝ်ဗၠိုပ်ဂတ၊ တုဲလာၚ်ဇအးဍာ်ပၠးရ၊ ဟိုတ်ကောန်ဗြီုပၠန် ဍေံရောံဒည၊ ဗၞးဗြဴတံရဍေံပရေက်သာ၊ ယာတ်ဗြေဝ်ယာတ်ပါန် ဖက်ခါန်သာခါ၊


မုက်လိက်−၄၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လ္တူထးထဝ်ကဵုလးလဝ်ကၠာ၊ သုတ်ညံၚ်ရဴသော်သောတ် ဂွဳကဵုသာသာ၊ တၟံညးအဲဆက်တဲဒုၚ်အာ၊ လ္တူထးကၠာသာသာစွံပတုန်၊ ဗြဴတၠတှ် ခါဂှ်ရုဲပၠန်၊ ဗြဴဗကေတ်သ္အးတှ်ဖျးတှ်အောန်၊ ဗြဴဗ္စံက်ကြၚ် တှ်ဖျိုတ်က္ဍၚ်သန်၊ ဗြဴဗ္တာၚ်ကြဳ တှ်ကေဝ်ဍာတ်လောန်၊ ဗြဴသရဳဂှ် တှ်ေကြောံဍာတ်ခန်၊ တီတုဲလက်သန် ကောန်ပၠန်ဗြဴမွဲ၊ ဗြဴသရဳသ္အး ကဵုဗၟဴရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ဗၞးဗြဴတံသီုသ္ကံရဲ၊ လွဳဖျီုဖအံ ဆံလံတက်တဲ၊ ကြဳဇှ်ကုသဵုဟွံက္တဵုဒှ်ယဲ၊ ဇၞော်တိုန်ရိုဟ်တ္ၚဲဗွဲဓမ္မတာ၊ ဗၞးဍောတ်ဇၞော်ဂၠိုၚ်ဗော်အ္စာ၊ အ္စာဗိန္ဒော အ္စာဟောရာ၊ ဗိုတ်ပိဗေဒၚ် မက္ဍၚ်အဒ္ညာ၊ အိုတ်မွဲကရောံ ဂကောံပြဝါ၊ ရံၚ်စဝွံတာကာလဂှ်ရ၊ တီအိုတ်ညာတ်ကၠး တၟးစိတ္တ၊ အ္စာဂမၠိုၚ်ကွေံ ဟွံဒးခၚ်ခ၊ ဒဒှ်တြုံမွဲ ပ္ဍဲကဵုလောက၊ ဂွံဒုၚ်ဒယှ်သၟဟ်ဗြီုတံရ၊ မိပ်စိုတ်ခယျကာလဂှ်ပၠန်၊ ပ္ဍဲကၞာအဴ ရတ်ပ္ကဴဇၟန်၊ ဟိုတ်ဒှ်မၠိဟ်အဵု မ္ၚဵုရောၚ်ဂးပၠန်၊ နကွတ်ဂၠိုၚ်ဒၞာဲ ဂၠာဲဟီုတော်ဂၞန်၊ ဗိုတ်ပိလေဝ်ကီု သီုဗေဒၚ်ပန်၊ တုဲသၟိက်ခုတ်နာမပြဲလောန်၊ မာန်ဏာပ္ပပၠန်ခုတ်ပ္တိုန်လဝ်ရ၊ အ္စာဗၞးကီု ဟီုတိုတ်ခယျ၊ လၟုံပိုဲအဴတဴပ္ဍဲလောက၊ ပြဲနူညးကွေံ ဍုၚ်ရးလောက၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ ဗ္စာတော်ဆ၊ ဗြီုဒှ်သၟိၚ်မ ဆဵုရသေၚ်ဟာ၊ ပ္ဍဲဍုၚ်ဝွံဂးမၚ်္ဂလိကာ၊ ဒှ်မဗြီုရဂွံပရေက်သာ၊ ချိုန်လၟုဟ်ပြဲ ကောန်တြုံမွဲမြာ၊ ဂွံရှ်ေသှ်ေရဂတဆက်အာ၊ နူညးသ္အာၚ်ကၠာ ဘာသာပိုဲပြဲ၊ အ္စာဗၞးကီုဟီုတိုန်သဲသဲ၊ မိၚ်အ္စာဟီု သီုသ္ကံရဲ၊ မိပ်စိုတ်ခံမံ ကဵုကံတက်တဲ၊ ဗဂိုဟ်ကၞုသၚ် အခြၚ်ဂၠိုၚ်နဲ၊ လ္ၚဵုဒံၚ်သၠာ် ယူယာ်ညးအဲ၊ ဗၞးသကံရဲအိုတ်မွဲဘာသာ၊ ဗၞးသ္အာၚ်ကီု သီုကဵုအ္စာ၊ သိုၚ်ဗဒှ်ကၞာတ်ပြာသာဒ်ရေၚ်ဗဂါ၊ ထပှ်ဘုံကီု ညံၚ်ဘုံဒေဝါ၊ ဂ္ညိဂ္ညာတ်လဝ်အဴ ပ္ကဴသြဴနာနာ၊ နရတ်ထတ်သန် ဇၟန်ဗၠဲဒွါ၊ ပြေၚ်ဖျဳနာနာ သီုဓဇာပ္ကဴ၊


မုက်လိက်−၄၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ရတ်မဂၠိုၚ်သာ် သၠုဲသၠာ်ဖက်နှဴ၊ ညံၚ်ဇုက်လလဳ ဖျဳဖျဳဖျဴဖျဴ၊ အရံၚ်မတ်လစ တၟးဍိုပ်ဍဴ၊ ပ္ကဴကြကောတ် အရံၚ်ၜတ်သဴ၊ ဂၠာဲခၞံလဝ်အဴဂၠိုၚ်တဴပြကာ၊ ဍိက်ပေၚ်စိစုံ ထပှ်အုဴရေၚ်ဗဂါ၊ တဵုလဝ်ဗြာတ်က္ၜဴပ္ကဴသြဴနာနာ၊ အလာံစောန်ပြံက်ဗစံက်ဂဝါန်၊ ပတာၚ်ဗ္ကေတ်ဍာ်မိတ်မွဲသာ၊ သာ်တ္ၚေက်အရံၚ်မာဲဂၠိုၚ်နဲပြကာ၊ ဗၞးတံဟောဒြာ ခၞံတုဲခါဂှ်၊ ဗၞးမွဲကရောံကောံတုဲညဳသၟဟ်၊ အိုတ်တၟိုဟ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ပူမှ်၊ မၚ်္ဂလိကာ ရုပ္ပါဒယှ်၊ ဗၞးတံအဵုသၟိက်ဇိုတ်ကဵုပြဟ်၊ ဇိုန်ကဵုညဳသၟဟ်ကာလဂှ်ပၠန်၊ ဂွံသိုက်သၠိၚ်ကၠာၜါမကဵုကောန်၊ မဂၠိုၚ်ပိုန်ဘိုက်တသိုက်ထဝ်သန်၊ အိုတ်အလုံဍုၚ်ဖျေံက္ဍိုပ်ဒုၚ်ဝေါန်၊ ပူဇဴရိုဟ်တ္ၚဲ ထပ်ဂၠောဲရေၚ်ဇန်၊ ၜေတ်ဟွံမာန်အဵုဂွံဝါတ်လောန်၊ အိုတ်ဗၞးတံပၠန်ဂၠိုၚ်လောန်ပူဇဴ၊ ဂးမာန်ဏာပ္ပတုပ်အဇပ္ကဴ၊ ဇၞော်တိုန်ဒးရးတၟးဍိုပ်ဍဴ၊ အိုတ်ဇၟာပ်အ္စာမေတ္တာစိုတ်ဇဴ၊ ကၠုၚ်ပကတ်ကၠာ ပညာဖက်နှဴ၊ မာန်ဏာပ္ပအဴ လေပ်တဴဂၠိုၚ်လောန်၊ ဗိုက်ပိလေကီု သီုဗေဒၚ်ပန်၊ ဗိန္ဒောဟောရာ ကြိယျာတော်ဂၞန်၊ နက်သတ်ဒိထိ တာရာစဳဇန်၊ လေပ်အိုတ်စိုပ်သၚ် ဂြၚ်ရံၚ်သၟဟ်ပ္တိုန်၊ ဒုၚ်ဒယှ်ပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်ပြထာ၊ ညးဒးရှ်ေသှ်ေဍုၚ်ရးခန်လွာ၊ ညးဒးရဴဂဴပူဇဴသကာ၊ မဂၠိုၚ်ကြက်ဂြပ် အရပ်အရာ၊ ဍိက်သ္ကံတြုံဗြဴ ဂၠိုၚ်တဴပြဝါ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ ခါဂှ်သိုက်လှိၚ်၊ ပိုန်ဟာန်သၠဲလးစဟွံဒးဂွိၚ်၊ မဂၠိုၚ်ပေၚ်ဍတ် သ္ၚိကၠတ်ဇမၠိၚ်၊ ပိုန်ဒိပ်အသဝ် ညံၚ်သွဝ်တာဝတိၚ်၊ ဂးမာံဏာပ္ပ အဇကောန်သၟိၚ်၊ စဟွံဒးဂွိၚ်သိုက်လှိၚ်သ္အဳဗဂါ၊ အယုက်ဒှ်အဴစှ်တြဴအခါ၊ အိုတ်ဗၞးရကၠုၚ်ပအ္စာ၊ ကောန်ဗြီုကောန်ဗြီု ဗိုၚ်ဟီဟောဒြာ၊ ဟိုတ်ညးထိုၚ်သး စိုတ်ဂတးအာ၊ မၞိဟ်ညံၚ်ကဵုအဲ လိုက်ဟွံမွဲၜါ၊


မုက်လိက်−၄၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ပ္ဍဲစိုတ်သၚ်ကာဒှ်ပၟာဒ၊ ညံၚ်ကောန်ဗြီုကွေံသၠေဟ်ပၟာဏ၊ ယိုက်ဇၞော်မာန် မွဲဟာန်မၞ၊ ၜိုန်ညးဇၞော်ပြဲ ဟၟဲဂါရဝ၊ ဇကုပြဲအိုတ် ဒိပ်စိုတ်ပါပ၊ ချိုတ်ဟွံတီရမာန်ဏာပ္ပပၠန်၊ ဒါန်အတိက်အဵုဇိုန်ကဵုထတ်သန်၊ ကသပ်သာ်ဂှ်ဟွံဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သၠေဟ်ကောန်ဗြီုဟိုတ်ဒိုဟ်ဓီုလောန်၊ ဟိုတ်ဓဝ်မနမောဟဂၠုဗ္ဒန်၊ ဟွံညာတ်သက်က် ကၠက်သီုဒိုဟ်ပန်၊ ကုဇကုပၠန်ကောန်သၚ်ကာ၊ ဒးဂွါံကာလ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ သၟိက်ကဵုဒါန်ကီုချပ်သီုစေတနာ၊ ကော်သ္ကံကွး ဍုၚ်ရးခန်လၟာ၊ ဆမွဲကရောံဂကောံဘာသာ၊ ဖန်ဖက်ညဳသာ ခါဂှ်ပြုပြေၚ်၊ ဒယိုၚ်လ္ၚီကၞာ ဟွံကဵုခြာဗၠေၚ်၊ ၜတ်ကၞာတ်ညဳညတ် ခါဂှ်ဗ္ဂပ်စဳရေၚ်၊ ညဳညဳသာသာ ဟွံဂွံခြာဝေၚ်၊ ညးညးအဲအဲကၠောန်တုဲမံၚ်ရေၚ်၊ ဘာသာမၞးဟေၚ်ပြုပြေၚ်ညးအဲ၊ ၜတ်ကၞာတ်ဗိုန်တ္ညန် ကုတ်ဒန်နတဲ၊ ကၠောန်ဖ္ဍာန်လဝ် အၚောဝ်သၞိၚ်ဇြဲ၊ ဇိပ်ဂၠိပ်ဒးရး သွက်ဂွံဗၠးတ္ၚဲ၊ ပ္ကဴလဳဆက်ကွက်လဝ်လကဲ၊ ယာတ်အရံၚ်ဗၠဲ ကၠောန်နဲခဇာ၊ အသေအဟာန်သၠးဖ္ဍာန်ကျာ၊ မွဲသာ်ပါန်ခဳ ချူပ္ညဳဏာ၊ ရုပ်က္ၜိုၚ်ရုပ်ဒြာဲ ဗ္တာဲကၠလှာ၊ ရုပ်စိၚ်ရုပ်ချေံ ပှ်ပှ်ေမွဲသာ၊ ရုပ်ကၞုဲရုပ်ဂၚ် ရုပ်မၚ်ဂၠိုၚ်ရာ၊ ချူလဝ်နာနာ ရိုဟ်အာဟွံမာန်၊ လ္ၚဵုလၟေၚ်ဇာတ် နိပါတ်ဍုၚ်ကွာန်၊ လ္ၚဵုဍုၚ်ရးဟီုဂးဥဒျာန်၊ လ္ၚဵုဂှ်ချူဏာပြာသာဒ်နန်ယာန်၊ လ္ၚဵုဗီုတိုက်စိ လ္ၚဵုဗီုသ္ၚိဋ္ဌာန်၊ ဗီုဂၠံၚ်ဗီုဍာန်ကွဳယာန်ဇက်ဂၠောဲ၊ မွဲသာ်ချူပျး အကးအမှဲ၊ မွဲသာ်ချူကီု ညံၚ်ဗီုမတ်ဗြဲ၊ မွဲသာ်ချူလံၚ် နှံၚ်ဂိတုတ္ၚဲ၊ မွဲသာ်ချူဏာ တာရာသောဲသောဲ၊ ယဝ်ဗဵုဋ္ဌာန်သ္ၚောဲ ဗဵုဟွံဖဲကီု၊ မွဲသာ်ချူဗဒှ် ဒဵုဇြဟ်ဂြိုပ်ဇီု၊ မွဲသာ်ညံၚ်တ္ကံ ညံၚ်တၟံညံၚ်ထီု၊ မွဲသာ်ညံၚ်ဝါ အၚ်လှာချူဗြီု၊ မွဲသာ်ၚုဲက အဇတုပ်ဗီု၊ ပေၚ်ဗြော်ဍၚ်ဍီုဂၠာဲဟီုရောမာန်၊ ယဝ်ကၠုၚ်ညာတ်ဒးအိုတ်ရးဍုၚ်ကွာန်၊


မုက်လိက်−၅၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
တၟံတြုံဗြဴ ပါတ်ဇဴဝိညာန်၊ ဝိုတ်ဝုဲသတိ ထောံကၠေံသ္ၚိဋ္ဌာန်၊ ဗဵုတဴရုရု ကေုာံမွဲဟာန်၊ သိုၚ်ကၞာယာန်မွဲဟာန်ညဳသာ၊ အလုံဍုၚ်ကွေံဗၞးပုဏ္ဏာ၊ ကောံတဴလဆန် ကၠောန်ၜိုတ်ဟောဒြာ၊ ကွာၚ်ၜဲယိုယ်ၜန် ဖန်ဖက်နာနာ၊ လ္ၚဵုကွာၚ်ဗုတ် လ္ၚဵုဝေါတ်သာသာ၊ လ္ၚဵုဖက်ပၠာဲ တၚ်လာဲကဝ်တာ၊ ဍာ်သာဲသဂြာ ဖက်ဏာခန်ခန်၊ ကဝ်သဂြာ ထၞာသောန်န်၊ တၚ်ဂွါၜဲဒုတ် ၜဲမုတ်သွံဂန်၊ ခၞာဂၠိုၚ်သာ်သီုဍာ်မၚ်ဂၠန်၊ မဇဳမအဳ ဖက်ပ္ညဳဆအောန်၊ ကဵုထဝ်ဗာတ်ပၠန် သောန်န်ခၞာ၊ ပုၚ်ကၠေၚ်သွဟ် နွံကုရှ်သာ၊ ဖျိန်ဗဒှ်လဝ် မြမောန်နာနာ၊ သဂြာဍာ်ပၞဴ ပၠာဲနှဴသီုၜါ၊ မွဲမွဲဗောတ်ဟေၚ် ကဵုပြေၚ်လဝ်ကၠာ၊ ဗောတ်တြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်အာ၊ ပြုပြေၚ်ညဳသာ ဝေါဟာဗၞး၊ အ္စာစိုပ်ကောံ အလုံဍုၚ်ရ၊ တြဴလက်ပၠန် ကဵုပန်လ္ၚီဒး၊ ဂဇံရေၚ်ဗဂါ ကၞာလှဲလး မာန်ဏပ္ပကၠာ မဒှ်အ္စာညး၊ ကျိုၚ်ကျဝ်ဒးရး ၜးကေတ်ကြိယျာ၊ စှ်ေဒတဴဗျာံ ပ္ဍဲဂါံလုပ်ကၞာ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ သၟိက်ဝးဓဝ်မၞ မာန်ဏပ္ပကၠာ၊ ချပ်တုဲလုပ်ဍုၚ် ကၠုၚ်လ္တူကျာ၊ စှ်ေတုဲလုပ်အာ စိုပ်ကၞာဂှ်၊ မာန်ဏပ္ပညာတ် သ္ၚာတ်က္တဵုဒှ်၊ ဟိုတ်ဒးညာတ်စိ ကၠိခဍက်ဇြကှ်၊ အဲဒးညါတ်စုတ် မၞိဟ်ယုတ်မတ်ဇျဟ်၊ ဗက်ထောံခိုဟ်ရ ခဏလၟုဟ်၊ ချပ်တုဲဣၚုဟ် ခါဂှ်ဟီုတိုန်၊ ဟေံမၞိဟ်ယုတ်မာ ပါပအိုတ်ကွိုန်၊ ညံၚ်စ္ဍးတိတ်အာ ဇိုၚ်ကၞာပလိုန်၊ အာဟွံအာကီု ဟီုညိဗိုန်န်၊ ဟွံအာကဵုဘဲ နတဲအဲသွိုန်၊ ဇိုၚ်ကၞာပလိုန် ချိုန်လၟုံတိတ်အာ၊ မာတၚ်စိ ရသိဟေမာ၊ ဟွံဒှ်ဒေါသ ဟီုရညှာညှာ၊ ယွံမာန်ဏပ္ပ တၠသဒ္ဓါ၊ မၞိဟ်ဇၟာပ်ကွာန် သၠးဒါန်သေၚ်ဟာ၊ လ္ၚးညးစိ ညိညသ္ဇိုၚ်သာ၊ လၟုံမွဲဝါ ကဵုညိကၠာရ၊ အဲဒှ်ခါဲဒုတ် ယုတ်မာဍာံပြ၊ အဲပရသိ ဂ္ညိလဝ်သဳလ၊


မုက်လိက်−၅၁[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လၟေၚ်သိက္ခာ မၚ်မွဲကာယျ၊ ဒဴထောံဍုၚ်ကွာန် မံၚ်ဋ္ဌာန်ဟေမ၊ အဲကၠုၚ်အာတ်ဒါန် ပ္ဍဲမာန်ဏာပ္ပ၊ ဗၞတ်ဆညိည ကဵုဒါန်ရဒကာ၊ မာန်ဏာပ္ပဂှ် မိၚ်ဒှ်ဒေါသာ၊ သီုဒေါသကီု ဟီုတိုန်ဟွံညှာ၊ ဟာဲရသိမုတ် ရုပ်ရဴယုတ်မာ၊ မုက်ညံၚ်ကလော်ပၠန် ကမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ချိုတ်လၟုဟ်ပြဲ ဋ္ဌာန်သ္ၚောဲသ္ဍးအာ၊ ပဟီုဂၠိုၚ်ဝါ အာကၠေံကဵုပြဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဒယှ်၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်ကီု တုဲဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ ကဵုဒါန်သဒှ်၊ ညံၚ်ရဲဇိက်ဗ္ၚ တဵုမသၟဟ်၊ တိခိုဟ်ဂွံသွံ စွံပၟာဂှ်၊ မာန်ဏာပ္ပလၟုဟ် စွံစိုတ်ဂှ်ညိ၊ မာန်ဏာပ္ပကီု မိၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ဟေံတၠရသိ၊ ဟီုလၟုဟ်ကီု ညံၚ်ဗီုရုဲတိ၊ အဲပါဲထောံသၟတ် မၞိဟ်ယုတ်ဒိဋ္ဌိ၊ ရုဲဂိုၚ်လဝ်စိ ဇာတိဗၞး၊ ဇၞော်ဂကူကၠာ ပညာလှဲလး၊ ပူဂဵုဂှ်ရ လောကထိုၚ်သး၊ ဇၞော်လောန်ကုသဵု ကဵုဒါန်ရောၚ်ဒး၊ ရသိမၞိဟ်ယုတ် ခါဲဒုတ်တီကၠး၊ ချိုန်လၟုံကွေံ ညံၚ်စ္ဍးတိတ်ညိ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ မိၚ်ဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်ညှာညှာ၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ တၠသဒ္ဓါ၊ ဂကူခါဲဒုတ် ယုတ်ရသ္ဂးဟာ၊ အိုတ်ဂကူဗၞး ပြဲပသၠေဟ်ပၟာ၊ ယုတ်ပြဲသီုၜါ ညဳသာသၟဟ်န်၊ ယွံမာန်ဏာပ္ပ ကၠၚ်ရဗိုန်တ္ညန်၊ သတ္တံတုပ်သၟဟ် ဒှ်နူဓါဟ်ပန်၊ ဘုံလိုက်ဝွံ သန္ဓိဒးတိုန်၊ ဒှ်ယဲဗျုအဴ ကြဴဒးချိုတ်ပၠန်၊ ဟွံတၟေၚ်တၟဟ် တုပ်သၟဟ်လက်သန်၊ ပိုဲသတ္တံပၠန် ဂၠိုၚ်လောန်သာသာ၊ ဂကူဇၞော်ကွေံ ပြဲရသ္ဂးဟာ၊ သဳလဟွံသ္အး ဒှ်မၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ဂကူယုတ်ကီု ယဝ်နွံသဳလာ၊ ပူဂဵုဂှ်ပြဲ သတ်ပ္ဍဲလိုက်ဗာ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ ဗ္စာတုဲကဵုဒါန်၊ မာန်ဏာပ္ပကီု ဟီုဗက်ဟွံမာန်၊ အိုတ်တဴကသပ် ဂၠာဲချပ်ကြာန်န်၊ ကော်သ္ကံရဲ ဂၠောဲကၠုၚ်မွဲဟာန်၊ ကဵုရပ်ထၞက် ကဵုတက်ပ်ဍဲဍာန်၊ ရသိတၠဇျာန် နညာန်ကလာၚ်အာ၊ ဟွံညောန်သ္ၚောဲကွေံ တုဲစှ်ေသာညာ၊ လိုန်ဒးတိရ တုဲပပတ္တနာ၊


မုက်လိက်−၅၂[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဒၞာဲဇိုၚ်အဲ ကဵုညာတ်လောဲသွာ၊ ဂါံကွာ်အာဗိုန် ဍိုန်ဍိုန်ညှာညှာ၊ ဇရေၚ်ဇြပ်ကၠာ ခါဂှ်မံၚ်တိုန်၊ လတေံတုန်ရ မာန်ဏာပ္ပပၠန်၊ ဝါစဳကံရ ပွလုလန်၊ ညးမၞုံသဳလ ဟီုရဒက်ဒေါန်၊ ဍဵုဍိုက်ဟီုပျုတ် လဟီုယုတ်လောန်၊ ကဵုၜုက်တက်ဟေၚ် သၟိက်ကဵုကၠေၚ်စန်၊ မဂၠိုၚ်ဒုဟ်လောန် ဟွံချပ်စန်စာ၊ ပၟၚ်ဍုၚ်ရ ရုက္ခဒေဝါ၊ အာကော်နၚ်ပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခာ၊ ရပ်မာန်ဏာပ္ပ ကြံကြဂြိုဟ်စာ၊ ဝတ်ကၠေံကံပၠန် ကၠဗၠန်ဝိုတ်အာ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီသၞက်ဗဂါ၊ စိပ်လေါတ်စှ်ေအာ လောအကြာတိ၊ ရုဒှ်တိုန်အဴ ဖက်နှဴထိမြိ၊ သိက်ပသိက်ပ သိက်ဂွံပညိ၊ ညးလ္ၚဵုကၠာ ဒြေပ်တိုန်အာသ္ၚိ၊ ဟီုဇီုဟွံဒး တက်သိုဟ်ဖိဖိ၊ ဂဇံတုဲစိ နကြိဟီုပၠန်၊ ယွံလေဝ်မိဗြီု ဗဵုကီုရကောန်၊ မာန်ဏာပ္ပသၟတ် ကံဝတ်မုက်ဗၠန်၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်လောတ် ညံၚ်ရဴအိုတ်သ္ကန်၊ ဒှ်လၟုဟ်ရ ယွံမိတၠဂုန်။ ချိုန်လၟုဟ်ပၠန် ဝါတ်လောန်ရမိ၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုစိ၊ ယွံလေဝ်မၚ်ဗၠာဲ ကာတ်သာဲက္ဍၚ်ညိ၊ တိုၚ်မၚ်ဗၠာဲဟီု ညံၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ ဗ္ၜူလောတ်နး ပြးအလုံတိ၊ ဟွံတီဟိုတ်စိ တန်ဒှ်ညိဟာ၊ ယွံလေဝ်မိဗြီု ကလၚ်ပိုဲဟီုကၠာ၊ ရသိခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ဒါန်ရ ဟွံဂွညှာတာ၊ မာန်ဏာပ္ပကီု ဟီုစုတ်ပြိုက်ဖါ၊ ကဵုရပ်တက်ကၠာ ရသိကၠေံအာရ၊ ကၠေံအာတုဲဗက် ချိုန်သက္ခဏ၊ ကံဝတ်အာကွေံ ဂးမာန်ဏာပ္ပ၊ အိုတ်အ္စာဗၞး လောတ်စှ်ေညံၚ်ဇွ၊ ဟွံဂွံမုဟ်ပါၚ် ရမျာၚ်သ္ၚိတ်ဇြ၊ ဍိက်ဖေက်ကွေံရ ယွံမိတၠဂုန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ်သောန်၊ ဂွံမိၚ်လဟီု တီကေတ်ဗိုန်တ္ညန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိတၠအစောန်၊ ကၠုၚ်ဒုၚ်ဒါန်ကွေံ ဟီုတ္ၜေဟ်လက်ဒေါန်၊ ဟိုတ်ဒုဟ်ဂှ်ပၠန် ဇၞော်သန်က္တဵုဒှ်၊ ကလံအာတ်ဒုဟ် လၟုဟ်ညံၚ်ပြဟ်၊ ကေတ်နၚ်သၠိုၚ်ထဝ် ဍာ်မြမောဝ်စှ်၊ ဂွံတုဲသၟိက်အာ ကောံညဳသာသၟဟ်၊


မုက်လိက်−၅၃[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဋ္ဌာန်ရသိကၠာ ကွာ်အာပြဟ်ဟ်၊ ရသိဓယှ် ဗဒှ်လတ်ဒၞာဲဇိုၚ်၊ ရံၚ်တုဲဗက်အာ ယဵုဏာဍာ်သၠိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်လ္ၚာ် ကွာ်အာလက်ဂစိုၚ်၊ စိုပ်ဇြပ်ဂွံညာတ်သ္ၚာတ်က္ဍိုပ်ဘိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်ဟီုပြဟ် ဒှ်မံၚ်ကၠိုၚ်မိုၚ်၊ ဟွံဂံၚ်အီဂြိုၚ် လ္ၚောဝ်ဇိုၚ်သာသာ၊ ဟီုပါန်တိုန်ရ ယွံတၠပညာ၊ ကောန်အဲဗြဴရပွယောၚ်မှာ၊ အဲဍိက်အာတ်ဒုဟ် လၟုဟ်မွဲဝါ၊ လ္တူကောန်သွံ ယဝ်စွံမေတ္တာ၊ လၟုဟ်မွဲဝါပြာ်ညိကၠာအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ မိၚ်တုဲသၟိက်ဟီု သီုမေတ္တာဇဴ၊ တုဲဟီုတိုန်ရ ယွံလေဝ်ဒေံဗြဴ၊ အဲဟွံကဵုဘဲ ဒက်ဝဲဗွဲကြဴ၊ ဒုဟ်ပ္ဍဲကောန်ဂၞဴ မူရဴကဵုဒှ်၊ အဲဟွံဂွံပပွတံဂှ်၊ ဒေဝတံအနဳ မဇၞော်ကြဳဇှ်၊ ဒေဝတံပ ပ္ဍဲပွလၟုဟ်၊ ဟိုတ်ဒးပ္ကီုလဝ် ပ္ဍဲဗွဝ်ဒုဟ်၊ ဒေဝတံက္ဍုဟ် ဍေံတန်ဒှ်ရ၊ မၚ်္ဂလိကာကညာရုပ္ပ၊ ဟီုပါန်တိုန်ကၠာ ယွံတာပဿ၊ ယဝ်လေပ်လဝ်ပၠန် မန်ယန်နာထ၊ သ္ဂောံဗက်ဗ္ဒဴပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခ၊ ယဝ်မၞုံတဴသၟတ် ဗၞတ်ဆညိည၊ ထံၚ်ပၚ်ညိရ ယွံတၠဂုန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမောန်၊ မိၚ်လဟီုအဵု ကဵုပိုဲတုဲပၠန်၊ ပ္ဍဲလှိုၚ်ထဝ် မြမောဝ်စၠန်၊ လ္ၚဵုက္ၜဴပါၚ် လာၚ်မုက်မွဲဂွန်၊ ဆမသှ်ေပၠန် ဍာ်စၠန်ဂှ်၊ ကြဴဗဗေၚ်ရ ခၞဗွဲပရဟ်၊ ညးတာပဿ တၠကြဳဇှ်၊ ပတ္တနညာဏ် အဓိဋ္ဌာန်ဗဒှ်၊ ကဵုဗၠးဘဲသွာ နမေတ္တာသၟဟ်၊ ဍာ်ၜါသာ်ဂှ် ပၠာဲစုတ်နတဲ၊ စုတ်ဗပေၚ်လဝ် လှိုန်ထဝ်သာ်ဗၠဲ၊ မွဲဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ယွံဒေံဗြဴအဲ ကလၚ်ညိမွဲဝါ၊ ပုၚ်ဍာ်ဝွံရောၚ် ဒေံဗြဴညံၚ်ဏာ၊ ဖျီုဗ္စရ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ ဆသှ်ေက္ဍဝ် ပၠာဲလဝ်ဂၠိုၚ်ရာ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကညာရုပ္ပ၊ မိၚ်တုဲမိပ်စိုတ် အဵုဇိုတ်ခယျ၊ တဲစရှ်ယဵု ပ်ဍဵုတူသိသ၊ လ္ၚောဝ်ဒးရး ဂၠးဇိုၚ်ပါဒ၊


မုက်လိက်−၅၄[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဂွံသၠိုၚ်ထဝ်ရ ခဏဂှ်စဴအာ၊ ခါမညန်ကြပ် လုပ်စိုပ်ကၞာ၊ တိုၚ်ဗ္စန်ရောၚ် ဟွံကဵုယောၚ်ယာ၊ ဖျုၚ်ဗ္စရ မာန်ဏာပ္ပကၠာ၊ သက္ခဏပြဲ ဂွံဗၠးလောဲသွာ၊ ညံၚ်ရဴသၠိၚ်အာ ခါဂှ်ၚုဟ်ပၠန်၊ ချိုန်ခဏစိ ညာတ်မိကျာ်ဂန် အိုတ်ဇၟာပ်ဂၠံၚ်၊ သ္ၚေဝ်ရံၚ်ဒိုဟ်ပန် ညာတ်ဗၞးအိုတ်လောတ်လောလီၜန်၊ မူဟိုတ်မွဲကၠာ သၚ်ကာစိုတ်ဍန်၊ ဟွံတီလက်သန် သၟာန်မိပၠန်ရေၚ်၊ ယွံလၟာဂၞဴ မူရဴုဒုက္ခ ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ကဵု ဟွံဟီုသ္ၚိတ်ဇြ၊ လောတ်လောကၟဝ် တုပ်အၚောပ်ဇွ၊ ကဵုသတိရ ဟီုပၠညိအဴ၊ သြကောန်သြကောန် ယွံလေဝ်ကောန်ဂၞဴ၊ ကောန်တံစွံမၞ သီုဒေါသဇဴ၊ ညးမၞုံသဳလ ဟွံပရဴဂဴ၊ ရသိပြဲသ္အး ကောန်ဒးဗက်ဗ္ဒဴ၊ ဟိုတ်ဂှ်သဘဴ ဒုဟ်စဴဒှ်ရ၊ ကောန်ဒးဝပ်ပၠန် ကုမ္ဘန်ယက္ခ၊ ကံဝတ်မုက်ဗၠန် ညောန်မာရဏ၊ ဟွံဂွံတီစိ သတိဗလ၊ မိဒြေပ်ဂၠာဲအာ ညးတာပဿ၊ ဂွံဆဵုလောဲလောဲ ယဵုတဲထ္ၜ၊ မိအာတ်ဒုဟ်ရ တာပဿပၠန်၊ အာတ်ဂဥုဲကီု ဟီုပါန်ဒုၚ်ဂုန်၊ သွက်ဂွံဗၠးအာ ဝေဒနာကောန်၊ ဍာ်မကေဝ်ဇြုၚ် သီုပုၚ်ပၟန်၊ ဂွံတုဲဒြေပ်စဴ တရဴသ္ၚောဲလောန်၊ သုၚ်တုဲမွဲဂွန် ကောန်ဂွံဗၠးလၟုဟ်၊ ကောန်ဟွံပ္တေဟ်ကၠာ ရံၚ်အာညးတၞဟ်၊ လောတ်လောမံၚ်ရ ဒုက္ခမတ်ဇျဟ်၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာ သၟိက်ကဵုဗၠးပြဟ်၊ ဂဥုဲရသိ မဂ္ညိကြဳဇှ်၊ ဖျုၚ်ဂွံဗၠးပြဟ် ချိုန်လၟုဟ်ရ၊ ဟီုရိုဟ်ရေၚ်ပၠန် ကဵုကောန်ပုတ္တ၊ တုဲဂိုၚ်ပ္တိတ်ကၠာ ပုၚ်တာပဿ၊ ဖက်ဍာ်ပၠာဲအဵု ဟွံကဵုလဇ၊ ဖက်တုဲဖျုၚ်ကွေံဗၠးသက္ခဏ၊ ဂးမာန်ဏာပ္ပ ညာတ်ရသေၚ်ဟာ၊ ညာတ်ဒှ်ဗဟေက် ဖေက်ဂွညှာတာ၊ ပ္ဍဲတာပဿ ပွဇကုမှာ၊ ဂွံတီကေတ်ရ ဘယသၚ်ကာ၊ ပ္ဍဲစိုတ်ဗှ်ဂွိၚ် ဒှ်မံၚ်သိၚ်သာ၊ မာန်ဏာပ္ပကၠာ သိၚ်သာမံၚ်တုန်၊ မၚ်္ဂလိကာ ခါဂှ်ဟီုဗ္တောန်၊ ယွံလေကောန်မိ ကၠၚ်ညိဗိုန်တ္ညန်၊


မုက်လိက်−၅၅[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သတ္တံပ္ဍဲလိုက် ဒိုက်သိုက်ပရန်၊ ဂကူယုတ်ပြဲ ဟွံမွဲရကောန်၊ တုပ်သၟဟ်လက်သန် ဓာတ်ပန်က္တဵုဒှ်၊ ဇာတိပုည ဂုနကျာ်တွံ၊ ဓဝ်ပိဝွံရ မၞတုပ်သၟဟ်၊ ရုပ်ဂေါဝ်ပိုန်လှဲ ဂုန်ပ္ဍဲညးတၞဟ်၊ ဓဝ်မၞအဵု ဇၞော်ကဵုကြဳဇှ်၊ ဓဝ်ပိဝွံဂှ် ဗဒှ်ညိကောန်၊ ဒမုၚ်ဒါန်သဳလပြဲလောန်၊ ဂကူပြဲဂှ်ပဂၠာဲဗှ်ရန်၊ သဳလဟၟဲဋ္ဌာန်သ္ၚောဲဝေၚ်ခၠန်၊ ဂကူယုတ်ရသဳလယဝ်တိုန်၊ ပူဂဵုဂှ်ပၠန်ကောန်ကဵုဒါန်ညိ၊ ဖေက်ပါပ်ဂွပါပ် ဗျာပ်ဓဝ်ဟိရိ၊ သဳလဇြၚ်ဂွု အယုဝုဒ္ဓိ၊ ဂှ်ညးပြဲလောန်တိုၚ်ဗ္ကန်မိ၊ သမ္တီအိုဒဵုလီုဇိဝိ၊ ကဵုလဝ်သတိလ္ပဝိုတ်ညိကောန်၊ မာန်ဏာပ္ပစိ တိုၚ်မိဗကန်၊ ဟွံစှ်ေစးကီုဟွံဟီုပၠန်၊ မၞဂှ်ဍဵုဍိုက် ဗ္တိုက်ဗ္တောန်၊ ဝေၚ်အကုသဵု ဟွံကဵုမဵုရုန်၊ စွံသတိပၠန် မၚ်မွဲစန်စာ အိုတ်အ္စာဗၞးဂွံဗၠးရောဂါ၊ ဗၠးအိုတ်တုဲဟေၚ်ကလေၚ်စဴအာ၊ လ္ၚခါဲဒုတ်စၞယုတ်မာ၊ စသုၚ်ဂှ် ဓယှ်ဖြာဖြာ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာဘာသာဗၞး၊ ဒှ်ခါဲဒုတ်ကီုဍေံတံဟီုဂး၊ ဍေံပါဲထောံကီု ဇာန်လီုပြးဇး၊ ဗၞးတံဂှ်ရောၚ် မံၚ်စံၚ်ဟွံဒး၊ တြဴလက်လၟိဟ် မၞိဟ်ပန်လ္ၚီ၊ ဍုၚ်မစ္စတာ ပြံၚ်ကၠောံအာကီု၊ တံဇိုၚ်သၟိၚ်ရ ခစဂြီုဂြီု၊ ပ္တေဟ်ဂကူရ ရဲခစဗြီု၊ ဟွံတီဖေက်ဂွ မၞဂၠိုက်ထီု၊ ဍုၚ်မစ္စကီု မံၚ်သီုညးအဲ၊ ပ္ဍဲဂကူကွေံ မၞုံဗၞးမွဲ၊ ဇိုၚ်ၜဳဝတ္တ တိတ်ပနိဿဲ၊ ပရသိကီု ပလီုရုပ်ဝဲ၊ ဟိုတ်ဂကူရမၞထုၚ်ဂြဲ၊ ဓဝ်ဟွံမၚ်မွဲမံၚ်ပ္ဍဲဇိုၚ်ၜဳ၊ ဇာတိမာန်တ နာမခုတ်ပ္ညဳ၊ ဓဝ်ဇကုရ ဂၠာဲပလွဳ၊ နဲညးတၞဟ် ဟွံဂၠာဲဗှ်သ္ၚေဝ်၊ ပၟိက်ဇကုမွဲ ရိုဟ်တ္ၚဲပြေၚ်ဖျဳ၊ နိဿဲကဵုၜဳ လွဳမံၚ်အဓါန်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိတၠဇျာန်၊ လ္တူကျာတၟး တြးအဘိညာန်၊ ဂွံညာတ်ရသိ ဒှ်ဇာတိမာန်၊ သၟိက်ဝးကၠေံရ မၞထုဲကြာန်၊ ချပ်တုဲနညာန် မွဲဟာန်ပြာပ်အာ၊ ဗွဲလ္တူပ္ညဳ ဇိုၚ်ၜဳဂၚ်္ဂါ၊ ဍာ်ဟွံဒးတုက်လာၚ်မုက္ခဝါ၊


မုက်လိက်−၅၆[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗကဂၠိုၚ်ရာ ပေါတ်ၚေက်ခါဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ်၊ နမေတ္တာညာန်အဒိဋ္ဌာန်ဗဒှ်၊ ဖဳဖျေံဏာဗက ခၞဗွဲပရှ်၊ ကဵုခက်က္ဍိုပ်ညိ ဇာတိမာန်လၟုဟ်၊ ဖဳဖျေံဏာသၟဟ် လၟုဟ်ရိုဟ်တ္ၚဲ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိၜိုန်သ္ၚောဲ၊ စှ်ေဗၠိုပ်ဍာ်ၜဳ ဟုံလီကြာတ်တဲ၊ ဗကဟဳစိုပ် ခက်က္ဍိုပ်အဂဲ၊ ချိုန်မလုက်ဒး ပသၠေဟ်ချောဲ၊ ခက်မံၚ်တံၚ်ဂြဲ နတဲလၟုဟ်ရ၊ ခါသ္ၚေဝ်ရံၚ်ကၠာ ဒှ်အာဗက၊ ညာတ်ဒးဂြိုဟ်ဆအ် သၟိက်ဂအံတ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိကြံကြ၊ ခၞဗွဲပရဟ် က္တဵုဒှ်ဒေါသ၊ မူညးမွဲရ ဖဳဗ္ကကဵုအဲ၊ ဒစးတိုန်ရောၚ် ဂၠာဲရံၚ်တီလောဲ၊ သီုဒေါသကၠာ ကွာ်အာၜိုတ်သ္ၚောဲ၊ အာဆဵုဒးရ မာတၚ်ဂပြဲ၊ မွဲဂလာန်ကီု ဟီုတိုန်သဲသဲ၊ ယွံတၠအဲ မံၚ်မွဲဓဝ်ဟာ၊ မၚ်မွဲသ္ဒးပ ပွယုတ်မာ၊ ဖဳဖျေံဗက ပသနာနာ၊ ခက်ဒးက္ဍိုပ်အဲ ရိုဟ်တ္ၚဲဟွံခြာ၊ လ္တူဇမောဝ် ဂပ်ဝ်ရဟာ၊ ဗွဲသၟဝ်ကၠာ ပြံၚ်အာကဵုပြဟ်၊ မာတၚ်ဂကီု ဟွံဟီုခၠေဝ်သှ်၊ ပြံၚ်စှ်ေအါရ ချိုန်ခဏလၟုဟ်၊ ဗၞတ်မွဲကော်ရ ဒေသဋ္ဌာန်ဂှ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ် စိုပ်ဒၞာဲဂှ် ဗဒှ်အဒိဋ္ဌာန်၊ ဗကအဲဖဳ ကဵုဟဳတိုန်မာန်၊ နဣဒ္ဓိစိ သီုအဘိညာဏ်၊ လာၚ်မုက်တုဲဖဳ ၜိၚ်လဳဂစာန်၊ ရသိတေံကီု ဟုံဍာ်အဓာန်၊ ခက်ဒးက္ဍိုပ်ကြာန် ဒှ်မာန်ဒေါသ၊ ထေဲပၞတ်က္ဍၚ် ကဵုမာတၚ်ဂ၊ ခဵုခါတ်အာပၠန် ဟွံရန်ဒည၊ ခါစိုပ်တုဲကီု သၟိက်ဟီုကြံကြ၊ လက်ချဴစုတ်ပၠန် ဟွံရန်တော်ဆ၊ ဟာဲမၞိဟ်ပါပ ပွဗှ်ေလၟုဟ်၊ ထပှ်တ္ၚဲဂတ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ဂဂဵုတးပန်ပၠန် ကဵုပန်ဗှ်ေပြဟ်၊ ဒေါသဂြေန်ဒက် သီုလက်သီုချဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ် ဟွံခၠေဝ်သှ် ဗဒှ်ဓဝ်မေတ္တာ၊ ဟိုတ်ဂကူရ မၞဖြာဖြာ၊ ဟိုတ်ဓဝ်မၞ ဒေါသသ္ကေက်သ္ကာ၊ ကၠုၚ်ချဴအဲပၠန် စောန်စိုတ်လက်ဖါ၊ ဝါစဳကံရ ရသိဝွံမှာ၊ ထပှ်တ္ၚဲကၠာ လံအာဂတ၊ ဂဂဵုတးပန်စိ ရသိဂှ်ရ၊


မုက်လိက်−၅၇[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
သီုဓဝ်မေတ္တာ ဗ္စာတော်ဆ၊ တီတုဲမဇ္ဇျဟ် ဒှ်မံၚ်ၚုၚ်ၚ၊ ဒှ်ဓဝ်လဟောံ ဒေၚ်ဗျောံကာယျ၊ ဂွံကသပ်ရ ကာလဂှ်ပၠန်၊ ထပှ်တ္ၚဲဒး ဂဵုတးကၠာဟွံပန်၊ အဲဗ္ဒောံလဝ်တ္ၚဲ ကဵုထဲမံၚ်ပၠန်၊ ရသိဂွံဖေက် ဗဟေက်ဇၞော်လောန်၊ သ္ဒးဖျဝ်မၞ ဘယစိုတ်က္ဍန်၊ ဂှ်ဒးရးသန် မိပ်စိုတ်ပၠန်ရ၊ ထပှ်တ္ၚဲပြဲ ချိုန်ဗွဲဂတ၊ နဣဒ္ဓိကာ ရသိမှာတၚ်္ဂ၊ စက်ဗ္စဲကဝ် ပ္တိုန်လဝ်သ္ပ၊ ၜိုန်အခိၚ်ဒး အကးဟွံဖလ၊ ဗ္ဒန်လျးတ္ၚဲ ဂၠုနဲအန္ဓ၊ ကောလာဟာလ ဒှ်ရလုံဍုၚ်၊ ဒှ်တဴသၚ်ကာ ကောံအာကောံကၠုၚ်၊ ဒှ်တဴလၞီ ဟွံတီဍာ်ပုၚ်၊ တိတ်ကဵုရသိ တိသဝ်တိသၠုၚ်၊ စိုပ်တုဲဇံသဝ် လ္ၚောဝ်ယဵုဒုၚ်၊ ဇၟာပ်ညးဂၠောဲကၠုၚ် ယဵုဒုၚ်တဲသၟာန်၊ ယွံတာပဿ ဂၠိုၚ်တေဇညာဏ်၊ ချိုန်လၟုဟ်အဵု ဓိကဵုဒှ်ကြာန်၊ သၟိၚ်တ္ၚဲကၠေံဗ္ဒန် ဝါတ်လော်ဍုၚ်ကွာန်၊ ဟိုတ်တာပဿ နပွဇျာန်၊ ပိုဲဍိက်တံကၠာ သၚ်ကာတုဲသၟာန်၊ ယဝ်ဗဒေါံတ္ၚဲယာန် ဆာန်ဍူညိကၠာ၊ ဇာတိမာန်စိ ရသိကြက်လှဴ၊ သၟိက်ဟီုတိုန်ရ သီုဒေါသဇဴ၊ ယွံဒါယကာ ပသၚ်ကာတဴ၊ စက်ဗ္စဲကဝ် အသနုအဴ၊ အဲရပ်မာန်အဴ သဘဴဍေံနွံဟာ၊ တေတေံမွဲစိ ရသိဓိစ္ဆာ၊ ရသိခါဲဒုတ် ဍေံမၞိဟ်ယုတ်မာ၊ ရသိဂှ်ပၠန် တိုန်ဒှ်ရောၚ်ဒကာ၊ ဍေံလေပ်မန်ယန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ ဍေံတန်ဒှ်ကၠာ ညံၚ်အာသၟာန်ရ၊ အိုတ်ဒါယကာ ဒြေပ်အာထဒၟ၊ အိုဿီုညးအဲ ဒြေပ်မွဲခဏ၊ စိုပ်တုဲကလံ မုံဂြံသ္ပ၊ တုဲသၟာန်တိုန်အဵု ကဵုတာပဿ၊ ယွံလေဝ်သိက္ခ ဂၠိုၚ်တေဇညာန်၊ သၟိၚ်တ္ၚဲကၠေံအာ ပူဆာဍုၚ်ကွာန်၊ ဟိုတ်တာပဿ နပွဇျာန်၊ ဗ္ဒန်လဝ်ကွေံ ပိုဲဍိက်သၠေဟ်ကြာန်၊ နမေတ္တာသၟဟ် က္တဵုဗဒှ်ဇြဟာန်၊ ဗၠးစက်ယာန် ဆာန်ဍူညိအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ သၟိက်ကဵုတီရ နအနုဘဴ၊ တုဲဟီုတိုန်ကၠာ သီုမေတ္တာဇဴ၊ ယွံဒါယကာ မူရဴစိုတ်ကတဴ၊


မုက်လိက်−၅၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဗ္ဒန်လတ်တ္ၚဴအဴ တဴလျိုန်အဲရ၊ ချိုန်လၟုဟ်ကွေံ မူဟိုတ်ဒးပ၊ လတေံမွဲစိ ရသိဂၠိုၚ်မၞ၊ လက်ချဴလဝ်အဲ ထပှ်တ္ၚဲဂတ၊ ဂဵုတးကဵုပန် ချဴပၠန်ကြံကြ၊ ဟိုတ်ဂှ်အဲရ လဇဗ္ဒန်လဝ်၊ ယဝ်ညာတ်တ္ၚဲပၠန် ပန်စှ်ေဓဝ်ဓဝ်၊ ဒးရသိဂှ် ကြဴဒှ်လၚ်ဇွောဝ်၊ ဟိုတ်ဒုဟ်သေသာတ် ညာတ်တုဲဆာန်ဍူ၊ ချိုန်လၟုဟ်အဲ တ္ၚဲဒးဆေဝ်ဒဝ်၊ တ္ၚဲဒတန်ကဝ် ဒးဆေဝ်ဒဝ်ရ၊ သြကျာ်သြကျာ်သာ်လဵုဂွံပ၊ ဂပ်ဝ်ဖေက်ကၠာ ယွံတာပဿ၊ ဟိုတ်မၞစိ ညိဟွံတော်ဆ၊ ဝါစဳကံကၠာ ဂြိုဟ်စာကြံကြ၊ သိက်လဵုဂွံပ ဟီုပၠညိအဴ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိကြက်လှဴ၊ မွဲဂလာန်အဴ ဟီုတဴသဲသဲ၊ ရသိတေံအဵု ကဵုကၠုၚ်ကလံအဲ၊ စှ်ေပ္ဍဲၜဳအဵု ယဵုတိကလောံမွဲ၊ ခဏအဲဗလး ဂဵုတးပန်သော်၊ ကဵုဗၠိုပ်စှ်ေအာ ရာဋ္ဌာန်ဇမ္ၚောဲ၊ တိုၚ်လဟီုအံ ဗၠးဘဲဒက္ခ၊ ညးဂမၠိုၚ်ကၠာ မိၚ်ဒြေပ်အာရ၊ အိုတ်သီုရဲသာ ဒြေပ်အာသက္ခဏ ခါစိုပ်ရသိ ညိဟွံလဇ၊ ဟီုတိုန်သဲသဲ ယဵုတဲထ္ၜ၊ ယွံတာပဿ ပွယောၚ်မှာ၊ တာပဿကီု ဟီုလတ်သေၚ်ဟာ၊ အာကလံညိ ရသိတေံကၠာ၊ ညံၚ်ဂွံကလံ လ္ပသ္ပံသာ၊ ညးဗလးတ္ၚဲ ဂၠိုၚ်ဘဲဒုက္ခာ၊ ဂဵုတးပန်ကၠာ ဒးတာပဿ၊ ချိုန်ဂှ်ရသိ ဇာတိမၞ၊ ဟွံမိက်ကလံရောၚ် မံၚ်တဴသ္ၚိတ်ဇြ၊ ပညံၚ်က္ဍိုၚ်ကၠဴ ပ္တပ်တဴကာယျ၊ ယဝ်ရဟွံအာ ဟုံမှာဗွဲကြဴ၊ ကရောံရသိဂှ် ပိုဲဒှ်ဂတဴ၊ ဟိုတ်ဂှ်ဝန်စဝ် ဒးဖ္အောဝ်လဴ၊ ညံၚ်အာညိအဴ ယွံသ္ဍဴမူဏိ၊ သ္ၚိတ်ဇြမံၚ်ရတၠရသိ ၊ ဟိုတ်မၞကီု ညံၚ်ဗီုသုၚ်ဂျိ၊ ဒကာတံကွေံ ဍေံတံစိုတ်ဂိ၊ ဂၠောဲလုပ်ဓဇက် ဂြုက်ဂြက်ထိမြိ၊ အာစိုပ်တုဲစိ နကြိကဵုလ္ၚောဝ်၊ ညးဂမၠိုၚ်အဵု ဍေံကဵုဝန်စဝ်၊ ကဵုစှ်ေဍာ်စိ တိကဵုယဵုလ္ၚောဝ်၊ တုဲကဵုဗလး လျးဗ္စဲကဝ်၊ ဂဵုတးထတ်လောန် ပန်ဖျေဴဓဝ်ဓဝ်၊


မုက်လိက်−၅၉[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဟွံဒးရသိ တိဍာ်ဇမောဝ်၊ ရသိဂြိုဟ်ဂတဝ် ၜိၚ်စဝ်လုပ်သၚ်၊ ဟိုတ်နူဓဝ်မၞ ဒးဂွဇၟာပ်တၚ်၊ ဒဴထောံဍုၚ်ကွာန် ဋ္ဌာန်ဂြိုပ်တိတ်ကြၚ်၊ ၜိုန်ဒှ်ရသိ ညိဟွံချပ်ဂြၚ်၊ မၞဟွံဝး ကြဴဒးဘိၚ်ဘၚ်၊ မိၚ်တုဲစၚ်ခြၚ် မၚ်မွဲအိုတ်ညိ၊၊ ပ္ဍဲဍုၚ်မစ္စ ဒေသနန်လွဳ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်ဂၠိ၊ နူဗာရာန္နသဳ ပြံၚ်တုဲသိုၚ်သ္ၚိ၊ ကၠုၚ်ကောံမံၚ်ကွေံ ဟွံဗၠးဒိဋ္ဌိ၊ မာတၚ်ဂစိ ပြာ်ညိချပ်ပၠန်၊ နဓဝ်မေတ္တာ ဗ္စာတုန်တုန်၊ သၟိက်ကဵုဗၠးညိ နူဇာတိပန်၊ ကသပ်ဝွံကွေံ ဂှ်ဒးရးသန်၊ သ္ပိုၚ်လ္တက် လၜက်ဗိုန်ညန်၊ သၟိၚ်ဒုၚ်ဒါန်ပၠန် ကွာ်ညောန်စဴအာ၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဟေမာ၊ သၟိက်ဒုၚ်ပုၚ် လုပ်စိုပ်ဍုၚ်ကၠာ၊ ဗၞးတြဴလက် ပန်လ္ၚီဆက်ဗ္ဂါ၊ ဍေံညာတ်ဒးစိ ရသိပြဲဖါ၊ ဒေါသဖြာဖြာ သီုရဲသာပၠန်၊ ပ္ကောံသရဲ ဂၠောဲလုပ်အာနန်၊ ဍေံလ္ၚောဝ်ပ္တီရ ယွံတၠက္ဍိုၚ်သန်၊ ရသိခါဲဒုတ် ပူဂဵုယုတ်လောန်၊ ချိုန်လၟုံပ္ညုၚ် စိုပ်ဍုၚ်ဝွံပၠန်၊ ဍေံလုပ်မန်ယန် လေၚ်ရကောန်တၠ၊ မူဟိုတ်မွဲရော ထံၚ်လဝ်သောတ၊ ဍုၚ်ဗာရာန္နသဳ လေၚ်ကၠုၚ်တုဲရ၊ ပိုဲဒးပြံၚ်ကွေံ စိုပ်ဂၠးပါဒ၊ ဗက်ရပ်ဂစိုတ် ဒဵုအိုတ်ဇိဝ၊ ပလဇရ ယွံတၠနန်၊ ဨကရာဇ်မိၚ် ကွိၚ်ပါၚ်လက်သန်၊ စှ်ေစိုတ်ဒးရး ပတှ်ေဗိုန်ညန်၊ ကော်သရာဲသဂံၚ် ချပ်ရံၚ်တုန်တုန်၊ ကေတ်ဟွံဂွံရ ဇျာနအစောန်၊ ကြဴမွဲဝါပၠန် ဇၞော်လောန်ဓိကဵု၊ ဟိုတ်ပ္တုဲလဝ်ရ ဓဝ်အကုသဵု၊ ဒးဒုၚ်ဘဲလ္ၚ ပွရုန်မဵု၊ ပ္ဍဲကဵုပိုန်ပၠန် ဍေံယောၚ်ကၠုၚ်ဆဵု၊ နလွဟ်ဆက် ထပက်တုဲဍဵု၊ နာံဒဴထောံအဵု ဒဵုဗြီုစိုပ်အာ၊ ဂးဍုၚ်မစ္စ ဨကရာဇာ၊ မိၚ်ဂလာန်ဗၞး ပ္တေဟ်တုဲမှာ၊ ပ္ဍဲညးမၞုံရ သဳလသိက္ခာ၊ ပတုံဇိဝိ တၞဟ်နဖ္အောဝ်ဏာ၊ ဒေဝတံမၚ် ပၟၚ်လန်လွာ၊ ထေဲပၞတ်ကၠာ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ ဟွံမၚ်မွဲကၠာ ကျာပိုက်သှ်သှ်၊ လံအာကြံအာ စာ်ခြာပှ်လှ်၊ ဗြံဗ္တဳဂူ သူညဳသၟဟ်၊


မုက်လိက်−၆၀[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဍုၚ်ဗၠိုက်တၞီ ဟွံတီဒိုဟ်စှ်၊ လေၚ်ဟုံတုဲချိုတ် ကၠေံအိုတ်တုဲဒှ်၊ အကုသဵုဂှ် ဒးဒှ်ဒိဋ္ဌ၊ ကျာ်သမ္ဗုဒ္ဓေါ နာဲသာလောက၊ ဂ္ၚေၚ်လန်အဴ ဂၠိုၚ်တဴဘဝ၊ ဇာတ်မသုန်ကၠံ တံပထမ၊ ဂြၚ်တုဲတွံလဝ် ဓဝ်ဝိသေသ၊ သၟတ်ကၠေံဇာတ်ရ ပ္ဍဲကာလဂှ်၊ အတိက်ရသိ ဒိတှိစောန်ထၞဟ်၊ ဒေဝဒတ်ပ္ညုၚ် လၟုံကၠုၚ်ဒှ်၊ သၟိၚ်ဍုၚ်မစ္စ စိတ္တဟေက်ဟဟ်၊ တဳညန်ဇဲယ ဒှ်ရလၟုံ၊ ဗၞးဂမၠိုၚ်ကၠာ ဒကာညဳသၟဟ်၊ မာတၚ်ဂစိ ရသိဓယှ်၊ မွဲချိုန်လၟုဟ် ဒှ်အဲကျာ်ရ၊ အတိက်မွဲဟာန် ဂးမာန်ဏာပ္ပ၊ ပ္ဍဲချိုန်လၟုံဒှ်ရာဟုလ၊ မၚ်္ဂလိကာ ကၠာပဋ္ဌမ၊ ချိုန်လၟုံရ ယသောဓရာ၊ ကျာ်တြဲတွံဇန် ကဵုအရှန်ကၠာ၊ အရှန်တံအဵု ကဵုသာဓုကာ၊ ဇန်တံမိၚ်ရောၚ် ရှ်ဍောၚ်ဓမ္မာ၊ ဒှ်သောတာပန် ဂၠိုၚ်လောန်ဝေါဟာ၊ တၠပညာ သမ္တီကၠာအဴ....။

ဖဵုအဲချူပၠန် လိက်ဇၟန်ပ္ကဴ၊ ညောန်ကဵုစုတိ ကၠိသ္ကန်တဴသာရဏပၠန် ကဵုတုန်ပ္ဍဲဇဴ၊ စုတိတုဲရ ဘဝဗွဲကြဴ၊ တိဟိုတ်ပြဲဂၠိ သန္ဓိဂဝ်ဂၞဴ၊ ပကဵုဆောတ်အဴ ကဵုတန်တဴညိ၊ ပ္ဍဲညးမၞုံကၠာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ကရောံညးပၠန် တန်ဂဝ်ကဵုမိ၊ ပကဵုဒိုက်ယဲ ဘဲပကဵုမြိ၊ ကဵုဂွံတီလတ် ဍောၚ်ဓဝ်ဒမၠိ၊ ကဵုဂွံပ္တံပ္ညဳ ပါရမဳကျာ်ညိ၊ ဗွဲကြဴဒမၠိ ယဝ်စုတိပၠန်၊ ပ္ဍဲတၠပညာ မြာကဵုဂွံတုန် ၊ ကဵုဒှ်ကျာ်မွဲ နဲမေတ္တဲယျ၊ ဂွံအိုတ်ဇပန် ကြဴပၠန်ဟွံဒှ်၊ နိဗ္ဗာန်ဂဵုမြဟ် စိုပ်ပြဟ်ညိအဴ ။ ။ ။


သက္ကရာဇ်တၞံ ၁၃၅၉ − သၞာံ ၊ ဂိတုပသာ် ၄−မံက်၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်အခိၚ်မွဲနာဍဳ ၄၅−မိဏေတ် ချူအာစိုပ်ဒတုဲရ။ (ဘဒ္ဒန္တ ညာဏ − ဒူရာဘာဇၞော်)

နိဿဲ[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
လိက်အုပ်- မၞုံယၟု(လိက်မာတၚ်ဂ) ဘဒ္ဒန္တ−ညာဏဝံသ (ဒူရာ−ဘာဇၞော်) − (စောဟံသာ)ပုံနှိပ်တိုက် ကမာဝက် စိန်တောၚ်ရပ်။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၂:၄၅၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== นายทอโสน (สุพจน์) ผู้นำชนชาติมอญอายุ 98 ปี เสียชีวิต เมื่อวันที่ 7 พ.ย. 2557  အစာထဝ်သောန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကောန်ဂကူမန် ညးမဒှ်အစာံခိုဟ်ပြဲ သွက်ပိုဲကောန်ဗွဲကြဴညးဂမၠိုင် ==

นายทอโสน (สุพจน์) ผู้นำชนชาติมอญอายุ 98 ปี เสียชีวิต เมื่อวันที่ 7 พ.ย. 2557 
အစာထဝ်သောန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကောန်ဂကူမန်
ညးမဒှ်အစာံခိုဟ်ပြဲ သွက်ပိုဲကောန်ဗွဲကြဴညးဂမၠိုင်

 ပ္ဍဲကဵုဝင်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်မွဲဒမြိပ်နူပၞာန်ဂၠးကဝ်အလန်ဒုတိယတုဲတေံ ဒိုဝ်ကဵုစိုပ်အခိင် ပစ္စုပန်ဏအ်ယၟုယၟာအစာထဝ်သောန် (နိုင်ထွန်းသိန်း) မွဲပြာကတ်ကၠုင်ဒၟံင်လၟိုန်ရ။ တၞဟ်နသဂွံတိုန်ဒှ်ကဍိုပ်သကိုပ်မန်ဂှ် ဟွံလောဲသွာမွဲ ဒးဍိုက်ပေင်ကဵု အင်္ဂလက်သန်ဂၠိုင်ကဵုသာ် မပတံဒ္ဂေတ်ပတိပတ်ယျဵုလဂူတပ်တး ညာန်ပညာကေတ်သကာမြက်စာ ရင်တၠုင်ဂုန်ဖဵုကဵုကောန်ဍုင်ကောန်ကွာန်ဂမၠိုင်မာန်ရောင်။ 
 နူအဝဲဍောတ်သွတ်တေံ အစာထဝ်သောန်မနွံညာန်ပညာကေတ်သကာဗွဲမလောန်တုဲ ကလိဂွံလာပ်ကတ်ပညာမကော်ဂး SHOLARSHIP လၟိုန်န်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ကာလတိုန်ကတ်လိက် ပ္ဍဲဘာတက္ကသိုလ်ပၠန်လေဝ် ဂွံလုပ်တိုန်ကတ်ဓါတုဗေဒ ပ္ဍဲတန်ဂုန်တၟေင်၊ ကၠာဘာညးဟွံတုဲက္ဍင်ဏီ ပ္ဍဲကဵုသၞာံကြဴအိုတ် သက္ကရာတ် ၁၉၄၀ ဂှ် ကတဵုဒှ်ပၞာန်ဂၠးကဝ်အလန်ဒုတိယဂှ်ရ ဘာတက္ကသိုလ်ဂမၠိုင်လေဝ် မ္ဒးကၟာတ်အာအိုတ်ရ။ ဟိုတ်သာ်ဂှ်ရ ဘာတက္ကသိုလ်ညးဂွံတုဲဂှ် အခိင်လဇုဲလအ်အာမသုန်သၞာံ ဒိုဝ်ကဵုပၞာန်တုဲမဒှ်ရ။ ပ္ဍဲလက်ထက်အင်ဂလိက်အုပ်ဓုပ်လဝ်ဍုင်ပိုဲ ကောန်ဂကူမန်ပိုဲမၞိဟ်ဂွံတိုန်ကတ်လိက်ကဆံင်ဘာတက္ကသိုလ်မာန်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ကၞောတ်အထောတ်မွဲ ဟီုစမာန်ရ။ ကတ်လိက်ဘာတက္ကသိုလ်တုဲသက်ဂတာပ် အစာထဝ်သောန် လုပ်ကၠောန်ပရေင်ကောန်ဂကူမန် ပ္ဍဲဂကောံမန်အလုံရးမည ဒှ်ညးအုပ်ကာဂကောံဂှ်ရ။ မွဲအခိင်ဓဝ် သီုကဵုဒှ်ဂအုပ်ဋ္ဌာနပရေင်ပညာခရိုင်ကျာ်ခမဳ မနွံဒေသတာလျိုင် (၁၀) ပွိုင်ဍုင်မဒှ်ရ။ ဗွဲကြဴဂှ် ကာလရဲဗော်သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်တအ် ချဳဒရာင်ပရေင်ဍုင်ကွာန် အပ္ဍဲဍုင်ဟွံဂွံတုဲ မ္ဒးလုပ်အာဂြိုပ်ဂှ် အစာထဝ်သောန်လေဝ်ဗက်လုပ်အာကီုရ။ 

 ပ္ဍဲကဵုလိက်ကၞပ်နာဲဆာန်ဍုင် (ဗဵုပၞာန်ဒပ်ဍာ်သေံမွဲတၠ) ချူဇန်လဝ်ပရောဆဵုဂဗညး မနွံယၟုလိက် &quot;ဒစာံသၞာံဒစာံဗြဲပ္ဍဲဍုင်မန်&quot; ဂှ် ညးချူထ္ၜးလဝ် ပရောအစာထဝ်သောန်နွံကီုရ။  အလန်ကၠာအိုတ်ညးဂွံဆဵုဂဗကုအစာထဝ်သောန် ပ္ဍဲဘာလကျာ်ကွာန်ကြုက်ပိ သက္ကရာတ် ၁၉၅၁ တက်ကျာရင်သကအ် နကဵုဘာသာအင်ဂလိက် ဍုက်ကေဝ်ဒှ်အာမိတ်သဟာဲညးသကအ်ညံင်ရဴတီညာတ်လဝ်ညးသက်တုဲတုဲ၊ ပရေင်ဝေါဟာမၞိဟ်အစာထဝ်သောန်ခိုဟ်ဗီုလဵု မဍိုက်ပေင်တဴကဵုအင်ဂလက်သန်တၠပညာ မနွံစိုတ်စရိုတ်ခိုဟ်ပြဲလောန်သန် ရဴသာ်ဝွံ နာဲဆာန်ဍုင်ချူထ္ၜးလဝ်ပ္ဍဲလိက်ကၞပ်ညးဂှ်ရ၊ အခိင်ကၠောန်ဒၟံင်ပရေင်ပၠန်ဂတးတေံဂှ် အစာထဝ်သောန် မနွံတာလျိုင်ဗွဲတၟေင် ပရေင်ဆက်ဆောံကုဍုင်သၟာင် ပစၞးကောန်ဂကူမန် မကဵုလဝ်ယၟုသေံ &quot;နာဲသုဖတ်&quot; ဂးပြာကတ် ဒၟံင်အကြာမန်ဍုင်သေံဂမၠိုင်ရ။ 

 မွဲအယုက်အစာထဝ်သောန်နူအယုက်အဝဲဍောတ်သွတ်ကတ်ဗတောန်ဒၟံင်ပညာ ပ္ဍဲဘာတန်သဇိုင်တေံ ကၠောန်ကၠုင်ပရေင်ကောန်ဂကူမန် စဵုကဵုလအိတ်အယုက်ညးဂိုတ်ဂစာန်ကၠောန်ကၠုင်လဝ်ပရေင်ဂကူမန်။ ကမၠောန်ဂွံလာပ်သြန်ဂိတုကီုဒှ် ကမၠောန် အလဵုသဳသၟိင်ကီုဒှ် အစာထဝ်သောန်စိုတ်ဟွံလုပ်စကမၠောန် ပရေင်ကောန်ဂကူမန် ပရေင် လိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်ဟေင်ရ အစာထဝ်သောန်စိုတ်လုပ်စတုဲ ဂိုတ်ဂစာန်ကၠောန်လဝ်ရ။ နကဵုဓဝ်စေတနာပြဲ ဟွံကလိဂွံၚုဟ်မးမွဲသာ် အစာထဝ်သောန်ဗတောန်ထ္ၜးကဵုလိက်မန် လိက်တၟိမန်တြေံ ကုခမဳသင်မန်ကီု ကောန်ဍုင်ကောန်ကွာန်မန်ဂမၠိုင် ညးမလုပ်စိုတ် ပ္ဍဲပရေင်လိက်ပတ်မန်ဂမၠိုင်ရ။ သအာင်နူဂှ်ပၠန်လေဝ် ညးချူဇန်လဝ် လိက်ကၞပ်ပ္ဍဵုဗီုတက်ပတိတ် လဝ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ညးညးအဲအဲဂွံဆဵုဒၟံင်ရ။ အခိင်အခါဒးရးကၠောန်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်ဂွံမ္ဂး အစာထဝ်သောန်ပိုဲကၠောန်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်တုဲ အခိင်အခါဍေံဟွံဒးရးမ္ဂး အစာပိုဲ ကၠောန်အာပရေင်လိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်မဒှ်ရ။

 စိုတ်ဓါတ် စေတနာညးလတူကောန်ဂကူမန်ကီု သီုကောန်ဂကူတၞဟ်သအာင်ဂမၠိုင် အးဇ္ၚးကေဝ်သ္ဇုင်ဗွဲမလောန်တုဲ ဒ္ဂေတ်ပတိပတ်ညးပၠန်လေဝ်မနွံကဵုဓဝ်သဳလ သမာဓိ ဟွံစသုင်စၞဗၜူမွဲလေဟ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ အယုက်ညးဂွံဂၠိင်သီုကဵုပရေင်ထတ်ယုက်ခိုဟ်ဒၟံင်ဂှ် ပိုဲဂွံညာတ်ကေတ်ရ။ ပရေင်လိက်ပတ်ယေန်သၞာင် ပရေင်ကောန်ဂကူ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဆဂှ်ဟွံသေင်ဏီ ပ္ဍဲကဵုပရေင်သာသနာပၠန်လေဝ် အစာထဝ်သောန်ဂွံကၠောန်ပတုဲကၠုင်လဝ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ ပ္ဍဲပေဲါသၟာန်လိက်ပရိယတ္တိရာမညနိကာယ ဓမ္မာစရိယခမဳသင်မန် သက္ကရာတ် ၁၉၈၄ - ၁၉၈၅ ဂှ် အစာထဝ်သောန် ကေတ်တာလျိုင်ဒဒှ်ဥက္ကဋ္ဌဂှ်လေဝ်ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၄:၂၀၊ ၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဝတ် ကဵု တာလျိုၚ် ကောန်ဒပ် (၂၇) တၚ် ==

ဝတ် ကဵု တာလျိုၚ် ကောန်ဒပ် (၂၇) တၚ်
===============================

၀၁။ ဒးက္လၚ်အမိၚ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ရောၚ်။

၀၂။ ဒးမြက်ဇက်ရောၚ်။

၀၃။ လၟိုန်ကာလ ဒးနွံကဵု သတိရောၚ်။

၀၄။ ဒးနွံကဵု ပွမသ္အးဇ္ၚးရောၚ်။

၀၅။ လၟိုန် ဒးနွံကဵု ဂွန်ရောၚ်။

၀၆။ ဒးလ္ၚတ် လိက်ပတ်ရောၚ်။

၀၇။ ဗွဲတၟေၚ် ဒးသ္ပဂရုကဵု ပရေၚ်ထတ်ယုက်
       ရောၚ်။

၀၈။ ကောန်ဒပ် ကဵု ကောန်ဒပ် ဒးနွံကဵု စိုတ်
       ရဲဗော်ရောၚ်။

၀၉။ ဒးပါ်ပါဲကေတ် တၚ်တၟေၚ်တၟဟ် 
       ပ္ဍဲအကာဲအရာ ညးဍုၚ်ကွာန်၊ 
       အကာဲအရာ ညးတိဍာ်တအ်မာန်ရောၚ်။

၁၀။ အခိၚ်သၠး နူတာလျိုၚ် ပရေၚ်ပၞာန်ဂှ် 
       ဒးကၠောန်သ္ပကဵု သွက်ဂုဏ်ဖဵု 
       ညးဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။

၁၁။ ပ္ဍဲကဵု ပံၚ်ဖက်ဆက်ဆောံ ကဵု
       ညးဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဒးဍိုန်ဍောတ် 
       ကၠောံက္ဍရောၚ်။

၁၂။ သွက်ဒပ် ဂွံဇၞော်မောဝ်တိုန်ဂှ် ထ္ၜးစဳပျးတုဲ 
       ဒးစန်ဒက်ပၠုပ် ကောန်ပၞာန်တၟိတအ်
       ရောၚ်။

၁၃။ လ္တူဍုၚ်ကွာန် ဂကူဇကု အလဵုဇကု မၞိဟ် 
       က္ဆံၚ် ဇၞော်ဍောတ် ကဵု ကောန်သ္ဂံၚ်ဇကု 
       ဂမၠိုၚ်တအ်ဂှ် ဒးနွံကဵု သစ္စ သမာဓိ
       ရောၚ်။

၁၄။ လ်တူသၞဂျှ ဒးစှံစိုတျ ဗီုသၞတဲု ဒးနှံကဵု 
       ပွမက္ဍုဟ်မၠေံရောၚ်။

၁၅။ ဒးစဵုဒၞာမၚ်မွဲကဵု လမျီု သ္ၚိဌာန် ပိုန်ဟာန် 
       ညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ရောၚ်။

၁၆။ လ္တူတၚ်နၚ်ဆဵုဂဗ ကဵု ပရိုၚ်ဂမၠိုၚ် ဇကု 
       ဂွံနၚ်တအ်ဂှ် ဒးဒုၚ်စဳရေၚ်ကဵု 
       သ္ကိုပ်ဒပ်စြေက် ဇကုရောၚ်။

၁၇။ ဒးထိၚ်ဒဝ်လဝ် လွဟ်ဇကု ညံၚ်ဂွံ 
       ဂီုကၠီုရောၚ်။

၁၈။ လၟိုန်တ္ၚဲ ဒးပေါတ် သ္အးကဵု လွဟ်ဇကု
       ရောၚ်။

၁၉။ ဒ္ဂေတ်ပဋိပတ် ဒးခိုဟ်ရောၚ်။

၂၀။ ဒးရှ်ေသှ်ေ ညးဇၞော်လ္တူဇကု ဂမၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၁။ ဒးရှ်ေသှ်ေ အခိၚ်ရောၚ်။

၂၂။ ဒးနွံကဵု ပွမပတှ်ေကေတ် ဇကုဇကုရောၚ်။

၂၃။ ဒးနွံကဵု ပွစိုတ်ဓါတ် ကတိုၚ်ကၟဟ် 
       ချဳဒရာၚ်ရောၚ်။

၂၄။ ဒးနွံကဵု ဂလာန်ပတှ်ေ မဗိုန်ဇၟအ်ရောၚ်။

၂၅။ ပ္ဍဲကမၠောန် သ္ဒးစှ်ေသၞောတ် သိပ်ဂၠိပ်
       ရောၚ်။

၂၆။ ဒးဒုၚ်ကေတ် ဘဲဒဏ် ပရေၚ်ဝါတ်ဂါတ် 
       ကြေပ်ဂြတ် ခတ်က္ဍန်တအ်မာန်ရောၚ်။

၂၇။ ဒးထိၚ်ဒဝ် ဇကုဇကု မာန်ရောၚ်။

#crd #Wunchay Rukchaytdee [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၄၉၊ ၁၀ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ညးတၠဂုန် မိကဴထဝ် ကဵုစိုပ်သွဝ်ညိ  အဂုန်တိုၚ်ထဝ် ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၉၊ တ္ၚဲအၚာ၊ ၂၀၂၁ ==

ညးတၠဂုန် မိကဴထဝ် ကဵုစိုပ်သွဝ်ညိ

အဂုန်တိုၚ်ထဝ်
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၉၊ တ္ၚဲအၚာ၊ ၂၀၂၁

ဂလာန်မရာဒနာသာ်ဝွံ မိက်ဂွံချူပတိုန်ထ္ၜးလညာတ်တၟိမွဲ ပ္ဍဲခေတ်ကာလဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ်မအောန်တဴဝွံရ။ ပိုဲဂကူမန် မတန် တဴပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်တအ် ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် အကြာဂြောဝ်ဂတာသ္ၚိကၟိန်- အကြာသမ္ဘာကဵုတၠသ္ၚိ၊ အကြာမိမကဵုကောန် ဇာတ်၊ အကြာသကအ်ရဲမွဲကဵုမွဲ ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် မဒှ်ဓဝ် မဒှ်ဒ္ဂေတ် ပူဂဵုမပြဲပြဲတအ် မဖအာတဴတအ်ဂှ် အောန်စှေ်ကၠုၚ် ဂၠိုၚ် လောန်၊ သုန်ဂြာံကၠုၚ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ဂပ်ဝ်ဒးဒှ်ဂဝိၚ်လောန်သန်ရ။ အသပ္ပုရိသတောဝါ ပ္ဍဲပါဠိသၠပတ်ပရိုတ်ဇၞော် ဟီုလဝ်စပ်ကဵု အန္တရာဲနာနာသာ် မပ္တံသၟိၚ်ဍာ်ကမၠတ်ပၟတ်တအ်ဂှ် ဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ်မကၠေံခၞၚ်ဝွံဂှ်လေဝ် တၞီလုပ်လၟိဟ်မွဲကီုရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်မၞိဟ်ပိုဲဏံ မၞိဟ်တအ် ရှေ်သှေ်ကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမံၚ်မိမကီုဟာ သွက်ဂွံလ္ၚတ်ဂၠိုက်ဂၠာဲမာန်ဂှ် ဒေဝတဴတအ် ဇၟာပ်ပ်သတ္တာဟ ကေတ်မံၚ်စ ရၚ်ရောၚ်ဂှ် လိက်ပိဋကတ်တေံ ဟီုလဝ်ရ။ ယဝ်ရဟွံကၠောန်ၜိုတ် ဟွံသ္ပရှေ်သှေ်ရဴဂဴမိမမဂး ပိုဲမၞိဟ်တအ် ဂွံအာစိုပ်ဍုၚ်သွဝ် ညးတအ်ဟွံလောဲသွာဂှ် အလဵုဇကုဒေဝတဴတအ် တီညာတ်လဝ်ဂှ်တုဲ ပိုဲတအ် ညံၚ်ဂွံကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမိမတအ်ဂှ် လိက်ပိဋ ကတ်ဂှ် ဟီုဆဝ်ဗ္ၚုဟ်လဝ်ရ။ ပိုဲကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာမိမမဂး သွက်ဂွံကလိဂွံဍုၚ်သွဝ်ဂှ် ဒှ်ဟိုတ်ကြပ်ပ်မွဲရောၚ်ဂှ်လေဝ် တီကၠိုဟ် ကေတ်မာန်ရ။ ဣဏံဂှ် ဒှ်ဓဝ်ဗုဒ္ဓဘာသာမွဲရောၚ် မိက်ဂွံဟီုလေဝ် ဂွံ၊ ဟွံမိက်ဟီုလေဝ် ဂွံ၊ ဆဂး ပူဂဵုနွံကဵုဓဝ်သပ္ပရိုဟ် တီဂုန် မိမတအ်ဂှ် ညးတအ်ကွာ်မံၚ်ဂၠံၚ်တရဴဂွံစိုပ်ဍုၚ်သွဝ်ရောၚ် ယဝ်ရသရုပ်တုဲဟီုမဂး ရုမ်ဂပ်ရ။
သကအ်ရဲပိုဲ ပ္ဍဲအမေရိကာန်တအ် ကောန်ဗြဴဗြဴညးတအ် ဟီုပတိုန်ဒုဟ်ညးတအ် နဒဒှ်ပလီုအိန်ရဳ physical abuses (အိနြ္ဒေဖျက်ဆီးမှု)ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဂၠိုၚ်တိုန်ကၠုၚ်ဂှ်တုဲ အရာဝွံ ဂပ်ဝ်ဖေက်ဂၟံက်လောန်ရ။ ကောန်ၚာ်ဗြဴဗြဴတအ်ဂှ် မူဟိုတ်ဍေံတအ် ဂွံပတိုန်ကၠုၚ်ဒုဟ် ကုအပါဍေံတအ်သာ်ဝွံရောဂှ် ဟိုတ်ဍေံဇေတ်တ် တီကေတ်ဟွံမာန်ကီုလေဝ် ညးမဒှ်အပါဍေံတအ် ဒှ် ဟိုတ်မေတ္တာဂွံပ္ဍုၚ်ကၠုၚ်ကုဍေံတအ်ရောၚ်ဂှ် ချိုတ်ပၠိုတ်ရ။ ကိစ္စတအ်ဏံ ဒှ်ကာပၞုက်ဂးတုဲ ညးတာလျိုၚ်အလဵုအသဳတအ် သၟာန် သၟုက်ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ်တုဲ ပတိုန်အမှုကုအပါဍေံတအ်အိုတ်ရ။ ကာလစိုပ်ရုၚ်ဂဗုတ်ဂှ်မှ ဂွံတီကေတ်ဗွဲတြး ဗီုကောန်ဝုတ်ဇကု ပတိုန်လဝ်အမှုဂှ်တုဲ ညးတအ်စိုတ်လီုအိုတ်ရ။ ပ္ဍဲယေန်သၞာၚ်အခိုက်ကၞာပိုဲမန်ဂှ် ကောန်ဒဒေံဂှ် မိမဆာန်အိုတ်ဟီုမာန်ဂှ်တုဲ ကောန်ဒဒေံဂှ် ယဝ်ရဒှ်မၞိဟ်ဗြဴမဂး ညးမဒှ်အပါတအ် သ္ဍိုက်ဆာန်သၞေမ်သၞဴဂၠိုၚ်ရ။  ကောန်ဒဒေံဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်အာဲတၟာဲ ဂှ်တုဲ ဒှ်မၞိဟ်မံၚ်အာမွဲအယုက်ဒဵုကဵုမိမမတ်ပၠိုတ်ရ။ အခိုက်ကၞာကောန်ဍုၚ်ပလိုတ်တအ် လုပ်ဓလီုဂွံဍေံတအ်ဟာ၊ ကောန်ဍုၚ် အမေရိကာန်တအ် အာမံၚ်ဗီုဏံဖအိုတ်ဟာ ၜိုန်ရဟွံတီကေတ်ကီုလေဝ် ဆဂး ကောန်ဇာတ်လဵုဟွံဟီု ယဝ်ကဵုအန္တရာဲ ကုမိမ ၜါမဂး ဘဝဂတတေံ ဂွံစိုပ်သွဝ်ဟွံလောဲသွာရောၚ်ဂှ် လညာတ်ပိဋကတ်တေံ စဳပျးမံၚ်ရ။ ပူဂဵုကဵုဒဒိုက်ကဵုမိမတအ်ဂှ် ဘဝ ဏံလေဝ် ဒးကတဴဂၠမ်စိုတ် ဘဝဂတတေံလေဝ် စုတိဗက် ဒးအာစိုပ်ဘုံအပဲါရောၚ်။ 
ကုပူဂဵုနွံကဵုစိုတ်သပ္ပရိုဟ်တအ်ဂှ် ထေက်ကဵုဒးထိုၚ်သးလောန်ရ။ အခိၚ်ကာလသၞာံအာတေံ အဃောကပ်ယဲက္ဍၚ်မံၚ်ဂှ် ညးမဒှ် သမ္ဘာအဲမိကဴထဝ် (မိပကဴထဝ်)ဂှ် ညးတေံဒးကၠောန်အာကမၠောန် အကြာမၞိဟ်ဒှ်ယဲကဝ်ဗေတ်တအ်ဂှ်တုဲ ဇကုညးတေံ ကလိ ဂွံယဲဂှ်ကီုရ။ နူဂှ် ပိုဲအလုံသ္ၚိ သီုညးမသုန်တၠ ကလိဂွံယဲဂှ်ကီုရ။ ဆဂး ညးတေံဂှ် ၜိုန်ရစၟယဲနွံကီုလေဝ် ထတ်ယုက်မံၚ်ဖိုဟ်ဂှ်တုဲ သီုဒးကၠောန်ကမၠောန် သီုဒးဍုန်တိုပ် သီုဒးရံၚ်စံၚ်သ္ၚိကၟိန်ဖအိုတ်ရ။ ယဝ်ရညးတေံ ဟွံဆက်ကၠောန်ကမၠောန်မဂး ဂြောဝ်ဂ တာပိုဲ အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ဇၞော် ကဵုကေတ်ဟွံပြေပြံၚ်ရောၚ်ဂှ်တုဲ ညးတေံ ဒုၚ်ခဳတုဲ ကၠောန်အာမံၚ် အကြာမဒးပံၚ်ကဵုလမျီုရ။ အခိၚ်ဂှ်ဂှ် ဂဥုဲစဵုဒၞာလေဝ်ဟွံမံက်ကၠုၚ်ဏီရ။ ဂုန်ညးတေံ လတူအဲကီု အိန်ထံၚ်ကီုဂှ် ကာလလဵုဝိုတ်ကၠေံဟွံဂွံဂှ် အဲဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ် လဝ်သာ်ဝွံရ။ ယဝ်ရအဲတၠိၚ်ဂုန်ညးတေံမဂး အဲဏံဒှ်ဗာလသမၠီုပါပမွဲရောၚ်ဂှ်လေဝ် ယဵုဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ကီုရ။ ပူဂဵုအကတညူ ကတဝါဒဳ ဟွံတီဂုန်တအ်ဂှ် သမၠီုရောၚ်ဂှ် ခမဳအရဳတအ် ဟီုတွံလဝ်အိုတ်ရ။ မၞိဟ်ဗြဴဗြဴနွံကဵု စိုတ်ဓါတ်သာ်ဝွံ သွက်သ္ဂောံက လိဂွံ ဍုၚ်သွဝ်ရောၚ်ဂှ် ၜတ်ကၞာတ်ကဵုလညာတ်ပိဋကတ်တေံမဂး ကၠးကေတ်မာန်ရ။ မၞိဟ်ခေတ် လၟုဟ်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဒုၚ်ဂိုၚ် ကေတ်သာ်ဝွံဂှ် အောန်တဴဗွဲမလောန်ကီုရ။ 
ဟိုတ်နူဂုန်ညးတေံဇၞော်လောန်ကၠုၚ်သာ်ဝွံဂှ်တုဲ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ အဲဒုၚ်ဂိကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာသမ္ဘာအဲကီုရောၚ် စိုတ်သာ်ဝွံ မံက်ဂတဝ် ကၠုၚ်ကုအဲရ။ ဗီုစိုတ်သမ္ဘာအဲနွံကၠုၚ်သာ်ဏံဂှ် ပ္ဍဲကောန်ဇာတ်အဲဂမၠိုၚ် ညံၚ်ဂွံနွံမာန်ဂှ် ဒးစဳပျးထ္ၜးဂၠံၚ်တရဴကီုရ။ ယဝ်ရဍေံတအ် ဟွံတီဗီုဒုၚ်လဝ်ဒဒိုက်သွက်ဍေံတအ်မဂး စိုတ်ပြဲပြဲဂွံနွံကၠုၚ်ကုကောန်ဇာတ်တအ်ဂှ် ဝါတ်အာညိညရောၚ်။ လညာတ်ညးသပ္ပ ရိုဟ်တအ်ဂှ် ပၟိက်ဇၞော်လောန်ရ။ ကောန်ဂကူပိုဲတအ် ဟိုတ်နူဝါတ်ဒိုက်လောန်ဂှ်တုဲ ဒးအာကၠောန်စဍုၚ်ညးတၞဟ် ကောန် ဇာတ်ဂှ်တၞဟ် မိမဂှ်တၞဟ်၊ အပါဂှ်တၞဟ် ယာဲဂှ်တၞဟ် သာ်ဝွံ ပြးဆာဲညးသကအ်အိုတ်ဂှ်တုဲ သွက်ဂွံဒၠောံဗတောန်ကောန်ဇာတ် ဂွံနွံကဵုစိုတ်သပ္ပရိုဟ်ဂှ် ဝါတ်လတူဝါတ်ရ။ ဒးဇၞော်ဂေါဝ်အကြာဗွိုၚ်သၟာကမၠောန် ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵုလညာတ်တၠပညာ သပ္ပရိုဟ် တအ်ဂှ်ပၠန်မဂး ပရေံလတူပရေံပၠန်ရ။ ပိုဲမကတ်လ္ၚတ်မံၚ်လိက်အဝဵုဝဵုဂှ်လေဝ် အဟိန်မကွာ်အာဂှ် ဒးပတပ်မံၚ်ဂၠံၚ်ဍာန်လ ညာတ်ဏီမဂး ရဲဟွံဗှ်လိက်တၠပညာတအ်ဂှ် ဟွံပံၚ်ကဵုတၠပညာတအ်ဂှ် ဇြက်ဟီုဟွံမွဲရ။
ဟိုတ်နူဇကုတုဲ ဂြောဝ်ဂတာသ္ၚိကၟိန်ဇကုကီု၊ မသကောဒေံတအ်ကီု၊ သကအ်ရဲညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ကီု၊ ဒှ်မံၚ်တသိုက်ကီုဟာဂှ် လၟိုန်န်ကာလကလေၚ်သၟာန်ရံၚ်ဇကုတုဲ လးပတပ်ဂၠံၚ်ဍာန်လစွံစိုတ်ညိ။ ယဝ်ရဒှ်မံၚ်မဂး ဂၠံၚ်ဍာန်ညးသပ္ပရိုဟ်ဒးဂှ်တုဲ ယဝ်ဟွံဒှ် မဂး ဍာန်ဂှ် ဟွံဒးရ။ ကာလလ္ဆောဝ်ဂွံဆဵုကေတ်မံၚ်လညာတ် “သြန်နွံကၠောန်ဂွံဖအိုတ်” ဂှ်တုဲ သြန်ဂှ် ရာန်ကေတ်စိုတ်ညး သပ္ပရိုဟ်ဟွံဂွံရ။ စိုတ်ညးသပ္ပရိုဟ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် ဒးပံၚ်ကဵုညးသပ္ပရိုဟ်၊ ဒးကလၚ်ဓဝ် ညးသပ္ပရိုဟ် ဒးဖအာဓဝ်ညးသပ္ပရိုဟ် ရောၚ်။ သကအ်ရဲပိုဲတအ် ဒးစံၚ်တူပူမှ်မံၚ်ဂၠမ်စိုတ်တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူသြန်ဟွံမွဲဟွံသေၚ်၊ ဟိုတ်နူကောန်ဇာတ်ညးတအ် စိုတ် ဓါတ်သဝ်လောန်ရောၚ်။ ကောန်ဇာတ်ပိုဲတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဂွံမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဇၞော်ဂှ်တုဲ ပညာလောကဳဍေံတအ် ခိုဟ်ကွေံကွေံရ။ ဆဂး လေပ်ပညာ အိက်စုတ်အရှာံဘာ ဒှ်မံၚ်သာ်ဂှ်တုဲ ပြဝဍေံတအ်ဂှ် ပလီုပလာ်မံၚ်ဂုန်သိက္ခာ ကေုာံ ဘဝအိန်ထံၚ်ဍေံတအ်ကီုရ။ တၠပညာဍုၚ်ပိုဲကၠာကၠာတေံ လိက်ဗွဟ်ဘာတန်တအ်ဂှ် ညးတအ်စုတ်မံၚ်သုတ်ဇာတ်မကၠုၚ်နူဇာတ်ဗောဓိသတ်အလံၚ်ကျာ် တအ်ဂှ်တုဲ နူဍောတ်တ် ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ် စိုတ်ဗောဓိသတ်နွံကၠုၚ်အိုတ်ရ။ ပရေၚ်ပညာခေတ်ဏံ လိက်ဗွဟ်ပရောသာ်ဝွံ ဂပ်ဝ်ဒးစုတ်ကဵုထေက်ရောၚ်။
ပိုဲတအ် ဂွံစွံစိုတ်ဒးဂှ် ဒးလ္ၚတ်ဗှ်လိက်နာနာသာ်အိုတ်ရ။ လိက်ပရေၚ်ပညာလောကဳကီု လောကုတ္တဵုကီု ဗက်ဂၠာဲဗှ်လ္ၚတ်အိုတ်ရ။ ပိုဲဗှ်လိက်ဟီုဂှ် သွက်ဂွံဒှ်ဒတုဲဖဵုဘဝဇကုရ။ ဘဝဇကုဂှ် ဗဂပ်စုတ်ကဵုလညာတ်တၠပညာတအ်၊ ညးသပ္ပရိုဟ်တအ်မဂး ကျေဝ် ဂေါဝ်အိုတ်ရ။ အလံၚ်ကျာ်တအ်၊ အလံၚ်မှာထေရ်မဒယှ်တှ်တအ်ဂှ် ကလေၚ်ရံၚ်အာမဂး ကိုပ်ကၠာတေံ ညးတအ်ဂွံညာတ် ကေတ်ဗီုညးတၞဟ်တအ်ကၠောန်- ဗီုကျာ်၊ ဗီုကွးသာဝကကျာ်ကၠာတေံ ကၠောန်သ္ပဂှ်တုဲ ညးတအ် ဗတောံဗက်တုဲ၊ ရာဒ နာမိက်ကၠောန်ဗက်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဘဝဏံ ညးတအ် ဒှ်ဘဝအရဳကီု သီုဒယှ်တှ်ပြာထာကီုတုဲ ကလိဂွံဨတဒဂ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲလိက်တေံ ညး ဟီုလဝ် ထီုဗးပါရမဳ၊ ဗပေၚ်ပါရမဳ မဒှ်ဂှ်တုဲ ပိုဲတအ်လေဝ် ယဝ်ရဒ္ဂေတ်ဗက် ပတောံဗက်လညာတ်တၠပညာ ညးသပ္ပရိုဟ် တအ် ကီုမဂး ဍေံဒးဒှ်သာ်ဂှ်ကီုဟေၚ်ရ။
ကောန်ဂကူမန်ပိုဲကၠာကၠာတေံ ၜိုန်ရဟွံဂွံကတ်လ္ၚတ်လိက်ပတ် ပ္ဍဲဘာတန်အိုတ်ကီုလေဝ် ညးမလေပ်လိက်တအ်ဂှ် အခိၚ်သၠး ညးတအ်ဟီုဂးသဳကၠဳပရောဇာတ်ကျာ်တအ်ဂှ်တုဲ ညးမွဲကဵုမွဲ ဒ္ဂေတ်ဗက်လညာတ်တအ်ဂှ်အိုတ်ရ။ ဗီုလစွံစိုတ်ဂၞကျာ်မဒ္ဒဳတအ်၊ ဗီု လစွံစိုတ်ဂၞကျာ်ဝိသာခါတအ် ဒှ်တမ် သွက်မၞိဟ်ဗြဴဗြဴတအ်ဂှ် မိမပိုဲတအ် ညးတအ်ဟီုလဴဒးမံၚ်အိုတ်ရ။ ဇာတ်ဇၞော်စှ်၊ ဇာတ် (၅ ၅၀)တအ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုၚ် ညးတအ်ကေၚ်မိၚ်လဝ်အိုတ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲညးတအ် စိုတ်သပ္ပရိုဟ်နွံမံၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ပိုဲမၞိဟ်တြုံတအ်ဂှ်လေဝ် ဒးနွံကဵုဝဳရိယဇဲသတ္တိ ညံၚ်ရဴမဟာဇနက်ဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုပညာ ညံၚ်ရဴမဟောသဓဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုစိုတ်ဓါတ်ကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာ မိမ ညံၚ်ရဴသုဝဏ္ဏသာမ်ဏောၚ်၊ ဒးနွံကဵုစိုတ်ညံၚ်ရဴတေမဳဏောၚ်၊ အယုက်ဇၞော်ကၠုၚ် ဒးအာကျာ်ဘာဏောၚ် မပ္တံသာ်ဏံ ညးတအ် ယိုက်ဒိုက်လဝ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲတွဳဗွိုၚ်မၞိဟ် မနွံကဵုဒ္ဂေတ်ပဋိပတ်မပြဲသာ်ဝွံတအ်ဂှ် ၜိုန်ရညးတအ်ဟွံလေပ်လိက်ကီုလေဝ် ယဝ်ရဂွံမံၚ်ကရောံညးတအ်မဂး ကလိဂွံတသိုက်စိုတ်အိုတ်ရ။ လၟုဟ်ဝွံ လညာတ်ဍုၚ်ပလိုတ်မသ္ပအဓိကကဵုကလိဂွံအဝဵုတအ်၊ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တအ်၊ အံၚ်ဇၞးဘဝတအ် ဂၠိုၚ်လောန်ဂှ်တုဲ အတ္တပိုဲမၞိဟ်တအ် ဇၞော်သၠုၚ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။ 
ဘာလကျာ်သေံ ပ္ဍဲဍုၚ်က္ၜၚ်ကံက်တအ်ဂှ် ကောန်ဍုၚ်ပိုဲတအ် ကဵုဒါန် ကလၚ်ဓဝ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ညးတအ်မိပ်စိုတ်တုဲ ဒုၚ်တၠုၚ်အိုတ်ရ။ ကောန်ကမၠောန်နူဍုၚ်ပိုဲဂမၠိုၚ် ဟိုတ်နူစိုတ်စေတနာသဒ္ဓါညးတအ်ထတ်ဂှ်တုဲ ခမဳသၚ်ကောန်ဍုၚ်သေံတအ် ကေတ်စဂုန်စရာဲ အိုတ်ရ။ ဟိုတ်နူဒကာတအ်ဂှ်ဂၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ညးတအ် ဒးနိမန်သၚ်မန် ဓမ္မကထိကတအ်ဂှ်တုဲ ကဵုတွံဓဝ်ဗတ်မန်အိုတ်ကီုရ။ ၜိုန်ရ ဍုၚ်ပိုဲဝါတ်ကီုလေဝ် ၜိုန်ရညးတအ်ဒှ်မၞိဟ်ဝါတ်ကီုလေဝ် ဆဂး သဒ္ဓါစေတနာညးတအ်ဟွံဝါတ်ဂှ်တုဲ အခိၚ်အာမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ညးတၞဟ် တအ်မွဲချိုန်ခဏဂှ် ကလိဂွံဓဝ်မေတ္တာ ကရုဏာ နူကောန်ညးဍုၚ်သေံတအ်ဂှ်အိုတ်ရ။ သဒ္ဓါစေတနာဂှ် ဒှ်ဓဝ်ပူဂဵုကလျာဏပု ထုဇန်တအ် မကၠောန်သ္ပမွဲရ။ ဟိုတ်နူစိုတ်တအ်ဂှ်တုဲ ဒၞာဲလဵုအာအာမုက်မတ်ယးတၟးတုဲ တိတ်ဗၠးနူအန္တရာဲမာန်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၁၃:၅၃၊ ၁၀ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်  − (ခဏ်သံဃာဒိသေသ်) ==

ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်  − (ခဏ်သံဃာဒိသေသ်)

၂၁၁။ ပဌမသံဃဒိသသျေသိက်ခာပိုဒျ

ယွံနာဲဗြဴတအ် အာပတ်သံဃဒိသေသ်ဂမၠိုၚ် စှ်ထပှ်ဝွံ အာစိုပ်ဒဒှ်ဂပ်ဝ်စၞောန်ထ္ၜးဗွဲသရုပ်အိုတ်ရ။

၆၇၈။ ပ္ဍဲမခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ဥပးမွဲတၠ ကဵုဒါန်တိုက်ဂြပ် ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲ ပ္ဍဲကြဴ စုတိကလိလောန်စဴအာရ၊ ပၞောဝ်ကဵုကောန်ၜါတၠ မၞုံတဴကုဥပးဂှ် မွဲတၠဂှ် ဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါရ၊ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာရ၊ မွဲတၠဂှ်တုန် မၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါရ၊ လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာရ၊ ကောန်ၜါတၠဂမၠိုၚ်ဂှ် ပါ်ပရအ်တဴ ကြက်ဂြပ်မကၠုၚ်နူမအံက်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကၠုၚ် ကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်မ္ဂး ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်ပိုဲညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်ပိုဲညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ ဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “တိုက်ဂြပ် နွံကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ရ၊ ပါ်ပရအ်တိုက်ဂြပ်ဂှ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးမၞုံကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် “ယဝ်ဒှ်အဲပိုၚ်မ္ဂး (ယဝ်အဲဂွံမ္ဂး) အဲလေဝ် ကြက်ကဵုဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်ရ” ရဴဝွံ (ပၠုပ်စိုတ်တုဲ) “ပါ်ပရအ်အိုတ်စိုအ်” ရဴဝွံ ဟီုသ္ဂးကဵုညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်တုဲ ပ္ဍဲကြဴ အခိၚ်ပါ်ပရအ်ဂြပ်ဂှ် (တိုက်ဂြပ်ဂှ်) အာစိုပ်ဇရေၚ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ်ရ။

ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ညးဟွံမွဲကဵုဓရ်သဒ္ဓါ မဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ရတ်ပိပြကာဂှ် ပြာပ်အာဇရေၚ်ဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲ “ယွံနာဲဗြဴတအ် ဩဝ်တိတ်အိုတ်ညိ၊ တိုက်ဂြပ်အဲဏောဝ်” ရဴဝွံ သ္ဂးတိုန်ဂလာန်ဝွံမ္ဂး ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာဂှ် “ယွံကောန်နာဲ လ္ပဟီုသ္ဂးရဴဝွံညိ၊ မအံက်မၞးတအ်ညးဂမၠိုၚ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲဒှ်ရ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုတြုံဂှ်ရ။ ကဵုဒါန်တုဲရ ဟဂွဴကဵုဒါန်ဏီရ ရဴဝွံ ကယျာန်ဓဝါတ်တုဲ သၟာန်တဴ အမာတ်ဇၞော် မဒှ်ညးသ္ဂုတ်သွာတ်ဓရ်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ “ယွံနာဲဗြဴတအ် ကဵုလဝ်ဒါန်ကုဘိက္ခုနဳသၚ်တုဲရ ရဴဝွံ ညးလဵုမွဲတီရော?” ရဴဝွံ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် သၟာန်အိုတ်ရ။

သၟာန်တဴရဴဝွံမ္ဂး ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာဂှ် “ယွံနာဲတအ် စွံသက်သဳတုဲ ဒါန် မကဵုဒါန်သၠးပွးဂှ် တၠအဲအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ညာတ်လေဝ်ကေၚ်ညာတ်ဟာ မိၚ်လေဝ်ကေၚ်မိၚ်ဟာ” ရဴဝွံ သ္ဂးကဵုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် “ယွံနာဲဗြဴဂမၠိုၚ် ဟီုဂလာန်ဍာံစၟတ်အိုတ်ရ” ဂှ် တိုက်ဂြပ်ဂှ် သ္ပတဴဂြပ်ဘိက္ခုနဳသၚ်ပိုၚ်အိုတ်ရ။ တြုံဂှ် ဟိုတ်မကျအာဂှ်ရ ဗြဴက္ဍိုပ်တ္ၚာတ် ဂကူအယုတ်ဂမၠိုၚ်ဝွံ ခမဳဗြဴဟွံသေၚ်အိုတ်ရ၊ “မုဟိုတ် ပၠံၚ်ၜါ်ကတ် တိုက်ဂြပ်ပိုဲညးဂမၠိုၚ်အိုတ်ဂှ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်ရ။

ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဟီုလဴပတီ ဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ထပ်စွံဒဏ်ကုတြုံဂှ်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် တြုံမဒးဒုၚ်တပ်စွံလဝ်ဒဏ်ဂှ် ကဵုသိုၚ်ခၞံဘာတဳ ပ္ဍဲဇရေၚ်ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်တုဲ “ဩဝ်တ္ၜေဟ်လက်ချဴဟီုတေၚ် ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ဂှ်အိုတ်ညိ” ရဴဝွံ ဗတိုက်ဖအောဝ်တဳဂမၠိုၚ်ရ၊ ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဟီုလဴပတီ ဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုအမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်ပၠန်ဂှ်ရ အမာတ်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ကဵုကၠေၚ်ဒက်တြုံဂှ်အိုတ်ရ။ ဂကောံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် ဗွဲကိုပ်ကၠာ ပၠံက်ကေတ်တိုက်ဂြပ်အိုတ်၇၊ မရနုက်ကဵုၜါအလန်ဂှ် ကဵုတပ်စွံဒဏ်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်လၟုဟ်တုန် ကြက်ကဵုဂစိုတ်အိုတ်ရ” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် သ္ဂောံမိၚ်ကေတ် ဂလာန်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် မဟီုဂရိုဟ်ပျုတ်ဗ္ဒေက် ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ဟေၚ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မုဟိုတ် နာဲဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလနာ် နပၞောတ်,မာန်တုဲ သ္ဂောံပဒတဴရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ဂှ် ဂရၚ်ပတီဟိုတ်ပရူပရာဝွံ ကုခမဳတြုံဂမၠိုၚ်အိုတ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန်တုဲ ပဒတဴရဟီုဂှ် ဍာံပြရဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် မုဟိုတ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန်တုဲ ပဒတဴရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ သ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။ 

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၇၉။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ကေုာံသမ္ၚေဟ်ကီု ကေုာံကောန်သမ္ၚေဟ်ကီု ကေုာံဍိက်ကီု ကေုာံသၟာကမၠောန်ကီု ဗွဲတွဵုမယုတ် ကေုာံခမဳပြဘာဇ်မ္ၚးသာသနာလေဝ် သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် နပၞောတ်,မာန် (သ္ပအမှု) တုဲ ပဒတဴမ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံ ဒးအာပတ် ပ္ဍဲချိုန်ခဏမကလိလောန်ကၠေံဗွဲကိုပ်ကၠာဒှ်တုဲ အာစိုပ်အာပတ်သံဃာဒိသေသ် မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် (နူဂကောံသၚ်) ရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜး အိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 ---
၂.၁.၂။ ပွံက်ပဌမသံဃာဒိသေသ်သိက္ခာပိုဒ်

၆၈၀။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျ ရူဝှံမ်ဂးခမုဗွူရ။

သ္ပဂဗုဓ်စုတ်ဂလာန် မ္ဂးဂှ် သ္ဂးတဴပွမသ္ပအမှုရ။

သမ္ၚေဟ် မ္ဂးဂှ် ညးမမိက်ကဵုမွဲမွဲ အုပ်ဓုပ်ပိုၚ်ပြဳတုဲ ပဒတဴပ္ဍဲသ္ၚိရောၚ်။

ကောန်သမ္ၚေဟ် မ္ဂးဂှ် ကောန်ကောဒေံညးမမိက်ကဵုမွဲမွဲဂမၠိုၚ်ရောၚ်။

ဍိက် မ္ဂးဂှ် ဍိက်ကတဵုဒှ်ပ္ဍဲသ္ၚိ ဍိက်ရာန်နဂြပ် ဍိက်ဂၠုဲရောၚ်။

သၟာန်ကမၠောန် မ္ဂးဂှ် ညးမဒုၚ်ဝန် ရဴဝွံမ္ဂး ညးဒုၚ်လိၚ်ရောၚ်။

ခမဳပြဘာဇ် မ္ဂးဂှ် ပါဲကၠေံ ခမဳတြုံ ခမဳဗြဴ သိက္ခမာန် သာမဏဳတြုံ သာမဏဳဗြဴတုဲ ညးမတၞီလုပ်ပ္ဍဲပြဘာဇ်မမိက်ကဵုမွဲမွဲရောၚ်။

“ကြက်ဂဗုဓ်စုတ်အမှုရ” ရဴဝွံ သကအ်ပွံၚ်လေဝ် ဂၠာဲသ္ၚေဝ်မ္ဂး၊ အာလေဝ်အာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဟီုလဴဗ္စ ကုညးမွဲမ္ဂး ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဟီုလဴဗ္စ ကုသကအ်ပွံၚ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။ ပ္ဍဲအလိက်သ္ပဂဗုဓ်အမှုတုဲဂှ် ဒးအာပတ်သံဃာဒိသေသ်ရ။

ဒးအာပတ် ပ္ဍဲချိုတ်ခဏမကလိလောန်ကၠေံဗွဲကိုပ်ကၠာဒှ်တုဲ မ္ဂးဂှ် မွဲဒမြိပ်ကေုာံပွမကလိလောန်ဒ္ဂေတ်သ္ပဝတ္ထုဂှ် ဒးအာပတ်ရ၊ ဟိုတ်နူပွမဒၠောံဗတောန် နဉတ်ကမ္မဝါစ်ဂှ် ဒးအာပတ်ဟွံသေၚ်ရ။

မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် မ္ဂးဂှ် မလေပ်ကဵုဗက်ပတိတ် နူဂကောံသၚ်ရ။

သံဃာဒိသေသ် မ္ဂးဂှ် သွက်အာပတ်ဂှ် သၚ်ဟေၚ် သ္ဒးကဵုမာနတ်ရ၊ သ္ဒးတံၚ်ဓဇက်တမ်ရ၊ သ္ဒးပၠုပ်အဗ္ဘာန်ရ၊ ခမဳဗြဴၜါဇကုပိဇကုကီု၊ မွဲဇကုကီု၊ ကဵုမာနတ်ဟွံဂွံရ၊ တံၚ်ဓဇက်တမ်ဟွံဂွံရ၊ ပၠုပ်အဗ္ဘာန်ဟွံဂွံရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး ရဴဝွံမ္ဂး “သံဃာဒိသေသ်” ရ၊ (ယၟုမတွံဂး သံဃာဒိသေသ်ဂှ်) ယၟုဂကောံအာပတ်ဂှ်ဟေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်လေဝ် ကော်ခဴဂး ရဴဝွံမ္ဂး “သံဃာဒိသေသ်” ရ။

၆၈၁။ ဂကောံမၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဟိုတ်မတံၚ်ဓဇက် ဇရေၚ်ညးဇၞော်ဓရ်တုဲ အာမ္ဂး၊ အာတ်ပၟၚ်ပၟဲမ္ဂး၊ သီုဟွံရန်တၟအ် ဟီုလဴဗ္စမ္ဂး၊ ဟွံဒးအာပတ်ရ၊ ကုခမဳဗြဴမကြအ်ဥမ္မတ် ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒးအာပတ်ရ။

ပဌမသံဃာဒိသသျေ သိက်ခာပိုဒျ တဲုရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၁၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)  ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်  ၁.၃.၁။ တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ် ==

(ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)

ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်

၁.၃.၁။ တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၆၈။ ပ္ဍဲအခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မုဟိုတ် နာဲဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ဗ္ဒဴလဝ်ရ ဟီုဂှ် ဍာံပြရဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ “ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာ မုဟိုတ် ဒ္ဂေတ်ဗက်လက်ကရဴ ခမဳအရိဋ္ဌ မကေၚ်ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဂစိုတ်ကၟာတ် သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ်ရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴထုလ္လနန္ဒာသ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၆၉။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ် ‘ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵု ပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠောပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပမပံၚ်ဖက်ဏီရ’ ရဴဝွံ သ္ဒးဟီုသ္ဂးကဵုခမဳဗြဴဂှ်ရ၊ ရဴဝွံဟေၚ် ခမဳဗြဴဂှ် သီုကဵုခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ်ဟီုသ္ဂးတဴဂှ် တုပ်နဲကိုပ်ကၠာဟေၚ် ယိုက်ဒိုက်ဂိုၚ်ကေတ်မ္ဂး၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံကွေတ်ဂှ် စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါ ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ် ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴဂှ် ဗွဲမဒးရးရ၊ စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါ ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရးနေဝ် ယဝ်သၠးကၠေံကွေတ်ဂှ်မ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံ ရဴဝွံ ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မဗက်ပတိတ်လဝ်ဒှ်တုဲ ဒးအာပတ်ပါရာဇ် (မၞုံယၟုဉက္ခိတ္တာနုဝတ္ထိကာ) ရ၊  ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜးအိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 −−−
၁.၃.၂။ ပွံက်တတိယပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၇၀။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျရူဝှံမ်ဂး ခမုဗွူရ။

သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မ္ဂးဂှ် (သၚ်) မၞုံကဵုပွမပံၚ်ဖက်တုပ်သၟဟ် မတန်တဴပ္ဍဲသိမ်တုပ်သၟဟ် (မွဲသိမ်ဓဝ်)။

ခမဳ မဗက်ပတိတ်လဝ် မ္ဂးဂှ် ခမဳမဗက်ပတိတ်လဝ် ဟိုတ်နူပွမဟွံမၠာဲသ္ၚေဝ် ပွမဟွဴဇအုဲဇဗ ဝဳဗလးအာပတ် ပွမဟွဴသၠးကၠေံကွေတ်မိစ္ဆာရောၚ်။

နအဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် မ္ဂးဂှ် ယြဴနသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် ယြဴနစောဒနာသာရဏာဝိနယ်။

န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မ္ဂးဂှ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မအံၚ်ဇၞးမာရ်မသုန်ပြကာ ကေုာံန ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဂြၚ်တီကေတ်သစ္စပန်။

ဟှံမှဲကဵုပှမရျှသျှေရေူဂူ မ်ဂးဂျှ ဟှံရျှသျှေရေူဂူ သါ်ျကို ဂိုဏျကီု ကမျကီုရ။

မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မ္ဂးဂှ် ဗက်ပတိတ်လဝ် နဥက္ခေပနဳယကမ်တုဲ ခမဳ မဟဂပ်ဝ်ကော်ပၠုပ်လဒေါဝ်သၚ်ဏီရောၚ်။

မဟဂွံသ္ပပွမပံက်ဖက်ဏီ မ္ဂးဂှ် ခမဳမပဒတဴမံၚ်စံၚ်မွဲစွံဂမၠိုၚ်ဂှ် ကော်ခဴဂးပံၚ်ဖက်အိုတ်ရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲကေုာံခမဳဂှ်မွဲစွံရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ။

ဒ္ဂေတ်ဗက် ခမဳဂှ် မ္ဂးဂှ် ခမဳမဒးဒုၚ်ဗက်ပတိတ်ဂှ် ယြဴမၞုံကွေတ်မွဲရ၊ ယြဴမၞုံပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်မွဲရ၊ ယြဴမၞုံဂၞပ်ပၟိက်မွဲရ၊ ခမဳဗြဴဂှ်လေဝ် မၞုံကွေတ်သာ်ဂှ်ရ၊ မၞုံပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်သာ်ဂှ်၇၊ မၞုံပၟိက်သာ်ဂှ်ရ။

ခမဳဗြဴဂှ် မ္ဂးဂှ် ယြဴခမဳဗြဴမဒ္ဂေတ် ခမဳမဒးဒုၚ်ဗက်ပတိတ်လဝ္ နဥက္ခေပနဳယကမ်မွဲ။

ခမဳဗြဴဂမၠိုၚ် မ္ဂးဂှ် ခမဳဗြဴသအာၚ်ဂမၠိုၚ်။

ခမဳဗြဴ မဆဵုညာတ်မမိၚ်ဂမၠိုၚ် “ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေ ရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠုပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ ယဝ်သၠးကၠေံမ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံဂှ် ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ မိၚ်တုဲ ဟွံဟီုသ္ဂးမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ခမဳဗြဴဂှ် တံၚ်ဓဇက်ဏာလဒေါဝ်သၚ်တုဲလေဝ် “ယွံနာဲဗြဴ ခမဳဂှ် မိန်သၚ်မညဳသာ သၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ္ နသဘဴဓရ်မဍာံစမတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ်ရ၊ ခမဳဂှ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရ၊ မဟဂွံကော်ပၠုပ် ခမဳဂှ် (လဒေါဝ်သၚ်) ဏီရ၊ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီရ၊ ယွံနာဲဗြဴ လ္ပဒ္ဂေတ်ဗက် ခမဳတြုံဂှ်ညိ” ရဴဝွံ သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သ္ဒးဟီုသ္ဂးရ။ ယဝ်သၠးကၠေံမ္ဂး၊ ပွမသၠးကၠေံဂှ် ခိုဟ်သန်ရ၊ ယဝ်ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ဒးဒၠောံဗတောန် မမဳဗြဴဂှ် ဗွဲဒးရးရ၊ ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် သ္ဒးဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရးရ၊ ခမဳဗြဴ စဳကၠးဆိုက်ဗ္ဒက်တုဲ မၞုံကဵုအစောံသတ္တိဂှ် သ္ဒးကဵုသၚ်တီရ။

၆၇၁။ ယွံနာဲဗြဴတအ် သၚ် ဩဝ်ကလၚ်ပၚ်မှိၚ် (ဂလာန်) အဲဍိက်ညိ၊ ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ် ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်ရ၊ ခမဳဗြဴဂှ် ဟွံသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ်ရ၊ ကမ်မၞုံကဵုအခိၚ်မဗဗွဲ ကုသၚ် ယဝ်ဒှ်မ္ဂး၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ် သ္ဒးဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဗွဲမဒးရးရ၊ ဣဝွံတုန် ပွမကဵုတီရောၚ်။

ယွံနာဲဗြဴတအ် သၚ် ဩဝ်ကလၚ်ပၚ်မှိၚ် (ဂလာန်) အဲဍိက်ညိ၊ ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဒ္ဂေတ်ဗက်ခမဳ မိန်သၚ်မညဳသာသၟဟ်သၟန် မဗက်ပတိတ်လဝ် နသဘဴဓရ်မဍာံစၟတ် နဝိနယ် န ‘ဉတ်ကမ္မဝါစ်’ မဒှ်ဒၠောံဗတောန်ကျာ် မဟွံမွဲကဵုပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မဟဂွံကော်ပၠုပ်ဏီ မဟဂွံသ္ပပွမပံၚ်ဖက်ဏီဂှ်ရ၊ ခမဳဗြဴဂှ် ဟွံသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ်ရ၊ တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ် ဒၠောံဗတောန်ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ (နဉတ်ကမ္မဝါစ်) ဗွဲမဒးရးရ၊ နာဲဗြဴဂှ် သ္ဒးဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ရ၊ ယြဴကုနာဲဗြဴမွဲ ဟွံမွဲကဵုပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်ရ၊ နာဲဗြဴဂှ် သ္ဒးဟီုတိုန်ရ။

မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် ဟီုသ္ဂးဟိုတ်ဂှ်ရ ။ ပ ။ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် ဟီုသ္ဂးဟိုတ်ဂှ်ရ ။ ပ ။

“တၞဟ်နကဵုသၠးကၠေံဝတ္ထုဂှ် သၚ်ဂပ်ဝ်ဒၠောံဗတောန် ခမဳဗြဴမၞုံယၟုဝွံ ဗွဲမဒးရးတုဲရ၊ ကုသၚ်ဂှ် မၞုံကဵုပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒၟံၚ်ကၞပ်သ္ၚောံသ္ၚိတ်ဇြရ၊ နမဒၟံၚ်ကၞပ်သ္ၚောံသ္ၚိတ်ဇြ ရဴဝွံ ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်မသ္ဍိုက်မၠိုက်ဂှ်ရ” ရဴဝွံ (သ္ဒးကဵုတီရ)။

ပ္ဍဲလအိတ်ဉတ် ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ ပ္ဍဲလအိတ်ကမ္မဝါစ်ဂမၠိုၚ်ၜါဝါ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ၊ ပ္ဍဲလအိတ်ကမ္မဝါစ် ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။

ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မ္ဂးဂှ် ထံက်ရံၚ်ကဵုခမဳဗြဴ မအာစိုပ်ပါရာဇိကမဒှ်ကိုပ်ကၠာဂှ် ဂပ်ဝ်သ္ဂးရ။

ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ မ္ဂးဂှ် ဗွဲဥပမာတုန် တၟအ်လးဇၞော် မဒကးအာၜါလွးတုဲဂှ် သၟဟ်ညံၚ်ရဴကလေၚ်ဗ္ဂပ်ဖျပ်မွဲလှ်ေပၠန် ဟွံဂွံရကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဝွံရ ခမဳဗြဴဂှ် ဒၠောံဗတောန် ‘နဉတ်ကမ္မဝါစ်’ စဵုကဵုပေၚ်ပိဝါနေဝ် ဟွံသၠးကၠေံကွေတ်ဂှ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴ ဟွံသေၚ်ရ၊ တၞောဝ်ကျာ်ကောန်သၟိၚ်ဗြဴသာကျဝၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး အာစိုပ် ပွမကျနူသာသနာရ။

ပ္ဍဲအရာ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံဂှ် ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးဂှ် ပွမသ္ပဝိနယ်ကမ်မွဲစွံ ပွမစၞောန်ထ္ၜး (ဖ္ဍောတ်) ပါတိမုက်မွဲစွံ ပွမဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်ပဒတဴမွဲစွံရောၚ်၊ သီုဖအိုတ်ဝွံ ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴမစှ်ေပါရာဇိကဂှ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး “ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံ” ရ။

၆၇၂။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် (မဂပ်ဝ်သ္ပ နဗဗွဲဓရ်) မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ ဓမ္မကမ်ဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် မၞုံသၠေဟ်ပၟာဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ အဓမ္မကမ်ဒှ်တုဲ ဟွံသၠးကၠေံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ ဓမ္မကမ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုသၠေဟ်ပၟာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။ ပ္ဍဲအဓမ္မကမ် မၞုံကဵုစၟတ်သမ္တီ အဓမ္မကမ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ။

၆၇၃။ ကုခမဳဗြဴ မဟွံဒးဒၠောံဗတောန်ဗွဲမဒးရး (နဉတ်ကမ္မဝါစ်) ခမဳဗြဴသၠးကၠေံကွေတ် ခမဳဗြဴကြအ်ဥမ္မတ် ။ ပ ။ ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒအာပတ်ရ။

တတိယပါရာဇိက သိက္ခာပိုဒ် တုဲရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၃၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)  ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်  ၁.၄.၁။ စတုတ်ထပါရာဇိကသိက်ခာပိုဒျ ==

(ပိဋကတ် ပါဠိပါဲစိုတ် ဘာသာမန်)

ပါဠိဘိက္ခုနဳဝိဘၚ်

၁.၄.၁။ စတုတ်ထပါရာဇိကသိက်ခာပိုဒျ

၆၇၄။ ပ္ဍဲအခိၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ သ္ပဒတဴတန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် မဒှ်အာရှာမ်အနာထပိဏ္ဍိကသေဌဳ ဇရေၚ်ဍုၚ်သာရဝှ်ဂှ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ပွမရပ်တၞုဟ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ် ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်သ္ၚောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရ၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရ၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရ။

ခမဳဗြဴပၟိက်အောန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် “မူဟိုတ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်ဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရော? ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရော? ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရော? ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရော?” ရဴဝွံ ဟီုဂရိုဟ်အိုတ်ရ၊ ပျုတ်ဗ္ဒေက်အိုတ်ရ၊ ဟီုထ္ၜးဒုဟ်အိုတ်ရ ။ ပ ။ 

“ယွံခမဳတအ် ခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပိဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရ၊ မွဲစွံလေဝ်ဟီုဂလာန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ် လေဝ် အာအိုတ်ရ၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရ၊ ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရ၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရ ဟီုဂှ် ဍာံပြဟာ” ရဴဝွံ စၟဳစၟတ်သၟာန်သၟုက်ရ။ ဍာံပြရ ယွံကျာ်မၞုံပိုဉ် ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီအိုတ်ရ)။ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မပတၠပိုဉ်တြဴပြကာ ဟီုဂရိုဟ်ရ ။ ပ ။ 

“ယွံခမဳတအ် မုဟိုတ် ခမဳဗြဴ ဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ် ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်ဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ် ဒတူဒၟံၚ်အိုတ်ရော? မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန်အိုတ်ရော? ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာအိုတ်ရော? ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်အိုတ်ရော? ဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်အိုတ်ရော? ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်အိုတ်ရော? ယွံခမဳတအ် (ကမၠောန်ပွမခမဳဗြဴဆဗ္ဗဂ္ဂဳဂမၠိုၚ်သ္ပဒး) ဝွံ ကုညးဟွံလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ဂမၠိုၚ်ဏီ တၞဟ်နပွမကဵုလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု ။ ပ ။ 

ယွံခမဳတအ် ရဴဝွံဟေၚ် ဩဝ်ကဵုခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးသိက္ခာပိုဒ်ဝွံအိုတ်ညိ။

၆၇၅။ “ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒဒက်တဴတြုံမဍုက်ဍေက်တဴ နကာယသံသဂ္ဂရာဂ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ မွဲစွံလေဝ်ဒတူဒၟံၚ်မ္ဂး၊ မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန်မ္ဂး၊ ဌာန်သၟောဲကြန် (ဌာန်ချိၚ်ဖာပ်) လေဝ် အာမ္ဂး၊ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန်မ္ဂး၊ ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ်မ္ဂး၊ ဇကုလေဝ် လၟောဝ်ဏာဇရေၚ်မ္ဂး၊ ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မၞုံကဵုဟိုတ်ဒ္စာံသာ်ဒှ်တုဲ ဒးအာပတ်ပါရာဇ် (မၞုံယၟုအဋ္ဌဝဝတ္ထုကာ) ရ၊ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံရ” ရဴဝွံ (ဩဝ်ကဵုစၞောန်ထ္ၜးအိုတ်ညိ ရဴဝွံ သ္ဂးရ)။
 ---
၁.၄.၂။ ပွံက်စတုတ္ထပါရာဇိကသိက္ခာပိုဒ်

၆၇၆။ ယွူ မ်ဂးဂျှ ယွူဍေံမၞုံသဘူမဖျှသျာလဵု ။ ပ ။ ခမုဗွူ မ်ဂးဂျှ ။ ပ ။ ပ်ဍဲအရာဝှံ ဗွူမဒျှပယြါ်ျ နကဵုဉတ်တိစတုတ်ထကမျဝှံ ဂပျဝျနှံပၟိကျ ရူဝှံမ်ဂးခမုဗွူရ။

ဍုက်ဍေက်ကာယသံသဂ္ဂရာဂဒှ်တုဲ မ္ဂးဂှ် မၞုံကဵုပွမထၞေန်စပ်သ္ဍိုက်မၠိုက်ဒှ်တုဲ မၞုံကဵုပွမသ္ၚေဝ်မဲဒှ်တုဲ မၞုံကဵုစိုတ်ဆာန် ရာဂဒက်ဂြေန်လဝ်ဒှ်တုဲ။

ဍေံမဍုက်ဍေက်နကာယသံသဂ္ဂရာဂ မ္ဂးဂှ် ဍေံမၞုံကဵုပွမထၞေန်စပ်သ္ဍိုက်မၠိုက် ဍေံမၞုံကဵုပွမသ္ၚေဝ်မဲ ဍေံမၞုံကဵုစိုတ်ဆာန် ရာဂဒက်ဂြေန်လဝ်။

ပူဂိုလ်တြုံမၞိဟ် မ္ဂးဂှ် တြုံလကိုဟ်ဟွံသေၚ် တြုံပြိုတ်ဟွံသေၚ် တြုံတိရစ္ဆာန်မပတောလဝ် မၞိဟ်ဟွံသေၚ် တြုံမၞိဟ်မတီကၠိုဟ်ခၠၚ် မသၟဟ်စောံတၞဟ်နပွမဒ္ဂေတ်သ္ပ ပွမနှဴရဴဇကုကာယဟေၚ်ရောၚ်။

ပ္ဍဲအရာ ပွမရပ်တဲလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တဲ မ္ဂးဂှ်တုန် သ္ပတမ်နူတၚ်တဲတုဲ အဝယ်လစှ်ေဇကု ဍေံဒစဵုကဵုစိုပ်တၞုၚ်သၞေမ်တဲရောၚ်။ တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမရပ် ပ္ဍဲလတူဇုတ်ကၞၚ်ကအ်ၜါ ကေုာံသၟဝ်ဗၞဳအဝဏ်တၚ်က္ၜံၚ်ၜါမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ပွမရပ်တၞုၚ်မုဟ်သ္ၚာလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပိဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမရပ်ယာတ်ဗိုက်ကီု ယာတ်လတက်ကီုမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

မွဲစွံလေဝ် ဒတူ မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ဒတူတဴ ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍတြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

မွဲစွံလေဝ် ဟီုဂလာန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သီုမဒတူတဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံ ဟီုဂလာန်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ဌာန်သၟောဲကြန်လေဝ် အာ မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် တြုံဂှ် “ဩဝ်ကၠုၚ်ဌာန်မဟိမုဝွံညိ” ရဴဝွံ ချိၚ်ဖာပ်တုဲ အာမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ ဇၟာပ်ဂါမ်ဇိုၚ် ဇၟာပ်ဂါမ်ဇိုၚ် ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ အာစိုပ်အပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူလေဝ် သာယျေန် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ်ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သာယျေန်တဴ ပွမတြုံကၠုၚ်တူရူမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ဒုက္ကဋ်ရ၊ လုပ်အာမပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံမ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ဌာန်ဂြောန်ဗ္ဒန်လေဝ် ဗက်လုပ် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ် ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် ပ္ဍဲအယာံမာတ် မလုပ်အာဌာန်ဂြောပ်ဗ္ဒန်မမိက်ကဵုမွဲမွဲဂှ် ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။
ဇကုလေဝ် ပြာပ်ဏာဇရေၚ် မ္ဂးဂှ် တၞဟ်နပွမသိပ်ဂၠိပ် ဒ္ဂေတ်မယုတ်မာဂှ် သီုမဒတူဒၟံၚ် ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါဟတ်မွဲဍ တြုံ လၟောဝ်ဏာဇကုဇရေၚ်မ္ဂး၊ ဒးအာပတ်ထုလ္လစ္စယ်ရ။

ခမဳဗြဴဝွံလေဝ် မ္ဂးဂှ် ထံက်ရံၚ်ကဵုခမဳဗြဴ မအာစိုပ်ပါရာဇိကမဒှ်ကိုပ်ကၠာတုဲ ဂပ်ဝ်သ္ဂးရ။

ဒးအာပတ်ပါရာဇ်ရ မ္ဂးဂှ် ဗွဲဥပမာတုန် တၞံတာကအ်ပိုတ်အာတုဲ သၟဟ်ညံၚ်ရဴတၞဟ်နပွမကလေၚ်ကၠုတ်ဍိုပ်ဍဴမွဲလှ်ေပၠန် ဟွံထေက်ကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဝွံရ ခမဳဗြဴဂှ် ကဵုပေၚ်တဴဝတ္ထုဟိုတ် မရနုက်ကဵုဒ္စာံမ္ဂး ခမဳဗြဴဟွံသေၚ်ရ၊ တၞောဝ်ကျာ်ကောန်သၟိၚ်ဗြဴသာကျဝၚ် ဟွံသေၚ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး အာစိုပ် ပွမကျနူသာသနာရ။

ပ္ဍဲအရာ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံဂှ် ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးဂှ် ပွမသ္ပဝိနယ်ကမ်မွဲစွံ ပွမစၞောန် (ဖ္ဍောတ်) ပါတိမုက်မွဲစွံ ပွမဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်ပဒတဴမွဲစွံရောၚ်၊ သီုဖအိုတ်ဝွံ ပွမပံၚ်ဖက်မ္ဂးရ၊ ပွမပံၚ်ဖက်ဂှ် ဟွံမွဲမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴမစှ်ေပါရာဇိကဂှ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်ခဴဂး “ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက် ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်မွဲစွံ” ရ။

၆၇၇။ ကုခမဳဗြဴမဟွံမွဲကဵုစိုတ်စေတနာ ခမဳဗြဴမဝိုတ်အာသတိ ခမဳဗြဴမဟွံတီ ခမဳဗြဴမဟွံသာယျေန် ခမဳဗြဴမကြအ်ဥမ္မတ် ခမဳဗြဴစိုတ်ကလှ်လဖှ် ခမဳဗြဴယဲဝေဒနာပ္ဍဵုပ္ဍိုက် ခမဳဗြဴကလိလောန်ကၠာတဲဂှ် ဟွံဒးအာပတ်ရ။

စတုတ်ထပါရာဇိက သိက်ခာပိုဒျ တဲုရ။
−
ယွံတၠနာဲဗြဴတအ် ဂပ်ဝ်စၞောန်ထ္ၜးကဵု ပါရာဇိကအာပတ်ဂမၠိုၚ်ဒ္စာံပြကာ ဗွဲသရုပ်အိုတ်တုဲရ၊ ယြဴခမဳဗြဴမွဲ ပၞောဝ်အာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဒ္စာံဂှ် အာစိုပ်အာပတ်မွဲမွဲမ္ဂး ပ္ဍဲအခိၚ် (ဃောဒှ်ခရှ် သာမဏဳဗြဴ သိက္ခာမာန်) ကၠာတေံ သၟဟ်ညံၚ်ရဴဟွံကလိဂွံ ပွမပံၚ်ဖက်ဆက်ဆောံမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ကီု တုပ်သၟဟ်သာ်ဂဋ္ဌှ် ခမဳဗြဴဂှ် ပ္ဍဲအခိၚ်ကြဴ (မအာစိုပ်ပါရာဇိကတုဲ) လေဝ် ဟွံကလိဂွံပွမပံၚ်ဖက် ဆက်ဆောံမွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴဂမၠိုၚ်ရ၊ အာစိုပ် ပွမကျာနူသာသနာရ၊ ဟွံမွဲကဵုပွမပံၚ်ဖက်မွဲစွံ ကေုာံခမဳဗြဴခိုဟ်ဆာဲဂမၠိုၚ်ရ။

ပ္ဍဲအာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဒ္စာံဂှ် သၟာန်နာဲဗြဴဂမၠိုၚ်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ မရနုက်ကဵုၜါဝါလေဝ် သၟာန်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ မရနုက်ကဵုပိဝါလေဝ် သၟာန်ရ၊ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရဟာ၊ နာဲဗြဴတအ်ညးဂမၠိုၚ် ပ္ဍဲအာပတ်ပါရာဇိကဂမၠိုၚ်ဝွံ သအးဇ္ၚးနူအာပတ်အိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ဇြဇြအိုတ်ရ၊ ရဴဝွံ နဒဒၟံၚ်သ္ၚိတ်သ္ၚိတ်ဇြဇြဂှ် ဂွံသမ္တီကေတ် ဒဒှ်မသအးဇ္ၚးနူအာပတ်ဝွံရ။

ဘိက္ခုနဳဘၚ် ခဏ်ပါရာဇ် တုဲရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၂၃၊ ၁၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ဂမ္တဴဂၠးတိဂှ် ထိၚ်မာန်၊ ပေဲါပၞာန်ဂှ် ထိၚ်ဟွံမာန်  ဒဵုဗျု ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၁၂၊ တ္ၚဲသိုက်၊ ၂၀၂၁ ==

ဂမ္တဴဂၠးတိဂှ် ထိၚ်မာန်၊ ပေဲါပၞာန်ဂှ် ထိၚ်ဟွံမာန်

ဒဵုဗျု
ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၁၂၊ တ္ၚဲသိုက်၊ ၂၀၂၁

ပ္ဍဲကဵုပရိုၚ်တ္ၚဲဏံ  ဂွံလ္ၚတ်ကေတ်ဂှ် မွဲလပါ်ဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးမိပ်၊ မွဲလပါ်ဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးဒှ်ဓဝိၚ်- ထေက်ကဵုဒးမိပ်ဂှ်တုန်၊ ဍုၚ်ကြုက်ကဵုအ မေရိကာန် ပံၚ်တဲက္ဍိုက်ပ်တုဲ ကလိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်တုဲ လလောၚ်တြးပတိတ်ဏာ စပ်ကဵုအခန်သွက်ဂွံလုပ်အာပေဲါဗတိုက်ကဵု ရာသဳ ဥတုဂၠးတိပိုဲ မပြံၚ်လှာဲအာမံၚ်လပါ်ဂမ္တဴ ပ္ဍဲကောံဓရီုဇၞော် ယူအေန် စပ်ကဵုရာသဳဥတုဂၠးတိဝွံဂှ်ရ။ ဂွံညာတ်ကေတ်မိၚ် ကေတ် ညးတအ်မဟီုမလလောၚ်တြးတအ်ဂှ်တုဲ အလုံဂၠးတိမွဲ ဒုၚ်တၠုၚ်အိုတ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ညးတအ်ၜါဍုၚ်မပါ်ခြာတုဲ မတုပ် သၟဟ်မံၚ် ဗီုသၞညးသကအ်တအ်ဂှ် ညးတအ် ၚိတ်လဝ်ဂှ်တုဲ စပ်ကဵုကိစ္စကေၚ်ကာအန္တရာဲအလုံဂၠးတိဏံ ညးတအ်ၜါဍုၚ် မဒှ် ဍုၚ်ဇြဟတ်ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏံ ပံၚ်တဲဂစာန်လွဳပရာအာမာန်ဂှ် ဍေံဒှ်လက်သန်ခိုဟ် သွက်ဂၠးတိရောၚ် ညာတ်ကေတ်အိုတ်ဂှ် တုဲ နူဂကောံဍုၚ်အဳယူတံလေဝ် ဟီုဒုၚ်တၠုၚ်လဝ်ကီုရောၚ်ဂှ် ဂွံဗှ်ကေတ် ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်အေဝ်ဂျာဇြဳရာ ပ္ဍဲနောဝေမ်ဗာ (၁၀)ဂှ်ရ။ 
ပြသၞာအကြာညးတအ်ၜါဍုၚ်ကဵု ပြသၞာအလုံတၞောဝ်မၞိဟ်တအ် မဒးဆဵုဂဗမံၚ်တအ်ဂှ် ဟွံတုပ်သၟဟ်ရောၚ်ဂှ် ညးတအ်တီကေတ် တုဲ ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုအလုံဂၠးတိမွဲ ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵုဆဍုၚ်ဇကုမွဲဓဝ်တုဲ ညးတံလုပ်ကေတ်တာလျိုၚ်မွဲဣဝဵုမွဲဒလေၚ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ဍေံဒှ် ဟိုတ်ဂၠးတိပိုဲ ဂွံတဝ်အာလပါ်ခိုဟ် ပ္ဍဲအရာဖအောန်ဖျေံဓါတ်ဂီုဂမ္တဴဂၠးတိပိုဲဝွံရောၚ်။ သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ နာဲအေန်တိုဝ်နဳ ယော ဂူတရာတ်လေဝ် ဟီုဒုၚ်တၠုၚ်ဂလာန်မိပ်စိုတ်နဒဒှ် “လဂါံဇိုၚ်ကိစ္စဇၞော် important step” ပ္ဍဲအရာလုပ်ပေဲါဗတိုက်ကဵု အန္တရာဲရာသဳဥတုမပြံၚ်လှာဲမံၚ်ပ္ဍဲဂၠးတိပိုဲဝွံရောၚ်။ 
ဍုၚ်ဇၞော်ၜါဝွံ ဒှ်ဍုၚ်မကဵုမံၚ်အန္တရာဲကဵုအလုံညးဂၠးတိမွဲ ပ္ဍဲအရာစပ်ကဵုပြောဟ်ပတိတ်မံၚ်ဓါတ်ဂျိ ဗၞတ်ၜိုတ်(၄၀) က္ဍိုပ်ကၠံကီု ရောၚ် ဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ်လ္ၚတ်ကေတ်မာန်ကီုရ။ ယဝ်ရညးတအ် ဟွံကေတ်တာလျိုၚ် အဓိကမဂး ဟွံတိတ်ဗၠးနူဂမျိ ညးလိုက် ဂၠးတိ တအ်ကီုရောၚ်။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ကိစ္စဏံ ပိုဲတအ် ဒးတၚ်ဂုန်ကဵုညးစၞးအမေရိကာန် နာဲဂျန်ကေဝ်ရဳကီု၊ ညးစၞးဍုၚ်ကြုက် နာဲဇြဳ ယှေန်ဟဲကီုရောၚ်။ ညးတအ်ၜါတၠဂှ် ဒှ်ညးစၞးမကေတ်မံၚ်တာလျိုၚ် သွက်ရာသဳဥတုဂၠးတိ ပ္ဍဲအရာသ္ပစၞးကဵုဍုၚ်ညးတအ် ဂှ် ရောၚ်။
 “ဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် လၟုဟ်ဏံ သွက်ဂွံပံၚ်တဲအာညးသကအ်ကြပ်ပ် ပ္ဍဲအရာဂွံကော်ဆဴအာ ကဵုပြသၞာပိုဲမၞိဟ်တအ် မဒး ဆဵုဂဗမံၚ်ဇၞော်အိုတ် မတွံဂး အခက်အခုဲရာသဳဥတုဂှ်တုဲ အရာဝွံ ဍေံကိတ်ညဳမံၚ်ကဵု ဟိုတ်ပိုဲဂွံဒးကၠုၚ်စိုပ်ဒၞာဲသဳအိုဝ်ပဳ COP – conference of the parties (သဘၚ်သဳကၠဳဇၞော် စပ်ကဵုရာသဳဥတုဂၠးတိ) ဝွံဂှ်တုဲ အဲဒုၚ်တၠုၚ်ဏာကဵု လိက်ပံၚ်တဲလလောၚ် တြးညးတအ် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရောၚ်။ ဣဏံဂှ် ဒှ်ပရိုၚ်ခိုဟ်မွဲ သွက်ပိုဲတအ်ရောၚ်” ဂလာန်မြဴသာ်ဝွံ နာဲဖရေန် တေမ်မာမာန် မစိုန်ဒှ်တဴဒုတိယဥက္ကဌ သၟိၚ်ဇၞော်ကမ္မယှေန်အဳယူ ပ္ဍဲအရာမဆေၚ်စပ်ကဵုကေၚ်ကာရာသဳဥတု(Frans Timmermans, the European Commission’s executive vice president for the European Green Deal) ဂှ် ဟီုလဴထ္ၜးလဝ်ကဵု ဌာန ပရိုၚ်ဂၠးတိဂှ်ရောၚ်။
ပ္ဍဲတ္ၚဲဝွံ ဌာနပရိုၚ် The Guardian လေဝ် ဟီုဗၟံက်လဝ် ဗီုသမ္မတဍုၚ်ကြုက် နာဲဇြဳဂျေန်ပေန် မဟီုကဵုလဝ်သတိ စပ်ကဵုဓဝိၚ် သောက ဖေက်ပ္ဍဲဒေသအာယှဖသဳဖိတ် ကလေၚ်ကတဵုဒှ်ပၞာန် ညံၚ်ရဴခေတ်ကာလပၞာန်ဂံက်၊ ဖေက်ဍုၚ်မွဲကဵုမွဲ ကတဵုဒှ် ပဋိပ က္ခသေက်ဇဵုညးသကအ်ရောၚ်။ ပ္ဍဲကဵုက္ဍိုက်လိက်ပရိုၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် Xi Jinping warns against return to Asia-Pacific tensions of cold war era မြဴသာ်ဝွံတုဲ ၊ ပ္ဍဲပိုဒ်လိက်မွဲဂှ် ချူလဝ် အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်တေံသာ်ဝွံပၠန်ရ။“The Asia-Pacific region cannot and should not relapse into the confrontation and division of the cold war era.”  ညံၚ်ဒေသဝွံ ဂွံက လေၚ်ကတဵုဒှ်ပၞာန်ပၠန်ဂှ် အမေရိကာန် က္ဍိုက်ပ်တုဲ ဖန်က်ပထုဲမံၚ်ဖေဝ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုဂလာန်ညးဂှ်မဂး ညးဂၠးတိတအ် တီကေတ်မာန်ရ။ ကြဴနူအမေရိကာန် က္ဍိုက်ပ်ဒက်ပတန်ဂကောံမဟာမိတ်ဂမၠိုၚ် မပါလုပ်လၟိဟ်သီုဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယကီု၊ အဝ်သတြေလျကီု၊ ဂျပါန်ကီုဂှ်တုဲ နကဵုဍုၚ်ကြုက် ကတဵုဒှ်ဂဝိၚ်သောကရောၚ်။ စပ်ကဵုပဋိပက္ခထာဲဝါန်ဂှ်လေဝ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်ဒေ သဍုၚ်အာယှဂမၠိုၚ် ဂွံထုဲထံၚ်ပရေၚ်ပၞာန်ကီုရောၚ်။
နကဵုဍုၚ်ကြုက် ဍေံဒှ်ကၠုၚ်သၞကဵုဂကောံဍုၚ်မဟာမိတ်ကွိတ် (Quad) ခ္ဍၚ် ညးတအ်ဒးဂၠာဲဍုၚ်မဟာမိတ် သွက်ဂွံစၞေဟ်ပလန် ခ္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဂှ် ဍုၚ်ပိုဲ သွက်ဂွံဒးဗက်လကြဴဍုၚ်ကြုက်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။ အလဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ဗက်လကြဴလပါ်ဍုၚ်ကြုက်၊ အလဵုအသဳပြိုၚ်ပကာန်အေန်ယူဂျဳတအ်၊ ဂကောံရပ်လွဟ်မဒိုအ်လဝ်ပန်ပှော် မချုက်လိက်ကသုက်အေန်သဳအေတအ်ဂှ် ဗက် လကြဴမဟာမိတ်ကွိတ်တအ်ဂှ်မဂး ပဋိပက္ခဍုၚ်ပိုဲဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်သ္ဂောံဂၠိၚ်သ္ၚောဲမာန်ရောၚ်ဂှ် တော်ဆကေတ်မာန်ရ။ လစွံစိုတ် အကြာဂကောံဍုၚ်အာဇြဳယာန်တအ်လေဝ် ထကးပြးတိတ်အာမာန်ကီုရ။ ပ္ဍဲဂကောံဍုၚ်တအ်ဝွံ ဍုၚ်လ္ၚဵုဂှ် ဒးဒုၚ်အုပ်ဂလီုလဝ် နကဵုအဝဵုဍုၚ်ကြုက်လေဝ်ကီု၊ အမေရိကာန်လေဝ်ကီုဂှ်တုဲ ၜိုန်ရပဝ်လဇြဳညးတအ်မသုန်တၚ်တအ်ဂှ် အလုံလိုက်မွဲဒုၚ်တဲ မာန်ကီုလေဝ် ဆဂး စပ်ကဵုလညာတ်သဳကၠဳပညဳပညပ်ဂၠာဲသွဟ်တအ်ဂှ် လပါ်ရဲအေန်ယူဂျဳတအ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ဟွံမွဲရောၚ်ဂှ် လိက်လညာတ်တၠဂုန်အစာရာဝိက ချူဗၟံက်လဝ်နွံရ။ ကုအလဵုအသဳပၞာန်ဂှ် ညးတအ်တက်ကျာဟွံမာန်၊ အဇာဂှ် စၞးဂှ် ဒးဗတိုက် သအးကၠေံရောၚ်ဂှ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်လညာတ်သာ်ဝွံဂှ်တုဲ ကုခမဳသၚ် မနွံကဵုလညာတ်လပါ်ပၞာန်တအ်ဂှ်လေဝ် ညးတအ် ကၠတ်ပန်ဂစိုတ်မံၚ်ကီုရောၚ် ပရိုၚ်ဘာသာဗၟာတအ် အကြာဏံ ချူဗၟံက်လဝ်နွံရ။ ကုခမဳသၚ် မနွံကဵုလညာတ် ဟွံတုပ်ကဵုဇကု တအ်ဂှ်လေဝ် သ္ဍာံပန်ဂစိုတ် ကၠတ်ဂစိုတ်တဴကီုဂှ် ပိုဲတအ် ဒှ်သတ်မၞိဟ်မဓဇန်လောန်အာနူဗၞတ်ရ။ ပ္ဍဲတွဵုရးကရေၚ်ဍာဲဂှ် ပူဂဵုဟွံ ကေၚ်ဒစဵုဒစး ပစူလပုဟ်တဲပိတၞုၚ်တအ်ဂှ် ဂြိပ်ဒဴလုပ်မံၚ် ပ္ဍဲဗဒိုပ်ညးဒဴပၞာန်ညးတအ်ဟွံဂွံ၊ ထ္ၜးဟိုတ်ညးတၟုတ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် လုပ်ထုဲမံၚ်ဂှ်တုဲ တးပဲါကၠေံ ဟွံကဵုအခေါၚ်၊ ညးမဒဴပၞာန်တအ်ဂှ် ဒဒိုက်မွဲစိုပ်ဒဒိုက်ၜါရ။ ပရိုၚ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲနောဝေမ်ဗာ ၁၂ဂှ်ရ။ လၟုဟ်ဝွံ ပေဲါဗတိုက်လ္ၚဵုဂှ် ဒပ်ပၞာန်အလဵုအသဳတအ်ဟာ၊ အေန်ယူဂျဳတအ်ဟာဂှ် ပါ်ပဲါဟွံဒးအိုတ်ဂှ်တုဲ ဒုၚ်တၠုၚ် ညးတအ်လေဝ် ဒးဒုဟ်၊ ပဲါတးညးတအ်လေဝ် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ် ဒှ်မံၚ်အကာဲအရာသာ်ဂှ်တုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် ဒှ်မံၚ်အဓိပဲါ ပဲါလံက်ကွတ်ဒးလံက်ဂၞၚ်ရောၚ်။
တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲဝွံပၠန် ဘာညးမရှေ်သှေ်ကျာ်ခရေတ်တအ် ပ္ဍဲတိဍာ်ဍုၚ်ချေၚ်တအ်ဂှ် ဗၞတ်ၜိုတ်၂၂ဘာ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ပလီုပလာ်ကၠေံပၠန်ရ။ လအာသာ်ဝွံ ကၠာကၠာတေံ သၞာံမဟွံလအ် ပ္ဍဲတွဵုရးရခေၚ်ဂှ်  သၚ်ရခေၚ်တအ် ဒးဒုၚ်ပတိုန်ဒုဟ် ဆက် ဆောံကဵုပၠန်ဂရးရပ်လွဟ်အေအေတအ်တုဲ ဒးဒုၚ်ရပ်ဂှ်လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ခေတ်ဂှ်ဒှ်ခေတ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ မအုပ်ဓုပ် လဝ်ရောၚ်။ ပြဝမဓဇန်ကြမ်လတူညးဟွံမွဲကဵုဒုဟ်တအ်ဂှ် အလဵုအသဳဗၟာလဵုတိုန်န် ကၠောန်သ္ပမံၚ်ဟဂှ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ် ဘာလ ကျာ် ဗုဒ္ဓဘာသာကီု၊ ဘာလ္ၚောဝ်ကျာ်ညးဘာသာမပ္တံခရေတ်တအ်ကီု ယဝ်ရဆက်စပ်မံၚ်ကဵုကောန်ဂကူတအ်မဂး ဒးဒုၚ်ပ လီုပလာ် အိုတ်ရ။ ညးမဒှ်ဂလာရောဟေန်ဂျာတအ် ဂၠိုၚ်ကဵုစှော်ကိုတ် အာစိုပ်ဒဒိုက် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ်စံၚ်ကွာန်၊ ပလီုကောန်သမ္ဘာ သီုဒးဒုၚ် ထ္ဍေၚ်ပတိတ်နူဍုၚ်ကီုလေဝ် ဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ လုပ်စမံၚ်လပါ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာညးတုဲ ဂြောပ်ဗဒန်တဴဒုဟ်အိုတ်ဏီဂှ်ရံၚ် ကေတ်မ ဂး ကောန်ဍုၚ်ဗၟာတအ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူဗၟာတအ် ဓဇန်လောန်တဲရ။
ရံၚ်ကဵုဥပ္ပတ္တိမကတဵုဒှ်မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲဇေတ်တ်ဂှ်မဂး ကမၠောန်ဍေံမဒှ်လလေၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် အုပ်ဂလီုဂွံလဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ အလဵုအသဳပၞာန်လေဝ် ပလီုပလာ် ဓဇန်ဇြက်ဟီုဟၟဲ၊ ရဲအေန်ယူဂျဳတအ်လေဝ် ပလီုပလာ် ဓဇန်တဲလတူ။ ဂကောံကောန်ဍုၚ်အ ရၚ်တအ်လေဝ် လုပ်စလပါ်ပၞာန်ကီု၊ လပါ်အေန်ယူဂျဳကီု နွံတဴနာနာသာ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ လညာတ်ဂွံပညဳပ ညပ်သွက်ဍုၚ်ကွာန်ဂွံၜိုဟ်သြိုဟ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲဆကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ညိညဟေၚ်နွံတဴဂှ်တုဲ ဍုၚ်ပိုဲ အဃောဂၠံၚ်ကၠေံမံၚ်ရောၚ် ဟီုမာန်ရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော် ညံၚ်ရဴလဂုၚ်တအ်၊ အၚ်ဝတအ်၊ သေတ်ကါၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် အကာဲအရာကြပ်တုပ်မံၚ်ကဵု သဳရဳယျာ ကၠာတေံရ။ လၟုဟ်ဝွံဍုၚ်သဳရိယျာသ္ၚိတ်ဇြမံၚ်ကီုလေဝ် ဆဂးဍုၚ်ပိုဲဂှ် ကြပ်ဂွံမံၚ်ချာမ် ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်ရောၚ်။ ဝါဒပလီုပလာ် နူလ ပါ်အလဵုအသဳပၞာန်ကီု၊ အေန်ယူဂျဳကီု ကၠောန်မံၚ်ပေၚ်ၚ်တအ်ဂှ် ဆလအ် ဂွံဒိုအ်ကၠေံမာန်ဂှ်ရော ယဝ်ရပိုဲသၟာန်ရံၚ်မဂး အခိၚ်ဝွံ ဒှ်အခိၚ်အဃောစိုပ်မံၚ်သဂါဗတံရောၚ် ယဝ်ရဟီုမဂး ဟွံဗၠေတ်ရ။ အနာဂတ်ဂတပြဟ်ဟ်ဝွံ ဂွံခိုဟ်တိုန်ဂှ် စၟဳဟွံညာတ်ရ။ လညာတ်မဓဇန်ကြမ်ကြဂှ် ဒှ်လညာတ်မပၠေၚ်ကၠေံတသိုက်ပိုဲမၞိဟ်တအ်မွဲရောၚ်ဂှ် ဗွဲယျေဘူယျဟီုမာန်ဂှ်တုဲ လညာတ်ဏံ ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲ ရဲဂကောံတအ်ဂှ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ ပရိုၚ်မဆက်စပ်ကဵုပွမဓဇန်ကြမ်ကြတအ်ဂှ် ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်ဗတ်ဘာသာဗၟာ ပ္ဍဲဗဳဗဳဇြဳတအ်၊ ဗဳအိုဝ်အေတအ်ဂှ် ဂတဏံ ဒဵုကဵုဗှ်ဗက်ဟွံမာန်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ 
ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် ဟွံပြေပြံၚ်ခ္ဍၚ် သွဟ်ဍေံမတဝ်အာကဵုၜိုဟ်လလမ်ဍုၚ်ပိုဲ သ္ၚောဲအာခ္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ယူအေန်လေဝ် မူပကဵု ဟွံမာန်၊ အာဇြဳယာန်လေဝ် မူဖန်က်ကဵုဟွံတုဲရ။ အလဵုအသဳပၞာန်ကဵုအေန်ယူဂျဳလေဝ် ဝေၚ်ပြိုၚ်ဓဇန်ညးသကအ်သၟးဂှ်တုဲ လအ် အာခ္ဍၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ဒဒိုက်ဇၞော်ခ္ဍၚ်ရ။ အကြာဏံ ဂကူဝတအ်၊ ဂကူရခေၚ် မတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ် ဒၞာဲအဝဵုအေအေတဴ တအ်ဂှ် ဒဒိုက်အောန်အိုတ် ဟီုကြပ်ဂွံမံၚ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဗွိုၚ်ဇကု ၜိုန်ရဍောတ်ကီုလေဝ် တိဍာ်ဇကုကဵုဇကု အဝဵုအုပ်ဓုပ်ဇကု ကဵုဇကုမဂး ခိုဟ်အိုတ်ရောၚ်ဂှ် ရံၚ်ကဵုဒဒှ်ရဲမတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ်တအ်ဂှ်ကီု၊ ပ္ဍဲတိဍာ်အဝဵုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတဴတအ်ဂှ်ကီုမဂး တီကေတ် မာန်ရ။ သွက်ရဲမတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ်တအ်ဂှ် ဂဥုဲစဵုဒၞာလေဝ် ကလိဂွံမံၚ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်ယဲမဂး ဂွံအာလွဳလွတ်ပ္ဍဲရုၚ်ဂဥုဲဂှ်လေဝ် ခက်ခုဲ အောန်ရ။ သ္ၚိဇကုဍောတ်သွတ် မသိုၚ်ခၞံလဝ်အဆံၚ်ဟွံစိုပ်လဝ်ကဵုဒှ်ကၠာရ ယဝ်ရတိတ်ဗၠးမံၚ်နူဘဲအန္တရာဲၜိုဟ်ဂံက်ဂမ္တဴ၊ ဂဂဳအ ယဴတအ်ဂှ်မဂး ဂွံတိက်မံၚ်ၜိုဟ်ဟ် ဗွဲတသိုက်မာန်ကီုရောၚ်။ ဂွံလဝ်သ္ၚိခိုဟ်ဟ်တုဲ ဒးဗက်အောပ်တိက်မံၚ်ကီု၊ ဒးဂွိၚ်ဖေက် မံၚ်ကဵုညးကၠုၚ်စံၚ်ပလီုပလာ်ကီုမဂး ဟွံကလိဂွံတသိုက်စိုတ်ရ။ ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၇:၀၁၊ ၁၃ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)

== ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်တဲသွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       အလန်ဒုတိယ

ဥက္ကဌဇၞော်ဂုဏ်တၟေၚ်➲နာဲဟံသာ(ကော်ခဴစ)
အ္စာကၞေဟ်➲ၜိုပ်ဍာဲ 

ယၟုလိက် - ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်
ကၞေဟ်   - ၜိုပ်ဍာဲ
            (ဥက္ကဌဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ- အ္စာနာဲဟံသာ)
အစဳအဇန် - တရဴအအာ
ဂတိုပ်ဒဳဇြောၚ် - ဇဝ်ဝဳနန် (Jaw V Non) 
ကောန်ပျူတာ - ခေတ်လိုက်
သၞာံတက်ပ္တိတ် - 30.1.2022-၁၃၈၃ သၞာံ။
                     ဂိတုပုဟ်(၁၄)စွေက်
တက်ပ္တိတ်အလန် - ဒုတိယ
လၟိဟ်အုပ် - ၁၀၀၀၀အုပ်
ညးတၠဒါန် - မဒါန်ကောန်ဂကူမန်

       ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် 

       ဂလာန်ညးဇန်လိက် 
                      
လိက်အုပ်ဍောတ် “ ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ” ဝွံ ရန်ကဵုသၟတ်မန် အဝဲမံၚ်ဘာအဝဲဇူဘာတၟိတၟိတအ် သွက်ဂွံတီအာ ပရေၚ်ဂကူ၊ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ပၞာန်၊ ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်၊ ပရေၚ်ပညာ ကေုာံ ပရေၚ်မန် ပ္ဍဲအဝၚ်တိက်တအ် 
ၜိုတ်ဒးရးပြဟ်ဟ်မာန်တုဲ ဂလာန်တၚ်ဏှ်နွံကဵုရှ်သာတအ်ဂှ် ၜိုတ်ကပှ်ဂၠာဲ ချပ်ဗစာဂွံ ချူဇန်တက်ပ္တိတ်ဏာရ။  ဂလာန်တအ်ဏံဂှ် တိတ်ကၠုၚ်နူက္ဍဟ် ညးဇန်လိက်ဖအိုတ် ဟွံသေၚ်၊ ဂလာန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် နွံပ္ဍဲလိက်ဂွံကေၚ်ဗှ်တၚ် နၚ် ဇကုစှ်ေစိုတ် ဒုၚ်တဲ မာန် ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုကုဂကူမန်ဟေၚ် ရုဲစှ် ချူပြေၚ်တက် ပ္တိတ်ဏာရောၚ်။ 
   သၟတ်မန်ညးဂွံဗှ် ဂွံတီကေတ်ဂလာန်တအ်ဏံ အနာဂတ်ဂတတေံ ကဵုဂွံဒှ်ညးဆာန်ဂကူမန် ညးကၠောန်ပရေၚ်ဂကူမန် ညးအာက္ဍိုပ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူမန်မာန်ညိ။
                      ✍ၜိုပ်ဍာဲ✍
                  (၁)
            ပရေၚ်ဂကူ 
၁။ ဂကူမွဲမွဲဟီုဂှ် ဂကောံမၞိဟ် မံၚ်စံၚ်တန်တဴကၠုၚ်လဝ်မွဲစွံလအ်လ ကဵုသၞာံအခါ (လ္ၚီသၞာံ -ဠက်သၞာံ) အရေဝ် -လိက် - ယေန်သၞာၚ်အခိုက် ကၞာတုပ်၊ ကံကုသဵုဆက်စပ် (အခေါၚ်အရာ သၠဲလး/ဍန်ဂြက်တုပ်) တအ်ဂှ် ဒှ်မွဲဂကူရ။ 

၂။ ဇုဇဗဴလပိုဲနူကၠာကၠာတေံဂှ် ဟိုတ်နူညးတအ် ဟိုတ်နူမံၚ်စံၚ်တန်တဴကၠုၚ်မွဲစွံ လအ်လကဵုအခိၚ်တုဲ အရေဝ် - လိက် - ယေန်သၞာၚ် အခိုက်ကၞာပိုဲ ဂွံတုပ်မံၚ်ရောၚ်။
    
     - ဇုဇဗဴလပိုဲတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူမဗဳဇ (ဆီဇာတိ) ဆက်စပ်မံၚ်ညးသ္ကံတုဲ ရုပ်သာ်ပိုဲ မပ္တံ 
အရံၚ်စၞာံ၊ အရံၚ်သော်၊ အရံၚ်မတ်၊ ဗီုပြၚ်ဇကုဇကောဝ်ပိုဲ ဂွံတုပ် (ဝါ) ကြပ်တုပ်မံၚ်ရောၚ်။

  - ဒၟာနူဏံဟေၚ် ဂကူမသဆက်စပ်မံၚ်ရဂှ် ပိုဲတီ၊ ပိုက်တံဂၠာဲရိုဟ်မ္ဂး ဂကူမန်တအ်ဂှ် ဒှ်မသ ကောဒေံ ကြပ်ပ် (ဝါ) သ္ၚောဲသ္ၚောဲဖအိုတ်ရရောၚ်။ 

၃။ ကောဒေံဂှ် ဒှ်မသကြပ်ပ် ဂကူဂှ် ဒှ်မသသ္ၚောဲသ္ၚောဲ ဗီုဆာန်ကောဒေံဂှ် ဆာန်ဂကူကီုမ္ဂး မန်ပိုဲမုက်မတ် ယးတၟးဂကူပိုဲဗၠးၜးရောၚ်။
              (၂)
၄။ ဂကူမၞးဒှ်မံၚ်ဍိက်မ္ဂး မၞးကီု ကောဒေံမၞးကီု ဒှ်ဗက်ဍိက် ဒးဒုၚ်ဇိက်ဖအိုတ်ရ။ ဂကူမၞးဗၠးၜးမ္ဂး မၞးကီု ကောဒေံမၞးကီု ဗၠးၜးသၠဲလးဇၞော်မောဝ် ဖအိုတ်ရောၚ်။  

၅။ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက် ဒှ်မံၚ်ဒဒိုက်ဂှ်ဟွံရံၚ်၊ ရံၚ် သွက်ဇကုတုဲ ပဲါဒဴအာဌာန်တၞဟ်ဟ်ဂှ် ဒှ်ညး ဒှ်ဂြိပ်ဒဴ မာန်ဗက်စရ။ 

၆။ ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဒေသဇကု ဇကုဟွံမံၚ် ရန်ကဵုသြန်တုဲ အာထောံဌာန်တၞဟ်မ္ဂး ဂကူညးတၞဟ် လုပ်ကၠုၚ်ဗပေၚ်ဒၞာဲရောၚ်။ ဒှ်သာ်ဂှ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဇကု ဒှ်အာဌာန်ညးတၞဟ်ရောၚ်။ 

၇။ မန်တအ်အာဍုၚ်သ္အာၚ် ဂၠာဲသြန်ဂှ် ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုပူဂဵုရဂၠိုၚ် ဍုၚ်ကွာန်မန် ဒှ်အာဍုၚ်ကွာန်ဂကူညးတၞဟ်ဂှ် ဂွံကလေၚ် ပလေဝ်ဟွံလောဲ လေၚ်ဆောံသွက် ဂကူဇၞော်ဇၞော် ဒဵုကဵုဂကူကၠေံကၠက် ဒှ်မာန်ရောၚ်။

၈။ ဂကူတုပ်မ္ဂး ဒးရီုဗၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်ရောၚ်။ဂကူကြုက်၊ ဂကူဂလာ၊ (မူသလေမ်)တအ် ရီုဗၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်ခိုဟ်တုဲ  ဂကူဍေံတအ် ဇၞော်မောဝ်ပြာကတ်ရောၚ်။ 

၉။ မၞိဟ်ဂကူတုပ်တအ်ဂှ် ကံကုသဵုဆက်စပ်မံၚ် ညးသ္ကအ်ရောၚ်တုဲ ဒးညဳသာညးသ္ကအ် ဒးရီုဗၚ်ညးသ္ကအ်။ 
ဟွံညဳသာ ဟွံရံၚ်စံၚ်မၚ်မွဲ ညးသ္ကအ်မ္ဂး ညးလေဝ်ဒှ်ဒဒိုက် အဲလေဝ်ဒှ်ဒဒိုက် တၞီဗၠိုက်အာ အလုံဂကူရောၚ်။  
                  (၃)
၁၀။ ကၠဵုတအ်ဂှ် ဟွံဝိုတ်တၠ၊ မၞိဟ်ဝိုတ်မံၚ်မသ ဂကူတအ်ဂှ် ပရေံစိုပ်ကဆံၚ်လဵု ချပ်ဗ္စာညိ။

၁၁။ ပြံၚ်အာမံၚ် ဍုၚ်ညးတၞဟ် ဌာန်ညးတၞဟ်မ္ဂး ဒးဗက်မံၚ် အခိုက်ညးတၞဟ်ရောၚ်တုဲ လက်သဏ်ဂကူဇကု ဗၠိုက်တၞီအာရ၊ ကၞောတ်တဲ (စိုပ်အဆက်ကောန် အဆက်စဴ) ဒှ်အာ ဂကူညးတၞဟ်တွဵုရ။

၁၂။ ဘဝဍိက်ဂှ် ပါဲဒဴကေတ်ဟွံဗၠး၊ အာမံၚ်ဍုၚ်ညး ဒးမံၚ်သၟဝ်တဲဂကူညးရ၊ ကုသဵုခိုဟ်မ္ဂး ဘဝဍိက်ကဆံၚ်သၠုၚ်ညိဟေၚ် ဒှ်မာန်ရောၚ်။သ္ဂောံဗၠးတိတ် နူဘဝဍိက်မာန် ဌာန်ဒေသ ဂကူဇကုဂှ် သ္ပသ္ဇိုၚ်တုဲ ဒးလွဳဒြဟတ် ဒးဒက်ပတန်အာရောၚ်။

၁၃။ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက် ဒှ်မံၚ်ဒဒိုက်ဂှ် ဟွံရံၚ်၊ ရံၚ်ကဵုဖဵုဂုဏ်ဇကုတုဲ ကၠောန်မံၚ်သွက် ညးဍဵုဍိက်ဂကူဇကုဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ကၠက်ဂကူ ဒှ်မၞိဟ်ဂကူတဝ်မုဲဟွံသေၚ်ဟာ?။

၁၄။ ပိုဲဒးဒုၚ်ဒှ်မံၚ်ဍိက်ဂှ် ဟိုတ်နူကဵုကံကုသဵုဘဝအတိက်ဟွံသေၚ်၊ ဟိုတ်နူကဵု ပိုဲဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်တုဲ ညးတၞဟ်ဂွံသ္ပဂွံအုပ်ဓလီုမံၚ်ရောၚ်။
                 (၄)
၁၅။ ဂကူဟွံမိက်ဒုၚ် သ္ပဍိက်ညးတၞဟ်တအ်ဂှ် ညးတၞဟ်လေဝ် ဟွံမိက်သ္ပဍိက်ရ၊ ဟိုတ်ဍေံဂှ် ဖဵု ဂုဏ်ညးဟွံမွဲ သီုဒှ်အန္တယ်ကုညးမာန်တုဲ ညးဟွံမိက်သ္ပရောၚ်။

၁၆။ ကံကုသဵုဂကူမွဲမွဲဂှ် နွံလ္တူပရေၚ်လွဳပရာ ကေုာံ ပရေၚ်ညဳသာပ္ဍဲဂကူဂှ်ရ။

၁၇။ ဂကူဟွံမွဲကုဍုၚ် စရာဲဂွံဇၞော်သၠုၚ်ပြာကတ် ဗီုညးတၞဟ်ဒှ်ဟွံမာန်။ 

    - ဂကူဟွံမွဲကုအခေါၚ်ပရေၚ်ဂကူဇကုဇကုဖန် သ္ဂောံ တန်ကြန်အာဍာ်ဇမၠိၚ် ဒှ်ဟွံမာန်။
 
    - ဂကူဟွံမွဲကုဒပ်ပၞာန် ညးသ္ပမာန်ဍဵုဍိုက် ဒးဗၠိုက်တၞီအာ ပြဟ်ဟ်ရောၚ်။

၁၈။ လ္ၚတ်ဝၚ်ဂကူ သွက်ဂွံကြီုကြဴမံၚ်ဟွံသေၚ်၊လ္ၚတ်ဝၚ်ဂကူ သွက်ဂွံတီ အာဲကၟာဲဟေၚ်၊ တီအာဲကၟာဲတုဲ ညံၚ်သ္ဂောံစိုပ်တဲဂကူဇကု ဒးပြုပြေၚ်။

၁၉။ အရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲ လိက်ပတ်ဘာသာမွဲမွဲဂှ် ဟွံဒှ်အထက်အပၚ်ကု ပရေၚ်ဂယိုၚ်လမျီုမ္ဂး မၞိဟ်တအ်ဟွံစွံ ၚုဟ်မး ဟွံမိက်ကတ်ဗတောန် စကာအောန်ကၠုၚ်တုဲ အရေဝ်၊လိက်ပတ်၊ ဘာသာ ဗၠိုက်တၞီစှ်ေအာတွဵုရ။ 
                    (၅)
   ညးမဂွံလဝ်အဝဵုတအ် တီလဝ်ဒဒှ်ဏံတုဲ ကၟာတ် ဒၞာလဝ်၊ အရေဝ်၊ လိက်ပတ် ဂကူကောန်
ဍုၚ်အရၚ်တအ် ညံၚ်ဟွံဂွံစကာ အပ္ဍဲရုၚ် အပ္ဍဲသၞောဝ်တအ်ဂှ် သွက်ဂွံၚိတ်ကလက်ဂကူ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ရောၚ်။ 

၂၀။ လ္ၚဴမွဲမဟွံဒှ်ကၠေၚ်၊ ပလေၚ်မွဲမဟွံဒှ်ကွာၚ် ဟီု ကၠာလေဝ် ဂကူတၞဟ်မွဲ စိုပ်ကၠုၚ်ကွာန်ဇကု ဍေံဟွံဟီုအရေဝ်ဇကု ဇကုမၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဗက်ဟီု မံၚ်အရေဝ်ဍေံဂှ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူဇကု ဟွံသဝ်အာနူဍေံဟာ။

၂၁။ မၞိဟ်ကၠုၚ်ပၠံၚ်တိဍာ်ဂကူဇကု ၚိတ်ကလက်ဂကူ ဇကုဂှ်စွံစိုတ်သၠဲသၠဲဒုၚ်လဝ်တဲမ္ဂး မၞးဂှ် မၞိဟ်ဆာန်ဂကူဟွံသေၚ် ဒှ်မၞိဟ်ဒုၚ်စကာသၞ ဗပေၚ်ပၟိက်သၞ ဒှ်မၞိဟ်ကလက်ဂကူ ဇကုကီုရ။

၂၂။ ဂကူမွဲမွဲ မိက်ဂွံဒက်ပ္တန်ကၟိန်ဍုၚ်ဗၠးၜး သွက်ဂကူ ဇကုမ္ဂး မ္ၚးနူဌာန်ဒတန် ဇုဇဗဴလဂကူဇကုတုဲ
ဒၞာဲဒေသတၞဟ် ဒက်ပ္တန်ဟွံလောဲရ။
 
၂၃။ ပ္ဍဲလိုက်ဏံ ဒြပ်ရတ်ၚုဟ်မးဇၞော်နူကၟိန်ဍုၚ်ဗၠးၜးဂှ် ဟွံမွဲရ။ ဟိုတ်နူၚုဟ်မးဇၞော်ဂၠိုၚ်ဟေၚ် မၞိဟ်တအ် ဒုၚ်သၠာဲမံၚ်ကုဆီပဠက် လမျီု ဗွဲမဂၠိုၚ် ရောၚ်။

၂၄။ ဆာန်ဂကူမန်ဍာံမ္ဂး မဇဂကူမန်ညံၚ်ဟွံဂွံကၠေံကၠက်အာဂှ် ဒးထိၚ်ဒဝ်အာရောၚ်။မဇဂကူမန် ညံၚ်ဟွံဂွံကၠေံကၠက် ပရေၚ်ဘဝဂကူမန် မန်ဒးဖန်ဖက်ကေတ်တ်ရောၚ်။ မဇဂကူမန် ညံၚ်ဂွံတန်ကြန် ဍုၚ်မန်ဗၠးၜးပိုဲ ဒးပ္တန်ရောၚ်။

၂၅။ မိက်ဂွံတီအာဲ ဒးဂၠာဲရၚ်ဝၚ်အတိက်၊ ဝၚ်အတိက်ဟွံရံၚ် ဆီပြံၚ်ဒှ်ဍိက်။(ကျာ်ဇၞော်ဘာဒေါဝ် ကွာန်တံၚ်ပရၚ်)

၂၆။ မိက်ဂွံကဵုဂကူဗၠးၜးမ္ဂး အလုံဂကူမန်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ညံၚ်သ္ဂောံသၠုၚ်၊ ညံၚ်သ္ဂောံမြဟ်မြဴကၠုၚ်ဂှ် ဒးကၠောန်ကၠာအိုတ်ရောၚ်။စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူသၠုၚ် မံၚ် ဟေၚ်ဒုၚ်ဒဒိုက်၊ ဒုၚ်ဂိ၊ ဒုၚ်ကဵုမာန် စိုတ်ဓါတ် ဆာန်ဂကူ မြဟ်မြဴဟေၚ် ဒုၚ်ထံၚ် ဒုၚ်ချိုတ် သွက်ဂကူမာန်ရောၚ်။

၂၇။ မၞိဟ်ကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူတအ်ဂှ် ၜိုန်ယောၚ်ယာနွံကၠာလေဝ် ဆဵုဂဗဂၠိုၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ကၠောန်ဒး အံၚ်ဇၞး မာန်မံၚ်ရောၚ်။မၞိဟ်ဟီုကေတ်သၟးသၟးတအ်ဂှ် အခိၚ်လဵုလေဝ် အံၚ်ဇၞးမာန်ဟွံသေၚ်၊ဟိုတ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်ဗီုလဵု ဒးထိုၚ်သးထေက် သ္ၚဳဂၠိပ်ညိ။

၂၈။ မၞိဟ်မွဲမွဲ ပူဂဵုဆာန်ဂကူဟွံသေၚ်၊ ကလၚ်အရေဝ်ညးသၟး ဟွံတီ၊ ဒးရံၚ်လ္တူ ကမၠောန် ပွညးတအ်ရောၚ်။ 

၂၉။ ဒုၚ်ယၟုကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ဂးတုဲ ရေက်ကးပ္တိတ်မံၚ်ပရဲ လ္တူကမၠောန်ဂကူမ္ဂး ပရေံနူ ဟွံကၠောန်ပရေၚ်ဂကူဏီ။
   
၃၀။ ဘဝဂတမုဒှ်ဂှ် ညးလဵုလေဝ်တီချိုတ်ပၠိုတ် ဟွံသေၚ်၊ ကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်ဍုၚ်
ပရေၚ်ညးဂမၠိုၚ် ညံၚ်စိုပ်တရဴမ္ဂး မၞိဟ်ချိုတ်အာလေဝ် ဝၚ်ခိုဟ်မွဲ ဂွံဒုၚ်စချိုတ်ပၠိုတ်အာရောၚ်။ 

၃၁။ ဂၠာဲဒြပ်ရန်သွက်ကောန် ဗတောန်ကွတ် ရန်သွက်ဇကုဖဵု ညးဂမၠိုၚ်ဟွံဒှ်မ္ဂး ညးမွဲဟွံထိုၚ်သးဝၚ်ခိုဟ်ဟွံၜက်သှ်ေရ။

၃၂။ မၞိဟ်မွဲမွဲ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူၜိုတ်လဵုနွံဂှ် မိက်ဂွံတီမ္ဂး ၜိုတ်လဵုညးဒုၚ်ဂိ ဒုၚ်အိုတ် ဒုၚ်ကၠောန်မံၚ် သွက်ဂကူဂှ် ရံၚ်ညိ၊ လ္တူအရေဝ်ညးသၟး သ္ပသ္ဂုတ်သွာတ်ညိ။

၃၃။ ဆာန်ကၠအ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ဒၞးဒပ်၊ ဆာန်ဒြပ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ပရေၚ်ဂီုကၠီု ဆာန်ဂကူဆာန်ဍုၚ်မ္ဂး ဒးပခိုၚ်ဒပ်ပၞာန် ရောၚ်။

၃၄။ ဂကူမွဲမွဲ ဂွံဇၞော်မောဝ်တဴတက်ပြာကတ်မံၚ်ဂှ် ချိုတ်တုပ်ဂျိုၚ်တုပ် ဝါတ်တုပ်သိုက်တုပ် ညဳညဳသာသာ ရုန်ဂစာန်ထတ်ထပါ်ကၠုၚ် အခက်အခုဲနာနာ၊ တဝ်စၞေဟ်သၞနာနာမွဲစွံ လအ်ကဵုသၞာံအခါရောၚ်၊ အခိုက်ဏံ လီုလာ်ယောၚ်ယာအာမ္ဂး ဒှ်ဍိက်ညးတၞဟ်ရ။ 

၃၅။ မၞိဟ်ဟွံတီဂုဏ်မိမ ဂုဏ်အစာ ဂုဏ်ဂကူတအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဟွံတီဂုဏ်ညးတၞဟ် ဒှ်မၞိဟ်သစ္စဟွံမွဲတုဲ ပရေံနူသတ်တိစ္ဆာန်ဏီရ။
                        (၈)

၃၆။ ကြက်ဂကူဂှ် အရေဝ်၊ ကြက်အရေဝ်ဂှ် လိက်ပတ် ဆာန်ဂကူဇကုမ္ဂး ထိၚ်ဒဝ်အရေဝ် လိက်ပတ်ဂကူဇကုအိုတ်ညိ။

၃၇။ သ္ဂောံထိၚ်ဒဝ်အာအရေဝ်ဂကူဇကုမာန်
မန်ကုမန် ဟီုအရေဝ်မန်အိုတ်ညိ၊ဟီုအရေဝ်မန်မ္ဂး အရေဝ်ညးတၞဟ် လ္ပကဵုပြံက်နှဴ၊ ပြံက်နှဴမံၚ်အရေဝ်ညးတၞဟ်မ္ဂး အရေဝ်ဂကူဇကုဂှ် ကၠာဲအာတုဲ လအ်မ္ဂး ကၠေံကၠက် အာရောၚ်။

၃၈။ ဂကူမန်ကောန်ဗုဒ္ဓသာသာတအ် ဗီုစိုတ်ဓါတ်ပ္ဍဲအရာကဵုဒါန်သ္ပကုသဵုဂှ် ယဝ်ထံက်ပၚ် ပ္ဍဲပရေၚ်ကမၠောန်ဂကူကီုမ္ဂး ဂကူပိုဲဇၞော်မောဝ် တဴတက်တိုန်ပြဟ်ဟ် ဗွဲစၟတ်ရောၚ်။

၃၉။ မၞိဟ်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ၜိုတ်လဵုဇြိုဟ်နက်ရောဂှ် အခါဆဵုဂဗကြေပ်ဂြတ်ဟေၚ် တီကေတ်မာန်ရ။ အခါကြေပ်ဂြတ် ဝေၚ်ပဲါ၊ အခိၚ်သၠဲလးမ္ဂး လုပ်ဗဒဲါ၊ ကြပ်ကၠုၚ်ပေဲါအံၚ်ဇၞးမ္ဂး ပၠံၚ်ဒၞာဲ ပွသာ်ဏံဂှ် ပွရဲဗက်သာတအ်ရောၚ်။

၄၀။ ဂွံမံၚ်ပ္ဍဲတိဇကု သ္ၚိဇကုဂှ် ၜိုန်ဝါတ်ဒိုက်ကၠာလေဝ် သိက္ခာနွံဂၠိုၚ်နူ ဒးမံၚ်ပ္ဍဲတိညးတၞဟ် သ္ၚိညးတၞဟ်ဏီ၊ ပ္ဍဲသ္ၚိဇကု ဒးစပုၚ်ၜိုတ်လေဝ် ခိုဟ်နူဒးအာတ်စ ပ္ဍဲသ္ၚိညးတၞဟ်ဏီရ။

၄၁။ ဂကူမန်တအ် ၜိုတ်လဵုဝါတ်တ် စိုတ်ဓါတ်ဂွိၚ်ဖေက်ဂကူ ကၠက်နွံမံၚ်မ္ဂး ပရေၚ်ဗၠးၜးဂကူဂှ် ကၠောန်ဂွံမံၚ်ဏီ။ဂကူမန်တအ် ၜိုတ်လဵုလောဲလောဲ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ဟွံမွဲရမ္ဂး ပရေၚ်ဗၠးၜးဂကူဂှ် ကၠောန်ဟွံလောဲရ။

၄၂။ ဟိုတ်နူစိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူထတ် ကၠောန်သွက်ဂကူတုဲ ဒးဒုၚ်ချိုတ်အာဂှ် လ္ပဂွိၚ်လ္ပဖေက်စိုတ်လ္ပလီု ချိုတ်ဂှ်ညးလဵုမွဲပါဲဟွံဗၠး၊ ဂကူဇကုဒှ်မံၚ်ဍိက်ဖိုဟ် ဇကုတိက်မံၚ်မိပ်မံၚ်တုဲ ဒးချိုတ်အာဂှ် ထေက်ကဵု ဒးဂွကဵုညးဂမၠိုၚ်။
 
၄၃။ မၞိဟ်မွဲမွဲ အယုက်ၜိုတ်လဵုဂၠိၚ်ၚ် ပိုန်ဒြပ်ၜိုတ်လဵုသၠဲသၠဲ နွံမံၚ်ပ္ဍဲဘဝဍိက်မ္ဂး ဝၚ်လျးတၟးမာန်ဟွံသေၚ်၊ ၜိုန်ဒှ်သၟိၚ်မွဲမွဲဒၞာဲ ၜိုန်ဝၚ်နာဲဒယှ်လေဝ် ဒှ်ဍိက်ကဆံၚ်သၠုၚ်၊ ဍိက် ဒယှ်မွဲဟေၚ်တုဲ သိက္ခာဟွံမွဲရ။ 

၄၄။ ဝၚ်ဂှ်ညးဇၞးတအ်ဟေၚ် အခေါၚ်ချူခၞံဂၠိုၚ်တုဲ ညးဂမၠိုၚ်စိုတ်လုပ်စရ။

၄၅။ ဟီုကြီုမံၚ်ဝၚ်အတိက် ဇကုဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်ဂှ် ဂွကဵုလေပ်ညိ။
        
၄၆။ ကူချပ်ရံၚ်အးအး မၞိဟ်ဟွံဂွံဒုၚ်စလဝ် အာဲကၟာဲဂကူ နွံမံၚ်ကီုရဟာ၊ ဒုၚ်စလဝ်အာဲကၟာဲဂကူတုဲ ဟွံတီဂုဏ်ဂကူ ဟွံကၠောန်ပရေၚ်ဂကူ  ဟွံရီုဗၚ်ဂကူမ္ဂး ဒှ်မၞိဟ်ဟွံတီတာလျိုၚ် ဒှ်ပွမၞိဟ် အရိုၚ်တအ်ရောၚ်။
                   (၁၀)
 ၄၇။ မၞိဟ်ကၠာတေံကၠောန်ဗဒှ်ကၠုၚ်လဝ်ဂှ် မၞိဟ်တ္ၚဲဏံ ဒုၚ်စသိုၚ်၊ မၞိဟ်တ္ၚဲဏံကၠောန်ဗဒှ်လဝ်တအ်ဂှ် မၞိဟ်တ္ၚဲယးတေံဒုၚ်စသိုၚ်ရ။ လၟေၚ်ဓမ္မတာဏံဂှ် တီကၠိုဟ်တုဲ သွက်မဇဂကူပိုဲ တ္ၚဲယးတေံ သ္ဂောံဒုၚ်စသိုၚ်ခိုဟ်ဟ်မာန် ပိုဲဒးဂစာန်ကၠောန် ကဵုရောၚ်ဂှ် ဒှ်တာလျိုၚ်ပရေၚ်မၞိဟ်ရ။

၄၈။ မၞိဟ်တုပ်ပ် ပိုဲဒုၚ်သ္ပမံၚ်ဍိက်ဂကူတၞဟ်မ္ဂး ၚုဟ်မးဂကူပိုဲပၠိုတ် ဝၚ်ဂကူပိုဲ ကၠေံအိုတ်အာရောၚ်။ 

၄၉။ တၠအဝဵုတအ်ဂှ် ထ္ၜးဟိုတ်ကဵုစဵုဒၞာဖဵုဂုဏ်ဂကူတုဲ ရပ်လဝ်အဝဵုသၟးရ၊ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အခါသရုပ်ဇာတ်မ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုကုဂကူဂှ် အောန်အာနူအန္တယ်ကုဂကူ သာ်ဂှ်သၟး ဂွံဆဵုကၠုၚ်ရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၆၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ပရေၚ်မန်ပ္ဍဲဝၚ်အတိက်   ပရေၚ်တဲသွက်ရဲဆာန်ဂကူမန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       ပရေၚ်မန်ပ္ဍဲဝၚ်အတိက်

၁။ လ္ၚတ်ဝၚ်တမၠာ အာသ္ဂောံတီဂၠံၚ်
     ဆီဒၞာဲမန်ခံၚ်    လံၚ်ဗပေၚ်ကဵုဇြဟတ်
     လ္ၚတ်ဒၞာဲမန်သဝ်  ဗဝ်ဗပေၚ်ပလေဝ်ဒး။
     မိက်ဂွံဗၠးၜး        ဒးကၠးဝၚ်အတိက်
     ဟွံတီဝၚ်အတိက် ဆီပြံၚ်ဒှ်ဍိက်မာန်။

၂။ ဂကူမန်ပိုဲဂှ် ကၠုၚ်နူမဇမန်ဂေါလွာ် ဂကောံဂကူမန်ခမာရ။ ဒေသမူလမန်ခမာတအ်ဂှ် ကုန်ဒဵုမန်ဂေါလဳယျာ လပါ်သၟဝ်ကျာ ကန္တာရဗတဳ (ဂၚ်ဗတဳ) ဂေါဗဳရ။

၃။ ဒၞာဲတေံဝွံ ဟိုတ်နူဥတုရာသဳဟွံခိုဟ်တုဲ ဆုဲပြံၚ်စှ်ေမံၚ် ပ္ဍဲဗလးပရၚ်ဝဳယာန်ဇြဳကျာန်န် (ပ္ဍဲဍုၚ်ကြုက်လပါ်ဗၟံက်) ဂှ် သၞာံ ဗွဲမလအ်လ ကၠောန်ကၠုၚ်ဝါဗ္ၚတဵုသြောံရ၊ မန်ခမာတအ် သြောံသ္ၚုဇွောံမသၠဲလးမံၚ်ဂှ် ဂကူတၞဟ်ကၠုၚ်ပၠံၚ်ၜးဂၠိုၚ်ကဵုဝါ ဂၠိုၚ်ကဵုသၞာံတုဲ နူဂှ်ထပ်ဆုဲပြံၚ်ကၠုၚ် လပါ်ပလိုတ်သၠုၚ်ကျာ (နေရတိ) မွဲက္ဍိုပ်တုဲမွဲက္ဍိုပ်ရ၊ ဟိုတ်နူဂှ် ပြးအာညးသကအ်တုဲ လအ်ညိဒှ်အာဂကူတၞဟ်ခြာရ။

၄။ ဂကူမွဲကရောံ လုပ်ဂကောံဂကူမန်ခမာတအ်ဂှ် ဗဳယေက်နာမ်၊ ခမာ (ခမေန်)၊ မန်၊ ပလံၚ်(တအၚ်)၊ ဝ(လဝ)၊ မုန္ဒ (ဍုၚ်အိန္ဒိယသၠုၚ်ကျာ)၊သာန်တာ၊ (ဍုၚ်အိန္ဒိယ/ ဗေန်ဂလာဒက်)၊ ခါဇြဳ (ဍုၚ်အိန္ဒိယ တွဵုရးဍုၚ်အာသာံ) တအ်ရ။

၅။ ဂကူမန်တအ်ဂှ် နူအခိၚ်ၜိုတ် (BC-၂၀၀၀) တေံ ဆုဲပြံၚ်တိတ်နူဒေသပြၚ်ၜဳယာန်ဇြဳကျာန်တုဲ စှ်ေအာလပါ်ဒိုဟ်နေရတိ (ပလိုတ်သၠုၚ်ကျာ) ဖျေံသဇိုၚ်ပ္ဍဲဒေသ (ခါလၟုဟ်ကော်) ကၟိန်ဍုၚ်သေံဒကုတ်သၠုၚ်ကျာ ကေုာံ ကၟိန်ဍုၚ် မန်ဗၟာ ဒကုတ်သၠုၚ်ကျာကျာတအ်ရ။ 

၆။ အခိၚ်ၜိုတ် (BC-၁၀၀၀) ဂှ် မန်တအ် ဒက်ပ္တန်ကၠုၚ် ဍုၚ်သုဓမ္မဝတဳ ပ္ဍဲဒၞာဲတမ်ဒဵုကေလာသ ခါလၟုဟ်နွံသၟဝ်ကျာ ဍုၚ်သဓီုၜိုတ်(၃၀)တိုၚ်၊ ပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ၜဳလၚ်၊ တွဵုရးဍုၚ်မန်ရ၊ ဍုၚ်ဝွံ သၟိၚ်မန် (၂၄) အဆက်သ္ပကၠုၚ်သၟိၚ် ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ်ရ၊ ကြဴဏံပြံၚ်သၠာဲယၟုဍုၚ် သုဘိန္နနာဂရတုဲ ဆက်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၟိၚ် (၃) အဆက်ပၠန်ရ။

၇။ နူဍုၚ်သုဘိန္နနာဂရဂှ် ပြံၚ်ဆုဲအာပတန်ဍုၚ် ရာဇာဌာနဳ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ဒၞာဲဍုၚ်သဓီုလၟုဟ်တုဲ အဆက်သၟိၚ် ဥမဵု (၅) အဆက် အဆက်သၟိၚ်သဳဟသုဓမ္မရာဇာ (၅၇)အဆက်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ။ ကြဴအိုတ် လက်ထက်သၟိၚ်မနဟဝ် သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၆၀၁) ခရေတ် (၁၀၅၇)ဍုၚ် (၄၁၉)ဂိတုဇှ်ေ(၁၁)မံက်ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာအနဝ်ရထာ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ပလီုသီုရပ်ဏာသၟိၚ်မနုဟဝ် ကေတ်ဏာဂြပ်ရတ် သီုပိဋကတ်တအ်ရ။ ခေတ်တေံယၟုဍုၚ်ရာဇာဌာနဳဂှ် ဒှ်မံၚ် ယၟုကၟိန်ဍုၚ်ရ)

၈။ ပ္ဍဲရးလ္ဂုၚ် ပွိုၚ်ဍုၚ်ကျိုက်တာန် ဒၞာဲကွာန်ပါဒဇၞော်လၟုဟ်ဂှ် ပ္ဍဲမဟာသက္ကရာဇ်(၉၈)တေံ ကောန်ဨကရာဇ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘိမ္မိ မနွံယၟု တိဿဘောဂသေန အာပတန်လဝ်ဍုၚ်ပါဒတုဲ အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၟိၚ်(၃၄)အဆက် ပွိုၚ်ကာလၜိုတ်(၈၀၀)သၞာံရ။

၉။ ပ္ဍဲဒၞာဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်လေဝ် သၟိၚ်ဥက္ကလာပ ပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ် တြိဂုမ္ဗတုဲ သၟိၚ်ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ် (၃၂) အဆက်ရ။

၁၀။ သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၁၁၆)၊ ခရေတ် (၅၇၃)ဂှ် အဆက်သၟိၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏမ္မိ သမလ၊ ဝိမလ ကောဒေံၜါသ္ပက္ဍိုပ်တုဲ အာပ္တန်ကၠုၚ်ဍုၚ် ဟံသာဝတဳရ။ သၟိၚ်အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ် (၁၇) ဒတောဝ်၊ စိုပ်လက်ထက်သၟိၚ်တိဿသက္ကရာဇ်သာသနာ ('၁၄၈၇)၊ ခရေတ် (၁၀၄၃)ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာနူဍုၚ် ဗကာံအာဗ္တိုက်ပလီုထောံရ။

၁၁။ ဂကူမန်ကု ဂကူခမာတအ် ပံၚ်တုဲ ပ္ဍဲကာလသက္ကရာဇ်ခရေတ် AD- မွဲဗွဝ်ကၠံသၞာံ  ဒဵု (၆) ဗွဝ်ကၠံသၞာံဂှ် ပ္တန်ကၠုၚ်လဝ်ဍုၚ်ဇၞော်သၠဲ (အေမ်ပါရာ) မနွံယၟု ဖူနာံရ။ ပ္ဍဲ (၆) ဗွဝ်ကၠံသၞာံဂှ် မန်ကုခမာပြးအာတုဲ မန်တအ်ဒက်ပ္တန်ကၠုၚ် ကၟိန်ဍုၚ်ဒွါရဝတဳ ဒဵုစိုပ် (၁၁) ဗွဝ်ကၠံသၞာံ (သၞာံ-၁၀၂၂) သ္ပလဝ်သဇိုၚ်အပ္ဍဲဒေသကၟိန်ဍုၚ်သေံ ဒကုတ်သၠုၚ်ကျာလၟုဟ်ဏံရ။ ကၟိန်ဍုၚ်ဒွါရဝတဳဂှ် သၟိၚ်ခမာသူရိယဝါရမာန် ပဌမကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ ဒးလီုအာရ။

၁၂။ သက္ကရာဇ်ခရေတ် (AD-၆၆၃) (၇-ဗွဝ်ကၠံသၞာံ) ဂှ် ဨကရာဇ်ဗြဴ စာဓမ္မဒေဝဳ စပ္တန်ကၠုၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မန် ဟရိပုဥ္ဇ(ဒၞာဲဍုၚ်လာံဖုန် လၟုဟ်နွံသၠုၚ်ကျာ ဍုၚ်ဇျှၚ်မာဲၜိုတ် ၃၀ ဂဳလဵုမဳတာ)ဂှ်တုဲ သၟိၚ်မန်တအ် ပကၚ်ရၚ်ကၠုၚ် (၄၉) ဒတောဝ်ရ၊ စိုပ်အခိၚ်သၟိၚ်မန် ဗညာယိဗအုပ်ဓုပ်လဝ်ပ္ဍဲ (၁၃)ဗွဝ်ကၠံသၞာံ (AD-၁၂၉၃)ဂှ် သၟိၚ်သေံမၚ်ရာဲကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ ဒးလီုအာရ။

၁၃။ အခိၚ်ကၟိန်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ၊ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ၊ ဒွါရဝတဳ၊ ဟရိပုဥ္ဇ တအ်တန်မံၚ်တေံဂှ် ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကုမွဲ ဆက်တဲကၠောံဍ ရီုဗၚ်ကၠုၚ်ညးသ္ကအ်နွံရ။

၁၄။ ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ဒှ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ရာဇဌာနဳ ကၟိန်ဍုၚ်မန်ပိုဲဂှ် နွံပိဝါရ။
     
      အလန်ပဌမ-သက္ကရာဇ်သာသနာ (၁၁၁၆) ခရေတ် (၅၇၃) သမလ၊ ဝိမလ တအ် စပ္တန်သၟိၚ် (၁၇)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ၊ ပ္ဍဲသၞာံသာသနာ (၁၅၈၇) ခရေတ် (၁၀၄၃) လက်ထက်သၟိၚ်တိဿ သၟိၚ်ဗၟာနူဍုၚ်ဗကာံကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲ လီုအာရ။
     
    အလန်ဒုတိယ-သၞာံခရေတ်(၁၃၆၉)ဂှ် သၟိၚ်ဗညာဥူ (အပါရာဇာဓိရာဇ်) ပြံၚ်အာနူမုတ္တမ၊ ဍုၚ်ဝါန်တအ်တုဲ စပ္တန်၊ သၟိၚ် (၁၁)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်သၞာံ ခရေတ်(၁၅၃၈) အခိၚ်သၟိၚ်မန် တၠညးဒကာရတ်ပိ ပ္ကၚ်ရၚ်ဂှ် သၟိၚ်ဗၟာနူတံၚ်ဥူတဗေန်ယှိုဲထဳကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲသီဂွံဏာရ။

    အလန်တတိယ- သၞာံခရေတ် (၁၇၄၀)ဂှ် သၟိၚ်ဗုဒ္ဓကေသဳ ကလေၚ်ပ္တန် သၟိၚ်မန် (၂) ဒတောဝ် ပ္ဍဲခရေတ် (၁၇၅၇) သာသနာ (၂၃၀၁) လက်ထက်သၟိၚ်ဗညာဒလဂှ် သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျကၠုၚ်ဗ္တိုက်တုဲလီုအာရ။

၁၅။ ကၟိန်ဍုၚ်မန် ဍုၚ်မုတ္တမ ဒှ်ဍုၚ်ရာဇာဌာနဳဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ခရေတ် (၁၂၈၁) သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ် (မဂဒူ) ပ္တန်ဗဒှ်ကၠုၚ်တုဲ သၟိၚ် (၈)ဒတောဝ် အုပ်ဓုပ်ကၠုၚ်ရ။ သၟိၚ်လၟိဟ် (၈) ဗညာဥူဂှ် တန်တဴဂွံပ္ဍဲမုတ္တမ(၁၅)သၞာံတုဲ ပြံၚ်အာပ္တန်ဍုၚ်ရာဇာနဳ ပ္ဍဲဟံသာဝတဳပ္ဍဲသၞာံခရေတ် (၁၃၆၉)ဂှ်ရ။

၁၆။ ဂကူမန်ပိုဲဂှ် အရီုဇၞော်ပ္ဍဲကမၠောန်ပိုန်ဒြပ် ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ပ္ဍဲသာသနာ အကြာဂကူဂမၠိုၚ် ကၟိန်ဍုၚကဂမၠိုၚ် မိက်ဂွံမံၚ်ညဳညဳသာသာ စေတနာခိုဟ်ပြဲ လ္တူညးတၞဟ်ဂၠိုၚ် ပလေဝ်ပခိုၚ်လဝ် ဇြဟတ်ပၞာန်အောန်ရ၊ လ္တူဂှ်ညးတၞဟ်ပ္တိတ်ဏာပရဲ ဍုၚ်မန်တိမန်လပါ်ဗၟံက်တေံဂှ် သေံတအ်ပၠံၚ်ကေတ်ဏာလပါ်ပလိုတ်ဏံဗၟာတအ်ပၠံၚ်ကေတ်ဏာတုဲ ဍုၚ်မန် တိမန် ဒးလေၚ်ဆောံ အာရ။

၁၇။ လ္ၚတ်ရံၚ်ပ္ဍဲဝၚ်မ္ဂး ဂကူမန်ပိုဲ အာပၠံၚ်ဗ္တိုက်ဍုၚ်ညးတၞဟ်ဂွံဆဵုအောန်ကွေံကွေံရ။ မန်ပိုဲတိုန်ဗ္တိုက် ဍုၚ်ဗၟာ အၚ်ဝနွံၜါဝါဓဝ်ရ၊ အလန်ပဌမ-လက်ထက်ရာဇာဓိရာဇ် သၟိၚ်ဗၟာဖရၚ်မၚ်ဂံၚ် (မၚ်းခေါၚ်း) ကေုာံ ဒေံညးပၠံၚ်နန်ဒှ်ပြသၞာဒေံညး စိုပ်ကၠုၚ်အာတ်အရီုအဗၚ်တုဲ ရာဇာဓိရာဇ် ဇက်တိုန်အာ ဗိုၚ်လဝ်ဍုၚ်အၚ်ဝရ။

        ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ခမဳဗၚ်ယသဂြော (စဂြိုဟ်သူမြတ်) တိတ်ဆဵုဂဗ သောၚ်ကလး စၞးသၟိၚ်ဗၟာတုဲ ဟွံဒှ်ဗတိုက် ရုပ်စဴကၠုၚ်ပၞာန်ရ။

        အလန်ဒုတိယ ပ္ဍဲလက်ထက်သၟိၚ်မန်ဗညာဒလ မန်တအ် ဗၠးၜးတိတ် နူသၟဝ်တဲဗၟာတၟိတၟိ အဃောဂစာန်ပလေဝ်ပခိုၚ်မံၚ်ကၟာၚ်ဍုၚ် ကၟာၚ်နန်တုဲဒှ်ဝွံ ပိဂအုံမွဲဂအုံဂှ် သၟိၚ်ဗၟာဒှ်ဂဝိၚ် ဖေက်မန်တအ်. ဇြဟတ်ဗိုန်ခိုၚ်အာတုဲ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ဍုၚ်မန်ရ၊ မန်တအ်လေဝ် ဃရေက်ပကောံဇြဟတ် ဒုၚ်ဗ္တိုက်ဗက်တိုန်အာ သီဂွံဍုၚ်အၚ်ဝ ရပ်ဂွံနၚ်သၟိၚ်ဗၟာရ။ ဗၟာတအ်ကၠုၚ်ဗ္တိုက်မံၚ်ဍုၚ်မန်ဂှ် ခေတ်ဆက်က် ဂၠိုၚ်ကဵုဝါရ။

    တၚ်သမ္တီ။      ။ဗညာဒလတိုန်ဂွံနန်ပွိုၚ် (၄)သၞာံ ရန်လဝ်ဒက်ကၟာၚ်ဍုၚ်ပိထပ် တုဲဂွံမံၚ်ထပ်ဓဝ်ဂှ် ဗၟာတအ်စှ်ေကၠုၚ်ဗ္တိုက်ရ၊ ဗၟာတအ် ဒှ်မံၚ်ဂဝိၚ်ဂှ် မန်တအ်ဂွံလဝ်ဒၞာဲ ပါၚ်ၜဳဨရာဝတဳရောၚ်တုဲ ဇြဟတ်မန်ခိုၚ်ဗိုန်အာမ္ဂး တြၚ်တိတ်ဍုၚ်မ္ၚး ကၠက်အာမာန်ဂှ်မွဲသာ် ဇွောံမသြောံသ္ၚု နူဒေသမန် ဟွံဂွံမ္ဂး စသုၚ်ဟွံရုမ် ဒှ်ဝါတ်မာန်မွဲသာ်တုဲ ကၠုၚ်ဗ္တိုက်ရောၚ်။

၁၈။ ဍုၚ်မန်တိမန်ပိုဲဂှ် နွံပ္ဍဲဇိုၚ်ၜဳဇၞော်တုဲ အာကၠုၚ်ဆက်ဆောံကုဍုၚ်သအာၚ်လောဲသွာကီု တိဗလး တိဝါဒၞာဲတဵုစဂၠိုၚ်ဇြဟတ်ဝဲါခိုဟ်တုဲ ကၠောန်ပ္တိတ်ဇွောံမ သၠဲလးကီု တိဗလးၜဳကြုၚ်ဂၠိုၚ်တုဲ အာကၠုၚ်လောဲသွာကီု၊ ဥတုရာသဳညဳသာဒးရတုဲ ဘဲသဘာဝအောန်ကီုကၚုဲသတ်ဆုဂၠိုၚ်နွံကဵုရှ်သာခိုဟ်ကီုတုဲ ညးတၞဟ်မိက်ဂွံပၠံၚ်ကေတ်မံၚ်ရောၚ်။

၁၉။ သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျ သီဂွံဍုၚ်မန်ဟံသာဝတဳတုဲဂှ် ညံၚ်ဂွံဒှ်အာတိဍာ်ဍေံတအ် လၟိုန်ထာဝရမာန် ဂစိုတ်ကလက်ကၠုၚ်ဂကူမန် ထဍေၚ်ပ္တိတ်ထောံဂကူမန် ၚိတ်ကလက်ကၠုၚ်ဂကူမန် ဗွဲမဓဇန်ကြာန်ရောၚ်။ ကြဴဏံလေဝ် သၟိၚ်ဗၟာ တအ်အဆက်က် ၚိတ်ကလက်ကၠုၚ်မံၚ်ဂကူမန် နဲနာနာဖိုဟ်ရ၊ ဟိုတ်နူဒးဒုၚ်ၚိတ်ကၠုၚ်သာ်ဝွံတုဲ ပ္ဍဲရးဖါသီကုရးဟံသာဝတဳ ဂကူမန်တအ် ဂွံကၠေံအာရောၚ်။

၂၀။ သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျ အခါသီဂွံဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသၞာံ(၁၁၁၉)တေံ မၞိဟ်ချိုတ်အာပ္ဍဲပေဲါဗ္တိုက်ဂှ် ဟွံရိုဟ်မၞိဟ်ဂြိပ်ပဲါဒဴဟွံမာန် သှ်ေမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ခမဳသၚ် (၃၀၀၀)၊ မၞိဟ်ဗြဴနွံကဵုယဲဒဒိုက် (၇၀၀၀) ၊သၟတ်မန်  (၅၀၀၀)၊ ကောန်ၚာ်အဝဲမဴတှ် (၆၀၀၀)၊ တအ် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ်ကၠုၚ်ရ၊ မၞိဟ်ဂြိပ် ပါဲဒဴအာအောပ်မံၚ်အကြာဝါ အကြာကြုၚ် အကြာဂြိုပ် အကြာဒဵု ၜိုတ်ဆဵုညာတ်တအ်ဂှ် အာဂၠာဲ ဗက်ရပ်နၚ်တုဲ ကြိုၚ်စုတ်လဝ်ပ္ဍဲစာတ် (ခရိုၚ်ဇၞော်ဇၞော်)၊ အပံၚ် (၉)စာတ် ပေၚ်တဴထာတ်မံၚ်တအ်ဂှ် စံၚ်ဂစိုတ်ထောံကဵုပၟတ်ယဇ်၊ ရပ်ပကောံဒက်စွံလဝ်ပ္ဍဲပရၚ်ၜဳ ဍာ်ဒဳတိုန်ဟဳဗၠိုက်အာဂှ်လေဝ် ရိုဟ်လၟိဟ်ဟွံမာန်ရ။ပဲါနူဂှ်ဒြပ်ရတ်ကပေါတ်မန် မပတံကဵုနန်၊ ဘာ၊ဒြပ်၊ ကၟာၚ်ဍုၚ်ဂှ် လက်သဏ်ဂကူတအ်ကီု သီုကဵုလိက်ပတ်ပိဋကတ်အၚ်ယန်ဂြန်ဂဥုဲဗေဒၚ်ဝၚ်တြေံတြဟ် ဒှ်အာဲကၟာဲမန်တအ်ဂှ် ဗက်ဂၠာဲစံၚ်ပလီုထောံဖအိုတ်ရ။

၂၁။ မန်တအ် ဟွံမိက်မံၚ်သၟဝ်တဲဗၟာ ပၠန်ဂတးဟွံမာန်တုဲ ဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံ နလၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠိုၚ်ၚ်နွံ (၉ဝါရ၊ အလန် ကၠာအိုတ်ဂှ် လက်ထက်သၟိၚ်နန္ဒ (ကောန်ဗရေအ်နံၚ်)အုပ်ဓုပ်လဝ်ဍုၚ် ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်သာသနာ(၂၁၀၈) ပ္ဍဲ(၁၅၆၅)ဂှ် ဗညာကေန်ဒဴ၊ ဗညာရာံ ကေုာံ မဟာထေရ်ခါန်ဆံၚ်တအ် ပံၚ်ကဵုကောန်သၟိၚ်သေံ နရေဝ်သွောန် တဝ်စၞေဟ်ကဵုဗၟာတုဲ လုပ်အာဍုၚ်သေံဂှ် ကၠာအိုတ် အလန်ကြဴအိုတ်ဂှ် သက္ကရာဇကသာသနာ (၂၃၆၇) AD-(၁၈၂၄) ဒစဵုဒစးကုသၟိၚ်ဗၟာဗဂျဳဒဝ်ဟွံမာန်တုဲ ဒဴအာပၠန်ရ။ ပၠန်ဂတးဟွံမာန်မ္ဂး ဖေက်သၟိၚ်ဗၟာဗက်ဂစိုတ်တုဲ သီုကောန်သီုဗြဴ သီုကောဒေံမသဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံရ၊ သၟိၚ်ကောန်သီုဗြဴ သီုကောဒေံမသဒဴလုပ်အာဍုၚ်သေံရ၊ သၟိၚ်သေံတအ်လေဝ်ကဵုအရီုအဗၚ်ဖျေံကဵုဒၞာဲ ပကောံလဝ်တုဲ သ္ပလဝ်ဇြဟတ်သွက်ဂွံစဵုဒၞာအခါဗၟာတအ်ကၠုၚ် ဗ္တိုက်ရ။

၂၂။ ဍုၚ်ဟံသာဝတဳအဆက်ကြဴအိုတ် ဒးလီုအာပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် (၁၁၁၉) AD-(၁၇၅၇)တုဲဂှ်ပ္ဍဲ AD-(၁၇၆၁) သ္ကိုပ်ပၞာန်တၠဗါန်သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ဗ္တိုက်ကၠုၚ်သၟိၚ်ဗၟာအံၚ်ဇေယျမွဲဝါ သ္ကိုပ်ပၞာန်ဗညာစိၚ်သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္ဍဲ AD-(၁၇၇၃)ဂှ် ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာတၠညးစိၚ်ဗ္တာၚ်မွဲဝါ၊ ပ္ဍဲ AD-(၁၈၁၄) ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာသေအ်ကူ (စဥ်ကူးမၚ်း) ဂှ်မွဲဝါ။ ညးစဍုၚ်သြေၚ် (သံလျၚ်) နာဲသာတ် ကေုာံ စက္ကာဲ မာံထဝ်လေဝ်တအ် သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္ဍဲ AD-(၁၈၂၄)ဂှ် ဗ္တိုက်သၟိၚ်ဗၟာဗဂျဳဒဝ် မွဲဝါဍုၚ်မန်ညံၚ်ဂွံကလေၚ်မံက် ညးတအ်ဂစာန်ကၠုၚ်နွံရ၊ ပဲါနူပေဲါပၞာန်ဇၞော်ဇၞော်တအ်ဏံ ပေဲါဍောတ်တ်လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ဏီရ။

၂၃။ ကျာ်တြဲဂေါတမ ကလိဂွံသဗ္ဗုတညာဏ် (ကတဵုဒှ်ကျာ်) တုဲပေၚ် (၄၉)တ္ၚဲဂှ် သၟာဗၞိက်ဂကူမန် တပူတဗဝ်အာစိုပ်ကဵုလဝ်ဒါန် ကျာ်တြဲကဵုနၚ်ဓါတ်သော် (၈)တၞုၚ် စဴကၠုၚ်ဌာန်ဇကု အပ်ကဵုသၟိၚ်ဥက္ကလာပ ဒက်လဝ်ကျာ်လ္ဂုၚ်ဂှ် သာသနာကျာ် စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်မန်ရးမည အလန်ပဌမရ။

၂၄။ အပ္ဍဲအခိၚ်ကျာ်ဝွံ (၆)ဝှ် သၟာဗၟိက်ကောန်သေဌဳမန် နူဍုၚ်ဇံၚ်တူ (မောၚ်းတူ) မဟာသလကဵုစူဠသာလတအ်ညးၜါ အာစိုပ်ဂွံကဵုလဝ်ဒါန်ကုကျာ်တြဲ ကျာ်တြဲကဵုနၚ်ဓါတ်သော် (၂)တၞုၚ်ပၠန် ဓါတ်သော်ဝွံဂိုၚ်စွံလဝ် ဇိုၚ်ဍုၚ်ဇံၚ်တူဗွဲမလအ်၊ အလန်ဏံ သာသနာကျာ်စိုပ်ကၠုၚ်တိဍာ်မန်အလန်ဒုတိယရ၊ ဓါတ်သော် ကြဴဏံ အခါသာမလ-ဝိမလတအ် ပ္တန်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳတုဲ ဒက်ပ္တန်ကျာ်မံက်တဴဂှ် သၠိုၚ်လဝ်ဓါတ်ရ။

၂၅။ အခါကျာ် ဂွံ (၈)ဝှ် မဟမထေရ်ဂဝမ္မတိ ကညနိမန်တုဲ ကျာ်တြဲကေုာံသၚ်ဂမၠိုၚ် ကညကၠုၚ် ဍုၚ်မန်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ဂွံလဝ်ဓဝ်ဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်တိဍာ်မန် အလန်တတိယရ။

၂၆။အခိၚ် ကျာ်တြဲဂေါတမ ကညကၠုၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ နကဵုၛာန်စိုပ်ဒၞာဲဍုၚ်ဗဂေါလၟုဟ် ဆဵုဒးၜိုပ်ၜါဍုန်မံၚ် ပ္ဍဲကုန်ပ္တဳဍောတ် မံက်မံၚ်ပ္ဍဲဍာ်ဂှ်တုဲ ကျာ်ကဵုလဝ်ပယျးဒိုဟ် &quot;ပ္ဍဲဌာန်ဏံ မွဲတ္ၚဲကတဵုဒှ် ဍုၚ်ဇၞော်မွဲ သာသနာအဲကျာ်ဂဵုမြဟ်ရာၚ်ဆာဲရောၚ်&quot; သာ်ဝွံ နွံကၠုၚ်ရ။ သ္ပသဇိုၚ်ကဵုနကျာ်တြဲ ဆဵုလဝ်ၜိုပ်ၜါ ကဵုလဝ်ပယျးဒိုဟ်ဂှ်တုဲ အခါတီတန်ဗဒှ်ဍုၚ် ကဵုကၠုၚ်ယၟုဍုၚ်ဟံသာဝတဳ (ဍုၚ်ၜိုပ်) ရောၚ်။ဂကူမန်တအ်လေဝ် စကာကၠုၚ်တဆိပ်သ္ပစၞးဂကူရ။

၂၇။ကျာ်တြဲစဴပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ (၂၃၅)သၞာံ (သက္ကရာဇ်သာသနာ-၂၃၅) ပ္ဍဲရးအိန္ဒိယ ဍုၚ်ပါတလိပုတ် သၟိၚ်အာသောက(သဳရိဓမ္မသောက) ဒုၚ်သ္ပဒကာ မဟာထေရ်မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿ သ္ပက္ဍိုပ်တုဲ ပ္တိုန်သၚ်္ဂါယနာ ဗလးနၚ် မဟာထေရ်သောဏ မဟာထေရ်ဥတ္တရတအ် သ္ပက္ဍိုပ် ဖအိုတ်သၚ်(၅)ဇကု စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်ဍုၚ်မန် အလန်စတုတ္ထရ။

၂၈။ သက္ကရာဇ်သာသနာ (၉၃၀) AD-(၃၈၇) နူုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ လက်ထက်သၟိၚ်ဓမ္မပါလ မဟာထေရ်ဗုဒ္ဓဃောသာ ကညစိုပ်ဍုၚ်သိဃဵု (သဳရိလၚ်္ကာ)တုဲ ချူဆာဲစၠောံနၚ် ပိဋကတ်ပိဂှ် ဒှ်သာသနာကျာ် စိုပ်ဍုၚ်မန်အလန်ပဥ္ဇမရ။

၂၉။ အက္ခရ်လိက်မန်ပိုဲ စကာမံၚ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကုအက္ခရ်လိလ်ဂကူပလ္လဝတအ် စကာမံၚ်ပ္ဍဲ AD-(၄)ဗွဝ်ကၠံဂှ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ်ရ၊ အက္ခရ်ပလ္လဝတအ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကု အက္ခရ်ဗြာဟ္မဳစကာမံၚ်ပ္ဍဲ AD(၃)ဗွဝ်ကၠံ ပ္ဍဲဒေသ အိန္ဒိယကၠာအိုတ်ရ။

၃၀။လိက်မန်ပိုဲၜိုတ်ဂွံဆဵုလဝ် အယုက်ဇၞော်အိုတ်ဂှ် ချူလဝ်ပ္ဍဲ AD-(၅)ဗွဝ်ကၠံသၞာံတေံ လိက်ဝွံ လိက်တၟအ် နွံပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်သေံ၊ ပလိုတ်ဍုၚ်ၜၚ်ကံက် ပ္ဍဲဍုၚ်နခန်ပထုမ် စေတဳ ဖရပထုမ် လိက်တၟအ်ကမေက်ထကးမံၚ်နွံၜါကလောံ ကေုာံ လိက်ခေါ်ဍိုတ် (တိစံၚ်) ချူလဝ်ဂါထာ ယေဓမ္မာၜါမရ။ လိက်ခေါ်ဍိုတ်သာ်ဝွံကီု ပ္ဍဲလ္ဂုၚ် ကျာ်ဒဵုအပ် (ဗိုလ်ယထောၚ်)ဂှ် ဂွံဆဵုလဝ်ကီုရ။

၃၁။ လိက်တၟအ်မန်တြေံ နွံပ္ဍဲဍုၚ်လဓီု (လပ်ပူရဳ) ကၟိန်ဍုၚ်သေံလၟုဟ် ဒၞာဲမန်တြေံတြဟ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲဍုၚ်ဝၚ်ကျာံ (ဗဳယေန်ကျာန်) ကၟိန်ဍုၚ်လဴဟီုဂှ် ချူကှ်ေလဝ် ပ္ဍဲ AD-(၈)ဗွဝ်ကၠံသၞာံ ပ္ဍဲဍုၚ်သဓီု (သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ) ပ္ဍဲဍုၚ်ဗကာံ ချူကှ်ေလဝ် ပ္ဍဲ(၁၁)ဗွဝ်ကၠံသၞာံတအ်နွံတဴရ။

၃၂။ လိက်တၟအ်တိုၚ်ပန်ကၠၚ် ကောန်သၟိၚ်ကျာန်ယေတ်(ကျန်စစ်သား) ရာဇာကုမ္မာ ကၠောန်လဝ်လိက်တၟအ် (မြစေတဳကျောက်စာ) ဂှ် ချူလဝ် (၄)ဘာသာရ။ ပ္ဍဲဂှ် လိက်မန်၊လိက်ဗၟာ၊ လိက်ပါဠိတအ် စကာလဝ်အက္ခရ်မန်ဖအိုတ်တုဲ လိက်ပျူမွဲဘာသာဟေၚ် ချူလဝ်နကဵုအက္ခရ်ပျူရ၊ လိက်ဗၟာအယုက်ဇၞော်အိုတ်ဂှ် လိက်တၟအ်ဝွံ ဟေၚ်တုဲ ချူလဝ်ပ္ဍဲ AD-(၁၁)ဗွဝ်ကၠံသၞာံရ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၇၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== လိက်ပရေင်အဲ ပ္ဍဲဂျာနေဝ်အမာတ်ဒိန် (အဆက်အလန်မတုဲကၠုင်)။  လိက်ရာဇာဘိသိက် - တြဲ ကေုာံ ပဏ္ဍိတ် ==

လိက်ပရေင်အဲ ပ္ဍဲဂျာနေဝ်အမာတ်ဒိန် (အဆက်အလန်မတုဲကၠုင်)။

လိက်ရာဇာဘိသိက် - တြဲ ကေုာံ ပဏ္ဍိတ်

ပၞောဝ်ကဵု ကပေါတ်ပူရာန်ဂမၠိုင်ဂှ် ကပေါတ်သက်သဳ လိက်တၟအ်မူလဂှ် ဒှ်သက်သဳမခိုင်ကၠိုက်မွဲရ။  လိက်ဂှ် ဒှ်သင်္ကေတ မချူ အရေဝ်ရမ္သာင်မၞိဟ် မဆက်စပ် ကုပရူဒဒှ်ဝင် ဂကောံမၞိဟ်ဂှ်တုဲ ဂကောံမၞိဟ်ဂှ် မုအရေဝ် ညးတအ် မဟီု၊ မုလိက် ညးတအ် မစကာဂှ် ပိုယ်ဂွံတီကေတ် နူကဵု လိက်တၟအ်တအ် မာန်ကီုရ။ ပၞောန်ကဵု လိက်တၟအ်မန် ၜိုတ်မဂွံဆဵုလဝ်ဂမၠိုင်ဂှ် လိက်တၟအ်ၜါ မကဵုလဝ်ယၟု လိက်တၟအ်တြာပ် ကဵု လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံ ကျာ်သဓီုဂှ် သွက်ဝင်ဂကူမန်မ္ဂး ဒှ်သက်သဳ ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန်ရ။ ပရူလိက်တၟအ်တြာပ်ဂှ် ပ္ဍဲလိက်ပရေင်အဲ မတုဲကၠုင်ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးကဵုလဝ်တုဲ အလန်ဏအ် အဲဆက်ချူ ပရူလိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ရ။ လိက်တၟအ်ၜါဝွံ ဒှ်လိက်ကမာ မကတဵုဒှ်ကၠုင်မွဲစွံတုဲ ဗီုညးကဵုညး ၜိုန်ရ မနွံကဵု စရိုတ်ပူဂိုလ်တၞဟ်ခြာကီုလေဝ် ဒှ်ဒၟံင် မွဲဗီု မွဲပြကာဓဝ်ရ။ လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ဝွံလေဝ် ဟိုတ်နူ မအက္ခရ်လလီု နွံဂၠိုင် ဗွဲမလောန်တုဲ အဓိပ္ပါယ် ပေင်ပေင်ဂှ် ၜိုန်ရ ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဟွံမာန်ကီုလေဝ် ၜိုတ်မဗှ်ဂွံဂှ် လ္ၚတ်တုဲ ချူပ္တိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲကဵု လိက်ပရေင်ဝွံရ။ 

တၟအ်
လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ်ဝွံ ဗွဲကိုပ်ကၠာ ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံကျာ်သဓီု ဗဒါဲစင်္ကြံ လပါ်ဗမံက် ကရောမ်မွဲစွံ ကုလိက်တၟအ်တြာပ်တုဲ လၟုဟ် ဂိုင်စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု ရုင်လိက်တၟအ်တြေံ ကျာ်သဓီုရ။ လိက်တၟအ်ဝွံ နွံ သမၠုင် ၆ ပေ၊ လပါ်က္ဍိုပ်ဂှ် တၟအ်မေက်လီုဒၟံင် ညိညရ။ ပ္ဍဲလပါ်လတူဂှ် နွံရုပ်ကျာ်ဒတဴမွဲဇကု ကဵု တၠအရှန်မွဲဇကု။ လတူရုပ်တအ်ဂှ် ညာတ်ဒၟံင် မအက္ခရ်ညိည၊ ဆဂး ဗှ်ဟွံဂွံရ။ 

မဗှ်လိက်
လိက်တၟအ်ဝွံ ကိုပ်ကၠာတေအ် ဟိုတ်မနွံဒၟံင်မ္ၚး မဒးလဝ် ဘဲဒဏ်ဗြဲကျာတ္ၚဲ သၞာံဗွဲမလအ်တုဲ ဒၞာဲဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဗှ်ဟွံကၠးရ။ ဒၞာဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်ဒၟံင် မလိက်ညိညကီုလေဝ် ဆသကုတ်သၟဝ်ဂှ်ဟေင် ဗှ်ဂွံ ဂၠိုင်ညိရ။ အစာလိက်တၟအ်တြေံ ဗီုကဵု အစာဇၞော်နာဲချေတ်သိင် (ဦးချစ်သိန်း) တအ် ဗှ်တုဲ ဒၞာဲဟွံကၠး ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ဂှ် ညးဆိင်ဗပေင်စုတ်လဝ် နွံညိညကီုရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်ပရေင်ဏအ် ဆဒၞာဲ မဗှ်ကၠး ကေုာံ ဒၞာဲမဖျေဟ်စိုတ်ဂွံတအ်ဂှ်ဟေင် ပတိုန်ထ္ၜးဏာရ။ 

