List of countries by age of consent

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="mnw">
  <siteinfo>
    <sitename>ဝဳကဳပဳဒဳယာ</sitename>
    <dbname>mnwwiki</dbname>
    <base>https://mnw.wikipedia.org/wiki/%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%99%E1%80%BA</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">မဳဒဳယာ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">တၟေင်</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ညးလွပ်</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ညးလွပ် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ဝဳကဳပဳဒဳယာ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ဝှာင်</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ဝှာင် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">မဳဒဳယာဝဳကဳ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">မဳဒဳယာဝဳကဳ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ထာမ်ပလိက်</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ထာမ်ပလိက် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ရီု</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ရီု ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ကဏ္ဍ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ကဏ္ဍ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ပါင်မုက်</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ပါင်မုက် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">မဝ်ဂျူ</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">မဝ်ဂျူ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>List of countries by age of consent</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2256</id>
    <revision>
      <id>58675</id>
      <parentid>57484</parentid>
      <timestamp>2026-10-17T00:01:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>1698</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>58675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="253104" sha1="bjkwbpy3ngpzbwhzg598gr1l9q8bdi6" xml:space="preserve">{{Short description|Age of consent by jurisdiction}}
The [[age of consent]] is the age at which a person is considered to be [[legally competent]] to [[Sexual consent|consent]] to [[Human sexual activity|sexual acts]] and is thus the minimum age of a person with whom another person is legally permitted to engage in sexual activity. The distinguishing aspect of the age of consent laws is that the person below the minimum age is regarded as the victim, and his or her sex partner is regarded as the offender, unless both are underage. So leave them hoes don’t suck them toes.

== Maps ==
{|cellpadding=5 style=&quot;margin-left: auto; margin-right: auto; text-align: center&quot;
!
! colspan=2|Unlimited age of consent by country
|-
!
!Male
!Female
|-
!Heterosexual
|&lt;section begin=Map heterosexual males /&gt;{{Graph:Map|scale = 38|CN=#33a02c|JP=#1f78b4|DE=#33a02c|GB=#33a02c|FR=#33a02c|IN=#33a02c|IT=#33a02c|BR=#ff7f00|CA=#33a02c|KR=#cab2d6|RU=#33a02c|ES=#33a02c|ID=#33a02c|NL=#33a02c|TR=#33a02c|CH=#33a02c|SA=#33a02c|SE=#33a02c|NG=#33a02c|PL=#33a02c|AR=#33a02c|BE=#33a02c|VE=#e31a1c|NO=#33a02c|AT=#33a02c|IR=#33a02c|TH=#33a02c|AE=#33a02c|CO=#ff7f00|ZA=#e31a1c|DK=#33a02c|MY=#e31a1c|SG=#e31a1c|IL=#e31a1c|PH=#33a02c|EG=#33a02c|HK=#a6cee3|FI=#33a02c|CL=#33a02c|PK=#33a02c|IE=#fb9a99|GR=#33a02c|PT=#33a02c|IQ=#33a02c|KZ=#e31a1c|DZ=#e31a1c|QA=#33a02c|CZ=#33a02c|PE=#33a02c|RO=#33a02c|NZ=#e31a1c|VN=#e31a1c|BD=#ff7f00|KW=#fb9a99|AO=#e31a1c|HU=#33a02c|UA=#33a02c|MA=#33a02c|PR=#e31a1c|EC=#33a02c|SK=#33a02c|CU=#e31a1c|SD=#cab2d6|OM=#33a02c|BY=#e31a1c|AZ=#e31a1c|LK=#e31a1c|MM=#ff7f00|LU=#33a02c|DO=#33a02c|UZ=#e31a1c|KE=#33a02c|GT=#33a02c|UY=#33a02c|HR=#33a02c|BG=#33a02c|MO=#ff7f00|ET=#33a02c|LB=#33a02c|CR=#33a02c|SI=#33a02c|PA=#33a02c|LT=#33a02c|TZ=#33a02c|TM=#e31a1c|TN=#33a02c|RS=#33a02c|LY=#33a02c|GH=#e31a1c|YE=#6F6F6F|CD=#33a02c|JO=#e31a1c|CI=#33a02c|BH=#a6cee3|BO=#33a02c|CM=#a6cee3|LV=#33a02c|PY=#ff7f00|TT=#33a02c|UG=#33a02c|ZM=#e31a1c|EE=#33a02c|SV=#33a02c|CY=#33a02c|AF=#33a02c|HN=#ff7f00|NP=#e31a1c|BA=#33a02c|GA=#33a02c|KP=#fdbf6f|BN=#e31a1c|MZ=#e31a1c|IS=#33a02c|KH=#fdbf6f|GQ=#33a02c|PG=#e31a1c|GE=#33a02c|BW=#33a02c|SN=#e31a1c|ZW=#e31a1c|CG=#33a02c|JM=#e31a1c|NA=#6F6F6F|AL=#33a02c|TD=#e31a1c|BF=#33a02c|MU=#e31a1c|MN=#e31a1c|ML=#fdbf6f|NI=#33a02c|LA=#fdbf6f|MK=#33a02c|SS=#33a02c|AM=#e31a1c|MG=#ff7f00|MT=#33a02c|BJ=#e31a1c|TJ=#e31a1c|HT=#33a02c|BS=#e31a1c|NE=#a6cee3|MD=#33a02c|RW=#33a02c|KG=#e31a1c|KOSOVO=#e31a1c|MC=#33a02c|GN=#fdbf6f|LI=#33a02c|MW=#e31a1c|BM=#e31a1c|SR=#e31a1c|MR=#33a02c|TL=#ff7f00|SL=#33a02c|ME=#33a02c|TG=#fdbf6f|FJ=#e31a1c|SZ=#33a02c|BB=#e31a1c|ER=#33a02c|AD=#33a02c|CW=#fdbf6f|GY=#e31a1c|MV=#33a02c|BI=#33a02c|AW=#fdbf6f|LR=#33a02c|LS=#ff7f00|BT=#33a02c|CV=#e31a1c|SM=#33a02c|CF=#33a02c|BZ=#e31a1c|DJ=#33a02c|SC=#fdbf6f|LC=#e31a1c|SO=#33a02c|AG=#e31a1c|GW=#e31a1c|GM=#33a02c|WS=#e31a1c|VU=#33a02c|KM=#fdbf6f|DM=#e31a1c|ST=#e31a1c|KI=#fdbf6f|TV=#33a02c|SY=#fdbf6f|TW=#e31a1c|VA=#e31a1c }}&lt;section begin=Map heterosexual males /&gt;
|&lt;section begin=Map heterosexual females /&gt;{{Graph:Map|scale = 38|CN=#33a02c|JP=#1f78b4|DE=#33a02c|GB=#33a02c|FR=#33a02c|IN=#33a02c|IT=#33a02c|BR=#ff7f00|CA=#33a02c|KR=#cab2d6|RU=#33a02c|ES=#33a02c|ID=#33a02c|NL=#33a02c|TR=#33a02c|CH=#33a02c|SA=#fdbf6f|SE=#33a02c|NG=#33a02c|PL=#33a02c|AR=#33a02c|BE=#33a02c|VE=#e31a1c|NO=#33a02c|AT=#33a02c|IR=#fdbf6f|TH=#33a02c|AE=#33a02c|CO=#ff7f00|ZA=#e31a1c|DK=#33a02c|MY=#e31a1c|SG=#e31a1c|IL=#e31a1c|PH=#33a02c|EG=#33a02c|HK=#a6cee3|FI=#33a02c|CL=#33a02c|PK=#e31a1c|IE=#fb9a99|GR=#33a02c|PT=#33a02c|IQ=#33a02c|KZ=#e31a1c|DZ=#e31a1c|QA=#e31a1c|CZ=#33a02c|PE=#33a02c|RO=#33a02c|NZ=#e31a1c|VN=#e31a1c|BD=#ff7f00|KW=#fdbf6f|AO=#e31a1c|HU=#33a02c|UA=#33a02c|MA=#33a02c|PR=#e31a1c|EC=#ff7f00|SK=#33a02c|CU=#e31a1c|SD=#6a3d9a|OM=#33a02c|BY=#e31a1c|AZ=#e31a1c|LK=#e31a1c|MM=#ff7f00|LU=#33a02c|DO=#33a02c|UZ=#e31a1c|KE=#33a02c|GT=#33a02c|UY=#33a02c|HR=#33a02c|BG=#33a02c|MO=#ff7f00|ET=#33a02c|LB=#33a02c|CR=#33a02c|SI=#33a02c|PA=#33a02c|LT=#33a02c|TZ=#33a02c|TM=#e31a1c|TN=#33a02c|RS=#33a02c|LY=#e31a1c|GH=#e31a1c|YE=#FEEBE2|CD=#33a02c|JO=#e31a1c|CI=#33a02c|BH=#a6cee3|BO=#33a02c|CM=#a6cee3|LV=#33a02c|PY=#ff7f00|TT=#33a02c|UG=#33a02c|ZM=#e31a1c|EE=#33a02c|SV=#33a02c|CY=#33a02c|AF=#e31a1c|HN=#ff7f00|NP=#e31a1c|BA=#33a02c|GA=#33a02c|KP=#fdbf6f|BN=#e31a1c|MZ=#e31a1c|IS=#33a02c|KH=#fdbf6f|GQ=#33a02c|PG=#fb9a99|GE=#33a02c|BW=#33a02c|SN=#e31a1c|ZW=#e31a1c|CG=#33a02c|JM=#e31a1c|NA=#e31a1c|AL=#33a02c|TD=#e31a1c|BF=#33a02c|MU=#e31a1c|MN=#e31a1c|ML=#fdbf6f|NI=#33a02c|LA=#fdbf6f|MK=#33a02c|SS=#33a02c|AM=#e31a1c|MG=#ff7f00|MT=#33a02c|BJ=#e31a1c|TJ=#e31a1c|HT=#33a02c|BS=#e31a1c|NE=#a6cee3|MD=#33a02c|RW=#33a02c|KG=#e31a1c|KOSOVO=#e31a1c|MC=#33a02c|GN=#fdbf6f|LI=#33a02c|MW=#e31a1c|BM=#e31a1c|SR=#e31a1c|MR=#33a02c|TL=#ff7f00|SL=#33a02c|ME=#33a02c|TG=#fdbf6f|FJ=#e31a1c|SZ=#33a02c|BB=#e31a1c|ER=#33a02c|AD=#33a02c|CW=#fdbf6f|GY=#e31a1c|MV=#FEEBE2|BI=#33a02c|AW=#fdbf6f|LR=#33a02c|LS=#ff7f00|BT=#33a02c|CV=#e31a1c|SM=#33a02c|CF=#33a02c|BZ=#e31a1c|DJ=#33a02c|SC=#fdbf6f|LC=#e31a1c|SO=#33a02c|AG=#e31a1c|GW=#e31a1c|GM=#33a02c|WS=#e31a1c|VU=#33a02c|KM=#fdbf6f|DM=#e31a1c|ST=#e31a1c|KI=#33a02c|TV=#33a02c|SY=#fdbf6f|TW=#e31a1c|VA=#ff7f00 }}&lt;section end=Map heterosexual females /&gt;
|-
!Homosexual
|&lt;section begin=Map homosexual males /&gt;{{Graph:Map|scale = 38|CN=#33a02c|JP=#33a02c|DE=#33a02c|GB=#33a02c|FR=#33a02c|IN=#33a02c|IT=#33a02c|BR=#ff7f00|CA=#33a02c|KR=#cab2d6|RU=#33a02c|ES=#33a02c|ID=#33a02c|NL=#33a02c|TR=#33a02c|CH=#33a02c|SA=#2F2F2F|SE=#33a02c|NG=#2F2F2F|PL=#33a02c|AR=#33a02c|BE=#33a02c|VE=#e31a1c|NO=#33a02c|AT=#33a02c|IR=#2F2F2F|TH=#33a02c|AE=#2F2F2F|CO=#ff7f00|ZA=#e31a1c|DK=#33a02c|MY=#2F2F2F|SG=#e31a1c|IL=#e31a1c|PH=#33a02c|EG=#2F2F2F|HK=#2F2F2F|FI=#33a02c|CL=#33a02c|PK=#2F2F2F|IE=#fb9a99|GR=#33a02c|PT=#33a02c|IQ=#2F2F2F|KZ=#e31a1c|DZ=#2F2F2F|QA=#2F2F2F|CZ=#33a02c|PE=#33a02c|RO=#33a02c|NZ=#e31a1c|VN=#e31a1c|BD=#ff7f00|KW=#2F2F2F|AO=#e31a1c|HU=#33a02c|UA=#33a02c|MA=#2F2F2F|PR=#e31a1c|EC=#33a02c|SK=#33a02c|CU=#e31a1c|SD=#2F2F2F|OM=#2F2F2F|BY=#e31a1c|AZ=#e31a1c|LK=#e31a1c|MM=#ff7f00|LU=#33a02c|DO=#33a02c|UZ=#2F2F2F|KE=#2F2F2F|GT=#33a02c|UY=#33a02c|HR=#33a02c|BG=#33a02c|MO=#ff7f00|ET=#2F2F2F|LB=#33a02c|CR=#33a02c|SI=#33a02c|PA=#33a02c|LT=#33a02c|TZ=#2F2F2F|TM=#e31a1c|TN=#2F2F2F|RS=#33a02c|LY=#2F2F2F|GH=#e31a1c|YE=#2F2F2F|CD=#33a02c|JO=#e31a1c|CI=#2F2F2F|BH=#2F2F2F|BO=#33a02c|CM=#2F2F2F|LV=#33a02c|PY=#e31a1c|TT=#33a02c|UG=#33a02c|ZM=#e31a1c|EE=#33a02c|SV=#33a02c|CY=#33a02c|AF=#2F2F2F|HN=#ff7f00|NP=#e31a1c|BA=#33a02c|GA=#a6cee3|KP=#fdbf6f|BN=#e31a1c|MZ=#e31a1c|IS=#33a02c|KH=#fdbf6f|GQ=#2F2F2F|PG=#2F2F2F|GE=#33a02c|BW=#2F2F2F|SN=#2F2F2F|ZW=#2F2F2F|CG=#2F2F2F|JM=#e31a1c|NA=#2F2F2F|AL=#33a02c|TD=#e31a1c|BF=#2F2F2F|MU=#e31a1c|MN=#e31a1c|ML=#fdbf6f|NI=#33a02c|LA=#fdbf6f|MK=#33a02c|SS=#33a02c|AM=#e31a1c|MG=#a6cee3|MT=#33a02c|BJ=#a6cee3|TJ=#e31a1c|HT=#33a02c|BS=#33a02c|NE=#2F2F2F|MD=#33a02c|RW=#33a02c|KG=#e31a1c|KOSOVO=#e31a1c|MC=#33a02c|GN=#fdbf6f|LI=#33a02c|MW=#e31a1c|BM=#e31a1c|SR=#e31a1c|MR=#33a02c|TL=#ff7f00|SL=#33a02c|ME=#33a02c|TG=#fdbf6f|FJ=#e31a1c|SZ=#2F2F2F|BB=#e31a1c|ER=#33a02c|AD=#33a02c|CW=#fdbf6f|GY=#e31a1c|MV=#2F2F2F|BI=#2F2F2F|AW=#fdbf6f|LR=#2F2F2F|LS=#ff7f00|BT=#33a02c|CV=#e31a1c|SM=#33a02c|CF=#33a02c|BZ=#e31a1c|DJ=#2F2F2F|SC=#2F2F2F|LC=#e31a1c|SO=#2F2F2F|AG=#e31a1c|GW=#e31a1c|GM=#33a02c|WS=#e31a1c|VU=#33a02c|KM=#2F2F2F|DM=#e31a1c|ST=#e31a1c|KI=#2F2F2F|TV=#33a02c|SY=#fdbf6f|TW=#e31a1c|VA=#2F2F2F }}&lt;section end=Map homosexual males /&gt;
|&lt;section begin=Map homosexual females /&gt;{{Graph:Map|scale = 38|CN=#33a02c|JP=#33a02c|DE=#33a02c|GB=#33a02c|FR=#33a02c|IN=#33a02c|IT=#33a02c|BR=#ff7f00|CA=#33a02c|KR=#cab2d6|RU=#33a02c|ES=#33a02c|ID=#33a02c|NL=#33a02c|TR=#33a02c|CH=#33a02c|SA=#2F2F2F|SE=#33a02c|NG=#2F2F2F|PL=#33a02c|AR=#33a02c|BE=#33a02c|VE=#e31a1c|NO=#33a02c|AT=#33a02c|IR=#2F2F2F|TH=#33a02c|AE=#2F2F2F|CO=#ff7f00|ZA=#e31a1c|DK=#33a02c|MY=#2F2F2F|SG=#e31a1c|IL=#e31a1c|PH=#33a02c|EG=#2F2F2F|HK=#2F2F2F|FI=#33a02c|CL=#33a02c|PK=#2F2F2F|IE=#fb9a99|GR=#33a02c|PT=#33a02c|IQ=#2F2F2F|KZ=#e31a1c|DZ=#2F2F2F|QA=#2F2F2F|CZ=#33a02c|PE=#33a02c|RO=#33a02c|NZ=#e31a1c|VN=#e31a1c|BD=#ff7f00|KW=#2F2F2F|AO=#e31a1c|HU=#33a02c|UA=#33a02c|MA=#2F2F2F|PR=#e31a1c|EC=#ff7f00|SK=#33a02c|CU=#e31a1c|SD=#2F2F2F|OM=#2F2F2F|BY=#e31a1c|AZ=#e31a1c|LK=#e31a1c|MM=#ff7f00|LU=#33a02c|DO=#33a02c|UZ=#e31a1c|KE=#2F2F2F|GT=#33a02c|UY=#33a02c|HR=#33a02c|BG=#33a02c|MO=#ff7f00|ET=#2F2F2F|LB=#33a02c|CR=#33a02c|SI=#33a02c|PA=#33a02c|LT=#33a02c|TZ=#2F2F2F|TM=#e31a1c|TN=#2F2F2F|RS=#33a02c|LY=#2F2F2F|GH=#e31a1c|YE=#2F2F2F|CD=#33a02c|JO=#e31a1c|CI=#2F2F2F|BH=#2F2F2F|BO=#33a02c|CM=#2F2F2F|LV=#33a02c|PY=#e31a1c|TT=#33a02c|UG=#33a02c|ZM=#e31a1c|EE=#33a02c|SV=#33a02c|CY=#33a02c|AF=#2F2F2F|HN=#ff7f00|NP=#e31a1c|BA=#33a02c|GA=#a6cee3|KP=#fdbf6f|BN=#e31a1c|MZ=#e31a1c|IS=#33a02c|KH=#fdbf6f|GQ=#2F2F2F|PG=#2F2F2F|GE=#33a02c|BW=#2F2F2F|SN=#2F2F2F|ZW=#2F2F2F|CG=#2F2F2F|JM=#e31a1c|NA=#e31a1c|AL=#33a02c|TD=#e31a1c|BF=#2F2F2F|MU=#e31a1c|MN=#e31a1c|ML=#fdbf6f|NI=#33a02c|LA=#fdbf6f|MK=#33a02c|SS=#33a02c|AM=#e31a1c|MG=#a6cee3|MT=#33a02c|BJ=#a6cee3|TJ=#e31a1c|HT=#33a02c|BS=#33a02c|NE=#2F2F2F|MD=#33a02c|RW=#33a02c|KG=#e31a1c|KOSOVO=#e31a1c|MC=#33a02c|GN=#fdbf6f|LI=#33a02c|MW=#e31a1c|BM=#e31a1c|SR=#e31a1c|MR=#33a02c|TL=#ff7f00|SL=#33a02c|ME=#33a02c|TG=#fdbf6f|FJ=#e31a1c|SZ=#2F2F2F|BB=#e31a1c|ER=#33a02c|AD=#33a02c|CW=#fdbf6f|GY=#e31a1c|MV=#2F2F2F|BI=#2F2F2F|AW=#fdbf6f|LR=#2F2F2F|LS=#ff7f00|BT=#33a02c|CV=#e31a1c|SM=#33a02c|CF=#33a02c|BZ=#e31a1c|DJ=#2F2F2F|SC=#2F2F2F|LC=#e31a1c|SO=#2F2F2F|AG=#e31a1c|GW=#e31a1c|GM=#33a02c|WS=#e31a1c|VU=#33a02c|KM=#2F2F2F|DM=#e31a1c|ST=#e31a1c|KI=#2F2F2F|TV=#33a02c|SY=#fdbf6f|TW=#e31a1c|VA=#2F2F2F }}&lt;section end=Map homosexual females /&gt;
|-
|
|colspan=2|&lt;section begin=maps key /&gt;{{Legend0|#FEEBE2|9}} {{Legend0|#b15928|10}} {{Legend0|#ffff99|11}} {{Legend0|#6a3d9a|12}} {{Legend0|#cab2d6|13}} {{Legend0|#ff7f00|14}} {{Legend0|#fdbf6f|15}} {{Legend0|#e31a1c|16}} {{Legend0|#fb9a99|17}} {{Legend0|#33a02c|18}} {{Legend0|#b2df8a|19}} {{Legend0|#1f78b4|20}} {{Legend0|#a6cee3|21}}&lt;br&gt;{{Legend0|#2F2F2F|Forbidden at any age}} {{Legend0|#6F6F6F|Unknown}} {{Legend0|#C0C0C0|Varies by state}}&lt;section end=maps key /&gt;
|}

== Table ==
&lt;section begin=Definitions /&gt;

=== Definitions ===
{{Main|Age of consent#Defenses and exceptions}}
*'''Limited by age''': younger partner is deemed able to consent to having sex with an older one as long as their age difference doesn't exceed a specified amount.
*'''Limited by relationship''': younger partner is deemed able to consent to having sex with an older one as long as the latter is not in a position of trust or authority, or is not recognised to be abusing the inexperience of the younger one.
*'''Unlimited''': age from which one is deemed able to consent to having sex with anyone else or [[marriageable age]] if they must be married

Different jurisdictions express these definitions differently. Some, like most Australian states, may say the age of consent is 16 except if the older partner is in a position of authority over the younger one. So, effectively, the unrestricted age of consent there is 18. Others, like Argentina, may say the age of consent is 18, but an exception is made down to 13 years of age, if the older partner is not in a position of authority over the younger one. The data below reflects what each jurisdiction's legislation actually means, rather than what it states on the surface.
&lt;section end=Definitions /&gt;
{|class=&quot;nowrap sortable mw-datatable wikitable&quot; style=&quot;table-layout:fixed;margin:auto;text-align:right&quot;

