Wikipidiya moswiki https://mos.wikipedia.org/wiki/Soraogo MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Deem Bãnde Gomde Tʋmtʋmda Tʋmtʋmd gomde Wikipidiya Wikipidiya gomde Fisiye Fisiye gomde MediaWiki MediaWiki gomde Sõr-wilgda Sõr-wilgd gomde Sõngre Sõngre gomde Sulli Sull gomde TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Tʋmtʋmda:PK2 2 2104 31731 31448 2026-05-22T05:40:22Z PK2 190 add user pages for new Wikipedia editions 31731 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="font-size:85%" |- | [[User:PK2/sandbox|This]] is where my sandbox pages in different languages are |} ;<div class="center" style="width:auto; margin-left:auto; margin-right:auto; font-size:85%">My user pages in different languages by language code</div> {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ A |- | [[:ab:User:PK2|User page]] in [[:en:Abkhaz language|Abkhaz]]<br />(code: <code>ab</code>) | [[:ace:User:PK2|User page]] in [[:en:Acehnese language|Acehnese]]<br />(code: <code>ace</code>) | [[:ady:User:PK2|User page]] in [[:en:Adyghe language|Adyghe]]<br />(code: <code>ady</code>) | [[:af:User:PK2|User page]] in [[:en:Afrikaans|Afrikaans]]<br />(code: <code>af</code>) | [[:als:User:PK2|User page]] in [[:en:Alemannic German|Alemannic German]]<br />(code: <code>als</code>) | [[:alt:User:PK2|User page]] in [[:en:Southern Altai language|Southern Altai]]<br />(code: <code>alt</code>) | [[:am:User:PK2|User page]] in [[:en:Amharic|Amharic]]<br />(code: <code>am</code>) | [[:ami:User:PK2|User page]] in [[:en:Amis language|Amis]]<br />(code: <code>ami</code>) | [[:an:User:PK2|User page]] in [[:en:Aragonese language|Aragonese]]<br />(code: <code>an</code>) | [[:ang:User:PK2|User page]] in [[:en:Old English|Old English]]<br />(code: <code>ang</code>) |- | [[:ann:User:PK2|User page]] in [[:en:Obolo language|Obolo]]<br />(code: <code>ann</code>) | [[:anp:User:PK2|User page]] in [[:en:Angika|Angika]]<br />(code: <code>anp</code>) | [[:ar:User:PK2|User page]] in [[:en:Arabic|Arabic]]<br />(code: <code>ar</code>) | [[:arc:User:PK2|User page]] in [[:en:Aramaic|Aramaic]] ([[:en:Syriac language|Syriac]])<br />(code: <code>arc</code>) | [[:ary:User:PK2|User page]] in [[:en:Moroccan Arabic|Moroccan Arabic]]<br />(code: <code>ary</code>) | [[:arz:User:PK2|User page]] in [[:en:Egyptian Arabic|Egyptian Arabic]]<br />(code: <code>arz</code>) | [[:as:User:PK2|User page]] in [[:en:Assamese language|Assamese]]<br />(code: <code>as</code>) | [[:ast:User:PK2|User page]] in [[:en:Asturleonese language|Asturleonese]] ([[:en:Asturian language|Asturian]])<br />(code: <code>ast</code>) | [[:atj:User:PK2|User page]] in [[:en:Atikamekw language|Atikamekw]]<br />(code: <code>atj</code>) | [[:av:User:PK2|User page]] in [[:en:Avar language|Avar]]<br />(code: <code>av</code>) |- | [[:avk:User:PK2|User page]] in [[:en:Kotava|Kotava]]<br />(code: <code>avk</code>) | [[:awa:User:PK2|User page]] in [[:en:Awadhi language|Awadhi]]<br />(code: <code>awa</code>) | [[:ay:User:PK2|User page]] in [[:en:Aymara language|Aymara]]<br />(code: <code>ay</code>) | [[:az:User:PK2|User page]] in [[:en:Azerbaijani language|Azerbaijani]]<br />(code: <code>az</code>) | [[:azb:User:PK2|User page]] in [[:en:Azerbaijani language#South Azerbaijani|South Azerbaijani]]<br />(code: <code>azb</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ B |- | [[:ba:User:PK2|User page]] in [[:en:Bashkir language|Bashkir]]<br />(code: <code>ba</code>) | [[:ban:User:PK2|User page]] in [[:en:Balinese language|Balinese]]<br />(code: <code>ban</code>) | [[:bar:User:PK2|User page]] in [[:en:Bavarian language|Bavarian]]<br />(code: <code>bar</code>) | [[:bat-smg:User:PK2|User page]] in [[:en:Samogitian language|Samogitian]]<br />(code: <code>bat-smg</code>) | [[:bbc:User:PK2|User page]] in [[:en:Toba Batak language|Toba Batak]]<br />(code: <code>bbc</code>) | [[:bcl:User:PK2|User page]] in [[:en:Central Bikol|Central Bikol]]<br />(code: <code>bcl</code>) | [[:bdr:User:PK2|User page]] in [[:en:Sama–Bajaw languages|West Coast Bajau]]<br />(code: <code>bdr</code>) | [[:be:User:PK2|User page]] in [[:en:Belarusian language|Belarusian]]<br />(code: <code>be</code>) | [[:be-tarask:User:PK2|User page]] in [[:en:Belarusian language|Belarusian]] ([[:en:Taraškievica|Taraškievica]])<br />(code: <code>be-tarask</code>) | [[:bew:User:PK2|User page]] in [[:en:Betawi language|Betawi]]<br />(code: <code>bew</code>) |- | [[:bg:User:PK2|User page]] in [[:en:Bulgarian language|Bulgarian]]<br />(code: <code>bg</code>) | [[:bh:User:PK2|User page]] in [[:en:Bihari languages|Bihari]] ([[:en:Bhojpuri language|Bhojpuri]])<br />(code: <code>bh</code>) | [[:bi:User:PK2|User page]] in [[:en:Bislama|Bislama]]<br />(code: <code>bi</code>) | [[:bjn:User:PK2|User page]] in [[:en:Banjarese language|Banjarese]]<br />(code: <code>bjn</code>) | [[:blk:User:PK2|User page]] in [[:en:Pa'O language|Pa'O]]<br />(code: <code>blk</code>) | [[:bm:User:PK2|User page]] in [[:en:Bambara language|Bambara]]<br />(code: <code>bm</code>) | [[:bn:User:PK2|User page]] in [[:en:Bengali language|Bengali]]<br />(code: <code>bn</code>) | [[:bo:User:PK2|User page]] in [[:en:Central Tibetan|Central Tibetan]] ([[:en:Lhasa Tibetan|Lhasa Tibetan]])<br />(code: <code>bo</code>) | [[:bpy:User:PK2|User page]] in [[:en:Bishnupriya Manipuri|Bishnupriya Manipuri]]<br />(code: <code>bpy</code>) | [[:br:User:PK2|User page]] in [[:en:Breton language|Breton]]<br />(code: <code>br</code>) |- | [[:bs:User:PK2|User page]] in [[:en:Bosnian language|Bosnian]]<br />(code: <code>bs</code>) | [[:btm:User:PK2|User page]] in [[:en:Mandailing Batak language|Mandailing Batak]]<br />(code: <code>btm</code>) | [[:bug:User:PK2|User page]] in [[:en:Buginese language|Buginese]]<br />(code: <code>bug</code>) | [[:bxr:User:PK2|User page]] in [[:en:Buryat language|Buryat]] (Russia Buriat)<br />(code: <code>bxr</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ C |- | [[:ca:User:PK2|User