လိက်ဝွံ ညးပါ်လဝ် သီုဖအိုတ် ပိသကုတ်။ သကုတ်လတူအိုတ်ဂှ် ညာတ်ကေတ် အက္ခရ်ပန်မသုန်မဂှ် ဒှ်ဂါထာ နူပိဋကတ်မွဲမွဲမာန်တုဲ မနွံကဵု ရုပ်ကျာ်တြဲ မွဲဇကု ကေုာံ တၠအရှန် (ဝါ) ကွးသာဝကကျာ် မွဲဇကုရ။ တုဲဂှ် ညးတန်လဝ် နကဵု ဇၟန်ဗၠဲ။

ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဒုတိယဂှ် ညးချူလဝ် နကဵုဘာသာပါဠိ မတုပ်ညံင် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု လိက်တၟအ်တြာပ်ကီုတုဲ ညးဆက်ချူ မဟိမုဇမၠိင် ဨကရာဇ် သဓီုရ။ တုဲဂှ် ညးဆက်ချူလဝ် ဂါထာ နကဵု ဘာသာပါဠိ မဇန်လဝ် နကဵုနဲကဗျ ယၟု ကေုာံ အသဝ်ဂုဏ် ကျာ်တြဲ ၂၈ မကၠုင်နူ အာဋာနာဋိယသုတ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု မူလိက်ဇၞော်ဂှ် လိက်ဏအ် ဟွံဂွံဆဵုကေတ်။ ညးတအ် နုက်ပ္တိတ်လဝ် ဒှ်မာန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်သၠပတ်ပရိုတ်မန် ဂါထာဂၞန် ၁၁၀ - ၁၁၆ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ၜိုန်ရ လိက်ဟွံကၠးကီုလေဝ် ပ္ကိတ် ကုအာဋာနာဋိယသုတ်တုဲ ဗပေင်စုတ် ဂွံခိုဟ်ဟ်ရ။ ဂတဂှ် ညးဆက်ချူလဝ် နကဵု ဘာသာမန် ရံင်ကဵု မလိက် ဆၜိုတ် မဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံင်ညိညမ္ဂး ဒၞာဲဂှ် ညးချူလဝ် အသဝ်ဂုဏ်ဂမၠိုင် ပိုယ်ဟီုမာန်ရ။ ပိုဒ်ဂှ် အိုတ်ကဵု ယၟုဇမၠိင် သၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုတုဲ သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီု ညးခုတ်ကဵု ယၟု  “တြိအ်ရ်္လေယ် (တၠဳအဲ/တြဲ)” တုဲ မွဲသကုတ်တုဲ ညးတန်လဝ် နကဵု ဇၟန်ဗၠဲပၠန်ရ။

ပ္ဍဲကဵု သကုတ်တတိယဂှ် ညံင်ရဴ သကုတ်လတူဂှ်ကီု ညးစကဵု နကဵုဘာသာပါဠိ မတုပ်ကဵု သကုတ်တၞဟ်တအ်တုဲ ညးဆက်ချူ မဟိမုဇမၠိင် ဨကရာဇ် သဓီု။ တုဲ ညးဆက်ချူ နကဵု ဘာသာမန်တြေံပၠန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဏအ်ဂှ် ဟိုတ်မဂွံညာတ်ကေတ်ဒၟံင် ယၟု  ဝိဓူရ၊ ဝေသန္တရ်တအ်တုဲ ညးဒုင်သဇိုင် ကုဇာတ်ဇၞော် ၁၀ တုဲ မချူလဝ် ဒှ်မာန်ရ။ တုဲဂှ် ညံင်ရဴ သကုတ်တၞဟ်တအ်ကီု အိုတ်ကဵု ယၟုဇမၠိင် သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုတုဲ သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုဂှ် ညးခုတ်ကဵု ယၟု  “ပဏ္ဍိတ်” မဂွံအဓိပ္ပါယ် တၠပညာ ရ။ 

ရံင်ကဵု သကုတ်လိက် ဗွဲလတူဝွံတုဲ လိက်တၟအ်မကဵုလဝ်ယၟု လိက်တၟအ်ပိဏ္ဍိတ်ဝွံ ဒှ်လိက်ရာဇာဘိသိက် မကဵုယၟု ဨကရာဇ်သဓီု ၜါ၊ မွဲဂှ် မဟိမု “တြဲ/တၠဳအဲ” တုဲ၊ မွဲပၠန်ဂှ် မဟိမု “ပိဏ္ဍိတ်”။ 

လိက် သကုတ်ဒုတိယ
ပ္ဍဲသကုတ်ဒုတိယ ပၞောန် ၁ စဵုကဵု ပၞောန် ၅ လပါ်စ 

{၁} အာဒိကာလေရ - [နာ}မ ပုရေ သရ်္ဗ္ဗ သိကာလ တိ[ပ္ပေ] သရ်္ဗ္ဗ သိ[ပျကာ] {၂} - - လောက မက[တ] ရာဇာနာမ ရာဇာဓိရာဇ ဒေဝေါတိဒေ[ဝ ပ]{၃} [ရမေ] သွရ [ဣ]သွရ ရာဇ[နာမာ]ယ မဟာရာဇ ဗဟူညာန သာဂ[ရ]{၄}[ဂုန ဂမ္ဘိရ] သြိ[နိ]တျဓရ်္မၟ ဓရ ဓနေသွရ သကလ တမှာဝိသေယ် တြေ{၅}[ယ်] လောကဓရ်္မၟ။ 

နူပၞောန် ၅ စဵုကဵု ပၞောန် ၁၇ လပါ်စဂှ် ဒှ်ဂါထာ မကၠုင်နူ အာဋာနာဋိယသုတ်။ 

နမောသဗ္ဗ ဗုဒ္ဓါနံ တဏှကင်္ကရာ မဟာဝိ[ရော မေဓင်္က][ရော မဟာယ]သော သရနင်္ကရော လောကဟိတော ဒိပင်္ကရော ဇု[တိန္ဓ ရော] ကောဏ္ဍ[ညော] ဇိနပါမောက္ခော မင်္ဂလော ပုရိသာ သဘော သုမနော သုမန[ဓိရော ရေ]ဝတော ရတိစ[ဒ္ဓ]နော သောဘိတောဂူန သမ္ပ[န္နော အနော] မ[ဒ]ဿိ ဇနု[တ္တမော] ပဒုမော လောက ပ[ဇ္ဇော]တော [နာရဒေါ] ဝ[ရ]သာရ [ထိ ပဒုမုတ္တ]ရော သတ္တသာရော သုမေဓေါ အဂ္ဂပုဂ္ဂလော သု[ဇာတော] သဗ္ဗလောက[ဂ္ဂေါ ပိ]ယဒဿိ နရာသဘော အဋ္ဌဒဿီ ကာ[ရု]နိကော ဓမၟဒဿီ တမော [နုဒေါ သိဒ္ဓတ္ထော အ]မောလောကေ တိ[ဿော]စ ဝရဒဒံဝရော ဖုဿော[စ] ဝရ[ဒေါ ဗုဒ္ဓေါ ဝိပဿိ]စ အ[နု]ပမော သိခိ သဗ္ဗဟိတော သတှာ [ဝေဿဘူ သုခဒါယကော] ကကုသ[န္ဓော] သတ္ထဝါဟော ကောနာဂမနော [ရနည္ဇဟော က]ဿပေါ သိ[ရိသမ္ပ]နၞော [ဂေါ]တမော [သာကျ] ပုင်္ဂ ဝေါ ဨ[တေသ] ညေစ သံဗုဒ္ဓါ အနေကသတ္တ ကောဋိယော - - - မ - သေ - - - 

နူပၞောန် ၁၇ လိက်ဂှ်အိုတ် ပ္ဍဲကဵု ပၞောန် ၂၉။ နူပၞောန် ၁၇ စဵုကဵု ပၞောန် ၂၂ ဂှ် ဗှ်ဂွံညိညတုဲ တီအဓိပ္ပါယ် ၜိုတ်ဒးရးရ။ နူပၞောန် ၂၃ စဵုကဵု ပၞောန် ၃၁ ဂှ် ဂွံဆဵုဒၟံင် ညိညဓဝ်တုဲ တီကေတ် အဓိပ္ပါယ် ဟွံမာန်ရ။  ပၞောန် ၃၂ ကဵု ပၞောန် ၃၃ ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲ မဟိမုဇမၠိင်တုဲ ထပ်ဗပေင်စုတ်လဝ်ရ။ တုဲပၠန် နူပၞောန် ၃၅ စဵုကဵု ပၞောန် ၃၈ ဂှ် မလိက်မဗှ်ဒး ကြပ်ဟွံမဲရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် အဲစှ်ေစိုတ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပယၟု တြဲ/တၠဳအဲ၊ ဒုတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ၜါအလန် ပယၟုတြဲ/တၠဳအဲ၊ တတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ပိအလန် ပယၟုတြဲ/တၠဳအဲ” ဆပၞောန်လက်ကြဴအိုတ် ၃၉ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ညိညပၠန်ရ။ 

{၁၇} - - - ပု[မ်]ရေယ် မအ်တြိအ်(လအ် မအ်)ပြေယ် [နောရ်] - - {၁၈} - - - မာနုသ် ဣ[သိ] ပြာက်ဗုအ်လးဟ် သ(တ်) [အုတ်စ]သ် လ္ငိမ်(စက္ကဝါ) – {၁၉} - - - - မာရ် မအ်နောမ် ကုအ်တြိဇသ် ကးသ်(ဒသ်) မရေမ် - - - - {၂၀} - - - သ် တ္လသ်ဗြအ်မြိအ် - - - ယ် - - - - တြိ[ရ်္လေယ်](စိ) - - {၂၁} - - တုအ်ဂေတ် ဓရ်္မၟစက် - - - - ယရ် - - - အ် - - - - {၂၂} - - (စာ)ရ် ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ် - - - (လအ်) - - - မ - - - 
(…) {၃၂ -၃၄} [ရာဇာဓိရာဇ] (ပရမေ) [သွရ] (ဣ)သွရ ရာ(ဇ ရာဇာဓိရာဇ) [ဒေဝါတိ ဒေဝ] (ဗဟူ) ညာ(နသာဂရ ဂမ္ဘိရ) [သြိနိတျ] (ဓရ်္မၟ ဓရ ဓနေသွရ) [သကလ တမှာဝိ](သေယ်တြေယ်) လောက(ဓရ်္မၟ) 
(…)  {၃၉} အ် - (နောရ်) - - (လေးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -

ပ္ဍဲအကြာပၞောန် ၁၇ ကဵု ၁၈ ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပရဲ မတၠ မပြဲနူ - - - မၞိဟ်၊ ဣသိ၊ ပြာ်ဗလး သတ် အိုတ်စှ်လ္ၚီစက္ကဝါ။” ပၞောန် ၁၉ ဂွံဆဵုကေတ် “- - - - မာရ်” ဒၞာဲမဗှ်ဟွံညာတ် အက္ခရ် ပန်မဂှ် “မအ်ဇိန်နး” ဗပေင်စုတ်မာန်ရောင် စှ်ေစိုတ်တုဲ ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “မဇၞးမာရ်”။ ဂတဂှ် “မအ်နောမ် ကုအ်တြိဇသ် ကးသ်(ဒသ်)မရေမ်” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “မနွံ ကုကြဳဇှ် ဟွံမဲကုသၟဟ်”။ ပ္ဍဲဒၞာဲ “မရေမ်” ဂှ် ရံင်ကဵု တၠုင်ဝါကျတုဲ “သုမောဟ်” ဒှ်မာန်ရ။ ပၞောန် ၂၀ “တ္လသ်ဗြအ်မြိအ်” ဂှ် အဓိပ္ပါယ် ဟွံမံက်။ “တြိရ်္လေယ်စိ - - - - တုအ်ဂေတ် ဓရ်္မၟစက်” ဂှ် “တၠဳအဲစိ - - - - ဗဂေတ် ဓမ္မစက်”။ ပၞောန် ၂၂ ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ် ဂှ် “(ထ္ၜး)ယမကပြာတိဟာရ်သွာရ်”။ 

ပၞောန် ၃၉ ဂှ် နကဵု အစာဇၞော်ချေတ်သိင် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် “အ် - (နောရ်) - - (လေးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -“ ရံင်ကဵု တၠုင်လအာလိက် ဒၞာဲတၞဟ်မ္ဂး ဒၞာဲညးမဗပေင်လဝ်ဂှ် အဲမိက်ဂွံ ဗပေင် “အ် - - - - (ရောဝ်) (ဂေါးဟ်)ပအ် (ဣ)မောအ်[တြိအ်ရ်္လေယ်] - - -“ မဂွံအဓိပ္ပါယ် “ရဴဂှ် ပယၟု တြဲ/တၠဳအဲ” ရ။

လိက် သကုတ်တတိယ
ပ္ဍဲကဵု သကုတ်တတိယဏအ်လေဝ် အက္ခရ်မဂွံဆဵုကေတ်မာန်ဂှ် အောန်ကွေဟ်ဟ်ရ။ နူပၞောန် ၁ စဵုကဵုပၞောန်ပိ ဂှ် တုပ်ကဵု ပိုဒ်တၞဟ်တအ်ရ။ တုဲပၠန် နူပၞောန် ၄ စဵုကဵု ပၞောန် ၁၁ ဂှ် မလိက် မဗှ်ဂွံ ကြပ်ဟွံမဲရ။ ပၞောန် ၁၂ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “လောက်မဟာဇန် (ဂုံလောင်)” တုဲ နူပၞောန် ၁၅ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် မလိက်ဂၠိုင်ညိပၠန်ရ။ 

{၁} (။ၐြီ။) အာဒိကာ[လေ] - - - - [ပုရေ]၊ သရ်္ဗ္ဗ ကာလတိ[ပ္ပေ] သဗ္ဗသိ - - - {၂} - - - [ရာဇာနာမ] - - - [ပရမေ]သွရ ဣ[သွရ ရာ]ဇာ - - - -- - - - {၃} - - - - - - - - [ဂမ္ဘိရ သြိနိတျ] ဓရ်္မ္မ ဓရ ဓနေ [သွ]ရ [သကလ] - - - (…) 

သၟဝ်ပိုဒ်ဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲပၞောန် ၄ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ပညောတိ”။ တုဲပၠန် ပၞောန် ၆ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ယသ ကရုနာ” တုဲ စဵုကဵု ပၞောန် ၆ ဂှ် ချူလဝ် နကဵု ဘာသာပါဠိ ဟီုမာန်ရ။

{၁၄} - - -  -  - လမှာယ် ဍေးဟ် ရပ် သုန်တိတ် ဝီ- - - - - - - - - - - {၁၅} - - - - - - - ကာလ် နာရ(ဒေါ)ဟ် မဟာဗြဟၟ - - - - - {၁၆} - - - - - - - တွေသ် - - တြိလအ်ဝိ[ဓူ](ရ) - - - - {၁၇} ထရ်  - - - - - - - - - ရ် တြိလအ်ဝေသန္တရ် (တု)န်လရ်ကျာက် - - - {၁၈} - - - - - - - - ပဏ္ဍိတ်ဂုမ်လူမ် သြရ် - - အ် ကုအ် - - 

ပၞောန် ၁၄ “လမှာယ် ဍေးဟ် ရပ်” ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် “အလမ္ဗာ ညးမဝေင်ပလှ်ေဇြုံ ရပ်”။ ပၞောန် ၁၅ ဂှ် “ကာလ်နာရဒေါဟ် မဟာဗြဟၟ” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ကာလ နာရဒ မဟာဗြဟ္မ”။ ပၞောန် ၁၆ “တွေသ် - - တြိလအ် ဝိဓူရ” ဂွံအဓိပ္ပါယ် “တွဟ် - - တၠဝိဓူရ”။ ပၞောန် ၁၇ “ထရ်” ဂှ် “ထဝ်”။ တုဲ ဂတဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “ တြိလအ်ဝေသန္တရ် တုန်လရ် ကျာက်- - ” ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “တၠဝေသန္တရ် တုန် စွံ ကျာ်- -“ ပၞောန် ၁၈ “ပဏ္ဍိတ်ဂုမ်လူမ် သြရ်- “ ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် “ပဏ္ဍိတ်(တၠပညာဂမၠိုင် သြဝ်”။ 

{၁၉} (အုတ်လောက် မဟာဇန်ဂုမ်)လောင် သြရ်ရုမ်ငေါအ် [သၟိင်]အ[ဘိ]ပြာယ် - ကျာက် - {၂၀} (မအ်ကုတ) ရာဇာဓိရာဇ (ပရမေသွရ်) ဣသွရ ရာဇ[အ]ဘေယ် မဟာရာဇ ဒေဝါတိ ဒေဝ (ဗဟူညာန သာဂရ ဂမ္ဘိရ်)သြိနိတ္ထျဓရ်္မၟဓရ သွရ သကလ [တာ]မှာ ဝိသေယ် တြေယ်လောကဓရ်္မၟ - - {၂၂} - - - - (ဍေး)ဟ် [နာမဓေယ် ပုအ်ရေယ် အာရ် ကုန္တအ် ပအ်ဣ]မောအ် (ပဏ္ဍိတ်) {၂၃} ဒုတိယံပိ ရိန်ဍုက် ကုအ်ၜါရ်လေးဟ် ပဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် တတိယံပိ ရိန်ဍုက် ကုအ်ပိ {၂၄} [လေးဟ် ပဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် - - - ဇ - မ် [တောက်]ဖံမ်က္လောအ် (ဝေါအ်) ကုအ် - - {၂၅} - - - - က် - - အ် [ရောဝ်]ဂေါးဟ် ပအ် ဣမောအ် ပဏ္ဍိတ် ။ ။ ။ 

နူပၞောန် ၁၉ စဵုကဵုအိုတ်ဂှ် “အိုတ်လိုက် မဟာဇန်ဂမၠိုင် သြဝ်ဗၞဟ် သၟိင်အဘိပြာယ် - ကျာ် မကုတ ရာဇာဓိရာဇ ပရမေသွရ် ဣသွရ ရာဇအဘေယ် မဟာရာဇ ဒေဝါတိ ဒေဝ ဗဟူညာန သာဂရ ဂမ္ဘိရ် သြဳနိတ္ထျဓမ္မဓရ သွရ သကလတာမှာ ဝိသေယ် တြေယ်လောကဓမ္မ - - - - ဍေဟ် နာမဓေယ် ပရဲ အာဂတ ပယၟုပဏ္ဍိတ်၊ ဒုတိယမ္ပိ မရနုက် ကုၜါအလန် ပယၟုပဏ္ဍိတ်၊ တတိယမ္ပိ မရနုက်ကဵု ပိအလန် ပယၟုပဏ္ဍိတ် - - - တက်ဖမ်ကၠဟ် ဝွံ ကု - - - - - - ရဴဂှ် ပယၟု  ပိဏ္ဍိတ်။ ။ ။” 

တြိအ်ရ်္လေယ်
တြိအ်ရ်္လေယ် ဂှ် လိက်မန် ခေတ်ကြဴနူဂှ်ညိ ပ္ဍဲဗုကာံ ဂွံဆဵုကေတ် “တရ်္လေယ်” နကဵု အဓိပ္ပါယ်မန် ခေတ်လၟုဟ် “တဳလအဲ/တၠဳအဲ” ရ။ “တြိအ်ရ်္လေယ်” ဂှ် မအရေဝ် ၜါမ “တြိအ်လ (တၠ) + ဨယ် (အဲ)” ပ္ကောံတုဲ ခၞံဗဒှ်လဝ် ဝေါဟာရ မွဲမရ။ လိက်မန် ပ္ဍဲဗုကာံမ္ဂး မအရေဝ် “တရ်္လေယ်” ဂှ် စကာ ကုအရာ မလုပ်လၟိဟ် ရတ်ပိပြကာ ဗီုကဵု “ကျာ်၊ ဓရ်၊ ကေုာံ သင်” သၟးရ။ မအရေဝ်ဝွံ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် ၜိုန်ရ ပိုယ်တအ် စကာဒၟံင် “တၠဳအဲ” ကီုလေဝ်၊ မလိက်မန် မချူ “ကျာ်တြဲ” တြဲ ဂှ်လေဝ် မြိပတ်ကၠုင် နူဏအ်ကီုရ။ 

ပ္ဍဲအခိင် ညးမကဵုယၟု “တြဲ” ကုသၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုဂှ် ညးဗှ်ဂါထာ ယၟုကျာ်တြဲ ၂၈။ ရံင်ကဵု ညးမကဵုယၟု “တြဲ” ကုဨကရာဇ်သဓီုဂှ်တုဲ ဒဒှ်ရ ဨကရာဇ်မန်သဓီုဂှ် ညးတအ် စွံလဝ် နဒဒှ် ကျာ်ဂမျိုင်မွဲဇကု ဟီုမာန်ရ။

ပဏ္ဍိတ်
မအရေဝ် ပဏ္ဍိတ် ဂှ် ကၠုင် နူအရေဝ်ပါဠိ ပဏ္ဍိတ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမနွံကဵု ဂမြင်ညာဏ်ပညာ ရ။ မအရေဝ်ဏအ် သွက်ဂွံ ဒးပသောင်ကလး အဓိပ္ပါယ် လှဲလှဲလးလး ဟွံမဲပၟိက်ရ။ 

ပ္ဍဲအခိင် ညးမကဵုယၟု “ပဏ္ဍိတ်” ကုသၟိင်ဨကရာဇ် သဓီုဂှ် ညးဗှ်ထ္ၜး ပရူပါရမဳစှ်သာ် (ဝါ) ဘဝကျာ်တြဲ အလန်လက်ကြဴအိုတ် စှ်ဘဝဂှ်တုဲ ညးကဵုယၟု “ပဏ္ဍိတ်” ရ။ ရံင်ကဵု ညးမကဵုယၟုဏအ် ကုဨကရာဇ်သဓီုဝွံတုဲ ဒဒှ်ရ ညးတအ် မိက်ဂွံဟီု ဨကရာဇ်ဍုင်သဓီုဝွံ သ္ဒး (ဝါ) ဒှ်မၞိဟ် မနွံကဵု ဂမြင်ညာဏ်ပညာ သွက်ဂွံ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် သၞောတ်သၞောဝ်ဗဗွဲဓဝ်ရ။ 

ကျာ်တြဲ ၂၈ 
ပ္ဍဲကဵု သကုတ်ဒုတိယဂှ် ညးဗှ် အာဋာနာဋိယသုတ်။ လညာတ်မ္ဂး ပ္ဍဲမွဲကဝ် ကျာ်ကတဵုဒှ် ပိဇကု ဟွံသေင်မ္ဂး ပန်ဇကုတုဲ သီုဖအိုတ် ကျာ်တြဲမကလိလောန်အာတုဲ နွံ ၂၈ ဇကုဂှ် ဒှ်လညာတ် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာမွဲရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်ရာဇာဘိသိက် သၟိင်ဨကရာဇ်သဓီုဏအ် ညးတအ် ဖ္ဍောတ်ဗှ် ဂါထာဏအ်ဂှ် လ္ၚတ်ရံင်မ္ဂး ဒဒှ်ရ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ကောန်ဍုင်သဓီုတအ် ရှ်ေသှ်ေဒၟံင် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာဂှ် ပိုယ်တအ် ဟီုမာန်ရ။ 

သရောပ်
လိက်တၟအ်တြာပ် ကဵု လိက်တၟအ်ပဏ္ဍိတ် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရှာံကျာ်သဓီုဂှ် ဒှ်လိက် ရာဇာဘိသိက် သွက်ဂွံဗှ် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ညးစဝ်ရာဇာဘိသိက်တုဲ ကဵုယၟု သၟိင်ဍုင်သဓီု ပိသာ်၊ မဟိမုတြာပ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးဇမၞော်လပါ်ပၞာန်ကီု သီုကဵု ညးဍုင်ကွာန်၊ မဟိမုတြဲ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမသၠုင်ပြဲ မတုပ်ညံင် ကျာ်ဂမျိုင်မွဲဇကု၊ မဟိမုပဏ္ဍိတ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမနွံကဵု လညာတ်ညာဏ်ပညာ မဂွံဒှ် ဇမၞော်လပါ်သာသနာရ။ 

နူဂှ်မွဲကဆံင် ပိုယ်ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်ရ ဍုင်သဓီုဂှ် ဒှ်ဍုင်သၠးပွး မနွံကဵု ဨကရာဇ်ဇကုကဵုဇကုရ။ ဟိုတ်မစကာလဝ် နကဵုလိက်မန် အရေဝ်မန်တုဲ ဍုင်သဓီု ရးမညဒေသဝွံ ဒှ်ဍုင်ဂကူမန်တအ် မပဒတဴမွဲရ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲကဵုအခိင် (၁၀ ဗွဝ်ကၠံ) မချူလဝ်လိက်တၟအ်ဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲဍုင်သဓီု သာသနာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ဇၞော်မောဝ်ပြာကတ်ဒၟံင်ဂှ် ပိုယ်တအ် ဂွံတီကေတ်ရ။ 

နိဿဲ

Luce, Gordon H., Ba Shin, Bo-Hmu (1969) Old Burma-Early Pagán, Volume one Text, Published for Artibus Asiae and the Institute of Fine Arts, New York University, J.J. Augustin Publisher, Locust Valley, New York. 

Shorto, H. L. (1971) A Dictionary of the Mon Inscriptions from the Sixth to the Sixteenth Centuries, London, Oxford University Press, New York Toronto. 

သိန်း၊ ဦးချစ် (၁၉၆၅) ရှေးဟောင်မွန်ကျောက်စာပေါင်းချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုယဉ်ကျေးမှုဌာန၊ ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာနခွဲ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၄:၅၈၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်         ပရေၚ်ပညာ ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

       ပရေၚ်ပညာ

၁။ ပရေၚ်ပညာဂှ် ဝဳၜံၚ်သၠုၚ်ကီု အစောံစရာဲမၞိဟ် ၚုဟ်မး၊မၞိဟ်ရ၊ မၞိဟ်ဟွံမွဲကဵုပညာတအ်ဂှ် ဟွံတၟေၚ်နူပြေၚ်ဂၠဴကၠီတအ်ကွေံကွေံရ။

၂။ ၚုဟ်မးမၞိဟ်မွဲမွဲဂှ် တန်တဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲကဆံၚ်ပညာဍေံလေပ်ဍေံကၠိုဟ် ဍေံဒုၚ်ကေတ်ဟေၚ်ရ။

၃။ လိုက်မၞိဟ်ပိုဲတ္ၚဲဏံ ပညာဟေၚ်ပၠမံၚ်တရဴရောၚ်။

၄။ ဗတောန်ပညာကဵုသၟတ်တအ်ဂှ် ဝဳၜံၚ်သၠုၚ်တိုန်ဘဝ ဂကောံမၞိဟ်ဇကု၊ ဂကူဇကု၊ ဍုၚ်ဇကုရ။

၅။ ဂကူပိုဲဂွံသၠုၚ် (လှုၚ်) ပိုဲဒးသၠုၚ် (သမၠုၚ်)' ကဵုကဆံၚ်ပညာကောန်ဂကူပိုဲရောၚ်။

၆။ ကောန်ၚာ်မွဲမွဲ  နူအခိၚ်ဍောတ်တ် အာစွံလဝ်ပ္ဍဲဂြိုပ်ဇၞော် (ညံၚ်ဍေံဟွံချိုတ်ဂှ်ဖန်ဇန်ကဵု) လ္ပဗတောနအရေဝ် လ္ပဟီုဂးတက်ကျာ လ္ပဗတောန်ကဵုပညာမ္ဂး ၜိုန်ဇၞော်တိုန်ဒှ်မၞိဟ်ဗီုဓမ္မတာကၠာလေဝ် ကၠေၚ်နူသတ်ဂြိုပ် အရိုၚ်ကွေံကွေံဟွံသေၚ်။
                           (၄၁)
၇။ မိမတအ် ကဵုအာဲကၟာဲကုကောန်နနဲ ဗတောန်ကဵုကွတ်ပညာဂှ် ဒှ်ဖဵုသွက်ကောန်ချိုတ်ပၠိုတ် အိုတ်ရ။

၈။ ကမၠောန်ဖျေံတံရိုဟ်သွက်ဍုၚ် သ္ဂောံဒှ်ဂုဏ်ဖဵုပ္ဍဲအနာဂတ်နွံနာနာသာ်ဝွံ ပရေၚ်သၠုၚ်ကဵု ကဆံၚ်ကွတ်ပညာကုကောန်ဍုၚ်ဇကုဂှ် ဒှ်ပရဲဇၞော်သၠုၚ် သွက်ဍုၚ်ဂၠိုၚ်အိုတ် ချိုတ်ပၠိုတ်အိုတ်ရ၊ (ဍုၚ်သေၚ်ကပေါဝ်) ၊ ထာဲဝါန်၊ ဟံၚ်ကံၚ်တအ်ဂှ် နနဲဝွံဟေၚ် ဇၞော်သၠုၚ်ကၠုၚ်ရ။)

၉။ အာစာဘာတအ်ဂှ် ဒှ်ညးသၠုၚ်စရာဲ ပၠုပ်ဗီုကုသၟတ်၊သၟတ်တအ်ဂှ် ဒှ်ညးပိုၚ်ပြဳအနာဂတ် ဟိုတ်ဂှ်တုဲ အာစာဘာတအ်ဂှ် ဒှ်ညးသၠုၚ်စရာဲဖျေံဗီုအနာဂတ်ရောၚ်။

၁၀။ ကောန်ၚာ်နူဍောတ်တ် ဒဵုဇၞော်ဒေံါဇူနူဘာ သၞာံအခါဗွဲမလအ် အာစာဘာတအ်ဂွံအခိၚ် ဖျေံဗီုဗတောန်ဖျောန်ရောၚ်တုဲ အာစာဘာတအ်စောန်မ္ဂး ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ် ဗီုဒးစိုတ်ဖျေံဗီုမာန်ရောၚ်။

၁၁။ မိမတအ်ဂှ် ဒှ်အာစာတမ် အာစာသဇိုၚ် ဒှ်ညးဖျေံဗီုကဵု ကောန်ၚာ်ကၠာအိုတ်ရောၚ်။
                        (၄၂)
၁၂။ လညာတ်သမ္တီဂှ် ကတဵုဗဒှ်ကဵု ဇဲ၊ ဝဳရိယ၊ သတ္တိ၊ ဇဲ-ဝဳရိယ သတ္တိဂှ် ပတဝ်ပဓဝ်အာနကဵုပညာ ဒးမ္ဂး၊ အာစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴ ရန်တၟအ်ရောၚ်။

၁၃။ ပံက်ကဵုဘာကောန်ဂကူဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် နဲသဇိုၚ် နဲဍာ်ဇမၠိၚ်ရ။

၁၄။ ဗတောန်ပညာ ကုကောန်ၚာ်သၟတ်တအ်မ္ဂး ပညာမဗတောန်ဂှ် ၜိုတ်သ္ပမာန်ဒးပံၚ်ဗစပ်ကဵု ပညာအနုၜတ်(အနုပညာ)ရောၚ်၊ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဒှ်မံၚ်ပွပျဲပျာံ ကောန်ၚာ် (ဝါ) ပလီုက္ဍဟ် ကောန်ၚာ်တအ်ရောၚ်။

၁၅။ ဗတောန်ကဵုလိက်မန်ဂှ် ဒှ်ပွထိၚ်ဒဝ်ဂကူမန် ညံၚ်ဟွံဂွံ ကၠေံကၠက်အာမွဲသာ် အခိၚ်ညးတၞဟ်ၚိတ် ကလက်မံၚ်ဂကူဇကု ပရေၚ်ထိၚ်ဒဝ်ဂကူဇကုသာ်ဝွံဂှ် ဒှ်ကမၠောန်နွံကဵုၚုဟ်မးဇၞော်ဇၞော်ရ။

၁၆။ ဗတောန်ကဵုဝၚ်မန် လဴထ္ၜးကဵုပရေၚ်မန် ဗီုဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်ကၠုၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ပွသၠုၚ်စိုတ်ဓါတ် ဆာန်ဂကူရ၊ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူသၠုၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ညးတၞဟ်ဍဵုဍိုက်ဂကူဇကုဟွံဒုၚ် ပေဲါဗ္တိုက်ပၠန်ဂတး ဗၠးၜးဂကူ စိုပ်တရဴသၠုၚ်ကၠုၚ်ရောၚ်။

၁၇။ ဘာဗတောန်လိက် ကၟာတ်ဒၞာလဝ်အခေါၚ်ဗတောန်လိက်ဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ရုၚ်စက်ၚိတ်ကလက်ဂကူဇၞော်အိုတ် အလဵုအသဳတအ်ဖန် ဗဒှ်လဝ်ရောၚ်။

၁၈။  ဘဝမၞိဟ်မွဲမွဲ အဝဲပဌမဂှ် ဒှ်သဇိုၚ်ပၟိက်ဇၞော်အိုတ်ရ၊ပ္ဍဲအဝဲပဌမဂှ် ကတ်လဝ်ပညာသၠုၚ်မ္ဂး စိုပ်အဝဲဒုတိယဂၠာဲပိုန်ဒြပ်ကလိဂွံလောဲ အဝဲဒုတိယ ဒြပ်နွံသိုက်သၠဲဟေၚ် စိုပ်အဝဲတတိယ ဂၠာဲဓဝ်ကဵုဒါန် ကၠောန်သ္ပမာန်ရောၚ်၊ပ္ဍဲအဝဲပဌမ သဇိုၚ်ပရေၚ်ပညာယဝ်ဍိုန်အာမ္ဂး အဝဲကြဴၜါဂှ် ခက်ခုဲဒှ်ရောၚ်။

၁၉။ ဆာန်ကောန်ဇာတ်မ္ဂး ကဵုအာဲပညာ၊ အာဲကၟာဲပညာ ညးပၠံၚ်ဏာဟွံဂွံ။

၂၀။ တၠပညာ ညးအာက္ဍိုပ်ကောန်ဂကူ ကေုာံညးအာက္ဍိုပ်ကၟိန်ဍုၚ်တအ် ပ္ဍဲအနာဂတ်ဂတ ဂကောံမၞိဟ်ဇကု ဍုၚ်ကွာန်ဌာန်ဇကု ဗီုလဵုမိက်ဂွံဒှ်တအ်ဂှ် ဒးစတံဖျေံဗီုပၠုပ်လညာတ် ပ္ဍဲဘာဗတောန်လိက်တအ်ရ၊ လညာတ်မွဲမွဲ စောဲဗာန်လုပ်အာပ္ဍဲက္ဍဟကကွးဘာတအ်မ္ဂး ဗွဲစၟတ်ဨကန် ပြာကတ်ဇၞော်မောဝ်တိုန်ပ္ဍဲအနာဂတ်ရောၚ်။

၂၁။ပ္ဍဲခေတ်ကၠာတေံဂှ် ကၟိန်ဍုၚ်ပိုၚ်ပြဳလဝ် သယံဇာတသၟဝ်တိလ္တူတိ နွံကဵုၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်တအ်ဟေၚ် ဒှ်မံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်သိုက်သၠဲရ၊ခေတ်လၟုဟ်သာ်ဝွံဟွံသေၚ် ကၟိန်ဍုၚ်ဝဳၜံၚ်ပ္တိတ်တၠပညာကဆံၚ်သၠုၚ်ဂၠိုၚ်ၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်ဍုၚ်သိုက်သၠဲရ၊ တၠပညာတအ်ဂှ် ပံၚ်ကဵုက်ဂတာပ် ခေတ်ကံပျူတာတအ်တုဲ အာမံၚ်က္ဍိုပ်ပ္ဍဲကမၠောန်နာနာ ပ္တိတ်မံၚ်ကပေါတ်နွံကဵုၚုဟ်မး ပရးမံၚ်ဂၠးတိရ၊ တၠပညာစကာ ဟွံအိုတ်တအ်ဂှ် အာကၠောန်စဍုၚ်မ္ၚးမ္ဂး ဂွံၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ၚ်ပၠန်ရ၊ သၠာကမၠောန်ဒးပတိတ်ဒြဟတ် ကာယတအ်ဂှ် ကော်စကာနူဍုၚ်မ္ၚး နကဵုၚုဟ်မးအောန်န်တုဲ ဂွံပရဲမွဲလပါ်ပၠန်ရ၊ နနဲသာ်ဏံ ကၟိန်ဍုၚ်ညးတအ် သိုက်သၠဲကၠုၚ် ဍုၚ်သေၚ်ကပေါဝ်၊ ဟံၚ်ကံၚ်၊ ထာဲဝါန်တအ်ဂှ် စကာနဲသာ်ဝွံရ။ ကၟိန်ဍုၚ်ပတှ်ေကပေါတ်သယံဇာတတအ်ဂှ် သဘာဝပွဳပွူလီု သီုဒးသွံစကောန်ကမၠောန်ကာယတုဲ လဇုဲဂလုဲ စိုပ်မံၚ်ကြဴညးဗွဲမဂၠိုၚ်ဂွံဆဵုညာတ်ရ။

၂၂။ ဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲ သ္ဂောံလောဲတောတက်တိုန်ဂှ် တၠပညာကေုာံ ညးအာက္ဍိုပ် ညးတအ်ဟေၚ် စဳရေၚ်ပြုပြေၚ်လဝ်၊ သ္ဂောံဒှ်တၠပညာ ညးအာက္ဍိုပ်ကၟိန်ဍုၚ်ခိုဟ်မာန်၊ ဒးတတ်အာဘာဗတောန်လိက်တအ်ဖအိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ကံကုသဵုဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲဂှ် နူဘာဗတောန်လိလ်တအ်ဟေၚ် စဳရေၚ်ပြုပြေၚ်မံၚ်ရောၚ်ဂှ် ပိုဲဒးညာတ် ဒးဒုၚ်တဲရောၚ်။

၂၃။ အရာပညာ ဝိဇ္ဇာ ကုသိပ္ပံ နွံၜါဂၠံၚ်ရောၚ်၊ ဆေၚ်ကဵုနာံ ဆေၚ်ကဵုစိုတ်၊ ပညာသိပ္ပံဂှ် ဆေၚ်ကဵုရုပ် ဆေၚ်ကဵုကွတ်စက်ကွတ်တဲ သီုၜါရဲမၞိဟ်မွဲမွဲ ဒးလေပ်ဒးကၠိုဟ်လဝ်ရောၚ်၊ ဝိဇ္ဇာသၟးဂှ် ဍိုန်ၜတ်ဂၠိုၚ်အာ အခါဒးပြိုၚ်ပကာန်ဟွံမာန်ညးတၞဟ် သိပ္ပံသၟးပၠန် ဓဇန်ရိုၚ်ဇိုၚ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဒှ်ဒဒိုက်ၜါသာ်ဏံပံၚ် ညံၚ်ဂွံညဳသၟဟ်ဟေၚ် ဒှ်ပရေၚ်ဖဵုလိုက် မာန်။

၂၄။ ခေတ်လၟုဟ်ဏံ ကွတ်ပညာနာနာတအ်ဂှ် တောတက်ပြံၚ်သၠာဲ မြက်ဇက်မံၚ်တုဲ လေပ်လဝ် ကွတ်ပညာမွဲမွဲတုဲဂှ် ရုမ်ဂပ်ရ၊ မြက်ဇက်မံၚ်တုဲ လေပ်လဝ် ကွတ်ပညာမွဲမွဲတုဲဂှ် ရုမ်ဂပ်ရ စွံစိုတ်ဟွံဂွံ၊ ဟွံဆက်လ္ၚတ်လံၚ်ဗပေၚ်မံၚ်မ္ဂး ခြာဟွံလအ်ဗက်ညးတၞဟ်ဟွံမာန်လလုဲအာရောၚ်။

၂၅။ ခေတ်ကာလဏံ ပ္ဍဲအဝဲအဌမဟေၚ် ဒးဂၠာဲပညာဟွံသေၚ်၊ အပ္ဍဲဘာဟေၚ် ဒးဂၠာဲပညာဟွံသေၚ် ဇၟာပ်ပ်အဝဲဇၟာပ်ပ်ဒၞာဲ ဒးဂၠာဲဗပေၚ်မံၚ်ပညာ အဆက်ဟွံကဵုပိုတ်ရောၚ်။

၂၆။ ကောန်ၚာ်တအ် သ္ဂောံလေပ်လိက်မြဟ် သ္ဂောံကေက်သကာကၠုၚ်မာန်၊ နူဂကောံကုလသမဂ္ဂ သွာၚ်ပညာ၊ သိပ္ပံ ယေန်သၞာၚ်(UNESCO) ကတ်လ္ၚတ်ဆဵုဂဗ သ္ပလဝ်သမ္တီဂှ် အခိၚ်စဗတောန်လိက်ကုကောန်ၚာ်တအ်မ္ဂး ဒးဗတောန်နကဵုအရေဝ်ဘာသာ မိမကောနကၚာ်တအ်ရောၚ်။ ကောန်ၚာ်တအ်လ္တူအရေဝ်ဘာသာဂှ် ကၠိုဟ်မံၚ်ခိုဟ်ဟ်မ္ဂး ဒးစွံအရီုနဲချူ ကုနဲဂှ် ပ္တိတ်ရမျာၚ်ဟေၚ်တုဲ သာကဵုက္ဍဟ်ကောန်ၚာ် ၚာ် ဗတောန်ကဵုသာ်ဝွံ ၜိုတ် ၂/၃ သၞာံတုဲ ထပ်ဗတောန်ဘာသာ ဒးစကာဂၠိုၚ်ကေၚ်မိၚ်ဂၠိုၚ် ဘာသာစကာကၟိန်ဍုၚ်ဇကုပၠန်၊ ဇၞော်တိုန်ညိပၠန်မ္ဂး း ထပ်ဗတောန်ဘာသာ ဂၠးတိစကာဖန်အာသာ်ဝွံ မွဲကဆံၚ်တုဲ မွဲကဆံၚ်မ္ဂး လေပ်လောဲတုဲ က္ဍဟ်ကောန်ၚာ်တအ် သာ်ဒှ်မၞိဟ်ကေက်သကာဂၠိုၚ်ရ၊ ဂလေၚ်သာမ္ဂး အာတရဴသ္ၚောဲ၊ က္ဍဟ်သာမ္ဂး ဗတောန်ပညာလောဲ နဲသာနဲခိုဟ်ဂှ် ဒးစကာထေက်ရောၚ်။

၂၇။ အရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲ ကၠိုဟ်ကေတ်မ္ဂး ဒှ်ၚုဟ်မးဇၞော်ကွေံကွေံရောၚ်၊ လိက်တၟအ်တြေံတြဟ်တအ်ဂှ် သွက်ရဲလ္ၚတ်ဝၚ်တအ်  ၚုဟ်မးဇၞော်ကွေံကွေံရ၊ ဆ္ဂး ယဝ်ဟွံကၠိုဟ်မ္ဂး ဒှ်ၚုဟ်မးဟွံသေၚ်၊သာ်ဝွံကီု အၚ်ယန် ဂြန်ဂဥုဲ။ဝၚ်၊ ပုံအာဂီု၊ ဂလာန်တၠပညာချူလဝ် ကၠေံကၠက်အာမ္ဂး ညးတီဟွံမွဲတုဲ ဆောံလေၚ်အာကီုရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ အရေဝ်ဘာသာဂကူနာနာ ညံၚ်ဂွံတန်တဴမာန်ဂှ် ဒးကဵုဒြဟတ်၊ ပရေၚ်ၚိတ်ကလက်ဂကူဂှ် ဒးဒစဵုဒစးရောၚ်။

၂၈။ ကၟိန်ဍုၚ်ညိၚ်ဝတ် တောတက်မွဲ ညံၚ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်မာန် ကောန်ဂကူနာနာ သာသနာရှ်ေသှ်ေနာနာ နွံမံၚ်ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဇကုဂှ် ဒးသ္ပသမ္တီ ဒးကဵုဒၞာဲ ဒးကဵုဇြဟတ်ရောၚ်၊ နဲက [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၀၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်             ပရေၚ်ပၞာန် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

           ပရေၚ်ပၞာန်

၁။ ပၞာန်ဟီုဂှ် ပရေၚ်ပြိုၚ်ပကာန်ပၠံၚ်ဇမၞးအကြာ ဂကောံမွဲကဵုမွဲ (ဝါ) ဂကူမွဲကဵုမွဲ ဗွဲဓဇန်ကြာန် ကဆံၚ် သၠုၚ်အိုတ်ရ။
            ပေဲါပၞာန်ဂှ် အခိၚ်မၞိဟ်တအ်ဂၠိုၚ်ဟန်ပိုၚ်ကၠုၚ်တိဍာ်တုဲ ပြိုၚ်ပကာန်ပၠံၚ်ၜးညးသကအ်ဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ။
             ပရေၚ်ဝေၚ်ဒၟံၚ်ပၞာန် နူအတိက်ဗွဲမလအ် ဒဵုတ္ၚဲဏံဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်လ္တူပၠံၚ်ၜးဖဵုဂုဏ် သွက်ဂကူးညးဂကူအဲ (ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်ညးကဵုဂကောံမၞိဟ်အဲဟေၚ်ရ။ ပရေၚ်ဒဒှ်သာ်ဏံဂှ် ဆက်နွံအာဗွဲမလအ်လ ဏီရောၚ်။

၂။ ပၞာန်ဒှ်ကၠုၚ်မ္ဂး ဆမၞိဟ်ဗ္တိုက်မံၚ်ပၞာန် ၜါလပါ်ဓဝ်ဟွံသေၚ် မၞိဟ်ဆက်စပ်ညးဗြဴကောန်ၚာ်လကျာ်တအ်လေဝ် ဒးဒုၚ်ဘဲဒဏ်ပၞာန်ဖအိုတ်ရ။

၃။ ဒှ်ကၠုၚ်ပၞာန်မ္ဂး သွက်ဘဝညးဂွံသာ ညးဒးဗ္ဒဗ္ဒာဲကဵုဂကူညး(ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်ညး သွက်ဘဝအဲဂွံဟာ အဲဒးဗ္ဒဗ္ဒာဲကဵုဂကူ အဲ (ဝါ) ဂကောံမၞိဟ်အဲရ။ ဂကောံညဳသာဇြဟတ်ဇၞော်တအ်ဂှ် ဂွံဇမၞးဂၠိုၚ်တုဲ ဂွံဒုၚ်စသိုၚ် အခေါၚ်နာနာရ။ ဂကောံကျ တအ်ဂှ် ဒးဆောံလေၚ် ဒးဒုၚ်ပျဲ ဒးဒုၚ်ဂစိုတ် ဒးဂြိပ် ပဲါဒဴရ။ ဒၞာဲလ္ၚဵု ဟွံမိက်ပဲါဒဴ ဒုၚ်ကမျမ္ဂး ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်ဒးကဵုအကံက်အခေါန် ဗီုညးဖန်ဒးဒုၚ်ရ။
                    (၂၆)

၄။ ရဲကျပၞာန်တအ်ဂှ် ယဝ်ဟွံတဝ်စၞေဟ်မ္ဂး ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်အဆက်ကောန်အဆက်စဴ သီုဂကူဗၠိုက်တၞီ အာရောၚ်ဂှ် ညာတ်တုဲ ဝဳစိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ကလေၚ်ပလန်လေပ်ရ။ရဲဇၞးလဝ်ပၞာန်တအ်ဂှ် အခေါၚ်တၟေၚ်ဂွံလဝ်တအ် ဖေက်ဗၠးတိတ်နူတဲတုဲ ဝဳစိုတ်ဓါတ်မဟာဂကူ ဇၞော်ဇြဟတ်ပၞာန်ဂစာန်ဍဵုဍိုက်ရ။ ပဋိပက္ခဏံဂှ်သောၚ်ကလးဟွံလောဲ ဂၠိၚ်သ္ၚောဲမံၚ်ဏီရောၚ်။

၅။ ပၞာန်ဂၠးကဝ်ဒှ်ကၠုၚ်ၜါဝါ ဆောံလေၚ်ဂိချိုတ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ညာတ်တုဲ သွက်ဂွံဒၞာတာ ပံက်ကၠုၚ်ဂကောံ ကုလသမဂ္ဂရ  ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲကုမွဲ ဒှ်ပၞာန်အောန်ကၠုၚ်၊ ဆ္ဂး ပ္ဍဲဗွိုၚ်ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲ ဂကူဂွံလဝ်အဝဵုတအ် ဍဵုဍိုက်ၚိတ်ကလက်မံၚ်ဂကူသၟဝ်တဲတအ်တုဲ ပၞာန်အပ္ဍဲဍုၚ်ဆက်ဒှ်မံၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုကၟိန်ဍုၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုဒၞာဲဏီရောၚ်။

၆။ ပၞာန်ဂှ် သောၚ်ပြသၞာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် နဲသၠုၚ်အိုတ်ရ၊ သောၚ်ၜိုဟ်ဟ်ၜတ်တ်ဟွံလောဲတုဲ သောၚ်နကဵုဒြဟတ်ရ။ဟိုယ်ဂှ်တုဲ ပၞာန်ဂှ်ဒှ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဆီပါ်ဍာ်ဇွောဝ်ရ။

၇။ ကၠောန်ပၠန်ဂတးမ္ဂး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကုပရေၚ်ပၞာန်မ္ဂး ဒးပံၚ်ဗွဝ်လဝ်သီုၜါရောၚ်။ ပၞာန်ဟွံမွဲ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်သၟးအာဟွံစိုပ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံမွဲ ပၞာန်သၟးအာဟွံဂွံရ။
                 (၂၇)

၈။ ပရေၚ်ကွာန်ဂှ် တုပ်ညံၚ်က္ဍိုပ် ပၞာန်ဂှ် တုပ်ညံၚ်ဇိုၚ်တဲၜါဏံပံၚ်ဒးကၠောန်ဂွံနာနာရ။ဆ္ဂး က္ဍိုပ်ဂှ် ဒးစကာဇိုၚ်တဲရောၚ်။

၉။ ဇြဟတ်ပၞာန်ဟွံမွဲ အခေါၚ်ပရေၚ်ဍုၚ် ပရေၚ်ဂကူဟွံဂွံလောဲ၊ ဇြဟတ်ပၞာန်ဇၞော်မ္ဂး ဟွံအာတ်လေဝ်ညးကဵု ကေၚ်နွံကၠုၚ်ကီုရ။

၁၀။ ဘဝဍိက်ဂှ် ပါဲဒဴကေတ်ဟွံဗၠး ဒဴအာဍုၚ်ညးတၞဟ် ဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်ကုညးတၞဟ်ရ၊ ဘဝဍိက်ဂှ် ဗတိုက်ကေတ်ဟေၚ်ဗၠးမာန်၊ တိဍာ်ဇုဇဗဴလပိုဲ ညံၚ်ပိုဲဂွံပိုၚ်ဗ္တိုက်မာန်မ္ဂး ဗၠးနူဘဝဍိက်ဍာံဍာံရောၚ်။

၁၁။ နွံပၟိက်ကဵုတသိုက်အခေါၚ်သွက်ဂကူတုဲ ပိုဲကၠောန်ပၠန်ဂတး၊ ကၠောန်ပၠန်ဂတးမ္ဂး ဒးဆဵုဒဒိုက်ရောၚ်။ ဖေက်မံၚ်ဒဒိုက်တအ်ဂှ်မ္ဂး ဂွံအခေါၚ် ဂွံတသိုက် ဟွံမာန်၊ ဂကူပိုဲဟွံဗၠးၜးမ္ဂး ဒဒိုက်တအ်ဂှ် အိုတ်အာ ဟွံသေၚ် သီုဇၞော်တိုန်မံၚ်ဏီရောၚ်။

၁၂။ အခိၚ်ကာလပၞာန်ပၠန်ဂတး မၞိဟ်ချိုတ်အာဂှ်တိုပ်၊ ညံၚ်စိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴ မၞိဟ်နွံတအ် ဒးဆက်ကၠောန်အာ လၟေၚ်ဏံဂှ် ဓမ္မတာရ။

၁၃။ ဍုၚ်ပိုဲဂှ်ညးတၞဟ်သၠာဲလဝ်ကဵု ဆီပလက်တုဲ ပၠံၚ်ၜးဂွံလဝ်ရောၚ်။ပိုဲအာတ်ကေတ်နနဲ၊ ဓမ္မတာဂွံမာန်မံၚ်ဟာ၊ ရဲအာတ်ဍုၚ်တအ်ဂှ် ညးတအ် မၚ်ရပ်ပၠုပ်ထံၚ် မၚ်ပန်ဂစိုတ်မံၚ်နကဵုလွဟ်မ္ဂး ပိုဲဟွံပန်ကေတ် ကလိဂွံမာန်ဟွံသေၚ်။ 
                 (၂၈)

၁၄။ အဝဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် တိတ်နူပၠံၚ်လွဟ်ရောၚ်။
        (မဝ်ဇြဳတုၚ်)

၁၅။ ဂကူမွဲမွဲ ဒပ်စဵုဒၞာမၚ်မွဲဂကူဇကု ဟွံမွဲမ္ဂး အခေါၚ်အရာ သွက်ညးတံ မုလေဝ်ကလိဂွံဟွံမာန်ရ။ (မဝ်ဇြဳတုၚ်)

၁၆။ ကြက်ပၠန်ဂတးဂှ် ဇြဟတ်ပၞာန်/လွဟ်/ဇွောံမထဝ်သြန်ဟွံသေၚ်၊ ဂလာန်ပတှ်ေ ကေုာံ သဘဴဓဝ်ဟေၚ်ရောၚ်။

၁၇။ ဂိုတ်ဂစာန်ဗ္တိုက်သၞ နကဵုဇြဟတ်မၞိဟ် ဇြဟတ်လွဟ်တုဲ မာန်တှ်ေမာန် ဟွံမာန်မ္ဂး ဒုၚ်ကမျ ဖျေံလွဟ် ဗက်ကြဴသၞဂှ် လညာတ်ရဲပၠန်ဂတးဟွံသေၚ် လညာတ်ပၠန်သက်က်ဟေၚ်ရ။

၁၈။ ရဲပၠန်ဂတးတအ် ဖျေံလွဟ်ကုသၞဂှ် ဒှ်ဒုဟ်ဖံက်သစ္စလ္တူပၠန်ဂတးဇၞော်အိုတ်ရ။

၁၉။ ပၞာန်ဂှ်ဗတိုက်ကဵုဂြိုဟ် (ဂံၚ်သ္ကာ) သၟးဟွံဂွံ၊ ဒးစကာ ဥာဏ်ပညာဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်။ သရာဲပၞာန်ပတှ်ေ ဇြဟတ်ပတှ်ေကွတ်တဲတအ်ဂှ် ဒးကဵုစၞာဲပြယာဲသၞတုဲ ဒးကျကၠုၚ်ဂၠိုၚ်ကွေံကွေံရ၊ ထ္ၜးသက်သဳမ္ဂး လ္ဂန်အိန်ဂွံဒးကျ ဗညာဓရာံဂွံဒးဒုၚ်ရပ်တအ်ဂှ် ဒးကဵုစၞာဲပြယာဲရ။
                        (၂၉)

၂၀။ ဝေၚ်ပၞာန်ဂှ် ပြိုၚ်ပကာန်ဇြဟတ်မၞိဟ် ဇြဟတ်လွဟ် သၟးဟွံသေၚ် ပြိုၚ်ဂွန် (ဗျူဟာ) ပြိုၚ်ပညာ ပြိုၚ်စိုတ်ဓါတ် ပြိုၚ်ပိုနိဒြပ် ပြိုၚ်မံၚ်နာနာသာ်ရောၚ်။

၂၁။ နကဵုဒေါသလ္ပဝေၚ်ပၞာန် ဒေါဇၞော်မ္ဂး သတိဗၠးကျ ညးဒှ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၂။ ဆဒှ်ကဵုဒှ်လ္ပဇန်ပၞာန် အောန်အိုတ်အာသၞဍိုဟ်အာ၊ ယောၚ်အာမွဲဒၞာဲ ဒးဒုၚ်သၠာဲကဵုဆီ/လမျီုရောၚ်။

၂၃။ ပၞာန်ဂှ် အဆက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ဒၟာနူပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပၞာန်ဂွံကတဵုဒှ်၊ မိက်ဂွံကဵုပၞာန်တုဲဒှ်မ္ဂး ဒးသှ်ကလး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရောၚ်။

၂၄။ ဝေၚ်ပၞာန်မ္ဂး ပရေၚ်သၞကီု သီုပရေၚ်ဇကု ဒးတီဒးကၠိုဟ်လဝ်ခိုဟ်ဟ်ရောၚ်။ ဒၞာဲသၞဍိုန်အိုတ်ဂှ်ဂၠာဲ အခိၚ်/ဂၠံၚ်ဍေံဟွံခယျဂှ် လုပ်ဗ္တိုက်မ္ဂး သွက်ဂွံဇမၞးဂှ် နွံဂၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၅။ ပ္ဍဲလိုက်ဏံ သတ်တှ်ေတုဲ လွဟ်မွဲမွဲသာ် နွံမံၚ်သၟးရ။ ယဝ်ဟွံမွဲမ္ဂး ဗီုညးတၞဟ်ဖန်ဒးဒုၚ်တုဲ တန်တဴလအ်အ်ဟွံမာန် ကၠေံကၠက်အာပြဟ်ဟ်ရောၚ်။ ကၞုတအ် အရုတ်တအ် နွံကဵုခၞော်ကြံၚ်ၚ်ဂှ် ဒှ်လွဟ်ဍေံကီုရ။ လွဟ်ဟီုဂှ်  သွက်ဂွံစဵုဒၞာဇကု ကေုာံ သွက်ဂွံ သ္ပမာန် လ္တူညးတၞဟ်ရန်တၟအ်နွံၜါသာ်ရ။ လွဟ်စကာသွက်ဂွံစဵု ဒၞာဇကုနွံဂှ် ခိုဟ် ဒးရး၊ ပိုဲဒးထံက်ဂလာန်ရောၚ်။ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး သတ်ဂြိုပ်အရိုၚ်တအ်ကီု မၞိဟ်စိုတ်ဓါတ်နွံ ဗီုသတ်ဂြိုပ်အရိုၚ်တအ်ကီု ကၠုၚ်ကဵုဘယ်ပၠံၚ်ၜးသ္ပမာန်မ္ဂး ပိုဲဒးဒုၚ်သက်က်ရောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ လွဟ်ဇကုဂှ် အခါလဵုမွဲလ္ပအပ် ဒပ်ဇကုဂှ် အခါလဵုမွဲ လ္ပဒုၚ်ပလီု လွဟ်ဟွံမွဲ ဒပ်ဟွံမွဲမ္ဂး ဗီုညးဖန်ဒးဒုၚ် ညးကၠုၚ်သ္ပမာန် ဒးယာံဒးလ္ၚောဝ်ရောၚ်။
                         (၃၀)

၂၆။ ဂကူညးကဵုညး ဂကောံညးကဵုညး လွဟ်/ဒပ်စဵုဒၞာ ညးတအ်နွံဟေၚ် ရဲမိက်ဂွံ ကြံကြသ္ပမာန်တအ် ဖေက်ဓညချပ်ဗ္စာဒးကၠုၚ်တုဲ ထိၚ်ဒဝ်အာဓဝ်ၜိုဟ်လလံမာန်ရောၚ်။

၂၇။ သွက်ဂွံဒက်ပ္တန်ဓဝ်ၜိုဟ်လလံကီု သီုပရရေၚ်ဆာန်ကၟိန်ဂကူအိုဿီုမာန် ဂကူမွဲကဵုမွဲ ကဆံၚ်ဒးတုပ် ပရေၚ်ဂကူညးညးဖန် အခေါၚ်သာ်ဝွံ ဒးနွံရောၚ်ဂှ် ဂကူဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်မံၚ်တအ်ဟေၚ် ဒုၚ်ကေတ်တုဲ ဟီုဂးမံၚ်၊ ဂကူဂွံလဝ်စေဝ်လ္တူတအ် ဒုၚ်တဲမာန် ဟီုဂးမံၚ်၊ ဂကူဂွံလဝ်စေဝ်လ္တူတအ် ဒုၚ်တဲမာန် စှ်ေမံၚ်စိုတ်ဟွံသေၚ် ညးတအ်ညံၚ်ဂွံဒုၚ်ကၠုၚ်တဲမာန် နပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်သၟး ဟီုဂးဂှ် ညးဟွံကၠိုဟ် ဒးဟီုသီုကဵု ပရေၚ်ပၞာန်ရောၚ်။
                    (၃၁)

၂၈။ ပ္ဍဲဝၚ်ပၠန်ဂတးဍုၚ်ပိုဲပွိုၚ် (၇၀)သၞာံပြၚ်ဏံ ဂကောံပၠန်ဂတးရပ်လွဟ်မွဲမွဲ ဒးဒုၚ်ပ္တိတ်နကဵုဇြဟတ်ပၞာန်တုဲ အိုတ်အာဟွံမွဲဏီ။ ဒးဒုၚ်လီနနဲပရေင်ဍုၚ်ကွာန်တုဲ အပ်ထောံလွဟ်ဟေၚ် အိုတ်အာဂှ် နွံဂၠိုၚ်ကဵုဂကောံရ။

၂၉။ ဂကောံအပ်ထောံလွဟ်တအ်ဂှ် အပ်တုဲ အဝဵုပိုတ်သြဇာပၠိုတ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ်ချိုတ် ဒဵုလမျီုအိုတ်ယာက္ဍိုပ်ဟွံမာန် လုပ်ဝိုၚ်ဟွံဂွံရ။

၃၀။ နွံပၟိက်ကဵုဓဝ်ၜိုတ်လလံမ္ဂး ဗလးထောံလွဟ်မွဲလါ်ဓဝ်ဂှ် ဂွံမာန်ဟွံသေၚ်ရ၊ ပြသၞာရပ်လွဟ် ဂွံကတဵုဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် တာလျိုၚ်နွံမွဲလါ်ဓဝ်ဟွံသေၚ်၊ မိက်ဂွံပြေပြံၚ်မ္ဂး ဒးပညဳပညပ်အကြာၜါ ဒးသၠးဖဵုဒးကဵုကေတ်သီုၜါလ္ပါ်ရောၚ်၊ သာ်ဝွံဟွံ သေၚ် မွဲလ္ပါ်ဟေၚ် ဗလးထောံလွဟ်မ္ဂး သၠဒကေဝ်ဒးစေၚ်ဂၠိုၚ်အာတုဲ သ္ၚောဲခြာအာကဵုဓဝ်ဍာံ သ္ၚောဲခြာအာကဵုဓဝ်ၜိုဟ်လလံရောၚ်။

၃၁။ ဖျေံလွဟ်၊ အပ်လွဟ်၊ သၠာဲထောံလွဟ်ကဵုဒဳမဝ်ကရေဇြဳသၠာဲထောံလွဟ်ကဵုဓဝ်ၜိုဟ်လလံ လုပ်အာဗွိုၚ်တၟးတအ်ဂှ် ဝေါဟာၜိုန်ဟွံတုပ် ကၠာလေဝ်အဓိပ္ပါယ်တုပ်ပ်ရ။ဒုၚ်ကမျ ဒုၚ်ယျံက် ဒုၚ်ထံက်ၜံၚ် ဒုၚ်သ္ပ ဍိက်ဖအိုတ်ရ။

၃၂။ ဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဒှ်သွက်စဵုဒၞာဂကူ စဵုဒၞာဍုၚ် စဵုဒၞာပိုန်ဒြပ် တိဍာရ၊ အရာအိုဿီုတအ်ဂှ် ပရေၚ်စဵုဒၞာနွံဟေၚ် တန်တဴအာမာန်ရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဆာန်ဂကူဍာံမ္ဂး ဒပ်ပၞာန်စဵုဒၞာဂကူဂှ် ဒးပခိုၚ်လဝ်ရောၚ်။
                            (၃၂)
၃၃။ ပေဲါပၞာန်ဂှ် အန္တရာယ်ဇၞော်၊ လမျီုဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်၊ ဒြပ်ရတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်၊ဒးလေၚ်ဆောံမံၚ်တုဲ ၜိုန်ဟွံမွဲပၟိက်ကီုလေဝ် ဗလေတ်ပဲါထောံသောၚ်ၚ်ဂွံဟွံသေၚ်၊ ဟွံပြေၚ်ရေၚ်ပလေဝ်ပလေတ်လဝ်မ္ဂး ပရေၚ်ဒးလေဝ် ဆောံတအ်ဂှ် ဂၠိုၚ်အာနူကဵုဝေၚ်ပၞာန် ဏီရောၚ်။

၃၄။ ဒပ်ပၞာန်မွဲမွဲဂှ် လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံမွဲ စေဝ်ပၞောန်ဟွံမွဲမ္ဂး ဒှ်အာဗီုဂကောံဒမၠမွဲကီုရောၚ်။

၃၅။ သတီုလဝ်ဂြိုဟ် မ္ၚိုဟ်လဝ်စိုတ် ချိုတ်အာတှ်ေတုဲ ဟွံမွဲ ကဵုဂွန် ဟွံမွဲကဵုအစဳအဇန်မ္ဂး ကေတ်ဇမၞးသၞ ဟွံမာန်။
                      (၃၃) [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၁၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်             ပရေၚ်အာက္ဍိုပ် ==

ဂလာန်ပရၚ်တဲ သွက်ရဲဆာန်ဂကူမန်

           ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်

၁။ ရန်တၟအ်ပရေၚ်ကမၠောန် သွက်ဂကောံမၞိဟ်မွဲမွဲ ညံၚ်ဂွံအံၚ်ဇၞး ညံၚ်ဂွံတုဲဒှ်ပြဟ်ဟ်မာန် ပွမ္ဒးဖန်ဇန်ဖျေံဗီုလ္တူညးတၞဟ် ညံၚ်ဂွံရေၚ်တၠုၚ်ကၠောန်ၜိုတ်အာ ညဳညဳသာသာဂှ် ဒှ်ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်ရ။ 

၂။ ပ္ဍဲဂကောံမွဲမွဲ ပြာပြာကတ်တ် (ဝါ) သ္ၚိတ်တ်ဇြဇြ မံက်မံက် (ဝါ) ပၞုက်ပၞုက် မၞိဟ်အာက္ဍိုပ် ဒးနွံဟေၚ်ရ။အကြာမၞိဟ်နွံၜါဂှ်လေဝ်ဝ်  မၞိဟ်မွဲဂှ် ဒှ်မၞိဟ်က္ဍိုပ်တုဲ မၞိဟ်မွဲဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဗက်ကြဴရ၊ ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး မၞိဟ်ကၠိုဟ် မၞိဟ်ကေက် မၞိဟ်ဂံၚ်သကာတအ်ဂှ် ဒှ်က္ဍိုပ်ရ။
     
၃။ ညးအာက္ဍိုပ်ဟီုဂှ် ညးဂမၠိုၚ်ညံၚ်ဂွံဗက်ကၠုၚ်ကြဴဇကု ညးတၞဟ်ညံၚ်ဂွံကၠောန်အတိုၚ်စၞောန်ဇကု ကၠောန်သ္ပလေပ် ကၠောန်သ္ပဒှ်ဂှ် ဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်ရ။

၄။ ပ္ဍဲညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် ဆန္ဒမိက်ဂွံအာက္ဍိုပ် ကေုာံ သတ္တိနွံဟေင် ဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်ရ။ 

၅။ ညးအာက္ဍိုပ်မွဲမွဲဂှ် နကဵုကမၠောန်ကီုပွကီု နကဵုအရေဝ်ကီု ထ္ၜးပျးသောၚ််လးတံၚ်ဂြဲ ညးဗက်ကြဴတအ် ဓဝ်ပတှ်ေညံၚ်ဂွံနွံလ္တူကမၠောန်လ္တူဇကုမာန်မ္ဂး ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်ညးဂှ်အံၚ်ဇၞးစိုပ်တရဴရောၚ်။
                   (၃၄)

၆။ ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဝွံ လ္တူကမၠောန် ဇကုကေတ်လဝ်လျိုၚ်ဂှ် ဒးကၠိုဟ်ဒးလေပ်လဝ် ခိုဟ်ဟ်ရောၚ်။ သ္ဂောံအာက္ဍိုပ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မာ္န် ဒးဆက်ကတ်လ္ၚတ်မံၚ် လၟိုန်ရောၚ်။

၇။ ညးအာက္ဍိုပ်မွဲ (ဝါ) သ္ကိုပ်ဒပ်မွဲဂှ် ရန်တၟအ်ပရဝၚ်ကမၠောန်ညံၚ်ဂွံအံၚ်ဇၞး ညးဗက်ကြဴဇကု ညံၚ်ဂွံဗၠးဘယ် ဒးစွံအရီုဒးကေတ်တာလျိုၚ် ဂၠိုၚ်အိုတ်ရောၚ်။

၈။ ညးဍုၚ်ကွာန် (ဝါ) ကောန်ဂကောံ ဓမ္မတာတအ်ဂှ် လ္တူပရေၚ်မွဲမွဲ မိက်ဂွံဒှ်ရတီ နဲလဵုဂွံကၠောန် ဂွံဖန်ဗဒှ်ဂှ် ဟွံတီ ယဝ်တီလေဝ် တီဆလ္တူကျာညိညဟေၚ်ရ။
          ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် တီပၟိက်ဆန္ဒညးဍုၚ်ကွာန် (ဝါ) ကောန်ဂကောာံတအ်တုဲ နဲလဵုဂွံကၠောန် ဗီုလဵုဂွံဗၟံက်ရုပ်ရဴဂှ် ချပ်ဗစာ စဳဇန် ပၠကဵုတရဴမ္ဂး တၚ်ရန်တၟံတအ်ဂှ် အံၚ်ဇၞးစိုပ်တရဴမာန်ရောၚ်။

၉။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ဂှ် ဒးစန္ဒက်တံၚ်ဂြဲညးဂမၠိုၚ်လေပ် ဍာန်ဗၠေတ်ဍာန်ဒး ပညုၚ်ထ္ၜးမာန်တုဲ နပွ နကမၠောန်လေဝ် ဒးကၠောန်ဒးမံၚ် ဒးသ္ပ ဒးပၠတရဴနာနာသာ်ရောၚ်။

၁၀။ သ္ဂောံဒှ် ညးအာက္ဍိုပ်ညးဂမၠိုၚ်မာန်ဂှ် ကွတ်၊ သတ္တိ၊ ပဋိပတ် ပိသာ်ဏံပၟိက်ဇၞော်အိုတ်ရ။ မၞးမိက်ဂွံဂှ် ညးအာက္ဍိုပ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်မ္ဂး ပ္ဍဲဇကုမၞးညံၚ်ဂွံဍိုက်ပေၚ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ဂှ် လွဳပရာညိ။  
                      (၃၅)  

၁၁။ စိၚ်အာမ္ဂးဒှ်ဂၠံၚ်၊ မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်တအ် ကၠောန်သ္ပမ္ဂး ဒှ်သၞောဝ်ရောၚ်တုဲ ပွခိုဟ်ကီု မၞိဟကအာက္ဍိုပ်တအ် သ္ၚဳဂၠိပ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်တုဲ ကၠောန်ထေက်ရ။

၁၂။ မၞိဟ်ကၠိုဟ်မၞိဟ်ခိုဟ် မၞိဟ်ဍိုဟ်တအ်ဟေၚ် ဒှ်မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်။

၁၃။ အာယုက်ပ္ဍဲကမၠောန် (ဝှ်) ဂှ်ဒှ်စရာဲပၟိက်ဇၞော် မွဲသာ်ကီုရ၊ ဗွဲတၟေၚ်ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလပြံၚ်သၠာဲ အခိၚ်ကြေပ်ဂြတ်တအ် ဗီုလဵုဒတူလိုၚ်ဂှ် ဒးစွံၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ရ။

၁၄။ မၞိဟ်ကၠိုဟ်ပရေၚ်ကမၠောန် စေတနာဍာံတအ်ဂှ် ၜိုန်ဆဵု ဂဗအာယုက်ကမၠောန်အောန်ကီုလေဝ် သ္ၚဳဂၠိပ်တုဲ ကဵုဒၞာဲ ကဵုက္ဍိုပ်ထေက်မံၚ်ကီုရောၚ်၊ တၟော်လ္တူဝှ်သၟးမ္ဂး ကမၠောန် လ္ဇုဲအာမာန်ရောၚ်။

၁၅။ ချေံဂြိပ်မြက်တ်ဂှ် ထိၚ်ဝါတ် ဆ္ဂး ထိၚ်မာန်မ္ဂး စိုပ်တရဴပြဟ်ရောၚ်။

၁၆။ မိက်ဂွံဒှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပြာကတ်ဍာ်ဇမၠိၚ်မ္ဂး လ္ပဍဵုဍိုက်မဇအဆက်တၟိ(သၟတ်)တအ်ညိ၊ ပ္ဍဲအနာဂတ် သၟတ်တအ်ဟေၚ် ဂွံဒၞာဲရောၚ်တုဲ ဍေံတအ်ဒုၚ်တဲဟေၚ် ဝၚ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပြာကတ် အာမာန်ရောၚ်။
                   (၃၆)

၁၇။ ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် ဒးဂစာန်ချူလိက်ဂၠိုၚ်ၚ်ရောၚ်။လညာတ်ဇကုဂှ်ဟီုကေတ်သၟးမ္ဂး မၞိဟ်ကြပ်ကဵုဇကုဟေၚ်ဂွံမိၚ်၊ မိၚ်တုဲခြာဟွံလအ်ဝိုတ်အာ မာန်ရောၚ်။ ချူတြးနကဵုလိက်မ္ဂး အာစိုပ်တရဴသ္ၚောဲ သှ်ေၜက်အခိၚ်လအ်အ်မာန်တုဲ မၞိဟ်တီညာတ်ဂၠိုၚ် သီုဗိုန်ခိုၚ်ရောၚ်။

၁၈။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ်ကီု တၠပညာတအ်ကီု ယဝ်လၞုဟ်ဟီုဂး ၚုဟ်မးမၞိဟ်အောန် ယဝ်လၞုဟ်ကၠုၚ်အာ လာဘ်သကာအောန်ရောၚ်။

၁၉။ ရုဲပ္တိုန်ညးအာက္ဍိုပ် ဗက်အခိုက်သၞောတ်တြေံ နနဲကောန်ဨကရာဇ် ဂွံဒှ်ဨကရာဇ် သၚ်ဝှ်ဇၞော် ဂွံဒှ်ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ရုဲစှ်လောဲသွာ ပြသၞာအောန်ဒှ်ကၠာလေဝ် ဒုၚ်သဇိုၚ်လ္တူစရာဲဟွံသေၚ်တုဲ ပရေၚ်ကမၠောန်ဂွံဇၞော်မောဝ်ဝါတ်ရ။

၂၀။ သ္ဂောံဒှ်ညးအာက္ဍိုပ်လ္တူမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်မာန်ဂှ် ကွတ်၊ သတ္တိ၊ ပဋိပတ် ပိသာ်ဏံဒှ်သဇိုၚ်ပၟိက်ဇၞော် တပ်တးသၠးဖဵု တံၚ်ဂြဲ၊ စိုတ်ပြဲ ပန်သာ်ဏံလေဝ် ဒးဍိုက်ပေၚ်ကီုရောၚ်။

၂၁။ သ္ဂောံဒှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ကံကုသိုလ်အတိက်ဖန်လဝ်ဟွံသေၚ် လက်သဏ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ညံၚ်ဂွံပေၚ်ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်မၚ်မွဲမာန်မ္ဂး ညးညးအဲအဲဒှ်မာန်ဖအိုတ်ရ။
                   (၃၇)

၂၂။ ဂကောံ(ဝါ)မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဒးထိၚ်ဒဝ်ကဵုသၞောဝ်၊ မၞိဟ်အာမံၚ်က္ဍိုပ်ဂကောံတအ်ဂှ် မၚ်မွဲသၞောဝ်ဟွံမာန်မ္ဂး  သၞောဝ်ဂှ်ဟွံတန်ကြပ်တုဲ ဂကောံရောအ်ရေၚ်ပြးဆာဲရောၚ်၊ဟိုတ်ဂှ် တုဲ မၞိဟ်မၚ်မွဲ သၞောဝ်ဟွံမာန် ပဋိပတ်ယောၚ်တအ်ဂှ် သ္ပက္ဍိုပ်ဟွံဂွံရ။

၂၃။  ညးအာက္ဍိုပ်တအ်ဂှ် သမ္တီ၊ သတ္တိ၊ သစ္စ၊သမာဓိ၊ သၠးဖဵု &quot;သ&quot; မသုန်မဏံ ညံၚ်ရဴသဳမသုန် ဒးထိၚ်ဒဝ်ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်လဝ်ရောၚ်။

၂၄။ နဲကဲအာက္ဍိုပ်နွံပိသာ် နဲကဵုအမိၚ်၊ နဲသောၚ်ကလး၊ နဲကြဴစးတအ်ရ၊ နဲကဵုအမိၚ်ဂှ် ဒှ်သၞောတ်တၠအဝဵုစကာဂၠိုၚ်၊ နဲသောၚ်ကလးဝွံ ချပ်သဳကၠဳပညဳ လုပ်အဝေါၚ် ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ စကာအကြာ ဗွိုၚ်မၞိဟ်လညာတ်သမ္တီ သၠုၚ်ၚ်တအ်ရ၊ နဲကြဴစးဝွံ စကာမၞိဟ်သၟဝ်တဲတုဲ ဇကုမံၚ်ထောံသာသာ နဲဝွံ စကာပ္ဍဲဗွိုၚ်မၞိဟ်သၟဝ်တဲခိုၚ်ၚ် ဗွိုၚ်ဂွံဖျေံစိုတ် စကာဒေံကောန်ဇာတ်ဂၠိုၚ်ရ၊ နဲပိသာ်ဝွံ ရံၚ်ဒၞာဲတုဲ စကာလေပ်မ္ဂး ဒှ်ဂုဏ်ဖဵု စကာဒၞာဲဗၠေတ်မ္ဂး ဒှ်လလေၚ်ဖဵုရောၚ်။

၂၅။မၞိဟ်အာက္ဍိုပ် ရန်ကဵုဖဵုဂကောံတအ်ဂှ် ကဵုဒၞာဲကုမၞိဟ်ခိုဟ်မၞိဟ်ကၠိုဟ်၊ မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်ရန်ကဵု ဖဵုဇကု တအ်ဂှ် ကဵုဒၞာဲဂှ် မၞိဟ်ဍုက်ကေဝ်ကဵုဇကုတအ်ရ။
                     (၃၈)

၂၆။ ဗျိဒေါန်ဂၠိုၚ်မ္ဂး မၞိဟ်ဗက်ကြဴအောန်၊ စန္ဒက်သမၠုၚ် စိုတ်ဓါတ်ဂၠိုၚ်မ္ဂး မၞိဟ်ဗက်ကြဴဂၠိုၚ်ဂှ် ဓမ္မတာရ။

၂၇။ လက်ကြဴက္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာအဝဵုတအ်ဂှ် ရဲကလၚ်အမိၚ် မၞိဟ်သမ္တီသဝ်ဝ်ဟေၚ်နွံဂၠိုၚ်တုဲ လက်ကြဴ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာ ပရေၚ်စန္ဒက်တအ်ဂှ် ရဲလေပ်ပညာ မၞိဟ်သမ္တီသၠုၚ်ၚ် နွံဂၠိုၚ်ရ။

၂၈။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဒးစိုတ် သၞောတ်တၠအဝဵုတအ်ဂှ် ဖေက်ရဲတၠပညာ တုဲ စကာရဲကလၚ်အမိၚ်ဂၠိုၚ် ကေမ်ၛာပ်လဝ်အဝဵု ဂၠိုၚ်ရ၊ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဒးစိုတ်သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳတအ်ဂှ် ဒးစိုတ်ရဲတၠပညာ ပါ်ကဵုတာလျိုၚ် ဗွိုၚ်ညးကဵုညးဂၠိုၚ်ရ။

၂၉။ ဟိုတ်ဖဵုညးအာက္ဍိုပ်ဂွံဒတုံပြဟ် နွံစှ်သာ်ရ၊ ဟွံလေပ်ကွတ်၊ စိုတ်ဟွံထတ်၊ ပဋိပတ်လီု၊ ဗီုဟီုတွံကၠောန်၊ အောန်ဓဝ်ခန္တဳ၊ရဲဒၞာဲပဲါက္ဍိုပ်၊ က္ဍိုပ်က္ဍုတ်ဟွံသၟဟ်၊ ဂၠုဟ်ပၟိက်ညးညးဂမၠိုၚ်၊ ရိုၚ်ဇိုၚ် အရေဝ်ကြံၚ်၊ ညာတ်မံၚ်ဇကုပြဲ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တဲဏံ ဟွံလအ်ပြဟ်စှ်ေရောၚ်။

၃၀။ လက်သဏ်ညးအာက္ဍိုပ်ခိုဟ်(၅)သာ်ဝွံ လညာတ်ဒးသၠဲ၊စိုတ်ဓါတ်ဒးပြဲ၊ နဲကဲဒးဍိုဟ်၊ သတ္တိဒးခိုဟ်၊ လဂံါသၞဒးကၠိုဟ်ရောၚ်။
                  (၃၉)

၃၁။ ညးလ္ၚဵုဂှ် ဂွံဒှ်က္ဍိုပ်မှကၠောန် ပရေၚ်ဂကောံပရေၚ်ဂကူ ဒးဖက်ကြံမ္ဂး ဆုဲတိတ်သ္ၚောဲသ္ၚောဲတုဲ ဂၠာဲဒုဟ်ပါ်ပဲါခါဂွံဒၞာဲပၠန် ဒၞာဲယၟုပရေံဂှ် ဗဝ်စုတ်ဒုဟ်ညးတၞဟ် ယၟုမြဟ်ခိုဟ်တှ်ေ ဇကုဒုၚ်ကေတ် စကာမံၚ်ကွေတ် ကၠိက်တုက်ကတဵု ကၠဵုဒုဟ်ဒယှ်မ္ဂး ညးဂမၠိုၚ်ကဵုက္ဍိုပ် လအ်အ်မာန်ဟွံသေၚ်။

၃၂။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်တၠအဝဵုတအ်ဂှ်ဟွံကဵုဒၞာဲကုညးတၞဟ်၊ မၞိဟ်ကေက်သကာ မံက်ကၠုၚ်မ္ဂး ဖေက်ပၠံၚ်ဒၞာဲတုဲ မၚ်ဝးပကဝ်ထောံ အခါဗျုယဲကၠောန်ဟွံမာန်မ္ဂး ကဵုဒၞာဲဇကုကောန်ဇကု ဒေံဇကုသာ်ဝွံ ကၠောန်သ္ပလေပ်ရ။
      က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳတအ်ဂှ် မၞိဟ်ကေက်သကာမံၚ်ကၠုၚ်မ္ဂး ပါ်ပရအ်ကဵုအဝဵု၊ မွဲလ္ပါ်ဂှ် ဒုၚ်ကေတ်သ္ဂုတ်သွာတ်မာဲညးဂမၠိုၚ် စိုပ်အခိၚ်ပေဲါကဵုဒၞာဲဂှ်လေဝ် ဟွံဇြိုၚ်စိုတ်ရ။

၃၃။ သၟိၚ်ဂိတုဂှ် ပျးလျးအရံၚ် ၜိုဟ်သြိုဟ်တုဲ သၞံၚ်တအ်ပူဗိုၚ်မိတ်သဟာဲဂၠိုၚ် သၟိၚ်တ္ၚဲဂှ် ပျးအရံၚ် က္တူကတာန်ဂၠိုၚ်တုဲ ပွဳဗွိုၚ်ဟွံမွဲ သ္ကအ်ရဲဟွံမွဲရ၊ သာ်ဝွံကီု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ပညဳလညာတ်ကုညးတၞဟ်ဂှ် ဗွဳဗွိုၚ်ဂၠိုၚ်၊ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်စကာသၞောတ်တၠအဝဵုဂှ် ကေတ်လညာတ် ဇကုမွဲဓဝ်တုဲ ဗွဳဗွိုၚ်ဟွံမွဲရ။
                      (၄၀) [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၂၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

== အမေရိကာန်ကဵုနေတိုဝ် မွဲကရေက်၊  ကြုက်ကဵုရာတ်သာ မွဲလပါ် ပါ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲ ကောန်စဴထဝ် ==

အမေရိကာန်ကဵုနေတိုဝ် မွဲကရေက်၊  ကြုက်ကဵုရာတ်သာ မွဲလပါ် ပါ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲ
ကောန်စဴထဝ်
ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၃၊ တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ၊ ၂၀၂၂
ပဝ်လဇြဳဍုၚ်ကြုက်ညးတအ် ဟွံလုပ်ပလာပ်ပထုဲ ပ္ဍဲကေၚ်ကာဍုၚ်မွဲမွဲရောၚ် ၜိုန်ရဟီုကီုလေဝ် ဆဂး ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညးတအ် ဗွဲတၟေၚ် ဗဒစးကဵု ဍုၚ်ရာတ်သာတုဲ စဵုဒၞာအန္တရာဲနူအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်အမေရိကာန် မပ္တံ ဂျပါန်၊ အိန္ဒိယ၊ ယူခေ၊ အဝ်သတြေလျ၊ နေတိုဝ်တအ်ရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ဍုၚ်ရာတ်သာဂှ် ဒှ်မဟာမိတ်အဓိက ပ္ဍဲအရာမစဵုဒၞာအာဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညး တအ်ရောၚ် ဟွံသေၚ်ဟာ။ 
ဂကောံကွိတ် Quad ကဵုအဝ်ကာတ် AUKUS ၜါဝွံ ဒှ်ဂကောံသွက်ဂွံကရေပ်ဂရတ် ဍုၚ်ကြုက်ဂှ်တုဲ ဂွံဗၠးဘဲကီု ဂွံကလေၚ်ပ လန်တဲကဵုဂကောံဍုၚ်တအ်ဝွံကီုဂှ် နကဵုဍုၚ်ကြုက်ဂှ် ဒးသ္ပမဟာမိတ်ကဵုရာတ်သာဟေၚ်ရ။ ကေုာံဍုၚ်ဍောတ်တ်တအ်ဂှ် ၜိုန်ရသ္ပမဟာမိတ်ကီုလေဝ် အစောံဇြဟတ်ဟွံဍိုက်ပေၚ် သွက်ဂွံတဝ်စၞေဟ်ရောၚ်။ ဂၠုၚ်ဍောတ်တ်တအ်ဂှ် ဒုန်ပ္ဍဲၜဳမှာ သၟိဒ်ဟွံဂွံရောၚ် ဒးဟီုပတောံဥပမာသာ်ဝွံရ။ ကာလဍုၚ်ကြုက် ဒးဒုၚ်ကရေပ်ဂရတ်ကဵုအ မေရိကာန်၊  မဟာမိတ်အမေရိကာန် မပတံအဳယူတအ် ပ္ဍဲကေၚ်ကာဟံၚ်ကံၚ်၊ ဇြေန်ကျေန်၊ တိဗိတ်၊ ထာဲဝါန်တအ်ဂှ် ညးတအ် အာစိုပ်ဒဒိုက်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။ မဟာမိတ်ဇၞော်ဇၞော်ဟွံမွဲမဂး ဟွံလောဲရောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ လအိတ်သၞာံတုဲကၠုၚ်ဏံ ညးတအ်ပံၚ်တဲ ကဵုရာတ်သာတုဲ ပကတ်ပကေၚ်ကွတ်ပၞာန်ဇၞော်ဇၞော်ကီု၊ သၞာံဏံ သမ္မတၜါဍုၚ်ဂှ် ဆဵုဂဗညးသကအ် ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်အိုဝ် လာမ်ပေတ်က္ဍၚ်ဂှ်တုဲ လလောၚ်တြးပတိတ်လဝ် လိက်လလောၚ်တြးဇမၠိၚ် မနွံမသုန်လ္ၚီမလိက် ပ္ဍဲဖေဖဝ်ဝါရဳ(၄)ဂှ်ကီုတုဲ ကော်ဆဴပြိုၚ်ပကာန်ဏာကဵုအမေရိကာန် ကေုာံ မဟာမိတ်အမေရိကာန်တအ် ပြာပြာကတ်တ်အိုတ်ရ။ ဣဝွံဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ် ဍုၚ်ရာတ်သာ ကလိဂွံအဟံက်ခိုဟ် ပ္ဍဲအရာဂံၚ်ဖျေံသဂုတ်သွာတ် ဂွံနိမိတ်ဗဒှ်ပဋိပက္ခယူကရိၚ် ဒှ်မာန်ကီုရောၚ်။ ပေဲါပြိုၚ်ပ ကာန်အကြာဂကောံဇြဟတ်ဍုၚ်တအ်ဂှ် ဂတဏံဇၞော်နူဏံဏီဒှ်မာန်ရ။
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် မူဟိုတ်ကြုက်ဟွံထံက်ဂလာန်ရာတ်သာ လုပ်သီခရာၚ်မဳယျာကီု၊ ဟွံစၟတ်သမ္တီဍုၚ်တၟိၜါကီုဂှ်တုဲ ဂွံမံၚ်ကၠေံလဒေါဝ်၊ ကဵုကသပ်လညာတ် ညံၚ်ဂွံစကာနဲကဲၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်တုဲ ဂၠာဲသွဟ် ပ္ဍဲကောံဓရီုကံၚ်သဳဂီုကၠီုယူအေန်ရော။ တၚ်တုပ် စိုတ်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ညးတအ်ကဵုရာတ်သာဂှ် နွံမံၚ်117ဗဳလဳယာန်ပြၚ်ဂှ်တုဲရ။ စပ်ကဵုယူကရိၚ်ဝွံဂှ် ပရေၚ်ပို်န်ဒြပ်ကူသာန်ဗၞိက်ညး တအ်ကဵုယူကရိၚ် သၞာံ2020ဂှ် နွံမံၚ်စှ်သုန်အသၚ်ဃဲယံၚ်(ဗဳလဳယာန်)ပြၚ်ရောၚ်။   တုဲပၠန် ယဝ်ရညးတအ်ကေတ်စ လ ပါ်ရာတ်သာပေၚ်ၚ်မဂး ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ညးတအ်ကဵုအမေရိကာန်တအ်ကီု၊ အဳယူတအ်ကီုဂှ် လီုလာ်အာမာန်ရောၚ်။ မံၚ်လဒေါဝ် ညိညဂှ် သာမံၚ်သွက်ဍုၚ်ညးတအ်ရ။ ရာတ်သာလေဝ် ပေၚ်စိုတ်၊ ယူက ရိၚ်လေဝ် ဟွံဒက်စိုတ်၊ ဍုၚ်ပလိုတ်တအ်လေဝ် ဂၠာဲသၞဟွံဂွံကွေံကွေံရ။ ကွတ်ပညာမံၚ်လဒေါဝ်သာ်ဏံ ပ္ဍဲက္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ်နွံမံၚ်ကီုဟာ။ 
ပဋိပက္ခဍုၚ်ယူကရိၚ်ဝွံ အတိုၚ်တၠပညာကြုက်မွဲတၠမဟီုပါ်ပဲါလဝ်ဗၞတ်ညိညဂှ်မဂး က္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ် ထေက်ကဵုဒး ဂိုၚ်ကေတ်၊ ယိုက်ဒိုက်ကေတ်လညာတ်မံၚ်လဒေါဝ် ဟွံလျောဝ်ဗက် နေတိုဝ်ကဵုအမေရိကာန်၊ ဟွံဗလးကၠေံရာတ်သာရောၚ်။ ဂလာန်ညးဝွံ ဒုၚ်သဇိုၚ်လဝ်ကဵုအကာဲအရာသာ်လဵုရောမဂး ဍုၚ်ယူကရိၚ်ဂှ် ပယျဵုစပ်မံၚ်ကဵုရာတ်သာရောၚ်၊ လုပ်နွံမံၚ် အဒေါဝ်ဂကောံဇြဟတ်ၜါလပါ်ဂှ်ရောၚ်။ ဍုၚ်ရာတ်သျှာဂှ် ဇြဟတ်ဇၞော်ကီုဒှ် ဍောတ်ကီုဒှ် ဒဒှ်ရကဵုအန္တရာဲကဵုညးတအ်မာန် ရောၚ်ဂှ် ဇကုဇမၞော်ဍုၚ်ယူကရိၚ်တအ် ဒးတီလဝ်ထေက်ရောၚ်။ ဗီုဍုၚ်ကြုက်ဝေၚ်ဏာ ဟီုဏာ ပ္ဍဲယူအေန်ဂှ် ညးတအ် ဟွံကေတ်စလပါ်တေံလပါ်ဏံတုဲ သွက်ကြုက်ဂှ် ယီုသာအာရ။ ညးတအ်ဟွံထံက်ဂလာန်ကဵုရာတ်သာကီု ဟွံကေတ်စ လပါ်ယူကရိၚ်ကီုရ။ ဝၚ်ဍုၚ်ကြုက် ကေၚ်ဒှ်လဝ်ပၞာန်ကဵုခေတ်ကာလသဵုဗဳယိတ်ယူနဳယာန်တေံဂှ်လေဝ် နွံတဴဏီရ။ ဍာံဍာံတေံ ယဝ်ရဒးကေတ်စမွဲလပါ်မဂး ညးတအ်ဒးကေတ်ရာတ်သာဟေၚ်ရ။ ဆဂး ပညာကလုတ်တမာန်ဟီုဂှ် ပၟိက်ဇၞော်တဴဂှ်တုဲ သမ္မတယူကရိၚ်လၟုဟ်ဝွံ ယဝ်ရရံၚ်ကဵုဝှ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဂး ၜတ်မံၚ်ရောၚ်ဂှ် ဗှ်ရံၚ်ဝၚ်ဘဝညးတေံ ပ္ဍဲဝဳကဳပဳယျာမဂး ကၠး ကေတ်မာန်ရ။ ဘဝညးတေံဂှ် ကၠုၚ်နူဗွိုၚ်ကောန်မှိၚ်ဇာတ်၊ မၞိဟ်ကတဵုဂရိုၚ် ဍေံမလျောဝ်ဗက် အာကဵုလညာတ်ဒ ယှ်တှ် ပဝ်ပျူဠာတအ်မွဲရ။ အကာဲအရာဝွံ တုပ်မံၚ်ကဵုသမ္မတအမေရိကာန် ဒေါနေဝ်ထရာမ်ညိညကီုရောၚ်။ အစောံစရာဲ ဂွံတတ်ကၠောံအခက်အခုဲဍုၚ် ယူကရိၚ် ပ္ဍဲညးတေံဟၟဲဒှ်မာန်ရောၚ်။ 
သမ္မတယူကရိၚ် မဒှ်ကောန်ဂကူရာတ်သာ ဒးဂြိပ်ဒဴတိတ်အာရာတ်သာဂှ် အခိၚ်တ္ၚဲဏံ ၜိုန်ရပရိုၚ်မဳဒဳယျာဍုၚ်ပလိုတ်တအ် ဟွံချူဗၟံက်ကီုလေဝ် ပၠန်ဂတးယူကရိၚ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် ဒုၚ်လဝ်သဇိုၚ်ကဵုအကာဲအရာဏံရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ပ္ဍဲယူကရိၚ် လညာတ်ဍုဟ်မၠေံကောန်ဂကူရာတ်သာတအ် ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်မစံၚ်ဗဂဵုပၟတ်ပဋိပက္ခဝွံရောၚ်။ မွဲလပါ်တေံဂှ် သမ္မတ ဒဳမဝ်ကရိတ်အမေရိကာန်ဂှ်လေဝ် တိုန်ကၠုၚ်နကဵုရမျာၚ်ကရေဲ ဒစဵုဒစးကဵုရာတ်သာကီု ရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ဗီုသမ္မတ ဒေါနေဝ်ထရာမ် ဆက်ဆောံခိုဟ်ဆာဲကဵုရာတ်သာဂှ် ခေတ်သမ္မတဂျောဗာ်ဒေန်ဏံ ဍေံဟွံဒှ်သာ်ဂှ်ရ။ အခိၚ်ညးဒှ်ကၠုၚ်ဒုတ တိယသမ္မတ ပ္ဍဲသၞာံ၂၀၁၄တေံဂှ်လေဝ် ကေၚ်ဆဵုဂဗလဝ် စပ်ကဵုရာတ်သာ လုပ်သီလဝ်ဒေသခရာၚ်မဳယျာကီုရောၚ်။ ဇကုသမ္မတအမေရိကာန်ဂှ် ဟီုသောၚ်ကလးပရိုၚ် ဗီုကတဵုဒှ်ပြံၚ်လှာဲမံၚ်ပ္ဍဲယူကရိၚ်ကီုရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲစိုတ်သမ္မတပူတေန်ဂှ်လေဝ် သွက်ဂွံအုပ်ဓုပ်အာဍုၚ်ရာတ်သာလအ်အ်မာန်ဂှ် ညးဒးကၠောန်သ္ပသာ်ဝွံကီုရောၚ်။
 သမ္မတဖဳလေပ်ပါၚ်လၟုဟ် ကေၚ်ဟီုလဝ်ဂလာန်နွံရ။ ရံၚ်ကေတ်မဂး ညးဒးဒုၚ်ကဵုဇြဟတ်ဓရိုဟ်ကဵုအမေရိကာန် စပ်ကဵု ကေၚ်ကာဂွံထိၚ်ကၠေံဍုၚ်ကြုက်ဒှ်မာန်ရောၚ်။ ဍုၚ်ကြုၚ်တၟာဏံဂှ် ကဵုညးဒစဵုဒစးကီုဟာ၊ ယဝ်ရဒစဵုဒစးကဵုကြုက်ဂှ် ဍုၚ်ညး သာ်လဵုဒှ်အာမာန်ရောဂှ် ညးတီရ။ ကာလလဆောဝ်ညးဒစဵုဒစးကဵုကြုက် သီုအမေရိကာန်ရောၚ်။ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ကာလဍုၚ် တဳမဝ်ဗၟံက်ဗၠးၜးတိတ်တၟိတၟိဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ပၠန်ဂတးညးတအ် မဒှ်သမ္မတကၠာအိုတ်ဂှ် ညးသ္ပအဓိကတုဲဆဵုဂဗကဵုက္ဍိုပ်သ ကိုပ်အေန်ဒေါနဳရှာရောၚ်။ ၜိုန်ရက္ဍုဟ်မၠေံအေန်ဒေါနိသာကီုလေဝ် ဆဂး ရံၚ်ကဵုဂီုကၠီု ကေုာံ ဂုန်ဖဵုဍုၚ်ညးတုဲ ညးဒးရုဲစှ်သာ် ဂှ်ရောၚ်။ လညာတ်နဲကဲဏံ ပ္ဍဲက္ဍိုပ်သကိုပ်ယူကရိၚ်တအ် နွံညိဟာဂှ် အဲဟွံကၠးကေတ်ရ။ 
ပ္ဍဲကဵုဂလာန်တၠပညာကြုက် မဗတိုက်ဖအောဝ်လဝ်ဂှ်တုန်၊ နကဵုယူကရိၚ် ထေက်ကဵုဒးဆဵုဂဗတက်ကျာကဵုရာတ်သာ ဗွဲတိုက် ရိုက် ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵု နူ ကောံဇြဟတ်တၞဟ်တအ် မွဲအဆံၚ် ကော် face to face ရောၚ်။ ဂလာန်ဗတိုက်ဖအောဝ်ညးဝွံ စှေ်စိုတ်လောန်ရ။ ပ္ဍဲကဵုဌာနပရိုၚ်ဂၠးတိတအ် ဟီုတဴနွံပၠန်ဂှ် ပ္ဍဲပ္ၚံက်ဏံ ရမျာၚ်ကောန်ဍုၚ်ယူကရိၚ်တအ်ဇေတ်တ် ဟွံမိၚ် ကေတ်တုဲ ရမ်သာၚ်မ္ၚးမ္ၚးတအ်သၟး ဂွံမိၚ်ကေတ်မံၚ်ရောၚ်။ အရာဝွံ ပိုဲကံက်ကေတ်အဓိပဲါသာ်လဵုမာန်ရောမဂး၊ ပဋိပက္ခ ယူကရိၚ်ဂှ် ဍေံကၠောအ်ထၞာန်အာ ညံၚ်ရဴပၟတ်ဂြိုပ်ဂှ်တုဲ ညးဂှ်ဒှ်ကမၠတ် ညးဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ထ္ဍေၚ်ကမၠတ်ဂှ် ပါ်ပဲါဝါတ်အာရ။ ပၠန်ဂတး ယူကရိၚ်တအ် သာ်လဵုမဟီုတုဲ အလဵုအသဳယူကရိၚ်တအ် သာ်လဵုမဟီုရောဂှ် ပိုဲတအ် ဟွံဂွံမိၚ်ကေတ်တုဲ ဂွံမိၚ်မံၚ်ရမ် သာၚ် သမ္မတရာတ်သာကဵု အမေရိကာန် ကေုာံ နေတိုဝ်တအ်သၟးရ။
ပရေၚ်ဇီုလပိုက် ဍေံမဒှ်လလေၚ်ဍုၚ်ဂကူဍောတ်ဇၞော်တအ်ဂှ် စွံလဝ်ကၠာ၊ တၠုၚ်လအာယူကရိၚ် ဒးဆဵုဂဗမံၚ်တ္ၚဲဏံဂှ် တုပ်မံၚ် ကဵုပိုဲတအ်တၟာဂလိုၚ်ရ။ ပၞာန်ဗၟာဂှ် ညးတအ်နွံလပါ်ကြုက်ကဵုရာတ်သာ၊ အေန်ယူဂျဳဂှ် နွံလပါ်အမေရိကာန် ကေုာံ မဟာ မိတ်အမေရိကာန်ဂှ်တုဲ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် လ္ၚဵုနွံလပါ်တေံ၊ လ္ၚဵုလပါ်ဏံရ။ ဆဂး ဂကောံလ္ၚဵုကဟဳထောံတုဲ ရုဲစှ်ကေတ် လညာတ်မံၚ်လဒေါဝ် ညံၚ်ရဴဂကောံလပါ်တိဍာ်သၟဝ်ကျာ ကေုာံ အေန်သဳအေတအ်လ္ၚဵုရ။ တိဍာ်မန်ဟွံဒှ်ပၞာန် တိဍာ်က ရေၚ်တအ် ဒှ်ပၞာန်၊ မဳဒဳယျာမန်တအ် မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဂွံ၊ မဳဒဳယျာဗၟာတအ် ဒးဂြိပ်ဒဴရ။ ရဲကေတ်စလပါ်ကံၚ်သဳပၞာန်တအ် ညံၚ်ရဴပဲါဒုဟ် ဟွံလောဲသွာကီု၊ ဟွံဗၠးအစောကီု၊ ရဲဒစဵုဒစးတအ်လေဝ် အန္တရာဲဟွံဍောတ်ရ။ လညာတ်အကြာက္ဍိုပ်သကိုပ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ ပၠန်ဂတးဂကူမန်တအ်လေဝ် ဒှ်မံၚ်ပိကဵုပန်ကီုရ။ 
ဂၠးတိပိုဲတ္ၚဲဏံ ပရေၚ်ပြိုၚ်ပကာန်အကြာကြုက်ကဵုရာတ်သာမွဲလပါ်ကဵု အမေရိကာန်၊ နေတိုဝ် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ်မွဲလ ပါ်ဂှ် ကၠးကၠး ပိုဲတအ်ဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရ။ ဗီုပြၚ်ကြုက်၊ ရာတ်သာ၊ အမေရိကာန်၊ နေတိုဝ်တအ် ပလှေ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲဂှ် ပိုဲတအ် ဟွံတီလဝ်ကၠာမဂး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိဂှ် ဂွံဗ္ၜမ်ဍေံဟွံလောဲသွာရ။ ပိုဲဒးဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပဝ်လဇြဳဍုၚ်ဂကောံဇၞော်ပန်တအ်ဂှ်တုဲ လ္ၚတ်အာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိပိုဲမဂး ကၠိုဟ်လောဲသွာမာန်ရောၚ်။ ဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုပဝ်လဇြဳပန်က္ဍိုပ်တအ်ဂှ်တုဲ ဂၠးတိပိုဲ ပြံၚ်လှာဲ အာမာန်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ဟီုမာန်ရ။ ဍုၚ်ကိုဝ်ရဳယျာသၠုၚ်ကျာ ကေုာံ ဂျပါန်တအ်ဂှ် ဒၞာဲလ္ၚဵုညးတအ် ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ညးတအ်တုဲ ၜိုန်ရဟွံမိက်ပါ်ပဲါကြုက်ကီုလေဝ် ဆဂး ဒစဵုဒစးကဵုဇြဟတ်ဓရိုဟ်မဟာမိတ်အမေရိကာန်ဟွံမာန်ရ။ နေတိုဝ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုညးတအ်တုဲ ဟွံမိက်ဒးဓယံက်အမေရိကာန်တုဲ မိက်ဂွံက္ဍိုက်ပ်သဳကၠဳကေၚ်ကာအေန်ဒေါ-ဖသဳဖိက် ရဳဂျေန် ကော် Indo-Pacific Regionကီုရ။ 
ဂၠးတိဏံ ယြဴဍုၚ်လဵုမွဲဟွံဟီု ယဝ်ရဇၞော်ပြိုၚ်ပကာန်ကၠုၚ်မဂး နကဵုအမေရိကာန် ဒးပဒေါံကၟိုၚ်ဖျေံရောၚ်။ ဍုၚ်ရာတ်သာလေဝ် ကြဴနူသဵုဗဳယိတ်ယူနဳယာန် သရိုဟ်အာတုဲ သိက္ခာညးတအ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏံအောန်စှေ်အာ၊ မုက်ဍောတ် မတ်သဝ်၊ ညးတၞဟ်တအ် ဖျဝ်အဆံၚ်တုဲဆက်ဆောံ၊ ဂကောံနေတိုဝ်တအ် စိုပ်ဇိုၚ်ပယျဵုဇကုတုဲ ပၠေတ်မံၚ်ဍာ်ပါၚ်ပ္ဍဲကတောဝ်ဂှ် ဒုၚ်စသိုၚ်ပရေံလောန် မိက်ဂွံကလေၚ်ဂွံဘဝတြေံ ညံၚ်ရဴဂကူမန်ပိုဲ စိုတ်ဟဳသွဝ်မံၚ်ကဵုအေန်ပါယျာမန်ခေတ်ကၠာတေံကီုရ။ ပရေၚ်ဒုၚ်စသိုၚ်စိုတ် သာ်ဝွံတအ်ဂှ် ဍေံဖန်ဗဒှ်မံၚ်ရာသဳဥတုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးတိပိုဲရောၚ်။
ကြုက်ကဵုရာတ်သာ ဒှ်မွဲဇြဟတ်တုဲ ဍုၚ်ဍောတ်တ်တအ် မံက်ဂတဝ်ဗၠးၜးကၠုၚ်ဂှ် ၜိုန်ရဒှ်ဇြဟတ်စိုတ်ကဵုသွက်ပၠန်ဂတးဂွံဗၠးၜး ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲကီုလေဝ် ဆဂး ဍုၚ်ၜါဝွံ ဒှ်ကၟာၚ်စက္ကဝါ သွက်အလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာတအ်မွဲရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ။ ညးတအ် နွံမံၚ် ထံက်မံၚ် ဂလာန်ဏီမဂး ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ဂံၚ်သီမံၚ်အဝဵု ဒဵုတွဵုကဝ်ဂှ်တုဲ အပါအမေရိကာန်၊ အဳယူတအ်လေဝ် ညးတအ်ဟွံဒးဖေက်ရ။ ယဝ်ရဒးဟီုပတောံဥပမာမဂး သၟိၚ်နာဲဝၚ်ဇၞော်မသုန် မအုပ်ဓုပ်မံၚ်ဂၠးတိပိုဲဂှ် ညးတအ်ဂွံလဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ၜါတၠတုဲရောၚ်။ ဖျေံညး သကအ်ဟွံစှေ်ရ။ ဂလာန်သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာ နာဲဇြဝ်မေန်ထောန် ကေၚ်ဟီုကၠုၚ်လဝ်ကြံၚ်ၚ်မ္ၚိုဟ်ဟ် နွံမွဲသာ်ဂှ်တုန်၊ ယဝ်ရဒး ဖေက်မံၚ်ဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော်တအ်ဂှ်တှေ် ဍုၚ်ဗၟာညးလေဝ် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲဂၠးတိဏံဟွံသေၚ်ရောၚ်။ 
ဍေံနွံမွဲသာ်ဂှ် ဂကောံအေန်ယူဂျဳတအ် ဗတိုဟ်ဗမ်မဂး မၞိဟ်တအ်ချိုတ်ရ၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် စကာက္ၜၚ်ကျာတုဲပန်သၠေက်မဂး မၞိဟ်တအ် ဒှ်လလေၚ်ရ။ ဆလအ် ပၞာန်ဗၟာ ကေတ်ဇၞးကုအေန်ယူဂျဳမာန်ရော၊ ဆလအ် အေန်ယူဂျဳကေတ်ဇၞး ကံၚ်သဳ ပၞာန်ဗၟာမာန်ရော၊ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာပရေံဂလိုၚ်တေံ၊ အေန်ယူဂျဳပရေံခိုဟ်ဂလိုၚ်ဏံ ဂလာန်သၟာန်မြဴသာ်ဝွံ စွံလဝ်ကၠာ၊ တ္ၚဲဏံ ကောန်ဍုၚ်ပိုဲ စုတိချိုတ်အာမွဲစိတၠ၊ ဍုၚ်ကွာန်သ္ၚိဌာန် လေၚ်ဒိုက်အာ ဂလိုၚ်လဵုဂှ်ဟေၚ် မိက်ဂွံသၟာန်တီကၠာရောၚ်။ အခိၚ်ကာ လပိုဲဍောတ်တ်တေံ ကေၚ်ဗှ်လ္ၚတ်ကၠုၚ်ပရိုၚ် စပ်ကဵုပေဲါပၞာန် ပ္ဍဲယူဂေါသဠာဗဳယျာဂှ်တုန်၊ “အနိဌာရီုပေဲါပၞာန်- ဇကုဟွံမွဲကဵုက္ဍိုပ်၊ က္ဍိုဟ်မသက္ကုဇကုတအ်” ဂှ် ပေဲါပၞာန်ညးတအ် လလမ်ကၠုၚ် ၜိုတ်၂၇သၞာံဂှ် အခိၚ်တ္ၚဲဏံ ကလေၚ်ဒှ်ကၠုၚ်ညိညပၠန်ရ။ ပေဲါပၞာန် ဍုၚ်ပိုဲဂှ် ညံၚ်ရဴပၟတ်နရက် ဝေၚ်ပၠိုတ်ဟွံမွဲဂှ် ကောန်ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ဍေံဒှ်မံၚ်ညံၚ်ကောန်နရက်ဂျိုၚ်ၚ်ရောၚ်။ မဟာဝါဒဳဂ ကူဗၟာတအ်ဂှ် ဒှ်အဓိကမၞိဟ်စုတ်မံၚ်သၞပရက်ပၟတ်နရက်ဂှ်ရောၚ်၊ တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲပၞာန်ဍုၚ်ညးတအ်ဂှ်လေဝ် မဟာဝါဒဳ သာပ်တအ် ဒှ်ၝောံလတေၚ်ဍေံကီုရောၚ်။ ဓဝ်သၟိၚ်စှ်ဟွံမွဲမဂး ဍုၚ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳလေဝ်ကဵုဒှ် ဒဳမဝ်ကရေဇြဳဟွံသေၚ်လေဝ်ကဵုဒှ် ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ကလိဂွံတသိုက်ဟွံမာန်ရ။ ။ [[ညးလွပ်:Wunchay Rukchaytdee|Wunchay Rukchaytdee]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Wunchay Rukchaytdee|ဓရီု]])  ၀၅:၀၃၊ ၂၁ မေ ၂၀၂၂ (+0630)