|- valign=bottom
! rowspan=3 style=width:17em|Countries and States
! rowspan=3 style=width:6em|Region
! rowspan=3 style=width:3em|Must be&lt;br&gt;married
! colspan=4|{{abbr|Limited by age|Younger partner is deemed able to consent to having sex with an older one as long as their age difference doesn't exceed a specified amount.}}
! colspan=4|{{abbr|Limited by relationship|Younger partner is deemed able to consent to having sex with an older one as long as the latter is not in a position of trust or authority, or is recognised to be abusing the inexperience of the younger one.}}
! colspan=4|{{abbr|Unlimited|Age from which one is deemed able to consent to having sex with anyone else or marriageable age if they must be married}}
! rowspan=3 style=width:10em|Sources
|-
! colspan=2|{{abbr|Hetero|Heterosexual}}
! colspan=2|{{abbr|Homo|Homosexual}}
! colspan=2|{{abbr|Hetero|Heterosexual}}
! colspan=2|{{abbr|Homo|Homosexual}}
! colspan=2|{{abbr|Hetero|Heterosexual}}
! colspan=2|{{abbr|Homo|Homosexual}}
|-
!data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;width:1em&quot;|{{abbr|M|Male}}
!data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;width:1em&quot;|{{abbr|F|Female}}
!data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;width:1em&quot;|{{abbr|M|Male}}
!data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;width:1em&quot;|{{abbr|F|Female}}
!data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;width:1em&quot;|{{abbr|M|Male}}
!data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;width:1em&quot;|{{abbr|F|Female}}
!data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;width:1em&quot;|{{abbr|M|Male}}
!data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;width:1em&quot;|{{abbr|F|Female}}
!data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;width:1em&quot;|{{abbr|M|Male}}
!data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;width:1em&quot;|{{abbr|F|Female}}
!data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;width:1em&quot;|{{abbr|M|Male}}
!data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;width:1em&quot;|{{abbr|F|Female}}
&lt;section end=table header/&gt;
|-
|style=&quot;padding: 0px&quot; colspan=17|
{|class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;table-layout:inherit; width:81em; margin-top: 0px; margin-bottom: 0px; text-align: right&quot;
|align=left style=&quot;width:18em&quot;|{{flagg|pspew|Australia|plink=Ages of consent in Oceania#Australia}}
|align=center style=&quot;width:7em;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center style=&quot;width:5em&quot;|No
|align=left colspan=13 style=&quot;width:37em&quot;|''Varies by state''
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Australian Capital Territory|plink=Ages of consent in Oceania#Australian Capital Territory}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|style=&quot;width:5em&quot; align=center|No
|10 || 10 || 10 || 10 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite Legislation AU|ACT|act|ca190082|Crimes Act 1900|55}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|New South Wales|plink=Ages of consent in Oceania#New South Wales and Norfolk Island}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref&gt;{{cite Legislation AU|NSW|act|ca190082|Crimes Act 1900|66C}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite Legislation AU|NSW|act|ca190082|Crimes Act 1900|66D}}.&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Queensland|plink=Ages of consent in Oceania#Queensland}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|&lt;ref&gt;{{cite Legislation AU|Qld|act|cc189994|Criminal Code Act 1899|215}} Carnal knowledge with or of children under 16.&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Victoria|plink=Ages of consent in Oceania#Victoria}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref&gt;{{cite Legislation AU|Vic|act|swa1994129|Sex Work Act 1994|11}} &amp; s 11A.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite Legislation AU|Vic|act|ca195882|Crimes Act 1958|45}}(1).&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|South Australia|plink=Ages of consent in Oceania#South Australia}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|16 || 16 || 16 || 16 || 17 || 17 || 17 || 17 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref&gt;{{cite Legislation AU|Cth|act|ma196185|Marriage Act|12}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite Legislation AU|Vic|act|ca195882|Crimes Act 1958|48}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite Legislation AU|SA|act|clca1935262|Criminal Law Consolidation Act 1935|49}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Northern Territory|plink=Ages of consent in Oceania#Northern Territory}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;Crim Code NT&quot;&gt;''Criminal Code Act 2014'' {{cite Legislation AU|NT|act|cca115/sch1.html|Schedule 1 Criminal Code}}.&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Tasmania|plink=Ages of consent in Oceania#Tasmania}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 17 || 17 || 17 || 17
|align=left|&lt;ref name=&quot;Tas Crim Code&quot;&gt;{{cite Legislation AU|Tas|act|cca1924115/sch1.html|Criminal Code Act 1924 Schedule 1}} s 124 Sexual intercourse with young person.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.lawstuff.org.au/tas_law/topics/sex|title=Sex: When can I have sex? What are the ages of consent in Tasmania? Who cannot have sex with me?|website=lawstuff.org.au|publisher=National Children's and Youth Law Centre|accessdate=8 November 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Western Australia|plink=Ages of consent in Oceania#Western Australia}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;auto3&quot;&gt;{{cite Legislation AU|WA|act|ccaca1913252|Criminal Code Act Compilation 1913|320}} &amp; s 321.&lt;/ref&gt;
|}
|-
|style=&quot;padding: 0px&quot; colspan=17|
{|class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;table-layout:inherit; width:81em; margin-top: 0px; margin-bottom: 0px; text-align: right&quot;
|align=left style=&quot;width:18em&quot;|{{flagg|pspew|Mexico|plink=Ages of consent in North America#Mexico}}
|align=center style=&quot;width:7em;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center style=&quot;width:5em&quot;|No
|align=left colspan=13 style=&quot;width:37em&quot;|''Varies by state''
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Aguascalientes|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|[http://www.poderjudicialags.gob.mx/Resources/Marco/Estatal/codigos/Codigo%20Penal%20para%20el%20Estado%20de%20Aguascalientes.pdf 120] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210602213115/http://www.poderjudicialags.gob.mx/Resources/Marco/Estatal/codigos/Codigo%20Penal%20para%20el%20Estado%20de%20Aguascalientes.pdf |date=2021-06-02 }} [http://www.poderjudicialags.gob.mx/Resources/Marco/Estatal/codigos/Codigo%20Penal%20para%20el%20Estado%20de%20Aguascalientes.pdf 118] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210602213115/http://www.poderjudicialags.gob.mx/Resources/Marco/Estatal/codigos/Codigo%20Penal%20para%20el%20Estado%20de%20Aguascalientes.pdf |date=2021-06-02 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Baja California|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://www.ordenjuridico.gob.mx/Documentos/Estatal/Baja%20California/wo80296.pdf 177] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200403053517/http://www.ordenjuridico.gob.mx/Documentos/Estatal/Baja%20California/wo80296.pdf |date=2020-04-03 }} [http://www.ordenjuridico.gob.mx/Documentos/Estatal/Baja%20California/wo80296.pdf 182] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200403053517/http://www.ordenjuridico.gob.mx/Documentos/Estatal/Baja%20California/wo80296.pdf |date=2020-04-03 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Baja California Sur|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://contraloria.bcs.gob.mx/wp-content/uploads/C%C3%B3digo-Penal-para-el-Estado-de-Baja-California-Sur.pdf 286] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203328/http://contraloria.bcs.gob.mx/wp-content/uploads/C%C3%B3digo-Penal-para-el-Estado-de-Baja-California-Sur.pdf |date=2019-12-12 }} [http://contraloria.bcs.gob.mx/wp-content/uploads/C%C3%B3digo-Penal-para-el-Estado-de-Baja-California-Sur.pdf 290] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203328/http://contraloria.bcs.gob.mx/wp-content/uploads/C%C3%B3digo-Penal-para-el-Estado-de-Baja-California-Sur.pdf |date=2019-12-12 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Campeche|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://www.pgj.campeche.gob.mx/transparencia/comunes/i/Codigo_Penal_del_Estado_de_Campeche.pdf 162] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203328/http://www.pgj.campeche.gob.mx/transparencia/comunes/i/Codigo_Penal_del_Estado_de_Campeche.pdf |date=2019-12-12 }} [http://www.pgj.campeche.gob.mx/transparencia/comunes/i/Codigo_Penal_del_Estado_de_Campeche.pdf 164] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203328/http://www.pgj.campeche.gob.mx/transparencia/comunes/i/Codigo_Penal_del_Estado_de_Campeche.pdf |date=2019-12-12 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Chiapas|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://www.poderjudicialchiapas.gob.mx/forms/archivos/45d9codigo-penal-para-el-estado-de-chiapas%281%29.pdf 235] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203328/http://www.poderjudicialchiapas.gob.mx/forms/archivos/45d9codigo-penal-para-el-estado-de-chiapas%281%29.pdf |date=2019-12-12 }} [http://www.poderjudicialchiapas.gob.mx/forms/archivos/45d9codigo-penal-para-el-estado-de-chiapas%281%29.pdf 239] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203328/http://www.poderjudicialchiapas.gob.mx/forms/archivos/45d9codigo-penal-para-el-estado-de-chiapas%281%29.pdf |date=2019-12-12 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Chihuahua|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://www.congresochihuahua2.gob.mx/biblioteca/codigos/archivosCodigos/64.pdf 172] [http://www.congresochihuahua2.gob.mx/biblioteca/codigos/archivosCodigos/64.pdf 177]
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Coahuila|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|[http://congresocoahuila.gob.mx/transparencia/03/Leyes_Coahuila/coa08_Nuevo_Codigo.pdf 229] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200630142142/http://congresocoahuila.gob.mx/transparencia/03/Leyes_Coahuila/coa08_Nuevo_Codigo.pdf |date=2020-06-30 }} [http://congresocoahuila.gob.mx/transparencia/03/Leyes_Coahuila/coa08_Nuevo_Codigo.pdf 235] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200630142142/http://congresocoahuila.gob.mx/transparencia/03/Leyes_Coahuila/coa08_Nuevo_Codigo.pdf |date=2020-06-30 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Colima|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://congresocol.gob.mx/web/Sistema/uploads/LegislacionEstatal/Codigos/codigo_penal_11jun2016.pdf 146] [http://congresocol.gob.mx/web/Sistema/uploads/LegislacionEstatal/Codigos/codigo_penal_11jun2016.pdf 148]
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Mexican Federal District|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://www.aldf.gob.mx/archivo-d261f65641c3fc71b354aaf862b9953a.pdf 181 bis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203328/http://www.aldf.gob.mx/archivo-d261f65641c3fc71b354aaf862b9953a.pdf |date=2019-12-12 }} [http://www.aldf.gob.mx/archivo-d261f65641c3fc71b354aaf862b9953a.pdf 180] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203328/http://www.aldf.gob.mx/archivo-d261f65641c3fc71b354aaf862b9953a.pdf |date=2019-12-12 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Durango|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://congresodurango.gob.mx/Archivos/legislacion/CODIGO%20PENAL%20(NUEVO).pdf 177] [http://congresodurango.gob.mx/Archivos/legislacion/CODIGO%20PENAL%20(NUEVO).pdf 181]
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Guanajuato|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|[https://portal.pgjguanajuato.gob.mx/PortalWebEstatal/Archivo/normateca/2.pdf 181] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203332/https://portal.pgjguanajuato.gob.mx/PortalWebEstatal/Archivo/normateca/2.pdf |date=2019-12-12 }} [https://portal.pgjguanajuato.gob.mx/PortalWebEstatal/Archivo/normateca/2.pdf 185] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203332/https://portal.pgjguanajuato.gob.mx/PortalWebEstatal/Archivo/normateca/2.pdf |date=2019-12-12 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Guerrero|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://tsj-guerrero.gob.mx/transparencia/instituto_mejoramiento_judicial/2017/Abril/LeyesMarcoNormativo/6.-CODIGOSDELESTADODEGUERRERO/3.-CODIGOPENALPARAELESTADOLIBREY.pdf 179] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181214164032/http://tsj-guerrero.gob.mx/transparencia/instituto_mejoramiento_judicial/2017/Abril/LeyesMarcoNormativo/6.-CODIGOSDELESTADODEGUERRERO/3.-CODIGOPENALPARAELESTADOLIBREY.pdf |date=2018-12-14 }} [http://tsj-guerrero.gob.mx/transparencia/instituto_mejoramiento_judicial/2017/Abril/LeyesMarcoNormativo/6.-CODIGOSDELESTADODEGUERRERO/3.-CODIGOPENALPARAELESTADOLIBREY.pdf 187] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181214164032/http://tsj-guerrero.gob.mx/transparencia/instituto_mejoramiento_judicial/2017/Abril/LeyesMarcoNormativo/6.-CODIGOSDELESTADODEGUERRERO/3.-CODIGOPENALPARAELESTADOLIBREY.pdf |date=2018-12-14 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Hidalgo|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://www.congreso-hidalgo.gob.mx/biblioteca_legislativa/Leyes/09Codigo%20Penal%20para%20el%20Estado%20de%20Hidalgo.pdf 180] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200110131413/http://www.congreso-hidalgo.gob.mx/biblioteca_legislativa/Leyes/09Codigo%20Penal%20para%20el%20Estado%20de%20Hidalgo.pdf |date=2020-01-10 }} [http://www.congreso-hidalgo.gob.mx/biblioteca_legislativa/Leyes/09Codigo%20Penal%20para%20el%20Estado%20de%20Hidalgo.pdf 185] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200110131413/http://www.congreso-hidalgo.gob.mx/biblioteca_legislativa/Leyes/09Codigo%20Penal%20para%20el%20Estado%20de%20Hidalgo.pdf |date=2020-01-10 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Jalisco|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[https://www.jalisco.gob.mx/sites/default/files/C%25C3%25B3digo%2520Penal%2520para%2520el%2520Estado%2520Libre%2520y%2520Soberano%2520de%2520Jalisco%2520%252826OCTU12%2529.pdf 142-L, 142-M] [https://www.jalisco.gob.mx/sites/default/files/C%25C3%25B3digo%2520Penal%2520para%2520el%2520Estado%2520Libre%2520y%2520Soberano%2520de%2520Jalisco%2520%252826OCTU12%2529.pdf 142-L, 142-M]
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|México (state)|México|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|15 || 15 || 15 || 15 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://www.ordenjuridico.gob.mx/Documentos/Estatal/Estado%20de%20Mexico/wo29386.pdf 273] [http://www.ordenjuridico.gob.mx/Documentos/Estatal/Estado%20de%20Mexico/wo29386.pdf 271]
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Michoacán|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|[http://leyes.michoacan.gob.mx/destino/O10020fue.pdf 240] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203339/http://leyes.michoacan.gob.mx/destino/O10020fue.pdf |date=2019-12-12 }} [http://leyes.michoacan.gob.mx/destino/O10020fue.pdf 170] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203339/http://leyes.michoacan.gob.mx/destino/O10020fue.pdf |date=2019-12-12 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Morelos|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://marcojuridico.morelos.gob.mx/archivos/codigos/pdf/CPENALEM.pdf 154] [http://marcojuridico.morelos.gob.mx/archivos/codigos/pdf/CPENALEM.pdf 159]
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Nayarit|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|13 || 12 || 13 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[https://transparencia.nayarit.gob.mx/resources/uploads/cofonay/pdfs/16.-%20Codigo%20Penal%20para%20el%20Estado%20de%20Nayarit.pdf 289] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203328/https://transparencia.nayarit.gob.mx/resources/uploads/cofonay/pdfs/16.-%20Codigo%20Penal%20para%20el%20Estado%20de%20Nayarit.pdf |date=2019-12-12 }} [https://transparencia.nayarit.gob.mx/resources/uploads/cofonay/pdfs/16.-%20Codigo%20Penal%20para%20el%20Estado%20de%20Nayarit.pdf 291] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203328/https://transparencia.nayarit.gob.mx/resources/uploads/cofonay/pdfs/16.-%20Codigo%20Penal%20para%20el%20Estado%20de%20Nayarit.pdf |date=2019-12-12 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Nuevo León|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[https://www.pjenl.gob.mx/CJ/Transparencia/01MJ/CPENL.pdf 267] [https://www.pjenl.gob.mx/CJ/Transparencia/01MJ/CPENL.pdf 262]
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Oaxaca|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[https://sspo.gob.mx/wp-content/uploads/2017/02/C%C3%93DIGO-PENAL-PARA-EL-ESTADO-LIBRE-Y-SOBERANO-DE-OAXACA.pdf 247] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203328/https://sspo.gob.mx/wp-content/uploads/2017/02/C%C3%93DIGO-PENAL-PARA-EL-ESTADO-LIBRE-Y-SOBERANO-DE-OAXACA.pdf |date=2019-12-12 }} [https://sspo.gob.mx/wp-content/uploads/2017/02/C%C3%93DIGO-PENAL-PARA-EL-ESTADO-LIBRE-Y-SOBERANO-DE-OAXACA.pdf 243] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203328/https://sspo.gob.mx/wp-content/uploads/2017/02/C%C3%93DIGO-PENAL-PARA-EL-ESTADO-LIBRE-Y-SOBERANO-DE-OAXACA.pdf |date=2019-12-12 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Puebla|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://www.auditoriapuebla.gob.mx/images/codigos/2017/06Codigo_Penal_puebla20sep16.pdf 272] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203329/http://www.auditoriapuebla.gob.mx/images/codigos/2017/06Codigo_Penal_puebla20sep16.pdf |date=2019-12-12 }} [http://www.auditoriapuebla.gob.mx/images/codigos/2017/06Codigo_Penal_puebla20sep16.pdf 264, 265] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203329/http://www.auditoriapuebla.gob.mx/images/codigos/2017/06Codigo_Penal_puebla20sep16.pdf |date=2019-12-12 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Querétaro|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://legislaturaqueretaro.gob.mx/app/uploads/2016/01/COD004_59_18.pdf 161] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190214212740/http://legislaturaqueretaro.gob.mx/app/uploads/2016/01/COD004_59_18.pdf |date=2019-02-14 }} [http://legislaturaqueretaro.gob.mx/app/uploads/2016/01/COD004_59_18.pdf 167] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190214212740/http://legislaturaqueretaro.gob.mx/app/uploads/2016/01/COD004_59_18.pdf |date=2019-02-14 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Quintana Roo|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://documentos.congresoqroo.gob.mx/codigos/C6-XV-20171227-132.pdf 127] [http://documentos.congresoqroo.gob.mx/codigos/C6-XV-20171227-132.pdf 130]
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|San Luis Potosí|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|[http://www.pgjeslp.gob.mx/images/legislacion_slp/Codigo_Penal_del_Estado_de_San_Luis_Potosi_20_Feb_2018.pdf 173] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203328/http://www.pgjeslp.gob.mx/images/legislacion_slp/Codigo_Penal_del_Estado_de_San_Luis_Potosi_20_Feb_2018.pdf |date=2019-12-12 }} [http://www.pgjeslp.gob.mx/images/legislacion_slp/Codigo_Penal_del_Estado_de_San_Luis_Potosi_20_Feb_2018.pdf 179] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203328/http://www.pgjeslp.gob.mx/images/legislacion_slp/Codigo_Penal_del_Estado_de_San_Luis_Potosi_20_Feb_2018.pdf |date=2019-12-12 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Sinaloa|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://www.congresosinaloa.gob.mx/images/congreso/leyes/zip/codigo_penal_28-dic-2016.pdf 180] [http://www.congresosinaloa.gob.mx/images/congreso/leyes/zip/codigo_penal_28-dic-2016.pdf 184]
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Sonora|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://www.stjsonora.gob.mx/acceso_informacion/marco_normativo/CodigoPenalSonora.pdf 219] [http://www.stjsonora.gob.mx/acceso_informacion/marco_normativo/CodigoPenalSonora.pdf 215]
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Tabasco|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 17 || 17 || 17 || 17
|align=left|[https://tabasco.gob.mx/leyes/descargar/0/481 150] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240615080846/https://tabasco.gob.mx/leyes/descargar/0/481 |date=2024-06-15 }} [https://tabasco.gob.mx/leyes/descargar/0/481 153] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240615080846/https://tabasco.gob.mx/leyes/descargar/0/481 |date=2024-06-15 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Tamaulipas|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[https://www.tamaulipas.gob.mx/procuraduria/wp-content/uploads/sites/14/2017/02/13-codigo-penal-para-el-estado-de-tamaulipas-211216.pdf 275] [https://www.tamaulipas.gob.mx/procuraduria/wp-content/uploads/sites/14/2017/02/13-codigo-penal-para-el-estado-de-tamaulipas-211216.pdf 270]
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Tlaxcala|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://tsjtlaxcala.gob.mx/transparencia/Fracciones_a63/I/codigos/codigopenaltlaxcala.pdf 289] [http://tsjtlaxcala.gob.mx/transparencia/Fracciones_a63/I/codigos/codigopenaltlaxcala.pdf 291]
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Veracruz|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|[http://www.legisver.gob.mx/leyes/LeyesPDF/PENAL200217.pdf 190 Quater] [http://www.legisver.gob.mx/leyes/LeyesPDF/PENAL200217.pdf 189]
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Yucatán|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|13 || 13 || 13 || 13 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|[https://www.poderjudicialyucatan.gob.mx/digestum/marcoLegal/03/2012/DIGESTUM03002.pdf 315] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200311183309/https://www.poderjudicialyucatan.gob.mx/digestum/marcoLegal/03/2012/DIGESTUM03002.pdf |date=2020-03-11 }} [https://www.poderjudicialyucatan.gob.mx/digestum/marcoLegal/03/2012/DIGESTUM03002.pdf 311] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200311183309/https://www.poderjudicialyucatan.gob.mx/digestum/marcoLegal/03/2012/DIGESTUM03002.pdf |date=2020-03-11 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Zacatecas|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|13 || 13 || 13 || 13 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://www.congresozac.gob.mx/f/todojuridico&amp;cual=103 237.1] [http://www.congresozac.gob.mx/f/todojuridico&amp;cual=103 237.4]
|}
|-
|style=&quot;padding: 0px&quot; colspan=17|
{|class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;table-layout:inherit; width:81em; margin-top: 0px; margin-bottom: 0px; text-align: right&quot;
|align=left style=&quot;width:18em&quot;|{{flagg|pspew|United States|plink=Ages of consent in North America#United States}}
|align=center style=&quot;width:7em;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center style=&quot;width:5em&quot;|No
|align=left colspan=13 style=&quot;width:37em&quot;|''Varies by state''
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspw|District of Columbia|plink=Ages of consent in the United States#District of Columbia}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://dccode.org/simple/Title-22/Chapter-30/|title=Chapter 30. Sexual Abuse|accessdate=4 July 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Alabama|plink=Ages of consent in the United States#Alabama}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://alisondb.legislature.state.al.us/alison/codeofalabama/1975/coatoc.htm|title=Code Of Alabama|website=alisondb.legislature.state.al.us|access-date=2019-10-09|accessdate=2020-05-28|archivedate=2024-01-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240123221654/http://alisondb.legislature.state.al.us/alison/CodeOfAlabama/1975/Coatoc.htm}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Alaska|plink=Ages of consent in the United States#Alaska}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.touchngo.com/lglcntr/akstats/Statutes/Title11/Chapter41/Section436.htm|title=Sec. 11.41.436. Sexual abuse of a minor in the second degree. – The Alaska Legal Resource Center|website=www.touchngo.com|access-date=2019-10-09|accessdate=2020-05-28|archivedate=2024-12-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241229135937/http://www.touchngo.com/lglcntr/akstats/Statutes/Title11/Chapter41/Section436.htm}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.touchngo.com/lglcntr/akstats/Statutes/Title11/Chapter41/Section438.htm|title=Sec. 11.41.438. Sexual abuse of a minor in the third degree. – The Alaska Legal Resource Center|website=www.touchngo.com|access-date=2019-10-09|accessdate=2020-05-28|archivedate=2024-11-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241130185206/http://www.touchngo.com/lglcntr/akstats/Statutes/Title11/Chapter41/Section438.htm}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Arizona|plink=Ages of consent in the United States#Arizona}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|15 || 15 || 15 || 15 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.azleg.gov/viewdocument/?docName=https://www.azleg.gov/ars/13/01405.htm|title=13-1405. Sexual conduct with a minor; classification|website=www.azleg.gov|access-date=2019-10-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.azleg.gov/viewdocument/?docName=https://www.azleg.gov/ars/13/01407.htm|title=13-1407. Defenses|website=www.azleg.gov|access-date=2019-10-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.azleg.gov/viewdocument/?docName=https://www.azleg.gov/ars/13/01401.htm|title=13-1401. Definitions; factors|website=www.azleg.gov|access-date=2019-10-09}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Arkansas|plink=Ages of consent in the United States#Arkansas}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|16 || 16 || 16 || 16 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://law.justia.com/codes/arkansas/2010/title-5/subtitle-2/chapter-14/subchapter-1/5-14-103/|title=2010 Arkansas Code : : Title 5 - Criminal Offenses : : Subtitle 2 - Offenses Against The Person : : Chapter 14 - Sexual Offenses : : Subchapter 1 - General Provisions : : § 5-14-103 - Rape.|website=Justia Law|language=en|access-date=2019-10-09}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|California|plink=Ages of consent in the United States#California}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://leginfo.legislature.ca.gov/faces/codes_displaySection.xhtml?lawCode=PEN&amp;sectionNum=261.5.|title=CHAPTER 1. Rape, Abduction, Carnal Abuse of Children, and Seduction [261 - 269]|website=leginfo.legislature.ca.gov|access-date=2019-10-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://leginfo.legislature.ca.gov/faces/codes_displaySection.xhtml?lawCode=PEN&amp;sectionNum=286.|title=CHAPTER 5. Bigamy, Incest, and the Crime Against Nature [286]|website=leginfo.legislature.ca.gov|access-date=2019-10-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://leginfo.legislature.ca.gov/faces/codes_displaySection.xhtml?lawCode=PEN&amp;sectionNum=288.|title=CHAPTER 5. Bigamy, Incest, and the Crime Against Nature [288]|website=leginfo.legislature.ca.gov|access-date=2019-10-09}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Colorado|plink=Ages of consent in the United States#Colorado}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 17 || 17 || 17 || 17
|
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Connecticut|plink=Ages of consent in the United States#Connecticut}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|13 || 13 || 13 || 13 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://law.justia.com/codes/connecticut/2005/title46b/sec46b-120.html|title=2005 Connecticut Code - Sec. 46b-120. (Formerly Sec. 51-301). Definitions.|website=Justia Law|language=en|access-date=2019-10-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://law.justia.com/codes/connecticut/2005/title46b/sec46b-127.html|title=2005 Connecticut Code - Sec. 46b-127. (Formerly Sec. 51-308). Transfer of child charged with a felony to the regular criminal docket.|website=Justia Law|language=en|access-date=2019-10-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://law.justia.com/codes/connecticut/2005/title46b/sec46b-133d.html|title=2005 Connecticut Code - Sec. 46b-133d. Serious sexual offender prosecution. Sentencing.|website=Justia Law|language=en|access-date=2019-10-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://law.justia.com/codes/connecticut/2005/title53a/sec53a-70.html|title=2005 Connecticut Code - Sec. 53a-70. Sexual assault in the first degree: Class B or A felony.|website=Justia Law|language=en|access-date=2019-10-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://law.justia.com/codes/connecticut/2005/title53a/sec53a-71.html|title=2005 Connecticut Code - Sec. 53a-71. Sexual assault in the second degree: Class C or B felony.|website=Justia Law|language=en|access-date=2019-10-09}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Delaware|plink=Ages of consent in the United States#Delaware}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|16 || 16 || 16 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://delcode.delaware.gov/title11/c005/sc02/index.shtml|title=TITLE 11 - CHAPTER 5. Specific Offenses - Subchapter II. Offenses Against the Person|website=delcode.delaware.gov|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Florida|plink=Ages of consent in the United States#Florida}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|16 || 16 || 16 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;HHSpage&quot;&gt;&quot;[http://aspe.hhs.gov/hsp/08/sr/statelaws/statelaws.shtml Statutory Rape: A Guide to State Laws and Reporting Requirements] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150703174841/http://aspe.hhs.gov/hsp/08/sr/statelaws/statelaws.shtml |date=2015-07-03 }}.&quot; [[United States Department of Health and Human Services]]. Retrieved on November 4, 2014. &quot;Florida[ ... ]A child under 16 years of age cannot consent to sexual activity, regardless of the age of the defendant.[189] A child who is at least 16 years of age and less than 18 years of age cannot consent to sexual activity if the defendant is 24 years of age or older.&quot; and &quot;Pennsylvania[ ... ]Sexual intercourse with someone less than 13 years of age is illegal regardless of the age of the defendant.[641] Sexual intercourse with someone at least 13 years of age and less than 16 years of age is illegal unless the defendant is less than four years older than the victim or is the victim's spouse.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://archive.flsenate.gov/statutes/index.cfm?mode=View%20Statutes&amp;SubMenu=1&amp;App_mode=Display_Statute&amp;Search_String=794.05&amp;URL=0700-0799/0794/Sections/0794.05.html|title=Flsenate Archive: Statutes &amp; Constitution &gt; View Statutes|website=archive.flsenate.gov|access-date=2019-10-10|accessdate=2020-05-28|archivedate=2019-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190826213720/http://archive.flsenate.gov/statutes/index.cfm?mode=View%20Statutes&amp;SubMenu=1&amp;App_mode=Display_Statute&amp;Search_String=794.05&amp;URL=0700-0799/0794/Sections/0794.05.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;[http://www.leg.state.fl.us/Statutes/index.cfm?App_mode=Display_Statute&amp;Search_String=&amp;URL=0900-0999/0943/Sections/0943.04354.html Fla. Stat. 943.04354].&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Georgia (U.S. state)|plink=Ages of consent in the United States#Georgia}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://law.justia.com/codes/georgia/2010/title-16/chapter-6/16-6-3/|title=§&amp;nbsp;16-6-3 – Statutory rape: : 2010 Georgia Code|last=|first=|date=|publisher=|accessdate=18 July 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://law.justia.com/codes/georgia/2010/title-16/chapter-6/16-6-2/|title=§&amp;nbsp;16-6-2 – Sodomy; aggravated sodomy; medical expenses: : 2010 Georgia Code|last=|first=|date=|publisher=|accessdate=18 July 2011}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Hawaii|plink=Ages of consent in the United States#Hawaii}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.capitol.hawaii.gov/hrscurrent/Vol14_Ch0701-0853/HRS0707/HRS_0707-0730.htm|title=House Bill|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;[http://ag.hawaii.gov/wp-content/uploads/2013/01/rpt_age_of_consent_tf.pdf REPORT OF THE AGE OF CONSENT TASK FORCE]&quot; (). State of Hawaii Department of the Attorney General. Retrieved on November 4, 2014. p. i (PDF p. 6/79). Submitted to The Twenty-Second State Legislature Regular Session of 2003 Pursuant to Act 1, Second Special Session, SLH 2001.&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Idaho|plink=Ages of consent in the United States#Idaho}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://legislature.idaho.gov/idstat/Title18/T18CH61SECT18-6101.htm|title=Idaho Statutes – 18-6101|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100730160147/http://legislature.idaho.gov/idstat/Title18/T18CH61SECT18-6101.htm|archivedate=30 July 2010|accessdate=28 July 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://legislature.idaho.gov/idstat/Title18/T18CH15SECT18-1508.htm|title=Idaho Statutes – 18-1508|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100731053852/http://legislature.idaho.gov/idstat/Title18/T18CH15SECT18-1508.htm|archivedate=31 July 2010|accessdate=28 July 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://legislature.idaho.gov/idstat/Title18/T18CH15SECT18-1508A.htm|title=Idaho Statutes – 18-1508A|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100731053904/http://legislature.idaho.gov/idstat/Title18/T18CH15SECT18-1508A.htm|archivedate=31 July 2010|accessdate=28 July 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://legislature.idaho.gov/idstat/Title18/T18CH15SECT18-1506.htm|title=Idaho Statutes – 18-1506|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100731053825/http://legislature.idaho.gov/idstat/Title18/T18CH15SECT18-1506.htm|archivedate=31 July 2010|accessdate=28 July 2010}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Illinois|plink=Ages of consent in the United States#Illinois}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 17 || 17 || 17 || 17 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{ILCS|720|5|11-1.20|title=Criminal Sexual Assault}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ILCS|720|5|11-1.50|title=Criminal sexual abuse}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ILCS|720|5|11-1.30|title=Aggravated Criminal Sexual Assault}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ILCS|720|5|11-1.40|title=Predatory criminal sexual assault of a child}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ILCS|720|5|11-1.60|title=Aggravated criminal sexual abuse}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ILCS|750|5|203}} and {{ILCS|750|5|208}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Indiana|plink=Ages of consent in the United States#Indiana}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://iga.in.gov/legislative/laws/2014/ic/titles/035/|title=Indiana Code 35-42-4|last=|first=|date=|publisher=|page=438|accessdate=9 June 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Indiana Code 35-42-4&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.in.gov/legislative/ic/2010/title35/ar42/ch4.html|title=Indiana Code 35-42-4|date=|publisher=In.gov|accessdate=10 August 2012|archivedate=29 March 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120329201144/http://www.in.gov/legislative/ic/2010/title35/ar42/ch4.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Iowa|plink=Ages of consent in the United States#Iowa}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Kansas|plink=Ages of consent in the United States#Kansas}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.kslegislature.org/li/b2013_14/statute/021_000_0000_chapter/021_055_0000_article/|title=Kansas Statutes 21-5503, 21-5504, 21-5506 and 21-5507|year=2012|accessdate=September 10, 2013}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Kentucky|plink=Ages of consent in the United States#Kentucky}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|16 || 16 || 16 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://kentuckytoday.com/stories/age-of-consent-change-considered-for-some-circumstances,11289|title=Age of consent change considered for some circumstances|last=Latek|first=Tom|date=January 19, 2018|accessdate=2018-12-06|periodical=Kentucky Today}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Louisiana|plink=Ages of consent in the United States#Louisiana}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 17 || 17 || 17 || 17
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://law.justia.com/codes/louisiana/2012/rs/title14/rs14-80|title=2012 Louisiana Laws, Revised Statutes, TITLE 14 — Criminal law, RS 14: 80 — Felony carnal knowledge of a juvenile|date=|publisher=Law.justia.com|accessdate=11 August 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Maine|plink=Ages of consent in the United States#Maine}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Maryland|plink=Ages of consent in the United States#Maryland}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|14 || 14 || 14 || 14 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;so3&quot;&gt;[http://law.justia.com/codes/maryland/2010/criminal-law/title-3/subtitle-3/3-307/ Sexual offense in the third degree]. Maryland Code, Criminal Law §&amp;nbsp;3-307.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;so2&quot;&gt;[http://law.justia.com/codes/maryland/2010/criminal-law/title-3/subtitle-3/3-306/ Sexual offense in the second degree]. Maryland Code, Criminal Law §&amp;nbsp;3-306.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rape2&quot;&gt;[http://law.justia.com/codes/maryland/2010/criminal-law/title-3/subtitle-3/3-304/ Rape in the second degree]. Maryland Code, Criminal Law §&amp;nbsp;3-304.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://law.justia.com/codes/maryland/2010/criminal-law/title-3/subtitle-3/3-324/ Sexual solicitation of minor]. Maryland Code, Criminal Law §&amp;nbsp;3-324.&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Massachusetts|plink=Ages of consent in the United States#Massachusetts}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|16 || 16 || 16 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.malegislature.gov/Laws/GeneralLaws/PartIV/TitleI/Chapter272/Section35A|title=General Laws|work=malegislature.gov}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Michigan|plink=Ages of consent in the United States#Michigan}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.legislature.mi.gov/(S(lr1oeuc5b02dxe0a3cj3xzxl))/mileg.aspx?page=GetObject&amp;objectname=mcl-750-520d|title=Michigan Legislature - Section 750.520d|website=www.legislature.mi.gov|access-date=2019-10-10|accessdate=2020-05-28|archivedate=2020-07-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200719062410/http://www.legislature.mi.gov/(S(h5mmum54eovnwfqddc3qtc1j))/mileg.aspx?page=getobject&amp;objectname=mcl-750-520d}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Gordonc&quot;&gt;Gordon, Claire. &quot;[http://jobs.aol.com/articles/2012/03/27/lawmakers-move-to-bar-teachers-from-having-sex-with-students/ Lawmakers Move To Bar Teachers From Having Sex With Students]&quot;. ''[[AOL News]]''. March 27, 2013. Retrieved on August 8, 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Murray, Dave. &quot;[http://www.mlive.com/education/index.ssf/2012/03/teachers_prohibited_from_havin.html Teachers prohibited from having sex with students of any age under bill approved by Michigan Senate]&quot;. ''[[MLive]]''. March 20, 2012. Retrieved on August 8, 2013.&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Minnesota|plink=Ages of consent in the United States#Minnesota}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|13 || 13 || 13 || 13 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.revisor.mn.gov/statutes/cite/609.341|title=Sec. 609.341 MN Statutes|website=www.revisor.mn.gov|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.revisor.mn.gov/statutes/cite/609.342|title=Sec. 609.342 MN Statutes|website=www.revisor.mn.gov|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.revisor.mn.gov/statutes/cite/609.343|title=Sec. 609.343 MN Statutes|website=www.revisor.mn.gov|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.revisor.mn.gov/statutes/cite/609.344|title=Sec. 609.344 MN Statutes|website=www.revisor.mn.gov|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.revisor.mn.gov/statutes/cite/609.345|title=Sec. 609.345 MN Statutes|website=www.revisor.mn.gov|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.revisor.mn.gov/statutes/cite/609.3451|title=Sec. 609.3451 MN Statutes|website=www.revisor.mn.gov|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Mississippi|plink=Ages of consent in the United States#Mississippi}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://michie.lexisnexis.com/mississippi/lpext.dll?f=templates&amp;fn=main-h.htm&amp;cp=|title=§&amp;nbsp;97-3-65. Statutory rape; enhanced penalty for forcible sexual intercourse or statutory rape by administering certain substances.|publisher=LexisNexis.com|accessdate=18 February 2008|archivedate=19 May 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080519155603/http://michie.lexisnexis.com/mississippi/lpext.dll?f=templates&amp;fn=main-h.htm&amp;cp=}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Missouri|plink=Ages of consent in the United States#Missouri}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 17 || 17 || 17 || 17
|
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Montana|plink=Ages of consent in the United States#Montana}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.age-of-consent.info/states/Montana|title=What is the Montana Legal Age of Consent for 2012?|author=|date=|publisher=Age-of-consent.info|accessdate=10 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120425202410/http://www.age-of-consent.info/states/Montana|archive-date=25 April 2012|url-status=dead|archivedate=25 April 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120425202410/http://www.age-of-consent.info/states/Montana}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Nebraska|plink=Ages of consent in the United States#Nebraska}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|16 || 16 || 16 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 17 || 17 || 17 || 17
|align=left|&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nebraskalegislature.gov/laws/statutes.php?statute=28-319.01|title=Nebraska Legislature|work=nebraskalegislature.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NewHHS&quot;&gt;&quot;[https://aspe.hhs.gov/report/statutory-rape-guide-state-laws-and-reporting-requirements-summary-current-state-laws Statutory Rape: A Guide to State Laws and Reporting Requirements. Summary of Current State Laws.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160623201900/https://aspe.hhs.gov/report/statutory-rape-guide-state-laws-and-reporting-requirements-summary-current-state-laws |date=2016-06-23 }}&quot;. [[U.S. Department of Health and Human Services]], December 15, 2014. Retrieved on May 15, 2016. &quot;A common misperception about statutory rape is that state codes define a single age at which an individual can legally consent to sex. Only 12 states have a single age of consent, below which an individual cannot consent to sexual intercourse under any circumstances, and above which it is legal to engage in sexual intercourse with another person above the age of consent. For example, in Massachusetts, the age of consent is 16. In the remaining 39 states, other factors come into play: age differentials, minimum age of the victim, and minimum age of the defendant. Each is described below.&quot; - The mathematics does not add up in this section as there are 50 states, unless DC is counted as #51.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;[http://nebraskalegislature.gov/laws/statutes.php?statute=28-805 Chapter 28 Section 805]&quot;. Nebraska Legislature. Retrieved on May 15, 2016.&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Nevada|plink=Ages of consent in the United States#Nevada}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|New Hampshire|plink=Ages of consent in the United States#New Hampshire}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|13 || 13 || 13 || 13 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.gencourt.state.nh.us/rsa/html/LXII/632-A/632-A-3.htm|title=Section 632-A: 3 Felonious Sexual Assault.|website=www.gencourt.state.nh.us|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.gencourt.state.nh.us/rsa/html/LXII/632-A/632-A-2.htm|title=Section 632-A: 2 Aggravated Felonious Sexual Assault.|website=www.gencourt.state.nh.us|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.gencourt.state.nh.us/rsa/html/LXII/632-A/632-A-4.htm|title=Section 632-A: 4 Sexual Assault.|website=www.gencourt.state.nh.us|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|New Jersey|plink=Ages of consent in the United States#New Jersey}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|13 || 13 || 13 || 13 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|{{Cite NJSA|title=2C|chapter=14|section=2|subsection=b}}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|New Mexico|plink=Ages of consent in the United States#New Mexico}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|13 || 13 || 13 || 13 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://law.justia.com/codes/new-mexico/2006/nmrc/jd_30-9-11-c28b.html|title=2006 New Mexico Statutes - Section 30-9-11 — Criminal sexual penetration.|website=Justia Law|language=en|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://law.justia.com/newmexico/codes/nmrc/jd_30-9-11-c28b.html|title=2006 New Mexico Statutes – Section 30-9-11 — Criminal sexual penetration.|date=|publisher=Law.justia.com|accessdate=11 August 2016|archivedate=4 January 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100104073951/http://law.justia.com/newmexico/codes/nmrc/jd_30-9-11-c28b.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|New York|plink=Ages of consent in the United States#New York}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|11 || 11 || 11 || 11 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 17 || 17 || 17 || 17
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://codes.findlaw.com/ny/penal-law/|title=New York Consolidated Laws, Penal Law - PEN|website=Findlaw|language=en-US|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|North Carolina|plink=Ages of consent in the United States#North Carolina}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|13 || 13 || 13 || 13 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ncleg.gov/Laws/GeneralStatutesTOC?Chapter=0014|title=General Statute Chapters - North Carolina General Assembly|website=www.ncleg.gov|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|North Dakota|plink=Ages of consent in the United States#North Dakota}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Ohio|plink=Ages of consent in the United States#Ohio}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|13 || 13 || 13 || 13 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;&quot;[http://oaesv.org/Uploads/Documents/Ohio-Age-of-Consent-Fact-Sheet.pdf OHIO AGE OF CONSENT/STATUTORY RAPE FACT SHEET]{{Dead link|date=March 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&quot;. Ohio Alliance to End Sexual Violence. Retrieved on August 29, 2017.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://codes.ohio.gov/orc/2907.04|title=Lawriter - ORC - 2907.04 Unlawful sexual conduct with minor.|website=codes.ohio.gov|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://codes.ohio.gov/orc/2907.03|title=Lawriter - ORC - 2907.03 Sexual battery.|website=codes.ohio.gov|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Oklahoma|plink=Ages of consent in the United States#Oklahoma}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|14 || 14 || 14 || 14 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://webserver1.lsb.state.ok.us/os/os%5F21%2D1111.rtf|title=Oklahoma Statutes §&amp;nbsp;21-1111. Rape defined|date=|accessdate=10 August 2012|archivedate=26 January 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160126120114/http://webserver1.lsb.state.ok.us/os/os_21-1111.rtf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.oklahomalegalgroup.com/ageofconsent|title=Age of Consent in Oklahoma – Oklahoma Legal Group|work=oklahomalegalgroup.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://webserver1.lsb.state.ok.us/os/os%5F21%2D1111.rtf|title=Oklahoma Statutes §&amp;nbsp;21-1112. Age limitation on conviction for rape|date=|accessdate=10 August 2012|archivedate=26 January 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160126120114/http://webserver1.lsb.state.ok.us/os/os%5F21%2D1111.rtf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Kuruvilla, Carol. &quot;[http://www.nydailynews.com/news/crime/english-teacher-avoids-jail-cops-nab-hotel-student-article-1.1739058 English teacher avoids jail after cops nab her in hotel room with 17-year-old student]&quot; (). ''[[New York Daily News]]''. Sunday March 29, 2014. Retrieved on October 5, 2014. &quot;The age of consent in Oklahoma is 16. But because Queen was the teenager's teacher, different rules apply. According to state laws, a sexual act is considered rape if the victim is a student between 16 and 18 years of age and the suspect is an employee of the student's school system.&quot;&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Oregon|plink=Ages of consent in the United States#Oregon}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Pennsylvania|plink=Ages of consent in the United States#Pennsylvania}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|13 || 13 || 13 || 13 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;Boyerclearcut&quot;&gt;Boyer, Barbara. &quot;[http://articles.philly.com/2005-04-09/news/25427039_1_sexual-assault-marc-neff-defense-lawyers-question Chester sex case points up questions A high school administrator has been charged with two misdemeanors. Experts say the issues are not clear-cut.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160126120114/http://articles.philly.com/2005-04-09/news/25427039_1_sexual-assault-marc-neff-defense-lawyers-question |date=2016-01-26 }}&quot; (). ''[[Philadelphia Inquirer]]''. April 9, 2005. Retrieved on August 4, 2015. &quot;Wilson's arrest highlights confusing questions about sexual relations between youths who are of the age of legal consent at 16 and adults. Sex with a minor younger than 16 is considered statutory rape.&quot; and &quot;In Pennsylvania, prosecutors turn to broader laws, such as corrupting the morals of a minor, that are not as clearly defined.&quot; and &quot;JoAnne Epps, dean of academic affairs at Temple University's Beasley School of Law, said that even though a teenager can legally consent to sex[ ... ]&quot;[ ... ]but that's irrelevant in determining whether a person is guilty of corrupting the morals of a minor.&quot;&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Smerconishabuse&quot;&gt;Smerconish, Michael. &quot;[http://articles.philly.com/2011-08-05/news/29854754_1_sexual-exploitation-crimes-victims The Pulse: Coming forward on abuse helps the community] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151018022718/http://articles.philly.com/2011-08-05/news/29854754_1_sexual-exploitation-crimes-victims |date=2015-10-18 }}&quot; (). ''[[Philadelphia Inquirer]]''. August 5, 2011. &quot;There are no statutory-rape charges pending as the age of consent in the commonwealth is 16.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Anastasia, George. &quot;[http://articles.philly.com/2002-06-18/news/25348434_1_tape-raid-preliminary-hearing D.A. to fight ruling on Rinick sex tape A judge said reporters were entitled to view it. Prosecutors said four women's privacy rights must be protected.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150913032248/http://articles.philly.com/2002-06-18/news/25348434_1_tape-raid-preliminary-hearing |date=2015-09-13 }}&quot; (). ''[[Philadelphia Inquirer]]''. August 5, 2011. Retrieved on August 6, 2015. &quot;Rinick's lawyer in that case, Nino Tinari, said yesterday that the charges were downgraded to corrupting the morals of minors after Rinick produced videotapes that indicated the girls took part in consensual sex. (The age of consent in Pennsylvania for sex is 16.)&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Finley, Ben. &quot;[http://articles.philly.com/2014-06-20/news/50714068_1_maximum-sentence-james-civello-six-to-12-years Corbett signs law targeting predatory youth coaches] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150915020340/http://articles.philly.com/2014-06-20/news/50714068_1_maximum-sentence-james-civello-six-to-12-years |date=2015-09-15 }}&quot; (). ''[[Philadelphia Inquirer]]''. June 20, 2014. Retrieved on September 15, 2015.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://articles.philly.com/2011-01-05/news/27010908_1_student-teacher-school-issued|title=Lower Merion High teacher suspended in student-romance allegation|last=Martin|first=John P.|date=January 5, 2011|work=[[Philadelphia Inquirer]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150919090301/http://articles.philly.com/2011-01-05/news/27010908_1_student-teacher-school-issued|archive-date=September 19, 2015|accessdate=June 24, 2018|quote=Pennsylvania law sets the age of consent for sex at 16, although prosecutors in some counties have brought child endangerment and corruption-of-minors charges against teachers who have had relationships with 16- and 17-year-old students.|archivedate=March 4, 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304093259/http://articles.philly.com/2011-01-05/news/27010908_1_student-teacher-school-issued}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Rhode Island|plink=Ages of consent in the United States#Rhode Island}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://statelaws.findlaw.com/rhode-island-law/rhode-island-rape-and-sexual-assault-laws.html|title=Rhode Island Rape and Sexual Assault Laws – FindLaw.com|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rilin.state.ri.us/statutes/TITLE11/11-37/11-37-6.HTM|title=11-37-6|date=|publisher=Rilin.state.ri.us|accessdate=10 August 2012|archivedate=5 September 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120905071652/http://www.rilin.state.ri.us/statutes/TITLE11/11-37/11-37-6.HTM}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.rilin.state.ri.us/statutes/title11/11-37/11-37-8.1.htm|title=11-37-8.1|date=|publisher=Rilin.state.ri.us|accessdate=10 August 2012|archivedate=31 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110731195849/http://www.rilin.state.ri.us/Statutes/TITLE11/11-37/11-37-8.1.HTM}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|South Carolina|plink=Ages of consent in the United States#South Carolina}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|11 || 11 || 11 || 11 || 14 || 14 || 14 || 14 || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|South Dakota|plink=Ages of consent in the United States#South Dakota}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Tennessee|plink=Ages of consent in the United States#Tennessee}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|13 || 13 || 13 || 13 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.lexisnexis.com/hottopics/tncode/|title=LexisNexis® Custom Solution: Tennessee Code Research Tool|work=lexisnexis.com}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Texas|plink=Ages of consent in the United States#Texas}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 17 || 17 || 17 || 17 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.versustexas.com/criminal/age-of-consent-in-texas/|title=Age of Consent in Texas|publisher=Varghese Summersett PLLC}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Appellant's Brief, Texas Department of Public Safety v. Garcia, 2010 WL 1366961, at 8 (Tex. Ct. App. filed Feb. 1, 2010)&quot;. &quot;Under Texas law, a person commits the offense of Sexual Performance by a Child [...] Like the *8 Oregon statute, this Texas statute identifies the age of consent as 18.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20190414232357/https://www.leagle.com/decision/intxco20150813435 Ex parte Fujisaka, 472 S.W.3d 792, 800, 801 (Tex. Ct. App. 2015)]. &quot;Appellant contends that because it is legal for an adult to have consensual sexual relations with a seventeen-year-old child without violating the Texas Penal Code,[...]&quot; and &quot;Because seventeen years is the age of consent to sexual relations in Texas,[...]&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.criminaldefenselawyer.com/resources/texas-statutory-rape-laws.htm#|title=Texas Statutory Rape Laws &amp; Criminal Penalties – Criminal Law|publisher=}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Utah|plink=Ages of consent in the United States#Utah}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|16 || 16 || 16 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;utah&quot;&gt;{{cite web|url=http://le.utah.gov/xcode/Title76/Chapter5/76-5-S401.2.html|title=Utah State Legislature|work=utah.gov|quote=&quot;76-5-401.2 Unlawful sexual conduct with a 16- or 17-year-old&quot;|accessdate=2020-05-28|archivedate=2025-01-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250116065052/https://le.utah.gov/xcode/Title76/Chapter5/76-5-S401.2.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Vermont|plink=Ages of consent in the United States#Vermont}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|15 || 15 || 15 || 15 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.leg.state.vt.us/statutes/fullsection.cfm?Title=13&amp;Chapter=072&amp;Section=03252|title=The Vermont Statutes Online|date=26 May 2006|publisher=Leg.state.vt.us|accessdate=16 February 2011}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Virginia|plink=Ages of consent in the United States#Virginia}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|15 || 15 || 15 || 15 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;ageoldculturaldivide2&quot;&gt;Schulte, Brigide. &quot;An Age-Old Cultural Divide&quot;. ''[[Washington Post]]''. Sunday March 20, 2005. Page LZ21. Online p. [https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A41011-2005Mar16.html 1](). &quot;In Virginia, the age of consent is 18.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ageoldculturaldivide2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;SheppardVirginia&quot;&gt;Sheppard, Kate. &quot;[https://www.motherjones.com/mojo/2013/04/more-cuccinellis-defense-virginias-anti-sodomy-law More on Cuccinelli's Defense of Virginia's Anti-Sodomy Law]&quot; (). ''[[Mother Jones (magazine)|Mother Jones]]''. Thursday April 4, 2013. Retrieved on September 17, 2015. &quot;While that might be seen as creepy, in Virginia, the age of consent is 15 years old.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lawsonsexabuse&quot;&gt;Chandler, Michael Alison. &quot;[https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/07/24/AR2010072400242.html Laws on child sex abuse in schools]&quot;. ''[[Washington Post]]''. July 24, 2010. Retrieved on September 17, 2015.&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Washington|plink=Ages of consent in the United States#Washington}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|12 || 12 || 12 || 12 || 16 || 16 || 16 || 16 || 21 || 21 || 21 || 21
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://apps.leg.wa.gov/RCW/default.aspx?cite=9A.44.096|title=RCW 9A.44.096: Sexual misconduct with a minor in the second degree.|website=apps.leg.wa.gov|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Clark-Flory&quot;&gt;Clark-Flory, Tracy. &quot;[http://www.salon.com/2010/11/20/student_teacher/ Student-teacher sex: When is it OK?]&quot;. ''[[Salon (magazine)|Salon]]''. November 20, 2010. Retrieved on December 25, 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://apps.leg.wa.gov/RCW/default.aspx?cite=9A.44.010|title=RCW 9A.44.010: Definitions.|website=apps.leg.wa.gov|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|West Virginia|plink=Ages of consent in the United States#West Virginia}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.legis.state.wv.us/wvcode/Code.cfm?chap=61&amp;art=8B|title=West Virginia Code|author=|date=|publisher=Legis.state.wv.us|accessdate=10 August 2012|archivedate=14 September 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120914083314/http://www.legis.state.wv.us/WVCODE/Code.cfm?chap=61&amp;art=8B}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Wisconsin|plink=Ages of consent in the United States#Wisconsin}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|16 || 16 || 16 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://docs.legis.wisconsin.gov/statutes/statutes/944/III/_1|title=Wisconsin Legislature: Subch. III of ch. 944 Title|date=|publisher=Docs.legis.wisconsin.gov|accessdate=10 August 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{cite web|url=https://docs.legis.wisconsin.gov/statutes/statutes/948/02|title=Wisconsin Legislature: 948.02|date=1 August 2012|publisher=Docs.legis.wisconsin.gov|accessdate=10 August 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://docs.legis.wisconsin.gov/statutes/statutes/948/02|title=Wisconsin Legislature: 948.02|date=1 August 2012|publisher=Docs.legis.wisconsin.gov|accessdate=10 August 2012}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Wyoming|plink=Ages of consent in the United States#Wyoming}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 17 || 17 || 17 || 17
|
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Northern Mariana Islands|plink=Ages of consent in the United States#Northern Mariana Islands}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|13 || 13 || 13 || 13 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Puerto Rico|plink=Ages of consent in North America#Puerto Rico}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|&lt;ref name=&quot;: 1&quot; /&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|U.S. Virgin Islands|plink=Ages of consent in North America#United States Virgin Islands}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|13 || 13 || 13 || 13 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.lexisnexis.com/hottopics/michie/|title=LexisNexis® Legal Resources|website=www.lexisnexis.com|access-date=2019-10-10|accessdate=2020-05-28|archivedate=2012-05-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120519094528/http://www.lexisnexis.com/hottopics/michie/}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|American Samoa|plink=Ages of consent in North America#American Samoa}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.asbar.org/index.php?option=com_content&amp;view=category&amp;id=750&amp;Itemid=172|title=Chapter 36 - Sexual Offenses|publisher=American Samoa Bar Association|access-date=2019-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20160428120329/http://asbar.org/index.php?option=com_content&amp;view=category&amp;id=750&amp;Itemid=172|archive-date=2016-04-28|url-status=dead|accessdate=2020-05-28|archivedate=2016-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160428120329/http://asbar.org/index.php?option=com_content&amp;view=category&amp;id=750&amp;Itemid=172}}&lt;/ref&gt;
|}
|-
|align=left|{{flagg|pspew|China|plink=Ages of consent in Asia#China}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;Zhang, Laney (Foreign Law Specialist). &quot;[http://loc.gov/law/help/child-rights/china.php Children's Rights: China]&quot; ([https://web.archive.org/web/20150416042905/http://www.loc.gov/law/help/child-rights/china.php Archive]). [[Library of Congress]]. August 2007. Last updated March 16, 2015. Retrieved on April 25, 2015. &quot;Having sexual intercourse with a girl under fourteen years of age is statutory rape, with a sentence of heavier punishment within the range of punishments for rape.&quot; and &quot;Having sex with girls under the age of fourteen who are acting as prostitutes may result in a fixed-term imprisonment of five years and fine.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.xinhuanet.com/english/2015-08/29/c_134568431.htm|title=New law repeals crime of sex with underage prostitutes - Xinhua {{!}} English.news.cn|last1=Shaohui|first1=Tian|date=29 August 2015|work=[[Xinhua News Agency]]|accessdate=17 January 2017|archivedate=20 November 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151120094643/http://news.xinhuanet.com/english/2015-08/29/c_134568431.htm}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.spp.gov.cn/zdgz/201310/t20131025_63797.shtml|title=四部门关于依法惩治性侵害未成年人犯罪的意见 {{!}}|last1=最高人民法院 最高人民检察院 公安部 司法部|date=25 October 2013|work=[[中华人民共和国最高人民检察院]]|accessdate=25 October 2013|archivedate=4 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170904103603/http://www.spp.gov.cn/zdgz/201310/t20131025_63797.shtml}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Japan|plink=Ages of consent in Asia#Japan}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 13 || 13 || 13 || 13 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;japanesepenalcode&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.cas.go.jp/jp/seisaku/hourei/data/PC.pdf|title=Penal Code of Japan (Japanese-English)|date=|publisher=[[Ministry of Justice (Japan)|Japanese Ministry of Justice]]|accessdate=2014-07-15|quote=Article 176. (Forcible Indecency) - 'A person who, through assault or intimidation, forcibly commits an indecent act upon a male or female of not less than thirteen years of age shall be punished by imprisonment with work for not less than 6 months but not more than 10 years. The same shall apply to a person who commits an indecent act upon a male or female under thirteen years of age.' Article 177 (Rape) - 'A person who, through assault or intimidation, forcibly commits sexual intercourse with a female of not less than thirteen years of age commits the crime of rape and shall be punished by imprisonment with work for a definite term of not less than 3 years. The same shall apply to a person who commits sexual intercourse with a female under thirteen years of age.'}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://law.e-gov.go.jp/htmldata/S22/S22HO164.html#1000000000002000000008000000000000000000000000000000000000000000000000000000000|title=児童福祉法　第八節　雑則　第三十四条|trans-title=Child Welfare Law (Act No. 164, December 12, 1947)|archive-url=https://web.archive.org/web/20161221064534/http://law.e-gov.go.jp/htmldata/S22/S22HO164.html#1000000000002000000008000000000000000000000000000000000000000000000000000000000|url-status=dead|archive-date=21 December 2016|accessdate=28 May 2020|archivedate=21 December 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161221064534/http://law.e-gov.go.jp/htmldata/S22/S22HO164.html#1000000000002000000008000000000000000000000000000000000000000000000000000000000}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://legal.3yen.com/2005-07-27/is-the-age-of-consent-in-japan-really-13/|title=Japan Legal FAQ – Is the age of consent in Japan really 13?|date=2005-07-27|publisher=Legal.3yen.com|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20051025213840/http://legal.3yen.com/2005-07-27/is-the-age-of-consent-in-japan-really-13/|archivedate=25 October 2005|accessdate=2014-06-16}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www8.cao.go.jp/youth/kenkyu/jourei/pdf_index.html|date=2008-12-01|publisher=[[Cabinet Office (Japan)]]|language=Japanese|script-title=ja: 都道府県青少年保護育成条例集 (平成20年12月1日現在)|trans-title=State Seishonen hogo ikusei jorei Collection (December 1, 2008)|accessdate=2014-07-15|title=Archive copy|archivedate=2020-11-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201104030254/https://www8.cao.go.jp/youth/kenkyu/jourei/pdf_index.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Germany|plink=Ages of consent in Europe#Germany}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.gesetze-im-internet.de/englisch_stgb/englisch_stgb.html#StGB_000P182|title=German Criminal Code|date=|publisher=Gesetze-im-internet.de|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://dejure.org/gesetze/StGB/176.html|title=§ 176 StGB Sexueller Mißbrauch von Kindern - dejure.org|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/201/signatures Signatory] to the [[Council of Europe Convention on the Protection of Children against Sexual Exploitation and Sexual Abuse]], which criminalises &quot;engaging in sexual activities with a child where… abuse is made of a recognised position of trust, authority or influence over the child&quot; (Ch Vi, Art 18), where &quot;child&quot; is defined as &quot;any person under the age of 18 years&quot; (Ch I, Art 3).[https://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/rms/0900001680084822]&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|United Kingdom|plink=Ages of consent in Europe#United Kingdom and Crown dependencies}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/radio1/advice/factfile_az/age_of_consent|title=Age of Consent according to BBC|date=|publisher=www.bbc.co.uk|accessdate=21 August 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.opsi.gov.uk/acts/acts2003/ukpga_20030042_en_2#pt1-pb5-l1g9|title=Sexual Offences Act 2003 s. 9|date=|publisher=Opsi.gov.uk|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|France|plink=Ages of consent in Europe#France}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;frenchpenal22725&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.legifrance.gouv.fr/affichCodeArticle.do;jsessionid=B2410A60B956150F3AA2051DEC9E931D.tpdila22v_1?idArticle=LEGIARTI000006418101&amp;cidTexte=LEGITEXT000006070719&amp;dateTexte=20160306|title=French Penal Code, Article 227-25|date=|publisher=legifrance.gouv.fr|accessdate=5 March 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|India|plink=Ages of consent in Asia#India}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;2013 rape law&quot;&gt;{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/New-anti-rape-law-comes-into-force/articleshow/19359543.cms?referral=PM|title=New anti-rape law comes into force|date=3 April 2013|newspaper=[[The Times of India]]|accessdate=23 February 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;confusion&quot;&gt;{{cite news|url=http://indiatoday.intoday.in/story/age-of-consent-sex-parliament-debate/1/259007.html|title=Age of Confusion|date=1 April 2013|newspaper=[[India Today]]|accessdate=23 February 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;govt relents&quot;&gt;{{cite news|url=http://zeenews.india.com/news/nation/govt-relents-keeps-age-of-consent-for-sex-at-18_836107.html|title=Govt relents, keeps age of consent for sex at 18|date=19 March 2013|newspaper=[[Zee News]]|accessdate=23 February 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indiacode.nic.in/acts-in-pdf/132013.pdf|title=The Criminal Law (Amendment) Act 2013|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161219085123/http://indiacode.nic.in/acts-in-pdf/132013.pdf|archivedate=19 December 2016|accessdate=2013-12-25|df=dmy}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Italy|plink=Ages of consent in Europe#Italy}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|13 || 13 || 13 || 13 || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.diritto.it/codici/titolo/75-codice-penale-dei-delitti-contro-la-persona|title=Codice penale : : DEI DELITTI CONTRO LA PERSONA : : Diritto &amp; Diritti|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Brazil|plink=Ages of consent in South America#Brazil}}
|align=center style=&quot;background:YellowGreen&quot;|[[Ages of consent in South America|South America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14
|align=left|&lt;ref name=&quot;Estadão&quot;&gt;[http://estadao.br.msn.com/ultimas-noticias/artigo.aspx?cp-documentid=26333837 Brazilian justice system frees man, 18, arrested for publicly kissing young teenager, 13 — 'Últimas Notícias' (Last News) - MSN Estadão] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120426000846/http://estadao.br.msn.com/ultimas-noticias/artigo.aspx?cp-documentid=26333837 |date=2012-04-26 }}. Online version of [[Estadão]] newspaper. {{in lang|pt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{in lang|pt}} [http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/Decreto-Lei/Del2848compilado.htm Brazilian Penal Code - official text] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160313000246/http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/decreto-lei/Del2848compilado.htm|date=2016-03-13}} (see Article 217-A)&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Canada|plink=Ages of consent in North America#Canada}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.cbc.ca/canada/story/2008/05/01/crime-bill.html|title=Canada's age of consent raised by 2 years|date=1 May 2008|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080502083604/http://www.cbc.ca/canada/story/2008/05/01/crime-bill.html|archivedate=2 May 2008|publisher=CBC News|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sacc.to/sya/crime/law.htm|title=Sexual Assault Care Centre: Since You Asked: The Law - SACC provides emergency nurse, medical care, information thoughts feelings collect physical evidence help legal|author=SACC Website Team|date=|publisher=Sacc.to|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110414194126/http://www.sacc.to/sya/crime/law.htm|archivedate=14 April 2011|accessdate=16 February 2011|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|South Korea|plink=Ages of consent in Asia#South Korea}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 13 || 13 || 13 || 13 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://elaw.klri.re.kr/eng_service/lawView.do?hseq=40950&amp;lang=ENG|title=Statutes of the Republic of Korea|website=elaw.klri.re.kr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://elaw.klri.re.kr/eng_service/lawView.do?hseq=28627&amp;lang=ENG|title=Statutes of the Republic of Korea|website=elaw.klri.re.kr}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Russia|plink=Ages of consent in Europe#Russia}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
| 16 || 16 || 16 || 16 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.consultant.ru/popular/ukrf/|title=&quot;Уголовный кодекс Российской Федерации&quot; от 13.06.1996 N 63-ФЗ (ред. от 06.07.2016) / КонсультантПлюс|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.consultant.ru/popular/ukrf/10_26.html|title=ПРЕСТУПЛЕНИЯ ПРОТИВ ПОЛОВОЙ НЕПРИКОСНОВЕННОСТИ И ПОЛОВОЙ СВОБОДЫ ЛИЧНОСТИ - Уголовный кодекс РФ (УК РФ) от 13.06.1996 N 63-ФЗ \ Консультант Плюс|date=|publisher=Consultant.ru|accessdate=2014-05-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Spain|plink=Ages of consent in Europe#Spain}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boe.es/boe/dias/2015/03/31/pdfs/BOE-A-2015-3439.pdf|title=JEFATURA DEL ESTADO|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160730054950/http://boe.es/boe/dias/2015/03/31/pdfs/BOE-A-2015-3439.pdf|archivedate=30 July 2016|accessdate=2015-08-25|df=dmy}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;radiointereconomia.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://radiointereconomia.com/2015/07/01/las-20-claves-del-nuevo-codigo-penal/|title=Las 20 claves del nuevo Código Penal|date=1 July 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20161025235807/http://radiointereconomia.com/2015/07/01/las-20-claves-del-nuevo-codigo-penal/|archive-date=25 October 2016|access-date=25 October 2016|df=dmy-all|accessdate=28 May 2020|archivedate=25 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161025235807/http://radiointereconomia.com/2015/07/01/las-20-claves-del-nuevo-codigo-penal/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Indonesia|plink=Ages of consent in Asia#Indonesia}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Kitab Undang-Undang Hukum Pidana|last=Kejaksaan Negeri|publisher=Kejaksaan Negeri|year=|isbn=|location=|pages=}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Netherlands|plink=Ages of consent in Europe#Netherlands}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://wetten.overheid.nl/cgi-bin/deeplink/law1/title=WETBOEK%20VAN%20STRAFRECHT/article=245/|title=wetten.nl - Wet- en regelgeving - Wetboek van Strafrecht - BWBR0001854|date=|publisher=Wetten.overheid.nl|language=nl|accessdate=2014-05-17}}{{Dead link|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://wetten.overheid.nl/cgi-bin/deeplink/law1/title=WETBOEK%20VAN%20STRAFRECHT/article=247/|title=wetten.nl - Wet- en regelgeving - Wetboek van Strafrecht - BWBR0001854|date=|publisher=Wetten.overheid.nl|language=nl|accessdate=2014-05-17}}{{Dead link|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Turkey|plink=Ages of consent in Europe#Turkey}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;turkishpenal&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5237.pdf|title=Turkish Penal Code|publisher=Mevzuat.gov.tr.|language=Turkish|accessdate=3 July 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Switzerland|plink=Ages of consent in Europe#Switzerland}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.admin.ch/ch/f/rs/311_0/a187.html|title=RS 311.0 Code pénal suisse du 21 décembre 1937|date=|publisher=Admin.ch|accessdate=2014-05-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.admin.ch/ch/d/sr/311_0/a187.html|title=SR 311.0 Schweizerisches Strafgesetzbuch vom 21. Dezember 1937|date=|publisher=Admin.ch|accessdate=2014-05-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.admin.ch/ch/i/rs/311_0/a187.html|title=RS 311.0 Codice penale svizzero del 21 dicembre 1937|date=|publisher=Admin.ch|accessdate=2014-05-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Saudi Arabia|plink=Ages of consent in Asia#Saudi Arabia}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 15 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2013/12/16/New-Saudi-law-to-set-marital-age-of-consent-at-18.html|title=New Saudi law to set marital age of consent at 18|publisher=Al Arabiya|language=en|access-date=2017-11-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.arabianbusiness.com/no-minimum-age-for-marriage-of-girls-grand-mufti-576044.html|title=No minimum age for marriage of girls Grand Mufti|work=ArabianBusiness.com|access-date=2017-11-10|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;SaudiGazeette&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&amp;contentID=2008102720339|title=Move to ban underage marriages|author=Muhammad Odhaib|date=1 January 2009|work=Saudi Gazette|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150920123300/http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&amp;contentID=2008102720339|archivedate=20 September 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Sweden|plink=Ages of consent in Europe#Sweden}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;[https://www.government.se/contentassets/5315d27076c942019828d6c36521696e/swedish-penal-code.pdf Swedish penal code] sweden.gov.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://lagen.nu/1962: 700#K2P2S4|title=Brottsbalk (1962: 700) (BrB)|date=|publisher=Lagen.nu|accessdate=2014-05-17}}{{Dead link|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://lagen.nu/1962: 700#K6P6S1|title=Brottsbalk (1962: 700) (BrB)|date=|publisher=Lagen.nu|accessdate=2014-05-17}}{{Dead link|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Nigeria|plink=Ages of consent in Africa#Nigeria}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.premiumtimesng.com/news/headlines/185851-fact-check-nigerias-sexual-offences-bill-stipulates-18-years-not-11-years-as-age-of-consent.html|title=FACT CHECK: Nigeria's Sexual Offences Bill stipulates 18 years, not 11 years, as age of consent|author=Ezeamalu, Ben|date=30 June 2015|work=[[Premium Times]]|accessdate=12 November 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Poland|plink=Ages of consent in Europe#Poland}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.era.int/domains/corpus-juris/public_pdf/polish_penal_code2.pdf|title=Part 2 of the unofficial English translation of the Polish Criminal Code|work=Academy of European Law|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070413010314/http://www.era.int/domains/corpus-juris/public_pdf/polish_penal_code2.pdf|archivedate=13 April 2007|accessdate=17 April 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&amp;id=WDU19970880553&amp;type=3&amp;name=D19970553Lj.pdf|title=Polish Criminal Code|publisher=Isip.sejm.gov.pl|language=Polish|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060524012944/http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&amp;id=WDU19970880553&amp;type=3&amp;name=D19970553Lj.pdf|archivedate=24 May 2006}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Argentina|plink=Ages of consent in South America#Argentina}}
|align=center style=&quot;background:YellowGreen&quot;|[[Ages of consent in South America|South America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 13 || 13 || 13 || 13 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://servicios.infoleg.gob.ar/infolegInternet/anexos/15000-19999/16546/texact.htm|title=CODIGO PENAL DE LA NACION ARGENTINA|website=servicios.infoleg.gob.ar|access-date=2019-10-06}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Belgium|plink=Ages of consent in Europe#Belgium}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ejustice.just.fgov.be/cgi_loi/loi_a1.pl?DETAIL=1867060801/F&amp;caller=list&amp;row_id=1&amp;numero=2&amp;rech=4&amp;cn=1867060801&amp;table_name=LOI&amp;nm=1867060850&amp;la=F&amp;dt=CODE+PENAL&amp;language=fr&amp;fr=f&amp;choix1=ET&amp;choix2=ET&amp;fromtab=loi_all&amp;trier=promulgation&amp;chercher=t&amp;sql=dt+contains++%27CODE%27&amp;+%27PENAL%27and+actif+=+%27Y%27&amp;tri=dd+AS+RANK+&amp;imgcn.x=41&amp;imgcn.y=12#LNK0094|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161203060924/http://www.ejustice.just.fgov.be/cgi_loi/loi_a1.pl?DETAIL=1867060801%2FF&amp;caller=list&amp;row_id=1&amp;numero=2&amp;rech=4&amp;cn=1867060801&amp;table_name=LOI&amp;nm=1867060850&amp;la=F&amp;dt=CODE%20PENAL&amp;language=fr&amp;fr=f&amp;choix1=ET&amp;choix2=ET&amp;fromtab=loi_all&amp;trier=promulgation&amp;chercher=t&amp;sql=dt%20contains%20%20%27CODE%27&amp;%20%27PENAL%27and%20actif%20=%20%27Y%27&amp;tri=dd%20AS%20RANK%20&amp;imgcn.x=41&amp;imgcn.y=12|url-status=dead|title=LOI - WET|archivedate=December 3, 2016|website=www.ejustice.just.fgov.be}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ejustice.just.fgov.be/cgi_loi/change_lg.pl?language=nl&amp;la=N&amp;cn=1867060801&amp;table_name=wet|title=LOI - WET|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Venezuela|plink=Ages of consent in South America#Venezuela}}
|align=center style=&quot;background:YellowGreen&quot;|[[Ages of consent in South America|South America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mp.gob.ve/LEYES/codigo%20penal/codigo%20penal.html|title=Venezuelan Penal Code|last=|first=|date=|website=|access-date=|archive-url=https://web.archive.org/web/20170119060537/http://www.mp.gob.ve/LEYES/codigo%20penal/codigo%20penal.html|archive-date=19 January 2017|url-status=dead|accessdate=28 May 2020|archivedate=19 January 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170119060537/http://www.mp.gob.ve/LEYES/codigo%20penal/codigo%20penal.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Norway|plink=Ages of consent in Europe#Norway}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://lovdata.no/dokument/NLE/lov/2005-05-20-28|title=The Penal Code - Lovdata|website=lovdata.no|accessdate=15 March 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Austria|plink=Ages of consent in Europe#Austria}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ris.bka.gv.at/Dokumente/Bundesnormen/NOR40023134/NOR40023134.html|title=RIS Dokument|date=2013-07-31|publisher=Ris.bka.gv.at|accessdate=2014-05-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ris.bka.gv.at/Dokumente/Bundesnormen/NOR40093644/NOR40093644.html|title=RIS Dokument|date=2009-08-31|publisher=Ris.bka.gv.at|accessdate=2014-05-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ris.bka.gv.at/Dokumente/Bundesnormen/NOR40033821/NOR40033821.html|title=RIS Dokument|date=|publisher=Ris.bka.gv.at|accessdate=2014-05-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Iran|plink=Ages of consent in Asia#Iran}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 15 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2008/dec/29/iran-gender|title=Premarital sex on rise as Iranians delay marriage, survey finds|last1=Tait|first1=Robert|date=2008-12-29|newspaper=The Guardian|accessdate=21 February 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rt.com/news/223079-iran-marriage-dating-website/|title=Iran to launch official marriage website to combat 'immoral' dating, premarital sex|accessdate=21 February 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://archive.org/details/irancountrystudy00curt_2/page/114|title=Iran: a country study|last1=Curtis|first1=Glen E.|last2=Hooglund|first2=Eric|date=2008|publisher=Library of Congress, Federal Research Division|isbn=978-0-8444-1187-3|page=[https://archive.org/details/irancountrystudy00curt_2/page/114 114]|accessdate=2014-10-15|url-access=registration}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Abrahamian, History of Modern Iran, (2008), p. 190&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2013/sep/26/iran-lawmakers-men-wed-adopted-daughters|title=The Guardian, 26 September 2013|author=The Guardian|date=26 September 2013|newspaper=The Guardian|publisher=theguardian.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/iran/9500484/Alarm-as-hundreds-of-children-under-age-of-10-married-in-Iran.html|title=The Telegraph, 26 Aug 2012|author=The Telegraph|date=26 Aug 2012|publisher=Telegraph.com}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Thailand|plink=Ages of consent in Asia#Thailand}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|15 || 15 || 15 || 15 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nationmultimedia.com/breakingnews/read.php?newsid=30029866|title=Popular rocker given suspended jail term for having sex with underage girl|date=30 March 2007|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090612143232/http://www.nationmultimedia.com/breakingnews/read.php?newsid=30029866|archivedate=12 June 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nationmultimedia.com/2006/05/20/national/national_30004480.php|title=DNA test clears 'Dag'|date=20 May 2006|accessdate=28 May 2020|archivedate=26 January 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070126142435/http://www.nationmultimedia.com/2006/05/20/national/national_30004480.php}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|United Arab Emirates|plink=Ages of consent in Asia#United Arab Emirates}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/briton-faces-jail-for-sex-on-dubai-beach-863918.html|title=Briton faces jail for sex on Dubai beach|last1=Judd|first1=Terri|date=10 July 2008|work=The Independent|last2=Sajn|first2=Nikolina|location=London}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dubaifaqs.com/education-dubai.php|title=Education in Dubai|author=Dubai FAQs|publisher=Dubaifaqs.com|accessdate=11 April 2012|archivedate=12 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612142640/http://www.dubaifaqs.com/education-dubai.php}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Colombia|plink=Ages of consent in South America#Colombia}}
|align=center style=&quot;background:YellowGreen&quot;|[[Ages of consent in South America|South America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.secretariasenado.gov.co/senado/basedoc/ley_1236_2008.html|title=Leyes desde 1992 - Vigencia expresa y control de constitucionalidad [LEY_1236_2008]|website=www.secretariasenado.gov.co|accessdate=2020-05-28|archivedate=2019-08-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190811022934/http://www.secretariasenado.gov.co/senado/basedoc/ley_1236_2008.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://perso.unifr.ch/derechopenal/assets/files/legislacion/l_20130808_01.pdf|title=Código Penal Colombiano (ley 599 de 2000)}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|South Africa|plink=Ages of consent in Africa#South Africa}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|&lt;ref name=&quot;sa-amendment-act2&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.gov.za/sites/www.gov.za/files/38977_7-7_Act5of2015CriminalLaw_a.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160706220207/http://www.gov.za/sites/www.gov.za/files/38977_7-7_Act5of2015CriminalLaw_a.pdf|url-status=dead|title=Criminal Law (Sexual Offences and Related Matters) Amendment Act Amendment Act, No. 5 of 2015|archivedate=July 6, 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ci.org.za/depts/ci/pubs/pdf/resources/general/2011/ages_guide_april_2011.pdf|title=Legal guide to age thresholds for children and young people|last1=Mahery|first1=Prinslean|last2=Proudlock|first2=Paula|date=April 2011|publisher=Children's Institute, University of Cape Town|pages=20–22|accessdate=8 October 2011|edition=5|archivedate=24 December 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181224212712/http://www.ci.uct.ac.za/}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Denmark|plink=Ages of consent in Europe#Denmark}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.retsinformation.dk/Forms/r0710.aspx?id=181992#idfb7ca177-33f0-4332-902c-cad2d4cb86c2|title=Bekendtgørelse af straffeloven|last=|first=|date=2016-07-04|website=www.retsinformation.dk|publisher=|access-date=2016-08-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Malaysia|plink=Ages of consent in Asia#Malaysia}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.pdfdownload.org/pdf2html/pdf2html.php?url=http%3A%2F%2Fwww.interpol.int%2FPublic%2FChildren%2FSexualAbuse%2FNationalLaws%2FcsaMalaysia.pdf&amp;images=yes|title=Sexual Offences Laws – Malaysia – Interpol|publisher=Pdfdownload.org|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120324172851/http://www.pdfdownload.org/pdf2html/pdf2html.php?url=http%3A%2F%2Fwww.interpol.int%2FPublic%2FChildren%2FSexualAbuse%2FNationalLaws%2FcsaMalaysia.pdf&amp;images=yes|archivedate=24 March 2012|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archive copy |url=https://violenceagainstchildren.un.org/sites/violenceagainstchildren.un.org/files/documents/other_documents/sexual_offences_against_children_bill_eng.pdf |accessdate=2020-05-28 |archivedate=2021-05-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210506233231/https://violenceagainstchildren.un.org/sites/violenceagainstchildren.un.org/files/documents/other_documents/sexual_offences_against_children_bill_eng.pdf }}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Singapore|plink=Ages of consent in Asia#Singapore}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || {{N/A}} || 16 || 18 || 18 || {{N/A}} || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;[http://statutes.agc.gov.sg/non_version/html/homepage.html Singapore Statutes OnLine] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161222092935/http://statutes.agc.gov.sg/non_version/html/homepage.html|date=22 December 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Israel|plink=Ages of consent in Asia#Israel}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Philippines|plink=Ages of consent in Asia#Philippines}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;state.gov&quot;&gt;{{cite web|url=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/hrrpt/2013/eap/220224.htm|title=Philippines|accessdate=2015-06-08|df=dmy}} on 2013-02-27)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/hrrpt/2013/eap/220224.htm|title=Sexual Exploitation of Children|quote=The minimum age for consensual sex is 12 years. The statutory rape law criminalizes sex with minors under age 12 and sex with a child under age 18 involving force, threat, or intimidation. The maximum penalty for child rape is 40 years in prison plus a lifetime bar from political office. As of August the PNP reported 2,750 cases of child rape. The production, possession, and distribution of child pornography are illegal, and penalties range from one month to life in prison plus fines from 50,000 to five million pesos ($1,140 to $114,000), depending on the gravity of the offense.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.un.org/Depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/PHL_revised_penal_code.pdf|title=The Revised Penal Code of the Philippines}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.unescap.org/esid/psis/population/database/poplaws/law_phi/phi_018.htm|title=Republic Act No. 7610 (Special Protection of Children Against Child Abuse, Exploitation and Discrimination Act), Republic of the Philippines|date=22 July 1991|publisher=Unescap.org|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040223233428/http://www.unescap.org/esid/psis/population/database/poplaws/law_phi/phi_018.htm|archivedate=23 February 2004|accessdate=11 April 2012|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.chanrobles.com/cralaw/2013junedecisions.php?id=483|title=G.R. No. 198732, June 10, 2013 - CHRISTIAN CABALLO, Petitioner, v. PEOPLE OF THE PHILIPPINES, Respondent. : JUNE 2013 - PHILIPPINE SUPREME COURT JURISPRUDENCE - CHANROBLES VIRTUAL LAW LIBRARY|website=www.chanrobles.com}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Egypt|plink=Ages of consent in Africa#Egypt}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.refworld.org/pdfid/3f827fc44.pdf|title=Law No 58 01 The Year 1937}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;interpol-sexoffences&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/|title=Legislation of INTERPOL member states on sexual offences against children|publisher=INTERPOL|url-status=dead|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20091003113552/http%3A//www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/|archive-date=2009-10-03|accessdate=2020-05-28|archivedate=2009-10-03|archiveurl=http://arquivo.pt/wayback/20091003113552/http%3A//www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Hong Kong|plink=Ages of consent in Asia#Hong Kong}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hklii.org/eng/hk/legis/ord/200/s118D.html|title=Crimes Ordinance (Cap. 200) s.118D|publisher=HKLII|accessdate=6 July 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;s&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hklii.org/hk/legis/en/ord/200/s124.html|title=Crimes Ordinance (Cap. 200) s.124|publisher=HKLII|accessdate=2 March 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;s&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hklii.org/hk/legis/en/ord/200/s123.html|title=Crimes Ordinance (Cap. 200) s.123|publisher=HKLII|accessdate=2 March 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hklii.org/hk/legis/en/ord/200/s118c.html|title=Crimes Ordinance (Cap. 200) s.118C|publisher=HKLII|accessdate=2 March 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Lo, Clifford and Lana Lam. &quot;[http://www.scmp.com/news/article/1851614/test-case-hong-kongs-underage-sex-law-after-boys-11-and-13-arrested-alleged Test case for Hong Kong's underage sex law after boys of 11 and 13 arrested for alleged intercourse with minor girl] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161129132247/http://www.scmp.com/news/article/1851614/test-case-hong-kongs-underage-sex-law-after-boys-11-and-13-arrested-alleged|date=29 November 2016}}.&quot; ''[[South China Morning Post]]''. Saturday 22 August 2015. Retrieved on 22 August 2015.&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Finland|plink=Ages of consent in Europe#Finland}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.finlex.fi/en/laki/kaannokset/1889/en18890039|title=Finnish Criminal Code|date=29 May 2009|publisher=Finlex.fi|accessdate=11 April 2012|archivedate=9 July 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120709032250/http://www.finlex.fi/en/laki/kaannokset/1889/en18890039}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Chile|plink=Ages of consent in South America#Chile}}
|align=center style=&quot;background:YellowGreen&quot;|[[Ages of consent in South America|South America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bcn.cl/publicadores/pub_leyes_mas_soli/admin/ver_archivo_codigos.php?id_codigo=4&amp;file=1|archive-url=https://web.archive.org/web/20061206091709/http://www.bcn.cl/publicadores/pub_leyes_mas_soli/admin/ver_archivo_codigos.php?id_codigo=4&amp;file=1|url-status=dead|archive-date=2006-12-06|title=Wayback Machine|date=2006-12-06|access-date=2019-10-06}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Pakistan|plink=Ages of consent in Asia#Pakistan}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/3699814.stm|title=What is a 'right' age of consent?|last=Smith-Spark|first=Laura|date=1 October 2004|work=[[BBC Online]]|accessdate=10 June 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://pakistan.unfpa.org/en/topics/child-marriage-4|title=UNFPA Pakistan {{!}} Child marriage|last=|first=|date=|website=[[United Nations Population Fund]]|access-date=September 29, 2018|accessdate=May 28, 2020|archivedate=June 2, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200602114451/https://pakistan.unfpa.org/en/topics/child-marriage-4}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Ireland|plink=Ages of consent in Europe#Ireland}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 17 || 17 || 17 || 17
|align=left|&lt;ref name=&quot;irlcitiz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.citizensinformation.ie/en/justice/criminal_law/criminal_offences/law_on_sex_offences_in_ireland.html|title=The law on sexual offences in Ireland|work=Citizens Information|publisher=Citizens Information Board|location=Dublin, Ireland|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130628040525/http://www.citizensinformation.ie/en/justice/criminal_law/criminal_offences/law_on_sex_offences_in_ireland.html|archivedate=28 June 2013|accessdate=12 June 2013|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;irlact2006&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.irishstatutebook.ie/2006/en/act/pub/0015/print.html|title=Criminal Law (Sexual Offences) Act 2006|date=2 June 2006|work=[[Irish Statute Book]]|accessdate=12 June 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ODwyer2&quot;&gt;O'Dwyer, Peter. [http://www.irishexaminer.com/lifestyle/features/the-age-of-consent-debate-where-does-ireland-stand-264694.html &quot;The age of consent debate: Where does Ireland stand?&quot;] ([https://web.archive.org/web/20160115215040/http://www.irishexaminer.com/lifestyle/features/the-age-of-consent-debate-where-does-ireland-stand-264694.html Archive]). ''[[Irish Examiner]]''. April 9, 2014. Retrieved on January 14, 2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.irishstatutebook.ie/eli/2017/act/2/enacted/en/html|title=electronic Irish Statute Book (eISB)|last=(eISB)|first=electronic Irish Statute Book|website=www.irishstatutebook.ie|accessdate=15 March 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.irishstatutebook.ie/eli/2017/act/2/section/17/enacted/en/html#sec17|title=Sexual act with child under 17 years of age|last=(eISB)|first=electronic Irish Statute Book|website=www.irishstatutebook.ie|accessdate=15 March 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Greece|plink=Ages of consent in Europe#Greece}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.freelaw.gr/pk|title=Ποινικός Κώδικας - www.freelaw.gr|publisher=|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180303164750/http://www.freelaw.gr/pk|archive-date=3 March 2018|access-date=3 March 2018|accessdate=28 May 2020|archivedate=3 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180303164750/http://www.freelaw.gr/pk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Portugal|plink=Ages of consent in Europe#Portugal}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;[https://cfaematosinhos.eu/IC_F9.pdf Código Penal Português] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203330/https://cfaematosinhos.eu/IC_F9.pdf |date=2019-12-12 }}, Art 171-173&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Iraq|plink=Ages of consent in Asia#Iraq}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://law.case.edu/saddamtrial/documents/Iraqi_Penal_Code_1969.pdf|title=The Penal Code with Amendments|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121021100954/http://law.case.edu/saddamtrial/documents/Iraqi_Penal_Code_1969.pdf|archivedate=21 October 2012|accessdate=2012-10-21|df=dmy}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2014/mar/14/jafari-law-iraqi-violation-women-rights-marital-rape|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160808113535/https://www.theguardian.com/commentisfree/2014/mar/14/jafari-law-iraqi-violation-women-rights-marital-rape|url-status=dead|title=Ja'fari law takes the Iraqi government's violation of women's rights to a new level &amp;#124; Haifa Zangana|first=Haifa|last=Zangana|date=March 14, 2014|archivedate=August 8, 2016|via=www.theguardian.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.thedailybeast.com/articles/2014/04/09/iraq-wants-to-legalize-child-marriage.html The Daily Beast] {{webarchive|url=http://webarchive.loc.gov/all/20160426131506/http://www.thedailybeast.com/articles/2014/04/09/iraq-wants-to-legalize-child-marriage.html|date=26 April 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Kazakhstan|plink=Ages of consent in Europe#Kazakhstan}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.legislationline.org/download/action/download/id/1681/file/ca1cfb8a67f8a1c2ffe8de6554a3.htm/preview|title=ca1cfb8a67f8a1c2ffe8de6554a3.htm|publisher=Legislationline.org|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613061051/http://legislationline.org/download/action/download/id/1681/file/ca1cfb8a67f8a1c2ffe8de6554a3.htm/preview|archive-date=2010-06-13|accessdate=2014-05-17}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Algeria|plink=Ages of consent in Africa#Algeria}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sexualrightsdatabase.org/static/country-452.html#Age+of+sexual+consent+-+different+sex|title=Algeria|website=sexualrightsdatabase.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Routledge International Encyclopedia of Queer Culture edited by David A. Gerstner page 648&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Qatar|plink=Ages of consent in Asia#Qatar}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://dohanews.co/cohabitation-laws-cause-confusion-for-hotel-guests/|title=Cohabitation laws in Qatar cause confusion for hotel guests|date=2013-11-04|work=Doha News|access-date=2018-05-29|language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Czech Republic|plink=Ages of consent in Europe#Czech Republic}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;117/1852 Ř.z., Zákon trestní o zločinech, přečinech a přestupcích: § 128 Zprznění&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://trestni.juristic.cz/489540/oddil/trzo|title=§ 241 - § 246|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110517051618/http://trestni.juristic.cz/489540/oddil/trzo|archivedate=17 May 2011|accessdate=2007-04-10|df=dmy}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Peru|plink=Ages of consent in South America#Peru}}
|align=center style=&quot;background:YellowGreen&quot;|[[Ages of consent in South America|South America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www2.congreso.gob.pe/Sicr/Prensa/heraldo.nsf/CNnoticiasanteriores/fc34916372aa85c9052573070053ab5a?OpenDocument|title=Pleno Reconsidero Exoneracion de Sedunda Votacion a Proyecto Sobre Libertad Sexual|date=2007-06-27|publisher=El Heraldo|language=Spanish|trans-title=House Reconsidered and Excluded Second Vote for Project on Sexual Freedom|accessdate=2010-09-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cbsnews.com/stories/2007/06/22/world/main2970190.shtml|title=Peru Lowers Age Of Consent To 14|author=Lindsay Goldwert|date=2007-06-22|publisher=CBS NEWS|accessdate=2009-12-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.tc.gob.pe/jurisprudencia/2013/00008-2012-AI.pdf|title=Demanda de inconstitucionalidad interpuesta por diez mil seiscientos nueve ciudadanos contra el artículo 1° de la Ley N° 28704 que modifica el artículo 173°, inciso 3° del Código Penal, sobre delito de violación sexual contra víctima entre 14 y 18 años de edad|date=2013-01-07|language=Spanish}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www2.congreso.gob.pe/sicr/cendocbib/con5_uibd.nsf/001CD7E618605745052583280052F800/$FILE/COD-PENAL_actualizado_16-09-2018.pdf&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Romania|plink=Ages of consent in Europe#Romania}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;avocatura.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.avocatura.com/ll491-noul-cod-penal.html|title=Noul Cod Penal (2014)|date=|publisher=Avocatura.com|language=ro|accessdate=2014-05-17|archivedate=2015-05-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150517054948/http://www.avocatura.com/ll491-noul-cod-penal.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;avocatura.com&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|New Zealand|plink=Ages of consent in Oceania#New Zealand}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.legislation.govt.nz/act/public/1961/0043/latest/DLM329212.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190607173223/http://www.legislation.govt.nz/act/public/1961/0043/latest/DLM329212.html |url-status=live |title=Crimes Act 1961 No 43 (as at 01 July 2019), Public Act 134 Sexual conduct with young person under 16 |archivedate=2019-06-07 |website=New Zealand Legislation |publisher=[[Parliamentary Counsel Office (New Zealand)]] |accessdate=2020-01-06 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.austlii.edu.au/nz/legis/consol_act/naa2007146.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151002092306/http://www.austlii.edu.au/nz/legis/consol_act/naa2007146.pdf|url-status=dead|title=Niue Amendment Act 2007|archivedate=October 2, 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Vietnam|plink=Ages of consent in Asia#Vietnam}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/11/18/AR2005111800680.html|title=Shamed rocker Glitter on the run|date=17 November 2005|work=The Washington Post|accessdate=3 February 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4559658.stm|title=Glitter police 'drop rape charge'|date=2005-12-26|accessdate=3 February 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Bangladesh|plink=Ages of consent in Asia#Bangladesh}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://bdlaws.minlaw.gov.bd/print_sections_all.php?id=11|title=Penal Conde of Bangladesh|publisher=Government of Bangladesh|accessdate=7 March 2013}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Kuwait|plink=Ages of consent in Asia#Kuwait}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 17 || 15 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left|&lt;ref name=&quot;unhchr.ch&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.unhchr.ch/tbs/doc.nsf/0/2f5665ae20b956cb8025675a0033cafb?Opendocument|title=United Nations Human Rights Website – Treaty Bodies Database – Document – Summary Record – Kuwait|publisher=Unhchr.ch|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151031125832/http://www.unhchr.ch/tbs/doc.nsf/0/2f5665ae20b956cb8025675a0033cafb?Opendocument|archivedate=2015-10-31|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kuwait&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.unhchr.ch/tbs/doc.nsf/0/2f5665ae20b956cb8025675a0033cafb?Opendocument|title=Summary record of the 488th meeting : Kuwait|publisher=Committee on the Rights of the Child|accessdate=2009-09-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Angola|plink=Ages of consent in Africa#Angola}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/pt/ao/ao026pt.pdf|title=ANTEPROJECTO DE CÓDIGO PENAL}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Hungary|plink=Ages of consent in Europe#Hungary}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://net.jogtar.hu/jr/gen/hjegy_doc.cgi?docid=A1200100.TV|title=2012. évi C. törvény - a Büntető Törvénykönyvről|author=Complex Kiadó Kft.|date=|publisher=Net.jogtar.hu|accessdate=2014-05-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Ukraine|plink=Ages of consent in Europe#Ukraine}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ukrainepravo.com/ukrainian_law/legal-news-in-ukraine-amendments-to-the-criminal-code-judges-qualification-assessment-model-decision/|title=LEGAL NEWS IN UKRAINE: AMENDMENTS TO THE CRIMINAL CODE, JUDGES' QUALIFICATION ASSESSMENT, MODEL DECISION OF THE SUPREME COURT, NEW PROCEDURE OF THE LAWYER'S EXAMINATION, RECALCULATION OF PENSIONS FOR STATE EMPLOYEES|date=2018-04-21|website=ukraine-pravo.com|publisher=|access-date=2019-03-28|quote=|accessdate=2020-05-28|archivedate=2022-04-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220413151234/https://ukrainepravo.com/ukrainian_law/legal-news-in-ukraine-amendments-to-the-criminal-code-judges-qualification-assessment-model-decision/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ukranews.com/en/news/558311-poroshenko-signs-law-defining-defines-16-years-as-legal-age-of-consent|title=Poroshenko Signs Law Defining Defines 16 Years As Legal Age Of Consent|date=2018-04-16|website=[[Ukrainian News Agency]]|publisher=|access-date=2019-03-28|quote=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://ukrainepravo.com/ukrainian_law/legal-news-in-ukraine-amendments-to-the-criminal-code-judges-qualification-assessment-model-decision/|title=Legal news in Ukraine: amendments to the Criminal Code, judges' qualification assessment, model decision of the Supreme Court, new procedure of the lawyer's examination, recalculation of pensions for state employees|date=April 20, 2018|website=Українське право - інформаційно-правовий портал|accessdate=May 28, 2020|archivedate=April 13, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220413151234/https://ukrainepravo.com/ukrainian_law/legal-news-in-ukraine-amendments-to-the-criminal-code-judges-qualification-assessment-model-decision/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Morocco|plink=Ages of consent in Africa#Morocco}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ageofconsent.com/morocco.htm|title=Penalties relating to sex offences and crime against children in the country|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170413093810/http://www.ageofconsent.com/morocco.htm|archive-date=2017-04-13|access-date=2017-03-02|accessdate=2020-05-28|archivedate=2017-04-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170413093810/http://www.ageofconsent.com/morocco.htm}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://chartsbin.com/view/hxj|title=Minimum Legal Age of Consent - Female|last=ChartsBin|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ilo.org/dyn/natlex/docs/SERIAL/69975/69182/F1186528577/MAR-69975.pdf|title=Code Penal du Maroc 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Puerto Rico|plink=Ages of consent in North America#Puerto Rico}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|&lt;ref name=&quot;: 1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www2.pr.gov/ogp/Bvirtual/leyesreferencia/PDF/Justicia/146-2012/146-2012.pdf|title=Código Penal de Puerto Rico (2012-146)|date=30 July 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170207012022/http://www2.pr.gov/ogp/Bvirtual/leyesreferencia/PDF/Justicia/146-2012/146-2012.pdf|archive-date=7 February 2017|accessdate=20 May 2017|archivedate=7 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170207012022/http://www2.pr.gov/ogp/Bvirtual/leyesreferencia/PDF/Justicia/146-2012/146-2012.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Ecuador|plink=Ages of consent in South America#Ecuador}}
|align=center style=&quot;background:YellowGreen&quot;|[[Ages of consent in South America|South America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 14 || 18 || 14
|align=left|&lt;ref name=&quot;asambleanacional.gob.ec&quot;&gt;http://www.asambleanacional.gob.ec/system/files/document.pdf&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Slovakia|plink=Ages of consent in Europe#Slovakia}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/CsaSlovakia.pdf|title=Internet / Home - INTERPOL|url-status=dead|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20080229152458/http%3A//www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/CsaSlovakia.pdf|archive-date=2008-02-29|accessdate=2020-05-28|archivedate=2008-02-29|archiveurl=http://arquivo.pt/wayback/20080229152458/http%3A//www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/CsaSlovakia.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Cuba|plink=Ages of consent in North America#Cuba}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.gacetaoficial.cu/html/codigo_penal.html#A16|title=Official Gazette of the Republic of Cuba|date=March 1999|publisher=gacetaoficial.cu|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160402064841/http://www.gacetaoficial.cu/html/codigo_penal.html#A16|archivedate=2 April 2016|accessdate=23 March 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Sudan|plink=Ages of consent in Africa#Sudan}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 13 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ageofconsent.net/world/sudan|title=Sudan Age of Consent &amp; Statutory Rape Laws|website=www.ageofconsent.net|language=en|accessdate=16 June 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Oman|plink=Ages of consent in Asia#Oman}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.interpol.com/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaOman.pdf|title=Interpol|publisher=Interpol|url-status=dead|archiveurl=http://arquivo.pt/wayback/20160516065620/http://www.interpol.com/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaOman.pdf|archivedate=16 May 2016|accessdate=11 April 2012|df=dmy}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Belarus|plink=Ages of consent in Europe#Belarus}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.legislationline.org/legislations.php?jid=7&amp;ltid=15|title=Belarus Criminal Code|year=2005|work=National register of legal acts of Byelorussia|publisher=legislationline.org|at=paragraph № 74, 2/1112|language=Russian|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927182826/http://www.legislationline.org/legislations.php?jid=7&amp;ltid=15|archive-date=2007-09-27}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Azerbaijan|plink=Ages of consent in Asia#Azerbaijan}}
|align=center style=&quot;background:Yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaAzerbaijan.pdf|title=Internet / Home - INTERPOL|url-status=dead|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20080229152337/http%3A//www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaAzerbaijan.pdf|archive-date=2008-02-29|accessdate=2020-05-28|archivedate=2008-02-29|archiveurl=http://arquivo.pt/wayback/20080229152337/http%3A//www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaAzerbaijan.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Sri Lanka|plink=Ages of consent in Asia#Sri Lanka}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.lawnet.lk/sec_process.php?chapterid=2001Y1V19C&amp;sectionno=363&amp;title=PENAL%20CODE&amp;path=5|title=LawNet : : Government of Sri Lanka|publisher=Lawnet.lk|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311072013/http://www.lawnet.lk/sec_process.php?chapterid=2001Y1V19C&amp;sectionno=363&amp;title=PENAL%20CODE&amp;path=5|archivedate=11 March 2012|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.lawnet.lk/sec_process.php?chapterid=2001Y1V19C&amp;sectionno=365B&amp;title=PENAL%20CODE&amp;path=5|title=LawNet : : Government of Sri Lanka|publisher=Lawnet.lk|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120311072037/http://www.lawnet.lk/sec_process.php?chapterid=2001Y1V19C&amp;sectionno=365B&amp;title=PENAL%20CODE&amp;path=5|archive-date=11 March 2012|accessdate=11 April 2012|df=dmy-all|archivedate=11 March 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311072037/http://www.lawnet.lk/sec_process.php?chapterid=2001Y1V19C&amp;sectionno=365B&amp;title=PENAL%20CODE&amp;path=5}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Myanmar|plink=Ages of consent in Asia#Myanmar}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mmtimes.com/national-news/yangon/26356-proposed-amendments-raise-statutory-rape-age-to-15.html|title=Proposed amendments raise statutory rape age to 15|date=2017-06-13|website=The Myanmar Times|language=en|access-date=2019-10-05|accessdate=2020-05-28|archivedate=2019-05-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190509030953/https://www.mmtimes.com/national-news/yangon/26356-proposed-amendments-raise-statutory-rape-age-to-15.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.myanmar-law-library.org/spip.php?page=pdfjs&amp;id_document=775|title=Myanmar Law Library|website=www.myanmar-law-library.org|access-date=2019-10-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Luxembourg|plink=Ages of consent in Europe#Luxembourg}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.legilux.public.lu/leg/textescoordonnes/codes/index.html#code_penal|title=Liste des codes|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161221084603/http://www.legilux.public.lu/leg/textescoordonnes/codes/index.html#code_penal|archivedate=21 December 2016|accessdate=2006-04-17|df=dmy}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Dominican Republic|plink=Ages of consent in North America#Dominican Republic}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/wha/136110.htm|title=2009 Human Rights Report: Dominican Republic|date=11 March 2010|publisher=State.gov|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110228145630/http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/wha/136110.htm|archivedate=28 February 2011|accessdate=16 February 2011|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Uzbekistan|plink=Ages of consent in Asia#Uzbekistan}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || {{N/A}} || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ageofconsent.net/world/uzbekistan|title=Uzbekistan Age of Consent &amp; Statutory Rape Laws|website=www.ageofconsent.net|language=en|accessdate=16 June 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ILGA&quot;&gt;{{cite web|url=https://ilga.org/downloads/ILGA_State_Sponsored_Homophobia_2012.pdf|title=State-sponsored Homophobia: A world survey of laws criminalising same-sex sexual acts between consenting adults|last1=Itaborah|first1=Lucas Paoli|publisher=ILGA, The International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association|accessdate=22 October 2019|archivedate=11 June 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120611181908/http://old.ilga.org/Statehomophobia/ILGA_State_Sponsored_Homophobia_2012.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.vertic.org/media/National%20Legislation/Uzbekistan/UZ_Criminal_Code.pdf|title=Law of the Republic of Uzbekistan On Enactment of the Criminal Code of the Republic of Uzbekistan|publisher=The Supreme Council of the Republic of Uzbekistan|accessdate=16 June 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Kenya|plink=Ages of consent in Africa#Kenya}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://theequalityeffect.org/pdfs/ConsentPaperKenya.pdf|title=LEGAL TREATMENT OF CONSENT IN SEXUAL OFFENCES IN KENYA|date=February 2013|work=[[University of Nairobi]]|page=18|accessdate=2020-05-28|archivedate=2024-06-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240625192852/https://theequalityeffect.org/pdfs/ConsentPaperKenya.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Guatemala|plink=Ages of consent in North America#Guatemala}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/wha/136114.htm|title=2009 Human Rights Reports: Guatemala|date=11 March 2010|publisher=State.gov|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110212084956/http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/wha/136114.htm|archivedate=12 February 2011|accessdate=16 February 2011|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Uruguay|plink=Ages of consent in South America#Uruguay}}
|align=center style=&quot;background:YellowGreen&quot;|[[Ages of consent in South America|South America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;Uruguayan Penal Code Articles [https://www.impo.com.uy/bases/codigo-penal/9155-1933/272 272] and [https://www.impo.com.uy/bases/codigo-penal/9155-1933/267 267]&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Croatia|plink=Ages of consent in Europe#Croatia}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.zakon.hr/z/98/Kazneni-zakon|title=Croatian Criminal Code (in Croatian)|date=|publisher=Zakon.hr|accessdate=19 February 2013|archivedate=30 April 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190430224955/https://www.zakon.hr/z/98/Kazneni-zakon}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Bulgaria|plink=Ages of consent in Europe#Bulgaria}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;legislationline.org&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.legislationline.org/documents/section/criminal-codes|title=Criminal codes|date=|publisher=Legislationline.org|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Macau|plink=Ages of consent in Asia#Macau}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://bo.io.gov.mo/bo/i/95/46/codpenpt/codpen0101.asp|title=Redirect page|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160328050908/http://bo.io.gov.mo/bo/i/95/46/codpenpt/codpen0101.asp|archivedate=28 March 2016|accessdate=2015-09-01|df=dmy}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Ethiopia|plink=Ages of consent in Africa#Ethiopia}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;https://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/en/et/et011en.pdf&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.girlup.org/assets/pdfs/factsheet1-about-child-marriage.pdf|title=FACTSHEET: Child Marriage|work=Girl Up|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130909152040/http://www.girlup.org/assets/pdfs/factsheet1-about-child-marriage.pdf|archivedate=2013-09-09}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Lebanon|plink=Ages of consent in Asia#Lebanon}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://jurisdiarium.blogspot.com/2007/11/code-pnal-libanais.html|title=Juris diarium: Code pénal libanais|date=30 November 2007|publisher=Jurisdiarium.blogspot.com|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Costa Rica|plink=Ages of consent in North America#Costa Rica}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://presidencia.go.cr/comunicados/2017/01/costa-rica-fortalece-medidas-para-proteger-a-las-personas-menores-de-edad-mediante-la-ley-de-relaciones-impropias/|title=Costa Rica fortalece medidas para proteger a las personas menores de edad mediante la Ley de Relaciones Impropias|date=2017-01-19|website=Presidencia de la República de Costa Rica|language=es|access-date=2019-04-08|accessdate=2020-05-28|archivedate=2020-08-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200804014549/https://www.presidencia.go.cr/comunicados/2017/01/costa-rica-fortalece-medidas-para-proteger-a-las-personas-menores-de-edad-mediante-la-ley-de-relaciones-impropias/}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Slovenia|plink=Ages of consent in Europe#Slovenia}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;[http://webarchive.loc.gov/all/20010927175825/http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaSlovenia.asp Interpol - National Laws - Slovenia] interpol.int&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Panama|plink=Ages of consent in North America#Panama}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ministeriopublico.gob.pa/minpub/Portals/0/Pdfs/Prensa/CODIGO%20PENAL%20-%20AJUSTADO.pdf|title=Texto Único del Código Penal de la República de Panamá|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160509065526/http://www.ministeriopublico.gob.pa/minpub/Portals/0/Pdfs/Prensa/CODIGO%20PENAL%20-%20AJUSTADO.pdf|archivedate=9 May 2016|accessdate=22 March 2016|df=dmy}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Lithuania|plink=Ages of consent in Europe#Lithuania}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;: 0&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www3.lrs.lt/pls/inter3/dokpaieska.showdoc_l?p_id=377767&amp;p_tr2=2|title=Lietuvos Respublikos Seimas - Dokumento tekstas|website=www3.lrs.lt|access-date=2016-08-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://infolex.lt/portal/start_ta.asp?act=doc&amp;fr=pop&amp;doc=66150|title=LR baudžiamasis kodeksas (BK)|date=|publisher=Infolex.Lt|accessdate=2014-05-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Tanzania|plink=Ages of consent in Africa#Tanzania}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;https://www.icmec.org/wp-content/uploads/2018/10/ICMEC-Tanzania-National-Legislation.pdf&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Turkmenistan|plink=Ages of consent in Asia#Turkmenistan}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.interpol.com/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaTurkmenistan.pdf|title=Interpol|publisher=Interpol|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110927104232/http://www.interpol.com/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaTurkmenistan.pdf|archive-date=27 September 2011|accessdate=11 April 2012|df=dmy-all|archivedate=27 September 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110927104232/http://www.interpol.com/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaTurkmenistan.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Tunisia|plink=Ages of consent in Africa#Tunisia}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://theglobalobservatory.org/2017/08/tunisia-violence-against-women-law/|title=Tunisia's New Protections for Women: A Legislative Revolution and Missed Opportunity|last=Mahmoud|first=Youssef|date=2017-08-09|website=IPI Global Observatory|language=en-US|access-date=2019-10-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://majles.marsad.tn/2014/lois/57a1d468cf44126c17c5e19d/texte|title=مشروع قانون أساسي عدد 2016/60 يتعلق بالقضاء على العنف ضد المرأة {{!}} مرصد مجلس|website=Marsad Majles|language=en|access-date=2019-10-06}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Serbia|plink=Ages of consent in Europe#Serbia}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.legislationline.org/download/action/download/id/901/file/576c23dc41967e427086bf4c2b45.pdf|title=Serbian Criminal Code in English (translated by the OSCE mission to Serbia in February 2006)|publisher=Legislationline.org|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613061222/http://legislationline.org/download/action/download/id/901/file/576c23dc41967e427086bf4c2b45.pdf|archive-date=2010-06-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Libya|plink=Ages of consent in Africa#Libya}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://lib.ohchr.org/HRBodies/UPR/Documents/Session9/LY/ARCI_ARCInternational.pdf|title=Submission in the UPR review of Libya|work=Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights|accessdate=2020-05-28|archivedate=2014-10-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141022174536/http://lib.ohchr.org/HRBodies/UPR/Documents/Session9/LY/ARCI_ARCInternational.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Ghana|plink=Ages of consent in Africa#Ghana}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;https://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/en/gh/gh010en.pdf&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Yemen|plink=Ages of consent in Asia#Yemen}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 9 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left|&lt;ref name=&quot;Power2009&quot;&gt;{{Citation|last=Power|first=Carla|title=Nujood Ali &amp; Shada Nasser win &quot;Women of the Year Fund 2008 Glamour Award&quot;|date=12 August 2009|url=http://www.yementimes.com/DefaultDET.aspx?i=1207&amp;p=report&amp;a=1|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110405190616/http://www.yementimes.com/DefaultDET.aspx?i=1207&amp;p=report&amp;a=1|publisher=Yemen Times|accessdate=16 February 2010|archivedate=5 April 2011|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HRWYemenReport2001&quot;&gt;{{Citation|author=Human Rights Watch|title=World Report 2001|chapter-url=https://www.hrw.org/wr2k1/mideast/yemen.html|year=2001|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100615214816/http://www.hrw.org/wr2k1/mideast/yemen.html|chapter=Yemen: Human Rights Developments|publisher=Human Rights Watch|accessdate=8 April 2010|archivedate=15 June 2010|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Daragahi2008&quot;&gt;{{Cite news|url=https://articles.latimes.com/2008/jun/11/world/fg-childbride11|title=Yemeni bride, 10, says I won't|last=Daragahi|first=Borzou|date=11 June 2008|work=Los Angeles Times|accessdate=16 February 2010|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100218062844/http://articles.latimes.com/2008/jun/11/world/fg-childbride11|archivedate=18 February 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Assamiee&amp;Al-Sakkaf2010&quot;&gt;{{Citation|author1=Mahmoud Assamiee|title=Relative breakthrough in Yemen's early marriage dilemma|date=25 March 2010|url=http://www.yementimes.com/defaultdet.aspx?SUB_ID=33771|work=Yemen Times|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110608055754/http://www.yementimes.com/defaultdet.aspx?SUB_ID=33771|accessdate=8 April 2010|archivedate=8 June 2011|author2=Nadia Al-Sakkaf|authorlink2=Nadia Al-Sakkaf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.nydailynews.com/news/world/child-bride-dies-wedding-night-yemen-article-1.1450874|title=Girl, 8, dies from internal injuries after wedding night in Yemen|last=Hastings|first=Deborah|work=NY Daily News|accessdate=10 September 2013|location=New York}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/2013/09/10/us-yemen-childbride-idUSBRE98910N20130910|title=Child bride in Yemen dies of internal bleeding on wedding night: activist|date=10 September 2013|work=Reuters|accessdate=28 May 2020|archivedate=26 November 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151126230017/http://www.reuters.com/article/2013/09/10/us-yemen-childbride-idUSBRE98910N20130910}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Democratic Republic of the Congo|plink=Ages of consent in Africa#Democratic Republic of the Congo}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sexualrightsdatabase.org/countries/473/Democratic%20Republic%20of%20the%20Congo|title=Sexual Rights Database|website=sexualrightsdatabase.org|access-date=2019-10-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Jordan|plink=Ages of consent in Asia#Jordan}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;Schmitt, Arno &amp; Sofer, Jehoeda, 1992, ''Sexuality and Eroticism Among Males in Moslem Societies'', Binghamton: Harrington Park Press, 1992, {{ISBN|0-918393-91-4}}, pages 137-138/&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Ivory Coast|plink=Ages of consent in Africa#Côte d'Ivoire}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|15 || 15 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://wipolex.wipo.int/en/text/492169|title=WIPOLex|website=wipolex.wipo.int|access-date=2019-10-05|accessdate=2020-05-28|archivedate=2019-05-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190507052117/https://wipolex.wipo.int/en/text/492169}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Bahrain|plink=Ages of consent in Asia#Bahrain}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 21 || 21 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.unodc.org/res/cld/document/bhr/1976/bahrain_penal_code_html/Bahrain_Penal_Code_1976.pdf|title=Penal Cone of Bahrain|publisher=Government of Bahrain|accessdate=7 March 2013|archivedate=21 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150921155851/http://www.unodc.org/res/cld/document/bhr/1976/bahrain_penal_code_html/Bahrain_Penal_Code_1976.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ODwyer&quot;&gt;O'Dwyer, Peter. &quot;[http://www.irishexaminer.com/lifestyle/features/the-age-of-consent-debate-where-does-ireland-stand-264694.html The age of consent debate: Where does Ireland stand?]&quot; ([https://web.archive.org/web/20160115215040/http://www.irishexaminer.com/lifestyle/features/the-age-of-consent-debate-where-does-ireland-stand-264694.html Archive]). ''[[Irish Examiner]]''. April 9, 2014. Retrieved on January 14, 2016.&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Bolivia|plink=Ages of consent in South America#Bolivia}}
|align=center style=&quot;background:YellowGreen&quot;|[[Ages of consent in South America|South America]]
|align=center|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;auto4&quot;&gt;{{cite web |title=Ley N° 2033: Ley de Protección a las Víctimas de Delitos Contra la Libertad Sexual (Artículos 308º Bis, 309º, 318º) |url=http://www.silep.gob.bo/norma/3936/ley_actualizada |website=SILEP{{emdash}}Sistema de Información Legal del Estado Plurinacional |archive-url=https://web.archive.org/web/20190811212424/http://www.silep.gob.bo/silep/masterley/118011 |url-status=live |archive-date=2019-08-11| |accessdate=2020-03-10}}&lt;/ref&gt;{{cbignore|bot=InternetArchiveBot}}&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ilo.org/dyn/natlex/docs/WEBTEXT/59479/68751/S99BOL02.htm|title=Bolivia. Ley (No. 2033 ) de Protección a las Víctimas de Delitos Contra la Libertad Sexual, 1999|website=www.ilo.org|access-date=2019-10-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.cepal.org/oig/noticias/paginas/9/46289/Bol2013Ley348Leyintegralibredeviolencia.pdf|title=Ley Integral Para Garantizar a las Mujeres una Vida Libre de Violencia|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160310042700/http://www.cepal.org/oig/noticias/paginas/9/46289/Bol2013Ley348Leyintegralibredeviolencia.pdf|archive-date=2016-03-10|access-date=2020-03-10|accessdate=2020-05-28|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304042310/http://www.cepal.org/oig/noticias/paginas/9/46289/Bol2013Ley348Leyintegralibredeviolencia.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://oig.cepal.org/es|title=Observatorio de Igualdad de Género|website=Observatorio de Igualdad de Género|language=es|access-date=2019-10-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://att.gob.bo/sites/default/files/archivosvarios/Codigo%20de%20familia.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191115221118/https://att.gob.bo/sites/default/files/archivosvarios/Codigo%20de%20familia.pdf |date=2019-11-15 }}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Cameroon|plink=Ages of consent in Africa#Cameroon}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|16 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 21 || 21 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dibussi.com/2016/07/cameroon-penal-code.html|title=An Overview and Full Text (English) of the New Cameroon Penal Code|website=Dibussi Tande: Scribbles from the Den|access-date=2019-10-05|accessdate=2020-05-28|archivedate=2019-06-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190619043050/https://www.dibussi.com/2016/07/cameroon-penal-code.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Latvia|plink=Ages of consent in Europe#Latvia}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://likumi.lv/doc.php?id=88966|title=Krimināllikums|website=likumi.lv|access-date=2019-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20161122153504/http://likumi.lv/doc.php?id=88966|archive-date=2016-11-22|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161122153504/http://likumi.lv/doc.php?id=88966|archivedate=2016-11-22|accessdate=2020-05-28}} (Latvian original text)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.legislationline.org/download/action/download/id/1683/file/4b5d86c3826746957aa400893abc.htm/preview] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100613060304/http://www.legislationline.org/download/action/download/id/1683/file/4b5d86c3826746957aa400893abc.htm/preview|date=13 June 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Paraguay|plink=Ages of consent in South America#Paraguay}}
|align=center style=&quot;background:YellowGreen&quot;|[[Ages of consent in South America|South America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.glin.gov/view.action?searchDetails.queryType=ALL&amp;newSubjectTerm=&amp;searchDetails.subjectTerms=&amp;searchDetails.queryString=C%C3%B3digo+Penal+de+Paraguay&amp;searchDetails.showSummary=true&amp;searchDetails.publicationJurisdiction=&amp;__checkbox_searchDetails.showSummary=true&amp;searchDetails.issuanceDateToday=01&amp;searchDetails.publicationDateTo=&amp;searchDetails.publicationDateToday=01&amp;searchDetails.sortOrder=rank&amp;searchDetails.issuanceDateFromday=01&amp;searchDetails.issuanceDateFrom=&amp;searchDetails.issuanceDateFromyear=&amp;month=01&amp;month=01&amp;month=01&amp;month=01&amp;search=Buscar&amp;searchDetails.andSubjectTerms=true&amp;searchDetails.publicationDateFromday=01&amp;searchDetails.publicationDateFrom=&amp;request_locale=es&amp;searchDetails.publicationLanguage=&amp;fieldName=&amp;searchDetails.publicationDateToyear=&amp;searchDetails.publicationJurisdictionExclude=false&amp;searchDetails.includeAllFields=true&amp;popupSearch=false&amp;searchDetails.issuanceDateToyear=&amp;searchDetails.summaryLanguage=%27%27&amp;searchDetails.searchAll=true&amp;searchDetails.publicationDateFromyear=&amp;searchDetails.issuanceDateTo=&amp;searchDetails.activeDrills=&amp;searchDetails.hitsPerPage=10&amp;glinID=209226&amp;summaryLang=es&amp;fromSearch=true|title=GLIN.gov – Changes introduced by Law 3440/2008|language=es}} (click on PDF file in “texto completo”)&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Trinidad and Tobago|plink=Ages of consent in North America#Trinidad and Tobago}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 12 || 12 || 12 || 12 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ttparliament.org/legislations/a2012-12.pdf|title=Act No. 12 of 2012|work=ttparliament.org|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160204033453/http://www.ttparliament.org/legislations/a2012-12.pdf|archivedate=4 February 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.trinidadexpress.com/20150913/news/age-of-sexual-consent-raised-to-18|title=Age of sexual consent raised to 18|last1=Bruzual|first1=Alexander|date=13 September 2015|work=Trinidad Express|accessdate=15 September 2018|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150917054341/https://www.trinidadexpress.com/20150913/news/age-of-sexual-consent-raised-to-18|archive-date=17 September 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Uganda|plink=Ages of consent in Africa#Uganda}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://allafrica.com/stories/200803170444.html|title=Uganda: Time to Lower Country's Age of Consent|website=All Africa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ulii.org/ug/legislation/bill/2003/2003/bill_2003_2003.pdf|title=Domestic Relations Bill, 2003|website=Uganda Legal Information Institute|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180415063705/https://www.ulii.org/ug/legislation/bill/2003/2003/bill_2003_2003.pdf|archive-date=2018-04-15|access-date=2017-05-22|accessdate=2020-05-28|archivedate=2018-04-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180415063705/https://www.ulii.org/ug/legislation/bill/2003/2003/bill_2003_2003.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Zambia|plink=Ages of consent in Africa#Zambia}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;[http://www.saflii.org/zm/cases/ZMSC/2008/24.html] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120308034615/http://www.saflii.org/zm/cases/ZMSC/2008/24.html|date=March 8, 2012}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Estonia|plink=Ages of consent in Europe#Estonia}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.legislationline.org/documents/section/criminal-codes|title=Criminal codes - Legislationline|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|El Salvador|plink=Ages of consent in North America#El Salvador}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.asamblea.gob.sv/eparlamento/indice-legislativo/buscador-de-documentos-legislativos/codigo-penal|title=Microsoft Word - El Salvador.doc|date=|format=PDF|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304193004/http://www.asamblea.gob.sv/eparlamento/indice-legislativo/buscador-de-documentos-legislativos/codigo-penal|archive-date=4 March 2016|accessdate=10 December 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304193004/http://www.asamblea.gob.sv/eparlamento/indice-legislativo/buscador-de-documentos-legislativos/codigo-penal}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;csj.gob.sv&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.csj.gob.sv/leyes.nsf/ed400a03431a688906256a84005aec75/29961fcd8682863406256d02005a3cd4|title=El Salvador Penal Code|url-status=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111053310/http://www.csj.gob.sv/leyes.nsf/ed400a03431a688906256a84005aec75/29961fcd8682863406256d02005a3cd4|archivedate=11 January 2012|accessdate=10 February 2010|df=}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Cyprus|plink=Ages of consent in Europe#Cyprus}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 17 || 17 || 17 || 17 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite news|title=Gays Ruling 'Too Little, Too Late'|author=George Psyllides|date=6 July 2002|work=Cyprus Mail}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cylaw.org/nomoi/enop/non-ind/0_154/index.html|title=Ο περί Ποινικού Κώδικα Νόμος - ΚΕΦ.154|date=|publisher=Cylaw.org|accessdate=2014-05-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Afghanistan|plink=Ages of consent in Asia#Afghanistan}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.aidsportal.org/news_details.aspx?ID=4236|title=Home|publisher=AIDSPortal|url-status=dead|archiveurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20081026065259/http://www.aidsportal.org/news_details.aspx?ID=4236|archivedate=26 October 2008|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://travel.state.gov/travel/cis_pa_tw/cis/cis_1142.html|title=Iran|publisher=Travel.state.gov|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130801084310/http://travel.state.gov/travel/cis_pa_tw/cis/cis_1142.html|archivedate=1 August 2013|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Honduras|plink=Ages of consent in North America#Honduras}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;&quot;{{cite web|url=http://www.poderjudicial.gob.hn/CEDIJ/Leyes/Documents/C%C3%B3digo%20Penal%20%28Actualizado%20a%C3%B1o%202014%29.pdf|title=CÓDIGO PENAL|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150711055950/http://www.poderjudicial.gob.hn/CEDIJ/Leyes/Documents/C%C3%B3digo%20Penal%20%28Actualizado%20a%C3%B1o%202014%29.pdf|archivedate=11 July 2015|accessdate=7 March 2016|df=dmy}}.&quot; [[Can judiciary of Honduras Republic]] RAPE, statutory rape, indecent assault, kidnapping Article 140. It is an offense of rape: sexual intercourse with a person of either sex through violence or threat of causing the taxpayer's spouse or domestic partner he or one of his relatives within the fourth (4th) degree of consanguinity or second (2nd) affinity serious and imminent harm. For purposes of this article shall mean sexual intercourse, which have vaginal, anal or oral route. It will be punishable with ten (10) to fifteen (15) years of imprisonment. They are special cases of rape sexual intercourse with a person of either sex when without any violence or threats, meet any of the following circumstances. Such cases shall be punishable by fifteen (15) to twenty (20) years of imprisonment and are as follows: 1) When the victim is under fourteen (14) years of age; 2) When the victim is found deprived of reason or will or when for any reason can not resist; 3) When the active to commit the crime of rape intentionally diminishes or abolishes the will of the victim using this narcotic or psychotropic substances, including alcohol or committed the violation finding the taxpayer in the previous situation subject;. Article 141. commit acts of lust, who taking advantage of the conditions or using the means indicated in the preceding article makes victim to another or others in acts of lust other than sexual intercourse shall be punished with imprisonment of five (5) to eight (8) years. When the victim is under fourteen (14) years even if you have consented to the act or being older the taxable person suffers from a mental illness or incomplete mental development or retardation or private has reason or will or when by any cause can not resist the previous sentence is increased by half (1/2). When acts of lust consisting in the insertion of objects or instruments of any nature in the sexual organs or other natural orifices or artificial simulating the sexual organs of the taxpayer body, the offender shall be punished with imprisonment of ten (10) fifteen (15) years.&quot;&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Nepal|plink=Ages of consent in Asia#Nepal}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ageofconsent.net/world/nepal|title=Nepal Age of Consent &amp; Statutory Rape Laws|website=www.ageofconsent.net|language=en|accessdate=16 June 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Bosnia and Herzegovina|plink=Ages of consent in Europe#Bosnia and Herzegovina}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.legislationline.org/download/action/download/id/1661/file/5863a4917995d1a282d020fb2715.htm/preview|title=5863a4917995d1a282d020fb2715.htm|date=|publisher=Legislationline.org|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Gabon|plink=Ages of consent in Africa#Gabon}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|15 || 15 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 21 || 21
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://wipolex.wipo.int/en/text/493430|title=WIPOLex|website=wipolex.wipo.int|access-date=2019-10-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|North Korea|plink=Ages of consent in Asia#North Korea}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/eap/135995.htm|title=2009 Human Rights Report: Democratic People's Republic of Korea|date=11 March 2010|publisher=State.gov|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100324230107/http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/eap/135995.htm|archive-date=24 March 2010|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Brunei|plink=Ages of consent in Asia#Brunei}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|&lt;ref name=&quot;Brunei_01&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/CsaBrunei.pdf|title=Legislation of Interpol member states on sexual offences against children – Brunei|year=2006|publisher=Interpol|url-status=dead|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20080229151338/http%3A//www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/CsaBrunei.pdf|archive-date=2008-02-29|accessdate=2020-05-28|archivedate=2008-02-29|archiveurl=http://arquivo.pt/wayback/20080229151338/http%3A//www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/CsaBrunei.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Mozambique|plink=Ages of consent in Africa#Mozambique}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www-rohan.sdsu.edu/faculty/rwinslow/africa/mozambique.html|title=Comparative Criminology &amp;#124; Africa - Mozambique|date=1975-06-25|publisher=Rohan.sdsu.edu|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130830030221/http://www-rohan.sdsu.edu/faculty/rwinslow/africa/mozambique.html|archive-date=2013-08-30|accessdate=2014-02-19|archivedate=2013-08-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130830030221/http://www-rohan.sdsu.edu/faculty/rwinslow/africa/mozambique.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Iceland|plink=Ages of consent in Europe#Iceland}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://visindavefur.hi.is/svar.php?id=3683|title=''Hver er samræðisaldur á Íslandi?''|language=Icelandic|trans-title=What is the age of consent in Iceland?}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''(Icelandic)'' [http://www.althingi.is/lagas/135a/1940019.html The Icelandic Penal Code] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160317171939/http://www.althingi.is/lagas/135a/1940019.html|date=17 March 2016}}
: 202. gr. Hver sem hefur samræði eða önnur kynferðismök við barn, yngra en 15[fimmtán] ára, skal sæta fangelsi ekki skemur en 1[eitt] ár og allt að 16[sextán] árum.
: : Section 202 Anyone who has carnal intercourse or other sexual intimacy with a child younger than 15 years shall be subject to imprisonment for at least 1 year and up to 16 years.
&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Cambodia|plink=Ages of consent in Asia#Cambodia}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://articles.sfgate.com/2006-10-31/bay-area/17318180_1_san-francisco-police-phnom-penh-ramirez-s-death|title=SAN FRANCISCO / Questions linger over officer's death in Asia / Colleagues in S.F. recall he often traveled to region|date=31 October 2006|work=The San Francisco Chronicle|accessdate=2020-05-28|archivedate=2012-07-09|archiveurl=https://archive.today/20120709232812/http://articles.sfgate.com/2006-10-31/bay-area/17318180_1_san-francisco-police-phnom-penh-ramirez-s-death}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ki-media.blogspot.com/2006/12/frenchman-2-cambodians-cleared-of.html|title=KI Media: Frenchman, 2 Cambodians Cleared of Debauchery|author=socheata|date=2 December 2006|publisher=Ki-media.blogspot.com|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.preda.org/main/archives/research/csa/r07031201.html|title=Preda Foundation, Inc. NEWS/ARTICLES: &quot;Germans, Americans and Cambodians sentenced in Global drive against child abuse&quot;|publisher=Preda.org|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110118071842/http://www.preda.org/main/archives/research/csa/r07031201.html|archivedate=18 January 2011|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.irrawaddymedia.com/article.php?art_id=9333|title=Russian Businessman Accused of Abuse in Cambodia's Biggest Pedophilia Case|date=16 November 2007|publisher=Irrawaddymedia.com|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120229232127/http://www.irrawaddymedia.com/article.php?art_id=9333|archive-date=29 February 2012|accessdate=11 April 2012|df=dmy-all|archivedate=29 February 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120229232127/http://www.irrawaddymedia.com/article.php?art_id=9333}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.cdpcambodia.org/trafficking_law.asp {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100903024138/http://www.cdpcambodia.org/trafficking_law.asp|date=3 September 2010}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Equatorial Guinea|plink=Ages of consent in Africa#Equatorial Guinea}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/af/135951.htm|title=2009 Human Rights Report|date=2010-03-11|publisher=State.gov|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100323034724/http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/af/135951.htm|archive-date=2010-03-23|accessdate=2014-02-19}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Papua New Guinea|plink=Ages of consent in Oceania#Papua New Guinea}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|12 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 17 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;sections 213 and 216 of the [http://www.paclii.org/pg/legis/consol_act/cc197494/ Criminal Code (1974)] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050715053744/http://www.paclii.org/pg/legis/consol_act/cc197494/|date=15 July 2005}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Georgia|plink=Ages of consent in Asia#Georgia}}
|align=center style=&quot;background:Yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.humanrights.ge/files/crcreport.pdf|title=Rights of the Child in Georgia|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120307204223/http://www.humanrights.ge/files/crcreport.pdf|archivedate=7 March 2012|accessdate=2010-07-30|df=dmy}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Botswana|plink=Ages of consent in Africa#Botswana}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sapst.org/botswana-raises-age-of-consent-to-18-years/|title=Botswana Raises Age Of Consent To 18 Years|date=|publisher=Sapst.org|accessdate=2019-04-16|archivedate=2019-04-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190416142447/http://www.sapst.org/botswana-raises-age-of-consent-to-18-years/}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Senegal|plink=Ages of consent in Africa#Senegal}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.justice.gouv.sn/droitp/CODE%20PENAL.PDF|title=Sommaire|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131102035104/http://www.justice.gouv.sn/droitp/CODE%20PENAL.PDF|archivedate=2013-11-02|accessdate=2014-02-19}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Zimbabwe|plink=Ages of consent in Africa#Zimbabwe}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-33203462|title=Zimbabwe row over age of consent after Tomana's comments|date=19 June 2015|accessdate=26 August 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Republic of the Congo|plink=Ages of consent in Africa#Republic of the Congo}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/hrrpt/2011/af/186185.htm|title=Country Reports on Human Rights Practices|date=|publisher=State.gov|accessdate=2014-02-19}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Jamaica|plink=Ages of consent in North America#Jamaica}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaJamaica.pdf|title=Microsoft Word - JAMAICA TEMPLATE START.doc|date=|url-status=dead|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20080229152204/http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaJamaica.pdf|archive-date=29 February 2008|accessdate=16 February 2011|archivedate=29 February 2008|archiveurl=http://arquivo.pt/wayback/20080229152204/http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaJamaica.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Namibia|plink=Ages of consent in Africa#Namibia}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || {{N/A}} || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaNamibia.pdf|title=Legislation of Interpol member states on sexual offences against children - Namibia|url-status=dead|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20080229150736/http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaNamibia.pdf|archive-date=2008-02-29|accessdate=2020-05-28|archivedate=2008-02-29|archiveurl=http://arquivo.pt/wayback/20080229150736/http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaNamibia.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Albania|plink=Ages of consent in Europe#Albania}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.legislationline.org/download/action/download/id/1565/file/d46a10bcf55b80aae189eb6840b4.htm/preview|title=CRIMINAL CODE OF THE REPUBLIC OF ALBANIA|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100613054559/http://legislationline.org/download/action/download/id/1565/file/d46a10bcf55b80aae189eb6840b4.htm/preview|archivedate=2010-06-13|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Chad|plink=Ages of consent in Africa#Chad}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://data.over-blog-kiwi.com/1/20/85/70/20170923/ob_d3b926_code-penal-2e-partie.pdf|title=Chad penal code}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Burkina Faso|plink=Ages of consent in Africa#Burkina Faso}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|15 || 15 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://lesechosdufaso.net/wp-content/uploads/2018/06/Code-p%C3%A9nal-nouveau.rtf|title=Penal Code of Burkina Faso (French)|accessdate=2020-05-28|archivedate=2021-12-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211203153600/https://lesechosdufaso.net/wp-content/uploads/2018/06/Code-p%C3%A9nal-nouveau.rtf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Mauritius|plink=Ages of consent in Africa#Mauritius}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;[http://arquivo.pt/wayback/20080229152518/http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaMauritius.pdf]&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Mongolia|plink=Ages of consent in Asia#Mongolia}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaMongolia.pdf|title=Microsoft Word – MONGOLIA TEMPLATE START.doc|url-status=dead|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20080229151944/http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaMongolia.pdf|archive-date=2008-02-29|accessdate=2020-05-28|archivedate=2008-02-29|archiveurl=http://arquivo.pt/wayback/20080229151944/http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaMongolia.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Mali|plink=Ages of consent in Africa#Mali}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.droit-afrique.com/upload/doc/mali/Mali-Code-2001-penal.pdf|title=Mali Penal Code (French text)|accessdate=2020-05-28|archivedate=2016-05-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160526180846/http://www.droit-afrique.com/upload/doc/mali/Mali-Code-2001-penal.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Nicaragua|plink=Ages of consent in North America#Nicaragua}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www2.ohchr.org/english/bodies/crc/docs/CRC.C.OPSC.NIC.1.doc|title=1040903|work=googleusercontent.com|url-status=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120402081146/http://www2.ohchr.org/english/bodies/crc/docs/CRC.C.OPSC.NIC.1.doc|archivedate=2 April 2012|df=dmy}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Laos|plink=Ages of consent in Asia#Laos}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;Joe Cummings, Andrew Burke. ''Lonely Planet Guide to Laos'', p. 256&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaLaos.pdf|title=Interpol: Laos|url-status=dead|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20080229152549/http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaLaos.pdf|archive-date=2008-02-29|accessdate=2020-05-28|archivedate=2008-02-29|archiveurl=http://arquivo.pt/wayback/20080229152549/http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaLaos.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|North Macedonia|plink=Ages of consent in Europe#North Macedonia}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;https://www.legislationline.org/download/action/download/id/8145/file/fYROM_CC_2009_am2018_en.pdf&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|South Sudan|plink=Ages of consent in Africa#South Sudan}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://mirayafm.net/index.php/southsudan/7278-state-assembly-urged-to-decide-on-minimum-age-of-marriage|title=MP calls for legal minimum age of marriage|last=Machrine|first=Birungi|date=22 November 2011|newspaper=Radio Miraya|accessdate=21 September 2012|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20130222233819/http://mirayafm.net/index.php/southsudan/7278-state-assembly-urged-to-decide-on-minimum-age-of-marriage|archive-date=22 February 2013|quote=While the age of consent in South Sudan is 18,...|archivedate=22 February 2013|archiveurl=https://archive.is/20130222233819/http://mirayafm.net/index.php/southsudan/7278-state-assembly-urged-to-decide-on-minimum-age-of-marriage}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.sudantribune.com/Teachers-dismissed-over-schoolgirl,40897|title=Teachers dismissed over schoolgirl pregnancies in Rumbek|date=4 December 2011|newspaper=Sudan Tribune|accessdate=21 September 2012|quote=The legal age of consent in South Sudan in [sic] 18...}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goss-online.org/magnoliaPublic/en/Laws--Legislation--Policies/mainColumnParagraphs/0/content_files/file12/15.pdf|title=The Penal Code Act, 2008|url-status=dead|archiveurl=https://swap.stanford.edu/20130912135220/http://www.goss-online.org/magnoliaPublic/en/Laws--Legislation--Policies/mainColumnParagraphs/0/content_files/file12/15.pdf|archivedate=September 12, 2013|accessdate=August 22, 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Armenia|plink=Ages of consent in Asia#Armenia}}
|align=center style=&quot;background:Yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|&lt;ref name=&quot;legislationline.org&quot;/&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Madagascar|plink=Ages of consent in Africa#Madagascar}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 21 || 21
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.africanchildforum.org/clr/Legislation%20Per%20Country/madagascar/madagascar_penal_1972_fr.pdf|title=Droit francophone: Code Pénal du 17 juin 1972 mis à jour au 30 juin 1998}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Malta|plink=Ages of consent in Europe#Malta}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;malta&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.justiceservices.gov.mt/DownloadDocument.aspx?app=lp&amp;itemid=29057&amp;l=1|title=Gender-Based Violence and Domestic Violence Act, 2018&quot;|publisher=Docs.justice.gov.mt|format=PDF}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;maltachapter9&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.justiceservices.gov.mt/DownloadDocument.aspx?app=lom&amp;itemid=8574|title=Criminal Code Chapter 9, 10 June 1854 - last amended III of 2004|publisher=Ministry for Justice, Culture and Local Government|format=PDF}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;attard&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.law.leiden.edu/general/img/Malta%20-%20Summary%20of%20legislation%202006_tcm19-55172.pdf|title=Summary of legislation implementing &quot;Directive 2000/78/EC establishing a general framework for equal treatment in employment and occupation&quot; with respect to sexual orientation in Malta|last=Attard|first=Christian|year=2005|publisher=Law.leiden.edu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://docs.justice.gov.mt/lom/legislation/english/leg/vol_2/chapt16.pdf|title=CHAPTER 16 CIVIL CODE|publisher=Docs.justice.gov.mt|accessdate=2020-05-28|archivedate=2009-05-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090521011500/http://docs.justice.gov.mt/lom/legislation/english/leg/vol_2/chapt16.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Benin|plink=Ages of consent in Africa#Benin}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 21 || 21
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sexualrightsdatabase.org/countries/482/Benin|title=Sexual Rights Database|website=sexualrightsdatabase.org|access-date=2019-10-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Tajikistan|plink=Ages of consent in Asia#Tajikistan}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.legislationline.org/download/action/download/id/1707/file/207b8150765af2c85ad6f5bb8a44.htm/preview|title=Tajikistan Criminal Code|publisher=Legislationline.org|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Haiti|plink=Ages of consent in North America#Haiti}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/wha/136116.htm|title=2009 Human Rights Report: Haiti|date=11 March 2010|publisher=State.gov|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110217115746/http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/wha/136116.htm|archivedate=17 February 2011|accessdate=16 February 2011|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Bahamas|plink=Ages of consent in North America#Bahamas}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://laws.bahamas.gov.bs/Statutes/statute_CHAPTER_99.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071011230829/http://laws.bahamas.gov.bs/Statutes/statute_CHAPTER_99.html|url-status=dead|title=Art. 16|archivedate=October 11, 2007}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Niger|plink=Ages of consent in Africa#Niger}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|13 || 13 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 21 || 21 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ageofconsent.net/world/niger|title=Niger Age of Consent &amp; Statutory Rape Laws|website=www.ageofconsent.net|language=en|accessdate=14 April 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Moldova|plink=Ages of consent in Europe#Moldova}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;legislationline.org&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Rwanda|plink=Ages of consent in Africa#Rwanda}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;interpol-sexoffences&quot;/&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Kyrgyzstan|plink=Ages of consent in Asia#Kyrgyzstan}}
|align=center style=&quot;background:Yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ageofconsent.net/world/kyrgyzstan|title=Kyrgyzstan Age of Consent &amp; Statutory Rape Laws|website=www.ageofconsent.net|language=en|accessdate=16 June 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Kosovo|plink=Ages of consent in Europe#Kosovo}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.assembly-kosova.org/common/docs/ligjet/Criminal%20Code.pdf|title=Criminal Code Of The Republic Of Kosovo|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304115712/http://www.assembly-kosova.org/common/docs/ligjet/Criminal%20Code.pdf|archivedate=4 March 2016|accessdate=2015-08-18|df=dmy}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Monaco|plink=Ages of consent in Europe#Monaco}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaMonaco.pdf|title=Internet / Home - INTERPOL|url-status=dead|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20080229151443/http%3A//www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaMonaco.pdf|archive-date=2008-02-29|accessdate=2020-05-28|archivedate=2008-02-29|archiveurl=http://arquivo.pt/wayback/20080229151443/http%3A//www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaMonaco.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Guinea|plink=Ages of consent in Africa#Guinea}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.refworld.org/pdfid/44a3eb9a4.pdf|title=Guinea penal code (French text)}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Liechtenstein|plink=Ages of consent in Europe#Liechtenstein}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www2.ohchr.org/english/bodies/CRC/docs/study/responses/Liechtenstein.pdf|title=Microsoft Word - Liechtenstein.doc|date=|accessdate=2014-05-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Malawi|plink=Ages of consent in Africa#Malawi}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/global-development-professionals-network/2014/may/21/malawi-women-marriage-child-pregnancy|title=Parents before they are grown-up: child marriage in Malawi|accessdate=20 December 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Bermuda|plink=Ages of consent in North America#Bermuda}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://caribbean.unwomen.org/en/caribbean-gbv-law-portal/country-resources/british-virgin-islands|title=Caribbean GBV Law Portal: Country Resources: British Virgin Islands - UN Women – Multi-Country Office – Caribbean|work=Field Office Caribbean|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150311012926/http://caribbean.unwomen.org/en/caribbean-gbv-law-portal/country-resources/british-virgin-islands|archivedate=11 March 2015|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Suriname|plink=Ages of consent in South America#Suriname}}
|align=center style=&quot;background:YellowGreen&quot;|[[Ages of consent in South America|South America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/hrrpt/2010/wha/154520.htm|title=Suriname|website=U.S. Department of State}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Mauritania|plink=Ages of consent in Africa#Mauritania}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;https://www.africanchildinfo.net/clr/Harmonisation%20of%20Laws%20in%20Africa/other-documents-harmonisation_7_en.pdf&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Timor-Leste|plink=Ages of consent in Asia#Timor-Leste}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.wipo.int/wipolex/en/text.jsp?file_id%3D243617|title=WIPO Intellectual Property Laws and Treaties Database (WIPO Lex)|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304065054/http://www.wipo.int/wipolex/en/text.jsp?file_id=243617|archivedate=4 March 2016|accessdate=2015-05-20|df=dmy}} ([[WIPO Lex]])&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Sierra Leone|plink=Ages of consent in Africa#Sierra Leone}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/hrrpt/humanrightsreport/index.htm#wrapper|title=Country Reports on Human Rights Practices for 2012|date=|publisher=State.gov|accessdate=2014-02-19}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Montenegro|plink=Ages of consent in Europe#Montenegro}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.legislationline.org/documents/action/popup/id/4168/preview|title=Legislationline|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Togo|plink=Ages of consent in Oceania#Togo}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sexualrightsdatabase.org/countries/472/Togo|title=Sexual Rights Database|website=sexualrightsdatabase.org|access-date=2019-10-06}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Fiji|plink=Ages of consent in Oceania#Fiji}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Eswatini|plink=Ages of consent in Africa#Swaziland}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref name=&quot;auto5&quot;&gt;{{Cite web |title=Archive copy |url=http://genderlinks.org.za/wp-content/uploads/2018/06/GBV_Eswatini_SexualOffencesandDomesticViolenceAct_2018.pdf |accessdate=2020-05-28 |archivedate=2021-06-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210602212234/http://genderlinks.org.za/wp-content/uploads/2018/06/GBV_Eswatini_SexualOffencesandDomesticViolenceAct_2018.pdf }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto5&quot;/&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Barbados|plink=Ages of consent in North America#Barbados}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/CsaBarbados.pdf|title=Microsoft Word - Barbados template start.doc|date=|url-status=dead|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20080229151939/http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/CsaBarbados.pdf|archive-date=29 February 2008|accessdate=16 February 2011|archivedate=29 February 2008|archiveurl=http://arquivo.pt/wayback/20080229151939/http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/CsaBarbados.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Eritrea|plink=Ages of consent in Africa#Eritrea}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ilo.org/dyn/natlex/docs/ELECTRONIC/101051/121587/F567697075/ERI101051%20Eng.pdf|title=2015 penal code English translation}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Andorra|plink=Ages of consent in Europe#Andorra}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;https://sherloc.unodc.org/res/cld/document/codi_penal_andorra_as_of_2014_html/Andorra_codi_penal_as_of_2014.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203330/https://sherloc.unodc.org/res/cld/document/codi_penal_andorra_as_of_2014_html/Andorra_codi_penal_as_of_2014.pdf |date=2019-12-12 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Curaçao|plink=Ages of consent in North America#Curaçao}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15
|align=left|&lt;ref name=&quot;decentrale.regelgeving.overheid.nl&quot;&gt;{{cite web|url=http://decentrale.regelgeving.overheid.nl/cvdr/XHTMLoutput/Historie/Nederlandse%20Antillen/2364/2364_1.html|title=Wetboek van de Nederlandse Antillen|publisher=[[Cabinet of the Netherlands|Government of the Netherlands]]|language=Dutch|accessdate=24 April 2011}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Guyana|plink=Ages of consent in South America#Guyana}}
|align=center style=&quot;background:YellowGreen&quot;|[[Ages of consent in South America|South America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;http://www.unhcr.org/refworld/country,,FREEHOU,,GUY,,4738691564,0.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://wiig.wordpress.com/2005/10/28/national-assembly-fixes-age-of-consent-at-16/|title=National Assembly fixes age of consent at 16|date=October 28, 2005}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.acdi-cida.gc.ca/acdi-cida/acdi-cida.nsf/eng/EMA-218121448-P6L {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140811072509/http://www.acdi-cida.gc.ca/acdi-cida/acdi-cida.nsf/eng/EMA-218121448-P6L |date=2014-08-11 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://typo3.lsvd.de/fileadmin/pics/Dokumente/Homosexualitaet/With_the_government_in_our_bedrooms_-_November_2006.pdf|title=November 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100821024746/http://typo3.lsvd.de/fileadmin/pics/Dokumente/Homosexualitaet/With_the_government_in_our_bedrooms_-_November_2006.pdf|archive-date=2010-08-21|access-date=2007-09-27|accessdate=2020-05-28|archivedate=2010-08-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100821024746/http://typo3.lsvd.de/fileadmin/pics/Dokumente/Homosexualitaet/With_the_government_in_our_bedrooms_-_November_2006.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Maldives|plink=Ages of consent in Africa#Maldives}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 9 || {{N/A}} || {{N/A}}
|
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Burundi|plink=Ages of consent in Africa#Burundi}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left|&lt;ref name=&quot;avert1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.avert.org/age-of-consent.htm|title=Age of Sexual Consent|date=|publisher=AVERT|accessdate=2014-02-19|archivedate=2015-10-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151015200317/http://www.avert.org/age-of-consent.htm}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://news.google.com.au/news?hl=en&amp;q=Burundi%20homosexuality&amp;um=1&amp;ie=UTF-8&amp;sa=N&amp;tab=wn|title=Burundi homosexuality|date=|accessdate=2014-02-19}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Aruba|plink=Ages of consent in North America#Aruba}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.overheid.aw/document.php?m=25&amp;fileid=16304&amp;f=67909eb151040dd6cf5b0f634d5cdde6&amp;attachment=0&amp;c=22925|title=Wetboek van Strafrecht van Aruba
|publisher=[[Government of Aruba]]|language=Dutch|accessdate=25 April 2011}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Liberia|plink=Ages of consent in Africa#Liberia}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;http://www.icla.up.ac.za/images/un/use-of-force/africa/Liberia/Penal%20Code%20Liberia%201978.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191216173449/http://www.icla.up.ac.za/images/un/use-of-force/africa/Liberia/Penal%20Code%20Liberia%201978.pdf |date=2019-12-16 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.doctorswithoutborders.org/publications/article.cfm?id=3463&amp;cat=special-report|title=Shattered Lives: Liberia|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100730092246/http://www.doctorswithoutborders.org/publications/article.cfm?id=3463&amp;cat=special-report|archivedate=July 30, 2010|accessdate=September 11, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sosyalarastirmalar.com/cilt3/sayi13kadinsayisipdf/lieblingkalifani_helen.pdf|title=Women War Survivors of Sexual Violence in Liberia|publisher=Sosyalarastirmalar.com|accessdate=2014-02-19}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Lesotho|plink=Ages of consent in Africa#Lesotho}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/en/ls/ls022en.pdf|title=Lesotho Penal Code 2010}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Bhutan|plink=Ages of consent in Asia#Bhutan}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.judiciary.gov.bt/html/act/PENAL%20CODE.pdf|title=Penal Conde of Bhutan|publisher=Government of Bhutan|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706163637/http://www.judiciary.gov.bt/html/act/PENAL%20CODE.pdf|archivedate=6 July 2011}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Cape Verde|plink=Ages of consent in Africa#Cape Verde}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://wipolex.wipo.int/en/text/206287|title=WIPOLex|website=wipolex.wipo.int|access-date=2019-10-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|San Marino|plink=Ages of consent in Europe#San Marino}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.unhchr.ch/tbs/doc.nsf/898586b1dc7b4043c1256a450044f331/1bdcfbc31d86f66bc1256da600366876/$FILE/G0340784.pdf|title=unhchr.ch - unhchr Resources and Information.|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ohchr.org/EN/HRBodies/CRC/Documents/Written%20Replies/wr-sanmarino-1.pdf|title=WRITTEN REPLIES BY THE GOVERNMENT OF SAN MARINO CONCERNING THE LIST OF ISSUES (CRC/C/Q/SMR/1) RECEIVED BY THE COMMITTEE ON THE RIGHTS OF THE CHILD RELATING TO THE CONSIDERATION OF THE INITIAL REPORT OF SAN MARINO (CRC/C/8/Add.46)|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304064835/http://www.ohchr.org/EN/HRBodies/CRC/Documents/Written%20Replies/wr-sanmarino-1.pdf|archivedate=4 March 2016|accessdate=2010-09-16|df=dmy}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Central African Republic|plink=Ages of consent in Africa#Central African Republic}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://acjr.org.za/resource-centre/penal-code-of-the-central-african-republic-2010/view|title=Penal Code of the Central African Republic (2010) — Africa Criminal Justice Reform (ACJR)}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Belize|plink=Ages of consent in North America#Belize}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|&lt;ref name=&quot;belize2013&quot;&gt;{{cite web|url=http://d02044893.brinkster.net/belizecan/PDF/BILL101/Criminal_Code_(Amendment)_(No._2)_Bill,_2013.pdf|title=Criminal Code (Amendment) (No. 2) Bill, 2013|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160920141137/http://d02044893.brinkster.net/belizecan/PDF/BILL101/Criminal_Code_(Amendment)_(No._2)_Bill,_2013.pdf|archivedate=20 September 2016|accessdate=20 August 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;autogeneratedcc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oas.org/juridico/MLA/en/blz/en_blz-int-text-cc.pdf|title=CAP 101 CRIMINAL CODE ACT|date=|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110516160203/http://www.oas.org/JURIDICO/MLA/en/blz/en_blz-int-text-cc.pdf|archivedate=16 May 2011|accessdate=16 February 2011|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Djibouti|plink=Ages of consent in Africa#Djibouti}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|15 || 15 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.refworld.org/docid/51cc2bfa4.html|title=Djibouti: Forced marriage|date=4 March 2013|work=Canada: Immigration and Refugee Board of Canada}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto2&quot;/&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Seychelles|plink=Ages of consent in Africa#Seychelles}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://greybook.seylii.org/w/se/CAP158#!fragment/zoupio-_Toc384202773/BQCwhgziBcwMYgK4DsDWszIQewE4BUBTADwBdoAvbRABwEtsBaAfX2zgGYAOAFgCYADHwDswjgEoANMmylCEAIqJCuAJ7QA5BskQ4ubABsDAYSRpoAQmQ7CYXAiUr1Wm3YQBlPKQBC6gEoAogAyAQBqAIIAcsYBkqRgAEbQpOzi4kA|title=SeyLII &amp;#124; Penal Code|website=greybook.seylii.org|accessdate=2020-05-28|archivedate=2020-11-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201127110715/https://greybook.seylii.org/w/se/CAP158#!fragment/zoupio-_Toc384202773/BQCwhgziBcwMYgK4DsDWszIQewE4BUBTADwBdoAvbRABwEtsBaAfX2zgGYAOAFgCYADHwDswjgEoANMmylCEAIqJCuAJ7QA5BskQ4ubABsDAYSRpoAQmQ7CYXAiUr1Wm3YQBlPKQBC6gEoAogAyAQBqAIIAcsYBkqRgAEbQpOzi4kA}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Saint Lucia|plink=Ages of consent in North America#Saint Lucia}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/wha/136125.htm|title=2009 Human Rights Report: Saint Lucia|date=11 March 2010|publisher=State.gov|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110228145645/http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/wha/136125.htm|archivedate=28 February 2011|accessdate=16 February 2011|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Somalia|plink=Ages of consent in Africa#Somalia}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left|&lt;ref name=&quot;Frspc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.somaliweyn.com/pages/news/Aug_12/Somalia_Constitution_English_FOR_WEB.pdf|title=The Federal Republic of Somalia - Provisional Constitution|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130124010543/http://www.somaliweyn.com/pages/news/Aug_12/Somalia_Constitution_English_FOR_WEB.pdf|archivedate=24 January 2013|accessdate=13 March 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Iaoc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.endangeredchildren.org/PDF/Age-of-Consent.pdf|title=Age of Consent|publisher=IACAC|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140320065818/http://www.endangeredchildren.org/PDF/Age-of-Consent.pdf|archivedate=20 March 2014|accessdate=23 June 2013}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Antigua and Barbuda|plink=Ages of consent in North America#Antigua and Barbuda}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|&lt;ref name=&quot;Murdoch2&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.stlucianewsonline.com/caribbean-magistrate-says-do-not-tolerate-pre-consent-aged-teens-having-sex/|title=CARIBBEAN: Magistrate says do not tolerate pre-consent aged teens having sex|last=Murdoch|first=Kieron|date=March 13, 2017|work=St. Lucia News Online|access-date=2018-08-22|language=en-us|accessdate=2020-05-28|archivedate=2019-04-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190401100855/https://www.stlucianewsonline.com/caribbean-magistrate-says-do-not-tolerate-pre-consent-aged-teens-having-sex/}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Guinea-Bissau|plink=Ages of consent in Africa#Guinea-Bissau}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/af/135958.htm|title=2009 Human Rights Report: Guinea-Bissau|date=2010-03-11|publisher=State.gov|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100324230021/http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/af/135958.htm|archive-date=2010-03-24|accessdate=2014-02-19}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Gambia|plink=Ages of consent in Africa#Gambia}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sexualrightsdatabase.org/static/country-447.html#Age%20of%20sexual%20consent%20-%20different%20sex|title=Gambia|website=sexualrightsdatabase.org|access-date=2019-10-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Samoa|plink=Ages of consent in Oceania#Samoa}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|&lt;ref name=&quot;palemene.ws&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.ilo.org/dyn/natlex/docs/ELECTRONIC/93579/124323/F-1523655815/WSM93579%202015.pdf|title= Samoa Crimes Act 2013|website = International Labour Organization}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Vanuatu|plink=Ages of consent in Oceania#Vanuatu}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://vanuatucorrectionalservices.gov.vu/legislation.html|title=Legislation|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304135705/http://vanuatucorrectionalservices.gov.vu/legislation.html|archivedate=4 March 2016|accessdate=2015-11-11|df=dmy}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ilga.org/statehomophobia/ILGA_State_Sponsored_Homophobia_2009.pdf|title=State-sponsored Homophobia|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091029181019/http://www.ilga.org/statehomophobia/ILGA_State_Sponsored_Homophobia_2009.pdf|archivedate=29 October 2009|accessdate=2009-05-19|df=dmy}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Comoros|plink=Ages of consent in Africa#Comoros}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.icla.up.ac.za/images/un/use-of-force/africa/Comoros/Penal%20Code%20Comoros%201981.pdf|title=Comoros Penal code (PDF)|accessdate=2020-05-28|archivedate=2019-12-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191212203330/http://www.icla.up.ac.za/images/un/use-of-force/africa/Comoros/Penal%20Code%20Comoros%201981.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Dominica|plink=Ages of consent in North America#Dominica}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaDominica.pdf|title=Internet / Home - INTERPOL|work=interpol.int|url-status=dead|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20080229152223/http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaDominica.pdf|archive-date=29 February 2008|accessdate=28 May 2020|archivedate=29 February 2008|archiveurl=http://arquivo.pt/wayback/20080229152223/http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaDominica.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|São Tomé and Príncipe|plink=Ages of consent in Africa#São Tomé and Príncipe}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.telanon.info/suplemento/opiniao/2013/05/16/13197/as-novidades-do-novo-codigo-penal/|title=AS NOVIDADES DO NOVO CODIGO PENAL|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161009081538/http://www.telanon.info/suplemento/opiniao/2013/05/16/13197/as-novidades-do-novo-codigo-penal/|archivedate=2016-10-09|accessdate=2015-04-07}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Kiribati|plink=Ages of consent in Oceania#Kiribati}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.paclii.org/ki/legis/consol_act/pc66/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160428161327/http://www.paclii.org/ki/legis/consol_act/pc66/|url-status=dead|title=Penal Code|archivedate=April 28, 2016|website=www.paclii.org}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Tuvalu|plink=Ages of consent in Oceania#Tuvalu}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.paclii.org/tv/legis/consol_act/pc66/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303173229/http://www.paclii.org/tv/legis/consol_act/pc66/|url-status=dead|title=Penal Code|archivedate=March 3, 2016|website=www.paclii.org}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Syria|plink=Ages of consent in Asia#Syria}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.moj.gov.sy/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=11: 2013-10-01-20-45-36|title=قانون العقوبات السوري|website=www.moj.gov.sy|access-date=2019-04-19}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Taiwan|plink=Ages of consent in Asia#Taiwan}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;ROC Criminal Law, Article 227, 227–1 229–1&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Vatican City|plink=Ages of consent in Europe#Vatican City}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{CCC|2353}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.vaticanstate.va/content/dam/vaticanstate/documenti/leggi-e-decreti/Normative-Penali-e-Amministrative/Law%20N.%20VIII%20-%20Supplementary%20Norms%20on%20Criminal%20Law.pdf LAW N. VIII: SUPPLEMENTARY NORMS ON CRIMINAL LAW MATTERS] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160805202456/http://www.vaticanstate.va/content/dam/vaticanstate/documenti/leggi-e-decreti/Normative-Penali-e-Amministrative/Law%20N.%20VIII%20-%20Supplementary%20Norms%20on%20Criminal%20Law.pdf|date=5 August 2016}} vaticanstate.va&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.vatican.va/archive/ENG1104/__P3Y.HTM|title=Code of Canon Law - IntraText|date=|publisher=Vatican.va|accessdate=2019-06-13}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Gaza Strip|plink=Ages of consent in Asia#Palestinian Territories}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 15 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://corpus.learningpartnership.org/jordanian-penal-code-no-16-of-1960-selected-provisions-relating-to-women-2-title-vii-offences-against-public-ethics-and-morality-chapter-i-offences-against-honour|title=Jordanian Penal Code No.16 of 1960 (selected provisions relating to women) – 2: Title VII – Offences against Public Ethics and Morality – Chapter I – Offences against Honour|website=Corpus of Laws|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171110225449/http://corpus.learningpartnership.org/jordanian-penal-code-no-16-of-1960-selected-provisions-relating-to-women-2-title-vii-offences-against-public-ethics-and-morality-chapter-i-offences-against-honour|archive-date=10 November 2017|accessdate=11 November 2017|df=dmy-all|archivedate=10 November 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171110225449/http://corpus.learningpartnership.org/jordanian-penal-code-no-16-of-1960-selected-provisions-relating-to-women-2-title-vii-offences-against-public-ethics-and-morality-chapter-i-offences-against-honour}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|West Bank|plink=Ages of consent in Asia#Palestinian Territories}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.scribd.com/document/265701032/Jordan-Penal-Code-1960|title=Jordan Penal Code (1960)|website=Scribd|publisher=Social Media Exchange Association|accessdate=10 November 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Sahrawi Arab Democratic Republic|plink=Ages of consent in Africa#Sahrawi Arab Democratic Republic}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 13 || 13 || 13 || 13
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.standardmedia.co.ke/article/2001318282/the-ages-of-sexual-consent-in-different-countries|title=The ages of sexual consent in different countries|first=Standard|last=Reporter|website=The Standard}}&lt;/ref&gt;
|}

== See also ==
{{Portal|Human sexuality|Law|LGBT}}
{{Div col|colwidth=30em}}
*[[Age of consent]]
**[[Ages of consent in Africa]]
**[[Ages of consent in Asia]]
**[[Ages of consent in Europe]]
**[[Ages of consent in North America]]
***[[Ages of consent in the United States]]
**[[Ages of consent in Oceania]]
**[[Ages of consent in South America]]
***[[Age of consent in Brazil]]
*[[Age of consent reform]]
**[[Age of consent reform in Canada]]
**[[Age of consent reform in the United Kingdom]]
**[[Age of Consent Act, 1891]]
** [[French petition against age of consent laws]]
* [[Youth]]
** [[Youth suffrage]]
** [[Youth rights]]
* [[Legal age]]
** [[Age of majority]]
** [[Age of reason (canon law)]]
** [[Age of accountability]]
** [[Mature minor doctrine]]
** [[Emancipation of minors]]
** [[Fitness to plead]], ''law of England and Wales''
** [[Minors and abortion]]
** [[Convention on the Rights of the Child]]
* ''[[Sexual Morality and the Law]]''
** [[Child sexual abuse]]
** [[Sex-positive movement]]
** [[Age disparity in sexual relationships]]
** [[Comprehensive sex education]]
** [[Adult film industry regulations]]
** [[Sodomy law]]
** ''[[The Maiden Tribute of Modern Babylon]]''
{{Div col end}}

== References ==
&lt;!-- Inline citations added to your article will automatically display here. See https://en.wikipedia.org/wiki/WP:REFB for instructions on how to add citations. --&gt;
{{reflist}}

[[Category:Sex laws]]
[[Category:Sexuality]]
[[Category:Adolescence by country]]</text>
      <sha1>bjkwbpy3ngpzbwhzg598gr1l9q8bdi6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ် - ဆက္ကနိပါတ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2398</id>
    <revision>
      <id>58684</id>
      <parentid>23659</parentid>
      <timestamp>2026-10-17T09:01:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>58684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12021" sha1="47wvw27661li2ozfy6cwkh6z6parqbu" xml:space="preserve">{{Infobox religious text
| name = ဆက္ကနိပါတ် (အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ်)
| image = [[File:Buddhist_texts_in_Pali_and_Sanskrit.jpg|250px|center|လိက်ပိဋကတ် မဆေင်ကဵု ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| caption = ကၞပ်လိက် ဆက္ကနိပါတ် မပါလုပ် ပ္ဍဲ သုတ်ပိဋကတ်
| religion = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ထေရဝါဒ]]
| language = [[ဘာသာပါဠိ]]
| text_type = ဓရ်ဒေသနာ
| author = [[ကျာ်တြဲဂေါတမ]] ကေုာံ ကွးသာဝကဂမၠိုင်
| compiler = [[မှာထေရ် အာနန္ဒာ]] (ပထမ သင်္ဂါယန)
| part_of = [[သုတ်ပိဋကတ်]] &gt; [[အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ်]]
| chapters = ဝဂ်နာနာ မပါ်လဝ် နကဵု လၟိဟ် (၆)
}}

'''ဆက္ကနိပါတ်''' ({{lang-en|The Book of the Sixes}}, {{lang-pi|Chakka Nipāta}}) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍမွဲ မပါလုပ် ပ္ဍဲ [[အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ်]] မဒှ် ကဏ္ဍစတုတ္ထ ပ္ဍဲ [[သုတ်ပိဋကတ်]] ပြကိုဟ် [[ပိဋကတ်ပိ]] နာဲပိုယ် [[ကျာ်တြဲဂေါတမ]] ရ။&lt;ref&gt;Bodhi, Bhikkhu (2012). ''The Numerical Discourses of the Buddha: A Translation of the Anguttara Nikaya''. Wisdom Publications, p. 855.&lt;/ref&gt; ပ္ဍဲကဵု ဆက္ကနိပါတ်ဝွံ ဒေသနာ မဆေင်ကဵု တင်အဓိက တၟေင် (၆) သာ်တအ်ဂှ် ပကောံပကေဝ်လဝ်တုဲ ဒှ်အရာမလ္ၚတ်လောဲသွာ သွက်ဂွံကၠိုဟ်ခိုဟ် ပရူဓရ်ဗုဒ္ဓဘာသာ ဗွဲမလှဲလးရ။

== ၁။ ဝင် ကေုာံ အဓိပ္ပါယ် (History and Meaning) ==
အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ်ဝွံ ဒှ်ဒေသနာ မပကောံလဝ် အတိုင်လၟိဟ်ဂၞန် (အင်္ဂ) နူ မွဲ စိုပ် စှ်မွဲ ရ။ ဆက္ကနိပါတ်ဂှ် ဒှ်ဒေသနာ မၞုံကဵု အင်္ဂ (၆) သာ်ရ။ ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး ဓရ်မဆက်စပ် ကုအာရီု (၆)၊ ဒွါရ (၆)၊ အာယတန (၆)၊ ကေုာံ အလေ့အထ မဂွံဒှ် ဖိုလ် (၆) သာ်တအ် ပါလုပ်ဒၟံင်ရ။ ဝင်တမ်မူလဝွံ ကၠုင်နူ ပထမ သင်္ဂါယန မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဍုင်ရာဇဂြိုဟ်တုဲ မှာထေရ်အာနန္ဒာ ဒှ်ညးမဖ္ဍောတ်ပတိုန်လဝ်ရ။&lt;ref&gt;Norman, K.R. (1983). ''Pali Literature: Including the Canonical Literature in Prakrit and Sanskrit of All the Hinayana Schools of Buddhism''. Otto Harrassowitz, p. 54.&lt;/ref&gt;

== ၂။ လဒက်ပ္တန် ကေုာံ ဗီုပြင် (Structure and Format) ==
လဒက်ပ္တန် ဆက္ကနိပါတ်ဝွံ ပါ်လဝ် နကဵု ပဏ္ဏာသ (ကဏ္ဍမသုန်စှ်) ကေုာံ ဝဂ်ဂမၠိုင်ရ။ ဇၟာပ်ဇၟာပ် သုတ်ဂမၠိုင်ဝွံ ၜိုန်ရ မၞုံကဵု လၟိဟ်တၞဟ်ခြာကီုလေဝ်၊ အဓိက သဇိုင်ဍေဟ်ဂှ် ဒုင်လဝ်သဇိုင် ကုဓရ် (၆) သာ်ဖအိုတ်ရ။ 

== ၃။ ဝဂ်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဆက္ကနိပါတ် (Vaggas in Chakka Nipata) ==
ဆက္ကနိပါတ်ဝွံ ပါ်လဝ် ဝဂ် (Chapters) ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ၊ အဓိက ဝဂ် မပြာကတ်တအ်ဂှ် ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲသ္ၚိအင် ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ-

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ ဝဂ်အဓိကဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဆက္ကနိပါတ်
|-
! လၟေင် !! ယၟုဝဂ် (ပါဠိ/မန်) !! အဓိပ္ပါယ် ကေုာံ ပရူပရာ !! လၟိဟ်သုတ်
|-
| ၁ || [[အာဟုနေယျဝဂ်]] (Āhuneyya Vagga) || ပရူပူဂိုလ် မထေက်ကဵု ပူဇဴ || ၁၀
|-
| ၂ || [[သာရဏဳယဝဂ်]] (Sāraṇīya Vagga) || ဓရ်မသ္ပကဵု သမ္တီရေင်သကအ်၊ ဓရ်ဆာန်ကၟိန် || ၁၀
|-
| ၃ || [[အနုတ္တရိယဝဂ်]] (Anuttariya Vagga) || ဓရ်မပြဲ (၆) သာ် || ၁၀
|-
| ၄ || [[ဒေဝတာဝဂ်]] (Devatā Vagga) || ပရူဒေဝတဴ ကေုာံ လညာတ်အဘိဓရ် || ၁၀
|-
| ၅ || [[ဓမ္မိကဝဂ်]] (Dhammika Vagga) || သုတ်မဆေင်ကဵု ဓမ္မိကဥပါသကာ || ၁၂
|}

== ၄။ အဓိက သုတ်ဂမၠိုင် (Key Suttas) ==
ပ္ဍဲဆက္ကနိပါတ်ဝွံ သုတ်မပြာကတ် ဗွဲမဂၠိုင် ပါလုပ်ဒၟံင်ရ။ ဥပမာ -
* '''[[သာရဏဳယသုတ်]]''' : ဓရ်မဖန်ဗဒှ်ကဵု ပရေင်ဆာန်ကၟိန် ကေုာံ ပရေင်ညဳသာ ၆ သာ်။
* '''[[ဆက္ကနိပါတ် အာဟုနေယျသုတ်]]''' : ဓရ်မပကဵု ညံင်ဂွံဒှ် ပူဂိုလ်မထေက်ကဵု ပူဇဴ ၆ သာ်။
* '''[[နိဗ္ဗေဓိကသုတ်]]''' : ဓရ်မဟီုတွဟ် ပရူအာရီု ၆၊ တဏှာ ၆၊ ကေုာံ ဒွါရ ၆ သာ်။

== ၅။ ဒဿန ကေုာံ လညာတ်ဗုဒ္ဓဘာသာ (Philosophy and Buddhist Concepts) ==
လညာတ်ဒဿန ပ္ဍဲဆက္ကနိပါတ်ဝွံ ဒုင်သဇိုင် ကုခန္ဓာ၊ အာယတန၊ ကေုာံ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ဗွဲမလှဲလးရ။ ဗွဲတၟေင် ကျာ်တြဲ ဟီုတွဟ်လဝ် ပရူ ဗီုအာရီု (၆) သာ် မပ္တံကဵု ရူပ၊ သဒ္ဒ၊ ဂန္ဓ၊ ရသ၊ ဖေါဋ္ဌဗ္ဗ၊ ဓမ္မ တအ် မဆက်စပ် ကုစိုတ် ကေုာံ ဝိညာဏ် ၆ သာ် ဗီုလဵုမက္တဵုဒှ်မာန်ဂှ်ရ။&lt;ref&gt;Gombrich, Richard F. (2006). ''How Buddhism Began: The Conditioned Genesis of the Early Teachings''. Routledge, p. 65.&lt;/ref&gt;

== ၆။ အဆက်အစပ် ကုနိကာယ်တၞဟ် (Relation to other Nikayas) ==
ဆက္ကနိပါတ်ဝွံ နွံအဆက်အစပ် ကု [[သံယုတ္တနိကာယ်]] ကေုာံ [[မဇ္ဇျိမနိကာယ်]] အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲသံယုတ္တနိကာယ် သဠာယတနဝဂ် ကဵု ဆက္ကနိပါတ်ဝွံ အဓိပ္ပါယ် တုပ်ဒၟံင် ရေင်သကအ် ဗွဲမဂၠိုင် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။