page]] in [[:en:Catalan language|Catalan]]<br />(code: <code>ca</code>) | [[:cbk-zam:User:PK2|User page]] in [[:en:Chavacano|Chavacano]] (Zamboanga)<br />(code: <code>cbk-zam</code>) | [[:cdo:User:PK2|User page]] in [[:en:Eastern Min|Eastern Min]]<br />(code: <code>cdo</code>) | [[:ce:User:PK2|User page]] in [[:en:Chechen language|Chechen]]<br />(code: <code>ce</code>) | [[:ceb:User:PK2|User page]] in [[:en:Cebuano language|Cebuano]]<br />(code: <code>ceb</code>) | [[:ch:User:PK2|User page]] in [[:en:Chamorro language|Chamorro]]<br />(code: <code>ch</code>) | [[:chr:User:PK2|User page]] in [[:en:Cherokee language|Cherokee]]<br />(code: <code>chr</code>) | [[:chy:User:PK2|User page]] in [[:en:Cheyenne language|Cheyenne]]<br />(code: <code>chy</code>) |- | [[:ckb:User:PK2|User page]] in [[:en:Kurdish language|Kurdish]] ([[:en:Sorani|Sorani]])<br />(code: <code>ckb</code>) | [[:co:User:PK2|User page]] in [[:en:Corsican language|Corsican]]<br />(code: <code>co</code>) | [[:crh:User:PK2|User page]] in [[:en:Crimean Tatar language|Crimean Tatar]]<br />(code: <code>crh</code>) | [[:cs:User:PK2|User page]] in [[:en:Czech language|Czech]]<br />(code: <code>cs</code>) | [[:csb:User:PK2|User page]] in [[:en:Kashubian language|Kashubian]]<br />(code: <code>csb</code>) | [[:cu:User:PK2|User page]] in [[:en:Old Church Slavonic|Old Church Slavonic]]<br />(code: <code>cu</code>) | [[:cv:User:PK2|User page]] in [[:en:Chuvash language|Chuvash]]<br />(code: <code>cv</code>) | [[:cy:User:PK2|User page]] in [[:en:Welsh language|Welsh]]<br />(code: <code>cy</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ D |- | [[:da:User:PK2|User page]] in [[:en:Danish language|Danish]]<br />(code: <code>da</code>) | [[:dag:User:PK2|User page]] in [[:en:Dagbani language|Dagbani]]<br />(code: <code>dag</code>) | [[:de:User:PK2|User page]] in [[:en:German language|German]]<br />(code: <code>de</code>) | [[:dga:User:PK2|User page]] in [[:en:Dagaare language|Dagaare]]<br />(code: <code>dga</code>) | [[:din:User:PK2|User page]] in [[:en:Dinka language|Dinka]]<br />(code: <code>din</code>) | [[:diq:User:PK2|User page]] in [[:en:Zaza language|Zaza]]<br />(code: <code>diq</code>) | [[:dsb:User:PK2|User page]] in [[:en:Lower Sorbian language|Lower Sorbian]]<br />(code: <code>dsb</code>) | [[:dtp:User:PK2|User page]] in [[:en:Dusun language|Dusun]]<br />(code: <code>dtp</code>) | [[:dty:User:PK2|User page]] in [[:en:Doteli|Doteli]]<br />(code: <code>dty</code>) | [[:dv:User:PK2|User page]] in [[:en:Maldivian language|Maldivian]]<br />(code: <code>dv</code>) | [[:dz:User:PK2|User page]] in [[:en:Dzongkha|Dzongkha]]<br />(code: <code>dz</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ E |- | [[:ee:User:PK2|User page]] in [[:en:Ewe language|Ewe]]<br />(code: <code>ee</code>) | [[:el:User:PK2|User page]] in [[:en:Greek language|Greek]]<br />(code: <code>el</code>) | [[:eml:User:PK2|User page]] in [[:en:Emilian–Romagnol|Emilian–Romagnol]]<br />(code: <code>eml</code>) | [[:en:User:PK2|User page]] in [[:en:English language|English]]<br />(code: <code>en</code>) | [[:eo:User:PK2|User page]] in [[:en:Esperanto|Esperanto]]<br />(code: <code>eo</code>) | [[:es:User:PK2|User page]] in [[:en:Spanish language|Spanish]]<br />(code: <code>es</code>) | [[:et:User:PK2|User page]] in [[:en:Estonian language|Estonian]]<br />(code: <code>et</code>) | [[:eu:User:PK2|User page]] in [[:en:Basque language|Basque]]<br />(code: <code>eu</code>) | [[:ext:User:PK2|User page]] in [[:en:Extremaduran language|Extremaduran]]<br />(code: <code>ext</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ F |- | [[:fa:User:PK2|User page]] in [[:en:Persian language|Persian]]<br />(code: <code>fa</code>) | [[:fat:User:PK2|User page]] in [[:en:Akan language|Akan]] ([[:en:Fante dialect|Fante]])<br />(code: <code>fat</code>) | [[:ff:User:PK2|User page]] in [[:en:Fula language|Fula]]<br />(code: <code>ff</code>) | [[:fi:User:PK2|User page]] in [[:en:Finnish language|Finnish]]<br />(code: <code>fi</code>) | [[:fiu-vro:User:PK2|User page]] in [[:en:Võro language|Võro]]<br />(code: <code>fiu-vro</code>) | [[:fj:User:PK2|User page]] in [[:en:Fijian language|Fijian]]<br />(code: <code>fj</code>) | [[:fo:User:PK2|User page]] in [[:en:Faroese language|Faroese]]<br />(code: <code>fo</code>) | [[:fon:User:PK2|User page]] in [[:en:Fon language|Fon]]<br />(code: <code>fon</code>) | [[:fr:User:PK2|User page]] in [[:en:French language|French]]<br />(code: <code>fr</code>) | [[:frp:User:PK2|User page]] in [[:en:Franco-Provençal|Franco-Provençal]]<br />(code: <code>frp</code>) | [[:frr:User:PK2|User page]] in [[:en:North Frisian language|North Frisian]]<br />(code: <code>frr</code>) | [[:fur:User:PK2|User page]] in [[:en:Friulian language|Friulian]]<br />(code: <code>fur</code>) | [[:fy:User:PK2|User page]] in [[:en:West Frisian language|West Frisian]]<br />(code: <code>fy</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ G |- | [[:ga:User:PK2|User page]] in [[:en:Irish language|Irish]]<br />(code: <code>ga</code>) | [[:gag:User:PK2|User page]] in [[:en:Gagauz language|Gagauz]]<br />(code: <code>gag</code>) | [[:gan:User:PK2|User page]] in [[:en:Gan Chinese|Gan Chinese]]<br />(code: <code>gan</code>) | [[:gcr:User:PK2|User page]] in [[:en:French Guianese Creole|French Guianese Creole]]<br />(code: <code>gcr</code>) | [[:gd:User:PK2|User page]] in [[:en:Scottish Gaelic|Scottish Gaelic]]<br />(code: <code>gd</code>) | [[:gl:User:PK2|User page]] in [[:en:Galician language|Galician]]<br />(code: <code>gl</code>) | [[:glk:User:PK2|User page]] in [[:en:Gilaki language|Gilaki]]<br />(code: <code>glk</code>) | [[:gn:User:PK2|User page]] in [[:en:Guarani language|Guarani]]<br />(code: <code>gn</code>) | [[:gom:User:PK2|User page]] in [[:en:Konkani language|Konkani]] (Goan Konkani)<br />(code: <code>gom</code>) |- | [[:gor:User:PK2|User page]] in [[:en:Gorontalo language|Gorontalo]]<br />(code: <code>gor</code>) | [[:got:User:PK2|User