==မအာတ်မိက်နကဵုညးလွပ်သီုဖ္အိုတ်သွက်ဂွံမၚ်မွဲလိက်ပတ်မန်==
ကာလချူလိက်မန်မ္ဂးလ္ပကွက် &quot;ရ&quot; နကဵုခ္ဍံက်လိက် &quot;္ရ&quot; ညိအဴ။ ယဝ်ရဆက်ချူအာအတိုၚ်တဏအ်တှ်ေသ္ကဵုအခိုက်ချူလိက်ဘာသာမန်ပိုဲမလီုလာ်အာမာန်ရောၚ်။ ဥပမာ ကာလချူ (မ္ၚဵု) ကွက်  &quot;ရ&quot; တှ်ေရမျာၚ် (မ ၚေ) ဟွံတိတ်ရ၊ တိတ်ဆၜိုတ်ရမျာၚ် (မ ရေ) ဟေၚ်ရ၊ ဟိုတ်နူ ကွက်လဝ် &quot;္ၚ&quot; ဟွံသေၚ်တုဲမတိတ်အာရ (ရ) ဟေၚ်ရ။ ကာလချူ (လ္ၚတ်) ကွက်  &quot;ရ&quot; တှ်ေတိတ်ရမျာၚ် (လ ၚတ်) ဟွံတိတ်ရ၊ တိတ်ဆၜိုတ်ရမျာၚ် (လ ရတ်) ဟေၚ်ရ။ စွံသတိညိအဴ၊ ကၠောမန်ပိုဲ။ ယဝ်ရနွံပၟိက်တၚ်ဂလာန်သၟာန်မ္ဂး နကဵုအကံက် [[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:咽頭べさ|Dr.Intobesa]] ဂှ်သၟာန်ကေတ်မာန်ရအဴ၊ တၚ်ဂုန်ဗွဲမလောန်နကဵုမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရအဴ။
* စရၚ်မိက်လိက် ကွက် &quot;္ရ&quot; တုဲချူလဝ်: [[ကမ္မတဳ သိုင်ခၞံ ဘာကောန်ဂကူမန် (ကွာန်လှာ)]]၊ [[ကမ်နိရာဲ]]၊ [[ကလော်မန်ဂမၠိုၚ်]]၊ [[ကအ်ကျာ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ကအ်ကျာ်]]၊ [[ကျာ်ဗတာၚ်၊ ကၠအ်သတ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်မုဟ်ဍုၚ်]]၊ [[ကျာ်မနုဟဝ်၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[ကျာ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်မုဟ်နာင်]]၊ [[ခၞိင်ဖရင်နံင် ဍုင်ဗဂေါ]]၊ [[ဂကောံစဳပျးဖောအ်ဗြေဝ်မဟာဇန်]]၊ [[ဂလာန်အာစာပဏ္ဍိတ]]၊ [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ကအ်ဗိန် ဘာဇၞော်]]၊ [[ဂျိဂှ်ၚိုတ်လဝ် ထဝ်ဂှ်ကလာတ်ပတိတ်]]၊ [[ဂွံအခိၚ်ကဵု ကေတ်အခိၚ်]]၊ [[ဂွံအခိၚ်ကဵုကေတ်အခိၚ်]]၊ [[စၟတ်သမ္တီဒဴပၞာန်ဗၟာဒက်လဝ်ကျာ်ပိကေုာံဝၚ်ဗၟာဂစိုတ်မန်]]၊ [[တက္ကသိုလ်အပါ]]၊ [[တံင်ပိုအ်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]၊ [[တၠဂုဏ်အ္စာအာနန္ဒ]]၊ [[ထဝ်မန် (ဥက္ကဋ္ဌဇၞော် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ)]]၊ [[ဒ္ဂေတ်ဝတ်]]၊ [[ဓါတ်ပံင်ကောံ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်လ္ဂုင်]]၊ [[ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် သၞာံ ၂၀၂၀တအ်]]၊ [[ပရေံဂှ်ထေၚ်ခိုဟ် ညးသပ္ပရိုဟ်ဂှ်ထေၚ်ဗၠေတ်]]၊ [[ပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန်]]၊ [[ပလိုတ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ကြေဝ်ဏာ]]၊ [[ပါန်သာ၊ နာဲ]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိစူဠဝဝ် သကုတ်−၁)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိစူဠဝဝ် သကုတ်−၂)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိပါဲစိုတ် သကုတ်−၁)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိမဟာဝဂ် သကုတ်−၂)]]၊ [[ပြကိုဟ်စရာဲဗုဒ္ဓဘာသာ ကၞပ်(၁)]]၊ [[ပြကိုဟ်စရာဲဗုဒ္ဓဘာသာ ကၞပ်(၂)]]၊ [[ဗညာအံင် (သကိုပ်ဂဳတ)]]၊ [[ဗော်ညဳသၟဟ်မန်]]၊ [[ဗော်ဍုင်မန်တၟိ]]၊ [[ဗော်သင်ပံက်ဗ္တောန် လိက်တၟအ်မန်]]၊ [[ဘဝဗၠာဲ]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်ခလံက်ခပြု]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်ဝါဂၠံင်]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် တန်ဒေါဝ် တံၚ်ပိုအ်]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ပွိုင်တိုက်ဝင်ဒုန်]]၊ [[မဟောဟ်သဓ၊ဇာတ်]]၊ [[မာံဝိုတ်တိုန်ဘာ]]၊ [[မေန်နဲသိုဝ်]]၊ [[မ္လစ်သာ၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[ယှိုဲသဳခုင်၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[လိက်ခၞိင် ကျာ်ယှိုဲသဳခုင်]]၊ [[လောကသိဒ္ဓိ]]၊ [[လျးသာသနာ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ဝါခရူ]]၊ [[လွဳအံင်၊ နာဲ]]၊ [[ဝင်ဓါတ်ကျာ်မုဟ်တဴ]]၊ [[ဝါဗ္ၚကၠံသွဝ် မုက်ဍောတ်မတ်သဝ်]]၊ [[ဝဳရ၊တၠဂုဏ်]]၊ [[သင်ကၠံ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်သင်ကၠံ]]၊ [[သဗ္ဗညု၊ ကျာ်စေတဳ]]၊ [[သိပ္ပံပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်]]၊ [[သိယဵု၊ ကျာ်စေတဳ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်ထဝ်]]၊ [[သုတကဵု ဂျဵုကာ]]၊ [[သၞေဟ်ဗဒဝ် ကွာန်တြေံ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]၊ [[ဟံသာကဵုနန်ထဝ်]]၊ [[အခိုက်ကၞာသၟာဒွက် ဗီုစိုပ်ကၠုၚ်ဌာန်ဒူရာ]]၊ [[အာရှ]] 
:ဆေၚ်စပ်ကဵုမုက်လိက်တဏအ်သီုဖ္အိုတ်ပိုဲတံပလေဝ်ပလေတ်တုဲယျ၊ လက္ကရဴတှ်ေနကဵုညးလွပ်တံသီုဖ္အိုတ်လ္ပဆက်ချူ ကွက် &quot;ရ&quot; (္ရ) အိုတ်ညိအဴ။ သွက်ဂွံမၚ်မွဲထိၚ်ဒက်အာဲကၟာဲလိက်ပတ်မန်၊ ဒုၚ်ဂုန်အာတ်မိက်ဏာနကဵုညးလွပ်တံသီုဖ္အိုတ်ရအဴ။ (သတိ။ ။ပိုဲတံဒုၚ်ဂုန်အာတ်မိက်လဝ်ကီုလေဝ်ဟွံသ္ပဂရုဆက်ကၠောန်သ္ပဒၟံၚ်သာ်တဏအ်ရတှ်ေ၊ သွက်ဂွံစဵုဒၞာထိၚ်ဒက်လိက်ပတ်မန်နကဵုညးမသ္ပပွဗၠေတ်ဒးတၟာတ်အကံက်ရောၚ်။ ပရေၚ်အဲဂွိၚ်ဒၟံၚ်ကဵုလိက်ပတ်မန်ဂှ်လေဝ်သ္ပကရုဏာတုဲကၠိုဟ်စိုတ်ကဵုညိအဴ)။--[[ညးလွပ်:Intobesa.bot|Intobesa.bot]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Intobesa.bot|ဓရီု]])  ၁၀:၂၂၊ ၂၀ ဂျူလာင် ၂၀၂၅ (+0630)

== ကလေင်စၟဳစၟတ်လဝ် သက္ကရာဇ် သၞာံ ဒတောဝ်ဨကရာဇ်မန် ဂဇအ်နန် ==
ကလေင်စၟဳစၟတ်လဝ် သက္ကရာဇ် သၞာံ ဒတောဝ်ဨကရာဇ်မန် ဂဇအ်နန်

&lt;nowiki&gt;#&lt;/nowiki&gt;သၟိင်ဝါရောဝ် (မဂဒူ)

         တဳလမၞုံကုပိုန်ကျာ်တြဲ ဒှ် ၈ ဝှ် စိုပ်မုဟ်တၟံ ပ္ဍဲမုဟ်တၟံဝွံတုန် ပပဓါန်ကဵုကလော်သုမ ဍေံအာကေတ်နင်တၟအ်ကမုမွဲ ကဵုကျာ်ဂဇအ်၊ သၠအင်ဒိုင်ဒစာံတၞး သီုကၞာင် ကၠုင်ဗ္ဒန်လဝ်သဗ္ဗညုတုဲ ကျာ်ပျးဒိုဟ်လဝ်။

        စုတိအာနူဂှ် က္တဵုဒှ်ကောန်ညးကအ်ဝါန်၊ နူသွတ် မိသ္တိက်လဝ်ပ္ဍဲဂဒူ ကနှံက်ကျာဂွံပ္တိန်နာမွဲပတိဟာတုဲ လသာစိဟ်ကၠုင်ထာန်ဂှ်ပၠန်။ ပဟိုတ်ဂှ် မဂဒူ ညးမ္ဂး။ သမာလမိတ်သှ်လဝ် သၟတ်ဝွံ သ္ပိုင်အကာသ သ္ဒဟ်ဨကရာဇ်။ ဇၞော်ဒှ်အာဗၠာဲတုဲ ဒှ်ဇမၞော်ဒလေင် ၁၆၀ စိုပ်က္ဍိုပ်ဒဵုမွဲ ကောန်ဒလေင်မွဲယဲအာ ဇကုဒြဟတ်ဇၟူမွဲဒလေင်ဂှ်ပင်ယိုက် ပ္ၚောအ်အာဍုင်သုက္ခောဒါယ။ တမ်သၞာံ သက္ကရာတ်တိုန် ဂဂဵုဂတးပန်စုတ်ဒလေင်ဒကုတ်အာ ပ္ဍဲပၞး ဗအ်မွဲဒတုံစိဟ်ပါဲပလိုတ် ဗအ်မွဲဒတုံစိဟ်ပါဲဗၟံက်ဂှ်အာၜိုတ်ကေတ်ရ။ ပသာန်လျးလလဳမဒြေပ်ဂှ် ညံင်ပြာသာတ်ထဝ်ရ ပ္ဍဲမတ်မညာတ်။ အာသှ်ကဵုဗမၞးမွဲနွံကဵုပညာ၊ လာပ်သၠုင်ဒတဴပူဇဴအဲတုဲအဲသှ်ကဵုရ။ ခနှဂှ်ပညာဂွံအခေါင် ဒုန်မွဲသၠုင်ဒတဴၜတ်ကေတ်တုဲ ယာတ်ထမှိင်က္ဍိုပ်ဂှ်ဂြောပ်ဖျိဟ်သြန်ရုပ်စိင်မွဲ တိုန်စွံလဝ်ဝွံ အဲပူဇဴအစာရ။ ဗမၞးခါမမိင်ညာတ်ပတဴအသဝ်၊ ဟာဲကောန်မန် မပတၠကုသဵုမပြဲနူညးရောင်၊ ပသ္ကဵုယိုက်ဒလေင်ရော ဒေဝတဴလဝ်စိုတ်တုဲ ပပန်ဒကုတ်ကၠေံဒလေင်ရောင်။ လ္တူက္ဍိုပ်ညာတ်ရုပ်ပြာသာတ်ဂှ် လတူက္ဍိုပ်တၟံနန်ပြာသာတ်က္တဵုဒှ်ဟွံလအ်ရ။ ပပူဇဴသြန်ရုပ်စိင်ကဵုအဲဝွံ ဂမာစိင်မခစကၠာတုဲ ညိမခစသၟိင်ရ။ သာ်ဝွံသၟာနိမိတ်သှ်လဝ်။ 

        ဇကုမွဲဒိုအ်ဒၟံင်ဍုင်သုက္ခောဒါယ ကောန်ဒလေင် ၁၆၀ ကလေင်စဴအာရ။ ဇကုတဴပ္ဍဲရုင်စိင်၊ တၠညးသုက္ခောဒါယစိဟ်ဗဵုစိင်ပျတ်၊ သုင်ဍာ်ဒဂံင်တုဲ တ္ၜောဟ်ဖျိဟ်ဒးစုတ်ခတ်မွဲလမးတိုန်။ ဟာဲကောန်မန် ဝွံခတ်မွဲ၊ မင်ဗၠာဲဇအ်သဝ်လောပ်အာၜိုတ်ကေတ်ခတ်ဂှ်ရ။ မင်ဗၠာဲအာရာန်မခါကဵုယဗြဴသေံ၊ ခတ်မွဲမကီု လပုဟ်တဲမွဲမတုက်ကေတ်ရ။ မိင်ဂလာန်ယဗြဴတုဲ လပုဟ်တဲတလေတ်ဍာ်ပါင် စလံက်စုတ်ဒေါဝ်မခါ လးဒပှ်တုဲကွဟ်ကေတ်ရ။ ယဗြဴညာတ်ပွမင်ဗၠာဲဝွံတုဲ ပတဴအသဝ်။ ဟာဲကောန်မန် မတီဝဳပရာက္တဵုပြဟ် ၚုဟ်ဂၠု မသ္ဒဟ်ဨကရာဇ်ယိုက်စၞန်တဲမွဲရ။ 

ဒေဝတဴပၠောပ်စိုတ်ဒးသမိတ်လဝ် မင်ဗၠာဲဒြာတ်စုတ် ဇနော်တၞံခါမွဲတၞံ မွဲသ္ဂန် ဇလိင်ဍေံပန်ဟတ်။ သၟိင်သုက္ခောဒါယ ညာတ်တုဲသၟာန်ညးမတဵုဂှ်ရော၊ အဲဍိက်မတဵု ခတ်မွဲတၠတိဇနော်မထ္ၜးဂှ်ရ ရာန်ဂွံမခါမတဵုလဝ်ရအဴ။ မခိုဟ်စရ တၠညးဂး။ တ္ၚဲသဳဗပေင် ဂိတုအသာတ် မင်ဗၠာဲမွဲ စၚိန်တၞံခါ တိုန်တွာဲတၠညးသုက္ခောဒါယရ။ ကောန်မန်ဝွံ ဆခတ်မွဲကီုဒတုဲမြမဝ်အဲဂလိုင်ဝွံခနှံဒှ်။ ဟာဲကောန်မန် ဒၟံင်ပ္ဍဲမုက်ကၠတ်အဲရ။ ပတွဵုနူဂှ်တုဲ က္တဵုပြဟ် ၚုဟ်ဂၠု၊ ဟွံဟိုတ်မာဲ သၟိင်သုက္ခောဒါယ သညာတ်ပတိပတ်သာ်ဝွံတုဲ အလုံဝင်ဖအိုတ်ဇိုန်ကဵုပဝိုင်ရ။

သၟိင်သုက္ခောဒါယ အာဝေင်စိင်၊ ကောန်သၟိင်သုက္ခောဒါယ မေဏင်သောဲဍာ ဂှ်ဒဒှ်ေဒယှ်အာ၊ ဖေက်ညးတီညာတ် ဒကိုပ်ပၞာန် ၄၀ ဒက်ဖံင်၊ သ္အာဒုင်တၠညးဂးတုဲ စိုတ်ဒှ်မွဲတုဲ ကၠောံအာပါဲသင်ပလိုတ်ရ။ ညး ၄၀ ဒှ်စိုတ်မွဲတုဲ ဗက်ကၠုင်ကရောမ် မဂဒူကီုရ။ တြဳဇှ်ကုသဵု ညးဟွံဗက်ထက်ကၠုင်စိုပ်ထာန်ဒမံင်ဇကုရ။ 

        နစလဳစလးဇကု ညးမတဴထာန်ရးပးအိုတ်သီု၊ နဓနသံဝိဘာဂ၊ ဝါစာသံဝိဘာဂ၊ ပၠောပ်လဝ်သကေံတဲတုဲ စိဟ်ဗ္ဒဟ်မတ်လမၠီု၊ နဥပါဲဇကုမဆိုက်ဗ္ဒက် ကေတ်ဇၞးကဵုသၟိင်အလဳမာ တုဲ ကေုာံအစာပိ - အစာကါဝေါက် ဂးမွဲ၊ အစာဂေါသြ ဂးမွဲ၊ အစာဒဂဵုမှာသၟိတ် လေဂးမွဲ၊ အစာသေံ မန် ဗမာ အစာတအ်ဝွံမဆိုက်ဗ္ဒက်ပ္ဍဲဗိုတ် ၃၊ ဗေဒင် ၄ ညံင်မဂြင်လဝ်ကီု၊ တဴပ္ဍဲဒလောအ်ဗ္တောန်အစာတံဝွံတုဲ အတိုင်အစာတံဝွံဟီုလဝ် ဒိတ္ထဳနက္သတ် သၞာံဝွံခိုဟ် ခနှံဗ္ဒဟ်ဍုင်ကွာန် ညံင်ကမၠိုင် ကမာမၞုံကဵုဗလာဲရ။ 

ကဵုၚးပ္တန်ဂအာင်ဍုင် အဒိမၚးကၠာ ကၠန်မွဲဇၞော်ကၠးမဆဵု၊ ဍုင်ဝွံသ္ဒဟ်သၞိဟ် က္ၜင်ဂၠိုင်သန်ဂတ၊ ၚးအာဂတဂှ် ဆဵုကၠမွဲပၠန် သၟိင်ပသၟိင်သန်ထာန်ဝွံဂံင်သ္ကာတ် ဟွံဇမိုက်ကဵုသတြုရ။ ဇနးမပြဲသ္ဂောံရ၊ အစာတအ်သှ်လဝ် ပ္ဍဲသက္ကရာတ် ၆၄၉ ဂိတုမာ် ၉ မၟံက် တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ လက်မကဝ် မယိုက်ဒယိုင်မြမေမဍာ်။ ကာလဂှ် ဗြဴမွဲသီုလယိုင်ဂဝ်ဂၞဴတလာဲသော် ကၠုင်ဇမဳက္တိုင်ဂှ် ဇကုဍေံဒတုံစိဟ် ဒွံ(ဇီုဒး) ဒယိုင်ဆီဍေံပရာတ်တိုန်ဒှ်ဇြုံ ၈၊ ဇြုံ ၇ ချိုတ်ပ္ဍဲဍုင် ဇြုံမွဲဇက်တိတ်တုဲဟွံညာတ်ရ။ ညာတ်လၟိတ်ဂှ်တုဲ အစာတအ်မသှ်လဝ် သၟိင် ၇ ဒတောဝ်ပသၟိင်ပ္ဍဲထာန်ဝွံ၊ မွဲဒတောဝ်ဂှ် သ္တိတ်အာနူဍုင်ဝွံတုဲ သ္ပသၟိင်ထာန်တၟေင်ဗွဲဒိုဟ်ပလိုတ် အစာတအ်သှ်လဝ်ရ။ ပလိုတ်တၞံဇြဲမွဲတၞံ နွံဒေဝတဴဇြဲ ၇ ညးဂး။ 

        သၟိင်မဂဒူတုန် ကၠာဍုင်မတ်တၟဟတုဲညိ စဳရေင်တမာဲဇမိန် သီုလိက်ရာဇာသာန် စကာကလုတ်ဥဒုတ် ကဵုတိုန်တွာဲတၠညးသုက္ခောဒါယ၊ အာတ်ကြိယာပသေက် သီုယၟု၊ သၟိင်ဗြတေဇ တၠဍုင်သုက္ခောဒါယ ကာလမမိင်လိက်ရာဇာသာန် သၟိင်မဂဒူ ဂမာန်ဇကုသ္ဂောံဒှ်သၟိင် အိုဟ်တၟိုဟ်စိုတ်ဗွဲမလောန် စင်ခြင်ကဵုအမာတ် ၄၀ တုဲ ကြိယာပသေက် ၅ သာ် စဳရေင်၊ ပူဂဵုမွဲတၞောဝ်ဒတောဝ်ဨကရာဇ်ဟသေင် နအနုဘဴကုသဵုရောင် ညံင်ဒဇူစိဟ်နူလတူအကာသကီု ယၟုဂှ်တက်တဆိပ် ပ္တဴလဝ်လ္တူအကာသ ၇ ဟတ်တုဲကဵုပလံင်ဖျိဟ်ရ။ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၄၉ ကီု သၟိင်ခနှံဍုင်လေဝ်တုဲ ကေုာံကောန်သၟိင်သုက္ခောဒါယ မေဏင်သောဲဍာ ဂှ်ဒုင်ရာဇာဘိသေခ ဒုင်ယၟုသၟိင်ဝါရောဝ်၊ သၟိင်ဒဇူစိဟ်နူလတူအကာသ မိဂ္ဂး။ သၟိင်ဂှ်ပသၟိင် ၃ သၞာံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၂ ကေုာံညးမၞုံပညာ ဂမှဳ ဗမၞး ဒကိုပ်ပၞာန်ဇမၞော်သၟတ် ခနှံလဝ်ဓမ္မသာတ်အပၠေတ် သ္ဂုတ်စဝါတ်သတ္တံဂမၠိုင်၊ သၟိင်ဂှ်ခနှံဓမ္မသာတ်တုဲ သၟိင်အဒိထာန်လဝ် - သ္ဂုတ်စွာတ်ဝွံ သတ္တံမိင်တုဲ လ္ပပဝါတ်ဂါတ်ကေုာံရင်သကအ် ဝါဒသ္ကဵုဟဲအာ တုဲဇဟာန်သမိန်ဗွဲမဂၠိုင်က္တဵုဒှ်၊ သၟိင်စမိန်စမာန်ထာန်ဝွံ သ္ကဵုရပ်စပ်ဒလောံဗ္တောန်ညးဂမၠိုင်အဓါန်ဂၠိင်သ္ၚောဲ၊ သာ်ဝွံရဟွံကဵုဒှ်မ္ဂး ပြကိုဟ်အဲမကနှံလဝ်ဝွံ ကဵုဗ္ဒန်အာညိ သၟိင်အဒိထာန်လဝ်၊ စဳရေင်တုဲ ပ္ဍဲတာန်ဆံင် မနွံရုပ်ကသူမစိစောန်ထၜုတ်လဝ်ရ။

        နူဂှ်ပိသၞာံဂတ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၅ စိင်ဗ္တာင်သၟိင်သုက္ခောဒါယမွဲ ဍာ်ဇၞော်ဍိုက်ကၠုင်သွး ညးဂွံတုဲတွာဲသၟိင်သုက္ခောဒါယ၊ ဇကုညံင်တောဝ်ချဵုဗၜန် ဒြင်ညံင်သဗသမ္ၚိတ်၊ သော်ကၞေင်ညံင်အံင်မုဲ၊ ကာပ်ပါင်ညံင်ညးမဖျောန်လဝ်ဍာ်ကြေက်၊ သၞေမ်ညံင်သြန်၊ မှ်သၞေမညံင်အခဝ်ဇာင်ၚုညးမစဳလဝ်ကီု၊ ဂတာဇိုင်တဲဗကေတ်ညံင်သာ်ဆုန်၊ ဂဍောင်မတ်ဗကေတ်ညံင်ကလောံမၞိက်၊ ဗတညံင်ပၞိက်ပၟဝ်။ 

        သၟိင်သုက္ခောဒါယ ဂွံပ္ကင်ရင်ဍုင် ၉ သၞာံ အယုက်စိင်ဂှ်ဒှ် ၁၉ သၞာံ၊ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၅၅ စိင်ဗ္တာင်စိုပ်သုက္ခောဒါယ၊ ၁၉ သၞာံဂွံပတၠ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၆၄ စိင်ဗ္တာင်ဟွံရပ်ကမတ်(ဟွံစချောဲ)၊ ကော်နင်အစာစိင် ၚေဝ်ရံင် လက္သန်ယဲဟမွဲ၊ စိင်ဝွံသၟိက်အာဒၟံင်ထာန်တၟေင်ရောင်။ သၟိင်သုက္ခောဒါယ ကဵုထောံကမတ်ဍုင်ယောနက၊ ကမတ်ဍုင်အယုဒ္ဓယပုရ၊ ကမတ်ဍုင်ပဘာလရး၊ ကမတ်မတိမ(မတ်တၟ)၊ ကမတ်သုက္ခောဒါယ။ ကမတ်မတိမ စိင်ဗ္တာင်ရပ်။ သၟိင်ဗြဍဳဇ ခါမညာတ်မိပ်စိုတ်ပူမှ်၊ ဒကိုပ်ပၞာန် ၄၊ ဗဵု ၄၀၀ ကဵုပလံင်ဖျိဟ်ကုသၟိင်ဝါရောဝ်။ 

ဂွံစိင်ဗ္တာင်တုဲ စဳရေင်ထာန်ဆံင်လေတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဂှ်ကီု ပၞာန်သၟိင်ဟဝ်ဇက်စိဟ် ပ္ဍဲဂိတုမာ် ဗဵုမွဲကိုတ်ကဵုတြဴလက် စိင်ချေံဗွဲမဂၠိုင် ကၠုင်တ္ၚီုမတ်တၟသ္ပဍုင်ဇကု သီုကောန်ဗြဴဇက်စိဟ်ကၠုင်ဖျိဟ်ဒၟံင်ဒပ်။ ပ္ဍဲခၞဂှ် သၟိင်ဝါရောဝ် ဍိုက်စိင်ဗ္တာင်ဇက်တိတ်အာ မသက္ကုဇမိုက်(ဟွံဖေက်) ဒေါဝ်ပၞာန်ဟဝ်ဂမၠိုင် ဗၠးလောပ်အာ၊ စိင်ချေံဗဵုလဗး အပေါတ်လွဟ် ဗၞုဟ်ခြပ်တ္ၚ ဗွဲမဂၠိုင်။ ထဝ်သြန်ဟတီကဵုလမိဟ် ပစှ်စွံမွဲစွံ ဗဵုပၞာန်ဗၠးစိုပ်ဍုင်ဇကု၊ မိင်ပရိုင်ဒယှ်သၟိင်ဝါရောဝ်။ ဇၟာပ်ဍုင်ဒးပလံင်စမာဲဇမိန်အိုတ်။ 

        ပတွဵုနူဂှ် ဍုင်မတၟဂၠိုင်ကဵုစိင်ချေံ ဗဵုလဗးဂၠိုင်သန်ဟေင်၊ သၟိင်ဝါရောဝ် ညာတ်ဒဒိုက်သနာသၟိင်ဟဝ်သီုဗဵုဂမၠိုင် ဒဇပ်ဇတဝ် ထောံကြိယာပတ်သာဓနတုဲ ဒြေပ်ဒဴဟဒှ်ဖျိဟ်က္ဍိုပ်ပါန်လမျီု၊ ခါသၟိင်ဝါရောဝ်မညာတ်တုဲ ဂတကျာ်ဂတသင် ပလဝ်သစ္စရ။ “သ္ပတမ်နူတ္ၚဲဝွံသ္အာဂတ ကမိန်ဍုင် ပိုန်ဟာန် ယာန်ဗဍိုက်ညး ယဝ်အဲလွဵုအသဳညး လ္ပကဵုအဲဒးရာဒနာမိက်ညိ။ လ္ပကဵုဒးအာပဝါတ်ဂါတ်ကဵုညးညိ။ ပိုန်ဟာန်အဲ လွဵုအသဳကမိန်ဍုင်အဲလေဝ် ပကဵုညးဒသိုင်ဏာမာန်ညိ၊” သာ်ဝွံပလဝ်အဒိထာန်တုဲ ပ္တုဲကုသဵုဒက်ကျာ်မဟ်သၟိင်ကျာ် ၈ ထာန်၊ ကျာ် ၁၆ ထာန်၊ ကျာ်က္ဍိုပ်ဒဵုပန်၊ ကဵုသေဌဳ သမ္ၚေဟ် သ္ဂံင်သ္ဂဴတအ်သီုသၟိင်၊ ပတုဲကုသဵုယိုက်ဒိုက်သာသၞာ ဇဇၞော်ပၟဝ်အာဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ဓါတ်သော် ၆ တၞုင် ပ္တိုန်က္ဍိုင်ရပ်ထဝ်၊ ညးရးနဳဂီုဂမၠိုင်က္တဵုဒှ်ကရုဏာ၊ ညးဒိုက်ကဵုဒြပ်ဟုံမှာစုတ်တံ ကဵုဗွိုက်လတက်ညံင်ကောန်ပ္ဍဲစြိုဟ်ကီု၊ သၟိင်ဝွံမင်မွဲတဴရ။ 

        ကၠာဟဒှ်သၟိင် အယုက် ၄၀ သၞာံ၊ ပသၟိင် ၁၉ သၞာံ၊ အယုက် ၅၉ သၞာံ အာစိုပ်အနိစ္စဓဝ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၆၈ သၟိင်ဝါရောဝ် အာစိုပ်အနိစ္စဓဝ်။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၀:၄၇၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== ကိစ္စယိုက်ဝန်ပၞာန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် သၠုင်ပတေင်ပတိုန်မွဲအဆံင်ပၠန် ==
ကိစ္စယိုက်ဝန်ပၞာန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် သၠုင်ပတေင်ပတိုန်မွဲအဆံင်ပၠန်

မယံင် (ဍုင်မန်)

ပရေင်ယိုက်ဝန်သ္ပပၞာန်ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် ကေတ်ဒၟံင်ဓဝ်ပလိုဟ် ကဵုကေတ်ဒၟံင်ဩန်၊ ကဵုဩန်တုဲ လိင်ကေတ်ဒၟံင်မၞိဟ်ဂှ် ဟွံလုပ်ကဵုသၞောဝ်ဥပဒေ သ္ဂးတုဲ နူကဵုအလဵုအသဳတၠအဝဵုပၞာန်တအ် ဟွံကဵုအခေါင်ရ။ 

စပ်ကဵုကိစ္စညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဝန်သ္ပပၞာန် ပရေင်ကဵုကေတ်ဒၟံင်ဩန် သွက်ဂွံလိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးဂှ် ဗၠေင်ဒၟံင်ကဵုသၞောဝ်ဥပဒေယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ်တုဲ “နဲဂွံ နဲကေတ်” ပတိတ်လဝ်ပၟိင်ရ။

သ္ပဟိုတ်နူပတိတ်လဝ်ပၟိင် “နဲဂွံ နဲကေတ်” ဂှ်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး ပ္ဍဲဍုင်မန် ပရေင်ရပ်တံင်မၞိဟ် သွက်ဂွံယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ် တေင်ဂြတ်ကၠုင်ဒၟံင်နွံရ။ 

ပ္ဍဲဒေသဍုင်မန်ဂှ် အလဵုအသဳတၠအဝဵုတအ် သ္ဂောံကေတ်ဗီုပ္ဍဲဒေသရးဂကူဗၟာတုဲ မၞိဟ်ဒးအလန် ဒးယိုက်ဝန်သ္ပပၞာန်အတေင်ဂှ်လေဝ် ဒှ်ဂဝိင် ဖေက်ၜက်တိတ်အာ ပ္ဍဲဂကောံပၠန်ဂတးတအ်၊ ဖန်အလန်တုဲ ဂွံကဵုဂၠံက်မာဲဂှ်လေဝ် ဒှ်ဂဝိင်ကဵု ပရေင်ဒစဵုဒစး ထတ်သ္ကာတ်အာတုဲ ကေတ်လဝ်ဓဝ်ပလိုဟ် ကဵုကေတ်ဒၟံင်ဩန်၊ ဗက်ကေတ်ဒၟံင်ဩန်ပ္ဍဲသ္ၚိတုဲ စၞးဂှ် လိင်စုတ်ဒၟံင်မၞိဟ်ဂကူဗၟာတအ်ရ။

ဗီုပြင်ဏံဂှ် ဒှ်ဒၟံင်ညံင်ရဴကူသာန်သွံရာန်မၞိဟ်ရောင် အမာတ်ကၠတ်ထဝ်လ္ၚဵု သဳကၠဳပတိုန်ထ္ၜးကၠုင် ပ္ဍဲကောံဓရီုကၠတ်ထဝ် နွံကၠုင်ဂှ်တုဲ ပရေင်ကဵုကေတ်ဩန် သွံရာန်မၞိဟ်ဂှ် နူကဵုအဆံင်လတူတေံ ဟွံကဵုအခေါင်ရ။

ကဵုကေတ်ဩန်တုဲ ရာန်လိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးဂှ် ဟွံကဵုအခေါင်တုဲဂှ် လၟိဟ်မၞိဟ်ဒးကေတ်ဂှ်လေဝ် ညံင်ဂွံပေင်မာန် ကဵုလဝ်စၞောန်ပၟိင်သာ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်မၞုံတာလျိုင် ဒးဂၠာဲဗပေင်သ္ပပၞာန်တအ် သၠုင်ပတေင်ပတိုန်မွဲအဆံင်တုဲ ဒးဗက်ရပ်ဒၟံင် မၞိဟ်အဝဲလုပ်အဝေါင်သ္ပပၞာန်တအ်ရ။

“ပရေင်ဗက်ဩန်ပ္ဍဲကွာန်တုဲ လိင်စုတ်ဒၟံင်မၞိဟ်ဂှ် နူကဵုကဆံင်လတူတေံ ဟွံကဵုအခေါင်ရ၊ ပရောဏံဂှ် နူကဵုအမာတ်လ္ၚဵုတအ် သဳကၠဳကၠုင် ပ္ဍဲကဵုကၠတ်ထဝ်လတူတေံတုဲတှ်ေ ပရေင်ကူသာန်သွံရာန်မၞိဟ်ဂှ် ဒှ်မံင်ညံင်ရဴ သွံစမၞိဟ်၊ ပရောဏံမံက်အာတုဲတှ်ေ ကဵုဩန်တုဲ လိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးဏံဂှ် ဍေံတအ် ကၟာတ်ထောံ ဟွံကဵုအခေါင်ရပုဟ်၊ လၟိဟ်ၜိုတ်ဍေံဒးကေတ်ဂှ်လေဝ် ညံင်ဂွံဂွံ ဍေံစၞောန်လဝ်ဗီုဂှ် ဒှ်ဗီုဂှ်တှ်ေ ရဲညးတာလျိုင်သၟဝ်ဏံဂှ် ဗီုဂွံဂှ် ဒးဖန်ရ၊ ဒၞာဲဒးရပ်ဂှ် ရပ်ကေတ်ဏောင်၊ ဒၞာဲ ကော်ကေတ်ဂွံတှ်ေ ဍေံကော်ကေတ်ဏောင်၊ ဒၞာဲဒးဂၠံက်မာဲတှ်ေ ဍေံဖန်ဂၠံင်ဂၠံက်မာဲဏောင်၊ မွဲဒေသကဵုမွဲဒေသ ဟွံတုပ်ပုဟ်၊ ဗီုဍေံပြေပြံင် ဗီုဍေံဖန်ဂွံဂှ် ဍေံဒးဖန်ရ” သာ်ဝွံ ညးဆက်စပ်ကဵု အမာတ်ကၠတ်ထဝ်မန်မွဲတၠ ဟီုထ္ၜးရ။

ဟိုတ်နူစၞောန်ပၟိင်တိတ်ကၠုင်သာ်ဂှ်တုဲ ဍုင်မန်ဂှ် ပရေင်စၟဳစၟတ်တေင်ဂြတ်ကၠုင်တုဲ ပရေင်ရပ်တံင်ဓဇက်ဒၟံင်သၟတ်တအ်လေဝ် ကတဵုဒှ်ဂၠိုင်တိုန်ကၠုင်၊ ဒေသရပ်တံင်ဓဇက်သၟတ်တအ်လေဝ် သၠဲလးတိုန်ကၠုင်ရ။

ပရေင်ရပ်တံင်ဓဇက်မၞိဟ်အဝဲစိုပ်တအ် တေင်ကြံင်ကၠုင်ဂှ်တုဲ လ္ၚဵုဂှ် ဂွံပရိုင်လေဝ်နွံ၊ လ္ၚဵုဂှ် ဟွံဂွံပရိုင်တုဲ ၜက်အာ ဒၞာဲပကောံပၞာန်တၟိနွံရ။ လ္ၚဵုဂှ် ဂွံမိင်ပရိုင်ဂတာပ်တဲတုဲ ပညဳသၠာဲကဵုဩန်ဂၠိုင်ဂၠိုင် ဗၠးကၠုင်လေဝ်နွံရ။ 

သ္ပဟိုတ်နူပတေင်ရပ်တိုန် သၟတ်ဒးယိုက်ဂၠေင်ပၞာန်တအ် တေင်တိုန်ကၠုင်ဂှ်တုဲ ပရိုင်ဒးဒုင်ရပ်ဂှ် အတေံ အဏံ မိင်မံက်ကၠုင် ရုသံင်ဒၟံင်အဆက်ဆက် က္တဵုဒှ်ကၠုင်ရ။

ကိစ္စညးဍုင်ကွာန်ဒးယိုက်ဝန်ပၞာန် (ဗၟာ) ဂှ် အတိုင်သၞောဝ်ဥပဒေမ္ဂး ဇၟာပ်မၞိဟ်အဝဲစိုပ် (၁၈) သၞာံ တြုံဗြဴဟွံသှ်ေ ဇၟာပ်မၞိဟ် ဒးယိုက်ဂၠေင်ဖအိုတ်ရ။ ဆဂးဂှ် ပ္ဍဲဒေသကောန်ဂကူ ကောန်ဍုင်အရင်တအ်မ္ဂး ကေတ်လဝ်ဓဝ်ကၠိုဟ်ခၠင်တုဲ ဗက်ဩန် လိင်စုတ်မၞိဟ်စၞးအိုတ်ရ။

ညးဍုင်ကွာန်ဍုင်မန်တအ်ဂှ် ဒးကဵုဩန်သောင်ဍေံ မၞိဟ်ဟွံဒးအာတှ်ေတုဲ သၞောတ်ဏံဂှ် ဒးစိုတ်ဂၠိုင်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ကဟဳ ကၠတ်ကဵုဒၟံင်ဩန် ဗီုညး ဗီုညးတုဲ လိင်စုတ်ဒၟံင်မၞိဟ်စၞးအိုတ်ရ။

“ဒးကဵုကေတ်လှုဲဂှ် ပိုဲမၞိဟ်ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဒုင်တဲမာန်မံင်ရ၊ မွဲဂိတု (၁) လက် (၁) လက်ဘာ်၊ လ္ၚဵုဂှ် ဒဵုကဵု (၂) လက် ဒးလေဝ် နွံမံင်၊ ပိုဲညးဍုင်ကွာန်တအ်ဂှ် ဒးကဵုလှုဲ မၞိဟ်ဟွံဒးအာ မုဟွံဒှ်ပုဟ်၊ လှုဲဂှ်ကၠောန်ကေတ် မၞိဟ်ဟွံဒးအာတှ်ေတုဲ ဒုင်တဲမာန်မံင်၊ လ္ပကဵုဒးအာတှ်ေတုဲ” သာ်ဝွံ မိယာဲသၟတ် နူဒေသဇြပ်ဗုမွဲတၠ ဟီုရ။

သၟတ်အဝဲစိုပ်ဒးလုပ်ပၞာန်တအ်ဂှ် နူစပရိုင်တိတ် ဇၟာပ်မၞိဟ် ဒးလုပ်ကေတ်တာလျိုင်ယိုက်ဝန်ပၞာန်ရောင်ဗက်ဂှ် ဗီုညးကဵုညး ပါဲဓလေတ်တိတ်အာဍုင်မ္ၚး ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ သၟတ်ဗွဲမအောန်ဂှ်ဟေင် သှ်ေဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်/ကွာန်တအ်ရ။

နူကဵုအလဵုအသဳတၠအဝဵုတအ် ပတေင်ဂရတ်ပတိုန် ကိစ္စဒးယိုက်ဝန်ပၞာန် ပ္ဍဲဒေသဍုင်မန်တုဲဗက်ဂှ် သၟတ်သှ်ေဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်/ကွာန်လ္ၚဵုတအ်လေဝ် ထပ်ပါဲဓလေတ်ဒၟံင်ပၠန်တုဲ သၟတ်သှ်ေဒၟံင် ဂတာဍုင်/ဂတာကွာန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ်ဟေင် ဒးဒုင်ဒၟံင်ဘဲ ပရေင်ကရေပ်ဂရတ် ကိစ္စဒးယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ်ရ။

ပရေင်ကိစ္စညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဝန်ပၞာန်ဏံဂှ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် ၜိုန်ဟွံဒးဂၞပ်စိုတ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်ဒးဒၟံင်သၟဝ်တဲ အလဵုအသဳတၠအဝဵုတအ်တုဲ “ပါဲဟွံဂွံ ဒိုအ်ဟွံဗၠး” ဒးဒုင်ဒၟံင်ဘဲအိုတ်ရ။

ဒဒိုက်သၞာညးဍုင်ကွာန် ဒးလုပ်ယိုက်ဝန်ပၞာန် (ဗၟာ) ဏံဂှ် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်တအ်လေဝ် တာဒၞာကဵုဟွံမာန်၊ ဂကောံပၠန်ဂတးတအ်လေဝ် စဵုဒၞာကဵုဟွံမာန်၊ အလဵုအသဳသွာင်မ္ၚး (အေန်ယူဂျဳ) လေဝ် ဟံင်ပြာ်ကဵုဟွံမာန်ရ။

ပေါဲပၞာန် အကြာဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ကဵု ဂကောံပၠန်ဂတးတအ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဂွံဒုင်ဒဝ်ဗတိုက်ပၞာန်မာန်ဂှ် တင်အဓိက ဗပေင်ကၠုင်ဒြဟတ်ပၞာန် နကဵုသၞောဝ်ဥပဒေ ညးဍုင်ကွာန်ဒးယိုက်ဂၠေင်ပၞာန်ဏံတုဲ သၞောတ်ဏံဂှ် သွက်တၠအဝဵုတအ် ဒှ် တင်ပၟိက်ကိစ္စဇၞော်မွဲတုဲ မွဲအဆံင်တုဲမွဲအဆံင် သၠုင်ပတိုန်ဒၟံင်အသိင်နွံရ။

လၟုဟ်မ္ဂး ပံက်ဂွံကွတ်ပၞာန်သဇိုင် လၟေင် (၂၇) ရတုဲ မွဲလၟေင်မ္ဂး လၟိဟ်ပၞာန်တၟိ (၅၀၀၀) တၠ ညံင်ဂွံဂွံဂှ် နကဵုနဲကဲသွာင်ဇဳ တၠအဝဵုပၞာန်တအ် ကော်ကေတ်၊ ရပ်ကေတ်၊ ရာန်ကေတ် ဗီုဂွံ ဗီုကေတ် သၠုင်ဒၟံင်အသိင်နွံရောင် ပတိုန်ထ္ၜးဏာရ။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၀:၅၀၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== အကြီုသပုန် ==
အကြီုသပုန်
=======

( နကဵုဍိုပ်လိက်Rebel yell: Arakan Army leader speaks to Asia Times
အ္စာပရိုၚ် BERTIL LINTNER သၟာန်သွဟ်တက်လဝ်ကျာကဵုသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ထောန်မျာတ်နာၚ် ညးမဒှ် ဍိုပ်သ္ကိုပ် ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ် (AA)တုဲ ပ္တိုန်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲလိက်ပရိုၚ် Asia Times နဘာသာအၚ်္ဂလိက် နွံစၟတ်တ္ၚဲ ဂျာန်နဝါရဳ ၁၈၊၂၀၂၂ ဂှ် သွက်ဂကူမန်ပိုဲ ညးမိက်ဂွံဗှ်ဗီုမန်တအ် ဂွံဗှ်မာန် ရန်တၟံတုဲ ကၠာဲပ္တိုန်ထ္ၜးကဵု နလၟေၚ်ဝေါဟာဟီုအရေဝ် ညံၚ်ဂွံကၠိုဟ်လောဲသွာရ။) 

ဇျေၚ်မာဲ- သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော်ထောန်မျာတ်နာၚ် နွံအယုက် ၄၃ ဝွံ ဒှ်ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၠန်ဂတး ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာ အယုက်ဍောတ်အိုတ်၊ ဂွံပေဲါအံၚ်ဇၞးဂၠိုၚ်အိုတ်မွဲတၠရ။ ဒပ်ပၞာန်ညးအာဂတပၠတရဴမံၚ် ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ် (အေအေ) ဂှ် စဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၉ တေံတုဲ နူကဵုမၞိဟ်မွဲဇျောပ်ဍောတ်ဂှ် ဇၞော်ဂေါဝ်တိုန်တုဲ ဒှ်ကၠုၚ်ဒပ်ပၞာန်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်နွံကဵုဇြဟတ်ထတ်စောမ်မွဲ ပ္ဍဲဍုၚ်မလီုလာ်စာ်ထောၚ်မံၚ်နကဵုပၞာန်ရ။

ပေဲါပၞာန် အေအေ ဗ္တိုက်ကၠာအိုတ်ဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၂ ဒှ်ပ္ဍဲတိဍာ်ကချေၚ် ပံၚ်တောဲကဵု ဒပ်ပၞာန်ကချေၚ် KIA တအ်ရ။ လက်ကရဴဏအ် လုပ်ပေဲါဗ္တိုက် ရီုဗၚ်ဒပ်ကဝ်က MNDA နွံဒိုဟ်ဧသာန် ဍုၚ်သေံဇၞော်တေံရ။ နူဂှ်တုဲ ဗဒှ်သပုန်ပ္ဍဲဍုၚ်ရခေၚ်၊ မၞိဟ်ကဵုလ္ၚီတိတ်ကၠုၚ်ပံၚ်ကဵုညးတအ်အိုတ်ရ။ 

ဟိုတ်နူဒေါံပန်ပှော် မ္ၚးစေဝ်ပၞောန် သၞာံ ၂၀၂၀ ဂှ်တုဲ ပရေၚ်ရုသံၚ်က္တံၚ်က္တဴ၊ ပကီုပရာပ်ဂှ် ဟွံဆဵုပ္ဍဲဍုၚ်ရခေၚ်ရ။ ဟိုတ်နူပၞာန်သီအဝဵုနူဖေဖဝ်ဝါရီ ၁ ဂှ်တုဲ ပရေၚ်ရုသံၚ်က္တံၚ်က္တဴ၊ပကီုပရာပ်တအ်ဂှ် က္တဵုဒှ်အလုံဍုၚ်မွဲ ဒၞာဲတၞဟ်တၞဟ်တအ်ရ။ အကြာပွဳပွိုၚ်ကျာသောပ်ဒၟံၚ်ဂှ် အေအေကဵု ယူအေလ်အေ တအ် ဒက်ပ္တန်တိုန် ပြိုၚ်ပ္ကာန်အုပ်ဓုပ် သိုက်သိုက်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး ပွိုၚ်ဍုၚ်ရးဗွဲမဂၠိုၚ် ဗွဲတၟေၚ်သ္ကုတ်ဒေသသၟဝ်ကျာ တအ်ဂှ် ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ညးတအ် ဂေတ်မံၚ်ရ။

Asian Times သၟာန်- ပေဲါရုဲမာဲ ၂၀၂၀ တေံတုဲ ခြာဟွံလအ် နူကဵု က္လိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်ဒေါံပန်ပှော်မ္ၚးစေဝ်ပၞောန်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတုဲ ရးရခေၚ်ညိၚ်ဝတ်မံၚ်ကွေံရ။ ဆဂး ဒၞာဲဒေသတၞဟ်တအ်ဂှ် ရုသံၚ်မံၚ်တုဲ ဓရ်ၜိုဟ်လလမ်ဂွံလဝ်ဏအ် ဍေံတန်တဴ လလအ်လဵုမာန်ရော၊

ထောန်မျာတ်နာၚ် သွဟ်- ဒေါံပန်ပှော်မ္ၚးစေဝ်ပၞောန်ဂှ် ဍေံဟွံညိၚ်ဝတ်ကွေံပုဟ်။ ပိုဲဒးဗကေက်ကၠုၚ်လဝ် ၜုန် ရပ်လဝ်သၞာ်တုဲရ။ ဒေါံပန်ပှော်ဏအ် တန်တဴလလအ်လဵုရောဂှ် ကေတ်ဟွံဒးချိုတ်ပၠိုတ်ပုဟ်၊ ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵု ၜါလ္ပာ်တုဲ ဒေါံပန်ပှော်မၞုံကဵုအဓိပ္ပဲါဂှ် ပိုဲလေဝ် နွံပၟိက်မံၚ်ရ။

SAC ကံၚ်ဇြဳအုပ်ဓုပ်ဍုၚ်ဂှ် လုပ်မံၚ်ပေဲါဗ္တိုက်ပ္ဍဲမုက်ပၞာန်ဂးကီုလေဝ် ဍေံတအ်ဗ္တိုက်မံၚ်နကဵုဗျူဟာတြေံ ဗီုတမၠာတေံဟွံသေၚ်ရ။ ဟိုတ်နူပိုဲဂ္ဇအ်လဝ် ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ပိုဲ နကဵုသွာၚ်စဳရေၚ်ဂဗုတ်၊အကံက်အခေါန်၊ဌာနဂီုကၠီုညးဍုၚ်ကွာန်ကေုာံ ဗီုပြၚ်ဒက်ပ္တန်အလဵုအသဳနာနာတအ်ဂှ်တုဲ ဍေံတအ်ဟွံပေၚ်စိုတ် ဒှ်မံၚ်ဒေါသဂှ် ပိုဲတီမံၚ်ကီုရ။

သၟာန်- ပရေၚ်ဆက်ဆောံကဵု ဂကောံဒပ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တၞဟ် ဒပ်ဂကောံမဟာမိတ်သၟးဟွံသေၚ် သီုကဵုဒပ် ကရေၚ် ကေအေန်ယူ၊ ဒပ်ကရေၚ်ဍာဲ ကေအေန်ပဳပဳ၊ ဒပ်သေံဇၞော် RCSS နာဲတအ် ဟွံဒှ်လဝ်ကောန်ဂကောံတအ်ကီုဂှ် အကာဲအရာနွံဗီုလဵုရော

သွဟ်- ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ်ပိုဲဂှ် ပံၚ်တောဲကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ကဵု ဂကောံမဟာမိတ်ကောဒေံ၊ ဂကောံမဟာမိတ်သၟဝ်ကျာတအ်တုဲ ဆက်ဒှ်မံၚ်ကောန်ဂကေံာ FPNCC ဖိုဟ်ရ။ ကဵုဂကောံကောန်ဍုၚ်အရၚ်တၞဟ်တၞဟ်တအ်လေဝ် ဆက်ထိၚ်လဝ်ပရေၚ်ဆက်ဆောံ ခိုဟ်မံၚ်ဖိုဟ်ရ။

သၟာန်- နူကဵုသီအဝဵု ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁ သၞာံတုဲကၠုၚ်တေံတုဲ ခါတ်အကာဲကေတ် အစောန်စရာဲ SAC ကံၚ်ဇြဳအုပ်ဓုပ်တအ် ဇၟပ်ဒိုဟ်ဇဳတုဲ ဒးသ္ၚဳဂၠိပ်မ္ဂး မုအကာဲအရာနွံဗီုလဵုရော၊ ပေဲါတက်ကျာ ဒှ်မာန်မဏီဟာ၊ ဗီုဂှ်ဟွံသေၚ်တှ်ေ ပေဲါဗ္တိုက်ရပ်လွဟ်ဏအ် မွဲဂၠံၚ်ရ ဆက်အာဂတတေံဂွံ ဗီုဂှ်ဟာ။

သွဟ်- သၞောတ်ပရေၚ်ထတ်ယိုတ်လီုလာ်မံၚ်တုဲ ပရေၚ်ပိုန်ဂြပ်လေဝ် သုတ်စှ်ေတသိုတ်စှ်ေမံၚ်ဣရ။ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွါန်ပၠန်လေဝ် ဒးမံၚ်ယဲကျာဣရ၊ SAC တအ် ဖေက်ဂၟံက်လကိုတ်တ္ၚဵုမံၚ်တုဲ ပ္ဍဲဝိုၚ်ကလုတ်တမာန်ဂှ် ဒးဒုၚ်ပဲါတးမံၚ်ဣရ၊ ဒပ်ပၞာန်ဍေံတအ် တြးလဝ်ဒပ် ပ္ဍဲမုက်ပၞာန်တၟာဂလိုၚ်နွံ၊ အလဵုအသဳပၞာန်ဂှ် ဇကုဍေံတအ် ဍေံတအ်စိုပ်မံၚ်လဒေါဝ်ကျာမေလံၚ်ဂှ် ဍေံတီမံၚ်တုဲ ညေအ်ဍေံတအ် ဟွံဂံၚ်ဗၠေတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ ( ဗၠေတ်ကဵုအခိုက်ညိ စှ်ေဟဂှ်ရ) ။

ဇုက်ဟရှ်ေ ကဵုအမိၚ် ဍေံတအ်ကဵု ဍေံတအ် ကောံကလောံကၠေတ်မံၚ်ဂှ် ကရောန်တိတ်ကၠုၚ်နူပ္ဍဲတုဲ ထကးပြးပိုတ်အာဗက်ဟွံသက်ဂတာပ် ညံၚ်ရဴသၟိၚ်သၞံၚ်အယုက်အိုတ်တုဲ ဟတိုဟ်တိုန်ကီု (super nova ) ကဝေက်ကလှ်တိတ်ကၠုၚ်ပြးဇး ဒှ်မာန်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ဇြဟတ်ပၞာန်ဍေံတအ်ကဵု ဍာ်ဒကေဝ်ဍေံတအ် ဒုၚ်ဒဝ်မာန်ဂှ် တော်ဖဍိုန်လဝ် (ယှအ်လဝ်) ဟွံဂွံပုဟ်။ သွက်အဝဵုဍေံတအ် ဂွံတန်တဴဂှ် ဍေံတအ်ကၠောန်မာန်ဖအိုတ်တုဲ ဍေံတအ် မုဟွံရုဲ ပါ်ပဲါမွဲသာ် ရိုၚ်ဇိုၚ်ကၠုၚ်လေပ်မံၚ်။

ဗီုအကာဲအရာလၟုဟ်ရတှ်ေ ဂွံသဳကၠဳပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ် ဍေံဒှ်ဟွံမာန်ပုဟ် တော်ဆကေတ်ရ။ ဟိုတ်နူဓရ်ဍုဟ်မၠေံညးသ္ကအ် အုပ်ဓလီုလဝ်တုဲ ပေဲါသဳကၠဳဂှ် ဒှ်ပေဲါသဳကၠဳဇေတ်ဍာံပြဟွံသေၚ်တုဲ ဒှ်ဆအယာံမာတ် ဟီုတွံတြးဝါဒပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟေၚ်ရ။

သၟာန်- ပ္ဍဲအခန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ကောန်ဂကူဂှ် စပ်ကဵုဗော်အေန်အေလ်ဒဳတုဲ ဗီုလဵုညာတ်၊ တုဲပၠန်ပ္ဍဲအခန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဒေသ စပ်ကဵုဗော် အေအေန်ပဳ ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်အဓိကရးရခေၚ်ရော ဗီုလဵုညာတ်ရော

သွဟ်- အေန်အေလ်ဒဳလေဝ် ဗီုပြၚ်ဍေံဟွံခိုဟ်ပုဟ်။ ၜိုန်ရဇၞးလဝ်မာဲဂၠိုၚ် ပ္ဍဲပေဲါရုဲမာဲ ၂၀၂၀ တေံကီုလေဝ် ဟိုတ်နူပရေၚ်အာဍိုပ်ဗျုထဴ သီုတေၚ်ဂြတ်တုဲ အနာဂတ်ဍေံတၠုၚ်လအာဟွံခိုဟ်၊ ဗီုညးဍုၚ်ကွာန်တအ် စၟဳစလဝ်ဂှ် ဍေံဟွံဒှ်ကၠုၚ်ရ။ အေန်အေလ်ဒဳဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးကေတ် ညးအာဍိုပ်တၟိရ။ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး သွက်ညးဍုၚ်ကွါန်တအ် ဂွံခိုဟ်စတှ်ေ ဇြဟတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဍိုက်ပေၚ်ကဵုအစောန်စရာဲမွဲ ဒးလုပ်ကေတ်ဒၞာဲမသလးမံၚ်တ္ၚဲဏအ်ဂှ်ရ။

စပ်ကဵု အေအေန်ပဳတုဲ တန်တဴကဵုပေဲါရုဲမာဲ အတိုၚ်ကံၚ်ဇြဳပၞာန်ကဵုလဝ်ကတိပါၚ် ဒှ်ကၠောန် ဟွံဒှ်ကၠောန်ဂှ်ရ။ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် အနာဂတ်ဂှ် ဍေံပရေအ်မံၚ်တုဲ တော်ဆဟွံဒးရ။ သွက်အေအေန်ပဳ အကာဲအရာဍေံဒှ်မာန်မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် ယဝ်ရပေဲါရုဲမာဲ ဟွံမွဲတှ်ေ ဒှ်မွဲပံၚ်ကၠုၚ်ကဵု ULA ဂကောံသၠဍိုၚ်ရခေၚ် ကေုံာ ဗော်တၞဟ်၊ ပူဂဵုတၞဟ်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ။

သၟာန်- တိုၚ်ကဴအန္တိမကၞောတ်တဲ ရခေၚ်နာဲတအ်ဂှ် အခေါၚ်သၠပွးဟာ၊ ဟွံသေၚ်မ္ဂး အခေါၚ်အုပ်ဓုပ်အလဵုဇကုပ္ဍဲဍုၚ်ဖေတ်ဒရေဝ်ဟာ၊ သၞောဝ်ဥပဒေဍုၚ်ဗၟာအနာဂတ်ဂှ် ဗီုလဵုစၟဳလဝ်ရော

သွဟ်- အခေါၚ်ကံကုသဵုပိုဲ ပိုဲဖန်ဖက်ကေတ်ကဵု အဝဵုကၞောတ်အထောဋ်ဂှ် ဒှ်တၚ်အဓိကပရေၚ်ချဳဒရာၚ်ကောန်ဂကူပိုဲရ။ ပ္ဍဲဖေတ်ဒရေဝ်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကောန်ဖေတ်ဒရေဝ်ယှေန် ဗီုဂကူရခေၚ်ပိုဲနွံပၟိက် ဒၞာဲနွံ ဟၟဲ ဒးရံၚ်ကၠာရ။

ၜိုန်ရပိုဲ မိက်ဂွံမံၚ်မွဲစွံကရောံကောဒေံကောန်ဍုၚ်အရၚ်ပိုဲတအ်ကီုလေဝ် အတိုၚ်ကဆံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဍာံပြ ပိုဲနွံပၟိက်ဂှ် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဏအ် ဖျေံကဵုဒၞာဲဝဲါဟွံမာန်ပုဟ်ယဝ်ရဒှ်မ္ဂး နကဵုပိုဲ ဒးဆက်စပ်လုပ်အာဂကောံပွဳဗွိုၚ်ဍုၚ်နာနာ ဂၠံၚ်ပိုဲကဵုပိုဲရ။

သၟာန်- ဒပ်ပၞာန် နာဲတအ် ဇြဟတ်ဇၞော် ၜိုတ်လဵုရော၊ ထိၚ်ဒဝ်လဝ်တိဍာ်ရခေၚ်မာန် ဂလိုၚ်လဵုရော

သွဟ်- နူကဵုစဒက်ပ္တန်လဝ် သၞာံ ၂၀၀၉ တေံတုဲ ပွိုၚ် ၁၃ သၞာံ ပိုဲ ပ္ကတ်ပ္ကေၚ်လဝ် ကောန်သဂံၚ်လၟိဟ် ပိဠက်ဍောတ်ပြၚ် (၃၀၀၀၀) တုဲရ။ ပရေၚ်ကောပ်ကဲာ၊ ထိၚ်ဒဝ်၊နဲကဲပညာ မြက်စောန်တအ်ဂှ် ပ္ကတ်ပ္ကေၚ်မံၚ်ဖိုဟ်လေဝ်နွံ၊ လုပ်မံၚ်ပေဲါဗ္တိုက်လေဝ်နွံရ။ ကောန်သဂံၚ်ပိုဲ ဗၞတ် (၇၀) ဍိုပ်ကၠံဂှ် ပရေၚ်ဆဵုဂဗ ကေၚ်လုပ်လဝ်ပေဲါဗ္တိုက် သ္ကာတ်သ္ကာတ်မြဟ်ြမဟ်နွံရ။ လၟိဟ်ကောန်သဂံၚ်ၜိုတ် မသုန်လ္ၚီ ကဵု တြဴလ္ၚီဂှ် ပိုဲဖျေံလဝ်ဒပ် ပ္ဍဲတိဍာ် မဟာမိတ်ပိုဲနွံရ။ သှ်ေနူဂှ် ပိုဲ ဖျေံလဝ်ပ္ဍဲရခေၚ်တေံရ။

ရးရခေၚ်သ္ကုတ်သၟဝ်ကျာဂှ် ဗၞတ် (၆၀) ဍိုပ်ကၠံ ပိုဲထိၚ်လဝ်နွံကီုလေဝ် လ္ပာ်သၠုၚ်ကျာဂှ် ဍေံအောန်မံၚ်ညိဏီ။ ဒၞာဲလ္ၚဵုဂှ် အကြာပိုဲကဵု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဂွံသက်ပၞောန်တၞဟ်ခြာဂှ် ဍေံဝါတ်မံၚ်ညိ။ ဍေံတအ် ထိၚ်ဒဝ်လဝ်လ္တူဍုၚ်မာန်မံၚ်ဖိုဟ်တုဲ ထ္ၜးဟိုတ် ဒၞာဲဗျူဟာခိုဟ်တုဲ ဂပ်ဝ်ဒးထိၚ်ဒဝ်လဝ် ဂးကီုလေဝ် ပ္ဍဲဒေသတအ်ဂှ်ပၠန် အဝဵုအာဏာပိုဲဂှ် ပိုဲပြုပြေၚ်စဳရေၚ်မံၚ်လေဝ်နွံတုဲ ပရေၚ်ပြိုၚ်ပ္ကာန်နွံမံၚ်ဏီရ။

သၟာန်- ကဵုဒပ် ပဳဒဳအေဖ်တအ် ပရေၚ်ဆက်ဆောံနွံမံၚ်ဟာ၊ ကဵုဒပ်ဒစဵုဒစး ဗ္ဒာဲတအ်ဂှ် တွဵုရးချေၚ်ရော ပရေၚ်ဆက်ဆောံနွံမံၚ်ကီုဟာ

သွဟ်- ၜိုတ်တုဲကၠုၚ်ဂှ်တှ်ေ ပရေၚ်ဆက်ဆောံမံက်မံက်ဂတဝ်ဂတဝ် မုဟၟဲဏီရ။

သၟာန်- ပ္ဍဲအခန်သၟာန်သွဟ်လဝ်ကဵု လိက်ပရိုၚ် Prothom Alo ဘၚ်္ဂလာဒေသ် မပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲဂျာန်နာဝါရဳ ၂ ဂှ် နာဲဟီု ပိုဲသ္ပစၟတ်သမ္တီကဵု အခေါၚ်အရာမၞိဟ်ကေုာံ အခေါၚ်ဒှ်ကောန်ဍုၚ် ရောဟေန်ဂျာတအ်ရောၚ်ဂးလဝ်ရ။ နာဲ မိက်ဂွံဟီုဂှ် နာဲထံက်ဂလာန် ကဵု ညးဒှ်ဒဒိုက် ရောဟေန်ဂျာတအ် ဂွံစဴကၠုၚ်ကဵု အခေါၚ်ဒှ်ကောန်ဍုၚ်ဂှ်ဟာ

သွဟ်- အခေါၚ်အရာမၞိဟ်၊အခေါၚ်အရာဒှ်ကောန်ဍုၚ် သွက်ညးမတန်တဴမံၚ်ရးရခေၚ်အိုတ်သီုဂှ် ပိုဲပစၟတ်သမ္တီကီုလေဝ်  အတိုၚ်အကာဲအရာလၟုဟ် ညးဒှ်ဒဒိုက်တအ် စဴကၠုၚ်မ္ဂး ဒှ်လပှ်တက်ကၠုၚ် သွက်ပရေၚ် ဟွံညိၚ်ဝတ်(က္တဴက္တာန်) မွဲမာန်ရ။ ပရေၚ်ပလံၚ်ဖျဴဗီုလဵုမွဲဟွံဟီု ဒးဒှ်အတိုၚ်ဆန္ဒ ညးတၠခန္ဓတုဲ ဒးကၠောန်အတိုၚ်ဂၠံၚ်လုပ်သၞောဝ် နကဵုဍုၚ်နာနာ ရံၚ်စံၚ်မွဲက္ဆံၚ်ထေက်ရ။

ပြသၞာအဓိက သွက်ဂကူရခေၚ်တအ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂှ် ညးဒှ်ဒဒိုက်တအ် စကာယၟု ရောန်ဟေန်ဂျာ ဂှ် ညးတအ် ဒုၚ်တဲဟွံမာန်ရ။ ဝၚ်ညးတအ် ဒးဒုၚ်ပလီုရောၚ် ညးတအ် ဒးဒုၚ်စသိုၚ်တုဲ ဒှ်မံၚ်ညံၚ်ကဵုပပရေံ ရုန်မဵုကဵုညးတအ်ရ။ ညးတအ်ဂှ် ဒှ်တၠဍုၚ် တန်တဴကၠုၚ် တမ်မူလရ။

လၟိဟ်မၞိဟ် မောတ်သလောန်တအ်ဂှ် လုပ်ကၠုၚ်ဗီုပြၚ်လပှ်နာနာသာ်ရ။ အဓိကဂှ်တှ်ေ အခိၚ်အၚ်္ဂလိက်တအ် အုပ်ဓုပ်လဝ်တေံရ။ ယဝ်ရညးတအ် မံၚ်တန်တဴကၠုၚ်ပ္ဍဲတိဍာ်ရခေၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုတၞောဝ်ဒတောဝ်မ္ဂး ညးတအ် က္လိဂွံအခေါၚ်ဒှ်ကောန်ဍုၚ်မာန်ရ။ ဆဂး ပုစ္ဆာ ထမံက်ထ္ၜးယၟု (ဇကုညးတအ် ညးတအ် ကဵုယၟု ) ဂှ် နွံမံၚ်ပၠန်။

သၟာန်- မောတ်သလေန်၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဟေန်ဒူ၊ ခရေတ်ယာန် ဂွံမံၚ်ညးကအ်မွဲစွံ ဗွဲမၜိုဟ်ဩဟ်မာန် ပ္ဍဲဍုၚ်ရခေၚ်ဂှ် အခေါၚ်အရာဍေံနွံၜိုတ်လဵုရော

သွဟ်- ယဝ်ရမၞိဟ်နူမ္ၚး လ္ပကၠုၚ်ရပ်ဇုက် လ္ပကၠုၚ်အလှ်ေ ဗဇဵုမံၚ်အကြာ မွဲဂကောံကဵုမွဲဂကေံာမ္ဂး ဂွံမံၚ်မွဲစွံဂှ် ဍေံအံၚ်ဇၞးမာန်ရ။ ဍုၚ်ရခေၚ်ပိုဲဂှ် နူကဵု သၞာံ ၁၉၄၁၊ ၄၂ စဵုကဵုစိုပ်သၞာံ ၂၀၁၉ က္ဆံၚ်ညိၚ်ဝတ်၊ ပရေၚ်မၞိဟ်ဒှ်သဟဇာတ ဗီုအခိၚ်တ္ၚဲဏအ်ဂှ် မွဲလှ်ေလေဝ် ဟွံကေၚ်က္လိဂွံဂှ် ပြာကတ်မံၚ်ရ။ အခိၚ်လၟုဟ် ပရေၚ်မၞိဟ်ညိၚ်ဝတ်ကၠုၚ်၊ ပရေၚ်တေၚ်ဂြတ်အကြာမွဲဂကူကဵုမွဲဂကူ ဍိုန်လျအောန်စှ်ေတုဲ ကမၠောန်ပရေၚ်မၞိဟ်လ္ပာ်ခိုဟ်မံက်ကၠုၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ အဵုဣညအ်ဂှ် ဒှ်ပရေၚ်ပြံၚ်လှာဲမံက်မံက်ဂတဝ်ဂတဝ်မွဲတုဲ ပရေၚ်ပြံၚ်လှာဲဂှ် ဍေံဒးစဒှ်ကၠုၚ်နူပ္ဍဲရောၚ်။ 

သၟာန်- လ္တူဂကောံမောတ်သလေန်ညံၚ်ရဴ RSO ကဵုဂကောံ ARSA တအ်ဂှ် ဗီုလဵုနာဲညာတ်ရော

သွဟ်- သီုၜါဂကောံဂှ် ပိုဲ အဆက်အဆောံဟၟဲပုဟ်။ RSO ဂှ် နကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ညံၚ်ကဵုကြံၚ်ဍုဟ်နူ ARSA ညိ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ARSA ဂှ် ဇုက်ဇာဍေံ ဂၠိၚ်တုဲ က္တိုၚ်ကၟဟ်ဂၠိုၚ်ရ။ ဗီုဂကောံ ARSA ကၠောန်သ္ပမံၚ် အကြာဍိုပ်သ္ကိုပ်ကွာန် နွံရးရခေၚ်ကေုာံ ပ္ဍဲဗ္ဒိုပ်ညးဒှ်ဒဒိုက် နွံဍုၚ်ဘၚ်္ဂလာဒေသ်တအ်ဂှ် ရံၚ်ကေတ်မ္ဂး တီကေတ်မာန်ရ။ ညးမလေပ်ပညာ ရဲမောတ်သလေန်တအ်လ္ၚဵုဂှ် ရပ်ဇုက်ဗဂေတ်မံၚ် ARSA ကရဵုကရာတုဲ ပမံၚ်ဒၞန်ကဵု ပွဳပွူပရေၚ်ဍုၚ်ကွါန်မအာစိုပ်မံၚ်ဒဒိုက်ရ။ 

သၟာန်- ဍုၚ်သ္ၚိရေၚ်ကၟေၚ်ဆက် နာဲတအ်ဂှ် နွံဍုၚ်ဘၚ်္ဂလာဒေသ်မွဲရ။ ပရေၚ်ဆက်ဆောံကဵုညးနွံအဝဵုတအ်ကီု သီုကဵုညးမတန်တဴမံၚ်တိဍာ်ပယျဵု ဥပမာ- ညံၚ်ရဴ ဂကူ မရမာတအ်ဂှ်ကီု နွံဗီုလဵုရော၊ သ္ၚောဲနူဂှ်ညိတှ်ေ ဍုၚ်အိန္ဒိယျရော ပရေၚ်ဆက်ဆောံနွံဗီုလဵုရော

ဂကူမရမာ Marma ကဵုဂကူမံက် Mog တအ်ဂှ် ဆဳဇာတ်တုပ်မံၚ်ကဵုပိုဲ၊တုပ်မံၚ်ကဵု ဂကူမတန်တဴမံၚ်မွဲဒမြိပ်ပယျဵုဒၞက်တအ်ဂှ်ရ။ စပ်ကဵုပရေၚ်ချဳဒရာၚ်ပိုဲတုဲ ညးတအ် ကၠိုဟ်လဝ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက်တုဲ ညးတအ် စွံမံၚ်ကရုဏာလ္တူပိုဲကီုရ။

စပ်ကဵုအလဵုအသဳဘၚ်္ဂလာဒေသ်တုဲ ဟွံပရေံစကွေံကွေံဏီ။ အလဵုအသဳဘၚ်္ဂလာဒေသ်ဂှ် မူဝါဒ၊ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဗျူဟာ ကၠးကၠးမးမး ဖျေံလဝ် ဂွံဆက်ဆောံကဵုပိုဲဂှ် နကဵုလုပ်အဝေါၚ်ပ္ဍဲစေဝ်ပၞောန်ကီု မ္ၚးစေဝ်ပၞောန်ကီု နွံဗီုလဵုရောဂှ် ဟွံဂွံဆဵုဏီရ။ ညးတအ် ထေက်ကဵု ဒးသၠုၚ်ပ္တိုန်ရ။ ဂါံတိုန်မွဲဂါံတုဲ ဒးကၠောန် ဗွဲမက္တိုၚ်ကၟဟ်ထေက်ရ။ ပရေၚ်ဆက်ဆောံခိုဟ်မွဲဂှ် ဒှ်ဂုန်ဖဵုသီုၜါလ္ပာ်ရ။ ကိစ္စဇၞော်ညိဂှ်တုန် ဂွံရပ်စပ်ပြသၞာ ညးဒှ်ဒဒိုက်၊ ဂွံရီုဗၚ်ညးတအ်၊ပရေၚ်ယဲကပ်၊ ပရေၚ်ဂီုကၠီုအိုတ်သီု ဂွံသောၚ်ကလးရပ်စပ်အာမာန်ရ။ တၞဟ်နဂွံရေၚ်တၠုၚ်ဒတုဲဖဵု ညးဍုၚ်ကွာန်သီုၜါလ္ပာ် ပရေၚ်ရံၚ်စံၚ်ထတ်ယိုတ်၊ပရေၚ်ပညာ၊ပရေၚ်ကူသာန်သွံရာန်၊ ကေုာံပရေၚ်ဆက်ဆောံကဏ္ဍတၞဟ်တၞဟ်တအ်ဂှ် ဒးသၠဲပ္တိတ်ထေက်ရ။ 

သၟာန်- ပ္ဍဲအရာရုန်ဂ္စာန် ဂွံသောၚ်က္လးကိစ္စရခေၚ်ကေုာံ ကိစ္စဍုၚ်ဗၟာမသၟေဟ်ဂမၠိုၚ် ဗွဲမၜိုဟ်ဩိုဟ်ဂှ် ဍုၚ်မ္ၚးမပ္တံ ကြုက်၊ ဂျပါန်တအ် လုပ်ပါမာန်ဟာ၊ပေဲါပြိုၚ်ပ္ကာန်မဟာဗျူဟာ အကြာ ကြုက်ကဵု အမေရိကာန်ရော ဗီုလဵုညာတ်ရော

သွဟ်- နကဵုတဳအဝ်ရဳ ညးတအ် လုပ်ပါပ္ဍဲအခန်အဓိကဇၞော်မာန်ကီုလေဝ် ဍာံဍာံတေံဂှ် ဍေံထုဲတၞာန်ဂၠိုၚ်ရ။ ပြံၚ်လှာဲဂှ် ဍေံဒးကၠုၚ်နူပ္ဍဲတုဲ ဒှ်ဗီုဂှ်မှ ရုပ်ရဴဍေံမံက်ဒှ်မာန်ဂၠိုၚ်ညိဏောၚ်နကဵုအဲ ထေၚ်ကေတ်ရ။ ဆဂးဂှ် ဍေံတၟေၚ်မံၚ်ဂှ် ဟွံသောၚ်ခဍောၚ်ဏီရ။ ပရေၚ်ပြိုၚ်ပ္ကာန် အမေရိကာန်ကဵုကြုက်ဂှ် ဍေံဟွံဇီုကပိုက်ကဵုပိုဲမွဲသာ်ရ။ ပိုဲသွက်ဂွံဒးဂွိၚ်ဂွာဲလေဝ် ဟၟဲရ။ 

သၟာန်- လက်ကရဴအိုတ် မိက်ဂွံသၟာန်ဂှ် ဍေံဒှ်မံၚ်ပရေၚ်ပူဂဵုညိ၊ နကဵုမၞး မုဟိုတ်၊ အခိၚ်လဵု ဖျေံစိုတ် ရပ်လွဟ်တဝ်စၞေဟ်ကဵုပၞာန်ဗၟာ၊ အလဵုအသဳဂြိုဟ်ဍုၚ်ဂှ်ရော

သွဟ်- ဍုၚ်ဗၟာဂှ် သွက်ဂွံသောၚ်က္လး အခေါၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံတုပ်သၟဟ်၊ အခေါၚ်ထေက်ကဵုက္လိဂွံဂှ် ဒၞာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ခိုဟ်ခိုဟ်မွဲ ဟၟဲပုဟ်။ ကညာၚ်လရိုအ် အာတ်မံၚ်ဂိတုဂှ် ဍေံဟွံဒှ်ရ။ သၞပိုဲ ဍေံပၠံၚ်ကေတ်ဏာဂြပ်ပိုဲ နကဵုဇြဟတ်အနိၚ်အထက်ဂှ် ပိုဲကလေၚ်အာတ်မိက်မံၚ်၊ အာတ်မံၚ် နူဍေံ ဟွံဂွံရပုဟ်ဂှ် နကဵုအဲ ဗွဲမၞုံကဵုဟိုတ်ဖဵု တော်တုဲ ရပ်လွဟ်ဗ္တိုက်မံၚ်ရ။

မုဍေံတအ်ဟီုဟီု ကမ်ကုသဵုပိုဲဂှ် ပိုဲဒးဖန်ဗဒှ်ကေတ်ကေတ်ရ။ ပိုဲဒးသိုၚ်ခၞံနကဵုတဲပိုဲတုဲ ပိုဲဒးဂွံ အရာထေက်ကဵုက္လိဂွံရ။ တာလျိုၚ်အဲဂှ် သွက်ဂွံကလေၚ်ဒက်ပ္တန် အဝဵုကၞောတ်အထောဋ်ကေုာံ သွက်ဂွံကလေၚ်က္လိဂွံ ကဆံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မဍာံပြ ဂကူရခေၚ်ပိုဲဟေၚ်ရောၚ်။

ဗညာထဝ်ဝၚ် 

ဒိတ္ထဳ ဂျာန်နာဝါရဳ ၂၁၊ ၂၀၂၂ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၀:၅၆၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== အလေံဗှ်လိက် ==
&quot;#အလေံဗှ်လိက်&quot;

နူဍောတ်တ်တေံ
လိက်အုပ် ဒတုံတိတှ်ေ ကပှ်ကေတ်တုဲ ပၚ်တဲလ္ၚောဝ်ဏီ ဂွိၚ်ဖေက်ဒးဘဝဂး.....

ယဝ်ပိုယ်တိုန်လိုန်ဒး လတူလိက်ဗက်ဂှ် ဃရေက်လ္ၚောဝ်ထောံဟဂှ်ရ 
လိုန်ဒးလိက်တှ်ေ ဟွံလေပ်ပညာဂး....

စနူတိက်မှဂှ် လိက်ဂှ် သ္ပဂၞဳတုဲ ဟွံဂံၚ်တိက်ပုဟ် 
ဂွိၚ်ဖေက် ဟွံလေပ်လိက်ဂး...

ဒးအောန်စိုတ်မွဲဂှ် အဵုမၞိဟ် ရှေ်သှ်ေမံၚ်လိက်အုပ်တအ်ဂှ် စဵုကဵုလၟုဟ် ဟွံတ္ၚအ်ကဵု ဗှ်လိက်အိုတ်ရ။

ပညာ ဗဟုသုတ ဒးပကောံဗီုလဵု ဟွံတီ

နနယ်လဵု ဂွံသၠုၚ်ပတိုန်ဍာ်ဒကေဝ် ဟွံကၠိုဟ်

တိုန်ဘာအိုတ်တှ်ေ ဒှ်တၠပညာရစၟတ်လေပ်...

အေန်တာနေတ်ဟီုဂှ် Facebook ရတီ...

လိက်နူ အေန်တာနေတ် ပရောနူအေန်တာနေတ်တှ်ေ ဒးမံၚ်ဖအိုတ်ရထေၚ်... (အဲချူလေဝ် ဟွံဒးဖအိုတ်ပုဟ်ဂှ် ဒုၚ်လဝ်ဝန်ရ)

လှုဲနွံတှ်ေ မုကၠောန်န် ဂွံဖအိုတ်ရစၟတ်လဝ်...

အဓိက ကဵု သာမည ဟိုတ်ဂွံ ပါ်ပဲါ တၞဟ်ခြာဟွံလေပ်ဂှ် 

ဟိုတ်နူ အလေံ အခိုက်ရှ်ေသှ်ေလိက်အုပ် လ္ၚောဝ်လိက်အုပ်သၟး (ဗဟိဒ္ဓသၟး) တုဲ 

ဟိုတ်နူဟွံရှ်ေသှ်ေ ဟွံဗှ်လ္ၚတ် ၜိုန်ဗှ်လေဝ် ဗှ်ၜိုတ်ဆဝတ်ပြေ ဟွံပၠောပ်စိုတ် ဟွံဒ္ဂေတ်ဗက် အတိုၚ် စၞောန်ပ္ညုၚ် ဒၠောံဗ္တောန် အတိုၚ် အပ္ဍဲဖျုန်လိက် (အဇ္ဇျတ္တ) တေံဂှ်ရ....

လညာတ် ဍာ်ဒကေဝ် 
ပါ်ပဲါ ခိုဟ်/ပရေံ. 
ဒး/ဗၠေတ် ဂှ် ဍိုန်လျတဴဗွဲမလောန်အိုတ်တုဲ 

မၞိဟ်ကေၚ်တိုန်လဝ်ဘာ လေပ်လဝ်လိက်တအ် မုဟီုဟီု ဒးဖအိုတ် တ္ၚအ်စၟတ်ကၠုၚ်တုဲ နအလဵုဇကု နကဵုက္ဍဟ်ဇကု သီုဟွံချပ်ဗ္စာမွဲသာ် (သွက်ဂွံချပ်ဂှ်လေဝ် လညာတ်ဟွံမွဲဒှ်မာန်၊ က္ဍဟွံစိုပ်လေဝ်ဒှ်မာန်) ဗၜေက်မတ် ပတှ်ေစသၟးရ ဂၠိုၚ်...

မၞိဟ်တိုန်ဘာ ကဆံၚ်သၠုၚ်ၚ် 
မၞိဟ် ညးဂမၠိုၚ်ရှ်ေသှ်ေ မၞိဟ် ညးဂမၠိုၚ်တ္ၚအ် ဗက်လက္ကရဴမွဲတၠ ဟီုပတိတ်ဏာ နူပါၚ်ယျတှ်ေ ဒးမံၚ်တွဵု ဗၠေတ် ဟွံမွဲ မွဲလှ်ေ...သာ်ဏံ ဂွံလေပ်ချပ်ဂှ် ဟိုတ်နူ ပညာဗစာရဏာ ဍိုန်လျဟေၚ်ရ...

အကာဲအရာဏံဂှ် ကၠုၚ်နူ အခိုက်ကၞာကီုရောၚ်...

(မၞိဟ်ဇၞော်ဟီုတှ်ေ ဒးဖအိုတ် လ္ပကလေၚ်ဟီု... လ္ၚဵုကလေၚ်သောၚ်ကလးကဵုဂှ်လေဝ် ဟွံကေတ် ၝ..လ္ပကလေၚ်စးမံၚ် ဂလာန်အဲစမ်... ဂး။ 

အဵုအခိုက်ကၞာဏံဂှ် ဒှ်လက်သဏ် ဍေက်ပကဝ်ထောံ ပရေၚ်ချပ်ဗစာ သၟတ်တအ်တုဲ ပရေၚ်လညာတ်ဂွံသၠုၚ်တိုန်ဂှ် ဍေံဗဒှ်ကဵု တၚ်ခက်ခုဲမာန်ရ.... 

သွက်သၟတ် ဟွံဒုၚ်တဲဂလာန် မၞိဟ်ဇၞော် လညာတ်မၞိဟ်ဇၞော် ဗၠေၚ်ၚ်တအ်ဂှ်မ္ဂး အဵုသၟတ်ဂှ် ကလှ်တိတ်အာ မ္ၚးဝိုၚ်လေပ်တုဲ မၞိဟ်ဇၞော်တအ် ဟွံကော်ဘိက် သုၚ်စောဲအိုတ်ရ...ဟိုတ်ဍေံတုန် ဟိုတ်နူ ဟွံကလၚ်စ အသမ်မၞိဟ်ဇၞော် ဟိုတ်နူ သ္ပအ္စာ ဟိုတ်နူ ကောန်ဇၞော်နူ ယာဲ... ဟိုတ်နူ လၟဳ ကတူနူ ထၟာဲကၠာရောၚ်ဂး...)

အလဵုကျာ်တြဲ တွံလဝ် ပ္ဍဲကာလာမသုတ်တေံ 
အရေဝ်ညးလေဝ် ညးကဵုချပ်တုဲမှ ညးကဵုပတှ်ေဏောၚ်
&quot;ဟိုတ်နူဒှ် အရာအဲကျာ် ဟီုတွံလဝ်တုဲ ဒးကေတ် ဒးပတှ်ေရောၚ်ဂှ် လ္ပကဵုဒှ်ညိ&quot; ဂး

တုဲပၠန် ကျာ်တြဲပိုယ်ဂှ် ဒှ်ညး ဝိဘဇ္ဇဝါဒဳဏောၚ်...
ဂလာန် ညးမွဲမွဲ ဟီုကၠုၚ် ပါ်ပဲါကၠုၚ်ဂှ် ဟီုကလၚ်မာန်မံၚ်ဏောၚ်
ညးရှ်ေသှ်ေမံၚ် လညာတ်ညးမွဲလပါ်ဏောၚ်...

ခေတ်လၟုဟ်ဟီုဂးမံၚ်
&quot; Freedom of Expression, Freedom of Thought, Freedom of Speech&quot; ဂှ် ပွမပံက်တြးဟီုပတိတ်. ပွမချပ်..ပွမဟီုဂး ဗွဲမဗၠးၜးဂှ် နူလက်ထက်ကျာ်တေံရ ညးရှ်ေသှ်ေ မံၚ်တုဲတုဲရဏောၚ်...

( ဥပမာ - ပ္ဍဲဗွိုၚ်သီ ယဝ်မၞိဟ်ဗြဴလုပ်တှ်ေ ဒးဘဝ (ဒးနရက်)
သီတျှေ မၞိဟျဗွူလုပျဟှံဂှံဂး။.  ဒဂိုနျသုတျှေ မၞိဟျဗွူ ဒးမါံ်ျ လက်ကရူ

        
              လေံကျာ်မံၚ်ထပ်သၟတ် လတူတေံမၞိဟ်ဗြဴမံၚ်တှ်ေ လေံကျာ်ဂှ် ဂၞမာန် မၞိဟ်ဗြဴဂှ် ဒးဘဝမာန်(ဒးနရက်မာန်)

သၟတ်တေၚ်ဂၞိန် ဂၠက်ဒးတှ်ေ ဂၞ (ဂၞဟီုဂှ် အကုသိုလ်ဟာ? ယဝ်ရ ဂၞအာတှ်ေ ဒးနရက်မာန်ဟာ? ဟီုဟဂှ်တှ်ေ က္ၜၚ်ကျာတတ်ပဝ်မံၚ် လတူကၟဳသ္ၚိ ကၟဳဘာ ရိုဟ်တ္ၚဲ ပ္ဍဲဂှ် မၞိဟ်ဗြဴပါမံၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်တှေ် မၞိဟ်တြုံသၟဝ်ဏံ လေံကျာ်သၟဝ်ဏံ ကျာ်စေတဳသၟဝ်ဏံ ဂၞအာဖအိုတ်မာန်ဟာ?  

ပုစ္ဆာ မပ္တံသာ်ဏံ သၟတ်ခေတ်လၟုဟ် ချပ်တိတ်တုဲ ၜိုန်မိက်ဂွံ သၟာန်ကီုလေဝ် ယဝ်ရ သၟာန်ဒးယျတှ်ေ ဒှ်မၞိဟ် ခပိုက်ရာပ် တီကၠးရ၊

အရေဝ်ညးဟီုတုဲကီုလေဝ် (ပိုယ်ကော်စဓရ်ကျာ်) ညးဟွံကဵုဗၜေက်မတ်တုဲ ပတှ်ေပုဟ်...

ပ္ဍဲ &quot;ဨဟိ ပဿိကော&quot; ဂှ် ယဝ် ထပ်လ္ၚတ် ထပ်ပံက်အဓိပ္ပါယ် ထပ်ဂၠိုက်ဂၠာဲလၟာဲထောံမ္ဂး ဍေံပြာကတ်ကၠုၚ်မာန်ရောၚ်ထေၚ်။

တၚ်ဇဝ်တၟိ သဳကၠဳဟီုသ္ဂးလဝ် လတူတေံဂှ် ယဝ်ရ ဒှ်ညးဗှ်လ္ၚတ်လိက်မ္ဂး လုပ်သဳကၠဳမာန်ချိုတ်ပၠိုတ်ရောၚ်တုဲ

ယဝ်ရ ညးဟွံဗှ်လ္ၚတ်လိက် ဟွံတ္ၚအ်ပါ်ပဲါမ္ဂး 
လုပ်လက် လုပ်ပတိုန်ဒုဟ် တီကၠးရ။
ၝဂှ် မိစ္ဆာဒိဌိဟာ? ၝဂွံကၠုၚ်ပါ်ပဲါမံၚ်ဂှ် မုၝလေပ်ရော ၝဂွံကၠုၚ်ပါ်ပဲါမံၚ် ဂှ်? မပ္တံသာ်ဏံ လုပ်ကၠုၚ်မာန်ရ...

ဆဂး ညးနွံပၟိက်ကဵု ပရေၚ် သဳကၠဳလညာတ် ဟွံတုပ် ညးရှ်ေသှ်ေ လညာတ်ဝိဘဇ္ဇဝါဒ &quot; Freedom of Expression, Freedom of Thought, Freedom of Speech&quot; ဂှ် တအ်ဂှ် 

ညးတအ် သီုဒုၚ်တၠုၚ်တုဲ ထပ်သဳကၠဳ ဒၞဲါတၚ်နၚ် ခက်ခုဲ ဗၠေၚ်အာနူဒၠောံဗ္တောန်ကျာ် ညးတအ် လုပ်ပတပ်ကဵု ဂၠံၚ်ဍာန်ဇကု လေပ်အိုတ်ရ။

ယွံ

ညးမွဲညးပတိုန်ဏာလိက်

ညးမွဲဟီုပတိုန်ဏာ လတူလိုၚ်ဂှ် ဒးကီု ဗၠေတ်ကီု ဂွံတီဂှ် မုပိုယ် ဒးသ္ပ...?

နွံမွဲနယ်ဟေၚ်ရ...
#ဗှ်____လိက်____ညိ

နာဲဟွံဗှ်လိက်တှ်ေ ဓရ်ဗ္စာရဏာနာဲ အောန်ကၠုၚ်ဏောၚ်

ကာလဂှ်တှ်ေ ညးမွဲမွဲဟီုဂးဏာယျတှ်ေ ဟိုတ်နူနာဲဟွံတီပရောဂှ်ရ ဗၠေတ်ကီု ဒ:ကီုဂှ် နာဲဟွံဂံၚ် ပါ်ပဲါရပုဟ် သေၚ်ဟာ....

ကြဴနူဂှ် နာဲပတှ်ေ ဒုၚ်တဲ လောဲလောဲမာန်ကၠုၚ်ဏောၚ်...

&quot;ဍေံသောၚ်ဏာ ဇိပ်ဂၠိပ်မံၚ်ဟဂှ်ရဂး....&quot; 

ဗီုလဵုညးမွဲတေံ ဝေၚ်ဏာကၠေမ် ဗီုလဵုညးမွဲတေံ ထောံဏာပရန်ဂှ် ဇကုလေဝ် က္ဍဟွံစိုပ် ချပ်ဟွံစိုပ်တုဲ မအရေဝ်မ္ဂး 

&quot;ဍေံသောၚ်ဏာ ဇိပ်ဂၠိပ်မံၚ်ဟဂှ်ရဂး....&quot; ဂှ် 
သုၚ်စောဲတုဲ ပတှ်ေလောဲလောဲမာန်ရ....

အဵုမၞိဟ်ဂကူဂှ် အခေတ်လၟုဟ်
ဟီုအရေဝ်ကဵုညးတအ် ကြေပ်စုတ် မအရေဝ် အေန်ကလိက်ဂၠိုၚ်ၚ်ဗက်ဂှ် 
ညးတအ် ထေၚ်ဇၞော်ဟဂှ်ရဏောၚ်...

မုဒှ်တီဟာ....?
ညးတအ်လေဝ် ဟွံကၠိုဟ်ပုဟ်တှ်ေ....
ညးတအ်ထေၚ်ဇၞော်ကွေံရဒှ်...

ယဝ်ရ ဒးထံက်ကဵု ပါဠိမ္ဂး &quot;ဣတိ သန္ဓိကပ္ပေ ပဉ္စမော ကဏ္ဍော&quot; တုဲ ဂလာန် ဇဝ်တၟိ ဟီုလဝ်လတူတေံဂှ် ဒးမံၚ်ရသေၚ်ဟာ....?  ရဲဗှ်လိက်တအ်။ 😁😁😁

ယွံ...
ဗမာတအ် ဍေံတီ 
ဂကူမွဲမွဲ ဟွံဗှ်လိက်မ္ဂး လှေံလှန် လီစၞာဲ သုၚ်စောဲပြယာဲ ပၠာဲပဠးလောဲဂှ်ရ
ညံၚ်ကောန်ဂကူ နွံသၟဝ်ဍေံတအ်အုပ်ဓုပ်တအ်ဂှ် ညံၚ်ဟွံလုက်စုက်ကဵုလိက်ဂၠိုၚ်ၚ် ညံၚ်စိုတ်ဟွံလုပ်စကဵု ပရေၚ်လိက်ပတ် ပရေၚ်ပညာဂှ် နနယ်နာနာသာ် (လၟုဟ်တှ်ေ ဂဥုဲချေံလေဝ် ပါမွဲနယ်ကီု) သုၚ်စောဲတုဲ ညံၚ်အဝဵုဍေံဂွံတန်ကြန် အဓာန် ဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်ဂှ် ဖန်ဇန်လဝ် တုဲတုဲမံၚ်ရ...

တီဆ မိပ်ကဵုကၠောန်ပေဲါသဘၚ်

လှုဲကၠောန်ပေဲါသဘၚ်မွဲမွဲကွာန်ဂှ် 

ထံက်ပၚ် သၟတ်ကောန်ၚာ်ဗက်ဂှ် 

သၟတ်ကဵုကၠံ ဒှ်ကၠုၚ်တၠပညာကဆံၚ်သၠုၚ်ၚ် သွက်ကွာန်ညးတအ်မာန်ဂှ်

ၜိုန်ရတီကၠာလေဝ် ကၠောန်ဟွံမာန်ဂှ် ဓမ္မတာ

မိပ်ဂှ်ဏောၚ် ဒှ်အဓိက သေၚ်ဟာ (သီုမိပ်ဘဝဍိက်)

တီဆ အာဍုၚ်သ္အာၚ် ဂၠာဲလှုဲ (စိုတ်ဓာတ်ဆာန်ဂကူကမၠက်ဂှ် နွံမံၚ်ဇၟာပ်ညးအဲရတှ်ေ)

ရဲညးဝေၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တအ် စိုပ်ကၠုၚ် 

ထဴကဵုဆာန်ဂကူ ဗီုထ္ၜး ဗဂိကဵုဝၚ်မန်

ဗီုလဵုဗမာဓဇန်ဂှ်တှေ် ထေဲကဵုဗမာ

တုဲ...ဗက်ကရောံဍေံ

တုဲ ဍေံစန်ဒက် ဂွံစုတ် သြန်ထံက်ပၚ် သြန်ဂအုံဂးတုဲ

တုဲ...

တုဲ...
တုဲ...

ဍေံတအ်ဂှ် ဒှ်အာသေဌဳ ဇကုဂှ် ဇိက်လ္တူ ဇိက်မံၚ်အတေံ ဍိက်တုဲဍိက်ပၠန်...

မန် ကဵု မန် ဍေက်စမံၚ် လတူသော်ကၞေၚ်မတ်ညးသ္ကအ် ဟိုတ်ဟွံတီဂှ်လေဝ် ဂုဏ်နူ ဇြဟတ်ဗှ်လိက်ဍိုန်ဟေၚ်ရဏောၚ်...

ယွံ သၟတ်မန်ပိုယ်လၟုဟ် &quot;ဗှ်လိက်အောန်မံၚ်&quot; ဏောၚ်ဂှ် ရံၚ်ကဵုအကာဲအရာ ကဆံၚ်မန်စိုပ်တုဲ တီကၠးမံၚ်ရ...

ၜိုန်ရ ကညာၚ် လဟိၚ်မံၚ် ဍုၚ်မန် နန်မန် မွဲအခိၚ်တေံ ဝၚ်အတိက်တေံသၟးကီုလေဝ် ပ္ဍဲပစ္စုပ္ပန်လၟုဟ်ဏံ

ဟွံဂံၚ်လုပ် ဟွံဂံၚ်တဝ်စၞေဟ်ကဵု သၞတအ်ပုဟ်ဂှ် အကာဲအရာထေၚ်လဵုမံၚ်ဟဂှ်ရ...

ဆဂး ဇကုကဵု ဇကုဏောၚ်ဏောၚ် ဓနက်ဇိုၚ် ဂရိုဟ်ဗဒေါမ် သီုစိုတ် သီုစရိုတ်ဟဂှ်ရဏောၚ်...

ဟိုတ်တအ်ဏံဂှ်လေဝ် ဟိုတ်နူ လညာတ် ဍာ လညာတ် ဍိုန်ဟေၚ်ရ..
မုဒှ် လညာတ် ဂွံဍာ ဂွံဍိုန် 

OK&gt;&gt;&gt;&gt; ဟိုတ်နူ #ဟွံဗှ်လိက် ပၠန်

မၞိဟ်မွဲမွဲ ပ္ဍဲ Facebook ဂှ် Followers ဂၠိုၚ်ယျတှ်ေ အဵုမၞိဟ်ဂှ်ဟီု ဒးမံၚ်ဖအိုတ်ဏောၚ် ဂလာန်ဍေံဂှ်  မၞိဟ်တအ်လေဝ် ဒုၚ်တဲမာန်မံၚ်ဏောၚ် 

အဵုဗီုဏံ ဇကုချပ်ကၠုၚ်လေပ်ယျတှေ် ချိုတ်ပၠိုတ်ရ...

ဇကုလေဝ် ထေက်ကဵု 

ဒး ဗှ် လ္ၚတ် လိက် ဂၠိုၚ်ၚ်ထေက်ယျရောၚ်ဂှ်....

မၞိဟ်မွဲမွဲဟီု ၜိုန်ရ ဒးကီုလေဝ်ဂှ်
ဒးမံၚ် သွက်မၞိဟ် မွဲတော်ဓဝ်ရဟာ ဒးသွက်မၞိဟ်ဂလိုၚ်ရဟာဂှ် ဒးချပ်ဗစာထေက်ရ။

ဓရ်ဍာံလ္ၚဵုဂှ် ကာလ ဒေသ ကေုာံ အကာဲအရာ ဟွံကဵုမ္ဂး ဍေံဗဒှ်ကဵု ဒဒိုက်မာန်မံၚ်ကီုရောၚ်ဂှ် ညံၚ်ဂွံချပ်ဒး

#ဒးဗှ်လိက်ထေက်ရ...

သွက်အဲ ၜိုန်ရ ဒးမံၚ်ကီုလေဝ် 
သွက်ဍေံ ဗၠေတ်မာန်မံၚ်ကီုဏောၚ်သွံ...

အဵုလညာတ် ဏံ ဂွံ ဒေပ် ဂွံဇာပ်လုပ်မံၚ် အပ္ဍဲကောန်တၟံဇကု အပ္ဍဲစိုတ်ဇကုတေံဂှ်ကီု ပရေၚ် ဂွံလုပ်စၞးကဵုညးမွဲလ္ပာ်တုဲ ဂွံချပ်လေပ်ကီုဂှ်...

#ဒး_ဗှ်လိက် ကီု....ဏောၚ်

(အသိၚ်ချူကဵု အသိၚ်ချပ်အဲ ဂွံတိုန်ညိညတုဲ
ၜိုန်ရအဲဂစာန်ချူမံၚ် ဂစာန်တက်မံၚ်ကီုလေဝ် 
လ္ပာ်မၞိဟ်ဗှ်တေံ လအ်မံၚ်ယျ ဒးသရောပ်ထေက်ယျရောၚ်ဂှ်
လညာတ်ဗီုဏံလေဝ် အဲဒးချပ်လဝ်ကီု)

ယွံ ဇၟာပ်ပ် ညးလောကတအ် စၟတ်လဝ် ဓရ်ဍာံကီုလေဝ် ဓရ်ဍာံလ္ၚဵုဂှ်
ဗွဲအစောံ ကာလဆုဲပြံၚ်ကီု ဗွဲအစောံ ဇၟောဝ်ဍာ်ခေတ်ကီုတုဲ
ဗၠေတ်အာ ဒှ်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဒးဂွံသတိရ... မပ္တံ
သ္ပမၞိဟ်တြုံတှေ်

ဒးဇိက်ဗ္ၚလေပ် 
ဒးလာ်ချာလေပ်
ဒးတာန်ရေဲလေပ်

မၞိဟ်တြုံ ကၠောန်ၜိုတ်ဏံလေဝ် ဟွံလေပ်တှ်ေ ခါမ်သဳလဵု ဟွံမိက်သ္ပဂမာန်ပုဟ်ဂး ( အဵုအရေဝ်ဂှ် အခိုက်ဂှ် အခေတ်ဏံ ဂွံမံၚ်ဏီရဟာ ? )

သ်ပမၞိဟျဗွူတျှေ ဒးကပျှဂိုါ်ျသ်ါ်ိ

ဒးကဆါံ်ျါ်းတး သ်ါ်ိဌာနျ
ဒးမၚ်မွဲကောန်ဇာတ်ခိုဟ်ဟ် (ၜိုန်ရ ဂးကီုလေဝ် ဂွံလဝ်တြုံမွဲဂှ် မုလေဝ် ဟွံကၠောန်စတှ်ေ ကၠောန်ဂတာပ်မံၚ်ဏီရဟာ? 

တုဲပၠန် အဵုမၞိဟ်ဗြဴဂှ် ကၠောန်ဂွံလှုဲမွဲတ္ၚဲ မသုန်လက်တှ်ေ ကမၠောန်သ္ၚိဂှ် လိၚ်မၞိဟ် တုဲ မွဲဂိတု ကဵု ဍေံမွဲကိုဋ်တှေ် ဇကုလေဝ်သာ ကၠောန်လှုဲလေဝ် ဂွံဂၠိုၚ် ဒှ်ဟွံမာန်ဟာ...? 

ဇၟာပ်ပ် ဒှ်မၞိဟ်ဗြဴဂှ် ဟွံဒးတိတ်ကၠောန် ကလောန်ရဟာ... ဒးမၚ်ၜံၚ်မံၚ်ကောန် ဒးမၚ်ဍုန်တိုပ်မံၚ် ပုၚ်သွသၟးရဟာ.. ဒးမၚ်ကဆံၚ်မံၚ် ယာတ်အိက်ကောန်ၚာ်တအ်သၟးရဟာ?)

ယွံ ယဝ်ရ နာဲဂှ်  ဒှ်ညးဗှ်လိက်ဏောၚ်တှေ် 
ပရောဟီုဂးလဝ် လတူတေံဂှ် ချပ်ဗစာလေပ်မာန်ယျဏောၚ်...

ဂလာန်မ္ဂး

&quot;#ဗှ်လိက်&quot;.... ဟီုဂှ် 

ပ္ဍဲမန်ပိုယ်တှေ်

ၜိုတ်ဆ ဂွံဝေတ်ဗတောန်
ကောန် ကောန်ကွး ဒဒှ်ရ ဇကုဂှ် မၞိဟ်ဇၞော် အ္စာ ဍေံတအ်ဂွံအထေၚ်ဇၞော်ကီု

ၜိုတ်ဆ ဂွံဟီုဂး &quot;ဂလာန်သြဝါဒ ဂွံကလၚ်ခိုဟ်&quot; ညံၚ်ပုရိသာတ်တအ် ဂွံအထေၚ်ဇၞော်ကၠုၚ်ကဵုဇကုကီု

ဟီုဏာ &quot;လိက်&quot; &quot;ဗှ်လိက်&quot; ဗက်ဂှ် မၞိဟ်တအ် တကိုတ် (လကိုတ်) လေပ်မံၚ်ဏောၚ်ဂှ် ညးတအ် တီမံၚ်လေဝ်

မုဒှ်ရောတှ်ေ 

#ရဲဟွံဗှ်လိက်တအ်ဂှ် ဂၠိုၚ်မံၚ်ဏောၚ်

တုဲတှ်ေ ဍေံတအ် လကိုတ်မံၚ် လိက်အိုတ်ဏောၚ်...

ဂွံဗှ်လေဝ် လကိုတ် 
ဂွံချပ်လေဝ် လကိုတ်
ဂွံပါ်ပဲါလေဝ် လကိုတ်

လကိုတ်မံၚ် ဖအိုတ်ရတှ်ေ သွက်ဂွံ တီကောန်ဍေၚ်ဏံ သွက်ဂွံကၠောန်စတအ်တှ်ေ မၞိဟ်ဟွံဗှ်လိက်တအ်ဂှ် ဒှ်တိဗ္ၚ ဝဲါခိုဟ်ဟ် သွက်ဍေံတအ်ရဏောၚ်...

ယွံ ... #ဗှ်လိက်ညိ&quot; ဂှ် ဇဝ်တၟိ ဟီုမံၚ် မွဲဏှေံဏှေံကီုရဏောၚ်..

နူကဵုနာဲ ဗှ်ကၠုၚ် လိက်အဲချူ စိုပ်အဏံဂှ် နာဲဂှ် ဒှ်ရဲဗှ်လိက်သၟးဟွံက

ဒှ်ရဲ &quot;ဇြောတ်ကေတ်မံၚ် ရှ်သာလိက် ရှ်သာလညာတ် ကေုာံ လညာတ်ဇဝ်တၟိ ဟွံတုပ်ကဵု နာဲဂှ် နာဲဗှ်အာ လ္ၚတ်အာမံၚ်ဏောၚ် တုဲပၠန် ပ္ဍဲကဵု မလိက် ဇဝ်တၟိ ချူကၠုၚ်လဝ် လတူတေံဂှ်

သွက်ဒးထံက်ဟီု
သွက်ဂွံလုပ်သဳကၠဳ နွံကၠုၚ် ရေၚ်လုပ်ကၠုၚ်မံၚ် ပ္ဍဲက္ဍဟ်နာဲယျဂှ်လေဝ် အဲတီမံၚ်ရ...

တုဲပၠန် 
ဂွံလုပ်ဟီု နူလဵုရောဂှ်လေဝ် နာဲဒးချပ်မံၚ်ယျဏောၚ် (ညံၚ်ဂွံထုဲဂှ် သက်က်ရ အဲပထုဲလဝ်)😄😄😄

တုဲပၠန် 
အရာလဵုခိုဟ်
အရာလဵုပရေံ

အရာလဵု ဒှ်အဓိက
တၚ်နၚ်လဵု ဒှ်မံၚ် သာမည

မအရေဝ် လဵု ဇဝ်တၟိဏံဝေၚ်မံၚ် ပဲါလဝ် ညံၚ်ဂွံဗၠးဒုဟ်
မအရေဝ်လဵု ဇဝ်တၟိ ကဆော်လဝ် မၞိဟ် ဒုၚ်ဟွံမာန် ဂွံလုပ်သဳကၠဳကၠုၚ်

မပ္တံသာ်ဏံ ယဝ်ရနာဲ ဗှ်ကၠုၚ်စိုပ်အဏံယျတှေ် 
ချပ်တိုန်မံၚ် သိုက်က်ယျဏောၚ်...

မုဟိုတ်ရောတှ်ေ

ရဲဟွံဗှ်လိက်မွဲတၠဂှ်

ဒုၚ်ဖအိုတ် အခိၚ်ဍေံဝေၚ် Facebook ဍေံတုဲ ဂွံကၠုၚ်ဖအိုတ်ဝေၚ်မံၚ် အခိၚ်ကဵု လိက်ဏံဂှ် ဒှ်ဟွံမာန် လးလး...

ဟိုတ်ဂှ်ရ...

ညးဗှ်လိက်ဏံလေဝ် &quot;သွက်သၟတ်မန်ပိုယ် (လိက်မန်. လိက်ဗမာ. လိက်အေန်ကလိက် လိက်လဵုဟွံရုဲ) ညံၚ်ဂွံဒှ်ဗှ်လိက်ဂၠိုၚ်ၚ်မာန်ဂှ်&quot;

ပိုယ်ဆဝ်ဗ္ၚဟ် ဗတိုက်ဖအောဝ်အာအိုတ်စိုအ်

တုဲ

ဂိတု ဂတဏံ သွက်ဂွံကၠောန် ဝိုၚ်ဗှ်လိက် မွဲဂိတု ၂ ဝါ (ပ္ဍဲဍုၚ်မတ်မလီု...ပ္ဍဲသ္ၚိဇဝ်တၟိမာန်ဂှ် ချပ်လဝ်ကီုရ) တုဲ 

&quot;ပဲါနူဗှ်လိက် သဳကၠဳလိက်တုဲ ဍာ်ကၟုဟ်မွဲခေါ်ရ ဖျုၚ်မာန်ရောၚ်ဂှ် လဴလဝ် ဒတုဲရ&quot;

နနယ်လဵု ကၠောန်ထေက် ဗှ်ထေက် ပကတ်ပကေၚ် အာ အသိၚ်ဗှ်လိက် ကရောံသၟတ်မန်ပိုယ်ထေက်ရောဂှ် ဘိုၚ်ကဵုကသပ်ကီုညိအဴ....

ယွံတၚ်ဂုဏ်ရ...

ဇဝ်တၟိ (အနေၚ်) [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၁:၀၀၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== အန္တရာဲပရေင်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်ဂှ် စွံသတိတုဲ ဝေင်ပဲါညိ ==
အန္တရာဲပရေင်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်ဂှ် စွံသတိတုဲ ဝေင်ပဲါညိ

မယံင် (ဍုင်မန်)

ကြဴနူကဵု မၞိဟ်တာလျိုင်ဍုင်တအ် ရပ်စပ်ကေတ်အရေဝ် ကုကမၠောန်လီဠာန်ဩန် ကော် ကျာဖျ (ကျားဖျန့်) (Online Scam) တုဲဂှ် ပရေင်ကမၠောန်ကျာဖျတအ် ဒၞာဲဝါဲလီုလာ် ကတဵုဒှ်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး သၟာကမၠောန်လီဠာန်ဩန်အန်လာင် ဗွဲမဂၠိုင်တအ် ပြးဇးအာအိုတ်ရ။

သၟာကမၠောန်ကျာဖျတအ် ပြးဇးပေင်အာအလုံဍုင်၊ ပြးဇးအာပေင်ပယျဵု၊ ပေင်ဍုင်ဇိုင်ဝုတ်ဒိုဟ်ဂှ်တုဲ ပရေင်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်ဂှ် ပဵုတုဲသၠဲလးကၠုင်ဒၟံင်နွံရ။

ပရေင်ကမၠောန်ကျာဖျဏံ ဟိုတ်သာ်လဵု သၠဲလးပြးတိတ်ကၠုင်ရောမ္ဂး အကြာဏံ ဖုင်ပ္ဍဲတဲညးဍုင်ကွာန်တအ် ရပ်စပ်စကာဒၟံင်လၟေင်တ္ၚဲဂှ် နကဵု viber-messenger စတမ် ထိုင်လိက်လုပ်ဒၟံင်အရိုဟ်တ္ၚဲဂှ် မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် ဂွံတီကေတ်ရ။

ပ္ဍဲကဵုလိက် viber-messenger တအ်ဂှ် နကဵုဘာသာဗၟာ (ပြောချင်တာတစ်ခုရှိလို႔) ၊ (မင်းလဲစာရင်းထဲ ပါနေတယ်နော် ခနကမြင်လိုက်တယ်) ၊ (အကိုက သိပ်ချစ်ဖို.ကောင်းလိုက်တာ) တအ် စတမ် ပ္ဍဲဖုင်မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် လိက်လုပ်ဒၟံင် အရိုဟ် ရိုဟ်တ္ၚဲ ဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံင်ရ။

လိက်လုပ်ဒၟံင်ဗီုသာ်ဏံဂှ် မုမုရောမ္ဂး လိက်နူကဵု ကမၠောန်လီဠာန်ဩန်အန်လာင် ကျာဖျရရောင် နူကဵုအ္စာတၠပညာကွတ်အာင်တဳ (IT) ဗွဲမဂၠိုင်တအ် စှ်ေစိုတ်ရ။

အ္စာတၠကွတ်အာင်တဳ (IT) တအ်ဟီုဂှ် နူကဵုကမၠောန်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်တအ် ချူဆက်စၠောံကၠုင် နကဵုအရေဝ်ဝေါဟာတၟေင် သွက်ဂွံဒှ်ဓဝ်သၠေဟ်ပၟာ မွဲမွဲသာ် ဟွံသေင်သာ်ဂှ် ကဵုကၠုင်ဒမြိပ်အရေဝ် ပရေင်ဆာန်မွဲမွဲ၊ ဟွံသေင်သာ်ဂှ် ညံင် ရဴဘပဠကၠုင်မွဲမွဲသာ်တုဲ စဆက်ဆောံကၠုင်ရ။

လတူစဆက်စၠောံကၠုင်ဏံဂှ် နူကဵုဇကုဏံ မုကလေင်ဟီုဏာကဵု ရဲလီဠာန်ဩန်အန်လာင် ကျာဖျတအ်ဂှ် ဍေံမင်ရံင်တုဲ ကလေင်လီဍန် ညံင်ဇကု ဂွံကလေင်ဆက်ဆောံတုဲ နူဂှ်မွဲကဆံင် ဍန်တံင်ဂြဲပၠုပ် ပရေင်လီဠာန်ဩန် နနဲပညာလီဠာန်ဂှ်ရ။

လိက်စိုပ်ပ္ဍဲဇကုမ္ဂး မုဒးသ္ပရော ... 