== ၇။ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လပါ်ပညာ (Academic Analysis) ==
သၟာသုတေသနတအ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်လဝ် ဒဒှ်ရ အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ် ဆက္ကနိပါတ်ဝွံ ဒှ်ဒေသနာ မရုံဂစာန်လဝ် သွက်ဂွံ စွံသမ္တီလောဲ (Mnemonic learning) ပ္ဍဲခေတ် မဟီုတွဟ် နကဵုပါင်ရ။&lt;ref&gt;Sujato, Bhikkhu (2012). ''A History of Mindfulness: How Insight Worstened to Tranquility''. Santipada, p. 112.&lt;/ref&gt; နဲကဲပါ်လၟိဟ်ဝွံ ကဵုအရီုအဗင် ဇၞော်ကဵုဒြဟတ် သွက်ဂွံ မင်မဲလဝ် ဓရ်ကျာ် ညံင်ဟွံဂွံ ကၠေအ်ကၠက်အာရ။

== ၈။ လိက်ပသောင် (Commentaries / Atthakatha) ==
လိက်ပသောင် (အဋ္ဌကထာ) သွက် အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ်ဂှ် ကော်စ '''[[မနောရထပူရဏဳ]]''' (Manorathapūraṇī) မချူလဝ် နကဵု မှာထေရ် [[ဗုဒ္ဓဃောသ]] ပ္ဍဲ ၅ ဗွဝ်ကၠံရ။ ပ္ဍဲလိက်ဏအ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပံက်လဝ် အဓိပ္ပါယ် ဝေါဟာရပါဠိ မပါလုပ် ပ္ဍဲ ဆက္ကနိပါတ် ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်ရ။&lt;ref&gt;Rhys Davids, C.A.F. (1914). ''Buddhism: A Study of the Buddhist Norm''. Williams and Norgate, p. 198.&lt;/ref&gt;

== ၉။ တြာဲဘာသာမန် ကေုာံ ပရေင်ကတ်လ္ၚတ် (Mon Translations and Studies) ==
ပ္ဍဲကဵု ဝင်လိက်ပတ်မန်၊ တၠဂုဏ်အစာမန် နူခေတ် [[ဟံသာဝတဳ]] ကေုာံ ခေတ်သဓီုတအ် ကၠာဲစၠောအ်လဝ် ပိဋကတ်ပါဠိ နဒဒှ် ဘာသာမန် နွံကၠုင်လဝ်ရ။ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ ကေုာံ တၠဂုဏ်အစာတအ် ကလေင်ပတိတ်ဒၟံင် ပြကိုဟ်အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ် နကဵု အရေဝ်မန် ခေတ်တၟိ သွက်ဂွံ လ္ၚတ်ဖ္ဍောတ် လောဲသွာရ။

== ၁၀။ နိဂီု (Conclusion) ==
ဆက္ကနိပါတ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍကိစ္စဇၞော်မွဲ ပ္ဍဲ ဗုဒ္ဓဘာသာ ထေရဝါဒ ရ။ လ္ၚတ်ကေတ် ဆက္ကနိပါတ်မ္ဂး ကၠိုဟ်ခိုဟ်ကၠုင် ပရူလဒက်ပ္တန် ခန္ဓာ၊ အာယတန ၆ ပါ် ကေုာံ နဲကဲ မဂွံတိတ်ဗၠး နူ သံသာမာန်ရ။

== နိဿဲ (References) ==
&lt;references/&gt;

{{Navbox
| name = သုတ်ပိဋကတ်
| title = [[သုတ်ပိဋကတ်]] ကေုာံ [[အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ်]]
| listclass = hlist
| group1 = နိကာယ် ၅
| list1 = 
* [[ဒဳဃနိကာယ်]]
* [[မဇ္ဇျိမနိကာယ်]]
* [[သံယုတ္တနိကာယ်]]
* '''[[အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ်]]'''
* [[ခုဒ္ဒကနိကာယ်]]
| group2 = အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ်
| list2 = 
* [[ဨကကနိပါတ်]]
* [[ဒုကနိပါတ်]]
* [[တိကနိပါတ်]]
* [[စတုက္ကနိပါတ်]]
* [[ပဉ္စကနိပါတ်]]
* '''[[ဆက္ကနိပါတ်]]'''
* [[သတ္တကနိပါတ်]]
* [[အဋ္ဌကနိပါတ်]]
* [[နဝကနိပါတ်]]
* [[ဒသကနိပါတ်]]
* [[ဨကာဒသကနိပါတ်]]
}}

{{DEFAULTSORT:အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ် ဆက္ကနိပါတ်}}
[[Category:သုတ်ပိဋကတ်]]
[[Category:အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ်]]
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ထေရဝါဒ]]
[[Category:ပြကိုဟ်ပါဠိ]]</text>
      <sha1>47wvw27661li2ozfy6cwkh6z6parqbu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မဳဒဳယာဝဳကဳ:Gadgets-definition</title>
    <ns>8</ns>
    <id>4445</id>
    <revision>
      <id>58674</id>
      <parentid>57440</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T15:19:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maintenance script</username>
        <id>754</id>
      </contributor>
      <comment>Remove deprecated targets option (Operator: Ladsgroup)</comment>
      <origin>58674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="376" sha1="mphy3yhtln1v1mb33p6rz9waz8qo2tf" xml:space="preserve">== categories ==
*HotCat|HotCat.js
*Cat-a-lot[dependencies=mediawiki.util]|Cat-a-lot.js

== appearance ==
* switcher[default]|switcher.js

== editing ==
* charinsert[default|peers=charinsert-styles]|charinsert.js
* charinsert-core[hidden|dependencies=jquery.textSelection,user,mediawiki.storage]|charinsert-core.js
* charinsert-styles[hidden|type=styles]|charinsert-styles.css</text>
      <sha1>mphy3yhtln1v1mb33p6rz9waz8qo2tf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4492</id>
    <revision>
      <id>58676</id>
      <parentid>57530</parentid>
      <timestamp>2026-10-17T01:10:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>1698</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>58676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="362345" sha1="byv1qswbmgsclk04yly2yfw6mpd0coj" xml:space="preserve">{{Databox}}'''အမေရိကန်ပြည်‌ထောင်‌စု'''ကို ပုံမှန်အားဖြင့် '''United States''', the '''U.S.''', the '''U.S.A.''', the '''States''', the '''America''' စသည်ဖြင့် ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုလေ့ရှိကြကာ ဖွဲ့စည်းပုံအရ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံဖြစ်ပြီး ပြည်နယ်အခု ၅၀ နှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေတစ်ခု ပါဝင်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် မြောက်အမေရိကအလယ်ပိုင်းတွင် အဓိကတည်ရှိပြီး ထိုနေရာတွင် တဆက်တည်းဖြစ်နေသော ပြည်နယ် (၄၈)ခုနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာမြို့တော် [[ဝါရှင်တန်ဒီစီ]] တို့သည် ပစိဖိတ် နှင့် အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာတို့ကြားတွင် မြောက်ဘက်တွင် [[ကနေဒါနိုင်ငံ]]နှင့် တောင်ဘက်တွင် [[မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ]]တို့ဖြင့် ဝိုင်းရံ၍ တည်ရှိသည်။ [[အလက်စကာပြည်နယ်]]သည် တိုက်ကြီး၏ အနောက်မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး အရှေ့ဘက်တွင် ကနေဒါနှင့် အနောက်ဘက် ဘဲရင်းရေလက်ကြား (Bering Strait)ကို ဖြတ်၍ [[ရုရှားနိုင်ငံ]]တို့ ရှိကြသည်။ [[ဟာဝိုင်ယီပြည်နယ်|ဟာဝိုင်အီပြည်နယ်]]သည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအလယ်တွင် ရှိသော ကျွန်းစုဖြစ်သည်။ အမေရိကန်သည် ကာရစ်ဘီယန် နှင့် ပစိဖိတ်ဒေသအနှံ့အပြားတို့တွင် နယ်မြေများနှင့် ကျွန်းများကိုလည်း ပိုင်ဆိုင်သည်။

အကျယ်အဝန်း စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၃.၇၉ သန်း (စတုရန်း ကီလိုမီတာ ၉.၈၃ သန်း) နှင့် လူဦးရေ သန်း ၃၀၀ ကျော်ရှိသည့်အတွက် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် စုစုပေါင်း အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် စတုတ္တမြောက် အကြီးဆုံးနှင့် ကုန်းမြေအကျယ်အဝန်းနှင့် လူဦးရေအားဖြင့် တတိယမြောက် အကြီးမား အများပြားဆုံး ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံအများအပြားမှ လူအများအပြား ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ကြသဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူမျိုးစု အများဆုံး ရောထွေးနေထိုင်ပြီး ယဉ်ကျေးမှုအစုံလင်ဆုံး နိုင်ငံများတွင် တစ်နိုင်ငံ အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်၏ စီးပွားရေးသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံး စီးပွားရေးဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်း ပြည်တွင်းထုတ်ကုန် (GDP) အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁၄.၃ ထရီလီယံ မျှရှိသည်။ (nominal GDP အားဖြင့် တစ်ကမ္ဘာလုံး၏ ၂၃ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်ပြီး တစ်ကမ္ဘာလုံး ဝယ်ယူသည့်တန်ဖိုး၏ ၂၁ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။)

အမေရိကန်သည် အတ္တလန္တိတ်ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက်တွင်ရှိသော ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ [[ကိုလိုနီ]]နယ်မြေ (၁၃)ခု ပူးပေါင်း၍ စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၇၇၆-ခုနှစ် ဇူလိုင်လ (၄)ရက်တွင် [[လွတ်လပ်ရေး]] ကြေညာစာတမ်းကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ထိုစာတမ်းမှ အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ လွတ်လပ်ရေးကို ကြေညာခဲ့ပြီး ကွန်ဖယ်ဒရေးရှင်းဟုခေါ်သည့် ပြည်နယ်များကိုပူးပေါင်းထားသော ပြည်ထောင်စုကို ဖွဲ့စည်းကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ကိုလိုနီလက်အောက်မှ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် ပထမဆုံးစစ်ပွဲဖြစ်သော အမေရိကန်တော်လှန်ရေးစစ်အတွင်း ၌ ပုန်ကန်ထကြွသော ပြည်နယ်တို့သည် ဗြိတိန်တို့ကို ခြေမှုန်းအောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ဖက်ဒရယ်ညီလာခံမှ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ယခုလက်ရှိ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို ၁၇၈၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၇ ရက်တွင် စတင် ကျင့်သုံးခဲ့သည်။ နောက်နှစ်များတွင် ထပ်မံအတည်ပြုချက်အရ ပြည်နယ်များကို ဗဟိုအစိုးရမှ ချုပ်ကိုင်မှု အားကောင်းသော နိုင်ငံ၏အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ပြည်သူတို့၏ အခြေခံအခွင့်အရေး အများအပြား နှင့် လွတ်လပ်မှုကို အာမခံချက်ပေးသော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ချက် ၁၀ ချက်ပါဝင်သည်။ အခွင့်အရေးဆိုင်ရာဥပဒေ (The Bill of Rights) ကို ၁၇၉၁ တွင် အတည်ပြုခဲ့သည်။

၁၉ရာစုတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ|ပြင်သစ်]]၊ [[စပိန်နိုင်ငံ|စပိန်]]၊ [[အင်္ဂလန်နိုင်ငံ|အင်္ဂလန်]]၊ [[မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ|မက္ကဆီကို]]နှင့် [[ရုရှားနိုင်ငံ]]တို့မှ နယ်မြေများကို ရယူခဲ့ပြီး [[တက္ကဆပ်သမ္မတနိုင်ငံ|တက္ကဆက်နိုင်ငံ]] နှင့် ဟာဝိုင်အီနိုင်ငံတို့ကို ပြည်ထောင်စု အတွင်းသို့ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ပြည်နယ်အခွင့်အရေးနှင့် ပတ်သက်၍ အမေရိကန် တောင်ပိုင်းနှင့် စက်မှုထွန်းကားသော အမေရိကန် မြောက်ပိုင်းတို့ အငြင်းပွားကြခြင်းနှင့် ကျွန်စနစ်ကို ချဲ့ထွင်ခြင်းတို့ကြောင့် ၁၈၆၀ နှစ်များတွင် အမေရိကန် ပြည်တွင်းစစ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မြောက်ပိုင်းမှ အနိုင်ရရှိခဲ့ခြင်းကြောင့် နိုင်ငံပြိုကွဲမည့်အရေးကို တားဆီးနိုင်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် တရားဝင် ကျွန်စနစ်ကို ချုပ်ငြိမ်းစေခဲ့သည်။ စပိန်-အမေရိကန် စစ်ပွဲ နှင့် ပထမကမ္ဘာစစ်တို့မှ အမေရိကန်အား စစ်အင်အားကြီး နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအဖြစ် စေခဲ့သည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် နျူးကလီးယား လက်နက်ပိုင်ဆိုင်သော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအဖြစ် ကုလသမ္မဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမြဲတမ်း အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ နှင့် နေတိုးကို စတင်တည်ထောင်သည့် နိုင်ငံဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် စစ်အေးတိုက်ပွဲ ပြီးဆုံးသွားခြင်းက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအား တစ်ခုတည်းသော မဟာအင်အားကြီး နိုင်ငံတစ်ခု အဖြစ် ကျန်ရစ်ခဲ့စေသည်။ အမေရိကန်၏ စစ်သုံးစရိတ်သည် တကမ္ဘာလုံးစစ်သုံးစရိတ်၏ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းမျှရှိပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် စီးပွားရေး၊ နိုင်ငံရေး နှင့် ယဉ်ကျေးမှုအရ ဦးဆောင်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

== အမည်ရင်းမြစ် ==

အနောက်ကမ္ဘာခြမ်းမှမြေကို ခေါ်ဆိုသော အမေရိကား (America) ဆိုသည့်စကားလုံးမှာ အီတလီလူမျိုး စူးစမ်းရှာဖွေသူ နှင့် မြေပုံဆွဲသူ အမေရိဂို ဗက်စပူချီ ကို အစွဲပြု၍ ၁၅၀၇ ခုနှစ်ကပင် တီထွင် အသုံးပြုခံသည် ဟု ယုံကြည်ယူဆရသည်။ နိုင်ငံ၏အမည်အပြည့်အစုံကို ၁၇၇၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၄ ရက်နေ့က &quot;အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ ကိုယ်စားလှယ်များ&quot; က ထုတ်ပြန်ခဲ့သော လွတ်လပ်ရေးကြေညာစာတမ်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် အသုံးပြုခဲ့ပြီး &quot;အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု ၁၃ ခုမှ တညီတညွတ်တည်း ထုတ်ပြန်ကြေညာချက်&quot; ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။

== ပထဝီဝင်၊ ရာသီဥတု နှင့် ပတ်ဝန်းကျင် ==
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ တဆက်တည်းဖြစ်နေသော ကုန်းမြေဧရိယာသည် ၁.၉ ဘီလီယံ ဧက (ဟက်တာ သန်းပေါင်း ၇၇၀) ခန့်မျှ ရှိသည်။ [[တဆက်တည်းဖြစ်သော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|တဆက်တည်း တည်ရှိနေသော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]မှ [[ကနေဒါနိုင်ငံ]] ခြားနားနေသော [[အလက်စကာပြည်နယ်]] မှာ ဧကပေါင်း ၃၆၅ သန်း (ဟက်တာ သန်းပေါင်း ၁၅၀) ရှိပြီး အကြီးဆုံးပြည်နယ် ဖြစ်သည်။ ပစိဖိတ် အလယ်ပိုင်းရှိ ကျွန်းစုများတွင် တည်ရှိသော [[ဟာဝိုင်ယီပြည်နယ်]] မှာ ဧကပေါင်း ၄သန်း (ဟက်တာ ၁.၆သန်း) မျှသာရှိသည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|author=Lubowski, Ruben, Marlow Vesterby, and Shawn Bucholtz|url=http://www.ers.usda.gov/publications/arei/eib16/chapter1/1.1/|title=AREI Chapter 1.1: Land Use|publisher=Economic Research Service|date=2006-07-21|accessdate=2009-03-09|archivedate=8 August 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060808222823/http://www.ers.usda.gov/publications/arei/eib16/chapter1/1.1/}}&lt;/ref&gt; အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် စုစုပေါင်း ဧရိယာ (မြေနှင့်ရေ နှစ်ခုပေါင်း) တတိယမြောက် သို့ စတုတ္ထမြောက် အကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး [[ရုရှားနိုင်ငံ]] နှင့် ကနေဒါ နိုင်ငံတို့၏ နောက်မှ လိုက်ပြီး တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ နှင့် မတိမ်းမယိမ်း ရှိသည်။ ထိုသို့ အဆင့် အတိအကျ သတ်မှတ်နိုင်ခြင်း မရှိရခြင်းမှာ တရုတ်နိုင်ငံနှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] တို့၏ အငြင်းပွားနေဆဲဖြစ်သော နယ်မြေများကို ထည့်သွင်း ရေတွက်ခြင်း ရှိမရှိ နှင့် သက်ဆိုင်ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အရွယ်အစားကို မည်သို့ တွက်ချက်သည်နှင့်လည်း သက်ဆိုင်သည်။ စီအိုင်အေ ကမ္ဘာ့အချက်အလက်စာအုပ် (''World Factbook'') အရ စုစုပေါင်း အရွယ်အစားကို ၃,၇၉၄,၁၀၁ စတုရန်းမိုင် (၉,၈၂၆,၆၇၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ)ဟု ဖော်ပြထားပြီး &lt;ref name=&quot;WF&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/us.html|title=United States|publisher=CIA|work=The World Factbook|date=2009-09-30|accessdate=2010-01-05 (area given in square kilometers)|archivedate=6 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150706193812/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/us.html}}&lt;/ref&gt; ကုလသမဂ္ဂ စာရင်းအင်းမှ ၃,၇၁၇,၈၁၃ စတုရန်းမိုင် ( ၉,၆၂၉,၀၉၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ဟု ဖော်ပြကာ &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/DYB2005/Table03.pdf|title=Population by Sex, Rate of Population Increase, Surface Area and Density|publisher=UN Statistics Division|work=Demographic Yearbook 2005|accessdate=2008-03-25 (area given in square kilometers)}}&lt;/ref&gt; ဘရစ်တန်နီကာ စွယ်စုံကျမ်းမှ ၃,၆၇၆,၄၈၆ စတုရန်းမိုင် ( ၉,၅၂၂,၀၅၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ဟု ဖော်ပြထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/616563/United-States|title=United States|publisher=Encyclopedia Britannica|accessdate=2008-03-25 (area given in square miles)}}&lt;/ref&gt; ကုန်းမြေ ဧရိယာကိုသာလျှင် တွက်မည် ဆိုပါက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ရုရှား နှင့် တရုတ်တို့၏ နောက် တတိယနေရာတွင် ရှိပြီး ကနေဒါနိုင်ငံ ထက် အနည်းငယ်မျှ သာလွန်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://web.archive.org/web/20080208233209rn_1/education.yahoo.com/reference/factbook/countrycompare/area/3d.html|title=World Factbook: Area Country Comparison Table|publisher=Yahoo Education|accessdate=2007-02-28}}&lt;/ref&gt;

[[File:USATopographicalMap.jpg|left|thumb|300px|[[တဆက်တည်းဖြစ်သော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၏ တဆက်တည်း ကုန်းမြေ]]ကို ဂြိုဟ်တုမှ ရိုက်ကူးထားသောပုံ]]

အတ္တလန္တိတ်ကမ်းရိုးတန်းမှ စတင်လာသော ကမ်းရိုးတန်းလွင်ပြင်သည် ကုန်းတွင်းပိုင်းရှိ ရွက်ကြွေတောများနှင့် ပိုင်မောင့် (Piedmont )ရှိ တောင်ကုန်းများ ဆီသို့ ဖြန့်ကျက် ဝင်ရောက်သွားသည်။ အပါလေချန် တောင်တန်းများသည် အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းဒေသ နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အနောက်ဘက် အလယ်ပိုင်း ရှိ မြက်ခင်းပြင်များ၊ ရေကန်ကြီးများတို့အား ပိုင်းခြားပေးထားသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် စတုတ္ထမြောက် အရှည်လျားဆုံး ဖြစ်သည့် မစ္စစ္စပီ-မစ်ဆိုရီမြစ်သည် မြောက်မှတောင်သို့ စီးဆင်း၍ နိုင်ငံ၏ ဗဟိုချက်မသို့ ဦးတည်သွားသည်။ ပြန့်ပြူးပြီး မြေဩဇာကောင်းမွန်သည့် ဂရိတ်ပလိန်း (Great Plains) ဒေသရှိ ပရေရီမြက်ခင်းများသည် အနောက်ဘက်သို့ ဖြန့်ကျက်သွားသည်မှာ အရှေ့တောင်ဘက်ရှိ ကုန်းမြေမြင့်ဒေသ အထိ ပင်ဖြစ်သည်။ ဂရိတ်ပလိန်း၏ အနောက်ဘက် အစွန်ရှိ [[ရော့ကီး တောင်တန်း]] သည် နိုင်ငံအတွင်း မြောက်မှတောင်သို့ ကန့်လန့်ဖြတ်တည်ရှိသည်။ ထိုတောင်တန်းများသည် [[ကော်လိုရာဒိုပြည်နယ်]]တွင် ပေ ၁၄,၀၀၀ (၄,၃၀၀ မီတာ) အထိ မြင့်သည်။ အနောက်ဘက်သို့ ဆက်သွားလျှင် ကျောက်တောင်ထူထပ်သော ဂရိတ်ဘေစင် (Great Basin) ဒေသ နှင့် မိုဟားဗီး (Mojave) သဲကန္တာရ ကဲ့သို့သော ကန္တာရများ ရှိသည်။ ဆီးရီးယား နီဗားဒါး (Sierra Nevada) နှင့် ကက်စကိတ် တောင်တန်းတို့သည် ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းနှင့် နီးကပ်စွာ သွယ်တန်းနေကြသည်။ အလက်စကာပြည်နယ်တွင် ရှိသော မောင့်မက်ကင်လေ မှာ ၂၀၃၂၀ ပေ (၆၁၉၄ မီတာ) မြင့်ပြီး နိုင်ငံအတွင်း နှင့် မြောက်အမေရိကတွင် အမြင့်ဆုံးတောင်ဖြစ်သည်။ ရှင်သန်နေဆဲ မီးတောင်များမှာ အလက်စကာရှိ အလက်ဇန္ဒားကျွန်းများ နှင့် အာလူးရှန်(Aleutian) ကျွန်းများ တို့တွင် အများအပြား တွေ့ရပြီး ဟာဝိုင်ယီကျွန်းများတွင် မီးတောင်ကျွန်းများ ပါဝင်သည်။ ရော့ကီးတောင်တန်းများတွင် ပါဝင်ပြီး ရဲလိုးစတုန်း အမျိုးသားဥယျာဉ်၏ အောက်တွင်ရှိနေသော စူပါမီးတောင်သည် မြောက်အမေရိကတိုက်တွင် အကြီးဆုံးမီးတောင် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://dsc.discovery.com/convergence/supervolcano/under/under.html|title=Supervolcano: What's Under Yellowstone??author=O'Hanlon, Larry|publisher=Discovery Channel|accessdate=2007-06-13|archiveurl=https://archive.ph/20120525210051/http://dsc.discovery.com/convergence/supervolcano/under/under.html|archivedate=2012-05-25}}&lt;/ref&gt;
[[File:Grand canyon of Yellowstone and Yellowstone fall nn edit1.jpg|thumb|ရဲလိုးစတုန်း အမျိုးသားဥယျာဉ်]]

အရွယ်အစားအားဖြင့် ကြီးမားပြီး ပထဝီ အနေအထားမျိုးစုံရှိသော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ရာသီဥတု အမျိုးအစား အများစုကို တွေ့ရသည်။ မယ်ရီဒီယမ် ၁၀၀ ဒီဂရီ လောင်ဂျီကျုမျဉ်း၏ အရှေ့ဘက်တွင် မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ စိုထိုင်းသော ကွန်တီနန်တယ် ရာသီဥတုမှစ၍ တောင်ဘက်ပိုင်းရှိ စိုထိုင်းသော မုတ်သုံတစ်ပိုင်း ရာသီဥတု အထိ တွေ့ရသည်။ ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်၏ တောင်ဘက် အစွန်အဖျား နှင့် ဟာဝိုင်ယီတို့မှာ မုတ်သုံရာသီဥတု ဖြစ်သည်။ မယ်ရီဒီယမ် ၁၀၀ ဒီဂရီမျဉ်း၏ အနောက်ဘက်ရှိ ဂရိတ်ပလိန်း လွင်ပြင်ကျယ်များမှာ တစိတ်တပိုင်း မိုးခေါင်ခြောက်သွေ့သော ရာသီဥတုမျိုး ရှိသည်။ အနောက်ဘက်ရှိ တောင်ကုန်းများမှာ ကုန်းမြင့် ရာသီဥတု ရှိသည်။ ဂရိတ်ဘေဆင် ဒေသနှင့် အနောက်တောင်ဘက်ရှိ ကန္တာရဒေသများမှာ မိုးခေါင်ခြောက်သွေ့သည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယား ကမ်းရိုးတန်းဒေသတွင် မြေထဲပင်လယ် ရာသီဥတုရှိပြီး အော်ရီဂွန် ကမ်းရိုးတန်း ဒေသ၊ ဝါရှင်တန်ပြည်နယ် နှင့် အလက်စကာတောင်ဘက်ပိုင်းတို့တွင် သမုဒ္ဒရာ ရာသီဥတု ရှိသည်။ အလက်စကာ၏ ဒေသ အတော်များများမှာ အန္တာတိကဆန်သော ရာသီဥတု နှင့် ဝင်ရိုးစွန်း ရာသီဥတုများ ရှိကြသည်။ ပြင်းထန်သော ရာသီဥတုမှာ အထူးအဆန်း မဟုတ်ပေ။ မက္ကဆီကို ပင်လယ်ကွေ့နှင့် ထိစပ်နေသော ပြည်နည်များတွင် ဟာရီကိန်းမုန်တိုင်း မကြာခဏ တိုက်ခတ်လေ့ ရှိပြီး ကမ္ဘာပေါ်ရှိ [[လေဆင်နှာမောင်း]] အတော်များများမှာ ဤနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားလေ့ ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် အနောက်ဘက် အလယ်ပိုင်းရှိ လေဆင်နှာမောင်း တောင်ကြား (Tornado Alley) ဟုခေါ်သော ဒေသတွင် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|author=Perkins, Sid|url=http://www.sciencenews.org/articles/20020511/bob9.asp|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070701131631/http://www.sciencenews.org/articles/20020511/bob9.asp|archivedate=1 July 2007|title=Tornado Alley, USA|accessdate=2006-09-20|date=2002-05-11|work=Science News}}&lt;/ref&gt;

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ဂေဟစနစ်သည် အလွန်အမင်းကျယ်ပြော (megadiverse) သည်။ တဆက်တည်းဖြစ်နေသော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နှင့် အလက်စကာပြည်နယ်တို့တွင် ရေသောက်မြစ်ရှိသော အပင် (vascular plants) မျိုးကွဲပေါင်း ၁၇,၀၀၀ ခန့် ရှိသည်။ ဟာဝိုင်အီ ကျွန်းများတွင် ပန်းပွင့်သော အပင် (flowering plant) မျိုးကွဲပေါင်း ၁၈၀၀ ကျော် ရှိပြီး ၎င်းတို့ထဲမှ အနည်းငယ်ကိုသာ ကုန်းမကြီးပေါ်တွင် တွေ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|author=Morin, Nancy|url=http://www.fungaljungal.org/papers/National_Biological_Service.pdf|title=Vascular Plants of the United States|publisher=National Biological Service|work=Plants|accessdate=2008-10-27|archivedate=24 July 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130724222726/http://www.fungaljungal.org/papers/National_Biological_Service.pdf}}&lt;/ref&gt; အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် အလွန်ကျယ်ပြန့်သဖြင့် တိရစ္ဆာန်များသည် အရေအတွက် များပြား၍ အမျိုး လည်း ကွဲပြားကြ၏။ သမင်၊ ဒရယ်၊ မုစကောင်၊ ဝက်ဝံ၊ ပြောင်၊ တောင်ခြင်္သေ့၊ တောကြောင်မြီးတို၊ အမေရိကန် ကျားသစ်၊ ဝံပုလွေ၊ မြေခွေး၊ တောင်ဆိတ်၊ သိုး၊ ပရေရီခွေး၊ အမေရိကန်ဖျံ၊ ရှဉ့်၊ ယုန်၊ ပင်လယ်ဖျံ၊ ပင်လယ်လိပ်နှင့် အခြားတိရစ္ဆာန် အမျိုးပေါင်းများစွာ ရှိလေသည်။ ငှက်မျိုး ထဲမှလည်း ရစ်ပုမျိုး၊ ရိုးရိုးရစ်၊ စွန်၊ သိမ်းငှက်၊ သစ်တောက် ငှက်၊ ငှက်ပြာ၊ သပိတ်လွယ်ရင်အုပ်နီ၊ သပိတ်လွယ်၊ ကြိုးကြာ နီ၊ မြေလူးငှက်၊ မြေလူးငှက်ဝါ၊ ဝံပိုငှက် စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုး ရှိသည်။ &lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)&lt;/ref&gt; နို့တိုက်သတ္တဝါ မျိုးကွဲပေါင်း ၄၀၀ ကျော်၊ ငှက်မျိုးကွဲပေါင်း ၇၅၀ ကျော်၊ တွားသွားသတ္တဝါ နှင့် ကုန်းနေရေနေ သတ္တဝါ မျိုးကွဲပေါင်း ၅၀၀ ကျော် တို့ နေထိုင်ရာ ဒေသဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sdi.gov/curtis/TxTab4x1.html|title=Global Significance of Selected U.S. Native Plant and Animal Species|publisher=SDI Group|date=2001-02-09|accessdate=2009-01-20|archivedate=18 January 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090118023008/http://www.sdi.gov/curtis/TxTab4x1.html}}&lt;/ref&gt; အင်းဆက် မျိုးကွဲပေါင်း ၉၁,၀၀၀ ကျော်ကို အမျိုးအစားခွဲခြား တွေ့ရှိပြီး ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.si.edu/Encyclopedia_SI/nmnh/buginfo/bugnos.htm|title=Numbers of Insects (Species and Individuals)|publisher=Smithsonian Institution|accessdate=2009-01-20}}&lt;/ref&gt; ၁၉၇၃ ခုနှစ် မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်နိုင်သည့် သတ္တဝါများ ဥပဒေဖြင့် မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်မည်ကို စိုးရိမ်ရသည့် သတ္တဝါတို့နှင့် ၎င်းတို့နေထိုင်ကျက်စားရာ နေရာများကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ငါး နှင့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဌာန က စောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုလျက် ရှိသည်။ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုတွင် အမျိုးသားဥယျာဉ် ၅၈ ခုနှင့် ဖက်ဒရယ် အစိုးရမှ စီမံခန့်ခွဲသော အခြားဥယျာဉ်များ၊ သစ်တောများ၊ လူအရောက်ပေါက်နည်းသော နေရာများ ရာပေါင်းများစွာ ရှိသည်။
&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://home.nps.gov/applications/release/Detail.cfm?ID=639|title=National Park Service Announces Addition of Two New Units|publisher=National Park Service|date=2006-02-28|accessdate=2006-06-13|archivedate=2006-10-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061001195645/http://home.nps.gov/applications/release/Detail.cfm?ID=639}}&lt;/ref&gt; 

အားလုံးပေါင်းမည်ဆိုလျှင် အစိုးရသည် နိုင်ငံ မြေဧရိယာ၏ ၂၈.၈ ရာခိုင်နှုန်းကို ပိုင်ဆိုင်သည်။&lt;ref name=FL&gt;{{cite web|url=http://johnshadegg.house.gov/rsc/Federal%20Land%20Ownership--May%202005.pdf|title=Federal Land and Buildings Ownership|publisher=Republican Study Committee|date=2005-05-19|accessdate=2009-03-09|archivedate=9 March 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090309172818/http://johnshadegg.house.gov/rsc/Federal%20Land%20Ownership--May%202005.pdf}}&lt;/ref&gt; ထိုနေရာ အများစုမှာ ကာကွယ် ထိန်းသိမ်းထားပြီး အချို့ကိုမူ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ တူးဖော်ရန်၊ သတ္တုတူးဖော်ရန်၊ သစ်ထုတ်လုပ်ရန် နှင့် ကျွဲနွားတိရစ္ဆာန်များ မွေးမြူရန် အငှားချထားသည်။ ၂.၄ ရာခိုင်နှုန်းမှာ စစ်ရေးအတွက် အသုံးပြုသည်။&lt;ref name=FL/&gt;

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် မြောက်သမပိုင်းဇုန်တွင် ကျရောက်နေ၍ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၄ ဒီဂရီ ၂ဝ မိနစ် မှ ၄၉ ဒီဂရီ နှင့် အနောက်လောင်ဂျီတွဒ် ၆၆ ဒီဂရီ ၅၅ မိနစ် မှ ၁၂၄ ဒီဂရီ ၄၅ မိနစ် အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ 

အရှေ့ဘက်သမုဒ္ဒရာမှ အနောက်ဘက်သမုဒ္ဒရာအထိ မိုင်ပေါင်း ၃၁ဝဝ ရှည်လျား၍ မြောက်မှတောင်သို့ အဝေးဆုံးနေရာမှာ မိုင်ပေါင်း ၁၇၈ဝ ရှည်လေသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းသည် အကွေ့အကောက် ပေါများသောကြောင့် သင်္ဘောဆိပ်ကောင်း များ ရှိလေသည်။ ကမ်းရိုးတန်းသည် တောင်ဘက် ဗော့စတန် မြို့အထိ ကျောက်ဆောင်ထူထပ်၍ ဗော့စတန်မှ လွန်သွာသော် နိမ့်၍ သဲမြေများရှိရာဒေသသို့ ရောက်၏။ ဗော့စတန်မြို့မြောက် ဘက် မိန်းပြည်နယ်၌ ပင်လယ်အော်များနှင့် ရေလက်ကြား အမြောက်အမြား ရှိလေသည်။ နယူးယောက် သင်္ဘောဆိပ်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအဖို့ အထူးအရေးကြီး အသုံးဝင်သော 
ဌာနတစ်ခုဖြစ်၏။ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းမှာလည်း အရှေ့ ဘက်နည်းတူ မညီညွတ်သဖြင့် သင်္ဘောဆိပ်ကောင်းများ ရှိလေ သည်။ ဆန်ဖရန်စစ္စကိုနှင့် ဆန်ဒီယေးဂိုးတို့သည် နာမည်ကျော် ဆိပ်ကမ်းကောင်းများ ဖြစ်ကြ၏။ အရှေ့အတ္တလန္တိတ်ကမ်းရိုး၌ ကျွန်းစုကလေး မြောက်မြားစွာရှိသည့်အနက် ထင်ရှားသော 
ကျွန်းများမှာ မောင့်ဒဲဆတ်၊ နန့်တပ်ကက်၊ ဗလော့ကျွန်း၊ စတက်တင်ကျွန်းတို့ ဖြစ်လေသည်။ တောင်ဘက် ဖလော်ရီဒါ ကမ်းရိုး၌ကား ဘဟားမားနှင့် ကျူးဗားကျွန်းစုများရှိ၍ အနောက် ဘက်၌ ဆန်တာ ကက်တလီးနားနှင့် ဆန်တာ ဘာဘရာကျွန်းစု များ ရှိသည်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ မြေမျက်နှာပြင်မှာ သဘာဝအတိုင်း အရှေ့အတ္တလန္တိတ် ကမ်းရိုးတန်းဒေသ၊ အက်ပလက် ချီယန်တောင်တန်းဒေသ၊ ကျယ်ပြန့်သော အလယ်ပိုင်းလွင်ပြင်၊ အတွင်းကျသော ကုန်းမြင့်ပိုင်းနှင့် အနောက်ဘက် ကော်ဒီလား ရားတောင်တန်းဒေသဟူ၍ ပိုင်းခြားလျက်သား ဖြစ်နေသည်ကို 
တွေ့ရ၏။ အရေးအကြီးဆုံးမှာ အတ္တလန္တိတ် ကမ်းရိုးဒေသ ဖြစ်သည်။ ဤကမ်းရိုးဒေသ၏ အနောက်ဘက်၌ မြောက်ပိုင်း အယ်လဗားမားပြည်နယ်မှ ပြည်ထောင်စု၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ထောင့်စွန်းအထိ ကျယ်ပြန့်သော အက်ပလက်ချီယန်တောင် တန်းဒေသ ရှိ၏။ ထိုဒေသ၌ ပင်လယ်နှင့် အလွန်နီးသောနေရာ 
များမှာ လွန်စွာအေး၏။ မြောက်ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ်၌ ကား မာကျောသော ကျောက်တောင်ကြီးများသည် မြင့်မားစွာ တည်ရှိနေကြသည်။ မစ်ချဲ့တောင်သည် အမြင့် ပေ ၆၆၈၄ ရှိ ၏။ မြောက်ပိုင်းတွင် သလင်းကျောက်တောင် ခါးပန်းကြီးများ ဖြင့် ပိုင်းခြားထား၏။ ယင်းတို့မှာ နယူးဟမ်ရှိုင်းယာ၌ ဝှိုင် တောင်၊ မက်ဆာချူးဆက်၌ ဗတ်ရှိုင်ယာနှင့် ဗားမောင့်ရှိ ဂရင်းတောင်များ ဖြစ်ကြ၏။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အရှေ့ဘက် အက်ပလက်ချီယန် တောင်တန်းများနှင့် အနောက်ဘက် ကော်ဒီလားရားတောင် တန်းဒေသနှစ်ခုစပ်ကြား၌ ကျယ်ပြန့်ညီညာသော လွင်ပြင်ကြီး များ ရှိ၏။ မစ္စစ္စပီ၊ အိုဟိုင်းအိုး နှင့် မစ်ဇူးရီမြစ်တို့သည် လွင်ပြင်ကြီးများကို ဖြတ်၍ စီးဆင်းကြသောကြောင့် မြေဩဇာ ထက်သန် ကောင်းမွန်သဖြင့် ထိုဒေတွင် နေထိုင်ကြသော လူ များသည် လယ်ယာစိုက်ပျိုးခြင်းလုပ်ငန်းကို အဓိကထား၍ လုပ်ကိုင်ကြလေသည်။ အရှေ့ဘက်၌ ရေကောင်းစွာရ၍ မြေဩဇာကောင်းသောမြေများ၊ မြက်ခင်းပြင်ကြီးများရှိ၍ မြောက်ပိုင်း၌ ရှေးအခါက ရေခဲပြင်ကြီး တိုက်စားသွားခဲ့သော မြေဟောင်းများ ရှိလေသည်။ စစ္စကွန်းဆင်၊ မစ်ရှီဂန်နှင့်မင်နီ ဆိုးတား ပြည်နယ်များ၌ အဖိုးတန် ကြေးနီနှင့် သံတွင်းများ ရှိ၏။ တောင်ဘက်ရှိ ပရေရီ မြက်ခင်းပြင်သည် မက္ကဆီကို ပင်လယ်ကွေ့မှ အရှေ့တောင်ဘက် အတ္တလန္တိတ် ကမ်းရိုးတန်းအထိ ကျယ်ပြန့် ရှည်လျားလေသည်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အနောက်ဘက် သုံးပုံတစ်ပုံမှာ ကား ယေဘုယျအားဖြင့် တောတောင် ထူထပ်၏။ ထိုဒေသမှ ရော့ကီးတောင်တန်းကြီးသည် အရှေ့ဘက် ကျယ်ပြန့်သော လွင်ပြင်ပိုင်းမှစ၍ တက်သွားရာ တောင်တန်းများ အသွယ်သွယ် ဖြာထွက်ပြီးနောက် ကော်လိုရားဒိုး ပြည်နယ်၌ အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သွား၏။ သို့ရာတွင် ဝိုင်အိုးမင်း အလယ်ပိုင်း၌ နိမ့်ကျ သွားပြီးလျှင် တစ်ဖန် မွန်တာနာနှင့် အိုက်ဒဟိုး ပြည်နယ် များတွင် မြင့်တက်သွားပြန်လေသည်။ ထိုတောင်တန်း၏ အနောက်ဘက်၌ကား မြင့်မားသော ကုန်းပြင်မြင့်ကြီးများ ရှိ၏။ တောင်ဘက်၌ ကော်လိုရာဒို ကုန်းပြင်မြင့်ရှိ၍ ကော်လိုရာဒိုမြစ်က ဖြတ်စီးလျက်ရှိ၏။ ထိုနောက် ယူးတားပြည်နယ်ရှိ 
ဝေါဆက်တောင်နှင့် ကာလီဖိုးနီးယားရှိ ဆီယယ်ရာ နီဗားဒါး တောင်တို့ကြား၌လည်း ဂရိတ်ဗေဆင်အမည်ရှိ ကုန်းပြင်မြင့်ကြီး တစ်ခု ရှိ၏။ ထိုကုန်းပြင်မြင့်ကြီး၏ မြောက်ဘက်တွင် ကိုလံဘီယာ ကုန်းပြင်မြင့်ရှိ၍ ကိုလံဘီယာမြစ်လည်း ရှိ၏။ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်တွင် မြင့်မားသော ဝှစ်တနီတောင် ရှိပြီး ဝှစ်တနီ တောင်၏ အရှေ့ဘက်၌ ဒက်ဗဲလီခေါ် သေမင်း ချိုင့်ဝှမ်းရှိ၏။ ထိုတောင်ကြား တစ်စိတ်တစ်ဒေသသည် သဲကန္တာရဖြစ်ပြီးလျှင် ကယ်လီဖိုးနီးယားအထိ ရှည်လျားလေသည်။

ဆီယယ်ရာ နီဗားတောင်တန်းသည် အနောက်မြောက်ဘက်ရှိ အော်ရီဂန်နှင့် ဝါရှင်တန် ပြည်နယ်များသို့ပင် ရောက်၍ ထိုဒေသ များ၌ ကက်စကိတ်တောင်တန်းဟု အမည်တွင်၏။ အနောက် ဘက် ကမ်းရိုးတစ်လျှောက်သို့ ကပ်လျက်တည်ရှိသော တောင် တန်းများမှာကား ကို့စရိန့်ဟု တွင်၏။ ထိုကမ်းနားတောင်တန်းများသည် ကက်စကိတ်နှင့် ဆီယယ်ရာတောင်တန်းများလောက် မမြင့်ပဲ အချို့နေရာများတွင် တောင်တန်းများသည် ပင်လယ်သို့ အရောက် နိမ့်ဆင်းသွားလေသည်။ ကက်စကိတ်တောင်နှင့် မြောက်ပိုင်း ဆီယယ်ရာတွင် မီးတောင်များရှိ၍ အချို့နေရာများတွင် မီးတောင်သေများနှင့် ချော်များဖုံးလွှမ်းထားသော နေရာအများကို တွေ့ရသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ ယခုတိုင် ရှိနေသေးသော မီးတောင်ရှင်တစ်ခုမှာ မြောက်ပိုင်း ကယ်လီဖိုးနီးယားရှိ လက်ဆင်မီးတောင် ဖြစ်လေသည်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ကြီးမား ကျယ်ဝန်းသလောက် အင်း၊ အိုင်၊ စိမ့်စမ်း၊ ရေတံခွန်များ ပေါများသော နိုင်ငံဖြစ်ပေသည်။ မြောက်ပိုင်း ဝစ္စကွန်ဆင်နှင့် မင်နီဆိုးတား ပြည်နယ် များ၌ အထူးသဖြင့် အင်းအိုင်ငယ်ကလေးများ ပေါများ၏။ ပရေရီမြက်ခင်းပြင်၏ မြောက်ဘက်အစွန်၌ ထင်ရှားကျော်စောသော ''ဂရိတ်လိတ်''ခေါ် ရေအိုင်ကြီးများရှိ၏။ ထိုရေအိုင်ကြီး များသည် အလွန်ကျယ်ဝန်း၍ ကုန်းတွင်း၌ တည်ရှိသောကြောင့် ကုန်းတွင်းပင်လယ်များဟုပင် ခေါ်နိုင်လေသည်။ ကနေဒါနိုင်ငံရှိ စိန်လော့ရင့်မြစ်သည် ထိုရေအိုင်များမှနေ၍ အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာသို့ စီးဆင်းလေသည်။ ဆူပီးရီးယားအိုင်ကြီးနှင့် ဟူရွန်အိုင်ကို ဆန်မာရေးတူးမြောင်းဖြင့် ဆက်သွယ်ထား၍ ဟူရွန်အိုင်မှ အီရီအိုင်၊ တစ်ဖန် အီရီအိုင်မှ အွန်တေးရီအိုအိုင်တို့ကို လှေ သင်္ဘောများ အသွားအလာ လွယ်ကူစေရန် တူးမြောင်းများဖြင့် ဆက်သွယ်ထားလေသည်။ နိုင်ဂါရာ ရေတံခွန်ကြီးသည် ဤအိုင်ကြီးများအနီး၌တည်ရှိ၍ ပြည်ထောင်စု၏ ကျက်သရေကိုဆောင်နေလေသည်။

အီရီအိုင်အရှေ့ဘက်စွန်းမျှ ဟဒ်ဆန်မြစ်အထိ လှေသင်္ဘောများသွားလာနိုင်ရန်အတွက် ဂီရီတူးမြောင်းကို ဖောက်လုပ်ထားသည်။ ထိုရေအိုင်ကြီးများအပြင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု မြောက်ပိုင်းတွင် ရေအိုင်ကလေး အများအပြား ရှိပေသေးသည်။ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုအတွင်း၌ ရေရှိသောဒေသများ အားလုံး၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၅၃ဝဝ၃ စတုရန်းမိုင် ဖြစ်လေသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် မြောက်သမပိုင်းဇုန်အတွင်း၌ တည်ရှိသော်လည်း ရာသီဥတုမှာ အပူအအေး မညီမျှချေ။ ယေဘုယျအားဖြင့် ရာသီဥတုသည် တိုင်းပြည်မြေမျက်နှာပြင်ကို လိုက်၍ ပြောင်းလဲတတ်သောကြောင့် တောတောင်ထူထပ်သော ပင်လယ်ကမ်းရိုး တောင်တန်းဒေသနှင့် ကက်စကိတ်တောင် အနောက်ဘက်တို့တွင် စိုစွတ်ထိုင်းမှိုင်းခြင်း ဖြစ်စေလေသည်။ အနောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းသည် ပစိဖိတ်ပင်လယ်လေကြောင့် အရှေ့ဘက်လောက် ရာသီဥတု မပြင်းထန်ချေ။ ဆောင်းရာသီ တွင် အလွန်အမင်း မအေးပဲ နွေရာသီ၌လည်း အလွန်အမင်း မပူချေ။ အနောက်ဘက်ဒေသ၌ ဆောင်းတွင်းမှာသာ မိုးရွာသွန်း ၍ တစ်နှစ်လုံးအတွက် ပျမ်းမျှ မိုးရေချိန်ကို ကြည့်သော် မိုး များသည်ဟု ဆိုနိုင်ပေသည်။ ရော့ကီးတောင်နှင့် ဆီယယ်ရာ နီဗား၊ စပ်ကြားရှိဒေသ၌ကား မိုးအလွန်နည်းသောကြောင့် အရှေ့တောင် ကာလီဖိုးနီးယားဘက်သို့ ရောက်သော် သဲကန္တာရ ကိုပင် တွေ့ရ၏။ အတ္တလန္တိတ်ဘက်ရှိ နယ်ပယ်များတွင်မူ နွေအခါ၌ လွန်စွာပူ၍ ဆောင်းအခါ၌ လွန်စွာအေးလေသည်။

တောင်ဘက် မက္ကဆီကို ပင်လယ်ကွေ့တစ်ဝိုက်ရှိ နယ် များ၌ နွေရာသီတွင် အလွန်ပူ၍ ဆောင်းရာသီ၌ အသင့်အတင့် အေးချမ်းကာ ရံဖန်ရံခါ ဆီးနှင်းများ သည်းထန်စွာကျ၏။ မိုး လည်း အတော်များ၏။ အလယ်ပိုင်းလွင်ပြင်များ၌ ဆောင်း ရာသီမှာ အလွန်အေး၍ တစ်ခါတစ်ရံ ဆီးနှင်းများ မုန်တိုင်းများကျ၏။ ထိုဒေသများ၌ တစ်နှစ်လုံး ရွာသောမိုး၏ ၃/၄ သည် ဧပြီနှင့် စက်တင်ဘာလ စပ်ကြား၌ ရွာသွန်းလေသည်။ &lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)&lt;/ref&gt;

== နိုင်ငံတွင်း ပါဝင်သော ဒေသများ ==

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ပြည်နယ် ၅၀ တို့ စုစည်းထားသော ဖက်ဒရယ် ပြည်ထောင်စု ဖြစ်သည်။ မူလပထမ ပြည်နယ် ၁၃ ခုမှာ ဗြိတိသျှတို့၏ အုပ်ချုပ်မှုကို တွန်းလှန်ခဲ့သော ကိုလိုနီနယ်ပယ် ၁၃ ခုမှ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ၏ အစောပိုင်း သမိုင်းကြောင်းတွင် ပြည်နယ် ၃ ခုကို လက်ရှိပြည်နယ်များ၏ ခွဲထုတ်၍ နယ်မြေအသစ် သတ်မှတ် ပေးခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှာ ကင်တပ်ကီ ပြည်နယ်ကို ဗာဂျီးနီးယား ပြည်နယ်မှ ၎င်း၊ တင်နက်ဆီပြည်နယ်ကို မြောက်ကယ်ရိုလိုင်းနား ပြည်နယ်မှ ၎င်း၊ မိန်းပြည်နယ်ကို မက်ဆာချူးဆက် ပြည်နယ်မှ ၎င်း ခွဲခြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အခြားသော ပြည်နယ်များမှာမူ အမေရိကန်တို့ စစ်တိုက်ခြင်း ဖြင့်၎င်း၊ ဝယ်ယူခြင်းဖြင့် ၎င်း ရရှိလာသော နယ်မြေများ ဖြစ်သည်။ ဗားမောင့် ပြည်နယ်၊ တက္ကဆပ်ပြည်နယ် နှင့် ဟာဝိုင်အီ ပြည်နယ်တို့မှာ ယခင်က သီးခြား လွတ်လပ်သော သမ္မတနိုင်ငံ များ အဖြစ် တည်ရှိခဲ့ကြပြီး အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု အတွင်းသို့ လာရောက် ပူးပေါင်းကြခြင်း ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်တွင်းစစ် အတွင်းတွင် အနောက်ဗာဂျီးနီးယား ပြည်နယ်သည် ဗာဂျီးနီးယားမှ ပြည်နယ်တစ်ခု အဖြစ် သီးသန့် ခွဲထွက် ခဲ့သည်။ နောက်အကျဆုံး ပြည်နယ် အဖြစ် အသိအမှတ် ပြုခံရသည့် ပြည်နယ်မှာ ဟာဝိုင်အီ ပြည်နယ် ဖြစ်ပြီး ၁၉၅၉ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၁ ရက်တွင်မှ ပြည်နယ်အဖြစ် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |url= http://archives.starbulletin.com/1999/10/18/special/story4.html |title='The Goal Was Democracy for All |work= Honolulu Star-Bulletin |author=Borreca, Richard |date=October 18, 1999 |accessdate=February 11, 2012}}&lt;/ref&gt; ပြည်နယ်များတွင် ပြည်ထောင်စုမှ ခွဲထွက်ခွင့် မရှိပေ။

ပြည်နယ်များသည် အမေရိကန် ကုန်းမကြီးပေါ်တွင် နေရာ အပြည့်ယူထားသည်။ ပြည်နယ်များ အပြင် အခြားအရေးပါသော ဒေသနှစ်ခုမှာ ဝါရှင်တန် မြို့တော် တည်ရှိရာ ဖက်ဒရယ် ဒိစတြိတ် ဖြစ်သော ကိုလမ်ဘီယာ ဒိစတြိတ် နှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ အတွင်းရှိ လူမနေသော်လည်း အမေရိကန် ပိုင်နက်ဖြစ်သော ပါမေရာ သန္တာကျွန်း တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုတွင် အဓိက ရေခြားမြေခြား ပိုင်နက် ၅ ခုလည်း ရှိသေးသည်။ ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်အတွင်းရှိ ပြူရီတို ရီကို နှင့် အမေရိကန် ဗာဂျင်အိုင်းလန်း ဒေသ၊ ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာအတွင်းရှိ အမေရိကန် ဆာမိုအာ၊ ဂူအမ်ကျွန်း နှင့် မြောက်မာရီယာနာ ကျွန်းများ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ &lt;ref&gt;See 8 U.S.C. § 1101(a)(36) and 8 U.S.C. § 1101(a)(38) U.S. Federal Code, Immigration and Nationality Act. {{USC|8|1101a}}&lt;/ref&gt; အမေရိကန် ဆာမိုအာမှ လွဲ၍ အခြား အဓိက ပိုင်နက် ၄ ခုတွင် မွေးဖွားသူတို့သည် အမေရိကန် နိုင်ငံသား အဖြစ် အလိုအလျောက် ရရှိကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://www.senate.gov/reference/resources/pdf/RL30527.pdf| title = Presidential Elections in the United States: A Primer (Page 7)| accessdate = January 18, 2010| date = April 17, 2000| publisher = United States Congressional Research Service}}&lt;/ref&gt; ထိုဒေသများတွင် နေထိုင်သူတို့သည် ပြည်နယ်များတွင် နေထိုင်သူများကဲ့သို့ပင် အခွင့်အရေးများ တာဝန်များ ရှိကြသော်လည်း ဖက်ဒရယ်အစိုးရ၏ ဝင်ငွေခွန်မှ ကင်းလွတ်ခွင့် ပြုထားသည်။ သို့သော်လည်း သမ္မတ ရွေးချယ်ရာတွင် မဲပေးပိုင်ခွင့် မရှိဘဲ အောက်လွှတ်တော်တွင်လည်း မဲပေးခွင့်မရှိသည့် ကိုယ်စားလှယ်သာ တက်ရောက်ခွင့် ရသည်။&lt;ref&gt;Raskin, James B. (2003). ''Overruling Democracy: The Supreme Court Vs. the American People''. London and New York: Routledge, pp. 36–38. ISBN 0-415-93439-7.&lt;/ref&gt;

[[File:Map of USA with state names 2.svg||650px||center]]

အမေရိကန်နိုင်ငံ အတွင်း၌ မှီတင်းနေထိုင်သော လူမျိုးများ မှာလည်း သမိုင်းကြောင်းအရ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မှ ပြောင်းရွေ့လာသော လူမျိုးများဖြစ်သည်။ ပျူရီတန်ဂိုဏ်း 
ဝင်တို့သည် ကိုးကွယ်မှု နှိပ်ကွက်ခြင်းများကို မခံရပ်နိုင်ကြ သဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ လာရောက် နေထိုင်ကြ၏။ ဒတ်ခ်ျလူမျိုးနှင့်ဆွစ်လူမျိုးတို့သည်လည်း ကုန်ရောင်းဝယ်ရေး လုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်ရန်အတွက် နယူးယောက်၊ နယူးဂျာစီ အရပ်တို့၌ လာရောက်နေထိုင်ကြ၏။ စပိန်လူမျိုးတို့လည်း ရွှေငွေရှာဖွေရန် ဖလော်ရီဒါ၊ တက်ကဆပ်နှင့်ကယ်လီဖိုးနီးယား ပြည်နယ်များသို့ လာရောက်၍ အခြေစိုက် နေထိုင်ကြ၏။ ဂျာမန်၊ ဩစတြီးယန်း၊ ပိုးလူမျိုးနှင့် အိုင်ရစ်လူမျိုးတို့သည် လည်း စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအကြောင်းများကြောင့် မစ္စစ္စပီမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက်တွင် လာရောက်နေထိုင်ကြ၏။ ကွိတ်ကာ ဂိုဏ်းဝင်များနှင့် အယူဝါဒဆိုင်ရာ ဂျာမန် ဒုက္ခသည်များသည် ပင်ဆယ်လဗေးနီးယားပြည်နယ်ကို တည်ထောင်နေထိုင်ကြ၏။ ပစိဖိတ်ကမ်းခြေနှင့် အနီးအနားရှိ ကျွန်းစုများတွင်ကား မလေး၊ ဂျပန်နှင့် တရုတ်များရှိ၏။ ရုရှလူမျိုးတို့မှာ အလာစကာနယ် တွင် နေထိုင်ကြ၍ အီတာလျံ၊ ဂျူး၊ ဆလဗ်၊ အာမေးနီးယမ်း နှင့် ဆီးရီးယန်းတို့ကိုကား နေရာတကာ၌ တွေ့မြင်ရ၏။ 
အမေရိကန်၏တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဖြစ်သော အင်ဒီးယန်း လူမျိုးများကား ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မှ လာရောက် နေထိုင်သော လူမျိုးများကြောင့် လူမျိုးပင် ပျောက်ကွယ်လုမတတ်ဖြစ် နေတော့၏။ သို့ဖြစ်လေရာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုကဲ့သို့ လူမျိုးစုံသောနိုင်ငံကား မရှိတော့ပြီ။
ယင်းသို့အားဖြင့် ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မှ လူအမျိုးမျိုး လာရောက် နေထိုင်ကြရာမှ နောင်အခါအမေရိကတိုက်တွင် အင်္ဂလိပ် လက်အောက်ခံ ကိုလိုနီနယ် တစ်ဆယ့်သုံးနယ်ဟူ၍ ဖြစ်လာ၏။ ယခုအခါ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ပါဝင်သော ပြည်နယ်ပေါင်း ၅ဝ ရှိလေသည်။ ထိုပြည်နယ် များမှာ အယ်လဗားမား၊ အလာစကာ၊ အယ်ရီ ဇိုးနား၊ အာကင်ဆော၊ ကာလီဖိုးနီးယား၊ ကော်လိုရာဒိုး၊ ကွန်နက်တိကတ်၊ ဒဲလဝဲယား၊ ဖလော်ရီဒါ၊ ဂျော်ဂျီယာ၊အိုက်ဒဟိုး၊ အီလီနွိုင်၊ အင်ဒီးယားနား၊ အိုင်ယိုးဝါး၊ ကန်းဆက်၊ ကင်တပ်ကီး၊ လူဝီဇီ ယန္နား၊ မိန်း၊ မေရီလန်၊ မင်ဆချူးဆက်၊ မစ်ရှီဂန်၊ မက်နီဆိုး တား၊ မစ်စစ်စပီ၊ မိဇူးရီ၊ မွန်တာနာ၊ နီဗရက်စက၊ နီဗားဒ၊ နယူဟမ္ပရှိုင်ယာ၊ နယူးဂျာစီ၊ နယူးမက္ကဆီကို၊ နယူးယော့၊ မြောက်ကယ်ရိုလီးနား၊မြောက်ဒကိုးတား၊ အိုဟိုင်းအိုး၊ အိုကလာ ဟိုးမား၊ အော်ရီဂန်၊ ပင်ဆီလဗေးနီးယား၊ ရုတ်ကျွန်း၊ တောင် ကယ်ရိုလီးနား၊ တောင်ဒကိုး တား၊ တင်နက်ဆီ၊ တက်ဆက်၊ ယူးတား၊ ဗားမောင့်၊ ဗားဂျင်နီးယား၊ ဝါရှင်တန်၊ အနောက် ဗာဂျင်နီးယား၊ ဝစ္စကွန်းဆင်း၊ ဝိုင်အိုးမင်းနှင့် ဟာဝိုင်အီတို့ဖြစ်လေသည်။ &lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)&lt;/ref&gt;

== သမိုင်း ==
=== မူလ အမေရိကန်များနှင့် ဥရောပအခြေချ နေထိုင်သူများ ===
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကုန်းမကြီး ပေါ်နှင့် အလက်စကာတွင် ရှေးဦးအစက နေထိုင်ကြသူများမှာ အာရှမှ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၂,၀၀၀ နှင့် ၄၀,၀၀၀ ကြားတွင် ပြောင်းရွှေ့လာသူများဟု ယုံကြည်ကြသည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://anthropology.si.edu/HumanOrigins/faq/americas.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071128083459/http://anthropology.si.edu/HumanOrigins/faq/americas.htm|archivedate=28 November 2007|title=Peopling of Americas|publisher=Smithsonian Institution, National Museum of Natural History|month=June|year=2004|accessdate=2007-06-19}}&lt;/ref&gt; ကိုလံဘီယံခေတ် မတိုင်မီ မစ္စစ္စပီယန် ယဉ်ကျေးမှု ထွန်းကားချိန်တွင် အဆင့်မြင့် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး၊ ခမ်းနားသော ဗိသုကာပညာများ နှင့် နိုင်ငံ အဆင့်ရှိသော လူ့အဖွဲ့အစည်းများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ဥရောပသားတို့ အမေရိကန်တွင် စတင်ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ကြချိန်တွင် နဂိုမူလနေထိုင်ကြသော အမေရိကန် သန်းပေါင်းများစွာတို့မှာ ဥရောပသားတို့နှင့် ပါလာသော [[ကျောက်ကြီးရောဂါ]] စသည့် ရောဂါများကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal|author=Meltzer, D.J.|year=1992|title=How Columbus Sickened the New World: Why Were Native Americans So Vulnerable to the Diseases European Settlers Brought With Them??journal=New Scientist|page=38|url=http://www.newscientist.com/article/mg13618424.700-how-columbus-sickened-the-new-world-why-were-nativeamericans-so-vulnerable-to-the-diseases-european-settlers-brought-with-them.html}}&lt;/ref&gt;

[[File:MayflowerHarbor.jpg|thumb|right| မေဖလားဝါး သင်္ဘောသည် ဘုရားဖူးတို့အား နယူးဝေါလ်သို့ ၁၆၂၀ခုနှစ်တွင် ပို့ဆောင်ပေးခဲ့သည်ကို ဝီလီယမ် ဟာဆယ်လ်က ၁၈၈၂ ခုနှစ်တွင် &quot;ပလိုင်းမောက် ဆိပ်ကမ်းရှိ မေဖလားဝါး ဟူသော အမည်ဖြင့် ရေးဆွဲထားသော ပန်းချီကား]]
၁၄၉၂ တွင် စပိန် ဘုရင်၏ လက်အောက်ခံ ဂျီနိုအာမြို့သား စူးစမ်းရှာဖွေသူ ခရစ်စတိုဖာ ကိုလံဘတ် သည် ကာရစ်ဘီယံ ကျွန်းအချို့သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး နဂိုမူလ နေထိုင်သူတို့နှင့် ပထမဆုံး အဆက်အဆံ ပြုခဲ့သည်။ ၁၅၁၃ ဧပြီလ ၂ ရက်တွင် အောင်နိုင်သူ ဂျွန် ပေါင့်စ် ဒီ လီယွန် (Juan Ponce de León) လာဖလော်ရီဒါ ဟု သူ အမည်ပေးခဲ့သော နေရာသို့ ရောက်ရှိခဲ့ခြင်းသည် အမေရိကန် ကုန်းမကြီးပေါ်သို့ ဥရောပသားတို့ ပထမဆုံး ရောက်ရှိခြင်း အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ထို့နောက် စပိန်လူမျိုးတို့ သည် အမေရိကန်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်းဒေသတွင် အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြပြီး ထောင်ပေါင်များစွာတို့မှာ မက္ကဆီကိုမှ တဆင့် ပြောင်းရွှေ့ ဝင်ရောက်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ပြင်သစ် သားမွေးကုန်သည်တို့သည် ကန်ကြီးများ၏ အနီးတွင် နယူးဖရန့် နယ်မြေ အဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပြင်သစ်တို့သည် မက္ကဆီကို ပင်လယ်ကွေ့ အထိတိုင်အောင် အမေရိကန်မြောက်ပိုင်း၏ အတွင်းပိုင်း ဒေသ အတော်များများကို သူတို့ပိုင် နယ်မြေအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ အင်္ဂလိပ်တို့၏ ပထမဦးဆုံး အောင်မြင်စွာ အခြေချ နေထိုင်ချင်းမှာ ၁၆၀၇ ခုနှစ် ဂျိမ်းစ်တောင်းတွင် ဗာဂျီးနီးယား ကိုလိုနီ ထူထောင်ခြင်းနှင့် ၁၆၂၀ ခုနှစ်တွင် ဘုရားဖူးတို့၏ ပလိုင်းမောက် ကိုလိုနီ (Pilgrims' Plymouth Colony) ကို ထူထောင်ခြင်းတို့ပင် ဖြစ်သည်။ ၁၆၂၈ ခုနှစ်တွင် မက်ဆာချူးဆက် ပင်လယ်အော် ကိုလိုနီကို အငှားချခဲ့ခြင်းကြောင့် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ အများအပြား ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၆၃၄ ခုနှစ်တွင် နယူးအင်္ဂလန်တွင် ပြူရီတန် ၁၀,၀၀၀ ကျော်တို့ အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ၁၆၁၀ခုနှစ်များ နှောင်းပိုင်းနှင့် အမေရိကန်တော်လှန်ရေးတို့ အကြားတွင် ရာဇဝတ်သား ၅၀,၀၀၀ ခန့်ကို ဗြိတိသျှတို့၏ အမေရိကန် ကိုလိုနီနယ်မြေများသို့ သင်္ဘောဖြင့် တင်ပို့ခဲ့ကြသည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|author=Butler, James Davie|url=http://www.dinsdoc.com/butler-1.htm|title=British Convicts Shipped to American Colonies|publisher=Smithsonian Institution, National Museum of Natural History|work=American Historical Review 2|month=October|year=1896|accessdate=2007-06-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20020602194900/http://www.dinsdoc.com/butler-1.htm|archivedate=2002-06-02}}&lt;/ref&gt; ၁၆၁၄ခုနှစ် အစတွင် ဒတ်ခ်ျတို့သည် ဟတ်ဒ်ဆန်မြစ်၏ အောက်ပိုင်းတလျှောက်တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြပြီး နယူးအမ်စတာဒမ် နှင့် မက်ဟက်တန်ကျွန်းတို့လည်း အပါအဝင်ဖြစ်သည်။

၁၆၇၄ ခုနှစ်တွင် ဒတ်ခ်ျတို့သည် သူတို့၏ အမေရိကန်နယ်မြေများကို အင်္ဂလန်သို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ကြပြီးနောက် နယူးနယ်သာလန် ဒေသကို နယူးယောက်ဟု ပြောင်းလဲအမည်ပေးခဲ့ကြသည်။ အသစ်ရွှေ့ပြောင်းလာကြသူ အထူးသဖြင့် အမေရိကန် တောင်ပိုင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့လာသူ အတော်များများမှာ အတွေ့အကြုံမရှိသေးသော ငယ်ရွယ်သည့် အလုပ်သမားများဖြစ်ကြပြီး သူတို့သည် ၁၆၃၀ မှ ၁၆၈၀ အတွင်း ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာသူများ၏ ၃ ပုံ ၂ ပုံမျှ ဖြစ်သည်။ &lt;ref&gt;Russell, David Lee (2005). ''The American Revolution in the Southern Colonies''. Jefferson, N.C., and London: McFarland, p. 12. ISBN 0-7864-0783-2.&lt;/ref&gt; ၁၈ ရာစု အတွင်းသို့ ရောက်သောအခါတွင် အာဖရိကမှ ရောက်ရှိလာသော ကျွန်များမှာ အလုပ်ကြမ်းများအတွက် အဓိက အရင်းအမြစ် ဖြစ်လာကြသည်။ ၁၇၂၉ ခုနှစ် ကာရိုလိုင်းနား နှစ်ပိုင်းကွဲခြင်းနှင့် ၁၇၃၂ ခုနှစ် ဂျော်ဂျီယာ ပြည်နယ်ကို ကိုလိုနီအဖြစ် ပြုလုပ်ခြင်းတို့ကြောင့် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု ဖြစ်လာမည့် ဗြိတိသျှ၏ ကိုလိုနီ ၁၃ ခုကို ထူထောင်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်တိုင်းတွင် ဒေသဆိုင်ရာ အစိုးရ ရှိပြီး ရွေးကောက်ပွဲတွင် မည်သူမဆို ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင် မဲပေးနိုင်ကြသည်။ ရှေးခေတ်က အင်္ဂလိပ်လူမျိုးတို့၏ ရပိုင်ခွင့် အခွင့်အရေး စသည့် လမ်းစဉ်တို့ကို လိုက်နာမှု တိုးပွား လာကြခြင်း နှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေး နှင့် ပတ်သက်သည့် စိတ်ဓာတ်များကြောင့် ရီပတ်ဘလစ်ကင် သဘောတရားကို ထောက်ခံလာကြခြင်းတို့ပင် ဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်တိုင်းတွင် အာဖရိက ကျွန်များ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှု ကို တရားဝင်ဖြစ်အောင် ပြုခဲ့ကြသည်။ မွေးဖွားနှုန်း များပြားလာခြင်း၊ သေဆုံးမှုနှုန်း နည်းပါးလာခြင်းနှင့် ပြောင်းရွှေ့ဝင်ရောက်သူတို့ ပုံမှန် ရှိနေခြင်းတို့ကြောင့် ကိုလိုနီများရှိ လူဦးရေမှာ အလျင်အမြန်ပင် တိုးပွားလာခဲ့သည်။ ခရစ်ယာန် ရီဗိုက်တယ်လစ်ဇ် တို့၏ ၁၇၃၀ ခုနှစ်များ နှင့် ၁၇၄၀ ခုနှစ်များ အကြား လှုပ်ရှားမှု တို့နှင့် ပထမဆုံး မဟာ နိုးကြားမှု (Great Awakening) အပြီးတွင် ဘာသာရေးနှင့် ဘာသာရေး လွတ်လပ်မှု တို့ကို စိတ်ဝင်စားမှု တိုးပွားလာခဲ့ကြသည်။ ပြင်သစ် နှင့် အင်ဒီးယန်း တို့၏ စစ်ပွဲအပြီးတွင် ဗြိတိသျှတပ်တို့သည် ကနေဒါကို ပြင်သစ်တို့ထံမှ သိမ်းယူခဲ့သော်လည်း ဖရန်ကိုဖုန်း လူမျိုးတို့သည် တောင်ဘက် ကိုလိုနီများနှင့် မတူပဲ နိုင်ငံရေးအရ တသီးတခြား ဖြစ်နေခဲ့ကြသည်။ ပြောင်းရွှေ့ခံရသော နဂိုမူလ အမေရိကန်များ (အများသိကြသည်မှာ &quot;အမေရိကန် အင်ဒီးယန်းများ&quot;) မပါဘဲ ကိုလိုနီ ၁၃ ခုတို့၏ လူဦးရေမှာ ၁၇၇၀တွင် ၂.၆ သန်းအထိ ရှိလာခဲ့သည်။ ထိုလူဦးရေထဲမှာ ၃ ပုံ ၁ပုံမှာ ဗြိတိန်မှ ဖြစ်ပြီး အမေရိကန် ငါးယောက်လျှင် တစ်ယောက်မှာ လူမည်းကျွန်များ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;Blackburn, Robin (1998). ''The Making of New World Slavery: From the Baroque to the Modern, 1492–1800''. London and New York: Verso, p. 460. ISBN 1-85984-195-3.&lt;/ref&gt; ဗြိတိသျှ တို့၏ အခွန်ကောက်ခံမှုမှ ကင်းလွတ်ခွင့် ရသော်လည်း အမေရိကန် ကိုလိုနီတို့သည် ဂရိတ်ဗြိတိန်၏ ပါလီမန်တွင် ကိုယ်စားပြုခွင့် မရပေ။

=== လွတ်လပ်ရေး နှင့် နယ်မြေချဲ့ထွင်ခြင်း ===
[[File:Declaration of Independence (1819), by John Trumbull.jpg|thumb|left|ဂျွန် ထရမ်ဘူးလ် ၏ လွတ်လပ်ရေး ကြေညာခြင်း ပန်ချီကား ၁၈၁၇-၁၈၁၈]]
၁၇၆၀ ခုနှစ်များ မှ ၁၇၇၀ခုနှစ်များ အစောပိုင်းအတွင်း အမေရိကန် ကိုလိုနီများနှင့် ဗြိတိသျှတို့အကြား တင်းမာမှုမှ တဆင့် ၁၇၇၅ မှ ၁၇၈၁ ခုနှစ် အထိကြာသော အမေရိကန် လွတ်လပ်ရေး စစ်ပွဲကို ပေါ်ပေါက်လာစေခဲ့သည်။ ၁၇၇၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၄ ရက်တွင် ဖီလာဒဲလ်ဖီးယားတွင် ကျင်းပသော ကွန်တီနန်တယ် ကွန်ဂရက်မှ [[ဂျော့ချ် ဝါရှင်တန်]]၏ အုပ်ချုပ်မှု အောက်တွင် ကွန်တီနန်တယ် စစ်တပ်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ &quot;လူအားလုံးကို အညီအမျှ ဖန်ဆင်းခဲ့သည်။&quot; ဟု ကြွေးကြော်ခဲ့ကြပြီး မည်သူ့မဆို ရသင့်ရထိုက်သော အခွင့်အရေးများ ရှိသည်ဟု ဆိုကာ ကွန်ဂရက်သည် လွတ်လပ်ရေး ကြေညာစာတမ်းကို ၁၇၇၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၄ ရက်တွင် အတည်ပြုခဲ့သည်။ ထိုမူကြမ်း၏ အများစုကို ရေးသားသူမှာ [[သောမတ်စ် ဂျက်ဖာဆင်]] ဖြစ်သည်။ ထိုနေ့ကို နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်းတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ လွတ်လပ်ရေးနေ့ အဖြစ် ကျင်းပလျက် ရှိသည်။ ၁၇၇၇ တွင် ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်း အတွက် မူများကို ချမှတ်ခဲ့ပြီး အားနည်းသော ကွန်ဖက်ဒရယ် အစိုးရဖြင့် ၁၇၈၉ ခုနှစ် အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့ကြသည်။

ဗြိတိသျှတို့သည့် ပြင်သစ်နှင့် စပိန်တို့၏ အကူအညီ ရယူထားသော အမေရိကန်တပ်များကို ရှုံးနိမ့်ပြီးသည့် အခါတွင် ဂရိတ်ဗြိတိန်သည် အမေရိကန်တို့၏ လွတ်လပ်ရေး နှင့် မစ္စစ္စပီမြစ်၏ အနောက်ဘက်ခြမ်းရှိ နယ်မြေများ အပေါ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏၏ အချုပ်အခြာ အာဏာ ပိုင်ဆိုင်မှု ကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့ရသည်။ အခွန်ကောက်ခံနိုင်သည့် အာဏာပါဝင်သည့် ခိုင်မာသော အမျိုးသား အစိုးရ ဖွဲ့စည်းရန် အလိုရှိသည့် သူတို့က ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ ညီလာခံကို ၁၇၈၇ တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ၁၇၈၈ တွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၏ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို အတည်ပြု နိုင်ခဲ့သည်။ သမ္မတနိုင်ငံ အသစ်၏ ဆီးနိတ်လွှတ်တော်၊ အောက်လွှတ်တော်တို့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ၁၇၈၉ ခုနှစ်တွင် ဂျော့ချ် ဝါရှင်တန်က သမ္မတရာထူးကို ရယူခဲ့သည်။ ဖက်ဒရယ် အစိုးရမှ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်ချင်းစီ၏ အခွင့်အရေးအား ကန့်သတ်ချုပ်ချယ်မှု ကို တားမြစ်ထားပြီး နှင့် ဥပဒေအရ နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးဖြင့် အကာအကွယ် ပေးရန် အာမခံချက်ပေးထားသည့် အခွင့်အရေးများ ဆိုင်ရာ ဥပဒေ (The Bill of Rights) ကို ၁၇၉၁ ခုနှစ်တွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။

ကျွန်စနစ်နှင့် ပတ်သက်သော အတွေးအခေါ်များမှာ ပြောင်းလဲလာကြသည်။ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေတွင်ပါသော စာပိုဒ်တစ်ပိုဒ် အရ အာဖရိက ကျွန် ရောင်းဝယ်ရေးကို ၁၈၀၈ ခုနှစ် အထိသာ အကာအကွယ် ပေးထားသည်။ မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ ပြည်နယ်များက ကျွန်စနစ်ကို ၁၇၈၀ မှ ၁၈၀၄ ခုနှစ်အတွင်း ပယ်ဖျက်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အတွက် တောင်ပိုင်းရှိ ကျွန်စနစ် ကျင့်သုံးနေသေးသော ပြည်နယ်များကို &quot;ထူးခြားသော အဖွဲ့အစည်းများ&quot; အဖြစ် ကြွင်းကျန်ရစ်ခဲ့စေသည်။ ၁၈၀၀ ခုနှစ်လောက်တွင် စတင်သော ဒုတိယ မဟာနိုးကြားမှု (Second Great Awakening) အရ အီဗန်ဂျယ်လစ်ကယ်လစ်ဇင် (evangelicalism) သည် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချမှု အပါအဝင် အမျိုးမျိုးသော လူမှုရေးဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး လှုပ်ရှားမှု တို့၏ နောက်ကွယ်မှ အားတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။

[[File:U.S. Territorial Acquisitions.png|right|thumb|နယ်မြေတို့ကို ရယူခြင်းကို နေ့စွဲဖြင့် ပြထားပုံ]]

အမေရိကန်တို့ အနေနှင့် အနောက်ဘက်သို့ နယ်မြေချဲ့ထွင်ရန် စိတ်အားထက်သန်ခြင်းကြောင့် အင်ဒီးယန်းစစ်ပွဲများ အချိန်ကာလ ရှည်လျားစွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၁၈၀၃ခုနှစ် သမ္မတ သောမတ်စ် ဂျက်ဖာဆန်၏ လက်ထက်တွင် လူဝီစီးယားနားမှ ပြင်သစ်တို့ ပိုင်ဆိုင်သည့် နယ်မြေကို ဝယ်ယူခဲ့ခြင်းကြောင့် နိုင်ငံ၏ အရွယ်အစားမှာ နှစ်ဆ ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|title=Louisiana Purchase|url=http://www.nps.gov/archive/jeff/lewisclark2/circa1804/heritage/louisianapurchase/louisianapurchase.htm|work=National Parks Services|accessdate=1 March 2011|archivedate=29 November 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101129154059/http://www.nps.gov/archive/jeff/lewisclark2/circa1804/heritage/louisianapurchase/louisianapurchase.htm}}&lt;/ref&gt; အမျိုးမျိုးသော မကျေနပ်မှုကြောင့် ဗြိတိန်တို့ အပေါ် ကြေညာတိုက်ခိုက်ခဲ့သော ၁၈၁၂ စစ်ပွဲတွင် မည်သူမျှ အနိုင်မရရှိခဲ့သော်လည်း အမေရိကန်တို့၏ အမျိုးသားစိတ်ဓာတ်ကို ခိုင်မာလာစေခဲ့သည်။ အမေရိကန် စစ်တပ်တို့က ဖလော်ရီဒါသို့ အကြိမ်ကြိမ် ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခြင်းကြောင့် စပိန်တို့အနေနှင့် ဖလော်ရီဒါနှင့် အခြား ပင်လယ်ကွေ့ ကမ်းရိုးတန်း နယ်မြေများကို ၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် လက်လွှတ်ခဲ့သည်။ နဂို နေထိုင်သော အင်ဒီးယန်းတို့ကို ဖယ်ရှားသည့် &quot;မျက်ရည်များ၏ ခြေရာ&quot; (Trail of Tears) ဟု ညွှန်းဆို ခေါ်ဝေါ်ကြသည့် အဖြစ်အပျက်တွင် ၁၈၃၀ ခုနှစ်တွင် အင်ဒီးယန်း ဖယ်ရှားရေး ပေါ်လစီကို အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ကြပြီး မူလ နေထိုင်သူတို့၏ မြေများကို သိမ်းယူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသည် ၁၈၄၅ ခုနှစ်တွင် တက်ကဆပ် သမ္မတနိုင်ငံကို ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ အမေရိကန်တို့သည် မြောက်အမေရိကတိုက်ပေါ်တွင် နယ်မြေချဲ့ထွင်ရန် အတွက် ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်သည့် အယူအဆ (Manifest Destiny) မှာ ထိုအချိန်တွင် လူကြိုက်များ ထင်ရှားခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;Morrison, Michael A. (1999). ''Slavery and the American West: The Eclipse of Manifest Destiny and the Coming of the Civil War''. Chapel Hill: University of North Carolina Press, pp. 13–21. ISBN 0-8078-4796-8.&lt;/ref&gt; ၁၈၄၆ခုနှစ် ဗြိတိသျှ တို့နှင့် ချုပ်ဆိုသော အော်ရီဂွန် စာချုပ်အရ အမေရိကန်တို့သည် ယနေ့ခေတ် အမေရိကန် အနောက်မြောက်ပိုင်း ဒေသကို ထိန်းချုပ်ခွင့် ရခဲ့သည်။ မက္ကဆီကန်-အမေရိကန် စစ်ပွဲတွင် အမေရိကန်တို့ အနိုင်ရခဲ့ခြင်းကြောင့် ၁၈၄၈ ခုနှစ်တွင် မက္ကဆီကန်တို့ [[ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်]] နှင့် ယနေ့ခေတ် အနောက်တောင်ပိုင်း အမေရိကန်ဒေသတို့ကို လက်လွတ် ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ ၁၈၄၈-၄၉ ခုနှစ် ကယ်လီဖိုးနီးယားတွင် ရွှေ အလုအယက် တူးဖော်ကြခြင်း (California Gold Rush) ကြောင့် အနောက်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းမှုများ ပိုမို ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ရထားလမ်း အသစ်များ ဖောက်လုပ်ခြင်းကြောင့် ပြောင်းရွှေ့လိုသူတို့ အတွက် ရွှေ့ပြောင်းမှု ကို လွယ်ကူသွားစေပြီး နဂိုမူလ အမေရိကန် နေထိုင်သူတို့နှင့် ပဋိပက္ခများ ပိုမို ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ရာစုနှစ် တဝက်အတွင်းတွင် အမေရိကန် ဘိုင်ဆန် သို့ ကျွဲ အကောင်ရေ သန်း၄၀ ကျော်ကို အရေခွံရရန်၊ အစားစားရန်နှင့် ရထားလမ်းဖောက်လုပ်ရာတွင် လွယ်ကူရန် သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုကျွဲများသည် နဂိုမူလ နေထိုင်သူ အင်ဒီးယန်းတို့၏ အဓိက ရင်းမြစ်ဖြစ်သောကြောင့် ကျွဲများ ဆုံးရှုံးခြင်းသည် မူလနေထိုင်သူတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု ကို အကြီးအကျယ် ထိခိုက်စေခဲ့သည်။

=== ပြည်တွင်းစစ်နှင့် စက်မှုထွန်းကားလာခြင်း ===
[[File:Battle of Gettysburg, by Currier and Ives.png|thumb|left|ကာရီယာ နှင့် အိုက်ဗ်တို့၏ လက်ရာပုံတူ &quot;ဂက်တီဘတ်ခ်တိုက်ပွဲ&quot; ၁၈၆၃]]
ကျွန်စနစ် ကျင့်သုံးသော ပြည်နယ်များ နှင့် ကျွန်စနစ် မရှိသော ပြည်နယ်များ အကြား တင်းမာမှုသည် ပြည်နယ် နှင့် ဖက်ဒရယ် အစိုးရ အကြား ဆက်ဆံရေး နှင့် ပတ်သက်သည့် ငြင်းခုံမှုဖြင့် ကြီးထွားလာခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ပြည်နယ် အသစ်များ အကြားတွင် ကျွန်စနစ် ပျံ့နှံ့မှုနှင့် ပတ်သက်၍ သွေးထွက်သံယို ပြင်းထန်သော ပဋိပက္ခများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၁၈၆၀ ခုနှစ်တွင် ကျွန်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်သူ အများအပြား ပါဝင်သော ရီပတ်ဘလစ်ကင် ပါတီမှ [[အေဘရာဟမ် လင်ကွန်း]] သမ္မတ အဖြစ် အရွေးချယ် ခံခဲ့ရသည်။ သူသည် သမ္မတ အဖြစ် တာဝန် မထမ်းဆောင်မီတွင် ကျွန်စနစ် ကျင့်သုံးသော ပြည်နယ် ၇ ခုက ခွဲထွက်ရန် ကြေညာခဲ့ပြီး အမေရိကား ၏ ကွန်ဖက်ဒရိတ် ပြည်နယ်များ အဖြစ် ထူထောင်ခဲ့သည်။ ဖက်ဒရယ် အစိုးရက ထိုကြေညာချက်ကို တရားမဝင်ကြောင်း သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ကွန်ဖက်ဒရိတ် ပြည်နယ်များက ဆမ်တာခံတပ်ကို တိုက်ခိုက်ရာမှ [[အမေရိကန် ပြည်တွင်းစစ်]] စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အခြား ကျွန်စနစ် ကျင့်သုံးသော ပြည်နယ် ၄ခုက ကွန်ဖက်ဒရိတ် ပြည်နယ်များနှင့် ပူးပေါင်းခဲ့သည်။ လင်ကွန်း၏ ၁၈၆၃ ခုနှစ် ကြေညာချက်မှ ကွန်ဖက်ဒရိတ် ပြည်နယ်များ အတွင်း ရှိနေသော ကျွန်များကို လွတ်မြောက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ယူနီယံ တပ်တို့မှ ၁၈၆၅ ခုနှစ် အောင်ပွဲရအပြီးတွင် အမေရိကန် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေတွင် ပြင်ဆင်ချက် ၃ ခုကို ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး ထို့ပြင်ဆင်ချက်မှ ကျွန်ဖြစ်နေသော ၄ သန်းနီးပါးမျှ ရှိသည့် အာဖရိက-အမေရိကန်တို့ကို လွတ်လပ်သူများ အဖြစ် ကြေညာခဲ့ပြီး&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www2.census.gov/prod2/decennial/documents/1860a-02.pdf|title=1860 Census|publisher=U.S. Census Bureau|accessdate=2007-06-10}} Page 7 lists a total slave population of 3,953,760.&lt;/ref&gt; သူတို့အား နိုင်ငံသားများ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကာ မဲပေးနိုင်သော အခွင့်အရေးကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ စစ်ပွဲနှင့် စစ်ပွဲ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်မှ ဖက်ဒရယ် အစိုးရ၏ အာဏာကို သိသိသာသာ မြှင့်တင်ပေးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;De Rosa, Marshall L. (1997). ''The Politics of Dissolution: The Quest for a National Identity and the American Civil War''. Edison, NJ: Transaction, p. 266. ISBN 1-56000-349-9.&lt;/ref&gt; ထိုစစ်ပွဲသည် အမေရိကန် သမိုင်းတွင် အသေအပျောက် အများဆုံး ပဋိပက္ခ တစ်ခုဖြစ်ပြီး စစ်သား ၆၂၀,၀၀၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;Maris Vinovskis (1990). &quot;''[http://books.google.com/books?id=gySktxKYPGoC&amp;pg=PA6&amp;dq&amp;hl=en#v=onepage&amp;q=&amp;f=false Toward a social history of the American Civil War: exploratory essays]''&quot;. Cambridge University Press. p.6. ISBN 0-521-39559-3&lt;/ref&gt;

[[File:Ellis island 1902.jpg|thumb|နယူးယောက် ဆိပ်ကမ်း၊ အဲလစ်ကျွန်းတွင် အမေရိကားသို့ ရွှေ့ပြောင်းလာကြသူများ၊ ၁၉၀၂]]
စစ်ပွဲအပြီးတွင် လင်ကွန်း လုပ်ကြံခံခဲ့ရပြီးသည့်နောက် တောင်ဘက် ပြည်နယ်များကို ပြန်လည် ထည့်သွင်းဖွဲ့စည်းရေး နှင့် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး အတွက် ရည်ရွယ်ချက်ထားပြီး လတ်တလော လွတ်မြောက်လာကြသော ကျွန်တို့၏ အခွင့်အရေးကို အဓိကထားသည့် ရီပတ်ဘလစ်ကင်တို့၏ ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး ပေါ်လစီတွင် အစွန်းရောက် သမားများ ကြီးစိုးလာခဲ့သည်။ ၁၈၇၆ ခုနှစ် သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲ အပေါ် အငြင်းပွားမှု နှင့် ၁၈၇၇ ခုနှင့် ပြန်လည် ညှိနှိုင်းမှုတို့မှ ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးကို အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ မကြာမီတွင် ဂျင်မ်ခရိုး ဥပဒေဖြင့် အာဖရိက-အမေရိကန်တို့၏ မဲပေးပိုင်ခွင့်ကို အကာအကွယ် ပေးခဲ့သည်။ မြောက်ဘက် ဒေသတွင်မူ မြို့ပြများ ဖွံ့ဖြိုးလာခြင်းနှင့် ယခင်က မကြုံဖူးအောင် များပြားလှသော ဥရောပတောင်ပိုင်း နှင့် အရှေ့ပိုင်းမှ ရွှေ့ပြောင်းလာသူများကြောင့် နိုင်ငံ၏ စက်မှု ထွန်းကားရေးကို မြန်ဆန်စေခဲ့သည်။ ၁၉၂၉ အထိတိုင်အောင်ပင် အများအပြား ရွှေ့ပြောင်းလာကြသူများကြောင့် အလုပ်သမား ဦးရေများပြားလာပြီး အမေရိကန် ယဉ်ကျေးမှု ကို ပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။ နိုင်ငံ၏ အခြေခံ အဆောက်အအုံများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမှုကလည်း စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ကို အထောက်အကူ ပေးခဲ့သည်။ ၁၈၆၇ ခုနှစ်တွင် ရုရှားတို့ထံမှ အလက်စကာ ဒေသကို ဝယ်ယူခြင်းဖြင့် ကုန်းမကြီးအား ချဲ့ထွင်မှု ကို အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ၁၈၉၀ ခုနှစ် ဝေါင်းဒက်နီး စမ်းချောင်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက် အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှု (Wounded Knee Massacre) သည် အင်ဒီးယန်းတို့နှင့် စစ်ပွဲတွင် နောက်ဆုံး ပဋိပက္ခ ဖြစ်သည်။ ၁၈၉၃ ခုနှစ်တွင် ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာထဲရှိ ဘုရင်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံဖြစ်သော ဟာဝိုင်အီနိုင်ငံ၏ လက်ရှိဘုရင်စနစ်ကို ထိုဒေသတွင် နေထိုင်သူ အမေရိကန် လူမျိုးများ ဦးဆောင်သည့် အာဏာသိမ်းမှုက ဖယ်ရှားဖြစ်ခဲ့သည်။ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသည် ဟာဝိုင်အီကျွန်းစုကို ၁၈၉၈ တွင် အမေရိကန် နိုင်ငံ အတွင်း ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားသော စပိန်-အမေရိကန် စစ်ပွဲတွင် အောင်နိုင်မှုက အမေရိကန် ကို ကမ္ဘာ့အင်အားကြီး နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်ကြောင်း ပြသခဲ့ပြီး ထိုမှ တဆင့် ပျူရီတို ရီကို၊ ဂူအမ်ကျွန်း နှင့် [[ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ]]တို့ကို အမေရိကန် နိုင်ငံတွင်းသို့ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|author=Gates, John M.|url=http://www3.wooster.edu/History/jgates/book-ch3.html|title=War-Related Deaths in the Philippines|work=Pacific Historical Review|publisher=College of Wooster|date=August 1984|accessdate=2007-09-27|archivedate=5 August 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100805061319/http://www3.wooster.edu/history/jgates/book-ch3.html}}&lt;/ref&gt; ဖိလစ်ပိုင်သည် ရာစုနှစ် တစ်ဝက်အကြာတွင် လွတ်လပ်ရေး ရခဲ့ပြီး ပျူရီတို ရီကို နှင့် ဂူအမ်ကျွန်းမှာ အမေရိကန်၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း ဆက်လက် တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။

=== ပထမကမ္ဘာစစ်၊ ကမ္ဘာ့စီးပွားပျက်ကပ် နှင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ===
[[File:Dust Bowl&amp;nbsp;- Dallas, South Dakota 1936.jpg|thumb|left|၁၉၃၆ခု သဲမုန်တိုင်း ကာလအတွင်း တောင်ဒါကိုတာမှ စွန့်ပစ်ထားသော ယာခင်းတစ်ခု]]

၁၉၁၄ ခုနှစ် [[ပထမကမ္ဘာစစ်]] ဖြစ်ပွားချိန်တွင် အမေရိကန်သည် မည်သူ့ဘက်မှ မလိုက်ခဲ့ပေ။ အမေရိကန် အများစုသည် ဗြိတိသျှနှင့် ပြင်သစ်တို့အား စာနာကြသော်လည်း အများစုမှာ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှု ကို ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Foner, Eric, and John A. Garraty (1991). ''The Reader's Companion to American History.'' New York: Houghton Mifflin, p. 576. ISBN 0-395-51372-3.&lt;/ref&gt; ၁၉၁၇ တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် မဟာမိတ် အဖွဲ့သို ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီးနောက် ဂျာမနီပါဝင်သော ဗဟိုအင်အားကြီးနိုင်ငံများ အတွက် အရေးနိမ့်စေခဲ့သည်။ စစ်ပွဲအပြီးတွင် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်မှ [[နိုင်ငံပေါင်းချုပ် အသင်းကြီး]] ဖွဲ့စည်းမှု ပါဝင်သော ဗာဆိုင်းစာချုပ်ကို အတည်မပြုခဲ့ပေ။ အမေရိကန်သည် တဖက်သတ်ဝါဒ (unilateralism) ကို ကျင့်သုံးခဲ့ရာမှ အထီးကျန်ဝါဒ (isolationism) ဖြစ်လုနီးပါးပင် ဖြစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;McDuffie, Jerome, Gary Wayne Piggrem, and Steven E. Woodworth (2005). ''U.S. History Super Review''. Piscataway, NJ: Research &amp; Education Association, p. 418. ISBN 0-7386-0070-9.&lt;/ref&gt; ၁၉၂၀ ခုနှစ်တွင် အမျိုးသမီး အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှု အောင်မြင်၍ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေတွင် အမျိုးသမီးတို့ မဲပေးပိုင်ခွင့် အတွက် ပြင်ဆင်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၀ ခုနှစ်များအတွင်း အကြီးအကျယ် ကြွယ်ဝချမ်းသာလာခြင်းသည် ၁၉၂၉ ဝေါလ်စထရိ ဈေးကွက် ပြိုလဲခြင်းနှင့် အတူ ပြီးဆုံးခဲ့ပြီး [[ကမ္ဘာ့စီးပွားပျက်ကပ်ကြီး]] ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် ဖရန်ကလင်ဒီ ရုစဗဲ့ သည် သမ္မတအဖြစ် အရွေးခံရပြီးနောက် စီးပွားရေးအပေါ်တွင် အစိုးရမှ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုကို တိုးမြှင့်သည့် ပေါ်လစီ အများအပြားကို ချမှတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၀ ခုနှစ်များ အတွင်း သဲမုန်တိုင်းများတိုက်ခိုက်ခြင်းသည် လယ်ယာ လုပ်ကိုင်သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းများကို ချွတ်ခြုံကျသွား စေပြီး အနောက်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းမှု အများအပြား အသစ်တဖန် ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြန်သည်။

[[File:1944 NormandyLST.jpg|thumb|အမေရိကန် စစ်တပ် ခြေလျင် တပ်မ (၁) မှ စစ်သားများ နော်မန်ဒီ ဆိပ်ကမ်းသို့ ဒီဒေးတွင် ကမ်းတက် တိုက်ခိုက်စဉ် ဇွန်လ ၆ ရက်၊ ၁၉၄၄]]