page]] in [[:en:Gothic language|Gothic]]<br />(code: <code>got</code>) | [[:gpe:User:PK2|User page]] in [[:en:Ghanaian Pidgin English|Ghanaian Pidgin English]]<br />(code: <code>gpe</code>) | [[:gu:User:PK2|User page]] in [[:en:Gujarati language|Gujarati]]<br />(code: <code>gu</code>) | [[:guc:User:PK2|User page]] in [[:en:Wayuu language|Wayuu]]<br />(code: <code>guc</code>) | [[:gur:User:PK2|User page]] in [[:en:Farefare language|Farefare]]<br />(code: <code>gur</code>) | [[:guw:User:PK2|User page]] in [[:en:Gun language|Gun]]<br />(code: <code>guw</code>) | [[:gv:User:PK2|User page]] in [[:en:Manx language|Manx]]<br />(code: <code>gv</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ H |- | [[:ha:User:PK2|User page]] in [[:en:Hausa language|Hausa]]<br />(code: <code>ha</code>) | [[:hak:User:PK2|User page]] in [[:en:Hakka Chinese|Hakka Chinese]]<br />(code: <code>hak</code>) | [[:haw:User:PK2|User page]] in [[:en:Hawaiian language|Hawaiian]]<br />(code: <code>haw</code>) | [[:he:User:PK2|User page]] in [[:en:Hebrew language|Hebrew]]<br />(code: <code>he</code>) | [[:hi:User:PK2|User page]] in [[:en:Hindi|Hindi]]<br />(code: <code>hi</code>) | [[:hif:User:PK2|User page]] in [[:en:Fiji Hindi|Fiji Hindi]]<br />(code: <code>hif</code>) | [[:hr:User:PK2|User page]] in [[:en:Croatian language|Croatian]]<br />(code: <code>hr</code>) | [[:hsb:User:PK2|User page]] in [[:en:Upper Sorbian language|Upper Sorbian]]<br />(code: <code>hsb</code>) | [[:ht:User:PK2|User page]] in [[:en:Haitian Creole|Haitian Creole]]<br />(code: <code>ht</code>) | [[:hu:User:PK2|User page]] in [[:en:Hungarian language|Hungarian]]<br />(code: <code>hu</code>) | [[:hy:User:PK2|User page]] in [[:en:Armenian language|Armenian]] ([[:en:Eastern Armenian|Eastern Armenian]])<br />(code: <code>hy</code>) | [[:hyw:User:PK2|User page]] in [[:en:Western Armenian|Western Armenian]]<br />(code: <code>hyw</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ I |- | [[:ia:User:PK2|User page]] in [[:en:Interlingua|Interlingua]]<br />(code: <code>ia</code>) | [[:iba:User:PK2|User page]] in [[:en:Iban language|Iban]]<br />(code: <code>iba</code>) | [[:id:User:PK2|User page]] in [[:en:Indonesian language|Indonesian]]<br />(code: <code>id</code>) | [[:ie:User:PK2|User page]] in [[:en:Interlingue|Interlingue]]<br />(code: <code>ie</code>) | [[:ig:User:PK2|User page]] in [[:en:Igbo language|Igbo]]<br />(code: <code>ig</code>) | [[:igl:User:PK2|User page]] in [[:en:Igala language|Igala]]<br />(code: <code>igl</code>) | [[:ik:User:PK2|User page]] in [[:en:Iñupiaq language|Iñupiaq]]<br />(code: <code>ik</code>) | [[:ilo:User:PK2|User page]] in [[:en:Ilocano language|Ilocano]]<br />(code: <code>ilo</code>) | [[:inh:User:PK2|User page]] in [[:en:Ingush language|Ingush]]<br />(code: <code>inh</code>) | [[:io:User:PK2|User page]] in [[:en:Ido|Ido]]<br />(code: <code>io</code>) | [[:is:User:PK2|User page]] in [[:en:Icelandic language|Icelandic]]<br />(code: <code>is</code>) | [[:it:User:PK2|User page]] in [[:en:Italian language|Italian]]<br />(code: <code>it</code>) | [[:iu:User:PK2|User page]] in [[:en:Inuktitut|Inuktitut]]<br />(code: <code>iu</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ J |- | [[:ja:User:PK2|User page]] in [[:en:Japanese language|Japanese]]<br />(code: <code>ja</code>) | [[:jam:User:PK2|User page]] in [[:en:Jamaican Patois|Jamaican Patois]]<br />(code: <code>jam</code>) | [[:jbo:User:PK2|User page]] in [[:en:Lojban|Lojban]]<br />(code: <code>jbo</code>) | [[:jv:User:PK2|User page]] in [[:en:Javanese language|Javanese]]<br />(code: <code>jv</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ K |- | [[:ka:User:PK2|User page]] in [[:en:Georgian language|Georgian]]<br />(code: <code>ka</code>) | [[:kaa:User:PK2|User page]] in [[:en:Karakalpak language|Karakalpak]]<br />(code: <code>kaa</code>) | [[:kab:User:PK2|User page]] in [[:en:Kabyle language|Kabyle]]<br />(code: <code>kab</code>) | [[:kai:User:PK2|User page]] in [[:en:Karai-karai|Karai-karai]]<br />(code: <code>kai</code>) | [[:kaj:User:PK2|User page]] in [[:en:Jju language|Jju]]<br />(code: <code>kaj</code>) | [[:kbd:User:PK2|User page]] in [[:en:Kabardian language|Kabardian]]<br />(code: <code>kbd</code>) | [[:kbp:User:PK2|User page]] in [[:en:Kabiye language|Kabiye]]<br />(code: <code>kbp</code>) | [[:kcg:User:PK2|User page]] in [[:en:Tyap|Tyap]]<br />(code: <code>kcg</code>) | [[:kg:User:PK2|User page]] in [[:en:Kongo language|Kongo]]<br />(code: <code>kg</code>) | [[:kge:User:PK2|User page]] in [[:en:Komering language|Komering]]<br />(code: <code>kge</code>) | [[:ki:User:PK2|User page]] in [[:en:Kikuyu language|Kikuyu]]<br />(code: <code>ki</code>) | [[:kk:User:PK2|User page]] in [[:en:Kazakh language|Kazakh]]<br />(code: <code>kk</code>) | [[:km:User:PK2|User page]] in [[:en:Khmer language|Khmer]]<br />(code: <code>km</code>) |- | [[:kn:User:PK2|User page]] in [[:en:Kannada|Kannada]]<br />(code: <code>kn</code>) | [[:knc:User:PK2|User page]] in [[:en:Central Kanuri|Central Kanuri]]<br />(code: <code>knc</code>) | [[:ko:User:PK2|User page]] in [[:en:Korean language|Korean]]<br />(code: <code>ko</code>) | [[:koi:User:PK2|User page]] in [[:en:Komi-Permyak language|Komi-Permyak]]<br />(code: <code>koi</code>) | [[:krc:User:PK2|User page]] in [[:en:Karachay-Balkar|Karachay-Balkar]]<br />(code: <code>krc</code>) | [[:ks:User:PK2|User page]] in [[:en:Kashmiri language|Kashmiri]]<br />(code: <code>ks</code>) | [[:ksh:User:PK2|User page]] in [[:en:Ripuarian language|Ripuarian]]<br />(code: <code>ksh</code>) | [[:ku:User:PK2|User page]] in [[:en:Kurdish language|Kurdish]] ([[:en:Kurmanji|Kurmanji]])<br />(code: <code>ku</code>) | [[:kus:User:PK2|User page]] in [[:en:Kusaal language|Kusaal]]<br />(code: <code>kus</code>) | [[:kv:User:PK2|User page]] in [[:en:Komi language|Komi]]<br />(code: <code>kv</code>) | [[:kw:User:PK2|User page]] in [[:en:Cornish language|Cornish]]<br />(code: <code>kw</code>) | [[:ky:User:PK2|User page]] in [[:en:Kyrgyz language|Kyrgyz]]<br />(code: <code>ky</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ L |- | [[:la:User:PK2|User page]] in [[:en:Latin|Latin]]<br />(code: <code>la</code>) | [[:lad:User:PK2|User page]] in [[:en:Judaeo-Spanish|Judaeo-Spanish]]<br />(code: <code>lad</code>) | [[:lb:User:PK2|User page]] in [[:en:Luxembourgish|Luxembourgish]]<br />(code: <code>lb</code>) | [[:lbe:User:PK2|User page]] in [[:en:Lak language|Lak]]<br />(code: <code>lbe</code>) | [[:lez:User:PK2|User page]] in [[:en:Lezgian language|Lezgian]]<br />(code: <code>lez</code>) | [[:lfn:User:PK2|User page]] in [[:en:Lingua Franca Nova|Lingua Franca Nova]]<br />(code: <code>lfn</code>) | [[:lg:User:PK2|User page]] in [[:en:Luganda|Luganda]]<br />(code: <code>lg</code>) | [[:li:User:PK2|User page]] in [[:en:Limburgish|Limburgish]]<br />(code: <code>li</code>) |- | [[:lij:User:PK2|User page]] in [[:en:Ligurian language|Ligurian]]<br />(code: <code>lij</code>) | [[:lld:User:PK2|User page]] in [[:en:Ladin language|Ladin]]<br />(code: <code>lld</code>) | [[:lmo:User:PK2|User page]] in [[:en:Lombard language|Lombard]]<br />(code: <code>lmo</code>) | [[:ln:User:PK2|User page]] in [[:en:Lingala|Lingala]]<br />(code: <code>ln</code>) | [[:lo:User:PK2|User page]] in [[:en:Lao language|Lao]]<br />(code: <code>lo</code>) | [[:lt:User:PK2|User page]] in [[:en:Lithuanian language|Lithuanian]]<br />(code: <code>lt</code>) | [[:ltg:User:PK2|User page]] in [[:en:Latgalian language|Latgalian]]<br />(code: <code>ltg</code>) | [[:lv:User:PK2|User page]] in [[:en:Latvian language|Latvian]]<br />(code: <code>lv</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ M |- | [[:mad:User:PK2|User page]] in [[:en:Madurese language|Madurese]]<br />(code: <code>mad</code>) | [[:mai:User:PK2|User page]] in [[:en:Maithili language|Maithili]]<br />(code: <code>mai</code>) | [[:map-bms:User:PK2|User page]] in [[:en:Javanese language|Javanese]] ([[:en:Banyumasan dialect|Banyumasan]])<br />(code: <code>map-bms</code>) | [[:mdf:User:PK2|User page]] in [[:en:Moksha language|Moksha]]<br />(code: <code>mdf</code>) | [[:mg:User:PK2|User page]] in [[:en:Malagasy language|Malagasy]]<br />(code: <code>mg</code>) | [[:mhr:User:PK2|User page]] in [[:en:Meadow Mari language|Meadow Mari]]<br />(code: <code>mhr</code>) | [[:mi:User:PK2|User page]] in [[:en:Māori language|Māori]]<br />(code: <code>mi</code>) | [[:min:User:PK2|User page]] in [[:en:Minangkabau language|Minangkabau]]<br />(code: <code>min</code>) | [[:mk:User:PK2|User page]] in [[:en:Macedonian language|Macedonian]]<br />(code: <code>mk</code>) | [[:ml:User:PK2|User page]] in [[:en:Malayalam|Malayalam]]<br />(code: <code>ml</code>) | [[:mn:User:PK2|User page]] in [[:en:Mongolian language|Mongolian]]<br />(code: <code>mn</code>) |- | [[:mni:User:PK2|User page]] in [[:en:Meitei language|Meitei]]<br />(code: <code>mni</code>) | [[:mnw:User:PK2|User page]] in [[:en:Mon