ဒၟာနူရဲလီဠာန်ဩန်အန်လာင်တအ် ဒၞာဲဝါဲလီုလာ်အိုတ်ဂှ်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး အကြာပယျဵု ဒေသဗြဝတဳကီု၊ အကြာဒေသကျာ်ပိကီု လုပ်ဖျေံလဝ် သဇိုင်ကမၠောန်တၟိနွံကၠုင်ရ။
 
ဗီုကဵုဒေသပယျဵုကျာ်ပိမ္ဂး ဂကောံရပ်လွဟ်ဒပ်မင်ပယျဵုလ္ၚဵုတအ် ဖျေံကဵုလဝ်ဒၞာဲတုဲ သိုင်လဝ်စမြိုင်တိုက်ဇၞော်ဇၞော်နွံတုဲ ပါင်လုပ်စမြိုင်ဂှ် ဒပ်ရပ်လွဟ်နူဒပ်မင်ပယျဵုတအ် ကဵုလဝ်ဂီုကၠီုပေင်ပေင်နွံဒၟံင်ရ။

ပရေင်ကမၠောန်လီဠာန်ဩန်အန်လာင်ဂှ် စက်ယန်ဍေံဂေတ်ကၠောန်မံင် အတိုင်ပကတိရရောင် တၠကမၠောန်ပယျဵုကျာ်ပိလ္ၚဵုတအ် ဟီုထ္ၜးဂွံမိင်ကေတ်ရ။

မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် အသိင်ရပ်ပလီုထောံ ဒၞာဲရုင်ကမၠောန်စမြိုင် လီဠာန်ဩန်အန်လာင် ကျာဖျတအ်ဂှ်တုဲ ကုပူဂဵု ရဲလီဠာန်ဩန်အန်လာင်တအ် လုပ်စိုပ်ကၠုင်ဗွိုင်အပ္ဍဲဍုင်ဇၞော်သၠဲ ဗီုကဵုရးမာန္တလေဝ်၊ ရးလ္ဂုင်၊ ရးတၞဟ်တၞဟ်တအ်ကီု အကြာဟိုဝ်တေဝ် လတူဍုင်လ္ၚဵုတအ်ကီု ကၠောန်ဒၟံင်ဗီုညး ဗီုညးလေဝ် နွံဒၟံင်ပြးဇး သၠဲလးကၠုင်ရ။

ဟွံဆက်စပ်ကဵုဇကုမွဲသာ် ဟွံဆက်စပ်ကဵု ပရေင်ကမၠောန်ဇကုမွဲသာ် သၟးသက်သက် လိက်လုပ်ကၠုင်ပ္ဍဲဖုင်ဇကု နူကဵု viber-messenger မ္ဂး လ္ပကလေင်ချူဏာမွဲသာ် ဗလးထောံလဝ်အတိုင်ဂှ်ညိ၊ ဟွံသေင်သာ်ဂှ် ပလှ် ဗလံက် (Block) ပတိတ်ထောံညိ၊ လ္ပဒုင်ဆက်ဆောံညိ၊ ထပိုတ်ထောံအဆက်ညိ။

ခေတ်သွံဖျာအန်လာင်၊ ခေတ်ဆက်စၠောံပရေင်ကမၠောန် လတူအန်လာင်လၟုဟ်ဏံဂှ် တောတက်ကၠုင်ကွေံကွေံတုဲ လတူဏံဂှ် ရဲလီဠာန်ဩန် နကဵုအန်လာင်တအ် ဂွံကၠုင်အခေါင်အရာရ။ လတူအခေါင်အရာဏံဂှ် ရဲလီဠာန်ဩန် လတူအန်လာင်တအ် စကာတုဲ ဗက်လီဠာန်ဒၟံင်ဩန် ဇၞော်သၠဲကၠုင် အလုံလိုက်ဂၠးတိမွဲရ။

တင်သ္ဒးစွံသတိဂမၠိုင် …

ပ္ဍဲကဵုမုက်လိက်မှာဇန် သဵုယှေဝ်မဳဒဳယာ (Social media) ဂှ် မပ္တံကဵု Facebook, Telegram, Viber စတမ်တအ်ဂှ် ဒက်ကၠုင်မိတ်မ္ဂး ရံင်ကဵုချိုတ်ပၠိုတ်အးအးတုဲမှ ဒုင်တဲသ္ပမိတ်ထေက်ရ။ 

ယဝ်ခါရ ဒှ်ကၠုင်မိတ်မ္ဂး ညံင်ဂွံဍုက်ကေဝ်ရေင်သ္ကအ် ဒက်ဓဝ်ပတှ်ေ လတူညးမွဲ ကေုာံ ညးမွဲတုဲ လှေံလှန်ကၠုင် ပရေင်ဓလိုက်တမ်ရိုဟ်ဩန်၊ လှေံလှန်ကၠုင် ပရေင်သွံရာန်ကပေါတ် နဲကဲလီဠာန် ညံင်မၞိဟ်မွဲလ္ပာ်ဓဝ်ပတှ်ေဂွံလုပ်ဂှ် တံင်ဂြဲကၠုင် မာန်ရ။

နူညးမွဲလ္ပာ်တေံ ပလံင်နင် လေန် Link မွဲမွဲမ္ဂး လ္ပဍဵုလုပ်ကဆော်ဒးညိ၊ မုက်လိက်ဟွံဆေင်စပ်ကဵု မိတ်ဇကု နူကဵုမၞိဟ်မွဲကဆံင် ပတိုန်လဝ် သွက်ဂွံလုပ်ဗဵုသၟဝ် Comment တအ်ဂှ် စွံသတိလုပ်ညိ။ 

တ္ၚဲဏံဂှ် ပရေင်သွံရာန်လတူအန်လာင် Online သၠဲလးကၠုင်ဂှ်တုဲ သွံရာန်ကပေါတ်အရပ်စပ်နာနာတအ်ဂှ် သွံရာန်ကၠုင် လတူအန်လာင်ဂၠိုင်ကၠုင်ဂှ် ရဲမင်ကေတ်အခေါင်အရာ လီဠာန်ဩန်အန်လာင်တအ်လေဝ် ဂွံကၠုင်အခေါင်အရာတုဲ လတူဂှ် ပတောံကၠုင် ရဲသွံရာန်ကပေါတ်အရပ်စပ်နာနာတုဲ ကၠောန်လီဠာန်သြန်လတူအန်လာင် ဂၠိုင်ကၠုင်ဂှ်လေဝ် တင်သ္ဒးစွံသတိဇၞော်ဇၞော်မွဲရ။

ပ္ဍဲကဵုခေတ်သွံဖျာလတူအန်လာင် သၠဲလးတောတက်ကၠုင်လၟုဟ်ဏံဂှ် ညးမသွံရာန်ကပေါတ်ဖျာ လတူအန်လာင်ဍာံဍာံတအ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် သွံရာန်ကၠုင်ကပေါတ် နကဵုသၞောတ် ကပေါတ်စိုပ်ပ္ဍဲတဲမှ သောင်ဩန် (ဒးကဵုဩန်) နွံဂၠိုင်ကၠုင်ရ။ သၞောတ်ဏံဂှ် သွက်ညးမသွံရာန်ကပေါတ်တအ် သာတုဲဒက်ဓဝ်ပတှ်ေညးသ္ကအ် နဲခိုဟ်မွဲရ။ 

ယဝ်ခါရ နူညးမွဲလ္ပာ်တေံ ဟီုဂးကၠုင် ဒးပြင်ဩန်ကၠာတဲရောင် ဒှ်မ္ဂး ကမၠောန်သွံရာန်ကပေါတ် ဒးပြင်ပလံင်ဩန်ကၠာတဲဏံ ဍာံမံင်ရဟာ၊ ဓဝ်ဒးဒှ်သၠေဟ်ပၟာ နွံမံင်ဟာဂှ် ဒးလ္ၚတ်၊ ဒးချပ်ဗစာ ဗွဲမဇြိုဟ်နက်ကၠာရ။

အတိုင်ဟီုကၠုင်လဝ်ဗွဲလတူတေံဂှ်ရ ရဲလီဠာန်ဩန်နကဵုအန်လာင်တအ်ဂှ် ဒၞာဲဝါဲလီုလာ်အာဂၠိုင်တုဲ ဒၞာဲဍေံတအ် တန်တဴပြေပြံင်ဂှ် ပြးဇးဗီုညးကဵုညး ဗက်ကၠောန်ဒၟံင် ကမၠောန်လီဠာန်ဩန်လတူအန်လာင် နွံကၠုင်တုဲ ညံင်ဟွံဂွံဒးဒုင်ဘဲအန္တရာဲ ပရေင်လီဠာန်ဩန် ပ္ဍဲအန်လာင်ဂှ် ဒးစွံသတိထေက်ရောင် ပတိုန်ထ္ၜးဏာရ။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၁:၀၃၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== ဗၠာဲသၟိၚ်သေံတအ် လုပ်စၟဳစၟတ် ဒၞဲါခဒမ်ကျာဖျကြုက်ဂှ် ဂွံဆဵုလဝ် ဒၞဲါအခန်ပါ်ကရေက် ဇကုအၚ်္ဂမၞိဟ်တအ်ကီုရောၚ် ==
ဗၠာဲသၟိၚ်သေံတအ် လုပ်စၟဳစၟတ် ဒၞဲါခဒမ်ကျာဖျကြုက်ဂှ် ဂွံဆဵုလဝ် ဒၞဲါအခန်ပါ်ကရေက် ဇကုအၚ်္ဂမၞိဟ်တအ်ကီုရောၚ်

ဌာန်ပရိုၚ်ဗၠးၜးမန်၊ ဂိတုခ္ဍဲသဳ (၁၂) စွေက်၊ (၁၃၈၈) သၞာံ။

ဂိတုသေတ်တေမ်ဗာ၊ စၟတ်တ္ၚဲ (၇) တုဲကၠုၚ်ဏအ်ဝွံ ပ္ဍဲပယျဵုသေံ-ခမေန် ပွိုၚ်ဍုၚ်သူရေန် လ္ပါ်ဒေသအူသမာန်ဂှ် ဗၠာဲသၟိၚ်သေံတအ် စၟဳစၟတ်ဂွံဆဵုကေတ်လဝ် ခဒမ်ရုၚ်ကျာဖျ ဂကူကြုက်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ပံက်လဝ်ရုၚ်ကမၠောန်ဟွံလုပ်သၞောဝ်နွံရောၚ်ဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ။

ဗၠာဲသၟိၚ်ပၞာန်သေံကဵု ညးတာလျိုၚ်သေံနာနာတအ် လုပ်စၟဳစၟတ်လဝ် ပ္ဍဲခဒမ်ကြုက်ကျာဖျ လ္ပါ်ဒေသပယျဵုသေံ-ခမေန်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်လဝ် ကပေါတ်ပါ်ကရေက် သွံစမံၚ် ဇကုအၚ်္ဂမၞိဟ်ကဵု
ကပေါတ်လီဠာန်အန်လာၚ်ကျာဖျတၞဟ်ဟ်တအ်ကီုရ။

တုဲကၠုၚ်သၞာံ (၂၀၂၅) တေံဝွံ ပၞာန်သေံတအ် လုပ်ဗတိုက်သီဂွံလဝ် ဒၞါဲကဵုတိဍာ်ပယျဵု ဗၞတ် (၅၀၀) ဧကဂှ်မ္ဂး ရန်လဝ် သွက်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်တအ် ဂွံဇူဒီုကီု မပ္တမ်ကဵု ရုၚ်ကာဇြဳနိုဝ်၊ ဆေၚ်စသုၚ်၊ ရုၚ်လဟိၚ်စိုတ် စတမ် ပံက်လဝ်ခဒမ် ၜိုတ် (၁၅၇) မနွံတုဲ အပ္ဍဲဂှ်မ္ဂး သၟာကမၠောန်ကျာဖျတအ် စကာပိုၚ်ပြဳလဝ် (၂၉) ဒၞါဲနွံရ။

ပ္ဍဲကဵုမလုပ်စၟဳစၟတ် အပ္ဍဲခဒမ်တအ်ဂှ်မ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ် ကပေါတ်စက် ခမ်ပျူတာကီု ကပေါတ်ပါ်ကရေက် နာနာကီုတုဲ ညံၚ်ညးဂမၠိုၚ်ဂွံပတှေ်မာန်ဂှ် ကၠောန်ပတောံလဝ် နကဵုဗီုပြၚ်ရုၚ်ဗၠာဲသၟိၚ်ကြုက်၊ အေန်ဒိုဝ်နဳယှာ၊ ဗာရာဇြဳ၊ ဩဇြဳ၊ သၚ်ကာပူကဵု ဗဳယာပ်နာန်တအ်တုဲ လီဠာန်ကၠတ်ကၠောန်မံၚ် ကမၠောန်လီဠာန်သြန်အိုတ်တုဲ သီုကဵုကၠတ်ကၠောန်မံၚ်ကမၠောန် ပါ်ကရေက်သွံစမံၚ် ဇကုအၚ်္ဂမၞိဟ်တအ်နွံရ။

သၟာကမၠောန်ကျာဖျ ညးဒးဒုၚ်စကာမံၚ်ကမၠောန်တအ်ဂှ်ဝွံ ညးတာလျိုၚ်ဟွံပြေ ကၠောန်ကမၠောန်ဟွံမာန်မ္ဂး ညးက္ဍိုက်က္ဍိုပ်ကမၠောန်သေဌဳဂကူကြုက်တအ် ပျဲပျာံသ္ပမာန်ဍဵုဍိုက်တုဲ ကိုပ်ကၠာနူဟွံဂွံဂစိုတ်ဏီဂှ် မပ္တမ်ကဵု မတ်၊ ကောန်တၟံ၊ ဂြိုဟ် အၚ်္ဂမၞိဟ်မနွံပၟိက်နာနာသာ်တအ် သွက်သ္ဂောံသွံဂှ် ဂၠံက်ကရေက်ပတိတ်တုဲ ဂစိုတ်မံၚ်အိုတ်ရောၚ် ဗၠာဲသၟိၚ်သေံတအ် ဆိၚ်ဆသ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်ရ။

ပြဟ်ဟ်ဏအ်ဝွံ ဗၠာဲသၟိၚ်သေံတအ် စၟဳစၟတ်သ္ၚဳဂၠိပ်မံၚ် အကာဲအရာကပေါတ် အပ္ဍဲကဵုခဒမ်တအ်ဂှ်တုဲ ပရူဒဒှ်ဍာံ ညံၚ်သ္ဂောံမံက်မာန်ဂှ် ဆက်ဂၠိုက်ဂၠာဲစၟဳစၟတ်မံၚ်ဖိုဟ်ရောၚ် ဂွံတီကေတ်ရ။

ဗီုရုပ် - Thai News [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၁:၁၂၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== သၞောဝ်သေံတၟိ ဗက်ပတိတ်နူဍုင်ဂှ် ဇီုကဵုသၟာကမၠောန်မန်ဗၟာ စိုပ်ဍုင်သေံတအ် သာ်လဵုမာန်ရော ==
သၞောဝ်သေံတၟိ ဗက်ပတိတ်နူဍုင်ဂှ် ဇီုကဵုသၟာကမၠောန်မန်ဗၟာ စိုပ်ဍုင်သေံတအ် သာ်လဵုမာန်ရော

ယက္ခဂုမ္ဘဏ် (လိက်ပရေင်)

ပ္ဍဲဍုင်သေံ ကောန်ဍုင်သ္အာင် ဖံက်ပ္ကဝ်သၞောဝ်ဍုင်ညးတအ်မ္ဂး ထဍေင်ပတိတ်ကၠေံ နူဍုင်ဗွဲမပြဟ်ရောင် သာ်ဝွံ နူကဵုလိက်လလောင်ဝင်နန် (Royal Gazette) တိတ်ကၠုင် နဒဒှ်သၞောဝ်တၟိရ။ အတိုင်သၞောဝ်တၟိဂှ်မ္ဂး မၞိဟ်မကလိလောန်ဒုဟ် ၆ သာ် ပါလုပ်တုဲ ကလိလောန်အာ ဒုဟ်မွဲမွဲသာ်မ္ဂး သ္ဒးဒုင်ထဍေင်ပ္တိတ်ထောအ် နူဍုင်သေံ ဗွဲမပြဟ်ရောင်ဂးရ။

သၞောဝ်တၟိဏအ် အဓိက ၜိုန်ရပတဝ်လဝ်က္ဍိုပ် ကုသၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ကောန်ဍုင်မန်ဗၟာတအ် ဟွံသေင်ကၠာလေဝ် သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ဟွံဍိုက်ပေင်ကဵုအတိုင်လၟေင်သၞောဝ် ကၠတ်မံင် ကၠတ်ကၠောန်ဒၟံင်ကမၠောန်တအ် ဇီုကပိုက် ကုသၞောဝ်ဏအ်မာန်ရ။ သၞောဝ်တၟိဏအ် ရံင်ကဵုသၞောဝ် အခေါင်အရာမၞိဟ်ဂၠးကဝ်မ္ဂး ဟွံကိတ်ညဳရောင် သာ်ဝွံ ညးရှ်ေသှ်ေ အခေါင်အရာမၞိဟ်တအ် ဟီုပါ်ပါဲတဴနွံရ။

သၞောဝ်တၟိဗက်ပတိတ်နူဍုင် ၆ တင်ဂှ် မုပါကီုရော

သၞောဝ်စေဝ်ပၞောန် ဆေင်စပ်ကဵုဗက်ဗ္ဒဴပတိတ်နူဍုင် သကိုပ်ဝန်ဇၞော်သေံ အနုဓေန် မထပက်လဝ် စၟတ်တဲဂှ် ဆက်စပ်ကဵုကောန်ဍုင်သ္အာင် ကလိလောန်လဝ်ဒုဟ်တအ် ညံင်သ္ဂောံကေတ်အာဒုဟ် ဗွဲမစိုပ်တရဴပြဟ်ဟ်မာန် နူညးမဆေင်စပ်ကဵု ဌာနအလဵုအသဳတအ် သွက်ဂွံပံင်တောဲရေင်တၠုင်အာရောင် နူအလဵုအသဳသေံတအ် သ္ဂးရ။ သွက်သ္ဂောံဗက်ဗ္ဒဴပတိတ် ကောန်ဍုင်သ္အာင် မကလိလောန်လဝ်ဒုဟ် ဗွဲမပြဟ် ၜိုတ်ပြဟ်မာန်ဂှ် ချူဓဇက်ပတိတ်သၞောဝ်မွဲ ပြဟ်ဟ်ညိဂှ်လေဝ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော်သေံ ကဵုလဝ်စၞောန်ပၟိင် ကုဒုတိယသကိုပ်ဝန်ဇၞော်တုဲ သၞောဝ်ဥပဒေအပြောံဂှ် ဒုတိယသကိုပ်ဝန်ဇၞော် ပတိုန်ထ္ၜးကၠုင် ပ္ဍဲကၠတ်ထဝ် ပ္ဍဲဂိတုဇူလာဲ သတ္တာဟလဒေါဝ်ဂှ် ကလိဂွံထံက်ဂလာန်ဂှ်ရ ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂုက် ၂၇ ဂှ် သ္ပဒတန် ပတိတ်ကၠုင်လလောင်တြးရ။

သၞောဝ် ၆ တင်ဂှ် -

၁။ ညးမလုပ် ဍုင်သေံ နကဵုဟွံလုပ်သၞောဝ်ကီု သီုညးမတန်တဴဒၟံင် ဟွံလုပ်သၞောဝ်ကီု။

၂။ ညးကၠောန်ဒၟံင် ကမၠောန်ဟွံလုပ်သၞောဝ်ကီု။

၃။ ညးကၠောန်ဒၟံင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဟွံလုပ်သၞောဝ်တအ်ကီု။

၄။ ညးမကၠောန်ပတိတ် လိက်ပတောံအလဵုအသဳ ကေုာံ ညးမရပ်စပ်လဝ် လိက်ပတောအ်ကီု။

၅။ ညးမကလိလောန်လဝ်ဒုဟ် ဒးဒုင်ထံင် ၅ သၞာံ လ္ပာ်လတူတအ်ကီု။

၆။ ညးမကၠောန် ဗ္တောန်၊ ဖန်ဇန်၊ ဆဝ်ဗ္ၚုဟ်၊ ပံင်ကောံ၊ ရီုဗင်လဝ် လတူညးမကလိလောန်လဝ်ဒုဟ်   တင်ဗွဲလတူ ၅ တင်တအ်ကီု။

ပါလုပ်တုဲ ဒၟါနူသၞောဝ်ဏအ် သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ကောန်ဍုင်မန်ဗၟာ ဟွံလုပ်ဗဗွဲသၞောဝ်တအ် ဒှ်ဒဒိုက် ဒးဒုင်ရပ်စပ် ဗက်ဗ္ဒဴပတိတ်နူဍုင်မာန်ဒၟံင်ရောင်ဂှ် ညးမချဳဓရာင် ရေင်တၠုင်ဒၟံင် ပရေင်သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ကောန်ဍုင်မန်ဗၟာတအ် ဟီုဂးထံက်ထ္ၜးရ။

အတိုင်သၞောဝ်တၟိဂှ်မ္ဂး ညးမကလိလောန်ဒုဟ် ဒးဒုင်ဖျေံပၟိင် ဗက်ဗ္ဒဴပတိတ်နူဍုင် ပၟိင်တိတ်တုဲ အပ္ဍဲ ၁၅ တ္ၚဲ အခေါင်မံင်တန်တဴ ပ္ဍဲဍုင်သေံနွံတုဲ ညးဒးဒုင်ဒုဟ် ဟွံပေင်တြပ်ကဵုစိုတ်မ္ဂး ကလေင်ပတိုန်ဂလာန် သွက်သ္ဂောံကလေင်စၟဳစၟတ် မွဲအဆံင်ပၠန် ကုသကိုပ်ဝန်ဇၞော်နွံတုဲ နကဵုအလဵုဇကု သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ဟေင် ကလေင်ရုပ်သီကၠေံ ဒုဟ်ဒဏ်တအ်ဂှ်မာန်ရောင်ဂှ် ပ္ဍဲသၞောဝ်ဂှ် ချူဓမံက်လဝ်ရ။

ပရေင်ဒှ်ဓဝိင် စပ်ကဵုဗက်ဗ္ဒဴပတိတ်နူဍုင်

ဟိုတ်ဒၟါနူအလဵုအသဳသေံ ပတိတ်သၞောဝ်လၟုဟ်ဝွံတုဲ သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ကောန်ဍုင်မန်ဗၟာ ကၠောန်ဒၟံင်ကမၠောန် ပ္ဍဲဍုင်သေံကီု နွံဒၟံင်အကြာပယျဵုသေံ ကဵု ဗၟာ ပါဲဒဴဒၟံင်ဘဲပၞာန် နဒဒှ်ကောန်တၠဒဒိုက်တအ်ကီု ဒှ်ဓဝိင်သၠုင်တိုန်ရ။ အတိုင်တင်ဂၞင် ဂကောံမှာဇန် ကေုာံ ဂကောံဆုဲပြံင်ဂၠးကဝ် (IOM) တအ်မ္ဂး သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ကောန်ဍုင်ဗၟာ နွံဒၟံင်ပ္ဍဲဍုင်သေံ ၄၀ ကိုဋ်ပြင်တုဲ အပ္ဍဲလၟိဟ်ဂှ် ပါလုပ်ဒၟံင် သီုသၟာကမၠောန် ဟၟဲကဵုအထံက်အထာ (ဟွံလုပ်သၞောဝ်) တအ်ရ။

အတိုင်တင်ဂၞင် IOM မ္ဂး ပ္ဍဲကဵုသၞာံ ၂၀၂၅ ဂိတုဂျာန်ဏဝါရဳ ၁ ဂှ် သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ကောန်ဍုင်ဗၟာ လုပ်သၞောဝ် နွံဒၟံင် ၂၂ ကိုဋ် ၇ ဠက်ပြင်နွံတုဲ ဟွံလုပ်သၞောဝ်ဂှ် နွံဒၟံင်အကြာ ၁၇ ကိုဋ်ပြင်ရောင် နူ IOM ခယျကေတ်လဝ်ရ။ ကြဴနူဒပ်ပၞာန်သီကၠေံအဝဵု သၞာံ ၂၀၂၁ တုဲဂှ် ဟိုတ်နူကဵုပရေင်ကြေပ်ဂြတ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဒဒိုက်သၞာနာနာကီု ပရေင်ပဋိပက္ခရပ်လွဟ်ကီုတုဲ ညးဍုင်ကွာန် ကောန်ဍုင်ဗၟာတအ် ဆုဲပြံင်လုပ် လ္ပာ်ဍုင်သေံဂၠိုင်ကၠုင်ရ။ အတိုင်တင်ဂၞင် IOM မ္ဂး ပ္ဍဲကဵုသၞာံ ၂၀၂၃ ပ္ဍဲပွိုင်မွဲသၞာံဓဝ်ဂှ် ကောန်ဍုင်ဗၟာ ပြံင်လုပ်အာ လ္ပာ်ဍုင်သေံ လၟိဟ်မၞိဟ်အကြာ ၁၃ ကိုဋ်နွံရ။

ကြဴဏအ် ညးမပြံင်လုပ်သေံ ဟၟဲကဵုလိက်အထံက်အထာလုပ်သၞာဝ်တအ်ဂှ် အလဵုအသဳသေံတအ် ကၠောန်ပတိတ်လဝ်ကဵုတၞးလိက်အခေါင်ကၠောန်ကမၠောန် ကေုာံ တၞးလိက်အရံင်သာ်ပ္ကဴ သွက်သ္ဂောံဂွံကၠောန်ကမၠောန်ရ။ ညးမကလိဂွံလဝ် တၞးလိက်တအ်ဂှ် နွံကဵုတၠကမၠောန် ထံက်လဝ်ဂလာန်နူတမ်တေံမ္ဂး ၜိုန်ဟွံဒးဒှ်ဓဝိင်ကီုလေဝ် ညးမပြံင်အာတၠကမၠောန်တၟိ လိက်ထံက်ဂလာန် နူတၠကမၠောန်နူတမ်ဟွံသေင်တအ်ဂှ် ထေက်ကဵုသ္ဒးဒှ်ဓဝိင်ရောင်ဂှ် နူညးမကဵုဒၟံင်အရီုအဗင် ကုသၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ပ္ဍဲဍုင်မာဲဆံက်မွဲတၠဟီုရ။

“ဂွံလဝ်တၞးလိက် အရံင်သာ်ပ္ကဴသၟးဂှ် ဟွံတုဲပုဟ်။ ယၟုတၠကမၠောန် ဇကုမကၠောန်ဒၟံင်လၟုဟ်ဂှ် သ္ဒးကိတ်ညဳကီုဏောင်။ လၟုဟ်ဂှ် တၞးလိက်ပြံင်တၠကမၠောန်လေဝ် ဍေံဟွံပတိတ်ကဵုနွံဒၟံင် သွက်မၞိဟ်တအ်ဏအ်ဂှ် စပ်ကဵုသၞောဝ်တိတ်တၟိဏအ် ဒှ်ကၠုင်ပြသၞာမာန်ဒၟံင်ဏောင်” သာ်ဝွံ ညးတေံ ထံက်ထ္ၜးရ။

သ္အာင်နူဂှ် ဒၟါနူပေါဲပၞာန်တုဲ ဂြိပ်ပါဲလုပ် လ္ပာ်ဍုင်သေံ ကောန်တၠဒဒိုက်တအ်ဂှ် ဒးဒုင်ပလံင်ဖျဴဏာမာန်ရ။ လတူအကာဲအရာဏအ် ထေက်ကဵုသ္ဒးဒှ်ဓဝိင်ကွေံကွေံရ။ မွဲဒမြိပ် အကြာပယျဵုသေံ ကဵု ဗၟာဂှ် ဗဒိုပ်ညးဒးဒဒိုက်နွံဒၟံင် ၉ ဗဒိုပ်တုဲ လၟိဟ်မၞိဟ်နွံဒၟံင် ၁ ကိုဋ်ကဵု ၁ ဠက်ပြင်ရ။ အပ္ဍဲဂှ် အလဵုအသဳသေံတအ် ပတိတ်ကဵုလဝ် တၞးလိက် ဂၞန် ၁၃ မ ဗၞတ် ၇ ဠက်တုဲ သှ်ေဒၟံင် ၄ ဠက်ဂှ် မုအထံက်အထာဟၟဲရ။ တၞးလိက် ဂၞန် ၁၃ မဂှ် အလဵုအသဳသေံတအ် ပတိတ်ကဵုလဝ် သွက်သ္ဂောံတိတ်ကၠောန်ကမၠောန်မ္ၚးဗဒိုပ်ရ။

သၞောဝ်ဥပဒေတၟိဏအ် သွက်သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ကောန်ဍုင်ဗၟာ မလုပ်ကၠောန်စဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်သေံတအ်ကီု သီုသၟာဒဒိုက် မၞုံဒၟံင်အကြာပယျဵုသေံ ကဵု ဗၟာတအ်ကီု ဂွိင်ဖေက် ဇီုဓဗတ်ဒးဂှ် ထေက်ကဵုသ္ဒးဒှ်ဓဝိင်ရ။ သ္အာင်နူဂှ် ပ္ဍဲကဵုတင် ၆ လက္ကရဴအိုတ်ဂှ် “ညးမကၠောန် ဗ္တောန်၊ ဖန်ဇန်၊ ဆဝ်ဗ္ၚုဟ်၊ ပံင်ကောံ၊ ရီုဗင်လဝ် လတူညးမကလိလောန်လဝ်ဒုဟ်   တင်ဗွဲလတူ ၅ တင်တအ်ကီု။” ဟီုဂှ် ဂကောံမှာဇန် ကေုာံ ဂကောံ IOM တအ် ကဵုဒၟံင်အရီုအဗင် ကုညးဒှ်ဒဒိုက် ပါဲဒဴဘဲပၞာန်တအ် ထေက်ကဵုသ္ဒးဒှ်ဓဝိင်ပၠန်ရ။

သရုပ်ကၠေံမ္ဂး သၞောဝ်တၟိဏအ် ယဝ်အလဵုအသဳသေံတအ် ရပ်စပ်ဗိုန်န်ဗတ်တ်မ္ဂး သွက်ရဲသၟာကမၠောန်ဆုဲပြံင် ဂကူမန်ဗၟာ မကၠောန်ဒၟံင်ကမၠောန်ဟွံလုပ်သၞောဝ်တအ်ဂှ် နွံကဵုအန္တရာဲတုဲ တဲဍိုန်အိုတ် ဂွံဆက်မံင်တန်တဴအာဂွံဂှ် ဒးကဵုလာဘ်ဗ္ဇဴကုဗၠာဲသၟိင်တအ် ဟွံသာလးလးရောင်။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၁:၁၅၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== ဗွဲကြဴနူပရေင်ပြုပြေင်ပၞာန်ဗလးၜဳတုဲဂှ် ဂကောံက္ၜင်ဖ္ဍိုက်က္ၜင်ကျာပၞာန်အမေရိကာန် USS Abraham Lincoln လုပ်ဒေံါပ္ဍဲသေံ ==
ဗွဲကြဴနူပရေင်ပြုပြေင်ပၞာန်ဗလးၜဳတုဲဂှ် ဂကောံက္ၜင်ဖ္ဍိုက်က္ၜင်ကျာပၞာန်အမေရိကာန် USS Abraham Lincoln လုပ်ဒေံါပ္ဍဲသေံ

ဌာန်ပရိုင်ဗၠးၜးမန်၊ ဂိတုခ္ဍဲသဳ (၅) စွေက်၊ (၁၃၈၈) သၞာံ။

ဂကောံက္ၜင် ဖ္ဍိုက်က္ၜင်ကျာပၞာန်အမေရိကာန် USS Abraham Lincoln တံဝွံ ဗွဲကြဴနူယိုက်ဂၠေင်တာလျိုင် ပ္ဍဲဒေသ္ကုတ်လဒေါဝ်ဗၟံက် ပွိုင်ကြပ် (၇) ဂိတုတုဲ သွက်ဂွံဇူဒီုပြေလၟောင် ကေုာံ သ္ဂောံဗပေင်ဇွောံမဂှ် ပ္ဍဲဂိတုသေပ်တေမ်ဗာ (၂) ၊ တ္ၚဲဏံ လုပ်ဒေံါဇူကၠုင်လဝ် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်သေံရောင် ပ္ဍဲပရိုင်သေံဂမၠိုင် ဓမံက်ထ္ၜးလဝ်ဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ။

ဝတ်တာလျိုင် စပ္တံလဝ် ပ္ဍဲသၞာံ (၂၀၂၅) ၊ ဂိတုနဝ်ဝေမ်ဗာတေံ တုဲဒှ်ဂှ်မ္ဂး နကဵုအလန်ကၠာအိုတ် လုပ်ဇူဒီုကၠုင် ပ္ဍဲသၞေဟ်ပါတ္ထယာကၟိန်ဍုင်သေံ မွဲချိုန်ခဏတုဲ ကောန်သ္ဂံင်အမေရိကာန် (၅၀၀၀) ပြင် ပါလုပ်မံင်ရောင် ဂွံတီကေတ်ရ။

သ္ကိုပ်ဒပ် Carrier Strike Group 3 - Rear Adm. Robert E. Loughran ဂှ် လၟေင်တရဴဏံဝွံ သၟာင်နူကဵုအခေါင်ဇူဒီုပြေလၟောင် ကောန်သ္ဂံင် “မရိန်” ကေုာံ သ္ဂံင်ဒပ်ဍာ်တံတုဲ ပရေင်ဆက်ဆောံမဟာမိတ် အမေရိကာန်ကဵု ကၟိန်ဍုင်သေံတံလေဝ် သကဵုခိုင်ဗိုန်ကၠုင်ရောင် ဂးရ။

က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် USS Abraham Lincoln - Dan Keeler ဝွံ အပ္ဍဲကာလ ညးယိုက်ဂၠေင်မံင်တာလျိုင်ဏံဂှ် ဒှ်သၞေဟ်ကၠုင်စိုပ် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်သေံဏံ အလန်ကၠာအိုတ်တုဲ ဓဝ်ကၠိုဟ်ခၠင်အကြာၜါဍုင် သကဵုတောတက်အာရောင် ဟီုဂးလဝ်ရ။

ကၟိန်ဍုင်သေံဝွံ စပ္တံနူချုက်လိက် ပရေင်ကူသာန်ဗၞိက်ကဵု ပရေင်ဆာန်ကၟိန် ပ္ဍဲသၞာံ (၁၈၃၃) တေံဂှ်ရ ဒှ်လဝ်မဟာမိတ်လုပ်ဝင် အမေရိကာန်တုဲ ပ္ဍဲသ္ကုတ်ဒေသမသ္ၚောဲကဵုသြင်ၜဳ အာယှဒိုဟ်အဂၞဲဂှ် ဒှ်ကၟိန်ဍုင်မဟာမိတ်လုပ်ဝင် အမေရိကာန်မွဲဍုင်ဓဝ်ဟေင်ရ။ ကၟိန်ဍုင်ၜါဏံဝွံ ဇၟာပ်သၞာံ ပံင်တောဲပကတ်ပကေတ်ဒၟံင် ပရေင်ပၞာန် Cobra Gold နွံရ။

ပ္ဍဲကဵုအခိင်လၟုဟ်ဏံလေဝ် ဂကောံက္ၜင်တံဝွံ အပ္ဍဲဧရိယာ ဂကောံဒပ်ဍာ် စၟတ် (၇) အမေရိကာန် အုပ်ဓလီုလဝ် ဒေသအေန်ဒိုဝ် - ပသိဖိတ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဆက်ကၠောန်သ္ပဒၟံင် ပရေင်ပြုပြေင်ပၞာန်လၟေင်ဍာံနွံရ။

ဂကောံက္ၜင်ဏံဝွံ ဟိုတ်နူလုပ်ဒေံါဇူလဝ် ပ္ဍဲဇိုင်ၜဳပါတ္ထယာ မဒယှ်တှ်ဒၟံင်ကဵု ပေဲါသဘင်အခိင်ဗ္တံ ကေုာံ ကမၠောန်အာတရဴမိပ်လဟိင်လိင်ဂှ်ရ သၞာဲဒဴပၞာန်တြုံ/ဗြဴ မပါကၠုင်ကရောံက္ၜင်ဖ္ဍိုက်က္ၜင်ကျာတံ ညံင်ဟွံဂွံအာစိုပ်ဒၞာဲလ္ၚဵုတံဂှ်လေဝ် ညးတာလျိုင်သေံတံ ကၟာတ်ဒၞာလဝ်နွံရောင် ဂွံတီကေတ်ရ။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၁:၁၇၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== ဟိုတ်နူဖ္ဍိုက်ကပေါတ်ဇြိုင်ဂၠိုင်အာ ကေုာံ သာသ္ပအ်တုဲ ညးအာတရဴဍိုက်ဂၠုင်စက်တံ ဒးဆဵုဂဗဘဲအန္တရာဲ  ==
ဟိုတ်နူဖ္ဍိုက်ကပေါတ်ဇြိုင်ဂၠိုင်အာ ကေုာံ သာသ္ပအ်တုဲ ညးအာတရဴဍိုက်ဂၠုင်စက်တံ ဒးဆဵုဂဗဘဲအန္တရာဲ 

ဌာန်ပရိုင်ဗၠးၜးမန်၊ ဂိတုခ္ဍဲသဳ (၄) စွေက်၊ (၁၃၈၈) သၞာံ။

ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင် တွဵုရးဍုင်မန် ကေုာံ ကရေင်လ္ၚဵု ကတဵုဒှ်မံင် ပရေင်ဍာ်ဇၞော်ဍာ်ကလိုပ်ဂှ်ဝွံ ဒးစကာအာကၠုင်ဒၟံင် နကဵုဂၠုင်စက်တုဲ ဟိုတ်နူဖ္ဍိုက်ကပေါတ်ဇြိုင်ဂၠိုင်အာကဵု သာသ္ပအ်ဂှ်ရ ညးအာတရဴ ဍိုက်ဂၠုင်စက်တံ ဒးဆဵုဂဗဒၟံင် ဘဲအန္တရာဲနွံရောင် ဂွံတီကေတ်ရ။

ပွမအာကၠုင်ဆက်စၠောံ မွဲကွာန်ကဵုမွဲကွာန်ကီု၊ အာဒုင်ပလံင်ကွးဘာဇၟာပ်တ္ၚဲ ကေုာံ ဖ္ဍိုက်ကပေါတ်ဗၞိက်ကီုဂှ် စနူလဒေါဝ်ဂိတုအဝ်ဂေတ်တုဲကၠုင်ဏံတုဲ ဒးစကာဂၠုင်စက် ဂၠိုင်ကၠုင်ရ။

ပ္ဍဲဒေသဍာ်ဇၞော်ဍာ်ကလိုပ်မံင်ဂှ်ဝွံ သၟာင်နူဂၠုင်စက်ဟွံရုံဂပ်တုဲ ဟိုတ်နူဍာ်ဇွောတ်ထတ်ကာတ်ဂၠိုင်ကၠုင်ကီု၊ ဟွံဂွံဆဵုကေတ် အရာဒၞာတာသၟဝ်ဍာ်ကီု၊ ပ္ဍဲဂၠုင်စက်ဂှ် ဖ္ဍိုက်ညးအာတရဴ ကေုာံ ဖ္ဍိုက်ကပေါတ်ဗၞိက်လျိုင်ဇြိုင်ဂၠိုင်ကီု၊ သၟာဒဳဂၠုင်တံ သာသ္ပအ်ကီုဂှ်ရ ဂၠုင်စက်ဗ္ကပ်ဒၟံင် မွဲနှေံမွဲနှေံရ။

အကြာကွာန်လိုင်ကၞုဲ - ဒဵုထောင် ဍာ်ဇၞော်ဍာ်ကလိုပ်ဒၟံင် မၞုံပ္ဍဲသ္ကုတ်ဂၠံင်မုဟ်ဍုင် - ကျာ်ပိ ညးအာတရဴလၟိဟ်ကဵုကၠံ တတ်ကၠောံအာကၠုင်ဒၟံင် ဇၟာပ်တ္ၚဲဂှ်ဝွံ အပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂေတ်တုဲကၠုင်ဏံ ဂၠုင်စက်ဗ္ကပ်အာ ဟွံအောန်နူ (၃) ဝါနွံရောင် ဂွံတီကေတ် နူညးဒေသတံရ။

“ဂၠုင်ဂှ်လေဝ် အောန်၊ ညးအာတရဴ လ္ပာ်ကျာ်ပိဂှ်လေဝ် ဂၠိုင်မံင်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ သၞောတ်ဗ္ၜတ် (ပမာဏ) ဂွံဖ္ဍိုက်မၞိဟ်ကဵု ကပေါတ်ဂှ် စၟတ်ကေတ်ဝါတ်ရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်ရ ဂၠုင်မွဲဖ္ဍိုက် ဍိုက်မၞိဟ်မူစိတၠရောဟီုဂှ် စၟတ်လဝ်ဟွံမွဲပုဟ်။ ကပေါတ်ဂှ်လေဝ် ၜိုတ်ဖ္ဍိုက်ဂွံ ဖ္ဍိုက်မံင်ရ” သာ်ဝွံ ညးတြုံ နူဒေသကွာန်လိုင်ကၞုဲမွဲတၠ ဟီုရ။

သၟာင်နူဂှ်ပၠန် ဟိုတ်နူဒဳဟွံမွဲကဵုသၞောတ်သၞောဝ် ကေုာံ သုင်အရက်သုရာဂှ်လေဝ် ဂၠုင်ဗၠိုက်မံင်နွံရဂှ်လေဝ် ဂွံတီကေတ်ရ။

ဟိုတ်နူဍာ်သၠုင်တိုန်ကၠုင်တုဲ အာကၠုင်ကဵုကွဳစက် ဟွံဂွံဏီဂှ်ရ ဒးဆက်စကာဂၠုင်ဂမၠိုင်တုဲ ဟွံဂွံစၟတ်လဝ်မွဲသာ် ပွမဖ္ဍိုက်မံင် ညးအာတရဴကဵု ကပေါတ်ဗၞိက်ဂမၠိုင်ကီု၊ ပွမသုင်အရက်သုရာ အပ္ဍဲအခိင်ကမၠောန်ကီုဂှ် ဒးစွံသတိရောင် ညးဒေသဂမၠိုင်တံ ဟီုဂးဖ္တိုက်ဖၟောဝ်လဝ်ရ။

ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂေတ် စၟတ်တ္ၚဲ (၂၄) တုဲကၠုင်ဏံဝွံ ဂၠုင်စက်ဖ္ဍိုက်လဝ် မၞိဟ် (၈) တၠ၊ ကွဳလိုန်ဓာတ် (၂) ဖ္ဍိုက် ကေုာံ ကပေါတ်ဗၞိက်ဂမၠိုင်ဂှ် ဗၠိုက်အာဍာ် ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ခိုဟ် - (နွားခြံကုန်း) ၊ ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်တုဲ အ္စာၝောံဗ္တောန်လိက်မွဲတၠ ဒးချိုတ်အာကီုရ။

ညးဒေသကအ်ကြိက်မွဲတၠဂှ် “အခိင်ဍာ်ဇွောဝ်ထတ်မံင်ဏံဂှ် ညးၜိင်ဍာ်ဟွံလေပ်တံ ဂၠုင်ဗၠိုက်ဏောင်တှ်ေ အကာဲအရာချိုတ်ဂှ် ဂၠိုင်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ သၟာဂၠုင်တံလေဝ် မၞိဟ်တဏံ ညံင်ဟွံဂွံဒှ်ဘဲအန္တရာဲလမျီုဂှ် ဒးသ္ပဂရုထေက်” သာ်ဝွံ ညးဟီုရ။

ဟိုတ်နူဗြဲဇၞော်ဂူကဵု ဍာ်ဒဵုဂမၠိုင်ဂှ်ရ ၜဳကြုင် မဇွောဝ်တတ်ကၠောံဒၟံင် အပ္ဍဲတွဵုရးကရေင်ဝွံ စၟတ်ဍာ်လောန်ၜက်နူဒးဒှ်ဓဝိင်ဂှ်တုဲ အပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်၊ ကြုင်ဒဵု၊ “လှိုင်းဘွဲ့” ကဵု ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ်ဂှ် ကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပရေင်ဍာ်ဇၞော်ဍာ်ကလိုပ်ဖိုဟ်ရ။

အပ္ဍဲအခိင်ကာလ ဍာ်ဇၞော်ဍာ်ကလိုပ်မံင်ဏံဝွံ နကဵုညးဒဳဂၠုင်စက်ဂမၠိုင်တံ ကၠာဟွံဂွံတိတ်တရဴမ္ဂး ဒးဒစးဒုင်စၟဳစၟတ် ဂၠုင်စက်၊ စက်အေန်ဂျေန်၊ တိုင်ကဳကၠေင်၊ ဗုင်ဂၠုင်ကဵု ဍာ်လုပ်စိုပ် ပ္ဍဲဂၠုင်စက် နွံ / ဟွံမွဲဂှ်တုဲ နကဵုညးဍုင်ကွာန်အာတရဴဂမၠိုင်တံလေဝ် အကာဲအရာဗြဲဂူထတ်သ္ကာတ်မံင်မ္ဂး ဒးပဆုဲထောံ လၟေင်တရဴထေက်ရဂှ်လေဝ် ညးစိုန်သကီု အကာဲအရာဍာ်တိုန်စှ်ေတံ ဟီုဂးဖ္တိုက်ဖၟောဝ်လဝ်နွံရ။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၁:၁၉၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)

== ဒပ်ပံၚ်ကောံခိုၚ်ဗိုန်မွဲ သ္ဂောံမံက်ဂှ် ဂိုတ်ဂ္စာန်ဒၟံၚ်လၟိုန်ရောၚ် NMSP-AD / RMA ဟီုကဵုသမ္တီ ပ္ဍဲတ္ၚဲပၠန်ဂတးမန် ==
ဒပ်ပံၚ်ကောံခိုၚ်ဗိုန်မွဲ သ္ဂောံမံက်ဂှ် ဂိုတ်ဂ္စာန်ဒၟံၚ်လၟိုန်ရောၚ် NMSP-AD / RMA ဟီုကဵုသမ္တီ ပ္ဍဲတ္ၚဲပၠန်ဂတးမန်

ဌာန်ပရိုၚ်ဗၠးၜးမန်၊ ဂိတုခ္ဍဲသဳပေၚ်၊ (၁၃၈၈) သၞာံ။

နကဵုဇြဟတ်ညးဍုၚ်ကွာန်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံ ဗ္တိုက်သရိုဟ်သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်မာန်ဂှ်ရ ဒပ်ပံၚ်ကောံခိုၚ်ဗိုန်မွဲ သ္ဂောံမံက်ကၠုၚ်ဂှ် ဂိုန်ဂ္စာန်ဒၟံၚ်လၟိုန်ရောၚ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ (ဗ္တိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) / ဒပ်မန်ရာမည ဟီုကဵုသမ္တီ လလောၚ်ပ္တိတ်ဏာ ပ္ဍဲတ္ၚဲပၠန်ဂတးမန် မရနုက်ကဵု (၇၉) ဝါဏံရ။

ပၠန်ဂတးရပ်လွဟ်ဝွံ က္လေၚ်ကလိဂွံ အခေါၚ်အရာကောန်ဂကူမန်ရောၚ် ပတှေ်ကေတ်ဂှ်ရ နူဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ (ဗ္တိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) NMSP-AD / RMA ပံၚ်တောဲလုပ်အာပေဲါဗ္တိုက် မွဲကရောံကုဒပ်ပၠန်ဂတးမန်ဂမၠိုၚ်၊ ဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတးတမ်က္ညၚ်ဂမၠိုၚ် ကေုာံ ဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတးကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ်တံရောၚ်။

ဒပ်ပံၚ်ကောံခိုၚ်ဗိုန်မွဲ သ္ဂောံမံက်ကၠုၚ်ဂှ် ဂိုတ်ဂ္စာန်ဒၟံၚ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူဂုန်ဖဵုပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ဝၚ်အတိက် ဂကောံမွဲမွဲကဵု ဂကောံဇဳ ဟွံတုပ်သၟဟ်ဂှ်ရ ဒးကေတ်အခိၚ် ပရေၚ်သဳကၠဳ ပ္ညဳပ္ညပ်ရောၚ် ချူဓမံက်လဝ် ပ္ဍဲလိက်လလောၚ်ရ။

အခိၚ်လၟုဟ်ဏံလေဝ် မွဲကရောံကဵု ဒပ်ပံၚ်ကောံမဟာမိတ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် နူဒပ်မန်ရာမည ရေၚ်တၠုၚ်ဓမံက်ဒၟံၚ်ရုပ်ရဴ အစဳဇန်ချူဓဇက် ချာတာပၠန်ဂတးဍုၚ်မန်ရောၚ် ဂွံတီကေတ်ရ။ 

အပ္ဍဲကဵုချာတာဂှ်ဝွံ အရာမနွံပၟိက် သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် ဗီုပြၚ်ကၟိန်ဍုၚ်ဖေဝ်ဒရေဝ် မဒုၚ်သဇိုၚ် အလုံတွဵုရးဍုၚ်မန်မွဲ ပါလုပ်မာန်ရဂှ်လေဝ် နူဗွိုၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်တံ ဟီုဂးသ္ၚဳဂၠိပ်ဒၟံၚ်နွံရ။

နကဵုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ (ဗ္တိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) / ဒပ်မန်ရာမညဝွံ လညာတ်ဟွံတုပ်သၟဟ် အကြာကောန်ဂကူမွဲစွံတံဂှ် ပဲါထောံလဝ်တုဲ နကဵုဓဝ်ကၠိုဟ်စိုတ်နွံနွံ ဆက်လုပ်အာပေဲါဗ္တိုက် ဗွဲမညဳသၟဟ်ကောံကလောံ သဝ်အလာံကောန်ဂကူမန်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ဟီုဂးလလောၚ်ပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲတ္ၚဲပၠန်ဂတးမန် မရနုက်ကဵု (၇၉) ဝါ၊ ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂေတ် စၟတ်တ္ၚဲ (၂၈) ၊ တ္ၚဲဏံရ။ [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/~2026-50595-94|~2026-50595-94]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:~2026-50595-94|talk]])  ၂၁:၂၁၊ ၁၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၆ (+0630)</text>
      <sha1>qo9cy2fgxozzepmebozeblkctbvis5p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကသဳတိ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6104</id>
    <revision>
      <id>57453</id>
      <parentid>56867</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T00:13:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>1698</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>57453</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64542" sha1="6kjvk707gf1uz7g9smtawmt4xeozdje" xml:space="preserve">'''ကသဳတိ''' (ဗွဲမဂၠိုင် ဟီု '''တိချဳ''') ({{lang-en|'''earthquake''' }}) ဂှ် ဒှ် အရာ ဗလးတိ မုက်လတူ ချဳတိုန် မွဲတဲဓဝ် ဟိုတ်နူ အသိင်ဒြဟတ် သၟောန်တၟအ်ဂလး (lithoshere) ဇီုပေါတ် ရေင်သကအ်တုဲ လပှ်ကသဳတိ (seismic wave) က္တဵုဒှ်ကၠုင်ရ။ ကသဳတိဂှ် ဗဒှ်ကဵု အသိင် ကဆံင်နာနာ နူ မနွံအသိင်သာသာ မုဟွံတီကေတ်၊ စဵု အသိင် မသကာတ်မြဟ် မဓရိုဟ် ကလာင်ပတိုန် ကိရိယာ၊ မၞိဟ် လတူကျာ၊ ပလီုသလေက်ထောအ် အလုံဍုင်မွဲမာန်ရ။ 

ကသဳတိ က္တဵုဒှ်မ္ဂး ပ္ဍဲ ဗလးတိ မုက်လတူဂှ် ချဳတိုန်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ခတဝ်တိုန် ဟွံသေင်မ္ဂး ဆုဲပြံင်အာတအ် က္တဵုဒှ်ကၠုင်မာန်ရ။ ယဝ်ရ ကသဳတိ က္တဵုဒှ် ပ္ဍဲ ၜဳမ္ဂး ဍာ်ၜဳ ကလိုက်တုဲ ၜဳကလိုက် မကော်ဂး သူနာမဳ က္တဵုဒှ်ကၠုင်မာန်ရ။ လဆောဝ်မ္ဂး ကသဳတိဂှ် ဗဒှ်ကဵု ကသုဲတိ (landslides) ဗလးတိ မုက်လတူဂှ် ဆုဲကဆေတ်ပြံင်အာလေဝ် ဒှ်မာန်ကီုရ။ 

ကသဳတိ ဟွံသေင်မ္ဂး အရေဝ်မန်ခေတ်လၟုဟ် (ဝါ) အရေဝ်အရာပ် တိချဳဂှ် အရာတိမချဳ သီုဖအိုတ်ဂှ် ကော်ဒၟံင်ရ။ သီုကဵု ဟိုတ်နူ သဘာဝ ဟွံသေင်၊ ဟိုတ်နူ မၞိဟ်မကၠောန်ပတုဲ လပှ်ကသဳတိ က္တဵုဒှ်ကၠုင်ဂှ်လေဝ် ကော်စဒၟံင် ကသဳတိကီုရ။ 


==ကသဳတိ မကတဵုဒှ် နူ သဘာဝ==
[[File:Fault types.svg|thumb|ဟိုတ်ကသဳတိ ပိသာ်:&lt;br /&gt;
A. ကဆေတ် (Strike-slip)&lt;br /&gt;
B. ကဆေဝ် (Normal)&lt;br /&gt;
C. ကဆံင် (Reverse)
]]

ကရောင်ကသဳတိ (ဝါ) ဂၠံင်တိချဳ မကော်ဂး နဘာသာအင်္ဂလိက် Tectonic earthquakes ဂှ် နွံဒၟံင် ဒၞာဲ ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲ ဂၠးတိဝွံရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲ ကရေက်ဂၠးတိဂမၠိုင် မစုက်လုက် ရေင်သကအ်တအ်ဂှ် ဒှ် ကရောင်ကသဳတိရ။အခိင်ကာလ သၟောန်တၟအ်ဂလးၜါ ပေါတ် ရေင်သကအ် ကဆေတ် ရေင်သကအ်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ကရေက်ဂၠးတိမွဲဂှ် ကဆေဝ်သဝ်စှ်ေ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ကရေက်ဂၠးတိမွဲဂှ် ကဆံင်သၠုင်တိုန်မ္ဂး ကသဳတိ က္တဵုဒှ်ကၠုင်ရ။ လဆောဝ်မ္ဂး ဟိုတ်နူ အသိင်ဟွံထတ်တုဲ ဇွိုင်လပှ်ကသဳတိဂှ် ဟွံတိုန်စိုပ် စဵု ဗလးတိ မုက်လတူ၊ လဆောဝ်တိုန်စိုပ် ညိည၊ အသိင် ထတ် ဇွိုင်လပှ်ကသဳတိ ကၠုင်တက်စိုပ် ဗလးတိ မုက်လတူထတ်မ္ဂး အသိင်ကသဳတိ ထတ်ရ။ &lt;ref name=&quot;USGS1&quot;&gt;{{cite web|last=Spence |first=William |author2=S.A. Sipkin |author3=G.L. Choy |title=Measuring the Size of an Earthquake |publisher=United States Geological Survey|year=1989 |url=https://earthquake.usgs.gov/learning/topics/measure.php |access-date=2006-11-03 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090901233601/http://earthquake.usgs.gov/learning/topics/measure.php |archive-date=2009-09-01 }}&lt;/ref&gt;

===ဟိုတ်ကသဳတိ မဂွံကတဵုဒှ်===
အဓိက ဟိုတ်ကသဳတိ မဂွံက္တဵုဒှ် နွံ ပိသာ်။ သီုပိသာ်ဂှ် က္တဵုဒှ်ကၠုင် ဟိုတ်နူ ဂတှ်ေတိ ပေါတ်ဒး ရေင်သကအ် မတွဟ်ဂး သၟောန်ဂတှ်ေတိၜါ ကဆေတ်အာ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး သၟောန်ဂတှ်ေတိၜါဂှ် မွဲဂှ် ကဆေဝ်သဝ်စှ်ေ၊ မွဲပၠန်ဂှ် သၟောန်ဂတှ်ေတိၜါ မွဲလပါ်ဂှ် ကဆံင်သၠုင်တိုန်။ 
There are three main types of fault, all of which may cause an [[interplate earthquake]]: normal, reverse (thrust), and strike-slip. Normal and reverse faulting are examples of dip-slip, where the displacement along the fault is in the direction of [[Strike and dip|dip]] and where movement on them involves a vertical component. Many earthquakes are caused by movement on faults that have components of both dip-slip and strike-slip; this is known as oblique slip. The topmost, brittle part of the Earth's crust, and the cool slabs of the tectonic plates that are descending into the hot mantle, are the only parts of our planet that can store elastic energy and release it in fault ruptures. Rocks hotter than about {{cvt|300|C||}} flow in response to stress; they do not rupture in earthquakes.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Sibson |first1=R.H. |year=1982 |title=Fault Zone Models, Heat Flow, and the Depth Distribution of Earthquakes in the Continental Crust of the United States |journal=Bulletin of the Seismological Society of America |volume=72 |issue=1 |pages=151–163}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Sibson, R.H. (2002) &quot;Geology of the crustal earthquake source&quot; International handbook of earthquake and engineering seismology, Volume 1, Part 1, p. 455, eds. W H K Lee, H Kanamori, P C Jennings, and C. Kisslinger, Academic Press, {{ISBN|978-0-12-440652-0}}&lt;/ref&gt; The maximum observed lengths of ruptures and mapped faults (which may break in a single rupture) are approximately {{cvt|1000|km|||}}. Examples are the earthquakes in [[1957 Andreanof Islands earthquake|Alaska (1957)]], [[1960 Valdivia earthquake|Chile (1960)]], and [[2004 Indian Ocean earthquake and tsunami|Sumatra (2004)]], all in subduction zones. The longest earthquake ruptures on strike-slip faults, like the [[San Andreas Fault]] ([[1857 Fort Tejon earthquake|1857]], [[1906 San Francisco earthquake|1906]]), the [[North Anatolian Fault]] in Turkey ([[1939 Erzincan earthquake|1939]]), and the [[Denali Fault]] in Alaska ([[2002 Denali earthquake|2002]]), are about half to one third as long as the lengths along subducting plate margins, and those along normal faults are even shorter.

==== Normal faults ====
Normal faults occur mainly in areas where the crust is being [[Extensional tectonics|extended]] such as a [[divergent boundary]]. Earthquakes associated with normal faults are generally less than magnitude 7. Maximum magnitudes along many normal faults are even more limited because many of them are located along spreading centers, as in Iceland, where the thickness of the brittle layer is only about {{convert|6|km|spell=in||}}.&lt;ref&gt;Hjaltadóttir S., 2010, &quot;Use of relatively located microearthquakes to map fault patterns and estimate the thickness of the brittle crust in Southwest Iceland&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Reports and publications &amp;#124; Seismicity &amp;#124; Icelandic Meteorological office |url=http://en.vedur.is/earthquakes-and-volcanism/reports-and-publications/ |access-date=2011-07-24 |publisher=En.vedur.is}}&lt;/ref&gt;

==== Reverse faults ====
Reverse faults occur in areas where the crust is being [[Thrust tectonics|shortened]] such as at a convergent boundary. Reverse faults, particularly those along [[Convergent boundary|convergent plate boundaries]], are associated with the most powerful earthquakes, [[megathrust earthquake]]s, including almost all of those of magnitude 8 or more. Megathrust earthquakes are responsible for about 90% of the total seismic moment released worldwide.&lt;ref&gt;{{citation |last1=Stern |first1=Robert J. |title=Subduction zones |journal=Reviews of Geophysics |volume=40 |issue=4 |page=17 |year=2002 |bibcode=2002RvGeo..40.1012S |doi=10.1029/2001RG000108 |s2cid=247695067}}&lt;/ref&gt;

==== Strike-slip faults ====
[[Strike-slip fault]]s are steep structures where the two sides of the fault slip horizontally past each other; transform boundaries are a particular type of strike-slip fault. Strike-slip faults, particularly continental [[Transform fault|transforms]], can produce major earthquakes up to about magnitude 8. Strike-slip faults tend to be oriented near vertically, resulting in an approximate width of {{cvt|10|km|||}} within the brittle crust.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Instrumental California Earthquake Catalog |url=http://wgcep.org/data-inst_eq_cat |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725021215/http://wgcep.org/data-inst_eq_cat |archive-date=2011-07-25 |access-date=2011-07-24 |publisher=WGCEP |accessdate=2022-11-25 |archivedate=2011-07-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110725021215/http://wgcep.org/data-inst_eq_cat }}&lt;/ref&gt; Thus, earthquakes with magnitudes much larger than 8 are not possible.

[[File:Kluft-photo-Carrizo-Plain-Nov-2007-Img 0327.jpg|thumb|left|Aerial photo of the San Andreas Fault in the [[Carrizo Plain]], northwest of Los Angeles]]

In addition, there exists a hierarchy of stress levels in the three fault types. Thrust faults are generated by the highest, strike-slip by intermediate, and normal faults by the lowest stress levels.&lt;ref&gt;{{cite journal | last1 = Schorlemmer | first1 = D. | last2 = Wiemer | first2 = S. | last3 = Wyss | first3 = M. | year = 2005 | title = Variations in earthquake-size distribution across different stress regimes | url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_2005-09-22_437_7058/page/539 | journal = Nature | volume = 437 | issue = 7058| pages = 539–542 |bibcode = 2005Natur.437..539S |doi = 10.1038/nature04094 | pmid = 16177788 | s2cid = 4327471 }}&lt;/ref&gt; This can easily be understood by considering the direction of the greatest principal stress, the direction of the force that &quot;pushes&quot; the rock mass during the faulting. In the case of normal faults, the rock mass is pushed down in a vertical direction, thus the pushing force (''greatest'' principal stress) equals the weight of the rock mass itself. In the case of thrusting, the rock mass &quot;escapes&quot; in the direction of the least principal stress, namely upward, lifting the rock mass, and thus, the overburden equals the ''least'' principal stress. Strike-slip faulting is intermediate between the other two types described above. This difference in stress regime in the three faulting environments can contribute to differences in stress drop during faulting, which contributes to differences in the radiated energy, regardless of fault dimensions.

=== Energy released ===
For every unit increase in magnitude, there is a roughly thirtyfold increase in the energy released. For instance, an earthquake of magnitude 6.0 releases approximately 32 times more energy than a 5.0 magnitude earthquake and a 7.0 magnitude earthquake releases 1,000 times more energy than a 5.0 magnitude earthquake. An 8.6 magnitude earthquake releases the same amount of energy as 10,000 atomic bombs of the size used in [[World War II]].&lt;ref&gt;Geoscience Australia&lt;/ref&gt;

This is so because the energy released in an earthquake, and thus its magnitude, is proportional to the area of the fault that ruptures&lt;ref&gt;{{cite journal | last1 = Wyss | first1 = M. | year = 1979 | title = Estimating expectable maximum magnitude of earthquakes from fault dimensions | url = https://archive.org/details/sim_geology_1979-07_7_7/page/336 | journal = Geology | volume = 7 | issue = 7| pages = 336–340 |bibcode = 1979Geo.....7..336W |doi = 10.1130/0091-7613(1979)7&lt;336:EMEMOE&gt;2.0.CO;2 }}&lt;/ref&gt; and the stress drop. Therefore, the longer the length and the wider the width of the faulted area, the larger the resulting magnitude.  The most important parameter controlling the maximum earthquake magnitude on a fault, however, is not the maximum available length, but the available width because the latter varies by a factor of 20. Along converging plate margins, the dip angle of the rupture plane is very shallow, typically about 10 degrees.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.globalcmt.org/CMTsearch.html |title=Global Centroid Moment Tensor Catalog |publisher=Globalcmt.org |access-date=2011-07-24}}&lt;/ref&gt; Thus, the width of the plane within the top brittle crust of the Earth can become {{cvt|50–100|km|||}} ([[2011 Tōhoku earthquake and tsunami|Japan, 2011]]; [[1964 Alaska earthquake|Alaska, 1964]]), making the most powerful earthquakes possible.

===Shallow-focus and deep-focus earthquakes===
{{Main|Depth of focus (tectonics)}}
[[File:HotelSanSalvador.jpg|thumb|Collapsed Gran Hotel building in the [[San Salvador]] metropolis, after the shallow [[1986 San Salvador earthquake]]]]

The majority of tectonic earthquakes originate in the ring of fire at depths not exceeding tens of kilometers. Earthquakes occurring at a depth of less than {{cvt|70|km|||}} are classified as &quot;shallow-focus&quot; earthquakes, while those with a focal-depth between {{cvt|70|and|300|km|}} are commonly termed &quot;mid-focus&quot; or &quot;intermediate-depth&quot; earthquakes. In [[Subduction]] zones, where older and colder [[oceanic crust]] descends beneath another tectonic plate, [[deep-focus earthquake]]s may occur at much greater depths (ranging from {{cvt|300|to|700|km|}}).&lt;ref&gt;{{cite web| publisher = [[National Earthquake Information Center]]| title = M7.5 Northern Peru Earthquake of 26 September 2005| date = 17 October 2005| url = ftp://hazards.cr.usgs.gov/maps/sigeqs/20050926/20050926.pdf| access-date = 2008-08-01}}&lt;/ref&gt; These seismically active areas of subduction are known as [[Wadati–Benioff zone]]s. Deep-focus earthquakes occur at a depth where the subducted [[lithosphere]] should no longer be brittle, due to the high temperature and pressure. A possible mechanism for the generation of deep-focus earthquakes is faulting caused by [[olivine]] undergoing a [[phase transition]] into a [[spinel]] structure.&lt;ref name=&quot;olivine&quot;&gt;{{cite journal| last1 = Greene II | first1 = H.W.| last2 = Burnley | first2 = P.C.| title = A new self-organizing mechanism for deep-focus earthquakes| url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_1989-10-26_341_6244/page/733 | journal = Nature| volume = 341| issue = 6244| pages = 733–737| date = October 26, 1989| doi = 10.1038/341733a0| bibcode=1989Natur.341..733G| s2cid = 4287597}}&lt;/ref&gt;

===Earthquakes and volcanic activity===
{{main|Volcano tectonic earthquake}}

Earthquakes often occur in volcanic regions and are caused there, both by [[tectonic plates|tectonic]] faults and the movement of [[magma]] in [[volcano]]es. Such earthquakes can serve as an early warning of volcanic eruptions, as during the [[1980 eruption of Mount St. Helens]].&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Foxworthy and Hill|year=1982|title=Volcanic Eruptions of 1980 at Mount St. Helens, The First 100&amp;nbsp;Days: USGS Professional Paper 1249|url=https://archive.org/details/bwb_C0-ASM-592}}&lt;/ref&gt; Earthquake swarms can serve as markers for the location of the flowing magma throughout the volcanoes. These swarms can be recorded by [[seismometers]] and [[tiltmeter]]s (a device that measures ground slope) and used as sensors to predict imminent or upcoming eruptions.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://pubs.usgs.gov/gip/earthq1/volcano.html|title=Volcanoes and Earthquakes|publisher=United States Geological Survey|date=January 7, 1998|author=Watson, John|author2=Watson, Kathie|access-date=May 9, 2009}}&lt;/ref&gt;

===Rupture dynamics===
A tectonic earthquake begins as an area of initial slip on the fault surface that forms the focus. Once the rupture has initiated, it begins to propagate away from the focus, spreading out along the fault surface. Lateral propagation will continue until either the rupture reaches a barrier, such as the end of a fault segment, or a region on the fault where there is insufficient stress to allow continued rupture. For larger earthquakes, the depth extent of rupture will be constrained downwards by the [[brittle-ductile transition zone]] and upwards by the ground surface. The mechanics of this process are poorly understood, because it is difficult either to recreate such rapid movements in a laboratory or to record seismic waves close to a nucleation zone due to strong ground motion.&lt;ref name=&quot;NRS&quot;/&gt;

In most cases the rupture speed approaches, but does not exceed, the [[S wave|shear wave]] (S-wave) velocity of the surrounding rock. There are a few exceptions to this:
==== Supershear earthquakes ====
[[Supershear earthquake]] ruptures are known to have propagated at speeds greater than the S-wave velocity. These have so far all been observed during large strike-slip events. The unusually wide zone of damage caused by the [[2001 Kunlun earthquake]] has been attributed to the effects of the [[sonic boom]] developed in such earthquakes. 

==== Slow earthquakes ====
[[Slow earthquake]] ruptures travel at unusually low velocities. A particularly dangerous form of slow earthquake is the [[tsunami earthquake]], observed where the relatively low felt intensities, caused by the slow propagation speed of some great earthquakes, fail to alert the population of the neighboring coast, as in the [[1896 Sanriku earthquake]].&lt;ref name=&quot;NRS&quot;&gt;{{cite book|last=National Research Council (U.S.). Committee on the Science of Earthquakes|title=Living on an Active Earth: Perspectives on Earthquake Science|chapter-url=http://www.nap.edu/openbook.php?record_id=10493&amp;page=282|access-date=8 July 2010|year=2003|publisher=National Academies Press|location=Washington, D.C.|isbn=978-0-309-06562-7|page=[https://archive.org/details/livingonactiveea0000unse/page/418 418]|chapter=5. Earthquake Physics and Fault-System Science|url=https://archive.org/details/livingonactiveea0000unse/page/418}}&lt;/ref&gt;

====Co-seismic overpressuring and effect of pore pressure====
During an earthquake, high temperatures can develop at the fault plane so increasing pore pressure consequently to vaporization of the ground water already contained within rock.&lt;ref name=Sibson&gt;{{cite journal|last1=Sibson |first1= R.H.|year=1973|title=Interactions between Temperature and Pore-Fluid Pressure during Earthquake Faulting and a Mechanism for Partial or Total Stress Relief|url=https://archive.org/details/sim_nature-physical-science_1973-05-28_243_126/page/66 |journal= Nat. Phys. Sci. |volume=243|issue= 126|pages=66–68|doi= 10.1038/physci243066a0|bibcode= 1973NPhS..243...66S}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Rudnicki&gt;{{cite journal|last1= Rudnicki|first1= J.W.|last2= Rice|first2= J.R.|year= 2006|title= Effective normal stress alteration due to pore pressure changes induced by dynamic slip propagation on a plane between dissimilar materials|journal= J. Geophys. Res.|volume= 111, B10308|issue= B10|doi= 10.1029/2006JB004396|bibcode= 2006JGRB..11110308R|s2cid= 1333820|url= https://dash.harvard.edu/bitstream/1/2668811/1/Rice_PorePressDynSlip.pdf}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190502041503/https://dash.harvard.edu/bitstream/handle/1/2668811/Rice_PorePressDynSlip.pdf;jsessionid=071046244FA1B0E26418CE95B726BA0E?sequence=1 |date=2019-05-02 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Guerriero&gt;{{cite journal|last1=Guerriero |first1= V |last2=Mazzoli |first2= S.|year=2021|title=Theory of Effective Stress in Soil and Rock and Implications for Fracturing Processes: A Review|journal=Geosciences  |volume=11|issue= 3 |pages=119|doi=10.3390/geosciences11030119|bibcode= 2021Geosc..11..119G |doi-access=free}}&lt;/ref&gt; 
In the coseismic phase, such increase can significantly affect slip evolution and speed and, furthermore, in the post-seismic phase it can control the [[Aftershock]] sequence  because, after the main event, pore pressure increase slowly propagates into the surrounding fracture network.&lt;ref name=Nur&gt;{{cite journal|last1=Nur |first1= A |last2=Booker |first2= J.R.|year=1972|title=Aftershocks Caused by Pore Fluid Flow?|url=https://archive.org/details/sim_science_1972-02-25_175_4024/page/885 |journal=Science |volume=175|issue= 4024 |pages=885–887|doi= 10.1126/science.175.4024.885 |pmid= 17781062 |bibcode= 1972Sci...175..885N |s2cid= 19354081 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Guerriero /&gt;
From the point of view of the [[Mohr-Coulomb theory|Mohr-Coulomb strength theory]], an increase in fluid pressure reduces the normal stress acting on the fault plane that holds it in place, and fluids can exert a lubricating effect.
As thermal overpressurization may provide positive feedback between slip and strength fall at the fault plane, a common opinion is that it may enhance the faulting process instability. After the mainshock, the pressure gradient between the fault plane and the neighboring rock causes a fluid flow which increases pore pressure in the surrounding fracture networks; such increase may trigger new faulting processes by reactivating adjacent faults, giving rise to aftershocks.&lt;ref name=Nur /&gt;&lt;ref name=Guerriero /&gt; Analogously, artificial pore pressure increase, by fluid injection in Earth's crust, may [[Induced seismicity|induce seismicity]].

===Tidal forces===
{{main|Tidal triggering of earthquakes}}
[[Tides]] may induce some [[seismicity]].

===Earthquake clusters===
Most earthquakes form part of a sequence, related to each other in terms of location and time.&lt;ref name=WAAFEC&gt;{{cite web|url=https://earthquake.usgs.gov/eqcenter/step/explain.php|title=What are Aftershocks, Foreshocks, and Earthquake Clusters?|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090511175245/http://earthquake.usgs.gov/eqcenter/step/explain.php|archive-date=2009-05-11}}&lt;/ref&gt; Most earthquake clusters consist of small tremors that cause little to no damage, but there is a theory that earthquakes can recur in a regular pattern.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://earthquake.usgs.gov/research/parkfield/repeat.php|title=Repeating Earthquakes|publisher=United States Geological Survey|date=January 29, 2009|access-date=May 11, 2009}}&lt;/ref&gt; Earthquake clustering has been observed, for example, in Parkfield, California where a long term research study is being conducted around the [[Parkfield earthquake]] cluster.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Parkfield, California, Earthquake Experiment |url=https://earthquake.usgs.gov/learn/parkfield/ |access-date=2022-10-24 |website=earthquake.usgs.gov}}&lt;/ref&gt;

====Aftershocks====
{{Main|Aftershock}}
[[File:2016 Central Italy earthquake wide.svg|thumb|upright=1.15|Magnitude of the [[August 2016 Central Italy earthquake|Central Italy earthquakes of August]] and [[October 2016 Central Italy earthquakes|October 2016]] and [[January 2017 Central Italy earthquakes|January 2017]] and the aftershocks (which continued to occur after the period shown here)]]
An aftershock is an earthquake that occurs after a previous earthquake, the mainshock. Rapid changes of stress between rocks, and the stress from the original earthquake are the main causes of these aftershocks,&lt;ref name=Britannica&gt;{{Cite web|title=Aftershock {{!}} geology|url=https://www.britannica.com/science/aftershock-geology|access-date=2021-10-13|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}&lt;/ref&gt; along with the crust around the ruptured [[Fault (geology)|fault plane]] as it adjusts to the effects of the mainshock.&lt;ref name=&quot;WAAFEC&quot; /&gt; An aftershock is in the same region of the main shock but always of a smaller magnitude, however they can still be powerful enough to cause even more damage to buildings that were already previously damaged from the mainshock.&lt;ref name=Britannica/&gt; If an aftershock is larger than the mainshock, the aftershock is redesignated as the mainshock and the originalmain shock is redesignated as a [[foreshock]]. Aftershocks are formed as the crust around the displaced [[Fault (geology)|fault plane]] adjusts to the effects of the mainshock.&lt;ref name=WAAFEC/&gt;

====Earthquake swarms ====
{{Main|Earthquake swarm}}
Earthquake swarms are sequences of earthquakes striking in a specific area within a short period. They are different from earthquakes followed by a series of [[aftershock]]s by the fact that no single earthquake in the sequence is obviously the main shock, so none has a notable higher magnitude than another. An example of an earthquake swarm is the 2004 activity at [[Yellowstone National Park]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://volcanoes.usgs.gov/yvo/2004/Apr04Swarm.html|title=Earthquake Swarms at Yellowstone|publisher=United States Geological Survey|access-date=2008-09-15|accessdate=2022-11-25|archivedate=2008-05-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080513060550/http://volcanoes.usgs.gov/yvo/2004/Apr04Swarm.html}}&lt;/ref&gt; In August 2012, a swarm of earthquakes shook [[Southern California]]'s [[Imperial Valley]], showing the most recorded activity in the area since the 1970s.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Duke|first=Alan|title=Quake 'swarm' shakes Southern California|url=http://www.cnn.com/2012/08/26/us/california-quake-swarm/index.html|publisher=CNN|access-date=27 August 2012}}&lt;/ref&gt;

Sometimes a series of earthquakes occur in what has been called an ''earthquake storm'', where the earthquakes strike a fault in clusters, each triggered by the shaking or [[coulomb stress transfer|stress redistribution]] of the previous earthquakes. Similar to [[aftershock]]s but on adjacent segments of fault, these storms occur over the course of years, and with some of the later earthquakes as damaging as the early ones. Such a pattern was observed in the sequence of about a dozen earthquakes that struck the [[North Anatolian Fault]] in Turkey in the 20th century and has been inferred for older anomalous clusters of large earthquakes in the Middle East.&lt;ref&gt;{{cite journal | title = Poseidon's Horses: Plate Tectonics and Earthquake Storms in the Late Bronze Age Aegean and Eastern Mediterranean | journal = Journal of Archaeological Science | year = 2000 | author = Amos Nur | issn = 0305-4403 | volume = 27 | issue = 1 | pages = 43–63 | url = http://water.stanford.edu/nur/EndBronzeage.pdf | doi = 10.1006/jasc.1999.0431 | last2 = Cline | first2 = Eric H. | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20090325050459/http://water.stanford.edu/nur/EndBronzeage.pdf | archive-date = 2009-03-25 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090325050459/http://water.stanford.edu/nur/EndBronzeage.pdf |date=2009-03-25 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.bbc.co.uk/science/horizon/2003/earthquakestorms.shtml | title = Earthquake Storms | work = [[Horizon (BBC TV series)|Horizon]] | date = 1 April 2003 | access-date = 2007-05-02 }}&lt;/ref&gt;

== {{anchor|Magnitude}}Intensity and magnitude of earthquakes ==
Shaking of the earth is a common phenomenon that has been experienced by humans from the earliest of times. Before the development of strong-motion accelerometers, the intensity of a seismic event was estimated based on the observed effects. Magnitude and intensity are not directly related and calculated using different methods. The magnitude of an earthquake is a single value that describes the size of the earthquake at its source. Intensity is the measure of shaking at different locations around the earthquake. Intensity values vary from place to place, depending on distance from the earthquake and underlying rock or soil makeup.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Earle |first1=Steven |last2=Earle |first2=Steven |last3=Earle |first3=Steven |date=2015-09-01 |title=11.3 Measuring Earthquakes |url=https://opentextbc.ca/geology/chapter/11-3-measuring-earthquakes/ |language=en}}&lt;/ref&gt;

The [[Seismic magnitude scales#Richter|first scale for measuring earthquake magnitudes]] was developed by [[Charles F. Richter]] in 1935. Subsequent scales (see [[seismic magnitude scales]]) have retained a key feature, where each unit represents a ten-fold difference in the amplitude of the ground shaking and a 32-fold difference in energy. Subsequent scales are also adjusted to have approximately the same numeric value within the limits of the scale.&lt;ref&gt;{{Harvnb|Chung|Bernreuter|1980|p=1}}.&lt;/ref&gt;

Although the mass media commonly reports earthquake magnitudes as &quot;Richter magnitude&quot; or &quot;Richter scale&quot;, standard practice by most seismological authorities is to express an earthquake's strength on the [[seismic scale#Mw|moment magnitude]] scale, which is based on the actual energy released by an earthquake.&lt;ref&gt;The USGS policy for reporting magnitudes to the press was posted at [https://earthquake.usgs.gov/aboutus/docs/020204mag_policy.php USGS policy] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160504144754/http://earthquake.usgs.gov/aboutus/docs/020204mag_policy.php |date=2016-05-04 }}, but has been removed. A copy can be found at http://dapgeol.tripod.com/usgsearthquakemagnitudepolicy.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170731230704/http://dapgeol.tripod.com/usgsearthquakemagnitudepolicy.htm |date=2017-07-31 }}.&lt;/ref&gt;

==Frequency of occurrence==
[[File:Comerio, Luca (1878-1940) - Vittime del terremoto di Messina (dicembre 1908).jpg|thumb|left|The [[1908 Messina earthquake|Messina earthquake]] and tsunami took as many as 200,000 lives on December 28, 1908, in [[Sicily]] and [[Calabria]].&lt;ref&gt;&quot;[http://news.bbc.co.uk/2/low/europe/2381585.stm Italy's earthquake history].&quot; BBC News. October 31, 2002.&lt;/ref&gt;]]It is estimated that around 500,000 earthquakes occur each year, detectable with current instrumentation. About 100,000 of these can be felt.&lt;ref name=&quot;usgsfacts&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.usgs.gov/natural-hazards/earthquake-hazards/science/cool-earthquake-facts|title=Cool Earthquake Facts|publisher=United States Geological Survey|access-date=2021-04-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;wp100414&quot;&gt;{{Cite news | first=Margaret Webb | last=Pressler | title=More earthquakes than usual? Not really. | work=KidsPost | publisher= Washington Post| location=Washington Post | pages= C10 | date=14 April 2010 }}&lt;/ref&gt;&lt;!----url does not contain box statistics that print edition does and is included for info only----&gt; Minor earthquakes occur nearly constantly around the world in places like California and Alaska in the U.S., as well as in El Salvador, Mexico, Guatemala, Chile, Peru, Indonesia, the Philippines, Iran, Pakistan, the [[Azores]] in Portugal, Turkey, New Zealand, Greece, Italy, India, Nepal and Japan.&lt;ref&gt;
{{cite web |url=https://earthquake.usgs.gov/ |title=Earthquake Hazards Program |publisher=United States Geological Survey |access-date=2006-08-14}}&lt;/ref&gt; Larger earthquakes occur less frequently, the relationship being [[Gutenberg–Richter law|exponential]]; for example, roughly ten times as many earthquakes larger than magnitude 4 occur in a particular time period than earthquakes larger than magnitude 5.&lt;ref&gt;[https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eqarchives/year/eqstats.php USGS Earthquake statistics table based on data since 1900] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100524161817/http://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eqarchives/year/eqstats.php |date=2010-05-24 }}&lt;/ref&gt; In the (low seismicity) United Kingdom, for example, it has been calculated that the average recurrences are:
an earthquake of 3.7–4.6 every year, an earthquake of 4.7–5.5 every 10&amp;nbsp;years, and an earthquake of 5.6 or larger every 100&amp;nbsp;years.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.quakes.bgs.ac.uk/hazard/Hazard_UK.htm |title=Seismicity and earthquake hazard in the UK |publisher=Quakes.bgs.ac.uk |access-date=2010-08-23 |accessdate=2022-11-25 |archivedate=2010-11-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101106121058/http://quakes.bgs.ac.uk/hazard/Hazard_UK.htm }}&lt;/ref&gt; This is an example of the [[Gutenberg–Richter law]].

The number of seismic stations has increased from about 350 in 1931 to many thousands today. As a result, many more earthquakes are reported than in the past, but this is because of the vast improvement in instrumentation, rather than an increase in the number of earthquakes. The [[United States Geological Survey]] (USGS) estimates that, since 1900, there have been an average of 18 major earthquakes (magnitude 7.0–7.9) and one great earthquake (magnitude 8.0 or greater) per year, and that this average has been relatively stable.&lt;ref&gt;
{{cite web
 |title       = Common Myths about Earthquakes
 |url         = https://earthquake.usgs.gov/learning/faq.php?categoryID=6&amp;faqID=110
 |publisher   = United States Geological Survey
 |access-date  = 2006-08-14
 |url-status     = dead
 |archive-url  = https://web.archive.org/web/20060925135349/http://earthquake.usgs.gov/learning/faq.php?categoryID=6&amp;faqID=110
 |archive-date = 2006-09-25
}}&lt;/ref&gt; In recent years, the number of major earthquakes per year has decreased, though this is probably a statistical fluctuation rather than a systematic trend.&lt;ref&gt;[https://earthquake.usgs.gov/learn/topics/increase_in_earthquakes.php Are Earthquakes Really on the Increase?] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140630233346/http://earthquake.usgs.gov/learn/topics/increase_in_earthquakes.php |date=2014-06-30 }}, USGS Science of Changing World. Retrieved 30 May 2014.&lt;/ref&gt; More detailed statistics on the size and frequency of earthquakes is available from the United States Geological Survey.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Earthquake Facts and Statistics: Are earthquakes increasing?
 |url=http://neic.usgs.gov/neis/eqlists/eqstats.html
 |publisher=United States Geological Survey
 |access-date=2006-08-14
 |url-status=dead
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060812060818/http://neic.usgs.gov/neis/eqlists/eqstats.html
 |archive-date=2006-08-12
 |accessdate=2022-11-25
 |archivedate=2006-08-12
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060812060818/http://neic.usgs.gov/neis/eqlists/eqstats.html
 }}&lt;/ref&gt;
A recent increase in the number of major earthquakes has been noted, which could be explained by a cyclical pattern of periods of intense tectonic activity, interspersed with longer periods of low intensity. However, accurate recordings of earthquakes only began in the early 1900s, so it is too early to categorically state that this is the case.&lt;ref&gt;[http://www.australiangeographic.com.au/journal/the-10-biggest-earthquakes-in-recorded-history.htm/ The 10 biggest earthquakes in history] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130930084024/http://www.australiangeographic.com.au/journal/the-10-biggest-earthquakes-in-recorded-history.htm/ |date=2013-09-30 }}, Australian Geographic, March 14, 2011.&lt;/ref&gt;

Most of the world's earthquakes (90%, and 81% of the largest) take place in the {{convert|40000|km|mi|adj=mid|-long}}, horseshoe-shaped zone called the circum-Pacific seismic belt, known as the [[Pacific Ring of Fire]], which for the most part bounds the [[Pacific Plate]].&lt;ref&gt;
{{cite web
 |title       = Historic Earthquakes and Earthquake Statistics: Where do earthquakes occur?
 |url         = https://earthquake.usgs.gov/learning/faq.php?categoryID=11&amp;faqID=95
 |publisher   = United States Geological Survey
 |access-date  = 2006-08-14
 |url-status     = dead
 |archive-url  = https://web.archive.org/web/20060925142008/http://earthquake.usgs.gov/learning/faq.php?categoryID=11&amp;faqID=95
 |archive-date = 2006-09-25
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite web
 |url         = https://earthquake.usgs.gov/learning/glossary.php?termID=150
 |publisher   = United States Geological Survey
 |title       = Visual Glossary – Ring of Fire
 |access-date  = 2006-08-14
 |url-status     = dead
 |archive-url  = https://web.archive.org/web/20060828152638/http://earthquake.usgs.gov/learning/glossary.php?termID=150
 |archive-date = 2006-08-28
}}&lt;/ref&gt; Massive earthquakes tend to occur along other plate boundaries too, such as along the [[Himalayan Mountains]].&lt;ref&gt;{{cite journal | last1 = Jackson | first1 = James | year = 2006 | title = Fatal attraction: living with earthquakes, the growth of villages into megacities, and earthquake vulnerability in the modern world | url = http://rsta.royalsocietypublishing.org/content/364/1845/1911.full | journal = [[Philosophical Transactions of the Royal Society]] | volume = 364 | issue = 1845 | pages = 1911–1925 | doi = 10.1098/rsta.2006.1805 | pmid = 16844641 | bibcode = 2006RSPTA.364.1911J | s2cid = 40712253 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130903085953/http://rsta.royalsocietypublishing.org/content/364/1845/1911.full |date=2013-09-03 }}&lt;/ref&gt;

With the rapid growth of [[Megacity|mega-cities]] such as Mexico City, Tokyo and Tehran in areas of high [[seismic risk]], some seismologists are warning that a single earthquake may claim the lives of up to three million people.&lt;ref&gt;&quot;[http://cires.colorado.edu/~bilham/UrbanEarthquakesGlobal.html Global urban seismic risk].&quot; Cooperative Institute for Research in Environmental Science.&lt;/ref&gt;

==Induced seismicity==
{{main|Induced seismicity}}
While most earthquakes are caused by movement of the Earth's [[tectonic plate]]s, human activity can also produce earthquakes. Activities both above ground and below may change the stresses and strains on the crust, including building reservoirs, extracting resources such as coal or oil, and injecting fluids underground for waste disposal or [[fracking]].&lt;ref&gt;{{cite journal |author1=Fougler, Gillian R. |author2=Wilson, Miles |author3=Gluyas, Jon G. |author4=Julian, Bruce R. |author5=Davies, Richard J. |author-link1=Gillian Foulger |title=Global review of human-induced earthquakes |journal=[[Earth-Science Reviews]] |date=2018 |volume=178 |pages=438–514 |doi=10.1016/j.earscirev.2017.07.008 |bibcode=2018ESRv..178..438F |doi-access=free }}&lt;/ref&gt; Most of these earthquakes have small magnitudes. The 5.7 magnitude [[2011 Oklahoma earthquake]] is thought to have been caused by disposing wastewater from oil production into [[injection wells]],&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Fountain |first1=Henry |title=Study Links 2011 Quake to Technique at Oil Wells |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2013/03/29/science/earth/2011-oklahoma-quake-tied-to-wastewater-disposal-at-oil-wells.html#:~:text=The%20magnitude%205.7%20quake%2C%20which,porous%20rock%20for%20two%20decades. |access-date=July 23, 2020 |agency=[[The New York Times]] |date=March 28, 2013}}&lt;/ref&gt; and studies point to the state's oil industry as the cause of other earthquakes in the past century.&lt;ref&gt;{{cite journal |author1=Hough, Susan E. |author-link1=Susan Hough |author2=Page, Morgan |title=A Century of Induced Earthquakes in Oklahoma? |journal=[[Bulletin of the Seismological Society of America]] |date=2015 |volume=105 |issue=6 |pages=2863–2870 |doi=10.1785/0120150109 |bibcode=2015BuSSA.105.2863H |url=https://pubs.geoscienceworld.org/ssa/bssa/article-abstract/105/6/2863/331910/A-Century-of-Induced-Earthquakes-in-Oklahoma-A?redirectedFrom=fulltext |access-date=July 23, 2020}}&lt;/ref&gt; A [[Columbia University]] paper suggested that the 8.0 magnitude [[2008 Sichuan earthquake]] was induced by loading from the [[Zipingpu Dam]],&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Klose |first1=Christian D. |title=Evidence for anthropogenic surface loading as trigger mechanism of the 2008 Wenchuan earthquake |journal=Environmental Earth Sciences |date=July 2012 |volume=66 |issue=5 |pages=1439–1447 |doi=10.1007/s12665-011-1355-7|arxiv=1007.2155 |s2cid=118367859 }}&lt;/ref&gt; though the link has not been conclusively proved.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=LaFraniere |first1=Sharon |title=Possible Link Between Dam and China Quake |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2009/02/06/world/asia/06quake.html |access-date=July 23, 2020 |agency=[[The New York Times]] |date=February 5, 2009}}&lt;/ref&gt;

==Measuring and locating earthquakes==
{{Main|Seismic magnitude scales|Seismology}}

The instrumental scales used to describe the size of an earthquake began with the [[Richter magnitude scale]] in the 1930s. It is a relatively simple measurement of an event's amplitude, and its use has become minimal in the 21st century. [[Seismic waves]] travel through the [[Earth's interior]] and can be recorded by [[seismometer]]s at great distances. The [[surface wave magnitude]] was developed in the 1950s as a means to measure remote earthquakes and to improve the accuracy for larger events. The [[moment magnitude scale]] not only measures the amplitude of the shock but also takes into account the [[seismic moment]] (total rupture area, average slip of the fault, and rigidity of the rock). The [[Japan Meteorological Agency seismic intensity scale]], the [[Medvedev–Sponheuer–Karnik scale]], and the [[Mercalli intensity scale]] are based on the observed effects and are related to the intensity of shaking.

=== Seismic waves ===
Every earthquake produces different types of seismic waves, which travel through rock with different velocities:
* Longitudinal [[P-waves]] (shock- or pressure waves)
* Transverse [[S-waves]] (both body waves)
* [[Surface wave]]s – ([[Rayleigh wave|Rayleigh]] and [[Love wave|Love]] waves)

=== Speed of seismic waves ===
[[Propagation velocity]] of the seismic waves through solid rock ranges from approx. {{Convert|3|km/s|mi/s|abbr=on}} up to {{Convert|13|km/s|mi/s|abbr=on}}, depending on the [[density]] and [[Elasticity (physics)|elasticity]] of the medium. In the Earth's interior, the shock- or P-waves travel much faster than the S-waves (approx. relation 1.7:1). The differences in travel time from the [[epicentre|epicenter]] to the observatory are a measure of the distance and can be used to image both sources of earthquakes and structures within the Earth. Also, the depth of the [[hypocenter]] can be computed roughly.

==== P-wave speed ====
Upper crust soils and unconsolidated sediments: {{Convert|2-3|km|mi|abbr=on}} per second

Upper crust solid rock: {{Convert|3-6|km|mi|abbr=on}} per second

Lower crust: {{Convert|6-7|km|mi|abbr=on}} per second

Deep mantle: {{Convert|13|km|mi|abbr=on}} per second.

==== S-waves speed ====
Light sediments: {{Convert|2-3|km|mi|abbr=on}} per second in

Earths crust:{{Convert|4-5|km|mi|abbr=on}} per second

Deep mantle: {{Convert|7|km|mi|abbr=on}} per second

=== Seismic wave arrival ===
As a consequence, the first waves of a distant earthquake arrive at an observatory via the Earth's mantle.

On average, the kilometer distance to the earthquake is the number of seconds between the P- and S-wave '''times 8'''.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://hypertextbook.com/facts/2001/PamelaSpiegel.shtml |title=Speed of Sound through the Earth |publisher=Hypertextbook.com |access-date=2010-08-23}}&lt;/ref&gt; Slight deviations are caused by inhomogeneities of subsurface structure. By such analysis of seismograms, the Earth's core was located in 1913 by [[Beno Gutenberg]].

S-waves and later arriving surface waves do most of the damage compared to P-waves. P-waves squeeze and expand the material in the same direction they are traveling, whereas S-waves shake the ground up and down and back and forth.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://newsela.com/articles/govt-science-earthquakes/id/26756/|title=Newsela {{!}} The science of earthquakes|website=newsela.com|language=en|access-date=2017-02-28|accessdate=2022-11-25|archivedate=2017-03-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170301005337/https://newsela.com/articles/govt-science-earthquakes/id/26756/}}&lt;/ref&gt;

=== Earthquake location and reporting ===
Earthquakes are not only categorized by their magnitude but also by the place where they occur. The world is divided into 754 [[Flinn–Engdahl regions]] (F-E regions), which are based on political and geographical boundaries as well as seismic activity. More active zones are divided into smaller F-E regions whereas less active zones belong to larger F-E regions.

Standard reporting of earthquakes includes its [[Richter magnitude scale|magnitude]], date and time of occurrence, [[geographic coordinates]] of its [[epicenter]], depth of the epicenter, geographical region, distances to population centers, location uncertainty, several parameters that are included in USGS earthquake reports (number of stations reporting, number of observations, etc.), and a unique event ID.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://geographic.org/earthquakes/real_time_details.php?id=recenteqsww/Quakes/usc000f1s0.php&amp;lat=-10.7377&amp;lon=165.1378 |title=Magnitude 8.0 – SANTA CRUZ ISLANDS Earthquake Details|work=Global Earthquake Epicenters with Maps |author=Geographic.org |access-date=2013-03-13}}&lt;/ref&gt;

Although relatively slow seismic waves have traditionally been used to detect earthquakes, scientists realized in 2016 that gravitational measurements could provide instantaneous detection of earthquakes, and confirmed this by analyzing gravitational records associated with the [[2011 Tōhoku earthquake and tsunami|2011 Tohoku-Oki]] (&quot;Fukushima&quot;) earthquake.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.researchgate.net/blog/post/changes-to-earths-gravity-offer-early-earthquake-warning|title=Earth's gravity offers earlier earthquake warnings|access-date=2016-11-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://cosmosmagazine.com/geoscience/gravity-shifts-could-sound-early-earthquake-alarm|title=Gravity shifts could sound early earthquake alarm|access-date=2016-11-23|archive-date=2016-11-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20161124100006/https://cosmosmagazine.com/geoscience/gravity-shifts-could-sound-early-earthquake-alarm|url-status=dead|accessdate=2022-11-25|archivedate=2016-11-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161124100006/https://cosmosmagazine.com/geoscience/gravity-shifts-could-sound-early-earthquake-alarm}}&lt;/ref&gt;

==Effects of earthquakes==
[[File:1755 Lisbon earthquake.jpg|thumb|1755 copper engraving depicting [[Lisbon]] in ruins and in flames after the [[1755 Lisbon earthquake]], which killed an estimated 60,000 people. A [[tsunami]] overwhelms the ships in the harbor.]]

The effects of earthquakes include, but are not limited to, the following:

===Shaking and ground rupture===
[[File:Haiti earthquake damage.jpg|thumb|Damaged buildings in [[Port-au-Prince]], [[2010 Haiti earthquake|Haiti]], January 2010.]]

Shaking and [[surface rupture|ground rupture]] are the main effects created by earthquakes, principally resulting in more or less severe damage to buildings and other rigid structures. The severity of the local effects depends on the complex combination of the earthquake [[Richter magnitude scale|magnitude]], the distance from the [[epicenter]], and the local geological and geomorphological conditions, which may amplify or reduce [[wave propagation]].&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.abag.ca.gov/bayarea/eqmaps/doc/contents.html |title=On Shaky Ground, Association of Bay Area Governments, San Francisco, reports 1995,1998 (updated 2003) |publisher=Abag.ca.gov |access-date=2010-08-23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090921082202/http://www.abag.ca.gov/bayarea/eqmaps/doc/contents.html |archive-date=2009-09-21 |accessdate=2022-11-25 |archivedate=2009-09-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090921082202/http://www.abag.ca.gov/bayarea/eqmaps/doc/contents.html }}&lt;/ref&gt; The ground-shaking is measured by [[ground acceleration]].

Specific local geological, geomorphological, and geostructural features can induce high levels of shaking on the ground surface even from low-intensity earthquakes. This effect is called site or local amplification. It is principally due to the transfer of the [[seismic]] motion from hard deep soils to soft superficial soils and the effects of seismic energy focalization owing to the typical geometrical setting of such deposits.

Ground rupture is a visible breaking and displacement of the Earth's surface along the trace of the fault, which may be of the order of several meters in the case of major earthquakes. Ground rupture is a major risk for large engineering structures such as [[dams]], bridges, and [[nuclear power stations]] and requires careful mapping of existing faults to identify any that are likely to break the ground surface within the life of the structure.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.consrv.ca.gov/cgs/information/publications/cgs_notes/note_49/Documents/note_49.pdf|title=Guidelines for evaluating the hazard of surface fault rupture, California Geological Survey|publisher=California Department of Conservation|year=2002|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20091009065422/http://www.consrv.ca.gov/cgs/information/publications/cgs_notes/note_49/Documents/note_49.pdf|archive-date=2009-10-09|accessdate=2022-11-25|archivedate=2009-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091009065422/http://www.consrv.ca.gov/cgs/information/publications/cgs_notes/note_49/Documents/note_49.pdf}}&lt;/ref&gt;

===Soil liquefaction===
{{Main|Soil liquefaction}}
Soil liquefaction occurs when, because of the shaking, water-saturated [[granular]] material (such as sand) temporarily loses its strength and transforms from a solid to a liquid. Soil liquefaction may cause rigid structures, like buildings and bridges, to tilt or sink into the liquefied deposits. For example, in the [[1964 Alaska earthquake]], soil liquefaction caused many buildings to sink into the ground, eventually collapsing upon themselves.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://earthquake.usgs.gov/regional/states/events/1964_03_28.php |title=Historic Earthquakes – 1964 Anchorage Earthquake |publisher=United States Geological Survey |access-date=2008-09-15 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110623111831/http://earthquake.usgs.gov/regional/states/events/1964_03_28.php |archive-date=2011-06-23 }}&lt;/ref&gt;

===Human impacts===
[[File:Ghajn Hadid Tower closer view.JPG|thumb|Ruins of the [[Għajn Ħadid Tower]], which collapsed during the [[1856 Heraklion earthquake]]]]

Physical damage from an earthquake will vary depending on the intensity of shaking in a given area and they type of population.  Undeserved and developing communities frequently experience more severe impacts (and longer lasting) from a seismic event compared to well developed communities.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The wicked problem of earthquake hazard in developing countries |url=https://www.preventionweb.net/news/wicked-problem-earthquake-hazard-developing-countries |access-date=2022-11-03 |website=www.preventionweb.net |language=en}}&lt;/ref&gt; Impacts may include:

* Injuries and loss of life 
* Damage to critical infrastructure (short and long term)
** Roads, bridges and public transportation networks
** Water, power, swear and gas interruption
** Communication systems
* Loss of critical community services including hospitals, police and fire
* General [[property damage]] 
* Collapse or destabilization (potentially leading to future collapse) of buildings 

With these impacts and others, the aftermath may bring disease, lack of basic necessities, mental consequences such as panic attacks, depression to survivors,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nctsn.org/trauma-types/natural-disasters/earthquakes |title=Earthquake Resources |date=30 January 2018 |publisher=Nctsn.org |access-date=2018-06-05}}&lt;/ref&gt; and higher insurance premiums. Recovery times will vary based off the level of damage along with the socioeconomic status of the impacted community. 

===Landslides===
{{further|Landslide}}

Earthquakes can produce slope instability leading to landslides, a major geological hazard. Landslide danger may persist while emergency personnel are attempting rescue work.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.usgs.gov/hazards/landslides/|title=Natural Hazards – Landslides|publisher=United States Geological Survey|access-date=2008-09-15}}&lt;/ref&gt;

===Fires===
[[File:Sfearthquake3b.jpg|thumb|Fires of the [[1906 San Francisco earthquake]]]]

Earthquakes can cause fires by damaging [[electric power|electrical power]] or gas lines. In the event of water mains rupturing and a loss of pressure, it may also become difficult to stop the spread of a fire once it has started. For example, more deaths in the [[1906 San Francisco earthquake]] were caused by fire than by the earthquake itself.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://earthquake.usgs.gov/regional/nca/1906/18april/index.php|title=The Great 1906 San Francisco earthquake of 1906|publisher=United States Geological Survey|access-date=2008-09-15|archive-date=2017-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211170826/https://earthquake.usgs.gov/regional/nca/1906/18april/index.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

===Tsunami===
[[File:2004-tsunami.jpg|thumb|The tsunami of the [[2004 Indian Ocean earthquake]]]]
{{main|Tsunami}}

Tsunamis are long-wavelength, long-period sea waves produced by the sudden or abrupt movement of large volumes of water—including when an earthquake [[Submarine earthquake|occurs at sea]]. In the open ocean, the distance between wave crests can surpass {{convert|100|km|mi}}, and the wave periods can vary from five minutes to one hour. Such tsunamis travel 600–800&amp;nbsp;kilometers per hour (373–497 miles per hour), depending on water depth. Large waves produced by an earthquake or a submarine landslide can overrun nearby coastal areas in a matter of minutes. Tsunamis can also travel thousands of kilometers across open ocean and wreak destruction on far shores hours after the earthquake that generated them.&lt;ref name=Noson&gt;{{Cite book|last1=Noson |first1=L.L. |last2=Qamar |first2=A. |last3=Thorsen|first3=G.W.|publisher=Washington State Earthquake Hazards|year=1988|title=Washington Division of Geology and Earth Resources Information Circular 85|url=http://file.dnr.wa.gov/publications/ger_ic85_earthquake_hazards_wa.pdf}}&lt;/ref&gt;

Ordinarily, subduction earthquakes under magnitude 7.5 do not cause tsunamis, although some instances of this have been recorded. Most destructive tsunamis are caused by earthquakes of magnitude 7.5 or more.&lt;ref name=Noson/&gt;

===Floods===
{{further|Flood}}

Floods may be secondary effects of earthquakes, if dams are damaged. Earthquakes may cause landslips to dam rivers, which collapse and cause floods.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.quakes.bgs.ac.uk/earthquakes/historical/historical_listing.htm |title=Notes on Historical Earthquakes |publisher=[[British Geological Survey]] |access-date=2008-09-15 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110516173115/http://www.quakes.bgs.ac.uk/earthquakes/historical/historical_listing.htm |archive-date=2011-05-16 |accessdate=2022-11-25 |archivedate=2007-11-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071119072210/http://www.quakes.bgs.ac.uk/earthquakes/historical/historical_listing.htm }}&lt;/ref&gt;

The terrain below the [[Sarez Lake]] in Tajikistan is in danger of catastrophic flooding if the [[landslide dam]] formed by the earthquake, known as the [[Usoi Dam]], were to fail during a future earthquake. Impact projections suggest the flood could affect roughly 5&amp;nbsp;million people.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/3120693.stm|title=Fresh alert over Tajik flood threat|date=2003-08-03|work=[[BBC News]]|access-date=2008-09-15}}&lt;/ref&gt;

==Major earthquakes==
[[File:Map of earthquakes 1900-.svg|thumb|upright=1.8|Earthquakes (M6.0+) since 1900 through 2017]]
[[File:USGS magnitude 8 earthquakes since 1900.svg|thumb|upright=1.8|Earthquakes of magnitude 8.0 and greater from 1900 to 2018. The apparent 3D volumes of the bubbles are linearly proportional to their respective fatalities.&lt;ref&gt;[https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eqarchives/year/mag8/magnitude8_1900_date.php USGS: Magnitude 8 and Greater Earthquakes Since 1900] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160414014457/http://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eqarchives/year/mag8/magnitude8_1900_date.php |date=2016-04-14 }}&lt;/ref&gt;]]
{{Main|Lists of earthquakes}}

One of the most devastating earthquakes in recorded history was the [[1556 Shaanxi earthquake]], which occurred on 23 January 1556 in [[Shaanxi]], China. More than 830,000 people died.&lt;ref&gt;&quot;[https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/world/most_destructive.php Earthquakes with 50,000 or More Deaths] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20091101175733/http://earthquake.usgs.gov/earthquakes/world/most_destructive.php |date=November 1, 2009 }}&quot;. U.S. Geological Survey&lt;/ref&gt; Most houses in the area were [[yaodong]]s—dwellings carved out of [[loess]] hillsides—and many victims were killed when these structures collapsed. The [[1976 Tangshan earthquake]], which killed between 240,000 and 655,000 people, was the deadliest of the 20th century.&lt;ref&gt;Spignesi, Stephen J. (2005). ''Catastrophe!: The 100 Greatest Disasters of All Time''. {{ISBN|0-8065-2558-4}}&lt;/ref&gt;

The [[1960 Valdivia earthquake|1960 Chilean earthquake]] is the largest earthquake that has been measured on a seismograph, reaching 9.5 magnitude on 22 May 1960.&lt;ref name=&quot;usgsfacts&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;wp100414&quot;/&gt;&lt;!----url does not contain box statistics that print edition does and is included for info only----&gt; Its epicenter was near Cañete, Chile. The energy released was approximately twice that of the next most powerful earthquake, the [[Good Friday earthquake]] (27 March 1964), which was centered in [[Prince William Sound]], Alaska.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.gps.caltech.edu/uploads/File/People/kanamori/HKjgr77.pdf |title=The Energy Release in Great Earthquakes |author=Kanamori Hiroo |publisher=Journal of Geophysical Research |access-date=2010-10-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100723182215/http://www.gps.caltech.edu/uploads/File/People/kanamori/HKjgr77.pdf |archive-date=2010-07-23 |accessdate=2022-11-25 |archivedate=2010-07-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100723182215/http://www.gps.caltech.edu/uploads/File/People/kanamori/HKjgr77.pdf }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://earthquake.usgs.gov/learn/topics/how_much_bigger.php |title=How Much Bigger? |author=USGS |publisher=United States Geological Survey |access-date=2010-10-10}}&lt;/ref&gt; The ten largest recorded earthquakes have all been [[megathrust earthquake]]s; however, of these ten, only the [[2004 Indian Ocean earthquake]] is simultaneously one of the deadliest earthquakes in history.

Earthquakes that caused the greatest loss of life, while powerful, were deadly because of their proximity to either heavily populated areas or the ocean, where earthquakes often create [[tsunamis]] that can devastate communities thousands of kilometers away. Regions most at risk for great loss of life include those where earthquakes are relatively rare but powerful, and poor regions with lax, unenforced, or nonexistent seismic building codes.

==Prediction==

{{Main|Earthquake prediction}}

[[Earthquake prediction]] is a branch of the science of [[seismology]] concerned with the specification of the time, location, and [[seismic scale|magnitude]] of future earthquakes within stated limits.&lt;ref&gt;{{Harvnb|Geller|Jackson|Kagan|Mulargia|1997|p=1616}}, following {{Harvtxt|Allen|1976|p=2070}}, who in turn followed {{Harvtxt|Wood|Gutenberg|1935}}&lt;/ref&gt; Many methods have been developed for predicting the time and place in which earthquakes will occur. Despite considerable research efforts by [[seismologist]]s, scientifically reproducible predictions cannot yet be made to a specific day or month.&lt;ref name=&quot;ludwin&quot;&gt;[http://www.geophys.washington.edu/SEIS/PNSN/INFO_GENERAL/eq_prediction.html Earthquake Prediction] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091007165545/http://www.geophys.washington.edu/SEIS/PNSN/INFO_GENERAL/eq_prediction.html |date=2009-10-07 }}. Ruth Ludwin, U.S. Geological Survey.&lt;/ref&gt;

==Forecasting==

{{Main|Earthquake forecasting}}

While [[forecasting]] is usually considered to be a type of [[prediction]], [[earthquake forecasting]] is often differentiated from [[earthquake prediction]]. Earthquake forecasting is concerned with the probabilistic assessment of general earthquake hazard, including the frequency and magnitude of damaging earthquakes in a given area over years or decades.&lt;ref&gt;{{Harvnb|Kanamori|2003}}, p. 1205.  See also {{Harvnb|International Commission on Earthquake Forecasting for Civil Protection|2011}}, p. 327.&lt;/ref&gt; For well-understood faults the probability that a segment may rupture during the next few decades can be estimated.&lt;ref&gt;Working Group on California Earthquake Probabilities in the San Francisco Bay Region, 2003 to 2032, 2003, {{cite web |title=Bay Area Earthquake Probabilities|url=https://earthquake.usgs.gov/regional/nca/wg02/index.php |access-date=2017-08-28 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170218174649/http://earthquake.usgs.gov/regional/nca/wg02/index.php |archive-date=2017-02-18 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Pailoplee|first=Santi|date=2017-03-13|title=Probabilities of Earthquake Occurrences along the Sumatra-Andaman Subduction Zone|journal=Open Geosciences|language=en|volume=9|issue=1|pages=4|doi=10.1515/geo-2017-0004|issn=2391-5447|bibcode=2017OGeo....9....4P|s2cid=132545870|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

[[Earthquake warning system]]s have been developed that can provide regional notification of an earthquake in progress, but before the ground surface has begun to move, potentially allowing people within the system's range to seek shelter before the earthquake's impact is felt.

==Preparedness==
{{main|Earthquake preparedness}}

The objective of [[earthquake engineering]] is to foresee the impact of earthquakes on buildings and other structures and to design such structures to minimize the risk of damage. Existing structures can be modified by [[seismic retrofitting]] to improve their resistance to earthquakes. [[Earthquake insurance]] can provide building owners with financial protection against losses resulting from earthquakes. [[Emergency management]] strategies can be employed by a government or organization to mitigate risks and prepare for consequences.