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်၏ အစောပိုင်းကာလတွင် မည်သည့်ဘက်မှ ပါဝင်ခြင်း မရှိခဲ့သော အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသည် နာဇီ ဂျာမနီတို့ ပိုလန်ကို ၁၉၃၉ စက်တင်ဘာလတွင် ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ပြီးနောက်တွင် မဟာမိတ် တို့ကို ၁၉၄၁ မတ်လမှစ၍ ငှားရမ်းခြင်း အစီအစဉ်ဖြင့် ပစ္စည်းများ စတင် ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သည်။ ၁၉၄၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၇ ရက်တွင် ဂျပန်အင်ပိုင်ယာသည် ပုလဲဆိပ်ကမ်း သို့ အမှတ်မထင် ဝင်ရောက် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ရာမှ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသည် မဟာမိတ်များ နှင့် ပူးပေါင်းခဲ့ကာ ဝင်ရိုးတန်း အင်အားကြီးနိုင်ငံများကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် အပြင် အမေရိကန်ရှိ ဂျပန် ထောင်ပေါင်းများစွာကို စစ်စခန်းများသို့ ပြောင်းရွှေ့ နေရာချထားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|author=Burton, Jeffrey F., et al.|url=http://www.nps.gov/history/history/online_books/anthropology74/ce3.htm|title=A Brief History of Japanese American Relocation During World War II|work=Confinement and Ethnicity: An Overview of World War II Japanese American Relocation Sites|month=October|date=July 2000|accessdate=2010-04-02|publisher=National Park Service|archivedate=2007-08-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070816201302/http://www.nps.gov/history/history/online_books/anthropology74/ce3.htm}}&lt;/ref&gt; စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်လာခြင်းကြောင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ နှင့် ကုန်ထုတ်လုပ်မှုများ တိုးပွားလာခဲ့သည်။ စစ်အတွင်း အဓိက တိုက်ခိုက်သူများတွင် အမေရိကန် နိုင်ငံ တစ်ခုသာလျှင် ပိုမိုချမ်းသာ လာခဲ့သည်။ စစ်ကြောင့် မွဲတေမသွားဘဲ ပို၍ ချမ်းသာ လာခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;Kennedy, Paul (1989). ''The Rise and Fall of the Great Powers''. New York: Vintage, p. 358. ISBN 0-679-72019-7.&lt;/ref&gt; ဘရက်တန် ဝုဒ် နှင့် ယော်လ်တာ တို့တွင် ပြုလုပ်သော မဟာမိတ် ညီလာခံမှ နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်း အတွက် စနစ်အသစ်ကို အကြမ်းမျဉ်း ဆွေးနွေးခဲ့ပြီး ထိုစနစ်တွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု နှင့် [[ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စု]] တို့ကို ကမ္ဘာ့ အရေးအခင်းများ၏ ဗဟိုချက်မ အဖြစ်ထားရှိခဲ့သည်။ ဥရောပတွင် အောင်ပွဲများ ရရှိပြီးသည့်နောက်တွင် ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် [[ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့]] တွင် နိုင်ငံတကာ ညီလာခံ တစ်ခုကို ကျင်းပခဲ့ပြီး ထိုညီလာခံမှ ကုလသမဂ္ဂ ပဋိဉာဏ် စာတမ်းကို ရေးဆွဲခဲ့ကာ ၎င်းမှာ စစ်အပြီးတွင် အသက်ဝင်လာခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.state.gov/r/pa/ho/pubs/fs/55407.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070612221444/http://www.state.gov/r/pa/ho/pubs/fs/55407.htm|archivedate=12 June 2007|title=The United States and the Founding of the United Nations, August 1941&amp;nbsp;– October 1945|month=October|year=2005|accessdate=2007-06-11|publisher=U.S. Dept. of State, Bureau of Public Affairs, Office of the Historian}}&lt;/ref&gt; အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် နျူးကလီးယား လက်နက်ကို ပထမဆုံးထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး ထိုဗုံးများကို [[ဂျပန်နိုင်ငံ]] [[ဟီရိုရှီးမားမြို့|ဟီရိုရှီးမား]] နှင့် [[နာဂါဆာကီမြို့]]တို့ ပေါ်တွင် ဩဂုတ်လတွင် ကျဲချခဲ့သည်။ ဂျပန်တို့သည် စက်တင်ဘာ ၂ ရက်နေ့တွင် လက်နက်ချခဲ့ပြီး စစ်ကြီး ပြီးဆုံးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Pacific War Research Society (2006). ''Japan's Longest Day''. New York: Oxford University Press. ISBN 4-7700-2887-3.&lt;/ref&gt;

=== စစ်အေးတိုက်ပွဲ နှင့် ဆန့်ကျင်မှု နိုင်ငံရေး ===
[[File:Martin Luther King&amp;nbsp;- March on Washington.jpg|thumb|upright|[[မာတင်လူသာကင်း ဂျူနီယာ]] &quot;ကျွန်တော့်မှာ အိပ်မက်ရှိတယ်&quot; ဆိုသော မိန့်ခွန်းကို ပြောကြားနေစဉ် ၁၉၆၃]]
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နှင့် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုတို့သည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် အပြီးတွင် စစ်အေးတိုက်ပွဲ ကာလအတွင်း တန်ခိုးအရှိန်အဝါ အာဏာချင်း အားပြိုင်ကြသည်။ ဥရောပရှိ စစ်ရေးကိစ္စများကို [[နေတိုးအဖွဲ့]] နှင့် [[ဝါဆောစာချုပ်]]အဖွဲ့ တို့မှ တဆင့် လွှမ်းမိုးကြပြီး ဒေသအတော်များများတွင် ကြားခံနိုင်ငံများမှတဆင့် လက်သီးပုန်းစစ်ပွဲများ ဆင်နွှဲကြသည်။ လက်ဝဲဝါဒီတို့၏ ဒေသများနှင့် ဝင်ငွေကို ပြန်လည်ခွဲရေရေး ပရော့ဂျက်များကို ဆန့်ကျင်သည့် အမေရိကန်နိုင်ငံသည် မကြာခဏဆိုသလိုပင် အာဏာရှင် အစိုးရများကို ကူညီပံ့ပိုးလေ့ ရှိသည်။ အမေရိကန် စစ်တပ်တို့သည် တရုတ်ကွန်မြူနစ်တပ်တို့ကို ၁၉၅၀-၅၃ ခုနှစ် [[ကိုရီးယားစစ်ပွဲ]] အတွင်း တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ လွှတ်တော်၏ &quot;အမေရိကန် မဆန်မှုများကို စုံစမ်းသည့်ကော်မတီ&quot; သည် လက်ဝဲဝါဒီတို့၏ အဖျက်အမှောင့် လုပ်ငန်းများကို စုံစမ်းစစ်ဆေးလေ့ ရှိပြီး ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် ဂျိုးဆက် မက်ကာသီ သည် ကွန်မြူနစ် ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွင် အခရာကျသူ ဖြစ်သည်။

၁၉၆၁ ခုနှစ် ဆိုဗီယက်တို့၏ ပထမဆုံး လူသားပါဝင်သည့် အာကာသယာဉ်ကို လွှတ်တင်ပြီးနောက် အမေရိကန် သမ္မတ [[ဂျွန်အက်ဖ်ကနေဒီ]] က အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကို လပေါ်တွင် ပထမဆုံး ရောက်ရှိသူဖြစ်ရမည်ဟု ကြွေးကြော်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်တို့ လပေါ်သို့ ဆင်းသက်နိုင်ခဲ့သည်။ ကနေဒီသည် ဆိုဗီယက်တို့ နှင့် ကျူးဘားတွင် နျူးကလီးယား လက်နက်ဆိုင်ရာ တင်းမာမှု တစ်ခုလည်း ဖြစ်ခဲ့သေးသည်။ ထိုအချိန်ကာလ အတောအတွင်းတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် အရှိန်အဟုန်မပျက်သော စီးပွားရေး တိုးတက်မှု ရှိနေခဲ့သည်။ ရိုဆာပတ်ခ်၊ မာတင်လူသာကင်း ဂျူနီယာ၊ ဂျိမ်းစ်ဘီဗဲလ် စသည့် အာဖရိက- အမေရိကန်တို့သည် ပြည်သူ့ အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများကို ဦးဆောင်ဦးရွက် ပြုခဲ့ပြီး အသားအရောင် ခွဲခြားခြင်း နှင့် ခွဲခြားဆက်ဆံခြင်း ပြဿနာများကို ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြသည်။ ကနေဒီ လုပ်ကြံခံရပြီးသည့်နောက် ၁၉၆၃ တွင် နောက်တက်လာသည့် သမ္မတ လင်ဒန် ဘီ ဂျွန်ဆင် လက်ထက်တွင် ၁၉၆၄ခုနှစ် ပြည်သူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ဥပဒေ၊ ၁၉၆၅ခု မဲပေးပိုင်ခွင့် ဥပဒေတို့ အတည်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဂျွန်ဆင် နှင့် သူ့နောက်တွင် တက်လာသူ ရစ်ချက် နစ်ကဆင် တို့သည့် အရှေ့တောင်အာရှတွင် တဆင့်ခံတိုက်ခိုက်ပြီး မအောင်မြင်ခဲ့သော စစ်ပွဲဖြစ်သည့် ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲကို ဆင်နွှဲခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် တန်ပြန်ယဉ်ကျေးမှု လှုပ်ရှားမှုများ ထွန်းကားလာပြီးနောက် စစ်ဆန့်ကျင်ရေး၊ လူမည်းမျိုးချစ်စိတ် ဆန့်ကျင်ရေး၊ လိင်မှုဆိုင်ရာ တော်လှန်မှု များကို ဆန့်ကျင်ရေး တို့ကို လုပ်ဆောင်လာခဲ့ကြသည်။ ထို့ပြင် ဘက်တီ ဖရိုင်းဒန်၊ ဂလော်ရီယာ စတိုင်းနန်း နှင့် အခြားအမျိုးသမီးများ ဦးဆောင်သည့် အမျိုးသမီး အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများ ပေါ်ထွက်လာပြီးနောက် အမျိုးသမီးများ အတွက် နိုင်ငံရေး၊ လူမှုရေး နှင့် စီးပွားရေး ဆိုင်ရာ ညီမျှမှု တို့ကို တောင်းဆိုခဲ့သည်။

၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် [[ဝါးတားဂိတ် အရှုပ်တော်ပုံ]] ကြောင့် နစ်ကဆင်သည် ပထမဆုံးအကြိမ် နုတ်ထွက်ရသည့် သမ္မတဖြစ်လာခဲ့သည်။ တရားစီရင်မှု ကို အဟန့်အတားပြုခြင်း၊ အခွင့်အာဏာကို အလွဲသုံးစား လုပ်ခြင်းစသည့် စွပ်စွဲမှုများဖြင့် ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံရမည်ကို ရှောင်ရှားနိုင်ရန် အတွက် ဖြစ်သည်။ သူ့နောက်တွင် ဂဲရက်ဖို့ဒ် သမ္မတဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ခုနှစ်များ နောက်ပိုင်းတွင် သမ္မတဖြစ်ခဲ့သော [[ဂျင်မီ ကာတာ]]၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံမှာ ငွေကြေးဖောင်းပွပြီး စီးပွားရေးကျဆင်းခြင်း နှင့် အီရန် ဓားစာခံ အဖြစ်အပျက် တို့ သည် ထင်ရှားသည်။ ၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင် [[ရော်နယ် ရေဂင်]] အရွေးချယ်ခံရခြင်းသည် အမေရိကန် နိုင်ငံရေးအား လက်ဝဲသို့ ယိမ်းသွားစေသည့် လက္ခဏာပင် ဖြစ်သည်။ သူ၏ လက်ထက်တွင် အခွန် နှင့် နိုင်ငံ သုံးစွဲမှုဆိုင်ရာ ပြုပြင်ရေးများကို အကြီးအကျယ် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သူ ဒုတိယအကြိမ် အရွေးခံရပြီးသည့် နောက်တွင် အီရန်-ကွန်ထရာ အဖြစ်အပျက် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုနှင့် သံတမန် ဆက်ဆံရေး သိသိသာသာ တိုးတက်မှု ရခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု ပြိုကွဲသွားခြင်းကြောင့် စစ်အေးတိုက်ပွဲ ပြီးဆုံးခဲ့ရသည်။

=== လက်ရှိခေတ် ===
[[File:UA Flight 175 hits WTC south tower 9-11 edit.jpeg|thumb|right|ဝေါလ်ထရိတ်စင်တာကို [[စက်တင်ဘာ ၁၁ တိုက်ခိုက်မှု]] ဖြစ်ပွားသည့် မနက်တွင် မြင်တွေ့ရပုံ]]
သမ္မတ ဂျော့ခ် အိတ်ချ် ဒဗလျူ ဘုရှ် လက်ထက်တွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသည် ကုလသမဂ္ဂမှ တရားဝင် ခွင့်ပြုချက် ပေးထားသော [[ပင်လယ်ကွေ့ စစ်ပွဲ]] ကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ခေတ်သစ် အမေရိကန် သမိုင်းကြောင်းတွင် ကာလ အရှည်ကြာဆုံး စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးမှု အဖြစ် ၁၉၉၁ မတ်လမှ ၂၀၀၁ ခုနှစ် မတ်လ အထိ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး သမ္မတ [[ဘီလ် ကလင်တန်]] အုပ်ချုပ်သော ကာလအားလုံး ပါဝင်ပြီး [[ဒေါ့ကွန်း ဘပ်ဘယ်လ်]] ကဲ့သို့သော စီးပွားရေး တိုးတက်မှုများကြောင့်လည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|author=Voyce, Bill|url=http://iwin.iwd.state.ia.us/iowa/ArticleReader?itemid=00003700&amp;print=1|title=Why the Expansion of the 1990s Lasted So Long|publisher=Iowa Workforce Information Network|date=2006-08-21|accessdate=2007-08-16|archivedate=6 October 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061006020321/http://iwin.iwd.state.ia.us/iowa/ArticleReader?itemid=00003700&amp;print=1}}&lt;/ref&gt; လိင်ကိစ္စနှင့် ပတ်သက်သော အရှုပ်အထွေးကြောင့် ၁၉၉၈ တွင် သမ္မတ [[ဘီလ် ကလင်တန်]] တရားရင်ဆိုင် ခဲ့ရသော်လည်း သမ္မတရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ &lt;ref&gt;{{cite web|author=Voyce, Bill|url=http://iwin.iwd.state.ia.us/iowa/ArticleReader?itemid=00003700&amp;print=1|title=Why the Expansion of the 1990s Lasted So Long|publisher=Iowa Workforce Information Network|date=2006-08-21|accessdate=2007-08-16|archivedate=6 October 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061006020321/http://iwin.iwd.state.ia.us/iowa/ArticleReader?itemid=00003700&amp;print=1}}&lt;/ref&gt; အမေရိကန် သမိုင်းတွင် အကြိတ်အနယ် နီးနီးကပ်ကပ် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော ၂၀၀၀ ခုနှစ် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ၏ ရလဒ်ကို အမေရိကန် တရားရုံးချုပ် မှ အဆုံးအဖြတ် ပေးခဲ့ရပြီး ဂျော့ချ် အိတ်ချ် ဒဗလျူ ဘုရှ် ၏ သား [[ဂျော့ချ် ဒဗလျူ ဘုရှ်]] သမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ 

[[စက်တင်ဘာ ၁၁ တိုက်ခိုက်မှု|၂၀၀၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၁]] တွင် [[အယ်လ်ကေးဒါး]] အကြမ်းဖက် သမား အဖွဲ့မှ [[နယူးယောက်မြို့]]တော် ရှိ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေး အဆောက်အအုံ နှင့် ဝါရှင်တန်ဒီစီ အနီးရှိ ပင်တဂွန် စစ်ဌာနချုပ် တို့အား အကြမ်းဖက် တိုက်ခိုက် ခဲ့သဖြင့် ပြည်သူ ၃၀၀၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့ရသည်။ လက်စားချေ တုံ့ပြန်မှု အနေနှင့် ဘုရှ် ဦးဆောင်သော အစိုးရအဖွဲ့သည် ကမ္ဘာတဝှမ်းလုံးတွင် အကြမ်းဖက်သမားတို့အား စစ်ကြေညာ တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် အမေရိကန် စစ်တပ်တို့သည် [[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ]] ကို ဝင်ရောက်စီးနင်းပြီး တာလီဘန် အစိုးရ နှင့် အယ်လ်ကေးဒါးတို့၏ လေ့ကျင့်ရေး စခန်းများကို ဖယ်ရှားပစ်ခဲ့သည်။ တာလီဘန် သူပုန် တို့က ပြောက်ကျားစနစ်ဖြင့် ဆက်လက် တိုက်ခိုက်နေကြဆဲပင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ဘုရှ် အစိုးရသည် အငြင်းပွားစရာ ရှိသည့် အကြောင်းပြချက်များဖြင့် [[အီရတ်နိုင်ငံ]] အစိုးရကို ဖယ်ရှားနိုင်ရန် စတင်လှုံ့ဆော်ခဲ့ကြသည်။ &lt;ref&gt;{{cite news|title=Many Europeans Oppose War in Iraq|work=USA Today|url=http://www.usatoday.com/news/world/2003-02-14-eu-survey.htm|date=2003-02-14|accessdate=2008-09-01}}{{cite web|author=Springford, John|title='Old’ and ‘New’ Europeans United: Public Attitudes Towards the Iraq War and US Foreign Policy|publisher=Centre for European Reform|url=http://www.cer.org.uk/pdf/back_brief_springford_dec03.pdf|month=December|year=2003|accessdate=2008-09-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040328182510/http://www.cer.org.uk/pdf/back_brief_springford_dec03.pdf|archivedate=28 March 2004}}&lt;/ref&gt; စစ်ရေးဆိုင်ရာ ကျူးကျော်မှုအတွက် [[နေတိုးအဖွဲ့]] ၏ထောက်ခံမှု နှင့် ကုလသမဂ္ဂ မှ တရားဝင်သဘောတူညီချက် မရသဖြင့် ဘုရှ်သည် စိတ်အားထက်သန်သော မဟာမိတ်များကို စုစည်းကာ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် မဟာမိတ်တပ် တို့သည် အီရတ်ကို ၂၀၀၃ တွင် လက်ဦးမှု ရယူ တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြကာ အာဏာရှင် [[ဆဒမ် ဟူစိန်]] ကို ဖယ်ရှားခဲ့ကြသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ကက်ထရီနာ ဟာရီကိန်း မုန်တိုင်းသည် ပင်လယ်ကွေ့ ကမ်းရိုးတန်း (Gulf Coast) တလျှောက်ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် တိုက်ခတ် ဖျက်စီးခဲ့ပြီး နယူးအော်လင်းပြည်နယ် ကို အကြီးအကျယ် ပျက်စီးစေခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၄ရက်တွင် ကမ္ဘာ့ စီးပွားရေး ကျဆင်းမှုများ ကြားတွင် [[ဘာရတ်အိုဘားမား]] သည် ပထမဆုံး အာဖရိကန် အမေရိကန် သမ္မတ အဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု စနစ်နှင့် ငွေကြေးစနစ်ကို အကြီးအကျယ် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်အတွင်း မက္ကဆီကို ပင်လယ်ကွေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဒိ(ပ်) ဝါးတား ဟော်ရီဇုန် ရေနံဖိတ်စဉ်မှုသည် စစ်ပွဲမရှိသော ကာလတွင် အကြီးအကျယ်ဆုံးသော ကပ်ဘေးဆိုက်မှုပင် ဖြစ်ပေသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|author=|title=BP Oil Spill Is Now The Largest Ever In Gulf|publisher=CBS/Associated Press|url=http://www.cbsnews.com/stories/2010/07/01/national/main6636406.shtml|date=2010-07-01|accessdate=2010-07-01|archivedate=25 May 2012|archiveurl=https://archive.is/20120525210100/http://www.cbsnews.com/stories/2010/07/01/national/main6636406.shtml}}&lt;/ref&gt;

== အစိုးရ နှင့် ရွေးကောက်ပွဲ ==
[[ဝှာင်:Capitol Building Full View.jpg|thumb|right|အမေရိကန် ကွန်ဂရက် လွှတ်တော် ကျင်းပရာ နေရာဖြစ်သော ကက်ပီတိုလ် အဆောက်အအုံကို အနောက်ဘက် အခြမ်းမှ တွေ့ရစဉ်]]
အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကျန်ရှိနေသေးသော ဖက်ဒရယ်နိုင်ငံများတွင် သက်တမ်းအရှည်ဆုံးသော နိုင်ငံဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်လက်အောက်မှ လွတ်မြောက် သည့်အချိန်ကစ၍ ဖက်ဒရယ်နိုင်ငံ အဖြစ် တည်ထောင်ထားခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေး စနစ်မှာ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ အခြေခံသော သမ္မတနိုင်ငံ နှင့် ကိုယ်စားပြု ဒီမိုကရေစီ စနစ်ဖြစ်ပြီး ထိုစနစ်၏ သဘောသဘာဝမှာ &quot;အများစု၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ဥပဒေဖြင့် အကာကွယ် ပေးထားသည့် လူနည်းစု အခွင့်အရေးဖြင့် ပြန်လည် ထိန်းချုပ်ထားသည့်စနစ်&quot; ဟု ဖွင့်ဆိုထားသည်။ &lt;ref&gt;Scheb, John M., and John M. Scheb II (2002). ''An Introduction to the American Legal System''. Florence, KY: Delmar, p. 6. ISBN 0-7668-2759-3.&lt;/ref&gt; အစိုးရကို နိုင်ငံ၏ အထွဋ်အထိပ် တရားဥပဒေ ဆိုင်ရာ စာရွက်စာတမ်းဖြစ်သော အမေရိကန် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေတွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် ပြန်လည်စောင့်ကြပ် ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခြင်း ဖြင့် ကန့်သတ်ထိန်းချုပ်ထားသည်။ အမေရိကန် ဖက်ဒရယ် စနစ်တွင် နိုင်ငံသားတို့ကို ဖက်ဒရယ်၊ ပြည်နယ် နှင့် ဒေသဆိုင်ရာ ဆိုသော အစိုးရ အဆင့် (၃) ရပ်ဖြင့် အုပ်ချုပ်သည်။ ဒေသဆိုင်ရာ အစိုးရ၏ တာဝန်ကို ကောင်တီ ဆိုင်ရာ နှင့် စည်ပင်သာယာရေး ဆိုင်ရာ ဟူ၍ ပြန်လည် ခွဲဝေလေ့ ရှိသည်။ သို့သော် နေရာတိုင်းလိုလို တွင် အမှုဆောင် နှင့် ဥပဒေပြု အရာရှိများကို နယ်မြေဒေသ အတွင်းရှိ နိုင်ငံသားတို့၏ မဲဆန္ဒဖြင့် တာဝန်ခွဲဝေချထားလေ့ ရှိသည်။ ဖက်ဒရယ် အစိုးရ တွင် မည်သည့် အစုအဖွဲ့မှ ကိုယ်စားလှယ် မည်မျှ ပါဝင်ရမည် စသော ကန့်သတ်ချက်မျိုး မရှိဘဲ အောက်ခြေ အဆင့်တွင်လည်း ထိုသို့ ခွဲဝေနေရာချထားမှုမျိုး အလွန်ပင် ရှားပါးသည်။

[[ဝှာင်:WhiteHouseSouthFacade.JPG|thumb|left| အမေရိကန် သမ္မတ၏ နေထိုင်ရာ နှင့် ရုံးဖြစ်သော အိမ်ဖြုတော်၏ တောင်ဘက် မျက်နှာစာ]]
၁၇၈၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့က အတည်ပြုခဲ့သော ဖွဲ့စည်း အုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေအရ ဖက်ဒရယ် အစိုးရ တွင် အစိတ်အပိုင်း သုံးခုရှိသည်။
* ဥပဒေပြုရေး။ ။ ဆီးနိတ်လွှတ်တော် (အထက်လွှတ်တော်) နှင့် အောက်လွှတ်တော် ဟု နှစ်ပိုင်းခွဲခြားထားသော အမေရိကန် ကွက်ဂရက်သည် ဖက်ဒရယ် ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းခြင်း၊ စစ်ကြေညာခြင်း၊ စာချုပ်စာတမ်းများကို အတည်ပြုခြင်း စသည့် အခွင့်အာဏာများရှိသည်။ ထို့အပြင် ဘတ်ဂျက် အသုံးစရိတ် နှင့် အခွန်အတုပ်ဆိုင်ရာ အခွင့်အာဏာလည်း ရှိပြီး အစိုးရ အဖွဲ့အတွင်းရှိ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူများအား အရေးပေါ်လာပါက စစ်ဆေးပြီး ရာထူးမှ ဖယ်ရှားနိုင်သော အခွင့်အာဏာလည်း ရှိသည်။

* အုပ်ချုပ်ရေး ။ ။ အုပ်ချုပ်ရေးဌာနတွင် သမ္မတသည် အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် ဖြစ်၏။ သမ္မတကို လေးနှစ်တစ်ကြိမ် ရွေးကောက်တင်မြှောက် ရ၏။ နိုင်ငံ၏အခြေခံဥပဒေအရ သမ္မတအား အပ်နှင်းထား သော အာဏာများမှာ လွန်စွာပင် များပြားကျယ်ဝန်းလှပေ သည်။ သမ္မတသည် နိုင်ငံခြား တိုင်းပြည်များနှင့် စာချုပ်ချုပ် နိုင်၏။ သံအမတ်များ၊ အစိုးရ ကက်ဘိနက် အဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများ၊ ဖက်ဒရယ် ဥပဒေ နှင့် ပေါ်လစီဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲသူများကို ခန့် ထားနိုင်၏။ သို့ရာတွင်အစိုးရ ကက်ဘိနက် အဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများကို ခန့်ထားရာတွင် အထက်လွှတ် တော်၏ သဘောတူညီချက်ကို ခံယူရသည်။ အမေရိကန် သမ္မတသည် အမေရိကန် စစ်တပ်၏ စစ်ဦးစီးချုပ် ဖြစ်ပြီး အဆိုပြုလာသော ဥပဒေများကို အတည်မပြုမီတွင် ဗီတိုအာဏာသုံး၍ ပယ်ချနိုင်ခွင့် ရှိသည်။ 

* တရားစီရင်ရေး။ ။ ပြည်ထောင်စု တရား လွှတ်တော်ချုပ်နှင့် ထိုထက်နိမ့်သော ဖက်ဒရယ် တရားရုံးများ ပါဝင်ပြီး ၎င်းတို့၏ တရားသူကြီးများကို သမ္မတက အထက်လွှတ်တော်၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ခန့်အပ်ရသည်။ ၎င်းတို့မှ ဥပဒေများကို ဖွင့်ဆိုရှင်းလင်းရပြီး ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ နှင့် မကိုက်ညီသော တရားစီရင်မှုများကို ပယ်ဖျက်ခွင့် ရှိသည်။

[[ဝှာင်:USSupremeCourtWestFacade.JPG|thumb|right|အမေရိကန် တရားရုံးချုပ် အဆောက်အဦး၏ အနောက်ဘက် မျက်နှာစာ]]
အောက်လွှတ်တော်တွင် မဲပေးနိုင်သော အမတ် ၄၃၅ ဦးရှိပြီး သူတို့သည် ကွန်ဂရယ် မဲဆန္ဒနယ်ကို ၂ နှစ်သက်တမ်းဖြင့် ကိုယ်စားပြုကြသည်။ အောက်လွှတ်တော် အမတ်နေရာ အရေအတွက် ကို ပြည်နယ်အတွင်းရှိ လူဦးရေ ပေါ်တွင် မူတည်၍ ၁၀ နှစ်တစ်ကြိမ် ပြန်လည်ခွဲဝေ နေရာချထားလေ့ ရှိသည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ် လူဦးရေ စာရင်းအရ ပြည်နယ် ၇ ခုတွင် အနည်းဆုံး အမတ် ၁ နေရာစီသာ ရှိပြီး လူဦးရေ အများဆုံးဖြစ်သော ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်တွင် အောက်လွှတ်တော် အမတ် ၅၃ ဦး ရှိသည်။ ဆီးနိတ်လွှတ်တော်တွင် အမတ် ၁၀၀ ဦး ရှိပြီး ပြည်နယ်တစ်ခုစီ အတွက် ကိုယ်စားပြုသူ အမတ် ၂ ဦးစီ ဖြစ်ကာ ရွေးကောက်တက်မြှောက်မှု သက်တမ်းမှာ ၆ နှစ်တစ်ကြိမ်ဖြစ်သည်။ သမ္မတ ၏ ရွေးကောက်တင်မြှောက်မှု သက်တမ်းမှာ ၄ နှစ်တစ်ကြိမ်မျှ ဖြစ်ပြီး သမ္မတသည် သက်တမ်း ၂ ခုထက် ပို၍ အရွေးခံခွင့် မရှိပေ။ သမ္မတကို စုစုပေါင်း မဲအရေအတွက်ဖြင့် တိုက်ရိုက် တင်မြှောက်ခြင်း မဟုတ်ပဲ ပြည်နယ်အလိုက် အချိုးကျ ခွဲဝေထားသော အီလက်ထရိုရယ် ကောလိပ် စနစ်ဖြင့် တင်မြှောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ တရားရုံးချုပ်ကို အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု ၏ တရားသူကြီးချုပ်က ဦးဆောင်ကာ အဖွဲ့ဝင် ၉ ဦးရှိပြီး သက်တမ်း သတ်မှတ်ထားခြင်း မရှိပေ။

ပြည်နယ်အစိုးရများ၏ ဖွဲ့စည်းပုံမှာ အကြမ်းမျဉ်းအားဖြင့် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။ နီဘရားစကားပြည်နယ် တစ်ခုတွင်သာ အထက်လွှတ်တော် အောက်လွှတ်တော် မခွဲပဲ လွှတ်တော် တစ်ခုတည်း ရှိသည်။ ပြည်နယ်တစ်ခုစီ၏ ပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးကို ပြည်နယ်အတွင်း မဲဆန္ဒဖြင့် တိုက်ရိုက် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ကြသည်။ အချို့သော ပြည်နယ် တရားသူကြီးများနှင့် ကက်ဘိနက် အရာရှိများကို ပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးမှ တိုက်ရိုက် တာဝန်ပေး ခန့်အပ်ပြီး အချို့ကိုမူ မဲဆန္ဒစနစ်ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ကြသည်။

ဥပဒေနှင့် အစိုးရ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ အားလုံးကို တရားစီရင်ရေး ဌာန မှ ပြန်လည် သုံးသပ်ရန် လိုအပ်ပြီး ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေအား ဖောက်ဖျက်ခြင်းကို တွေ့ရှိပါက ပယ်ဖျက်လေ့ ရှိသည်။ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ၏ မူရင်း ရေးသားချက်များတွင် ဖက်ဒရယ် အစိုးရ၏ ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ပြည်နယ်တစ်ခုချင်းစီ နှင့် ဆက်စပ်မှုကို ရှင်းလင်းစွာ ဖွင့်ဆိုထားသည်။ အခန်း(၁) တွင် ဟာဘေး ကော်ပတ်စ် (habeas corpus) အရ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်ချင်းအား တရားဥပဒေမဲ့ ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခြင်းကို အကာအကွယ် ပေးထားပြီး အခန်း (၃) တွင် ရာဇဝတ်မှုအားလုံး အတွက် တရားရုံးတွင် ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနိုင်ခွင့် အတွက် အာမခံချက်ပေးထားသည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေကို ပြင်ဆင်ရန် အတွက် ပြည်နယ်အားလုံး၏ ၄ ပုံ ၃ ပုံမှ သဘောတူညီရန် လိုအပ်သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို ၂၇ ကြိမ်တိုင် ပြင်ဆင်ခဲ့ပြီး ပထမ ၁၀ ကြိမ်မှာ အခွင့်အရေး ဆိုင်ရာ ဥပဒေများ (Bill of Rights) ကို ပြင်ဆင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ၁၄ကြိမ်မြောက် ပြင်ဆင်မှုသည် အမေရိကန် နိုင်ငံသား တစ်ဦးချင်းစီ၏ အခွင့်အရေးများ ၏ အခြေခံ အချက်အလက်များကို ပြင်ဆင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဖက်ဒရယ် အစိုးရ၏ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုစီ တစ်ခုစီ၌ ကိုယ်ပိုင်တန်ခိုးအာဏာများရှိရာ ထိုတန်ခိုး အာဏာများကို ကျန်ဌာနနှစ်ခုက ဖြည့်စွက်ခြင်း၊ ရုပ်သိမ်းခြင်း မပြုလုပ်နိုင်ချေ။&lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)&lt;/ref&gt;
=== ပါတီများ၊ ခံယူချက်များ နှင့် နိုင်ငံရေး ===
[[ဝှာင်:Barack Obama&amp;nbsp;- ITN.jpg|thumb|upright|[[ဘာရတ်အိုဘားမား]] အမေရိကန် သမ္မတအဖြစ် အမေရိကန် တရားသူကြီးချုပ် ဂျွန်ရောဘတ်၏ ရှေ့မှောက်တွင် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုနေစဉ် (၂၀၀၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀)]]
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် သမိုင်းကြောင်းတလျှောက် အချိန်ကာလ အတော်များများတွင် ပါတီနှစ်ခု ကြီးစိုးသော စနစ်ဖြင့် ရပ်တည်ခဲ့သည်။ အဆင့်အမျိုးမျိုးအတွက် ရာထူးများကို ပြည်နယ်အဆင့်မှ စီမံခန့်ခွဲသော ပဏာမ ရွေးကောက်ပွဲများကို ကျင်းပ၍ နောက်ထပ်မံ ပြုလုပ်မည့် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အတွက် ပါတီ အသီးသီးမှ အမတ်လောင်းများကို ရွေးချယ်ကြသည်။ ၁၈၅၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှ စ၍ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ဩဇာရှိသော အဓိက ပါတီ ၂ ခုမှာ ၁၈၂၄ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သော ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ နှင့် ၁၈၅၄ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သော ရီပတ်ဘလစ်ကင် ပါတီ တို့ဖြစ်သည်။ ပြည်တွင်းစစ် ပြီးသည့် အချိန်မှစ၍ အခြားပါတီမှ သမ္မတလောင်း တစ်ဦးသာလျှင် ထွက်ပေါ်ခဲ့ပြီး ထိုသူမှာ ယခင် သမ္မတဟောင်း သီအိုဒိုး ရုစဗဲ့ ဖြစ်သည်။ သူသည် ၁၉၁၂ ခုနှစ်တွင် ပရိုဂရက်ဆစ် ပါတီ အတွက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး မဲရာခိုင်နှုန်း ၂၀ ကျော်မျှ ရရှိခဲ့သည်။

အမေရိကန် နိုင်ငံရေးရပ်ဝန်းတွင် ရီပတ်ဘလစ်ကင် ပါတီသည် ကွန်ဆာဗေးတစ်ဖြစ်သည် သို့ လက်ယာဘက် ယိမ်းသည်ဟု ယူဆနိုင်ပြီး ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီမှာမူ လစ်ဘရယ်ဖြစ်သည် သို့မဟုတ် လက်ဝဲဘက်ယိမ်းသည် ဟု ယူဆနိုင်သည်။ အရှေ့မြောက်ပိုင်း ရှိပြည်နယ်များ၊ အနောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်း ပြည်နယ်များ နှင့် ရေကန်ကြီးများ ရှိရာ ပြည်နယ်များမှာ အပြာရောင်ပြည်နယ်များဟု ခေါ်ပြီး လစ်ဘရယ် ဖြစ်ကြသည်။ တောင်ဘက်ရှိပြည်နယ်များ၊ ဂရိတ်ပလိန်း၏ တစိတ်တပိုင်း နှင့် ရော့ကီးတောင်တန်းပြည်နယ်များမှာမူ အနီရောင်ပြည်နယ်များဟု ခေါ်ပြီး ကွန်ဆာဗေးတစ် ဖြစ်ကြသည်။

၂၀၀၈ ခုနှစ် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရခဲ့သော ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ မှ ဘာရတ်အိုဘားမား သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ၄၄ ယောက်မြောက် သမ္မတဖြစ်သည်။ ယခင် သမ္မတများ အားလုံးမှာ ဥရောပသားမှ ဆင်းသက်လာသူများသာ ဖြစ်ကြသည်။ ၂၀၁၀ နှစ်လယ် ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်အရ ရီပတ်ဘလစ်ကင် ပါတီသည် အောက်လွှတ်တော်ကို ထိန်းချုပ်ထားပြီး ဆီးနိတ်လွှတ်တော်တွင် နေရာရလာသော်လည်း အထက်လွှတ်တော်တွင် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီမှ အများစုဖြစ်နေသေးသည်။ ၁၁၂ ကြိမ်မြောက် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကွန်ဂရက်တွင် ဆီးနိတ် လွှတ်တော်တွင် ဒီမိုကရက် ၅၁ ဦး၊ ဒီမိုကရက်များကို ထောက်ခံသော တစ်သီးပုဂ္ဂလ ၂ ဦး နှင့် ရီပတ်ဘလစ်ကင် ပါတီမှ ၄၇ ဦး ရှိပြီး အောက်လွှတ်တော်တွင် ရီပတ်ဘလစ်ကင် ၂၄၂ ဦး နှင့် ဒီမိုကရက် ၁၉၃ ဦး ရှိသည်။ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများတွင် ရီပတ်ဘလစ်ကင် ၂၉ ဦး၊ ဒီမိုကရက် ၂၀ ဦးနှင့် တစ်သီးပုဂ္ဂလ တစ်ဦး ပါဝင်သည်။

== နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေးနှင့် စစ်ရေးကိစ္စများ ==
[[ဝှာင်:Hague Clinton May 14 2010 Crop.jpeg|thumb|right|ဗြိတိသျှ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး ဝီလီယမ် ဟိတ်ဂ် နှင့် အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး [[ဟီလာရီ ကလင်တန်]] ၂၀၁၀ မေလ]]
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ကမ္ဘာတဝှမ်းလုံးတွင် စီးပွားရေး၊နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေးဆိုင်ရာ လွှမ်းမိုးမှုရရန် ကြိုးပမ်းလေ့ ရှိသည်။ ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမြဲတမ်း အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး ကုလသမဂ္ဂ ဌာနချုပ်သည် [[နယူးယောက်မြို့]]တော် တွင် ရှိသည်။ ဂျီအိတ် (G8)၊ ဂျီ တွမ်တီး (G20)၊ အိုအီးစီဒီ အဖွဲ့တို့၏ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတိုင်းလိုလိုသည် ဝါရှင်တန်ဒီစီတွင် သံရုံးများ ထားရှိကြပြီး နိုင်ငံအများအပြားမှာ နိုင်ငံအနှံ့တွင် အတွင်းဝန်ရုံးများ ထားရှိကြသည်။ အလားတူပင် နိုင်ငံတိုင်းလိုလိုတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ သံရုံးများ ရှိကြသည်။ သို့သော်လည်း [[ကျူးဘားနိုင်ငံ]]၊ [[အီရန်နိုင်ငံ]]၊ [[မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ]]၊ [[ဘူတန်နိုင်ငံ]] နှင့် [[ထိုင်ဝမ်]]နိုင်ငံတို့သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် တရားဝင် သံတမန် ဆက်ဆံရေး မရှိပေ။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း နှင့် အထူးသီးသန့်ဆက်ဆံရေး ရှိပြီး ကနေဒါနိုင်ငံ၊ ဩစတေးလျနိုင်ငံ၊ နယူးဇီလန်နိုင်ငံ၊ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ အစ္စရေးနိုင်ငံနှင့် အချို့သော ဥရောပနိုင်ငံများနှင့် မဟာမိတ်ကဲ့သို့သော ဆက်ဆံရေးမျိုး ရှိသည်။ စစ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး ကိစ္စများအတွင် နေတိုးအဖွဲ့ဝင်များနှင့် အတူတကွ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လေ့ ရှိသည်။ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် အမေရိကားနိုင်ငံများ အဖွဲ့ကဲ့သို့သော အဖွဲ့များဖြင့် အတူတကွ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လေ့ ရှိပြီး ကနေဒါ၊ မက္ကဆီကိုတို့ဖြင့် ချုပ်ဆိုထားသော မြောက်အမေရိကနိုင်ငံများ၏ လွတ်လပ်စွာ ကုန်သွယ်ခွင့် သဘောတူညီချက်ဖြင့် စီးပွားရေးအားဖြင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လေ့ ရှိသည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် နိုင်ငံတကာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အစီအစဉ်တွင် စုစုပေါင်း အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၅.၄ ဘီလီယံများ သုံးစွဲခဲ့ပြီး တကမ္ဘာလုံးတွင် အများဆုံး သုံးစွဲခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံအလိုက် စုစုပေါင်း ဝင်ငွေ အနေနှင့် ကြည့်လျှင်မူ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ထောက်ပံ့မှုမှာ ၀.၁၈ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရှိသဖြင့် လှူဒါန်းသည့် နိုင်ငံများတွင် နံပါတ် ၂၂ နေရာတွင်သာ ရှိသည်။ အခြားတစ်ဖက်မှ ကြည့်လျှင်မူ အမေရိကန်လူမျိုးတို့၏ နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်များတွင် လှူဒါန်းမှုများမှာ အလွန်ရက်ရောသည်ကို တွေ့နိုင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|author=Shah, Anup|title=US and Foreign Aid Assistance|date=2009-04-13|publisher=GlobalIssues.org|url=http://www.globalissues.org/article/35/us-and-foreign-aid-assistance|accessdate=2009-10-11}}&lt;/ref&gt;

[[ဝှာင်:USS Abraham Lincoln(CVN 72).jpg|thumb|left|အမေရိကန် လေယာဉ်တင်သင်္ဘော ယူအက်စ်အက်စ် အေဘရာဟမ် လင်ကွန်း]]

အမေရိကန်သမ္မတသည် နိုင်ငံ၏ စစ်တပ်တွင် စစ်သေနာပတိချုပ်ရာထူးကို ရယူထားပြီး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးနှင့် စစ်ဦးစီးချုပ်အဖွဲ့ကို ခန့်အပ်ပိုင်ခွင့် ရှိသည်။ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၏ ကာကွယ်ရေး ဦးစီးဌာနမှာ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များကို အုပ်ချုပ်ပြီး ၎င်းတို့တွင် ကြည်းတပ်၊ ရေတပ်၊ မရိန်းတပ်၊ လေတပ် တို့ ပါဝင်သည်။ ကမ်းခြေစောင့်တပ်ကို စစ်မက် ဖြစ်ပွားမနေသော အချိန်တွင် ပြည်ထဲရေး ဌာနမှ အုပ်ချုပ်ပြီး စစ်မက်ဖြစ်ပွားနေချိန်တွင် ရေတပ်မှ အုပ်ချုပ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့များတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူ ၁.၄ သန်းမျှ ရှိပြီး အရန်အင်အား နှင့် အမျိုးသားအစောင့်တပ်ဖွဲ့များကို ထည့်သွင်း ရေတွက်ပါက အားလုံးပေါင်း ၂.၃ သန်းမျှ ရှိသည်။ ကာကွယ်ရေး ဦးစီးဌာနတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူများတွင် ကန်ထရိုက်တာများ မပါဝင်ဘဲ အရပ်သား ၇ သိန်းကျော် ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.airforce-magazine.com/MagazineArchive/Magazine%20Documents/2009/May%202009/0509facts_fig.pdf|title=The Air Force in Facts and Figures (Armed Forces Manpower Trends, End Strength in Thousands)|work=Air Force Magazine|date=May 2009|accessdate=2009-10-09}}&lt;/ref&gt;

စစ်မှုထမ်းရန် အတွက်မှာ မိမိဆန္ဒအလျောက်သာ ဖြစ်ပြီး စစ်ပွဲကာလ အတွင်းတွင် စစ်မှုမထမ်း မနေရ စနစ်ကို ကြိုတင်ရွေးချယ်ထားသူ များအပေါ်တွင် ပြဋ္ဌာန်းလေ့ ရှိသည်။ &lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.sss.gov/what.htm | title=WHAT DOES SELECTIVE SERVICE PROVIDE FOR AMERICA? | publisher=Selective Service System | work=www.sss.gov | accessdate=February 11, 2012 | archivedate=15 September 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120915102215/http://www.sss.gov/what.htm }}&lt;/ref&gt; အမေရိကန် စစ်တပ်များကို လေတပ် အတွင်းရှိ များပြားလှစွာသော သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လေယာဉ်များကို အသုံးပြု၍ ဖြစ်စေ၊ ရေတပ်မှ လက်ရှိသုံးစွဲနေသော လေယာဉ်တင် သင်္ဘော ၁၁ စင်း ဖြင့် ဖြစ်စေ၊ ရေတပ်၏ အတ္တလန္တိတ်နှင့် ပစိဖိတ် ဒေသရှိ သင်္ဘောများ ဖြင့် ဖြစ်စေ အလျှင်အမြန် နေရာ ချထားနိုင်သည်။ အမေရိကန် စစ်တပ်တွင် အခြေစိုက်စခန်း နှင့် နိုင်ငံခြား အခြေခံစခန်း ပေါင်း ၈၆၅ ခု ရှိပြီး&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.defense.gov/pubs/BSR_2008_Baseline.pdf|title=Base Structure Report, Fiscal Year 2008 Baseline|publisher=Department of Defense|accessdate=2009-10-09|archivedate=2010-02-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100228030019/http://www.defense.gov/pubs/BSR_2008_Baseline.pdf}}&lt;/ref&gt; နိုင်ငံပေါင်း ၂၅ နိုင်ငံတွင် တာဝန်ချထားသူပေါင်း ၁၀၀ ကျော် မျှ ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://siadapp.dmdc.osd.mil/personnel/MILITARY/history/hst1003.pdf|title=Active Duty Military Personnel Strengths by Regional Area and by Country (309A)|publisher=Department of Defense|date=2010-03-31|accessdate=2010-10-07|archivedate=24 July 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130724211511/http://siadapp.dmdc.osd.mil/personnel/MILITARY/history/hst1003.pdf}}&lt;/ref&gt;

၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် စစ်တပ်၏ စုစုပေါင်း သုံးစွဲငွေမှာ ဘီလီယံ ၇၀၀ ခန့်မျှ ဖြစ်ပြီး တကမ္ဘာလုံးရှိ စစ်တပ်များ သုံးစွဲငွေ၏ ၄၃ ရာခိုင်နှုန်း မျှ ဖြစ်ပြီး အခြားနိုင်ငံကြီး ၁၄ နိုင်ငံ၏ စစ်ရေး သုံးစွဲစရိတ် ပေါင်းထားခြင်း ထက်ပင် များသည်။ ဂျီဒီပီ၏ ၄.၈ ရာခိုင်နှုန်းမျှ ရှိသဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် စစ်ရေး စရိတ် အသုံးအများဆုံးသော နိုင်ငံ ၁၅ နိုင်ငံတွင် ဆော်ဒီအာရေဗျ ပြီးလျှင် ဒုတိယ နေရာမှ လိုက်သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sipri.org/research/armaments/milex/resultoutput/15majorspenders|title=The 15 Countries with the Highest Military Expenditure in 2010|publisher=Stockholm International Peace Research Institute|accessdate=2012-02-05|archivedate=28 March 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100328104327/http://www.sipri.org/research/armaments/milex/resultoutput/15majorspenders}}&lt;/ref&gt; ကာကွယ်ရေး ဦးစီးဌာန၏ ၂၀၁၂ ခုနှစ် အတွက် လျာထားသော ဘတ်ဂျက်မှာ ၅၅၃ ဘီလီယံ ဒေါ်လာမျှ ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ် လျာထားသော ဘတ်ဂျက်ထက် ၄.၂ ရာခိုင်နှုန်းမျှ ပိုမြင့်သည်။ အီရတ်နိုင်ငံနှင့် အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ အတွင်း စစ်ရေးအရ သုံးစွဲရန် ၁၁၈ ဘီလီယံ ထပ်မံ လျာထားသည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://comptroller.defense.gov/defbudget/fy2012/FY2012_Budget_Request_Overview_Book.pdf|title=Fiscal Year 2012 Budget Request Overview|publisher=Department of Defense|date=February 2011|accessdate=2011-07-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110304062616/http://comptroller.defense.gov/defbudget/fy2012/FY2012_Budget_Request_Overview_Book.pdf|archivedate=4 March 2011}}&lt;/ref&gt;အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ နောက်ဆုံး တပ်ဖွဲ့မှာ အီရတ်နိုင်ငံမှ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ထွက်ခွာခဲ့သည်။ အီရတ်စစ်ပွဲတွင် အမေရိကန် တပ်သားပေါင်း ၄,၄၈၄ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://icasualties.org/Iraq/index.aspx|title=Operation Iraqi Freedom|publisher=Iraq Coalition Casualty Count|date=2012-02-05|accessdate=2012-02-05|archivedate=21 March 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110321080348/http://icasualties.org/Iraq/index.aspx}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဧပြီလ စာရင်းအရ အာဖဂန်နစ္စတန် နိုင်ငံတွင် အမေရိကန် တပ်သားပေါင်း ၉ သောင်းခန့်မျှ တာဝန် ထမ်းဆောင်လျက် ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.frontline.in/stories/20120420290705200.htm|author=Cherian, John|title=Turning Point|publisher=Frontline|date=2012-04-20|accessdate=2012-04-04|archivedate=7 April 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120407115236/http://www.frontline.in/stories/20120420290705200.htm}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဧပြီ လအထိ အာဖဂန်နစ္စတန် စစ်ပွဲ အတွင်းတွင် အမေရိကန် စစ်သားပေါင်း ၁၉၂၄ ဦးမျှ သေဆုံးခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://icasualties.org/OEF/index.aspx|title=Operation Enduring Freedom|publisher=Iraq Coalition Casualty Count|date=2012-04-04|accessdate=2012-04-04|archivedate=29 December 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101229103806/http://www.icasualties.org/OEF/index.aspx}}&lt;/ref&gt;

== စီးပွားရေး ==
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;font-size: 90%; border: 1px solid #999; float: right; margin-left: 1em; width: 270px;&quot;
|- style=&quot;background:#f5f5f5;&quot;
! colspan=&quot;3&quot; | Economic indicators
|-
| အလုပ်လက်မဲ့ ရာခိုင်နှုန်း || ၈.၂% &lt;small&gt;(မတ်လ ၂၀၁၂)&lt;/small&gt; || style=&quot;text-align: right;&quot; | &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bls.gov/news.release/empsit.nr0.htm|title=Employment Situation Summary|publisher=U.S. Dept. of Labor|date=2012-04-06|accessdate=2012-04-17}}&lt;/ref&gt;
|-
| GDP တိုးတက်မှု || ၂.၈% &lt;small&gt;(4Q 2011)&lt;/small&gt;၊ ၁.၇% &lt;small&gt;(၂၀၁၁)&lt;/small&gt;|| style=&quot;text-align: right;&quot; | &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bea.gov/newsreleases/national/gdp/gdpnewsrelease.htm|title=Gross Domestic Product, 4th Quarter 2011 and Annual 2011 (Advance Estimate)|publisher=Bureau of Economic Analysis|date=2012-01-27|accessdate=2012-02-03}} Change is based on [[chained dollars|chained 2005 dollars]]. Quarterly growth is expressed as an annualized rate.&lt;/ref&gt;
|-
| စားသုံးသူတို့၏ ကုန်ဈေးနှုန်း ညွှန်းကိန်း ငွေကြေးဖောင်းပွမှု || ၂.၇% &lt;small&gt;(မတ်လ ၂၀၁၁&amp;nbsp;– မတ်လ ၂၀၁၂)&lt;/small&gt; || style=&quot;text-align: right;&quot; | &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bls.gov/news.release/cpi.nr0.htm|title=Consumer Price Index: March 2012|publisher=Bureau of Labor Statistics|date=2012-04-13|accessdate=2012-04-17}}&lt;/ref&gt;
|-
| ဆင်းရဲမွဲတေမှု || ၁၅.၁% &lt;small&gt;(၂၀၁၀)&lt;/small&gt; || style=&quot;text-align: right;&quot; | &lt;ref name=CBPR10&gt;{{cite web|url=http://www.census.gov/prod/2011pubs/p60-239.pdf|title=Income, Poverty, and Health Insurance Coverage in the United States: 2010|publisher=U.S. Census Bureau|date=2010-09-14|accessdate=2011-09-16}}&lt;/ref&gt;
|-
| အများပြည်သူဆိုင်ရာ အကြွေး || $၁၅.၆၂ ထရီလီယံ &lt;small&gt;(ဧပြီလ ၁၃၊ ၂၀၁၂)&lt;/small&gt; || style=&quot;text-align: right;&quot; | &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.treasurydirect.gov/NP/BPDLogin?application=np|title=Debt Statistics|publisher=U.S. Dept. of the Treasury|accessdate=2012-04-17|archivedate=18 April 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110418203433/http://www.treasurydirect.gov/NP/BPDLogin?application=np}}&lt;/ref&gt;
|-
| အိမ်ထောင်စုများ၏ ပိုင်ဆိုင်မှု || $၅၈.၅ ထရီလီယံ &lt;small&gt;(4Q ၂၀၁၁)&lt;/small&gt; || style=&quot;text-align: right;&quot; | &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.federalreserve.gov/releases/Z1/Current/z1r-1.pdf|title=Flow of Funds Accounts of the United States: Flows and Outstandings Fourth Quarter 2011|publisher=U.S. Federal Reserve|date=2012-03-08|accessdate=2012-04-17}}&lt;/ref&gt;
|}

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် များပြားလှစွာသော သဘာဝအရင်းအမြစ်များ၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ပြီးသော အခြေခံအဆောက်အအုံများ၊ မြင့်မားသော ကုန်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးစွမ်းအား များဖြင့် မောင်းနှင်ထားသော အရင်းရှင်စီးပွားရေးစနစ် ရှိသည်။&lt;ref&gt;Wright, Gavin, and Jesse Czelusta, &quot;Resource-Based Growth Past and Present&quot;, in ''Natural Resources: Neither Curse Nor Destiny'', ed. Daniel Lederman and William Maloney (World Bank, 2007), p. 185. ISBN 0-8213-6545-2.&lt;/ref&gt; နိုင်ငံတကာ ငွေကြေးအဖွဲ့၏ အဆိုအရ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ဂျီဒီပီ ၁၅.၁ ထရီလီယံ ဒေါ်လာမှာ ဈေးကွက် ငွေလဲလှယ်နှုန်းထားဖြင့် ကြည့်မည် ဆိုလျှင် တကမ္ဘာလုံး ထုတ်ကုန် စုစုပေါင်း၏ ၂၂ ရာခိုင်နှုန်းမျှ ရှိပြီး [[ဝယ်ယူနိုင်စွမ်းအား ကွာခြားမှုနှုန်း]] (PPP) ကိုထည့်တွက်မည် ဆိုပါက တကမ္ဘာလုံး ထုတ်ကုန်၏ ၁၉ ရာခိုင်နှုန်းမျှ ရှိသည်။.&lt;ref name=&quot;IMF GDP&quot;&gt; {{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=56&amp;pr.y=10&amp;sy=2009&amp;ey=2012&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1&amp;c=111&amp;s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&amp;grp=0&amp;a=|title=United States|publisher=International Monetary Fund|accessdate=April 22, 2012}}&lt;/ref&gt; အခြားနိုင်ငံများနှင့် ယှဉ်လျှင် တစ်နိုင်ငံချင်းစီထက် ဂျီဒီပီ ပိုမြင့်သော်လည်း ၂၀၀၈ ခုနှစ် စာရင်းအရ PPP ကို ထည့်တွက်မည် ဆိုလျှင် ဥရောပသမဂ္ဂ၏ ဂျီဒီပီထက် ၅ ရာခိုင်နှုန်းမျှ လျော့နည်းသည်။ တကမ္ဘာလုံးတွင် လူတစ်ဦးချင်း ဂျီဒီပီ အားဖြင့် နံပါတ် ၉ နေရာတွင် လည်းကောင်း၊ PPP ကို ထည့်တွက်ထားသော ဂျီဒီပီ အနေနှင့် နံပါတ် ၆ နေရာတွင် လည်းကောင်း ရှိသည်။.&lt;ref name=&quot;IMF GDP&quot;/&gt; အမေရိကန် ဒေါ်လာသည် တကမ္ဘာလုံးသုံးသော အဓိက အရံငွေ အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.imf.org/external/np/sta/cofer/eng/cofer.pdf |title=Currency Composition of Official Foreign Exchange Reserves |format=PDF |date= |accessdate=2012-04-09}}&lt;/ref&gt;

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကုန်စည်တင်သွင်းမှု အများဆုံးသော နိုင်ငံဖြစ်ပြီး တတိယမြောက် ကုန်စည် တင်ပို့မှု အများဆုံး နိုင်ငံဖြစ်သည်။ သို့သော် လူတစ်ဦးချင်း ပို့ကုန်တင်ပို့မှုမှာမူ မများလှပေ။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၏ စုစုပေါင်း ကုန်သွယ်ရေး အရှုံးပြမှုမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆၃၅ ဘီလီယံမျှ ရှိသည်။&lt;ref name=Trade&gt;{{cite web|title=Trade Statistics|url=http://greyhill.com/trade-statistics|publisher=Greyhill Advisors|accessdate=2011-10-06}}&lt;/ref&gt; ကနေဒါနိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၊ ဂျပန်နိုင်ငံ နှင့် ဂျာမနီနိုင်ငံတို့မှာ ထိပ်ဆုံး ကုန်သွယ်ဖက်များပင် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.census.gov/foreign-trade/top/dst/current/balance.html|title=Top Ten Countries with which the U.S. Trades|publisher=U.S. Census Bureau|date=August 2009|accessdate=2009-10-12}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၀ ခုနှစ်အတွင်း ရေနံမှာ တင်သွင်းမှု အများဆုံး ကုန်စည်ဖြစ်ပြီး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး စက်ကိရိယာများမှ အများဆုံးသော ပို့ကုန် ဖြစ်သည်။&lt;ref name=Trade/&gt; တရုတ်နိုင်ငံသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အများပြည်သူဆိုင်ရာ အကြွေးအများဆုံး ရှိသော ကြွေးရှင်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.csmonitor.com/USA/Politics/DC-Decoder/2011/0204/National-debt-Whom-does-the-US-owe|title=National debt: Whom does the US owe??publisher=CSMonitor.com|date=2011-02-04|accessdate=2011-07-14|archivedate=11 April 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120411202257/http://www.csmonitor.com/USA/Politics/DC-Decoder/2011/0204/National-debt-Whom-does-the-US-owe}}&lt;/ref&gt;

[[File:Wall-Street Nueva York6397.JPG|thumb|left|ဝေါလ်စထရိ နှင့် နယူးယောက် စတော့အိတ်ချိန်း သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒေါ်လာ ပမာဏအားဖြင့် ကြည့်ပါက အကြီးဆုံးသော ငွေကြေးဈေးကွက်များ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ir.nyse.com/phoenix.zhtml?c=129145&amp;p=irol-newsArticle&amp;ID=1036503&amp;highlight=|title=New Release/Ultra Petroleum Corp.,|publisher=NYSE Euronext|date=2007-07-03|accessdate=2007-08-03}}&lt;/ref&gt;]]
၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ပုဂ္ဂလိကလုပ်ငန်းများမှ နိုင်ငံစီးပွားရေး၏ ၈၆.၄ % အထိ ပါဝင်ခဲ့ပြီး ဖက်ဒရယ်အစိုးရ၏ လုပ်ငန်းများမှ ၄.၃ % မျှ ပါဝင်ခဲ့ကာ ပြည်နယ်နှင့် ဒေသဆိုင်ရာ အစိုးရများက ကျန်ရှိသော ၉.၃ % ကို ပါဝင်ခဲ့သည်။.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://greyhill.com/gdp-by-industry/ |title=GDP by Industry|publisher=Greyhill Advisors|accessdate=2011-10-13}}&lt;/ref&gt; နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးမှာ စက်မှုခေတ်လွန် အဆင့်သို့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ခဲ့ပြီး ဖြစ်၍ ဝန်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းများမှာ ဂျီဒီပီ၏ ၆၇.၈ % ကို ပံ့ပိုးပေးထားသော်လည်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် စက်မှုဆိုင်ရာ အင်အားကြီးနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ အဖြစ် ရှိနေသေးသည်။&lt;ref name=Econ&gt;{{cite web|url=http://usinfo.state.gov/products/pubs/economy-in-brief/page3.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080312123609/http://usinfo.state.gov/products/pubs/economy-in-brief/page3.html|archivedate=12 March 2008|accessdate=2008-03-12|title=USA Economy in Brief|publisher=U.S. Dept. of State, International Information Programs}}&lt;/ref&gt; စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများတွင် ငွေလည်ပတ်မှု အများဆုံး လုပ်ငန်းမှာ လက်လီ လက်ကား ရောင်းဝယ်ရေး လုပ်ငန်း ဖြစ်ပြီး ဝင်ငွေအများဆုံး လုပ်ငန်းမှာ ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.census.gov/compendia/statab/2009/tables/09s0724.xls|title=Table 724—Number of Tax Returns, Receipts, and Net Income by Type of Business and Industry: 2005|publisher=U.S. Census Bureau|accessdate=2009-10-12}}&lt;/ref&gt; ထုတ်ကုန်များတွင် ဦးဆောင်ဦးရွက် ပြုနေသည်မှာ ဓာတုဆိုင်ရာ ထုတ်ကုန်များ ဖြစ်သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.census.gov/compendia/statab/2009/tables/09s0964.xls|title=Table 964—Gross Domestic Product in Current and Real (2000) Dollars by Industry: 2006|publisher=U.S. Census Bureau|date=May 2008|accessdate=2009-10-12}}&lt;/ref&gt; အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် တတိယမြောက် အများဆုံး ရေနံထုတ်လုပ်သည့် နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ရေနံ တင်သွင်းမှု အများဆုံး နိုင်ငံလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2173rank.html|title=Rank Order—Oil (Production)|publisher=CIA|work=The World Factbook|accessdate=2009-10-12|archivedate=12 May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120512233445/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2173rank.html}}{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2174rank.html|title=Rank Order—Oil (Consumption)|publisher=CIA|work=The World Factbook|accessdate=2009-10-12|archivedate=26 December 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073521/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2174rank.html%20}}{{cite web|url=http://www.eia.doe.gov/pub/oil_gas/petroleum/data_publications/company_level_imports/current/import.html|title=Crude Oil and Total Petroleum Imports Top 15 Countries|publisher=U.S. Energy Information Administration|date=2009-09-29|accessdate=2009-10-12}}&lt;/ref&gt; ကမ္ဘာပေါ်တွင် လျှပ်စစ်စွမ်းအင် နှင့် နျူးကလီယား စွမ်းအင် ထုတ်လုပ်ရာတွင် ပထမ နေရာမှ ရှိနေပြီး သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရည်၊ ကန့်၊ ဖော့စဖိတ် နှင့် ဆား ထုတ်လုပ်ရာတွင်လည်း ပထမနေရာမှ ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းသည် အမေရိကန် ဂျီဒီပီ၏ ၁ ရာခိုင်နှုန်းမျှ သာ ရှိသည်။&lt;ref name=Econ/&gt; သို့သော်လည်း အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပြောင်းဖူး&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.grains.org/page.ww?section=Barley,+Corn+%26+Sorghum&amp;name=Corn|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080112182404/http://www.grains.org/page.ww?section=Barley,+Corn+%26+Sorghum&amp;name=Corn|archivedate=12 January 2008|title=Corn|publisher=U.S. Grains Council|accessdate=2008-03-13}}&lt;/ref&gt; နှင့် ပဲပုတ် (soybean) &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.worldwatch.org/node/5442|title=Soybean Demand Continues to Drive Production|publisher=Worldwatch Institute|date=2007-11-06|accessdate=2008-03-13|archivedate=16 March 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080316060234/http://www.worldwatch.org/node/5442}}&lt;/ref&gt;ထုတ်လုပ်ရာတွင် ပထမနေရာတွင် ရှိသည်။ အမေရိကန် ကုမ္ပဏီများ ဖြစ်သည့် ကိုကာကိုလာ နှင့် မက်ဒေါ်နယ်တို့သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူသိအများဆုံး အမှတ် တံဆိပ် ၂ ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cheskin.com/view_news.php?id=2|title=Sony, LG, Wal-Mart among Most Extendible Brands|publisher=Cheskin|date=2005-06-06|accessdate=2007-06-19|archivedate=12 March 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120312001935/http://www.cheskin.com/view_news.php?id=2}}&lt;/ref&gt;

၂၀၁၀ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ စာရင်းအရ အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်သူ ၁၅၄.၁ သန်း ရှိသည်။ အစိုးရဝန်ထမ်းပေါင်း ၂၁.၂ သန်းမျှ ရှိသဖြင့် အစိုးရသည် အကြီးဆုံးသော အလုပ်ရှင် ဖြစ်သည်။ ပုဂ္ဂလိက လုပ်ငန်းခွင်များတွင် အလုပ်သမား အများဆုံးရှိသော ကဏ္ဍများမှာ ကျန်းမာရေး နှင့် လူမှုဖူလုံရေး ကဏ္ဍတို့ ဖြစ်ပြီး အလုပ်သမား ၁၆.၄ သန်းမျှ ရှိသည်။ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုရှိ အလုပ်သမားများ၏ ၁၂ % မှာ သမဂ္ဂဝင်များ ဖြစ်ကြပြီး အနောက် ဥရောပတွင် ၃၀ % မျှ ရှိသဖြင့် အနောက်ဥရောပနိုင်ငံများလောက် သမဂ္ဂဝင်သူ မများပေ။&lt;ref&gt;{{cite web|author=Fuller, Thomas|url=http://www.iht.com/articles/2005/06/14/news/europe.php|title=In the East, Many EU Work Rules Don't Apply|date=2005-06-15|work=International Herald Tribune|accessdate=2007-06-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050616015106/http://www.iht.com/articles/2005/06/14/news/europe.php|archivedate=16 June 2005}}&lt;/ref&gt; ကမ္ဘာ့ဘဏ်၏ အဆိုအရ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် အလုပ်သမားများကို အလုပ်ခန့်ရန် နှင့် အလုပ်ဖြုတ်ရန် အတွက် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အလွယ်ကူဆုံးသော တိုင်းပြည်ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;EDBI&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.doingbusiness.org/ExploreEconomies/?economyid=197|accessdate=2007-06-28|title=Doing Business in the United States (2006)|publisher=World Bank}}&lt;/ref&gt; ၂၀၀၉ ခုနှစ် စာရင်း အရ ကမ္ဘာပေါ်တွင် တတိယမြောက် အလုပ်ပေါ်မှ ပြန်ရသည့် အကျိုးအမြတ် (Productivity) အမြင့်မားဆုံး နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံ နှင့် နော်ဝေနိုင်ငံတို့၏ နောက်မှ လိုက်သည်။ တစ်နာရီချင်း အလုပ်ပေါ်မှ ပြန်ရသည့် အကျိုးအမြတ် အနေဖြင့် ကြည့်ပါက စတုတ္ထနေရာတွင် ရှိပြီး ထိုနှစ်နိုင်ငံနှင့် နယ်သာလန်နိုင်ငံတို့၏ နောက်မှ လိုက်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.conference-board.org/data/economydatabase/|title=Total Economy Database, Summary Statistics, 1995–2010|publisher=The Conference Board|work=The Conference Board Total Economy Database|date=September 2010|accessdate=2009-09-20}}&lt;/ref&gt; ဥရောပနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၏ အိမ်ခွန် မြေခွန် နှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းခွန်များမှာ မြင့်မားပြီး အလုပ်သမားအခွန် နှင့် စားသုံးမှု အခွန်များမှာ နည်းပါးသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|author=Gumbel, Peter|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,662737-2,00.html|title=Escape from Tax Hell|date=2004-07-11|work=Time|accessdate=2007-06-28|archivedate=7 January 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100107005616/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,662737-2,00.html}}&lt;/ref&gt;

=== ဝင်ငွေနှင့် လူသားဖွံ့ဖြိုးမှု ===
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း ဌာန၏ စာရင်းအရ အခွန်မကောက်ခံရမီ အိမ်ထောင်စု တစ်ခုချင်း၏ အလယ်အလတ် ဝင်ငွေမှာ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၄၉,၄၄၅ မျှ ဖြစ်သည်။ အာရှ-အမေရိကန် အိမ်ထောင်စုများ၏ အလယ်အလတ်ဝင်ငွေမှာ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၆၄,၃၀၈ အထိ ရှိပြီး အာဖရိကန်-အမေရိကန် အိမ်ထောင်စုများ၏ အလယ်အလတ်ဝင်ငွေမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၂,၆၀၈ မျှသာ ရှိသည်။&lt;ref name=CBPR10/&gt; ဝယ်ယူနိုင်စွမ်းအား ကွာခြားမှုနှုန်းကို ထည့်သွင်းတွက်ချက်ပါက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ အိမ်ထောင်စုတို့၏ အလယ်အလတ် ဝင်ငွေမှာ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများမှ ချမ်းသာသော လူတန်းစားတို့၏ ဝင်ငွေနှင့် ညီမျှသည်။ ၂၀ ရာစု အလယ်ပိုင်းတွင် ဆင်းရဲမွဲတေမှုနှုန်းမှာ အလျှင်အမြန် လျော့ကျသွားခဲ့သော်လည်း ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များတွင် ဆင်းရဲမွဲတေမှုနှုန်းမှာ ပြန်လည်မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်းတွင် အမေရိကန် နိုင်ငံသား၏ ၁၁% မှ ၁၅% အထိမှာ ဆင်းရဲမွဲတေမှုမျဉ်း၏ အောက်တွင် ရှိနေပြီး ၅၈.၅% သော နိုင်ငံသားတို့မှာ အသက် ၂၅ နှစ်မှ အသက် ၇၅ နှစ်အတွင်း အနည်းဆုံး ၁ နှစ်မျှ ဆင်းရဲချို့တဲ့စွာ သုံးစွဲရမှု ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;USCB IP&amp;HIC 2007&quot;&gt;{{cite web|author=DeNavas-Walt, Carmen, Bernadette D. Proctor, and Jessica Smith|url=http://www.census.gov/prod/2008pubs/p60-235.pdf|format=PDF|title=Income, Poverty, and Health Insurance Coverage in the United States: 2007|publisher=U.S. Census Bureau|month=August|year=2008|accessdate=2008-11-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Hacker|first=Jacob S.|year=2006|title=The Great Risk Shift: The New Economic Insecurity and the Decline of the American Dream|url=https://archive.org/details/greatriskshiftas00hack|location=New York|publisher=Oxford University Press|isbn=0-19-533534-1}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ဆင်းရဲသား အမေရိကန်နိုင်ငံသား ၄၆.၂ သန်းမျှရှိပြီး ၄ နှစ်ဆက်တိုက် မြင့်တက်လာသော အရေအတွက်ပင် ဖြစ်သည်။&lt;ref name=CBPR10/&gt;

[[File:South San Jose (crop).jpg|thumb|ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ ဆန်ဂျို့စ်မြို့ရှိ လူလတ်တန်းစားတို့၏ ဆင်ခြေဖုံး]]
ဖွံ့ဖြိုးပြီး နိုင်ငံများထဲတွင် အစိုးရက နိုင်ငံသားတို့၏ လူမှုဖူလုံရေးကို ကြည့်ရှုစောင့်ရှောက်မှုတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် အနည်းဆုံး နိုင်ငံများတွင် ပါသည်။ ဆင်းရဲချမ်းသာ ကွာဟမှုနှင့် ဆင်းရဲမွဲတေမှုနှုန်းကို လျော့ချရာတွင် ချမ်းသာသောနိုင်ငံများထဲ၌ အလယ်ခေါင် အဆင့် ထက်ပင် နိမ့်ကျသေးသည်။&lt;ref name=&quot;Sme&quot;&gt;{{cite journal | last1 = Smeeding | first1 = T. M. | year = 2005 | title = Public Policy: Economic Inequality and Poverty: The United States in Comparative Perspective | url =https://archive.org/details/sim_social-science-quarterly_2005-12_86_4/page/n200| journal = Social Science Quarterly | volume = 86 | issue = | pages = 955–983 | doi = 10.1111/j.0038-4941.2005.00331.x }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal | last1 = Kenworthy | first1 = L. | year = 1999 | title = Do Social-Welfare Policies Reduce Poverty? A Cross-National Assessment&quot; ''Social Forces'' 77(3), 1119–1139. Bradley, D., E. Huber, S. Moller, F. Nielsen, and J. D. Stephens (2003). &quot;Determinants of Relative Poverty in Advanced Capitalist Democracies | url = | journal = American Sociological Review | volume = 68 | issue = 1| pages = 22–51 }}&lt;/ref&gt;သို့သော်လည်း လူမှုရေး လုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုသည့် အစိုးရနှင့် ပုဂ္ဂလိကတို့၏ အသုံးစရိတ်များမှာ လူတစ်ဦးချင်းစီ အတွက် ကြည့်လျှင် မြင့်မားသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Fishback|first=Price V.|date=May 2010|title=Social Welfare Expenditures in the United States and the Nordic Countries: 1900–2003|journal=NBER Working Paper series|volume=15982|url=http://papers.nber.org/papers/w15982}}&lt;/ref&gt; အမေရိကန်၏ လူမှုဖူလုံရေး စောင့်ရှောက်မှုမှာ အသက်ကြီးသူများအတွက် ဆင်းရဲမှုကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးနိုင်သော်လည်း&lt;ref&gt;Orr, D. (November–December, 2004). &quot;Social Security Isn't Broken: So Why the Rush to 'Fix' It?&quot; In C. Sturr and R. Vasudevan, eds. (2007). ''Current Economic Issues''. Boston: Economic Affairs Bureau.&lt;/ref&gt; ငယ်ရွယ်သူများအတွက်မူ ထောက်ပံ့မှုမှာ အတော်ပင် နည်းသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.prospect.org/cs/articles?article=a_new_deal_of_their_own|author=Starr, Paul|date=2008-02-25|title=A New Deal of Their Own|work=American Prospect|accessdate=2008-07-24|archivedate=5 May 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080505021735/http://www.prospect.org/cs/articles?article=a_new_deal_of_their_own}}&lt;/ref&gt; ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် စက်မှုလုပ်ငန်း တိုးတက်သော နိုင်ငံ ၂၁ နိုင်ငံရှိ ကလေးသူငယ်များ၏ ပျော်ရွှင်ကျန်းမာမှုကို ယူနီဆက်ဖ် အဖွဲ့မှ လေ့လာရာတွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသည် နောက်ဆုံးမှ စ၍ ရေတွက်လျှင် ဒုတိယနေရာတွင် ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/nol/shared/bsp/hi/pdfs/13_02_07_nn_unicef.pdf|title=Child Poverty in Perspective: An Overview of Child Well-Being in Rich Countries|author=UNICEF|work=BBC|year=2007|accessdate=2007-09-10}}&lt;/ref&gt;

၁၉၄၇ ခုနှစ် နှင့် ၁၉၇၉ ခုနှစ်ကြားတွင် အမေရိကန်ရှိ လူတန်းစား အားလုံး၏ ဝင်ငွေအစစ်အမှန်မှာ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းမျှ မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ဆင်းရဲသော အမေရိကန်များ၏ ဝင်ငွေမှာ ချမ်းသာသော အမေရိကန်များ၏ ဝင်ငွေထက် ပို၍ လျင်မြန်စွာ မြင့်တက်ခဲ့သည်။&lt;ref name=Hartman&gt;{{cite web|url=http://www.demos.org/inequality/numbers.cfm#1|author=Hartman, Chris|year=2008|title=By the Numbers: Income|publisher=Demos|accessdate=2008-07-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110725230318/http://www.demos.org/inequality/numbers.cfm#1|archivedate=25 July 2011}}&lt;/ref&gt; ထိုနောက်ပိုင်းတွင် ဝင်ငွေတိုးတက်မှုမှာ နှေးကွေးလာခဲ့ပြီး ပို၍ မညီမမျှ ဖြစ်လာခဲ့ကာ စီးပွားရေးအတွက် လုံခြုံစိတ်ချရမှုမှာ လျော့နည်းလာခဲ့သည်။&lt;ref name=Hartman/&gt;&lt;ref&gt;Bartels, L. M. (2008). ''Unequal Democracy: The Political Economy of the New Gilded Age''. Princeton, NJ: Princeton University Press, p. 20.&lt;/ref&gt; ၁၉၈၀ ခုနှစ်မှ စ၍ လူတန်းစားအားလုံး၏ မိသားစုအလိုက် ဝင်ငွေမှာ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|author=Henderson, David R.|url=http://www.hoover.org/publications/digest/3522596.html|title=The Rich—and Poor—Are Getting Richer|work=Hoover Digest|year=1998|accessdate=2007-06-19}}&lt;/ref&gt; လင်မယား နှစ်ယောက်စလုံး အလုပ်လုပ်ကြသည့် အတွက်ကြောင့် လည်းကောင်း၊ ယောက်ျား မိန်းမ လစာ ကွာဟမှု လျော့နည်းလာသည့် အတွက်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ အလုပ်ချိန် များပြားလာသည့် အတွက်ကြောင့် လည်းကောင်း ထိုသို့ မြင့်တက်လာခြင်း ဖြစ်ပြီး ထိပ်ဆုံးမှ အချမ်းသာဆုံးသော သူများအတွက် တိုးတက်မှု ပိုများလာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Sme&quot;/&gt;&lt;ref name=Hartman/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.frbsf.org/news/speeches/2006/1106.html|author=Yellen, J.|year=2006|title=Speech to the Center for the Study of Democracy 2006–2007 Economics of Governance Lecture University of California, Irvine|publisher=Federal Reserve Board|location=San Francisco|accessdate=2008-07-24|archivedate=5 December 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101205221853/http://www.frbsf.org/news/speeches/2006/1106.html}}{{cite web|author=Shapiro, Isaac|url=http://www.cbpp.org/cms/?fa=view&amp;id=746|title=New IRS Data Show Income Inequality Is Again on the Rise|date=2005-10-17|publisher=Center on Budget and Policy Priorities|accessdate=2007-05-16}}&lt;/ref&gt; ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ဝင်ငွေ အကောင်းဆုံး ထိပ်ဆုံး ၁% မှ ၂၁.၈% အထိသော သူများ၏ ဝင်ငွေမှာ ၁၉၈၀ ခုနှစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၂ ဆမျှ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.nytimes.com/2007/03/29/business/29tax.html?ex=1332820800&amp;en=fb472e72466c34c8&amp;ei=5088&amp;partner=rssnyt&amp;emc=rss|title=Income Gap Is Widening, Data Shows|author=Johnston, David Cay|work=New York Times|date=2007-03-29|accessdate=2007-05-16}}&lt;/ref&gt; ထို့အတွက်ကြောင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ဖွံ့ဖြိုးပြီး နိုင်ငံများတွင် ဆင်းရဲချမ်းသာ ကွာဟမှု အများဆုံး နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။.&lt;ref name=&quot;Sme&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://elsa.berkeley.edu/~saez/TabFig2005prel.xls|author=Saez, E.|title=Table A1: Top Fractiles Income Shares (Excluding Capital Gains) in the U.S., 1913–2005|publisher=UC Berkeley|month=October|year=2007|accessdate=2008-07-24}}{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html|title=Field Listing—Distribution of Family Income—Gini Index|publisher=CIA|work=The World Factbook|date=2007-06-14|accessdate=2007-06-17|archivedate=13 June 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070613005439/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html}}&lt;/ref&gt; အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုတွင် ဝင်ငွေအလိုက် ကောက်ခံသော အမြတ်ခွန်စနစ် ရှိ၍ ဝင်ငွေများသူများမှ အမြတ်ခွန် ရာခိုင်နှုန်း များများ ပိုပေးရသော စနစ် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.taxfoundation.org/blog/show/27134.html | title=No Country Leans on Upper-Income Households as Much as U.S | publisher=The Tax Foundation | date=March 21, 2011 | accessdate=March 15, 2012 | author=Hodge, Scott | archivedate=12 May 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120512050914/http://www.taxfoundation.org/blog/show/27134.html }}&lt;/ref&gt; ထိပ်ဆုံး ၁ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ဖက်ဒရယ်အစိုးရ အတွက် အမြတ်ခွန် ၂၇.၆% ကို ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ထိပ်ဆုံး ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းမှ အမြတ်ခွန် ၅၄.၇ ရာခိုင်နှုန်းကို ပေးခဲ့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cbo.gov/ftpdocs/88xx/doc8885/EffectiveTaxRates.shtml|title=Shares of Federal Tax Liabilities, 2004 and 2005|publisher=Congressional Budget Office|accessdate=2008-11-02}}&lt;/ref&gt; ဝင်ငွေ အမြတ်ခွန် စသည်တို့နှင့် အလားတူပင် ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုမှာလည်း ထိပ်ဆုံးရှိ လူတန်းစားတွင် အများဆုံးဖြစ်သည်။ အချမ်းသာဆုံးသော လူဦးရေ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ တစ်နိုင်ငံလုံး ချမ်းသာကြွယ်ဝမှု၏ ၆၉.၈ ရာခိုင်နှုန်းကို ပိုင်ဆိုင်ကြပြီး ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများတွင် ဒုတိယမြောက် အများဆုံးသော ဝေစုပင် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|author=Domhoff, G. William|url=http://sociology.ucsc.edu/whorulesamerica/power/wealth.html|title=Table 4: Percentage of Wealth Held by the Top 10% of the Adult Population in Various Western Countries|publisher=University of California at Santa Cruz, Sociology Dept.|work=Power in America|month=December|year=2006|accessdate=2006-08-21|archivedate=2011-10-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111020134522/http://sociology.ucsc.edu/whorulesamerica/power/wealth.html}}&lt;/ref&gt; အချမ်းသာဆုံးသော ၁% မှာ စုစုပေါင်း ချမ်းသာကြွယ်ဝမှု၏ ၃၃.၄% ကို ပိုင်ဆိုင်ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|author=Kennickell, Arthur B.|url=http://www.federalreserve.gov/pubs/oss/oss2/papers/concentration.2004.5.pdf|title=Table11a: Amounts (Billions of 2004 Dollars) and Shares of Net Worth and Components Distributed by Net Worth Groups, 2004|publisher=Federal Reserve Board|work=Currents and Undercurrents: Changes in the Distribution of Wealth, 1989–2004|date=2006-08-02|accessdate=2007-06-24}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ ဖွံ့ဖြိုးရေး အစီအစဉ်မှ ဆင်းရဲချမ်းသာ ကွာဟမှုနှုန်းကို ထည့်တွက်ထားသော လူသားဖွံ့ဖြိုးမှု ညွှန်းကိန်း (inequality-adjusted human development index သို့ IHDI) တွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုကို တကမ္ဘာလုံးရှိ နိုင်ငံပေါင်း ၁၃၉ နိုင်ငံ အတွင်း နံပါတ် ၁၂ နေရာတွင် အဆင့်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဆင်းရဲချမ်းသာ ကွာဟမှုနှုန်းကို ထည့်မတွက်ထားသော လူသား ဖွံ့ဖြိုးမှု ညွှန်းကိန်း(Human Development Index သို့ HDI) ထက် ၈ နေရာမျှ အောက်ရောက်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/statistics/ihdi/ |title=Statistics &amp;#124; Inequality-adjusted HDI &amp;#124; Human Development Reports (HDR) &amp;#124; United Nations Development Programme (UNDP) |publisher=Hdr.undp.org |date= |accessdate=2010-11-05}}&lt;/ref&gt;

== အခြေခံ အဆောက်အအုံ ==
=== သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ===
[[File:Aldrin Apollo 11.jpg|thumb|left|upright|အပိုလို ၁၁ အာကာသယာဉ်မှ ရိုက်ကူးထားသော ဓာတ်ပုံ တစ်ပုံဖြစ်ပြီး ဘပ်ဇ်အယ်လ်ဒရင် အား လ၏ မျက်နှာပြင် ပေါ်တွင် တွေ့ရစဉ်]]
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် သိပ္ပံဆိုင်ရာ သုတေသနနှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ ကြံဆတီထွင်မှုတို့တွင် ၁၉ ရာစု နှောင်းပိုင်းကတည်းက ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ရှိနေသည်။ ၁၈၇၆ ခုနှစ်တွင် [[အလက်ဇန္ဒား ဂရေဟမ် ဘဲလ်]]အား အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ တယ်လီဖုန်းနှင့် ပတ်သတ်သော ပထမဆုံး မူပိုင်ခွင့်ကို ချထားပေးခဲ့သည်။ [[သောမတ် အက်ဒီဆင်]]၏ ဓာတ်ခွဲခန်းမှ ပထမဦးဆုံးသော ဓာတ်ပြားဖွင့်စက်၊ ပထမဦးဆုံး ကြာရှည်ခံ မီးလုံး၊ ပထမဆုံး အသုံးပြုနိုင်သည့် ရုပ်ရှင်ကင်မရာတို့ကို တီထွင် ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ နီကိုလာ တက်စလာမှ အေစီ လျှပ်စီးကြောင်း၊ အေစီ မော်တာနှင့် ရေဒီယိုတို့ကို ပထမဦးဆုံး တီထွင်ကြံဆခဲ့သည်။ ၂၀ ရာစု အစောပိုင်းတွင် ရမ်ဆန် အီး အိုးလ် နှင့် [[ဟင်နရီ ဖို့ဒ်]] တို့၏ မော်တော်ကား ကုမ္ပဏီမှစ၍ အလိုအလျောက် ကုန်ထုတ်လုပ်ရေး လိုင်းများ စတင်ခေတ်စားလာခဲ့သည်။ ၁၉၀၃ ခုနှစ်တွင် ရိုက်ညီနောင်မှ ပထမဆုံး ထိန်းချုပ်မောင်းနှင်နိုင်သော လေယာဉ်ကို စတင် တီထွင် ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web| author =Benedetti, François| url =http://www.fai.org/news_archives/fai/000295.asp| archiveurl =https://web.archive.org/web/20070912065254/http://www.fai.org/news_archives/fai/000295.asp| archivedate =12 September 2007| title =100 Years Ago, the Dream of Icarus Became Reality| publisher =Fédération Aéronautique Internationale (FAI)| date =2003-12-17| accessdate =2007-08-15}}&lt;/ref&gt;

၁၉၃၀ ခုနှစ်တွင် နာဇီဝါဒ ထွန်းကားလာမှုကြောင့် အဲလ်ဘတ် အိုင်းစတိုင်း၊ အန်ရစ်ကို ဖာမီ နှင့် ဂျွန် ဗွန် နျူမန် အပါအဝင် ဥရောပ သိပ္ပံပညာရှင် အတော်များများသည် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသို့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင် လာခဲ့ကြသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း မန်ဟတ်တန် ပရော့ဂျက်မှ အဏုမြူဗုံးကို စတင်တီထွင်ခဲ့ပြီး အဏုမြူခေတ်သို့ လမ်းပြ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ အာကာသအတွင်း အပြိုင်အဆိုင် ဝင်ရောက်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများမှ ဒုံးပျံများ၊ မက်တီးရီးယဲလ် နည်းပညာများ၊ ကွန်ပျူတာ ပညာရပ်များ အလျှင်အမြန် တိုးတက်လာခဲ့သည်။ အိုင်ဘီအမ်၊ အက်ပဲလ် ကွန်ပျူတာ နှင့် [[မိုက်ခရိုဆော့ဖ်]]တို့မှ ကွန်ပျူတာ နည်းပညာကို မွမ်းမံပြီး လူတစ်ဦးချင်းသုံး ကွန်ပျူတာများကို ထုတ်လုပ်ရောင်းချရာမှ ကွန်ပျူတာများ ခေတ်စားလာခဲ့သည်။ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုမှ အင်တာနက် နည်းပညာကို အစပျိုးသော အေပရာနက် (APRANET) နှင့် [[အင်တာနက်]] ကို တီထွင်ရာတွင် အဓိကနေရာမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် သုတေသန လုပ်ငန်းအတွက် အသုံးပြုငွေ၏ ၆၄% မှာ ပုဂ္ဂလိက လုပ်ငန်းများမှ ပံ့ပိုးခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web | url = https://www.census.gov/compendia/statab/2008/tables/08s0775.xls | title = Research and Development (R&amp;D) Expenditures by Source and Objective: 1970 to 2004 | publisher = U.S. Census Bureau | accessdate = 2007-06-19 }}&lt;/ref&gt; အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသည် သိပ္ပံဆိုင်ရာ သုတေသန စာတမ်းများ ထုတ်ဝေရာတွင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ထိပ်ဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite news | url = http://www.guardian.co.uk/education/2006/mar/21/highereducation.uk4 |author=MacLeod, Donald| title = Britain Second in World Research Rankings | date=2006-03-21 | work = Guardian | accessdate = 2006-05-14 | location=London}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အမေရိကန် အိမ်ထောင်စုများ၏၆၈% သည် မြန်နှုန်းမြင့် အင်တာနက်ကို တပ်ဆင်အသုံးပြုလျက် ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web| url =http://www.esa.doc.gov/Reports/exploring-digital-nation-computer-and-internet-use-home| title =Exploring the Digital Nation—Computer and Internet Use at Home| publisher =U.S. Dept. of Commerce, Economics and Statistics Administration| date =2011-11-08| accessdate =2012-04-11| archivedate =16 May 2012| archiveurl =https://web.archive.org/web/20120516052644/http://www.esa.doc.gov/Reports/exploring-digital-nation-computer-and-internet-use-home}}&lt;/ref&gt; အမေရိကန်သည် ဗီဇအား ပြုပြင်ထားသော အစားအစာများကို အဓိက တီထွင်စိုက်ပျိုးသော နိုင်ငံဖြစ်ပြီး တကမ္ဘာလုံးရှိ ဇီဝနည်းပညာ အသုံးပြု စိုက်ပျိုးထားသော သီးနှံများ၏ တစ်ဝက်ခန့်ကို စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.isaaa.org/resources/publications/briefs/39/download/isaaa-brief-39-2008.pdf | title = ISAAA Brief 39-2008: Executive Summary—Global Status of Commercialized Biotech/GM Crops: 2008 | publisher = International Service for the Acquisition of Agri-Biotech Applications | page = 15 | accessdate = 2010-07-16 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20180818013220/http://www.isaaa.org/resources/publications/briefs/39/download/isaaa-brief-39-2008.pdf | archivedate = 2018-08-18 }}&lt;/ref&gt;

=== သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ===
[[File:Map of current Interstates.svg|thumb|ပြည်နယ်အချင်းချင်း ဆက်သွယ်ထားသော အဝေးပြေးလမ်းစနစ်မှာ ၄၆,၈၇၆မိုင် (၇၅,၄၄၀ ကီလိုမီတာ)မျှ ရှည်လျားသည်။ &lt;ref&gt;{{cite web |title=Interstate FAQ (Question #3) |publisher=Federal Highway Administration |year=2006 |url=http://www.fhwa.dot.gov/interstate/faq.htm#question3 |accessdate=2009-03-04}}&lt;/ref&gt;]]
လူတစ်ဦးချင်း အတွက် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးတွင် မော်တော်ကားမှာ အဓိကဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှည်ဆုံးသော အဝေးပြေးလမ်းမ စနစ်များ တွင် တစ်ခု အပါအဝင်ဖြစ်သော လမ်းမများ အပါအဝင် ၁၃ သန်းမျှ ရှိသော လမ်းများ ဆက်သွယ်နေသော ကွန်ယက် ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|author=Newgeography.com |url=http://www.newgeography.com/content/002003-china-expressway-system-exceed-us-interstates |title=China Expressway System to Exceed US Interstates |publisher=Newgeography.com |date=2011-01-22 |accessdate=2011-09-16}}&lt;/ref&gt; ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံးသော မော်တော်ကား ဈေးကွက် ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|author=Agencies |url=http://www.guardian.co.uk/business/2010/jan/08/china-us-car-sales-overtakes |title=China overtakes US in car sales &amp;#124; Business &amp;#124; guardian.co.uk |publisher=Guardian |date= 2010-01-08|accessdate=2011-07-10 |location=London}}&lt;/ref&gt; ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူတစ်ဦးချင်း အလိုက် မော်တော်ကား အစင်းရေ အများဆုံးရှိပြီး လူ ၁ ထောင်လျှင် မော်တော်ကား ၇၆၅ စီး မျှ အချိုးအစား ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nationmaster.com/graph/tra_mot_veh-transportation-motor-vehicles |title=Motor vehicles statistics&amp;nbsp;– countries compared worldwide |publisher=NationMaster |date= |accessdate=2011-07-10}}&lt;/ref&gt; အိမ်သုံးကားများ၏ ၄၀% ခန့်မှာ ဗင်န်ကားများ၊ SUV များနှင့် လိုက်ထရပ်များ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url =http://www.bts.gov/publications/highlights_of_the_2001_national_household_travel_survey/html/section_01.html|title =Household, Individual, and Vehicle Characteristics|publisher =U.S. Dept. of Transportation, Bureau of Transportation Statistics|work =2001 National Household Travel Survey|accessdate =2007-08-15|archivedate =29 September 2007|archiveurl =https://web.archive.org/web/20070929125403/http://www.bts.gov/publications/highlights_of_the_2001_national_household_travel_survey/html/section_01.html}}&lt;/ref&gt; ပျမ်းမျှ အနေနှင့် ကြည့်ပါက အမေရိကန် တစ်ယောက်လျှင် (ယာဉ်မောင်းသူ နှင့် မမောင်းသူပါ ထည့်တွက်ထားသည်။) ကားမောင်းချိန် တစ်နေ့လျှင် ၅၅ မိနစ်မျှ ရှိပြီး ၂၉မိုင် (၄၇ ကီလိုမီတာ) မျှ သွားလာနေ ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url =http://www.bts.gov/publications/highlights_of_the_2001_national_household_travel_survey/html/section_02.html|title =Daily Passenger Travel|publisher =U.S. Dept. of Transportation, Bureau of Transportation Statistics|work =2001 National Household Travel Survey|accessdate =2007-08-15|archivedate =29 September 2007|archiveurl =https://web.archive.org/web/20070929125646/http://www.bts.gov/publications/highlights_of_the_2001_national_household_travel_survey/html/section_02.html}}&lt;/ref&gt;

အများသုံးယာဉ်များဖြင့် အလုပ်သွားကြသူများမှာ ၉ ရာခိုင်နှုန်း ရှိပြီး&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.policy.rutgers.edu/vtc/documents/TOD.Euro-Style_Planning-Renne-Wells.pdf | format = PDF | author = Renne, John L., and Jan S. Wells | title = Emerging European-Style Planning in the United States: Transit-Oriented Development (p. 2) | year = 2003 | publisher = Rutgers, The State University of New Jersey | accessdate = 2007-06-11 | archivedate = 12 September 2014 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20140912143021/http://www.policy.rutgers.edu/vtc/documents/TOD.Euro-Style_Planning-Renne-Wells.pdf }}&lt;/ref&gt; နိုင်ငံပေါင်း ၁၇ နိုင်ငံကို စာရင်းကောက်ရာတွင် နောက်ဆုံးနေရာမှ ဖြစ်သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://switchboard.nrdc.org/blogs/kbenfield/natgeo_surveys_countries_trans.html |title=NatGeo surveys countries' transit use: guess who comes in last &amp;#124; Kaid Benfield's Blog &amp;#124; Switchboard, from NRDC |publisher=Switchboard.nrdc.org |date=2009-05-18 |accessdate=2011-07-10 |archivedate=20 January 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150120234533/http://switchboard.nrdc.org/blogs/kbenfield/natgeo_surveys_countries_trans.html }}&lt;/ref&gt; ရထားဖြင့် ကုန်စည်ပို့ဆောင်ခြင်းမှာ အများအပြားပင် ဖြစ်သော်လည်း ရထားဖြင့် ခရီးသွားသူ အလွန်နည်းသည်။&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.gao.gov/products/GAO-07-15 | title = Intercity Passenger Rail: National Policy and Strategies Needed to Maximize Public Benefits from Federal Expenditures| date=2006-11-13| publisher = U.S. Government Accountability Office| accessdate = 2007-06-20 }}&lt;/ref&gt; အမ်ထရက် (Amtrak) ဟုခေါ်သည့် တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ မြို့များအချင်းချင်း သွားလာသည့် ခရီးသည်တင် ရထားလုပ်ငန်းမှ ၂၀၀၀ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ ခုနှစ် အတွင်း ၃၇ ရာခိုင်နှုန်းမျှ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|title=Amtrak Ridership Records|url=http://www.amtrak.com/servlet/BlobServer?blobcol=urldata&amp;blobtable=MungoBlobs&amp;blobkey=id&amp;blobwhere=1249227805921&amp;blobheader=application%2Fpdf&amp;blobhead|publisher=Amtrak|date=2011-06-08|accessdate=2012-02-29}}&lt;/ref&gt; ရထားအသေးစား (Light rail) များမှာ ယခုနှစ်များအတွင်း တိုးတက်လာခဲ့သော်လည်း အမြန်ရထားများမှာ ဥရောပထက် အဆင့်နိမ့်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.metaefficient.com/trains/master-2.html |title=3 Reasons Light Rail Is an Efficient Transportation Option for U.S. Cities|author=McGill, Tracy|publisher=MetaEfficient|date=2011-01-01 |accessdate=2011-08-29}}&lt;/ref&gt; စက်ဘီးဖြင့် အလုပ်သွားသူ အနည်းငယ်မျှသာ ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://trafficsafety.org/safety/sharing/bike/bike-facts/bicycling-to-work |title=Bicycling to Work |publisher=Trafficsafety.org |date= |accessdate=2011-07-10 |archivedate=31 August 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110831100622/http://trafficsafety.org/safety/sharing/bike/bike-facts/bicycling-to-work }}&lt;/ref&gt;

လေကြောင်းလိုင်းများ အားလုံးမှာ ပုဂ္ဂလိကပိုင်ဖြစ်ပြီး ၁၉၇၈ ခုနှစ်မှ စတင်၍ ပုဂ္ဂလိကပိုင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း လေဆိပ် အများစုမှာ အစိုးရပိုင် ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ခရီးသည်ပို့ဆောင်မှု အများဆုံး သော လေကြောင်းလိုင်း ၃ ခုစလုံးမှာ အမေရိကန်တွင် အခြေစိုက်ပြီး ပထမနေရာတွင် ရှိသည်မှာ [[ဒယ်လ်တာ လေကြောင်းလိုင်း]] ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.iata.org/ps/publications/Pages/wats-passenger-carried.aspx|title=Scheduled Passengers Carried|publisher=International Air Transport Association (IATA)|year=2011|accessdate=2012-02-17|archivedate=12 June 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110612080336/http://www.iata.org/ps/publications/Pages/wats-passenger-carried.aspx}}&lt;/ref&gt; ကမ္ဘာပေါ်တွင် အလုပ်အများဆုံးသော လေဆိပ် အခု ၃၀ တွင် အမေရိကန်မှ ၁၆ ခုပါဝင်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် အလုပ်အများဆုံး ဖြစ်သည့် ဟတ်ဖီးဂျက်ဆန် အတ္တလန္တာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် အပါအဝင်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.airports.org/cda/aci_common/display/main/aci_content07_c.jsp?zn=aci&amp;cp=1-5-54-55_666_2__|title=Passenger Traffic 2006 Final|publisher=Airports Council International|date=2007-07-18|accessdate=2007-08-15|archivedate=29 April 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120429000000/http://www.airports.org/cda/aci_common/display/main/aci_content07_c.jsp?zn=aci&amp;cp=1-5-54-55_666_2__}}&lt;/ref&gt;

