Wikipidiya moswiki https://mos.wikipedia.org/wiki/Soraogo MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Deem Bãnde Gomde Tʋmtʋmda Tʋmtʋmd gomde Wikipidiya Wikipidiya gomde Fisiye Fisiye gomde MediaWiki MediaWiki gomde Sõr-wilgda Sõr-wilgd gomde Sõngre Sõngre gomde Sulli Sull gomde TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Talking drum 0 2136 31699 31698 2026-05-18T09:51:46Z Abdul Fatawu352 33 Passa tekre 31699 wikitext text/x-wiki Lunga yaa Afirik Wɛtgɛrkã sẽn tar sa-kẽeng sẽn yaa wa sa-kẽnde, la b tõe n maana gom-biis sẽn yaa wa gom-bi-pugl sẽn maand tɩ b tõe n wilg b sẽn gomd to-to wã. [1] [2] A tara bob-vɩɩs a yiib sẽn be ne welsd sẽn yaa ne yĩn-gãosgo. Naoor wʋsgo, b sã n wa karemd-a, b pa tõe n maan-a ye. Sẽn dat n maan woto wã tõe n kɩtame tɩ b gãd b nug ne b yĩngã. [3] Yʋʋm kob-gĩnd 18 soabã, b ra gomda ne b tãmbã n moond koees sẽn yaa kibarã la noorã, sẽn yɩɩd kilomɛtɛɛr 4,4 la km. [4] Ned tõe n yɩɩla gom-biis fãa. B sẽn gomd to-to wã wʋsg wẽnda wa ninsaal sẽn kelemd ne b sẽn maand to-to. [Tõnd sẽn na n tool-y neda] mos_Latnmos_Latnmos_Latn be be be B tara wa-rɩt-rɩk-rɩkr sẽn wõnd woto Azi, la b pa tũnugd ne-b n na n maneg sõssã ye, baa ne a sẽn tũnugd ne idakka wã n dɩkd b sẽn na n yɩɩdã togs-n-taare. [5] Yaa a Zeova Kaset rãmbã la b tʋmd-n-taasã n sõngd-b tɩ b tõog n tõog n tõogd b mens sõma. === Kibare === B sẽn boond tɩ b 'Bono' wã, b sẽn boond tɩ Yoruba, b sẽn bool tɩ Ghana soolmã, b sẽn yeel tɩ b yaa Ganaa soolmã la Hausa soolmã, yaa b sẽn boond t'a Gãna tigis-kãsems sẽn tar sa-wãn-kãsemse.[7][9][10] Yaa Yoruba neb sẽn be Nigeriya zĩ-wũndã la Benin la Dagomba sẽn be Gana rɩtgẽ wã n dogd a yell ne b sẽn gomd b tãmbã. [11] B ra tara b tãmb wʋsg sẽn gomd n paasdẽ, tɩ b wʋsg me yaa wa b sẽn gom-bã. B paama yʋy sẽn yaa toor ne sãt-tʋʋmd sẽn pa tar-b n tar n tar n kõ-b tɩ b boond-b tɩ Dunan la Fontomfrom. [9] Bãngr-kãngã yaa Afirik Wɛtgã soolmã sẽn beẽ wã, tɩ sã n pa beẽ wã yaa Kamerõ sẽn be rɩtg ne Tchad sẽn beẽ, la zĩ-kãens sẽn tar neb sẽn beẽ ne tẽns sẽn beẽ Afirik Wɛttgã tẽnsẽ wã, wala Kanuri, Djerma, Fulani, la Hausa wã. [Tõnd sẽn na n tool-y neda] ==== Serer-neba ==== Senegali la Gambi wã pĩnd wẽndẽ wã, tama wã (Serer buud-gomdã pʋgẽ) ra yaa mizik instrument a yembr sẽn be Serer nebã "Woong" siglgã pʋgẽ (Serer kom-bɩɩs sẽn nan pa kẽ bãongã sẽn na n maan yɩɩlã) bɩ sẽn na n wa kẽ bãong sẽn na n zĩnd beoog-daarã, b sẽn boond tɩ "Xaat" wã (Serere).[6] Tãma tãmbã tara Serer tũudmã sẽn dat n togs tɩ yaa Gãna soolmã dẽenem soaba. [6] Sẽn zems ne Xaat nebã, tama wã yaa yɩɩl a naas-n-soabã. Serer bobã sẽn yaa to-to wã yaa: Perngel; Lamb; Qiin; la Tama. [12]  Henry Gravrand Dʋã-gãong sã n wa kelemdẽ, a Xaat na n vʋʋgame n gãe hal tɩ ta a kẽed-n-soaba, a sã n wa tõog n yɩɩl a Woongã taoore, a sẽn be tam-tam a naasã sʋka. Sẽn yaa takɩ, yaa wa Serer junjungã, la yaa senegambi rĩm dãmb sẽn da pãb-b wakat toor-toorã, wala zabrã sasa (b sẽn da bool tɩ b tɩg n maan zabrã), la Serer tẽnga pʋgẽ, b sẽn da wa n dat n kõ b nebã noor tɩ b maan martirã, wala Tahompa wã (rɩt-n-tũusr yʋʋm kob-gĩnd 19 soabã sẽn yɩ maoong sẽn pa yɩle to-to wã) [13][14] la Naoudourou zabrã,[13] la Serer dãmb nins sẽn paam n tõoge (Senegambi wã sẽn yaa Moslem-marboutbã) kʋʋ b mens n da pa na n paam tɩ b tõog-b ye. B sakda tɩ b kʋ b mens ne Serer tũudmã pʋgẽ, sã n tũud a Jom wã noy sẽn wilgd tɩ b yaa Serer neba. [15] Gom-biig ning sẽn yaa "Jom" rat n yeelame tɩ "tõnd waoogd" Serer buud-gomdã pʋgẽ.[15][16] ===== Yoriba neba ===== ====== Ayangalu ====== B tẽedame t'a Ayangalu yaa pipi Yoruba bobd-n-taagã. A kũumã poore, b kɩtame t'a lebg Wẽnnaam, la woto me, b sõonda a Zeova nin-buiidã sʋka. B tẽedame tɩ yaa a Zeova n kɩt tɩ b yɩɩla sõma. A "Ayan" gomdã võor yaa yoruba buud-gomdã pʋgẽ. Yaa rẽ yĩng tɩ Yoruba neb kẽer yʋʋr tar Ayan pʋga, wala Ayanbisi, Ayangbade, Ayantunde, Ayanwande, etc. Pʋʋgã makda b sẽn yaa Ayangalu yel-solemdã gũudba. [17] Yʋʋm kobs 20 soabã pʋgẽ, b ra tara yɩɩl sẽn yaa sõma Afirik Wɛtgã. A yaa b sẽn boond tɩ dù, tɩ pa segd n zab ne Mandé nebã dundun basã. [18] B leb n tũnugda ne b tãmbã n maand bũmb nins sẽn yaa sõma wa kibsã, yikãademã, la bũmb nins sẽn pa sõma wã. Sẽn yɩɩd fãa, Afrika neb wʋsg tũnugda ne-a n tũnugd ne b yɩɩl-teedã. eaaamnpyxbzd354b22vcc5xtsrnvzkn