[[Artificial intelligence]] may help to assess buildings and plan precautionary operations: the Igor [[expert system]] is part of a mobile laboratory that supports the procedures leading to the seismic assessment of masonry buildings and the planning of retrofitting operations on them. It has been successfully applied to assess buildings in [[Lisbon]], [[Rhodes]], [[Naples]].&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Salvaneschi|first1=P.|last2=Cadei|first2=M.|last3=Lazzari|first3=M.|date=1996|title=Applying AI to Structural Safety Monitoring and Evaluation|journal=IEEE Expert|volume=11|issue=4|pages=24–34|doi= 10.1109/64.511774}}&lt;/ref&gt;

Individuals can also take preparedness steps like securing [[water heating|water heaters]] and heavy items that could injure someone, locating shutoffs for utilities, and being educated about what to do when the shaking starts. For areas near large bodies of water, earthquake preparedness encompasses the possibility of a [[tsunami]] caused by a large earthquake.

==Historical views==
[[File:Lycosthène.jpg|thumb|An image from a 1557 book depicting an earthquake in Italy in the 4th century BCE]]

From the lifetime of the Greek philosopher [[Anaxagoras]] in the 5th century BCE to the 14th century CE, earthquakes were usually attributed to &quot;air (vapors) in the cavities of the Earth.&quot;&lt;ref name=World&gt;{{cite encyclopedia
|title=Earthquakes 
|encyclopedia=Encyclopedia of World Environmental History 
|volume=1: A–G 
|pages=358–364 
|publisher=Routledge 
|year=2003 }}&lt;/ref&gt; [[Thales]] of Miletus (625–547 BCE) was the only documented person who believed that earthquakes were caused by tension between the earth and water.&lt;ref name=World/&gt; Other theories existed, including the Greek philosopher Anaxamines' (585–526 BCE) beliefs that short incline episodes of dryness and wetness caused seismic activity. The Greek philosopher Democritus (460–371 BCE) blamed water in general for earthquakes.&lt;ref name=World/&gt; [[Pliny the Elder]] called earthquakes &quot;underground thunderstorms&quot;.&lt;ref name=World/&gt;</text>
      <sha1>6kjvk707gf1uz7g9smtawmt4xeozdje</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အဖဂါန်နိသတာန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6228</id>
    <revision>
      <id>57456</id>
      <parentid>57439</parentid>
      <timestamp>2026-09-20T02:16:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>1698</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>57456</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="335108" sha1="qhxno7s2bbzpxtvfaok60ud6plaz4vh" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name = Islamic Emirate of Afghanistan
| common_name            = Afghanistan
| native_name            = {{unbulleted list|{{native name|ps|د افغانستان اسلامي امارت|italic=no}}&lt;br /&gt;{{small|{{transliteration|ps|Də Afġānistān Islāmī Imārat}}}}|{{native name|prs|امارت اسلامی افغانستان|italic=no}}&lt;br /&gt;{{small|{{transliteration|prs|Imārat-i Islāmī-yi Afghānistān}}}}}}
| image_flag             = Flag of Taliban.svg
| flag_caption           = Flag
| image_coat             = Arms of the Islamic Emirate of Afghanistan.svg
| alt_coat               = Coat of Arms of the Islamic Emirate&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://law.acku.edu.af/fa/download/file/fa/12686/77746 |title=Archived copy |access-date=17 September 2021 |archive-date=3 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190603201955/http://law.acku.edu.af/fa/download/file/fa/12686/77746 |url-status=dead |accessdate=13 March 2023 |archivedate=3 June 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190603201955/http://law.acku.edu.af/fa/download/file/fa/12686/77746 }}&lt;/ref&gt;
| symbol_type            = [[Emblem of Afghanistan|Emblem]]
| national_anthem        = {{lang|ps|دا د باتورانو کور}}&lt;br /&gt;{{transliteration|ps|Dā Də Bātorāno Kor}}&lt;br /&gt;&quot;[[This Is the Home of the Brave]]&quot;&lt;ref name=&quot;Tharoor&quot;&gt;{{Cite news|last=Tharoor|first=Ishaan|date=19 June 2013|title=The Taliban's Qatar Office: Are Prospects for Peace Already Doomed?|magazine=Time|url=https://world.time.com/2013/06/19/the-talibans-qatar-office-are-prospects-for-peace-already-doomed/|access-date=19 August 2021|issn=0040-781X|accessdate=13 March 2023|archivedate=19 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210819021327/https://world.time.com/2013/06/19/the-talibans-qatar-office-are-prospects-for-peace-already-doomed/}}&lt;/ref&gt;{{parabr}} 
| image_map              = {{switcher|[[File:Afghanistan (orthographic projection).svg|upright=1.15|frameless]]|Afghanistan on the globe|[[File:Afghanistan - Location Map (2013) - AFG - UNOCHA.svg|upright=1.15|frameless]]|Map of Afghanistan}}
| capital                = [[Kabul]]
| coordinates            = {{Coord|34|31|N|69|11|E|region:AF_source:geonames|display=inline,title}}&lt;ref&gt;[{{geonameslink|gnid=1149361|name=islamic-republic-of-afghanistan}} Islamic Republic of Afghanistan] in [{{geonamesabout}} Geonames.org (CC BY)]&lt;/ref&gt;
| largest_city           = Kabul
| official_languages     = {{hlist|[[Pashto]]|[[Dari]]}}
| ethnic_groups          = {{unbulleted list
 | 42% [[Pashtun]]
 | 27% [[Tajiks|Tajik]]
 | {{figure space}}9% [[Hazaras|Hazara]]
 | {{figure space}}9% [[Uzbeks|Uzbek]]
 | {{figure space}}4% [[Aimaq people|Aimaq]]
 | {{figure space}}3% [[Turkmen people|Turkmen]]
 | {{figure space}}2% [[Baloch people|Baloch]]
 | {{figure space}}4% [[Ethnic groups in Afghanistan|Others]]
 }}
| ethnic_groups_ref      = {{Efn|The last census in Afghanistan was conducted in 1979, and was itself incomplete. Due to the [[Afghanistan conflict (1978–present)|ongoing conflict]] in the country, no official census has been conducted since.&lt;ref&gt;{{Cite web|url = https://afghanistan.unfpa.org/en/node/15230|title = Population Matters|date = 3 March 2016|accessdate = 13 March 2023|archivedate = 16 August 2021|archiveurl = https://web.archive.org/web/20210816021136/https://afghanistan.unfpa.org/en/node/15230}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/south-asia/afghanistans-ethnic-mosaic/articleshow/85552093.cms
| title=Afghanistan's ethnic mosaic| author=timesofindia| website=[[The Times of India]]| date= 23 August 2021| publisher= | via=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{cite web | url=https://worldpopulationreview.com/countries/afghanistan-population
| title=&quot;Afghanistan Population 2021&quot;| author=World Population Review| date= 19 September 2021| publisher= | via=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.statista.com/statistics/1258799/afghanistan-share-of-population-by-ethnic-group/
| title=Distribution of Afghan population by ethnic group 2020| author=statista.com| date= 20 August 2021| publisher= | via=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://reliefweb.int/report/afghanistan/afghan-ethnic-groups-brief-investigation
| title=Afghan Ethnic Groups: A Brief Investigation| author=reliefweb.int| date= 14 August 2011| publisher= | via=}}&lt;/ref&gt;
| ethnic_groups_year     = 2019 unofficial estimates
| religion               = {{unbulleted list
 | 99.7% [[Islam in Afghanistan|Islam]] ([[State religion|official]])
 | 0.3% [[Demographics of Afghanistan#Religion|Others]]
 }}
| religion_year          = 2009
| demonym                = [[Afghans|Afghan]]{{Efn|Other demonyms that have been used are Afghani,&lt;ref&gt;Dictionary.com. [[The American Heritage Dictionary of the English Language]], Fourth Edition. Houghton Mifflin Company, 2004. [http://dictionary.reference.com/browse/afghani Reference.com] (Retrieved 13 November 2007).&lt;/ref&gt; Afghanese and Afghanistani (see [[Afghans]] for further details)&lt;ref&gt;Dictionary.com. [[WordNet]] 3.0. [[Princeton University]]. [http://dictionary.reference.com/browse/afghanistani Reference.com] (Retrieved 13 November 2007). {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20140328102257/http://dictionary.reference.com/browse/afghanistani |date=28 March 2014}}&lt;/ref&gt;|name=&quot;Demonym&quot;|group=&quot;Note&quot;}}&lt;ref name=&quot;Constitution of Afghanistan&quot;&gt;{{cite web|title=Constitution of Afghanistan|url=https://www.afghanembassy.us/about-afghanistan/constitution/|year=2004|access-date=16 February 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20160920112856/http://www.afghanembassy.us/about-afghanistan/constitution/|archive-date=20 September 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |title=Afghan {{!}} meaning in the Cambridge English Dictionary |publisher=the Cambridge English Dictionary |isbn=9781107660151 |url=https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/afghan }}&lt;/ref&gt;
| government_type        = [[Unitary state|Unitary]] [[totalitarian]]&lt;ref&gt;*{{cite journal |last1=Sakhi |first1=Nilofar |title=The Taliban Takeover in Afghanistan and Security Paradox |journal=Journal of Asian Security and International Affairs |date=December 2022 |volume=9 |issue=3 |pages=383–401 |doi=10.1177/23477970221130882 |s2cid=253945821 |quote=Afghanistan is now controlled by a militant group that operates out of a totalitarian ideology.}}
*{{cite web |last1=Madadi |first1=Sayed |title=Dysfunctional centralization and growing fragility under Taliban rule |url=https://www.mei.edu/publications/dysfunctional-centralization-and-growing-fragility-under-taliban-rule |website=[[Middle East Institute]] |access-date=28 November 2022 |date=6 September 2022 |quote=In other words, the centralized political and governance institutions of the former republic were unaccountable enough that they now comfortably accommodate the totalitarian objectives of the Taliban without giving the people any chance to resist peacefully. }}
*{{cite web |last1=Sadr |first1=Omar |title=Afghanistan's Public Intellectuals Fail to Denounce the Taliban |url=https://www.fairobserver.com/region/central_south_asia/omar-sadr-afghanistan-taliban-rule-totalitarianism-human-rights-news-2441/ |website=Fair Observer |access-date=28 November 2022 |date=23 March 2022 |quote=The Taliban government currently installed in Afghanistan is not simply another dictatorship. By all standards, it is a totalitarian regime. }}
*{{cite web |title=Dismantlement of the Taliban regime is the only way forward for Afghanistan |url=https://www.atlanticcouncil.org/blogs/southasiasource/dismantlement-of-the-taliban-regime-is-the-only-way-forward-for-afghanistan/ |website=[[Atlantic Council]] |access-date=28 November 2022 |date=8 September 2022 |quote=As with any other ideological movement, the Taliban's Islamic government is transformative and totalitarian in nature. }}
*{{cite web |last1=Akbari |first1=Farkhondeh |title=The Risks Facing Hazaras in Taliban-ruled Afghanistan |url=https://extremism.gwu.edu/risks-facing-hazaras-taliban-ruled-afghanistan |website=[[George Washington University]] |access-date=28 November 2022 |date=7 March 2022 |quote=In the Taliban's totalitarian Islamic Emirate of Afghanistan, there is no meaningful political inclusivity or representation for Hazaras at any level. |accessdate=13 March 2023 |archivedate=14 January 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230114164914/https://extremism.gwu.edu/risks-facing-hazaras-taliban-ruled-afghanistan }}&lt;/ref&gt; [[provisional government|provisional]] [[theocratic]] [[Islamic state|Islamic]] [[emirate]]&lt;!--Non-monarchical emirate--&gt;&lt;ref&gt;
*{{cite news |last1=Choi |first1=Joseph |title=EU: Provisional Taliban government does not fulfill promises |url=https://thehill.com/policy/international/571292-eu-provisional-taliban-government-does-not-fulfill-promises |access-date=18 March 2022 |work=[[The Hill (newspaper)|The Hill]] |date=8 September 2021}}
*{{cite news |last1=Bezhan |first1=Frud |title=Key Figures In The Taliban's New Theocratic Government |url=https://gandhara.rferl.org/a/afghanistan-taliban-government-figures/31448372.html |access-date=6 February 2022 |work=[[Radio Farda]] |publisher=[[Radio Free Europe/Radio Liberty]] |date=7 September 2021}}
*{{cite news |last1=George |first1=Susannah |title=Inside the Taliban campaign to forge a religious emirate |url=https://www.washingtonpost.com/world/interactive/2023/afghanistan-taliban-islamic-law-rights/ |access-date=19 February 2023 |newspaper=[[The Washington Post]] |date=18 February 2023}}&lt;/ref&gt;
| leader_title1          = [[Supreme Leader of Afghanistan|Supreme Leader]]
| leader_name1           = {{nowrap|[[Hibatullah Akhundzada]]}}
| leader_title2          = [[Prime Minister of Afghanistan|Prime Minister]]
| leader_name2           = [[Hasan Akhund]] ([[Acting prime minister|acting]])
| leader_title3          = [[Chief Justice of Afghanistan|Chief Justice]]
| leader_name3           = [[Abdul Hakim Ishaqzai]]
| legislature            = [[Leadership Council of Afghanistan|Leadership Council]]&lt;ref&gt;{{cite news |title=Afghanistan's Taliban ruler faces rare internal criticism, revealing divisions |url=https://www.cbsnews.com/news/afghanistan-taliban-divisions-supreme-leader-akhundzada-rare-criticism/ |access-date=19 February 2023 |work=[[CBS News]] |date=17 February 2023 |quote=Its commanders and politicians take their orders from a powerful leadership council based not in the capital of Kabul, but in the Taliban's traditional homeland of Kandahar, in southern Afghanistan.}}&lt;/ref&gt;
| sovereignty_type       = [[History of Afghanistan|Formation]]
| established_event1     = [[Hotak dynasty]]
| established_date1      = [[Mirwais Hotak|1709]]–[[Siege of Kandahar|1738]]
| established_event2     = {{nowrap|[[Durrani Empire]]}}
| established_date2      = 1747–1823
| established_event3     = [[Emirate of Afghanistan|Emirate]]
| established_date3      = 1823–1839
| established_event4     = [[Durrani Empire|Restoration of the Durrani Kingdom]]
| established_date4      = [[First Anglo-Afghan War|1839–1842]]
| established_event5     = [[Emirate of Afghanistan|Restoration of the Emirate]]
| established_date5      = [[First Anglo-Afghan War|1842–1926]]
| established_event6     = [[Dost Mohammad Khan|Dost Mohammad unites Afghanistan]]
| established_date6      = [[Herat Campaign of 1862–63|27 May 1863]]
| established_event7     = [[Treaty of Gandamak|Anglo-Afghan Agreement]]
| established_date7      = [[Second Anglo-Afghan War|26 May 1879]]
| established_event8     = [[Third Anglo-Afghan War|Independence]]
| established_date8      = [[Afghan Independence Day|19 August 1919]]
| established_event9     = [[Kingdom of Afghanistan|Kingdom]]
| established_date9      = 9 June 1926
| established_event10    = [[Republic of Afghanistan (1973–1978)|Republic]]
| established_date10     = [[1973 Afghan coup d'état|17 July 1973]]
| established_event11    = [[Democratic Republic of Afghanistan|Democratic Republic]]
| established_date11     = [[Saur Revolution|27–28 April 1978]]
| established_event12    = [[Islamic State of Afghanistan|Islamic State]]
| established_date12     = 28 April 1992
| established_event13    = [[Islamic Emirate of Afghanistan (1996–2001)|Islamic Emirate]]
| established_date13     = 27 September 1996
| established_event14    = {{nowrap|[[Islamic Republic of Afghanistan|Islamic Republic]]}}
| established_date14     = 26 January 2004
| established_event15    = [[Fall of Kabul (2021)|Restoration of Islamic Emirate]]
| established_date15     = 15 August 2021
| area_km2               = 652,867&lt;ref&gt;Central Statistics Office Afghanistan&lt;/ref&gt;
| area_rank              = 40th
| area_sq_mi             = 252,072
| percent_water          = negligible
| population_estimate    = 38,346,720&lt;ref&gt;{{Cite CIA World Factbook|country=Afghanistan|access-date=24 September 2022|year=2022}}&lt;/ref&gt;
| population_estimate_year = 2022
| population_estimate_rank = 37th
| population_density_km2 = 48.08
| population_density_sq_mi = 119
| population_density_rank = 174th
| GDP_PPP                = $72.911&amp;nbsp;billion&lt;ref name=&quot;imf2&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2018/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=63&amp;pr.y=8&amp;sy=2018&amp;ey=2023&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1&amp;c=512&amp;s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&amp;grp=0&amp;a=|title=Afghanistan |publisher=International Monetary Fund |access-date=14 November 2018}}&lt;/ref&gt;
| GDP_PPP_year           = 2018
| GDP_PPP_rank           = 96th
| GDP_PPP_per_capita     = $2,024&lt;ref name=&quot;imf2&quot;/&gt;
| GDP_PPP_per_capita_rank = 169th
| GDP_nominal            = $21.657&amp;nbsp;billion&lt;ref name=imf2/&gt;
| GDP_nominal_year       = 2018
| GDP_nominal_rank       = 111st
| GDP_nominal_per_capita = $493&lt;ref name=imf2/&gt;
| GDP_nominal_per_capita_rank = 177th
| HDI                    = 0.478&lt;!-- number only --&gt;
| HDI_year               = 2021&lt;!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year --&gt;
| HDI_change             = decrease&lt;!-- increase/decrease/steady --&gt;
| HDI_ref                = &lt;ref name=&quot;UNHDR&quot;&gt;{{cite book|title=Human Development Report 2021/2022: Uncertain Times, Unsettled Lives: Shaping our Future in a Transforming World|date=2022|publisher=[[United Nations Development Programme]]|pages=284|isbn=9789211264517|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|access-date=24 September 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;UNHDRDiff&quot;&gt;{{cite book|title=Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene|date=15 December 2020|publisher=United Nations Development Programme|isbn=978-92-1-126442-5|pages=343–346|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|access-date=16 December 2020}}&lt;/ref&gt;
| HDI_rank               = 180th
| currency               = [[Afghan afghani|Afghani]] ({{lang|prs|افغانی}})
| currency_code          = AFN
| time_zone              = [[Afghanistan Time]]
| utc_offset             = +4:30&lt;br /&gt;[[Lunar Hijri calendar|Lunar Calendar]]&lt;ref&gt;{{Cite web |last=8am |date=2022-03-26 |title=Taliban Changes Solar Year to Hijri Lunar Calendar |url=https://8am.af/eng/taliban-changes-solar-year-to-hijri-lunar-calendar/ |access-date=2022-09-04 |website=Hasht-e Subh Daily |language=en-US |accessdate=2023-03-13 |archivedate=2022-09-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220904224713/https://8am.af/eng/taliban-changes-solar-year-to-hijri-lunar-calendar/ }}&lt;/ref&gt;
| DST_note               = ''[[Daylight saving time|DST]] is not observed''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.timeanddate.com/time/time-zones-interesting.html|title=Half Hour and 45-Minute Time Zones|website=www.timeanddate.com}}&lt;/ref&gt;
| drives_on              = right
| calling_code           = [[Telephone numbers in Afghanistan|+93]]
| cctld                  = [[.af]]&lt;br /&gt;[[افغانستان.]]
| status                 = [[UN member state]] under an [[Recognition of the Islamic Emirate of Afghanistan|unrecognized government]]
| today                  = 
}}

'''အဖဂါန္နိသတာန်''',{{efn|{{IPAc-en|audio=En-us-Afghanistan.ogg|æ|f|ˈ|ɡ|æ|n|ᵻ|s|t|æ|n|,_|æ|f|ˈ|ɡ|ɑː|n|ᵻ|s|t|ɑː|n}}}} ယၟုပေင်ပေင် ပ္ဍဲသၞောဝ်မ္ဂး '''ဍုင်စောဖါအေဿလာမ် အဖဂါန်န္နိသတာန် (Islamic Emirate of Afghanistan)''',{{efn|{{bulleted list|{{lang-ps|د افغانستان اسلامي امارت}}|{{lang-prs|امارت اسلامی افغانستان}}}}}} ဒှ် နိဂီုကမၠက် မနွံမွဲဒမြိပ်ဂၠံင် လဒေါဝ်အာရှ ကေုာံ အာရှသၠုင်ကျာ။ မစၟတ်သမ္တီ မဒှ်ဍုင်လဒေါဝ်ဂြိုဟ်အာရှ၊&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Securing Stability in Afghanistan, the 'Heart of Asia'|url=https://thediplomat.com/2015/11/securing-stability-in-afghanistan-the-heart-of-asia/|access-date=2022-02-25|website=thediplomat.com|language=en-US}}&lt;/ref&gt; မဒှ်ဍုင် ပယျဵု ဆက်ကု ဍုင်ပါကိသတာန် ဗွဲဒိုဟ် ဗမံက် ကဵု သၠုင်ကျာ၊{{efn|The [[Government of India]] regards Afghanistan as a bordering country, as it considers all of [[Kashmir]] to be part of India. However, this is [[Kashmir conflict|disputed]], and the region bordering Afghanistan is administered by Pakistan. Source: {{cite web |title=Ministry of Home Affairs (Department of Border Management) |url=https://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/BMIntro-1011.pdf|access-date=1 September 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20150317182910/https://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/BMIntro-1011.pdf|archive-date=17 March 2015|url-status=dead}}}} အဳရာန် ဗွဲဒိုဟ်ပလိုတ်၊ တုခ်မေန်နိသတာန် ဗွဲဒိုဟ် ဗာယပ်၊ ဥဇဗေကိသတာန် ဗွဲဒိုဟ် သၟဝ်ကျာ၊ တာဇိကိသတာန် ဗွဲဒိုဟ်ဨသာန်၊ တုဲပၠန် ဍုင်ကြုက်ဂှ် ဗွဲဒိုဟ်ဨသာန် ကေုာံ ဗမံက်။ သမၠဲတိ နွံ ၆၅၂,၈၆၄ ကဳလဝ်မဳတာပန်ကၠင် (၂၅၂,၀၇၂ တိုင်ပန်ကၠင်)၊ နိဂီုကရေက် လပါ်သၟဝ်ကျာ ကဵု နေရတိဂှ် ဒှ်ဒေသကုန်ဒဵုဂမၠိုင် မဒှ်ဓရောင်ဒဵု ဟိန္ဒုကုရှ် (Hindu Kush)ရ။ ကာဗူ ဂှ် ဒှ်ဍုင်ဇၞော်အိုတ်တုဲ ဒှ်ဍုင်ရာဇဌာန်ရ။ အတိုင်စရင် နူသၞာံ ၂၀၂၁မ္ဂး လၟိဟ်မၞိဟ် ပ္ဍဲအဖဂါန္နိသတာန်ဂှ် နွံ ၄၀,၂ မဳလဳယာန်၊&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; (နွံစ ၜိုတ် ၃၂,၉ မဳလဳယာန်&lt;ref&gt;{{cite report|title=د هېواد د وګړو اټکل برآورد نفوس کشور1399|language=ar,en|trans-title=Estimated Population of Afghanistan 2020–21|url=https://www.nsia.gov.af:8080/wp-content/uploads/2020/06/%D8%A8%D8%B1%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B9-%D9%86%D8%B3%D8%AE%DB%80-%D8%A7%D9%88%D9%84.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200703171906/https://www.nsia.gov.af:8080/wp-content/uploads/2020/06/%D8%A8%D8%B1%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B9-%D9%86%D8%B3%D8%AE%DB%80-%D8%A7%D9%88%D9%84.pdf|archive-date=3 July 2020|access-date=1 July 2020}}&lt;/ref&gt;) မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဂကူနာနာ ဂကူပါသတုန်၊ တာဂျိတ်၊ ဟာဇရာသ်၊ ဥဇဗေက်၊ တူကမာန်၊ ကဳဇဳဗေသ်  composed of ethnic ပါသတုန် (Pashtuns)၊ တာဂျိတ် (Tajiks)၊ ဟာဇရာသ် (Hazaras)၊ ဥဇဗေက် (Uzbeks)၊ တူကမာန် (Turkmens)၊ ကဳဇဳဗေသ် (Qizilbash)၊ အာဲမက် (Aimak)၊ ပါရှယဳ (Pashayi)၊ ဗလောက် (Baloch)၊ ပမိရိသ် (Pamiris)၊ နုရိသတာန်နိ (Nuristanis) ကေုာံ ဂကူတၞဟ်တအ်ရ။ 

ပ္ဍဲဒေသ အဖဂါန္နိသတာန်ဂှ် ကောန်မၞိဟ်တအ် စပဒတဴကၠုင် နူကဵု အခိင်ခေတ်တၟိလဒေါဝ်၊ တုဲပၠန် ရးနိဂီုဂှ် နွံတန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲမွဲဒမြိပ် ဂၠံင်သုတ် မဒှ်ဂၠံင် မလုပ်ဝင်တုဲ ပ္ဍဲမွဲဒမြိပ်ဂၠံင်ဂှ် နွံကဵု အာဲတၟာဲယေန်သၞာင်တြေံဂမၠိုင်ရ။&lt;ref&gt;{{Cite book|chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-1-349-17443-0_1|doi = 10.1007/978-1-349-17443-0_1|chapter = The Land and the People in History|title = Afghanistan Under Soviet Domination, 1964–83|year = 1984|last1 = Hyman|first1 = Anthony|pages = 3–22|isbn = 978-0-333-36353-9}}&lt;/ref&gt; Popularly referred to as the [[graveyard of empires]],&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Pillalamarri|first=Akhilesh|title=Why Is Afghanistan the 'Graveyard of Empires'?|url=https://thediplomat.com/2017/06/why-is-afghanistan-the-graveyard-of-empires/|access-date=2022-02-25|website=thediplomat.com|language=en-US}}&lt;/ref&gt; the land has historically been home to various peoples and [[Invasions of Afghanistan|has witnessed numerous military campaigns]], including those by [[Persian empire|the Persians]], [[Alexander the Great]], the [[Maurya Empire]], [[Muslim conquests of Afghanistan|Arab Muslims]], the [[Mongol invasion of the Khwarazmian Empire|Mongols]], the [[European influence in Afghanistan#The Great Game|British]], the [[Soviet–Afghan War|Soviet Union]], and most recently by [[War in Afghanistan (2001–2021)|a US-led coalition]]. Afghanistan also served as the source from which the [[Greco-Bactrian Kingdom|Greco-Bactrians]] and the [[Mughal Empire|Mughals]], amongst others, rose to form major empires.&lt;ref name=&quot;Galvin-PreIslamic&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.gl.iit.edu/govdocs/afghanistan/PreIslamic.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20011103002246/http://www.gl.iit.edu/govdocs/afghanistan/PreIslamic.html |archivedate=3 November 2001|title=The Pre-Islamic Period |publisher=Illinois Institute of Technology |work=Afghanistan Country Study |first=Luke |last=Griffin |date=14 January 2002 |access-date=14 October 2010}}&lt;/ref&gt; The various conquests and periods in both the [[Greater Iran|Iranian]] and [[Greater India|Indian]] cultural spheres&lt;ref&gt;{{cite book|title=Encyclopedia of Hinduism|last=Denise Cush |first= Catherine Robinson, Michael York|year=2012|page=200|isbn=9781135189792|url=https://books.google.com/books?id=kzPgCgAAQBAJ&amp;pg=PA200}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=The remarkable rugs of war, Drill Hall Gallery|date=30 July 2021|publisher=The Australian|url=https://amp.theaustralian.com.au/arts/review/the-remarkable-rugs-of-war-drill-hall-gallery/news-story/49fb932f8be798b1641425be98e4e0db|archive-url=https://web.archive.org/web/20211122182853/https://amp.theaustralian.com.au/arts/review/the-remarkable-rugs-of-war-drill-hall-gallery/news-story/49fb932f8be798b1641425be98e4e0db|archive-date=22 November 2021|access-date=22 November 2021|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; made the area a center for [[Zoroastrianism]], Buddhism, Hinduism, and later Islam throughout history.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.redlandsdailyfacts.com/2021/09/15/professing-faith-religious-traditions-in-afghanistan-are-diverse/|title=Professing Faith: Religious traditions in Afghanistan are diverse|date=16 September 2021}}&lt;/ref&gt;

The modern state of Afghanistan began with the [[Durrani dynasty]] in the 18th century, with the [[Durrani Empire|Durrani Afghan Empire]] being formed by [[Ahmad Shah Durrani]]. The Durrani Empire led conquests in which, at its peak, encompassed land that spanned from [[eastern Iran]] to [[North India|northern India]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Afghanistan: the land that forgot time|date=26 October 2001|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/world/2001/oct/26/afghanistan.terrorism11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Pashtun will outlast all empires, but can they hold Afghanistan's center?|date=30 September 2021|author=Pepe Escobar|url=https://thecradle.co/Article/columns/2260|accessdate=13 March 2023|archivedate=10 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211010074808/https://thecradle.co/Article/columns/2260}}&lt;/ref&gt; However, {{Weasel inline|text=it is argued|date=February 2023}} that [[Dost Mohammad Khan]] laid the foundations of the [[Emirate of Afghanistan|first modern Afghan state]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=1995|title=DŌST MOḤAMMAD KHAN |url=https://iranicaonline.org/articles/dost-mohammad-khan |url-status=live |access-date=February 8, 2023|website=Encyclopaedia Iranica}}&lt;/ref&gt; Following the Durrani Empire's decline and the death of [[Ahmad Shah Durrani]] and [[Timur Shah Durrani|Timur Shah]], it was divided into multiple smaller independent kingdoms, including but not limited to [[Herat (1793–1863)|Herat]], [[Principality of Qandahar|Kandahar]] and [[Emirate of Afghanistan|Kabul]]. Afghanistan would be reunited in the 19th century after seven decades of civil war from 1793 to 1863, with wars of unification led by [[Dost Mohammad Khan]] from 1823 to 1863, where he conquered the independent principalities of Afghanistan under the Emirate of Kabul. Dost Mohammad died in 1863, days after [[Herat Campaign of 1862–63|his last campaign to unite Afghanistan]], and Afghanistan was consequently [[Afghan Civil War (1863–1869)|thrown back into civil war]] with fighting amongst his successors. During this time, Afghanistan became a [[buffer state]] in the [[Great Game]] between the [[British Empire]] (in [[British Raj|British-ruled India]]) and the [[Russian Empire]]. From India, the British attempted to subjugate Afghanistan but were repelled in the [[First Anglo-Afghan War]]. However, the [[Second Anglo-Afghan War]] saw a British victory and the successful establishment of British political influence over Afghanistan. Following the [[Third Anglo-Afghan War]] in 1919, Afghanistan became free of foreign political hegemony, and emerged as the independent [[Kingdom of Afghanistan]] in June 1926 under [[Amanullah Khan]]. This monarchy lasted almost half a century, until [[Mohammed Zahir Shah|Zahir Shah]] was [[1973 Afghan coup d'état|overthrown in 1973]], following which the [[Republic of Afghanistan (1973–1978)|Republic of Afghanistan]] was established.

Since the late 1970s, Afghanistan's history has been dominated by extensive warfare, including [[Afghanistan conflict (1978–present)|coups, invasions, insurgencies, and civil wars]]. The conflict began in 1978 when a [[Saur Revolution|communist revolution]] established a [[Democratic Republic of Afghanistan|socialist state]], and subsequent infighting prompted the [[Soviet invasion of Afghanistan|Soviet Union to invade Afghanistan]] in 1979. [[Mujahideen]] fought against the Soviets in the [[Soviet–Afghan War]] and [[Afghan Civil War (1989–1992)|continued]] [[Afghan Civil War (1992–1996)|fighting]] [[Afghan Civil War (1996-2001)|amongst themselves]] following the [[Soviet withdrawal from Afghanistan|Soviets' withdrawal in 1989]]. The [[Islamic fundamentalism|Islamic fundamentalist]] [[Taliban]] controlled most of the country by 1996, but their [[Islamic Emirate of Afghanistan (1996–2001)|Islamic Emirate of Afghanistan]] received little international recognition before its overthrow in the 2001 [[United States invasion of Afghanistan|US invasion of Afghanistan]]. The Taliban returned to power in 2021 after [[Fall of Kabul (2021)|capturing Kabul]] and overthrowing the government of the [[Islamic Republic of Afghanistan]], thus bringing an end to the [[War in Afghanistan (2001–2021)|2001–2021 war]].&lt;ref name=&quot;CTC 2021&quot;&gt;{{cite journal |author-last=Watkins |author-first=Andrew H. |date=November 2021 |url=https://ctc.usma.edu/wp-content/uploads/2021/11/CTC-SENTINEL-092021.pdf |title=An Assessment of Taliban Rule at Three Months |url-status=live |editor1-last=Cruickshank |editor1-first=Paul |editor2-last=Hummel |editor2-first=Kristina |journal=[[CTC Sentinel]] |volume=14 |issue=9 |pages=1–14 |publisher=[[Combating Terrorism Center]] |location=[[West Point, New York]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20211129104726/https://ctc.usma.edu/wp-content/uploads/2021/11/CTC-SENTINEL-092021.pdf |archive-date=29 November 2021 |access-date=29 November 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211129104726/https://ctc.usma.edu/wp-content/uploads/2021/11/CTC-SENTINEL-092021.pdf |date=29 November 2021 }}&lt;/ref&gt; Although initially claiming it would form an inclusive government for the country, in September 2021 the Taliban re-established the Islamic Emirate of Afghanistan with an [[interim government]] made up entirely of Taliban members.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-09-09 |title=Who Will Run the Taliban Government? |url=https://www.crisisgroup.org/asia/south-asia/afghanistan/who-will-run-taliban-government |access-date=2022-10-18 |website=www.crisisgroup.org |language=en}}&lt;/ref&gt; The Taliban government remains internationally unrecognized.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Taliban: Unrecognized and unrepentant |url=https://www.mei.edu/publications/taliban-unrecognized-and-unrepentant |access-date=2022-10-18 |website=Middle East Institute |language=en}}&lt;/ref&gt;

Afghanistan is rich in natural resources, including [[lithium]], [[iron]], [[zinc]], and [[copper]]. It is also the world's largest producer of [[opium]],&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-08-24 |title=What's the Taliban's record on opium production? |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-58308494 |access-date=2022-05-07 |website=BBC News |language=en-GB}}&lt;/ref&gt; second largest producer of [[cannabis]],&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Morocco seizes over 840 kg of cannabis – Xinhua {{!}} English.news.cn |url=http://www.xinhuanet.com/english/2019-08/06/c_138288434.htm |access-date=2022-10-18 |website=www.xinhuanet.com}}&lt;/ref&gt; and third largest of both [[saffron]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Afghanistan's Saffron on Media {{!}} AfGOV |url=https://www.mail.gov.af/en/afghanistan%E2%80%99s-saffron-media |access-date=2022-10-18 |website=www.mail.gov.af |accessdate=2023-03-13 |archivedate=2023-04-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230408010552/https://www.mail.gov.af/en/afghanistan%E2%80%99s-saffron-media }}&lt;/ref&gt; and [[Cashmere wool|cashmere]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Taliban Takeover Puts Afghanistan's Cashmere, Silk Industries at Risk |url=https://www.businessoffashion.com/news/global-markets/taliban-takeover-puts-afghanistans-cashmere-silk-industries-at-risk/ |access-date=2022-10-18 |website=The Business of Fashion |language=en}}&lt;/ref&gt; The country is a member of the [[South Asian Association for Regional Cooperation]] and a founding member of the [[Organization of Islamic Cooperation]]. Due to the effects of war in recent decades, the country has dealt with high levels of [[terrorism]], [[Poverty in Afghanistan|poverty]], and [[Undernutrition in children|child malnutrition]]. Afghanistan's economy is the world's 96th-largest, with a [[gross domestic product]] (GDP) of $72.9 billion by [[purchasing power parity]]. However, Afghanistan remains among the world's [[least developed countries]], ranking 180th in the [[Human Development Index|Human development Index]], while its per capita GDP (PPP) ranks 169th out of 186 countries {{As of|2018|lc=y}}.

== Etymology ==
{{Main|Name of Afghanistan}}
Some scholars suggest that the [[Root (linguistics)|root]] name [[Afghan (ethnonym)|''Afghān'']] is derived from the [[Sanskrit]] word ''[[Aśvaka]]n'', which was the name used for ancient inhabitants of the [[Hindu Kush]].&lt;ref&gt;
*''&quot;The name Afghan has evidently been derived from Asvakan, the Assakenoi of Arrian... &quot;'' (Megasthenes and Arrian, p 180. See also: Alexander's Invasion of India, p 38; J.W. McCrindle). 
*''&quot;Even the name Afghan is Aryan being derived from Asvakayana, an important clan of the Asvakas or horsemen who must have derived this title from their handling of celebrated breeds of horses&quot;'' (See: Imprints of Indian Thought and Culture Abroad, p 124, Vivekananda Kendra Prakashan).
*cf: ''&quot;Their name (Afghan) means &quot;cavalier&quot; being derived from the [[Sanskrit]], ''Asva'', or ''Asvaka'', a horse, and shows that their country must have been noted in ancient times, as it is at the present day, for its superior breed of horses. Asvaka was an important tribe settled north to Kabul river, which offered a gallant resistance but ineffectual resistance to the arms of Alexander &quot;''(Ref: Scottish Geographical Magazine, 1999, p 275, Royal Scottish Geographical Society).
*''&quot;Afghans are Assakani of the [[Greeks]]; this word being the [[Sanskrit]] [[Ashvaka]] meaning 'horsemen'&quot;'' (Ref: Sva, 1915, p 113, Christopher Molesworth Birdwood).
*Cf: ''&quot;The name represents Sanskrit Asvaka in the sense of a ''cavalier'', and this reappears scarcely modified in the Assakani or Assakeni of the historians of the expedition of [[Alexander the Great|Alexander]]&quot;'' (Hobson-Jobson: A Glossary of Colloquial [[Anglo-Indian]] words and phrases, and of kindred terms, etymological..by Henry Yule, AD Burnell).&lt;/ref&gt; ''Aśvakan'' literally means &quot;horsemen&quot;, &quot;horse breeders&quot;, or &quot;[[cavalry]]men&quot; (from ''[[aśva]]'', the [[Sanskrit]] and [[Avestan]] words for &quot;[[horse]]&quot;).&lt;ref&gt;{{cite book |title=Ancient India |first=Ramesh Chandra |last=Majumdar |author-link=Ramesh Chandra Majumdar |edition=Reprinted |publisher=Motilal Banarsidass |year=1977 |orig-year=1952 |isbn=978-8-12080-436-4 |page=99 |url=https://books.google.com/books?id=XNxiN5tzKOgC&amp;pg=PA99}}&lt;/ref&gt; However, others such as Ibrahim Khan have contended that the word Afghan comes from [[Bactrian language|Bactrian]].&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Khan |first=Ibrahim |date=2022-05-03 |title=په افغان ټکي کښې پټه کيسه |url=http://khyber.org/pacademy/journal3/index.php/path/article/view/265 |journal=Pashto |language=en |volume=51 |issue=663 |issn=2789-8342 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220606020051/http://khyber.org/pacademy/journal3/index.php/path/article/view/265 |date=2022-06-06 }}&lt;/ref&gt;

Historically, the ethnonym ''Afghān'' was used to refer to ethnic [[Pashtuns]].&lt;ref name=&quot;Afghan&quot;&gt;{{cite encyclopedia |author=Ch. M. Kieffer |url=http://www.iranicaonline.org/articles/afgan-in-current-political-usage-any-citizen-of-afghanistan-whatever-his-ethnic-tribal-or-religious-affiliation |title=Afghan |encyclopedia=Encyclopædia Iranica |edition=online |publisher=Columbia University |date=15 December 1983|archive-url=https://web.archive.org/web/20131116233835/http://www.iranicaonline.org/articles/afgan-in-current-political-usage-any-citizen-of-afghanistan-whatever-his-ethnic-tribal-or-religious-affiliation |archive-date=16 November 2013 }}&lt;/ref&gt; The Arabic and Persian form of the name, ''Afġān'', was first attested in the 10th-century geography book ''[[Hudud al-'Alam]]''.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Afghans|last1=Vogelsang|first1=Willem|year=2002|publisher=Wiley Blackwell|isbn=0-631-19841-5|page=18|url=https://books.google.com/books?id=9kfJ6MlMsJQC&amp;pg=PA18|access-date=6 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190709112010/https://books.google.com/books?id=9kfJ6MlMsJQC&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA18|archive-date=9 July 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt; The last part of the name, &quot;''[[-stan]]''&quot;, is a Persian suffix meaning &quot;place of&quot;. Therefore, &quot;Afghanistan&quot; translates to &quot;land of the Afghans&quot;, or &quot;land of the Pashtuns&quot; in a historical sense. According to the third edition of the ''[[Encyclopedia of Islam]]'':&lt;ref&gt;{{EI3|last=Nölle-Karimi|first=Christine|title=Afghanistan until 1747|url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/*-COM_24776|year=2020}}&lt;/ref&gt;
{{blockquote|The name Afghanistan (Afghānistān, land of the Afghans / Pashtuns, ''afāghina'', sing. ''afghān'') can be traced to the early eighth/fourteenth century, when it designated the easternmost part of the [[Kartid]] realm. This name was later used for certain regions in the [[Safavid Iran|Ṣafavid]] and [[Mughal Empire|Mughal]] empires that were inhabited by Afghans. While based on a state-supporting elite of [[Durrani|Abdālī / Durrānī]] Afghans, the [[Durrani Empire|Sadūzāʾī Durrānī polity]] that came into being in 1160 / 1747 was not called Afghanistan in its own day. The name became a state designation only during the colonial intervention of the nineteenth century.}}

The term &quot;Afghanistan&quot; first appeared in 1855, during the reign of [[Dost Mohammad Khan]].{{sfn|Lee|2019|p=317}}

== Ancient history ==
{{Main|History of Afghanistan}}
[[File:Nomads in Badghis Province.jpg|thumb|Tents of [[Afghans|Afghan]] [[nomad]]s in the northern [[Badghis Province|Badghis province]] of Afghanistan. Early peasant farming villages came into existence in Afghanistan about 7,000 years ago.]]

Many empires and kingdoms have also risen to power in Afghanistan, such as the [[Greco-Bactrians]], [[Indo-Scythians]], [[Kushan]]s, [[Kidarites]], [[Hephthalites]], [[Alkhons]], [[Nezaks]], [[Zunbils]], [[Turk Shahi]]s, [[Hindu Shahi]]s, [[Lawiks]], [[Saffarids]], [[Samanids]], [[Ghaznavids]], [[Ghurids]], [[Khalji]]s, [[Kartids]], [[Lodi dynasty|Lodis]], [[Sur Empire|Surs]], [[Mughals]], and finally, the [[Hotak dynasty|Hotak]] and [[Durrani Empire|Durrani]] dynasties, which marked the political origins of the modern state.{{sfn|Runion|2007|page=44–49}} Throughout millennia several cities within the modern day Afghanistan served as capitals of various empires, namely, Bactra ([[Balkh]]), Alexandria on the Oxus ([[Ai-Khanoum]]), [[Kapisi]], [[Sigal, Sakastan|Sigal]], [[Kabul]], [[Kunduz]], [[Zaranj]], [[Firozkoh]], [[Herat]], Ghazna ([[Ghazni]]), Binban ([[Bamyan]]), and [[Kandahar]].

The country has been home to various peoples through the ages, among them the [[ancient Iranian peoples]] who established the dominant role of [[Indo-Iranian languages]] in the region. At multiple points, the land has been incorporated within vast regional empires; among them the [[Achaemenid Empire]], the [[Macedonian Empire]], the [[Maurya Empire]], and the [[Islamic Empire]].&lt;ref&gt;{{cite book|title=The Indo-Aryans of Ancient South Asia: Language, Material Culture and Ethnicity|author=George Erdosy|page=321|url=https://books.google.com/books?id=A6ZRShEIFwMC|isbn=3110144476|date=1995}}&lt;/ref&gt; For its success in resisting foreign occupation during the 19th and 20th centuries, Afghanistan has been called the &quot;[[graveyard of empires]]&quot;,{{sfn|Barfield|2012|page=255}} though it is unknown who coined the phrase.&lt;ref&gt;{{Cite news| issn = 0362-4331| last = Nordland| first = Rod| title = The Empire Stopper| work = The New York Times| date = 29 August 2017| url = https://www.nytimes.com/2017/08/29/world/asia/afghanistan-graveyard-empires-historical-pictures.html| quote = Afghanistan has long been called the &quot;graveyard of empires&quot; – for so long that it is unclear who coined that disputable term.| access-date = 18 November 2019| archive-url = https://web.archive.org/web/20181205023840/https://www.nytimes.com/2017/08/29/world/asia/afghanistan-graveyard-empires-historical-pictures.html| archive-date = 5 December 2018| url-status = live}}&lt;/ref&gt;

===Prehistory and antiquity===
{{Main|Ancient history of Afghanistan}}
Excavations of prehistoric sites suggest that humans were living in what is now Afghanistan at least 50,000 years ago, and that farming communities in the area were among the earliest in the world. An important site of early historical activities, many believe that Afghanistan compares to [[Egypt]] in terms of the historical value of its archaeological sites.&lt;ref name=&quot;JFS&quot;&gt;{{cite encyclopedia|url=http://encarta.msn.com/text_761569370___42/Afghanistan.html |title=Afghanistan&amp;nbsp;– John Ford Shroder, University of Nebraska |publisher=Encarta |access-date=19 May 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040717092902/http://encarta.msn.com/text_761569370___42/Afghanistan.html |archive-date=17 July 2004 |url-status=dead  }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1881896-1,00.html |title=Afghanistan: A Treasure Trove for Archaeologists |magazine=[[Time (magazine)|Time]] |date=26 February 2009 |access-date=13 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130726153721/http://www.time.com/time/magazine/article/0%2C9171%2C1881896-1%2C00.html |archive-date=26 July 2013 |url-status=dead |accessdate=13 March 2023 |archivedate=26 July 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130726153721/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1881896-1,00.html }}&lt;/ref&gt; 
[[File:Indus Valley Civilization, Mature Phase (2600-1900 BCE).png|thumb| The extent of the [[Indus Valley civilization]] during its mature phase|upright=1.2]]

====Ancient era====
{{see also|Hindu and Buddhist heritage of Afghanistan}}
[[Archaeological]] exploration done in the 20th century suggests that the geographical area of Afghanistan has been closely connected by culture and trade with its neighbors to the east, west, and north. Artifacts typical of the [[Paleolithic]], [[Mesolithic]], [[Neolithic]], [[Bronze Age|Bronze]], and [[Iron Age]]s have been found in Afghanistan. Urban civilization is believed to have begun as early as 3000 BCE, and the early city of [[Mundigak]] (near [[Kandahar]] in the south of the country) was a center of the [[Helmand culture]]. More recent findings established that the [[Indus Valley Civilization]] stretched up towards modern-day Afghanistan, making the ancient civilization today part of Pakistan, Afghanistan, and India. In more detail, it extended from what today is northwest Pakistan to northwest India and northeast Afghanistan. An Indus Valley site has been found on the [[Oxus River]] at [[Shortugai]] in northern Afghanistan.&lt;ref name=&quot;The Ancient Indus pp.1&quot;&gt;{{cite book|title=The Ancient Indus: Urbanism, Economy, and Society|page=1|author=Rita Wright|date=2009|url=https://books.google.com/books?id=gAgFPQAACAAJ|isbn=978-0521576529|access-date=11 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20160628065355/https://books.google.com/books?id=gAgFPQAACAAJ|archive-date=28 June 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Kenoyer, Jonathan Mark (1998). Ancient cities of the Indus Valley Civilisation. pp.96&lt;/ref&gt; There are several smaller IVC colonies to be found in Afghanistan as well. An Indus Valley site has been found on the [[Oxus River]] at [[Shortugai]] in northern Afghanistan, shows Afghanistan to have been a part of Indus Valley Civilization.&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=-xjGtwAACAAJ|title=Notes on Shortugai: An Harappan Site in Northern Afghanistan|publisher=Centre for the Study of the Civilization of Central Asia|author=Louis Depree|year=1981}}&lt;/ref&gt;

After 2000 BCE, successive waves of semi-nomadic people from Central Asia began moving south into Afghanistan; among them were many [[Indo-European languages|Indo-European]]-speaking [[Indo-Iranians]]. These tribes later migrated further into South Asia, Western Asia, and toward Europe via the area north of the [[Caspian Sea]]. The region at the time was referred to as [[Ariana]].&lt;ref name=&quot;JFS&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Bryant, Edwin F. (2001) ''The quest for the origins of Vedic culture: the Indo-Aryan migration debate'' [[Oxford University Press]], {{ISBN|978-0-19-513777-4}}.&lt;/ref&gt;

[[File:ScythianBelt.jpg|thumb|left|A &quot;Bactrian gold&quot; [[Scythian]] belt depicting [[Dionysus]], from [[Tillya Tepe]] in the ancient region of [[Bactria]]]]

By the middle of the 6th century BCE, the Achaemenids overthrew the [[Medes]] and incorporated [[Arachosia]], [[Aria (satrapy)|Aria]], and [[Bactria]] within its eastern boundaries. An [[Epigraphy|inscription]] on the tombstone of [[Darius I of Persia]] mentions the [[Kabulistan|Kabul Valley]] in a list of the 29 countries that he had conquered.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.gandhara.com.au/afghan_table.html |archive-url=https://archive.today/20120909000527/http://www.gandhara.com.au/afghan_table.html |url-status=dead |archive-date=9 September 2012 |title=Chronological History of Afghanistan&amp;nbsp;– the cradle of Gandharan civilisation |publisher=Gandhara.com.au |date=15 February 1989 |access-date=19 May 2012 |accessdate=13 March 2023 |archivedate=9 September 2012 |archiveurl=https://archive.today/20120909000527/http://www.gandhara.com.au/afghan_table.html }}&lt;/ref&gt; The region of [[Arachosia]], around [[Kandahar]] in modern-day southern Afghanistan, used to be primarily Zoroastrian and played a key role in the transfer of the Avesta to [[Persis|Persia]] and is thus considered by some to be the &quot;second homeland of Zoroastrianism&quot;.&lt;ref name=&quot;Gnoli 1989 133&quot;&gt;{{Cite book|last=Gnoli|first=Gherado|title=The Idea of Iran, an Essay on its Origin|publisher=Istituto italiano per il Medio ed Estremo Oriente|year=1989|pages=133|quote=... he would have drawn inspiration from a ireligious policy which intended to counteract the Median Magi's influence and transfer the 'Avesta-Schule' from Arachosia to Persia: thus the Avesta would have arrived in Persia through Arachosia in the 6th century B.C. [...] Alltough [...] Arachosia would have been only a second fatherland for Zoroastrianism, a significant role should still be attributed to this south-eastern region in the history of the Zoroastrian tradition.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot;&gt;{{Cite book|last=Gnoli|first=Gherado|title=The Idea of Iran, an essay on its Origin|publisher=Istituto italiano per il Medio ed Estremo Oriente|year=1989|pages=133|quote=linguistic data [...] prove the presence of the Zoroastrian tradition in Arachosia both in the Achaemenian age, in the last quarter of the 6th century, and in the Seleucid age.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ARACHOSIA – Encyclopaedia Iranica&quot;&gt;{{Cite web|title=ARACHOSIA – Encyclopaedia Iranica|url=https://iranicaonline.org/articles/arachosia|access-date=19 February 2021|website=iranicaonline.org}}&lt;/ref&gt;

[[Alexander the Great]] and his Macedonian forces arrived in Afghanistan in 330 BCE after defeating [[Darius III of Persia]] a year earlier in the [[Battle of Gaugamela]]. Following Alexander's brief occupation, the successor state of the [[Seleucid Empire]] controlled the region until 305 BCE when they gave much of it to the [[Maurya Empire]] as part of an alliance treaty. The Mauryans controlled the area south of the [[Hindu Kush]] until they were overthrown in about 185 BCE. Their decline began 60 years after [[Ashoka]]'s rule ended, leading to the [[Hellenistic]] reconquest by the [[Greco-Bactrians]]. Much of it soon broke away from them and became part of the [[Indo-Greek Kingdom]]. They were defeated and expelled by the [[Indo-Scythians]] in the late 2nd century BCE.&lt;ref name=&quot;LoC-pdf&quot;&gt;{{cite web |url=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Afghanistan.pdf |title=Country Profile: Afghanistan |publisher=[[Library of Congress Country Studies]] on Afghanistan | date=August 2008 |access-date=10 October 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20140408085103/http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Afghanistan.pdf |archive-date=8 April 2014 }}&lt;/ref&gt;{{sfn|Runion|2007|page=44}}

[[File:Greco-BactrianKingdomMap.jpg|thumb|Approximate maximum extent of the [[Greco-Bactrian kingdom]], formed by the fragmentation of [[Alexander the Great]]'s Empire, circa 180 BCE]]
{{ Annotated image
| image=Hephthalites (map).jpg
| = right
| annotations =
{{Annotation|75|80|[[Sasanian Empire|{{center|SASANIAN&lt;br /&gt;EMPIRE}}]]|font-weight=bold|font-style=normal|font-size=8|color=#000000}}
{{Annotation|15|60|[[Byzantine Empire|{{center|BYZANTINE&lt;br /&gt;EMPIRE}}]]|font-weight=bold|font-style=normal|font-size=8|color=#000000}}
{{Annotation|250|55|[[Northern Wei|{{center|NORTHERN&lt;br /&gt;WEI}}]]|font-weight=bold|font-style=normal|font-size=8|color=#000000}}
{{Annotation|273|95|[[Liang dynasty|{{center|LIANG}}]]|font-weight=bold|font-style=normal|font-size=8|color=#000000}}
{{Annotation|155|90|[[Alchon Huns|{{center|Alchon&lt;br /&gt;Huns}}]]|font-weight=bold|font-style=normal|font-size=7|color=#000000}}
{{Annotation|180|110|[[Gupta Empire|{{center|GUPTA&lt;br /&gt;EMPIRE}}]]|font-weight=bold|font-style=normal|font-size=8|color=#000000}}
{{Annotation|230|27|[[Rouran Khaganate|JUAN-JUAN KHAGANATE]]|font-weight=bold|font-style=normal|font-size=8|color=#000000}}
{{Annotation|190|13|[[Tiele people|Gaoju Turks]]|font-weight=bold|font-style=normal|font-size=8|color=#000000}}
|caption= {{center|The Imperial [[Hephthalites]] c. 500 CE}}
}}

The [[Silk Road]] appeared during the first century BCE, and Afghanistan flourished with trade, with routes to China, India, Persia and north to the cities of [[Bukhara]], [[Samarkand]] and [[Khiva]] in present-day Uzbekistan.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://unama.unmissions.org/afghanistan-and-silk-road-land-heart-world-trade-bijan-omrani|title='Afghanistan and the Silk Road: The land at the heart of world trade' by Bijan Omrani|date=8 March 2010|website=UNAMA|accessdate=13 March 2023|archivedate=16 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210816022140/https://unama.unmissions.org/afghanistan-and-silk-road-land-heart-world-trade-bijan-omrani}}&lt;/ref&gt; Goods and ideas were exchanged at this center point, such as Chinese silk, Persian silver and Roman gold, while the region of present Afghanistan was mining and trading [[lapis lazuli]] stones&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://en.unesco.org/silkroad/countries-alongside-silk-road-routes/afghanistan|title=Afghanistan – Silk Roads Programme|website=[[UNESCO]]}}&lt;/ref&gt; mainly from the [[Badakhshan]] region.

During the first century BCE, the [[Parthian Empire]] subjugated the region but lost it to their [[Indo-Parthian]] vassals. In the mid-to-late first century CE the vast [[Kushan Empire]], centered in Afghanistan, became great patrons of Buddhist culture, making [[Buddhism]] flourish throughout the region. The Kushans were overthrown by the [[Sassanids]] in the 3rd century CE, though the [[Indo-Sassanids]] continued to rule at least parts of the region. They were followed by the [[Kidarite]]s who, in turn, was replaced by the [[Hephthalites]]. They were replaced by the [[Turk Shahi]] in the 7th century. The Buddhist Turk Shahi of Kabul was replaced by a Hindu dynasty before the Saffarids conquered the area in 870, this Hindu dynasty was called [[Hindu Shahi]].&lt;ref&gt;{{cite book|last=Wink|first=André|title=Al-Hind, the Making of the Indo-Islamic World: Early Medieval India and the Expansion of Islam 7Th-11th Centuries|url=https://books.google.com/books?id=g2m7_R5P2oAC&amp;pg=PA125|year=2002|publisher=BRILL|isbn=0-391-04173-8|page=125|access-date=11 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191201142728/https://books.google.com/books?id=g2m7_R5P2oAC&amp;pg=PA125|archive-date=1 December 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Much of the northeastern and southern areas of the country remained dominated by [[Buddhist]] culture.&lt;ref name=&quot;Habibi&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.alamahabibi.com/English%20Articles/Afghan_and_Afghanistan.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081023100306/http://www.alamahabibi.com/English%20Articles/Afghan_and_Afghanistan.htm|archive-date=23 October 2008 |title=Afghan and Afghanistan |work=[[Abdul Hai Habibi]]|publisher=alamahabibi.com|year=1969|access-date=17 November 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Charles Higham|title=Encyclopedia of Ancient Asian Civilizations|url=https://books.google.com/books?id=H1c1UIEVH9gC&amp;pg=PA141|year=2014|publisher=Infobase Publishing|isbn=978-1-4381-0996-1|page=141}}&lt;/ref&gt;

=== Medieval history ===
{{Main|Muslim conquests of Afghanistan|Mongol invasion of Central Asia}}

====Islamic conquest====
[[File:Saffarid dynasty 861-1003.png|thumb|left|[[Saffarid dynasty|Saffarid]] rule at its greatest extent under [[Ya'qub ibn al-Layth al-Saffar]]]]
[[Arab]] [[Muslim]]s brought Islam to [[Herat]] and [[Zaranj]] in 642&amp;nbsp;CE and began spreading eastward; some of the native inhabitants they encountered accepted it while others revolted. Before the [[Islamic conquest of Afghanistan|arrival of Islam]], the region used to be home to various beliefs and cults, often resulting in [[Syncretism]] between the dominant religions&lt;ref&gt;{{Cite book|last1=Weber|first1=Olivier|url=|title=Eternal Afghanistan|last2=Unesco|date=2002|publisher=Chêne|isbn=978-92-3-103850-1|quote=Gradually there emerged a fabulous syncretism between the Hellenistic world and the Buddhist universe}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Grenet|first=Grenet|title=Zoroastriansm among the Kushans|year=2016}}&lt;/ref&gt; such as [[Zoroastrianism]],&lt;ref name=&quot;Gnoli 1989 133&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ARACHOSIA – Encyclopaedia Iranica&quot;/&gt; [[Buddhism]] or [[Greco-Buddhism]], [[Ancient Iranian religion]]s,&lt;ref name=&quot;Allen&quot;&gt;{{Cite book|last=Allen|first=Charles|url=|title=The Search For Shangri-La: A Journey into Tibetan History|date=5 November 2015|publisher=Little, Brown Book Group|isbn=978-0-349-14218-0|quote=With Aurmuzd, Sroshard, Narasa and Mihr, we are on safer ground because all are Zoroastrian deities: Aurmuzd is the supreme god of light, Ahura Mazda; and Mihr, the sun god, is linked with the Iranian Mithra. Exactly the same non-Buddhist[...]}}&lt;/ref&gt; [[Hinduism]], [[Christianity]]&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Gorder|first1=A. Christian Van|url=https://books.google.com/books?id=FeHAxxEpe-cC&amp;q=nestorian+christians+Afghanistan&amp;pg=PA34|title=Christianity in Persia and the Status of Non-muslims in Iran|date=2010|publisher=Rowman &amp; Littlefield|isbn=978-0-7391-3609-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Kennedy|first1=Hugh|url=https://books.google.com/books?id=Pk7BS9XC10QC&amp;q=Zaranj+christians+Afghanistan&amp;pg=PT127|title=The Great Arab Conquests: How the Spread of Islam Changed the World We Live In|date=9 December 2010|publisher=Orion|isbn=978-0-297-86559-9|quote=.. when the patriarch at Ctesiphon had to broker a compromise that left one bishop at the capital Zaranj and another further east at Bust, now in southern Afghanistan. A Christian text composed in about 850 also records a monastery of ...}}&lt;/ref&gt; and [[Judaism]].&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Yossef|first1=Noam Bar'am-Ben|url=https://books.google.com/books?id=wVMwAAAAYAAJ&amp;q=Judaism+in+Afghanistan+ghor|title=Brides and Betrothals: Jewish Wedding Rituals in Afghanistan|date=1998|publisher=Israel Museum|isbn=978-965-278-223-6|quote=The Jews of Afghanistan According to tradition, the first Jews reached ... in Hebrew script found in the Tang - e Azao Valley in the Ghor region ...}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;EndeSteinbach2010&quot;&gt;{{cite book|last1=Ende|first1=Werner|title=Islam in the World Today: A Handbook of Politics, Religion, Culture, and Society|last2=Steinbach|first2=Udo|date=15 April 2010|publisher=Cornell University Press|isbn=9780801464898|page=257|quote=At the time of the first Muslim advances, numerous local natural religions were competing with Buddhism, Zoroastrianism, and Hinduism in the territory of modern Afghanistan.}}&lt;/ref&gt; An exemplification of the syncretism in the region would be that people were patrons of Buddhism but still worshipped local Iranian gods such as [[Ahura Mazda]], [[Nana (Kushan goddess)|Lady Nana]], [[Anahita]] or [[Mithra|Mihr(Mithra)]] and portrayed [[Greek mythology|Greek Gods]] like [[Heracles]] or [[Tyche]] as protectors of Buddha.&lt;ref&gt;{{Cite book|last1=Adrych|first1=Philippa|url=|title=Images of Mithra|last2=coins)|first2=Robert Bracey (Writer on|last3=Dalglish|first3=Dominic|last4=Lenk|first4=Stefanie|last5=Wood|first5=Rachel|date=2017|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-879253-6|quote=The Rabatak inscription includes Miiro amongst a list of gods: Nana, Ahura Mazda, and Narasa. All of these gods likely had images dedicated at the Bagolaggo, presumably alongside statues of Kanishka}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Allen&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Allen|first=Charles|url=|title=The Search For Shangri-La: A Journey into Tibetan History|date=5 November 2015|publisher=Little, Brown Book Group|isbn=978-0-349-14218-0|quote=The two most important deities are goddesses: one is the lady Nana', daughter of the moon god and sister of the sun god, the Kushan form of Anahita, Zoroastrian goddess of fertility}}&lt;/ref&gt; The [[Zunbils]] and Kabul Shahi were first conquered in 870&amp;nbsp;CE by the [[Saffarid dynasty|Saffarid]] Muslims of Zaranj. Later, the [[Samanids]] extended their Islamic influence south of the Hindu Kush. It is reported that Muslims and non-Muslims still lived side by side in Kabul before the [[Ghaznavids]] rose to power in the 10th century.&lt;ref name=&quot;Elliot-2&quot;&gt;{{cite web |url=http://persian.packhum.org/persian/pf?file=80201012&amp;ct=98 |title=A.—The Hindu Kings of Kábul |work=Sir H. M. Elliot |publisher=[[Packard Humanities Institute]] |location=London | date=1867–1877 |access-date=18 September 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20140408220905/http://persian.packhum.org/persian/pf?file=80201012&amp;ct=98 |archive-date=8 April 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mustawfi&quot;&gt;{{cite web |url=http://persian.packhum.org/persian/pf?file=16301012&amp;ct=16 |title=The Geographical Part of the NUZHAT-AL-QULUB |author =Hamd-Allah Mustawfi of Qazwin |work=Translated by Guy Le Strange |publisher=[[Packard Humanities Institute]] |year=1340 |access-date=19 August 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20130726144951/http://persian.packhum.org/persian/pf?file=16301012&amp;ct=16 |archive-date=26 July 2013 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Elliot-3&quot;&gt;{{cite web |url=http://persian.packhum.org/persian/pf?file=80201012&amp;ct=100 |title=A.—The Hindu Kings of Kábul (p.3) |work=Sir H. M. Elliot |publisher=[[Packard Humanities Institute]] |location=London | date=1867–1877 |access-date=18 September 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20130726133107/http://persian.packhum.org/persian/pf?file=80201012&amp;ct=100 |archive-date=26 July 2013 }}&lt;/ref&gt;

By the 11th century, [[Mahmud of Ghazni]] defeated the remaining Hindu rulers and effectively [[Islamized]] the wider region,{{sfn|Ewans|2002|page=22–23}} with the exception of [[Kafiristan]].&lt;ref name=&quot;nuristan.info&quot;&gt;{{cite web|url=http://nuristan.info/Nuristani/Nuristanis1.html|title=Richard Strand's Nuristân Site: Peoples and Languages of Nuristan|author=Richard F. Strand|date=31 December 2005|work=nuristan.info|author-link=Richard Strand|access-date=2 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401180243/http://nuristan.info/Nuristani/Nuristanis1.html|archive-date=1 April 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Mahmud made [[Ghazni]] into an important city and patronized intellectuals such as the historian [[Al-Biruni]] and the poet [[Ferdowsi]].&lt;ref&gt;{{cite book|title=Afghanistan: A Country Study|date=1986|publisher=Foreign Area Studies, The American University|editor1=Richard Nyrop|editor2=Donald Seekins|page=10}}&lt;/ref&gt; The [[Ghaznavid dynasty]] was [[Siege of Lahore (1186)|overthrown by the Ghurids in 1186]], whose architectural achievements included the remote [[Minaret of Jam]]. The Ghurids controlled Afghanistan for less than a century before being conquered by the [[Khwarazmian dynasty]] in 1215.{{sfn|Ewans|2002|page=23}}

====Mongols and Babur with the Lodi Dynasty====
[[File:Genghis Khan empire-en.svg|thumb|260px|[[Mongol invasions and conquests]] depopulated large areas of Afghanistan]]
In 1219&amp;nbsp;CE, [[Genghis Khan]] and his [[Mongol invasion of the Khwarazmian Empire|Mongol army overran the region]]. His troops are said to have annihilated the Khwarazmian cities of [[Herat]] and [[Balkh]] as well as [[Bamyan, Afghanistan|Bamyan]].&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://faculty.washington.edu/modelski/CAWC.htm |title=Central Asian world cities |publisher=Faculty.washington.edu |date=29 September 2007 |access-date=6 May 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130723185841/https://faculty.washington.edu/modelski/CAWC.htm |archive-date=23 July 2013 |accessdate=13 March 2023 |archivedate=18 January 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120118121401/https://faculty.washington.edu/modelski/CAWC.htm }}&lt;/ref&gt; The destruction caused by the Mongols forced many locals to return to an agrarian rural society.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Page |first=Susan |url=https://www.usatoday.com/news/world/2009-02-17-afghanistan-forces_N.htm |title=Obama's war: Deploying 17,000 raises stakes in Afghanistan |work=USA Today |date=18 February 2009 |access-date=19 May 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110513040037/http://www.usatoday.com/news/world/2009-02-17-afghanistan-forces_N.htm |archive-date=13 May 2011 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Mongol rule continued with the [[Ilkhanate]] in the northwest while the [[Khalji dynasty]] administered the Afghan tribal areas south of the Hindu Kush until the invasion of [[Timur]] (aka Tamerlane), who established the [[Timurid Empire]] in 1370. Under the rule of [[Shah Rukh]] the city{{which|date=August 2021}} served as the focal point of the [[Timurid Renaissance]], whose glory matched [[Florence]] of the [[Italian Renaissance]] as the center of a cultural rebirth.&lt;ref&gt;Periods of World History: A Latin American Perspective – Page 129&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;The Empire of the Steppes: A History of Central Asia – Page 465&lt;/ref&gt;

In the early 16th century, [[Babur]] arrived from [[Ferghana]] and captured Kabul from the [[Arghun dynasty]].{{sfn|Barfield|2012|pp=92–93}} [[Babur]] would go on to conquer the Afghan [[Lodi dynasty]] who had ruled the Delhi Sultanate in the [[First Battle of Panipat]].{{sfn|Barfield|2012|pp=75}} Between the 16th and 18th century, the Uzbek [[Khanate of Bukhara]], Iranian [[Safavids]], and Indian [[Mughals]] ruled parts of the territory.{{sfn|Dupree|1997|pp=319, 321}} During the Medieval Period, the northwestern area of Afghanistan was referred to by the regional name [[Greater Khorasan|Khorasan]]. Two of the four capitals of Khorasan ([[Herat]] and [[Balkh]]) are now located in Afghanistan, while the regions of [[Kandahar Province|Kandahar]], [[Zabulistan]], [[Ghazni]], [[Kabulistan]], and [[name of Afghanistan|Afghanistan]] formed the [[frontier]] between Khorasan and [[Hindustan]]. However, up to the 19th century the term Khorasan was commonly used among natives to describe their country; [[Sir George Elphinstone]] wrote with amazement that the country known to outsiders as &quot;Afghanistan&quot; was referred to by its own inhabitants as &quot;Khorasan&quot; and that the first Afghan official whom he met at the border welcomed him to Khorasan.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ziaeDwAAQBAJ&amp;q=elphinstone+khorasan&amp;pg=PA128|title=Mountstuart Elphinstone in South Asia: Pioneer of British Colonial Rule|first=Shah Mahmoud|last=Hanifi|date=15 July 2019|publisher=Oxford University Press|isbn=9780190914400}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;EI&quot;&gt;{{cite book |chapter-url=https://books.google.com/books?id=cJQ3AAAAIAAJ|chapter=Khurasan |title=The Encyclopaedia of Islam |page=55 |quote=In pre-Islamic and early Islamic times, the term &quot;Khurassan&quot; frequently had a much wider denotation, covering also parts of what are now Soviet Central Asia and Afghanistan |publisher=Brill |year=2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Routledge&quot;&gt;{{cite book |title=Travels in Asia and Africa, 1325–1354 |last1=Ibn Battuta |edition=reprint, illustrated |year=2004 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-34473-9 |page=416 |url=https://books.google.com/books?id=zKqn_CWTxYEC&amp;pg=PA180|archive-url=https://web.archive.org/web/20170416132656/https://books.google.com/books?id=zKqn_CWTxYEC&amp;pg=PA180 |archive-date=16 April 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Firishta&quot;&gt;{{cite book |chapter-url=http://persian.packhum.org/persian/pf?file=80201016&amp;ct=199 |title=The History of India |volume=6 |chapter=Chapter 200: Translation of the Introduction to Firishta's History |page=8 |access-date=22 August 2010 |author =Muhammad Qasim Hindu Shah |others=Sir H. M. Elliot |publisher=Packard Humanities Institute |location=London |year=1560|archive-url=https://web.archive.org/web/20130726121158/http://persian.packhum.org/persian/pf?file=80201016&amp;ct=199 |archive-date=26 July 2013 |author-link=Firishta }}&lt;/ref&gt;

==Modern history==
=== Hotak Dynasty ===
[[File:Map of the Hotak Empire 1715, Mirwais Hotak.png|thumb|300px|Map of the Hotak Empire during the Reign of [[Mirwais Hotak]], 1709–1715.]]
{{Main|Hotak dynasty}}
In 1709, [[Mirwais Hotak]], a local [[Ghilzai]] tribal leader, successfully rebeled against the [[Safavid dynasty|Safavids]]. He defeated [[Gurgin Khan]], the Georgian governor of Kandahar under the Safavids, and established his own kingdom. Also defeating many attempts for the Safavids to annex the Kingdom.&lt;ref name=&quot;Browne&quot;&gt;{{cite web|url=http://persian.packhum.org/persian/main?url=pf%3Ffile%3D90001014%26ct%3D29 |title=A Literary History of Persia, Volume 4: Modern Times (1500–1924), Chapter IV. An Outline of the History Of Persia During The Last Two Centuries (A.D. 1722–1922) |author=Edward G. Browne |publisher=[[Packard Humanities Institute]] |access-date=9 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130726142425/http://persian.packhum.org/persian/main?url=pf%3Ffile%3D90001014&amp;ct=29 |archive-date=26 July 2013 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Mirwais died of natural causes in 1715 and was succeeded by his brother [[Abdul Aziz Hotak|Abdul Aziz]], who was soon killed by Mirwais' son [[Mahmud Hotak|Mahmud]] for possibly planning to sign a peace with the Safavids. Mahmud led campaigns into modern Iran, with his first attempt in 1719 besieging [[Kerman]], however this attempt failed. Mahmud led the Afghan army in 1722 to the Persian capital of [[Isfahan]], and captured the city after the [[Battle of Gulnabad]] and proclaimed himself King of Persia.&lt;ref name=&quot;Browne&quot; /&gt; The Afghan dynasty was ousted from Persia by [[Nader Shah]] after the 1729 [[Battle of Damghan (1729)|Battle of Damghan]].

==== Fall of the Hotak Dynasty ====
[[File:Mapofthehotaks1728.png|thumb|right|300px|Map of the Hotak Empire at its height in 1728. Disputed between [[Hussain Hotak]] (Centered in Kandahar) and [[Ashraf Hotak]] (centered in Isfahan)]]
In 1738, [[Nader Shah]] and his [[Afsharid dynasty|forces]] captured Kandahar in the [[siege of Kandahar]], the last Hotak stronghold, from Shah [[Hussain Hotak]]. Soon after, the Persian and Afghan forces [[Nader Shah's invasion of India|invaded India]], Nader Shah had plundered [[Delhi]], alongside his 16 year old commander, [[Ahmad Shah Durrani]] who had assisted him on these campaigns. Nader Shah was assassinated in 1747.&lt;ref name=&quot;Brit-Durrani&quot;&gt;{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/10162/Ahmad-Shah-Durrani |title=Ahmad Shah Durrani |encyclopedia=Encyclopædia Britannica Online |access-date=9 September 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20140404104909/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/10162/Ahmad-Shah-Durrani |archive-date=4 April 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Engels&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.marxists.org/archive/marx/works/1857/afghanistan/index.htm |title=Afghanistan |access-date=25 August 2010 |author =Friedrich Engels |work=Andy Blunden |publisher=The New American Cyclopaedia, Vol. I |year=1857|archive-url=https://web.archive.org/web/20140427034439/http://www.marxists.org/archive/marx/works/1857/afghanistan/index.htm |archive-date=27 April 2014 |author-link=Friedrich Engels }}&lt;/ref&gt;

==== Rise of the Durrani Empire ====
{{Main|Durrani Empire|Ahmad Shah Durrani}}
After the death of Nader Shah in 1747, [[Ahmad Shah Durrani]] had returned to Kandahar with a contingent of 4,000 [[Pashtuns]]. The Abdalis had &quot;unanimously accepted&quot; Ahmad Shah as their new leader. With his ascension in 1747, Ahmad Shah had led multiple campaigns against the [[Mughal Empire]], [[Maratha Empire]], and then receding, [[Afsharid Empire]]. Ahmad Shah had captured [[Kabul]] and [[Peshawar]] from the Mughal appointed governor, Nasir Khan. Ahmad Shah had then conquered [[Herat]] in 1750, and had also captured [[Kashmir]] in 1752.&lt;ref&gt;{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=s5KMCwAAQBAJ&amp;q=durrani+capture+kashmir&amp;pg=PA43 | title=Understanding Kashmir and Kashmiris| isbn=9781849043427| last1=Snedden| first1=Christopher| year=2015}}&lt;/ref&gt; Ahmad Shah had launched two campaigns into [[Greater Khorasan|Khorasan]], (1750–1751) and (1754–1755).&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite book|last=Noelle-Karimi|first=Christine|url=https://books.google.com/books?id=Kdl9oAEACAAJ|title=The Pearl in Its Midst: Herat and the Mapping of Khurasan (15th–19th Centuries)|date=2014|publisher=Austrian Academy of Sciences Press|isbn=978-3-7001-7202-4}}&lt;/ref&gt; His first campaign had seen the siege of [[Mashhad]], however he was forced to retreat after 4 months. In November 1750, he moved to siege [[Khanate of Nishapur|Nishapur]], however he was unable to capture the city and was forced to retreat after heavy losses in early 1751. Ahmad Shah returned in 1754, he captured [[Ferdows|Tun]], and on 23 July, he sieged [[Mashhad]] once again. Mashhad had fallen on 2 December, however [[Shahrokh Shah|Shahrokh]] was [[Afsharid Iran|reappointed]] in 1755. He was forced to give up [[Torshiz]], [[Bakharz]], [[Torbat-e Jam|Jam]], [[Khaf, Iran|Khaf]], and [[Torbat-e Heydarieh|Turbat-e Haidari]] to the Afghans, as well as accepting Afghan sovereignty. Following this, Ahmad Shah had sieged [[Khanate of Nishapur|Nishapur]] once again, and captured it.

==== Objectives and Invasions of India ====
{{Main|Indian campaign of Ahmad Shah Durrani}}
[[File:Portrait of Ahmad-Shah Durrani. Mughal miniature. ca. 1757, Bibliothèque nationale de France.jpg|thumb|Portrait of [[Ahmad Shah Durrani]] {{Circa|1757}}.]]
Ahmad Shah invaded India 8 times during his reign. With the capture of [[Peshawar]], Ahmad Shah had used this as a convenient striking point to lead his military campaigns into [[Punjab]] and India.

Ahmad Shah had sought out multiple reasons for his invasions, Ahmad Shah saw Afghanistan in a dire state, and one that needed to expand and exploit a weak but rich neighboring country, which Ahmad Shah had capitalized on in multiple opportunities during his Invasions of India, he sought the reasons needed to fill his treasury in a war-plunder conquest based economy.{{sfn|Mehta|p=248}} Ahmad Shah had launched his first invasion in 1748, crossing the indus river, his armies sacked and absorbed [[Lahore]] into the [[Durrani Empire|Durrani Realm]]. Ahmad Shah had met Mughal armies at the [[Battle of Manupur (1748)]], where he was defeated and forced to retreat to back to Afghanistan.&lt;ref&gt;{{Google books |id=NbUB_ACAR5QC |page=509 |title=History of Islam}}&lt;/ref&gt; Ahmad Shah had returned the next year in 1749, where he had captured the area around [[Lahore]] and [[Punjab]], presenting it as an Afghan victory for this campaign.{{Citation needed|date=October 2020}} From 1749 to 1767, Ahmad Shah would lead 6 more invasions, the most important being his sixth invasion, with the [[Third Battle of Panipat]], which created a power vacuum in northern India, halting [[Maratha Empire|Maratha]] expansion.

===Death of Ahmad Shah and his successors===
{{Main|Timur Shah Durrani|Zaman Shah Durrani|Mahmud Shah Durrani|Shah Shujah Durrani}}
Ahmad Shah Durrani had died in October 1772, what followed would be a civil war in succession, with his named successor, [[Timur Shah Durrani]] succeeding him after the defeat of his brother, Suleiman Mirza.&lt;ref name=&quot;Drahm&quot;&gt;{{cite journal |last1=Drahm |first1=Abdel |title=Afghanistan A History From 1260 To The Present |journal=AAF |date=2020 |page=146 |url=https://archive.org/details/Book_1094 |access-date=4 October 2021}}&lt;/ref&gt;

[[Timur Shah Durrani]] ascended to the throne in November 1772, having defeated a coalition under Shah Wali Khan, the influential prime minister of the [[Durrani Empire]], and Humayun Mirza. Timur Shah began his reign by consolidating power toward himself and people loyal to him, purging Durrani Sardars and influential tribal leaders in [[Kabul]] and [[Kandahar]] to bring support toward himself. Timur Shah's reforms also saw the capital of the [[Durrani Empire]] being shifted from [[Kandahar]] to [[Kabul]], being able to cover the empire better as a base of ordination since it was essentially the heartland of the empire. This reform saw [[Kabul]] as the modern capital of Afghanistan today. Having consolidated power to himself, Timur Shah would fight multiple series of rebellions to consolidate and hold the empire apart, Timur Shah would also lead campaigns into [[Punjab]] against the Sikhs like his father did, however being more successful. Most prominent example of his battles during this campaign would be where Timur Shah led his forces under Zangi Khan Durrani, with over 18,000 men total of Afghan, Qizilbash, and Mongol cavalrymen. Against over 60,000 Sikh men. The Sikhs would lose over 30,000 in this battle and would stage a Durrani resurgence in the [[Punjab]]. region&lt;ref name=&quot;Fayz&quot;&gt;{{cite journal |last1=Muhammad Katib Hazarah |first1=Fayz |title=The History Of Afghanistan Fayż Muḥammad Kātib Hazārah's Sirāj Al Tawārīkh By R. D. Mcchesney, M. M. Khorrami |journal=AAF |date=2012 |page=131 |url=https://archive.org/details/the-history-of-afghanistan-fayz-muhammad-katib-hazarahs-siraj-al-tawarikh-by-r.-/page/n63/mode/2up?view=theater |access-date=11 November 2021}}&lt;/ref&gt; The Durranis lost [[Multan]] in 1772 after Ahmad Shah's death, following this victory by Timur Shah, Timur Shah was able to lay siege to [[Multan]] and recapture it,&lt;ref&gt;{{cite thesis |last1=Muhammad Khan |first1=Ashiq |title=THE LAST PHASE OF MUSLIM RULE IN MULTAN (1752–1818) |date=1998 |issue=1 |page=159 |publisher=University of Multan, MULTAN |url=http://prr.hec.gov.pk/jspui/handle/123456789/5209 |access-date=4 December 2021 |type=Thesis |archive-date=4 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211204042026/http://prr.hec.gov.pk/jspui/handle/123456789/5209 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; incorporating it into the Durrani empire once again, reintegrating it as a province until the [[siege of Multan (1818)]]. Timur Shah would be succeeded by his son, [[Zaman Shah Durrani]] after his death on 18 or 20 May 1793. Timur Shah's reign oversaw the attempted stabilization and consolidation of the empire. However, Timur Shah had over 24 sons, a mistake that would plunge the empire in civil war over succession crises.{{sfn|Drahm|2020|p=155}}

[[Zaman Shah Durrani]] would succeed to the [[Durrani Empire|Durrani Throne]] following the death of his father, Timur Shah Durrani. This instigated civil war with his brothers, [[Mahmud Shah Durrani]], and Humayun Mirza revolting against him. With Humayun centered in [[Kandahar]], and Mahmud Shah centered in [[Herat]].{{sfn|Drahm|2020|p=158}} Zaman Shah would defeat Humayun and also force the loyalty of [[Mahmud Shah Durrani]].{{sfn|Drahm|2020|p=158}} Securing his position on the throne, Zaman Shah had led 3 campaigns into [[Punjab]], with the first two campaigns capturing [[Lahore]], but being forced to retreat due to intel about a possible [[Qajar Iran|Qajar]] invasion, or his brother, [[Mahmud Shah Durrani]] revolting. Zaman Shah embarked on his third campaign for [[Punjab]] in 1800 to deal with a rebellious Ranjit Singh.{{sfn|Drahm|2020|p=162}} However, he was forced to withdraw, with his brother, [[Mahmud Shah Durrani]] revolting, Zaman Shah would be toppled from his reign, replaced by his brother, [[Mahmud Shah Durrani]].{{sfn|Drahm|2020|p=162}} However, just under 2 years in his reign, [[Mahmud Shah Durrani]] would be deposed by his brother, [[Shah Shuja Durrani]], on 13 July 1803.{{sfn|Drahm|2020|p=166}} Shah Shuja would attempt to consolidate the [[Durrani Empire|Durrani Realm]], which had been long striven by civil war. Shah Shuja would later be deposed by his brother at the [[Battle of Nimla (1809)]],{{sfn|Drahm|2020|p=172}} where [[Mahmud Shah Durrani]] would defeat and force Shah Shuja to flee, with Shah Mahmud usurping the throne again for his second reign beginning on 3 May 1809.{{sfn|Drahm|2020|p=176}}

==== Barakzai dynasty and British wars ====
{{Further|Dost Mohammad Khan|Herat (1793–1863)|Maimana Khanate|Principality of Qandahar|European influence in Afghanistan|Anglo-Afghan Wars|Durand Line|Afghan Civil War (1928–1929)}}

[[File:History of Afghanistan 1839-1863 Gif.gif|thumb|500px|Gif Map of Afghanistan 1839–1863, showing the First Anglo-Afghan war, and unification of Afghanistan by Dost Mohammad Khan.]]

By the early 19th century, the Afghan empire was under threat from the [[Qajar dynasty|Persians]] in the west and the [[Sikh Empire]] in the east. Fateh Khan, leader of the [[Barakzai dynasty|Barakzai tribe]], installed many of his brothers in positions of power throughout the empire, mostly ruling as governors of major cities and provinces. After his murder for apparent treason against the Durrani king. Fateh Khan would be sentenced by [[Mahmud Shah Durrani]], having him executed. His brothers rebeled and a civil war brew between the Sadozais and the Barakzais. During this turbulent period, Afghanistan had fractured into many states, this included the [[Principality of Qandahar]], [[Herat (1793–1863)|Emirate of Herat]], Khanate of Qunduz, [[Maimana Khanate]], and many more states. The most prominent state being the [[Emirate of Afghanistan|Emirate of Kabul]], ruled by Dost Mohammad Khan after he declared himself emir and was bestowed upon the title of [[Amir al-Mu'minin]] in summer 1826 after he usurped the throne from his brother, [[Sultan Mohammad Khan]].&lt;ref name=&quot;Tanner 2009 126&quot;&gt;{{cite book |title=Afghanistan: A Military History from Alexander the Great to the War against the Taliban |last=Tanner |first=Stephen |year=2009 |publisher=Da Capo Press |isbn=978-0-306-81826-4 |url={{Google books |plainurl=yes |id=J3pUS_-uD-oC |page=126 }} |page=126}}&lt;/ref&gt;{{Cite book|last=Lee|first=Jonathan L.|url=https://books.google.com/books?id=kSWDDwAAQBAJ|title=Afghanistan: A History from 1260 to the Present|date=15 January 2019|publisher=Reaktion Books|isbn=978-1-78914-010-1|language=en}} With the collapse of the Durrani Empire, and the exile of the Sadozai Dynasty to be left to rule in [[Herat (1793–1863)|Herat]] while Afghanistan was in this turbulent period of civil war, [[Punjab]] and [[Kashmir]] were lost to [[Ranjit Singh]] ruler of the [[Sikh Empire]], who invaded [[Khyber Pakhtunkhwa]] in March 1823 and captured the city of [[Peshawar]], placing the Peshawar Sardars under his suzerainty. (one of the many entities that split following the collapse of the [[Durrani Empire]]), at the [[Battle of Nowshera]].&lt;ref name=&quot;Nalwa&quot;&gt;{{cite book |title=Hari Singh Nalwa, &quot;champion of the Khalsaji&quot; (1791–1837) |last=Nalwa |first=Vanit |year=2009 |isbn=978-81-7304-785-5 |url={{Google books |plainurl=yes |id=ULhgNexD92QC |page=198 }} |page=198}}&lt;/ref&gt; In 1837, Dost Mohammad Khan attempted to retake Peshawar and sent a large force under his son, [[Wazir Akbar Khan]], leading to the [[Battle of Jamrud]] near the [[Khyber Pass]]. [[Wazir Akbar Khan|Akbar Khan]] and the Afghan army failed to capture the [[Jamrud Fort]] from the [[Sikh Khalsa Army]], but killed Sikh Commander [[Hari Singh Nalwa]], thus ending the [[Afghan-Sikh Wars]]. By this time the British were advancing from the east, conquering the Sikh Empire after it had its own period of turbulence following the death of Ranjit Singh, directly bringing the [[Emirate of Afghanistan|Emirate of Kabul]] to conflict in the [[First Anglo-Afghan War|first major conflict]] during &quot;[[the Great Game]]&quot;.&lt;ref name=&quot;Chahryar&quot;&gt;{{cite book |title=History of Civilizations of Central Asia: Development in contrast: from the sixteenth to the mid-nineteenth century |last=Chahryar |first=Adle |year=2003 |publisher=UNESCO |isbn=978-92-3-103876-1 |url=https://books.google.com/books?id=AzG5llo3YCMC&amp;pg=PA296|page=296}}&lt;/ref&gt;

In 1839, a [[British Army|British]] expeditionary force marched into Afghanistan, invading the [[Principality of Qandahar]], and in August 1839, seized [[Kabul]], forcing Dost Mohammad into exile with other factions and rebels in Afghanistan, while he was replaced with the former Durrani ruler [[Shah Shuja Durrani|Shah Shuja]] [[List of heads of state of Afghanistan|Durrani]] as the new ruler of [[Kabul]], and unbeknownst to him, a de facto puppet on the throne.&lt;ref name=ingram1980&gt;{{cite journal |jstor=40105749 |url=http://pahar.in/wpfb-file/1980-great-britains-great-game-an-introduction-by-ingram-from-intl-hist-rev-v2-s-pdf/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20160816181410/http://pahar.in/wpfb-file/1980-great-britains-great-game-an-introduction-by-ingram-from-intl-hist-rev-v2-s-pdf/ |archive-date=16 August 2016 |title=Great Britain's Great Game: An Introduction |last1=Ingram |first1=Edward |journal=The International History Review |volume=2 |issue=2 |pages=160–171 |year=1980 |doi=10.1080/07075332.1980.9640210 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160816181410/http://pahar.in/wpfb-file/1980-great-britains-great-game-an-introduction-by-ingram-from-intl-hist-rev-v2-s-pdf/ |date=16 August 2016 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=ingram1984&gt;[https://books.google.com/books?id=Fr9cAgAAQBAJ&amp;pg=PA11 In Defence of British India: Great Britain in the Middle East, 1775–1842] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170106130452/https://books.google.com/books?id=Fr9cAgAAQBAJ&amp;pg=PA11 |date=6 January 2017 }} By Edward Ingram. Frank Cass &amp; Co, London, 1984. {{ISBN|0714632465}}. p7-19&lt;/ref&gt; Following an uprising that saw the assassination of [[Shah Shuja Durrani|Shah Shuja]], the [[1842 retreat from Kabul]] of British-Indian forces and the [[1842 retreat from Kabul|annihilation]] of [[William George Keith Elphinstone|Elphinstone]]'s army, and the punitive expedition of [[Battle of Kabul (1842)|The battle of Kabul]] that led to its sacking, the British gave up on their attempts to try and subjugate Afghanistan, which allowed Dost Mohammad Khan to return as ruler. Dost Mohammad Khan would spend most of his reign consolidating the parts of Afghanistan that were lost in the Afghan civil war which raged from 1793–1863. Dost Mohammad Khan would launch numerous campaigns after returning to rule in 1842, ruling only from Kabul, Ghazni, and other cities when he had returned. Dost Mohammad united most of the Afghan realm in his reign, securing the last major state, [[Herat (1793–1863)|Herat]], in the [[Herat campaign of 1862–1863]]. Dost Mohammad died on 9 June 1863, a few weeks after his [[Herat campaign of 1862–1863|campaign]] to capture [[Herat (1793–1863)|Herat]]. Dost Mohammad's successors would fight for the throne of Afghanistan, between [[Sher Ali Khan]], [[Mohammad Afzal Khan]], and [[Mohammad Azam Khan]] in the [[Afghan Civil War (1863–1869)]]. Sher Ali would win this civil war and would go on to rule the realm until In 1878, the British had returned in the [[Second Anglo-Afghan War]] which was fought over perceived Russian influence in the region, [[Abdur Rahman Khan]] replaced [[Mohammad Ayub Khan (Emir of Afghanistan)|Ayub Khan]] who had succeeded [[Sher Ali Khan]] after his death in 1879. Britain would gain control of Afghanistan's foreign relations as part of the [[Treaty of Gandamak]] of 1879, making it an official [[British Protectorate|British Protected State]].&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Onley |first1=James |title=THE RAJ RECONSIDERED: BRITISH INDIA'S INFORMAL EMPIRE AND SPHERES OF INFLUENCE IN ASIA AND AFRICA |date=March 2009 |volume=XL |publisher=Routledge |id=Page 9 of URL/Page 52 |url=https://socialsciences.exeter.ac.uk/iais/downloads/Onley_Raj_Reconsidered.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://socialsciences.exeter.ac.uk/iais/downloads/Onley_Raj_Reconsidered.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live |access-date=18 September 2021 |accessdate=2023-03-13 |archivedate=2022-10-09 |archiveurl=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://socialsciences.exeter.ac.uk/iais/downloads/Onley_Raj_Reconsidered.pdf }}&lt;/ref&gt; In 1893, Amir Abdur Rahman signed an agreement in which the ethnic [[Pashtun]] and [[Baloch people|Baloch]] territories were divided by the [[Durand Line]], which forms the modern-day border between Pakistan and Afghanistan. [[Shia Islam in Afghanistan|Shia]]-dominated [[Hazarajat]] and pagan [[Kafiristan]] remained politically independent until being [[Muslim conquests of Afghanistan|conquered]] by Abdur Rahman Khan in 1891–1896. He was known as the &quot;Iron Amir&quot; for his features and his ruthless methods against tribes.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://reliefweb.int/report/afghanistan/afghan-women-hope-more-gains-under-new-administration|title=Afghan Women Hope for More Gains Under New Administration – Afghanistan|website=ReliefWeb}}&lt;/ref&gt; The ''Iron Amir'' viewed railway and telegraph lines coming from the Russian and British as &quot;[[trojan horse]]s&quot; and therefore prevented railway development in Afghanistan.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://edition.cnn.com/2002/WORLD/asiapcf/east/01/21/afghan.rail/index.html|title=Afghan rail plan among proposals for donors|date=21 January 2002|website=CNN|accessdate=13 March 2023|archivedate=13 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210813160454/https://edition.cnn.com/2002/WORLD/asiapcf/east/01/21/afghan.rail/index.html}}&lt;/ref&gt; He died in 1901, succeeded by his son, [[Habibullah Khan]].
[[File:Afghan foot soldiers in 1841.jpg|thumb|left|Afghan tribesmen in 1841, painted by British officer [[James Rattray]]]]
{{blockquote|How can a small power like Afghanistan, which is like a goat between these lions [Britain and Russia] or a grain of wheat between two strong millstones of the grinding mill, [could] stand in the midway of the stones without being ground to dust?|author=[[Abdur Rahman Khan]], the &quot;Iron Amir&quot;, in 1900&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://countrystudies.us/afghanistan/2.htm|title=Afghanistan – HISTORY|website=countrystudies.us}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=REwmr2bFYfkC&amp;pg=PA2|title = Afghanistan: The Soviet Invasion in Perspective|isbn = 9780817982133|last1 = Arnold|first1 = Anthony|date = June 1985}}&lt;/ref&gt;}}

During the [[First World War]], when Afghanistan was neutral, Habibullah Khan was met by officials of the Central Powers in the [[Niedermayer–Hentig Expedition]], to declare full independence from the United Kingdom, join them and attack British India, as part of the [[Hindu–German Conspiracy]]. Their efforts to bring Afghanistan into the Central Powers failed, but it caused discontent among the population for keeping neutrality against the British. Habibullah was assassinated during a hunting trip in February 1919, and [[Amanullah Khan]] eventually assumed power. A staunch supporter of the 1915–1916 expeditions, Amanullah Khan provoked the [[Third Anglo-Afghan War]], entering British India via the [[Khyber Pass]].&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Afghanistan in the Great War|first=Christopher|last=Wyatt|date=2 September 2015|journal=Asian Affairs|volume=46|issue=3|pages=387–410|doi=10.1080/03068374.2015.1081001|s2cid = 159788830}}&lt;/ref&gt;

[[File:King Amanullah standing.jpg|thumb|left|upright|[[Emir of Afghanistan|Emir]] [[Amanullah Khan|Amanullah]] invaded British India in 1919 and proclaimed Afghanistan's full independence thereafter. He proclaimed himself [[King of Afghanistan]] in June 1926.]]

After the end of the Third Anglo-Afghan War and the signing of the [[Anglo-Afghan Treaty of 1919|Treaty of Rawalpindi]] on 19 August 1919, [[Emir of Afghanistan|Emir]] Amanullah Khan declared the [[Emirate of Afghanistan]] a [[sovereign state|sovereign]] and fully [[independent state]]. He moved to end his country's traditional isolation by establishing diplomatic relations with the international community, particularly with the [[Soviet Union]] and the [[Weimar Republic]] of Germany.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Pj8DIT_bva0C&amp;pg=PA42|title=The Origins of Conflict in Afghanistan|first=Jeffery J.|last=Roberts|date=14 June 2003|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=9780275978785}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|title='Drang Nach Osten' Continued? Germany and Afghanistan during the Weimar Republic|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-contemporary-history_1997-04_32_2/page/235|last=Nicosia |first= Francis R.|year=1997|journal=Journal of Contemporary History|volume=32|issue=2|pages=235–257|doi = 10.1177/002200949703200207|jstor = 261243|s2cid = 160565967}}&lt;/ref&gt; He proclaimed himself [[King of Afghanistan]] on 9 June 1926, when the Emirate of Afghanistan became the [[Kingdom of Afghanistan]]. Following a 1927–28 tour of Europe and [[Turkey]], he introduced several reforms intended to modernize his nation. A key force behind these reforms was [[Mahmud Tarzi]], an ardent supporter of the education of women. He fought for Article 68 of Afghanistan's 1923 [[constitution of Afghanistan|constitution]], which made elementary education compulsory. The institution of [[slavery]] was abolished in the Emirate of Afghanistan in 1923.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia | year = 1976| volume = 25| encyclopedia = [[Encyclopedia Americana]]|publisher=Americana Corporation | page = 24 |title=Afghanistan }}&lt;/ref&gt; King Amanullah's wife, [[Soraya Tarzi|Queen Soraya]], was an important figure during this period in the fight for woman's education and against their oppression.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=10 September 2020|title=Queen Soraya of Afghanistan: A woman ahead of her time|url=https://arab.news/5hdva|access-date=3 July 2021|website=Arab News}}&lt;/ref&gt;

Some of the reforms that were put in place, such as the abolition of the traditional [[burqa]] for women and the opening of several co-educational schools, quickly alienated many tribal and religious leaders, and this led to the [[Afghan Civil War (1928–1929)]]. Faced with the overwhelming armed opposition, King Amanullah abdicated in January 1929, and soon after Kabul fell to [[Saqqawist]] forces led by [[Habibullah Kalakani]].&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=A4_jAAAAMAAJ|title=Kabul under siege: Fayz Muhammad's account of the 1929 Uprising|last1=Muḥammad|first1=Fayz̤|last2=McChesney|first2=R. D.|date=1999|publisher=Markus Wiener Publishers|isbn=9781558761544|pages=39, 40|access-date=15 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190404143046/https://books.google.nl/books?id=A4_jAAAAMAAJ|archive-date=4 April 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Prince]] [[Mohammed Nadir Shah]], Amanullah's cousin, in turn defeated and killed Kalakani in October 1929, and was declared King Nadir Shah.&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=A4_jAAAAMAAJ|title=Kabul under siege: Fayz Muhammad's account of the 1929 Uprising|last1=Muḥammad|first1=Fayz̤|last2=McChesney|first2=R. D.|date=1999|publisher=Markus Wiener Publishers|isbn=9781558761544|pages=275, 276|access-date=15 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190404143046/https://books.google.nl/books?id=A4_jAAAAMAAJ|archive-date=4 April 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt; He abandoned the reforms of King Amanullah in favor of a more gradual approach to modernization,  but was assassinated in 1933 by [[Abdul Khaliq Hazara (assassin)|Abdul Khaliq]], a fifteen-year-old [[Hazara people|Hazara]] student who was an [[Amanullah loyalist]].&lt;ref&gt;{{cite book |title=Culture and customs of Afghanistan |last1=Hafizullah |first1=Emadi |year=2005 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=0-313-33089-1 |page=35 |url=https://books.google.com/books?id=bY8ck6iktikC&amp;pg=PA35 |access-date=31 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170225052702/https://books.google.com/books?id=bY8ck6iktikC&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA35 |archive-date=25 February 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

[[Mohammed Zahir Shah]], Nadir Shah's 19-year-old son, succeeded to the throne and reigned as King from 1933 to 1973. The [[Afghan tribal revolts of 1944–1947|tribal revolts of 1944–1947]] saw King Zahir's reign challenged by [[Zadran (Pashtun tribe)|Zadran]], [[Safi (Pashtun tribe)|Safi]], [[Mangal (Pashtun tribe)|Mangal]], and [[Wazir (Pashtun tribe)|Wazir]] tribesmen led by [[Mazrak Zadran]], [[Salemai]], and [[Faqir Ipi|Mirzali Khan]], among others, many of whom were [[Amanullah loyalist]]s. Close relations with the Muslim states Turkey, the [[Hashemite Kingdom of Iraq]] and [[Pahlavi dynasty|Iran/Persia]] were also pursued, while further international relations were sought by joining the [[League of Nations]] in 1934. The 1930s saw the development of roads, infrastructure, the founding of a [[Da Afghanistan Bank|national bank]], and increased education. Road links in the north played a large part in a growing cotton and textile industry.&lt;ref name=&quot;Eur2002&quot;/&gt; The country built close relationships with the [[Axis powers]], with [[Nazi Germany]] having the largest share in Afghan development at the time, along with the [[Kingdom of Italy]] and the [[Empire of Japan]].&lt;ref name=&quot;Hyman2016&quot;&gt;{{cite book|author=Anthony Hyman|title=Afghanistan under Soviet Domination, 1964–91|url=https://books.google.com/books?id=nvO-DAAAQBAJ&amp;pg=PA46|date=27 July 2016|publisher=Springer|isbn=978-1-349-21948-3|page=46}}&lt;/ref&gt;

{{blockquote|Afghanistan has performed the function in central Asia which Korea and Laos-Cambodia have performed in East and Southeast Asia: a regional flashpoint of colliding Great Power interests.|author=James Phillips of [[The Heritage Foundation]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.heritage.org/node/22867/print-display|date = October 25, 1979| title=The Heritage Foundation }}&lt;/ref&gt;}}

===Contemporary history===
[[File:Zahir Shah of Afghanistan in 1930s-cropped.jpg|thumb|upright|[[Mohammed Zahir Shah|King Zahir]], the last reigning monarch of Afghanistan, who reigned from 1933 until 1973.]]

Until 1946, King Zahir ruled with the assistance of his uncle, who held the post of [[Prime Minister of Afghanistan|Prime Minister]] and continued the policies of Nadir Shah. Another of Zahir Shah's uncles, [[Shah Mahmud Khan]], became Prime Minister in 1946 and began an experiment allowing greater political freedom, but reversed the policy when it went further than he expected. He was replaced in 1953 by [[Mohammed Daoud Khan]], the king's cousin and brother-in-law, and a [[Pashtun]] nationalist who sought the creation of a [[Pashtunistan]], leading to highly tense relations with Pakistan.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rferl.org/a/1103837.html|title=Afghanistan: History Of 1973 Coup Sheds Light On Relations With Pakistan|access-date=6 July 2019|date=18 July 2003|publisher=Radio Free Europe/Radio Liberty|author=Ron Synovitz|archive-url=https://web.archive.org/web/20190626230602/https://www.rferl.org/a/1103837.html|archive-date=26 June 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt; During his ten years at the post until 1963, Daoud Khan pressed for social modernization reforms and sought a closer relationship with the [[Soviet Union]]. Afterward, the [[1964 Constitution of Afghanistan|1964 constitution]] was formed, and the first non-royal Prime Minister was sworn in.&lt;ref name=&quot;Eur2002&quot;&gt;{{cite book|author=Eur|title=The Far East and Australasia 2003|url=https://books.google.com/books?id=LclscNCTz9oC&amp;pg=PA62|year=2002|publisher=Psychology Press|isbn=978-1-85743-133-9|page=62}}&lt;/ref&gt;

King Zahir Shah, like his father Nadir Shah, had a policy of maintaining national independence while pursuing gradual modernization, creating nationalist feeling, and improving relations with the United Kingdom. However, Afghanistan remained neutral and was neither a participant in [[World War II]] nor aligned with either power bloc in the [[Cold War]] thereafter. However, it was a beneficiary of the latter rivalry as both the Soviet Union and the United States vied for influence by building Afghanistan's main highways, airports, and other vital infrastructure in the post-war period. On a per capita basis, Afghanistan received more Soviet [[development aid]] than any other country. Afghanistan had, therefore, good relations with both Cold War enemies. In 1973, while the King was in Italy, Daoud Khan launched a [[1973 Afghan coup|bloodless coup]] and became the first [[President of Afghanistan]], abolishing the monarchy.