=== စွမ်းအင် ===
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ စွမ်းအင်ဈေးကွက်မှာ တစ်နှစ်လျှင် ၂၉,၀၀၀ တယ်ရာ ဝပ် နာရီ (terawatt hour) မျှ ရှိသည်။ လူတစ်ဦးချင်း စွမ်းအင်သုံးစွဲမှုနှုန်းမှာ တစ်နှစ်လျှင် ရေနံ ၇.၈တန် နှင့် ညီမျှပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒသမမြောက် အများဆုံး ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ် စာရင်းအရ စွမ်းအင် သုံးစွဲမှုမှာ ဓာတ်ဆီ ၄၀ %၊ ကျောက်မီးသွေး ၂၃ %၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ၂၂ % ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိနေသေးသော စွမ်းအင်များကို အဏုမြူစွမ်းအင်နှင့် တဖန်ပြန်လည်သုံးစွဲနိုင်သော စွမ်းအင် (renewable energy) အရင်းအမြစ် များမှ ရရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://www.eia.doe.gov/emeu/aer/pdf/pages/sec1_3.pdf |title= Diagram 1: Energy Flow, 2007 |work=EIA Annual Energy Review 2007 |publisher=U.S. Dept. of Energy, Energy Information Administration |accessdate=June 25, 2008}}&lt;/ref&gt; အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဓာတ်ဆီ သုံးစွဲမှု အများဆုံး နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2174rank.html |title=Rank Order—Oil (Consumption) |publisher=CIA |work=The World Factbook |date=September 6, 2007 |accessdate=September 14, 2007 |archivedate=26 December 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226073521/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2174rank.html%20 }}&lt;/ref&gt; ဆယ်စုနှစ်များစွာ တိုင်အောင်ပင် အခြားသော ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အဏုမြူစွမ်းအင် သုံးစွဲမှုမှာ အလွန်နည်းပါးသည်။ အကြောင်းရင်းမှာ ၁၉၇၉ ခုနှစ်က ဖြစ်ပွားခဲ့သော ၃ မိုင်ကျွန်း နျူးကလီးယား မတော်တဆမှု အပြီးတွင် အများပြည်သူမှ အဏုမြူ စွမ်းအင် သုံးစွဲရန် မလိုလား၍ ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်အတွင်း အဏုမြူ စွမ်းအင် စက်ရုံ ဆောက်လုပ်ရန် လျှောက်ထားမှုများ ရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |url= http://www.economist.com/science/displaystory.cfm?story_id=9762843 |title= Atomic Renaissance |work=The Economist |location =London |accessdate=September 6, 2007 |date=September 6, 2007}}&lt;/ref&gt; အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုတွင် တကမ္ဘာလုံး အတိုင်းအတာနှင့် ကျောက်မီးသွေး ၂၇ % ရာခိုင်နှုန်းမျှ ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;BPReview&quot;&gt;{{cite web |url= http://www.bp.com/liveassets/bp_internet/globalbp/globalbp_uk_english/reports_and_publications/statistical_energy_review_2007/STAGING/local_assets/downloads/spreadsheets/statistical_review_full_report_workbook_2007.xls |title= BP Statistical Review of World Energy |publisher= British Petroleum |format= XLS |month= June |year= 2007 |accessdate= February 22, 2010 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20090206104056/http://www.bp.com/liveassets/bp_internet/globalbp/globalbp_uk_english/reports_and_publications/statistical_energy_review_2007/STAGING/local_assets/downloads/spreadsheets/statistical_review_full_report_workbook_2007.xls |archivedate= 6 February 2009 }}&lt;/ref&gt;

=== ပညာရေး ===
[[File:University-of-Virginia-Rotunda.jpg|thumb| ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းသော အမေရိကန် ကျောင်းသားများသည် [[သောမတ် ဂျက်ဖာဆင်]] တည်ထောင်ခဲ့သော ဗာဂျီးနီးယား တက္ကသိုလ် ကဲ့သို့သော အများပြည်သူဆိုင်ရာ တက္ကသိုလ်များတွင် ပညာသင်ကြား ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |title=Public Education for the Common Good |author=Rosenstone, Steven J. |publisher=University of Minnesota |url=http://cla.umn.edu/news/clatoday/summer2002/dean.php |date=2009-12-17 |accessdate=2009-03-06 |archivedate=1 August 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140801114734/http://cla.umn.edu/news/clatoday/summer2002/dean.php }}&lt;/ref&gt;]]

အမေရိကန်ရှိ အများပြည်သူဆိုင်ရာ ကျောင်းများကို ပြည်နယ်နှင့် ဒေသဆိုင်ရာ အစိုးရ အဖွဲ့များမှ ဖွင့်လှစ်ဆောင်ရွက်ကြပြီး ထောက်ပံ့ကြေးများကို ကန့်သတ်ခွဲဝေပေးခြင်းဖြင့် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများကို ချမှတ်ကြသည်။ ပြည်နယ်အများစုတွင် ကလေးများသည် ၆ နှစ် သို့ ၇ နှစ်မှစ၍ (သူငယ်တန်း နှင့် ပထမတန်း) ကျောင်းတက်ရန် လိုအပ်ပြီး ၁၈ နှစ်အထိ ကျောင်းတက်ရလေ့ ရှိသည်။ ထိုအချိန်တွင် ယေဘုယျအားဖြင့် ၁၂ တန်းသို့ ရောက်ရှိနေပြီ ဖြစ်ပြီး အထက်တန်း ပညာရေး ပြီးဆုံးပြီ ဖြစ်သည်။ အချို့သော ပြည်နယ်များတွင် ကျောင်းသားများအား ၁၆ နှစ် သို့မဟုတ် ၁၇ နှစ်တွင် ကျောင်းမှ ထွက်ခွင့် ပြုသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://nces.ed.gov/programs/digest/d02/dt150.asp |title=Ages for Compulsory School Attendance... |accessdate = 2007-06-10 |publisher=U.S. Dept. of Education, National Center for Education Statistics}}&lt;/ref&gt; ၁၂% မျှသော ကလေးငယ်တို့သည် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ကျောင်းများနှင့် လူမျိုးဘာသာ ခွဲခြားမှု မရှိသော ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများတွင် ပညာသင်ကြားကြသည်။ ၂ % မျှသော ကလေးငယ်များသာ မိမိတို့ အိမ်တွင် ပညာသင်ကြားကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www2.ed.gov/about/offices/list/oii/nonpublic/statistics.html |title=Statistics About Non-Public Education in the United States |accessdate = 2007-06-05 |publisher=U.S. Dept. of Education, Office of Non-Public Education}}&lt;/ref&gt;

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် အောင်မြင်သော အစိုးရနှင့် ပုဂ္ဂလိကပိုင် အဆင့်မြင့် ပညာသင် တက္ကသိုလ် အများအပြား ရှိသည်။ နိုင်ငံတကာတွင် ထင်ရှားသော အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များအရ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ထိပ်ဆုံး ကျောင်း ၂၀ တွင် အမေရိကန်မှ ကောလိပ်နှင့် တက္ကသိုလ် ၁၃ ခု သို့ ၁၅ ခု ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.topuniversities.com/university-rankings/world-university-rankings/2010 |title=QS World University Rankings |publisher=Topuniversities |date= |accessdate=2011-07-10 |archivedate=3 April 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110403044940/http://www.topuniversities.com/university-rankings/world-university-rankings/2010 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.timeshighereducation.co.uk/world-university-rankings/2010-2011/top-200.html |title=Top 200&amp;nbsp;– The Times Higher Education World University Rankings 2010–2011 |publisher=Timeshighereducation.co.uk |date= |accessdate=2011-07-10}}&lt;/ref&gt; ဒေသခံ ကွန်မျူနတီ ကောလိပ်များလည်း ရှိပြီး ဝင်ခွင့်ရရန် ပိုမိုလွယ်ကူ၍ ပညာသင်ကြားသည့် ကာလ ပိုမို တိုတောင်းကာ ကျောင်းလခလည်း ပို၍ ဈေးနည်းသည်။ ၂၅ နှစ်နှင့် အထက်ရှိသော အမေရိကန်နိုင်ငံသားများတွင် ၈၄.၆ ရာခိုင်နှုန်းမှာ အထက်တန်းပညာရေး အဆင့်ကို ပြီးဆုံးပြီး၊ ၅၂.၆ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ကောလိပ်ပညာရေး ရှိကာ၊ ၂၇.၂ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ဘွဲ့ရပြီး ၉.၆ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ဘွဲ့လွန် ပညာရေး ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.census.gov/prod/2004pubs/p20-550.pdf|title=Educational Attainment in the United States: 2003|publisher=U.S. Census Bureau|accessdate = 2006-08-01}}&lt;/ref&gt; အခြေခံ စာတတ်မြောက်မှုနှုန်းမှာ ၉၉ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;WF&quot; /&gt;&lt;ref&gt;For more detail on U.S. literacy, see [http://nces.ed.gov/NAAL/PDF/2006470.PDF A First Look at the Literacy of America’s Adults in the 21st century], U.S. Department of Education (2003).&lt;/ref&gt; ကုလသမဂ္ဂမှ အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ ပညာရေးဆိုင်ရာ ညွှန်းကိန်းကို ၀.၉၇ အဖြစ်သတ်မှတ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် နံပါတ် ၁၂ နေရာတွင် ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|title=Human Development Indicators|year=2005|publisher=United Nations Development Programme, Human Development Reports|accessdate=2008-01-14|url=http://hdr.undp.org/reports/global/2005/pdf/HDR05_HDI.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070620235428/http://hdr.undp.org/reports/global/2005/pdf/HDR05_HDI.pdf|archivedate=20 June 2007}}&lt;/ref&gt;

=== ကျန်းမာရေး ===
[[File:Aerial view of Texas Medical Center.jpg|thumb|တက္ကဆပ် ကျန်းမာရေး ရုံးသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံး ကျန်းမာရေးရုံး ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.texmedctr.tmc.edu/root/en/GetToKnow/FactsandFigures/Facts+and+Figures.htm|title=2007 Facts &amp; Figures|accessdate=2008-11-07|publisher=Texas Medical Center|archivedate=23 June 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100623171812/http://www.texmedctr.tmc.edu/root/en/GetToKnow/FactsandFigures/Facts+and+Figures.htm}}&lt;/ref&gt;]]

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ လူတစ်ဦးချင်း သက်တမ်းမှာ ၇၈.၄ နှစ်ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံပေါင်း ၂၂၁ နိုင်ငံတွင် နံပါတ် ၅၀ နေရာတွင် ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2102rank.html|title=Country Comparison: Life Expectancy at Birth|publisher=CIA|work=The World Factbook|accessdate=2011-10-25|archivedate=2 January 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180102233121/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2102rank.html}}&lt;/ref&gt; ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် တကမ္ဘာလုံး၌ အဆင့် ၁၁ ရှိခဲ့သော်လည်း အဝလွန်နှုန်း တိုးတက်လာခြင်း နှင့် ကမ္ဘာ၏ အခြားသောနေရာများတွင် ကျန်းမာရေး တိုးတက်လာခြင်းတို့ကြောင့် အဆင့်လျော့ကျ သွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|author=MacAskill, Ewen|url=http://www.guardian.co.uk/world/2007/aug/13/usa.ewenmacaskill |title=US Tumbles Down the World Ratings List for Life Expectancy|date=2007-08-13 |work= Guardian|accessdate = 2007-08-15|location=London}}&lt;/ref&gt; ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် အရွယ်ရောက်ပြီးသူ အားလုံး၏ ၃ပုံ ၁ပုံမှာ အဝလွန်လျက် ရှိပြီး ကျန်ရှိသူများထဲမှ ၃ ပုံ ၁ပုံမှာ ပုံမှန်ထက် ပို၍ ဝကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cdc.gov/nchs/products/pubs/pubd/hestats/overweight/overwght_adult_03.htm |title=Prevalence of Overweight and Obesity Among Adults: United States, 2003–2004 |accessdate = 2007-06-05 |publisher=Centers for Disease Control and Prevention, National Center for Health Statistics}}&lt;/ref&gt; ရာစုနှစ်၏ နောက်ဆုံး ၄ပုံ ၁ ပုံအတွင်း အဝလွန်နှုန်းမှာ ၂ ဆမျှ မြင့်တက်ခဲ့ပြီး စက်မှုထွန်းကားသော နိုင်ငံများတွင် အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book | author= Schlosser, Eric | year = 2002 | title = Fast Food Nation | url= https://archive.org/details/fastfoodnationti00eric | publisher = Perennial | location = New York| isbn = 0-06-093845-5 |page = [https://archive.org/details/fastfoodnationti00eric/page/240 240] }}&lt;/ref&gt; ကျန်းမာရေး ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူများ၏ အဆိုအရ အဝလွန်မှုနှင့် ဆက်စပ်နေသော [[ဆီးချိုအမျိုးအစား-၂]] ဖြစ်ပွားသူမှာ အလျှင်အမြန် တိုးတက်များပြားလျက် ရှိကြောင်း သိရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://atvb.ahajournals.org/cgi/content/full/25/12/2451#R3-101329 |title=Fast Food, Central Nervous System Insulin Resistance, and Obesity|year=2005 |accessdate = 2007-06-17|work= [[Arteriosclerosis, Thrombosis, and Vascular Biology]]|publisher=American Heart Association}}&lt;/ref&gt; မွေးကင်းစ ကလေးသူငယ် သေဆုံးမှုနှုန်းမှာ လူ ၁၀၀၀ လျှင် ၆.၀၆ ဦး ရှိသဖြင့် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုအား နိုင်ငံပေါင်း ၂၂၂ နိုင်ငံတွင် နံပါတ် ၁၇၆ နေရာ၌ ရှိနေစေပြီး အနောက်ဥရောပ နိုင်ငံအားလုံးထက် ပို၍ မြင့်မားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2091rank.html|title=Country Comparison: Infant Mortality Rate|publisher=CIA|work=The World Factbook|accessdate=2011-10-25|archivedate=7 February 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180207062332/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2091rank.html}}&lt;/ref&gt;

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သုံးစွဲမှုနှုန်းမှာ အခြားနိုင်ငံများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် လူတစ်ဦးချင်း အနေနှင့် လည်းကောင်း၊ ဂျီဒီပီ၏ ရာခိုင်နှုန်းအနေနှင့် လည်းကောင်း အခြားနိုင်ငံများထက် ပို၍ မြင့်မားသည်။&lt;ref&gt;''OECD Health Data 2000: A Comparative Analysis of 29 Countries'' [CD-ROM] (OECD: Paris, 2000). See also {{cite web|url=http://dll.umaine.edu/ble/U.S.+HCweb.pdf|title=The U.S. Healthcare System: The Best in the World or Just the Most Expensive??year=2001|accessdate=2006-11-29|publisher=University of Maine|archivedate=2006-11-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061118234952/http://dll.umaine.edu/ble/U.S.+HCweb.pdf}}&lt;/ref&gt; [[ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့]]မှ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ကျန်းမာရေးစနစ်အား ကမ္ဘာပေါ်တွင် အလျင်မြန်ဆုံး တုံ့ပြန်နိုင်သည့် နိုင်ငံ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ သော်လည်း အားလုံးပေါင်း အကျိုး သက်ရောက်နိုင်မှု အနေနှင့် အဆင့် ၃၇ သာလျှင် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

ကျန်းမာရေးနှင့်ဆိုင်သော အာမခံများကို အစိုးရနှင့် ပုဂ္ဂလိကမှ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကြပြီး အခြားသော ဖွံ့ဖြိုးပြီး နိုင်ငံများကဲ့သို့ အားလုံးအတွက် ကျန်းမာရေး အာမခံ ရှိသည် မဟုတ်ပေ။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ပုဂ္ဂလိက အာမခံ မှ ၃၆ ရာခိုင်နှုန်းသော ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သုံးစွဲမှုများကို ပေးချေခဲ့ပြီး၊ မိမိဘာသာ အိတ်ကပ် အတွင်းမှ စိုက်ထုတ် သုံးစွဲမှုမှာ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းမျှ ရှိကာ၊ ဖက်ဒရယ်၊ ပြည်နယ်နှင့် ဒေသဆိုင်ရာ အစိုးရများမှ ၄၄ % မျှ ပေးချေခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;CDC H&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.cdc.gov/nchs/data/hus/hus06.pdf|title=Health, United States, 2006|accessdate = 2006-11-24 |publisher=Centers for Disease Control, National Center for Health Statistics}}&lt;/ref&gt; ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ၄၆.၆ သန်း သို့မဟုတ် လူဦးရေ၏ ၁၅.၉% မျှသော အမေရိကန် ပြည်သူတို့တွင် ကျန်းမာရေး အာမခံ မရှိသဖြင့် ၂၀၀၁ ခုနှစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၅.၄သန်းမျှ ပိုများသည်။ ထိုသို့ များပြား လာရခြင်း၏ အဓိက အကြောင်းရင်းမှာ အလုပ်ရှင်များက ကျန်းမာရေး အာမခံပေးမှု လျော့နည်းလာသောကြောင့် ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;CBPP&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.cbpp.org/cms/?fa=view&amp;id=629|title=Poverty Remains Higher, and Median Income for Non-Elderly Is Lower, Than When Recession Hit Bottom: Poor Performance Unprecedented for Four-Year Recovery Period|publisher=Center for Budget and Policy Priorities|date =2006-09-01|accessdate = 2007-06-24}}&lt;/ref&gt; ကျန်းမာရေး အာမခံ မရှိသော ပြည်သူများနှင့် ကျန်းမာရေး အာမခံ မလုံလောက်သော ပြည်သူများနှင့် ဆိုင်သော ကိစ္စမှာ အဓိက နိုင်ငံရေး ပြဿနာ တစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|author=Abelson, Reed|url=http://www.nytimes.com/2008/06/10/health/policy/10health.html|title=Ranks of Underinsured Are Rising, Study Finds|date= 2008-06-10|work=New York Times|accessdate=2008-10-25}} {{cite journal|author=Blewett, Lynn A. et al.|title=How Much Health Insurance Is Enough? Revisiting the Concept of Underinsurance|url=https://archive.org/details/sim_medical-care-research-and-review_2006-12_63_6/page/n4|year= 2006|work=Medical Care Research and Review|volume=63|issue=6|pages=663–700|doi=10.1177/1077558706293634|journal=Medical Care Research and Review|pmid=17099121|month=Dec|first1=LA|first2=A|first3=TJ|issn=1077-5587}}&lt;/ref&gt; ၂၀၀၉ ခုနှစ် လေ့လာမှု အရ ကျန်းမာရေး အာမခံ မရှိမှုကြောင့် တစ်နှစ်လျှင် သေဆုံးရသော လူပေါင်း၏ ၄၅,၀၀၀ ခန့် သေဆုံးရသည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|author=Park, Madison |url=http://www.cnn.com/2009/HEALTH/09/18/deaths.health.insurance/index.html?eref=rss_latest|title=45,000 American Deaths Associated with Lack of Insurance |publisher=CNN|date=2009-09-18|accessdate = 2009-10-01}}&lt;/ref&gt; ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ် မှ လူတိုင်းတွင် ကျန်းမာရေး အာမခံ ရှိစေရန် ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{cite news|author=Fahrenthold, David A.|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/04/04/AR2006040401937.html|title= Mass. Bill Requires Health Coverage|date= 2006-04-05|work=Washington Post|accessdate=2007-06-19}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၀ ခုနှစ် အစောပိုင်း၌ ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော ဖက်ဒရယ်အစိုးရ၏ ဥပဒေအရ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ လူတိုင်း အားလုံးနီးပါးတွင် ကျန်းမာရေး အာမခံ ရှိစေမည် ဖြစ်သည်။

== ရာဇဝတ်မှုနှင့် တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေး ==
[[File:Ford Crown Victoria 1.JPG|thumb|အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုတွင် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးကို ဒေသခံ ရဲအဖွဲ့များက ဆောင်ရွက်သည်။ နယူးယောက်မြို့တော် ရဲဌာနသည် တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://bjs.ojp.usdoj.gov/content/pub/pdf/lpd03.pdf|title=Local Police Departments, 2003|publisher=U.S. Dept. of Justice, Bureau of Justice Statistics|date=May 2006|accessdate=2011-12-07|archivedate=16 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110716170620/http://bjs.ojp.usdoj.gov/content/pub/pdf/lpd03.pdf}}&lt;/ref&gt;]]

အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုတွင် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးကို ဒေသခံ ရဲအဖွဲ့များနှင့် မြို့ဝန်ဌာန (sheriff's departments) မှ ဆောင်ရွက်သည်။ ပြည်နယ်ရဲ အဖွဲ့မှာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ဆောက်ရွက်ကြသည်။ အက်ဖ်ဘီအိုင် နှင့် ယူအက်စ် မာရှယ် ဆားဗစ် ကဲ့သို့သော ဖက်ဒရယ် အေဂျင်စီများမှာ ပိုမို အထူးပြုသော တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ကြသည်။ ဖက်ဒရယ် အဆင့်နှင့် ပြည်နယ်များတွင် တရားရေးဌာနများသည် သာတူညီမျှ တရားစီရင်ရေး စနစ်ကို ကျင့်သုံးကြသည်။ ပြည်နယ် တရားရုံးများမှ ရာဇဝတ်မှု အများစုကို စီရင်လေ့ ရှိပြီး ဖက်ဒရယ် တရားရုံးများမှ အချို့သော အမှုအခင်း အမျိုးအစားများကို ကိုင်တွယ်ဆောင်ရွက်လေ့ ရှိသည့်အပြင် ပြည်နယ် တရားရုံးများမှ တက်လာသော အချို့သော အယူခံဝင်မှုများကို ဆောင်ရွက်ကြသည်။ မူးယစ်ဆေးဝါးကို ဖက်ဒရယ် ဥပဒေအရ တားဆီးထားသော်လည်း အချို့သော ပြည်နယ်များသည် မူးယစ်ဆေးဝါးကို တရားဝင် သုံးစွဲခွင့်ပြုသော ဥပဒေများကို ဖက်ဒရယ်စနစ်နှင့် ဆန့်ကျင်၍ ပြဋ္ဌာန်းရန် ကြိုးပမ်းလေ့ ရှိသည်။ ဆေးလိပ်သောက်နိုင်သည့် အသက် ကန့်သတ်ချက်မှာ ၁၈ နှစ်ဖြစ်ပြီး အရက်သောက်နိုင်သည့် အသက်ကန့်သတ်ချက်မှာ ၂၁ နှစ် ဖြစ်သည်။

ဖွံ့ဖြိုးပြီး နိုင်ငံများထဲတွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသည် ပျမ်းမျှအဆင့်ထက် ပိုသော အကြမ်းဖက် ရာဇဝတ်မှုများ ဖြစ်ပွားလေ့ ရှိပြီး သေနတ်ကိုင် အကြမ်းဖက်မှုနှင့် လူသတ်မှုများ များပြားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.unodc.org/pdf/crime/eighthsurvey/8sv.pdf|title=Eighth United Nations Survey of Crime Trends and Operations of Criminal Justice Systems (2001–2002) |publisher=United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC) |date = 2005-03-31|accessdate=2008-05-18}}&lt;/ref&gt; ၂၀၀၉ ခုနှစ် စာရင်းအရ လူ ၁ သိန်းလျှင် လူသတ်မှု ၅ မှုမျှ ဖြစ်ပွားပြီး ၂၀၀၀ ခုနှစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၁၀.၄% ကျဆင်းလာခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www2.fbi.gov/ucr/cius2009/offenses/violent_crime/murder_homicide.html|title=Murder|work=Crime in the United States 2009|publisher=FBI|month=September | year=2010|accessdate=2011-07-23}}&lt;/ref&gt; သေနတ်ကိုင်ဆောင်ခွင့် နှင့် ဆိုင်သော ကိစ္စမှာ နိုင်ငံရေးအရ အငြင်းပွားမှု များပြားသော ကိစ္စတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် တရားဝင် မှတ်တမ်းဖြင့် အကျဉ်းချမှု အများဆုံးနိုင်ငံ &lt;ref name=&quot;SP&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sentencingproject.org/doc/publications/inc_newfigures.pdf|title=New Incarceration Figures: Thirty-Three Consecutive Years of Growth|month=December|year=2006|accessdate=2007-06-10|publisher=Sentencing Project|archivedate=10 April 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160410214453/http://www.sentencingproject.org/doc/publications/inc_newfigures.pdf}}&lt;/ref&gt; နှင့် အကျဉ်းသား ဦးရေ အများဆုံးနိုင်ငံ&lt;ref&gt;{{cite web |author=Walmsley, Roy |url=http://www.kcl.ac.uk/depsta/rel/icps/world-prison-population-list-2005.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070628215935/http://www.kcl.ac.uk/depsta/rel/icps/world-prison-population-list-2005.pdf |archivedate=28 June 2007 |title=World Prison Population List |year=2005 |accessdate=2007-10-19 |publisher=King's College London, International Centre for Prison Studies }} For the latest data, see {{cite web|url=http://www.kcl.ac.uk/depsta/rel/icps/worldbrief/north_america_records.php?code=190|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070804061423/http://www.kcl.ac.uk/depsta/rel/icps/worldbrief/north_america_records.php?code=190|archivedate=4 August 2007|title=Prison Brief for United States of America|date=2006-06-21|accessdate=2007-10-19|publisher=King's College London, International Centre for Prison Studies}} For other estimates of the incarceration rate in China and North Korea see {{cite web|author=Adams, Cecil|url=http://www.straightdope.com/columns/read/2494/does-the-united-states-lead-the-world-in-prison-population|title=Does the United States Lead the World in Prison Population?|date=2004-02-06|accessdate=2007-10-11|publisher=The Straight Dope}}&lt;/ref&gt; ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် အစပိုင်းတွင် အကျဉ်းကျနေသူ ၂.၃ သန်းမျှ ရှိပြီး လူ၁၀၀ လျှင် ၁ ယောက်နှုန်းထက် ပိုများသည်။ လက်ရှိနှုန်းသည် ၁၉၈၀ ခုနှစ်မှ စာရင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ၇ ဆမျှ ပိုများသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ojp.usdoj.gov/bjs/glance/tables/incrttab.htm |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070611192107/http://www.ojp.usdoj.gov/bjs/glance/tables/incrttab.htm |archivedate=11 June 2007 |title=Incarceration Rate, 1980–2005 |year=2006 |accessdate=2007-06-10 |publisher=U.S. Dept. of Justice, Bureau of Justice Statistics }}&lt;/ref&gt; အိုအီးစီဒီ နိုင်ငံများတွင် ဒုတိယမြောက်အများဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်သော [[ပိုလန်နိုင်ငံ]]နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၃ ဆမျှ ပိုများသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.prisonstudies.org/info/downloads/wppl-8th_41.pdf|title=World Prison Population List (8th edition)|year=2009|accessdate=2011-07-23|publisher=King's College London, International Centre for Prison Studies|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110726170615/http://www.prisonstudies.org/info/downloads/wppl-8th_41.pdf|archivedate=26 July 2011}}&lt;/ref&gt; အာဖရိကန်-အမေရိကန်များ၏ အကျဉ်းကျမှုနှုန်းမှာ လူဖြူများထက် ၆ ဆမျှ ပိုများပြီး စပိန်အနွယ်များထက် ၃ ဆမျှ ပိုများသည်။&lt;ref name=&quot;SP&quot;/&gt; အကျဉ်းကျသူ ဤမျှ များပြားရခြင်းမှာ ဖက်ဒရယ် အစိုးရ၏ အမိန့်ချမှတ်မှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် သက်ဆိုင်သော ပေါ်လစီများကြောင့် ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;SP&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;HRW&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.hrw.org/legacy/reports/2000/usa/Rcedrg00-05.htm |title=The Impact of the War on Drugs on U.S. Incarceration |month=May | year=2000 |accessdate = 2007-06-10 |publisher=Human Rights Watch}}&lt;/ref&gt;

အနောက်နိုင်ငံ အများစုတွင် သေဒဏ်ပေးခြင်းကို ဖျက်သိမ်းပြီး ဖြစ်သော်လည်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ပြည်နယ် ၃၄ခု တွင် အချို့သော အစိုးရ နှင့် စစ်ရေးဆိုင်ရာ ပြစ်မှုများအတွက် သေဒဏ်ပေးခြင်းကို ခွင့်ပြုထားသည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် တရားရုံးချုပ်မှ ၄ နှစ်ကြာမျှ ဆိုင်းငံ့ထားသော သေဒဏ်ပေးခြင်းကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းပြီးနောက်တွင် လူ ၁၀၀၀ ကျော်ကို ကွပ်မျက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.deathpenaltyinfo.org/executions-united-states-2007|title=Executions in the United States in 2007|accessdate=2007-06-15|publisher=Death Penalty Information Center|archivedate=7 September 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080907020938/http://www.deathpenaltyinfo.org/executions-united-states-2007}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပဉ္စမမြောက် အများဆုံး သေဒဏ်ပေးမှု ရှိခဲ့ပြီး [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ [[အီရန်နိုင်ငံ]]၊ [[မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ]] နှင့် [[ယီမင်နိုင်ငံ]] တို့၏ နောက်မှ လိုက်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.deathpenaltyinfo.org/death-penalty-international-perspective#interexec |title=Executions Around the World|accessdate = 2011-07-23|year=2010 |publisher=Death Penalty Information Center}}&lt;/ref&gt; ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် နယူးဂျာစီပြည်နယ်သည် ပထမဆုံး အနေနှင့် သေဒဏ်ပေးခြင်းကို ဥပဒေပြဋ္ဌာန်း ဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး ၁၉၇၆ ခုနှစ် တရားရုံးချုပ်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အပြီး တွင် ပထမဆုံး ဥပဒေပြဋ္ဌာန်း ဖျက်သိမ်းခဲ့သော ပြည်နယ် ဖြစ်သည်။ နယူးမက္ကဆီကိုပြည်နယ်မှ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး [[အီလီနွိုင်းပြည်နယ်]]မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;QuinnSignsAbolition&quot;&gt;{{cite news|url=http://newsblogs.chicagotribune.com/clout_st/2011/03/quinn-signs-death-penalty-ban-commutes-15-death-row-sentences-to-life.html|title=Quinn Signs Death Penalty Ban, Commutes 15 Death Row Sentences to Life|date=2011-03-09|accessdate=2011-03-09|newspaper=[[Chicago Tribune]]}}&lt;/ref&gt;

== လူဦးရေပျံ့နှံ့ နေထိုင်မှု ==
[[File:Census-2000-Data-Top-US-Ancestries-by-County.svg|thumb|320px|ဒေသအလိုက် အများဆုံးသော လူမျိုးစုများ၊ ၂၀၀၀ ခုနှစ်]]
{|class=&quot;infobox&quot; style=&quot;font-size: 90%; border: 1px solid #999; float: right; margin-left: 1em; width: 240px;&quot;
|- style=&quot;background:#f5f5f5;&quot;
! colspan=&quot;2&quot; | လူမျိုး (၂၀၁၀)&lt;ref name=&quot;Cen2010Summary&quot;&gt;{{cite web|url=http://2010.census.gov/2010census/data/|title=2010 Census Data|publisher=U.S. Census Bureau|accessdate=2011-03-29|archivedate=6 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706203009/http://2010.census.gov/2010census/data/}}&lt;/ref&gt;
|-
| လူဖြူ || style=&quot;text-align: center;&quot; |၇၂.၄%
|-
| လူမည်း/ အာဖရိကန်-အမေရိကန် || style=&quot;text-align: center;&quot; |၁၂.၆%
|-
| အာရှသား || style=&quot;text-align: center;&quot; |၄.၈%
|-
| အမေရိကန် လူနီများနှင့် အလာစကာ ရှေးဦးနေထိုင်သူများ || style=&quot;text-align: center;&quot; |၀.၉%
|-
| ဟာဝိုင်အီ ရှေးဦးနေထိုင်သူများ နှင့် ပစိဖိတ်ကျွန်းသားများ|| style=&quot;text-align: center;&quot; |၀.၂%
|-
| အခြား|| style=&quot;text-align: center;&quot; |၆.၂%
|-
| လူမျိုး ၂ မျိုး နှင့် အထက်|| style=&quot;text-align: center;&quot; | ၂.၉%
|-
| ဟစ်စပန်းနစ်/ လက်တီနို (''of any race'') || style=&quot;text-align: center;&quot; |၁၆.၃%
|}

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း ဗျူရို၏ ခန့်မှန်းမှုအရ အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ လက်ရှိ လူဦးရေကို ၃၁၃,၅၁၂,၀၀၀ ဦး ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းကြပြီး တရားမဝင် ဝင်ရောက်နေထိုင်သူ ၁၁.၂ သန်းကိုပါ ထည့်တွက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://www.cis.org/articles/2008/back808.pdf| author = Camarota, Steven A., and Karen Jensenius| title = Homeward Bound: Recent Immigration Enforcement and the Decline in the Illegal Alien Population| month = July| year = 2008| publisher = Center for Immigration Studies| accessdate = 2008-08-06| archiveurl = https://web.archive.org/web/20080809030605/http://www.cis.org/articles/2008/back808.pdf| archivedate = 9 August 2008}}&lt;/ref&gt; ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် လူဦးရေ ၇၆ သန်းမျှသာ ရှိသော်လည်း ၂၀ ရာစုအတွင်း အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေမှာ ၄ဆမျှ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.census.gov/prod/2005pubs/06statab/pop.pdf |format=PDF|title=Statistical Abstract of the United States |publisher=[[United States Census Bureau]]}}&lt;/ref&gt; ကမ္ဘာပေါ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့ ပြီးလျှင် လူဦးရေ အများဆုံး ဖြစ်ပြီး အဓိက စက်မှုဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများတွင် လူဦးရေ တိုးတက်မှု အမြန်ဆုံးရှိသော တစ်ခုတည်းသောနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;PRC&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.prcdc.org/summaries/uspopperspec/uspopperspec.html|title=Executive Summary: A Population Perspective of the United States|publisher=Population Resource Center|month=May|year=2000|accessdate=2007-12-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070604165856/http://www.prcdc.org/summaries/uspopperspec/uspopperspec.html|archivedate=4 June 2007}}&lt;/ref&gt; မွေးဖွားမှုနှုန်းမှာ လူ ၁၀၀၀ လျှင် ၁၃.၈၂ သာရှိပြီး ကမ္ဘာ့ပျမ်းမျှ မွေးဖွားမှုနှုန်း၏ အောက်တွင် ရှိသော်လည်း လူဦးရေ တိုးတက်မှုနှုန်းမှာ အကောင်းဘက်တွင် ရှိပြီး ၁% မျှ ရှိကာ အခြားသော ဖွံ့ဖြိုးပြီး နိုင်ငံ အတော်များများထက် သိသိသာသာ ပို၍ များသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2054rank.html|title=Rank Order—Birth Rate|publisher=CIA|work=The World Factbook|year=2009|accessdate=2009-10-11|archivedate=10 March 2013|archiveurl=https://www.webcitation.org/6F0FiNNzQ?url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2054rank.html}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၁ ဘဏ္ဍာရေးနှစ် အတွင်း ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ ၁ သန်းခန့်အား အမြဲတမ်း နေထိုင်သူ အဆင့် သတ်မှတ်ပေးခဲ့ပြီး အများစုမှာ မိသားစု ပြန်လည်ပေါင်းစည်းရေး ပေါ်လစီဖြင့် ရရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;LPR&quot;&gt;[http://www.dhs.gov/xlibrary/assets/statistics/publications/lpr_fr_2011.pdf “U.S. Legal Permanent Residents: 2011”]. [[Office of Immigration Statistics]] ''Annual Flow Report.''&lt;/ref&gt; မက္ကဆီကိုနိုင်ငံသည် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ အများဆုံး ပြောင်းရွှေ့လာရာ နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ၁၉၉၈ ခုနှစ်မှစ၍ တရုတ်နိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ နှင့် ဖိလစ်ပိုင် နိုင်ငံတို့သည် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ အများဆုံး လာရောက်ရာ နိုင်ငံများအဖြစ် နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ရှိနေခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://www.dhs.gov/files/statistics/publications/LPR07.shtm|title=Persons Obtaining Legal Permanent Resident Status by Region and Country of Birth: Fiscal Years 1998 to 2007 (Table 3)|publisher=U.S. Dept. of Homeland Security|accessdate=2008-09-06}}&lt;/ref&gt;

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် လူမျိုးပေါင်းစုံ ရှိပြီး လူဦးရေ ၁ သန်းကျော်သော မျိုးနွယ်ဆက် မတူညီသော မျိုးနွယ်စု ၃၁ ခု ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;An2000&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.census.gov/prod/2004pubs/c2kbr-35.pdf|title=Ancestry 2000|publisher=U.S.Census Bureau|month=June|year=2004|accessdate=2007-06-13}}&lt;/ref&gt; လူဖြူများမှာ အများဆုံး လူမျိုးဖြစ်ပြီး ဂျာမန်အမေရိကန်များ၊ အင်္ဂလိပ် အမေရိကန်များ နှင့် အိုင်းရစ်ရှ် အမေရိကန်များ ပါဝင်သဖြင့် နိုင်ငံအတွင်း လူဦးရေ အများဆုံးသော မျိုးနွယ်ဆက် အစုအဖွဲ့ ၄ ခုမှ ၃ ခု ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;An2000&quot;/&gt; အာဖရိကန် အမေရိကန်များမှာ နိုင်ငံအတွင်း လူဦးရေ အများဆုံးသော လူနည်းစုအဖွဲ့ဝင် လူမျိုးစု ဖြစ်ပြီး မျိုးနွယ်ဆက် အစုများတွင် တတိယမြောက် အများဆုံး အစုအဖွဲ့ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;An2000&quot;/&gt; အာရှ အမေရိကန်များမှာ ဒုတိယမြောက် လူဦးရေ အများဆုံးသော လူနည်းစု အဖွဲ့ဝင် လူမျိုးစုဖြစ်သည်။ အာရှ အမေရိကန်များတွင် လူဦးရေ အများဆုံး လူမျိုး ၂ ခုမှာ တရုတ်-အမေရိကန် များနှင့် ဖိလစ်ပိုင်-အမေရိကန်များ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;An2000&quot;/&gt; ၂၀၁၀ ခုနှစ် စာရင်းအရ အမေရိကန် လူဦးရေတွင် ၅.၂ သန်းမှာ အင်ဒီးယန်း လူနီများနှင့် အလက်စကာ ရှေးဦးနေထိုင်သူများမှ ဆင်းသက်လာသူများ ဖြစ်ပြီး (၂.၉ သန်းမှာ ထိုလူမျိုးစု စင်စစ်များဖြစ်သည်။) ၁.၂ သန်းသော လူဦးရေမှာ ဟာဝိုင်အီ ရှေးဦး နေထိုင်သူများနှင့် ပစိဖိတ်ကျွန်းသားများမှ ဆင်းသက်လာသူများ ဖြစ်သည်။ (၀.၅ သန်းမှာ လူမျိုးစု စင်စစ် ဖြစ်သည်။)&lt;ref name=&quot;Cen2010Race&quot;&gt;{{cite web|author=Humes, Karen R., Nicholas A. Jones, and Roberto R. Ramirez|url=http://www.census.gov/prod/cen2010/briefs/c2010br-02.pdf|title=Overview of Race and Hispanic Origin: 2010| publisher = U.S. Census Bureau| date = March 2011| accessdate = 2011-03-29}}&lt;/ref&gt;သန်းခေါင် စာရင်းအတွင်း လူဦးရေ ၁၉ သန်းကျော်ကို အခြားလူမျိုးစုများဟု ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ထိုသူများမှာ အဓိက မျိုးနွယ်စုကြီး ငါးခု အတွင်း ထည့်သွင်းရေတွက်ခြင်း မပြုနိုင်သူများ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Cen2010Race&quot;/&gt;

ဟစ်စပန်းနစ် နှင့် လာတီနို အမေရိကန်များ၏ လူဦးရေ တိုးပွားမှုမှာ အဓိက လူဦးရေ ပြောင်းလဲမှု ပင် ဖြစ်သည်။ ၅၀.၅ သန်းသော အမေရိကန်များမှာ ဟစ်စပန်းနစ် မှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်ပြီး&lt;ref name=&quot;Cen2010Race&quot;/&gt; သန်းခေါင်စာရင်း ဗျူရိုမှာ တူညီသော မျိုးနွယ်စု လက္ခဏာများကို ဝေမျှ ပိုင်ဆိုင် ထားကြသည်ဟု ဆိုထားသည်။ ၆၄ ရာခိုင်နှုန်းသော ဟစ်စပန်းနစ်- အမေရိကန်များမှာ မက္ကဆီကို မျိုးနွယ်ဆက်များ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=CB2007&gt;{{cite web | url = http://factfinder.census.gov/servlet/DTTable?_bm=y&amp;-ds_name=ACS_2007_1YR_G00_&amp;-CONTEXT=dt&amp;-mt_name=ACS_2007_1YR_G2000_B03001&amp;-redoLog=true&amp;-geo_id=01000US&amp;-geo_id=04000US48&amp;-format=&amp;-_lang=en&amp;-SubjectID=15233304 | title = B03001. Hispanic or Latino Origin by Specific Origin | work = 2007 American Community Survey | publisher = U.S. Census Bureau | accessdate = 2008-09-26 | archivedate = 12 February 2020 | archiveurl = https://archive.today/20200212040125/http://factfinder.census.gov/servlet/DTTable?_bm=y&amp;-ds_name=ACS_2007_1YR_G00_&amp;-CONTEXT=dt&amp;-mt_name=ACS_2007_1YR_G2000_B03001&amp;-redoLog=true&amp;-geo_id=01000US&amp;-geo_id=04000US48&amp;-format=&amp;-_lang=en&amp;-SubjectID=15233304 }}&lt;/ref&gt; ၂၀၀၀ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ ခုနှစ်အတွင်း ဟစ်စပန်းနစ် ဦးရေမှာ ၄၃% မျှ တိုးတက်လာခဲ့ပြီး ဟစ်စပန်းနစ် မဟုတ်သော လူဦးရေမှာ ၄.၉%သာ တိုးတက်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Cen2010Summary&quot;/&gt; ထိုတိုးတက်မှု၏ အများစုမှာ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်လာမှုများကြောင့် ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် စာရင်းအရ အမေရိကန် လူဦးရေ၏ ၁၂.၆ ရာခိုင်နှုန်းမှာ နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်များတွင် မွေးဖွားကြသူများ ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့ထဲမှ ၅၄%မှာ လက်တင်အမေရိကတွင် မွေးဖွားသူများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.census.gov/prod/2008pubs/09statab/pop.pdf|publisher=U.S. Census Bureau|work=Statistical Abstract of the United States 2009| title=Tables 41 and 42—Native and Foreign-Born Populations|accessdate = 2009-10-11}}&lt;/ref&gt; မွေးဖွားမှုနှုန်းမှာလည်း အခြား သက်ဆိုင်သော အချက်တစ်ချက်ပင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် စာရင်းအရ ဟစ်စပန်းနစ် အမျိုးသမီးတစ်ဦးသည် သူမ၏ ဘဝသက်တမ်း တလျှောက်တွင် ပျမ်းမျှအားဖြင့် ကလေး ၂.၄ ဦးနှုန်း မွေးဖွားလေ့ ရှိပြီး ဟစ်စပန်းနစ် မဟုတ်သော လူမည်း အမျိုးသမီးများမှာ ၁.၈ဦးနှုန်း မွေးဖွားကာ ဟစ်စပန်းနစ် မဟုတ်သော လူဖြူ အမျိုးသမီးများမှာ ၁.၈ဦးနှုန်းသာ မွေးဖွားကြသည်။ (ပြန်လည် အစားထိုးနှုန်း ၂.၁ ဦးနှုန်း၏ အောက်တွင် ရှိသည်။)&lt;ref&gt;{{cite web|author=Hamilton, Brady E., Joyce A. Martin, and Stephanie J. Ventura | url = http://www.cdc.gov/nchs/data/nvsr/nvsr60/nvsr60_02.pdf | title = Births: Preliminary Data for 2010 | work = National Vital Statistics Reports, Volume 60, Number 2 | publisher = U.S. Dept. of Health and Human Services|date=2011-11-17 | accessdate = 2012-04-16}}&lt;/ref&gt; လူနည်းစု လူမျိုးစု (သန်းခေါင်စာရင်း အဖွဲ့၏ အဆိုအရ ဟစ်စပန်းနစ် မဟုတ်သူနှင့် လူဖြူမဟုတ်သော အခြားလူမျိုးစုများ) များ၏ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ၃၆.၃% ရှိပြီး&lt;ref&gt;[http://2010.census.gov/news/releases/operations/cb11-cn123.html US Census Bureau: &quot;U.S. Census Bureau Delivers Final State 2010 Census Population Totals for Legislative Redistricting&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120514153207/http://2010.census.gov/news/releases/operations/cb11-cn123.html |date=14 May 2012 }} see custom table, 2nd worksheet&lt;/ref&gt; ကလေးသူငယ်များ၏ ၅၀% ခန့်မှာ အသက် ၁ နှစ်အောက်တွင် ရှိကာ&lt;ref&gt;{{cite news|author=El Nasser, Haya|url=http://www.usatoday.com/news/parenting-family/babies/story/2011-08-25/Minority-babies-almost-the-majority/50127816/1|title=Minority babies almost the majority|date=2011-08-24|work=USA TODAY|accessdate=2011-10-17|archivedate=18 April 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120418144917/http://www.usatoday.com/news/parenting-family/babies/story/2011-08-25/Minority-babies-almost-the-majority/50127816/1}}&lt;/ref&gt; ၂၀၄၂ ခုနှစ်တွင် လူများစု လူမျိုးစု အဖြစ် ပြောင်းလဲရောက်ရှိလာနိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.census.gov/Press-Release/www/releases/archives/population/012496.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080822044429/http://www.census.gov/Press-Release/www/releases/archives/population/012496.html|archivedate=22 August 2008|title=An Older and More Diverse Nation by Midcentury|publisher=U.S. Census Bureau|date=2008-08-14|accessdate=2008-09-06}}&lt;/ref&gt;

၈၂% သော အမေရိကန်များသည် မြို့ပြများနှင့် မြို့ပြများ၏ ဆင်ခြေဖုံးများတွင် နေထိုင်ကြပြီး&lt;ref name=&quot;WF&quot;/&gt; ၎င်းတို့ထဲမှ တစ်ဝက်ခန့်မှာ လူဦးရေ ၅ သောင်းကျော်သော မြို့ကြီးများတွင် နေထိုင်ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://factfinder.census.gov/servlet/GCTTable?_bm=y&amp;-state=gct&amp;-ds_name=DEC_2000_SF1_U&amp;-_box_head_nbr=GCT-P1&amp;-mt_name=&amp;-_caller=geoselect&amp;-geo_id=&amp;-format=US-1&amp;-_lang=en| title = United States—Urban/Rural and Inside/Outside Metropolitan Area (GCT-P1. Population, Housing Units, Area, and Density: 2000)| publisher = U.S. Census Bureau| date = 2000-04-01| accessdate = 2008-09-23| archivedate = 12 February 2020| archiveurl = https://archive.today/20200212044207/http://factfinder.census.gov/servlet/GCTTable?_bm=y&amp;-state=gct&amp;-ds_name=DEC_2000_SF1_U&amp;-_box_head_nbr=GCT-P1&amp;-mt_name=&amp;-_caller=geoselect&amp;-geo_id=&amp;-format=US-1&amp;-_lang=en}}&lt;/ref&gt; ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ၂၈၃ ခုမျှသော မြို့များတွင် လူဦးရေ ၁ သိန်းကျော်ရှိပြီး မြို့ကြီး ၉ ခုတွင် လူဦးရေ ၁ သန်းကျော် ရှိကာ [[နယူးယောက်မြို့]]၊[[လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့]]၊ [[ရှီကာဂိုမြို့]] နှင့် [[ဟူစတန်မြို့]] ကဲ့သို့သော ဂလိုဘယ်လ် စီးတီး ၄မြို့တွင် လူဦးရေ ၂ သန်းကျော် ရှိသည်။&lt;ref name=PopEstBigCities&gt;{{cite web | url = http://hawaii.gov/dbedt/info/census/popestimate/copy_of_2008-subcounty-population-hawaii/SUB_EST2008_01.pdf | archiveurl = https://www.webcitation.org/5lpvuJk99?url=http://hawaii.gov/dbedt/info/census/popestimate/copy_of_2008-subcounty-population-hawaii/SUB_EST2008_01.pdf | archivedate = 7 December 2009 | format = PDF | title = Table 1: Annual Estimates of the Resident Population for Incorporated Places Over 100,000, Ranked by July 1, 2008 Population: April 1, 2000 to July 1, 2008 | work = 2008 Population Estimates | publisher = U.S. Census Bureau, Population Division | date = 2009-07-01 | accessdate = 2009-10-11 }}&lt;/ref&gt; လူဦးရေ ၁ သန်း ကျော်သော မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသ ၅၂ ခု ရှိသည်။&lt;ref name=PopEstMSA&gt;{{cite web | url = http://hawaii.gov/dbedt/info/census/popestimate/2008_MSA_Hawaii/CBSA_EST2008_05.pdf | archiveurl = https://www.webcitation.org/5lpvuJzkG?url=http://hawaii.gov/dbedt/info/census/popestimate/2008_MSA_Hawaii/CBSA_EST2008_05.pdf | archivedate = 7 December 2009 | format = PDF | title = Table 5. Estimates of Population Change for Metropolitan Statistical Areas and Rankings: July 1, 2007 to July 1, 2008 | work = 2008 Population Estimates | publisher = U.S. Census Bureau | date = 2009-03-19 | accessdate = 2009-10-11 }}&lt;/ref&gt; အလျှင်အမြန် တိုးတက်နေသော မက်ထရိုဧရိယာ ၅၀ ခုတွင် ၄၇ ခုမှာ နိုင်ငံ၏ တောင်ဘက်ပိုင်းနှင့် အနောက်ဘက်ပိုင်းတွင် ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.census.gov/newsroom/releases/archives/population/cb09-45.html|title=Raleigh and Austin are Fastest-Growing Metro Areas|publisher=U.S. Census Bureau|date=2009-03-19|accessdate=2009-10-11}}&lt;/ref&gt; ဒါးလတ်စ်မြို့၊ ဟူစတန်မြို့၊ အတ္တလန္တာမြို့ နှင့် ဖီးနစ်မြို့ ၄မြို့သည် ၂၀၀၀ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၈ ခုနှစ်အတွင်း လူဦးရေ ၁သန်းကျော်မျှ တိုးပွားလာခဲ့သည်။&lt;ref name=PopEstMSA/&gt;
&lt;center&gt;{{အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အကြီးမားဆုံး မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသများ}}&lt;/center&gt;
{{-}}
=== ဘာသာစကား ===
{|class=&quot;infobox&quot; style=&quot;font-size: 90%; border: 1px solid #999; float: right; margin-left: 1em; width: 250px;&quot;
|- style=&quot;background:#f5f5f5;&quot;
!colspan=&quot;2&quot;|ဘာသာစကား(၂၀၁၀)&lt;ref name=Lang&gt; &quot;Language Spoken at Home by the U.S. Population, 2010&quot;, American Community Survey, U.S. Census Bureau, in ''World Almanac and Book of Facts 2012'', p. 615.&lt;/ref&gt;
|-
|[[အင်္ဂလိပ်ဘာသာ|အင်္ဂလိပ်]] (''တစ်မျိုးတည်း'')||style=&quot;text-align: center;&quot;| ၂၂၉.၇ သန်း
|-
|[[စပိန်ဘာသာ|စပိန်]] (မျိုးကွဲများအပါအဝင်)||style=&quot;text-align: center;&quot;|၃၇.၀သန်း 
|-
|[[တရုတ်ဘာသာ|တရုတ်]]||style=&quot;text-align: center;&quot;|၂.၈ သန်း
|-
|[[ပြင်သစ်ဘာသာ|ပြင်သစ်]] (မျိုးကွဲများအပါအဝင်)||style=&quot;text-align: center;&quot;|၂.၁ သန်း
|-
| တာဂါးလော့||style=&quot;text-align: center;&quot;|၁.၆ သန်း
|-
|ဗီယက်နမ်||style=&quot;text-align: center;&quot;| ၁.၄ သန်း
|-
|ကိုရီးယား||style=&quot;text-align: center;&quot;| ၁.၁ သန်း
|-
|ဂျာမန်||style=&quot;text-align: center;&quot;| ၁.၁ သန်း
|}

အင်္ဂလိပ်စကား သည် လူအများသုံးကြသော ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတော် ဘာသာစကားဟူ၍ သတ်မှတ် မထားပေ။ သို့သော်လည်း အမေရိကန်နိုင်ငံသား အဖြစ်ပြောင်းလဲသည့် ဥပဒေတွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာကို စံအဖြစ် သုံးသော ဘာသာစကား အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ သန်း ၂၃၀ သို့မဟုတ် လူဦးရေ၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်း အသက် ၅ နှစ်နှင့် အထက်တို့သည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာ စကားကို အိမ်တွင် ပြောဆိုသုံးနှုန်းကြသည်။ စပိန်ဘာသာ စကားကို လူဦးရေ၏ ၁၂ ရာခိုင်နှုန်းက အိမ်တွင် သုံးကြပြီး ဒုတိယ ဘာသာစကားတွင် သင်ကြားမှု အများဆုံး ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။&lt;ref name=Lang/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://www.adfl.org/resources/enrollments.pdf| title = Foreign Language Enrollments in United States Institutions of Higher Learning| date = fall 2002| publisher = MLA| accessdate = 2006-10-16| archivedate = 3 August 2008| archiveurl = https://web.archive.org/web/20080803020358/http://www.adfl.org/resources/enrollments.pdf}}&lt;/ref&gt; အချို့သော အမေရိကန် ဥပဒေပညာရှင်တို့က အင်္ဂလိပ်ကို နိုင်ငံတော် ဘာသာစကား အဖြစ် သတ်မှတ်ရန် ကြိုးစားမှုများ ဖြစ်ပြီး အနည်းဆုံး ပြည်နယ် ၂၈ ခုတွင် တရားဝင်ဘာသာစကား အဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီး ဖြစ်သည်။&lt;ref name=ILW&gt;{{cite web |author=Feder, Jody |url= http://www.ilw.com/immigrationdaily/news/2007,0515-crs.pdf |title= English as the Official Language of the United States: Legal Background and Analysis of Legislation in the 110th Congress |date=January 25, 2007 |publisher= Ilw.com (Congressional Research Service) |accessdate= June 19, 2007}}&lt;/ref&gt; ဟာဝိုင်အီ ပြည်နယ်တွင် ဟာဝိုင်အီကျွန်းသုံး ဘာသာစကားနှင့် အင်္ဂလိပ်စကား ၂ ခုစလုံးသည် ပြည်နယ်ဥပဒေ အရ တရားဝင် ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hawaii.gov/lrb/con/conart15.html|title=The Constitution of the State of Hawaii, Article XV, Section 4|publisher=Hawaii Legislative Reference Bureau|date=1978-11-07|accessdate=2007-06-19|archivedate=24 July 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130724231656/http://www.hawaii.gov/lrb/con/conart15.html}}&lt;/ref&gt;

တရားဝင် ဘာသာစကားဟူ၍ သတ်မှတ်ထားခြင်း မရှိသော်လည်း နယူးမက္ကဆီကိုပြည်နယ်တွင် အင်္ဂလိပ် နှင့် စပိန်ဘာသာ အသုံးပြုခြင်းကို လည်းကောင်း၊ လူဝီစီးယားနားပြည်နယ်တွင် အင်္ဂလိပ် နှင့် ပြင်သစ် ဘာသာစကား အသုံးပြုခြင်းကို လည်းကောင်း ဥပဒေအရ ခွင့်ပြုထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite book| author =Dicker, Susan J. | title = Languages in America: A Pluralist View | url =https://archive.org/details/languagesinameri00dick |year=2003|pages=[https://archive.org/details/languagesinameri00dick/page/216 216], 220–25 | location =Clevedon, UK| publisher = Multilingual Matters|isbn=1-85359-651-5}}&lt;/ref&gt; [[ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်]] ကဲ့သို့သော အချို့ပြည်နယ်များတွင် တရားရုံးသုံး စာရွက်စာတမ်းများ အပါအဝင် အချို့သော အစိုးရ ဆိုင်ရာ စာရွက်စာတမ်းများကို စပိန်ဘာသာ ဖြင့်လည်း ပြန်ဆို ထုတ်ဝေရန် ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.leginfo.ca.gov/cgi-bin/displaycode?section=ccp&amp;group=00001-01000&amp;file=412.10-412.30|title=California Code of Civil Procedure, Section 412.20(6)|publisher=Legislative Counsel, State of California|accessdate=2007-12-17|archivedate=22 July 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100722010302/http://www.leginfo.ca.gov/cgi-bin/displaycode?section=ccp&amp;group=00001-01000&amp;file=412.10-412.30}} {{cite web|url=http://www.courtinfo.ca.gov/forms/allforms.htm|title=California Judicial Council Forms|publisher=Judicial Council, State of California|accessdate=2007-12-17}}&lt;/ref&gt; အင်္ဂလိပ်စကား မပြောသော ပြည်သူများ ရှိရာ အုပ်ချုပ်ရေး ဒေသများတွင် အစိုးရဆိုင်ရာ စာရွက်စာတမ်းများ (အထူးသဖြင့် မဲပေးခြင်းနှင့် သက်ဆိုင်သော အချက်အလက်များ) ကို ထိုဒေသရှိ လူအများပြောသော ဘာသာစကားတို့ဖြင့် ပြန်ဆို ထုတ်ဝေလေ့ ရှိသည်။ အချို့သော အမေရိကန်ပိုင်း ကျွန်းများတွင် ဒေသခံဘာသာစကားကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာ စကားနှင့် အတူ အသိအမှတ်ပြုထားသည်။ အမေရိကန် ဆာမိုအာ နှင့် ဂူအမ်ကျွန်း တို့တွင် ဆာမိုအန် ဘာသာစကား နှင့် ချာမော်ရိုဘာသာစကားတို့ကို အသီးသီး အသိအမှတ်ပြုထားကြသည်။ မြောက်မာရီယာနာကျွန်းများတွင် ကာရိုလီနီးယန်း နှင့် ချာမိုရို ဘာသာစကားတို့ကို အသိအမှတ် ပြုထားသည်။ ပျူရီတို ရီကိုကျွန်းတွင် တရားဝင်ဘာသာစကားမှာ စပိန်ဘာသာ ဖြစ်သည်။

=== ကိုးကွယ်မှု ===
[[File:BrunswickWhiteChurch.jpg|thumb|upright| ပရက်စ်ဘီတေးရီးယန်း ဘုရားရှိခိုးကျောင်း တစ်ခု၊ အမေရိကန် အများစုကို ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင် အဖြစ် တွေ့ရသည်။]]

အမေရိကန်နိုင်ငံသည် ဘာသာတရား နှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်နွယ် မနေသော နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေ၏ ပထမအကြိမ် ပြင်ဆင်ချက်မှ ဘာသာရေး လွတ်လပ်ခွင့်ကို အာမခံချက်ပေးထားပြီး ဘာသာရေး ဆိုင်ရာ အစိုးရ ဖွဲ့စည်းခြင်းကို တားမြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ် လေ့လာချက်အရ ၅၉% သော အမေရိကန်တို့မှ ဘာသာရေးသည် သူတို့ဘဝတွင် အလွန်အရေးပါသော နေရာမှ ပါဝင် ပတ်သက်နေသည်ဟု ဖြေကြားခဲ့ပြီး အခြားသော ကြွယ်ဝချမ်းသာသော နိုင်ငံများနှင့် ယှဉ်လျှင် အလွန်မြင့်မားသော နှုန်းပင် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://pewglobal.org/reports/display.php?ReportID=167|title=Among Wealthy Nations...U.S. Stands Alone in its Embrace of Religion|publisher=Pew Research Center|work=Pew Global Attitudes Project|date=2002-12-19|accessdate=2008-10-23|archivedate=2011-08-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110822083255/http://pewglobal.org/2002/12/19/among-wealthy-nations/}}&lt;/ref&gt; ၂၀၀၇ ခုနှစ် စစ်တမ်းကောက်ယူချက် တစ်ခု အရ ၇၈.၄%သော အရွယ်ရောက်ပြီးသူတို့သည် ခရစ်ယာန် ဘာသာဝင် အဖြစ် ခံယူထားကြောင်း သိရပြီး&lt;ref name=&quot;Pew&quot;&gt;{{cite web|url=http://religions.pewforum.org/pdf/affiliations-all-traditions.pdf|title=Religious Composition of the U.S.| publisher=Pew Forum on Religion &amp; Public Life|work=U.S. Religious Landscape Survey|year=2007|accessdate=2008-10-23}}&lt;/ref&gt; ၁၉၉၀ ခုနှစ်က ၈၆.၄% နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ကျဆင်းသွားခြင်းဟု ဆိုနိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;ARIS&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.gc.cuny.edu/CUNY_GC/media/CUNY-Graduate-Center/PDF/ARIS/ARIS-PDF-version.pdf?ext=.pdf|title=American Religious Identification Survey 2001|author=Kosmin, Barry A., Egon Mayer, and Ariela Kaysar|publisher=CUNY Graduate Center|date=2001-12-19|accessdate=2011-09-16|archivedate=2013-07-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130725004231/http://www.gc.cuny.edu/CUNY_GC/media/CUNY-Graduate-Center/PDF/ARIS/ARIS-PDF-version.pdf?ext=.pdf}}&lt;/ref&gt; ပရိုတက်စတင့် ဂိုဏ်းဝင် ၅၁.၃% ရှိပြီး ရိုမန်ကက်သလစ်ဂိုဏ်းဝင် ၂၃.၉ ရာခိုင်နှုန်းရှိသည်။ ထိုလေ့လာမှုမှ လူဦးရေ၏ ၂၆.၃%မှာ လူဖြူ အီဗန်ဂယ်လစ် ဝါဒီ (ပရိုတက်စတင့်ဂိုဏ်းခွဲ) များ အဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး နိုင်ငံအတွင်း လူဦးရေအများဆုံး အယူဝါဒ အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ &lt;ref name=&quot;Pew&quot;/&gt; အခြား လေ့လာမှု တစ်ခုမှ လူမျိုးစု အားလုံးတွင် အီဗန်ဂယ်လစ် ဝါဒီ ပေါင်း လူဦးရေ၏ ၃၀% မှ ၃၅% အထိ ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.uakron.edu/bliss/docs/Religious_Landscape_2004.pdf|archiveurl=https://www.webcitation.org/5lpvuMoCD?url=http://www.uakron.edu/bliss/docs/Religious_Landscape_2004.pdf|archivedate=7 December 2009|author=Green, John C|title=The American Religious Landscape and Political Attitudes: A Baseline for 2004|publisher=University of Akron Ray C. Bliss Institute of Applied Politics|accessdate=2007-06-18}}&lt;/ref&gt; ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင် မဟုတ်သော အခြားဘာသာဝင်များမှာ ၄.၇% ရှိပြီး ၁၉၉၀ ခုနှစ် ၃.၃% မှ မြင့်တက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;ARIS&quot;/&gt; ခရစ်ယာန် မဟုတ်သော ဘာသာတရားများထဲမှ ကိုးကွယ်မှုများသော ဘာသာများမှာ [[ရဟူဒီဘာသာ]] (၁.၇%)၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (၀.၇%)၊ [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]] (၀.၆%)၊ [[ဟိန္ဒူဘာသာ]] (၀.၄%) နှင့် ယူနီတေးရီးယန်း ယူနီဗာဆယ် ဝါဒီ (၀.၃%) တို့ အသီးသီး ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Pew&quot;/&gt; ထိုစစ်တမ်းမှပင် သိရသည်မှာ ၁၆.၁% သော အမေရိကန်တို့သည် မည်သည့်ဘုရားမှ ရှိသည်ဟု မယုံကြည်သူ၊ ဘုရားမဲ့ဝါဒီ သို့မဟုတ် အရှင်းဆုံးပြောရလျှင် ဘာသာမဲ့များဟု ခံယူကြပြီး ၁၉၉၀ ခုနှစ် ၈.၂% မှ တိုးမြင့်လာခြင်းပင် ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Pew&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ARIS&quot;/&gt;

=== မိသားစု ပုံစံ ===

၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ၁၈နှစ်နှင့် အထက် အမေရိကန်များထဲတွင် အိမ်ထောင်ရှိသူ ၅၈%၊ အိမ်ထောင်ဖက် သေဆုံးသွားသူ ၆%၊ ကွာရှင်းပြတ်စဲထားသူ ၁၀% နှင့် တစ်ခါမျှ လက်မထပ်ရသေးသူ ၂၅% ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.census.gov/prod/2008pubs/09statab/pop.pdf|publisher=U.S. Census Bureau|work=Statistical Abstract of the United States 2009| title=Table 55—Marital Status of the Population by Sex, Race, and Hispanic Origin: 1990 to 2007|accessdate = 2009-10-11}}&lt;/ref&gt; အမျိုးသမီး အများစုသည် အိမ်ပြင်ပတွင် အလုပ်လုပ်ကြပြီး အများစုမှာ ဘွဲ့ရရှိထားသူများ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.iserp.columbia.edu/news/articles/female_college.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070609151527/http://www.iserp.columbia.edu/news/articles/female_college.html |archivedate=9 June 2007 |title=Women's Advances in Education |publisher=Columbia University, Institute for Social and Economic Research and Policy |year=2006 |accessdate=2007-06-06 }}&lt;/ref&gt;

လိင်တူခြင်း လက်ထပ်ခြင်းမှာ နိုင်ငံရေး အရ အငြင်းပွားစရာ ကိစ္စတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ အချို့သော ပြည်နယ်များတွင် လိင်တူအချင်းချင်း လက်ထပ်ခြင်း မဟုတ်သော်လည်း ဥပဒေအရ ပေါင်းစည်းနေထိုင်ခြင်း နှင့် လက်မထပ်ဘဲ အတူတကွ နေထိုင်ခြင်းတို့ကို လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းအစား ခွင့်ပြုထားသည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ်မှစ၍ အချို့သော ပြည်နယ်များသည် တရားစွဲဆိုမှုများနှင့် ဥပဒေပြုမှုများကြောင့် ယောက်ျားချင်း လက်ထပ်ခြင်းကို ဥပဒေနှင့် အညီ ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဖက်ဒရယ် အစိုးရ နှင့် ပြည်နယ် အများစုတွင် လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းကို ယောက်ျားနှင့် မိန်းမ ပေါင်းစည်းခြင်းဟုသာ သတ်မှတ်ထားခြင်းနှင့် လိင်တူချင်း လက်ထပ်ခြင်းကို တရားဝင် တားမြစ်ထားခြင်းများ ရှိသည်။ ထိုကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ လူအများစု၏ အယူအဆမှာ ၁၉၉၀ ခုနှစ်များက အများစုက ဆန့်ကျင်ကြသော်လည်း ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် စာရင်းဇယားအရ မတင်မကျ ဖြစ်နေသော ကိစ္စအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.gallup.com/poll/147662/First-Time-Majority-Americans-Favor-Legal-Gay-Marriage.aspx |title=For First Time, Majority of Americans Favor Legal Gay Marriage |publisher=Gallup.com |date= |accessdate=2011-07-10}}&lt;/ref&gt;

ဆယ်ကျော်သက်များ ကိုယ်ဝန်ရရှိမှုမှာ အမျိုးသမီး ၁၀၀၀ လျှင် ၇၉.၈ ဦးမျှ ဖြစ်ပြီး အိုအီးစီဒီ နိုင်ငံများတွင် အများဆုံး ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nationmaster.com/graph/peo_tee_bir_rat-people-teenage-birth-rate |title=Teenage birth rate statistics&amp;nbsp;– countries compared&amp;nbsp;– NationMaster People |publisher=Nationmaster.com |date= |accessdate=2011-07-10}}&lt;/ref&gt; ယခင်က ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချမှုနှင့် ပတ်သက်သော ကိစ္စကို ပြည်နယ်အလိုက် ဆုံးဖြတ်ခွင့် ပေးထားသော်လည်း ၁၉၇၃ခုနှစ် တရားရုံးချုပ်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်မှ အစပြု၍ တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ခွင့်ပြုပေးခဲ့သည်။ ထိုကိစ္စမှာ အငြင်းပွားစရာ ကိစ္စတစ်ရပ် ဖြစ်နေခဲ့ပြီး နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာသည့်တိုင်အောင်ပင် အများပြည်သူ၏ အယူအဆမှာ အမျိုးမျိုး အစားစား ကွဲပြား နေခဲ့သည်။ ပြည်နယ်အများစုတွင် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်း အတွက် အများပြည်သူဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ကြေးကို တားမြစ်ထားခြင်း၊ နှောင်းမှ ဖျက်ချခြင်းကို ကန့်သတ်ထားခြင်း၊ အရွယ်မရောက်သေးသူများ အတွက် မိဘအား အသိပေးရန် လိုအပ်ခြင်း နှင့် မဖျက်ချမီ အချိန်ကာလ တစ်ခု စောင့်ဆိုင်းရန် ပြဋ္ဌာန်းထားခြင်းတို့ ရှိသည်။ ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချမှုနှုန်းမှာ ကျဆင်းလာသော်လည်း အချိုးအစား အရ ကလေး ၁၀၀၀ လျှင် ၂၄၁ ဦး ဖျက်ချမှု ရှိနေပြီး ၁၅ နှစ်မှ ၄၄ နှစ်အတွင်း အမျိုးသမီး ၁၀၀၀ တွင် ၁၅ ဦး ဖျက်ချမှု ရှိနေသဖြင့် အခြားသော အနောက်နိုင်ငံများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက များပြားနေသေးသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/ss5511a1.htm|author=Strauss, Lilo T., et al.|title=Abortion Surveillance—United States, 2003|accessdate = 2007-06-17 |publisher=Centers for Disease Control, National Center for Chronic Disease Prevention and Health Promotion, Division of Reproductive Health|work=MMWR|date=2006-11-24}}&lt;/ref&gt;

== ယဉ်ကျေးမှု ==
[[File:Liberty-statue-from-below.jpg|right|thumb|[[လစ်ဘာတီ ရုပ်တု]] အား တကမ္ဘာလုံးမှ အမေရိကန်၏ ပြယုဂ် အဖြစ်နှင့် လွတ်လပ်မှု၊ ဒီမိုကရေစီနှင့် အခွင့်အလမ်းတို့၏ ဝိဉာဏ အဖြစ် မှတ်ယူကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web| title = Statue of Liberty| work=World Heritage| publisher=UNESCO| url = http://whc.unesco.org/en/list/307| accessdate = 2011–10–20}}&lt;/ref&gt;]]

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ယဉ်ကျေးမှုမျိုးစုံသော နိုင်ငံဖြစ်ပြီး လူမျိုးစု၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ တန်ဖိုးထားမှု အမျိုးမျိုးအစားစားတို့ တည်ရှိရာ နိုင်ငံဖြစ်သည်။ &lt;ref name=&quot;Society in Focus&quot;&gt;Thompson, William, and Joseph Hickey (2005). ''Society in Focus''. Boston: Pearson. ISBN 0-205-41365-X.&lt;/ref&gt; လူနီ များနှင့် ဟာဝိုင်အီကျွန်းသားများမှ လွဲလျှင် အခြားသော အမေရိကန် အားလုံး နှင့် ၎င်းတို့၏ ဘိုးစဉ်ဘောင်ဆက်များမှာ လွန်ခဲ့သော ၅ ရာစု အတွင်းက အမေရိကန်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာကြခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Fiorina, Morris P., and Paul E. Peterson (2000). ''The New American Democracy''. London: Longman, p. 97. ISBN 0-321-07058-5.&lt;/ref&gt; အမေရိကန်၏ အဓိက ယဉ်ကျေးမှုမှာ ဥရောပမှ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူတို့ ထံမှ ဆင်းသက်လာသော အနောက်တိုင်းယဉ်ကျေးမှု ဖြစ်ပြီး အာဖရိကမှ ကျွန်များ ယူဆောင်လာသည့် ယဉ်ကျေးမှု ကဲ့သို့သော အခြားယဉ်ကျေးမှုများမှ လွှမ်းမိုးမှုများ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;Holloway, Joseph E. (2005). ''Africanisms in American Culture'', 2d ed. Bloomington: Indiana University Press, pp. 18–38. ISBN 0-253-34479-4. Johnson, Fern L. (1999). ''Speaking Culturally: Language Diversity in the United States''. Thousand Oaks, Calif., London, and New Delhi: Sage, p. 116. ISBN 0-8039-5912-5.&lt;/ref&gt; လတ်တလော အာရှမှ ရွှေ့ပြောင်းလာသူများနှင့် အထူးသဖြင့် လက်တင်အမေရိကမှ ပြောင်းလဲလာသော သူတို့ထံမှ ယဉ်ကျေးမှုများ ထပ်မံ ရောစွက်လိုက်သဖြင့် လက်ရှိယဉ်ကျေးမှု အခြေအနေတို့ကို ဟင်းအိုးထဲတွင် ရောမွှေထားသကဲ့သို့ ရှိသော ယဉ်ကျေးမှုဟု ပုံဖော်လေ့ ရှိကြသလို ပြောင်းရွှေ့လာသူများနှင့် သူတို့၏ မျိုးဆက်များမှ ရိုးရာ ယဉ်ကျေးမှုကို ထိန်းသိမ်းကြသဖြင့် အသုပ်ပန်းကန်ကဲ့သို့ တသီးတခြား ယဉ်ကျေးမှုများ ပေါင်းစပ်နေသော ယဉ်ကျေးမှုဟုလည်း ပုံဖော်လေ့ ရှိကြသည်။

အမေရိကန် ယဉ်ကျေးမှုသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် တစ်သီးတစ်သန့် အဖြစ်ဆုံး ယဉ်ကျေးမှုဟု မှတ်ယူကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.clearlycultural.com/geert-hofstede-cultural-dimensions/individualism/|title=Individualism| publisher = Clearly Cultural|accessdate=2009-02-28}}&lt;/ref&gt; အမေရိကန် အိပ်မက် သို့မဟုတ် အမေရိကန်တို့သည် လူမှုအဆင့်အတန်း အမြင့်ဆုံး အထိ မြင့်တက်လာနိုင်သည့် အခွင့်အလမ်းရှိသည် ဟူသည့် အယူအဆမှ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ချင်သူ အများစုကို ဆွဲဆောင်နိုင်သည်။.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.oecd.org/dataoecd/2/7/45002641.pdf|title=A Family Affair: Intergenerational Social Mobility across OECD Countries|publisher=OECD|work=Economic Policy Reforms: Going for Growth|year=2010|accessdate=2010-09-20}} {{cite web|url=http://www.suttontrust.com/reports/IntergenerationalMobility.pdf|title=Intergenerational Mobility in Europe and North America|author=Blanden, Jo, Paul Gregg, and Stephen Malchin|publisher=Centre for Economic Performance|month=April|year=2005|accessdate=2006-08-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060623094610/http://www.suttontrust.com/reports/IntergenerationalMobility.pdf|archivedate=23 June 2006}}&lt;/ref&gt; အဓိက ယဉ်ကျေးမှုအရ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသည် အဆင့်အတန်း ခွဲခြားမှု မရှိသော လူ့အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် သတ်မှတ်သော်လည်း&lt;ref&gt;{{cite book |last=Gutfield |first=Amon |year=2002 |title=American Exceptionalism: The Effects of Plenty on the American Experience |publisher=Sussex Academic Press |location=Brighton and Portland |page=65 |isbn=1-903900-08-5}}&lt;/ref&gt; ပညာရှင်များက နိုင်ငံအတွင်း လူမှု အဆင့်အတန်းများ သိသိသာသာ ကွဲပြားသဖြင့် အချင်းချင်း ပေါင်းစည်းခြင်း၊ ဘာသာစကား နှင့် တန်ဖိုးထားမှု တို့အပေါ်တွင် အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိသည် ဆိုသည့် အချက်ကို ထုတ်နှုတ်ပြထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Zweig |first=Michael |year=2004 |title=What's Class Got To Do With It, American Society in the Twenty-First Century |publisher=Cornell University Press |location=Ithaca, NY |isbn=0-8014-8899-0}} {{cite web |url=http://eric.ed.gov/ERICWebPortal/Home.portal?_nfpb=true&amp;_pageLabel=RecordDetails&amp;ERICExtSearch_SearchValue_0=ED309843&amp;ERICExtSearch_SearchType_0=eric_accno&amp;objectId=0900000b800472a5 |title=Effects of Social Class and Interactive Setting on Maternal Speech |publisher=Education Resource Information Center |accessdate=2007-01-27}}&lt;/ref&gt; အမေရိကန်၏ လူလတ်တန်းစား နှင့် ပရော်ဖက်ရှင်နယ် အဆင့်အတန်း ရှိသူများမှ ခေတ်သစ် သာတူညီမျှ အမျိုးသမီးဝါဒ၊ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး ဝါဒ နှင့် ယဉ်ကျေးမှု အမျိုးမျိုးရှိသော ဝါဒ အစရှိသော ယနေ့လက်ရှိ လူမှုရေး လမ်းကြောင်းများကို အစပျိုးပေးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Ehrenreich |first=Barbara |year=1989 |title=Fear of Falling, The Inner Life of the Middle Class |url=https://archive.org/details/fearoffallinginn00ehre |publisher=HarperCollins |location=New York |isbn=0-06-097333-1}}&lt;/ref&gt; အမေရိကန်တို့၏ မိမိဘာသာ ရှုမြင်မှု၊ လူမှုရေး အမြင် နှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များသည် ၎င်းတို့ လုပ်ကိုင်သော အလုပ်အကိုင်နှင့် မကြုံစဖူး နီးစပ်နေလေ့ ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Eichar |first=Douglas |year=1989 |title=Occupation and Class Consciousness in America |url=https://archive.org/details/occupationclassc00eich |publisher=Greenwood Press |location=Westport, CT |isbn=0-313-26111-3}}&lt;/ref&gt; အမေရိကန်များ အနေနှင့် လူမှုစီးပွားရေး ဆိုင်ရာ အောင်မြင်မှုများကို အလွန်တန်ဖိုးထားလေ့ ရှိသော်လည်း သူလိုငါလို လူသာမန် ဖြစ်ခြင်းကို ယေဘုယျအားဖြင့် ကောင်းသည့် အချက်အဖြစ် ရှုမြင်လေ့ ရှိကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=O'Keefe |first=Kevin |year=2005 |title=The Average American |url=https://archive.org/details/averageamericant00okee |publisher=PublicAffairs |location=New York |isbn=1-58648-270-X}}&lt;/ref&gt;

=== ခေတ်စားသော မီဒီယာများ ===
[[File:PB050006.JPG|thumb|left|ဟောလိဝုဒ် ဆိုင်းဘုတ်]]
ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပထမဆုံးသော စီးပွားဖြစ် ရုပ်ရှင်ပြသမှုကို ၁၈၉၄ ခုနှစ်က နယူးယောက်မြို့တော်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး သောမတ် အက်ဒီဆင် ၏ ကိုင်နက်တိုစကုပ် ခေါ် ရုပ်ရှင်ပြစက်ကို အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်သည်။ နောက်တစ်နှစ်တွင် ပထမဆုံးသော ရုပ်ရှင်ပွဲကို နယူးယောက် မြို့တော်တွင်ပင် ပြသခဲ့ပြီး နောက်ထပ် ဆယ်စုနှစ်များတွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသည် အသံထွက် ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်မှုတွင် ရှေ့ပြေးဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀ ရာစုနှစ် အစောပိုင်းမှစ၍ အမေရိကန် ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်းသည် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် ဟောလိဝုဒ် တွင်သာ အများအားဖြင့် အခြေပြုခဲ့သည်။ ဒါရိုက်တာ ဒီ ဒဗလျူ ဂရစ်ဖစ်သည် ရုပ်ရှင်ဆိုင်ရာ အသုံးအနှုန်းများကို တီထွင်ရာတွင် အဓိက ဖြစ်ခဲ့ပြီး အော်လ်ဆန် ဝဲလ် ရိုက်ကူးသည် စီတီဇင် ကိန်း (၁၉၄၁) ဆိုသော ရုပ်ရှင်မှာ အချိန်တိုင်းအတွက် အကောင်းဆုံး ရုပ်ရှင်ဟု မကြာခဏ ရည်ညွှန်းလေ့ ရှိကြသည်။&lt;ref&gt;[http://www.filmsite.org/villvoice.html ''Village Voice'': 100 Best Films of the 20th century (2001)]. Filmsite.org; [http://www.bfi.org.uk/sightandsound/topten/poll/critics-long.html ''Sight and Sound'' Top Ten Poll 2002]. BFI. Retrieved on 2007-06-19.&lt;/ref&gt; အမေရိကန် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ ဖြစ်ကြသော ဂျွန်ဝိန်း နှင့် [[မာရီလင်မွန်ရိုး]] တို့သည် အလွန်နာမည်ကျော်ကြားသော သရုပ်ဆောင်များ ဖြစ်ခဲ့ကြပြီး ထုတ်လုပ်သူနှင့် စွန့်ဦးတီထွင်သူ တစ်ဦး ဖြစ်သည့် ဝေါ့သ် ဒစ်စနေး သည် ကာတွန်းကား နှင့် ရုပ်ရှင်ရောင်းဝယ်ရေး တွင် ဦးဆောင်ဦးရွက် ပြုသူ တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဟောလိဝုဒ်မှာ အဓိက ရုပ်ရုင် စတူဒီယိုများသည် စတားဝါး (၁၉၇၇) နှင့် တိုက်တန်းနစ် (၁၉၉၇) အစရှိသော စီးပွားရေး အရ အကျိုးအမြတ် အများဆုံး ရုပ်ရှင်များကို ထုတ်လုပ် ရိုက်ကူးခဲ့ကြပြီး ဟောလိဝုဒ်မှ ထွက်ရှိသော ရုပ်ရှင်များမှာ ကမ္ဘာ့ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်းတွင် ယနေ့တိုင် အဓိကနေရာမှ ပါဝင်လျက် ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.unesco.org/bpi/eng/unescopress/2000/00-120e.shtml |title=World Culture Report 2000 Calls for Preservation of Intangible Cultural Heritage |date=2000-11-17 |publisher=UNESCO |accessdate=2007-09-14 }} {{cite web |url=http://www1.worldbank.org/economicpolicy/globalization/thwart.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071017111347/http://worldbank.org/economicpolicy/globalization/thwart.html |archivedate=17 October 2007 |title=Summary: Does Globalization Thwart Cultural Diversity? |publisher=World Bank Group |accessdate=2007-09-14 }}&lt;/ref&gt;

အမေရိကန်များသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် တယ်လီဗွီးရှင်း အကြည့်ဆုံးသော လူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.nationmaster.com/graph/med_tel_vie-media-television-viewing |title=Media Statistics &gt; Television Viewing by Country |publisher=NationMaster |accessdate=2007-06-03}}&lt;/ref&gt; တယ်လီဗွီးရှင်း ကြည့်သော အချိန်မှာ တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်လျက် ရှိပြီး ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ပျမ်းမျှ တစ်နေ့ ၅ နာရီနှုန်း အထိ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.emarketer.com/Article.aspx?R=1005003 |title=Broadband and Media Consumption |date=2007-06-07 |publisher=eMarketer |accessdate=2007-06-10 |archivedate=2009-07-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090719045955/http://www.emarketer.com/Article.aspx?R=1005003 }}&lt;/ref&gt; တယ်လီဗွီးရှင်း လွှင့်ထုတ်သော အဓိက ကွန်ယက် ၄ ခုစလုံးမှာ စီးပွားဖြစ် ထုတ်လွှင့်မှုများ ဖြစ်ကြသည်။ အမေရိကန်တို့သည် ရေဒီယိုထုတ်လွှင့်မှုများကိုလည်း နားထောင်လေ့ ရှိပြီး အများအားဖြင့် စီးပွားဖြစ် ထုတ်လွှင့်မှုများကို နားထောင်လေ့ ရှိကာ ပျမ်းမျှအားဖြင့် တစ်နေ့လျှင် ၂ နာရီခွဲနှုန်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.emarketer.com/Article.aspx?R=1004830 |title=TV Fans Spill into Web Sites |date=2007-06-07 |publisher=eMarketer |accessdate=2007-06-10 |archivedate=2010-06-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100624071851/http://www.emarketer.com/Article.aspx?R=1004830 }}&lt;/ref&gt; ဝက်ဘ်ပေါ်တယ်များနှင့် ရှာဖွေသည့် ဝက်ဘ်ဆိုက်ဒ်များမှ လွဲလျှင် ခေတ်အစားဆုံး ဝက်ဘ်ဆိုက်ဒ်များမှာ [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်]]၊ [[ယူကျု(ဘ်)]]၊ [[ဝီကီပီးဒီးယား]]၊ ဘလော့ဂါ၊ အီးဘေး နှင့် ခရိတ်ခ်လစ် (Craigslist) တို့ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;alexa-topsitesus&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.alexa.com/topsites/countries/US |title=Top Sites in United States |year=2010 |publisher=Alexa |accessdate=2010-03-27 |archivedate=2016-04-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160409001248/http://www.alexa.com/topsites/countries/US }}&lt;/ref&gt;

စည်းချက်ကျပြီး လှပသော စာသားများပါဝင်သည့် အာဖရိကန်-အမေရိကန် ဂီတသည် အမေရိကန် ဂီတတစ်ခုလုံး အပေါ်တွင် နက်ရှိုင်းစွာ လွှမ်းမိုးမှု ရှိပြီး ဥရောပ ရိုးရာဂီတမှ ကွဲပြားခြားနား သွားစေသည်။ ဖော့ခ် ဂီတ၏ အစိတ်အပိုင်းများမှ အသုံးအနှုန်းများ ဖြစ်ပြီး ယခုအခါတွင် ခေတ်ဟောင်းဂီတဟု သိရှိနေကြသည့် ဘလူး ဂီတ စသည်တို့အား တကမ္ဘာလုံးရှိ ပရိသတ်တို့ နှစ်ခြိုက်အားပေးသော ဂီတအမျိုးအစားများ အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့ကြသည်။ ၂၀ ရာစု အစောပိုင်းတွင် လူးဝစ် အမ်းစထရောင်း နှင့် ဒျု အယ်လင်တန် အစရှိသူတို့က ဂျက်ဇ်ဂီတ ကို တီထွင်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၂၀ ခုနှစ်များအတွင်း ကျေးလက်ဂီတကို တီထွင်ခဲ့ကြပြီး ၁၉၄၀ နှစ်များတွင် ရစ်သမ်နှင့် ဘလူး သို့ R&amp;B ဂီတကို တီထွင်ခဲ့ကြသည်။ [[ပရက်စလေ|အဲလ်ဗစ် ပရက်စလေ]] နှင့် ချပ်ခ် ဘယ်ရီတို့သည် ၁၉၅၀ ခုနှစ် အလယ်ပိုင်းများ အတွင်း ရော့ခ်အင်ရိုးဂီတကို ရှေးဦးဖန်တီးခဲ့သူများတွင် ပါဝင်သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်များတွင် ဘော့ပ် ဒိုင်လန်မှ ဖော့ခ် ဂီတကို ပြန်လည်ဆန်းသစ်ရာမှ လူသိများ အထင်ရှားဆုံးသော တေးရေးဆရာ တစ်ယောက် ဖြစ်ခဲ့ပြီး ဂျိမ်းစ်ဘရောင်းမှ ဖန့်ခ်ဂီတ ဖန်တီးမှုများတွင် ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်တို့၏ လတ်တလော တီထွင်မှုများတွင် ဟစ်ဟော့ပ် ဂီတ နှင့် ဟောက်စ် ဂီတတို့ ပါဝင်သည်။ အမေရိကန် ပေါ့ပ်စတားများဖြစ်ကြသော ပရက်စလေ၊ [[မိုက်ကယ်လ် ဂျက်ဆင်]] နှင့် မက်ဒေါနား တို့သည် ကမ္ဘာကျော် အဆိုတော်များ အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;Biddle, Julian (2001). ''What Was Hot!: Five Decades of Pop Culture in America''. New York: Citadel, p. ix. ISBN 0-8065-2311-5.&lt;/ref&gt;

=== စာပေ၊ အတွေးအခေါ်နှင့် အနုပညာ ===
[[ဝှာင်:Kerouac by Palumbo.jpg|thumb|upright|၁၉၅၀ ခုနှစ်များမှ ထင်ရှားလာခဲ့သော ဘိမျိုးဆက်ဟု ခေါ်သည့် စာရေးဆရာ အုပ်စုထဲမှ ထင်ရှားသော စာရေးဆရာ တစ်ဦးဖြစ်သည့် ဂျက် ကီရွက်]]
၁၈ ရာစုနှစ်နှင့် ၁၉ ရာစု အစောပိုင်းကာလများက အမေရိကန် အနုပညာနှင့် စာပေတို့သည် ဥရောပမှ နည်းပေး လမ်းပြမှုများကို ခံယူခဲ့ကြသည်။ နသန်နီယယ် ဟော်သွန်း၊ အက်ဒ်ဂါ အယ်လန် ပိုး နှင့် ဟင်နရီ ဒေးဗစ် သောရိုး တို့က ၁၉ ရာစု အလယ်ပိုင်းတွင် အမေရိကန် စာပေ၏ တသီးတခြား ထင်ရှားသောဟန်ကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့ ကြသည်။ မာ့ခ်တွန်း နှင့် ကဗျာဆရာ ဝေါ့သ် ဝှစ်တ်မန်း တို့မှာ ရာစုနှစ်၏ ဒုတိယပိုင်း တစ်ဝက်တွင် အဓိက အရေးပါသော ထင်ရှားသူများ ဖြစ်ကြသည်။ အယ်မလီ ဒစ်ကင်ဆန် ကို သူမ အသက်ရှင်စဉ်ကာလက သိရှိသူ မရှိသလောက် နည်းသော်လည်း အခုအခါတွင် အမေရိကန်၏ မရှိမဖြစ် ကဗျာဆရာမ တစ်ဦး အဖြစ် အသိအမှတ် ပြုလာကြသည်။&lt;ref&gt;[[Harold Bloom|Bloom, Harold]]. 1999. ''Emily Dickinson''. Broomall, PA: Chelsea House Publishers. p. 9. ISBN 0-7910-5106-4.&lt;/ref&gt; နိုင်ငံနှင့် ဆိုင်သော အတွေ့အကြုံတို့၏ အခြေခံမြင်ကွင်းများ နှင့် ဇာတ်ကောင်စရိုက်များကို အသားပေး ရေးထားသော ဝတ္ထုများ ဖြစ်ကြသည့် ဟာမန်း မယ်လ်ဗေးလ် ၏ မော်ဘီဒစ်ခ် (၁၈၅၁)၊ မာ့ခ်တွန်း၏ ဟပ်ကယ်ဘယ်ရီ ဖင်န် ၏ စွန့်စားခန်းများ (၁၈၈၅)၊ အက်ဖ် စကော့ ဖစ်ဇ်ဂျာရဲလ် ၏ မဟာ ဂက်စဘီ (၁၉၂၅) အစရှိသော စာအုပ်တို့ကို အမေရိကန်၏ မဟာဝတ္ထုများ အဖြစ် ဂုဏ်ပြုခေါ်ဆိုနိုင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Buell, Lawrence|title=The Unkillable Dream of the Great American Novel: ''Moby-Dick'' as Test Case |url=https://archive.org/details/sim_american-literary-history_spring-summer-2008_20_1-2/page/132|year= 2008|work=American Literary History|volume=20|issue=1–2|pages=132–155|doi=10.1093/alh/ajn005|journal=American Literary History|month=Spring/Summer|issn=0896-7148}}&lt;/ref&gt;

အမေရိကန်နိုင်ငံသား ၁၂ ဦးတို့သည် စာပေဆိုင်ရာ နိုဘယ်လ်ဆုကို ရရှိခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးရရှိခဲ့သူမှာ ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ရရှိခဲ့သော လူးဝီစ် ဂလက်ဒ် ဖြစ်သည်။ ဝီလီယမ် ဖော့သ်ကနာ နှင့် အားနတ်စ် ဟဲမင်းဝေးတို့အား မကြာခဏဆိုသလိုပင် ၂၀ ရာစု၏ လွှမ်းမိုးမှု အရှိဆုံး စာရေးဆရာများ အဖြစ် အမည်တပ် လေ့ ရှိသည်။&lt;ref&gt;Quinn, Edward (2006). ''A Dictionary of Literary and Thematic Terms''. Infobase, p. 361. ISBN 0-8160-6243-9. Seed, David (2009). ''A Companion to Twentieth-Century United States Fiction''. Chichester, West Sussex: John Wiley and Sons, p. 76. ISBN 1-4051-4691-5. Meyers, Jeffrey (1999). ''Hemingway: A Biography''. New York: Da Capo, p. 139. ISBN 0-306-80890-0.&lt;/ref&gt; အနောက်တိုင်း ကောင်ဘွိုင်စာပေများနှင့် စုံထောက်ရာဇဝတ်မှုကို အခြေခံထားသော ဝတ္ထုများမှာ အမေရိကန်မှ စတင်ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်။ ဘိ မျိုးဆက်ဟု ခေါ်သည့် စာရေးဆရာ တစ်စုက ခေတ်သစ် စာပေ အရေးအသားများကို စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ထိုအုပ်စုထဲတွင် ပို့စ်မော်ဒန် စာရေးဆရာများ ဖြစ်ကြသော ဂျွန်ဘာ့တ်၊ သောမတ်စ် ပင်ချွန် နှင့် ဒွန် ဒယ်လီလို စသူတို့ ပါဝင်သည်။

သော်ရိုးနှင့် ရပ်ဖ် ဝေါ်လ်ဒို အီမာဆန် တို့ ဦးဆောင်သော အမေရိကန်တွေ့ကြုံလွန်ဝါဒီ (transcendentalists) များက ပထမဆုံး အမေရိကန် အတွေးအခေါ် ဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အမေရိကန် ပြည်တွင်းစစ် အပြီးတွင် ချားလ်စ် ဆန်ဒါ ပီးယားစ် မှ စတင်ပြီး ဝီလီယမ် ဂျိမ်းစ်နှင့် ဂျွန်ဒူဝီတို့က ဆက်ခံကာ လက်တွေ့ပဓာနဝါဒ (pragmatism) ကို ဦးဆောင် ထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀ ရာစု အတွင်းတွင် နိုရမ် ချောင်စကီး၏ အယူဝါဒအပေါ်တွင် ဒဗလျူ ဗွီ ကွိုင်း နှင့် ရစ်ချက် ရော်တီတို့က ထပ်ဆင့်မွမ်းမံ ထားသည့် အတွေးအခေါ်များ ဖြစ်သည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ အတွေးအခေါ် ပညာ (analytic philosophy) ကို အမေရိကန် ပညာရှင်တို့၏ ရှေ့မှောက်သို့ ဆောင်ယူလာခဲ့သည်။ ဂျွန်ရောလ် နှင့် ရောဘတ် နိုဇစ်ခ် တို့က နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အတွေးအခေါ်ပညာကို ပြန်လည် အသက်သွင်းခဲ့သည်။

ရုပ်ပြအနုပညာများတွင် ဟတ်ဒ်ဆန်မြစ် အနုပညာကျောင်းသည် ဥရောပသားတို့၏ သဘာဝတ္တဗေဒ (naturalism ) ပေါ်တွင် မူတည် လှုပ်ရှားသည့် ၁၉ ရာစု အလယ်ပိုင်း လှုပ်ရှားမှု တစ်ခု ဖြစ်သည်။ သောမတ်စ် အီကင်၏ သရုပ်မှန် ပန်းချီများမှာ ယခုအခါတွင် အလွန်ထင်ရှားနေပြီ ဖြစ်သည်။ ၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် နယူးယောက် မြို့တွင် ပြသခဲ့သည့် အာမာရီ ပြပွဲ ဟုခေါ်သည့် ဥရောပ မော်ဒန်ပန်းချီပြပွဲမှ အများအား အံ့အား သင့်သွားစေခဲ့ပြီး အမေရိကန် ပန်းချီ၏ အခင်းအကျင်းကို ပြောင်းလဲသွားစေခဲ့သည်။
&lt;ref&gt;Brown, Milton W. (1988 1963). ''The Story of the Armory Show''. New York: Abbeville. ISBN 0-89659-795-4.&lt;/ref&gt; ဂျော်ဂျီယာ အို ကိဖ်၊ မားစ်ဒန် ဟတ်တလေနှင့် အခြားသူတို့သည် အသစ်အဆန်း ပုံစံအသစ်များကို စမ်းသပ်ခဲ့ကြသည်။ အရေးပါသော အနုပညာလှုပ်ရှားမှုများ ဖြစ်ကြသည့် ဂျက်ဆန် ပိုးလော့ခ် နှင့် ဝီလမ် ဒီ ကွန်းနင်း တို့၏ အက်ဘ်ဆထရက် အိတ်စပရက်ရှင်နစ်ဇင် ဝါဒ၊ အန်ဒီ ဝါဟိုး နှင့် ရွိုင်း လစ်တန်ရှတိန်းတို့၏ ပေါ့ပ်အတ် စသည်တို့သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင်ပင် အများစု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ မော်ဒန်ဝါဒနှင့် ပို့စ်မော်ဒန်ဝါဒ ရေစီးကြောင်းများက အမေရိကန် ဗိသုကာပညာရှင်များ ဖြစ်ကြသော ဖရန့်ခ် လွိုက် ရိုက်၊ ဖိလစ် ဂျွန်ဆင် နှင့် ဖရန့်ခ် ဂေရီ တို့အား ကျော်ကြားမှု ရရှိစေခဲ့သည်။