====Democratic Republic and Soviet war====
{{main|Democratic Republic of Afghanistan|Soviet–Afghan War|Afghan Civil War (1989–1992)}}
{{further|History of Afghanistan (1978–1992)}}
{{multiple image
|image1=Afgan1987 Gardez UAZ469.jpg
|caption1=Soviet troops in [[Gardez]], Afghanistan in 1987
|image2=Jamiat e-Islami in Shultan Valley 1987 with Dashaka.jpg
|caption2=[[Hezb-i Islami Khalis]] fighters in the Sultan Valley of [[Kunar Province]], 1987
|width2=150
}}
In April 1978, the communist [[People's Democratic Party of Afghanistan]] (PDPA) seized power in a bloody coup d'état against then-President [[Mohammed Daoud Khan]], in what is called the [[Saur Revolution]]. The PDPA declared the establishment of the [[Democratic Republic of Afghanistan]], with its first leader named as [[People's Democratic Party of Afghanistan|People's Democratic Party]] general secretary [[Nur Muhammad Taraki]].{{sfn|Ewans|2002|page=186–88}} This would trigger a series of events that would dramatically turn Afghanistan from a poor and secluded (albeit peaceful) country to a hotbed of international terrorism.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=U0FvDwAAQBAJ&amp;pg=PR16|title=Afghanistan War: A Documentary and Reference Guide|first=Ryan|last=Wadle|date=1 October 2018|publisher=ABC-CLIO|isbn=9781440857478}}&lt;/ref&gt; The PDPA initiated various social, symbolic and land distribution reforms that provoked strong opposition, while also brutally oppressing political dissidents. This caused unrest and quickly expanded into a state of [[War in Afghanistan (1978–present)|civil war]] by 1979, waged by guerrilla ''[[mujahideen]]'' (and smaller [[Maoist]] guerrillas) against regime forces countrywide. It quickly turned into a [[proxy war]] as the Pakistani government provided these rebels with covert training centers, the United States [[Operation Cyclone|supported]] them through Pakistan's [[Inter-Services Intelligence]] (ISI),&lt;ref name=Meher&gt;{{cite book |last=Meher |first=Jagmohan |title=America's Afghanistan War: The Success that Failed |publisher=Gyan Books |year=2004 |pages=68–69, 94 |isbn=978-81-7835-262-6}}&lt;/ref&gt; and the [[Soviet Union]] sent thousands of military advisers to support the PDPA regime.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hussain |first=Rizwan |title=Pakistan and the Emergence of Islamic Militancy in Afghanistan |url=https://archive.org/details/pakistanemergenc0000huss |publisher=Ashgate Publishing |year=2005 |pages=[https://archive.org/details/pakistanemergenc0000huss/page/108 108]–109 |isbn=978-0-7546-4434-7}}&lt;/ref&gt; Meanwhile, there was increasingly hostile friction between the competing factions of the PDPA&amp;nbsp;– the dominant [[Khalq]] and the more moderate [[Parcham]].&lt;ref&gt;{{cite book|title=Afghanistan: A Modern History|publisher=[[I.B.Tauris]]|year=2005|isbn=978-1850438571|last=Rasanayagam |first= Angelo|page=[https://archive.org/details/afghanistan00ange/page/73 73]|url=https://archive.org/details/afghanistan00ange|url-access=registration|access-date=31 May 2019}}&lt;/ref&gt;

In September 1979, PDPA General Secretary Taraki was assassinated in an internal coup orchestrated by fellow Khalq member, then-prime minister [[Hafizullah Amin]], who assumed the new general secretary of the [[People's Democratic Party of Afghanistan|People's Democratic Party]]. The situation in the country deteriorated under Amin and thousands of people went missing.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/83854.stm|title=Afghanistan: 20 years of bloodshed|publisher=BBC|date=26 April 1998|access-date=4 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190217184807/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/83854.stm|archive-date=17 February 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Displeased with Amin's government, the [[Soviet Army]] invaded the country in December 1979, heading for Kabul and killing Amin just three days later.{{sfn|Barfield|2012|page=234}} A Soviet-organized regime, led by Parcham's [[Babrak Karmal]] but inclusive of both factions (Parcham and Khalq), filled the vacuum. Soviet troops in more substantial numbers were deployed to stabilize Afghanistan under Karmal, marking the beginning of the [[Soviet–Afghan War]].&lt;ref&gt;{{cite book |last=Kalinovsky |first=Artemy M. |title=A Long Goodbye: The Soviet Withdrawal from Afghanistan |url=https://archive.org/details/longgoodbyesovie0000kali |publisher=Harvard University Press |year=2011 |pages=[https://archive.org/details/longgoodbyesovie0000kali/page/25 25]–28 |isbn=978-0-674-05866-8}}&lt;/ref&gt; The United States and Pakistan,&lt;ref name=Meher/&gt; along with smaller actors like Saudi Arabia and China, continued supporting the rebels, delivering billions of dollars in cash and weapons including two thousand [[FIM-92 Stinger]] [[surface-to-air missiles]].&lt;ref name=&quot;The Brunei Times&quot;&gt;{{cite web |year=2009 |url=https://www.bt.com/analysis/2008/12/17/story_of_us_cia_and_taliban |title=Story of US, CIA and Taliban |work=[[The Brunei Times]] |access-date=16 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131205090713/http://www.bt.com.bn/analysis/2008/12/17/story_of_us_cia_and_taliban |archive-date=5 December 2013 |accessdate=13 March 2023 |archivedate=5 December 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131205090713/http://www.bt.com.bn/analysis/2008/12/17/story_of_us_cia_and_taliban }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;The Nation&quot;&gt;{{cite web |year=1999 |url=http://www.thenation.com/article/cost-afghan-victory?page=0,1 |title=The Cost of an Afghan 'Victory' |work=[[The Nation]] |access-date=16 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140302090727/http://www.thenation.com/article/cost-afghan-victory?page=0%2C1 |archive-date=2 March 2014 |url-status=dead |accessdate=13 March 2023 |archivedate=2 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140302090727/http://www.thenation.com/article/cost-afghan-victory?page=0%2C1 }}&lt;/ref&gt; Lasting nine years, the war caused the deaths of between 562,000&lt;ref name=&quot;562k&quot;&gt;{{cite journal|last1=Lacina|first1=Bethany|last2=Gleditsch|first2=Nils Petter|url=http://www.bethanylacina.com/LacinaGleditsch_newdata.pdf|title=Monitoring Trends in Global Combat: A New Dataset of Battle Deaths|journal=European Journal of Population|volume=21|issue=2–3|year=2005|page=154|doi=10.1007/s10680-005-6851-6|s2cid=14344770|access-date=1 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006175909/http://www.bethanylacina.com/LacinaGleditsch_newdata.pdf|archive-date=6 October 2014|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141006175909/http://www.bethanylacina.com/LacinaGleditsch_newdata.pdf |date=6 October 2014 }}&lt;/ref&gt; and 2&amp;nbsp;million Afghans,&lt;ref name=&quot;Kakar&quot;&gt;{{Cite book|url=http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft7b69p12h;brand=ucpress|title=The Soviet Invasion and the Afghan Response, 1979–1982|last=Kakar|first=Mohammed|publisher=University of California Press|isbn=9780520208933|quote=The Afghans are among the latest victims of genocide by a superpower. Large numbers of Afghans were killed to suppress resistance to the army of the Soviet Union, which wished to vindicate its client regime and realize its goal in Afghanistan.|date=3 March 1997|access-date=7 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170106175142/http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft7b69p12h;brand=ucpress|archive-date=6 January 2017|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170106175142/http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft7b69p12h;brand=ucpress |date=6 January 2017 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=I2chrSJCW54C&amp;pg=PA129|title=The Widening Circle of Genocide|last=Klass|first=Rosanne|publisher=Transaction Publishers|year=1994|isbn=978-1-4128-3965-5|page=129|quote=During the intervening fourteen years of Communist rule, an estimated 1.5 to 2 million Afghan civilians were killed by Soviet forces and their proxies- the four Communist regimes in Kabul, and the East Germans, Bulgarians, Czechs, Cubans, Palestinians, Indians and others who assisted them. These were not battle casualties or the unavoidable civilian victims of warfare. Soviet and local Communist forces seldom attacked the scattered guerilla bands of the Afghan Resistance except, in a few strategic locales like the Panjsher valley. Instead they deliberately targeted the civilian population, primarily in the rural areas.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Reisman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.paulbogdanor.com/left/afghan/genocide.pdf|title=Genocide and the Soviet Occupation of Afghanistan|last1=Reisman|first1=W. Michael|last2=Norchi|first2=Charles H.|access-date=7 January 2017|quote=According to widely reported accounts, substantial programmes of depopulation have been conducted in these Afghan provinces: Ghazni, Nagarhar, Lagham, Qandahar, Zabul, Badakhshan, Lowgar, Paktia, Paktika and Kunar...There is considerable evidence that genocide has been committed against the Afghan people by the combined forces of the Democratic Republic of Afghanistan and the Soviet Union.|archive-url=https://web.archive.org/web/20161026182528/http://www.paulbogdanor.com/left/afghan/genocide.pdf|archive-date=26 October 2016|url-status=live|accessdate=13 March 2023|archivedate=26 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161026182528/http://www.paulbogdanor.com/left/afghan/genocide.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://archive.org/details/afghanistansendl00good|url-access=registration|title=Afghanistan's Endless War: State Failure, Regional Politics, and the Rise of the Taliban|last=Goodson|first=Larry P.|publisher=University of Washington Press|year=2001|isbn=978-0-295-98050-8|page=[https://archive.org/details/afghanistansendl00good/page/5 5]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Soviet-war-video&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=vYUzL1qhltA |title=Soldiers of God: Cold War (Part 1/5) |publisher=CNN |year=1998 |access-date=11 October 2011 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20160229172016/https://www.youtube.com/watch?v%3DvYUzL1qhltA |archive-date=29 February 2016 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;landmines&quot;&gt;[[UNICEF]], [http://www.unicef.org/graca/mines.htm Land-mines: A deadly inheritance] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20130805102916/http://www.unicef.org/graca/mines.htm | date=5 August 2013 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.defenseindustrydaily.com/Landmines-in-Afghanistan-A-Decades-Old-Danger-06143/ |title=Landmines in Afghanistan: A Decades Old Danger |publisher=Defenseindustrydaily.com | date=1 February 2010 |access-date=6 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140111130437/http://www.defenseindustrydaily.com/Landmines-in-Afghanistan-A-Decades-Old-Danger-06143/ |archive-date=11 January 2014 }}&lt;/ref&gt;{{Excessive citations inline|date=October 2021}} and displaced about 6&amp;nbsp;million people who subsequently fled Afghanistan, mainly to [[Afghans in Pakistan|Pakistan]] and [[Afghans in Iran|Iran]].&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://2009-2017.state.gov/j/prm/releases/onepagers/202635.htm |title=Refugee Admissions Program for Near East and South Asia |publisher=Bureau of Population, Refugees, and Migration |access-date=29 December 2013 }}&lt;/ref&gt; Heavy air bombardment destroyed many countryside villages, millions of [[landmine]]s were planted,&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.rferl.org/a/1051546.html|title=Afghanistan: Land Mines From Afghan-Soviet War Leave Bitter Legacy (Part 2)|website=RadioFreeEurope/RadioLiberty|last1=Recknagel |first1=Charles }}&lt;/ref&gt; and some cities such as [[Herat]] and [[Kandahar]] were also damaged from bombardment. Pakistan's [[Khyber Pakhtunkhwa|North-West Frontier Province]] functioned as an organizational and networking base for the anti-Soviet Afghan resistance, with the province's influential [[Deobandi]] ulama playing a major supporting role in promoting the 'jihad'.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Haroon|first=Sana|year=2008|title=The Rise of Deobandi Islam in the North-West Frontier Province and Its Implications in Colonial India and Pakistan 1914–1996|journal=Journal of the Royal Asiatic Society|volume=18|issue=1|pages=66–67|jstor=27755911|doi=10.1017/S1356186307007778|s2cid=154959326}}&lt;/ref&gt; After the [[Soviet withdrawal from Afghanistan|Soviet withdrawal]], the [[Afghan Civil War (1989-92)|civil war ensued]] until the communist regime under People's Democratic Party leader [[Mohammad Najibullah]] collapsed in 1992.&lt;ref name=&quot;Columbia:Afghanistan:History&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.infoplease.com/ce6/world/A0856490.html |title=Afghanistan: History&amp;nbsp;– ''Columbia Encyclopedia'' |publisher=Infoplease.com | date=11 September 2001 |access-date=19 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120810051626/http://www.infoplease.com/ce6/world/A0856490.html |archive-date=10 August 2012 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Stenersen&gt;[https://www.prio.org/utility/Download.ashx?x=228 'Mujahidin vs. Communists: Revisiting the battles of Jalalabad and Khost] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180802084503/https://www.prio.org/utility/Download.ashx?x=228 |date=2 August 2018 }}. By Anne Stenersen: a Paper presented at the conference ''COIN in Afghanistan: From Mughals to the Americans'', Peace Research Institute Oslo (PRIO), 12–13 February 2012. Retrieved 1 February 2018.&lt;/ref&gt;{{sfn|Barfield|2012|pp=239, 244}}

The Soviet-Afghan War had drastic social effects on Afghanistan. The [[militarization]] of society led to heavily armed police, private bodyguards, openly armed civil defense groups and other such things becoming the norm in Afghanistan for decades thereafter.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Archived Version|url=http://prr.hec.gov.pk/jspui/bitstream/123456789/6891/1/Aqab_Mehmood_Malik_Strategic_%26_Nuclear_Studies_2015_NDU_19.05.2016.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20200909110438/http://prr.hec.gov.pk/jspui/bitstream/123456789/6891/1/Aqab_Mehmood_Malik_Strategic_%26_Nuclear_Studies_2015_NDU_19.05.2016.pdf|archive-date=9 September 2020|website=prr.hec.gov.pk|accessdate=13 March 2023|archivedate=9 September 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200909110438/http://prr.hec.gov.pk/jspui/bitstream/123456789/6891/1/Aqab_Mehmood_Malik_Strategic_%26_Nuclear_Studies_2015_NDU_19.05.2016.pdf}}&lt;/ref&gt; The traditional power structure had shifted from clergy, community elders, intelligentsia and military in favor of powerful [[warlords]].&lt;ref name=&quot;cdlib&quot;&gt;{{Cite web|url=https://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft7b69p12h;chunk.id=0;doc.view=print|title=Afghanistan|website=publishing.cdlib.org|accessdate=2023-03-13|archivedate=2023-01-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230121200011/https://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft7b69p12h;chunk.id=0;doc.view=print}}&lt;/ref&gt;

====Post–Cold War conflict====
{{see also|Afghan Civil War (1992–1996)|Afghan Civil War (1996–2001)|Islamic Emirate of Afghanistan (1996–2001)|Northern Alliance}}
[[File:War in Afganistan (1992–2001).png|thumb|upright=1.5|Development of the civil war from 1992 to late 2001]]
Another civil war broke out after the [[Peshawar Accords|creation]] of a dysfunctional coalition [[Islamic State of Afghanistan|government]] between leaders of various ''mujahideen'' factions. Amid a state of [[anarchy]] and factional infighting,&lt;ref name=&quot;Amin Saikal&quot;&gt;{{cite book |last=Amin Saikal |author-link=Amin Saikal |title=Modern Afghanistan: A History of Struggle and Survival |edition=2006 1st |page=352 |publisher=I.B. Tauris &amp; Co Ltd., London New York |isbn=978-1-85043-437-5|date=13 November 2004 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Human Rights Watch (4)&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.hrw.org/en/reports/2005/07/06/blood-stained-hands |title=Blood-Stained Hands, Past Atrocities in Kabul and Afghanistan's Legacy of Impunity |date=7 July 2005 |publisher=[[Human Rights Watch]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20091212081418/http://www.hrw.org/en/reports/2005/07/06/blood-stained-hands |archive-date=12 December 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Roy Gutman&quot;&gt;GUTMAN, Roy (2008): How We Missed the Story: Osama Bin Laden, the Taliban and the Hijacking of Afghanistan, Endowment of the United States Institute of Peace, 1st ed., Washington D.C.&lt;/ref&gt; various ''mujahideen'' factions committed widespread rape, murder and extortion,&lt;ref name=&quot;Human Rights Watch (4)&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Afghanistan Justice Project&quot;&gt;{{cite web |year=2005 |url=http://www.afghanistanjusticeproject.org/warcrimesandcrimesagainsthumanity19782001.pdf |title=Casting Shadows: War Crimes and Crimes against Humanity: 1978–2001 |publisher=Afghanistan Justice Project |access-date=16 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131004221455/http://www.afghanistanjusticeproject.org/warcrimesandcrimesagainsthumanity19782001.pdf |archive-date=4 October 2013 |accessdate=13 March 2023 |archivedate=4 October 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131004221455/http://www.afghanistanjusticeproject.org/warcrimesandcrimesagainsthumanity19782001.pdf }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Human Rights Watch (5)&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.hrw.org/reports98/afghan/Afrepor0-01.htm#P81_13959 |title=Afghanistan: The massacre in Mazar-i Sharif. (Chapter II: Background) |publisher=[[Human Rights Watch]]| date=November 1998| access-date=16 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081102042606/http://www.hrw.org/reports98/afghan/Afrepor0-01.htm |archive-date=2 November 2008}}&lt;/ref&gt; while Kabul was heavily bombarded and partially destroyed by the fighting.&lt;ref name=&quot;Human Rights Watch (5)&quot; /&gt; Several failed reconciliations and alliances occurred between different leaders.&lt;ref&gt;{{cite web |year=2005 |url=http://www.afghanistanjusticeproject.org/warcrimesandcrimesagainsthumanity19782001.pdf |page=63 |title=Casting Shadows: War Crimes and Crimes against Humanity: 1978–2001 |publisher=Afghanistan Justice Project |access-date=16 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131004221455/http://www.afghanistanjusticeproject.org/warcrimesandcrimesagainsthumanity19782001.pdf |archive-date=4 October 2013 |accessdate=13 March 2023 |archivedate=4 October 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131004221455/http://www.afghanistanjusticeproject.org/warcrimesandcrimesagainsthumanity19782001.pdf }}&lt;/ref&gt; The [[Taliban]] emerged in September 1994 as a movement and militia of students (''talib'') from Islamic [[Madrassas in Pakistan|madrassas (schools) in Pakistan]],&lt;ref name=&quot;Human Rights Watch (5)&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Matinuddin, Kamal 1999 pp.25&quot;&gt;Matinuddin, Kamal, ''The Taliban Phenomenon, Afghanistan 1994–1997'', [[Oxford University Press]], (1999), pp. 25–26&lt;/ref&gt; who soon had military support from Pakistan.&lt;ref name=&quot;George Washington University&quot;&gt;{{cite web |year=2007 |url=http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB227/index.htm#17 |title=Documents Detail Years of Pakistani Support for Taliban, Extremists |publisher=[[George Washington University]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203002159/http://www2.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB227/index.htm |archive-date=3 December 2013 }}&lt;/ref&gt; Taking control of [[Kandahar]] city that year,&lt;ref name=&quot;Human Rights Watch (5)&quot; /&gt; they conquered more territories until finally driving out the government of [[Burhanuddin Rabbani|Rabbani]] from Kabul in 1996,&lt;ref name=&quot;IRB, Can.,1997&quot;&gt;{{cite report |ref={{sfnRef|Chronology of Events|1997}} |title=Afghanistan: Chronology of Events January 1995 – February 1997 |date=February 1997 |publisher=Immigration and Refugee Board of Canada |url=https://www.justice.gov/sites/default/files/eoir/legacy/2014/01/16/Af_chronology_1995-.pdf |access-date=28 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171012061437/https://www.justice.gov/sites/default/files/eoir/legacy/2014/01/16/Af_chronology_1995-.pdf |archive-date=12 October 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Coll, ''Ghost Wars'' (New York: Penguin, 2005), 14.&lt;/ref&gt; where they established an [[Islamic Emirate of Afghanistan (1996–2001)|emirate]]&lt;ref name=c-profile&gt;[https://www.loc.gov/rr/frd/cs/profiles/Afghanistan.pdf Country profile: Afghanistan (published August 2008)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180625161206/https://www.loc.gov/rr/frd/cs/profiles/Afghanistan.pdf |date=25 June 2018 }}(page 3). Library of Congress. Retrieved 13 February 2018.&lt;/ref&gt; that gained international recognition from 3 countries: [[Pakistan]], [[Saudi Arabia]], and the [[United Arab Emirates]].&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.bbc.com/news/world-south-asia-11451718
|title=Who are the Taliban?
|date=16 August 2021
|publisher=BBC
|access-date=18 August 2021
|quote=Pakistan was also one of only three countries, along with Saudi Arabia and the United Arab Emirates (UAE), which recognised the Taliban when they were in power in Afghanistan.}}&lt;/ref&gt; The Taliban were condemned internationally for the harsh enforcement of their interpretation of Islamic [[sharia]] law, which resulted in the brutal treatment of many Afghans, especially [[Taliban treatment of women|women]].&lt;ref name=Skain&gt;{{cite book|last=Skain|first=Rosemarie|title=The women of Afghanistan under the Taliban|url=https://archive.org/details/womenofafghanist0000skai_p3x5|year=2002|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-1090-3|page=[https://archive.org/details/womenofafghanist0000skai_p3x5/page/41 41]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;* {{cite news |url=https://articles.latimes.com/2001/nov/18/news/mn-5602 |date=18 November 2001 |author1=James Gerstenzan |author2=Lisa Getter |title=Laura Bush Addresses State of Afghan Women |work=[[Los Angeles Times]] |access-date=14 September 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121010184219/http://articles.latimes.com/2001/nov/18/news/mn-5602 |archive-date=10 October 2012 |url-status=live }}
* {{cite web |url=https://www.pbs.org/wnet/wideangle/episodes/a-woman-among-warlords/womens-rights-in-the-taliban-and-post-taliban-eras/66/ |date=11 September 2007 |title=Women's Rights in the Taliban and Post-Taliban Eras |work=A Woman Among Warlords |publisher=[[PBS]] |access-date=14 September 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130114011223/http://www.pbs.org/wnet/wideangle/episodes/a-woman-among-warlords/womens-rights-in-the-taliban-and-post-taliban-eras/66/ |archive-date=14 January 2013 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; During their rule, the Taliban and their allies committed massacres against Afghan civilians, denied UN food supplies to starving civilians and conducted a policy of [[scorched earth]], burning vast areas of fertile land and destroying tens of thousands of homes.&lt;ref name=Rashid2&gt;{{cite book|last=Rashid|first=Ahmed|title=Taliban: Islam, Oil and the New Great Game in Central Asia|url=https://archive.org/details/talibanislamoiln0000rash_x9l1|year=2002|publisher=I.B.Tauris|isbn=978-1-86064-830-4|page=[https://archive.org/details/talibanislamoiln0000rash_x9l1/page/253 253]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Newsday 2001&quot;&gt;{{cite news|url=http://articles.chicagotribune.com/2001-10-12/news/0110120312_1_taliban-fighters-massacres-in-recent-years-mullah-mohammed-omar|title=Taliban massacres outlined for UN|date=October 2001|work=Chicago Tribune|first=Edward A|last=Gargan|access-date=24 November 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20110916074935/http://articles.chicagotribune.com/2001-10-12/news/0110120312_1_taliban-fighters-massacres-in-recent-years-mullah-mohammed-omar|archive-date=16 September 2011|url-status=live|accessdate=2023-03-13|archivedate=2013-10-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131013125154/http://articles.chicagotribune.com/2001-10-12/news/0110120312_1_taliban-fighters-massacres-in-recent-years-mullah-mohammed-omar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;papillonsartpalace.com&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.papillonsartpalace.com/massacre.htm |title=Confidential UN report details mass killings of civilian villagers |access-date=12 October 2001 |work=Newsday |year=2001 |publisher=newsday.org |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20021118162327/http://www.papillonsartpalace.com/massacre.htm |archive-date=18 November 2002 |accessdate=13 March 2023 |archivedate=18 November 2002 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20021118162327/http://www.papillonsartpalace.com/massacre.htm }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citation |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=NewsLibrary&amp;p_multi=APAB&amp;d_place=APAB&amp;p_theme=newslibrary2&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0F8B4F98500EA0F8&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D&amp;s_trackval=GooglePM |agency=Associated Press |title=U.N. says Taliban starving hungry people for military agenda |date=7 January 1998 |access-date=7 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180913121938/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=NewsLibrary&amp;p_multi=APAB&amp;d_place=APAB&amp;p_theme=newslibrary2&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0F8B4F98500EA0F8&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D&amp;s_trackval=GooglePM |archive-date=13 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Goodson|first=Larry P.|title=Afghanistan's Endless War: State Failure, Regional Politics and the Rise of the Taliban|url=https://archive.org/details/afghanistansendl00good|url-access=registration|year=2002|publisher=University of Washington Press|isbn=978-0-295-98111-6|page=[https://archive.org/details/afghanistansendl00good/page/121 121]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NPR&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.npr.org/programs/morning/features/2002/aug/afghanistan/ |publisher=NPR |title=Re-Creating Afghanistan: Returning to Istalif |date=1 August 2002 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131023072254/http://www.npr.org/programs/morning/features/2002/aug/afghanistan/ |archive-date=23 October 2013 }}&lt;/ref&gt;{{Excessive citations inline|date=October 2021}}

[[Battle of Kabul (1992–1996)|After the fall of Kabul]] to the Taliban, [[Ahmad Shah Massoud]] and [[Abdul Rashid Dostum]] formed the [[Northern Alliance]], later joined by others, to resist the Taliban. Dostum's forces were defeated by the Taliban during the [[Battles of Mazar-i-Sharif (1997–1998)|Battles of Mazar-i-Sharif]] in 1997 and 1998; Pakistan's Chief of Army Staff, [[Pervez Musharraf]], began sending thousands of Pakistanis to help the Taliban defeat the Northern Alliance.&lt;ref name=&quot;Webster University Press Book&quot;&gt;{{cite book |last=Marcela Grad |title=Massoud: An Intimate Portrait of the Legendary Afghan Leader |year=2009 |url=https://archive.org/details/massoudintimatep0000grad |edition=1 March 2009 |page=310 |publisher=Webster University Press }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;George Washington University&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;History Commons&quot;&gt;{{cite web |year=2010 |url=http://www.historycommons.org/entity.jsp?entity=ahmed_shah_massoud |title=Ahmed Shah Massoud |publisher=[[History Commons]] |access-date=16 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140125130822/http://www.historycommons.org/entity.jsp?entity=ahmed_shah_massoud |archive-date=25 January 2014 |accessdate=13 March 2023 |archivedate=25 January 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140125130822/http://www.historycommons.org/entity.jsp?entity=ahmed_shah_massoud }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Maley&quot;&gt;{{cite book |last=Maley |first=William |title=The Afghanistan wars |url=https://archive.org/details/afghanistanwars0000male |year=2009 |publisher=Palgrave Macmillan |isbn=978-0-230-21313-5 |page=[https://archive.org/details/afghanistanwars0000male/page/288 288]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Ahmed Rashid/The Telegraph&quot;&gt;{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/afghanistan/1340244/Afghanistan-resistance-leader-feared-dead-in-blast.html |title=Afghanistan resistance leader feared dead in blast |work=The Telegraph |location=London | date=11 September 2001 |first=Ahmed |last=Rashid|archive-url=https://web.archive.org/web/20131108225950/http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/afghanistan/1340244/Afghanistan-resistance-leader-feared-dead-in-blast.html |archive-date=8 November 2013 }}&lt;/ref&gt;{{Excessive citations inline|date=October 2021}} By 2000 the Northern Alliance only controlled 10% of territory, cornered in the north-east. On 9 September 2001, Massoud was assassinated by two Arab [[suicide attack]]ers in [[Panjshir Valley]]. Around 400,000 Afghans died in internal conflicts between 1990 and 2001.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.csmonitor.com/2001/0920/p1s3-wosc.html/(page)/4 Life under Taliban cuts two ways]&quot;. ''[[The Christian Science Monitor|CSM]]''. 20 September 2001 {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20131230233031/http://www.csmonitor.com/2001/0920/p1s3-wosc.html/(page)/4 | date=30 December 2013 }}&lt;/ref&gt;

==== US invasion and Islamic Republic ====
{{Further|War in Afghanistan (2001–2021)|Islamic Republic of Afghanistan|Taliban insurgency|Fall of Kabul (2021)}}
{{Cleanup|section|reason=Too overloaded, detailed content already covered by the War article|date=October 2021}}
In October 2001, the [[United States invasion of Afghanistan|United States invaded Afghanistan]] to remove the Taliban from power after they refused to hand over [[Osama Bin Laden]], the prime suspect of the [[September 11 attacks]], who was a &quot;guest&quot; of the Taliban and was operating his [[al-Qaeda]] network in Afghanistan.&lt;ref name=&quot;CNN&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=Grugy2txSvc |title=Brigade 055 |publisher=CNN|archive-url=https://web.archive.org/web/20130729101159/https://www.youtube.com/watch?v=Grugy2txSvc|archive-date=29 July 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |author =Rory McCarthy in Islamabad |url=https://www.theguardian.com/world/2001/oct/17/afghanistan.terrorism11 |title=New offer on Bin Laden |newspaper=The Guardian | date= 17 October 2001|access-date=17 July 2012 |location=London|archive-url=https://web.archive.org/web/20130628053351/http://www.guardian.co.uk/world/2001/oct/17/afghanistan.terrorism11|archive-date=28 June 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://edition.cnn.com/2017/08/21/politics/trump-afghanistan-pakistan-india/index.html 'Trump calls out Pakistan, India as he pledges to 'fight to win' in Afghanistan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170901150353/http://edition.cnn.com/2017/08/21/politics/trump-afghanistan-pakistan-india/index.html |date=1 September 2017 }}. CNN, 24 August 2017. Retrieved 1 September 2017.&lt;/ref&gt; The majority of Afghans supported the American invasion of their country.&lt;ref name=&quot;Rejects&quot;&gt;{{cite web|date=30 January 2006|title=WPO Poll: Afghan Public Overwhelmingly Rejects al-Qaeda, Taliban|url=http://drum.lib.umd.edu/bitstream/handle/1903/10127/Afghanistan_Jan06_art2.pdf;jsessionid=51A568EB80A658471A265A1D06EF8ADB?sequence=3|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170102172723/http://drum.lib.umd.edu/bitstream/handle/1903/10127/Afghanistan_Jan06_art2.pdf;jsessionid=51A568EB80A658471A265A1D06EF8ADB?sequence=3|archive-date=2 January 2017|access-date=2 January 2017|website=[[University of Maryland Libraries]]|quote=Equally large percentages endorse the US military presence in Afghanistan. Eighty-three percent said they have a favorable view of &quot;the US military forces in our country&quot; (39% very favorable). Just 17% have an unfavorable view.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Public Opinion&quot;&gt;{{cite web|date=29 January 2015|title=Afghan Futures: A National Public Opinion Survey|url=http://acsor-surveys.com/wp-content/uploads/2015/01/Afghan-Futures-Wave-6-Analysis_FINAL-v2.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170329093740/http://acsor-surveys.com/wp-content/uploads/2015/01/Afghan-Futures-Wave-6-Analysis_FINAL-v2.pdf|archive-date=29 March 2017|access-date=2 January 2017|website=[[Afghan Center for Socio-economic and Opinion Research]]|page=4|quote=Seventy-seven percent support the presence of U.S. forces; 67 percent say the same of NATO/ISAF forces more generally. Despite the country's travails, eight in 10 say it was a good thing for the United States to oust the Taliban in 2001. And much more blame either the Taliban or al Qaeda for the country's violence, 53 percent, than blame the United States, 12 percent. The latter is about half what it was in 2012, coinciding with a sharp reduction in the U.S. deployment.}}&lt;/ref&gt; During the initial invasion, US and UK forces bombed al-Qaeda training camps, and later working with the Northern Alliance, the Taliban regime came to an end.&lt;ref name=&quot;NYTOct8&quot;&gt;{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2001/10/08/world/nation-challenged-attack-us-britain-strike-afghanistan-aiming-bases-terrorist.html |title=A Nation challenged: The attack; U.S. and Britain strike Afghanistan, aiming at bases and terrorist camps; Bush warns 'Taliban will pay a price' |last=Tyler |first=Patrick | date=8 October 2001 |newspaper=The New York Times |access-date=28 February 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20140411134316/http://www.nytimes.com/2001/10/08/world/nation-challenged-attack-us-britain-strike-afghanistan-aiming-bases-terrorist.html |archive-date=11 April 2014 }}&lt;/ref&gt;

[[File:Inbound Choppers in Afghanistan 2008.jpg|thumb|right|US troops and [[Boeing CH-47 Chinook|Chinooks]] in Afghanistan, 2008]]
In December 2001, after the Taliban government was overthrown, the [[Afghan Interim Administration]] under [[Hamid Karzai]] was formed. The [[International Security Assistance Force]] (ISAF) was established by the [[UN Security Council]] to help assist the [[Karzai administration]] and provide basic security.&lt;ref&gt;{{UN document |docid=S-RES-1386(2001) |type=Resolution|body=Security Council|year=2001|resolution_number=1386 |access-date=21 September 2007| date=31 May 2001}}&amp;nbsp;– ([[s:United Nations Security Council Resolution 1386|UNSCR 1386]])&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://nato.usmission.gov/ |title=United States Mission to Afghanistan|publisher=Nato.usmission.gov|access-date=14 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101021065112/http://nato.usmission.gov/ |archive-date=21 October 2010|url-status=live}}&lt;/ref&gt; By this time, after two decades of war as well as an acute [[famine]] at the time, Afghanistan had one of the highest [[infant mortality|infant]] and child mortality rates in the world, the lowest life expectancy, much of the population were hungry,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://merip.org/2001/09/afghanistans-refugee-crisis/|title=Afghanistan's Refugee Crisis|date=24 September 2001|website=MERIP}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.doctorswithoutborders.org/what-we-do/news-stories/research/afghanistan-civilians-risk|title=Afghanistan: Civilians at Risk|website=Doctors Without Borders – USA}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://monthlyreview.org/2001/11/01/limbs-of-no-body/|website=Monthly Review |title=Limbs of No Body: The World's Indifference to the Afghan Tragedy|first=Mohsen |last=Makhmalbaf|date=1 November 2001}}&lt;/ref&gt; and infrastructure was in ruins.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.returntohope.com/inDepth/RebuildingAfghanistan#intro|title=Rebuilding Afghanistan|website=Return to Hope|accessdate=2023-03-13|archivedate=2021-08-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210814144505/http://www.returntohope.com/inDepth/RebuildingAfghanistan#intro}}&lt;/ref&gt; Many foreign donors started providing aid and assistance to rebuild the war-torn country.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://edition.cnn.com/2002/WORLD/asiapcf/east/01/15/japan.aid.gen/index.html?related|title=Japan aid offer to 'broke' Afghanistan|date=15 January 2002|website=CNN|accessdate=13 March 2023|archivedate=19 November 2002|archiveurl=https://web.archive.org/web/20021119080524/https://edition.cnn.com/2002/WORLD/asiapcf/east/01/15/japan.aid.gen/index.html?related}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://web.stanford.edu/class/intnlrel193/readings/week6/afghan.html|title=Rebuilding Afghanistan: The U.S. Role|website=Stanford University}}&lt;/ref&gt;

Taliban forces meanwhile began regrouping inside Pakistan, while more coalition troops entered Afghanistan to help the [[Reconstruction in Afghanistan|rebuilding process]].&lt;ref&gt;{{cite web|first=Julie|last=Fossler|url=http://afghanistan.usaid.gov/en/index.aspx|title=USAID Afghanistan|publisher=Afghanistan.usaid.gov|access-date=14 November 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101017104214/http://afghanistan.usaid.gov/en/Index.aspx|archive-date=17 October 2010|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.afghanistan.gc.ca/canada-afghanistan/news-nouvelles/2010/2010_07_09.aspx?lang=eng |title=Canada's Engagement in Afghanistan: Backgrounder |publisher=Afghanistan.gc.ca |date=9 July 2010 |access-date=14 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101215180833/http://www.afghanistan.gc.ca/canada-afghanistan/news-nouvelles/2010/2010_07_09.aspx |archive-date=15 December 2010 |url-status=dead |accessdate=13 March 2023 |archivedate=15 December 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101215180833/http://www.afghanistan.gc.ca/canada-afghanistan/news-nouvelles/2010/2010_07_09.aspx }}&lt;/ref&gt; The [[Taliban insurgency|Taliban began an insurgency]] to regain control of Afghanistan. Over the next decade, ISAF and [[Afghan National Army|Afghan troops]] led many offensives against the Taliban, but failed to fully defeat them. Afghanistan remained one of the poorest countries in the world because of a lack of foreign investment, [[Corruption in Afghanistan|government corruption]], and the Taliban insurgency.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://abcnews.go.com/Video/video?id=5484891&amp;tab=9482931&amp;section=8865284&amp;page=1|work=[[ABC News (US)|ABC News]] |access-date=28 September 2010|title=Pakistan Accused of Helping Taliban| date=31 July 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20131221050959/http://abcnews.go.com/Video/video?id=5484891&amp;tab=9482931&amp;section=8865284&amp;page=1 |archive-date=21 December 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/afghanistan/7910687/Wikileaks-Pakistan-accused-of-helping-Taliban-in-Afghanistan-attacks.html|work=The Telegraph|access-date=28 September 2010|title=Wikileaks: Pakistan accused of helping Taliban in Afghanistan attacks | date=26 July 2010|location=London|first1=Rob|last1=Crilly|first2=Alex |last2=Spillius|archive-url=https://web.archive.org/web/20140129073942/http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/afghanistan/7910687/Wikileaks-Pakistan-accused-of-helping-Taliban-in-Afghanistan-attacks.html|archive-date=29 January 2014}}&lt;/ref&gt;

Meanwhile, Karzai attempted to unite the peoples of the country,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://philanthropynewsdigest.org/news/afghan-president-karzai-receives-philadelphia-liberty-medal|title=Afghan President Karzai Receives Philadelphia Liberty Medal|website=Philanthropy News Digest (PND)}}&lt;/ref&gt; and the Afghan government was able to build some democratic structures, adopting a constitution in 2004 with the name [[Islamic Republic of Afghanistan]]. Attempts were made, often with the support of foreign donor countries, to improve the country's economy, healthcare, education, transport, and agriculture. ISAF forces also began to train the [[Afghan National Security Forces]]. Following 2002, nearly five million [[Afghan diaspora|Afghans]] were [[repatriated]].&lt;ref name=&quot;Adelman2016&quot;&gt;{{cite book|author=Howard Adelman|title=Protracted Displacement in Asia: No Place to Call Home|url=https://books.google.com/books?id=oLYFDAAAQBAJ&amp;pg=PT167|date=15 April 2016|publisher=Taylor &amp; Francis|isbn=978-1-317-07407-6|page=167}}&lt;/ref&gt; The number of NATO troops present in Afghanistan peaked at 140,000 in 2011,&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-south-asia-11371138|title=The foreign troops left in Afghanistan|work=BBC News|date=15 October 2015}}&lt;/ref&gt; dropping to about 16,000 in 2018.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.forces.net/operations/afghanistan/how-many-troops-are-currently-afghanistan|title=How Many Troops Are Currently in Afghanistan?|first=18 May 2018|last=at 11:38&amp;nbsp;am|website=Forces Network}}&lt;/ref&gt;

In September 2014 [[Ashraf Ghani]] became president after the [[Afghan presidential election, 2014|2014 presidential election]] where for the first time in Afghanistan's history power was democratically transferred.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Huge security as Afghan presidential election looms|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-26880022|newspaper=BBC|date=4 April 2014|access-date=21 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181021190735/https://www.bbc.com/news/world-asia-26880022|archive-date=21 October 2018|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Afghanistan votes in historic presidential election|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-26893972|newspaper=BBC|date=5 April 2014|access-date=21 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181021152941/https://www.bbc.com/news/world-asia-26893972|archive-date=21 October 2018|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Shalizi and Harooni|first=Hamid and Mirwais|title=Landmark Afghanistan Presidential Election Held Under Shadow of Violence|url=https://www.huffingtonpost.com/2014/04/04/landmark-afghan-election-_n_5095143.html|newspaper=HuffPost|date=4 April 2014|access-date=21 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303225603/http://www.huffingtonpost.com/2014/04/04/landmark-afghan-election-_n_5095143.html|archive-date=3 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Afghanistan's Future: Who's Who in Pivotal Presidential Election|url=https://www.nbcnews.com/news/world/afghanistans-future-whos-who-pivotal-presidential-election-n24756|work=NBC News|access-date=7 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190930203820/https://www.nbcnews.com/news/world/afghanistans-future-whos-who-pivotal-presidential-election-n24756|archive-date=30 September 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Afghan president Ashraf Ghani inaugurated after bitter campaign|url=https://www.theguardian.com/world/2014/sep/29/afghan-president-ashraf-ghani-inaugurated|newspaper=The Guardian|access-date=12 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150421221706/http://www.theguardian.com/world/2014/sep/29/afghan-president-ashraf-ghani-inaugurated|archive-date=21 April 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;{{Excessive citations inline|date=October 2021}} On 28 December 2014, NATO formally ended ISAF combat operations in Afghanistan and transferred full security responsibility to the Afghan government. The NATO-led [[Operation Resolute Support]] was formed the same day as a successor to ISAF.&lt;ref name=&quot;2014APcessation&quot;&gt;{{cite news|title=U.S. formally ends the war in Afghanistan|url=https://www.cbsnews.com/news/america-formally-ends-the-war-in-afghanistan/|access-date=28 December 2014|agency=Associated Press|issue=online|publisher=CBA News|date=28 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141228152651/http://www.cbsnews.com/news/america-formally-ends-the-war-in-afghanistan/|archive-date=28 December 2014|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Guardian28&quot;&gt;{{cite news|title=Nato ends combat operations in Afghanistan|url=https://www.theguardian.com/world/2014/dec/28/nato-ends-afghanistan-combat-operations-after-13-years|access-date=11 January 2015|newspaper=The Guardian|date=28 December 2014|location=Kabul|author=Sune Engel Rasmussen in Kabul|archive-url=https://web.archive.org/web/20150102134349/http://www.theguardian.com/world/2014/dec/28/nato-ends-afghanistan-combat-operations-after-13-years|archive-date=2 January 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Thousands of NATO troops remained in the country to train and advise Afghan government forces&lt;ref&gt;{{cite web|title=U.S. formally ends the war in Afghanistan|url=https://www.cbsnews.com/news/america-formally-ends-the-war-in-afghanistan/|work=CBS News|access-date=12 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20141228152651/http://www.cbsnews.com/news/america-formally-ends-the-war-in-afghanistan/|archive-date=28 December 2014|url-status=live}}&lt;/ref&gt; and continue their fight against the Taliban.&lt;ref name=&quot;soufangroup&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.soufangroup.com/tsg-intelbrief-afghanistan-16-0/|title=TSG IntelBrief: Afghanistan 16.0|website=The Soufan Group|access-date=27 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180809184149/http://www.soufangroup.com/tsg-intelbrief-afghanistan-16-0/|archive-date=9 August 2018|url-status=dead|accessdate=13 March 2023|archivedate=9 August 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180809184149/http://www.soufangroup.com/tsg-intelbrief-afghanistan-16-0/}}&lt;/ref&gt; 
[[File:2021 Taliban Offensive.png|thumb|left|A map of Afghanistan showing the [[2021 Taliban offensive]]]]
On 19 February 2020, the [[US–Taliban deal]] was made in Qatar. The 2020 [[US–Taliban deal]] was one of the critical events that caused the collapse of the [[Afghan National Security Forces]] (ANSF);&lt;ref name=&quot;tg1&quot;&gt;{{Cite news |last=Borger|first=Julian|title=US withdrawal triggered catastrophic defeat of Afghan forces, damning watchdog report finds|date=18 May 2022|access-date=19 May 2022|url=https://www.theguardian.com/world/2022/may/18/afghanistan-us-withdrawal-defeat-watchdog-report-sigar|work=[[The Guardian]]}}&lt;/ref&gt; following the signing of the deal, the US dramatically reduced the number of air attacks and deprived the ANSF of a critical edge in fighting the [[Taliban insurgency]], leading to the Taliban takeover of Kabul.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=US withdrawal prompted collapse of Afghan army: Report|date=18 May 2022|access-date=19 May 2022|url=https://www.aljazeera.com/news/2022/5/18/us-withdrawal-prompted-collapse-of-afghan-army-report|publisher=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;

==== Second Taliban era ====
NATO Secretary General [[Jens Stoltenberg]] announced on 14 April 2021 that the alliance had agreed to start [[Withdrawal of United States troops from Afghanistan (2020–2021)|withdrawing its troops from Afghanistan]] by 1 May.&lt;ref&gt;{{cite news |title=NATO to Cut Forces in Afghanistan, Match US Withdrawal |url=https://www.voanews.com/usa/nato-cut-forces-afghanistan-match-us-withdrawal |work=[[VOA News]] |date=14 April 2021}}&lt;/ref&gt; Soon after NATO troops began withdrawing, the [[Taliban]] launched an [[2021 Taliban offensive|offensive against the Afghan government]] and quickly advanced in front of collapsing Afghan government forces.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Robertson |first1=Nic |title=Afghanistan is disintegrating fast as Biden's troop withdrawal continues |url=https://edition.cnn.com/2021/06/24/asia/afghanistan-taliban-offensive-intl-cmd/index.html |publisher=CNN |date=24 June 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Afghanistan stunned by scale and speed of security forces' collapse |url=https://www.theguardian.com/world/2021/jul/13/afghanistan-stunned-by-scale-and-speed-of-security-forces-collapse |work=The Guardian |date=13 July 2021}}&lt;/ref&gt; The Taliban [[Fall of Kabul (2021)|captured the capital city of Kabul]] on 15 August 2021, after regaining control over a vast majority of Afghanistan. Several foreign diplomats and Afghan government officials, including president Ashraf Ghani,&lt;ref&gt;{{cite news |title=President Ashraf Ghani Flees Afghanistan, Taliban Take Over Kabul: Report |work=NDTV.com |url=https://www.ndtv.com/world-news/taliban-enter-afghan-capital-kabul-news-agency-afp-2510885 |url-status=live |access-date=15 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210815081516/https://www.ndtv.com/world-news/taliban-enter-afghan-capital-kabul-news-agency-afp-2510885 |archive-date=15 August 2021}}&lt;/ref&gt; were evacuated from the country, with many Afghan civilians attempting to flee along with them.&lt;ref&gt;{{cite news |title=The Afghan government's collapse is a humiliation for the US and Joe Biden |url=https://www.newstatesman.com/world/asia/2021/08/afghan-government-s-collapse-humiliation-us-and-joe-biden |access-date=15 August 2021 |work=[[New Statesman]] |date=15 August 2021}}&lt;/ref&gt; An unofficial &quot;coordination council&quot; led by senior statesmen was formed the next day to transfer the state institutions of the Islamic Republic of Afghanistan to the Taliban.&lt;ref name=&quot;trib&quot;&gt;{{cite news |title='Coordination council' to oversee peaceful transfer of power in Afghanistan: Karzai |url=https://tribune.com.pk/story/2315763/coordination-council-to-oversee-peaceful-transfer-of-power-in-afghanistan-karzai |access-date=16 August 2021 |work=[[The Express Tribune]] |date=15 August 2021}}&lt;/ref&gt; On 17 August, first vice president [[Amrullah Saleh]] proclaimed himself caretaker president and announced the formation of an [[National Resistance Front of Afghanistan|anti-Taliban front]] with a reported 6,000+ troops&lt;ref&gt;{{cite web|title=Operations|url=https://www.nrfafg.org/operations|access-date=21 August 2021|website=The National Resistance Front: Fighting for a Free Afghanistan|publisher=National Resistance Front of Afghanistan|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906001614/https://www.nrfafg.org/operations|url-status=dead|accessdate=13 March 2023|archivedate=6 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210906001614/https://www.nrfafg.org/operations}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Anti-Taliban forces say they've taken three districts in Afghanistan's north|date=21 August 2021|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/anti-taliban-forces-say-theyve-taken-three-districts-afghanistans-north-2021-08-21/|publisher=Reuters|access-date=21 August 2021}}&lt;/ref&gt; in the [[Panjshir Valley]], along with [[Ahmad Massoud]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=An anti-Taliban front forming in Panjshir? Ex top spy Saleh, son of 'Lion of Panjshir' meet at citadel|url=https://www.theweek.in/news/world/2021/08/17/an-anti-taliban-front-forming-in-panjshir-ex-top-spy-saleh-son-of-lion-of-panjshir-meet-at-citadel.html|access-date=17 August 2021|website=The Week}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|date=17 August 2021|title=Afghan Vice President Saleh Declares Himself Caretaker President; Reaches Out To Leaders for Support|url=https://www.news18.com/news/world/afghan-vice-president-saleh-declares-himself-caretaker-president-reaches-out-to-leaders-for-support-4097117.html|access-date=17 August 2021|website=News18}}&lt;/ref&gt; However, by 6 September, the Taliban had taken control of most of [[Panjshir province|Panjshir Province]], with resistance fighters retreating to the mountains.&lt;ref name=&quot;ft&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.ft.com/content/5b4b7b58-1edf-4510-ad15-813487f3c80e |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/5b4b7b58-1edf-4510-ad15-813487f3c80e |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |url-status=live|title=Taliban says it has captured last Afghan region of resistance|last1=Kazmin|first1=Amy|last2=Findlay|first2=Stephanie|last3=Bokhari|first3=Farhan|work=[[Financial Times]]|date=6 September 2021|access-date=6 September 2021}}&lt;/ref&gt; Clashes in the valley ceased mid-September,&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2021/09/17/world/asia/panjshir-resistance-taliban-massoud.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20211228/https://www.nytimes.com/2021/09/17/world/asia/panjshir-resistance-taliban-massoud.html |archive-date=2021-12-28 |url-access=limited|title = In Panjshir, Few Signs of an Active Resistance, or Any Fight at All|newspaper = The New York Times|date = 17 September 2021|last1 = Huylebroek|first1 = Jim|last2 = Blue|first2 = Victor J.}}{{cbignore}}&lt;/ref&gt; as Saleh and Massoud had fled to neighboring [[Tajikistan]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nationalinterest.org/blog/middle-east-watch/after-renegade-province%E2%80%99s-fall-panjshir-resistance-leaders-surface-tajikistan|title = The National Interest: Blog}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Afghan resistance has sanctuary in Tajikistan, but fighting Taliban a 'non-viable prospect'|url=https://www.france24.com/en/asia-pacific/20211004-afghan-resistance-has-sanctuary-in-tajikistan-but-fighting-taliban-a-non-viable-prospect|agency=FRANCE24.English|website=France 24|date=4 October 2021|access-date=5 October 2021|publication-date=}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ft&quot; /&gt;

According to the [[Costs of War Project]], 176,000 people were killed in the conflict, including 46,319 civilians, between 2001 and 2021.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Human and Budgetary Costs to Date of the U.S. War in Afghanistan, 2001–2022 {{!}} Figures {{!}} Costs of War|url=https://watson.brown.edu/costsofwar/figures/2021/human-and-budgetary-costs-date-us-war-afghanistan-2001-2022|access-date=2021-09-01|website=The Costs of War}}&lt;/ref&gt; According to the [[Uppsala Conflict Data Program]], at least 212,191 people were killed in the conflict.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ucdp.uu.se/country/700|title=UCDP – Uppsala Conflict Data Program|website=www.ucdp.uu.se}}&lt;/ref&gt; Following the 2001 invasion, more than 5.7 million refugees returned to Afghanistan;&lt;ref&gt;Afghan Refugees, Costs of War, {{cite web |url=http://costsofwar.org/article/afghan-refugees |title=Afghan Refugees &amp;#124; Costs of War |access-date=5 March 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130310001659/http://costsofwar.org/article/afghan-refugees |archive-date=10 March 2013 }}, 2012&lt;/ref&gt; however, in 2021, 2.6 million Afghans remained refugees, primarily in Iran and Pakistan, and another 4 million were internally displaced.&lt;ref&gt;{{cite web|title=In numbers: Life in Afghanistan after America leaves|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-57767067|access-date=2021-07-15|website=BBC News|date=13 July 2021}}&lt;/ref&gt;

[[File:Taliban Humvee in Kabul, August 2021 (cropped).png|thumb|right|upright=0.9|Taliban fighters in Kabul on a captured [[Humvee]] following the [[Fall of Kabul (2021)|2021 fall of Kabul]].]]The Taliban government is led by [[Head of the Islamic Emirate of Afghanistan|supreme leader]] [[Hibatullah Akhundzada]]&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Zucchino|first=David|date=1 September 2021|title=Shifting to Governing, Taliban Will Name Supreme Afghan Leader|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/09/01/world/asia/afghanistan-taliban-government-leader.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20211228/https://www.nytimes.com/2021/09/01/world/asia/afghanistan-taliban-government-leader.html |archive-date=2021-12-28 |url-access=limited|access-date=6 September 2021|issn=0362-4331}}{{cbignore}}&lt;/ref&gt; and acting [[Prime Minister of Afghanistan|prime minister]] [[Hasan Akhund]], who took office on 7 September 2021.&lt;ref name=&quot;akhund1&quot;&gt;{{Cite news|title=گروه طالبان حکومت جدید خود را با رهبری ملا حسن اخوند اعلام کرد|newspaper=BBC News فارسی|url=https://www.bbc.com/persian/afghanistan-58477769}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;akhund2&quot;&gt;{{Cite news|date=7 September 2021|title=Taliban announce new government for Afghanistan|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-58479750}}&lt;/ref&gt; Akhund is one of the four founders of the Taliban&lt;ref name=akhund_tribunepk&gt;{{cite news|title=Profile: Who is Afghanistan's new caretaker prime minister?|url=https://tribune.com.pk/story/2319144/profile-who-is-afghanistans-new-caretaker-prime-minister|newspaper=The Express Tribune |date=8 September 2021}}&lt;/ref&gt; and was a deputy prime minister of the previous emirate; his appointment was seen as a compromise between moderates and hardliners.&lt;ref name=&quot;akhund3&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-58479750|title=Hardliners get key posts in new Taliban government|publisher=[[BBC News]]|date=7 September 2021}}&lt;/ref&gt; A [[Cabinet of Afghanistan|new, all-male cabinet]] was formed, which included [[Abdul Hakim Ishaqzai]] as minister of justice.&lt;ref name=&quot;TOLOnews_Taliban_Cabinet_2.0rc1&quot;&gt;{{cite news | title= Taliban Announces Head of State, Acting Ministers | date= 7 September 2021 |newspaper= [[TOLOnews]] | url= https://tolonews.com/afghanistan-174556 |access-date= 7 September 2021 |archive-url= https://web.archive.org/web/20210907182414/https://tolonews.com/afghanistan-174556 |archive-date= 7 September 2021 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NPR_Taliban_Cabinet_2.0rc1&quot;&gt;{{cite news | title= Taliban Name Their Deputy Ministers, Doubling Down On An All-Male Team | date= 21 September 2021 |website= [[NPR]] | url= https://www.npr.org/2021/09/21/1039232797/taliban-women-all-male-government-cabinet-ministers |access-date= 8 October 2021}}&lt;/ref&gt; On 20 September 2021, [[Secretary-General of the United Nations|United Nations Secretary-General]] [[António Guterres]] received a letter from acting [[Ministry of Foreign Affairs (Afghanistan)|minister of foreign affairs]] [[Amir Khan Muttaqi]] to formally claim Afghanistan's seat as a member state for their official spokesman in [[Doha]], [[Suhail Shaheen]]. The [[United Nations]] did not recognize the previous Taliban government and chose to work with the then-government in exile instead.&lt;ref name=&quot;taliban_un_2021_1&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.aljazeera.com/economy/2021/9/24/who-will-speak-for-afghanistan-at-the-united-nations|title=Who will speak for Afghanistan at the United Nations?|publisher=[[Al Jazeera]]|date=26 September 2021}}&lt;/ref&gt;

Western nations suspended most of their humanitarian aid to Afghanistan following the Taliban's August 2021 takeover of the country; the [[World Bank]] and [[International Monetary Fund]] also halted their payments.&lt;ref&gt;{{cite news |title=China urges World Bank, IMF to help Afghanistan |url=https://www.news24.com/news24/world/news/china-urges-world-bank-imf-to-help-afghanistan-20211028 |work=News24 |date=28 October 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Afghanistan: Can the Taliban avert a food crisis without foreign aid? |url=https://www.dw.com/en/afghanistan-can-the-taliban-avert-a-food-crisis-without-foreign-aid/a-59790464 |work=Deutsche Welle |date=11 November 2021}}&lt;/ref&gt; More than half of Afghanistan's 39 million people faced an acute [[Food security|food shortage]] in October 2021.&lt;ref&gt;{{cite news |title='Countdown to catastrophe': half of Afghans face hunger this winter – UN |url=https://www.theguardian.com/global-development/2021/oct/25/countdown-to-catastrophe-half-of-afghans-face-hunger-this-winter-un |work=The Guardian |date=25 October 2021}}&lt;/ref&gt; Human Rights Watch reported on 11 November 2021 that Afghanistan was facing widespread [[famine]] due to an economic and banking crisis.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Afghanistan Facing Famine: UN, World Bank, US Should Adjust Sanctions, Economic Policies |url=https://www.hrw.org/news/2021/11/11/afghanistan-facing-famine# |work=Human Rights Watch |date=11 November 2021}}&lt;/ref&gt;

Though the state of war in the country ended in 2021, armed conflict persists in some regions&lt;ref&gt;{{Cite web |title=One year later, Austin acknowledges lasting questions over Afghanistan war's end |url=https://www.stripes.com/theaters/us/2022-08-30/lasting-questions-afghanistan-withdrawal-7156882.html |access-date=2022-10-01 |website=Stars and Stripes |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-03-09 |title=Karzai says while the war has ended, unity has not yet been achieved {{!}} Ariana News |url=https://www.ariananews.af/karzai-says-while-the-war-has-ended-unity-has-not-yet-been-achieved/ |access-date=2022-10-01 |website=www.ariananews.af |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-01-26 |title=Briefing by Special Representative Deborah Lyons to the Security Council |url=https://unama.unmissions.org/briefing-special-representative-deborah-lyons-security-council-10 |access-date=2022-10-01 |website=UNAMA |language=en |accessdate=2023-03-13 |archivedate=2022-10-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221004064300/https://unama.unmissions.org/briefing-special-representative-deborah-lyons-security-council-10 }}&lt;/ref&gt; amid [[Islamic State–Taliban conflict|fighting between the Taliban and the local branch of the Islamic State]], as well as an anti-Taliban [[Republican insurgency in Afghanistan|Republican insurgency]]. A year into Taliban rule, former president Hamid Karzai said in an interview: &quot;In terms of [an] end to widespread fighting and conflict, we are happy — there's more stability, there's more security. But in terms of Afghanistan having a government that all Afghan people find themselves [in], we still have a way to go. In terms of the economy of the country, it's a disaster.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Hamid Karzai stays on in Afghanistan — hoping for the best, but unable to leave |language=en |work=NPR.org |url=https://www.npr.org/2022/08/08/1115674232/afghanistan-taliban-hamid-karzai-us-withdrawal |access-date=2022-10-15}}&lt;/ref&gt;

== Geography ==
{{Main|Geography of Afghanistan}}
{{Map of Afghanistan}}
Afghanistan is located in Southern-Central Asia.&lt;ref name=&quot;South Asia&quot;&gt;* {{cite web |url=http://pubs.usgs.gov/of/1997/ofr-97-470/OF97-470C/asiaGmap.html |title=U.S. maps |publisher=Pubs.usgs.gov |access-date=19 May 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131225134851/http://pubs.usgs.gov/of/1997/ofr-97-470/OF97-470C/asiaGmap.html |archive-date=25 December 2013 |accessdate=13 March 2023 |archivedate=25 December 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131225134851/http://pubs.usgs.gov/of/1997/ofr-97-470/OF97-470C/asiaGmap.html }}
* {{cite web |url=http://www.worldbank.org/en/region/sar |title=South Asia: Data, Projects, and Research |access-date=2 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150301035209/http://www.worldbank.org/en/region/sar |archive-date=1 March 2015 |url-status=live }}
* {{cite web |url=http://pubs.usgs.gov/of/1997/ofr-97-470/OF97-470C/asiaGmap.html |title=MAPS SHOWING GEOLOGY, OIL AND GAS FIELDS AND GEOLOGICAL PROVINCES OF SOUTH ASIA (Includes Afghanistan) |access-date=2 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131225134851/http://pubs.usgs.gov/of/1997/ofr-97-470/OF97-470C/asiaGmap.html |archive-date=25 December 2013 |url-status=live |accessdate=13 March 2023 |archivedate=25 December 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131225134851/http://pubs.usgs.gov/of/1997/ofr-97-470/OF97-470C/asiaGmap.html }}
* {{cite web |url=http://jsis.washington.edu/advise/catalog/soasia-b.html |title=University of Washington Jackson School of International Studies: The South Asia Center |access-date=2 March 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402100846/http://jsis.washington.edu/advise/catalog/soasia-b.html |archive-date=2 April 2015 |accessdate=13 March 2023 |archivedate=2 April 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402100846/http://jsis.washington.edu/advise/catalog/soasia-b.html }}
* {{cite web |url=http://www.maxwell.syr.edu/moynihan/programs/sac/ |title=Syracruse University: The South Asia Center |date=26 March 2013 |access-date=2 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150326065054/http://www.maxwell.syr.edu/moynihan/programs/sac/ |archive-date=26 March 2015 |url-status=live }}
* {{cite web |url=http://www.ii.umich.edu/csas |title=Center for South Asian studies |access-date=2 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071211204817/http://www.ii.umich.edu/csas/ |archive-date=11 December 2007 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;UNdata&quot;&gt;{{cite web |url=http://millenniumindicators.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm#asia |title=Composition of macro geographical (continental) regions, geographical sub-regions, and selected economic and other groupings |publisher=[[UNdata]] |date=26 April 2011 |access-date=13 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110713041240/http://millenniumindicators.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm |archive-date=13 July 2011 |url-status=live |accessdate=13 March 2023 |archivedate=13 July 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110713041240/http://millenniumindicators.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm#asia }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Britannica&quot;&gt;{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/7798/Afghanistan |title=Afghanistan |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |access-date=17 March 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100225235842/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/7798/Afghanistan |archive-date=25 February 2010 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Tan |first1=Anjelica |title=A new strategy for Central Asia |url=https://thehill.com/opinion/international/483511-a-new-strategy-for-central-asia |work=TheHill |date=18 February 2020 |quote=, as Afghan President Ashraf Ghani has noted, Afghanistan is itself a Central Asian country.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |title=Afghanistan {{!}} meaning in the Cambridge English Dictionary |publisher=Cambridge University |isbn=9781107619500 |url=https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/afghanistan }}&lt;/ref&gt; The region centered at Afghanistan is considered the &quot;crossroads of Asia&quot;,&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=GB-JV2eOr2UC&amp;pg=PA257|title=Early Buddhist Transmission and Trade Networks: Mobility and Exchange Within and Beyond the Northwestern Borderlands of South Asia|first=Jason|last=Neelis|date=19 November 2010|publisher=BRILL|isbn=978-9004181595}}&lt;/ref&gt; and the country has had the nickname Heart of Asia.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.cemml.colostate.edu/cultural/09476/afgh01.html |title=Afghanistan: Cultural Crossroad at the Heart of Asia |access-date=17 June 2020 |archive-date=30 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200830013605/https://www.cemml.colostate.edu/cultural/09476/afgh01.html |url-status=dead |accessdate=13 March 2023 |archivedate=30 August 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200830013605/https://www.cemml.colostate.edu/cultural/09476/afgh01.html }}&lt;/ref&gt; The renowned [[Urdu]] poet [[Allama Iqbal]] once wrote about the country:&lt;br /&gt;{{blockquote|Asia is a body of water and earth, of which the Afghan nation is the heart. From its discord, the discord of Asia; and from its accord, the accord of Asia.}}

At over {{convert|652864|km2|abbr=on}},&lt;ref&gt;{{cite web|title=Land area (sq. km) |url=http://data.worldbank.org/indicator/AG.LND.TOTL.K2 |work=World Development Indicators |publisher=World Bank |access-date=13 October 2011 |year=2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029185313/http://data.worldbank.org/indicator/AG.LND.TOTL.K2 |archive-date=29 October 2013 }}&lt;/ref&gt; Afghanistan is the world's [[List of countries and dependencies by area|41st largest country]],&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2147.html#af |title=CIA Factbook&amp;nbsp;– Area: 41 |publisher=CIA |date=26 November 1991 |access-date=4 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140131115000/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2147.html |archive-date=31 January 2014 |accessdate=13 March 2023 |archivedate=25 December 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225082916/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2147.html%20#af }}&lt;/ref&gt; slightly bigger than France and smaller than Myanmar, and about the size of Texas in the United States. There is no coastline, as Afghanistan is [[landlocked]]. Afghanistan shares its longest land border (the [[Durand Line]]) with Pakistan to the east and south, followed by borders with Tajikistan to the north-east, Iran to the west, Turkmenistan to the north-west, Uzbekistan to the north and China to the north-east; India recognizes a border with Afghanistan through Pakistani-administered [[Kashmir]].&lt;ref&gt;[https://www.mha.gov.in/sites/default/files/BMIntro-1011.pdf &quot;International Land Border.&quot;] India Ministry of Home Affairs. Retrieved 13 November 2021.&lt;/ref&gt; Clockwise from south-west, Afghanistan shares borders with the [[Sistan and Baluchestan Province]], [[South Khorasan Province]] and [[Razavi Khorasan Province]] of Iran; [[Ahal Region]], [[Mary Region]] and [[Lebap Region]] of Turkmenistan; [[Surxondaryo Region]] of Uzbekistan; [[Khatlon Region]] and [[Gorno-Badakhshan Autonomous Region]] of Tajikistan; [[Xinjiang|Xinjiang Uyghur Autonomous Region]] of China; and the [[Gilgit-Baltistan|Gilgit-Baltistan territory]], [[Khyber Pakhtunkhwa|Khyber Pakhtunkhwa province]] and [[Balochistan, Pakistan|Balochistan province]] of Pakistan.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Cary Gladstone|title=Afghanistan Revisited|url=https://books.google.com/books?id=aH_KCWVB6W0C&amp;pg=PA121|year=2001|publisher=Nova Publishers|isbn=978-1-59033-421-8|page=121}}&lt;/ref&gt;

The geography in Afghanistan is varied, but is mostly mountainous and rugged, with some unusual mountain ridges accompanied by plateaus and river basins.&lt;ref name=&quot;auto7&quot;&gt;{{Cite book|chapter-url=https://books.google.com/books?id=LclscNCTz9oC&amp;pg=PA59|title=The Far East and Australasia 2003|date=2002|publisher=Psychology Press|isbn=9781857431339|chapter=Afghanistan: Physical and Social Geography|last=Fisher|first=W. B.|pages=59–60}}&lt;/ref&gt; It is dominated by the [[Hindu Kush]] range, the western extension of the [[Himalayas]] that stretches to eastern [[Tibet]] via the [[Pamir Mountains]] and [[Karakoram Mountains]] in Afghanistan's far north-east. Most of the highest points are in the east consisting of fertile mountain valleys, often considered part of the &quot;[[Roof of the World]]&quot;. The Hindu Kush ends at the west-central highlands, creating plains in the north and southwest, namely the [[Turkestan]] Plains and the [[Sistan Basin]]; these two regions consist of rolling grasslands and semi-deserts, and hot windy deserts, respectively.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=l_AdBQAAQBAJ&amp;pg=PT26|title=Afghanistan|first=Kim|last=Whitehead|date=21 October 2014|publisher=Simon and Schuster|isbn=9781633559899}}&lt;/ref&gt; Forests exist in the corridor between [[Nuristan]] and [[Paktika]] provinces (see [[East Afghan montane conifer forests]]),&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://cropwatch.unl.edu/documents/Forests%20of%20Afghanistan.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://cropwatch.unl.edu/documents/Forests%20of%20Afghanistan.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live |title=Forests of Afghanistan |website=cropwatch.unl.edu |access-date=28 June 2021 |accessdate=2023-03-13 |archivedate=2022-10-09 |archiveurl=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://cropwatch.unl.edu/documents/Forests%20of%20Afghanistan.pdf }}&lt;/ref&gt; and [[tundra]] in the north-east. The country's highest point is [[Noshaq]], at {{convert|7492|m|abbr=on}} above sea level.&lt;ref name=&quot;Factbook&quot;/&gt; The lowest point lies in [[Jowzjan Province]] along the Amu River bank, at {{convert|258|m|abbr=on}} above sea level.

[[File:Afghan topo en.jpg|thumb|left|upright=1.5|The mountainous [[topography]] of Afghanistan]]
Despite having numerous rivers and [[list of dams and reservoirs in Afghanistan|reservoirs]], large parts of the country are dry. The [[endorheic]] Sistan Basin is one of the driest regions in the world.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://postconflict.unep.ch/publications/sistan.pdf |title=History of Environmental Change in the Sistan Basin 1976–2005 |access-date=20 July 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070807214557/http://postconflict.unep.ch/publications/sistan.pdf |archive-date=7 August 2007 |url-status=live |accessdate=13 March 2023 |archivedate=7 August 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070807214557/http://postconflict.unep.ch/publications/sistan.pdf }}&lt;/ref&gt; The [[Amu Darya]] rises at the north of the Hindu Kush, while the nearby [[Hari Rud]] flows west towards [[Herat]], and the [[Arghandab River]] from the central region southwards. To the south and west of the Hindu Kush flow a number of streams that are tributaries of the [[Indus River]],&lt;ref name=&quot;auto7&quot;/&gt; such as the [[Helmand River]]. One exception is the [[Kabul River]] which flows in an easterly direction to the Indus ending at the Indian Ocean.&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.afghanistans.com/Information/RiversLakes.htm|title=Afghanistan Rivers Lakes – Afghanistan's Web Site|website=www.afghanistans.com|access-date=12 June 2020|archive-date=15 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210815172309/https://www.afghanistans.com/Information/RiversLakes.htm|url-status=dead|accessdate=13 March 2023|archivedate=15 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210815172309/https://www.afghanistans.com/Information/RiversLakes.htm}}&lt;/ref&gt; Afghanistan receives heavy snow during the winter in the [[Hindu Kush]] and [[Pamir Mountains]], and the melting snow in the spring season enters the [[list of rivers of Afghanistan|rivers, lakes, and streams]].&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://earthobservatory.nasa.gov/NaturalHazards/view.php?id=16066 |title=Snow in Afghanistan: Natural Hazards |publisher=NASA |date=3 February 2006 |access-date=6 May 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131230235107/http://earthobservatory.nasa.gov/NaturalHazards/view.php?id=16066 |archive-date=30 December 2013 |accessdate=13 March 2023 |archivedate=30 December 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131230235107/http://earthobservatory.nasa.gov/NaturalHazards/view.php?id=16066 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://in.reuters.com/article/afghanistan-snow-idINDEE80H0BR20120118 |work=Reuters |title=Snow may end Afghan drought, but bitter winter looms |date=18 January 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131230233432/http://in.reuters.com/article/2012/01/18/afghanistan-snow-idINDEE80H0BR20120118 |archive-date=30 December 2013 |accessdate=13 March 2023 |archivedate=30 December 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131230233432/http://in.reuters.com/article/2012/01/18/afghanistan-snow-idINDEE80H0BR20120118 }}&lt;/ref&gt; However, two-thirds of the country's water flows into the neighboring countries of [[Iran]], Pakistan, and [[Turkmenistan]]. As reported in 2010, the state needs more than US$2&amp;nbsp;billion to rehabilitate its irrigation systems so that the water is properly managed.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.csmonitor.com/World/Asia-South-Central/2010/0615/Afghanistan-s-woeful-water-management-delights-neighbors |title=Afghanistan's woeful water management delights neighbors |work=The Christian Science Monitor | date=15 June 2010 |access-date=14 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114131338/http://www.csmonitor.com/World/Asia-South-Central/2010/0615/Afghanistan-s-woeful-water-management-delights-neighbors |archive-date=14 November 2010 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

The northeastern Hindu Kush [[mountain range]], in and around the [[Badakhshan Province]] of Afghanistan, is in a [[natural environment#Geological activity|geologically active]] area where earthquakes may occur almost every year.&lt;ref name=&quot;crone2007&quot;&gt;{{cite techreport |last=Crone |first=Anthony J. |title=Earthquakes Pose a Serious Hazard in Afghanistan |url=http://pubs.usgs.gov/fs/2007/3027/pdf/FS07-3027_508.pdf |publisher=[[US Geological Survey]] |access-date=14 October 2011 |id=Fact Sheet FS 2007–3027 | date=April 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20130727072311/http://pubs.usgs.gov/fs/2007/3027/pdf/FS07-3027_508.pdf |archive-date=27 July 2013 }}&lt;/ref&gt; They can be deadly and destructive, causing [[landslide]]s in some parts or [[2009 Afghan avalanches|avalanches]] during the winter.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Earthquake Hazards |url=http://afghanistan.cr.usgs.gov/earthquake-hazards |archive-url=https://web.archive.org/web/20111004040745/http://afghanistan.cr.usgs.gov/earthquake-hazards |url-status=dead |archive-date=4 October 2011 |work=USGS Projects in Afghanistan |publisher=US Geological Survey |access-date=13 October 2011 |date=1 August 2011 |accessdate=13 March 2023 |archivedate=30 December 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131230235224/http://afghanistan.cr.usgs.gov/earthquake-hazards }}&lt;/ref&gt; The last strong earthquakes were in [[February 1998 Afghanistan earthquake|1998]], which killed about 6,000 people in Badakhshan near Tajikistan.&lt;ref name=&quot;bbcquake2010&quot;&gt;{{cite news |title='Seven dead' as earthquake rocks Afghanistan |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/8628901.stm |access-date=13 October 2011 |newspaper=BBC News | date=19 April 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20131231000835/http://news.bbc.co.uk/2/hi/8628901.stm |archive-date=31 December 2013 }}&lt;/ref&gt; This was followed by the [[2002 Hindu Kush earthquakes]] in which over 150 people were killed and over 1,000 injured. A [[2010 Afghanistan earthquake|2010 earthquake]] left 11 Afghans dead, over 70 injured, and more than 2,000 houses destroyed. In June 2022, a [[June 2022 Afghanistan earthquake|destructive 5.9 earthquake]] struck near the border with Pakistan, killing at least 1,150 people and sparking fears of a major humanitarian crisis.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Noroozi |first1=Ebrahim |title=Deadly quake a new blow to Afghans enervated by poverty |url=https://www.ctvnews.ca/world/deadly-quake-a-new-blow-to-afghans-enervated-by-poverty-1.5963026 |access-date=3 July 2022 |agency=[[Associated Press]] |publisher=[[CTV News]] |date=25 June 2022}}&lt;/ref&gt;

===Climate===
[[File:Koppen-Geiger Map AFG present.svg|thumb|upright=1.3|[[Köppen climate classification|Köppen climate map]] of Afghanistan&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Beck |first1=Hylke E. |last2=Zimmermann |first2=Niklaus E. |last3=McVicar |first3=Tim R. |last4=Vergopolan |first4=Noemi |last5=Berg |first5=Alexis |last6=Wood |first6=Eric F.|author6-link=Eric Franklin Wood |title=Present and future Köppen-Geiger climate classification maps at 1-km resolution |journal=Scientific Data |date=30 October 2018 |volume=5 |pages=180214 |doi=10.1038/sdata.2018.214 |pmid=30375988 |pmc=6207062 |bibcode=2018NatSD...580214B }}&lt;/ref&gt;]]
Afghanistan has a [[continental climate]] with harsh winters in the [[Hazarajat|central highlands]], the glaciated northeast (around [[Nuristan]]), and the [[Wakhan Corridor]], where the average temperature in January is below {{convert|-15|C}} and can reach {{convert|-26|C}},&lt;ref name=&quot;auto7&quot;/&gt; and hot summers in the low-lying areas of the [[Sistan Basin]] of the southwest, the [[Jalalabad]] basin in the east, and the [[Afghan Turkestan|Turkestan]] plains along the [[Amu River]] in the north, where temperatures average over {{convert|35|C}} in July&lt;ref name=&quot;Factbook&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Afghanistan {{!}} History, Map, Flag, Capital, Population, &amp; Languages|url=https://www.britannica.com/place/Afghanistan|access-date=23 March 2021|website=Encyclopedia Britannica}}&lt;/ref&gt; and can go over {{convert|43|C}}.&lt;ref name=&quot;auto7&quot;/&gt; The country is generally [[arid]] in the summers, with most rainfall falling between December and April. The lower areas of northern and western Afghanistan are the driest, with precipitation more common in the east. Although proximate to India, Afghanistan is mostly outside the [[monsoon]] zone,&lt;ref name=&quot;auto7&quot;/&gt; except the [[Nuristan Province]] which occasionally receives summer monsoon rain.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=69V7DwAAQBAJ&amp;pg=PA31|title=Terraced Landscapes|first=Drago|last=Kladnik|date=1 September 2017|publisher=Založba ZRC|isbn=9789610500193}}&lt;/ref&gt;

===Biodiversity===
{{main|Wildlife of Afghanistan}}
[[File:Schneeleopard- P1020498.jpg|thumb|The [[snow leopard]] is the official national animal of Afghanistan]]
Several types of [[mammal]]s exist throughout Afghanistan. [[Snow leopard]]s, [[Siberian tiger]]s and [[brown bear]]s live in the high elevation [[alpine tundra]] regions. The [[Marco Polo sheep]] exclusively live in the [[Wakhan Corridor]] region of north-east Afghanistan. [[Fox]]es, [[wolves]], [[otter]]s, [[deer]], [[wild sheep]], [[lynx]] and other big cats populate the mountain forest region of the east. In the semi-desert northern plains, wildlife include a variety of birds, [[hedgehog]]s, [[gopher]]s, and large carnivores such as [[Golden jackal|jackal]]s and [[Striped hyena|hyena]]s.&lt;ref name=&quot;auto8&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=q5QY3vCg338C&amp;pg=PA22|title=Afghanistan, Second Edition|first1=Jeffrey A.|last1=Gritzner|first2=John F.|last2=Shroder|date=14 June 2009|publisher=Infobase Publishing|isbn=9781438104805}}&lt;/ref&gt;

[[Gazelle]]s, [[wild boar|wild pigs]] and jackals populate the [[steppe]] plains of the south and west, while [[mongoose]] and [[cheetah]]s exist in the semi-desert south.&lt;ref name=&quot;auto8&quot;/&gt; [[Marmot]]s and [[ibex]] also live in the high mountains of Afghanistan, and [[pheasant]]s exist in some parts of the country.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.afghanistans.com/Information/PlantAnimal.htm|title=Afghanistan Plant and Animal Life – Afghanistan's Web Site|website=www.afghanistans.com|access-date=14 June 2020|archive-date=11 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210711065504/http://www.afghanistans.com/information/PlantAnimal.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; The [[Afghan hound]] is a native breed of dog known for its fast speed and its long hair; it is relatively known in the west.&lt;ref name=&quot;auto9&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=y20MTE0C9kwC&amp;pg=PA10|title=A Brief History of Afghanistan|first1=Shaista|last1=Wahab|first2=Barry|last2=Youngerman|date=14 June 2007|publisher=Infobase Publishing|isbn=9781438108193}}&lt;/ref&gt;

[[Endemic]] fauna of Afghanistan includes the [[Afghan flying squirrel]], [[Afghan snowfinch]], ''[[Paradactylodon]]'' (or the &quot;[[Paghman]] mountain salamander&quot;), ''[[Stigmella kasyi]]'', ''[[Vulcaniella kabulensis]]'', [[Afghan leopard gecko]], ''[[Wheeleria parviflorellus]]'', amongst others. Endemic flora include ''[[Iris afghanica]]''. Afghanistan has a wide variety of birds despite its relatively arid climate – an estimated 460 species of which 235 breed within.&lt;ref name=&quot;auto9&quot;/&gt;

The forest region of Afghanistan has vegetation such as [[pine tree]]s, [[spruce tree]]s, [[fir tree]]s and [[larch]]es, whereas the steppe grassland regions consist of [[broadleaf tree]]s, short grass, [[perennial plant]]s and [[shrubland]]s. The colder high elevation regions are composed of hardy grasses and small flowering plants.&lt;ref name=&quot;auto8&quot;/&gt; Several regions are designated [[List of protected areas of Afghanistan|protected areas]]; there are three [[national parks]]: [[Band-e Amir]], [[Wakhan National Park|Wakhan]] and [[Nuristan National Park|Nuristan]]. Afghanistan had a 2018 [[Forest Landscape Integrity Index]] mean score of 8.85/10, ranking it 15th globally out of 172 countries.&lt;ref name=&quot;FLII-Supplementary&quot;&gt;{{cite journal|last1=Grantham|first1=H. S.|last2=Duncan|first2=A.|last3=Evans|first3=T. D.|last4=Jones|first4=K. R.|last5=Beyer|first5=H. L.|last6=Schuster|first6=R.|last7=Walston|first7=J.|last8=Ray|first8=J. C.|last9=Robinson|first9=J. G.|last10=Callow|first10=M.|last11=Clements|first11=T.|last12=Costa|first12=H. M.|last13=DeGemmis|first13=A.|last14=Elsen|first14=P. R.|last15=Ervin|first15=J.|last16=Franco|first16=P.|last17=Goldman|first17=E.|last18=Goetz|first18=S.|last19=Hansen|first19=A.|last20=Hofsvang|first20=E.|last21=Jantz|first21=P.|last22=Jupiter|first22=S.|last23=Kang|first23=A.|last24=Langhammer|first24=P.|last25=Laurance|first25=W. F.|last26=Lieberman|first26=S.|last27=Linkie|first27=M.|last28=Malhi|first28=Y.|last29=Maxwell|first29=S.|last30=Mendez|first30=M.|last31=Mittermeier|first31=R.|last32=Murray|first32=N. J.|last33=Possingham|first33=H.|last34=Radachowsky|first34=J.|last35=Saatchi|first35=S.|last36=Samper|first36=C.|last37=Silverman|first37=J.|last38=Shapiro|first38=A.|last39=Strassburg|first39=B.|last40=Stevens|first40=T.|last41=Stokes|first41=E.|last42=Taylor|first42=R.|last43=Tear|first43=T.|last44=Tizard|first44=R.|last45=Venter|first45=O.|last46=Visconti|first46=P.|last47=Wang|first47=S.|last48=Watson|first48=J. E. M.|title=Anthropogenic modification of forests means only 40% of remaining forests have high ecosystem integrity – Supplementary Material|journal=Nature Communications|volume=11|issue=1|year=2020|page=5978|issn=2041-1723|doi=10.1038/s41467-020-19493-3|pmid=33293507|pmc=7723057|bibcode=2020NatCo..11.5978G |doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

== Demographics ==
{{Main|Afghans|Demographics of Afghanistan|Afghan diaspora}}
[[File:Afghanistan ethnic groups 2005.jpg|thumb|upright=1.3|A Cold War-era CIA map showing traditional Afghan tribal territories. [[Pashtun tribes]] form the world's largest tribal society.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ag-afghanistan.de/files/glatzer/tribal_system.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.ag-afghanistan.de/files/glatzer/tribal_system.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live |title=The Pashtun Tribal System |last1=Glatzer |first1=Bernt |date=2002 |publisher=Concept Publishers |location=New Delhi }}&lt;/ref&gt;]]
The population of Afghanistan was estimated at 32.9&amp;nbsp;million as of 2019 by the Afghanistan Statistics and Information Authority,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tolonews.com/afghanistan/nsia-estimates-afghanistan-population-329m|title=NSIA Estimates Afghanistan Population at 32.9M|website=TOLOnews}}&lt;/ref&gt; whereas the UN estimates over 38.0&amp;nbsp;million.&lt;ref&gt;{{cite web | title=Afghanistan Population 2020 (Demographics, Maps, Graphs) | website=2020 World Population by Country | date=26 April 2020 | url=https://worldpopulationreview.com/countries/afghanistan-population/ | access-date=13 June 2020}}&lt;/ref&gt; In 1979 the total population was reported to be about 15.5 million.&lt;ref&gt;&quot;[https://www.un.org/News/dh/latest/afghan/un-afghan-history.shtml United Nations and Afghanistan]&quot;. UN News Centre. {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20131031084259/https://www.un.org/News/dh/latest/afghan/un-afghan-history.shtml |date=31 October 2013 }}&lt;/ref&gt; About 23.9% of them are [[urban area|urbanite]], 71.4% live in rural areas, and the remaining 4.7% are nomadic.&lt;ref name= &quot;https://www.worldometers.info/world-population/afghanistan-population/&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.worldometers.info/|title=Afghan Population Estimates 2020|publisher=Worldmeters|year=2020|access-date=27 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201127023212/https://www.worldometers.info/|archive-date=27 November 2020|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; An additional 3&amp;nbsp;million or so Afghans are temporarily housed in neighboring [[Afghans in Pakistan|Pakistan]] and [[Afghans in Iran|Iran]], most of whom were born and raised in those two countries. As of 2013, Afghanistan was the largest refugee-producing country in the world, a title held for 32 years.

The current population growth rate is 2.37%,&lt;ref name=&quot;Factbook&quot;&gt;{{Cite CIA World Factbook|country=Afghanistan|access-date=22 August 2018 |year=2018}}&lt;/ref&gt; one of the highest in the world outside of Africa. This population is expected to reach 82&amp;nbsp;million by 2050 if current population trends continue.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.prb.org/Countries/Afghanistan.aspx |title=Afghanistan&amp;nbsp;– Population Reference Bureau |publisher=[[Population Reference Bureau]] |access-date=29 December 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131202224051/http://www.prb.org/Countries/Afghanistan.aspx |archive-date=2 December 2013 |accessdate=13 March 2023 |archivedate=2 December 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131202224051/http://www.prb.org/Countries/Afghanistan.aspx }}&lt;/ref&gt; The population of Afghanistan increased steadily until the 1980s, when civil war caused millions to flee to other countries such as Pakistan.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Afghan Households in Iran: Profile and Impact |url=http://www.unhcr.org/455835d92.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20180223013910/https://www.unhcr.org/455835d92.pdf |archive-date=23 February 2018|first1=Piyasiri |last1=Wickramasekara |first2=Jag |last2=Sehgal |first3=Farhad |last3=Mehran |first4=Ladan |last4=Noroozi |first5=Saeid |last5=Eisazadeh |website=[[United Nations High Commissioner for Refugees]]}}&lt;/ref&gt; Millions have since returned and the war conditions contribute to the country having the highest fertility rate outside Africa.&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Is recent Afghanistan survey data suitable for fertility analysis? A regional investigation based on fertility inhibiting determinants|first1=Jamal Abdul|last1=Nasir|first2=Sohail|last2=Akhtar|first3=Syed Arif Ahmed|last3=Zaidi|first4=Andleeb|last4=Rani|first5=Hina|last5=Bano|first6=Andrew|last6=Hinde|date=16 October 2019|journal=PLOS ONE|volume=14|issue=10|pages=e0223111|doi=10.1371/journal.pone.0223111|pmid=31618275|pmc=6795489|bibcode=2019PLoSO..1423111N|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; Afghanistan's healthcare has recovered since the turn of the century, causing falls in infant mortality and increases in life expectancy, although it has the lowest life expectance of any country outside Africa. This (along with other factors such as returning refugees) caused rapid population growth in the 2000s that has only recently started to slow down.{{Citation needed|date=October 2021}} The [[Gini coefficient]] in 2008 was 27.8.&lt;ref name=&quot;wb-gini&quot;&gt;{{cite web |url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/ |title=Gini Index |publisher=World Bank |access-date=2 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140511044958/http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI|archive-date=11 May 2014}}&lt;/ref&gt;

=== Ethnicity and languages ===
{{Main|Ethnic groups in Afghanistan|Languages of Afghanistan}}
{{see also|Afghans}}
[[File:US Army ethnolinguistic map of Afghanistan -- circa 2001-09.jpg|thumb|upright=1.3|Ethnolinguistic map of Afghanistan (2001)]]
[[Afghans]] are divided into several [[ethnolinguistic]] groups. Off of sociological research data by [[The Asia Foundation]] in 2019, the [[Pashtuns]] are the largest ethnic group, comprising 39%, followed by [[Tajiks]], comprising 37%.&lt;ref name=&quot;AsiaFoundation&quot;&gt;See: 
*2019: {{cite web
 |url          = https://asiafoundation.org/wp-content/uploads/2019/12/2019_Afghan_Survey_Full-Report_.pdf
 |title        = Afghanistan in 2019 – A survey of the Afghan people
 |pages        = 277
 |quote        = ''D-14. Which ethnic group do you belong to?''
 |publisher    = [[The Asia Foundation]]
 |location     = Kabul, Afghanistan
 |access-date  = 15 September 2021
 |archive-url  = https://web.archive.org/web/20210913071117/https://asiafoundation.org/wp-content/uploads/2019/12/2019_Afghan_Survey_Full-Report_.pdf
 |archive-date = 13 September 2021
 |url-status   = bot: unknown
 |accessdate   = 13 March 2023
 |archivedate  = 15 September 2021
 |archiveurl   = https://archive.ph/20210915152910/https://asiafoundation.org/wp-content/uploads/2019/12/2019_Afghan_Survey_Full-Report_.pdf
}}
*2018: {{cite book |year=2018 |newspaper=[[The Asia Foundation]] |title=Afganistan in 2018. A Survey of the Afghan People |url=https://www.asiafoundation.org/resources/pdfs/Surveybook2012web1.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://www.asiafoundation.org/resources/pdfs/Surveybook2012web1.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live |page=283 }}&lt;/ref&gt; of the country's population. The other two major ethnic groups are the [[Hazaras]] and [[Uzbeks]]. A further 10 other ethnic groups are recognized and each are represented in the [[Afghan National Anthem]].&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2017/08/31/the-roots-of-afghanistans-tribal-tensions|title=The roots of Afghanistan's tribal tensions|newspaper=The Economist|date=31 August 2017}}&lt;/ref&gt;

[[Dari]] and [[Pashto]] are the [[official language]]s of Afghanistan; [[bilingualism]] is very common.&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Constitution of Afghanistan|url=https://www.mfa.gov.af/constitution/chapter-one-state.html|access-date=2 September 2020|website=Ministry of Foreign Affairs of the Islamic Republic of Afghanistan|archive-date=29 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829115048/https://www.mfa.gov.af/constitution/chapter-one-state.html|url-status=dead|accessdate=13 March 2023|archivedate=29 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210829115048/https://www.mfa.gov.af/constitution/chapter-one-state.html}}&lt;/ref&gt; Dari, which is also referred to as Eastern Persian as it is a variety of and mutually intelligible with [[Persian language|Persian]] (and very often called '[[Farsi]]' by some Afghans like in [[Iran]]) functions as the [[lingua franca]] in Kabul as well as in much of the northern and northwestern parts of the country.&lt;ref name=&quot;AO&quot;&gt;{{cite web|year=2004|title=Article Sixteen of the 2004 Constitution of Afghanistan|url=http://www.afghan-web.com/politics/current_constitution.html#preamble|archive-url=https://web.archive.org/web/20131028065437/http://www.afghan-web.com/politics/current_constitution.html|archive-date=28 October 2013|access-date=13 June 2012|quote=Pashto and Dari are the official languages of the state. Uzbek, Turkmen, Baluchi, Pashai, Nuristani and Pamiri are – in addition to Pashto and Dari – the third official language in areas where the majority speaks them|accessdate=13 March 2023|archivedate=28 October 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131028065437/http://www.afghan-web.com/politics/current_constitution.html#preamble}}&lt;/ref&gt; Native speakers of Dari, of any ethnicity, are sometimes called [[Farsiwan]]s.&lt;ref name=&quot;Iranica&quot;&gt;The ''Encyc. Iranica'' makes clear in the article on Afghanistan&amp;nbsp;— Ethnography that &quot;The term Farsiwan also has the regional forms Parsiwan and Parsiban. In religion they are Imami Shia. In the literature they are often mistakenly referred to as Tajik.&quot; [https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-iranica-online/afghanistan-COM_4803 Dupree, Louis (1982) &quot;Afghanistan: (iv.) Ethnography&quot;, in ''Encyclopædia Iranica''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211027090802/https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-iranica-online/afghanistan-COM_4803 |date=2021-10-27 }} Online Edition 2006.&lt;/ref&gt; Pashto is the native tongue of the [[Pashtuns]], although many of them are also fluent in Dari while some non-Pashtuns are fluent in Pashto. Despite the Pashtuns having been dominant in Afghan politics for centuries, Dari remained the preferred language for government and bureaucracy.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.alaraby.co.uk/english/indepth/2019/7/11/what-will-happen-to-afghanistans-national-languages|title=What will happen to Afghanistan's national languages?|first=Austin|last=Bodetti|website=alaraby|date=11 July 2019|accessdate=13 March 2023|archivedate=14 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210414230310/https://english.alaraby.co.uk/english/indepth/2019/7/11/what-will-happen-to-afghanistans-national-languages}}&lt;/ref&gt; 
According to [[The World Factbook|CIA World Factbook]], Dari Persian is spoken by 78% ([[First language|L1]] + [[Second language|L2]]) and functions as the lingua franca, while [[Pashto]] is spoken by 50%, [[Uzbek language|Uzbek]] 10%, [[English language|English]] 5%, [[Turkmen language|Turkmen]] 2%, [[Urdu]] 2%, [[Pashayi languages|Pashayi]] 1%, [[Nuristani languages|Nuristani]] 1%, [[Arabic]] 1%, and [[Balochi language|Balochi]] 1% (2021 est). Data represent the most widely spoken languages; shares sum to more than 100% because there is much bilingualism in the country and because respondents were allowed to select more than one language. There are a number of smaller regional languages, including [[Uzbek language|Uzbek]], [[Turkmen language|Turkmen]], [[Balochi language|Balochi]], [[Pashayi language|Pashayi]], and [[Nuristani languages|Nuristani]].&lt;ref&gt;{{Cite CIA World Factbook|country=Afghanistan}}&lt;/ref&gt;

When it comes to foreign languages among the populace, many are able to speak or understand [[Hindustani language|Hindustani]] ([[Urdu]]-[[Hindi]]), partly due to returning [[Afghans in Pakistan|Afghan refugees]] from [[Pakistan]] and the popularity of [[Bollywood]] films respectively.&lt;ref name=&quot;auto3&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=SjYUAgAAQBAJ|title=Afghanistan – Culture Smart!: The Essential Guide to Customs &amp; Culture|first1=Nazes|last1=Afroz|first2=Moska|last2=Najib|first3=Culture|last3=Smart!|date=1 December 2013|publisher=Kuperard|isbn=9781857336801}}&lt;/ref&gt; [[English language|English]] is also understood by some of the population,&lt;ref name=&quot;Afghan2018&quot;&gt;The Asia Foundation. [https://asiafoundation.org/wp-content/uploads/2018/12/2018_Afghan-Survey_fullReport-12.4.18.pdf ''Afghanistan in 2018: A Survey of the Afghan People''.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190807211241/https://asiafoundation.org/wp-content/uploads/2018/12/2018_Afghan-Survey_fullReport-12.4.18.pdf |date=7 August 2019 }}&lt;/ref&gt; and has been gaining popularity as of the 2000s.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-34215293|title=Pakistan's confusing move to Urdu|first=M. Ilyas|last=Khan|work=BBC News|date=12 September 2015}}&lt;/ref&gt; Some Afghans retain some ability in [[Russian language|Russian]], which was [[Russian occupation of Afghanistan|taught in public schools during the 1980s]].&lt;ref name=&quot;auto3&quot;/&gt;

=== Religion ===
{{Main|Religion in Afghanistan}}
[[File:Mazar-e sharif - Steve Evans.jpg|thumb|[[Blue Mosque (Mazar-i-Sharif)|Blue Mosque]] in [[Mazar-i-Sharif]] is the largest [[mosque]] in Afghanistan]]
The CIA estimated in 2009 that 99.7% of the Afghan population was Muslim&lt;ref name=&quot;Factbook&quot;/&gt; and most are thought to adhere to the [[Sunni]] [[Hanafi]] school.&lt;ref name=&quot;auto6&quot;&gt;{{Cite web|url=https://swedishcommittee.org/afghanistan/religion|title=Religion in Afghanistan|website=The Swedish Committee for Afghanistan (SCA)}}&lt;/ref&gt; According to [[Pew Research Center]], as much as 90% are of the Sunni denomination, 7% [[Shia]] and 3% [[non-denominational Muslim|non-denominational]].&lt;ref name=&quot;Pew&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.pewforum.org/2012/08/09/the-worlds-muslims-unity-and-diversity-1-religious-affiliation/#identity|title=Chapter 1: Religious Affiliation|date=9 August 2012|work=The World's Muslims: Unity and Diversity|publisher=[[Pew Research Center]]'s Religion &amp; Public Life Project|access-date=22 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20161226113158/http://www.pewforum.org/2012/08/09/the-worlds-muslims-unity-and-diversity-1-religious-affiliation/#identity|archive-date=26 December 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt; The [[CIA]] Factbook variously estimates up to 89.7% Sunni or up to 15% Shia.&lt;ref name=&quot;Factbook&quot;/&gt;

Afghan [[Sikhism in Afghanistan|Sikhs]] and [[Hinduism in Afghanistan|Hindus]] are also found in certain major cities (namely Kabul, Jalalabad, Ghazni, Kandahar)&lt;ref&gt;{{cite news |last=Majumder |first=Sanjoy |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/3138282.stm |title=Sikhs struggle in Afghanistan |work=BBC News | date=25 September 2003 |access-date=19 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20090222132753/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/3138282.stm |archive-date=22 February 2009 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |author=Lavina Melwani |url=http://www.hinduismtoday.com/archives/1994/4/1994-4-02.shtml |title=Hindus Abandon Afghanistan |work=Hinduism Today |access-date=19 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20070111080626/http://www.hinduismtoday.com/archives/1994/4/1994-4-02.shtml |archive-date=11 January 2007}}&lt;/ref&gt; accompanied by gurdwaras and mandirs.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.religion.info/2005/08/25/afghanistan-sikhs-rebuilding-gurdwaras/|title=Afghanistan: Sikhs rebuilding gurdwaras|date=25 August 2005|website=Religioscope}}&lt;/ref&gt; According to [[Deutsche Welle]] in September 2021, 250 remain in the country after 67 were evacuated to India.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Chabba |first1=Seerat |title=Afghanistan: What does Taliban rule mean for Sikhs and Hindus? |url=https://www.dw.com/en/afghanistan-what-does-taliban-rule-mean-for-sikhs-and-hindus/a-59122249 |access-date=25 October 2021 |publisher=Deutsche Welle |date=8 September 2021}}&lt;/ref&gt;

There was a small [[History of the Jews in Afghanistan|Jewish community in Afghanistan]], living mainly in Herat and Kabul. Over the years, this small community was forced leave due to decades of warfare and religious persecution. By the end of the twentieth century, nearly the entire community had emigrated to Israel and the United States, with one known exception, Herat-born [[Zablon Simintov]]. He remained for years, being the caretaker of the only remaining Afghan synagog. He left the country for the US after the second Taliban takeover. A woman who left shortly after him has since been identified as the likely last Jew in Afghanistan.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A39702-2005Jan26.html |title=Afghan Jew Becomes Country's One and Only |author=N.C. Aizenman |newspaper=The Washington Post |date=27 January 2005 |access-date=19 May 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110516090806/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A39702-2005Jan26.html |archive-date=16 May 2011 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://english.alaraby.co.uk/news/last-jew-afghanistan-en-route-us-report |title=Last Jew in Afghanistan en route to US: report |author=The New Arab Staff |work=The New Arab |date=7 September 2021 |access-date=17 September 2021 |accessdate=13 March 2023 |archivedate=9 September 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210909025955/https://english.alaraby.co.uk/news/last-jew-afghanistan-en-route-us-report }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |author1=Ben Zion Gad |title='Last Jew in Afghanistan' loses title to hidden Jewish family |url=https://www.jpost.com/diaspora/not-the-last-jew-in-afghanistan-after-all-683879 |access-date=7 February 2023 |work=[[The Jerusalem Post]] |date=1 December 2021}}&lt;/ref&gt;

[[Afghan Christians]], who number 500–8,000, practice their faith secretly due to intense societal opposition, and there are no public churches.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Gebauer |first1=Matthias |date=20 March 2006 |title=Christians in Afghanistan: A Community of Faith and Fear |work=[[Der Spiegel]] |url=http://www.spiegel.de/international/0,1518,408781,00.html |url-status=live |access-date=25 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120127030841/http://www.spiegel.de/international/0,1518,408781,00.html |archive-date=27 January 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |author=USSD Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor| year=2009 |title=International Religious Freedom Report 2009 |url=http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2009/127362.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20091130031916/http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2009/127362.htm |url-status=dead |archive-date=30 November 2009 |access-date=6 March 2010}}&lt;/ref&gt;

===Urbanization===
As estimated by the CIA World Factbook, 26% of the population was urbanized as of 2020. This is one of the lowest figures in the world; in Asia it is only higher than [[Cambodia]], [[Nepal]] and [[Sri Lanka]]. Urbanization has increased rapidly, particularly in the capital [[Kabul]], due to returning refugees from Pakistan and Iran after 2001, internally displaced people, and rural migrants.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://foreignpolicy.com/2015/03/20/can-cities-save-afghanistan/|title=Can Cities Save Afghanistan?|first=Ali|last=Karimi}}&lt;/ref&gt; Urbanization in Afghanistan is different from typical urbanization in that it is centered on just a few cities.&lt;ref name=&quot;auto5&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/indepth/features/2014/10/unraveling-afghan-art-carpet-weaving-201410917826901821.html|title=Unravelling the Afghan art of carpet weaving|website=www.aljazeera.com}}&lt;/ref&gt;

The only city with over a million residents is its capital, Kabul, located in the east of the country. The other large cities are located generally in the &quot;ring&quot; around the Central Highlands, namely [[Kandahar]] in the south, [[Herat]] in the west, [[Mazar-i-Sharif]], [[Kunduz]] in the north, and [[Jalalabad]] in the east.&lt;ref name=&quot;https://www.worldometers.info/world-population/afghanistan-population/&quot; /&gt;
{{Largest cities of Afghanistan}}

=== Education ===
{{Main|Education in Afghanistan}}
[[File:UNESCO Institute of Statistics Afghanistan Literacy Rate population plus15 1980-2018.png|thumb|upright=1.15|UNESCO Institute of Statistics Afghanistan Literacy Rate population plus15 1980–2018]]

[[Education in Afghanistan]] is overseen by the [[Ministry of Education (Afghanistan)|Ministry of Education]] and the [[Ministry of Higher Education (Afghanistan)|Ministry of Higher Education]]. There are over 16,000 schools in the country and roughly 9&amp;nbsp;million students. Of this, about 60% are males and 40% females. However, the new regime has thus far forbidden female teachers and female students from returning to secondary schools.&lt;ref&gt;{{cite news|date=18 September 2021|title=Afghanistan: Girls excluded as Afghan secondary schools reopen|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-58607816|access-date=20 September 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Blue|first1=Victor J.|last2=Zucchino|first2=David|date=20 September 2021|title=A Harsh New Reality for Afghan Women and Girls in Taliban-Run Schools|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/09/20/world/asia/afghan-girls-schools-taliban.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20211228/https://www.nytimes.com/2021/09/20/world/asia/afghan-girls-schools-taliban.html |archive-date=2021-12-28 |url-access=limited|access-date=20 September 2021|issn=0362-4331}}{{cbignore}}&lt;/ref&gt; Over 174,000 students are enrolled in different [[List of universities in Afghanistan|universities around the country]]. About 21% of these are females.&lt;ref name=&quot;USAID-Education&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.usaid.gov/afghanistan/education |title=Education |publisher=[[USAID]] |access-date=26 May 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181110231403/https://www.usaid.gov/afghanistan/education |archive-date=10 November 2018 |url-status=live |accessdate=13 March 2023 |archivedate=10 November 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181110231403/https://www.usaid.gov/afghanistan/education }}&lt;/ref&gt; Former Education Minister [[Ghulam Farooq Wardak]] had stated that construction of 8,000 schools is required for the remaining children who are deprived of [[formal learning]].&lt;ref name=&quot;Wardak seeks $3b in aid for school buildings&quot;&gt;{{cite news |url=http://www.pajhwok.com/en/2013/05/18/wardak-seeks-3b-aid-school-buildings |title=Wardak seeks $3b in aid for school buildings |publisher=Pajhwok Afghan News | date=18 May 2013 |access-date=13 August 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131230234222/http://www.pajhwok.com/en/2013/05/18/wardak-seeks-3b-aid-school-buildings |archive-date=30 December 2013|last1=Adina |first1=Mohammad Sabir }}&lt;/ref&gt; As of 2018 the literacy rate of the population age 15 and older is 43.02% (males 55.48% and females 29.81%).&lt;ref name=&quot;UNESCO UIS Afghanistan&quot;&gt;{{Cite web |title=UNESCO UIS: Afghanistan |url=http://uis.unesco.org/ |access-date=6 August 2020 |publisher=UNESCO}}&lt;/ref&gt;

The top universities in Afghanistan are the [[American University of Afghanistan]] (AUAF) followed by [[Kabul University]] (KU), both of which are located in Kabul. The [[National Military Academy of Afghanistan]], modeled after the [[United States Military Academy]] at West Point, was a four-year military development institution dedicated to graduating officers for the [[Afghan Armed Forces]]. The [[Afghan Defense University]] was constructed near [[Qargha]] in Kabul. Major universities outside of Kabul include [[Kandahar University]] in the south, [[Herat University]] in the northwest, [[Balkh University]] and [[Kunduz University]] in the north, [[Nangarhar University]] and [[Khost University]] in the east. Kabul University was founded in 1932 and is a respected institute that played a significant part in the country's education;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.afghanistans.com/Information/People/Education.htm|title=Afghanistan Education &amp;#124; Afghanistan's Web Site|website=www.afghanistans.com|access-date=14 June 2020|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308065842/https://www.afghanistans.com/Information/People/Education.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; from the 1960s the Kabul University was also a hotbed of radical political ideologies such as Marxism and Islamism, which played major parts in society, politics and the war that began in 1978.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=eQeRuzzwuCIC&amp;pg=PA38|title=Apocalyptic Realm: Jihadists in South Asia|first=Dilip|last=Hiro|date=17 April 2012|publisher=Yale University Press|isbn=978-0300183665}}&lt;/ref&gt;

After the Taliban regained power in 2021, it became unclear to what extent female education would continue in the country. In March 2022, after they had been closed for some time, it was announced that girl's schools after 6th grade would be reopened shortly. However, shortly before reopening, the order was rescinded and schools for older girls remained closed.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Taliban reverses decision, barring Afghan girls from attending school beyond 6th grade |language=en |work=NPR.org |url=https://www.npr.org/2022/03/23/1088202759/taliban-afghanistan-girls-school |access-date=2022-04-05}}&lt;/ref&gt;

Despite the ban, six provinces, [[Balkh Province|Balkh]], [[Kunduz Province|Kunduz]], [[Jowzjan Province|Jowzjan]], [[Sar-e Pol Province|Sar-I-Pul]], [[Faryab Province|Faryab]], and the [[Daykundi Province|Day Kundi]] provinces still allow girl's schools from grade 6 and up.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=1 January 2023 |title=Afghanistan: Six provinces keep schools open for girls despite nationwide ban |url=https://amu.tv/en/30372/ |url-status=live |access-date=17 February 2023 |website=AmuTV}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Neda Safi |first=Tooba |date=17 February 2023 |title=Girls return to high school in some regions of Afghanistan |url=https://genevasolutions.news/explorations/dispatches-from-women-in-afghanistan/girls-return-to-high-school-in-some-regions-of-afghanistan |url-status=live |access-date=17 February 2023 |website=Geneva Solutions}}&lt;/ref&gt;

=== Health ===
{{Main|Health in Afghanistan}}
[[File:Kabul Military Hospital - panoramio.jpg|thumb|The [[Daoud Khan Military Hospital]] in Kabul is one of the largest [[list of hospitals in Afghanistan|hospitals]] in Afghanistan]]
According to the [[Human Development Index]], Afghanistan is the [[List of countries by Human Development Index|15th least developed country in the world]]. The average [[List of countries by life expectancy|life expectancy]] is estimated to be around 60 years.&lt;ref name=&quot;WHO&quot;&gt;{{cite web |url=http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/136852/1/ccsbrief_afg_en.pdf |title=Afghanistan |publisher=[[World Health Organization]] (WHO) |access-date=17 May 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170722191648/http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/136852/1/ccsbrief_afg_en.pdf |archive-date=22 July 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;uis.unesco.org&quot;&gt;{{cite web |publisher=UNESCO  |title=Afghanistan |date=27 November 2016 |url=https://uis.unesco.org/en/country/af |archive-url=https://web.archive.org/web/20170623093810/http://uis.unesco.org/en/country/af |archive-date=23 June 2017}}&lt;/ref&gt; The country's [[maternal mortality]] rate is 396 deaths/100,000 live births and its [[infant mortality]] rate is 66&lt;ref name=&quot;uis.unesco.org&quot;/&gt; to 112.8 deaths in every 1,000 live births.&lt;ref name=&quot;Factbook&quot;/&gt; The [[Ministry of Public Health (Afghanistan)|Ministry of Public Health]] plans to cut the infant mortality rate to 400 for every 100,000 live births before 2020. The country has more than 3,000 [[midwifery|midwives]], with an additional 300 to 400 being trained each year.&lt;ref name=&quot;csm&quot;&gt;{{cite news |url=https://news.yahoo.com/childbirth-maternal-health-improve-afghanistan-160657704.html |title=Childbirth and maternal health improve in Afghanistan |first=Tom A. |last=Peter |newspaper=The Christian Science Monitor | date=17 December 2011 |access-date=12 January 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20131231002243/http://news.yahoo.com/childbirth-maternal-health-improve-afghanistan-160657704.html |archive-date=31 December 2013 }}&lt;/ref&gt;

There are over 100 [[hospitals in Afghanistan]],&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://pdf.usaid.gov/pdf_docs/pnaea825.pdf|title=Afghanistan National Hospital Survey|date=August 2004|publisher=Afghan Ministry of Health|access-date=28 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190807231748/https://pdf.usaid.gov/pdf_docs/pnaea825.pdf|archive-date=7 August 2019|url-status=live|accessdate=13 March 2023|archivedate=7 August 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190807231748/https://pdf.usaid.gov/pdf_docs/pnaea825.pdf}}&lt;/ref&gt; with the most advanced treatments being available in Kabul. The [[French Medical Institute for Children]] and [[Indira Gandhi Children's Hospital]] in Kabul are the leading [[children's hospital]]s in the country. Some of the other leading hospitals in Kabul include the [[Jamhuriat Hospital]] and [[Jinnah Hospital (Kabul)|Jinnah Hospital]].&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.voanews.com/a/pakistan-funded-afghan-hospital-begins-operations/4884454.html|title=Pakistan-funded Afghan Hospital Begins Operations|work=VOA News|first=Ayaz|last=Gul|date=20 April 2019|access-date=28 May 2019|quote=It opens a new chapter in the friendship of the two countries... This is the second-largest hospital [in Afghanistan] built with your support that will serve the needy,&quot; Feroz told the gathering.|archive-url=https://web.archive.org/web/20190423111329/https://www.voanews.com/a/pakistan-funded-afghan-hospital-begins-operations/4884454.html|archive-date=23 April 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In spite of all this, many Afghans travel to Pakistan and India for advanced treatment.

It was reported in 2006 that nearly 60% of the Afghan population lives within a two-hour walk of the nearest health facility.&lt;ref name=&quot;USAID-Health&quot;&gt;{{cite web |url=http://afghanistan.usaid.gov/en/programs/health |title=Health |publisher=[[United States Agency for International Development]] (USAID) |access-date=20 October 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130929082306/http://afghanistan.usaid.gov/en/programs/health |archive-date=29 September 2013 |accessdate=13 March 2023 |archivedate=29 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130929082306/http://afghanistan.usaid.gov/en/programs/health }}&lt;/ref&gt; [[Disability]] rate is also high in Afghanistan due to the decades of war.&lt;ref&gt;{{cite web |first=Anne-Marie |last=DiNardo |author2=LPA/PIPOS |url=http://www.usaid.gov/stories/afghanistan/fp_afghan_disabled.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20040508140406/http://www.usaid.gov/stories/afghanistan/fp_afghan_disabled.html |archive-date=8 May 2004 |title=Empowering Afghanistan's Disabled Population&amp;nbsp;– 31 March 2006 |publisher=Usaid.gov |date=31 March 2006 |access-date=19 May 2012 |accessdate=13 March 2023 |archivedate=8 May 2004 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20040508140406/http://www.usaid.gov/stories/afghanistan/fp_afghan_disabled.html }}&lt;/ref&gt; It was reported recently that about 80,000 people are missing limbs.&lt;ref&gt;{{cite news |first =Richard |last=Norton-Taylor |url=https://www.theguardian.com/world/2008/feb/13/afghanistan |title=Afghanistan's refugee crisis 'ignored' |work=The Guardian | date=13 February 2008 |access-date=19 May 2012 |location=London|archive-url=https://web.archive.org/web/20101215150225/http://www.guardian.co.uk/world/2008/feb/13/afghanistan |archive-date=15 December 2010 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.irinnews.org/report.aspx?reportid=26520 |title=Afghanistan: People living with disabilities call for integration |work=The New Humanitarian |url-status=live |date=2 December 2004 |access-date=28 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110920142752/http://www.irinnews.org/report.aspx?reportid=26520 |archive-date=20 September 2011}}&lt;/ref&gt; Non-governmental charities such as [[Save the Children]] and [[Mahboba's Promise]] assist orphans in association with governmental structures.&lt;ref&gt;{{cite web |first=Virginia |last=Haussegger |title=Mahboba's Promise |date=2 July 2009 |url=http://www.abc.net.au/7.30/content/2009/s2615472.htm |website=ABC News (Australia) |access-date=15 July 2009 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130726123857/http://www.abc.net.au/7.30/content/2009/s2615472.htm |archive-date=26 July 2013 }}&lt;/ref&gt; [[Demographic and Health Surveys]] is working with the [[Indian Institute of Health Management Research]] and others to conduct a survey in Afghanistan focusing on [[maternal death]], among other things.&lt;ref name=&quot;MEASUREDHS&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.measuredhs.com/Where-We-Work/Country-Main.cfm?ctry_id=71 |title=Afghanistan |publisher=Measuredhs.com |access-date=14 November 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20131230233502/http://www.measuredhs.com/Where-We-Work/Country-Main.cfm?ctry_id=71 |archive-date=30 December 2013}}&lt;/ref&gt;

== Governance ==
{{Main|Politics of Afghanistan}}
[[File:200229-D-AP390-1529 (49603221753).jpg|thumb|upright=0.9|right|[[Arg, Kabul|The Arg]] (the Presidential palace) in Kabul, photographed in 2020, before the Fall of Kabul]]
Following the effective collapse of the [[Islamic Republic of Afghanistan]] during the [[2021 Taliban offensive]], the Taliban declared the country an Islamic Emirate. A new caretaker government was announced on 7 September.&lt;ref name=&quot;BBCHardliners&quot;/&gt; As of 8 September 2021, no other country had formally recognized the Islamic Emirate of Afghanistan as the ''de jure'' government of Afghanistan.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Afghanistan: Taliban increasingly violent against protesters – UN|url=https://www.bbc.co.uk/news/live/world-58279900|access-date=25 November 2021|website=BBC News}}&lt;/ref&gt;

A traditional instrument of governance in Afghanistan is the ''[[loya jirga]]'' (grand assembly), a [[Pashtun]] consultative meeting that was mainly organized for choosing a new [[head of state]], adopting a new constitution, or to settle national or regional issue such as war.&lt;ref name=&quot;news.bbc.co.uk&quot;&gt;{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/1782079.stm | work=BBC News | title=Q&amp;A: What is a loya jirga? | date=1 July 2002 | access-date=2 June 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190523165931/http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/1782079.stm | archive-date=23 May 2019 | url-status=live }}&lt;/ref&gt; Loya jirgas have been held since at least 1747,{{sfn|Barfield|2012|page=295}} with the most recent one occurring in August 2020.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://tolonews.com/index.php/afghanistan/politicians-express-mixed-reactions-loya-jirga|title=Politicians Express Mixed Reactions to Loya Jirga|publisher=TOLO News|date=7 August 2020|access-date=10 August 2020|archive-date=10 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200810023639/https://tolonews.com/index.php/afghanistan/politicians-express-mixed-reactions-loya-jirga|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://tolonews.com/afghanistan/loya-jirga-approves-release-400-taliban-prisoners|title=Loya Jirga Approves Release of 400 Taliban Prisoners|date=9 August 2020|access-date=10 August 2020|publisher=TOLO News}}&lt;/ref&gt;

=== Development of Taliban government ===
{{main|Government of the Islamic Emirate of Afghanistan}}
{{see also|Cabinet of Afghanistan#Islamic Emirate (2021–present)}}
{{multiple image
| align = right
| perrow = 2
| direction = horizontal
| caption_align = center
| image1 = Hasan Akhund.png
| caption1 = [[Hasan Akhund]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Acting [[Prime Minister of Afghanistan|Prime Minister]]&lt;/small&gt;
| image2 = Sirajuddin Haqqani (cropped).png
| caption2 = [[Sirajuddin Haqqani]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;First [[Deputy Leader of the Islamic Emirate of Afghanistan|Deputy Leader]] and Acting [[Interior Minister of Afghanistan|Interior Minister]]&lt;/small&gt;
| image3 = Mullah Yaqoob in January 2022.png
| caption3 = [[Mullah Yaqoob]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Second Deputy Leader and Acting [[Ministry of Defense (Afghanistan)|Defense Minister]]&lt;/small&gt;
| image4 = Abdul_Ghani_Baradar.jpg
| caption4 = [[Abdul Ghani Baradar]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Third Deputy Leader and Acting [[Prime Minister of Afghanistan|First Deputy Prime Minister]]&lt;/small&gt;
| total_width = 270
}}
On 17 August 2021, the leader of the Taliban-affiliated [[Hezb-e Islami Gulbuddin|Hezb-e-Islami Gulbuddin]] party, [[Gulbuddin Hekmatyar]], met with both [[Hamid Karzai]], the former [[President of Afghanistan]], and [[Abdullah Abdullah]], the former chairman of the High Council for National Reconciliation and former [[Chief Executive (Afghanistan)|Chief Executive]], in [[Doha]], [[Qatar]], with the aim of forming a [[national unity government]].&lt;ref&gt;{{cite web|date=16 August 2021|title=Afghanistan's Hekmatyar says heading for Doha with Karzai, Abdullah Abdullah to meet Taliban – Al Jazeera|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/afghanistans-hekmatyar-says-heading-doha-with-karzai-abdullah-abdullah-meet-2021-08-16/|access-date=18 August 2021|website=Reuters}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=AFP|date=18 August 2021|title=Taliban met ex-Afghan leader Karzai, Abdullah Abdullah|url=https://www.brecorder.com/news/40114270|access-date=18 August 2021|website=Brecorder}}&lt;/ref&gt; President [[Ashraf Ghani]], having fled the country during the Taliban advance to either [[Tajikistan]] or [[Uzbekistan]], emerged in the United Arab Emirates and said that he supported such negotiations and was in talks to return to Afghanistan.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Macias|first=Natasha Turak, Amanda|date=18 August 2021|title=Ousted Afghan President Ashraf Ghani resurfaces in UAE after fleeing Kabul, Emirati government says|url=https://www.cnbc.com/2021/08/18/afghan-president-ashraf-ghani-is-in-uae-after-fleeing-afghanistan.html|access-date=19 August 2021|website=CNBC}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ghani says he backs talks as Taliban meet with Karzai, Abdullah|url=https://www.newagebd.net/article/146741/ghani-says-he-backs-talks-as-taliban-meet-with-karzai-abdullah|access-date=18 August 2021|website=New Age|accessdate=13 March 2023|archivedate=18 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210818215958/https://www.newagebd.net/article/146741/ghani-says-he-backs-talks-as-taliban-meet-with-karzai-abdullah}}&lt;/ref&gt; Many figures within the Taliban generally agreed that continuation of the [[2004 Constitution of Afghanistan]] may, if correctly applied, be workable as the basis for the new religious state as their objections to the former government were political, and not religious.&lt;ref name=&quot;osman&quot;&gt;{{cite book|last1=Osman|first1=Borhan|url=https://cic.nyu.edu/sites/default/files/taliban_future_state_final.pdf|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://cic.nyu.edu/sites/default/files/taliban_future_state_final.pdf|archive-date=2022-10-09|url-status=live|title=Taliban Views on a Future State|date=July 2016|publisher=[[New York University]]|page=7}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210816135549/https://cic.nyu.edu/sites/default/files/taliban_future_state_final.pdf |date=2021-08-16 }}&lt;/ref&gt;

Hours after the final flight of American troops left Kabul on 30 August, a Taliban official interviewed said that a new government would likely be announced as early as Friday 3 September after [[Jumu'ah]]. It was added that [[Hibatullah Akhundzada]] would be officially named [[Head of the Islamic Emirate of Afghanistan|Emir]], with cabinet ministers being revealed at the [[Arg (Kabul)|Arg]] in an official ceremony. Abdul Ghani Baradar would be named [[head of government]] as [[Prime Minister of Afghanistan|Prime Minister]], while other important positions would go to [[Sirajuddin Haqqani]] and [[Mullah Yaqoob]]. Beneath the supreme leader, day-to-day governance will be entrusted to the [[Cabinet of Afghanistan#Islamic Emirate (2021–present)|cabinet]].&lt;ref&gt;{{cite web|date=2 September 2021|title=Afghanistan: Taliban expected to announce new government|url=http://www.theguardian.com/world/2021/sep/02/afghanistan-taliban-expected-to-announce-new-government|access-date=2 September 2021|website=The Guardian}}&lt;/ref&gt;
[[File:Secretary Pompeo Meets with the Taliban Negotiation Team (50632321483).jpg|thumb|260px|US representative [[Zalmay Khalilzad]] (left) meeting with Taliban leaders, [[Abdul Ghani Baradar]], [[Abdul Hakim Ishaqzai]], [[Sher Mohammad Abbas Stanikzai]], [[Suhail Shaheen]], unidentified. [[Doha]], [[Qatar]] on 21 November 2020.]]
According to CNN, the new government is likely to be a [[Unitary state|unitary]] [[Deobandi]]st [[Islamic republic]]. In a report by CNN-News18, sources said the new government was going to be governed similarly to Iran with Haibatullah Akhundzada as supreme leader similar to the role of [[Ali Khamenei|Saayid Ali Khamenei]], and would be based out of [[Kandahar]]. Baradar or Yaqoob would be head of government as [[Prime minister|Prime Minister]]. The government's ministries and agencies will be under a cabinet presided over by the Prime Minister. The Supreme Leader would preside over an [[Executive (government)|executive body]] known Supreme Council with anywhere from 11 to 72 members. [[Abdul Hakim Ishaqzai]] is likely to be promoted to [[Chief justice|Chief Justice]]. According to the report, the new government will take place within the framework of an amended [[1964 Constitution of Afghanistan]].&lt;ref&gt;{{cite web|date=31 August 2021|title=Taliban to Follow Iran Model in Afghanistan; Reclusive Hibatullah Akhundzada to be Supreme Leader|url=https://www.news18.com/news/world/talibans-govt-in-afghanistan-on-iran-model-reclusive-hibatullah-akhundzada-to-be-supreme-leader-4149431.html|access-date=3 September 2021|website=News18}}&lt;/ref&gt;

However, later interviews disclosed to News18 that negotiations were not yet completed and that representatives were still in Kandahar, and that the announcement of the new government would not take place until 4 September or later.&lt;ref&gt;{{cite web|date=3 September 2021|title=Are Taliban Forming New Govt in Afghanistan Today? Here's the Latest Update on Negotiation Talks|url=https://www.news18.com/news/world/are-taliban-forming-new-govt-in-afghanistan-today-heres-the-latest-update-on-negotiation-talks-4160183.html|access-date=3 September 2021|website=News18}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Taliban close to forming new government in Afghanistan|work=Bangkok Post|publisher=Bangkok Post Public Company|url=https://www.bangkokpost.com/world/2175995/taliban-close-to-forming-new-government-in-afghanistan|access-date=3 September 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=AFP|date=3 September 2021|title=Taliban close to forming new government in Afghanistan|url=https://www.brecorder.com/news/40117744|access-date=3 September 2021|website=Brecorder}}&lt;/ref&gt; Government formation was further delayed with the announcement postponed to some time during the week of 6 September, due to concerns about forming a broad-based government acceptable to the international community.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Taliban again postpone Afghan govt formation announcement|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/international/world-news/taliban-again-postpone-afghan-govt-formation-announcement/articleshow/85923976.cms?from=mdr|access-date=4 September 2021}}&lt;/ref&gt; It was later added however that the Taliban's Rahbari Shura, the group's leadership council was divided between the hardline Haqqani Network and moderate Abdul Ghani Baradar over appointments needed to form an &quot;inclusive&quot; government. This culminated in a skirmish which led to Baradar being injured and treated in Pakistan.&lt;ref&gt;{{cite web|date=5 September 2021|title=New 'inclusive' Afghanistan government to be announced soon: Taliban|url=https://www.livemint.com/news/world/new-inclusive-afghanistan-government-to-be-announced-soon-taliban-11630841282911.html|access-date=5 September 2021|website=mint}}&lt;/ref&gt; It was speculated that the government would be announced on 11 September 2021, the 20th anniversary of the [[9/11 attacks]], with invitations possibly being extended to the governments of Turkey, China, Iran, Pakistan, and Qatar.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Khan|first=Omer Farooq|date=7 September 2021|title=Taliban News: Taliban capture Panjshir, soon to announce future government|url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/south-asia/taliban-claim-panjshir-valley-has-fallen-massoud-vows-to-fight-on/articleshow/85988654.cms|access-date=7 September 2021|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

As of early September, the Taliban were planning the Cabinet to be men-only, stating that women would not be allowed to &quot;work in high-ranking posts&quot; in the government and that women were &quot;ruled out&quot; from the Cabinet. Journalists and other human rights activists, mostly women, [[2021 Afghan protests|protested]] in [[Herat]] and Kabul, calling for women to be included in the Cabinet.&lt;ref&gt;{{cite news|date=8 September 2021|title=Afghanistan: Women protest against all-male Taliban government|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-58490819|access-date=9 September 2021}}&lt;/ref&gt; The [[Cabinet of Afghanistan#Islamic Emirate (2021–present)|acting Cabinet]] announced on 7 September was men-only, and the [[Ministry of Women's Affairs (Afghanistan)|Ministry of Women's Affairs]] appeared to have been abolished.&lt;ref name=&quot;BBCHardliners&quot;&gt;{{cite news|date=7 September 2021|title=Hardliners get key posts in new Taliban government|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-58479750|access-date=9 September 2021}}&lt;/ref&gt; On March 23, 2022, there were reports a cabinet shakeup was underway as another meeting of the Leadership Council was held in Kandahar for the second time since the Taliban Islamic Movement [[Fall of Kabul (2021)|came to power]] as a way to get international recognition. The last meeting of the Leadership Council was held from August 28, 2021, to August 30, 2021.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Taliban to reshuffle cabinet to get international recognition |url=https://www.aninews.in/news/world/asia/taliban-to-reshuffle-cabinet-to-get-international-recognition20220323163506/ |access-date=2022-03-24 |website=ANI News |language=en |accessdate=2023-03-13 |archivedate=2022-03-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220323124248/https://www.aninews.in/news/world/asia/taliban-to-reshuffle-cabinet-to-get-international-recognition20220323163506/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=The Associated Press |date=23 March 2022 |title=Taliban cancels girls' higher education despite promise |url=https://www.cbc.ca/news/world/afghanistan-girls-education-1.6394296 |website=cbc.ca}}&lt;/ref&gt;

=== Administrative divisions ===
{{Main|Provinces of Afghanistan|Districts of Afghanistan}}
Afghanistan is administratively divided into 34 provinces (''[[wilayat]]'').&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ariananews.co/en/afghanistan-provinces/|title=Afghanistan Provinces|access-date=4 July 2019|publisher=Ariana News|archive-url=https://web.archive.org/web/20190704210454/https://ariananews.co/en/afghanistan-provinces/|archive-date=4 July 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Each province has a governor and a capital. The country is further divided into nearly 400 provincial [[Districts of Afghanistan|districts]], each of which normally covers a city or several villages. Each district is represented by a district governor.