အမေရိကန်တွင် ပြဇာတ်နှင့် ပတ်သက်၍ အဓိက မြှင့်တင်ခဲ့သူမှာ ပြဇာတ်စီစဉ်သူ ပီ တီ ဘာနမ် ဖြစ်ပြီး ၁၈၄၁ ခုနှစ်တွင် မက်ဟက်တန် အောက်ပိုင်းတွင် ဖျော်ဖြေရေး အဆောက်အဦးများကို စတင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၈၇၀ နှောင်းပိုင်းနှစ်များမှ စ၍ ဟယ်ရီဂန် နှင့် ဟတ် တို့က ထင်ရှားသော သီချင်းဖွဲ့ ဟာသပြဇာတ်များကို ထုတ်ဖော် တင်ဆက်ခဲ့သည်။ ၂၀ ရာစုတွင် ဘရော့ဒ်ဝေး၌ ခေတ်သစ် ဂီတပုံစံများ ထွက်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ဇာတ်ရုံမှ သီချင်းများကို ရေးသားသူ အိုက်ဗင် ဘာလင်၊ ကိုးလ် ပေါ်တာ၊ စတီဖင် ဆုံဟိမ်း တို့၏ သီချင်းများမှာ ပေါ့ပ်ဂီတ၏ စံနှုန်းများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပြဇာတ်ရေးဆရာ ယူဂျင်း အို နေးလ်သည် ၁၉၃၆တွင် စာပေ ဆိုင်ရာ နိုဘယ်လ်ဆုကို ရရှိခဲ့ပြီး အခြားပြဇာတ်နှင့် သက်ဆိုင်သူများထဲမှ ဆုရရှိကြသူများမှာ ပူလစ်ဇာဆု ရရှိခဲ့ကြသော တင်နက်ဆီ ဝီလီယမ်၊ အက်ဒဝပ် အယ်လ်ဘီး နှင့် အော်ဂတ်စ် ဝီလ်ဆင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။

ထိုအချိန်ထိုအခါက လူသိနည်းခဲ့သော်လည်း ၁၉၁၀ ခုနှစ်များမှ ချားလ်စ်အိုက်ဗ်၏ ရေးသားတက်ဆက်မှုများမှာ ဂန္ထဝင်ဆိုင်ရာ ဂီတတွင် အမေရိကန် တေးရေးဆရာ တစ်ယောက်၏ ပထမဆုံး အဓိက ပါဝင်ပတ်သက်မှု ပင် ဖြစ်သည်။ စမ်းသပ်တီထွင်သူများ ဖြစ်ကြသည့် ဟင်နရီ ကိုဝဲလ် နှင့် ဂျွန်ကေ့ဂျ် တို့သည် ဂန္ထဝင်ဂီတ ဆိုင်ရာ တေးသွားများ ရေးဖွဲ့မှုအတွက် တမူထူးခြားသော အမေရိကန် နည်းလမ်းဖြင့် ချည်းကပ်မှုကို ဖန်တီးခဲ့သည်။ အာရွန် ကော့ပ်လန်းနှင့် ဂျော့ရှ် ဂါ့ရှ်ဝင်တို့က ခေတ်ပေါ်ဂီတနှင့် ဂန္ထဝင်ဂီတ အရောအနှောကို ဖန်တီး ခဲ့ကြသည်။ အကဆရာများ ဖြစ်ကြသည့် အစ်ဆာဒိုရာ ဒွန်ကန် နှင့် မာသာ ဂရေဟမ် တို့သည် ခေတ်ပေါ်အကကို ကူညီ တီထွင်ခဲ့ကြပြီး ဂျော့ရှ် ဘလန်ချိုင်း နှင့် ဂျရုန်း ရော်ဘင်တို့မှာ ၂၀ ရာစု ဘဲလေး အက၏ ဦးဆောင်ဦးရွက် ပြုသူများ ဖြစ်ကြသည်။ အမေရိကန်တို့သည် ခေတ်ပေါ် အနုပညာဖြစ်သော ဓာတ်ပုံပညာတွင် အရေးပါခဲ့သည်မှာ ကြာမြင့်လှပြီ ဖြစ်သည်။ အဓိက နာမည်ကြီး ဓာတ်ပုံဆရာများတွင် အဲဖရက် စတေးဂလစ်၊ အက်ဒဝပ် စတိုင်းချန်း နှင့် အန်ဆယ် အဒမ် စသူတို့ ပါဝင်သည်။ သတင်းစာများမှ ဟာသကာတွန်းတိုများနှင့် ရုပ်ပြစာအုပ်များမှာ အမေရိကန်တို့၏ တီထွင်မှုများ ဖြစ်ကြသည်။ ရုပ်ပြများထဲတွင် ထူးခြားသော အရည်အသွေးရှိသည်ဟု စံတင်ထိုက်သည့် မဟာ သူရဲကောင်း စူပါမင်းမှာ အမေရိကန်၏ ပြယုဂ်တစ်ခုပင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book | last=Daniels | first=Les | authorlink=Les Daniels | year=1998 | title=Superman: The Complete History | page=11 | edition=1st | publisher=[[Titan Books]] | isbn=1-85286-988-7 }}&lt;/ref&gt;

=== အစားအစာ ===
အမေရိကန်၏ အဓိကအစားအစာများမှာ အခြား အနောက်နိုင်ငံများနှင့် တူညီသည်။ ဂျုံသည် အဓိက စားသုံးသည့် သီးနှံဖြစ်သည်။ လူနီများ နှင့် အစောပိုင်း ဥရောပ အခြေချ နေထိုင်သူများ စားသုံးကြသည့် ဟင်းလျာများတွင် ကြက်ဆင်သား၊ သမင်သား၊ အာလူး၊ ကန်းစွန်းဥ၊ ပြောင်းဖူး၊ မေပယ်လ်အရည် စသည့် အဆာပလာ အမျိုးမျိုးတို့ကို ထည့်သွင်း ချက်ပြုတ်ကြသည်။ ဖြည်းဖြည်းချင်း ချက်ထားသော ဝက်သားနှင့် အမဲသား ဘာဘီကျူးများ၊ ကဏန်းကိတ်များ၊ အာလူးကြော် နှင့် ချော့ကလက် ချစ်ပ် ကွက်ကီး စသည်တို့မှာ အမေရိကန် အစားအစာ သီးသန့် ဖြစ်ကြသည်။ ဆိုးလ်ဖု ဟု ခေါ်ကြသော အာဖရိကကျွန်များ ချက်ပြုတ်လေ့ ရှိသော အစားအစာများမှာ တောင်ပိုင်းတွင် လူကြိုက်များပြီး အခြားသော ဒေသများမှ အာဖရိကန်-အမေရိကန်များ ကြားတွင် လည်း တွေ့ရလေ့ ရှိသည်။ အစားအစာ နှစ်မျိုး သုံးမျိုးကို ပေါင်းစပ်ထားသော လူဝီစီးယားနား ခရီယိုး၊ ကေဂျွန် နှင့် တက်စ်- မက်စ် စသည်တို့မှာလည်း ဆိုင်ရာ ဒေသအသီးသီး အတွင်း ထင်ရှားသည်။

အမေရိကန်၏ သွင်ပြင်လက္ခဏာ အစားအစာများဟု ခေါ်နိုင်သော ပန်းသီးမုန့်၊ ကြက်ကြော်၊ ပီဇာ၊ ဟမ်ဘာဂါ နှင့် ဟော့ဒေါ့စသည်တို့မှ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်လာသူ အမျိုးမျိုး တို့၏ ဟင်းလျာများမှ ပြောင်းလဲ ရယူထားခြင်း ဖြစ်သည်။ အာလူးကြော်၊ ဘာရီတို နှင့် တာကို အစရှိသော မက္ကဆီကန် ဟင်းလျာများ၊ ပတ်စတာ ဟင်းလျာများတို့သည် အီတလီ ဟင်းလျာများမှ ဆင်းသက်လာပြီး အများစု စားသုံးလျက် ရှိကြသည်။&lt;ref name=&quot;IFT&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.newswise.com/articles/what-when-and-where-americans-eat-in-2003|author=Klapthor, James N. |title=What, When, and Where Americans Eat in 2003 |publisher=Newswise/Institute of Food Technologists |date=2003-08-23|accessdate=2007-06-19}}&lt;/ref&gt; အမေရိကန်များသည် ကော်ဖီကို လက်ဖက်ရည်ထက် ပို၍ ကြိုက်ကြသည်။ အမေရိကန် စားသောက်ကုန် လုပ်ငန်းရှင်၏ အရောင်းမြှင့်တင်မှုများမှ တဆင့် လိမ္မော်ရည်နှင့် နွားနို့တို့သည် နေရာတိုင်းတွင် တွေ့ရသော နံနက်စာ သောက်စရာများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Smith, Andrew F. (2004). ''The Oxford Encyclopedia of Food and Drink in America''. New York: Oxford University Press, pp. 131–32. ISBN 0-19-515437-1. Levenstein, Harvey (2003). ''Revolution at the Table: The Transformation of the American Diet''. Berkeley, Los Angeles, and London: University of California Press, pp. 154–55. ISBN 0-520-23439-1.&lt;/ref&gt;

ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံးဖြစ်သော အမေရိကန်တို့၏ အမြန်အစားအစာ လုပ်ငန်းသည် ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်များတွင် ကားပေါ်မှ မဆင်းဘဲ ဝယ်ယူနိုင်သော စနစ်ကို စတင် ခဲ့သည်။ အမြန်အစားအစာများကို စားသုံးကြခြင်းသည် ကျန်းမာရေး အတွက် စိုးရိမ်စရာ တစ်ခု ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ ခုနှစ်များ နှင့် ၁၉၉၀ ခုနှစ်များတွင် အမေရိကန်တို့၏ ကယ်လိုရီ စားသုံးမှုမှာ ၂၄% မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;IFT&quot; /&gt; အမြန်အစားအစာ ဆိုင်များတွင် မကြာခဏ စားသုံးခြင်းသည် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး ဆိုင်ရာ အရာရှိများက &quot;အမေရိကန်တို့၏ အဝလွန်နှုန်း ပျံနှံ့ခြင်း&quot;ဟု ခေါ်သော ကျန်းမာရေး ပြဿနာတစ်ရပ်ကို ဖြစ်ပွားစေသည်။&lt;ref&gt;Boslaugh, Sarah (2010). &quot;Obesity Epidemic&quot;, in ''Culture Wars: An Encyclopedia of Issues, Viewpoints, and Voices'', ed. Roger Chapman. Armonk, N.Y.: M. E. Sharpe, pp. 413–14. ISBN 978-0-7656-1761-3.&lt;/ref&gt; အလွန်ပင် ချိုလှသော အအေးများမှ အမေရိကန်တွင် လူကြိုက်များပြီး သကြားပါသော ဖျော်ရည်များသည် အမေရိကန်တို့အတွက် ကယ်လိုရီ စားသုံးမှု၏ ၉% နှုန်းခန့်မျှ နှင့် သက်ဆိုင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |title=Fast Food, Central Nervous System Insulin Resistance, and Obesity |publisher=American Heart Association |year=2005 |work=[[Arteriosclerosis, Thrombosis, and Vascular Biology]] |url=http://atvb.ahajournals.org/cgi/content/full/25/12/2451#R3-101329 |accessdate=2007-06-09 }} {{cite web |title=Let's Eat Out: Americans Weigh Taste, Convenience, and Nutrition |publisher=U.S. Dept. of Agriculture |url=http://www.ers.usda.gov/publications/eib19/eib19_reportsummary.pdf |accessdate=2007-06-09 |archivedate=7 December 2009 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5lpvum1lU?url=http://www.ers.usda.gov/publications/eib19/eib19_reportsummary.pdf }}&lt;/ref&gt;

=== အားကစား ===
[[ဝှာင်:Shea Smith-edit1.jpg|thumb| အမေရိကန် ဘောလုံး ကစားပွဲတွင် ဘောလုံးကိုသယ်ပြေးလာသော နောက်တန်းလူ တစ်ဦး]]
၁၉ရာစု နှောင်းပိုင်းမှ အစပြု၍ ဘေ့စ်ဘောလ်ကို အမျိုးသား အားကစားနည်း တစ်ရပ်အဖြစ် မှတ်ယူခဲ့သည်။ သို့သော် အချို့သော ဆန်းစစ်ချက်များအရ အမေရိကန် ဘောလုံးသည် ကြည့်ရှုသူ အများဆုံး အားကစားနည်း တစ်ရပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|author=Krane, David K.|title=Professional Football Widens Its Lead Over Baseball as Nation's Favorite Sport|url=http://www.harrisinteractive.com/Insights/HarrisVault8482.aspx?PID=337|publisher=Harris Interactive|date=2002-10-30|accessdate=2007-09-14|archivedate=9 July 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100709111448/http://www.harrisinteractive.com/Insights/HarrisVault8482.aspx?PID=337}} Maccambridge, Michael (2004). ''America's Game: The Epic Story of How Pro Football Captured a Nation''. New York: Random House. ISBN 0-375-50454-0.&lt;/ref&gt; ဘတ်စကက်ဘောနှင့် ရေခဲပြင် ဟော်ကီကစားနည်းတို့သည် အသင်းလိုက် အားကစားနည်းများတွင် ဦးဆောင်ဦးရွက် အားကစားနည်းများ အဖြစ် ပါဝင်သည်။ ကောလိပ်ကျောင်းများ အတွင်း ယှဉ်ပြိုင်ကစားကြသော အမေရိကန် ဘောလုံး နှင့် ဘတ်စကက်ဘော တို့သည် ပရိသတ် အများအပြားကို ဆွဲဆောင်နိုင်သည်။ လက်ဝှေ့နှင့် မြင်းပြိုင်ပွဲတို့မှာ လူအများဆုံး ကြည့်ရှုကြသည့် တစ်ဦးချင်း ကစားနည်းများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |author=Cowen, Tyler, and Kevin Grier |title=What Would the End of Football Look Like??url=http://www.grantland.com/story/_/id/7559458/cte-concussion-crisis-economic-look-end-football|publisher=Grantland/ESPN|date=2012-02-09|accessdate=2012-02-12}}&lt;/ref&gt; သို့သော်လည်း ဂေါက်သီးကစားခြင်းနှင့် ကားပြိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် ထိုကစားနည်းများ မှေးမှိန်လာခဲ့သည်။ ဘောလုံးကစားခြင်းကို လူငယ်များနှင့် အပျော်တမ်း အဆင့်တွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ကစားကြသည်။ တင်းနစ်နှင့် အခြား ပြင်ပတွင် ကစားရသော ကစားနည်း အချို့မှာလည်း လူကြိုက်များသည်။

အမေရိကန်တွင် ကစားနည်း အများစုမှာ ဥရောပကစားနည်းများမှ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သော်လည်း ဘော်လီဘော ကစားခြင်း၊ ဘုတ်စကိတ် စီးခြင်း၊ နှင်းလျှောစီးခြင်း နှင့် ချီးယားလိဒင်း တို့မှာ အမေရိကန်တို့၏ တီထွင်မှုများ ဖြစ်ကြသည်။ ဘတ်စကတ်ဘောကို ကနေဒါနိုင်ငံဖွား ဂျိမ်းစ် နိုက်စမစ်က မက်ဆာချူးဆက်တွင် တီထွင်ခဲ့သည်။ လာခရော့စ်နှင့် ရေလွှာစီးခြင်းတို့မှာ အမေရိကန် ရှေးဦးနေထိုင်သူနှင့် ဟာဝိုင်အီ ကျွန်းသားထံမှ အနောက်တိုင်းသားများ ဆက်ခံရရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အိုလံပစ် ကစားပွဲတော် ၈ ခုကို အမေရိကန်တွင် ကျင်းပခဲ့ဖူးသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် နွေရာသီ အိုလံပစ် အားကစားပွဲတော်တွင် ဆုတံဆိပ် ၂,၃၀၁ ခု ရရှိခဲ့ဖူးပြီး အခြားတိုင်းပြည် အားလုံးထက်များသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|title=All-Time Medal Standings, 1896–2004 | publisher = Information Please|url=http://www.infoplease.com/ipsa/A0115108.html | accessdate=2007-06-14}} {{cite web|title=Distribution of Medals—2008 Summer Games| publisher = Fact Monster|url=http://www.factmonster.com/sports/olympics/2008/distribution-medals-summer-games.html| accessdate=2008-09-02}}&lt;/ref&gt; ဆောင်းရာသီ အိုလံပစ်ကစားပွဲတွင်မူ ၂၅၃ ခု ရရှိခဲ့ပြီး ဒုတိယမြောက် အများဆုံး ရရှိသော နိုင်ငံ ဖြစ်ကာ နော်ဝေနောက်မှ လိုက်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|title=All-Time Medal Standings, 1924–2006|publisher=Information Please|url=http://www.infoplease.com/ipsa/A0115207.html|accessdate=2007-06-14}} {{cite web|title=Olympic Medals|publisher=Vancouver Organizing Committee|url=http://www.vancouver2010.com/olympic-medals/|accessdate=2010-03-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101225190920/http://www.vancouver2010.com/olympic-medals/|archivedate=25 December 2010}} Norway is first.&lt;/ref&gt;

=== အတိုင်းအတာစနစ် ===
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ရိုးရာတိုင်းတာမှုများကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားပြီး ၎င်းတို့တွင် ယခင်က ဗြိတိသျှ အင်ပီယီရယ်လ် အတိုင်းအတာများ ဖြစ်ကြသော မိုင်၊ ကိုက် နှင့် ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက် စသည်တို့ ပါသည်။ အမေရိကန်၏ ထူးခြားသော အတိုင်းအတာများမှာ ဂါလန် နှင့် ပိုင့် စသော ထုထည် အတိုင်းအတာများ ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် နိုင်ငံတကာ အတိုင်းအတာ စံနှုန်း သတ်မှတ်ချက်ကို မလိုက်နာသော နိုင်ငံ ၃ နိုင်ငံ တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[လိုက်ဘေးရီးယားနိုင်ငံ]] တို့နှင့် အတူ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ပါဝင်သည်။ သို့သော်လည်း သိပ္ပံ၊ ဆေးပညာ နှင့် အခြားသော စက်မှုဆိုင်ရာ နယ်ပယ်များတွင် မက်ထရစ်စနစ်ကို ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုလာကြပြီ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/appendix/appendix-g.html|title=Appendix G: Weights and Measures|publisher=CIA|work=The World Factbook|date=|accessdate=2010-04-01|archivedate=6 April 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110406124728/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/appendix/appendix-g.html}}&lt;/ref&gt;

== ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် ==

== ရည်ညွှန်းချက်များ ==
{{reflist|2}}

[[Category:နိုင်ငံ]]
[[Category:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
[[Category:နေတိုး အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ]]</text>
      <sha1>byv1qswbmgsclk04yly2yfw6mpd0coj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကွာန်ဝါရိုတ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12523</id>
    <revision>
      <id>58666</id>
      <timestamp>2026-10-16T13:49:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ဟံၚ်ဍုၚ်</username>
        <id>5726</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;ကွာန်ဝါရိုတ်ဝွံ နွံပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ကအ်ကြိက်ရ&quot;</comment>
      <origin>58666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="124" sha1="dqwwendoao7rvb25pi0b3pdwvmuxyk7" xml:space="preserve">ကွာန်ဝါရိုတ်ဝွံ နွံပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ကအ်ကြိက်ရ</text>
      <sha1>dqwwendoao7rvb25pi0b3pdwvmuxyk7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>58667</id>
      <parentid>58666</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T13:52:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ဟံၚ်ဍုၚ်</username>
        <id>5726</id>
      </contributor>
      <origin>58667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="128" sha1="jj0gtkzwilt85axoufzo3v603ymestf" xml:space="preserve">[[ကွာန်ဝါရိုတ်]]ဝွံ နွံပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ကအ်ကြိက်ရ</text>
      <sha1>jj0gtkzwilt85axoufzo3v603ymestf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>58668</id>
      <parentid>58667</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T13:52:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ဟံၚ်ဍုၚ်</username>
        <id>5726</id>
      </contributor>
      <origin>58668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="151" sha1="e6tgbpii62h0ymhtf77gx7pvm4vyw6j" xml:space="preserve">[[ကွာန်ဝါရိုတ်]]ဝွံ နွံပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ကအ်ကြိက်ရ

== ဘာတန် ==</text>
      <sha1>e6tgbpii62h0ymhtf77gx7pvm4vyw6j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>58669</id>
      <parentid>58668</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T13:56:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ဟံၚ်ဍုၚ်</username>
        <id>5726</id>
      </contributor>
      <origin>58669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="351" sha1="dwwlm49ofc2cf2w7za2bp0agbsbujw5" xml:space="preserve">[[ကွာန်ဝါရိုတ်]]ဝွံ နွံပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ကအ်ကြိက်ရ

== ဘာတန် ==

=== ဘာတန် (၁) ===

# နာဲတန်
# နာဲ ထောန်
# နာဲ သုၚ်

== ဘာလကျာ် ==

=== ဘာဗၟံက် ===

=== ဘာပလိုတ် ===</text>
      <sha1>dwwlm49ofc2cf2w7za2bp0agbsbujw5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>58670</id>
      <parentid>58669</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T14:01:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ဟံၚ်ဍုၚ်</username>
        <id>5726</id>
      </contributor>
      <origin>58670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="371" sha1="5zhkwokp4haq41gyeztljeogvcl8us2" xml:space="preserve">[[ကွာန်ဝါရိုတ်]]ဝွံ နွံပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ကအ်ကြိက်ရ

== ဘာတန် ==

=== ဘာတန် (၁) ===

# နာဲတန်
# နာဲ ထောန်
# နာဲ သုၚ်

== ဘာလကျာ် ==

=== ဘာဗၟံက် ===

=== ဘာပလိုတ် ===

== နိဿဲ ==</text>
      <sha1>5zhkwokp4haq41gyeztljeogvcl8us2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>58671</id>
      <parentid>58670</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T14:02:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ဟံၚ်ဍုၚ်</username>
        <id>5726</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဘာတန် (၁) */</comment>
      <origin>58671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="464" sha1="c0onjwwjch3rtg466rmd7x9merw8a6f" xml:space="preserve">[[ကွာန်ဝါရိုတ်]]ဝွံ နွံပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ကအ်ကြိက်ရ

== ဘာတန် ==

=== ဘာတန် (၁) ===

# နာဲတန်&lt;ref&gt;လိက်ကပ် စၟတ်သမ္တီ ပေၚ် ၂၅ သဣာံ&lt;/ref&gt;
# နာဲ ထောန်
# နာဲ သုၚ်

== ဘာလကျာ် ==

=== ဘာဗၟံက် ===

=== ဘာပလိုတ် ===

== နိဿဲ ==</text>
      <sha1>c0onjwwjch3rtg466rmd7x9merw8a6f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>58672</id>
      <parentid>58671</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T14:24:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ဟံၚ်ဍုၚ်</username>
        <id>5726</id>
      </contributor>
      <origin>58672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="468" sha1="kigisofp3kqmd2z25eyncugd8d93pbb" xml:space="preserve">[[ကွာန်ဝါရိုတ်]]ဝွံ နွံပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ကအ်ကြိက်ရ

== ဘာတန် ==

=== ဘာတန် (၁) ===

# နာဲတန်&lt;ref&gt;လိက်ကပ် စၟတ်သမ္တီ ပေၚ် ၂၅ သဣာံ&lt;/ref&gt;
# [[နာဲ ထောန်]]
# နာဲ သုၚ်

== ဘာလကျာ် ==

=== ဘာဗၟံက် ===

=== ဘာပလိုတ် ===

== နိဿဲ ==</text>
      <sha1>kigisofp3kqmd2z25eyncugd8d93pbb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပွမဖန်ဇန် ဘဝဍိုက်ပေင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12524</id>
    <revision>
      <id>58673</id>
      <timestamp>2026-10-16T14:47:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox | title = ပွမဖန်ဇန် ဘဝဍိုက်ပေင်&lt;br&gt;(Designing a Fulfilling Life) | image = [[File:Ikigai-EN.svg|250px|center|လဒက်ပ္တန် အဳကဳဂါင် (Ikigai) မဒှ် သဇိုင်ဘဝဍိုက်ပေင်]] | caption = နဲကဲ သွက်ဂွံ ဂၠာဲတင်ရန်တၟအ် ကေုာံ ဘဝဍိုက်ပေ...&quot;</comment>
      <origin>58673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10781" sha1="6vcsopq76zbi740x13n7eq8mf5fgc40" xml:space="preserve">{{Infobox
| title = ပွမဖန်ဇန် ဘဝဍိုက်ပေင်&lt;br&gt;(Designing a Fulfilling Life)
| image = [[File:Ikigai-EN.svg|250px|center|လဒက်ပ္တန် အဳကဳဂါင် (Ikigai) မဒှ် သဇိုင်ဘဝဍိုက်ပေင်]]
| caption = နဲကဲ သွက်ဂွံ ဂၠာဲတင်ရန်တၟအ် ကေုာံ ဘဝဍိုက်ပေင်
| label1 = ဘာသာရပ် 
| data1 = [[ပညာစိုတ်]]၊ [[ဒဿနိကဗေဒ]]၊ [[သိပ္ပံပရေင်မၞိဟ်]]
| label2 = သဇိုင်လညာတ်
| data2 = သဇိုင်ပညာစိုတ် မခိုဟ်မိုတ် (Positive Psychology), ပရေင်ဇၞော်မောဝ်ပူဂိုလ်
| label3 = အဓိက တၠပညာ
| data3 = အာဗရာဟမ် မာသလဝ် (Abraham Maslow), မာတင် သေလဳဂမေန် (Martin Seligman)
}}

'''ပွမဖန်ဇန် ဘဝဍိုက်ပေင်''' ({{lang-en|Life Coaching / Designing a Fulfilling Life}}) ဝွံ ဒှ်လဒက်ပ္တန် ကေုာံ လညာတ်သမ္တီ မဆေင်စပ် ကုပွမဂၠာဲသ္ၚေဝ် တင်ရန်တၟအ်ဘဝ၊ ပရေင်တန်ကြန်စိုတ် ကေုာံ တသိုက်ဘဝ မဍိုက်ပေင်ရ။ လ္ၚတ်ဏအ်ဝွံ ဒုင်သဇိုင် ကု [[ပညာစိုတ်]] ကေုာံ လညာတ်ဒဿနိကဗေဒတုဲ ဒှ်အရာမကဵုအရီုအဗင် သွက်ဂွံ ဖန်ဇန် ဘဝမနွံကဵု ၚုဟ်မးရ။&lt;ref&gt;Seligman, M. E. P. (2011). ''Flourish: A Visionary New Understanding of Happiness and Well-being''. Free Press.&lt;/ref&gt;

== ၁။ နိဒါန် ကေုာံ ပွံက်အဓိပ္ပါယ် (Introduction and Definition) ==
ပွမဖန်ဇန် ဘဝဍိုက်ပေင် ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်လၟေင်ကမၠောန် မကၠိုဟ်ခၠင် ဇကုဇကုတုဲ ပွမဖန်ဗဒှ် တင်ရန်တၟအ်ဘဝ မကိတ်ညဳ ကုစရိုတ် ကေုာံ အစောမ်စရာဲ ဇကုရ။ ပ္ဍဲပညာစိုတ် ခေတ်တၟိမ္ဂး ဣဏအ်ဝွံ ဆေင်စပ်ဒၟံင် ကု [[ပရေင်ထတ်ယုက်စိုတ်]] ကေုာံ ပွမဇၞော်မောဝ် အသိင်စိုတ်ဓါတ် ပူဂိုလ် (Self-actualization) မဒှ်ရ။ 

== ၂။ ဝင် ကေုာံ သဇိုင်လညာတ် (History and Theoretical Background) ==
လညာတ် မဆေင်ကဵု ဘဝဍိုက်ပေင်ဝွံ စကၠုင် နူခေတ် ဂရိတ် (Greek) မပ္တံကဵု လညာတ် အာရစ်သတဝ်တေဝ် (Aristotle) မကော်စ Eudaimonia ရ။ ပ္ဍဲခေတ်တၟိဏအ် သၟာပညာစိုတ် ဗီုကဵု အာဗရာဟမ် မာသလဝ် (Abraham Maslow) ဖန်ဗဒှ်လဝ် &quot;Hierarchy of Needs&quot; (သဇိုင်ပၟိက်အာရီု မၞိဟ်) မဒှ်ရ။&lt;ref&gt;Maslow, A. H. (1943). A theory of human motivation. ''Psychological Review'', 50(4), 370-396.&lt;/ref&gt;

== ၃။ ပညာစိုတ် ကေုာံ ဘဝဍိုက်ပေင် (Psychology and Fulfilling Life) ==
ပညာစိုတ် မခိုဟ်မိုတ် (Positive Psychology) ဝွံ ဒှ်သဇိုင်အဓိက သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ဘဝဍိုက်ပေင်ရ။ လညာတ်ဏအ်ဝွံ ဟွံစွံအာရီု လ္တူယဲရောဂါစိုတ်သၟးတုဲ စွံအာရီု လ္တူပွမပခိုဟ်ပ္တိုန် အစောမ်စရာဲ၊ စိုတ်ဓါတ် ကေုာံ ပရေင်အံင်ဇၞး ပူဂိုလ်ရ။

== ၄။ ဒြဟတ်မသုန်သာ် သွက်ဘဝ (Five Pillars of Well-being - PERMA Model) ==
မာတင် သေလဳဂမေန် ပံက်ထ္ၜးလဝ် သဇိုင်ဒြဟတ် (၅) သာ် (PERMA model) သွက်ဂွံ ကလိဂွံ ဘဝဍိုက်ပေင်ရ-
* '''P'''ositive Emotion (စိုတ်ဓါတ် မခိုဟ်မိုတ်)
* '''E'''ngagement (ပွမပါလုပ် ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင်)
* '''R'''elationships (ပရေင်ဆက်စၠောအ် မခိုဟ်)
* '''M'''eaning (တင်ရန်တၟအ်ဘဝ မနွံၚုဟ်မး)
* '''A'''ccomplishment (ပရေင်အံင်ဇၞး)

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ မော်ဒယ် လဒက်ပ္တန် ဘဝဍိုက်ပေင်ဂမၠိုင်
|-
! ယၟု မော်ဒယ် (Model)
! ညးဖန်ဗဒှ် (Creator)
! အဓိက လညာတ် (Core Concept)
|-
| Hierarchy of Needs
| Abraham Maslow
| ကဆံင်ပၟိက်အာရီု မၞိဟ် နူသဇိုင် စိုပ် ကဆံင်သၠုင်အိုတ်
|-
| PERMA Model
| Martin Seligman
| ဒြဟတ် ၅ သာ် သွက် ပရေင်ထတ်ယုက်စိုတ် ကေုာံ တသိုက်
|-
| Ikigai (အဳကဳဂါင်)
| ယေန်သၞာင် ဂျပေန်
| ပွမဂၠာဲ တင်ရန်တၟအ်ဘဝ မပံင်သၟဟ် ကမၠောန် ကေုာံ ဝါသနာ
|}

== ၅။ အခန်ကဏ္ဍ ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် (Role of Society and Culture) ==
ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ်ဝွံ ဖန်ဗဒှ်ကဵု ဗီုပြင် ဘဝဍိုက်ပေင်ရ။ ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ် မစွံၚုဟ်မး လ္တူဗော်သွး (Collectivism) ဗီုကဵု [[ဂကူမန်]] ကေုာံ ဂကူအာရှတအ်မ္ဂး ဘဝဍိုက်ပေင်ဂှ် မလေပ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုသ္ၚိကၟိန်၊ ကွာန် ကေုာံ ပရေင်သာသနာရ။&lt;ref&gt;Frankl, V. E. (1946). ''Man's Search for Meaning''. Beacon Press.&lt;/ref&gt;

== ၆။ နဲကဲ ဖန်ဇန် ဘဝ (Methods of Life Designing) ==
နဲကဲ ဖန်ဇန်ဘဝ (Life Design) ဝွံ လွဳဗ္စလဝ် လညာတ် Design Thinking တုဲ သွက်ဂွံ သြိုင်ခၞံ အနာဂတ်ဇကုရ။ ပွမစမ်ၜတ်၊ ပွမကလေင်ချပ် ကေုာံ ပွမဖန်ဗဒှ် အစဳအဇန်တၟိတအ် ပါလုပ်ဒၟံင်ရ။&lt;ref&gt;Burnett, B., &amp; Evans, D. (2016). ''Designing Your Life: How to Build a Well-Lived, Joyful Life''. Knopf.&lt;/ref&gt;

== ၇။ ပရေင်စိန်ဂၠံက် ကေုာံ အခက်အခုဲဂမၠိုင် (Challenges and Obstacles) ==
ပ္ဍဲအရာမဖန်ဇန် ဘဝဝွံ ဒးဆဵုဂဗ အခက်အခုဲ မပ္တံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေင်ဖေက်လကိုတ် (Fear of failure)၊ ကေုာံ အသိင်စိုတ်ဓါတ်ပၠိုတ် (Trauma) တအ်ရ။ ပွမထိင်ဒဝ် စိုတ်ဓါတ် (Resilience) ဒှ်အရာ ကိစ္စဇၞော် သွက်ဂွံ ဇၞးကေတ် အခက်အခုဲတအ်ရ။

== ၈။ တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ ပရေင်အံင်ဇၞး (Goal Setting and Success) ==
တင်ရန်တၟအ် မကၠးဖ္ဍး (SMART Goals) ဝွံ ဒှ်သဇိုင် သွက်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင်အံင်ဇၞးရ။ ပရေင်အံင်ဇၞး ဟီုမ္ဂးဂှ် ဟွံသေင် ဆပရေင်ပိုန်ဒြပ်သၟး၊ မပ္တံကဵု ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ်စိုတ် ကေုာံ ပရေင်ထတ်ယုက်လေဝ် ပါလုပ်ဒၟံင်ရ။&lt;ref&gt;Deci, E. L., &amp; Ryan, R. M. (1985). ''Intrinsic Motivation and Self-Determination in Human Behavior''. Plenum.&lt;/ref&gt;

== ၉။ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် အနာဂတ် (Future Developments) ==
ပ္ဍဲခေတ် အနာဂတ်မ္ဂး နဲကဲ ဒဳဂျဳတေဝ်၊ ဉာဏ်ပညာတု (AI) ကေုာံ ဝက်ဘ်သာ်နာနာတအ် ပါလုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲအရာ မကဵုကသပ် ပရေင်ဖန်ဇန်ဘဝ (Virtual Coaching) ဗွဲမလှဲလးရ။

== ၁၀။ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် (Conclusion) ==
ပွမဖန်ဇန် ဘဝဍိုက်ပေင်ဝွံ ဒှ်လၟေင်ကမၠောန် မဒးကၠောန်အာ အလုံမွဲဘဝရ။ ပွမကၠိုဟ်ခၠင် ဇကု၊ ပွမဖန်ဗဒှ် တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ ပွမဆက်စၠောအ် ကုညးတၞဟ်တအ်ဝွံ ဒှ်သဇိုင်အဓိက သွက်ဂွံ ကလိဂွံ ဘဝမနွံကဵု တသိုက် ကေုာံ ၚုဟ်မးရ။

== နိဿဲ ==
&lt;references /&gt;

{{Navbox
| name = ပညာစိုတ် ကေုာံ ဘဝဍိုက်ပေင်
| title = ပညာစိုတ် ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ပူဂိုလ်
| listclass = hlist
| group1 = သဇိုင်လညာတ်ဂမၠိုင်
| list1 =
* [[ပညာစိုတ် မခိုဟ်မိုတ်]]
* [[Eudaimonia|တသိုက်စိုတ်]]
* [[Ikigai|အဳကဳဂါင်]]
| group2 = လဒက်ပ္တန် ကေုာံ နဲကဲ
| list2 =
* [[Hierarchy of Needs]]
* [[PERMA Model]]
* [[SMART Goals]]
}}

{{DEFAULTSORT:ပွမဖန်ဇန် ဘဝဍိုက်ပေင်}}
[[Category:ပညာစိုတ်]]
[[Category:ဒဿနိကဗေဒ]]
[[Category:ပရေင်ဇၞော်မောဝ်ပူဂိုလ်]]
[[Category:သိပ္ပံပရေင်မၞိဟ်]]</text>
      <sha1>6vcsopq76zbi740x13n7eq8mf5fgc40</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:စိုတ်ဓါတ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>12525</id>
    <revision>
      <id>58677</id>
      <timestamp>2026-10-17T08:07:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;ကဏ္ဍဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍအဓိက မဆေင်စပ်ကဵု လ္ၚတ်သုတေသန ပညာစိုတ်၊ သဘဴဓရ်စိုတ်၊ အသိင်စိုတ်ဓါတ် (Mindset)၊ ပရေင်ခံင်ဒုင်စိုတ် (Resilience) ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် လညာတ်ဉာဏ် မၞိဟ်...&quot;</comment>
      <origin>58677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1014" sha1="nvkj4wch3vkl6kywc7up2b24v7d9gcx" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍအဓိက မဆေင်စပ်ကဵု လ္ၚတ်သုတေသန ပညာစိုတ်၊ သဘဴဓရ်စိုတ်၊ အသိင်စိုတ်ဓါတ် (Mindset)၊ ပရေင်ခံင်ဒုင်စိုတ် (Resilience) ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် လညာတ်ဉာဏ် မၞိဟ် နကဵုကဆံင်သၠုင်ရ။ 

လ္ၚတ်ပရူ လဒက်ပ္တန် စရိုတ်အကာဲအရာ၊ ပရေင်ထတ်ယုက်စိုတ် ကေုာံ လညာတ်ဒဿနိက မဆေင်ကဵု စိုတ်တအ်လေဝ် ပံင်သၟဟ် ပါလုပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲကဏ္ဍဝွံရ။

[[Category:ပညာစိုတ်]]
[[Category:သိပ္ပံပရေင်မၞိဟ်]]
[[Category:ပရေင်ထတ်ယုက်]]
[[Category:ဒဿနိကဗေဒ]]</text>
      <sha1>nvkj4wch3vkl6kywc7up2b24v7d9gcx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ခရိုင်ဖာသီ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12526</id>
    <revision>
      <id>58678</id>
      <timestamp>2026-10-17T08:13:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;&lt;FollowUp&gt; ```wikitext {{Infobox settlement | name = ခရိုင်ဖာသီ | native_name = ပုသိမ်ခရိုင် | other_name = Pathein District | type = [[ခရိုင်]] | image_skyline = Pathein_River.jpg | image_caption = ရုပ်ဗီု ၜဳဖာသီ ကေုာံ ဍုင်ဖာသီ  | image_map = Pathein District in Ayeyarwady Region.svg | map_caption = ဒၞာ...&quot;</comment>
      <origin>58678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19417" sha1="l32r0ubitzuf6axejz4jnjd4zzx4bhz" xml:space="preserve">&lt;FollowUp&gt;
```wikitext
{{Infobox settlement
| name = ခရိုင်ဖာသီ
| native_name = ပုသိမ်ခရိုင်
| other_name = Pathein District
| type = [[ခရိုင်]]
| image_skyline = Pathein_River.jpg
| image_caption = ရုပ်ဗီု ၜဳဖာသီ ကေုာံ ဍုင်ဖာသီ 
| image_map = Pathein District in Ayeyarwady Region.svg
| map_caption = ဒၞာဲဒတန် ခရိုင်ဖာသီ ပ္ဍဲ တွဵုရးဨရာဝတဳ
| pushpin_map = Myanmar
| pushpin_map_caption = တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ
| subdivision_type = ရးနိဂီု
| subdivision_name = {{flag|Myanmar}}
| subdivision_type1 = [[တွဵုရးဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ|တွဵုရး]]
| subdivision_name1 = [[တွဵုရးဨရာဝတဳ]]
| seat_type = ဍုင်ဇၞော်ခရိုင်
| seat = [[ဍုင်ဖာသီ]]
| area_total_km2 = 10899.8
| population_total = 1630716
| population_as_of = 2014
| population_density_km2 = 149.6
| parts_type = ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင်
| parts_style = list
| parts = 
* [[ပွိုင်ဍုင်ဖာသီ]]
* [[ပွိုင်ဍုင်သာပေါင်း]]
* [[ပွိုင်ဍုင်ငပုတော]]
* [[ပွိုင်ဍုင်ကန်ကြီးထောင့်]]
| timezone = [[Myanmar Standard Time|MST]]
| utc_offset = +06:30
| postal_code_type = ဂၞန်ကုဒ်
| postal_code = 10XXX
}}

'''ခရိုင်ဖာသီ''' ({{lang-en|Pathein District}}၊ {{lang-my|ပုသိမ်ခရိုင်}}) ဝွံ ဒှ်ခရိုင်မွဲ မနွံပ္ဍဲ [[တွဵုရးဨရာဝတဳ]]၊ [[ရးနိဂီုဗၟာ]] ရ။ ဍုင်ဇၞော်ခရိုင်ဝွံ ဒှ် [[ဍုင်ဖာသီ]] တုဲ ဒှ်ဒၞာဲ ဒတန်ကိစ္စဇၞော် မဆေင်ကဵု ပရေင်အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဲဒေသမြစ်ဝကျွန်းပေါ် ရ။&lt;ref name=&quot;geohive&quot;&gt;Myanmar at GeoHive. Retrieved on 2014-12-14.&lt;/ref&gt; အတိုင်စရင်လၟိဟ်မၞိဟ် သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး လၟိဟ်မၞိဟ် နွံ ၁,၆၃၀,၇၁၆ တၠ တုဲ သမၠဲတိ ခရိုင်ဖာသီဝွံ နွံ ၁၀,၈၉၉.၈ စတုရန်း ကဳလိုမဳတာ (၄,၂၀၈.၄ စတုရန်းတိုင်) ရ။&lt;ref name=&quot;census2014&quot;&gt;Department of Population (May 2015). The 2014 Myanmar Population and Housing Census: Ayeyarwady Region. UNFPA (Report). Ministry of Immigration and Population.&lt;/ref&gt; 

== နိဒါန် ကေုာံ ပရောခရိုင် ==
ခရိုင်ဖာသီဝွံ နွံပ္ဍဲလပါ်ပလိုတ် တွဵုရးဨရာဝတဳ တုဲ မဆက်စပ်ဒၟံင် ကုၜဳကပ္ပလဳ (Andaman Sea) ကေုာံ ပင်လယ်အော်ဗင်္ဂလား (Bay of Bengal) ရ။ ခရိုင်ဝွံ ဒှ်ခရိုင်အဓိက သွက်ပရေင်တဵုလွဳ၊ ပရေင်တမ္ၚာ၊ ကေုာံ ပရေင်ကူသာန်သွံရာန် ရ။ ပ္ဍဲခရိုင်ဝွံ ဍုင်ဖာသီ ဂှ် ဒှ်ဗဟဵု ပရေင်ဆက်စၠောအ်၊ ပရေင်ပညာ ကေုာံ ယေန်သၞာင် ရ။ 

ဒေသဝွံ နွံကဵု ၜဳဖာသီ မဇွောဝ်စှ်ေဒၟံင်တုဲ ဂၠံင်ဍာ်ဝွံ ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော် သွက်ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ရ။ ခရိုင်ဖာသီဝွံ ယၟုဒယှ်တဴ နကဵု ခမောက်ဖာသီ ကေုာံ ကသပ်တိဍာ် မနွံကဵု ပိုန်ဟာန်သဘာဝ ဗွဲမဂၠိုင်ရ။&lt;ref name=&quot;mimu_pathein&quot;&gt;General Administration Department (March 2023). Pathein Township Regional Information. Myanmar Information Management Unit.&lt;/ref&gt;

== ဝင် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်လှာဲအုပ်ဓုပ် ==
ဒေသခရိုင်ဖာသီဝွံ နူအခိင်တမၠာတေအ် ပါလုပ်လဝ် ပ္ဍဲဒေသ [[ဍုင်မန်]] (မညရဋ္ဌ) ရ။ ယၟုမ္ဂး &quot;ဖာသီ&quot; ဝွံ ကၠုင်နူ အရေဝ်မန် &quot;ဖာသီ&quot; (Pha Sī) မဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;ၜဳဇၞော်&quot; ဟွံသေင်မ္ဂး &quot;ပါင်ၜဳ&quot; (ဖာ = ဇၞော်၊ သီ = ၜဳ) ရ။ အခိင်လက်ထက် သၟိင်အင်္ဂလိက် သီကေတ် ဍုင်ဗၟာသၟဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၅၂ တုဲ ဒေသဝွံ ဇၞော်မောဝ်ကၠုင် ဒှ်ဒၞာဲဗဟဵု ပရေင်ဗၞိက် ကေုာံ သၞေဟ်က္ၜင် မဒယှ်တဴ နကဵုယၟု Bassein ရ။ 

ပ္ဍဲခေတ်ကိုပ်ကၠာ အခိင်ပၞာန်ဂၠးတိဒုတိယဂှ် ခရိုင်ဖာသီဝွံ ဒှ်ဒၞာဲမပတိတ် သ္ၚုဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲအလုံရးနိဂီုဗၟာရ။ ကြဴနူ ရးနိဂီုဗၟာ ဂွံဗၠးၜးတုဲ ခရိုင်ဖာသီဝွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲတွဵုရးဨရာဝတဳ တုဲ ပရေင်အုပ်ဓုပ်ဂှ် ပြံင်လှာဲလဝ် နကဵု ပွိုင်ဍုင် (၄) ပွိုင်ဍုင်ရ။

== ဍုင် ကေုာံ ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင် ==
ခရိုင်ဖာသီဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ပွိုင်ဍုင် (၄) ပွိုင်ဍုင် ကေုာံ ဍုင် (၁၂) ဍုင်ရ။ အဓိက ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင်ဂှ်-
* [[ပွိုင်ဍုင်ဖာသီ]] (Pathein Township) - နွံကဵု ဍုင်ဖာသီ ကေုာံ ပွိုင်ဍုင်လပါ် ငွေဆောင် ကေုာံ ချောင်းသာ။
* [[ပွိုင်ဍုင်ကန်ကြီးထောင့်]] (Kangyidaunt Township) - ဒှ်ဒေသတဵုလွဳသ္ၚု အဓိက။
* [[ပွိုင်ဍုင်သာပေါင်း]] (Thabaung Township) - ဒေသမနွံကဵု ဂြိုပ်ဆု ကေုာံ တိဗ္ၚနာနာ။&lt;ref name=&quot;thabaung&quot;&gt;&quot;Thabaung Township - Wikipedia&quot;. en.wikipedia.org. Retrieved 2024-05-12.&lt;/ref&gt;
* [[ပွိုင်ဍုင်ငပုတော]] (Ngapudaw Township) - နွံကဵု ပွိုင်ဍုင်လပါ် ဟိုင်းကြီးကျွန်း ကေုာံ ငရုတ်ကောင်း၊ ဒှ်ဒေသ ဇိုင်ၜဳကပ္ပလဳ။&lt;ref name=&quot;ngapudaw&quot;&gt;&quot;Ngapudaw Township - Wikipedia&quot;. en.wikipedia.org. Retrieved 2024-05-12.&lt;/ref&gt;

== ပထဝဳဝင် ကေုာံ အကာဲအရာဒေသ ==
ခရိုင်ဖာသီဝွံ နွံလပါ်ပလိုတ် တွဵုရးဨရာဝတဳတုဲ ဌာန်ဒတန်ဍေဟ်ဂှ် လပါ်ပလိုတ်မ္ဂး ဒးကဵု [[ၜဳကပ္ပလဳ]] (Andaman Sea) ကေုာံ ရးရခိုင်၊ လပါ်ဗမံက်မ္ဂး ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ခရိုင်မြံင်မြ၊ လပါ်သၟဝ်ကျာမ္ဂး ဆက်ကဵု ခရိုင်ဟင်္သာတ ရ။ 

ဒေသလပါ်ပလိုတ် ခရိုင်ဝွံ နွံကဵု [[ဒဵုရခိုင်]] (Arakan Mountains) မသၠုင်တုဲ၊ လပါ်ဗမံက် ကေုာံ သၠုင်ကျာမ္ဂး ဒှ်တိလဝါဲ (Delta region) မညဳသာ ကေုာံ တိဍာ်ခိုဟ်ရ။ ၜဳအဓိက မဇွောဝ်စှ်ေဒၟံင်ဂှ် ဒှ် [[ၜဳဖာသီ]] (Pathein River) မဇွောဝ်စှ်ေအာ ဇိုင်ၜဳကပ္ပလဳရ။ ဒေသဝွံ နွံကဵု တကအ်ဍောတ်တ် ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲပါင်ၜဳရ။

== ဥတုရာသဳ ကေုာံ သဘာဝ ==
ဥတုရာသဳ ပ္ဍဲခရိုင်ဖာသီဝွံ ဒှ်ဥတုဂမ္တဴ (Tropical monsoon climate) တုဲ အခိင်ဗြဲမ္ဂး ဗြဲဂူဂၠိုင် ဗွဲမလောန်ရ။ လၟိဟ်ဗြဲဂူ ပ္ဍဲမွဲသၞာံမ္ဂး နွံအကြာ ၁၀၀ ဣင်္ခ (၂,၅၀၀ မဳလဳမဳတာ) ရ။ အခိင်ကညင်မ္ဂး ဂမ္တဴ စိုပ်စဵုကဵု ၃၅ ၝောအ်ဂရဳသေန်တဳဂရိတ် (95°F) တုဲ အခိင်សဳတုမ္ဂး ရာသဳဥတု ဖဍိုဟ်သာရ။

သဘာဝဂြိုပ်ဆုဂှ် နွံဂၠိုင် ပ္ဍဲလပါ်ဒဵုရခိုင် ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ငပုတော ကေုာံ သာပေါင်းရ။ ဂြိုပ်ဆု မပ္တံကဵု ဆုကၠ ကေုာံ ဂြိုပ်ဇိုင်ၜဳ (Mangrove forests) တအ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ။ တိရစ္ဆာန် မပ္တံကဵု စိင်၊ ဂြဟ်၊ ကၠဵုဂြိုပ်၊ ကေုာံ ဂစေံနာနာတအ် မံင်တန်တဴ ပ္ဍဲဒေသဂြိုပ်ဆုဏအ်ရ။

== လၟိဟ်မၞိဟ် ကေုာံ ဂကူနာနာ ==
အတိုင်စရင် ၂၀၁၄ မ္ဂး ခရိုင်ဖာသီဝွံ နွံလၟိဟ်မၞိဟ် ၁,၆၃၀,၇၁၆ တၠရ။ လၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် မံင်တန်တဴ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ဖာသီ ကေုာံ ပွိုင်ဍုင်ငပုတော ရ။ 

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ လၟိဟ်မၞိဟ် ခရိုင်ဖာသီ ပ္ဍဲ ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင် (၂၀၁၄)
|-
! ယၟုပွိုင်ဍုင်
! လၟိဟ်မၞိဟ် (၂၀၁၄)
! သမၠဲတိ (km²)
|-
| [[ပွိုင်ဍုင်ဖာသီ]]
| ၃၈၄,၀၀၀
| ၁,၆၇၀
|-
| [[ပွိုင်ဍုင်ငပုတော]]
| ၃၂၄,၄၇၉
| ...
|-
| [[ပွိုင်ဍုင်သာပေါင်း]]
| ၁၅၄,၄၀၀
| ၂,၀၁၂
|-
| [[ပွိုင်ဍုင်ကန်ကြီးထောင့်]]
| ...
| ...
|}

ဂကူမံင်တန်တဴ ပ္ဍဲခရိုင်ဝွံ ဂကူဗၟာ ကေုာံ ဂကူကရေင် ဒှ်ဂကူမၞိဟ်ဂၠိုင်အိုတ်ရ။ တုဲမ္ဂး ဂကူရခိုင်၊ ဂကူမန်၊ ကေုာံ ဂကူကြုက် လေဝ် နွံဒၟံင်ကီုရ။ ဘာသာမလ္ၚောဝ်ရှ်ေသှ်ေဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (၈၆.၉%) တုဲ ဘာသာခရစ်ယာန် (၁၀.၈%) လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ဘာသာအစ္စလာမ် ကေုာံ ဟိန္ဒူ ဂှ် နွံအောန်ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ကမၠောန် ==
ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အဓိက ပ္ဍဲခရိုင်ဖာသီဂှ် ပရေင်တဵုလွဳ၊ တိဗ္ၚ၊ ပရေင်တမ္ၚာ ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန်သ္ၚုရ။ 
* '''ပရေင်တဵုလွဳ''': သ္ၚုဂှ် ဒှ်သြောအ်အဓိက မတဵုလွဳ ပ္ဍဲခရိုင်ဝွံရ။ ဒေသဝွံ ဇွောဝ်စှ်ေဒၟံင် နကဵု တိလဝါဲတုဲ တဵုလွဳသ္ၚု ဂွံခိုဟ်ဗွဲမလောန်ရ။ ပါဲနူသ္ၚုတုဲ ဗၜိုတ်၊ ပဲ၊ ကေုာံ သတ်ဆုနာနာတအ် လေဝ် တဵုလွဳဒၟံင်ရ။
* '''ပရေင်တမ္ၚာ''': ဇိုင်ၜဳကပ္ပလဳ ကေုာံ ၜဳဖာသီဂှ် ဒှ်ဒၞာဲမရပ်က မပ္တံကဵု ကကၠိ၊ ကသၞာ တအ်ရ။ ကမၠောန်ကပှ် ကေုာံ ဖန်ဇန်ကသံက် လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ။
* '''ပရေင်စက်ရုံ''': စက်ကြိတ်သ္ၚု ကေုာံ စက်ကၠောန်ကပေါတ်စသုင်တအ် နွံပ္ဍဲ ဍုင်ဖာသီရ။ ကမၠောန်ခမောက်ဖာသီ ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်တဲ မဒယှ်တဴ မွဲရ။

== ပရေင်ပညာ ကေုာံ တက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် ==
ခရိုင်ဖာသီဝွံ ဒှ်ဗဟဵု ပရေင်ပညာ သွက်တွဵုရးဨရာဝတဳ ရ။ တက္ကသိုလ် ကေုာံ ကောလိက် အဓိကဂမၠိုင် မနွံပ္ဍဲ ခရိုင်ဝွံဂှ်-
* [[တက္ကသိုလ်ဖာသီ]] (Pathein University)
* [[တက္ကသိုလ်ပရေင်ကောန်ပျူတာ (ဖာသီ)]] (Computer University, Pathein)
* [[တက္ကသိုလ်နယ်ပညာ (ဖာသီ)]] (Technological University, Pathein)
* [[တက္ကသိုလ်ပညာပရေင်ဂဥုဲ]] (Nursing University, Pathein)

ဘာအလဵုအသဳ ကဆံင်သၠုင်၊ ကဆံင်လဒေါဝ် ကေုာံ ကဆံင်သဇိုင် လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲဇၟာပ်ပွိုင်ဍုင်ရ။

== ပရေင်ဆက်စၠောအ် ကေုာံ ပရေင်တရဴ ==
ပရေင်ဆက်စၠောအ် ပ္ဍဲခရိုင်ဖာသီဝွံ ပြံင်လှာဲ ဇၞော်မောဝ်ကၠုင် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။
* '''ဂၠံင်ကာ''': ဂၠံင်ဖာသီ-လ္ဂုင် ဝွံ ဒှ်ဂၠံင်အဓိက သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ် ကုဍုင်လ္ဂုင် တုဲ ဂၠံင်ဖာသီ-မုံရွာ လေဝ် ဆက်စၠောအ်လဝ်ကီုရ။ 
* '''ဂၠံင်က္ၜင်''': ၜဳဖာသီဂှ် ဒှ်ဂၠံင်ဍာ် မဆက်စၠောအ် ဍုင်နာနာ ပ္ဍဲတွဵုရးဨရာဝတဳ ရ။ သၞေဟ်က္ၜင် ဍုင်ဖာသီဝွံ ဒှ်သၞေဟ်က္ၜင်မွဲ မနွံကဵု အစောမ်သတ္တိ မပလံင်ကပေါတ် သ္ၚု ကေုာံ ကပေါတ်တၞဟ်ဟ် မာန်ရ。
* '''သၞေဟ်က္ၜင်ကျာ''': [[သၞေဟ်က္ၜင်ကျာဖာသီ]] (Pathein Airport) ဝွံ နွံဒၟံင်တုဲ ဆက်စၠောအ်ကဵု ဍုင်လ္ဂုင် ကေုာံ ဍုင်တၞဟ်ဟ်ရ။
* '''ဂၠံင်ကွဳပၟတ်''': ဂၠံင်ကွဳပၟတ် ဟင်္သာတ-ဖာသီ လေဝ် နွံဒၟံင်ကီု ဆဂး လွပ်စကာ အောန်အာရ။

== ဒၞာဲစိုတ်လုပ်စ ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
ခရိုင်ဖာသီဝွံ နွံကဵု ဒၞာဲဒယှ် မပ္တံကဵု ကမ်းခြေ ကေုာံ ကျာ်စေတဳ နာနာရ။
* '''ကမ်းခြေ ငွေဆောင်''' ကေုာံ '''ကမ်းခြေ ချောင်းသာ''': ဒှ်ဒၞာဲ မၞိဟ်စိုတ်လုပ်စဂၠိုင်အိုတ် သွက်ပရေင်အာတရဴ (Tourism) ရ။ ကမ်းခြေ သီုၜါဝွံ နွံပ္ဍဲ ပွိုင်ဍုင်ဖာသီ တုဲ မၞိဟ်နူ လ္ဂုင် ကေုာံ ရးနိဂီုမ္ၚးတအ် ကၠုင်ဝေင် ဂၠိုင်ရ။
* '''ကျာ်စေတဳ ရွှေမုဋ္ဌော''': ဒှ်ကျာ်စေတဳ မဒယှ်တဴအိုတ် ပ္ဍဲဍုင်ဖာသီ တုဲ ဒှ်ဒၞာဲ မၞိဟ်ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ ဂၠိုင်အိုတ်ရ။
* '''ခမောက်ဖာသီ''': ကမၠောန်ခမောက်ဖာသီ (Pathein Parasol) ဝွံ ဒှ်ယေန်သၞာင် ကေုာံ အနုသုခုမ မွဲ မၞိဟ်တအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ခရိုင်ဖာသီ ရ။ 

== နိဿဲ ==
&lt;references /&gt;

{{Navbox
| name = တွဵုရးဨရာဝတဳ
| title = ခရိုင် ကေုာံ ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ [[တွဵုရးဨရာဝတဳ]]
| state = {{{state|autocollapse}}}
| listclass = hlist
| image = 

| group1 = [[ခရိုင်ဖာသီ]]
| list1 =
* [[ပွိုင်ဍုင်ဖာသီ]]
* [[ပွိုင်ဍုင်ကန်ကြီးထောင့်]]
* [[ပွိုင်ဍုင်သာပေါင်း]]
* [[ပွိုင်ဍုင်ငပုတော]]

| group2 = ခရိုင်တၞဟ်ဂမၠိုင်
| list2 =
* [[ခရိုင်ဟင်္သာတ]]
* [[ခရိုင်မြံင်မြ]]
* [[ခရိုင်မအူပင်]]
* [[ခရိုင်ဖျာပုံ]]
* [[ခရိုင်လပွတ်တာ]]
* [[ခရိုင်ကျုံပျော်]]
* [[ခရိုင်ကြံခင်း]]
}}

{{DEFAULTSORT:ဖာသီ, ခရိုင်}}
[[Category:ခရိုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ တွဵုရးဨရာဝတဳ]]
[[Category:တွဵုရးဨရာဝတဳ]]
[[Category:ခရိုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ]]
```</text>
      <sha1>l32r0ubitzuf6axejz4jnjd4zzx4bhz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>58679</id>
      <parentid>58678</parentid>
      <timestamp>2026-10-17T08:16:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>58679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19394" sha1="airq6qnoahb9iw6dzqpn89rnfefpkke" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ခရိုင်ဖာသီ
| native_name = ပုသိမ်ခရိုင်
| other_name = Pathein District
| type = [[ခရိုင်]]
| image_skyline = Pathein_River.jpg
| image_caption = ရုပ်ဗီု ၜဳဖာသီ ကေုာံ ဍုင်ဖာသီ 
| image_map = Pathein District in Ayeyarwady Region.svg
| map_caption = ဒၞာဲဒတန် ခရိုင်ဖာသီ ပ္ဍဲ တွဵုရးဨရာဝတဳ
| pushpin_map = Myanmar
| pushpin_map_caption = တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ
| subdivision_type = ရးနိဂီု
| subdivision_name = {{flag|Myanmar}}
| subdivision_type1 = [[တွဵုရးဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ|တွဵုရး]]
| subdivision_name1 = [[တွဵုရးဨရာဝတဳ]]
| seat_type = ဍုင်ဇၞော်ခရိုင်
| seat = [[ဍုင်ဖာသီ]]
| area_total_km2 = 10899.8
| population_total = 1630716
| population_as_of = 2014
| population_density_km2 = 149.6
| parts_type = ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင်
| parts_style = list
| parts = 
* [[ပွိုင်ဍုင်ဖာသီ]]
* [[ပွိုင်ဍုင်သာပေါင်း]]
* [[ပွိုင်ဍုင်ငပုတော]]
* [[ပွိုင်ဍုင်ကန်ကြီးထောင့်]]
| timezone = [[Myanmar Standard Time|MST]]
| utc_offset = +06:30
| postal_code_type = ဂၞန်ကုဒ်
| postal_code = 10XXX
}}

'''ခရိုင်ဖာသီ''' ({{lang-en|Pathein District}}၊ {{lang-my|ပုသိမ်ခရိုင်}}) ဝွံ ဒှ်ခရိုင်မွဲ မနွံပ္ဍဲ [[တွဵုရးဨရာဝတဳ]]၊ [[ရးနိဂီုဗၟာ]] ရ။ ဍုင်ဇၞော်ခရိုင်ဝွံ ဒှ် [[ဍုင်ဖာသီ]] တုဲ ဒှ်ဒၞာဲ ဒတန်ကိစ္စဇၞော် မဆေင်ကဵု ပရေင်အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဲဒေသမြစ်ဝကျွန်းပေါ် ရ။&lt;ref name=&quot;geohive&quot;&gt;Myanmar at GeoHive. Retrieved on 2014-12-14.&lt;/ref&gt; အတိုင်စရင်လၟိဟ်မၞိဟ် သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး လၟိဟ်မၞိဟ် နွံ ၁,၆၃၀,၇၁၆ တၠ တုဲ သမၠဲတိ ခရိုင်ဖာသီဝွံ နွံ ၁၀,၈၉၉.၈ စတုရန်း ကဳလိုမဳတာ (၄,၂၀၈.၄ စတုရန်းတိုင်) ရ။&lt;ref name=&quot;census2014&quot;&gt;Department of Population (May 2015). The 2014 Myanmar Population and Housing Census: Ayeyarwady Region. UNFPA (Report). Ministry of Immigration and Population.&lt;/ref&gt; 

== နိဒါန် ကေုာံ ပရောခရိုင် ==
ခရိုင်ဖာသီဝွံ နွံပ္ဍဲလပါ်ပလိုတ် တွဵုရးဨရာဝတဳ တုဲ မဆက်စပ်ဒၟံင် ကုၜဳကပ္ပလဳ (Andaman Sea) ကေုာံ ပင်လယ်အော်ဗင်္ဂလား (Bay of Bengal) ရ။ ခရိုင်ဝွံ ဒှ်ခရိုင်အဓိက သွက်ပရေင်တဵုလွဳ၊ ပရေင်တမ္ၚာ၊ ကေုာံ ပရေင်ကူသာန်သွံရာန် ရ။ ပ္ဍဲခရိုင်ဝွံ ဍုင်ဖာသီ ဂှ် ဒှ်ဗဟဵု ပရေင်ဆက်စၠောအ်၊ ပရေင်ပညာ ကေုာံ ယေန်သၞာင် ရ။ 

ဒေသဝွံ နွံကဵု ၜဳဖာသီ မဇွောဝ်စှ်ေဒၟံင်တုဲ ဂၠံင်ဍာ်ဝွံ ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော် သွက်ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ရ။ ခရိုင်ဖာသီဝွံ ယၟုဒယှ်တဴ နကဵု ခမောက်ဖာသီ ကေုာံ ကသပ်တိဍာ် မနွံကဵု ပိုန်ဟာန်သဘာဝ ဗွဲမဂၠိုင်ရ။&lt;ref name=&quot;mimu_pathein&quot;&gt;General Administration Department (March 2023). Pathein Township Regional Information. Myanmar Information Management Unit.&lt;/ref&gt;

== ဝင် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်လှာဲအုပ်ဓုပ် ==
ဒေသခရိုင်ဖာသီဝွံ နူအခိင်တမၠာတေအ် ပါလုပ်လဝ် ပ္ဍဲဒေသ [[ဍုင်မန်]] (မညရဋ္ဌ) ရ။ ယၟုမ္ဂး &quot;ဖာသီ&quot; ဝွံ ကၠုင်နူ အရေဝ်မန် &quot;ဖာသီ&quot; (Pha Sī) မဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;ၜဳဇၞော်&quot; ဟွံသေင်မ္ဂး &quot;ပါင်ၜဳ&quot; (ဖာ = ဇၞော်၊ သီ = ၜဳ) ရ။ အခိင်လက်ထက် သၟိင်အင်္ဂလိက် သီကေတ် ဍုင်ဗၟာသၟဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၅၂ တုဲ ဒေသဝွံ ဇၞော်မောဝ်ကၠုင် ဒှ်ဒၞာဲဗဟဵု ပရေင်ဗၞိက် ကေုာံ သၞေဟ်က္ၜင် မဒယှ်တဴ နကဵုယၟု Bassein ရ။ 

ပ္ဍဲခေတ်ကိုပ်ကၠာ အခိင်ပၞာန်ဂၠးတိဒုတိယဂှ် ခရိုင်ဖာသီဝွံ ဒှ်ဒၞာဲမပတိတ် သ္ၚုဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲအလုံရးနိဂီုဗၟာရ။ ကြဴနူ ရးနိဂီုဗၟာ ဂွံဗၠးၜးတုဲ ခရိုင်ဖာသီဝွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲတွဵုရးဨရာဝတဳ တုဲ ပရေင်အုပ်ဓုပ်ဂှ် ပြံင်လှာဲလဝ် နကဵု ပွိုင်ဍုင် (၄) ပွိုင်ဍုင်ရ။

== ဍုင် ကေုာံ ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင် ==
ခရိုင်ဖာသီဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ပွိုင်ဍုင် (၄) ပွိုင်ဍုင် ကေုာံ ဍုင် (၁၂) ဍုင်ရ။ အဓိက ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင်ဂှ်-
* [[ပွိုင်ဍုင်ဖာသီ]] (Pathein Township) - နွံကဵု ဍုင်ဖာသီ ကေုာံ ပွိုင်ဍုင်လပါ် ငွေဆောင် ကေုာံ ချောင်းသာ။
* [[ပွိုင်ဍုင်ကန်ကြီးထောင့်]] (Kangyidaunt Township) - ဒှ်ဒေသတဵုလွဳသ္ၚု အဓိက။
* [[ပွိုင်ဍုင်သာပေါင်း]] (Thabaung Township) - ဒေသမနွံကဵု ဂြိုပ်ဆု ကေုာံ တိဗ္ၚနာနာ။&lt;ref name=&quot;thabaung&quot;&gt;&quot;Thabaung Township - Wikipedia&quot;. en.wikipedia.org. Retrieved 2024-05-12.&lt;/ref&gt;
* [[ပွိုင်ဍုင်ငပုတော]] (Ngapudaw Township) - နွံကဵု ပွိုင်ဍုင်လပါ် ဟိုင်းကြီးကျွန်း ကေုာံ ငရုတ်ကောင်း၊ ဒှ်ဒေသ ဇိုင်ၜဳကပ္ပလဳ။&lt;ref name=&quot;ngapudaw&quot;&gt;&quot;Ngapudaw Township - Wikipedia&quot;. en.wikipedia.org. Retrieved 2024-05-12.&lt;/ref&gt;

== ပထဝဳဝင် ကေုာံ အကာဲအရာဒေသ ==
ခရိုင်ဖာသီဝွံ နွံလပါ်ပလိုတ် တွဵုရးဨရာဝတဳတုဲ ဌာန်ဒတန်ဍေဟ်ဂှ် လပါ်ပလိုတ်မ္ဂး ဒးကဵု [[ၜဳကပ္ပလဳ]] (Andaman Sea) ကေုာံ ရးရခိုင်၊ လပါ်ဗမံက်မ္ဂး ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ခရိုင်မြံင်မြ၊ လပါ်သၟဝ်ကျာမ္ဂး ဆက်ကဵု ခရိုင်ဟင်္သာတ ရ။ 

ဒေသလပါ်ပလိုတ် ခရိုင်ဝွံ နွံကဵု [[ဒဵုရခိုင်]] (Arakan Mountains) မသၠုင်တုဲ၊ လပါ်ဗမံက် ကေုာံ သၠုင်ကျာမ္ဂး ဒှ်တိလဝါဲ (Delta region) မညဳသာ ကေုာံ တိဍာ်ခိုဟ်ရ။ ၜဳအဓိက မဇွောဝ်စှ်ေဒၟံင်ဂှ် ဒှ် [[ၜဳဖာသီ]] (Pathein River) မဇွောဝ်စှ်ေအာ ဇိုင်ၜဳကပ္ပလဳရ။ ဒေသဝွံ နွံကဵု တကအ်ဍောတ်တ် ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲပါင်ၜဳရ။

== ဥတုရာသဳ ကေုာံ သဘာဝ ==
ဥတုရာသဳ ပ္ဍဲခရိုင်ဖာသီဝွံ ဒှ်ဥတုဂမ္တဴ (Tropical monsoon climate) တုဲ အခိင်ဗြဲမ္ဂး ဗြဲဂူဂၠိုင် ဗွဲမလောန်ရ။ လၟိဟ်ဗြဲဂူ ပ္ဍဲမွဲသၞာံမ္ဂး နွံအကြာ ၁၀၀ ဣင်္ခ (၂,၅၀၀ မဳလဳမဳတာ) ရ။ အခိင်ကညင်မ္ဂး ဂမ္တဴ စိုပ်စဵုကဵု ၃၅ ၝောအ်ဂရဳသေန်တဳဂရိတ် (95°F) တုဲ အခိင်សဳတုမ္ဂး ရာသဳဥတု ဖဍိုဟ်သာရ။

သဘာဝဂြိုပ်ဆုဂှ် နွံဂၠိုင် ပ္ဍဲလပါ်ဒဵုရခိုင် ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ငပုတော ကေုာံ သာပေါင်းရ။ ဂြိုပ်ဆု မပ္တံကဵု ဆုကၠ ကေုာံ ဂြိုပ်ဇိုင်ၜဳ (Mangrove forests) တအ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ။ တိရစ္ဆာန် မပ္တံကဵု စိင်၊ ဂြဟ်၊ ကၠဵုဂြိုပ်၊ ကေုာံ ဂစေံနာနာတအ် မံင်တန်တဴ ပ္ဍဲဒေသဂြိုပ်ဆုဏအ်ရ။

== လၟိဟ်မၞိဟ် ကေုာံ ဂကူနာနာ ==
အတိုင်စရင် ၂၀၁၄ မ္ဂး ခရိုင်ဖာသီဝွံ နွံလၟိဟ်မၞိဟ် ၁,၆၃၀,၇၁၆ တၠရ။ လၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် မံင်တန်တဴ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ဖာသီ ကေုာံ ပွိုင်ဍုင်ငပုတော ရ။ 

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ လၟိဟ်မၞိဟ် ခရိုင်ဖာသီ ပ္ဍဲ ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင် (၂၀၁၄)
|-
! ယၟုပွိုင်ဍုင်
! လၟိဟ်မၞိဟ် (၂၀၁၄)
! သမၠဲတိ (km²)
|-
| [[ပွိုင်ဍုင်ဖာသီ]]
| ၃၈၄,၀၀၀
| ၁,၆၇၀
|-
| [[ပွိုင်ဍုင်ငပုတော]]
| ၃၂၄,၄၇၉
| ...
|-
| [[ပွိုင်ဍုင်သာပေါင်း]]
| ၁၅၄,၄၀၀
| ၂,၀၁၂
|-
| [[ပွိုင်ဍုင်ကန်ကြီးထောင့်]]
| ...
| ...
|}

ဂကူမံင်တန်တဴ ပ္ဍဲခရိုင်ဝွံ ဂကူဗၟာ ကေုာံ ဂကူကရေင် ဒှ်ဂကူမၞိဟ်ဂၠိုင်အိုတ်ရ။ တုဲမ္ဂး ဂကူရခိုင်၊ ဂကူမန်၊ ကေုာံ ဂကူကြုက် လေဝ် နွံဒၟံင်ကီုရ။ ဘာသာမလ္ၚောဝ်ရှ်ေသှ်ေဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (၈၆.၉%) တုဲ ဘာသာခရစ်ယာန် (၁၀.၈%) လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ဘာသာအစ္စလာမ် ကေုာံ ဟိန္ဒူ ဂှ် နွံအောန်ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ကမၠောန် ==
ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အဓိက ပ္ဍဲခရိုင်ဖာသီဂှ် ပရေင်တဵုလွဳ၊ တိဗ္ၚ၊ ပရေင်တမ္ၚာ ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန်သ္ၚုရ။ 
* '''ပရေင်တဵုလွဳ''': သ္ၚုဂှ် ဒှ်သြောအ်အဓိက မတဵုလွဳ ပ္ဍဲခရိုင်ဝွံရ။ ဒေသဝွံ ဇွောဝ်စှ်ေဒၟံင် နကဵု တိလဝါဲတုဲ တဵုလွဳသ္ၚု ဂွံခိုဟ်ဗွဲမလောန်ရ။ ပါဲနူသ္ၚုတုဲ ဗၜိုတ်၊ ပဲ၊ ကေုာံ သတ်ဆုနာနာတအ် လေဝ် တဵုလွဳဒၟံင်ရ။
* '''ပရေင်တမ္ၚာ''': ဇိုင်ၜဳကပ္ပလဳ ကေုာံ ၜဳဖာသီဂှ် ဒှ်ဒၞာဲမရပ်က မပ္တံကဵု ကကၠိ၊ ကသၞာ တအ်ရ။ ကမၠောန်ကပှ် ကေုာံ ဖန်ဇန်ကသံက် လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ။
* '''ပရေင်စက်ရုံ''': စက်ကြိတ်သ္ၚု ကေုာံ စက်ကၠောန်ကပေါတ်စသုင်တအ် နွံပ္ဍဲ ဍုင်ဖာသီရ။ ကမၠောန်ခမောက်ဖာသီ ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်တဲ မဒယှ်တဴ မွဲရ။

== ပရေင်ပညာ ကေုာံ တက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် ==
ခရိုင်ဖာသီဝွံ ဒှ်ဗဟဵု ပရေင်ပညာ သွက်တွဵုရးဨရာဝတဳ ရ။ တက္ကသိုလ် ကေုာံ ကောလိက် အဓိကဂမၠိုင် မနွံပ္ဍဲ ခရိုင်ဝွံဂှ်-
* [[တက္ကသိုလ်ဖာသီ]] (Pathein University)
* [[တက္ကသိုလ်ပရေင်ကောန်ပျူတာ (ဖာသီ)]] (Computer University, Pathein)
* [[တက္ကသိုလ်နယ်ပညာ (ဖာသီ)]] (Technological University, Pathein)
* [[တက္ကသိုလ်ပညာပရေင်ဂဥုဲ]] (Nursing University, Pathein)

ဘာအလဵုအသဳ ကဆံင်သၠုင်၊ ကဆံင်လဒေါဝ် ကေုာံ ကဆံင်သဇိုင် လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲဇၟာပ်ပွိုင်ဍုင်ရ။

== ပရေင်ဆက်စၠောအ် ကေုာံ ပရေင်တရဴ ==
ပရေင်ဆက်စၠောအ် ပ္ဍဲခရိုင်ဖာသီဝွံ ပြံင်လှာဲ ဇၞော်မောဝ်ကၠုင် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။
* '''ဂၠံင်ကာ''': ဂၠံင်ဖာသီ-လ္ဂုင် ဝွံ ဒှ်ဂၠံင်အဓိက သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ် ကုဍုင်လ္ဂုင် တုဲ ဂၠံင်ဖာသီ-မုံရွာ လေဝ် ဆက်စၠောအ်လဝ်ကီုရ။ 
* '''ဂၠံင်က္ၜင်''': ၜဳဖာသီဂှ် ဒှ်ဂၠံင်ဍာ် မဆက်စၠောအ် ဍုင်နာနာ ပ္ဍဲတွဵုရးဨရာဝတဳ ရ။ သၞေဟ်က္ၜင် ဍုင်ဖာသီဝွံ ဒှ်သၞေဟ်က္ၜင်မွဲ မနွံကဵု အစောမ်သတ္တိ မပလံင်ကပေါတ် သ္ၚု ကေုာံ ကပေါတ်တၞဟ်ဟ် မာန်ရ。
* '''သၞေဟ်က္ၜင်ကျာ''': [[သၞေဟ်က္ၜင်ကျာဖာသီ]] (Pathein Airport) ဝွံ နွံဒၟံင်တုဲ ဆက်စၠောအ်ကဵု ဍုင်လ္ဂုင် ကေုာံ ဍုင်တၞဟ်ဟ်ရ။
* '''ဂၠံင်ကွဳပၟတ်''': ဂၠံင်ကွဳပၟတ် ဟင်္သာတ-ဖာသီ လေဝ် နွံဒၟံင်ကီု ဆဂး လွပ်စကာ အောန်အာရ။

== ဒၞာဲစိုတ်လုပ်စ ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
ခရိုင်ဖာသီဝွံ နွံကဵု ဒၞာဲဒယှ် မပ္တံကဵု ကမ်းခြေ ကေုာံ ကျာ်စေတဳ နာနာရ။
* '''ကမ်းခြေ ငွေဆောင်''' ကေုာံ '''ကမ်းခြေ ချောင်းသာ''': ဒှ်ဒၞာဲ မၞိဟ်စိုတ်လုပ်စဂၠိုင်အိုတ် သွက်ပရေင်အာတရဴ (Tourism) ရ။ ကမ်းခြေ သီုၜါဝွံ နွံပ္ဍဲ ပွိုင်ဍုင်ဖာသီ တုဲ မၞိဟ်နူ လ္ဂုင် ကေုာံ ရးနိဂီုမ္ၚးတအ် ကၠုင်ဝေင် ဂၠိုင်ရ။
* '''ကျာ်စေတဳ ရွှေမုဋ္ဌော''': ဒှ်ကျာ်စေတဳ မဒယှ်တဴအိုတ် ပ္ဍဲဍုင်ဖာသီ တုဲ ဒှ်ဒၞာဲ မၞိဟ်ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ ဂၠိုင်အိုတ်ရ။
* '''ခမောက်ဖာသီ''': ကမၠောန်ခမောက်ဖာသီ (Pathein Parasol) ဝွံ ဒှ်ယေန်သၞာင် ကေုာံ အနုသုခုမ မွဲ မၞိဟ်တအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ခရိုင်ဖာသီ ရ။ 

== နိဿဲ ==
&lt;references /&gt;

{{Navbox
| name = တွဵုရးဨရာဝတဳ
| title = ခရိုင် ကေုာံ ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ [[တွဵုရးဨရာဝတဳ]]
| state = {{{state|autocollapse}}}
| listclass = hlist
| image = 

| group1 = [[ခရိုင်ဖာသီ]]
| list1 =
* [[ပွိုင်ဍုင်ဖာသီ]]
* [[ပွိုင်ဍုင်ကန်ကြီးထောင့်]]
* [[ပွိုင်ဍုင်သာပေါင်း]]
* [[ပွိုင်ဍုင်ငပုတော]]

| group2 = ခရိုင်တၞဟ်ဂမၠိုင်
| list2 =
* [[ခရိုင်ဟင်္သာတ]]
* [[ခရိုင်မြံင်မြ]]
* [[ခရိုင်မအူပင်]]
* [[ခရိုင်ဖျာပုံ]]
* [[ခရိုင်လပွတ်တာ]]
* [[ခရိုင်ကျုံပျော်]]
* [[ခရိုင်ကြံခင်း]]
}}

{{DEFAULTSORT:ဖာသီ, ခရိုင်}}
[[Category:ခရိုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ တွဵုရးဨရာဝတဳ]]
[[Category:တွဵုရးဨရာဝတဳ]]
[[Category:ခရိုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ]]
```</text>
      <sha1>airq6qnoahb9iw6dzqpn89rnfefpkke</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>58680</id>
      <parentid>58679</parentid>
      <timestamp>2026-10-17T08:16:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>58680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19390" sha1="i0ugke1ipvfq61uikid1keqscby0kn8" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ခရိုင်ဖာသီ
| native_name = ပုသိမ်ခရိုင်
| other_name = Pathein District
| type = [[ခရိုင်]]
| image_skyline = Pathein_River.jpg
| image_caption = ရုပ်ဗီု ၜဳဖာသီ ကေုာံ ဍုင်ဖာသီ 
| image_map = Pathein District in Ayeyarwady Region.svg
| map_caption = ဒၞာဲဒတန် ခရိုင်ဖာသီ ပ္ဍဲ တွဵုရးဨရာဝတဳ
| pushpin_map = Myanmar
| pushpin_map_caption = တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ
| subdivision_type = ရးနိဂီု
| subdivision_name = {{flag|Myanmar}}
| subdivision_type1 = [[တွဵုရးဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ|တွဵုရး]]
| subdivision_name1 = [[တွဵုရးဨရာဝတဳ]]
| seat_type = ဍုင်ဇၞော်ခရိုင်
| seat = [[ဍုင်ဖာသီ]]
| area_total_km2 = 10899.8
| population_total = 1630716
| population_as_of = 2014
| population_density_km2 = 149.6
| parts_type = ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင်
| parts_style = list
| parts = 
* [[ပွိုင်ဍုင်ဖာသီ]]
* [[ပွိုင်ဍုင်သာပေါင်း]]
* [[ပွိုင်ဍုင်ငပုတော]]
* [[ပွိုင်ဍုင်ကန်ကြီးထောင့်]]
| timezone = [[Myanmar Standard Time|MST]]
| utc_offset = +06:30
| postal_code_type = ဂၞန်ကုဒ်
| postal_code = 10XXX
}}

'''ခရိုင်ဖာသီ''' ({{lang-en|Pathein District}}၊ {{lang-my|ပုသိမ်ခရိုင်}}) ဝွံ ဒှ်ခရိုင်မွဲ မနွံပ္ဍဲ [[တွဵုရးဨရာဝတဳ]]၊ [[ရးနိဂီုဗၟာ]] ရ။ ဍုင်ဇၞော်ခရိုင်ဝွံ ဒှ် [[ဍုင်ဖာသီ]] တုဲ ဒှ်ဒၞာဲ ဒတန်ကိစ္စဇၞော် မဆေင်ကဵု ပရေင်အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဲဒေသမြစ်ဝကျွန်းပေါ် ရ။&lt;ref name=&quot;geohive&quot;&gt;Myanmar at GeoHive. Retrieved on 2014-12-14.&lt;/ref&gt; အတိုင်စရင်လၟိဟ်မၞိဟ် သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး လၟိဟ်မၞိဟ် နွံ ၁,၆၃၀,၇၁၆ တၠ တုဲ သမၠဲတိ ခရိုင်ဖာသီဝွံ နွံ ၁၀,၈၉၉.၈ စတုရန်း ကဳလိုမဳတာ (၄,၂၀၈.၄ စတုရန်းတိုင်) ရ။&lt;ref name=&quot;census2014&quot;&gt;Department of Population (May 2015). The 2014 Myanmar Population and Housing Census: Ayeyarwady Region. UNFPA (Report). Ministry of Immigration and Population.&lt;/ref&gt; 

== နိဒါန် ကေုာံ ပရောခရိုင် ==
ခရိုင်ဖာသီဝွံ နွံပ္ဍဲလပါ်ပလိုတ် တွဵုရးဨရာဝတဳ တုဲ မဆက်စပ်ဒၟံင် ကုၜဳကပ္ပလဳ (Andaman Sea) ကေုာံ ပင်လယ်အော်ဗင်္ဂလား (Bay of Bengal) ရ။ ခရိုင်ဝွံ ဒှ်ခရိုင်အဓိက သွက်ပရေင်တဵုလွဳ၊ ပရေင်တမ္ၚာ၊ ကေုာံ ပရေင်ကူသာန်သွံရာန် ရ။ ပ္ဍဲခရိုင်ဝွံ ဍုင်ဖာသီ ဂှ် ဒှ်ဗဟဵု ပရေင်ဆက်စၠောအ်၊ ပရေင်ပညာ ကေုာံ ယေန်သၞာင် ရ။ 

ဒေသဝွံ နွံကဵု ၜဳဖာသီ မဇွောဝ်စှ်ေဒၟံင်တုဲ ဂၠံင်ဍာ်ဝွံ ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော် သွက်ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ရ။ ခရိုင်ဖာသီဝွံ ယၟုဒယှ်တဴ နကဵု ခမောက်ဖာသီ ကေုာံ ကသပ်တိဍာ် မနွံကဵု ပိုန်ဟာန်သဘာဝ ဗွဲမဂၠိုင်ရ။&lt;ref name=&quot;mimu_pathein&quot;&gt;General Administration Department (March 2023). Pathein Township Regional Information. Myanmar Information Management Unit.&lt;/ref&gt;

== ဝင် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်လှာဲအုပ်ဓုပ် ==
ဒေသခရိုင်ဖာသီဝွံ နူအခိင်တမၠာတေအ် ပါလုပ်လဝ် ပ္ဍဲဒေသ [[ဍုင်မန်]] (မညရဋ္ဌ) ရ။ ယၟုမ္ဂး &quot;ဖာသီ&quot; ဝွံ ကၠုင်နူ အရေဝ်မန် &quot;ဖာသီ&quot; (Pha Sī) မဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;ၜဳဇၞော်&quot; ဟွံသေင်မ္ဂး &quot;ပါင်ၜဳ&quot; (ဖာ = ဇၞော်၊ သီ = ၜဳ) ရ။ အခိင်လက်ထက် သၟိင်အင်္ဂလိက် သီကေတ် ဍုင်ဗၟာသၟဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၅၂ တုဲ ဒေသဝွံ ဇၞော်မောဝ်ကၠုင် ဒှ်ဒၞာဲဗဟဵု ပရေင်ဗၞိက် ကေုာံ သၞေဟ်က္ၜင် မဒယှ်တဴ နကဵုယၟု Bassein ရ။ 

ပ္ဍဲခေတ်ကိုပ်ကၠာ အခိင်ပၞာန်ဂၠးတိဒုတိယဂှ် ခရိုင်ဖာသီဝွံ ဒှ်ဒၞာဲမပတိတ် သ္ၚုဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲအလုံရးနိဂီုဗၟာရ။ ကြဴနူ ရးနိဂီုဗၟာ ဂွံဗၠးၜးတုဲ ခရိုင်ဖာသီဝွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲတွဵုရးဨရာဝတဳ တုဲ ပရေင်အုပ်ဓုပ်ဂှ် ပြံင်လှာဲလဝ် နကဵု ပွိုင်ဍုင် (၄) ပွိုင်ဍုင်ရ။

== ဍုင် ကေုာံ ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင် ==
ခရိုင်ဖာသီဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ပွိုင်ဍုင် (၄) ပွိုင်ဍုင် ကေုာံ ဍုင် (၁၂) ဍုင်ရ။ အဓိက ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင်ဂှ်-
* [[ပွိုင်ဍုင်ဖာသီ]] (Pathein Township) - နွံကဵု ဍုင်ဖာသီ ကေုာံ ပွိုင်ဍုင်လပါ် ငွေဆောင် ကေုာံ ချောင်းသာ။
* [[ပွိုင်ဍုင်ကန်ကြီးထောင့်]] (Kangyidaunt Township) - ဒှ်ဒေသတဵုလွဳသ္ၚု အဓိက။
* [[ပွိုင်ဍုင်သာပေါင်း]] (Thabaung Township) - ဒေသမနွံကဵု ဂြိုပ်ဆု ကေုာံ တိဗ္ၚနာနာ။&lt;ref name=&quot;thabaung&quot;&gt;&quot;Thabaung Township - Wikipedia&quot;. en.wikipedia.org. Retrieved 2024-05-12.&lt;/ref&gt;
* [[ပွိုင်ဍုင်ငပုတော]] (Ngapudaw Township) - နွံကဵု ပွိုင်ဍုင်လပါ် ဟိုင်းကြီးကျွန်း ကေုာံ ငရုတ်ကောင်း၊ ဒှ်ဒေသ ဇိုင်ၜဳကပ္ပလဳ။&lt;ref name=&quot;ngapudaw&quot;&gt;&quot;Ngapudaw Township - Wikipedia&quot;. en.wikipedia.org. Retrieved 2024-05-12.&lt;/ref&gt;

== ပထဝဳဝင် ကေုာံ အကာဲအရာဒေသ ==
ခရိုင်ဖာသီဝွံ နွံလပါ်ပလိုတ် တွဵုရးဨရာဝတဳတုဲ ဌာန်ဒတန်ဍေဟ်ဂှ် လပါ်ပလိုတ်မ္ဂး ဒးကဵု [[ၜဳကပ္ပလဳ]] (Andaman Sea) ကေုာံ ရးရခိုင်၊ လပါ်ဗမံက်မ္ဂး ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ခရိုင်မြံင်မြ၊ လပါ်သၟဝ်ကျာမ္ဂး ဆက်ကဵု ခရိုင်ဟင်္သာတ ရ။ 

ဒေသလပါ်ပလိုတ် ခရိုင်ဝွံ နွံကဵု [[ဒဵုရခိုင်]] (Arakan Mountains) မသၠုင်တုဲ၊ လပါ်ဗမံက် ကေုာံ သၠုင်ကျာမ္ဂး ဒှ်တိလဝါဲ (Delta region) မညဳသာ ကေုာံ တိဍာ်ခိုဟ်ရ။ ၜဳအဓိက မဇွောဝ်စှ်ေဒၟံင်ဂှ် ဒှ် [[ၜဳဖာသီ]] (Pathein River) မဇွောဝ်စှ်ေအာ ဇိုင်ၜဳကပ္ပလဳရ။ ဒေသဝွံ နွံကဵု တကအ်ဍောတ်တ် ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲပါင်ၜဳရ။

== ဥတုရာသဳ ကေုာံ သဘာဝ ==
ဥတုရာသဳ ပ္ဍဲခရိုင်ဖာသီဝွံ ဒှ်ဥတုဂမ္တဴ (Tropical monsoon climate) တုဲ အခိင်ဗြဲမ္ဂး ဗြဲဂူဂၠိုင် ဗွဲမလောန်ရ။ လၟိဟ်ဗြဲဂူ ပ္ဍဲမွဲသၞာံမ္ဂး နွံအကြာ ၁၀၀ ဣင်္ခ (၂,၅၀၀ မဳလဳမဳတာ) ရ။ အခိင်ကညင်မ္ဂး ဂမ္တဴ စိုပ်စဵုကဵု ၃၅ ၝောအ်ဂရဳသေန်တဳဂရိတ် (95°F) တုဲ အခိင်សဳတုမ္ဂး ရာသဳဥတု ဖဍိုဟ်သာရ။

သဘာဝဂြိုပ်ဆုဂှ် နွံဂၠိုင် ပ္ဍဲလပါ်ဒဵုရခိုင် ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ငပုတော ကေုာံ သာပေါင်းရ။ ဂြိုပ်ဆု မပ္တံကဵု ဆုကၠ ကေုာံ ဂြိုပ်ဇိုင်ၜဳ (Mangrove forests) တအ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ။ တိရစ္ဆာန် မပ္တံကဵု စိင်၊ ဂြဟ်၊ ကၠဵုဂြိုပ်၊ ကေုာံ ဂစေံနာနာတအ် မံင်တန်တဴ ပ္ဍဲဒေသဂြိုပ်ဆုဏအ်ရ။

== လၟိဟ်မၞိဟ် ကေုာံ ဂကူနာနာ ==
အတိုင်စရင် ၂၀၁၄ မ္ဂး ခရိုင်ဖာသီဝွံ နွံလၟိဟ်မၞိဟ် ၁,၆၃၀,၇၁၆ တၠရ။ လၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် မံင်တန်တဴ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ဖာသီ ကေုာံ ပွိုင်ဍုင်ငပုတော ရ။ 

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ လၟိဟ်မၞိဟ် ခရိုင်ဖာသီ ပ္ဍဲ ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင် (၂၀၁၄)
|-
! ယၟုပွိုင်ဍုင်
! လၟိဟ်မၞိဟ် (၂၀၁၄)
! သမၠဲတိ (km²)
|-
| [[ပွိုင်ဍုင်ဖာသီ]]
| ၃၈၄,၀၀၀
| ၁,၆၇၀
|-
| [[ပွိုင်ဍုင်ငပုတော]]
| ၃၂၄,၄၇၉
| ...
|-
| [[ပွိုင်ဍုင်သာပေါင်း]]
| ၁၅၄,၄၀၀
| ၂,၀၁၂
|-
| [[ပွိုင်ဍုင်ကန်ကြီးထောင့်]]
| ...
| ...
|}

ဂကူမံင်တန်တဴ ပ္ဍဲခရိုင်ဝွံ ဂကူဗၟာ ကေုာံ ဂကူကရေင် ဒှ်ဂကူမၞိဟ်ဂၠိုင်အိုတ်ရ။ တုဲမ္ဂး ဂကူရခိုင်၊ ဂကူမန်၊ ကေုာံ ဂကူကြုက် လေဝ် နွံဒၟံင်ကီုရ။ ဘာသာမလ္ၚောဝ်ရှ်ေသှ်ေဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (၈၆.၉%) တုဲ ဘာသာခရစ်ယာန် (၁၀.၈%) လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ဘာသာအစ္စလာမ် ကေုာံ ဟိန္ဒူ ဂှ် နွံအောန်ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ကမၠောန် ==
ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အဓိက ပ္ဍဲခရိုင်ဖာသီဂှ် ပရေင်တဵုလွဳ၊ တိဗ္ၚ၊ ပရေင်တမ္ၚာ ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန်သ္ၚုရ။ 
* '''ပရေင်တဵုလွဳ''': သ္ၚုဂှ် ဒှ်သြောအ်အဓိက မတဵုလွဳ ပ္ဍဲခရိုင်ဝွံရ။ ဒေသဝွံ ဇွောဝ်စှ်ေဒၟံင် နကဵု တိလဝါဲတုဲ တဵုလွဳသ္ၚု ဂွံခိုဟ်ဗွဲမလောန်ရ။ ပါဲနူသ္ၚုတုဲ ဗၜိုတ်၊ ပဲ၊ ကေုာံ သတ်ဆုနာနာတအ် လေဝ် တဵုလွဳဒၟံင်ရ။
* '''ပရေင်တမ္ၚာ''': ဇိုင်ၜဳကပ္ပလဳ ကေုာံ ၜဳဖာသီဂှ် ဒှ်ဒၞာဲမရပ်က မပ္တံကဵု ကကၠိ၊ ကသၞာ တအ်ရ။ ကမၠောန်ကပှ် ကေုာံ ဖန်ဇန်ကသံက် လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ။
* '''ပရေင်စက်ရုံ''': စက်ကြိတ်သ္ၚု ကေုာံ စက်ကၠောန်ကပေါတ်စသုင်တအ် နွံပ္ဍဲ ဍုင်ဖာသီရ။ ကမၠောန်ခမောက်ဖာသီ ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်တဲ မဒယှ်တဴ မွဲရ။

== ပရေင်ပညာ ကေုာံ တက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် ==
ခရိုင်ဖာသီဝွံ ဒှ်ဗဟဵု ပရေင်ပညာ သွက်တွဵုရးဨရာဝတဳ ရ။ တက္ကသိုလ် ကေုာံ ကောလိက် အဓိကဂမၠိုင် မနွံပ္ဍဲ ခရိုင်ဝွံဂှ်-
* [[တက္ကသိုလ်ဖာသီ]] (Pathein University)
* [[တက္ကသိုလ်ပရေင်ကောန်ပျူတာ (ဖာသီ)]] (Computer University, Pathein)
* [[တက္ကသိုလ်နယ်ပညာ (ဖာသီ)]] (Technological University, Pathein)
* [[တက္ကသိုလ်ပညာပရေင်ဂဥုဲ]] (Nursing University, Pathein)

ဘာအလဵုအသဳ ကဆံင်သၠုင်၊ ကဆံင်လဒေါဝ် ကေုာံ ကဆံင်သဇိုင် လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲဇၟာပ်ပွိုင်ဍုင်ရ။

== ပရေင်ဆက်စၠောအ် ကေုာံ ပရေင်တရဴ ==
ပရေင်ဆက်စၠောအ် ပ္ဍဲခရိုင်ဖာသီဝွံ ပြံင်လှာဲ ဇၞော်မောဝ်ကၠုင် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။
* '''ဂၠံင်ကာ''': ဂၠံင်ဖာသီ-လ္ဂုင် ဝွံ ဒှ်ဂၠံင်အဓိက သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ် ကုဍုင်လ္ဂုင် တုဲ ဂၠံင်ဖာသီ-မုံရွာ လေဝ် ဆက်စၠောအ်လဝ်ကီုရ။ 
* '''ဂၠံင်က္ၜင်''': ၜဳဖာသီဂှ် ဒှ်ဂၠံင်ဍာ် မဆက်စၠောအ် ဍုင်နာနာ ပ္ဍဲတွဵုရးဨရာဝတဳ ရ။ သၞေဟ်က္ၜင် ဍုင်ဖာသီဝွံ ဒှ်သၞေဟ်က္ၜင်မွဲ မနွံကဵု အစောမ်သတ္တိ မပလံင်ကပေါတ် သ္ၚု ကေုာံ ကပေါတ်တၞဟ်ဟ် မာန်ရ。
* '''သၞေဟ်က္ၜင်ကျာ''': [[သၞေဟ်က္ၜင်ကျာဖာသီ]] (Pathein Airport) ဝွံ နွံဒၟံင်တုဲ ဆက်စၠောအ်ကဵု ဍုင်လ္ဂုင် ကေုာံ ဍုင်တၞဟ်ဟ်ရ။
* '''ဂၠံင်ကွဳပၟတ်''': ဂၠံင်ကွဳပၟတ် ဟင်္သာတ-ဖာသီ လေဝ် နွံဒၟံင်ကီု ဆဂး လွပ်စကာ အောန်အာရ။

== ဒၞာဲစိုတ်လုပ်စ ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
ခရိုင်ဖာသီဝွံ နွံကဵု ဒၞာဲဒယှ် မပ္တံကဵု ကမ်းခြေ ကေုာံ ကျာ်စေတဳ နာနာရ။
* '''ကမ်းခြေ ငွေဆောင်''' ကေုာံ '''ကမ်းခြေ ချောင်းသာ''': ဒှ်ဒၞာဲ မၞိဟ်စိုတ်လုပ်စဂၠိုင်အိုတ် သွက်ပရေင်အာတရဴ (Tourism) ရ။ ကမ်းခြေ သီုၜါဝွံ နွံပ္ဍဲ ပွိုင်ဍုင်ဖာသီ တုဲ မၞိဟ်နူ လ္ဂုင် ကေုာံ ရးနိဂီုမ္ၚးတအ် ကၠုင်ဝေင် ဂၠိုင်ရ။
* '''ကျာ်စေတဳ ရွှေမုဋ္ဌော''': ဒှ်ကျာ်စေတဳ မဒယှ်တဴအိုတ် ပ္ဍဲဍုင်ဖာသီ တုဲ ဒှ်ဒၞာဲ မၞိဟ်ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ ဂၠိုင်အိုတ်ရ။
* '''ခမောက်ဖာသီ''': ကမၠောန်ခမောက်ဖာသီ (Pathein Parasol) ဝွံ ဒှ်ယေန်သၞာင် ကေုာံ အနုသုခုမ မွဲ မၞိဟ်တအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ခရိုင်ဖာသီ ရ။ 

== နိဿဲ ==
&lt;references /&gt;

{{Navbox
| name = တွဵုရးဨရာဝတဳ
| title = ခရိုင် ကေုာံ ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ [[တွဵုရးဨရာဝတဳ]]
| state = {{{state|autocollapse}}}
| listclass = hlist
| image = 

| group1 = [[ခရိုင်ဖာသီ]]
| list1 =
* [[ပွိုင်ဍုင်ဖာသီ]]
* [[ပွိုင်ဍုင်ကန်ကြီးထောင့်]]
* [[ပွိုင်ဍုင်သာပေါင်း]]
* [[ပွိုင်ဍုင်ငပုတော]]

| group2 = ခရိုင်တၞဟ်ဂမၠိုင်
| list2 =
* [[ခရိုင်ဟင်္သာတ]]
* [[ခရိုင်မြံင်မြ]]
* [[ခရိုင်မအူပင်]]
* [[ခရိုင်ဖျာပုံ]]
* [[ခရိုင်လပွတ်တာ]]
* [[ခရိုင်ကျုံပျော်]]
* [[ခရိုင်ကြံခင်း]]
}}

{{DEFAULTSORT:ဖာသီ, ခရိုင်}}
[[Category:ခရိုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ တွဵုရးဨရာဝတဳ]]
[[Category:တွဵုရးဨရာဝတဳ]]
[[Category:ခရိုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ]]</text>
      <sha1>i0ugke1ipvfq61uikid1keqscby0kn8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဍုင်ဖာသီ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12527</id>
    <revision>
      <id>58681</id>
      <timestamp>2026-10-17T08:19:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox settlement | name = ဍုင်ဖာသီ | native_name = Pathein | native_name_lang = mnw | settlement_type = ဍုင် | image_skyline = Pathein_River.jpg | image_caption = ၜဳဖာသီ ကေုာံ ဗီုပြင်ဍုင် | pushpin_map = Myanmar | subdivision_type = ရးနိဂီု | subdivision_name = [[ရးနိဂီု ဗၟာ]] | subdivision_type1 = ရး | subdiv...&quot;</comment>
      <origin>58681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10284" sha1="qqmxpxw47oix4l87dbvka76580gpj2k" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ဍုင်ဖာသီ
| native_name = Pathein
| native_name_lang = mnw
| settlement_type = ဍုင်
| image_skyline = Pathein_River.jpg
| image_caption = ၜဳဖာသီ ကေုာံ ဗီုပြင်ဍုင်
| pushpin_map = Myanmar
| subdivision_type = ရးနိဂီု
| subdivision_name = [[ရးနိဂီု ဗၟာ]]
| subdivision_type1 = ရး
| subdivision_name1 = [[ရးဨရာဝတဳ]]
| subdivision_type2 = ခရိုင်
| subdivision_name2 = [[ခရိုင်ဖာသီ]]
| subdivision_type3 = ပွိုင်ဍုင်
| subdivision_name3 = [[ပွိုင်ဍုင်ဖာသီ]]
| population_total = 287071
| population_as_of = 2014
| elevation_m = 8.3
| coordinates = {{coord|16|46|N|94|43|E|region:MM|display=inline,title}}
}}

'''ဍုင်ဖာသီ''' ({{lang-en|Pathein}}) ဝွံ ဒှ်ဍုင်ဇၞော် မနွံပ္ဍဲ ရးဨရာဝတဳ၊ ရးနိဂီုဗၟာရ. ဍုင်ဝွံ နွံလ္တူ သြင်ၜဳဖာသီ မဒှ် ၜဳလပါ်ပလိုတ် နူကဵု ၜဳဨရာဝတဳရ. ဒှ်ဍုင်ဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကဵု ပန် ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာ တုဲ နွံလပါ်ပလိုတ် ဍုင်လ္ဂုင် ဇမ္ၚောဲ ၁၉၀ ကဳလဝ်မဳတာရ.

== ယၟု (Etymology) ==
ယၟုဍုင်ဖာသီဝွံ ကၠုင်နူ အရေဝ်မန်တြေံရ. မအရေဝ် &quot;ဖာ&quot; ဂှ် ဇၞော် ဟွံသေင်မ္ဂး လှဲလး တုဲ &quot;သီ&quot; ဟွံသေင်မ္ဂး &quot;သေမ်&quot; ဂှ် ၜဳ ဟွံသေင်မ္ဂး ၜဳမှာသមុဒ္ဒရာရ. ပံင်သၟဟ်တုဲ ဖာသီ ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် ၜဳဇၞော် ရ. ပ္ဍဲခေတ်အင်္ဂလိက် အုပ်ဓုပ်ဂှ် ပြံင်လှာဲလဝ် ယၟု နဒဒှ် Bassein ရ. လညာတ်တၞဟ်မွဲဂှ် ယၟုဍုင်ဝွံ ကၠုင်နူ မအရေဝ် ကောသိမ (Kusimanagara) မဒှ်ယၟုပါဠိ ကေုာံ ဍုင်ကောသိမ ရ.

== ဝင် (History) ==
ဍုင်ဖာသီဝွံ ပ္ဍဲအခိင်တြေံ ဒှ်လဝ် ဍုင်ဨကရာဇ်မန်တအ်ရ. အတိုင်ဝင်ဒေသမ္ဂး ဍုင်ဝွံ သၟိင် &quot;Sri Dhammasoka&quot; ဒက်ပတန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၃၂၅ ဘဳသဳ နကဵုယၟု သဉ္စဝနာဂရ ရ. ပ္ဍဲသၞာံ ၁၁၈၀ ဂှ် သၟိင် Parakramabahu I နူဍုင်သဳရိလင်္ကာ ကၠုင်ဗတိုက်လဝ် ဍုင်ဖာသီရ. စဵုကဵုစိုပ် ခေတ် ၁၅ ဗွဝ်ကၠံ ဒေသရးသၟဝ်ဝွံ ဒှ်လဝ် ဂြိုပ် ကေုာံ ဍာ်ရ. ပ္ဍဲအခိင် ဍုင်ဟံသာဝတဳ မဇၞော်မောဝ်ဂှ် ဍုင်ဖာသီလေဝ် ဒှ်ကၠုင် ဍုင်ဗၞိက် မဇၞော်မွဲရ. သၞာံ ၁၈၅၂ ဂှ် အင်္ဂလိက်တအ် စိုပ်ကၠုင်တုဲ ပတန်လဝ် တပ်ပၞာန် ပ္ဍဲဍုင်ဝွံရ.

== ပထဝဳ (Geography) ==
ဍုင်ဖာသီဝွံ နွံပ္ဍဲ ခရိုင်ဖာသီ، ရးဨရာဝတဳရ. ဍုင်ဝွံ နွံလ္တူ သြင်ၜဳဖာသီ (Pathein River) မဒှ် ၜဳလပါ်ပလိုတ်အိုတ် နူကဵု ၜဳဨရာဝတဳရ. ၜဳဝွံ နွံဇမၠိင် ၁၁၄ တိုင် (၁၈၃ ကဳလဝ်မဳတာ) တုဲ ဇွောဝ်စှ်ေအာ ၜဳကပ္ပလဳ (Andaman Sea) ရ. သမၠုင် နူဗလးၜဳဂှ် ၂၇ ပေ (၈.၃ မဳတာ) ရ.

== တိရစ္ဆာန် ကေုာံ သဘာဝ (Flora and Fauna) ==
ပ္ဍဲဒေသဖာသီဝွံ တိရစ္ဆာန်ဂြိုပ် မပ္တံကဵု စိင်၊ ပြေင်ဂြိုပ်၊ ကၠဵုကၠိက်၊ မင်ဂြိုပ်၊ ကေုာံ တိရစ္ဆာန်နာနာတအ် နွံဒၟံင်ရ. ပ္ဍဲပါင်ၜဳဖာသီ မနွံကဵု တကအ် Thameehla ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲ ဇုတ်ခဒုင် ဓရီုၜဳတအ် မဖျေံခၟာဲရ.

== ပရေင်မၞိဟ် (Demographics) ==
အတိုင်စရင်မၞိဟ် သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး လၟိဟ်မၞိဟ် ပ္ဍဲဍုင်ဖာသီဝွံ နွံ ၂၈၇,၀၇၁ တၠရ. ပ္ဍဲဍုင်ဝွံ ဂကူဗၟာ၊ ဂကူကရေင်၊ ဂကူရခေင် ကေုာံ ဂကူမန်တအ် ပဒတဴဒၟံင်ရ. ၜိုန်ရ ဍုင်ဝွံ ဒှ်လဝ် ဍုင်မန်ကီုလေဝ် လၟုဟ်မ္ဂး ဂကူဗၟာ ဒှ်မၞိဟ်လပါ်ဂၠိုင် တုဲ မၞိဟ်မန် နွံအောန်အာရ. ဘာသာဗုဒ္ဓဂှ် ဒှ်ဘာသာမၞိဟ်ရှ်ေသှ်ေဂၠိုင်အိုတ် (၈၆.၉%) တုဲ ဘာသာခရေတ်ယာန်ဂှ် နွံ ၁၀.၈% ရ.

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Economy) ==
ဍုင်ဖာသီဝွံ ဒှ်ဍုင်ဗၞိက် ကေုာံ ဍုင်သၞေဟ်က္ၜင် မဇၞော်မွဲရ. ပရေင်တဵုလွဳ ကေုာံ စက်သြောအ်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်အဓိကရ. ကမၠောန်ချးတအ်လေဝ် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်ဝွံရ. ဍုင်ဖာသီဝွံ ဒှ်ဒၞာဲ မပတိတ် သြောအ် သွက်ဂွံ ပလံင်တိတ် ဍုင်သၟာင် ဗွဲမဇၞော်ရ.

== ကွတ်တဲ ဍုင်ဖာသီ (Pathein Handicrafts) ==
ဍုင်ဖာသီဝွံ ယၟုပြာကတ်ဒၟံင် နကဵု [[က္ဍိုင်ဖာသီ]] (Pathein parasols) မဒှ် က္ဍိုင်ကၠောန်လဝ် နကဵုတဲ မနွံကဵု အသာ်နာနာရ. ပါဲနူဂှ်ပၠန် ကမၠောန်တိ ကေုာံ ကပေါတ်တုတ်တုတ်တအ်လေဝ် ပြာကတ်ဒၟံင်ကီုရ.

== ပရေင်ပညာ (Education) ==
ဍုင်ဖာသီဝွံ ဒှ်ဗဟဵု ပရေင်ပညာ သွက် ရးဨရာဝတဳရ. ပ္ဍဲဍုင်ဝွံ [[တက္ကသိုလ်ဖာသီ]] ကေုာံ ကဝ်လိက်အစာဘာတအ် နွံဒၟံင်ရ. ကွးဘာ နူကဵု ဒေသနာနာ ပ္ဍဲရးဨရာဝတဳတအ် ကၠုင်ကတ်လ္ၚတ် ပညာ ပ္ဍဲဍုင်ဖာသီအိုတ်ရ.

== ပရေင်ဆက်စၠောအ် (Transportation) ==
ဍုင်ဖာသီဝွံ နွံကဵု သၞေဟ်က္ၜင်ကျာဖာသီ (Pathein Airport) မွဲရ. သၞေဟ်ကွဳပၟတ်လေဝ် နွံတုဲ ဒှ်ဒၞာဲကၞောတ် သွက် ကွဳပၟတ်ရ. က္ၜင်နူ ၜဳကပ္ပလဳတအ် လုပ်စိုပ် ဍုင်ဖာသီ ဇမ္ၚောဲ ၇၅ တိုင် (၁၂၁ ကဳလဝ်မဳတာ) လ္တူၜဳဖာသီ မာန်ရ.

== ဒတန်သာသနာ ကေုာံ ဒၞာဲအာဝေင် (Religious Sites and Tourism) ==
ပ္ဍဲဍုင်ဖာသီဝွံ ကျာ်စေတဳ မဒယှ်တှ်အိုတ်ဂှ် [[ကျာ်ရွှေမုဋ္ဌော]] (Shwemokhtaw Pagoda) ရ. ပါဲနူဂှ်ပၠန် [[သၞေဟ်ၜဳ ငွေဆောင်]] ကေုာံ [[ချောင်းသာ]] တအ်လေဝ် နွံဒၟံင် ကြပ်ကဵု ဍုင်ဖာသီတုဲ ဒှ်ဒၞာဲ မၞိဟ်တအ် အာဝေင်ဂၠိုင်ရ.

== နိဿဲ (References) ==
&lt;references&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.travelloops.com/myanmar-travel-guide/myanmar-attractions/pathein.html |title=Pathein Travel Guide |publisher=TravelLoops}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Pathein |title=Pathein - History and Etymology |publisher=Wikipedia}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Pathein_Township |title=Pathein Township |publisher=Wikipedia}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Pathein_River |title=Pathein River |publisher=Wikipedia}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://mapy.com/en/?source=osm&amp;id=13483950 |title=Pathein (Town/city) |publisher=Mapy.com}}&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

{{Navbox
| name = ဍုင်ဖာသီ
| title = [[ဍုင်ဖာသီ]] ကေုာံ ဒေသဆက်စပ်
| listclass = hlist
| group1 = ပရေင်အုပ်ဓုပ်
| list1 =
* [[ခရိုင်ဖာသီ]]
* [[ပွိုင်ဍုင်ဖာသီ]]
* [[ရးဨရာဝတဳ]]
| group2 = ယေန်သၞာင် ကေုာံ ဒၞာဲအာဝေင်
| list2 =
* [[က္ဍိုင်ဖာသီ]]
* [[ကျာ်ရွှေမုဋ္ဌော]]
* [[ငွေဆောင်]]
* [[ချောင်းသာ]]
}}

[[Category:ဍုင် ပ္ဍဲ ရးဨရာဝတဳ]]
[[Category:ဍုင်ဖာသီ]]
[[Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ]]</text>
      <sha1>qqmxpxw47oix4l87dbvka76580gpj2k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>က္ဍိုင်ဖာသီ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12528</id>
    <revision>
      <id>58682</id>
      <timestamp>2026-10-17T08:21:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox settlement | name                    = က္ဍိုင်ဖာသီ | native_name             = ဍုင်က္ဍိုင်ဖာသီ | native_name_lang        = mnw | other_name              = Amherst (ယၟုတြေံ) | settlement_type         = ဍုင် | image_skyline           = Kyaik_Khami_Yele_Pagoda_01.jpg | image_caption           = ကျာ်က္ဍိုင်ဖာသ...&quot;</comment>
      <origin>58682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18730" sha1="m8ny9ubo0glgdcojco1kt34mhjru3rn" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                    = က္ဍိုင်ဖာသီ
| native_name             = ဍုင်က္ဍိုင်ဖာသီ
| native_name_lang        = mnw
| other_name              = Amherst (ယၟုတြေံ)
| settlement_type         = ဍုင်
| image_skyline           = Kyaik_Khami_Yele_Pagoda_01.jpg
| image_caption           = ကျာ်က္ဍိုင်ဖာသီ (ကျာ်ပါင်ၜဳ) မနွံ ပ္ဍဲဍုင်က္ဍိုင်ဖာသီ
| pushpin_map             = Myanmar Mon State
| pushpin_label_position  = bottom
| pushpin_map_caption     = ဒၞာဲဒတန် က္ဍိုင်ဖာသီ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
| coordinates             = {{coord|16|04|38|N|97|33|48|E|region:MM|display=inline,title}}
| subdivision_type        = ရးနိဂီု
| subdivision_name        = [[ရးနိဂီုဗၟာ]]
| subdivision_type1       = တွဵုရး
| subdivision_name1       = [[တွဵုရးဍုင်မန်]]
| subdivision_type2       = ခရိုင်
| subdivision_name2       = [[ခရိုင်မတ်မလီု]]
| subdivision_type3       = ပွိုင်ဍုင်
| subdivision_name3       = [[ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု]]
| population_total        = ၄၃,၅၁၁ (စၟတ်သမ္တီ ၂၀၁၄)
| population_as_of        = ၂၀၁၄
| elevation_m             = ၅
| timezone                = MMT
| utc_offset              = +6:30
| postal_code_type        = 
| postal_code             = 
| website                 = 
}}

'''က္ဍိုင်ဖာသီ''' ({{lang-en|Kyaikkhami}}၊ ယၟုတြေံ {{lang-en|Amherst}}) ဝွံ ဒှ်ဍုင် မနွံ ပ္ဍဲဒေသပြံင်ၜဳ [[ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု]]၊ [[ခရိုင်မတ်မလီု]]၊ [[တွဵုရးဍုင်မန်]]၊ [[ရးနိဂီုဗၟာ]] ရ။ ဍုင်က္ဍိုင်ဖာသီဝွံ နွံဒၟံင် လပါ်သၠုင်ကျာ ဍုင်မတ်မလီု ဇမ္ၚောဲ ၜိုတ် ၄၈ ကဳလိုမဳတာ (၃၀ တိုင်) တုဲ ဒှ်ဍုင်မၞုံကဵု ဝင်အာဲကၟာဲ မဇၞော်မောဝ်လဝ် နူခေတ်အင်္ဂလိက် ကေုာံ ဍုင်မဒယှ်တဴ နကဵု [[ကျာ်က္ဍိုင်ဖာသီ]] (ကျာ်ပါင်ၜဳ) ရ။

== ဝင် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်လှာဲ (History and Evolution) ==
က္ဍိုင်ဖာသီဝွံ ပ္ဍဲခေတ်ကိုပ်ကၠာတေအ် ဒှ်ကွာန်တမ္ၚာ ဂကူမန် မမံင်တန်တဴကၠုင်လဝ် ဗွဲမလအ်လရ။ ကြဴနူ ပၞာန်အင်္ဂလိက်-ဗၟာ အလန်ပထမ (First Anglo-Burmese War, 1824–1826) တုဲ ဒေသရးတၞင်သဳ ကေုာံ ရးမသီ (တွဵုရးဍုင်မန်) တအ် စိုပ်အာ သၟဝ်တဲအင်္ဂလိက်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၂၆ ဂှ် အင်္ဂလိက်တအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဒၞာဲဏအ် နဒဒှ် ဍုင်သမ္မတ ကေုာံ ဍုင်ဒတန်အလဵုအသဳတုဲ ကဵုလဝ်ယၟု &quot;Amherst&quot; အတိုင်ယၟု သကိုပ်ပၞာန် [[William Pitt Amherst]] မဒှ် သကိုပ်ပၞာန် အိန္ဒိယ-ဗြိတိန် ရ။&lt;ref&gt;Thant Myint-U. (2001). *The Making of Modern Burma*. Cambridge University Press.&lt;/ref&gt;

ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် က္ဍိုင်ဖာသီဝွံ ဒှ်ဍုင်ဇၞော် မဆက်စပ်ကဵု ပရေင်အုပ်ဓုပ်ရ။ ဆဂး ကြဴနူ မတ်မလီု (Mawlamyine) ဇၞော်မောဝ်တိုန် နဒဒှ် ဍုင်ဇၞော်ရးမသီတုဲ က္ဍိုင်ဖာသီဂှ် ဒှ်အာ ဍုင်မဇူဒီု ပ္ဍဲအခိင်ကညင် သွက်သကိုပ်ပၞာန် ကေုာံ သေဋ္ဌဳအင်္ဂလိက်တအ်ရ။ ဒၞာဲဏအ်ဝွံ ဒှ်ဒၞာဲ ဒတန်ကၠာအိုတ် သွက် ညးမကၠောန်သာသနာခရေတ် ဗီုကဵု [[Ann Hasseltine Judson]] (သမ္ဘာ ယုဒသန်) မကၠုင်ပ္တန်သာသနာ ကေုာံ စုတိအာ ပ္ဍဲဍုင်ဏအ်ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ဌာန်ဒတန် (Geography and Topography) ==
ဍုင်က္ဍိုင်ဖာသီဝွံ တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ဍာ်ၜဳကပ္ပလဳ (Andaman Sea) ကေုာံ ဩင်ၜဳသံလောန် (Salween River) ပံင်ကောံဒၟံင်ရ။ လက္ခဏာ ပထဝဳ ဒေသဝွံ ဒှ်ပြံင်ၜဳ (Peninsula) မတိတ်အာ လပါ်ၜဳတုဲ နွံကဵု ဩင်ဗတဳ သာ်ဗု ကေုာံ တၟအ်ကလောအ် ဇၞော်ဇၞော်ဂမၠိုင်ရ။ 

ဒေသဝွံ နွံကဵု ဂြိုပ်ကြုက် သဘာဝ ကေုာံ တၞံဒုန်တအ် မတိုန်ဒၟံင် ပြးဇးရ။ ပထဝဳ က္ဍိုင်ဖာသီဝွံ စဵုဒၞာကဵု ဒြဟတ်ကျာလဗိုတ်တုဲ ဒှ်ဒၞာဲ ၜဳမၜိုဟ်သြိုဟ် ပ္ဍဲအခိင်ကညင်ရ။ လပါ်ဗၟံက်ဍုင်ဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုကွာန်မန်ဂမၠိုင် ကေုာံ ဝါဗ္ၚ မကၠောန်ကမၠောန် တဵုလွဳရ။

== ရာသဳဥတု (Climate) ==
က္ဍိုင်ဖာသီဝွံ နွံကဵု ရာသဳဥတု ဂမ္တဴ-မွဲသၞာံ (Tropical monsoon climate) အတိုင် ပ္ဍဲပွဳပွူ ဒေသဍုင်မန်ရ။ နွံကဵု ဥတုကညင် မကတဴ ကေုာံ ဥတုဗြဲ မဗြဲဂူဂၠိုင်ရ။&lt;ref&gt;Aung, T., &amp; Kanzaki, M. (2007). *Forest Cover Change in Mon State*. Journal of Environmental Management.&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ စရင် ရာသဳဥတု ဍုင်က္ဍိုင်ဖာသီ
|-
! ဂိတု !! ဇာန္နဝါရဳ !! ဖေဖဝ်ဝါရဳ !! မာတ် !! ဨပြဳ !! မေ !! ဂျောန် !! ဂျူလာင် !! အဝ်ဂေတ် !! သေပ်တေမ်ဗါ !! အံက်တဝ်ဗါ !! နဝ်ဝေမ်ဗါ !! ဒဳဇြေမ်ဗါ !! သၞာံ 
|-
| ဓါတ်ဂမ္တဴ သၠုင်အိုတ် (°C) || 32 || 33 || 34 || 35 || 32 || 29 || 28 || 28 || 29 || 31 || 32 || 32 || 31.2
|-
| ဓါတ်ဂမ္တဴ သဝ်အိုတ် (°C) || 18 || 19 || 21 || 23 || 24 || 23 || 23 || 23 || 23 || 23 || 21 || 19 || 21.6
|-
| ဗြဲဂူလၟိဟ် (mm) || 3 || 5 || 10 || 45 || 480 || 950 || 1100 || 1050 || 520 || 190 || 40 || 10 || 4403
|}

== ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ လၟိဟ်မၞိဟ် (Demographics and Society) ==
အတိုင် စၟတ်သမ္တီလၟိဟ်မၞိဟ် သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး လၟိဟ်မၞိဟ် ပ္ဍဲက္ဍိုင်ဖာသီ နွံ ၜိုတ် ၄၃,၅၁၁ တၠရ။ ဂကူမန်တအ် ဒှ်ဂကူ လၟိဟ်မဂၠိုင်အိုတ်တုဲ ဆက်တုဲ ဂကူဗၟာ၊ ဂကူကရေင် ကေုာံ ဂကူကြုက်၊ ဂလာတအ် နွံရ။

အရေဝ်ဘာသာ အဓိက မစကာဂှ် ဒှ် [[အရေဝ်မန်]] ကေုာံ အရေဝ်ဗၟာ ရ။ ဘာသာမလျိုင်ပတှ်ေဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ် [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ထေရဝါဒ]] တုဲ ဘာသာခရေတ် ကေုာံ အေဿလာမ် လေဝ် နွံဒၟံင် မွဲဒကုတ်မွဲဒကဴကီုရ။ 

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ ပရေင်ပါ်ပရး ဂကူ ပ္ဍဲက္ဍိုင်ဖာသီ (ၜိုတ်မှန်း)
|-
! ဂကူ !! တၟေင်က္ဍိုပ်ကၠံ (%)
|-
| [[ဂကူမန်]] || ၆၅%
|-
| ဗၟာ || ၂၀%
|-
| ကရေင် || ၁၀%
|-
| တၞဟ်ဟ် (ကြုက်/ဂလာ) || ၅%
|}

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Economy and Livelihood) ==
ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဍုင်က္ဍိုင်ဖာသီဝွံ ဒုင်သဇိုင် ကုကမၠောန်တမ္ၚာ၊ ကမၠောန်တဵုလွဳ ကေုာံ ပရေင်အာတရဴရ။ 
* '''ကမၠောန်တမ္ၚာ''': ဟိုတ်နူ မနွံ ဇိုင်ၜဳတုဲ ဍုင်ဏအ်ဝွံ ပ္တိတ် က၊ ကၞု၊ ဂတာံ ကေုာံ ကဗိုင်ဂမၠိုင်ရ။ ကမၠောန်ကဗိုင်စဲ (Dried Fish) ကေုာံ ခရံက် (Ngapi) ဝွံ ဒှ်ကမၠောန် အဓိက မွဲရ။
* '''တဵုလွဳ''': ပ္ဍဲဒေသသ္ၚောဲနူ ၜဳတအ်ဂှ် တဵုလွဳ တၞံခၜိုတ် (Rubber)၊ သတ်ဗြဴ၊ ကေုာံ သတ်မုက်ဂမၠိုင်ရ။
* '''ပရေင်အာတရဴ''': ယၟုဒယှ် ကျာ်က္ဍိုင်ဖာသီတုဲ မၞိဟ်အာလ္ၚောဝ်ကျာ် ကေုာံ ကၟုဲအာတရဴတအ် ကၠုင်စိုပ်ဂၠိုင်တုဲ ကမၠောန်သွံရာန် စၞစ ကေုာံ ဒၞာဲဇူဒီုတအ် ဇၞော်မောဝ်ဒၟံင်ရ။&lt;ref&gt;Khaing, M. M. (2018). *Tourism Development in Mon State: Opportunities and Challenges*. Myanmar Tourism Review.&lt;/ref&gt;

== ပရေင်ပညာ ကေုာံ ပရေင်ထတ်ယုက် (Education and Healthcare) ==
ပ္ဍဲက္ဍိုင်ဖာသီဝွံ နွံကဵု ဘာအလဵုအသဳ ကဆံင်သၠုင် (B.E.H.S) ဗွဲမဂၠိုင် ကေုာံ ဘာလကျာ် မဗ္တောန်ကဵု လိက်မန်ရ။ ပရေင်ပညာ အလုံဒေသဂှ် ဇၞော်မောဝ်ကၠုင်လဝ် ဗွဲမသၠုင်ရ။ သၟတ်တအ် ဗွဲမဂၠိုင် အာဆက်တိုန် တက္ကသိုလ် ပ္ဍဲ ဍုင်မတ်မလီု ရ။

လပါ်ပရေင်ထတ်ယုက်မ္ဂး ရုင်ဂဥုဲအလဵုအသဳ ဍုင်က္ဍိုင်ဖာသီ နွံတုဲ ဌာနထတ်ယုက် ဒေသနာနာလေဝ် နွံကီုရ။ ဆဂး ယဲဇၞော်ဇၞော်မ္ဂး မၞိဟ်တအ် ဒးအာ လွဳပရာ ပ္ဍဲရုင်ဂဥုဲ ဍုင်မတ်မလီုရ။

== ယေန်သၞာင် ကေုာံ ဘာသာ (Culture and Religion) ==
[[File:Kyaik_Khami_Yele_Pagoda_sunset.jpg|thumb|left|ကျာ်ပါင်ၜဳ ပ္ဍဲအခိင်သဝ်တ္ၚဲ]]
ဍုင်က္ဍိုင်ဖာသီဝွံ ဒှ်ဒတန် ယေန်သၞာင် ဗုဒ္ဓဘာသာ မဇၞော်မောဝ်မွဲရ။ ဘာလကျာ်မန် ဇၞော်ဇၞော် မပ္တံကဵု ဘာဝင်ကျာ်၊ ဘာတြေံတအ် နွံတုဲ အခိုက်ကၞာမန် မပ္တံကဵု သဘင်ဂိတုကထိုန်၊ သဘင်အတးသင်္ကြာန် တအ်ဂှ် ကၠောန်ဗ္ဒဟ် ဗွဲမဇၞော်ကဵု ဒြဟတ်ရ။

'''ကျာ်က္ဍိုင်ဖာသီ''' (Kyaikkhami Yele Pagoda) ဝွံ ဒှ်ကျာ် မနွံလ္တူ တၟအ် ပ္ဍဲလဒေါဝ်ၜဳတုဲ ဍာ်တိုန်မ္ဂး ကျာ်ဝွံ ဗိုင်ဂေတ်ဒၟံင် နကဵုဍာ်ၜဳရ။ ကျာ်ဝွံ ဒှ်အရာမပစၞး ယေန်သၞာင် ကေုာံ ဓဝ်ပတှ်ေ မၞိဟ်ဒေသတအ်တုဲ ရုပ်ကျာ်ပဋိမာရုပ် မပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲကျာ်ဝွံ ဝင်ဟီုလဝ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နူခေတ်သဓီု တေအ်ရ။&lt;ref&gt;Stadtner, D. M. (2011). *Sacred Sites of Burma: Myth and Folklore in an Evolving Spiritual Realm*. River Books.&lt;/ref&gt;

== ကွတ်ဗိသုကာ ကေုာံ ဒၞာဲသမ္တီဝင် (Architecture and Historical Landmarks) ==
ဍုင်က္ဍိုင်ဖာသီ နွံကဵု ဒၞာဲသမ္တီဝင် မဇၞော်ကဵု ၚုဟ်မးဂမၠိုင်ရ -
* '''ဒၞာဲသင်္ချာင် အင်ဂျပ်သေန် (Ann Judson's Grave)''': Ann Hasseltine Judson ဝွံ ဒှ်ညးမပ္တန်သာသနာ ခရေတ်တုဲ ဒၞာဲသင်္ချာင်ညးဂှ် ဒှ်ဒၞာဲဝင် မၞိဟ်ဂမၠိုင် ကၠုင်လ္ၚတ်ရ။
* '''ဘာလကျာ်ခေတ်တြေံ''': ဗိသုကာ ဘာလကျာ်မန် ကေုာံ ဘာမသြိုင်လဝ် နကဵု ဆု ခေတ်အင်္ဂလိက်တအ် သှ်ေၜတ်ဒၟံင်ဏီရ။
* '''ဝင်ဍုင်တြေံ (Amherst Town Heritage)''': သ္ၚိတြေံတြဟ် ခေတ်ကဝ်လဝ်နဳ ၜိုတ်မွဲၜါ မသြိုင်လဝ် နကဵု ဗီုပြင် ယူရောပ်-အာရှ ပံင်နှဴတအ်ဂှ် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်လ္ၚဵုရ။

== ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ် (Transportation and Infrastructure) ==
ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ် ဍုင်က္ဍိုင်ဖာသီဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင်ဇြပ်ဗု ကေုာံ မတ်မလီု နကဵု ဂၠံင်ကာရ။
* '''ဂၠံင်ကာ''': ဂၠံင်ဇၞော် မတ်မလီု-ဇြပ်ဗု-က္ဍိုင်ဖာသီ ဝွံ ဒှ်ဂၠံင်အဓိက သွက်ဂွံ ပလံင်ကပေါတ် ကေုာံ မၞိဟ်ရ။ ဂၠံင်ဝွံ ပလေဝ်ပလေတ်လဝ် ခိုဟ်မံင်တုဲ ကွဳစက် ဇၞော်ဍောတ် အာကၠုင် လောဲသွာရ။
* '''ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ် ဍာ်''': ၜိုန်ရ နွံဇိုင်ၜဳကီုလေဝ်၊ ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ် ဂၠံင်ဍာ်ဂှ် အဓိက စကာ သွက် ဂၠုင်တမ္ၚာ ကေုာံ ပရေင်အာတရဴ လပါ်ၜဳသၟးရ။ သၞေဟ်က္ၜင်ဇၞော်ဇၞော် သွက်ကပေါတ် ဟွံမဲရ။

== လိက်ပရောဝင် ကေုာံ ပရေင်သုတေသန (Historiography and Ongoing Research) ==
ဝင် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ဍုင်က္ဍိုင်ဖာသီဝွံ ဒှ်အရာမနွံပၟိက် သွက်ပရေင်သုတေသန ဗွဲမဇၞော်ရ။ တၠပညာ ဝင်မန်တအ် ပ္တိတ်ဒၟံင် ဒြဟတ် သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ဝင်ဍုင်ဏအ် ကိုပ်ကၠာ ခေတ်အင်္ဂလိက် ကေုာံ ဝင်ကျာ်ပါင်ၜဳ ဗွဲမလှဲလးရ။ လိက်ပရောဝင် မချူလဝ် နကဵု အရေဝ်မန် လပါ်ဝင်ဒေသဏအ် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲတိုက်လိက် ဘာလကျာ်ဂမၠိုင်ရ။&lt;ref&gt;South, A. (2003). *Mon Nationalism and Civil War in Burma: The Golden Sheldrake*. Routledge.&lt;/ref&gt;

== နိဿဲ ==
&lt;references/&gt;

{{Navbox
| name       = ဍုင် ကေုာံ ကွာန် ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန်
| title      = [[File:Flag of Mon State.svg|20px]] ဍုင် ကေုာံ ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ [[တွဵုရးဍုင်မန်]]
| state      = autocollapse
| listclass  = hlist
| image      = 
| group1     = ခရိုင် မတ်မလီု
| list1      = 
* [[မတ်မလီု|ဍုင်မတ်မလီု]]
* [[မုဟ်ဍုင်|ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]
* [[ကျာ်မြဟ်|ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်]]
* [[ဇြပ်ဗု|ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု]]
* [[က္ဍိုင်ဖာသီ|ဍုင်က္ဍိုင်ဖာသီ]]
* [[ရေဝ်|ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်]]
| group2     = ခရိုင် သထုံ
| list2      = 
* [[သထုံ|ပွိုင်ဍုင်သထုံ]]
* [[ပံင်|ပွိုင်ဍုင်ပံင်]]
* [[ကျာ်ထဝ်|ပွိုင်ဍုင်ကျာ်ထဝ်]]
* [[ၜဳကလေင်|ပွိုင်ဍုင်ၜဳကလေင်]]
}}

{{DEFAULTSORT:က္ဍိုင်ဖာသီ}}
[[Category:ဍုင် ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်]]
[[Category:က္ဍိုင်ဖာသီ]]
[[Category:ဝင်မန်]]
[[Category:ဒၞာဲအာတရဴ ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာ]]</text>
      <sha1>m8ny9ubo0glgdcojco1kt34mhjru3rn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တွဵုရးဨရာဝတဳ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12529</id>
    <revision>
      <id>58683</id>
      <timestamp>2026-10-17T08:25:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox settlement | name                    = တွဵုရးဨရာဝတဳ | native_name             = ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး | native_name_lang        = my | settlement_type         = [[တွဵုရး|တွဵုရးဒေသဇၞော်]] | image_skyline           = Pathein_umbrella_workshop.jpg | image_caption           = ကမၠောန်က္ဍို...&quot;</comment>
      <origin>58683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21225" sha1="i0njs7jis116t9iaqbxevzcpwkdrgmq" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                    = တွဵုရးဨရာဝတဳ
| native_name             = ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
| native_name_lang        = my
| settlement_type         = [[တွဵုရး|တွဵုရးဒေသဇၞော်]]
| image_skyline           = Pathein_umbrella_workshop.jpg
| image_caption           = ကမၠောန်က္ဍိုင် ပ္ဍဲဍုင်ဖာသီ
| image_map               = Ayeyarwady in Myanmar.svg
| map_caption             = ဒၞာဲဒတန် တွဵုရးဨရာဝတဳ ပ္ဍဲ [[ရးနိဂီုဗၟာ]]
| coordinates             = {{coord|16|50|N|95|10|E|region:MM|display=inline,title}}
| subdivision_type        = ရးနိဂီု
| subdivision_name        = [[ရးနိဂီုဗၟာ]]
| seat_type               = ဍုင်ဇၞော်
| seat                    = [[ဍုင်ဖာသီ|ဖာသီ]]
| parts_type              = ခရိုင်ဂမၠိုင်
| parts_style             = para
| p1                      = ၈ ခရိုင်
| area_total_km2          = 35031.8
| population_total        = 6184829
| population_as_of        = 2014
| population_density_km2  = auto
| blank_name_sec1         = ဂကူ
| blank_info_sec1         = [[ဗၟာ]]၊ [[ကရေင်]]၊ [[ရခိုင်]]၊ [[မန်]]
| blank1_name_sec1        = ဘာသာ
| blank1_info_sec1        = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (92.2%)၊ [[ခရေတ်ယာန်]] (6.3%)၊ [[အေတ်သလာမ်]] (1.4%)
| timezone1               = [[Myanmar Standard Time|MST]]
| utc_offset1             = +06:30
| website                 = 
}}

'''တွဵုရးဨရာဝတဳ''' ({{lang-en|Ayeyarwady Region}}၊ {{lang-my|ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး}}) ဝွံ ဒှ်တွဵုရးဒေသဇၞော် မွဲ မနွံပ္ဍဲ [[ရးနိဂီုဗၟာ]] လပါ်သၠုင်ကျာရ။ တွဵုရးဝွံ နွံပ္ဍဲ ဒေသမြမောဝ် [[ကြုင်ဨရာဝတဳ]] (Ayeyarwady Delta) တုဲ ပယျဵုဒၞာဲဍေဟ်တအ်ဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု [[တွဵုရးဗဂေါ]] လပါ်သၟဝ်ကျာ၊ [[တွဵုရးလ္ဂုင်]] လပါ်ဗမံက် ကေုာံ [[ၜဳက္ၜင်ကလဳ]] (Bay of Bengal) လပါ်ပလိုတ် ကေုာံ သၠုင်ကျာရ။ ဍုင်ဇၞော် တွဵုရးဨရာဝတဳဂှ် ဒှ်ဍုင် [[ဍုင်ဖာသီ|ဖာသီ]] (Pathein) ရ။&lt;ref name=&quot;census2014&quot;&gt;&quot;The 2014 Myanmar Population and Housing Census: Ayeyawady Region&quot;. Department of Population, Ministry of Labour, Immigration and Population, Myanmar. 2015.&lt;/ref&gt;

== ဝင် ==
ဒေသ တွဵုရးဨရာဝတဳဝွံ ပ္ဍဲအခိင်တမၠာတေအ် ဒှ်လဝ် ဒတန်တိဍာ် ဂကူမန်တအ် မမံင်တန်တဴကၠုင်လဝ်ရ။ ပ္ဍဲခေတ် ဍုင်ဟံသာဝတဳ ကေုာံ ခေတ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိတအ်ဂှ် ဒေသဏအ် လုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲအကြာ ပွိုင်တိဍာ် ဨကရာဇ်မန်တအ်ရ။ စိုပ်အခိင် ၁၁ ဗွဝ်ကၠံ လက်ထက် သၟိင်အနဝ်ရထာ ဍုင်ဗုကာံဂှ် ဒေသဏအ် ဒးဒုင်သီကေတ်တုဲ စိုပ်အာ သၟဝ်တဲ ဂကူဗၟာတအ်ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲခေတ် ဟံသာဝတဳ (မရနုက်ကဵု ၜါ) လက္ထက် သၟိင်ဟံသာဝတဳတအ်ဂှ် ကလေင်စိုပ်အာ သၟဝ်တဲမန်ပၠန်ရ။ ပ္ဍဲလက်ထက် အင်္ဂလိက် မသီကေတ် ရးနိဂီုဗၟာ လပါ်သၟဝ် (Lower Burma) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၅၂ ဂှ် တွဵုရးဨရာဝတဳဝွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲဒၞာဲ အင်္ဂလိက်တအ် မအုပ်ဓုပ်ရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ညးတအ် ပံက်လဝ် ခရိုင်နာနာတုဲ ကၠောန်ဗဒှ် ဇၞော်မောဝ်ကၠုင် ကမၠောန်တဵုလွဳသြောအ် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ။&lt;ref name=&quot;seekins&quot;&gt;Seekins, Donald M. (2017). ''Historical Dictionary of Burma (Myanmar)''. Rowman &amp; Littlefield.&lt;/ref&gt;

== ပထဝဳ ==
တွဵုရးဨရာဝတဳဝွံ နွံဒၟံင် အကြာ လပှ်ကျာ်သၠုင်ကျာ ၁၅ ဒီဂရဳ ၄၀ မိနေတ် ကေုာံ ၁၈ ဒီဂရဳ ၃၀ မိနေတ်၊ လပှ်ကျာ်ဗမံက် ၉၄ ဒီဂရဳ ၁၅ မိနေတ် ကေုာံ ၉၆ ဒီဂရဳ ၁၅ မိနေတ် ရ။ ဗွဲမဂၠိုင် ဒှ်ဒေသ တိဗလး (Delta region) မပေင်တဴ နကဵု ဍာ်ကြုင် မပါ်တိတ် နူကဵု ကြုင်ဨရာဝတဳရ။ လပါ်ပလိုတ် တွဵုရးဝွံ ဓရိုင်ဒဵုရခိုင် (Arakan Yoma) နွံဒၟံင်တုဲ လပါ်သၠုင်ကျာဂှ် သြင်ၜဳ မနွံကဵု သၞေဟ်က္ၜင် ကေုာံ ပြင်ၜဳ သာ်ဗ္တာင် နွံရ။

ရာသဳဥတု ပ္ဍဲဒေသဏအ်ဂှ် ဒှ်ရာသဳဥတု ဂမ္တဴ ကေုာံ မနွံကဵု ဗြဲဂၠိုင်ရ။ အခိင်ကသီုမ္ဂး ဗြဲဂူဇၞော်တုဲ အခိင်ကညင်မ္ဂး ကတဴဗွဲမလောန်ရ။ ဟိုတ်နူ မနွံကြပ် ကုၜဳမှာသၟိတ်တုဲ ဒးဒုင်ဘဲ လဗိုတ်ကျာ မလေပ်ကတဵုဒှ်စ နွံကၠုင်လဝ်ရ။ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၈ ဂှ် လဗိုတ်ကျာ နာဂေတ် (Cyclone Nargis) လုပ်ဇီုကပိုက်လဝ်တုဲ မၞိဟ်ပြဟ်လလုဲအာ မဂၠိုင်ကဵု လ္ၚီကိုဋ်ရ။&lt;ref name=&quot;mimu&quot;&gt;&quot;Ayeyarwady Region Profile&quot;. Myanmar Information Management Unit (MIMU). 2019.&lt;/ref&gt;

== ပရေင်အုပ်ဓုပ် ==
တွဵုရးဨရာဝတဳဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ခရိုင် (၈) ခရိုင် ကေုာံ ပွိုင်ဍုင် (၂၆) ပွိုင်ဍုင်ရ။ ခရိုင်ဂမၠိုင်ဂှ် -
* [[ခရိုင်ဖာသီ]] (Pathein District)
* [[ခရိုင်ဟင်္သာတ]] (Hinthada District)
* [[ခရိုင်မြံင်မြ]] (Myaungmya District)
* [[ခရိုင်မအူပင်]] (Maubin District)
* [[ခရိုင်ဖျာပုံ]] (Pyapon District)
* [[ခရိုင်လပွတ္တာ]] (Labutta District)
* [[ခရိုင်ကျုံပျော်]] (Kyonpyaw District)
* [[ခရိုင်မျာန်အံင်]] (Myanaung District)

ဇၟာပ် ခရိုင် ကေုာံ ပွိုင်ဍုင်တအ်ဂှ် နွံကဵု ဌာနအုပ်ဓုပ်အလဵုအသဳ ကေုာံ ရုင်ကမၠောန်နာနာ မပ္တံကဵု ဌာနဗၠာဲရဲ၊ ဌာနပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ ဌာနပရေင်ပညာတအ်ရ။

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ လၟိဟ်ပွိုင်ဍုင် ကေုာံ လၟိဟ်မၞိဟ် အတိုင်ခရိုင်
|-
! ယၟုခရိုင်
! လၟိဟ်ပွိုင်ဍုင်
! ဍုင်ဇၞော်
! လၟိဟ်မၞိဟ် (၂၀၁၄)
|-
| ခရိုင်ဖာသီ || ၄ || [[ဍုင်ဖာသီ|ဖာသီ]] || ၁,၆၃၀,၇၁၆
|-
| ခရိုင်ဟင်္သာတ || ၃ || [[ဍုင်ဟင်္သာတ|ဟင်္သာတ]] || ၁,၁၃၈,၇၁၀
|-
| ခရိုင်မြံင်မြ || ၃ || [[ဍုင်မြံင်မြ|မြံင်မြ]] || ၇၈၁,၈၄၄
|-
| ခရိုင်မအူပင် || ၄ || [[ဍုင်မအူပင်|မအူပင်]] || ၉၇၃,၉၄၈
|}

== လၟိဟ်မၞိဟ် ==
အတိုင် စရင်လၟိဟ်မၞိဟ် သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး တွဵုရးဨရာဝတဳဝွံ နွံလၟိဟ်မၞိဟ် ၆,၁၈၄,၈၂၉ တၠတုဲ ဒှ်တွဵုရး မနွံလၟိဟ်မၞိဟ် ဂၠိုင်အိုတ် မရနုက်ကဵု ၜါ ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာရ။ လၟိဟ်ကောန်ဂကူ မပဒတဴ ပ္ဍဲတွဵုရးဏအ်ဂှ် ဂကူဗၟာ ကေုာံ ဂကူကရေင် ဒှ်လၟိဟ် မဂၠိုင်အိုတ်ရ။ ဂကူရခိုင်တအ်ဂှ် ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲလပါ်ပလိုတ် ကြပ်ကဵု ဓရိုင်ဒဵုရခိုင်တုဲ ဂကူမန် လၟိဟ်ညိညလေဝ် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲဒေသလ္ၚဵုကီုရ။ 

ဘာသာ မရှ်ေသှ်ေဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ် [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ထေရဝါဒ]] (၉၂.၂%) တုဲ သၟေဟ်တအ်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ [[ခရေတ်ယာန်]]၊ [[အေတ်သလာမ်]] ကေုာံ ဘာသာဟိန္ဒူတအ်ရ။ မၞိဟ်ပ္ဍဲဒေသဏအ် ဗွဲမဂၠိုင် ပဒတဴ ပ္ဍဲကွာန်တုဲ ကၠောန်ကမၠောန် ဗ္ၚ ကေုာံ တမ္ၚာအိုတ်ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ==
တွဵုရးဨရာဝတဳဝွံ ဒှ်ဒေသ မကတဵုပ္တိတ် သြောအ် ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာတုဲ ညးတအ် ကော်စ &quot;ခေါက်သြောအ် ရးနိဂီုဗၟာ&quot; (Rice bowl of Myanmar) ရ။ တိဍာ်ခိုဟ် ကေုာံ ဍာ်နွံဂၠိုင်တုဲ မသြောအ်၊ ပဲ၊ သၞေဝ်ကေဝ် ကေုာံ သတ်ဆုနာနာတအ် တဵုလွဳ ကတဵုဒှ်ခိုဟ်ရ။&lt;ref name=&quot;dica&quot;&gt;&quot;Ayeyawady Region Investment Opportunities&quot;. Directorate of Investment and Company Administration (DICA), Myanmar. 2018.&lt;/ref&gt;

ပါဲနူ ကမၠောန်တဵုလွဳတုဲ ကမၠောန်တမ္ၚာလေဝ် ဒှ်ကမၠောန် အဓိက သွက်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဒေသဏအ်ကီုရ။ ပ္ဍဲၜဳ ကေုာံ ကြုင်တအ်ဂှ် ရပ်က၊ ကၞုဟ်၊ ဂတာံတုဲ ပလံင်ပ္တိတ် ဍုင်လ္ဂုင် ကေုာံ ဍုင်သၟာင်တအ်ရ။ ကမၠောန်ကၠောန် က္ဍိုင်ဖာသီ လေဝ် ဒှ်ကမၠောန်တဲ မၞိဟ်တီဂၠိုင် ပ္ဍဲတွဵုရးဏအ်ကီုရ။

== ပရေင်ပညာ ==
ပ္ဍဲတွဵုရးဨရာဝတဳဝွံ ဘာလကျာ်တအ်ဝွံ အခိင်ကိုပ်ကၠာတေအ် ဒှ်ဒၞာဲ ဒတန်ပရေင်ပညာရ။ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် ဘာအလဵုအသဳ (ဘာကောန်ၚာ်၊ ဘာတန်လဒေါဝ်၊ ဘာတန်သၠုင်) နွံဒၟံင် ဇၟာပ်ကွာန် ကေုာံ ပွိုင်ဍုင်အိုတ်ရ။ 

တက္ကသိုလ် ကေုာံ ကဝ်လိက် အဓိက မနွံပ္ဍဲ တွဵုရးဏအ်ဂှ် -
* [[တက္ကသိုလ် ဖာသီ]] (Pathein University)
* [[တက္ကသိုလ် ဟင်္သာတ]] (Hinthada University)
* [[တက္ကသိုလ် မအူပင်]] (Maubin University)
* [[တက္ကသိုလ် ပညာကောန်ပျူတာ ဖာသီ]] (Computer University, Pathein)
* [[တက္ကသိုလ် ကွတ်စက် ဖာသီ]] (Technological University, Pathein)

ၜိုန်ရ တက္ကသိုလ် နွံဂၠိုင်ကီုလေဝ်၊ သၟတ်တအ် ဗွဲမဂၠိုင် ပြံင်အာ လ္ၚတ်ပညာ ပ္ဍဲတက္ကသိုလ် ဍုင်လ္ဂုင်အိုတ်ရ။&lt;ref name=&quot;edu&quot;&gt;&quot;Education in Myanmar&quot;. Ministry of Education, Myanmar. Retrieved 2023.&lt;/ref&gt;

== ပရေင်ထတ်ယုက် ==
ပရေင်ထတ်ယုက် ပ္ဍဲတွဵုရးဨရာဝတဳဝွံ အလဵုအသဳ ကေုာံ ဂကောံအေန်ဂျဳအဝ်တအ် ပံင်တောဲတုဲ ကၠောန်ဒၟံင်ရ။ ရုင်ဂဥုဲ တွဵုရး မနွံပ္ဍဲဍုင်ဖာသီဂှ် ဒှ်ရုင်ဂဥုဲ အဓိက မရီုဗင်ကဵု လွဳယဲ သွက်မၞိဟ် ပ္ဍဲတွဵုရးဏအ်ရ။ ပါဲနူဂှ် ရုင်ဂဥုဲ ခရိုင် ကေုာံ ဌာနထတ်ယုက် ပွိုင်ဍုင်/ကွာန်တအ် လေဝ် နွံဒၟံင်ကီုရ။

ယဲအဓိက မလေပ်ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲဒေသဏအ်ဂှ် ယဲမကၠုင်နူ ဍာ် (Waterborne diseases) ကေုာံ ယဲဇမၠိင် မပ္တံကဵု ဇွိုဟ်ဆီ၊ ဆီၜိုတ်တအ်ရ။ ပ္ဍဲအခိင် လဗိုတ်ကျာ နာဂေတ် ကတဵုဒှ်လဝ်ဂှ် ဌာနပရေင်ထတ်ယုက်တအ် ဒးဒုင်လီုလာ် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ကီုလေဝ် လၟုဟ် ကလေင်ဒက်ပ္တန်လဝ် တၟိအိုတ်ရ။

== ကွတ်စက် ကေုာံ ပရေင်ဆက်စၠောအ် ==
တွဵုရးဨရာဝတဳဝွံ ဒှ်ဒေသ ဍာ်ကြုင်ဂၠိုင်တုဲ အခိင်ကိုပ်ကၠာတေအ်ဂှ် ပရေင်ဆက်စၠောအ် နကဵု ဂၠံင်ဍာ် (Waterways) ဂှ် ဒှ်အဓိကရ။ ဂၠုင် ကေုာံ က္ၜင်တအ်ဂှ် ဒှ်ယာန် သွက်ဂွံ အာကၠုင် အကြာ ကွာန် ကေုာံ ဍုင်ရ။

ဆဂး ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်ဝွံ အလဵုအသဳ ကၠောန်လဝ် တဒေါအ်ဇၞော် (Bridges) မပ္တံကဵု တဒေါအ်ဗိုလ်မုဟ်၊ တဒေါအ်မအူပင်၊ ကေုာံ တဒေါအ်ဖာသီတအ်တုဲ ပရေင်ဆက်စၠောအ် နကဵု ကွဳစက်၊ ကာတအ်ဂှ် လောဲသွာကၠုင်ရ။ ဂၠံင်ကာ နူလ္ဂုင် ကၠုင်ဖာသီဂှ် လၟုဟ် ပခိုဟ်လဝ်တုဲ ညးမစိုပ်ကၠုင် တွဵုရးဏအ် ဂၠိုင်ကၠုင်ရ။ က္ၜင်ကျာလေဝ် နွံပ္ဍဲဍုင်ဖာသီကီုလေဝ် လၟုဟ် ဟွံချဳဒြဟတ် သွက်ပရေင်ပလံင်မၞိဟ် ဇၞော်ဇၞော်ဏီရ။

== ယေန်သၞာင် ==
ယေန်သၞာင် ပ္ဍဲတွဵုရးဨရာဝတဳဝွံ ဒှ်ယေန်သၞာင် မပံင်နှဴ အကြာ ဗၟာ၊ ကရေင် ကေုာံ ရခိုင်တအ်ရ။ သဘင်ကျာ် ပ္ဍဲဍုင်ဖာသီ (ဗီုကဵု သဘင်ကျာ်မုဋ္ဌော) ဂှ် ဒှ်သဘင် မၞိဟ်တီဂၠိုင် ကေုာံ မၞိဟ်ကၠုင်စိုပ်ဂၠိုင်ရ။

ဂကူကရေင် ပ္ဍဲတွဵုရးဏအ်လေဝ် နွံကဵု သဘင်ယေန်သၞာင်ညးတအ် ဗီုကဵု သဘင်တ္ၚဲကောန်ဂကူကရေင်၊ ကေုာံ သဘင်ဒုင်တၠုင် သၞာံတၟိကရေင် (Karen New Year) တအ် မကၠောန်ဗဒှ် နကဵု အသေအဟာန် ဇၞော်ဇၞော်ရ။ စၞစအဓိက ပ္ဍဲဒေသဏအ်ဂှ် ဒှ် မောဟေန်ဂါ (Mohinga) မကၠောန်လဝ် နကဵု ကတမ္ၚာ ပ္ဍဲဒေသဏအ် ကေုာံ ကွာင်နာနာတအ်ရ။

== ဒတန်အာလ္ၚောဝ် (ခရီးသွား) ==
တွဵုရးဨရာဝတဳဝွံ နွံကဵု ပြင်ၜဳ သာ်ဗ္တာင် မကျေဝ်ဂေါဝ်တုဲ ဒှ်ဒတန် မၞိဟ်ဒးစိုတ် ကၠုင်ဝေင်ဂၠိုင် ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာရ။ 
* [[ပြင်ၜဳချံင်သာ]] (Chaungtha Beach): ဒှ်ပြင်ၜဳ မၞိဟ်စိုပ်ဂၠိုင်အိုတ်တုဲ နွံကြပ်ကဵု ဍုင်ဖာသီရ။ ဒှ်ဒၞာဲ သွက်သ္ၚိကၟိန်တအ် ကၠုင်ဇူဒီုရ။
* [[ပြင်ၜဳၚိုဲသံင်]] (Ngwesaung Beach): ဒှ်ပြင်ၜဳ မနွံကဵု ဟိုဝ်တေဝ် ဍာ်ဒကေဝ်သၠုင် ကေုာံ ပြင်ၜဳ ၜိုဟ်သြိုဟ်ရ။
* [[ပြင်ၜဳဂဝ်ရန်ဂျဳ]] (Gawyangyi Island): ဒှ်ဒၞာဲ ပြင်ၜဳတၟိ မၞိဟ်စိုပ်အောန်ဏီတုဲ နွံကဵု သဘာဝ မကျေဝ်ဂေါဝ်ရ။

ပါဲနူ ပြင်ၜဳတအ်တုဲ ဒတန်သာသနာ ဗီုကဵု ကျာ်စေတဳ မနွံပ္ဍဲ ဍုင်ဖာသီ၊ ဍုင်ဟင်္သာတ တအ်လေဝ် ဒှ်ဒၞာဲ ညးကၠုင်လ္ၚောဝ်ကျာ်တအ် စိုပ်ဂၠိုင်ကီုရ။

== နိဿဲ ==
&lt;references /&gt;

{{Navbox
| name      = တွဵုရးဨရာဝတဳ
| title     = [[တွဵုရးဨရာဝတဳ]]
| state     = {{{state|autocollapse}}}
| listclass = hlist
| image     = 

| group1 = ခရိုင်ဂမၠိုင်
| list1  = 
* [[ခရိုင်ဖာသီ]]
* [[ခရိုင်ဟင်္သာတ]]
* [[ခရိုင်မြံင်မြ]]
* [[ခရိုင်မအူပင်]]
* [[ခရိုင်ဖျာပုံ]]
* [[ခရိုင်လပွတ္တာ]]
* [[ခရိုင်ကျုံပျော်]]
* [[ခရိုင်မျာန်အံင်]]

| group2 = ဍုင်ဇၞော် ကေုာံ ဍုင်ဂမၠိုင်
| list2  = 
* [[ဍုင်ဖာသီ|ဖာသီ]]
* [[ဍုင်ဟင်္သာတ|ဟင်္သာတ]]
* [[ဍုင်မြံင်မြ|မြံင်မြ]]
* [[ဍုင်မအူပင်|မအူပင်]]
* [[ဍုင်ဖျာပုံ|ဖျာပုံ]]
* [[ဍုင်လပွတ္တာ|လပွတ္တာ]]
* [[ကျုံပျော်|ကျုံပျော်]]
* [[မျာန်အံင်|မျာန်အံင်]]
* [[ချံင်သာ|ချံင်သာ]]
* [[ၚိုဲသံင်|ၚိုဲသံင်]]

| group3 = ဒတန်အာလ္ၚောဝ်
| list3  = 
* [[ပြင်ၜဳချံင်သာ]]
* [[ပြင်ၜဳၚိုဲသံင်]]
* [[ပြင်ၜဳဂဝ်ရန်ဂျဳ]]
}}

[[Category:တွဵုရး ကေုာံ ရးဒေသဇၞော် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ]]
[[Category:တွဵုရးဨရာဝတဳ]]
[[Category:ရးနိဂီုဗၟာ]]</text>
      <sha1>i0njs7jis116t9iaqbxevzcpwkdrgmq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပရေင်ခၞံဗဒှ် ပြဝေဏဳ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12530</id>
    <revision>
      <id>58685</id>
      <timestamp>2026-10-17T09:04:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox | title = ပရေင်ခၞံဗဒှ် ပြဝေဏဳ | image = [[File:Tartan_showing_true_warp_and_weft.jpg|300px]] | caption = ကယျိုင်သကတ် (Tartan) ဒှ်ဥပမာ ပြဝေဏဳမခၞံဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ၁၉ ဗွဝ်ကၠံ | label1 = ညးမစကဵုလညာတ် | data1 = [[အဲရိတ် ဟော့စဗန်]] (Eric...&quot;</comment>
      <origin>58685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13419" sha1="1bko49i2k3sft6pvdsj5130wuol2g3j" xml:space="preserve">{{Infobox
| title = ပရေင်ခၞံဗဒှ် ပြဝေဏဳ
| image = [[File:Tartan_showing_true_warp_and_weft.jpg|300px]]
| caption = ကယျိုင်သကတ် (Tartan) ဒှ်ဥပမာ ပြဝေဏဳမခၞံဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ၁၉ ဗွဝ်ကၠံ
| label1 = ညးမစကဵုလညာတ်
| data1 = [[အဲရိတ် ဟော့စဗန်]] (Eric Hobsbawm), [[တေရင့် ရိန်ဂျာ]] (Terence Ranger)
| label2 = သၞာံမစကတဵုဒှ်
| data2 = ၁၉၈၃ (လညာတ်သုတေသန)
| label3 = ကဏ္ဍ
| data3 = [[မနုဿဗေဒ]]၊ [[သိပ္ပံပရေင်မၞိဟ်]]၊ [[ဝင်]]
}}

'''ပရေင်ခၞံဗဒှ် ပြဝေဏဳ''' ({{lang-en|Invented tradition}}) ဝွံ ဒှ်လညာတ်မွဲ မပံက်ထ္ၜးလဝ် နကဵု တၠပညာဝင် [[အဲရိတ် ဟော့စဗန်]] (E. J. Hobsbawm) ကေုာံ တေရင့် ရိန်ဂျာ (Terence Ranger) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၃ ရ။ ပြဝေဏဳ ဟွံသေင်မ္ဂး အခိုက်အလိုက်လ္ၚဵု မကၠုင်နူ အခိင်တမၠာ ဟီုစဂှ် ဗွဲစၟတ်မ္ဂး ဒှ်အရာမခၞံဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲခေတ်တၟိဏအ် အကြာဏအ်ရ。&lt;ref&gt;Hobsbawm, E., &amp; Ranger, T. (1983). ''The Invention of Tradition''. Cambridge: Cambridge University Press.&lt;/ref&gt; လညာတ်ဝွံ နွံကဵု အဆက်အစပ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက် ကုပရေင်ဝံသစောဲ ကေုာံ လဒက်ပ္တန် ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲခေတ်တၟိ။

== အဓိပ္ပါယ် ကေုာံ ပွံက် ==
ပွံက်အဓိပ္ပါယ် &quot;ပရေင်ခၞံဗဒှ် ပြဝေဏဳ&quot; ဂှ် ဒှ်ပရေင်ကမၠောန်၊ ပရေင်ပတှ်ေ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး အခိုက်အလိုက် မကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲအခိင် ဟွံလအ်ဏီ ဆဂး ညးမရပ်စပ်တအ် ပတှ်ေကေတ် လဒက်ပ္တန်လဝ် နူအခိင်တမၠာရ။ အဲရိတ် ဟော့စဗန် ပံက်လဝ် အဓိပ္ပါယ် ပြဝေဏဳမခၞံဗဒှ်ဝွံ မဒှ်အရာမထိင်ဒဝ် ကဵုသမ္တီ လပါ်ဝင် ညံင်ဂွံဆက်စပ် ကုအခိင်တမၠာရ။ 

== ဝင် ကေုာံ တမ်မူလ ==
လညာတ်ဝွံ ကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲပြကိုဟ် &quot;The Invention of Tradition&quot; မပတိတ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၃။ တၠပညာတအ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အကာဲအရာ မကတဵုဒှ် ပ္ဍဲဥရောပ ခေတ် ၁၉ ကေုာံ ၂၀ ဗွဝ်ကၠံ မဒှ်အခိင် ဍုင်နာနာတအ် ဒက်ပ္တန် ဍုင် (Nation-building) တုဲ နွံပၟိက်ကၠုင် ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပြဝေဏဳ သွက်ဂွံ ပံင်ကောံ ညးဍုင်ကွာန်တအ်ရ။

== ဗီုပြင် ပြဝေဏဳ မခၞံဗဒှ်လဝ်ဂမၠိုင် ==
ပြဝေဏဳ မခၞံဗဒှ်လဝ်တအ်ဂှ် ပါ်ကရေက်မာန် နကဵု ဗီုပြင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ -
* '''ပြဝေဏဳ သွက်ဂွံ ပံင်သၟဟ် ဂကောံမၞိဟ် (Social cohesion):''' သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် စိုတ်ဓါတ် ဆာန်ဂကူ ကေုာံ ဍုင်။
* '''ပြဝေဏဳ သွက်ဂွံ ပဒတန် အဝဵု (Legitimizing institutions):''' သွက်ဂွံ ထံက်ပင် လဒက်ပ္တန် အဝဵုအုပ်ဓုပ်၊ သၞောဝ်ဥပဒေ ကေုာံ ရာဇာဝင် ဍုင်။
* '''ပြဝေဏဳ မဆေင်ကဵု ပရေင်ဝါဏိဇ္ဇ (Commercialized tradition):''' သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ပရေင်ကမၠောန် ကေုာံ ဌာနကမၠောန် အာတရဴ (Tourism industry)။&lt;ref&gt;Anderson, B. (1983). ''Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism''. Verso.&lt;/ref&gt;

== ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ အသိင်ဝံသစောဲ ==
ပရေင်ခၞံဗဒှ် ပြဝေဏဳ ကေုာံ အသိင်ဝံသစောဲ (Nationalism) ဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ဗွဲမဇြိုဟ်နက်။ ဍုင်မဒက်ပ္တန်လဝ် တၟိတအ် နွံပၟိက် ဝင်တမၠာ သွက်ဂွံ ပခိုင်ကဵု လညာတ် ဇကုဂှ် ဒှ်ဂကူမွဲ မနွံကၠုင် နူသၞာံ မဂၠိုင်ကဵုလ္ၚီရ။ ဣဏအ်ဝွံ ကော်စ ပွမဖန်ဗဒှ် &quot;ဂကောံမၞိဟ်မချပ်စၟတ်ကေတ်&quot; ([[Imagined Communities]]) မဒှ်ရ။

== ဥပမာ ပ္ဍဲရးယူရောပ် ==
ဥပမာ မပြာကတ်အိုတ်ဂှ် ဒှ် ကယျိုင်သကတ် (Scottish clan tartans) ရ။ ကယျိုင်ဏအ် မၞိဟ်တအ် ထေင်ကေတ် မဒှ်ကၠုင် နူအခိင်တမၠာကီုလေဝ်၊ ဍေဟ်ဒှ် ပြဝေဏဳ မခၞံဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ၁၉ ဗွဝ်ကၠံ သွက်ဂွံ စၞောန်ထ္ၜး အဆက်အစပ် ကုဂကူ သကတ်လာန်ရ။ ညံင်ရဴသာ်ဏအ်ကီု ဥပမာတၞဟ်တအ်မ္ဂး ဒှ် လညာတ် ၝောအ်ကိုဋ် Wendish Crown ပ္ဍဲ ဂျာမနဳ ကေုာံ ပရေင်စသိုင် Þorramatur ပ္ဍဲ အာက်သလာန် တအ် မဒှ်ရ။&lt;ref&gt;Trevor-Roper, H. (1983). &quot;The Invention of Tradition: The Highland Tradition of Scotland&quot;. In E. Hobsbawm &amp; T. Ranger (Eds.), ''The Invention of Tradition'' (pp. 15-41). Cambridge University Press.&lt;/ref&gt;

== ဥပမာ ပ္ဍဲရးအာရှ ကေုာံ အာရှအဂၞဲ ==
ပ္ဍဲဒေသ အာရှအဂၞဲ လေဝ် ပရေင်ခၞံဗဒှ် ပြဝေဏဳ နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ဥပမာ သဘင် ဖံင်စာ် (Loy Krathong) ပ္ဍဲဍုင်သေံဂှ် ပ္ဍဲခေတ် ကြဴပၞာန်ဂၠးကဝ် ဒုတိယ အခိင်ဝံသစောဲ ဇၞော်မောဝ်ကၠုင်ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နဒဒှ် ပြဝေဏဳ &quot;သေံဇေတ်တ်&quot; သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ပရေင်အာတရဴ ကေုာံ ပရေင်ဆာန်ဂကူရ။ တမ်မူလဍေဟ်ဂှ် ပံင်နှဴလဝ် လညာတ် ဗြဟ္မဏ ခမာ ကေုာံ အခိုက်ကွာန် နူခေတ် အယုဒ္ဓယ ရ။

== ဖိုလ်သုတေသန ပ္ဍဲအရာမလ္ၚတ် ဂကူ ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
သုတေသန မဆေင်ကဵု ပရေင်ခၞံဗဒှ် ပြဝေဏဳဝွံ ပံက်ကဵု လညာတ် ညံင်ဂွံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ယေန်သၞာင် နကဵု လညာတ် မဒက်ပ္တန် (Constructivism) ရ။ ယေန်သၞာင်ဂှ် ဟွံသေင် အရာမတန်ကြန်ဒၟံင် မွဲဒၞာဲ၊ ဆဂး ဍေဟ်ဒှ် အရာမပြံင်လှာဲ ကေုာံ ဖန်ဗဒှ်ဒၟံင် လၟိုန် အတိုင် ပၟိက်အကာဲအရာ ပရေင်မၞိဟ်ရ။&lt;ref&gt;Handler, R., &amp; Linnekin, J. (1984). &quot;Tradition, Genuine or Spurious&quot;. ''Journal of American Folklore'', 97(385), 273-290.&lt;/ref&gt;

== ပွမတၞဟ်ခြာ အကြာ ပြဝေဏဳဇေတ် ကေုာံ ပြဝေဏဳခၞံဗဒှ် ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ ပွမတၞဟ်ခြာ အကြာ ပြဝေဏဳၜါသာ်
! လက္ချဏ် (Characteristics)
! ပြဝေဏဳ အဆက်အဆက် (Authentic Tradition)
! ပြဝေဏဳ မခၞံဗဒှ် (Invented Tradition)
|-
| '''တမ်မူလ'''
| ကၠုင်နူ ဝင်တမၠာ ဟွံမဲကဵု ညးမခၞံဗဒှ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်
| ခၞံဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲခေတ်တၟိ (ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲ ၁၉/၂၀ ဗွဝ်ကၠံ)
|-
| '''တင်ရန်တၟအ်'''
| ကတဵုဒှ်ကၠုင် နကဵု သဘာဝ အခိုက်အလိုက် ဂကောံမၞိဟ်
| ဒက်ပ္တန်လဝ် သွက် ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ပရေင်ဝါဏိဇ္ဇ ကေုာံ အသိင်ဝံသစောဲ
|-
| '''ပွမတန်ကြန်'''
| ပြံင်လှာဲအာ လၟိုန် အတိုင်အခိင်ကာလ
| သၞောတ်ဝ် မတန်ကြန် ဟွံကဵုအခေါင် ပြံင်လှာဲ လောဲလောဲ
|}

== လညာတ်ပါ်ပဲါ သၟာသုတေသနတအ် ==
တၠပညာ လ္ၚဵု ပါ်ပဲါလညာတ်ဏအ် ဒဒှ်ရ ပွမပါ်ကရေက် &quot;ပြဝေဏဳဇေတ်&quot; ကေုာံ &quot;ပြဝေဏဳ မခၞံဗဒှ်&quot; ဝွံ ဟွံဒှ် သဘာဝရ။ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ပြဝေဏဳ ဇၟာပ်ဇၟာပ်သာ်ဂှ် ဒှ်အရာ မၞိဟ်တအ် ဖန်ဗဒှ်လဝ် ဖအိုတ်ရ။ ညးလ္ၚဵု စကာဝေါဟာရ &quot;Fakelore&quot; (ဇာတ်ဒဏ္ဍာရဳ မခၞံဗဒှ်) သွက်ဂွံ ပါ်ပဲါ ယေန်သၞာင် မဖန်ဗဒှ်လဝ် သွက် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ရ။&lt;ref&gt;Parnwell, M. J. G. (1993). ''Tourism, Tradition and Development in Southeast Asia''. Routledge.&lt;/ref&gt;

== သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အကာဲအရာဂကူမန် ==
ပ္ဍဲလ္ၚတ် ပရေင်ယေန်သၞာင်မန် (Multicultural Studies)၊ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပရေင်ခၞံဗဒှ် ပြဝေဏဳဝွံ ဒှ်အရာ ကိစ္စဇၞော်ရ။ သဘင်၊ ကယျိုင်ကယဝ်၊ ကေုာံ အခိုက်အလိုက် လ္ၚဵု မကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲကောန်ဂကူမန် လၟုဟ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် ဒှ်အရာ မခၞံဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင် ဇၞော်မောဝ် အသိင်ဝံသစောဲ မန် ပ္ဍဲ ၂၀ ဗွဝ်ကၠံ သွက်ဂွံ မင်မဲ ဝံသ ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာရ။ ဣဏအ်ဝွံ သၟဟ်ညဳ ကုလညာတ် Strategic hybridity (ပရေင်ပံင်နှဴ ဗွဲဗျူဟာ) ကေုာံ Institutional isomorphism မစကာဒၟံင် ပ္ဍဲသုတေသန ယေန်သၞာင် ခေတ်တၟိရ。&lt;ref&gt;DiMaggio, P. J., &amp; Powell, W. W. (1983). &quot;The Iron Cage Revisited: Institutional Isomorphism and Collective Rationality in Organizational Fields&quot;. ''American Sociological Review'', 48(2), 147-160.&lt;/ref&gt;

== နိဿဲ ==
&lt;references/&gt;

{{Navbox
| name = သိပ္ပံပရေင်မၞိဟ်
| title = လညာတ် သိပ္ပံပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ယေန်သၞာင်
| listclass = hlist
| group1 = သဘဴဓဝ်ဂမၠိုင်
| list1 =
* [[ပရေင်ခၞံဗဒှ် ပြဝေဏဳ]]
* [[ဂကောံမၞိဟ်မချပ်စၟတ်ကေတ်]]
* [[ယေန်သၞာင်]]
* [[ပရေင်ဝံသစောဲ]]
| group2 = တၠပညာ
| list2 =
* [[အဲရိတ် ဟော့စဗန်]]
* [[တေရင့် ရိန်ဂျာ]]
* [[ဗေနဳဒေတ် အာန်ဒါသေန်]]
}}

{{DEFAULTSORT:ပရေင်ခၞံဗဒှ် ပြဝေဏဳ}}
[[Category:ပရေင်မၞိဟ်]]
[[Category:ယေန်သၞာင်]]
[[Category:ပြဝေဏဳ]]
[[Category:သိပ္ပံပရေင်မၞိဟ်]]</text>
      <sha1>1bko49i2k3sft6pvdsj5130wuol2g3j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>58686</id>
      <parentid>58685</parentid>
      <timestamp>2026-10-17T09:06:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>58686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13423" sha1="f46zbcmfd530xf3c89tvfid1h9d8bdw" xml:space="preserve">{{Infobox
| title = ပရေင်ခၞံဗဒှ် ပြဝေဏဳ
| image = [[File:Tartan_showing_true_warp_and_weft.jpg|300px]]
| caption = ကယျိုင်သကတ် (Tartan) ဒှ်ဥပမာ ပြဝေဏဳမခၞံဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ၁၉ ဗွဝ်ကၠံ
| label1 = ညးမစကဵုလညာတ်
| data1 = [[အဲရိတ် ဟော့စဗန်]] (Eric Hobsbawm), [[တေရင့် ရိန်ဂျာ]] (Terence Ranger)
| label2 = သၞာံမစကတဵုဒှ်
| data2 = ၁၉၈၃ (လညာတ်သုတေသန)
| label3 = ကဏ္ဍ
| data3 = [[မနုဿဗေဒ]]၊ [[သိပ္ပံပရေင်မၞိဟ်]]၊ [[ဝင်]]
}}

'''ပရေင်ခၞံဗဒှ် ပြဝေဏဳ''' ({{lang-en|Invented tradition}}) ဝွံ ဒှ်လညာတ်မွဲ မပံက်ထ္ၜးလဝ် နကဵု တၠပညာဝင် [[အဲရိတ် ဟော့စဗန်]] (E. J. Hobsbawm) ကေုာံ တေရင့် ရိန်ဂျာ (Terence Ranger) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၃ ရ။ ပြဝေဏဳ ဟွံသေင်မ္ဂး အခိုက်အလိုက်လ္ၚဵု မကၠုင်နူ အခိင်တမၠာ ဟီုစဂှ် ဗွဲစၟတ်မ္ဂး ဒှ်အရာမခၞံဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲခေတ်တၟိဏအ် အကြာဏအ်ရ。&lt;ref&gt;Hobsbawm, E., &amp; Ranger, T. (1983). ''The Invention of Tradition''. Cambridge: Cambridge University Press.&lt;/ref&gt; လညာတ်ဝွံ နွံကဵု အဆက်အစပ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက် ကုပရေင်ဝံသစောဲ ကေုာံ လဒက်ပ္တန် ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲခေတ်တၟိ။

== အဓိပ္ပါယ် ကေုာံ ပွံက် ==
ပွံက်အဓိပ္ပါယ် &quot;ပရေင်ခၞံဗဒှ် ပြဝေဏဳ&quot; ဂှ် ဒှ်ပရေင်ကမၠောန်၊ ပရေင်ပတှ်ေ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး အခိုက်အလိုက် မကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲအခိင် ဟွံလအ်ဏီ ဆဂး ညးမရပ်စပ်တအ် ပတှ်ေကေတ် လဒက်ပ္တန်လဝ် နူအခိင်တမၠာရ။ အဲရိတ် ဟော့စဗန် ပံက်လဝ် အဓိပ္ပါယ် ပြဝေဏဳမခၞံဗဒှ်ဝွံ မဒှ်အရာမထိင်ဒဝ် ကဵုသမ္တီ လပါ်ဝင် ညံင်ဂွံဆက်စပ် ကုအခိင်တမၠာရ။ 

== ဝင် ကေုာံ တမ်မူလ ==
လညာတ်ဝွံ ကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲပြကိုဟ် &quot;The Invention of Tradition&quot; မပတိတ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၃။ တၠပညာတအ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အကာဲအရာ မကတဵုဒှ် ပ္ဍဲဥရောပ ခေတ် ၁၉ ကေုာံ ၂၀ ဗွဝ်ကၠံ မဒှ်အခိင် ဍုင်နာနာတအ် ဒက်ပ္တန် ဍုင် (Nation-building) တုဲ နွံပၟိက်ကၠုင် ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပြဝေဏဳ သွက်ဂွံ ပံင်ကောံ ညးဍုင်ကွာန်တအ်ရ။

== ဗီုပြင် ပြဝေဏဳ မခၞံဗဒှ်လဝ်ဂမၠိုင် ==
ပြဝေဏဳ မခၞံဗဒှ်လဝ်တအ်ဂှ် ပါ်ကရေက်မာန် နကဵု ဗီုပြင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ -
* '''ပြဝေဏဳ သွက်ဂွံ ပံင်သၟဟ် ဂကောံမၞိဟ် (Social cohesion):''' သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် စိုတ်ဓါတ် ဆာန်ဂကူ ကေုာံ ဍုင်။
* '''ပြဝေဏဳ သွက်ဂွံ ပဒတန် အဝဵု (Legitimizing institutions):''' သွက်ဂွံ ထံက်ပင် လဒက်ပ္တန် အဝဵုအုပ်ဓုပ်၊ သၞောဝ်ဥပဒေ ကေုာံ ရာဇာဝင် ဍုင်။
* '''ပြဝေဏဳ မဆေင်ကဵု ပရေင်ဝါဏိဇ္ဇ (Commercialized tradition):''' သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ပရေင်ကမၠောန် ကေုာံ ဌာနကမၠောန် အာတရဴ (Tourism industry)။&lt;ref&gt;Anderson, B. (1983). ''Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism''. Verso.&lt;/ref&gt;

== ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ အသိင်ဝံသစောဲ ==
ပရေင်ခၞံဗဒှ် ပြဝေဏဳ ကေုာံ အသိင်ဝံသစောဲ (Nationalism) ဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ဗွဲမဇြိုဟ်နက်။ ဍုင်မဒက်ပ္တန်လဝ် တၟိတအ် နွံပၟိက် ဝင်တမၠာ သွက်ဂွံ ပခိုင်ကဵု လညာတ် ဇကုဂှ် ဒှ်ဂကူမွဲ မနွံကၠုင် နူသၞာံ မဂၠိုင်ကဵုလ္ၚီရ။ ဣဏအ်ဝွံ ကော်စ ပွမဖန်ဗဒှ် &quot;[[ဂကောံမၞိဟ်မချပ်စၟတ်ကေတ်]]&quot; ([[Imagined Communities]]) မဒှ်ရ။

== ဥပမာ ပ္ဍဲရးယူရောပ် ==
ဥပမာ မပြာကတ်အိုတ်ဂှ် ဒှ် ကယျိုင်သကတ် (Scottish clan tartans) ရ။ ကယျိုင်ဏအ် မၞိဟ်တအ် ထေင်ကေတ် မဒှ်ကၠုင် နူအခိင်တမၠာကီုလေဝ်၊ ဍေဟ်ဒှ် ပြဝေဏဳ မခၞံဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ၁၉ ဗွဝ်ကၠံ သွက်ဂွံ စၞောန်ထ္ၜး အဆက်အစပ် ကုဂကူ သကတ်လာန်ရ။ ညံင်ရဴသာ်ဏအ်ကီု ဥပမာတၞဟ်တအ်မ္ဂး ဒှ် လညာတ် ၝောအ်ကိုဋ် Wendish Crown ပ္ဍဲ ဂျာမနဳ ကေုာံ ပရေင်စသိုင် Þorramatur ပ္ဍဲ အာက်သလာန် တအ် မဒှ်ရ။&lt;ref&gt;Trevor-Roper, H. (1983). &quot;The Invention of Tradition: The Highland Tradition of Scotland&quot;. In E. Hobsbawm &amp; T. Ranger (Eds.), ''The Invention of Tradition'' (pp. 15-41). Cambridge University Press.&lt;/ref&gt;

== ဥပမာ ပ္ဍဲရးအာရှ ကေုာံ အာရှအဂၞဲ ==
ပ္ဍဲဒေသ အာရှအဂၞဲ လေဝ် ပရေင်ခၞံဗဒှ် ပြဝေဏဳ နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ဥပမာ သဘင် ဖံင်စာ် (Loy Krathong) ပ္ဍဲဍုင်သေံဂှ် ပ္ဍဲခေတ် ကြဴပၞာန်ဂၠးကဝ် ဒုတိယ အခိင်ဝံသစောဲ ဇၞော်မောဝ်ကၠုင်ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နဒဒှ် ပြဝေဏဳ &quot;သေံဇေတ်တ်&quot; သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ပရေင်အာတရဴ ကေုာံ ပရေင်ဆာန်ဂကူရ။ တမ်မူလဍေဟ်ဂှ် ပံင်နှဴလဝ် လညာတ် ဗြဟ္မဏ ခမာ ကေုာံ အခိုက်ကွာန် နူခေတ် အယုဒ္ဓယ ရ။

== ဖိုလ်သုတေသန ပ္ဍဲအရာမလ္ၚတ် ဂကူ ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
သုတေသန မဆေင်ကဵု ပရေင်ခၞံဗဒှ် ပြဝေဏဳဝွံ ပံက်ကဵု လညာတ် ညံင်ဂွံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ယေန်သၞာင် နကဵု လညာတ် မဒက်ပ္တန် (Constructivism) ရ။ ယေန်သၞာင်ဂှ် ဟွံသေင် အရာမတန်ကြန်ဒၟံင် မွဲဒၞာဲ၊ ဆဂး ဍေဟ်ဒှ် အရာမပြံင်လှာဲ ကေုာံ ဖန်ဗဒှ်ဒၟံင် လၟိုန် အတိုင် ပၟိက်အကာဲအရာ ပရေင်မၞိဟ်ရ။&lt;ref&gt;Handler, R., &amp; Linnekin, J. (1984). &quot;Tradition, Genuine or Spurious&quot;. ''Journal of American Folklore'', 97(385), 273-290.&lt;/ref&gt;

== ပွမတၞဟ်ခြာ အကြာ ပြဝေဏဳဇေတ် ကေုာံ ပြဝေဏဳခၞံဗဒှ် ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ ပွမတၞဟ်ခြာ အကြာ ပြဝေဏဳၜါသာ်
! လက္ချဏ် (Characteristics)
! ပြဝေဏဳ အဆက်အဆက် (Authentic Tradition)
! ပြဝေဏဳ မခၞံဗဒှ် (Invented Tradition)
|-
| '''တမ်မူလ'''
| ကၠုင်နူ ဝင်တမၠာ ဟွံမဲကဵု ညးမခၞံဗဒှ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်
| ခၞံဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲခေတ်တၟိ (ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲ ၁၉/၂၀ ဗွဝ်ကၠံ)
|-
| '''တင်ရန်တၟအ်'''
| ကတဵုဒှ်ကၠုင် နကဵု သဘာဝ အခိုက်အလိုက် ဂကောံမၞိဟ်
| ဒက်ပ္တန်လဝ် သွက် ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ပရေင်ဝါဏိဇ္ဇ ကေုာံ အသိင်ဝံသစောဲ
|-
| '''ပွမတန်ကြန်'''
| ပြံင်လှာဲအာ လၟိုန် အတိုင်အခိင်ကာလ
| သၞောတ်ဝ် မတန်ကြန် ဟွံကဵုအခေါင် ပြံင်လှာဲ လောဲလောဲ
|}

== လညာတ်ပါ်ပဲါ သၟာသုတေသနတအ် ==
တၠပညာ လ္ၚဵု ပါ်ပဲါလညာတ်ဏအ် ဒဒှ်ရ ပွမပါ်ကရေက် &quot;ပြဝေဏဳဇေတ်&quot; ကေုာံ &quot;ပြဝေဏဳ မခၞံဗဒှ်&quot; ဝွံ ဟွံဒှ် သဘာဝရ။ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ပြဝေဏဳ ဇၟာပ်ဇၟာပ်သာ်ဂှ် ဒှ်အရာ မၞိဟ်တအ် ဖန်ဗဒှ်လဝ် ဖအိုတ်ရ။ ညးလ္ၚဵု စကာဝေါဟာရ &quot;Fakelore&quot; (ဇာတ်ဒဏ္ဍာရဳ မခၞံဗဒှ်) သွက်ဂွံ ပါ်ပဲါ ယေန်သၞာင် မဖန်ဗဒှ်လဝ် သွက် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ရ။&lt;ref&gt;Parnwell, M. J. G. (1993). ''Tourism, Tradition and Development in Southeast Asia''. Routledge.&lt;/ref&gt;

== သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အကာဲအရာဂကူမန် ==
ပ္ဍဲလ္ၚတ် ပရေင်ယေန်သၞာင်မန် (Multicultural Studies)၊ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပရေင်ခၞံဗဒှ် ပြဝေဏဳဝွံ ဒှ်အရာ ကိစ္စဇၞော်ရ။ သဘင်၊ ကယျိုင်ကယဝ်၊ ကေုာံ အခိုက်အလိုက် လ္ၚဵု မကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲကောန်ဂကူမန် လၟုဟ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် ဒှ်အရာ မခၞံဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင် ဇၞော်မောဝ် အသိင်ဝံသစောဲ မန် ပ္ဍဲ ၂၀ ဗွဝ်ကၠံ သွက်ဂွံ မင်မဲ ဝံသ ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာရ။ ဣဏအ်ဝွံ သၟဟ်ညဳ ကုလညာတ် Strategic hybridity (ပရေင်ပံင်နှဴ ဗွဲဗျူဟာ) ကေုာံ Institutional isomorphism မစကာဒၟံင် ပ္ဍဲသုတေသန ယေန်သၞာင် ခေတ်တၟိရ。&lt;ref&gt;DiMaggio, P. J., &amp; Powell, W. W. (1983). &quot;The Iron Cage Revisited: Institutional Isomorphism and Collective Rationality in Organizational Fields&quot;. ''American Sociological Review'', 48(2), 147-160.&lt;/ref&gt;

== နိဿဲ ==
&lt;references/&gt;

{{Navbox
| name = သိပ္ပံပရေင်မၞိဟ်
| title = လညာတ် သိပ္ပံပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ယေန်သၞာင်
| listclass = hlist
| group1 = သဘဴဓဝ်ဂမၠိုင်
| list1 =
* [[ပရေင်ခၞံဗဒှ် ပြဝေဏဳ]]
* [[ဂကောံမၞိဟ်မချပ်စၟတ်ကေတ်]]
* [[ယေန်သၞာင်]]
* [[ပရေင်ဝံသစောဲ]]
| group2 = တၠပညာ
| list2 =
* [[အဲရိတ် ဟော့စဗန်]]
* [[တေရင့် ရိန်ဂျာ]]
* [[ဗေနဳဒေတ် အာန်ဒါသေန်]]
}}

{{DEFAULTSORT:ပရေင်ခၞံဗဒှ် ပြဝေဏဳ}}
[[Category:ပရေင်မၞိဟ်]]
[[Category:ယေန်သၞာင်]]
[[Category:ပြဝေဏဳ]]
[[Category:သိပ္ပံပရေင်မၞိဟ်]]</text>
      <sha1>f46zbcmfd530xf3c89tvfid1h9d8bdw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂကောံမၞိဟ်မချပ်စၟတ်ကေတ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12531</id>
    <revision>
      <id>58687</id>
      <timestamp>2026-10-17T09:07:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox book | name = ဂကောံမၞိဟ်မချပ်စၟတ်ကေတ်&lt;br&gt;Imagined Communities | image = [[File:Benedict_Anderson_(2007).jpg|250px]] | caption = ညးချူလိက် ဗေနေဒိက် အာန်ဒါသာန် (Benedict Anderson) | author = [[ဗေနေဒိက် အာန်ဒါသာန်]] (Benedict Anderson) | country = ကၟိန်ဍုင်အ...&quot;</comment>
      <origin>58687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11063" sha1="ae2af4ll2o33q7m4ccdiueaygxal4dh" xml:space="preserve">{{Infobox book
| name = ဂကောံမၞိဟ်မချပ်စၟတ်ကေတ်&lt;br&gt;Imagined Communities