The [[list of current governors of Afghanistan|provincial governors]] are now appointed by the [[Prime Minister of Afghanistan]], and the district governors are selected by the provincial governors.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2012/12/09/world/asia/for-afghan-officials-prospect-of-death-comes-with-territory.html|title=For Afghan Officials, Prospect of Death Comes With Territory|last=Ahmed|first=Azam|date=8 December 2012|work=The New York Times|access-date=7 April 2017|issn=0362-4331|archive-url=https://web.archive.org/web/20171019103603/http://www.nytimes.com/2012/12/09/world/asia/for-afghan-officials-prospect-of-death-comes-with-territory.html|archive-date=19 October 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; The provincial governors are representatives of the central government in Kabul and are responsible for all administrative and formal issues within their provinces. There are also provincial councils that are elected through direct and general elections for four years.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.iec.org.af/eng/content.php?id=5&amp;cnid=24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100827204439/http://www.iec.org.af/eng/content.php?id=5&amp;cnid=24 |archive-date=27 August 2010 |title=Explaining Elections, Independent Election Commission of Afghanistan |publisher=Iec.org.af |date=9 October 2004 |access-date=4 February 2012 |accessdate=13 March 2023 |archivedate=27 August 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100827204439/http://www.iec.org.af/eng/content.php?id=5&amp;cnid=24 }}&lt;/ref&gt; The functions of provincial councils are to take part in provincial development planning and to participate in the monitoring and appraisal of other provincial governance institutions.

According to article 140 of the constitution and the presidential decree on electoral law, mayors of cities should be elected through free and direct elections for a four-year term. In practice however, mayors are appointed by the government.&lt;ref&gt;{{cite web|title=An Assessment of Afghanistan's Municipal Governance Framework|url=http://webarchive.urban.org/UploadedPDF/412448-An-Assessment-of-Afghanistans-Municipal-Governance-Framework.pdf|access-date=4 July 2019|publisher=Urban Institute Center on International Development and Governance|author1=Jamie Boex|author2=Grace Buencamino|author3=Deborah Kimble|archive-url=https://web.archive.org/web/20190704193403/http://webarchive.urban.org/UploadedPDF/412448-An-Assessment-of-Afghanistans-Municipal-Governance-Framework.pdf|archive-date=4 July 2019|url-status=live|accessdate=13 March 2023|archivedate=4 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190704193403/http://webarchive.urban.org/UploadedPDF/412448-An-Assessment-of-Afghanistans-Municipal-Governance-Framework.pdf}}&lt;/ref&gt;

The following is a list of all the 34 provinces in alphabetical order:

[[File:Afghanistan provinces numbered.png|thumb|upright=1.6|Afghanistan is divided into [[provinces of Afghanistan|34 provinces]], which are further divided into a [[Districts of Afghanistan|number of districts]]]]

{{colbegin|colwidth=15em}}
# [[Badakhshan Province|Badakhshan]]
# [[Badghis Province|Badghis]]
# [[Baghlan Province|Baghlan]]
# [[Balkh Province|Balkh]]
# [[Bamyan Province|Bamyan]]
# [[Daykundi Province|Daykundi]]
# [[Farah Province|Farah]]
# [[Faryab Province|Faryab]]
# [[Ghazni Province|Ghazni]]
# [[Ghor Province|Ghor]]
# [[Helmand Province|Helmand]]
# [[Herat Province|Herat]]
# [[Jowzjan Province|Jowzjan]]
# [[Kabul Province|Kabul]]
# [[Kandahar Province|Kandahar]]
# [[Kapisa Province|Kapisa]]
# [[Khost Province|Khost]]
# [[Kunar Province|Kunar]]
# [[Kunduz Province|Kunduz]]
# [[Laghman Province|Laghman]]
# [[Logar Province|Logar]]
# [[Nangarhar Province|Nangarhar]]
# [[Nimruz Province|Nimruz]]
# [[Nuristan Province|Nuristan]]
# [[Oruzgan Province|Oruzgan]]
# [[Paktia Province|Paktia]]
# [[Paktika Province|Paktika]]
# [[Panjshir Province|Panjshir]]
# [[Parwan Province|Parwan]]
# [[Samangan Province|Samangan]]
# [[Sar-e Pol Province|Sar-e Pol]]
# [[Takhar Province|Takhar]]
# [[Wardak Province|Wardak]]
# [[Zabul Province|Zabul]]
{{colend}}

=== Foreign relations ===
{{Main|Foreign relations of Afghanistan}}
{{See also|Ministry of Foreign Affairs (Afghanistan)}}
Afghanistan became a member of the [[United Nations]] in 1946.{{sfn|Dupree|1997|page=642}} Historically, Afghanistan had strong relations with Germany, one of the first countries to recognize Afghanistan's independence in 1919; the Soviet Union, which provided much aid and military training for Afghanistan's forces and includes the signing of a Treaty of Friendship in 1921 and 1978; and [[Afghanistan–India relations|India]], with which a friendship treaty was signed in 1950.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Treaty of Friendship|url=https://www.mea.gov.in/bilateral-documents.htm?dtl/6584/Treaty+of+Friendship|access-date=31 December 2020|website=www.mea.gov.in}}&lt;/ref&gt; Relations with [[Afghanistan–Pakistan relations|Pakistan]] have often been tense for various reasons such as the [[Durand Line]] border issue and alleged Pakistani involvement in Afghan insurgent groups.

The present Islamic Emirate of Afghanistan is currently internationally [[Recognition of the Islamic Emirate of Afghanistan|unrecognized]], but has had notable unofficial ties with [[Afghanistan–China relations|China]], Pakistan, and Qatar.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-08-16/china-enters-high-stakes-relationship-with-post-u-s-afghanistan|title=China Embraces High-Stakes Taliban Relationship as U.S. Exits|date=16 August 2021|work=[[Bloomberg News]]|access-date=17 October 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/10/7/taliban-afghanistan-international-recognition|title = Taliban still struggling for international recognition|work=Al Jazeera|first=Ali M|last=Latifi|date=7 October 2021}}&lt;/ref&gt; Under the previous Islamic Republic of Afghanistan, it enjoyed cordial relations with a number of [[NATO]] and allied nations, particularly the [[Afghanistan–United States relations|United States]], [[Afghanistan–Canada relations|Canada]], [[Afghanistan–United Kingdom relations|United Kingdom]], [[Afghanistan–Germany relations|Germany]], Australia, and [[Afghanistan–Turkey relations|Turkey]]. In 2012, the United States and the then-republic in Afghanistan signed their [[US–Afghanistan Strategic Partnership Agreement|Strategic Partnership Agreement]] in which Afghanistan became a [[major non-NATO ally]].&lt;ref&gt;{{cite news|title=Hillary Clinton says Afghanistan 'major non-Nato ally'|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-18750732|date=7 July 2012|newspaper=[[BBC News]]|access-date=4 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190705181134/https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-18750732|archive-date=5 July 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Such qualification was rescinded by US President [[Joe Biden]] in July 2022.&lt;ref&gt;{{Cite web |last1=Mizelle |first1=Shawna |last2=Fossum |first2=Sam |date=7 July 2022 |title=Biden will rescind Afghanistan's designation as a major non-NATO ally |url=https://www.cnn.com/2022/07/06/politics/afghanistan-major-non-nato-ally-designation-biden-rescind/index.html |access-date= |website=[[CNN]]}}&lt;/ref&gt;

===Military===
{{Broader|Afghan Armed Forces}}
The [[Armed Forces of the Islamic Emirate of Afghanistan]] captured a large amount of weapons, hardware, vehicles, aerocrafts, and equipment from the [[Afghan National Security Forces]] following the [[2021 Taliban offensive]] and the [[Fall of Kabul (2021)|Fall of Kabul]]. The total value of the captured equipment has been estimated at US$83 billion.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=12 October 2021|title=White House defends letting billions in military equipment fall into Taliban hands|url=https://news.yahoo.com/white-house-defends-letting-billions-192700107.html|access-date=12 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211012095525/https://news.yahoo.com/white-house-defends-letting-billions-192700107.html|archive-date=12 October 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Andrzejewski|first=Adam|title=Staggering Costs – U.S. Military Equipment Left Behind In Afghanistan|url=https://www.forbes.com/sites/adamandrzejewski/2021/08/23/staggering-costs--us-military-equipment-left-behind-in-afghanistan/|access-date=12 October 2021|website=Forbes}}&lt;/ref&gt;

=== Human rights ===
{{See also|Human rights in Afghanistan|Women in Afghanistan|LGBT rights in Afghanistan|Treatment of women by the Taliban|Afghan refugees}}Homosexuality is [[taboo]] in Afghan society;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Ahmadzai |first=Aria |date=7 October 2016 |title=The LGBT community living under threat of death |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-36884732}}&lt;/ref&gt; according to the Penal Code, homosexual intimacy is punished by up to a year in prison.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Afghanistan &amp;#124; Human Dignity Trust |url=https://www.humandignitytrust.org./country-profile/afghanistan/ |website=www.humandignitytrust.org. |accessdate=2023-03-13 |archivedate=2021-04-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210414225749/https://www.humandignitytrust.org/country-profile/afghanistan/ }}&lt;/ref&gt; With implementing [[Sharia law]] offenders can be [[Death penalty for homosexuality|punished by death]].&lt;ref&gt;{{Cite news |title='Fake Life': Being Gay in Afghanistan |url=https://www.rferl.org/a/afghanistan-being-gay-fake-life/28731934.html |website=RadioFreeEurope/RadioLiberty|last1=Bezhan |first1=Frud }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |date=17 May 2016 |title=LGBT relationships are illegal in 74 countries, research finds |url=https://www.independent.co.uk/news/world/gay-lesbian-bisexual-relationships-illegal-in-74-countries-a7033666.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190614095346/https://www.independent.co.uk/news/world/gay-lesbian-bisexual-relationships-illegal-in-74-countries-a7033666.html |archive-date=14 June 2019 |access-date=3 June 2019 |work=The Independent}}&lt;/ref&gt; However an ancient tradition involving male homosexual acts between children and older men (typically wealthy warlords or elite people) called ''[[bacha bazi]]'' persists.

Religious minorities such as Sikhs,&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Kumar |first=Ruchi |date=2020-03-28 |title=For Afghan Sikhs, it's between violence and exodus |language=en-IN |work=[[The Hindu]] |url=https://www.thehindu.com/news/international/for-afghan-sikhs-its-between-violence-and-exodus/article31194107.ece |access-date=2021-09-11 |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; Hindus,&lt;ref&gt;{{Cite news |last1=Mashal |first1=Mujib |last2=Abed |first2=Fahim |date=2020-07-19 |title=India Offers Escape to Afghan Hindus and Sikhs Facing Attacks |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2020/07/19/world/asia/india-afghanistan-sikh-hindu.html |access-date=2021-09-11 |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; and Christians have reportedly faced persecution in the country.&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Cite web |last1=Lyons |first1=Kate |last2=Blight |first2=Garry |date=27 July 2015 |title=Where in the world is the worst place to be a Christian? |url=http://www.theguardian.com/world/ng-interactive/2015/jul/27/where-in-the-world-is-it-worst-place-to-be-a-christian |website=[[The Guardian]] |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |title=Afghan clerics call for Christian convert to be killed despite Western outrage |date=23 March 2006 |url=https://www.youtube.com/watch?v=SY0IM-ZvDtM |publisher=[[AP Archive]] |language=en}}&lt;/ref&gt;

Since May 2022, all women in Afghanistan have been required by law to wear full-body coverings when in public (either a [[burqa]] or an [[abaya]] paired with a [[niqāb]], which leaves only the eyes uncovered).&lt;ref&gt;{{cite news |last1=George |first1=Susannah |title=Taliban orders head-to-toe coverings for Afghan women in public |url=https://www.washingtonpost.com/world/2022/05/07/taliban-orders-head-toe-coverings-afghan-women-public/ |access-date=8 May 2022 |newspaper=[[The Washington Post]] |date=7 May 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Graham-Harrison |first1=Emma |title=Taliban order all Afghan women to cover their faces in public |url=https://www.theguardian.com/world/2022/may/07/taliban-order-all-afghan-women-to-wear-burqa |access-date=8 May 2022 |work=[[The Guardian]] |date=7 May 2022}}&lt;/ref&gt; In a May interview with [[Christiane Amanpour]], First [[Deputy Leader of the Islamic Emirate of Afghanistan|Deputy Leader]] [[Sirajuddin Haqqani]] claimed the decree is only advisory and no form of [[hijab]] is compulsory in Afghanistan,&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Shelley |first1=Jo |last2=Popalzai |first2=Ehsan |last3=Mengli |first3=Ahmet |last4=Picheta |first4=Rob |title=Top Taliban leader makes more promises on women's rights but quips 'naughty women' should stay home |url=https://www.cnn.com/2022/05/18/asia/amanpour-haqqani-taliban-women-interview-intl/index.html |access-date=20 May 2022 |work=[[CNN]] |date=19 May 2022 |location=[[Kabul]]}}&lt;/ref&gt; though this contradicts the reality.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Zucchino |first1=David |last2=Akbary |first2=Yaqoob |title=The Taliban Pressure Women in Afghanistan to Cover Up |url=https://www.nytimes.com/2022/05/21/world/asia/taliban-afghanistan-women-hijab.html |access-date=22 May 2022 |work=[[The New York Times]] |date=21 May 2022 |location=[[Kabul]]}}&lt;/ref&gt; It has been speculated that there is a genuine internal policy division over women's rights between hardliners, including Leader Hibatullah Akhundzada, and pragmatists, though they publicly present a united front.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Gannon |first1=Kathy |title=Taliban divisions deepen as Afghan women defy veil edict |url=https://apnews.com/article/afghanistan-religion-kabul-taliban-aec1a4bb5dc2a91fc19954093a5595e0 |access-date=20 May 2022 |work=[[Associated Press]] |date=8 May 2022 |location=[[Kabul]]}}&lt;/ref&gt; Another decree was issued shortly after the first, requiring female TV presenters to cover their faces during broadcasts.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Fraser |first1=Simon |title=Afghanistan's female TV presenters must cover their faces, say Taliban |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-61508072 |access-date=20 May 2022 |work=[[BBC News]] |date=19 May 2022}}&lt;/ref&gt;

In May 2022, the Taliban dissolved Afghanistan's Human Rights Commission along with four other government departments, citing the country's budget deficit.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Taliban dissolves Afghanistan's human rights commission as 'unnecessary' |url=https://www.theguardian.com/world/2022/may/17/taliban-dissolves-afghanistans-human-rights-commission-as-unnecessary |access-date=20 May 2022 |work=[[Reuters]] |agency=[[The Guardian]] |date=16 May 2022}}&lt;/ref&gt;

== Economy ==
{{Main|Economy of Afghanistan}}
[[File:Afghan pomegranate processing.jpg|thumb|left|Workers processing [[pomegranate production in Afghanistan|pomegranates]] (''anaar''), which Afghanistan is famous for in Asia]]
Afghanistan's nominal GDP was $21.7&amp;nbsp;billion in 2018, or $72.9&amp;nbsp;billion by [[purchasing power parity]] (PPP).&lt;ref name=&quot;imf2&quot;/&gt; Its [[List of countries by GDP (PPP) per capita|GDP per capita]] is $2,024 (PPP).&lt;ref name=&quot;imf2&quot;/&gt; Despite having $1&amp;nbsp;trillion or more in mineral deposits,&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2013-12-15/karzai-tells-investors-u-s-will-meet-his-security-pact-demands|title=Karzai Woos India Inc. as Delay on U.S. Pact Deters Billions|first=Kartikay|last=Mehrotra|newspaper=Bloomberg.com|date=16 December 2013|access-date=23 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171011222703/https://www.bloomberg.com/news/articles/2013-12-15/karzai-tells-investors-u-s-will-meet-his-security-pact-demands|archive-date=11 October 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; it remains one of the world's [[least developed countries]]. Afghanistan's rough physical geography and its landlocked status has been cited as reasons why the country has always been among the least developed in the modern era – a factor where progress is also slowed by contemporary conflict and political instability.&lt;ref name=&quot;auto7&quot;/&gt; The country imports over $7&amp;nbsp;billion worth of goods but exports only $784&amp;nbsp;million, mainly fruits and [[Nut (fruit)|nuts]]. It has $2.8&amp;nbsp;billion in [[external debt]].&lt;ref name=&quot;Factbook&quot;/&gt; The service sector contributed the most to the GDP (55.9%) followed by agriculture (23%) and industry (21.1%).&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/214.html|title=Field Listing :: GDP – composition, by sector of origin – The World Factbook – Central Intelligence Agency|website=www.cia.gov|access-date=12 June 2020|archive-date=11 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201111214540/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/214.html|url-status=dead|accessdate=13 March 2023|archivedate=11 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201111214540/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/214.html}}&lt;/ref&gt;

While the nation's current account deficit is largely financed with donor money, only a small portion is provided directly to the government budget. The rest is provided to non-budgetary expenditure and donor-designated projects through the United Nations system and non-governmental organizations.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2015-10-20/taliban-winning-race-to-capture-1-trillion-afghan-mining-riches |title=The Taliban Is Capturing Afghanistan's $1 Trillion in Mining Wealth |newspaper=Bloomberg.com |publisher=Bloomberg L.P. |date=20 October 2015 |access-date=23 May 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170517034344/https://www.bloomberg.com/news/articles/2015-10-20/taliban-winning-race-to-capture-1-trillion-afghan-mining-riches |archive-date=17 May 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

[[Da Afghanistan Bank]] serves as the central bank of the nation&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Interest Rate Cut in Place, Says Central Bank| work = TOLOnews| access-date = 28 May 2019| url = https://www.tolonews.com/business/interest-rate-cut-place-says-central-bank| archive-url = https://web.archive.org/web/20190704193402/https://www.tolonews.com/business/interest-rate-cut-place-says-central-bank| archive-date = 4 July 2019| url-status = live}}&lt;/ref&gt; and the [[Afghan afghani|Afghani]] (AFN) is the national currency, with an exchange rate of about 75 Afghanis to 1 US dollar.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Afghani Falls Against Dollar By 3% In A Month|url=https://www.tolonews.com/business/afghani-falls-against-dollar-3-month|publisher=TOLOnews|date=18 April 2019|access-date=28 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419141610/https://www.tolonews.com/business/afghani-falls-against-dollar-3-month|archive-date=19 April 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt; A number of local and foreign banks operate in the country, including the [[Afghanistan International Bank]], [[New Kabul Bank]], [[Azizi Bank]], [[Pashtany Bank]], [[Standard Chartered Bank]], and the [[First MicroFinance Bank-Afghanistan|First Micro Finance Bank]].

[[File:Afghan carpets being sold.jpg|thumb|[[Afghan rugs]] are one of Afghanistan's main exports]]
One of the main drivers for the current economic recovery is the return of over 5&amp;nbsp;million [[Afghan diaspora|expatriates]], who brought with them entrepreneurship and wealth-creating skills as well as much needed funds to start up businesses. Many Afghans are now involved in construction, which is one of the largest industries in the country.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2010/07/08/world/asia/08contract.html |title=Afghan Companies Say U.S. Did Not Pay Them |work=The New York Times |first=Carlotta |last=Gall | date=7 July 2010 |access-date=30 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20130402005151/http://www.nytimes.com/2010/07/08/world/asia/08contract.html |archive-date=2 April 2013 }}&lt;/ref&gt; Some of the major national construction projects include the $35&amp;nbsp;billion New Kabul City next to the capital, the Aino Mena project in Kandahar, and the [[Ghazi Amanullah Khan Town]] near Jalalabad.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.dcda.gov.af/ |title=the Kabul New City Official Website |publisher=DCDA |access-date=4 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131230233634/http://www.dcda.gov.af/ |archive-date=30 December 2013 |accessdate=13 March 2023 |archivedate=30 December 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131230233634/http://www.dcda.gov.af/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.najeebzarab.af/town_main.php |title=Ghazi Amanullah Khan City |year=2009 |publisher=najeebzarab.af |access-date=15 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130429180506/http://www.najeebzarab.af/town_main.php |archive-date=29 April 2013 |accessdate=13 March 2023 |archivedate=29 April 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130429180506/http://www.najeebzarab.af/town_main.php }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.designmena.com/portfolio/aino-mina |title=Case study: Aino Mina |publisher=Designmena.com |access-date=4 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140106003655/http://www.designmena.com/portfolio/aino-mina |archive-date=6 January 2014 |accessdate=13 March 2023 |archivedate=6 January 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140106003655/http://www.designmena.com/portfolio/aino-mina }}&lt;/ref&gt; Similar development projects have also begun in [[Herat]], [[Mazar-e-Sharif]], and other cities.&lt;ref&gt;[https://www.forbes.com/2009/09/02/mazar-i-sharif-khaled-amiri-opinions-21-century-cities-09-ann-marlowe.html A Humane Afghan City?] by Ann Marlowe in [[Forbes]] 2 September 2009. {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20131231001216/http://www.forbes.com/2009/09/02/mazar-i-sharif-khaled-amiri-opinions-21-century-cities-09-ann-marlowe.html | date=31 December 2013 }}&lt;/ref&gt; An estimated 400,000 people enter the labor market each year.&lt;ref&gt;{{cite web |author1=Michael Sprague |title=AFGHANISTAN COUNTRY PROFILE |url=https://www.usaid.gov/sites/default/files/documents/1871/01%20Country%20Profile%20FINAL%20July%202016.pdf |website=usaid.gov |access-date=23 May 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170501062352/https://www.usaid.gov/sites/default/files/documents/1871/01%20Country%20Profile%20FINAL%20July%202016.pdf |archive-date=1 May 2017 |url-status=live |accessdate=13 March 2023 |archivedate=1 May 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170501062352/https://www.usaid.gov/sites/default/files/documents/1871/01%20Country%20Profile%20FINAL%20July%202016.pdf }}&lt;/ref&gt;

Several small companies and factories began operating in different parts of the country, which not only provide revenues to the government but also create new jobs. Improvements to the business environment have resulted in more than $1.5&amp;nbsp;billion in [[Telecommunication|telecom]] investment and created more than 100,000 jobs since 2003.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://afghanistan.usaid.gov/en/programs/economic_growth#Tab=Description |title=Economic Growth |publisher=USAID |access-date=25 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20130929082351/http://afghanistan.usaid.gov/en/programs/economic_growth |archive-date=29 September 2013 }}&lt;/ref&gt; [[Afghan rug]]s are becoming popular again, allowing many carpet dealers around the country to hire more workers; in 2016–17 it was the fourth most exported group of items.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://uk.reuters.com/article/us-afghanistan-carpets-idUKKBN1HI2VL|title=Sales of Afghanistan's renowned carpets unravel as war intensifies|newspaper=Reuters|date=12 April 2018|via=uk.reuters.com|last1=Nickel|first1=Rod|accessdate=13 March 2023|archivedate=12 June 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200612214646/https://uk.reuters.com/article/us-afghanistan-carpets-idUKKBN1HI2VL}}&lt;/ref&gt;

Afghanistan is a member of [[WTO]], [[SAARC]], [[Economic Cooperation Organization|ECO]], and [[OIC]]. It holds an observer status in [[Shanghai Cooperation Organisation|SCO]]. In 2018, a majority of imports come from either Iran, China, Pakistan and Kazakhstan, while 84% of exports are to Pakistan and India.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://wits.worldbank.org/CountryProfile/en/Country/AFG/Year/LTST/TradeFlow/EXPIMP/Partner/by-country |title=Access to energy graph |website= wits.worldbank.org/|access-date=13 June 2020}}&lt;/ref&gt;

Since the Taliban's takeover of the country in August 2021, the United States has [[Afghan frozen assets|frozen about $9 billion]] in assets belonging to the [[Da Afghanistan Bank|Afghan central bank]],&lt;ref&gt;{{cite news |title=Taliban blames U.S. as 1 million Afghan kids face death by starvation |url=https://www.cbsnews.com/news/afghanistan-taliban-blames-us-as-1-million-kids-face-starvation/ |work=CBS News |date=20 October 2021}}&lt;/ref&gt; blocking the Taliban from accessing billions of dollars held in US bank accounts.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Is the United States Driving Afghanistan Toward Famine? |url=https://messaging-custom-newsletters.nytimes.com/template/oakv2?campaign_id=30&amp;emc=edit_int_20211029&amp;instance_id=44044&amp;nl=the-interpreter&amp;productCode=INT&amp;regi_id=57806557&amp;segment_id=72971&amp;te=1&amp;uri=nyt%3A%2F%2Fnewsletter%2Fde4d3c8a-f805-5843-bf23-d2fd9a6bcf70&amp;user_id=9aa4b6ac6a6bfa9626d966e353fed48b |work=The New York Times |date=29 October 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Afghanistan's hunger crisis is a problem the U.S. can fix |url=https://www.msnbc.com/opinion/afghanistan-s-hunger-crisis-problem-u-s-can-fix-n1283618 |work=MSNBC |date=10 November 2021}}&lt;/ref&gt;

===Agriculture===

[[File:Afghan Saffron.jpg|thumb|Afghan [[saffron]] has been recognized as the world's best]]
Agricultural production is the backbone of Afghanistan's economy&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://afghanistan.usaid.gov/en/programs/agriculture |title=Agriculture |publisher=USAID |access-date=23 May 2017 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130929082220/http://afghanistan.usaid.gov/en/programs/agriculture |archive-date=29 September 2013 |accessdate=13 March 2023 |archivedate=29 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130929082220/http://afghanistan.usaid.gov/en/programs/agriculture }}&lt;/ref&gt; and has traditionally dominated the economy, employing about 40% of the workforce as of 2018.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.worldbank.org/en/country/afghanistan/publication/unlocking-potential-of-agriculture-for-afghanistan-growth|title=Unlocking the Potential of Agriculture for Afghanistan's Growth|website=World Bank}}&lt;/ref&gt; The country is known for producing [[pomegranate production in Afghanistan|pomegranates]], grapes, apricots, melons, and several other fresh and dry fruits. It is also known as the world's largest producer of [[Opium production in Afghanistan|opium]] – as much as 16% or more of the nation's economy is derived from the cultivation and sale of opium.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.afghanistan-analysts.org/aan-qa-an-established-industry-basic-facts-about-afghanistans-opium-driven-economy/|title=AAN Q&amp;A: An established industry – Basic facts about Afghanistan's opium-driven economy|publisher=Afghanistan Analysts Network|date=11 July 2017|access-date=10 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190807204235/https://www.afghanistan-analysts.org/aan-qa-an-established-industry-basic-facts-about-afghanistans-opium-driven-economy/|archive-date=7 August 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt; It is also one of the world's top producers of [[cannabis]].&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-cannabis-idUSTRE62U0IC20100331|title=Afghanistan now world's top cannabis source: U.N.|newspaper=Reuters|date=31 March 2010|via=www.reuters.com|last1=Burch|first1=Jonathon}}&lt;/ref&gt;

[[Saffron]], the most expensive spice, grows in Afghanistan, particularly [[Herat Province]]. In recent years, there has been an uptick in saffron production, which authorities and farmers trying to replace poppy cultivation. Between 2012 and 2019, the saffron cultivated and produced in Afghanistan was consecutively ranked the world's best by the International Taste and Quality Institute.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.arabnews.com/node/1602281/world|title=Afghanistan's red gold 'saffron' termed world's best|date=22 December 2019|website=Arab News}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tolonews.com/afghanistan/28053-afghan-saffron-worlds-best|title=Afghan Saffron, World's Best|website=TOLOnews}}&lt;/ref&gt; Production hit record high in 2019 (19,469&amp;nbsp;kg of saffron), and one kilogram is sold domestically between $634 and $1147.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.xinhuanet.com/english/2019-12/25/c_138657013.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228193104/http://www.xinhuanet.com/english/2019-12/25/c_138657013.htm|url-status=dead|archive-date=28 December 2019|title=Saffron production hits record high in Afghanistan|website=Xinhua|accessdate=13 March 2023|archivedate=2 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210302085429/http://www.xinhuanet.com/english/2019-12/25/c_138657013.htm}}&lt;/ref&gt;

The availability of cheap diesel-powered water pumps imported from China and Pakistan, and in the 2010s, of cheap solar power to pump water, resulted in expansion of agriculture and population in the southwestern deserts of Afghanistan in [[Kandahar Province]], [[Helmand Province]] and [[Nimruz Province]] in the 2010s. Wells have gradually been deepened, but water resources are limited. Opium is the major crop, but as of 2022, was under attack by the new Taliban government which, in order to suppress opium production, was systematically suppressing water pumping.&lt;ref name=&quot;NYT52922&quot;&gt;{{cite news |author1=Bryan Denton |author2=David Zucchino |author3=Yaqoob Akbary |title=Green Energy Complicates the Taliban's New Battle Against Opium: The multibillion-dollar trade has survived previous bans. Now, the Taliban are going after solar-powered water pumps to try to dry up poppy crops in the middle of a national economic crisis. |url=https://www.nytimes.com/2022/05/29/world/asia/afghanistan-opium-taliban.html |access-date=May 29, 2022 |work=The New York Times |date=May 29, 2022|quote=Do not destroy the fields, but make the fields dry out,.... We are committed to fulfilling the opium decree.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AREU52322&quot;&gt;{{cite web |author1=David Mansfield |title=When the Water Runs Dry: What is to be done with the 1.5 million settlers in the deserts of southwest Afghanistan when their livelihoods fail? |url=https://areu.org.af/when-the-water-runs-dry/ |website=areu.org.af |publisher=The Afghanistan Research and Evaluation Unit (AREU) |access-date=May 29, 2022 |date=May 23, 2022 |accessdate=March 13, 2023 |archivedate=May 29, 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220529220041/https://areu.org.af/when-the-water-runs-dry/ }}&lt;/ref&gt;

=== Mining ===
{{Main|Mining in Afghanistan}}
[[File:Lapis Lazuli from Afghanistan.jpg|thumb|left|upright|[[Lapis lazuli]] stones]]
The country's natural resources include: coal, copper, iron ore, [[lithium]], [[uranium]], [[rare earth element]]s, [[chromite]], gold, [[zinc]], [[talc]], [[barite]], [[sulfur]], lead, [[marble]], precious and [[semi-precious stones]], natural gas, and petroleum.&lt;ref name=&quot;peters2007&quot;&gt;{{cite techreport |last=Peters |first=Steven G. |title=Preliminary Assessment of Non-Fuel Mineral Resources of Afghanistan, 2007 |url=http://pubs.usgs.gov/fs/2007/3063/fs2007-3063.pdf |publisher=USGS Afghanistan Project/[[US Geological Survey]]/Afghanistan Geological Survey |access-date=13 October 2011 |id=Fact Sheet 2007–3063 | date=October 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20130727053445/http://pubs.usgs.gov/fs/2007/3063/fs2007-3063.pdf |archive-date=27 July 2013 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bgs&quot; /&gt; In 2010, US and Afghan government officials estimated that untapped mineral deposits located in 2007 by the [[US Geological Survey]] are worth at least {{nowrap|$1 trillion}}.&lt;ref name=&quot;bbcminerals&quot;&gt;{{cite news |title=Afghans say US team found huge potential mineral wealth |url=https://www.bbc.co.uk/news/10311752 |access-date=13 October 2011 |newspaper=BBC News | date=14 June 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20130809125352/http://www.bbc.co.uk/news/10311752 |archive-date=9 August 2013}}&lt;/ref&gt;

[[Michael E. O'Hanlon]] of the [[Brookings Institution]] estimated that if Afghanistan generates about $10&amp;nbsp;billion per year from its [[mining in Afghanistan|mineral deposits]], its [[gross national product]] would double and provide long-term funding for Afghan security forces and other critical needs.&lt;ref&gt;O'Hanlon, Michael E. [http://www.brookings.edu/opinions/2010/0616_afghanistan_minerals_ohanlon.aspx &quot;Deposits Could Aid Ailing Afghanistan&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110923172142/http://www.brookings.edu/opinions/2010/0616_afghanistan_minerals_ohanlon.aspx |date=23 September 2011 }}, [http://www.brookings.edu/ The Brookings Institution] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180126030757/https://www.brookings.edu/ |date=26 January 2018 }}, 16 June 2010.&lt;/ref&gt; The [[United States Geological Survey]] (USGS) estimated in 2006 that northern Afghanistan has an average {{convert|2.9|e9oilbbl|e6m3|abbr=unit|order=flip}} of [[crude oil]], {{convert|15.7|e12cuft|abbr=unit|order=flip}} of natural gas, and {{convert|562|e6USbbl|e9L|0|abbr=unit|order=flip}} of [[natural gas liquids]].&lt;ref name=&quot;klett2006&quot;&gt;{{cite techreport|last=Klett |first=T.R. |title=Assessment of Undiscovered Petroleum Resources of Northern Afghanistan, 2006 |url=http://pubs.usgs.gov/fs/2006/3031/pdf/FS-3031.pdf |publisher=USGS-Afghanistan Ministry of Mines &amp; Industry Joint Oil &amp; Gas Resource Assessment Team |access-date=13 October 2011 | date=March 2006 |id=Fact Sheet 2006–3031|archive-url=https://web.archive.org/web/20130727060903/http://pubs.usgs.gov/fs/2006/3031/pdf/FS-3031.pdf |archive-date=27 July 2013 }}&lt;/ref&gt; In 2011, Afghanistan signed an oil exploration contract with [[China National Petroleum Corporation]] (CNPC) for the development of three oil fields along the Amu Darya river in the north.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://ph.news.yahoo.com/afghanistan-signs-7-bn-oil-deal-china-102107778.html |title=Afghanistan signs '$7 bn' oil deal with China | date=28 December 2011 |access-date=29 December 2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131230233953/http://ph.news.yahoo.com/afghanistan-signs-7-bn-oil-deal-china-102107778.html |archive-date=30 December 2013 }}&lt;/ref&gt;

The country has significant amounts of [[lithium]], copper, gold, coal, iron ore, and other [[minerals]].&lt;ref name=peters2007 /&gt;&lt;ref name=&quot;bgs&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.bgs.ac.uk/AfghanMinerals/docs/Gold_A4.pdf#search='gold%20and%20copper%20discovered%20in%20afghanistan'|title=Minerals in Afghanistan |publisher=[[British Geological Survey]] |access-date=4 December 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20130726155518/http://www.bgs.ac.uk/AfghanMinerals/docs/Gold_A4.pdf |archive-date=26 July 2013 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Afghanistan's Mineral Fortune&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.uvm.edu/ieds/node/568/ |title=Afghanistan's Mineral Fortune |publisher=Institute for Environmental Diplomacy and Security Report |year=2011 |access-date=16 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131212153853/http://www.uvm.edu/ieds/node/568 |archive-date=12 December 2013 }}&lt;/ref&gt; The [[Khanashin]] [[carbonatite]] in Helmand Province contains {{convert|1000000|t|lk=out}} of [[rare earth element]]s.&lt;ref name=&quot;tucker2011&quot;&gt;{{cite techreport|last=Tucker |first=Ronald D. |title=Rare Earth Element Mineralogy, Geochemistry, and Preliminary Resource Assessment of the Khanneshin Carbonatite Complex, Helmand Province, Afghanistan |url=http://pubs.usgs.gov/of/2011/1207/pdf/ofr2011-1207.pdf |publisher=USGS |access-date=13 October 2011 |year=2011 |id=Open-File Report 2011–1207|archive-url=https://web.archive.org/web/20130727062511/http://pubs.usgs.gov/of/2011/1207/pdf/ofr2011-1207.pdf |archive-date=27 July 2013 }}&lt;/ref&gt; In 2007, a 30-year lease was granted for the [[Mes Aynak#Copper Mine|Aynak]] copper mine to the [[China Metallurgical Group]] for $3&amp;nbsp;billion,&lt;ref&gt;&quot;[http://www.dailyfinance.com/2010/06/14/china-us-afghanistan-mineral-mining/ China, Not U.S., Likely to Benefit from Afghanistan's Mineral Riches]&quot;. ''Daily Finance''. 14 June 2010 {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20131231001630/http://www.dailyfinance.com/2010/06/14/china-us-afghanistan-mineral-mining/ | date=31 December 2013 }}&lt;/ref&gt; making it the biggest foreign investment and private business venture in Afghanistan's history.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2009/12/30/world/asia/30mine.html |title=China Willing to Spend Big on Afghan Commerce |work=The New York Times | date=29 December 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110731145815/http://www.nytimes.com/2009/12/30/world/asia/30mine.html |archive-date=31 July 2011}}&lt;/ref&gt; The state-run [[Steel Authority of India]] won the mining rights to develop the huge [[Hajigak Pass|Hajigak]] iron ore deposit in central Afghanistan.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.businessweek.com/news/2011-12-06/indian-group-wins-rights-to-mine-in-afghanistan-s-hajigak.html Indian Group Wins Rights to Mine in Afghanistan's Hajigak] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20131010060446/http://www.businessweek.com/news/2011-12-06/indian-group-wins-rights-to-mine-in-afghanistan-s-hajigak.html | date=10 October 2013 }}&quot;. ''Businessweek''. 6 December 2011&lt;/ref&gt; Government officials estimate that 30% of the country's untapped mineral deposits are worth at least {{nowrap|$1 trillion}}.&lt;ref name=bbcminerals /&gt; One official asserted that &quot;this will become the backbone of the Afghan economy&quot; and a Pentagon memo stated that Afghanistan could become the &quot;Saudi Arabia of lithium&quot;.&lt;ref name=&quot;risen2010&quot;&gt;{{cite news|last=Risen|first=James|author-link=James Risen|date=17 June 2010|title=U.S. Identifies Vast Riches of Minerals in Afghanistan|newspaper=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/2010/06/14/world/asia/14minerals.html|url-status=live|access-date=14 November 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100617204149/http://www.nytimes.com/2010/06/14/world/asia/14minerals.html|archive-date=17 June 2010}}&lt;/ref&gt; The lithium reserves of 21 Mio. tons could amount to the ones of [[Bolivia]], which is currently viewed as the country with the largest lithium reserves.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|last=Hosp|first=Gerald|date=31 August 2021|title=Afghanistan: die konfliktreichen Bodenschätze|url=https://www.nzz.ch/wirtschaft/afghanistan-die-konfliktreichen-bodenschaetze-ld.1642056|access-date=1 September 2021|website=[[Neue Zürcher Zeitung]]|language=de}}&lt;/ref&gt; Other larger deposits are the ones of [[bauxite]] and [[cobalt]].&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; In a 2011 news story, the ''[[The Christian Science Monitor|CSM]]'' reported, &quot;The United States and other Western nations that have borne the brunt of the cost of the Afghan war have been conspicuously absent from the bidding process on Afghanistan's mineral deposits, leaving it mostly to regional powers.&quot;&lt;ref&gt;&quot;[http://www.csmonitor.com/World/Asia-South-Central/2011/1228/China-wins-700-million-Afghan-oil-and-gas-deal.-Why-didn-t-the-US-bid China wins $700 million Afghan oil and gas deal. Why didn't the US bid?]&quot;. ''The Christian Science Monitor''. 28 December 2011 {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20131231001743/http://www.csmonitor.com/World/Asia-South-Central/2011/1228/China-wins-700-million-Afghan-oil-and-gas-deal.-Why-didn-t-the-US-bid | date=31 December 2013 }}&lt;/ref&gt;

Access to [[biocapacity]] in Afghanistan is lower than world average. In 2016, Afghanistan had 0.43 global hectares&lt;ref name=footprintdata&gt;{{cite web|url=http://data.footprintnetwork.org/#/countryTrends?cn=2&amp;type=BCpc,EFCpc|title=Country Trends|publisher=Global Footprint Network|access-date= 23 June 2020}}&lt;/ref&gt; of biocapacity per person within its territory, much less than the world average of 1.6 global hectares per person.&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Lin|first1=David|last2=Hanscom|first2=Laurel|last3=Murthy|first3=Adeline|last4=Galli|first4=Alessandro|last5=Evans|first5=Mikel|last6=Neill|first6=Evan|last7=Mancini|first7=MariaSerena|last8=Martindill|first8=Jon|last9=Medouar|first9=FatimeZahra|last10=Huang|first10=Shiyu|last11=Wackernagel
|first11=Mathis|date=2018|title=Ecological Footprint Accounting for Countries: Updates and Results of the National Footprint Accounts, 2012–2018|journal=Resources|volume=7|issue=3|pages=58|doi=10.3390/resources7030058|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; In 2016 Afghanistan used 0.73 global hectares of biocapacity per person - their [[ecological footprint]] of consumption. This means they use just under double as much biocapacity as Afghanistan contains. As a result, Afghanistan is running a biocapacity deficit.&lt;ref name=footprintdata/&gt;

==Infrastructure==
===Energy===
{{main|Energy in Afghanistan|Renewable energy in Afghanistan}}
[[File:Afghanistan electricity production.svg|thumb|Afghanistan electricity supply 1980–2019]]
According to the [[World Bank]], 98% of the rural population have access to electricity in 2018, up from 28% in 2008.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Access to electricity, rural (% of rural population) – Afghanistan {{!}} Data|url=https://data.worldbank.org/indicator/EG.ELC.ACCS.RU.ZS?end=2018&amp;locations=AF&amp;start=2005&amp;view=chart|access-date=28 March 2021|website=data.worldbank.org}}&lt;/ref&gt; Overall the figure stands at 98.7%.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://data.worldbank.org/indicator/EG.ELC.ACCS.ZS?end=2018&amp;locations=AF&amp;start=2005&amp;view=chart|title=Access to electricity (% of population) – Afghanistan|website=[[World Bank]]|accessdate=2023-03-13|archivedate=2021-04-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210414225824/https://data.worldbank.org/indicator/EG.ELC.ACCS.ZS?end=2018&amp;locations=AF&amp;start=2005&amp;view=chart}}&lt;/ref&gt; As of 2016, Afghanistan produces 1,400 [[megawatt]]s of power, but still imports the majority of electricity via transmission lines from Iran and the Central Asian states.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tolonews.com/business/afghanistan-has-capacity-produce-310000mw-power|title=Afghanistan Has Capacity To Produce 310,000MW Power|website=TOLOnews}}&lt;/ref&gt; The majority of electricity production is via [[hydropower]], helped by the amount of rivers and streams that flow from the mountains.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.worldbank.org/en/news/feature/2018/05/14/largest-plant-restarts-operations-in-first-step-developing-afghanistan-hydropower|title=Afghanistan Resurrects its Largest Hydropower Plant Toward a Brighter Future|website=World Bank|accessdate=2023-03-13|archivedate=2019-04-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190421160657/https://www.worldbank.org/en/news/feature/2018/05/14/largest-plant-restarts-operations-in-first-step-developing-afghanistan-hydropower}}&lt;/ref&gt; However electricity is not always reliable and blackouts happen, including in Kabul.&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.afghanistan-analysts.org/en/reports/economy-development-environment/power-to-the-people-how-to-extend-afghans-access-to-electricity/|title=Power to the People: How to extend Afghans' access to electricity|date=3 February 2015|website=Afghanistan Analysts Network – English}}&lt;/ref&gt; In recent years an increasing number of [[Solar power|solar]], [[biomass]] and wind power plants have been constructed.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.af.undp.org/content/afghanistan/en/home/presscenter/IntheNews/renewable-energy-in-afghanistan-atn.html|title=The Power of Nature: How Renewable Energy is Changing Lives in Afghanistan|website=UNDP in Afghanistan|access-date=14 June 2020|archive-date=14 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414230313/https://www.af.undp.org/content/afghanistan/en/home/presscenter/IntheNews/renewable-energy-in-afghanistan-atn.html|url-status=dead|accessdate=13 March 2023|archivedate=14 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210414230313/https://www.af.undp.org/content/afghanistan/en/home/presscenter/IntheNews/renewable-energy-in-afghanistan-atn.html}}&lt;/ref&gt; Currently under development are the [[CASA-1000]] project which will transmit electricity from Kyrgyzstan and Tajikistan, and the [[Turkmenistan-Afghanistan-Pakistan-India pipeline|Turkmenistan-Afghanistan-Pakistan-India]] (TAPI) gas pipeline.&lt;ref name=&quot;auto1&quot;/&gt; Power is managed by the [[Da Afghanistan Breshna Sherkat]] (DABS, Afghanistan Electricity Company).

Important dams include the [[Kajaki Dam]], [[Dahla Dam]], and the [[Sardeh Band Dam]].&lt;ref name=&quot;auto2&quot;/&gt;

=== Tourism ===
{{main|Tourism in Afghanistan}}
[[File:Lake in Band-e Amir National Park, March 2008.jpg|thumb|left|[[Band-e Amir National Park]]]]
Tourism is a small industry in Afghanistan due to security issues. Nevertheless, some 20,000 foreign tourists visit the country annually as of 2016.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.pajhwok.com/en/2016/09/27/20000-foreign-tourists-visit-afghanistan-annually |title=20,000 foreign tourists visit Afghanistan annually |publisher=Pajhwok Afghan News (PAN) |editor=Navid Ahmad Barakzai |date=27 September 2016 |access-date=15 May 2017 |archive-date=23 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161123022923/http://www.pajhwok.com/en/2016/09/27/20000-foreign-tourists-visit-afghanistan-annually |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; In particular an important region for domestic and international tourism is the picturesque [[Bamyan]] Valley, which includes lakes, canyons and historical sites, helped by the fact it is in a safe area away from insurgent activity.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenational.ae/world/asia/coronavirus-shatters-tourism-hopes-in-afghanistan-s-bamyan-province-1.1011018|title=Coronavirus shatters tourism hopes in Afghanistan's Bamyan province|website=The National|date=26 April 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.pajhwok.com/en/2017/09/03/more-200000-tourists-visit-bamyan-year|title=More than 200,000 tourists visit Bamyan this year|website=www.pajhwok.com|date=3 September 2017|last1=Basharat|first1=Hakim}}&lt;/ref&gt; Smaller numbers visit and trek in regions such as the [[Wakhan]] Valley, which is also one of the world's most remote communities.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.scmp.com/week-asia/society/article/2154951/where-instagramers-and-taliban-play-afghanistan|title=Where Instagramers and Taliban play|date=14 July 2018|website=South China Morning Post}}&lt;/ref&gt; From the late 1960s onwards, Afghanistan was a popular stop on the famous [[hippie trail]], attracting many Europeans and Americans. Coming from Iran, the trail traveled through various Afghan provinces and cities including [[Herat]], [[Kandahar]] and [[Kabul]] before crossing to northern Pakistan, northern India, and [[Nepal]].&lt;ref&gt;{{cite web|url= https://www.richardgregory.org.uk/history/hippie-trail.htm|title= Origins of the hippie trail|website= www.richardgregory.org.uk|access-date= 13 June 2020|archive-date= 11 November 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20201111215149/https://www.richardgregory.org.uk/history/hippie-trail.htm|url-status= dead|accessdate= 13 March 2023|archivedate= 11 November 2020|archiveurl= https://web.archive.org/web/20201111215149/https://www.richardgregory.org.uk/history/hippie-trail.htm}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.richardgregory.org.uk/history/hippie-trail-03.htm |title=The hippie trail |website=www.richardgregory.org.uk |access-date=13 June 2020 |archive-date=8 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308185419/https://www.richardgregory.org.uk/history/hippie-trail-03.htm |url-status=dead |accessdate=13 March 2023 |archivedate=8 March 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210308185419/https://www.richardgregory.org.uk/history/hippie-trail-03.htm }}&lt;/ref&gt; Tourism peaked in 1977, the year before the start of political instability and armed conflict.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/middle-east/afghanistan/articles/when-afghanistan-was-just-the-laid-back-highlight-on-the-hippie-/ |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/middle-east/afghanistan/articles/when-afghanistan-was-just-the-laid-back-highlight-on-the-hippie-/ |archive-date=10 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live|title=When Afghanistan was just a laid-back highlight on the hippie trail|first=Oliver|last= Smith|website=The Telegraph|date=20 April 2018}}{{cbignore}}&lt;/ref&gt;

[[File:Jam afghanistan ghorprovince islamic architecture.jpg|thumb|upright|The [[Minaret of Jam]] is a UNESCO [[World Heritage Site]], currently under threat by erosion and flooding]]
The city of [[Ghazni]] has significant history and historical sites, and together with [[Bamyan]] city have in recent years been voted Islamic Cultural Capital and South Asia Cultural Capital respectively.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.afghanistan-analysts.org/en/reports/context-culture/bamyan-first-ever-cultural-capital-of-south-asia-a-big-party-but-what-else/|title=Bamyan, First Ever Cultural Capital of South Asia: A big party, but what else?|date=8 June 2015|website=Afghanistan Analysts Network – English}}&lt;/ref&gt; The cities of [[Herat]], [[Kandahar]], [[Balkh]], and [[Zaranj]] are also very historic. The [[Minaret of Jam]] in the [[Hari River, Afghanistan|Hari River]] valley is a [[UNESCO World Heritage Site]]. A cloak reputedly worn by Islam's prophet [[Muhammad]] is kept inside the [[Shrine of the Cloak]] in Kandahar, a city founded by [[Alexander the Great]] and the first capital of Afghanistan. The [[citadel of Alexander]] in the western city of Herat has been renovated in recent years and is a popular attraction. In the north of the country is the [[Shrine of Ali]], believed by many to be the location where [[Ali]] was buried.{{sfn|Dupree|1997|page=115}} The [[National Museum of Afghanistan]] is located in Kabul and hosts a large number of Buddhist, [[Bactria]]n Greek and early Islamic antiquities; the museum suffered greatly by civil war but has been slowly restoring since the early 2000s.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/travel/story/20200203-the-afghan-artefacts-that-survived-taliban-destruction|title=The Afghan artefacts that survived Taliban destruction|first=Ruchi|last=Kumar|website=www.bbc.com}}&lt;/ref&gt;

=== Communication ===
{{Main|Communications in Afghanistan}}
Telecommunication services in Afghanistan are provided by [[Afghan Telecom]], [[Afghan Wireless]], [[Etisalat]], [[MTN Group]], and [[Roshan (telco)|Roshan]]. The country uses its own space [[satellite]] called [[Afghansat 1]], which provides services to millions of phone, internet, and television subscribers. By 2001 following years of civil war, telecommunications was virtually a non-existent sector, but by 2016 it had grown to a $2&amp;nbsp;billion industry, with 22&amp;nbsp;million mobile phone subscribers and 5&amp;nbsp;million internet users. The sector employs at least 120,000 people nationwide.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://afghanistanembassy.org.uk/english/3155/|title=Connecting Afghanistan: The rise of technology in governance and society – The Embassy of Afghanistan in London|website=afghanistanembassy.org.uk|access-date=20 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180121125742/http://afghanistanembassy.org.uk/english/3155/|archive-date=21 January 2018|url-status=live|accessdate=13 March 2023|archivedate=21 January 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180121125742/http://afghanistanembassy.org.uk/english/3155/}}&lt;/ref&gt;

=== Transportation ===
{{Main|Transport in Afghanistan}}
{{See also|List of airports in Afghanistan|Rail transport in Afghanistan}}
[[File:Françoise Foliot - Afghanistan 043.jpg|thumb|left|The [[Salang Tunnel]], once the highest tunnel in the world, provides a key connection between the north and south of the country]]
Due to Afghanistan's geography, transport between various parts of the country has historically been difficult. The backbone of Afghanistan's road network is [[Highway 1 (Afghanistan)|Highway 1]], often called the &quot;Ring Road&quot;, which extends for {{convert|2210|km}} and connects five major cities: Kabul, Ghazni, Kandahar, Herat and Mazar-i-Sharif,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.afghanistan-analysts.org/going-in-circles-the-never-ending-story-of-afghanistans-unfinished-ring-road/|title=Going in Circles: The never-ending story of Afghanistan's unfinished Ring Road|publisher=Afghanistan Analysts Network|author=Qayoom Suroush|date=16 January 2015|access-date=7 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190707120451/https://www.afghanistan-analysts.org/going-in-circles-the-never-ending-story-of-afghanistans-unfinished-ring-road/|archive-date=7 July 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt; with spurs to Kunduz and Jalalabad and various border crossings, while skirting around the mountains of the Hindu Kush.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=29bg7g1U6coC&amp;pg=PA118|title=The Geography and Politics of Afghanistan|first=Ramamoorthy|last=Gopalakrishnan|date=13 June 1982|publisher=Concept Publishing Company}}&lt;/ref&gt;

The Ring Road is crucially important for domestic and international trade and the economy.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.afghanistan-analysts.org/en/reports/economy-development-environment/going-in-circles-the-never-ending-story-of-afghanistans-unfinished-ring-road/|title=Going in Circles: The never-ending story of Afghanistan's unfinished Ring Road|date=16 January 2015|website=Afghanistan Analysts Network – English}}&lt;/ref&gt; A key portion of the Ring Road is the [[Salang Tunnel]], completed in 1964, which facilitates travel through the Hindu Kush mountain range and connects northern and southern Afghanistan.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Cary Gladstone|title=Afghanistan Revisited|url=https://books.google.com/books?id=aH_KCWVB6W0C&amp;pg=PA122|year=2001|publisher=Nova Publishers|isbn=978-1-59033-421-8|page=122}}&lt;/ref&gt; It is the only land route that connects Central Asia to the [[Indian subcontinent]].&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/idINIndia-46016020100209|title=Afghan avalanches kill dozens, trap hundreds|newspaper=Reuters|date=9 February 2010|via=www.reuters.com|last1=Azimy|first1=Yousuf}}&lt;/ref&gt; Several mountain passes allow travel between the Hindu Kush in other areas. Serious traffic accidents are common on Afghan roads and highways, particularly on the [[Kabul–Kandahar Highway|Kabul–Kandahar]] and the [[Kabul–Jalalabad Road]].&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.theguardian.com/world/2013/apr/26/afghan-bus-crash |title=Afghan bus crash kills 45 |work=The Guardian |date=26 April 2013 |access-date=4 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141105002154/http://www.theguardian.com/world/2013/apr/26/afghan-bus-crash |archive-date=5 November 2014 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Traveling by bus in Afghanistan remains dangerous due to militant activities.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Driving in Afghanistan|url=http://caravanistan.com/transport/driving/afghanistan/|website=Caravanistan|publisher=Caravanistan|access-date=22 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160904001045/http://caravanistan.com/transport/driving/afghanistan/|archive-date=4 September 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

[[File:Ariana Afghan A310-300 F-GEMO.jpg|thumb|An [[Ariana Afghan Airlines]] [[Airbus A310]] in 2006]]
Air transport in Afghanistan is provided by the national carrier, [[Ariana Afghan Airlines]],&lt;ref name=&quot;EU To Impose Ban on Afghan Planes&quot;&gt;{{cite news |title=EU To Impose Ban on Afghan Planes |url=http://news.airwise.com/story/view/1290466447.html |publisher=Airwise News |date=22 November 2010 |quote=Kabul-based [[Safi Airways|Safi]] is the country's No. 2 airline after national carrier Ariana Afghan Airlines |access-date=28 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130524011714/http://news.airwise.com/story/view/1290466447.html |archive-date=24 May 2013 |url-status=live |accessdate=13 March 2023 |archivedate=24 May 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130524011714/http://news.airwise.com/story/view/1290466447.html }}&lt;/ref&gt; and by the private company [[Kam Air]]. Airlines from a number of countries also provide flights in and out of the country. These include [[Air India]], [[Emirates (airline)|Emirates]], [[Gulf Air]], [[Iran Aseman Airlines]], [[Pakistan International Airlines]], and [[Turkish Airlines]]. The country has four international airports: [[Hamid Karzai International Airport]] (formerly Kabul International Airport), [[Kandahar International Airport]], [[Herat International Airport]], and [[Mazar-e Sharif International Airport]]. Including domestic airports, there are 43.&lt;ref name=&quot;Factbook&quot;/&gt; [[Bagram Air Base]] is a major military airfield.

The country has three rail links: one, a {{convert|75|km|adj=on}} line from [[Mazar-i-Sharif]] to the [[Afghanistan–Uzbekistan Friendship Bridge|Uzbekistan border]];&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.andrewgrantham.co.uk/afghanistan/railways/hairatan-to-mazar-i-sharif/|title=Hairatan to Mazar-i-Sharif railway – Railways of Afghanistan|website=andrewgrantham.co.uk|access-date=3 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171224182253/http://www.andrewgrantham.co.uk/afghanistan/railways/hairatan-to-mazar-i-sharif/|archive-date=24 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; a {{convert|10|km|adj=on}} long line from [[Toraghundi]] to the [[Turkmenistan]] border (where it continues as part of [[Turkmen Railways]]); and a short link from [[Aqina]] across the Turkmen border to [[Kerki]], which is planned to be extended further across Afghanistan.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.pajhwok.com/en/2016/11/28/afghan-turkmenistan-railroad-inaugurated|title=Afghan-Turkmenistan railroad inaugurated|website=pajhwok.com|date=28 November 2016|access-date=6 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20170512234058/http://www.pajhwok.com/en/2016/11/28/afghan-turkmenistan-railroad-inaugurated|archive-date=12 May 2017|url-status=live|last1=Salehai|first1=Zarghona}}&lt;/ref&gt; These lines are used for freight only and there is no passenger service. A rail line between [[Khaf, Iran|Khaf]], Iran and [[Herat]], western Afghanistan, intended for both freight and passengers, is under construction as of 2019.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.azernews.az/region/135859.html |title=Khaf-Herat railroad to be launched in Iran soon |date=7 August 2018 |quote=&quot;Iran-Afghanistan railway networks through Khaf-Herat Railroad will be completed in the next few months,&quot; Yazdani said, according to Mehr news agency on 3 August |access-date=27 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928003514/https://www.azernews.az/region/135859.html |archive-date=28 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-strongly-condemns-herat-railway-mine-blast/|title=Iran Strongly Condemns Herat Railway Mine Blast|date=20 May 2019|access-date=7 July 2019|publisher=Iran Front Page|archive-url=https://web.archive.org/web/20190521080709/https://ifpnews.com/exclusive/iran-strongly-condemns-herat-railway-mine-blast/|archive-date=21 May 2019|url-status=live|accessdate=13 March 2023|archivedate=21 May 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190521080709/https://ifpnews.com/exclusive/iran-strongly-condemns-herat-railway-mine-blast/}}&lt;/ref&gt; About {{convert|125|km}} of the line will lie on the Afghan side.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://financialtribune.com/articles/economy-domestic-economy/60378/rail-linkup-with-afghanistan-by-march-2018|title=Rail Linkup With Afghanistan by March 2018|date=25 February 2017|access-date=3 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180922112855/https://financialtribune.com/articles/economy-domestic-economy/60378/rail-linkup-with-afghanistan-by-march-2018|archive-date=22 September 2018|url-status=live|accessdate=13 March 2023|archivedate=22 September 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180922112855/https://financialtribune.com/articles/economy-domestic-economy/60378/rail-linkup-with-afghanistan-by-march-2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Khaf-Herat railway |url=http://www.raillynews.com/2013/khaf-herat-railway/ |website=RaillyNews {{!}} Dailly Railway News in English |date=10 December 2013 |access-date=1 June 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171220114246/http://www.raillynews.com/2013/khaf-herat-railway/ |archive-date=20 December 2017 |url-status=dead |accessdate=13 March 2023 |archivedate=20 December 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171220114246/http://www.raillynews.com/2013/khaf-herat-railway/ }}&lt;/ref&gt; There are various proposals for the construction of additional rail lines in the country.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Railways of Afghanistan -Afghan railroads, past, present and future |url=http://www.andrewgrantham.co.uk/afghanistan/tag/map/ |website=andrewgrantham.co.uk |access-date=1 June 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171208185852/http://www.andrewgrantham.co.uk/afghanistan/tag/map/ |archive-date=8 December 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Private vehicle ownership has increased substantially since the early 2000s. Taxis are yellow in color and consist of both cars and [[auto rickshaw]]s.&lt;ref&gt;{{cite journal |url=https://www.jstage.jst.go.jp/article/eastsats/5/2/5_292/_pdf/-char/en |title=The Possibility of Introducing a Regular Bus System in Kandahar |last1=Rahmat |first1=Mohibullah |last2=Mizokami |first2=Shoshi |last3=Fujiwara |first3=Akimasa |journal=Asian Transport Studies |volume=5 |issue=2 |date=2018 |pages=292–309}}&lt;/ref&gt; In rural Afghanistan, villagers often use [[donkey]]s, [[mule]]s or [[horse]]s to transport or carry goods. [[Camel]]s are primarily used by the Kochi nomads.&lt;ref name=&quot;auto9&quot;/&gt; Bicycles are popular throughout Afghanistan.&lt;ref&gt;{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=2UEJDAAAQBAJ&amp;pg=PA23 | title=Mason's World Encyclopedia of Livestock Breeds and Breeding, 2 Volume Pack| isbn=9781845934668| last1=Porter| first1=Valerie| last2=Alderson| first2=Lawrence| last3=Hall| first3=Stephen J. G.| last4=Phillip Sponenberg| first4=D.| date=9 March 2016}}&lt;/ref&gt;

== Culture ==
{{Main|Culture of Afghanistan}}
[[File:CH-NB - Afghanistan, Kulm (Khulm, Kholm)- Menschen - Annemarie Schwarzenbach - SLA-Schwarzenbach-A-5-21-110.jpg|thumb|An Afghan family near [[Kholm, Afghanistan|Kholm]], 1939 – most Afghans are tribal]]

[[Afghans]] have both common cultural features and those that differ between the regions of Afghanistan, each with distinctive cultures partly as a result of geographic obstacles that divide the country.&lt;ref name=&quot;auto7&quot;/&gt; Family is the mainstay of Afghan society and families are often headed by a [[patriarch]].&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.afghanistans.com/Information/People/WayofLife.htm|title=Afghanistan Way of Life &amp;#124; Afghanistan's Web Site|website=www.afghanistans.com|access-date=14 June 2020|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308140824/https://www.afghanistans.com/Information/People/WayofLife.htm|url-status=dead|accessdate=13 March 2023|archivedate=8 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210308140824/https://www.afghanistans.com/Information/People/WayofLife.htm}}&lt;/ref&gt; In the southern and eastern region, the people live according to the [[Pashtun culture]] by following [[Pashtunwali]] (the Pashtun way).&lt;ref&gt;{{citation-attribution |{{Cite encyclopedia|url=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/aftoc.html|title=Afghanistan: a country study|date=1998|publisher=[[Library of Congress]], [[Federal Research Division]]|editor-last=Blood|editor-first=Peter R.|location=Washington, D.C.|oclc=904447770|entry=Pashtun|entry-url=https://webharvest.gov/peth04/20041031011222/http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+af0037)|access-date=23 January 2021}}}}&lt;/ref&gt; Key tenets of Pashtunwali include [[melmastia|hospitality]], the provision of [[nanawatai|sanctuary]] to those seeking refuge, and revenge for the shedding of blood.{{sfn|Dupree|1997|page=126}} The Pashtuns are largely connected to the culture of [[Central Asia]] and the [[Iranian Plateau]]. The remaining Afghans are culturally [[Persianization|Persian]] and [[Turkic peoples|Turkic]]. Some non-Pashtuns who live in proximity with Pashtuns have adopted Pashtunwali in a process called [[Pashtunization]], while some Pashtuns have been [[Persianized]]. Those who have lived in Pakistan and Iran over the last 30 years have been further influenced by the cultures of those neighboring nations. The Afghan people are known to be strongly religious.&lt;ref name=&quot;auto6&quot;/&gt;

Afghans, particularly Pashtuns, are noted for their tribal solidarity and high regard for personal honor.{{sfn|Barfield|2012|page=59}} One writer considers the tribal system to be the best way of organizing large groups of people in a country that is geographically difficult, and in a society that, from a materialistic point of view, has an uncomplicated lifestyle.&lt;ref name=&quot;Heathcote&quot;&gt;Heathcote, Tony (1980, 2003) &quot;The Afghan Wars 1839–1919&quot;, Sellmount Staplehurst.&lt;/ref&gt; There are various [[ethnic groups in Afghanistan|Afghan tribes]], and an estimated 2–3&amp;nbsp;million [[Kochi people|nomads]].&lt;ref&gt;&quot;[http://www.irinnews.org/Report.aspx?ReportId=76794 Afghanistan: Kuchi nomads seek a better deal]&quot;. [[The New Humanitarian|IRIN]] Asia. 18 February 2008. {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110910205256/http://www.irinnews.org/Report.aspx?ReportId=76794 | date=10 September 2011 }}&lt;/ref&gt; Afghan culture is deeply [[Islamic culture|Islamic]],{{sfn|Barfield|2012|page=40–41}} but pre-Islamic practices persist.{{sfn|Dupree|1997|page=104}} One example is ''[[bacha bazi]]'', a term for activities involving sexual relations between older men and younger adolescent men, or boys.&lt;ref name=&quot;BBC Rustam Qobil&quot;&gt;{{cite news| last= Qobil| first= Rustam| url= https://www.bbc.com/news/world-south-asia-11217772| title= The sexually abused dancing boys of Afghanistan| work= [[BBC News]]| date= 7 September 2010| access-date= 20 September 2019| archive-url= https://web.archive.org/web/20190818070104/https://www.bbc.com/news/world-south-asia-11217772| archive-date= 18 August 2019| url-status= live}}&lt;/ref&gt; [[Child marriage in Afghanistan|Child marriage]] is prevalent in Afghanistan;&lt;ref name=&quot;Medica Mondiale&quot;&gt;{{cite journal|last=Bahgam|first=S|author2=Mukhatari|title=Study on Child Marriage in Afghanistan|journal=Medica Mondiale|year=2004|pages=1–20|url=http://www.medicamondiale.org/fileadmin/content/07_Infothek/Afghanistan/Afghanistan_Child_marriage_medica_mondiale_study_2004_e.pdf|access-date=15 March 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120506222217/http://www.medicamondiale.org/fileadmin/content/07_Infothek/Afghanistan/Afghanistan_Child_marriage_medica_mondiale_study_2004_e.pdf|archive-date=6 May 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120506222217/http://www.medicamondiale.org/fileadmin/content/07_Infothek/Afghanistan/Afghanistan_Child_marriage_medica_mondiale_study_2004_e.pdf |date=6 May 2012 }}&lt;/ref&gt; the legal age for marriage is 16.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Afghanistan Has a Tougher Law on Child Marriage than Florida|url=https://www.hrw.org/news/2017/10/20/afghanistan-has-tougher-law-child-marriage-florida|publisher=Human Rights Watch|date=20 October 2017|quote=In Afghanistan girls can marry at 16, or at 15 with permission from their father or a judge.|access-date=15 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190725072232/https://www.hrw.org/news/2017/10/20/afghanistan-has-tougher-law-child-marriage-florida|archive-date=25 July 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt; The most preferred marriage in Afghan society is to one's [[parallel cousin]], and the groom is often expected to pay a [[bride price]].{{sfn|Dupree|1997|page=122, 198}}

[[File:Kuchi Village.jpg|thumb|A house occupied by nomadic ''kochi'' people in [[Nangarhar Province]]]]
In the villages, families typically occupy [[mudbrick]] houses, or compounds with mudbrick or [[stone wall]]ed houses. Villages typically have a headman (''malik''), a master for water distribution (''mirab'') and a religious teacher (''mullah''). Men would typically work on the fields, joined by women during harvest.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt; About 15% of the population are [[nomadic]], locally called ''[[Kochi people|kochis]]''.&lt;ref name=&quot;auto7&quot;/&gt; When nomads pass villages they often buy supplies such as tea, wheat and [[kerosene]] from the villagers; villagers buy [[wool]] and milk from the nomads.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;

[[Afghan clothing]] for both men and women typically consists of various forms of [[shalwar kameez]], especially ''[[perahan tunban]]'' and ''[[khet partug]]''. Women would normally wear a ''[[chador]]'' for head covering; some women, typically from highly conservative communities, wear the ''[[burqa]]'', a full body covering. These were worn by some women of the Pashtun community well before Islam came to the region, but the [[Taliban]] enforced this dress on women when they were in power.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=z7ATBAAAQBAJ&amp;pg=PA61|title=What Is Veiling?|first=Sahar|last=Amer|date=2 September 2014|publisher=UNC Press Books|isbn=9781469617763}}&lt;/ref&gt; Another popular dress is the ''[[chapan]]'' which acts as a coat. The ''[[Karakul (hat)|karakul]]'' is a hat made from the fur of a specific regional breed of sheep. It was favored by former kings of Afghanistan and became known to much of the world in the 21st century when it was constantly worn by President [[Hamid Karzai]].&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/1956862.stm|title=Karzai heads for hat trouble|date=28 April 2002|via=news.bbc.co.uk}}&lt;/ref&gt; The ''[[pakol]]'' is another traditional hat originating from the far east of the country; it was popularly worn by the guerrilla leader [[Ahmad Shah Massoud]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.afghan-web.com/culture/clothes/|title=Traditional Afghan Clothes|date=12 March 2018|accessdate=13 March 2023|archivedate=13 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210813151029/https://www.afghan-web.com/culture/clothes/}}&lt;/ref&gt; The ''[[Mazari hat]]'' originates from northern Afghanistan.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.voanews.com/extremism-watch/hats-proliferate-symbol-pashtun-protest-movement|title=Hats Proliferate as Symbol of Pashtun Protest Movement &amp;#124; Voice of America – English|website=www.voanews.com}}&lt;/ref&gt;

===Architecture===
{{main|Architecture of Afghanistan}}
[[File:Kabul Skyline.jpg|thumb|upright=1.2|Kabul skyline, displaying both historical and contemporary buildings]]
The nation has a complex history that has survived either in its current cultures or in the form of various languages and monuments. Afghanistan contains many remnants from all ages, including [[Ancient Greece|Greek]] and [[Buddhist]] stupas, monasteries, monuments, temples and Islamic minarets. Among the most well known are the [[Great Mosque of Herat]], the [[Blue Mosque (Mazar-i-Sharif)|Blue Mosque]], the [[Minaret of Jam]], the [[Chil Zena]], the Qala-i Bost in [[Lashkargah]], the ancient Greek city of [[Ai-Khanoum]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.afghanistans.com/Information/People/ArtArchitecture.htm|title=Afghanistan Art and Architecture &amp;#124; Afghanistan's Web Site|website=www.afghanistans.com|access-date=14 June 2020|archive-date=7 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210307212319/https://www.afghanistans.com/Information/People/ArtArchitecture.htm|url-status=dead|accessdate=13 March 2023|archivedate=7 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210307212319/https://www.afghanistans.com/Information/People/ArtArchitecture.htm}}&lt;/ref&gt; However, many of its historic monuments have been damaged in modern times due to the civil wars.&lt;ref&gt;G.V. Brandolini. ''Afghanistan [[cultural heritage]]''. Orizzonte terra, [[Bergamo]]. 2007. p. 64.&lt;/ref&gt; The two famous [[Buddhas of Bamiyan]] were destroyed by the Taliban, who regarded them as [[idolatrous]]. Despite that, archaeologists are still finding Buddhist relics in different parts of the country, some of them dating back to the 2nd century.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.newsdaily.com/stories/tre67g1cn-us-afghanistan-buddhist-relics/ |title=Afghan archaeologists find Buddhist site as war rages |access-date=16 August 2010 |work=Sayed Salahuddin |date=17 August 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100818151642/http://www.newsdaily.com/stories/tre67g1cn-us-afghanistan-buddhist-relics/ |archive-date=18 August 2010 |url-status=dead |accessdate=13 March 2023 |archivedate=18 August 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100818151642/http://www.newsdaily.com/stories/tre67g1cn-us-afghanistan-buddhist-relics/ }}&lt;/ref&gt; As there was no colonialism in the modern era in Afghanistan, European-style architecture is rare but does exist: the Victory Arch at [[Paghman]] and the [[Darul Aman Palace]] in Kabul were built in this style in the 1920s by the Afghans themselves.

===Art and ceramics===
{{see also|Afghan art}}
[[File:Traditional Afghan Embroidery Style.jpg|thumb|left|A traditional Afghan [[embroidery]] pattern]]
Carpet [[weaving]] is an ancient practice in Afghanistan, and many of these are still [[Handicraft|handmade]] by tribal and nomadic people today.&lt;ref name=&quot;auto5&quot;/&gt; Carpets have been produced in the region for thousands of years and traditionally done by women.&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=https://khorasanrugs.com/post/1033364869875/in-afghanistan-weaving-ancient-industry|title=In Afghanistan, weaving ancient industry back into global market|date=21 August 2019|journal=The Christian Science Monitor}}&lt;/ref&gt; Some crafters express their feelings through the designs of rugs; for example after the outbreak of the [[Soviet–Afghan War]], &quot;[[war rugs]]&quot;, a variant of [[Afghan rug]]s, were created with designs representing pain and misery caused by the conflict.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://speri.dept.shef.ac.uk/2020/01/15/selling-war-commodifying-the-insecurity-of-afghan-women/|title=Selling war: commodifying the (in)security of Afghan women|date=15 January 2020|website=SPERI}}&lt;/ref&gt; Every province has its own specific characteristics in making rugs.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gounesco.com/weaving-culture-through-the-afghan-rug/|title=Weaving Culture through the Afghan rug|date=7 December 2017|accessdate=13 March 2023|archivedate=30 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210830215415/https://www.makeheritagefun.com/weaving-culture-through-the-afghan-rug/}}&lt;/ref&gt; In some of the Turkic-populated areas in the north-west, bride and wedding ceremony prices are driven by the bride's weaving skills.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.afghanistan-analysts.org/en/reports/context-culture/rug-weavers-and-bride-prices-in-the-northwest-still-expensive-in-spite-of-government-and-taleban-rules/|title=Rug Weavers and Bride Prices in the Northwest: Still expensive in spite of government and Taleban rules|date=12 May 2019|website=Afghanistan Analysts Network – English}}&lt;/ref&gt;

[[Pottery]] has been crafted in Afghanistan for millennia. The village of [[Istalif]], north of Kabul, is in particular a major center, known for its unique turquoise and green pottery,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://seretandsons.org/giving-back|title=Giving Back – Seret and Sons|accessdate=2023-03-13|archivedate=2021-04-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210414225824/http://seretandsons.org/giving-back}}&lt;/ref&gt; and their methods of crafting have remained the same for centuries.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.khaama.com/the-potter-crafting-afghanistans-future-9899/|title=The Potter: Crafting Afghanistan's future|date=27 January 2015|website=The Khaama Press News Agency}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2016/08/19/world/asia/afghanistan-istalif-pottery.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220101/https://www.nytimes.com/2016/08/19/world/asia/afghanistan-istalif-pottery.html |archive-date=2022-01-01 |url-access=limited|title=War and Pillaging Couldn't Break an Afghan Village, but a Tumbling Economy May|first=Kareem|last=Fahim|newspaper=The New York Times|date=18 August 2016}}{{cbignore}}&lt;/ref&gt; Much of ''[[lapis lazuli]]'' stones were earthed in modern-day Afghanistan which were used in [[Chinese porcelain]] as [[cobalt blue]], later used in ancient [[Mesopotamia]] and Turkey.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cnn.com/style/article/how-the-color-blue-changed-art-forever/index.html|title=How the quest for the 'perfect blue' changed art forever|first=Isambard |last=Wilkinson|website=CNN}}&lt;/ref&gt;

The lands of Afghanistan have a long history of art, with the world's earliest known usage of [[oil painting]] found in cave murals in the country.&lt;ref&gt;{{cite web |title=First-ever oil paintings found in Afghanistan |url=http://edition.cnn.com/2008/WORLD/asiapcf/04/24/afghanistan.painting/ |date=24 April 2008 |access-date=3 December 2012 |publisher=CNN |accessdate=13 March 2023 |archivedate=20 March 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180320110145/http://edition.cnn.com/2008/WORLD/asiapcf/04/24/afghanistan.painting/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=World's Oldest Oil Paintings Found in Afghanistan |url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,352342,00.html |date=24 April 2008 |access-date=3 December 2012 |publisher=Fox News}}&lt;/ref&gt; A notable art style that developed in Afghanistan and eastern Pakistan is [[Gandhara Art]], produced by a fusion of [[Greco-Roman]] art and [[Buddhist art]] between the 1st and 7th centuries CE.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.britannica.com/art/Gandhara-art |title=Gandhara art |publisher=Britannica |access-date=22 August 2018}}&lt;/ref&gt; Later eras saw increased use of the [[Persian miniature]] style, with [[Kamaleddin Behzad]] of [[Herat]] being one of the most notable miniature artists of the [[Timurid dynasty|Timurid]] and early [[Safavid]] periods. Since the 1900s, the nation began to use Western techniques in art. [[Abdul Ghafoor Breshna]] was a prominent Afghan painter and sketch artist from Kabul during the 20th century.

=== Media and entertainment ===
{{Main|Media of Afghanistan}}
Afghanistan has around 350 [[List of radio stations in Afghanistan|radio stations]] and over 200 television stations.&lt;ref name=TOLO-2019&gt;{{cite news|title=Suspects Sentenced To Death For Killing Journalist in Kandahar|url=https://www.tolonews.com/afghanistan/suspects-sentenced-death-killing-journalist-kandahar|publisher=[[TOLOnews]]|date=16 April 2019|access-date=28 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190417161248/https://www.tolonews.com/afghanistan/suspects-sentenced-death-killing-journalist-kandahar|archive-date=17 April 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Radio Television Afghanistan]], originating from 1925, is the state public broadcaster. Television programs began airing in the 1970s and today there are many private television channels such as [[TOLO (TV channel)|TOLO]] and [[Shamshad TV]]. The first Afghan newspaper was published in 1873,{{sfn|Dupree|1997|page=405}} and there are hundreds of print outlets today.&lt;ref name=&quot;TOLO-2019&quot;/&gt; By the 1920s, [[Radio Kabul]] was broadcasting local radio services.&lt;ref name=&quot;Whitlock2003&quot;&gt;{{cite book|author=Monica Whitlock|title=Land Beyond the River: The Untold Story of Central Asia|url=https://books.google.com/books?id=OW1tAwAAQBAJ&amp;pg=PA127|date=24 October 2003|publisher=St. Martin's Press|isbn=978-0-312-27727-7|page=127}}&lt;/ref&gt; [[Voice of America]], [[BBC World Service|BBC]], and [[Radio Free Europe/Radio Liberty]] (RFE/RL) broadcast in both of Afghanistan's official languages on radio.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://freedomhouse.org/report/freedom-press/2016/afghanistan|title=Freedom of the Press 2016: Afghanistan|publisher=Freedom House|year=2016|access-date=28 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20170205122939/https://freedomhouse.org/report/freedom-press/2016/afghanistan|archive-date=5 February 2017|url-status=live|accessdate=13 March 2023|archivedate=5 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170205122939/https://freedomhouse.org/report/freedom-press/2016/afghanistan}}&lt;/ref&gt; Press restrictions have been gradually relaxed and private media diversified since 2002, after more than two decades of tight controls.

Afghans have long been accustomed to watching Indian [[Bollywood]] films and listening to its [[filmi]] songs.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.himalmag.com/encounters-bollywood-kabul/|title=Encounters with Bollywood in Kabul|date=14 September 2013|website=Himal Southasian}}&lt;/ref&gt; It has been claimed that Afghanistan is among the biggest markets for the Hindi film industry.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2019/12/panipat-irks-afghans-founding-father-portrayal-191210053601818.html|title=Bollywood's Panipat irks Afghans over founding father's portrayal|website=www.aljazeera.com}}&lt;/ref&gt; The stereotypes of [[Afghans in India]] (''Kabuliwala'' or ''Pathani'') have also been represented in some Bollywood films by actors.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/period-films-like-padmaavat-kesari-and-now-panipat-have-crassly-stereotyped-and-vilified-afghans/cid/1717346|title=Vilifying Afghans in Bollywood|website=www.telegraphindia.com}}&lt;/ref&gt; Many Bollywood film stars have roots in Afghanistan, including [[Salman Khan]], [[Saif Ali Khan]], [[Aamir Khan]], [[Feroz Khan (Indian actor)|Feroz Khan]], [[Kader Khan]], [[Naseeruddin Shah]], [[Zarine Khan]], [[Celina Jaitly]], and a number of others. Several Bollywood films have been shot inside Afghanistan, including ''[[Dharmatma]]'', ''[[Khuda Gawah]]'', ''[[Escape from Taliban]]'', and ''[[Kabul Express]]''.

===Music===
{{main|Music of Afghanistan}}
[[ဝှာင်:Afghan rubab.jpg|thumb|The Afghan [[Rubab (instrument)|rubab]]]]
Afghan classical music has close historical links with [[Indian classical music]] and use the same Hindustani terminology and theories like [[raga]]. Genres of this style of music include [[ghazal]] (poetic music) and instruments such as the Indian [[tabla]], [[sitar]] and [[harmonium]], and local instruments like [[zerbaghali]], as well as [[dayereh]] and [[tanbur]] which are also known in Central Asia, the Caucasus and the Middle East. The [[Rubab (instrument)|rubab]] is the country's national instrument and precurses the Indian [[sarod]] instrument. Some of the famous artists of classical music include [[Ustad Sarahang]] and [[Abdul Rahim Sarban|Sarban]].&lt;ref name=&quot;auto4&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.songlines.co.uk/explore/guides-and-lists/the-rough-guide-to-world-music-afghanistan|title=Afghanistan – The Rough Guide to World Music|website=Songlines|accessdate=2023-03-13|archivedate=2021-03-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210308143630/https://www.songlines.co.uk/explore/guides-and-lists/the-rough-guide-to-world-music-afghanistan}}&lt;/ref&gt;

Pop music developed in the 1950s through [[Radio Kabul]] and was influential in social change. During this time female artists also started appearing, at first [[Mermon Parwin]].&lt;ref name=&quot;auto4&quot;/&gt; Perhaps the most famous artist of this genre was [[Ahmad Zahir]], who synthesized many genres and continues to be renowned for his voice and rich lyrics long after his death in 1979.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://daily.redbullmusicacademy.com/2016/06/ahmad-zahir-the-afghan-elvis|title=Ahmad Zahir: The Voice of Afghanistan|website=daily.redbullmusicacademy.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto4&quot;/&gt; Other notable masters of traditional or popular Afghan music include [[Nashenas]], [[Ubaidullah Jan]], [[Mahwash]], [[Ahmad Wali]], [[Farhad Darya]], and [[Naghma]].&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.afghanland.com/entertainment/music/bio.html |title=Artist Biographies |publisher=Afghanland.com |access-date=17 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130809214750/http://www.afghanland.com/entertainment/music/bio.html |archive-date=9 August 2013 |accessdate=13 March 2023 |archivedate=9 August 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130809214750/http://www.afghanland.com/entertainment/music/bio.html }}&lt;/ref&gt;

[[Attan]] is the national dance of Afghanistan, a group dance popularly performed by Afghans of all backgrounds.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://wadsam.com/arts-culture/afghanistans-traditional-dance-attan-3090/|title=Afghanistan's Traditional Dance-Attan|date=7 July 2012|accessdate=13 March 2023|archivedate=14 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210414223632/https://wadsam.com/arts-culture/afghanistans-traditional-dance-attan-3090/}}&lt;/ref&gt; The dance is considered part of Afghan identity.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.afghanzariza.com/article/articledetail/attan--the-fascinating-national-dance-of-afghanistan|title=Attan – the fascinating national dance of Afghanistan|website=Afghan Zariza|access-date=14 June 2020|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308040731/https://www.afghanzariza.com/article/articledetail/attan--the-fascinating-national-dance-of-afghanistan|url-status=dead|accessdate=13 March 2023|archivedate=8 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210308040731/https://www.afghanzariza.com/article/articledetail/attan--the-fascinating-national-dance-of-afghanistan}}&lt;/ref&gt;

=== Cuisine ===
{{main|Afghan cuisine}}
[[File: Bread of Afghanistan in 2010.jpg|thumb|[[Naan|Non]] (bread) from a local baker, the most widely consumed bread in Afghanistan]]
Afghan cuisine is largely based upon the nation's chief crops, such as wheat, maize, [[barley]] and rice. Accompanying these staples are native fruits and vegetables as well as dairy products such as milk, [[yogurt]] and [[whey]]. [[Kabuli palaw]] is the [[national dish]] of Afghanistan.&lt;ref name=&quot;foodrepublic&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.foodrepublic.com/2012/07/31/everything-you-need-know-about-afghan-food|title=Everything You Need To Know About Afghan Food|date=31 July 2012|publisher=foodrepublic|first=Tanveer|last=Ali|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130213232915/https://www.foodrepublic.com/2012/07/31/everything-you-need-know-about-afghan-food|archive-date=13 February 2013|accessdate=13 March 2023|archivedate=13 February 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130213232915/https://www.foodrepublic.com/2012/07/31/everything-you-need-know-about-afghan-food}}&lt;/ref&gt; The nation's culinary specialties reflect its ethnic and geographic diversity.&lt;ref name=&quot;Brittin&quot;&gt;{{cite book|last=Brittin|first=Helen|title=The Food and Culture Around the World Handbook|url=https://archive.org/details/foodculturearoun0000brit|year=2011|publisher=Prentice Hall|location=Boston|pages=[https://archive.org/details/foodculturearoun0000brit/page/20 20]–21}}&lt;/ref&gt; Afghanistan is known for its high-quality [[Pomegranate production in Afghanistan|pomegranates]], grapes, and sweet melons.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rareseeds.com/afghan-honeydew-melon/|title=Rare Heirloom Seeds – Baker Creek Heirloom Seeds|website=Baker Creek Heirloom Seeds|access-date=28 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304063844/http://www.rareseeds.com/afghan-honeydew-melon/|archive-date=4 March 2016|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Tea is a favorite drink among Afghans, and a typical diet consists of [[naan]], yoghurt, rice and meat.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;

=== Literature ===
{{main|Poetry of Afghanistan}}

Classic [[Persian literature|Persian]] and [[Pashto poetry]] are a cherished part of Afghan culture. Poetry has always been one of the major educational pillars in the region, to the level that it has integrated itself into culture.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news.un.org/en/story/2017/10/567862-feature-western-afghanistan-ancient-love-poetry-thrives-again|title=FEATURE: In Western Afghanistan, an ancient love of poetry thrives again|date=5 October 2017|website=UN News|accessdate=13 March 2023|archivedate=17 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210817083556/https://news.un.org/en/story/2017/10/567862-feature-western-afghanistan-ancient-love-poetry-thrives-again}}&lt;/ref&gt; One of the poetic styles is called [[Landay (poetry)|landay]]. A popular theme in Afghan folklore and mythology are [[Dev (mythology)|Divs]], monstrous creatures.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=kXnEDAAAQBAJ&amp;pg=PA4|title=American Myths, Legends, and Tall Tales: An Encyclopedia of American Folklore [3 volumes]: An Encyclopedia of American Folklore (3 Volumes)|first1=Christopher R.|last1=Fee|first2=Jeffrey B.|last2=Webb|date=29 August 2016|publisher=ABC-CLIO|isbn=9781610695688}}&lt;/ref&gt; Thursdays are traditionally &quot;poetry night&quot; in the city of [[Herat]] when men, women and children gather and recite both ancient and modern poems.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-south-asia-13931608|title=Afghanistan: 10 facts you may not know|work=BBC News|date=6 July 2011|via=BBC|access-date=21 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180304072803/http://www.bbc.co.uk/news/world-south-asia-13931608|archive-date=4 March 2018|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

The Afghan region has produced countless Persian-speaking poets and writers from the Middle Ages to the present day, among which three mystical authors are considered true national glories (although claimed with equal ardor by Iran), namely: [[Khwaja Abdullah Ansari]] of Herat, a great mystic and [[Sufi]] saint in the 11th century, [[Sanai]] of [[Ghazni]], author of mystical poems in the 12th century, and, finally, [[Rumi]] of [[Balkh]], in the 13th century, considered the persophonist throughout the world as the greatest mystical poet of the entire Muslim world. The Afghan Pashto literature, although quantitatively remarkable and in great growth in the last century, has always had an essentially local meaning and importance, feeling the influence of both Persian literature and the contiguous literatures of India. Both main literatures, from the second half of the nineteenth century, have shown themselves to be sensitive to genres (novel, theater), movements and stylistic features imported from Europe.

[[Khushal Khan Khattak]] of the 17th century is considered the national poet. Other notable poets include [[Rabi'a Balkhi]], [[Jami]], [[Rahman Baba]], [[Khalilullah Khalili]], and [[Parween Pazhwak]].&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.afghan-web.com/culture/poetry/cpoets.html |title=Classical Dari and Pashto Poets |publisher=Afghan-web.com |access-date=4 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140412113451/http://www.afghan-web.com/culture/poetry/cpoets.html |archive-date=12 April 2014 |accessdate=13 March 2023 |archivedate=6 October 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131006084545/http://www.afghan-web.com/culture/poetry/cpoets.html }}&lt;/ref&gt;

===Holidays and festivals===
[[File:هفت میوه.jpg|thumb|Haft Mewa (Seven Fruit Syrup) is popularly consumed during Nowruz in Afghanistan]]
Afghanistan's official New Year starts with [[Nowruz]], an ancient tradition that started as a [[Zoroastrian]] celebration in present-day Iran, and with which it shares the annual celebration along with several other countries. It occurs every year at the [[March equinox|vernal equinox]]. [[Nauruz in Afghanistan|In Afghanistan]], Nowruz is typically celebrated with music and dance, as well as holding [[buzkashi]] tournaments.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iexplore.com/articles/travel-guides/middle-east/afghanistan/festivals-and-events|title=Afghanistan Holidays and Festivals|website=www.iexplore.com|accessdate=2023-03-13|archivedate=2021-04-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210414224027/https://www.iexplore.com/articles/travel-guides/middle-east/afghanistan/festivals-and-events}}&lt;/ref&gt;

[[Yaldā]], another nationally celebrated ancient tradition,&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://en.mehrnews.com/news/112907/Yalda-Iranian-celebration-of-winter-solstice |last=Rezaian |first= Lachin |publisher=[[Mehr News Agency]] |date=20 December 2015 |title=Yalda: Iranian celebration of winter solstice}}&lt;/ref&gt; commemorates the ancient goddess [[Mithra]] and marks the longest night of the year on the eve of the [[winter solstice]] ({{transliteration|fa|čelle ye zemestān}}; usually falling on 20 or 21 December),&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=yonOicJi5BEC |title=No More &quot;us&quot; and &quot;them&quot;: Classroom Lessons and Activities to Promote Peer Respect |last=Roessing |first= Lesley |date=2012 |page=89|isbn=978-1-61048-812-9 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://articles.latimes.com/2013/dec/20/local/la-me-adv-persian-winter-solstice-20131221 |title=In ancient tradition, Iranians celebrate winter solstice |last=Hamedy |first= Saba |newspaper=Los Angeles Times |date=20 December 2013}}&lt;/ref&gt; during which families gather together to recite poetry and eat fruits—particularly the red fruits watermelon and [[pomegranate]], as well as [[mixed nuts]].&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=Ti24AwAAQBAJ |title=Religions of Iran: From Prehistory to the Present |last=Foltz |first= Richard |publisher=Oneworld Publications |date=2013 |page=29|isbn=978-1-78074-307-3 |author-link=Foltz, Richard }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=OUtoJovyjMI |title=We Are Iran: The Persian Blogs |last=Alavi |first=Nasrin |date=8 November 2015 |publisher=Soft Skull Press |page=135 }}{{Dead link|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Religious festivals are also celebrated; as a predominantly Muslim country, Islamic events and festivals such as [[Ramadan]], [[Eid al-Fitr]] and [[Ashura]] are widely celebrated annually in Afghanistan. The Sikh festival of [[Vaisakhi]] is celebrated by the Sikh community&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.pajhwok.com/en/2013/04/11/sikhs-throng-temples-celebrate-vaisakhi|title=Sikhs throng temples to celebrate Vaisakhi|website=www.pajhwok.com|date=11 April 2013|last1=Mahbob|first1=Mahbob Shah}}&lt;/ref&gt; and the Hindu festival [[Diwali]] by the Hindu community.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenational.ae/world/asia/afghan-hindus-and-sikhs-celebrate-diwali-without-pomp-and-splendour-amid-fear-1.668735|title=Afghan Hindus and Sikhs celebrate Diwali without 'pomp and splendour' amid fear|website=The National|date=19 October 2017}}&lt;/ref&gt;

[[Afghan Independence Day|National Independence Day]] is celebrated on 19 August to mark the [[Anglo-Afghan Treaty of 1919]] under King [[Amanullah Khan]] and the country's full independence.&lt;ref&gt;{{Cite CIA World Factbook|country=Afghanistan|access-date=18 August 2009|year=2009}}&lt;/ref&gt; Several international celebrations are also officially held in Afghanistan, such as [[International Workers' Day]] and [[International Women's Day]]. Some regional festivals include the Pamir Festival, which celebrates the culture of the [[Wakhi people|Wakhi]] and [[Kyrgyz people|Kyrgyz]] peoples, the Red Flower Festival (during Nowruz) in [[Mazar-i-Sharif]] and the Damboora Festival in [[Bamyan Province]].

=== Sports ===
{{Main|Sport in Afghanistan}}
[[File:Buzkashi game in Afghanistan.jpg|thumb|The ancient national sport of Afghanistan, [[Buzkashi]]]]
Sport in Afghanistan is managed by the [[Afghan Sports Federation]]. [[Cricket]] and [[Association football]] are the two most popular sports in the country.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.thehindu.com/sport/cricket/%E2%80%98Cricket-is-now-the-biggest-sport-in-Afghanistan%E2%80%99/article13994180.ece|title=Cricket is now the biggest sport in Afghanistan|work=The Hindu|access-date=4 July 2019|date=11 January 2016|author=Uthra Ganesan}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.topendsports.com/world/countries/afghanistan.htm|title=Sport in Afghanistan|access-date=4 July 2019|publisher=Top End Sports|archive-url=https://web.archive.org/web/20180711025603/https://www.topendsports.com/world/countries/afghanistan.htm|archive-date=11 July 2018|url-status=live}}&lt;/ref&gt; The Afghan Sports Federation promotes cricket, association football, [[basketball]], [[volleyball]], [[golf]], [[team handball|handball]], [[boxing]], [[taekwondo]], [[Olympic weightlifting|weightlifting]], [[bodybuilding]], [[track and field]], [[ice skating|skating]], [[bowling]], [[snooker]], [[chess]], and other sports.

Afghanistan's sports teams are increasingly celebrating titles at international events. [[Afghanistan national basketball team|basketball team]] won the first team sports title at the [[2010 South Asian Games]].&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/tournaments/South-Asian-Games-Shooters-swimmers-shine-as-India-consolidate-dominance/articleshow/5540143.cms|title=South Asian Games: Shooters, swimmers shine as India consolidate dominance|newspaper=The Times of India|date=5 February 2010|access-date=28 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190613093112/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/tournaments/South-Asian-Games-Shooters-swimmers-shine-as-India-consolidate-dominance/articleshow/5540143.cms|archive-date=13 June 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Later that year, the country's [[Afghanistan national cricket team|cricket team]] followed it with the winning of [[2009–10 ICC Intercontinental Cup]].&lt;ref name=&quot;ICUP2009-10&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2009/TOURNAMENTS/INTERCONTINENTAL/about.shtml |title=2009–10 Intercontinental Cup |website=CricketEurope |access-date=28 May 2019 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130224153614/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2009/TOURNAMENTS/INTERCONTINENTAL/about.shtml |archive-date=24 February 2013 |accessdate=13 March 2023 |archivedate=23 March 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190323083553/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2009/TOURNAMENTS/INTERCONTINENTAL/about.shtml }}&lt;/ref&gt; In 2012, the country's [[Afghanistan national 3x3 team|3x3 basketball team]] won the gold medal at the [[3-on-3 basketball at the 2012 Asian Beach Games|2012 Asian Beach Games]]. In 2013, Afghanistan's [[Afghanistan national football team|football team]] followed as it won the [[SAFF Championship]].&lt;ref name=&quot;SAFF2013&quot;&gt;{{cite news |last=Lyse |first=Doucet |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-24074786 |title=Precious moments of unity touch Afghans after football triumph |work=BBC News |date=12 September 2013 |access-date=28 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130925172338/http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-24074786 |archive-date=25 September 2013 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

The [[Afghan national cricket team]], which was formed in 2001, participated in the [[2009 ICC World Cup Qualifier]], [[2010 ICC World Cricket League Division One]] and the [[2010 ICC World Twenty20]]. It won the [[ACC Twenty20 Cup]] in 2007, 2009, 2011 and 2013. The team eventually made it and played in the [[2015 Cricket World Cup]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://globalvoices.org/2015/02/20/afghanistan-makes-history-in-cricket-world-cup-despite-debut-loss-to-bangladesh/|title=Afghanistan Makes History in Cricket World Cup, Despite Debut Loss to Bangladesh|date=20 February 2015|access-date=28 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190528232428/https://globalvoices.org/2015/02/20/afghanistan-makes-history-in-cricket-world-cup-despite-debut-loss-to-bangladesh/|archive-date=28 May 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt; The [[Afghanistan Cricket Board]] (ACB) is the official governing body of the sport and is headquartered in Kabul. The [[Alokozay Kabul International Cricket Ground]] serves as the nation's main cricket stadium. There are several other stadiums throughout the country, including the [[Ghazi Amanullah Khan International Cricket Stadium]] near [[Jalalabad]]. Domestically, cricket is played between teams from different provinces.

The [[Afghanistan national football team]] has been competing in international [[Association football|football]] since 1941.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=53|title=Statistics: Iran|access-date=28 May 2019|publisher=Team Melli|archive-url=https://web.archive.org/web/20191103153545/http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=53|archive-date=3 November 2019|url-status=live|accessdate=13 March 2023|archivedate=3 November 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191103153545/http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=53}}&lt;/ref&gt; The national team plays its home games at the [[Ghazi Stadium]] in Kabul, while [[football in Afghanistan]] is governed by the [[Afghanistan Football Federation]]. The national team has never competed or qualified for the [[FIFA World Cup]] but has recently won an international football trophy in 2013.&lt;ref name=&quot;SAFF2013&quot;/&gt; The country also has a national team in the sport of futsal, a 5-a-side variation of football.

The traditional and the national sport of Afghanistan is [[buzkashi]], mainly popular in the north, but also having a following in other parts of the country.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/international/afghanistans-buzkashi-horses-prepare-for-the-game-of-courage/article22457652.ece|title=Afghanistan's buzkashi horses prepare for the game of courage|newspaper=The Hindu|date=17 January 2018|via=www.thehindu.com}}&lt;/ref&gt; It is similar to [[polo]], played by horsemen in two teams, each trying to grab and hold a goat carcass.&lt;ref name=twsj&gt;{{cite news|last1=Abi-Habib|first1=Maria|last2=Fazly|first2=Walid|title=In Afghanistan's National Pastime, It's Better to Be a Hero Than a Goat|url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052748703841904576256632384932122|access-date=13 April 2011|newspaper=The Wall Street Journal|date=13 April 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20150526095017/http://www.wsj.com/articles/SB10001424052748703841904576256632384932122|archive-date=26 May 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt; The [[Afghan Hound]] (a type of running dog) originated in Afghanistan and was formerly used in [[wolf hunting with dogs|wolf hunting]]. In 2002, traveler [[Rory Stewart]] reported that dogs were still used for wolf hunting in remote areas.&lt;ref&gt;{{cite book|first=Rory|last=Stewart|author-link=Rory Stewart|title=The Places in Between|url=https://books.google.com/books?id=Nz_2AwAAQBAJ|date=2007|publisher=HMH Books|isbn=978-0-15-603593-4|page=100}}&lt;/ref&gt;

== See also ==
{{Portal|Afghanistan|Asia}}
* [[Outline of Afghanistan]]

== Explanatory notes==
{{Notelist|refs=
&lt;!--
{{Efn|name=fn1|The phoneme {{IPA|/f/}} ف occurs only in loanwords in Pashto, it tends to be replaced with {{IPA|/p/}} پ. {{IPA|[b]}} is also an allophone of {{IPA|/p/}} before voiced consonants; {{IPA|[v]}} is an allophone of {{IPA|/f/}} before voiced consonants in loanwords.}}--&gt;
}}

==References==
=== Citations ===
{{reflist}}

=== General and cited sources ===
{{Refbegin}}
* {{Cite book |title=Advanced Study in the History of Modern India 1707–1813 |last=Mehta |first=Jaswant Lal |date=January 2005 |isbn=9781932705546 |publisher=Sterling Publishers |ref={{sfnref|Mehta}}}}
{{Refend}}

== Further reading ==
{{Main|Bibliography of Afghanistan}}
{{See also|Bibliography of the history of Central Asia}}
{{Refbegin}}
{{Div col|content=
* {{cite book |last=Barfield|first=Thomas|title=Afghanistan: A Cultural and Political History|url=https://books.google.com/books?id=tg45ygAACAAJ|date=2012|publisher=Princeton University Press|isbn=978-0-691-15441-1}}
* {{cite book |last1=Bleaney |first1=C. H |last2=Gallego |first2=María Ángeles |url={{Google books |plainurl=yes |id=qCh41lAvg8oC }} |title=Afghanistan: a bibliography |publisher=BRILL |year=2006 |isbn=978-90-04-14532-0}}
* {{cite book |last=Clements |first=Frank |url={{Google books |plainurl=yes |id=bv4hzxpo424C }} |title=Conflict in Afghanistan: A Historical Encyclopedia |publisher=ABC-CLIO |year=2003 |isbn=978-1-85109-402-8}}
* {{cite book |last=Dupree|first=Louis|author-link=Louis Dupree (professor)|title=Afghanistan|url=https://archive.org/details/afghanistan0000dupr|publisher=Oxford Pakistan Paperbacks|edition=2nd|year=1997|isbn=978-0-19-577634-8}}
* {{cite book |title=Afghanistan: A Short History of Its People and Politics|url=https://archive.org/details/afghanistanshort00ewan|last=Ewans|first=Martin|publisher=Curzon Press|date=2002|isbn=0060505087}}
* {{cite book |last=Fowler |first=Corinne |url={{Google books |plainurl=yes |id=o4IrhX7n66YC }} |title=Chasing Tales: Travel Writing, Journalism and the History of British Ideas About Afghanistan |publisher=Rodopi |year=2007 |isbn=978-90-420-2262-1}}
* {{cite book |last=Griffiths |first=John C |url={{Google books |plainurl=yes |id=M7nMtaXdAS8C }} |title=Afghanistan: a History of Conflict |publisher=Carlton Books |year=2001 |isbn=978-1-84222-597-4}}
* {{cite book |last=Habibi |first=Abdul Hai |author-link=Abdul Hai Habibi |year=2003 |title=Afghanistan: An Abridged History |publisher=Fenestra Books |isbn=978-1-58736-169-2}}
* {{cite book |last=Hopkins |first=B.D. |url={{Google books |plainurl=yes |id=FOMUAQAAIAAJ }} |title=The Making of Modern Afghanistan |publisher=Palgrave Macmillan |year=2008 |isbn=978-0-230-55421-4}}
* {{cite book |last=Johnson |first=Robert |title=The Afghan Way of War: How and Why They Fight |year=2011 |url={{Google books |plainurl=yes |id=lNuH5YQJr6UC }} |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-979856-8}}
* {{cite book |last=Levi |first=Peter |url=https://books.google.com/books?id=KakcAAAAMAAJ |title=The Light Garden of the Angel King: Journeys in Afghanistan |publisher=Collins |year=1972 |isbn=978-0-00-211042-6}}
* {{cite book |last=Malleson |first=George Bruce |author-link=George Bruce Malleson |url=https://books.google.com/books?id=pqNGBEmHUd4C |title=History of Afghanistan, from the Earliest Period to the Outbreak of the War of 1878 |edition=Elibron Classic Replica |publisher=Adamant Media Corporation |year=2005 |isbn=978-1-4021-7278-6}}
* {{cite book |last=Olson |first=Gillia M |url=https://archive.org/details/afghanistan0000olso |url-access=registration |title=Afghanistan |publisher=Capstone Press |year=2005 |isbn=978-0-7368-2685-3}}
* {{cite book |last1=Omrani |first1=Bijan |last2=Leeming |first2=Matthew |url=https://books.google.com/books?id=VVu_NwAACAAJ|title=Afghanistan: A Companion and Guide |publisher=Odyssey Publications |edition=2nd |year=2011 |isbn=978-962-217-816-8 }}
* {{cite book |last=Reddy |first=L.R. |url=https://books.google.com/books?id=NubtDf2T3cAC |title=Inside Afghanistan: End of the Taliban Era? |publisher=APH Publishing |year=2002 |isbn=978-81-7648-319-3}}
* {{cite book |last=Runion |first=Meredith L. |url=https://books.google.com/books?id=aZk9XzqCFGUC |title=The History of Afghanistan |publisher=Greenwood Publishing Group |year=2007 |isbn=978-0-313-33798-7}}
}}
{{Refend}}

== External links ==
{{Sister project links|voy=Afghanistan|Afghanistan|s=Portal:Afghanistan|collapsible=collapsed}}
{{EB1911 poster|Afghanistan}}
* [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/afghanistan/ Afghanistan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210104184342/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/afghanistan/ |date=2021-01-04 }}. ''[[The World Factbook]]''. [[Central Intelligence Agency]].
* {{GovPubs|Afghanistan}}
* {{Curlie|Regional/Asia/Afghanistan}}
* {{Wikiatlas|Afghanistan}}
* [http://uiuc.libguides.com/afghanistan_research_guide Research Guide to Afghanistan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150823112103/http://uiuc.libguides.com/afghanistan_research_guide |date=2015-08-23 }}</text>
      <sha1>qhxno7s2bbzpxtvfaok60ud6plaz4vh</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>