| image = [[File:Benedict_Anderson_(2007).jpg|250px]]
| caption = ညးချူလိက် ဗေနေဒိက် အာန်ဒါသာန် (Benedict Anderson)
| author = [[ဗေနေဒိက် အာန်ဒါသာန်]] (Benedict Anderson)
| country = ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်
| language = အင်္ဂလိက်
| subject = ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ မနုဿဗေဒ၊ ပရေင်ဆာန်ဂကူ
| publisher = Verso Books
| publication_date = ၁၉၈၃ (တက်တြး အလန်ပထမ)
| pages = ၁၆၀ (အလန်ပထမ)
| isbn = 0860910598
}}

'''ဂကောံမၞိဟ်မချပ်စၟတ်ကေတ်''' ({{lang-en|Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism}}) ဝွံ ဒှ်လိက်အုပ် မဆေင်ကဵု ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ဆာန်ဂကူ မချူလဝ် နကဵု တၠပညာ ဗေနေဒိက် အာန်ဒါသာန် (Benedict Anderson) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၃ ရ။&lt;ref&gt;Anderson, Benedict R. O'G. (1991). ''Imagined communities: reflections on the origin and spread of nationalism'' (Rev. and extended ed.). London: Verso. pp. 6–7. ISBN 978-0-86091-546-1.&lt;/ref&gt; လိက်အုပ်ဝွံ ပံက်ထ္ၜးလဝ် လညာတ်တၟိ လ္တူလဒက်ပ္တန် ဍုင် ကေုာံ ပရေင်ဆာန်ဂကူ (Nationalism) မဒှ်အရာ မက္တဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု ပရေင်ချပ်စၟတ်ကေတ် ပ္ဍဲစိုတ် ကောန်မၞိဟ်တအ်ရ။

== သဇိုင်ဝင် ကေုာံ အဓိပ္ပါယ် ==
အာန်ဒါသာန် ပံက်လဝ် အဓိပ္ပါယ် &quot;ဂကောံမၞိဟ်မချပ်စၟတ်ကေတ်&quot; ဝွံ ဒှ်ဂကောံမၞိဟ် မပတှ်ေကေတ် ဒဒှ်ရ ညးတအ် ပါလုပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဂကောံမွဲတုပ်ပ် ၜိုန်ရ ညးတအ် ဟွံကေင်ဆဵုဂဗ ရေင်သကအ် ပ္ဍဲဘဝလမိုန်တ္ၚဲကီုလေဝ်ရ။ ဂကူ ဟွံသေင်မ္ဂး ဍုင် (Nation) မွဲမွဲဂှ် ဒှ်အရာ မချပ်စၟတ်ကေတ်လဝ် နကဵု ပယျဵုဒၞာဲ မနွံကဵု အပိုင်အခြာ ကေုာံ အဝဵုစၟိန်ပြမာန်ရ။

== ပရေင်ချပ်စၟတ် ဂကောံမၞိဟ် ==
ပရေင်ချပ်စၟတ်ဝွံ ဟွံသေင်ကဵု ပရေင်လညာတ် မပတောအ်ဗက်၊ ဆဂး ဒှ်လဒက်ပ္တန် ပရေင်မၞိဟ် (Social construction) ရ။ ကောန်ဍုင်တအ် ပတှ်ေကေတ် ဒဒှ်ရ ညးတအ် ဒှ်မွဲဆီ၊ မွဲယေန်သၞာင် ဟိုတ်နူ သဇိုင်ဝင် ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာ မတုပ်သၟဟ်။&lt;ref&gt;Gellner, Ernest (1983). ''Nations and Nationalism''. Ithaca, New York: Cornell University Press. p. 48.&lt;/ref&gt; ဣဏအ်ဂှ် ပ္တန်ဗဒှ်ကဵု ဒြဟတ်စိုတ် ညံင်ဂွံ သၠးလမျီု သွက်ဂကူဇကုမာန်ရ။

== လဒက်ပ္တန် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ==
ပ္ဍဲခေတ်တြေံ၊ လဒက်ပ္တန် ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဝွံ ဒုင်သဇိုင် ကုသၟိင်တၠ ကေုာံ ဘာသာ။ ဆဂး ကာလစိုပ် ခေတ်တၟိ (Modernity) လညာတ်မ္ဂး သၟိင်တၠ နွံအဝဵု နူကျာ် ကဵုလဝ်ဂှ် ဍိုန်လျအာတုဲ ကောန်ဍုင်တအ် အာတ်မိက်ကၠုင် အဝဵုစၟိန်ပြမာန် မဆေင်ကဵု ကောန်ဂကူ (Sovereign) ရ။&lt;ref&gt;Mylonas, Harris; Tudor, Maya (2021). &quot;Nationalism: What We Know and What We Still Need to Know&quot;. ''Annual Review of Political Science''. 24 (1): 109–132.&lt;/ref&gt;

== ပရိုင်ပ္ဍဵုဗီု ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Print Capitalism) ==
တင်အဓိက အာန်ဒါသာန် မပ္တိုန်ထ္ၜးလဝ်ဂှ် ဒှ် &quot;Print Capitalism&quot; ရ။ ပ္ဍဲခေတ် အေက်သပလောရ်၊ ကာလစက်ပ္ဍဵုဗီု (Printing press) ပြးဇးကၠုင်၊ လိက်အုပ် ကေုာံ လိက်ပရိုင်တအ်ဂှ် တက်တြး နကဵု အရေဝ်ဘာသာ ညးဍုင်ကွာန် (Vernacular languages) စၞးအရေဝ် လေတ်တေန် (Latin) ရ။ ဣဏအ်ဂှ် ကဵုသတိ ကုမၞိဟ်မဗှ်လိက်တအ် ဒဒှ်ရ ညးတအ် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲဂကောံ မဟီုအရေဝ်တုပ်ပ် မွဲရ။

== အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ သမ္တီ ==
အရေဝ်ဘာသာ မတက်တြး ပ္ဍဲလိက်ပရိုင်တအ်ဂှ် ဒှ်အရေဝ် မစံက်ဂဇအ် ညံင်ဂွံဒှ် စံင်ပ္ဍဲ (Standardized language) ရ။ ဣဏအ်ဂှ် ဖန်ဗဒှ်ကဵု သမ္တီဝင် မတုပ်သၟဟ် ကေုာံ အသိင်စိုတ်ဓါတ် ဝံသ (Collective identity) သွက်မၞိဟ် မဟီုအရေဝ်ဘာသာဂှ်ရ။

== စရင်အင်၊ မြေပုံ၊ တိုက်ထ္ၜးပျး (Census, Map, Museum) ==
အလန်ဒုတိယ လိက်အုပ်ဝွံ (၁၉၉၁) အာန်ဒါသာန် ထပ်စုတ်လဝ် လညာတ် စရင်အင်၊ မြေပုံ၊ ကေုာံ တိုက်ထ္ၜးပျး မဒှ် ကိရိယာ အလဵုအသဳ ကဝ်လဝ်နဳ (Colonial powers) တအ် မစကာ သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ ကေုာံ ဓမံက်ထ္ၜး ပယျဵုတိဍာ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ဍုင်ရ။

== တမ်မူလ ပရေင်ဆာန်ဂကူ ==
အာန်ဒါသာန် ပါ်ပရးလဝ် တမ်မူလ ပရေင်ဆာန်ဂကူ နကဵု လပှ် (Waves) နာနာ မပ္တံကဵု ပရေင်ဆာန်ဂကူ ခရဳအောဝ် (Creole nationalism) ပ္ဍဲအမေရိကသၠုင်ကျာ၊ ပရေင်ဆာန်ဂကူ အရေဝ်ဘာသာ ပ္ဍဲယူရောပ်၊ ကေုာံ ပရေင်ဆာန်ဂကူ မတဝ်စၞေဟ် ကုကဝ်လဝ်နဳ ပ္ဍဲအာရှ ကေုာံ အာဖရိကရ။

== ပရေင်ပါ်ပါဲ ကေုာံ လညာတ်တၞဟ် ==
လညာတ် &quot;ဂကောံမၞိဟ်မချပ်စၟတ်ကေတ်&quot; ဝွံ ဒးဒုင်ပါ်ပါဲ နူကဵု တၠပညာ ဗီုကဵု Partha Chatterjee ကီုရ။ Chatterjee ပ္တိုန်ထ္ၜး ဒဒှ်ရ ဍုင်ကဝ်လဝ်နဳတအ်ဂှ် ဒးဒုင်ကေတ် လညာတ်ပရေင်ဆာန်ဂကူ နူယူရောပ်တုဲ ညးတအ် ဟွံဂွံ ချပ်စၟတ်ကေတ် ဇကုအပိုင် ဗွဲမဗၠးၜးရ။&lt;ref&gt;Chatterjee, Partha (1993). ''Nationalist Thought and the Colonial World: A Derivative Discourse''. Minneapolis: University of Minnesota Press.&lt;/ref&gt;

== လဒက်ပ္တန် ပ္ဍဲအာရှအဂၞဲ ==
အာန်ဒါသာန် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်လဝ် ပရေင်ဆာန်ဂကူ ပ္ဍဲအာရှအဂၞဲ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ [[အေန်ဒဝ်နဳယျာ]] ကေုာံ ဗဳယေတ်နာမ် ရ။ ညးထ္ၜးလဝ် ဒဒှ်ရ ပရေင်ပညာ ကေုာံ စနစ်အုပ်ဓုပ် ကဝ်လဝ်နဳတအ်ဂှ် ဖန်ဗဒှ်ကဵု ဒြဟတ် သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် &quot;ဂကောံမၞိဟ်မချပ်စၟတ်ကေတ်&quot; သွက်ဂွံ တဝ်စၞေဟ် ကုညးတအ်ကလေင်ရ။

== သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အနာဂတ် ==
လညာတ် အာန်ဒါသာန် ဝွံ စဵုကဵု တ္ၚဲဏအ် ဒှ်လညာတ် မနွံကဵု ဓရ်စိုတ်ဇြိုဟ်နက် သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ခေတ်တၟိ။ ပ္ဍဲခေတ် အေန်တာနေတ် (Internet) ဏအ်၊ &quot;ဂကောံမၞိဟ်မချပ်စၟတ်ကေတ်&quot; ဝွံ ပြံင်လှာဲအာ ဗီုပြင်တၟိ နကဵု ဂကောံမၞိဟ် လေပ်ဒဳဂျဳတေဝ် (Digital communities) ရ။&lt;ref&gt;Hobsbawm, Eric (1990). ''Nations and Nationalism Since 1780: Programme, Myth, Reality''. Cambridge University Press.&lt;/ref&gt;

== နိဿဲ ==
&lt;references/&gt;

{{Navbox
| name = သီအိုရဳ ပရေင်ဆာန်ဂကူ
| title = လ္ၚတ်သီအိုရဳ ပရေင်ဆာန်ဂကူ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်
| listclass = hlist
| group1 = တၠပညာ
| list1 =
* [[ဗေနေဒိက် အာန်ဒါသာန်]]
* [[အာနက် ဂေလနာ]] (Ernest Gellner)
* [[အေရစ် ဟော့စ်ဘွန်း]] (Eric Hobsbawm)
| group2 = လညာတ်အဓိက
| list2 =
* [[ဂကောံမၞိဟ်မချပ်စၟတ်ကေတ်]]
* [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဵုဗီု]] (Print capitalism)
* [[လဒက်ပ္တန် ပရေင်မၞိဟ်]]
}}

[[Category:ပရေင်ဆာန်ဂကူ]]
[[Category:လိက်အုပ် ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
[[Category:လိက်အုပ် တက်တြး ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၃]]
[[Category:သီအိုရဳ ပရေင်မၞိဟ်]]</text>
      <sha1>ae2af4ll2o33q7m4ccdiueaygxal4dh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>58688</id>
      <parentid>58687</parentid>
      <timestamp>2026-10-17T09:08:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>58688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11063" sha1="diyf834g57hgbm8r0tqm37bau62d6o3" xml:space="preserve">{{Infobox book
| name = ဂကောံမၞိဟ်မချပ်စၟတ်ကေတ်&lt;br&gt;Imagined Communities
| image = [[File:Benedict_Anderson_(2007).jpg|250px]]
| caption = ညးချူလိက် ဗေနေဒိက် အာန်ဒါသာန် (Benedict Anderson)
| author = [[ဗေနေဒိက် အာန်ဒါသာန်]] (Benedict Anderson)
| country = ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်
| language = အင်္ဂလိက်
| subject = ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ မနုဿဗေဒ၊ ပရေင်ဆာန်ဂကူ
| publisher = Verso Books
| publication_date = ၁၉၈၃ (တက်တြး အလန်ပထမ)
| pages = ၁၆၀ (အလန်ပထမ)
| isbn = 0860910598
}}

'''ဂကောံမၞိဟ်မချပ်စၟတ်ကေတ်''' ({{lang-en|Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism}}) ဝွံ ဒှ်လိက်အုပ် မဆေင်ကဵု ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ဆာန်ဂကူ မချူလဝ် နကဵု တၠပညာ ဗေနေဒိက် အာန်ဒါသာန် (Benedict Anderson) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၃ ရ။&lt;ref&gt;Anderson, Benedict R. O'G. (1991). ''Imagined communities: reflections on the origin and spread of nationalism'' (Rev. and extended ed.). London: Verso. pp. 6–7. ISBN 978-0-86091-546-1.&lt;/ref&gt; လိက်အုပ်ဝွံ ပံက်ထ္ၜးလဝ် လညာတ်တၟိ လ္တူလဒက်ပ္တန် ဍုင် ကေုာံ ပရေင်ဆာန်ဂကူ (Nationalism) မဒှ်အရာ မက္တဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု ပရေင်ချပ်စၟတ်ကေတ် ပ္ဍဲစိုတ် ကောန်မၞိဟ်တအ်ရ။

== သဇိုင်ဝင် ကေုာံ အဓိပ္ပါယ် ==
အာန်ဒါသာန် ပံက်လဝ် အဓိပ္ပါယ် &quot;ဂကောံမၞိဟ်မချပ်စၟတ်ကေတ်&quot; ဝွံ ဒှ်ဂကောံမၞိဟ် မပတှ်ေကေတ် ဒဒှ်ရ ညးတအ် ပါလုပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဂကောံမွဲတုပ်ပ် ၜိုန်ရ ညးတအ် ဟွံကေင်ဆဵုဂဗ ရေင်သကအ် ပ္ဍဲဘဝလမိုန်တ္ၚဲကီုလေဝ်ရ။ ဂကူ ဟွံသေင်မ္ဂး ဍုင် (Nation) မွဲမွဲဂှ် ဒှ်အရာ မချပ်စၟတ်ကေတ်လဝ် နကဵု ပယျဵုဒၞာဲ မနွံကဵု အပိုင်အခြာ ကေုာံ အဝဵုစၟိန်ပြမာန်ရ။

== ပရေင်ချပ်စၟတ် ဂကောံမၞိဟ် ==
ပရေင်ချပ်စၟတ်ဝွံ ဟွံသေင်ကဵု ပရေင်လညာတ် မပတောအ်ဗက်၊ ဆဂး ဒှ်လဒက်ပ္တန် ပရေင်မၞိဟ် (Social construction) ရ။ ကောန်ဍုင်တအ် ပတှ်ေကေတ် ဒဒှ်ရ ညးတအ် ဒှ်မွဲဆီ၊ မွဲယေန်သၞာင် ဟိုတ်နူ သဇိုင်ဝင် ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာ မတုပ်သၟဟ်။&lt;ref&gt;Gellner, Ernest (1983). ''Nations and Nationalism''. Ithaca, New York: Cornell University Press. p. 48.&lt;/ref&gt; ဣဏအ်ဂှ် ပ္တန်ဗဒှ်ကဵု ဒြဟတ်စိုတ် ညံင်ဂွံ သၠးလမျီု သွက်ဂကူဇကုမာန်ရ။

== လဒက်ပ္တန် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ==
ပ္ဍဲခေတ်တြေံ၊ လဒက်ပ္တန် ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဝွံ ဒုင်သဇိုင် ကုသၟိင်တၠ ကေုာံ ဘာသာ။ ဆဂး ကာလစိုပ် ခေတ်တၟိ (Modernity) လညာတ်မ္ဂး သၟိင်တၠ နွံအဝဵု နူကျာ် ကဵုလဝ်ဂှ် ဍိုန်လျအာတုဲ ကောန်ဍုင်တအ် အာတ်မိက်ကၠုင် အဝဵုစၟိန်ပြမာန် မဆေင်ကဵု ကောန်ဂကူ (Sovereign) ရ။&lt;ref&gt;Mylonas, Harris; Tudor, Maya (2021). &quot;Nationalism: What We Know and What We Still Need to Know&quot;. ''Annual Review of Political Science''. 24 (1): 109–132.&lt;/ref&gt;

== ပရိုင်ပ္ဍဵုဗီု ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Print Capitalism) ==
တင်အဓိက အာန်ဒါသာန် မပ္တိုန်ထ္ၜးလဝ်ဂှ် ဒှ် &quot;Print Capitalism&quot; ရ။ ပ္ဍဲခေတ် အေက်သပလောရ်၊ ကာလစက်ပ္ဍဵုဗီု (Printing press) ပြးဇးကၠုင်၊ လိက်အုပ် ကေုာံ လိက်ပရိုင်တအ်ဂှ် တက်တြး နကဵု အရေဝ်ဘာသာ ညးဍုင်ကွာန် (Vernacular languages) စၞးအရေဝ် လေတ်တေန် (Latin) ရ။ ဣဏအ်ဂှ် ကဵုသတိ ကုမၞိဟ်မဗှ်လိက်တအ် ဒဒှ်ရ ညးတအ် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲဂကောံ မဟီုအရေဝ်တုပ်ပ် မွဲရ။

== အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ သမ္တီ ==
အရေဝ်ဘာသာ မတက်တြး ပ္ဍဲလိက်ပရိုင်တအ်ဂှ် ဒှ်အရေဝ် မစံက်ဂဇအ် ညံင်ဂွံဒှ် စံင်ပ္ဍဲ (Standardized language) ရ။ ဣဏအ်ဂှ် ဖန်ဗဒှ်ကဵု သမ္တီဝင် မတုပ်သၟဟ် ကေုာံ အသိင်စိုတ်ဓါတ် ဝံသ (Collective identity) သွက်မၞိဟ် မဟီုအရေဝ်ဘာသာဂှ်ရ။

== စရင်အင်၊ မြေပုံ၊ တိုက်ထ္ၜးပျး (Census, Map, Museum) ==
အလန်ဒုတိယ လိက်အုပ်ဝွံ (၁၉၉၁) အာန်ဒါသာန် ထပ်စုတ်လဝ် လညာတ် စရင်အင်၊ မြေပုံ၊ ကေုာံ တိုက်ထ္ၜးပျး မဒှ် ကိရိယာ အလဵုအသဳ ကဝ်လဝ်နဳ (Colonial powers) တအ် မစကာ သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ ကေုာံ ဓမံက်ထ္ၜး ပယျဵုတိဍာ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ဍုင်ရ။

== တမ်မူလ ပရေင်ဆာန်ဂကူ ==
အာန်ဒါသာန် ပါ်ပရးလဝ် တမ်မူလ ပရေင်ဆာန်ဂကူ နကဵု လပှ် (Waves) နာနာ မပ္တံကဵု ပရေင်ဆာန်ဂကူ ခရဳအောဝ် (Creole nationalism) ပ္ဍဲအမေရိကသၠုင်ကျာ၊ ပရေင်ဆာန်ဂကူ အရေဝ်ဘာသာ ပ္ဍဲယူရောပ်၊ ကေုာံ ပရေင်ဆာန်ဂကူ မတဝ်စၞေဟ် ကုကဝ်လဝ်နဳ ပ္ဍဲအာရှ ကေုာံ အာဖရိကရ။

== ပရေင်ပါ်ပါဲ ကေုာံ လညာတ်တၞဟ် ==
လညာတ် &quot;ဂကောံမၞိဟ်မချပ်စၟတ်ကေတ်&quot; ဝွံ ဒးဒုင်ပါ်ပါဲ နူကဵု တၠပညာ ဗီုကဵု Partha Chatterjee ကီုရ။ Chatterjee ပ္တိုန်ထ္ၜး ဒဒှ်ရ ဍုင်ကဝ်လဝ်နဳတအ်ဂှ် ဒးဒုင်ကေတ် လညာတ်ပရေင်ဆာန်ဂကူ နူယူရောပ်တုဲ ညးတအ် ဟွံဂွံ ချပ်စၟတ်ကေတ် ဇကုအပိုင် ဗွဲမဗၠးၜးရ။&lt;ref&gt;Chatterjee, Partha (1993). ''Nationalist Thought and the Colonial World: A Derivative Discourse''. Minneapolis: University of Minnesota Press.&lt;/ref&gt;

== လဒက်ပ္တန် ပ္ဍဲအာရှအဂၞဲ ==
အာန်ဒါသာန် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်လဝ် ပရေင်ဆာန်ဂကူ ပ္ဍဲအာရှအဂၞဲ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ [[အေန်ဒဝ်နဳယျာ]] ကေုာံ ဗဳယေတ်နာမ် ရ။ ညးထ္ၜးလဝ် ဒဒှ်ရ ပရေင်ပညာ ကေုာံ စနစ်အုပ်ဓုပ် ကဝ်လဝ်နဳတအ်ဂှ် ဖန်ဗဒှ်ကဵု ဒြဟတ် သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် &quot;ဂကောံမၞိဟ်မချပ်စၟတ်ကေတ်&quot; သွက်ဂွံ တဝ်စၞေဟ် ကုညးတအ်ကလေင်ရ။

== သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အနာဂတ် ==
လညာတ် အာန်ဒါသာန် ဝွံ စဵုကဵု တ္ၚဲဏအ် ဒှ်လညာတ် မနွံကဵု ဓရ်စိုတ်ဇြိုဟ်နက် သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ခေတ်တၟိ။ ပ္ဍဲခေတ် အေန်တာနေတ် (Internet) ဏအ်၊ &quot;ဂကောံမၞိဟ်မချပ်စၟတ်ကေတ်&quot; ဝွံ ပြံင်လှာဲအာ ဗီုပြင်တၟိ နကဵု ဂကောံမၞိဟ် လေပ်ဒဳဂျဳတေဝ် (Digital communities) ရ။&lt;ref&gt;Hobsbawm, Eric (1990). ''Nations and Nationalism Since 1780: Programme, Myth, Reality''. Cambridge University Press.&lt;/ref&gt;

== နိဿဲ ==
&lt;references/&gt;

{{Navbox
| name = သဳအိုရဳ ပရေင်ဆာန်ဂကူ
| title = လ္ၚတ်သဳအိုရဳ ပရေင်ဆာန်ဂကူ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်
| listclass = hlist
| group1 = တၠပညာ
| list1 =
* [[ဗေနေဒိက် အာန်ဒါသာန်]]
* [[အာနက် ဂေလနာ]] (Ernest Gellner)
* [[အေရစ် ဟော့စ်ဘွန်း]] (Eric Hobsbawm)
| group2 = လညာတ်အဓိက
| list2 =
* [[ဂကောံမၞိဟ်မချပ်စၟတ်ကေတ်]]
* [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဵုဗီု]] (Print capitalism)
* [[လဒက်ပ္တန် ပရေင်မၞိဟ်]]
}}

[[Category:ပရေင်ဆာန်ဂကူ]]
[[Category:လိက်အုပ် ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
[[Category:လိက်အုပ် တက်တြး ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၃]]
[[Category:သဳအိုရဳ ပရေင်မၞိဟ်]]</text>
      <sha1>diyf834g57hgbm8r0tqm37bau62d6o3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဵုဗီု</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12532</id>
    <revision>
      <id>58689</id>
      <timestamp>2026-10-17T09:10:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox industry | name = ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဵုဗီု (Economics of Publishing) | image = [[File:Printing press from 1811.jpg|250px|စက်ပ္ဍဵုဗီု ခေတ်တြေံ]] | caption = စက်ပ္ဍဵုဗီု မဖန်ဗဒှ်လဝ် အပြံင်အလှာဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ လိက်...&quot;</comment>
      <origin>58689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13381" sha1="sgygdlyosw30pwa2riftl7lm22ap5gi" xml:space="preserve">{{Infobox industry
| name = ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဵုဗီု (Economics of Publishing)
| image = [[File:Printing press from 1811.jpg|250px|စက်ပ္ဍဵုဗီု ခေတ်တြေံ]]
| caption = စက်ပ္ဍဵုဗီု မဖန်ဗဒှ်လဝ် အပြံင်အလှာဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ လိက်အုပ်
| sector = ပရေင်တက်တြး ကေုာံ ပ္ဍဵုဗီု (Publishing and Printing)
| products = [[လိက်အုပ်]], လိက်ပရိုင်, လိက်မဂ္ဂဇြေန်, ပရေင်ဒဳဂျဳတေဝ်
| key_factors = င္ၚုဟ်မး သြန်တိတ်, သြန်လုပ်, အခေါင်ချူ, ပရေင်ကွတ်
| related_industries = [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]], [[သုတေသန]], [[ပရေင်ပညာ]]
}}

'''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဵုဗီု''' ({{lang-en|Economics of Publishing / Economics of Printing}}) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ မလ္ၚတ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပရူပရာ လဒက်ပ္တန် သြန်တိတ် သြန်လုပ် ကေုာံ ပရေင်ပြိုင်ပ္ကာန် ပ္ဍဲကမၠောန် တက်တြး ကေုာံ ပ္ဍဵုဗီု လိက်အုပ်၊ လိက်ပရိုင် ကေုာံ မဳဒဳယာဂမၠိုင်ရ[cite: 1]။ ကဏ္ဍဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုပရေင်ပြံင်လှာဲ ကွတ်စက်နာနာတုဲ ဖန်ဗဒှ်ကဵု ဖဵုသွက် အလုံမွဲ ဂၠးကဝ်ရ။ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကမၠောန် မဖန်ဗဒှ် လိက်မန် ကေုာံ မဳဒဳယာဂမၠိုင်ဂှ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဝွံ ဒှ်အရာ ကိစ္စဇၞော်ရ။

== ဝင် ကေုာံ အပြံင်အလှာဲ (History and Evolution) ==
ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဵုဗီုဝွံ စကၠုင် နူအခိင် ယဝ်ဟာန် ဂူတေန်ဗာဂ် ([[Johannes Gutenberg]]) မခၞံဗဒှ် စက်ပ္ဍဵုဗီု ပ္ဍဲသၞာံ ၁၄၄၀ ရ။ နူကဵု ပွမပ္ဍဵုဗီု နကဵုတဲ မဒးစကာ အခိင်ဂၠိုင်ဂှ် ပြံင်လှာဲအာ သွတ် ပွမပ္တိတ် လိက်အုပ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင် (Mass production) တုဲ င္ၚုဟ်မး လိက်အုပ်တအ် ဖျေအ် စှ်ေအာ ဗွဲမဇၞော်ကဵု ဒြဟတ်ရ။ ပ္ဍဲခေတ် လက္ကရဴဏအ် ပရေင်ကွတ် Offset ကေုာံ Digital တအ် လုပ်ကၠုင်တုဲ အပြံင်အလှာဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဝွံ ဆက်တုဲ ပြံင်လှာဲဒၟံင်ရ။

== သဇိုင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဵုဗီု (Fundamentals of Publishing Economics) ==
သဇိုင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဵုဗီုဝွံ ဒုင်သဇိုင် ကုလညာတ် သြန်တိတ် (Cost) ကေုာံ သြန်လုပ် (Revenue) ရ။ လိက်အုပ် မွဲအုပ် သွက်ဂွံ စိုပ်တဲ ညးမဗှ်လိက်ဂှ် ဒးတတ်ကၠောအ် ပရေင်ကမၠောန် မပ္တံကဵု ပွမချူ၊ ပွမပလေဝ်ဒါန် (Editing)၊ ပွမဖန်ဇန် ဗီုပြင်၊ ပွမပ္ဍဵုဗီု (Printing) ကေုာံ ပွမတြး (Distribution) တအ်ရ။ ကဏ္ဍအိုတ်သီုဏအ်ဝွံ နွံကဵု င္ၚုဟ်မး အိုတ်ရ။

== လဒက်ပ္တန် င္ၚုဟ်မး ကေုာံ သြန်တိတ် (Cost Structure and Expenses) ==
လဒက်ပ္တန် င္ၚုဟ်မး ပ္ဍဲကမၠောန်ပ္ဍဵုဗီုဝွံ ပါ်လဝ် ၜါကဏ္ဍ အဓိက - သြန်တိတ် တန်ကြန် (Fixed Costs) ကေုာံ သြန်တိတ် ပြံင်လှာဲ (Variable Costs) ရ။ 
* '''သြန်တိတ် တန်ကြန်''': င္ၚုဟ်မး သွက်ညးချူလိက်၊ အစာပလေဝ်ဒါန်လိက်၊ ကေုာံ ပရေင်ဖန်ဇန် ဗီုပြင်။
* '''သြန်တိတ် ပြံင်လှာဲ''': င္ၚုဟ်မး စက္ခော၊ ဍာ်မင်၊ ကေုာံ ဒြဟတ်မၞိဟ် ပ္ဍဲစက်ပ္ဍဵုဗီု။
ပွမပ္တိတ် လိက်အုပ် လၟိဟ်ဂၠိုင်မ္ဂး င္ၚုဟ်မး သွက်မွဲအုပ်ဂှ် ဖျေအ် စှ်ေအာ (Economies of scale) ရ။ 

== သြန်လုပ် ကေုာံ အခေါင်အရာ (Revenue Streams and Copyrights) ==
သြန်လုပ် အဓိက သွက်ကမ္မဏဳ ပ္ဍဵုဗီုတအ်ဝွံ ကၠုင်နူ ပွမသွံ လိက်အုပ် ကေုာံ ပရေင်မဳဒဳယာတအ်ရ။ မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် အခေါင်အရာ ပိုင်ပြဳ ကွတ်ဉာဏ် (Copyright) ဝွံ ဒှ်အရာ ကိစ္စဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဏအ်ရ။ ယဝ်ရ ပွမကၠတ်ပ္တိတ် လိက် (Piracy) ဇၞော်မောဝ်ကၠုင်မ္ဂး ကမ္မဏဳပ္ဍဵုဗီုတအ် ဒးဆဵုဂဗ လေင်ဇီု ဗွဲမဇၞော်ရ။

== ပြိုင်ပ္ကာန် ပ္ဍဲဗွိုက်လွာ (Market Competition) ==
ဗွိုက်လွာ လိက်အုပ် ကေုာံ ပရေင်ပ္ဍဵုဗီုဝွံ နွံကဵု ပရေင်ပြိုင်ပ္ကာန် သၠုင်ရ။ ကမ္မဏဳဇၞော်ဇၞော် (Big Publishers) တအ် ဓလီုလဝ် ဗွိုက်လွာဂၠးကဝ်တုဲ ကမ္မဏဳဍောတ်တ်တအ် ဒးပြိုင်ပ္ကာန် နကဵု လိက်အုပ် တၟေင် (Niche market) ရ။ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဵုဗီုဝွံ ဒးလ္ၚတ် ဗွိုက်လွာ ကေုာံ ပၟိက်စိုတ် ညးမဗှ်လိက် လၟိုန်ရ။

== တဝ်စၞေဟ် ပရေင်ကွတ် ဒဳဂျဳတေဝ် (Digital Disruption) ==
ပရေင်ပြံင်လှာဲ ဒဳဂျဳတေဝ် (Digital transition) ဝွံ ပကဵု ညံင်ကမၠောန် ပ္ဍဵုဗီု ဒးတဝ်စၞေဟ် ကေုာံ ပြံင်လှာဲ ဗီုပြင် ကမၠောန်ရ။ လိက်အုပ် အဳလက်ထရောနစ် ([[E-book]]) ကေုာံ လိက်ရမ္သာင် ([[Audiobook]]) တအ် မံက်ဂတဝ်ကၠုင်တုဲ၊ သြန်တိတ် သွက်စက္ခော ကေုာံ ပရေင်တြးလိက် ဖျေအ် စှ်ေအာကီုလေဝ်၊ သြန်လုပ် နူကဵု ဒဳဂျဳတေဝ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ် ကုပလက်ဖံင် (Platform) မပ္တံကဵု Amazon တအ်ရ။

== ဂကောံ မရပ်စပ် ပရေင်ပ္ဍဵုဗီု (Role of Publishing Houses) ==
ဂကောံ ပရေင်ပ္ဍဵုဗီုတအ်ဝွံ ဒှ်ဒဒန် အကြာ ညးချူလိက် ကေုာံ ညးဗှ်လိက်ရ။ ညးတအ် ဒးဖန်ဇန် ပရေင်သြန်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ကေုာံ ပရေင်မားကေတ်တိင် (Marketing) ရ။ လၟုဟ်မ္ဂး ညးချူလိက်တအ် ကၠောန်ဗဒှ် ပရေင်ပ္ဍဵုဗီု နကဵုအလဵုဇကု ([[Self-publishing]]) ဂၠိုင်ကၠုင်တုဲ ဣဏအ်ဝွံ ပလီုပလာ် ကေုာံ ဇိုတ်ကၠေအ် လဒက်ပ္တန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် တြေံရ။

== ပရေင်ပ္ဍဵုဗီု လိက်အုပ် သုတေသန (Academic and Research Publishing) ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍ သုတေသနမ္ဂး ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဵုဗီုဝွံ နွံကဵု ဗီုပြင် မတၞဟ်ခြာရ။ ကမ္မဏဳပ္ဍဵုဗီု လိက်ဂျာနေဝ် (Academic journals) တအ် ကလိဂွံ လိက်ပရေင် နူတၠပညာတအ် (မဟွံမဲ ကုင္ၚုဟ်မး) တုဲ ကလေင်သွံ ကဵု တက္ကသိုလ် ကေုာံ ရုင်ဗွဟ်လိက် နကဵု င္ၚုဟ်မး မသၠုင်ရ[cite: 2]။ လညာတ် Open Access ကၠုင်ဗဒေါအ် အခိုက်အလိုက်ဏအ်တုဲ ပရေင်ပြံင်လှာဲ သြန်လုပ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ[cite: 2]။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဵုဗီု ပ္ဍဲအာရှ (Publishing Economics in Asia) ==
ပ္ဍဲဒေသ အာရှ မပ္တံကဵု ရးနိဂီုအိန္ဒိယ ကေုာံ ရးနိဂီုကြုက်တအ်၊ ကမၠောန်ပ္ဍဵုဗီုဝွံ ဇၞော်မောဝ်ဒၟံင် ဗွဲမဇၞော်ရ[cite: 3]။ င္ၚုဟ်မး ဒြဟတ်မၞိဟ် သဝ်တုဲ ကမ္မဏဳ ဂၠးကဝ်တအ် ကၠုင်ပ္ဍဵုဗီု ပ္ဍဲအာရှ ဂၠိုင်ရ[cite: 3]။ ပ္ဍဲရးနိဂီု မပ္တံကဵု [[ရးနိဂီုဗၟာ]] ကေုာံ [[ရးနိဂီုသေံ]]၊ လိက်အုပ် ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု [[အရေဝ်မန်]] တအ်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုပရေင်ရီုဗင် စေတနာ ဂၠိုင်နူ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ရ။

== အနာဂတ် ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် (Future and Development) ==
အနာဂတ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဵုဗီုဝွံ ဒးပံင်သၟဟ် ကုကွတ်ဉာဏ်ပ္တောအ် ([[AI]]) ကေုာံ ဒေတာဇၞော် (Big Data) သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ပၟိက်စိုတ် ညးဗှ်လိက်ရ။ ပွမပ္ဍဵုဗီု အတိုင်ပၟိက်စိုတ် (Print-on-demand) ဝွံ ပဖျေအ်ကဵု သြန်တိတ် သွက်ဂွံ မင်မဲ လိက်အုပ် ပ္ဍဲရုံ ကေုာံ ဖန်ဗဒှ်ကဵု သြန်လုပ် မခိုင်ကၠိုက်ရ။

== နိဿဲ ==
&lt;references&gt;
&lt;ref&gt;Greco, A. N. (2019). ''The Oxford Handbook of Publishing''. Oxford University Press.&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;Open Access Basics. (2025). ''Program for Open Scholarship and Education''.&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;Staff Reporter. (2017). ''Growth of printing industry in India healthy''. The Hindu.&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;Fast or Slow? Competing on Publication Frequency. (2024). ''PubsOnLine''.&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;History of printing. ''Wikipedia, The Free Encyclopedia''.&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

{{Navbox
| name = ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဵုဗီု
| title = [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]] ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန်
| listclass = hlist
| group1 = ကဏ္ဍဂမၠိုင်
| list1 =
* [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဵုဗီု]]
* [[မဳဒဳယာ]]
* [[သုတေသန]]
* [[ဒဳဂျဳတေဝ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
| group2 = ပရေင်ကွတ်
| list2 =
* [[စက်ပ္ဍဵုဗီု]]
* [[E-book]]
* [[ကွတ်ဉာဏ်ပ္တောအ်]]
}}

{{DEFAULTSORT:ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဵုဗီု}}
[[Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
[[Category:ပရေင်တက်တြး]]
[[Category:ဝင် ပရေင်ပ္ဍဵုဗီု]]</text>
      <sha1>sgygdlyosw30pwa2riftl7lm22ap5gi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထာမ်ပလိက်:Infobox industry</title>
    <ns>10</ns>
    <id>12533</id>
    <revision>
      <id>58690</id>
      <timestamp>2026-10-17T09:11:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{ကဏ္ဍ:ထာမ်ပလိက် ယောင်ယာ/သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်}} &lt;includeonly&gt;{| class=&quot;infobox boundary-collapse&quot; style=&quot;width: 25em; font-size: 85%; line-height: 1.5em; background: #f9f9f9; border: 1px solid #aaa; padding: 0.5em; margin: 0.5em 0 1em 1em; float: right; clear: right;&quot; |+ style=&quot;font-size: 120%; font-weight: bold; padding: 0.2em 0.4em; background-color: #e0e0e0; bord...&quot;</comment>
      <origin>58690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1452" sha1="orozp8p57kcaskzzufmxqwptpgpcf00" xml:space="preserve">{{ကဏ္ဍ:ထာမ်ပလိက် ယောင်ယာ/သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်}}
&lt;includeonly&gt;{| class=&quot;infobox boundary-collapse&quot; style=&quot;width: 25em; font-size: 85%; line-height: 1.5em; background: #f9f9f9; border: 1px solid #aaa; padding: 0.5em; margin: 0.5em 0 1em 1em; float: right; clear: right;&quot;
|+ style=&quot;font-size: 120%; font-weight: bold; padding: 0.2em 0.4em; background-color: #e0e0e0; border: 1px solid #aaa;&quot; | {{{name|{{PAGENAME}}}}}
|-
{{#if:{{{image|}}}|
{{!}} colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; border-bottom: 1px solid #aaa; padding-bottom: 0.5em;&quot; {{!}} {{{image}}} {{#if:{{{caption|}}}|&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 90%;&quot;&gt;{{{caption}}}&lt;/span&gt;}}
}}
|-
! style=&quot;text-align: left; width: 40%; vertical-align: top; padding-top: 0.5em;&quot; | ကဏ္ဍဇၞော်
| style=&quot;vertical-align: top; padding-top: 0.5em;&quot; | {{{sector|}}}
|-
! style=&quot;text-align: left; vertical-align: top;&quot; | ပ္တိတ်ကပေါတ်ဂမၠိုင်
| style=&quot;vertical-align: top;&quot; | {{{products|}}}
|-
! style=&quot;text-align: left; vertical-align: top;&quot; | တင်ဂၞင်အဓိက
| style=&quot;vertical-align: top;&quot; | {{{key_factors|}}}
|-
! style=&quot;text-align: left; vertical-align: top;&quot; | ကမၠောန်မဆက်စပ်
| style=&quot;vertical-align: top;&quot; | {{{related_industries|}}}
|}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
[[ကဏ္ဍ:ထာမ်ပလိက် တင်ဂၞင်မၞိဟ်]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>orozp8p57kcaskzzufmxqwptpgpcf00</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ထာမ်ပလိက် ယောင်ယာ/သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>12534</id>
    <revision>
      <id>58691</id>
      <timestamp>2026-10-17T09:12:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;ကဏ္ဍဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံ ပကောံပကေဝ် ကေုာံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ထာမ်ပလိက် (Templates) ဂမၠိုင် မနွံကဵု တင်ယောင်ယာ ဟွံသေင်မ္ဂး နွံပၟိက်ဒၟံင် ပရေင်ပလေဝ်ဒါန် ညံင်ဂွံ ကိတ်ညဳ...&quot;</comment>
      <origin>58691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="643" sha1="4kz7fexomqqr5o8cai6fa9xsrrnx4ub" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံ ပကောံပကေဝ် ကေုာံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ထာမ်ပလိက် (Templates) ဂမၠိုင် မနွံကဵု တင်ယောင်ယာ ဟွံသေင်မ္ဂး နွံပၟိက်ဒၟံင် ပရေင်ပလေဝ်ဒါန် ညံင်ဂွံ ကိတ်ညဳ ကုဗီုပြင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ မန် ရ။

[[Category:ထာမ်ပလိက် ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
[[Category:ဝဳကဳပဳဒဳယာ ပရေင်မင်မဲ]]</text>
      <sha1>4kz7fexomqqr5o8cai6fa9xsrrnx4ub</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကျာ်မဟာမုနိ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12535</id>
    <revision>
      <id>58692</id>
      <timestamp>2026-10-17T09:23:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox religious building | name = ကျာ်မဟာမုနိ | native_name = မဟာမုနိဘုရားကြီး | image = Mahamuni_Buddha.jpg | caption = ရုပ်ပဋိမာရုပ် ကျာ်မဟာမုနိ ပ္ဍဲဘာကျာ် ဍုင်မာန္တလေ | location = [[မာန္တလေ]]၊ [[ရးနိဂီုဗၟာ]] | affiliation = ဗု...&quot;</comment>
      <origin>58692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10750" sha1="dev28w2cix8zu2ogxzwdwx41nutffki" xml:space="preserve">{{Infobox religious building
| name = ကျာ်မဟာမုနိ
| native_name = မဟာမုနိဘုရားကြီး
| image = Mahamuni_Buddha.jpg
| caption = ရုပ်ပဋိမာရုပ် ကျာ်မဟာမုနိ ပ္ဍဲဘာကျာ် ဍုင်မာန္တလေ
| location = [[မာန္တလေ]]၊ [[ရးနိဂီုဗၟာ]]
| affiliation = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| type = [[ဘာကျာ်]]
| completed = ၁၇၈၅
}}

'''ကျာ်မဟာမုနိ''' ဝွံ ဒှ်ကျာ်ပဋိမာရုပ် မနွံ ပ္ဍဲဍုင်မာန္တလေ၊ ရးနိဂီုဗၟာတုဲ ဒှ်ဒတန်ပူဇဴ မဇၞော်ကိစ္စအိုတ် ပ္ဍဲစိုတ်ဓါတ် ကောန်ဂကူဗုဒ္ဓဘာသာဂမၠိုင်ရ။ နူတမ်မူလဂှ် ကျာ်ဝွံ ကၠုင်နူ ရးရခိုင်ရ[cite: 1]။ 

== ၁။ ဝင်တမၠာ ကေုာံ ဒဒှ်မပြံင်ကၠုင် ==
အတိုင်ဝင်ဟီုမ္ဂး၊ ကျာ်တြဲသဗ္ဗညုဝွံ က္ညကၠုင်စိုပ် ဍုင်ဓညဝတဳ ပ္ဍဲရးရခိုင် ပ္ဍဲသၞာံ ၅၅၄ ဘဳသဳရ[cite: 1]။ သၟိင်စန္ဒသူရိယ အာတ်မိက် သွက်ဂွံ သွန်းရုပ်ပဋိမာရုပ်မွဲရ[cite: 1]။ ကာလသွန်းတုဲဒှ်မ္ဂး၊ ကျာ်တြဲ ပၠုပ်စုတ် ယဝီုဇကု ပ္ဍဲရုပ်ကျာ်ဂှ်ရ[cite: 1]။ သၟိင်အနဝ်ရထာ ဍုင်ဗုကာံ ဂစာန်ပြံင်ဏာ ရုပ်ကျာ်ဏအ် ကဵုဍုင်ဗုကာံကီုလေဝ် ဟွံအံင်ဇၞးရ[cite: 1]။

== ၂။ ပြံင်ကၠုင် ဍုင်အမရပူရ ကေုာံ မာန္တလေ ==
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၈၅ ဂှ် သၟိင်မင်သာ (Thado Minsaw) မဒှ် ကောန်သၟိင်ဗောဓဝ်ဖယျာ (Bodawpaya) ပြံင်ယိုက်ဏာ ကျာ်မဟာမုနိ ကဵုဍုင်အမရပူရရ[cite: 1]။ ဟိုတ်နူ ရုပ်ကျာ်ဂှ် ဇၞော်လောန်တုဲ ဒးကုတ်ကၠေအ် နကဵုဒကုတ် သွက်ဂွံ ယိုက်ပြံင်ဏာလောဲသွာတုဲ ကလေင်စပ်ပံင်လဝ်ရ[cite: 1]။ ဗွဲကြဴ ဍုင်မာန္တလေ ဒှ်ကၠုင် ဍုင်နန် သၟဝ်လက်ထက် သၟိင်မင်ဒိုင် (Mindon) တုဲ ဘာကျာ်ဏအ်လေဝ် စိုပ်အာ ဒတန်တၟိရ[cite: 1]။

== ၃။ ဗီုပြင် ကေုာံ ပမာဏကျာ် ==
ရုပ်ပဋိမာရုပ်ဝွံ သွန်းလဝ် နကဵုဗရိုတ်ရ[cite: 1]။ လျိုင်ကျာ်ဝွံ နွံ ၆.၅ တာန်ရ[cite: 1]။ သမၠုင်ပၞင်ကျာ်ဂှ် နွံ ၁.၈၄ မဳတာရ[cite: 1]။ သမၠုင်ကျာ် သီုဖအိုတ်ဂှ် စိုပ်အာ ၃.၈၂ မဳတာရ[cite: 1]။ ပၞးကျာ်ဂှ် နွံအနာံ ၁.၈၄ မဳတာတုဲ ဒၞာဲကၞင်ဂှ် နွံ ၂.၉ မဳတာရ[cite: 1]။

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ ဗၞတ်ဗ္ၜတ် ပမာဏ ကျာ်မဟာမုနိ
|-
! အလင်
! ဗၞတ်ဗ္ၜတ် (မီတာ)
|-
| သမၠုင်ပၞင်
| ၁.၈၄ 
|-
| သမၠုင်ကျာ်
| ၃.၈၂ 
|-
| အနာံပၞး
| ၁.၈၄ 
|-
| အနာံကၞင်
| ၂.၉ 
|}

== ၄။ ဘဲအန္တရာယ် ကေုာံ ပရေင်ပလီုပလာ် ==
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၈၄ ဂှ် ဘာကျာ်ဝွံ ဒးဒုင်တူအာ နကဵုပၟတ်ရ[cite: 1]။ ဆဂး ထဝ်လျိုင် ၉၁ ကဳလိုဂရာမ် (၂၀၁ ပံင်) ဂှ် ကလေင်ဂွံနူ ဒၞာဲဘာကျာ်မတူအာဂှ်ရ[cite: 1]။ ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ မာတ် ၂၈၊ သၞာံ ၂၀၂၅ ဂှ် ကသဳတိ ဇၞော်မနွံ ဒြဟတ် ၇.၉ ကတဵုဒှ်တုဲ ဘာကျာ်ဝွံ ဒးဒုင်လီုလာ်အာ ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ[cite: 1]။

== ၅။ ရုပ်ပဋိမာရုပ်ဂမၠိုင် ကေုာံ ပရေင်လွဳယဲ ==
သၟိင်ဗရင်နံင် သီဂွံ ဍုင်အယုဒ္ဓယ (Ayutthaya) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၅၆၄ တုဲ ကေတ်နင် ရုပ်ပဋိမာရုပ် ပိစှ်ောဇကုရ[cite: 1]။ လၟုဟ်ဝွံ သှ်ေဒၟံင် ဆတြဴဇကုဟေင်တုဲ ထ္ၜးပျးလဝ် ပ္ဍဲဘာကျာ်မဟာမုနိဏအ်ရ[cite: 1]။ မၞိဟ်မကၠုင်လ္ၚောဝ်တအ် ပတှ်ေကေတ် ဒဒှ်ရ ယဝ်ရ ပွတ်ဇွိတ် ဒၞာဲခန္ဓကာယဇကု ကုရုပ်တအ်ဏအ်မ္ဂး ယဲဘဲနာနာ ဗၠးအာမာန်ရ[cite: 1]။ 

== ၆။ လစ ကေုာံ တိုက်ထ္ၜးပျး ==
ပ္ဍဲဒိုဟ်အဂၞဲ နူဘာကျာ်ဂှ် လစဇၞော်မွဲ နွံဒၟံင်ရ[cite: 1]။ မၞိဟ်မကၠုင်လ္ၚောဝ်ကျာ်တအ် ဖျန်ကဵု ကွာင်ပုင် ကုကၚ် ကေုာံ ကတအ်ရ[cite: 1]။ ဗ္ဒာဲဘာကျာ်ဂှ် တိုက်ထ္ၜးပျး မဟာမုနိ (Mahamuni Museum) နွံတုဲ ထ္ၜးပျးလဝ် ဝင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲအာရှရ[cite: 1]။

== ၇။ ကမၠောန်ကေင်ကာလၟိုန်တ္ၚဲ ကေုာံ ပွမကြာတ်မုက္ခဝါ ==
ပ္ဍဲလက်ထက် သၟိင်တမၠာတအ်ဂှ် ပွမကဵုဒါန် ကုကျာ်မဟာမုနိဝွံ ကၠောန်ဒၟံင် ရိုဟ်ဒဒှ်တ္ၚဲ နကဵုအခိုက်ကၞာ နန်ရ[cite: 1]။ ဒါန်ပုင် ကေုာံ အရာတၞဟ်တအ်ဂှ် ယိုက်ဏာ နကဵုက္ဍိုင်ဗုတုဲ နွံကဵု အမာတ်မပလံင်ဗစိုပ်ရ[cite: 1]။ ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ၊ သၞာံ ၁၉၈၈ ဂှ် ဘာထဳလိန် (Htilin Monastery) ဂှ် စပ္တန် အခိုက်ကြာတ်မုက္ခဝါ ကျာ်ရ။

== ၈။ ပရေင်ယေန်သၞာင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ==
အတိုင်အခိုက်တမၠာမ္ဂး၊ ရုပ်ပဋိမာရုပ် မတုပ်ကဵု ကျာ်တြဲဇေတ်တ် မကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲအခိင် ကျာ်တြဲဂျိုင်ဒၟံင်ဂှ် နွံဆ မသုန်ဇကုဟေင်ရ[cite: 1]။ ၜါဇကုဂှ် နွံ ပ္ဍဲအိန္ဒိယ၊ ၜါဇကုဂှ် နွံ ပ္ဍဲဍုင်သွဝ်၊ ကေုာံ မရနုက်ကဵု မသုန်ဂှ် ဒှ်ကျာ်မဟာမုနိ ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာဝွံရ[cite: 1]။ ဍေံဒှ် သင်္ကေတ အသိင်ဘဝ ကျာ်တြဲဇေတ်တ်ရ[cite: 1]။

== ၉။ ဘာမဟာမင်ထေန် ကေုာံ ပွဳပွူ ==
ဘာမဟာမင်ထေန် (Maha Min Htin Monastery) ဝွံ နွံဗ္ဒာဲ ကျာ်မဟာမုနိတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၅၂ ရ[cite: 2]။ မဟာမင်လှမင်ကျဝ် ဥူမင်ထေန် ကဵုလဝ်ဒါန်တုဲ နူတမ်မူလဂှ် နွံ ပ္ဍဲအင်ဝရ[cite: 2]။ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၇၆ ဂှ် ပြံင်ယိုက်ဏာ ကဵုဍုင်မာန္တလေရ[cite: 2]။

== ၁၀။ ကဏ္ဍဍုင်မာန္တလေ ကေုာံ ပရေင်လ္ၚောဝ်ကျာ် ==
မာန္တလေဝွံ ဒှ်ဍုင်ဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကဵု ၜါ ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာရ[cite: 3]။ ဘာကျာ်မဟာမုနိဝွံ ဒှ်ဒတန် ဗုဒ္ဓဘာသာ အဓိက သွက်ဂွံ လ္ၚောဝ်ကျာ် ပ္ဍဲဒေသသၟဝ်ဍုင်ဗၟာ မွဲစွံ ကုကျာ်ကုသိုလ်တော် (Kuthodaw Pagoda) ကေုာံ ကျာ်စန္ဒမုနိ (Sandamuni Pagoda) ရ[cite: 3]။ 

== နိဿဲ ==
&lt;references&gt;
&lt;ref&gt;Wikipedia. &quot;Mahamuni Buddha Temple&quot;[cite: 1]&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;Wikipedia. &quot;Maha Min Htin Monastery&quot;[cite: 2]&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;Wikipedia. &quot;Mandalay&quot;[cite: 3]&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;Wikipedia. &quot;Htilin Monastery&quot;&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;Wikipedia. &quot;Template:Buddhist sites in Myanmar&quot;&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

{{Navbox
| name = ဒတန်ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာ
| title = ဒတန် [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] မကိစ္စဇၞော် ပ္ဍဲ [[ရးနိဂီုဗၟာ]]
| listclass = hlist
| group1 = ဘာကျာ် ကေုာံ ဒတန်ဂမၠိုင်
| list1 =
* [[ကျာ်မဟာမုနိ]]
* [[ကျာ်လ္ဂုင်]] (Shwedagon Pagoda)
* [[ကျာ်ကုသိုလ်တော်]] (Kuthodaw Pagoda)
* [[ကျာ်ပိုင်]] (Kyaiktiyo Pagoda)
* [[ဘာမဟာမင်ထေန်]] (Maha Min Htin Monastery)
}}

{{DEFAULTSORT:ကျာ်မဟာမုနိ}}
[[Category:ဘာကျာ်]]
[[Category:ဒတန်ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာ]]
[[Category:မာန္တလေ]]
[[Category:ကျာ်ပဋိမာရုပ်]]</text>
      <sha1>dev28w2cix8zu2ogxzwdwx41nutffki</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>58693</id>
      <parentid>58692</parentid>
      <timestamp>2026-10-17T09:30:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>58693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10753" sha1="q6gjav7i3tqe05h0wmip1dp9a8umr70" xml:space="preserve">{{Infobox religious building
| name = ကျာ်မဟာမုနိ
| native_name = မဟာမုနိဘုရားကြီး
| image = Mahamuni_Buddha.jpg
| caption = ရုပ်ပဋိမာရုပ် ကျာ်မဟာမုနိ ပ္ဍဲဘာကျာ် ဍုင်မာန္တလေ
| location = [[မာန္တလေ]]၊ [[ရးနိဂီုဗၟာ]]
| affiliation = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| type = [[ဘာကျာ်]]
| completed = ၁၇၈၅
}}

'''ကျာ်မဟာမုနိ''' ဝွံ ဒှ်ကျာ်ပဋိမာရုပ် မနွံ ပ္ဍဲဍုင်မာန္တလေ၊ ရးနိဂီုဗၟာတုဲ ဒှ်ဒတန်ပူဇဴ မဇၞော်ကိစ္စအိုတ် ပ္ဍဲစိုတ်ဓါတ် ကောန်ဂကူဗုဒ္ဓဘာသာဂမၠိုင်ရ။ နူတမ်မူလဂှ် ကျာ်ဝွံ ကၠုင်နူ ရးရခိုင်ရ[cite: 1]။ 

== ၁။ ဝင်တမၠာ ကေုာံ ဒဒှ်မပြံင်ကၠုင် ==
အတိုင်ဝင်ဟီုမ္ဂး၊ ကျာ်တြဲသဗ္ဗညုဝွံ က္ညကၠုင်စိုပ် ဍုင်ဓညဝတဳ ပ္ဍဲရးရခိုင် ပ္ဍဲသၞာံ ၅၅၄ ဘဳသဳရ[cite: 1]။ သၟိင်စန္ဒသူရိယ အာတ်မိက် သွက်ဂွံ သွန်းရုပ်ပဋိမာရုပ်မွဲရ[cite: 1]။ ကာလသွန်းတုဲဒှ်မ္ဂး၊ ကျာ်တြဲ ပၠုပ်စုတ် ယဝီုဇကု ပ္ဍဲရုပ်ကျာ်ဂှ်ရ[cite: 1]။ သၟိင်အနဝ်ရထာ ဍုင်ဗုကာံ ဂစာန်ပြံင်ဏာ ရုပ်ကျာ်ဏအ် ကဵုဍုင်ဗုကာံကီုလေဝ် ဟွံအံင်ဇၞးရ[cite: 1]။

== ၂။ ပြံင်ကၠုင် ဍုင်အမရပူရ ကေုာံ မာန္တလေ ==
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၈၅ ဂှ် သၟိင်မင်သာ (Thado Minsaw) မဒှ် ကောန်သၟိင်ဗောဓဝ်ဖယျာ (Bodawpaya) ပြံင်ယိုက်ဏာ ကျာ်မဟာမုနိ ကဵုဍုင်အမရပူရရ[cite: 1]။ ဟိုတ်နူ ရုပ်ကျာ်ဂှ် ဇၞော်လောန်တုဲ ဒးကုတ်ကၠေအ် နကဵုဒကုတ် သွက်ဂွံ ယိုက်ပြံင်ဏာလောဲသွာတုဲ ကလေင်စပ်ပံင်လဝ်ရ[cite: 1]။ ဗွဲကြဴ ဍုင်မာန္တလေ ဒှ်ကၠုင် ဍုင်နန် သၟဝ်လက်ထက် သၟိင်မင်ဒိုင် (Mindon) တုဲ ဘာကျာ်ဏအ်လေဝ် စိုပ်အာ ဒတန်တၟိရ[cite: 1]။

== ၃။ ဗီုပြင် ကေုာံ ပမာဏကျာ် ==
ရုပ်ပဋိမာရုပ်ဝွံ သွန်းလဝ် နကဵုဗရိုတ်ရ[cite: 1]။ လျိုင်ကျာ်ဝွံ နွံ ၆.၅ တာန်ရ[cite: 1]။ သမၠုင်ပၞင်ကျာ်ဂှ် နွံ ၁.၈၄ မဳတာရ[cite: 1]။ သမၠုင်ကျာ် သီုဖအိုတ်ဂှ် စိုပ်အာ ၃.၈၂ မဳတာရ[cite: 1]။ ပၞးကျာ်ဂှ် နွံအနာံ ၁.၈၄ မဳတာတုဲ ဒၞာဲကၞင်ဂှ် နွံ ၂.၉ မဳတာရ[cite: 1]။

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ ဗၞတ်ဗ္ၜတ် ပမာဏ ကျာ်မဟာမုနိ
|-
! အလင်
! ဗၞတ်ဗ္ၜတ် (မီတာ)
|-
| သမၠုင်ပၞင်
| ၁.၈၄ 
|-
| သမၠုင်ကျာ်
| ၃.၈၂ 
|-
| အနာံပၞး
| ၁.၈၄ 
|-
| အနာံကၞင်
| ၂.၉ 
|}

== ၄။ ဘဲအန္တရာယ် ကေုာံ ပရေင်ပလီုပလာ် ==
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၈၄ ဂှ် ဘာကျာ်ဝွံ ဒးဒုင်တူအာ နကဵုပၟတ်ရ[cite: 1]။ ဆဂး ထဝ်လျိုင် ၉၁ ကဳလိုဂရာမ် (၂၀၁ ပံင်) ဂှ် ကလေင်ဂွံနူ ဒၞာဲဘာကျာ်မတူအာဂှ်ရ[cite: 1]။ ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ မာတ် ၂၈၊ သၞာံ ၂၀၂၅ ဂှ် ကသဳတိ ဇၞော်မနွံ ဒြဟတ် ၇.၉ ကတဵုဒှ်တုဲ ဘာကျာ်ဝွံ ဒးဒုင်လီုလာ်အာ ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ[cite: 1]။

== ၅။ ရုပ်ပဋိမာရုပ်ဂမၠိုင် ကေုာံ ပရေင်လွဳယဲ ==
သၟိင်ဗရင်နံင် သီဂွံ ဍုင်အယုဒ္ဓယ (Ayutthaya) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၅၆၄ တုဲ ကေတ်နင် ရုပ်ပဋိမာရုပ် ပိစှ်ောဇကုရ[cite: 1]။ လၟုဟ်ဝွံ သှ်ေဒၟံင် ဆတြဴဇကုဟေင်တုဲ ထ္ၜးပျးလဝ် ပ္ဍဲဘာကျာ်မဟာမုနိဏအ်ရ[cite: 1]။ မၞိဟ်မကၠုင်လ္ၚောဝ်တအ် ပတှ်ေကေတ် ဒဒှ်ရ ယဝ်ရ ပွတ်ဇွိတ် ဒၞာဲခန္ဓကာယဇကု ကုရုပ်တအ်ဏအ်မ္ဂး ယဲဘဲနာနာ ဗၠးအာမာန်ရ[cite: 1]။ 

== ၆။ လစ ကေုာံ တိုက်ထ္ၜးပျး ==
ပ္ဍဲဒိုဟ်အဂၞဲ နူဘာကျာ်ဂှ် လစဇၞော်မွဲ နွံဒၟံင်ရ[cite: 1]။ မၞိဟ်မကၠုင်လ္ၚောဝ်ကျာ်တအ် ဖျန်ကဵု ကွာင်ပုင် ကုကၚ် ကေုာံ ကတအ်ရ[cite: 1]။ ဗ္ဒာဲဘာကျာ်ဂှ် တိုက်ထ္ၜးပျး မဟာမုနိ (Mahamuni Museum) နွံတုဲ ထ္ၜးပျးလဝ် ဝင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲအာရှရ[cite: 1]။

== ၇။ ကမၠောန်ကေင်ကာလၟိုန်တ္ၚဲ ကေုာံ ပွမကြာတ်မုက္ခဝါ ==
ပ္ဍဲလက်ထက် သၟိင်တမၠာတအ်ဂှ် ပွမကဵုဒါန် ကုကျာ်မဟာမုနိဝွံ ကၠောန်ဒၟံင် ရိုဟ်ဒဒှ်တ္ၚဲ နကဵုအခိုက်ကၞာ နန်ရ[cite: 1]။ ဒါန်ပုင် ကေုာံ အရာတၞဟ်တအ်ဂှ် ယိုက်ဏာ နကဵုက္ဍိုင်ဗုတုဲ နွံကဵု အမာတ်မပလံင်ဗစိုပ်ရ[cite: 1]။ ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ၊ သၞာံ ၁၉၈၈ ဂှ် ဘာထဳလိန် (Htilin Monastery) ဂှ် စပ္တန် အခိုက်ကြာတ်မုက္ခဝါ ကျာ်ရ။

== ၈။ ပရေင်ယေန်သၞာင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ==
အတိုင်အခိုက်တမၠာမ္ဂး၊ ရုပ်ပဋိမာရုပ် မတုပ်ကဵု ကျာ်တြဲဇေတ်တ် မကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲအခိင် ကျာ်တြဲဂျိုင်ဒၟံင်ဂှ် နွံဆ မသုန်ဇကုဟေင်ရ[cite: 1]။ ၜါဇကုဂှ် နွံ ပ္ဍဲအိန္ဒိယ၊ ၜါဇကုဂှ် နွံ ပ္ဍဲဍုင်သွဝ်၊ ကေုာံ မရနုက်ကဵု မသုန်ဂှ် ဒှ်ကျာ်မဟာမုနိ ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာဝွံရ[cite: 1]။ ဍေံဒှ် သင်္ကေတ အသိင်ဘဝ ကျာ်တြဲဇေတ်တ်ရ[cite: 1]။

== ၉။ ဘာမဟာမင်ထေန် ကေုာံ ပွဳပွူ ==
ဘာမဟာမင်ထေန် (Maha Min Htin Monastery) ဝွံ နွံဗ္ဒာဲ ကျာ်မဟာမုနိတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၅၂ ရ[cite: 2]။ မဟာမင်လှမင်ကျဝ် ဥူမင်ထေန် ကဵုလဝ်ဒါန်တုဲ နူတမ်မူလဂှ် နွံ ပ္ဍဲအင်ဝရ[cite: 2]။ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၇၆ ဂှ် ပြံင်ယိုက်ဏာ ကဵုဍုင်မာန္တလေရ[cite: 2]။

== ၁၀။ ကဏ္ဍဍုင်မာန္တလေ ကေုာံ ပရေင်လ္ၚောဝ်ကျာ် ==
မာန္တလေဝွံ ဒှ်ဍုင်ဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကဵု ၜါ ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာရ[cite: 3]။ ဘာကျာ်မဟာမုနိဝွံ ဒှ်ဒတန် ဗုဒ္ဓဘာသာ အဓိက သွက်ဂွံ လ္ၚောဝ်ကျာ် ပ္ဍဲဒေသသၟဝ်ဍုင်ဗၟာ မွဲစွံ ကုကျာ်ကုသိုလ်တော် (Kuthodaw Pagoda) ကေုာံ ကျာ်စန္ဒမုနိ (Sandamuni Pagoda) ရ[cite: 3]။ 

== နိဿဲ ==
&lt;references&gt;
&lt;ref&gt;Wikipedia. &quot;Mahamuni Buddha Temple&quot;[cite: 1]&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;Wikipedia. &quot;Maha Min Htin Monastery&quot;[cite: 2]&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;Wikipedia. &quot;Mandalay&quot;[cite: 3]&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;Wikipedia. &quot;Htilin Monastery&quot;&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;Wikipedia. &quot;Template:Buddhist sites in Myanmar&quot;&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

{{Navbox
| name = ဒတန်ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာ
| title = ဒတန် [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] မကိစ္စဇၞော် ပ္ဍဲ [[ရးနိဂီုဗၟာ]]
| listclass = hlist
| group1 = ဘာကျာ် ကေုာံ ဒတန်ဂမၠိုင်
| list1 =
* [[ကျာ်မဟာမုနိ]]
* [[ကျာ်လ္ဂုင်]] (Shwedagon Pagoda)
* [[ကျာ်ကုသိုလ်တော်]] (Kuthodaw Pagoda)
* [[ကျာ်ပိုင်]] (Kyaiktiyo Pagoda)
* [[ဘာမဟာမေန်ထေန်]] (Maha Min Htin Monastery)
}}

{{DEFAULTSORT:ကျာ်မဟာမုနိ}}
[[Category:ဘာကျာ်]]
[[Category:ဒတန်ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာ]]
[[Category:မာန္တလေ]]
[[Category:ကျာ်ပဋိမာရုပ်]]</text>
      <sha1>q6gjav7i3tqe05h0wmip1dp9a8umr70</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဘာ မဟာမေန်ထေန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12536</id>
    <revision>
      <id>58694</id>
      <timestamp>2026-10-17T09:32:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox historic site | name = ဘာ မဟာမေန်ထေန်&lt;br&gt;Maha Min Htin Monastery | native_name = ဘာမဟာမေန်ထေန် | native_name_lang = mnw | image = [[File:Shwenandaw_Monastery_Mandalay_Myanmar.jpg|300px|center|ဘာ မဟာမေန်ထေန် ဗီုပြင် အနုသုခုမ ခေတ်တြေံ]] | caption = ဗီုပြင် ဘာမဟာမ...&quot;</comment>
      <origin>58694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10693" sha1="kmhichdko2bg4ks6zemnguw4efwf40v" xml:space="preserve">{{Infobox historic site
| name = ဘာ မဟာမေန်ထေန်&lt;br&gt;Maha Min Htin Monastery
| native_name = ဘာမဟာမေန်ထေန်
| native_name_lang = mnw
| image = [[File:Shwenandaw_Monastery_Mandalay_Myanmar.jpg|300px|center|ဘာ မဟာမေန်ထေန် ဗီုပြင် အနုသုခုမ ခေတ်တြေံ]]
| caption = ဗီုပြင် ဘာမဟာမေန်ထေန် ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ်
| location = [[ရးနိဂီုဗၟာ]]
| region = [[အာရှအဂၞဲ]]
| built = ခေတ် ၁၉ ဗွဝ်ကၠံ
| architectural_style = ဗီုပြင်သြိုင်ခၞံ အနုသုခုမ မန်-ဗၟာ
| material = ဆုကၠ၊ ထဝ်
| religion = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ထေရဝါဒ]]
| status = ဒတန် အာဲကၟာဲဝင်
}}

'''ဘာ မဟာမေန်ထေန်''' ({{lang-en|Maha Min Htin Monastery}}) ဝွံ ဒှ်ဘာလကျာ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ထေရဝါဒ မနွံကဵု ဝင်အာဲကၟာဲ အနုသုခုမ ဗွဲမလှဲလး မွဲရ။ ဘာဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဗီုပြင်သြိုင်ခၞံ အနုသုခုမ ဆုကၠ ခေတ်တြေံတုဲ ဒှ်ဒတန် မလ္ၚတ်ပညာ၊ လိက်ပတ် ကေုာံ ဒ္ဂေတ်ပဋိပတ် သွက်ခမဳသင်တအ်ရ။&lt;ref&gt;Stadtner, D. M. (2011). ''Sacred Sites of Burma: Myth and Folklore in an Evolving Spiritual Realm''. River Books.&lt;/ref&gt;

== ၁။ ဝင် ကေုာံ ပင်မှိင် (History and Background) ==
ဝင် ဘာမဟာမေန်ထေန်ဝွံ စပ်ဆေင်ဒၟံင် ကုခေတ်တၠညးတအ် အုပ်ဓုပ်ကၠုင်လဝ် ဍုင်ရ။ ဘာဝွံ ဒုင်သဇိုင် ကုပရေင်ထံက်ပင် သေဌဳမနွံယၟု မဟာမေန်ထေန် တုဲ သြိုင်ခၞံလဝ် သွက်ဂွံ ပ္တန်သာသနာရ။ ပ္ဍဲခေတ်ဂှ် ပရေင်သာသနာ ကေုာံ လိက်ပတ် ဇၞော်မောဝ်ကၠုင် ဗွဲမလောန်ရ။ အတိုင်လိက်စၟတ်သမ္တီဝင်မ္ဂး ဘာဏအ်ဝွံ ဒှ်ဒတန် ဗဟဵု သွက်ဂွံ ဖျေံပတိုန် လိက်ပရိယတ္တိ မပ္တံကဵု [[သဒ္ဒါ]]၊ [[အဘိဓရ်]] ကေုာံ [[ဝိနယ်]] ဂမၠိုင်ရ။&lt;ref&gt;Charney, M. W. (2006). ''Powerful Learning: Buddhist Literati and the Throne in Burma's Last Dynasty''. University of Michigan Press.&lt;/ref&gt;

== ၂။ ဗီုပြင် သြိုင်ခၞံ ကေုာံ အနုသုခုမ (Architecture and Art) ==
ဗီုပြင် သြိုင်ခၞံ ဘာမဟာမေန်ထေန်ဝွံ ဒှ်အနုသုခုမ ဆုကၠ မပြဲဇေတ် မွဲရ။ ထိင်ဒဝ်လဝ် အခိုက်ကၞာ ဗီုပြင် ပြာသာဒ် ကေုာံ ကၠတ်ဇၞော်တအ်ရ။
* '''ကၠတ်ဇၞော်''': ဒှ်ဒၞာဲ ဒုင်တၠုင် ကၟုဲ ကေုာံ ပရေင်ကောံဓရီု သင်ဂမၠိုင်။
* '''ရုပ်ကၠောတ်''': ပ္ဍဲဒယိုင်ဆု ကေုာံ ကၟဳဘာတအ်ဂှ် ကၠောတ်လဝ် ရုပ်ဇာတ် ၅၅၀ ကေုာံ ရုပ်ကလော်၊ ရုပ်ဒေဝတဴတအ် နကဵု အနုသုခုမ ကဆံင်သၠုင်ရ။

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ ဗီုပြင် သြိုင်ခၞံ အဓိက
|-
! လက္ချဏ်
! အဓိပ္ပာယ် / လွပ်
! ခေတ်အခိင်
|-
| ကၠတ်ပြာသာဒ် (Prasat Structure)
| ဒၞာဲစွံ ကျာ်ပဋိမာရုပ်
| ၁၉ ဗွဝ်ကၠံ
|-
| ဒယိုင်ဆုကၠ (Teak Pillars)
| သွက်ဂွံ ဒုင်လျိုင် ဘာ
| ၁၉ ဗွဝ်ကၠံ
|-
| ရုပ်ကၠောတ်ဇာတ် (Jataka Carvings)
| သွက်ဂွံ တွဟ် ဓရ်ဇာတ်
| ၁၉ ဗွဝ်ကၠံ
|}

== ၃။ ပရေင်ပညာ ကေုာံ လိက်ပတ် (Education and Literature) ==
ဘာဝွံ ဒှ်တက္ကသိုလ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲအခိင်တြေံမွဲရ။ သင်မန် ကေုာံ သင်တၞဟ်တအ် ကၠုင်ကတ်လ္ၚတ် လိက်ပတ် ပ္ဍဲဘာဏအ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ လိက်ပတ် မပ္တံကဵု လိက်သၠရိုတ်၊ လိက်ကသပ် ကေုာံ ပြကိုဟ်ဂမၠိုင် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲတိုက်လိက်ဘာဝွံရ။&lt;ref&gt;Brac de la Perriere, B. (2014). ''Buddhist Dynamics in Premodern and Early Modern Southeast Asia''. Institute of Southeast Asian Studies.&lt;/ref&gt;

== ၄။ ခမဳသင် ကေုာံ ပရေင်အုပ်ဓုပ် (Monks and Administration) ==
ပရေင်အုပ်ဓုပ် ပ္ဍဲဘာဝွံ ဒုင်သဇိုင် ကုလညာတ် ဝိနယ် တုဲ အုပ်ဓုပ်လဝ် နကဵု ကျာ်ဇၞော်အစာရ။ ခမဳသင်တအ် ဒးဒ္ဂေတ်ဗက် သၞောဝ်လၟေင်ဘာ မတေင်ကြပ်ရ။ ကျာ်ဇၞော်အစာ မဆက်အုပ်ဓုပ်ကၠုင်လဝ် ဘာဏအ်ဝွံ ဒှ်တၠပညာ မလေပ် ပိဋကတ်ပိ သီုဖအိုတ်ရ။

== ၅။ အခိုက်အလိုက် ကေုာံ သဘင် (Customs and Festivals) ==
သဘင်ကျာ်၊ သဘင်ပဝါရဏာ ကေုာံ သဘင်ကထိန်တအ်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်ဒၟံင် ဇၟာပ်ပ်သၞာံ ပ္ဍဲဘာဝွံရ။ အခိုက်အလိုက် ယေန်သၞာင် ဒေသတအ်ဂှ်လေဝ် မင်မဲလဝ် အတိုင်တြေံရ။ 

== ၆။ ပရေင်ဆက်စပ် ကုဂကောံမၞိဟ် (Community Relations) ==
ဘာဝွံ ဟွံသေင်ဆ သွက်ခမဳသင်တအ်သၟး၊ သီုဒှ် ဒတန်မကဵု ပရေင်ရီုဗင် ကုဒါယကာတအ်ကီုရ။ ဒါယကာတအ် ကၠုင်ကလင်ဓရ်၊ ကဵုဒါန် ကေုာံ ကၠုင်လ္ၚတ် ပညာစိုတ် ကေုာံ လညာတ်ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဘာဏအ်ရ။

== ၇။ ပရေင်မင်မဲ ကေုာံ ပြင်ဆင် (Conservation and Restoration) ==
ဟိုတ်နူ အခိင်ကာလ လအ်လကၠုင်တုဲ ဆုကၠတအ် စိုပ်အာ အကာဲအရာ မလီုလာ်မာန်တုဲ ပရေင်မင်မဲ ကေုာံ ပြင်ဆင်တအ်ဂှ် ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော်ရ။ ဂကောံမင်မဲ အာဲကၟာဲဝင်တအ် ကၠုင်လ္ၚတ်တုဲ ကဵုလဝ် အရီုအဗင် သွက်ဂွံ မင်မဲ အနုသုခုမ ဘာဝွံရ။&lt;ref&gt;Moore, E. H. (2007). ''Early Landscapes of Myanmar''. River Books.&lt;/ref&gt;

== ၈။ လညာတ်သုတေသန (Research Perspectives) ==
သၟာသုတေသနတအ် လ္ၚတ်ဒၟံင် လညာတ်အနုသုခုမ ကေုာံ ဝင်မဆေင်ကဵု ဘာမဟာမေန်ထေန် ဝွံရ။ လ္ၚတ်သုတေသနဏအ်ဝွံ ထ္ၜးကဵု ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပရေင်ပတှ်ေ မၞိဟ်ပ္ဍဲခေတ်တြေံရ။ 

== ၉။ ဩဇာ ကေုာံ အာဲကၟာဲ (Influence and Legacy) ==
ဩဇာ ဘာမဟာမေန်ထေန်ဝွံ ပြးဇးအာ အလုံမွဲဒေသတုဲ ဒှ်အာဲကၟာဲ ယေန်သၞာင် မဇၞော်ကဵု ၚုဟ်မး မွဲရ။ အနုသုခုမ ပ္ဍဲဘာဝွံ ဒှ်တိုင်ခဳ သွက်အစာကသူ ကေုာံ အစာပါန်မုတ် ခေတ်လၟုဟ်တအ် သွက်ဂွံ လ္ၚတ်ရ။

== ၁၀။ နိဿဲ ကေုာံ လိက်ကၞပ်ဂမၠိုင် (References and Bibliography) ==
&lt;references /&gt;
* Tun, T. (1988). ''Essays on the History and Buddhism of Burma''. Kiscadale Publications.
* Stadtner, D. M. (2011). ''Sacred Sites of Burma: Myth and Folklore in an Evolving Spiritual Realm''. River Books.
* Charney, M. W. (2006). ''Powerful Learning: Buddhist Literati and the Throne in Burma's Last Dynasty''. University of Michigan Press.
* Brac de la Perriere, B. (2014). ''Buddhist Dynamics in Premodern and Early Modern Southeast Asia''. Institute of Southeast Asian Studies.
* Moore, E. H. (2007). ''Early Landscapes of Myanmar''. River Books.

{{Navbox
| name = ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ဘာလကျာ်ဂမၠိုင်
| title = ဘာလကျာ် ကေုာံ အာဲကၟာဲ ဗုဒ္ဓဘာသာ
| listclass = hlist
| group1 = ဘာလကျာ် အဓိကဂမၠိုင်
| list1 =
* [[ဘာ မဟာမေန်ထေန်]]
* [[ဘာ ဂေါဝိန္ဒ]]
* [[ဘာ သာသနာပိုင်]]
| group2 = ယေန်သၞာင် ကေုာံ အနုသုခုမ
| list2 =
* [[အနုသုခုမ ဆုကၠ]]
* [[ဝင်သာသနာ]]
* [[ပြကိုဟ်ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
}}

{{DEFAULTSORT:ဘာ မဟာမေန်ထေန်}}
[[Category:ဘာလကျာ်မန်]]
[[Category:ဝင် ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[Category:အာဲကၟာဲဝင်]]
[[Category:အနုသုခုမ ဆုကၠ]]</text>
      <sha1>kmhichdko2bg4ks6zemnguw4efwf40v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>58695</id>
      <parentid>58694</parentid>
      <timestamp>2026-10-17T09:32:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Aue Nai ပြံင်ပဆုဲလဝ် မုက်လိက် [[ဘာမဟာမေန်ထေန်]] ဇရေင် [[ဘာ မဟာမေန်ထေန်]]</comment>
      <origin>58694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10693" sha1="kmhichdko2bg4ks6zemnguw4efwf40v" xml:space="preserve">{{Infobox historic site
| name = ဘာ မဟာမေန်ထေန်&lt;br&gt;Maha Min Htin Monastery
| native_name = ဘာမဟာမေန်ထေန်
| native_name_lang = mnw
| image = [[File:Shwenandaw_Monastery_Mandalay_Myanmar.jpg|300px|center|ဘာ မဟာမေန်ထေန် ဗီုပြင် အနုသုခုမ ခေတ်တြေံ]]
| caption = ဗီုပြင် ဘာမဟာမေန်ထေန် ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ်
| location = [[ရးနိဂီုဗၟာ]]
| region = [[အာရှအဂၞဲ]]
| built = ခေတ် ၁၉ ဗွဝ်ကၠံ
| architectural_style = ဗီုပြင်သြိုင်ခၞံ အနုသုခုမ မန်-ဗၟာ
| material = ဆုကၠ၊ ထဝ်
| religion = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ထေရဝါဒ]]
| status = ဒတန် အာဲကၟာဲဝင်
}}

'''ဘာ မဟာမေန်ထေန်''' ({{lang-en|Maha Min Htin Monastery}}) ဝွံ ဒှ်ဘာလကျာ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ထေရဝါဒ မနွံကဵု ဝင်အာဲကၟာဲ အနုသုခုမ ဗွဲမလှဲလး မွဲရ။ ဘာဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဗီုပြင်သြိုင်ခၞံ အနုသုခုမ ဆုကၠ ခေတ်တြေံတုဲ ဒှ်ဒတန် မလ္ၚတ်ပညာ၊ လိက်ပတ် ကေုာံ ဒ္ဂေတ်ပဋိပတ် သွက်ခမဳသင်တအ်ရ။&lt;ref&gt;Stadtner, D. M. (2011). ''Sacred Sites of Burma: Myth and Folklore in an Evolving Spiritual Realm''. River Books.&lt;/ref&gt;

== ၁။ ဝင် ကေုာံ ပင်မှိင် (History and Background) ==
ဝင် ဘာမဟာမေန်ထေန်ဝွံ စပ်ဆေင်ဒၟံင် ကုခေတ်တၠညးတအ် အုပ်ဓုပ်ကၠုင်လဝ် ဍုင်ရ။ ဘာဝွံ ဒုင်သဇိုင် ကုပရေင်ထံက်ပင် သေဌဳမနွံယၟု မဟာမေန်ထေန် တုဲ သြိုင်ခၞံလဝ် သွက်ဂွံ ပ္တန်သာသနာရ။ ပ္ဍဲခေတ်ဂှ် ပရေင်သာသနာ ကေုာံ လိက်ပတ် ဇၞော်မောဝ်ကၠုင် ဗွဲမလောန်ရ။ အတိုင်လိက်စၟတ်သမ္တီဝင်မ္ဂး ဘာဏအ်ဝွံ ဒှ်ဒတန် ဗဟဵု သွက်ဂွံ ဖျေံပတိုန် လိက်ပရိယတ္တိ မပ္တံကဵု [[သဒ္ဒါ]]၊ [[အဘိဓရ်]] ကေုာံ [[ဝိနယ်]] ဂမၠိုင်ရ။&lt;ref&gt;Charney, M. W. (2006). ''Powerful Learning: Buddhist Literati and the Throne in Burma's Last Dynasty''. University of Michigan Press.&lt;/ref&gt;

== ၂။ ဗီုပြင် သြိုင်ခၞံ ကေုာံ အနုသုခုမ (Architecture and Art) ==
ဗီုပြင် သြိုင်ခၞံ ဘာမဟာမေန်ထေန်ဝွံ ဒှ်အနုသုခုမ ဆုကၠ မပြဲဇေတ် မွဲရ။ ထိင်ဒဝ်လဝ် အခိုက်ကၞာ ဗီုပြင် ပြာသာဒ် ကေုာံ ကၠတ်ဇၞော်တအ်ရ။
* '''ကၠတ်ဇၞော်''': ဒှ်ဒၞာဲ ဒုင်တၠုင် ကၟုဲ ကေုာံ ပရေင်ကောံဓရီု သင်ဂမၠိုင်။
* '''ရုပ်ကၠောတ်''': ပ္ဍဲဒယိုင်ဆု ကေုာံ ကၟဳဘာတအ်ဂှ် ကၠောတ်လဝ် ရုပ်ဇာတ် ၅၅၀ ကေုာံ ရုပ်ကလော်၊ ရုပ်ဒေဝတဴတအ် နကဵု အနုသုခုမ ကဆံင်သၠုင်ရ။

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ ဗီုပြင် သြိုင်ခၞံ အဓိက
|-
! လက္ချဏ်
! အဓိပ္ပာယ် / လွပ်
! ခေတ်အခိင်
|-
| ကၠတ်ပြာသာဒ် (Prasat Structure)
| ဒၞာဲစွံ ကျာ်ပဋိမာရုပ်
| ၁၉ ဗွဝ်ကၠံ
|-
| ဒယိုင်ဆုကၠ (Teak Pillars)
| သွက်ဂွံ ဒုင်လျိုင် ဘာ
| ၁၉ ဗွဝ်ကၠံ
|-
| ရုပ်ကၠောတ်ဇာတ် (Jataka Carvings)
| သွက်ဂွံ တွဟ် ဓရ်ဇာတ်
| ၁၉ ဗွဝ်ကၠံ
|}

== ၃။ ပရေင်ပညာ ကေုာံ လိက်ပတ် (Education and Literature) ==
ဘာဝွံ ဒှ်တက္ကသိုလ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲအခိင်တြေံမွဲရ။ သင်မန် ကေုာံ သင်တၞဟ်တအ် ကၠုင်ကတ်လ္ၚတ် လိက်ပတ် ပ္ဍဲဘာဏအ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ လိက်ပတ် မပ္တံကဵု လိက်သၠရိုတ်၊ လိက်ကသပ် ကေုာံ ပြကိုဟ်ဂမၠိုင် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲတိုက်လိက်ဘာဝွံရ။&lt;ref&gt;Brac de la Perriere, B. (2014). ''Buddhist Dynamics in Premodern and Early Modern Southeast Asia''. Institute of Southeast Asian Studies.&lt;/ref&gt;

== ၄။ ခမဳသင် ကေုာံ ပရေင်အုပ်ဓုပ် (Monks and Administration) ==
ပရေင်အုပ်ဓုပ် ပ္ဍဲဘာဝွံ ဒုင်သဇိုင် ကုလညာတ် ဝိနယ် တုဲ အုပ်ဓုပ်လဝ် နကဵု ကျာ်ဇၞော်အစာရ။ ခမဳသင်တအ် ဒးဒ္ဂေတ်ဗက် သၞောဝ်လၟေင်ဘာ မတေင်ကြပ်ရ။ ကျာ်ဇၞော်အစာ မဆက်အုပ်ဓုပ်ကၠုင်လဝ် ဘာဏအ်ဝွံ ဒှ်တၠပညာ မလေပ် ပိဋကတ်ပိ သီုဖအိုတ်ရ။

== ၅။ အခိုက်အလိုက် ကေုာံ သဘင် (Customs and Festivals) ==
သဘင်ကျာ်၊ သဘင်ပဝါရဏာ ကေုာံ သဘင်ကထိန်တအ်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်ဒၟံင် ဇၟာပ်ပ်သၞာံ ပ္ဍဲဘာဝွံရ။ အခိုက်အလိုက် ယေန်သၞာင် ဒေသတအ်ဂှ်လေဝ် မင်မဲလဝ် အတိုင်တြေံရ။ 

== ၆။ ပရေင်ဆက်စပ် ကုဂကောံမၞိဟ် (Community Relations) ==
ဘာဝွံ ဟွံသေင်ဆ သွက်ခမဳသင်တအ်သၟး၊ သီုဒှ် ဒတန်မကဵု ပရေင်ရီုဗင် ကုဒါယကာတအ်ကီုရ။ ဒါယကာတအ် ကၠုင်ကလင်ဓရ်၊ ကဵုဒါန် ကေုာံ ကၠုင်လ္ၚတ် ပညာစိုတ် ကေုာံ လညာတ်ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဘာဏအ်ရ။

== ၇။ ပရေင်မင်မဲ ကေုာံ ပြင်ဆင် (Conservation and Restoration) ==
ဟိုတ်နူ အခိင်ကာလ လအ်လကၠုင်တုဲ ဆုကၠတအ် စိုပ်အာ အကာဲအရာ မလီုလာ်မာန်တုဲ ပရေင်မင်မဲ ကေုာံ ပြင်ဆင်တအ်ဂှ် ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော်ရ။ ဂကောံမင်မဲ အာဲကၟာဲဝင်တအ် ကၠုင်လ္ၚတ်တုဲ ကဵုလဝ် အရီုအဗင် သွက်ဂွံ မင်မဲ အနုသုခုမ ဘာဝွံရ။&lt;ref&gt;Moore, E. H. (2007). ''Early Landscapes of Myanmar''. River Books.&lt;/ref&gt;

== ၈။ လညာတ်သုတေသန (Research Perspectives) ==
သၟာသုတေသနတအ် လ္ၚတ်ဒၟံင် လညာတ်အနုသုခုမ ကေုာံ ဝင်မဆေင်ကဵု ဘာမဟာမေန်ထေန် ဝွံရ။ လ္ၚတ်သုတေသနဏအ်ဝွံ ထ္ၜးကဵု ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပရေင်ပတှ်ေ မၞိဟ်ပ္ဍဲခေတ်တြေံရ။ 

== ၉။ ဩဇာ ကေုာံ အာဲကၟာဲ (Influence and Legacy) ==
ဩဇာ ဘာမဟာမေန်ထေန်ဝွံ ပြးဇးအာ အလုံမွဲဒေသတုဲ ဒှ်အာဲကၟာဲ ယေန်သၞာင် မဇၞော်ကဵု ၚုဟ်မး မွဲရ။ အနုသုခုမ ပ္ဍဲဘာဝွံ ဒှ်တိုင်ခဳ သွက်အစာကသူ ကေုာံ အစာပါန်မုတ် ခေတ်လၟုဟ်တအ် သွက်ဂွံ လ္ၚတ်ရ။

== ၁၀။ နိဿဲ ကေုာံ လိက်ကၞပ်ဂမၠိုင် (References and Bibliography) ==
&lt;references /&gt;
* Tun, T. (1988). ''Essays on the History and Buddhism of Burma''. Kiscadale Publications.
* Stadtner, D. M. (2011). ''Sacred Sites of Burma: Myth and Folklore in an Evolving Spiritual Realm''. River Books.
* Charney, M. W. (2006). ''Powerful Learning: Buddhist Literati and the Throne in Burma's Last Dynasty''. University of Michigan Press.
* Brac de la Perriere, B. (2014). ''Buddhist Dynamics in Premodern and Early Modern Southeast Asia''. Institute of Southeast Asian Studies.
* Moore, E. H. (2007). ''Early Landscapes of Myanmar''. River Books.

{{Navbox
| name = ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ဘာလကျာ်ဂမၠိုင်
| title = ဘာလကျာ် ကေုာံ အာဲကၟာဲ ဗုဒ္ဓဘာသာ
| listclass = hlist
| group1 = ဘာလကျာ် အဓိကဂမၠိုင်
| list1 =
* [[ဘာ မဟာမေန်ထေန်]]
* [[ဘာ ဂေါဝိန္ဒ]]
* [[ဘာ သာသနာပိုင်]]
| group2 = ယေန်သၞာင် ကေုာံ အနုသုခုမ
| list2 =
* [[အနုသုခုမ ဆုကၠ]]
* [[ဝင်သာသနာ]]
* [[ပြကိုဟ်ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
}}

{{DEFAULTSORT:ဘာ မဟာမေန်ထေန်}}
[[Category:ဘာလကျာ်မန်]]
[[Category:ဝင် ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[Category:အာဲကၟာဲဝင်]]
[[Category:အနုသုခုမ ဆုကၠ]]</text>
      <sha1>kmhichdko2bg4ks6zemnguw4efwf40v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဘာမဟာမေန်ထေန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12537</id>
    <redirect title="ဘာ မဟာမေန်ထေန်" />
    <revision>
      <id>58696</id>
      <timestamp>2026-10-17T09:32:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>Aue Nai ပြံင်ပဆုဲလဝ် မုက်လိက် [[ဘာမဟာမေန်ထေန်]] ဇရေင် [[ဘာ မဟာမေန်ထေန်]]</comment>
      <origin>58696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54" sha1="e3awdgotbbc4xpm0d98sqctzgmou42c" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ဘာ မဟာမေန်ထေန်]]</text>
      <sha1>e3awdgotbbc4xpm0d98sqctzgmou42c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အဘိဓရ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12538</id>
    <revision>
      <id>58697</id>
      <timestamp>2026-10-17T09:52:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox religious text | name = အဘိဓရ်&lt;br&gt;Abhidhamma | image = [[File:Abhidhamma_Pitaka_Palm_Leaf.jpg|250px|center|လိက်သၠရိုတ် အဘိဓရ်]] | caption = အဘိဓရ် မဒှ်လညာတ်ပညာစိုတ် ကေုာံ ပရမတ္ထ ဗုဒ္ဓဘာသာ | religion = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ထေရဝါဒ]] | language = ပါဠိ...&quot;</comment>
      <origin>58697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9848" sha1="j3wkojcxp5h203v4ugt2ftmlfn6uuao" xml:space="preserve">{{Infobox religious text
| name = အဘိဓရ်&lt;br&gt;Abhidhamma
| image = [[File:Abhidhamma_Pitaka_Palm_Leaf.jpg|250px|center|လိက်သၠရိုတ် အဘိဓရ်]]
| caption = အဘိဓရ် မဒှ်လညာတ်ပညာစိုတ် ကေုာံ ပရမတ္ထ ဗုဒ္ဓဘာသာ
| religion = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ထေရဝါဒ]]
| language = [[ပါဠိ]], [[အရေဝ်မန်|မန်]]
| subject = ပရမတ္ထဓရ်, ပညာစိုတ်, လညာတ်ဉာဏ်
| classification = အဘိဓမ္မပိဋကတ်
}}

'''အဘိဓရ်''' ({{lang-en|Abhidhamma}}) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍမွဲ ပ္ဍဲပိဋကတ်ပိ ဍေံမဒှ် ကဏ္ဍတတိယ ပ္ဍဲ ဗုဒ္ဓဘာသာ ထေရဝါဒ ရ။ အဘိဓရ်ဝွံ ပါ်ပရးလဝ် နကဵုသဘဴဓရ် မဇြိုဟ်နက်တုဲ ဟီုတွဟ်လဝ် ပရူစိုတ်၊ စေတသိက်၊ ရုပ် ကေုာံ နိဗ္ဗာန် ရ။ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အဘိဓရ်ဝွံ ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော် သွက်ဂွံကၠိုဟ် သဘဴဓရ် ဍာံစၟတ်ရ။

== နိဒါန် (Introduction) ==
အဘိဓရ်ဝွံ ဒှ်သဇိုင် အဓိက သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ပရူရုပ်နာမ် ကေုာံ ပရမတ္ထဓရ် ပ္ဍဲဗုဒ္ဓဘာသာရ။ အဘိဓမ္မပိဋကတ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍတတိယ ပ္ဍဲပိဋကတ်ပိတုဲ၊ သုတ် ကေုာံ ဝိနယ်တအ်ဂှ် ဒှ်ကဏ္ဍတၞဟ်ရ။ ဍေံဝွံ ဟီုတွဟ်လဝ် နကဵုနဲကဲ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် (scholastic presentation) မဇြိုဟ်နက်ရ။

== ဝင် ကေုာံ တမ်မူလ (History and Origin) ==
ဝင်အဘိဓရ်ဝွံ စကၠုင် နူအခိင် ဗုဒ္ဓဘာသာ မက္တဵုဒှ်တေအ်ရ။ လိက်အဘိဓရ် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် စက္တဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ၃ ဗွဝ်ကၠံ ဘဳသဳ (3rd century BCE) ရ။ အတိုင်ပရေင်ပတှ်ေ ထေရဝါဒမ္ဂး ကျာ်တြဲ နိမိတ်ဗဒှ်လဝ် အဘိဓရ် ပ္ဍဲဍုင်သွဝ် တာဝတိံသာ သွက်ဂွံတွဟ်ကဵု မိမဒှ်လဝ်ဒေဝတဴရ။

== လညာတ်ပရမတ္ထဓရ် (Nature of Ultimate Reality) ==
လညာတ်ပရမတ္ထဓရ် (Ultimate teaching / Paramattha desana) ဝွံ တၞဟ်ခြာ ကုလညာတ်ပညတ် (Conventional teaching / Vohara desana) ရ။ ပညတ်ဂှ် ဟီုတွဟ် ပရူမၞိဟ်၊ သတ်၊ တၞံဆုတအ်တုဲ၊ ပရမတ္ထဂှ် ဟီုတွဟ် ပရူသဘဴဓရ် ဇေတ်တ်ရ။

== ပရမတ္ထဓရ် ၄ (The Four Ultimate Realities) ==
ပ္ဍဲထေရဝါဒ အဘိဓရ်ဂှ် ပရမတ္ထဓရ် နွံ (၄) သာ်ရ။ 

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ ပရမတ္ထဓရ် ၄ သာ် ပ္ဍဲထေရဝါဒ အဘိဓရ်
|-
! ယၟုဓရ် (Mon)
! ယၟုဓရ် (Pali)
! အဓိပ္ပါယ် (English)
! လၟိဟ် / ဂကူ
|-
| စိုတ်
| Citta
| Mind, Consciousness, awareness
| ၈၉ (ဟွံသေင်မ္ဂး ၁၂၁)
|-
| စေတသိက်
| Cetasika
| Mental factors, mental events
| ၅၂
|-
| ရုပ်
| Rūpa
| Physical occurrences, material form
| ၂၈
|-
| နိဗ္ဗာန်
| Nibbāna
| Extinction, cessation
| ၁
|}

== ပြကိုဟ် အဘိဓမ္မာ ၇ ကျာ် (The 7 Books of Abhidhamma Pitaka) ==
အဘိဓမ္မပိဋကတ်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ပြကိုဟ် (၇) ကျာ်ရ။ ပြကိုဟ်တအ်ဂှ် ဒှ် -
# ဓမ္မသင်္ဂဏဳ (Dhammasaṅgaṇī)
# ဝိဘင် (Vibhaṅga)
# ဓာတုကထာ (Dhātukathā)
# ပုဂ္ဂလပညတ် (Puggalapaññatti)
# ကထာဝတ္ထု (Kathāvatthu)
# ယမိုက် (Yamaka)
# ပဋ္ဌာန် (Paṭṭhāna)

== တၞဟ်ခြာ သုတ် ကေုာံ အဘိဓရ် (Differences between Sutta and Abhidhamma) ==
ပ္ဍဲသုတ် (Sutta) ဂှ် ကျာ်တြဲတွဟ်လဝ် နကဵု ပုံအာဂီု ကေုာံ သတ္တဝါတအ် သွက်ဂွံကၠိုဟ်လောဲသွာရ။ ဆဂး ပ္ဍဲအဘိဓရ်ဝွံ ဟွံမဲ ကုပူဂိုလ်၊ သတ်၊ ဇဳဝတုဲ၊ နွံဆ သဘဴဓရ် သက်သက်ဟေင်ရ။ အဘိဓရ်ဝွံ ကလေင်သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် တင်တွဟ် ပ္ဍဲသုတ်တအ် နကဵု လဒက်ပ္တန် မစှ်ေသၞောတ်ရ။

== ပြကိုဟ်သုတ်သင် ကေုာံ လိက်အုပ် (Commentaries and Texts) ==
သွက်ဂွံလ္ၚတ် အဘိဓရ် လောဲသွာဂှ် တၠပညာတအ် ချူလဝ် လိက်အုပ် သုတ်သင်နာနာရ။ လိက်အုပ် အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ (Abhidhammattha-saṅgaha) ဝွံ ဒှ်လိက်အုပ် အဓိက ကေုာံ ပြကိုဟ်သုတ်သင် သွက်ဂွံ လ္ၚတ် အဘိဓရ် ပ္ဍဲထေရဝါဒ ဗွဲမကၠးဖ္ဍးရ။

== အခိုက်အလိုက် လ္ၚတ် ပ္ဍဲဂကူမန် (Tradition of Abhidhamma Study in Mon Culture) ==
ဂကူမန်တအ်ဝွံ နွံကဵု အခိုက်အလိုက် လ္ၚတ် အဘိဓရ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက်ရ။ ပ္ဍဲအခိင် ကလောန်ကာကုသဵု မပ္တံကဵု သဘင်ဖျဴသွာ် လကျာ် ဟွံသေင်မ္ဂး ကမ္မဋ္ဌာန်ဂှ် ခမဳသင်တအ် ဖ္ဍောတ်သှ်ဇျာဲ အဘိဓရ် (ဗွဲတၟေင် ပဋ္ဌာန်) လၟိုန်ရ။ ပွမလ္ၚတ် အဘိဓရ်ဝွံ ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော် သွက်ခမဳသင် ထေရဝါဒတအ်ရ။

== လွပ် ပ္ဍဲပညာစိုတ် (Application in Psychology) ==
အဘိဓရ်ဝွံ တုပ်သၟဟ် ကုပညာစိုတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ (Buddhist Psychology) ရ။ သွက်ဂွံ လ္ၚတ် စရိုတ်မၞိဟ်၊ လညာတ်ဉာဏ် ကေုာံ အသိင်စိုတ်ဓါတ်ဂှ် အဘိဓရ်ဝွံ ကဵုအရီုအဗင် ဗွဲမဇၞော် သွက်ဂွံ ပါ်ဖျာ် စိုတ် မခိုဟ် ကေုာံ စိုတ် ဟွံခိုဟ်ရ။

== သရောပ် (Conclusion) ==
သရောပ်တုဲ ဟီုမ္ဂး အဘိဓရ်ဝွံ ဒှ်သဇိုင် အဓိက သွက်ပရေင်ပတှ်ေ ထေရဝါဒ ကေုာံ ပရေင်လ္ၚတ် ဓရ်ကျာ်ရ။ ပွမလ္ၚတ် အဘိဓရ်ဝွံ ပကဵု ညံင်ဂွံကၠိုဟ် သဘဴဓရ် ဍာံစၟတ်၊ ကၠိုဟ်ခၠင် ပရူရုပ်နာမ်၊ ကေုာံ တိတ်ဗၠး နူဒဒိုက်သံသာမာန်ရ။

== နိဿဲ ==
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;enwiki-abhidharma&quot;&gt;English Wikipedia. &quot;Abhidharma&quot;. Retrieved from en.wikipedia.org.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;enwiki-abhidhammapitaka&quot;&gt;English Wikipedia. &quot;Abhidhamma Piṭaka&quot;. Retrieved from en.wikipedia.org.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;enwiki-sangaha&quot;&gt;English Wikipedia. &quot;Abhidhammattha-sangaha&quot;. Retrieved from en.wikipedia.org.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;bodhi&quot;&gt;Bodhi, Bhikkhu (2000). ''A Comprehensive Manual of Abhidhamma''. Buddhist Publication Society.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;harvey&quot;&gt;Harvey, Peter (1990). ''An Introduction to Buddhism: Teachings, History and Practices''. Cambridge University Press.&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

{{Navbox
| name = ဗုဒ္ဓဘာသာ ထေရဝါဒ
| title = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ထေရဝါဒ]]
| listclass = hlist
| group1 = ပိဋကတ်ပိ
| list1 =
* [[ဝိနယ်ပိဋကတ်|ဝိနယ်]]
* [[သုတ္တန္တပိဋကတ်|သုတ်]]
* [[အဘိဓမ္မပိဋကတ်|အဘိဓရ်]]
| group2 = ပရမတ္ထဓရ် ၄
| list2 =
* [[စိုတ်]]
* [[စေတသိက်]]
* [[ရုပ်]]
* [[နိဗ္ဗာန်]]
| group3 = ပြကိုဟ် ၇ ကျာ်
| list3 =
* [[ဓမ္မသင်္ဂဏဳ]]
* [[ဝိဘင်]]
* [[ဓာတုကထာ]]
* [[ပုဂ္ဂလပညတ်]]
* [[ကထာဝတ္ထု]]
* [[ယမိုက်]]
* [[ပဋ္ဌာန်]]
}}

{{DEFAULTSORT:အဘိဓရ်}}
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ထေရဝါဒ]]
[[Category:အဘိဓရ်]]
[[Category:ပါဠိ]]
[[Category:သိပ္ပံပရေင်စိုတ်ဓါတ်]]</text>
      <sha1>j3wkojcxp5h203v4ugt2ftmlfn6uuao</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>