language|Mon]]<br />(code: <code>mnw</code>) | [[:m:mos:User:PK2|User page]] in [[:en:Mooré|Mooré]]<br />(code: <code>mos</code>) | [[:mr:User:PK2|User page]] in [[:en:Marathi language|Marathi]]<br />(code: <code>mr</code>) | [[:mrj:User:PK2|User page]] in [[:en:Hill Mari language|Hill Mari]]<br />(code: <code>mrj</code>) | [[:ms:User:PK2|User page]] in [[:en:Malay language|Malay]]<br />(code: <code>ms</code>) | [[:mt:User:PK2|User page]] in [[:en:Maltese language|Maltese]]<br />(code: <code>mt</code>) | [[:mwl:User:PK2|User page]] in [[:en:Mirandese language|Mirandese]]<br />(code: <code>mwl</code>) | [[:my:User:PK2|User page]] in [[:en:Burmese language|Burmese]]<br />(code: <code>my</code>) | [[:myv:User:PK2|User page]] in [[:en:Erzya language|Erzya]]<br />(code: <code>myv</code>) | [[:mzn:User:PK2|User page]] in [[:en:Mazanderani language|Mazanderani]]<br />(code: <code>mzn</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ N |- | [[:nah:User:PK2|User page]] in [[:en:Nahuatl|Nahuatl]]<br />(code: <code>nah</code>) | [[:nap:User:PK2|User page]] in [[:en:Neapolitan language|Neapolitan]]<br />(code: <code>nap</code>) | [[:nds:User:PK2|User page]] in [[:en:Low German|Low German]]<br />(code: <code>nds</code>) | [[:nds-nl:User:PK2|User page]] in [[:en:Dutch Low Saxon|Dutch Low Saxon]]<br />(code: <code>nds-nl</code>) | [[:ne:User:PK2|User page]] in [[:en:Nepali language|Nepali]]<br />(code: <code>ne</code>) | [[:new:User:PK2|User page]] in [[:en:Newar language|Newar]]<br />(code: <code>new</code>) | [[:nia:User:PK2|User page]] in [[:en:Nias language|Nias]]<br />(code: <code>nia</code>) | [[:nl:User:PK2|User page]] in [[:en:Dutch language|Dutch]]<br />(code: <code>nl</code>) | [[:nn:User:PK2|User page]] in [[:en:Norwegian language|Norwegian]] ([[:en:Nynorsk|Nynorsk]])<br />(code: <code>nn</code>) |- | [[:no:User:PK2|User page]] in [[:en:Norwegian language|Norwegian]] ([[:en:Bokmål|Bokmål]])<br />(code: <code>no</code>) | [[:nov:User:PK2|User page]] in [[:en:Novial|Novial]]<br />(code: <code>nov</code>) | [[:nqo:User:PK2|User page]] in [[:en:N'Ko language|N'Ko]]<br />(code: <code>nqo</code>) | [[:nr:User:PK2|User page]] in [[:en:Southern Ndebele language|Southern Ndebele]]<br />(code: <code>nr</code>) | [[:nrm:User:PK2|User page]] in [[:en:Norman language|Norman]]<br />(code: <code>nrm</code>) | [[:nso:User:PK2|User page]] in [[:en:Northern Sotho|Northern Sotho]]<br />(code: <code>nso</code>) | [[:nup:User:PK2|User page]] in [[:en:Nupe language|Nupe]]<br />(code: <code>nup</code>) | [[:nv:User:PK2|User page]] in [[:en:Navajo language|Navajo]]<br />(code: <code>nv</code>) | [[:ny:User:PK2|User page]] in [[:en:Chewa language|Chewa]]<br />(code: <code>ny</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ O |- | [[:oc:User:PK2|User page]] in [[:en:Occitan language|Occitan]]<br />(code: <code>oc</code>) | [[:olo:User:PK2|User page]] in [[:en:Livvi-Karelian language|Livvi-Karelian]]<br />(code: <code>olo</code>) | [[:om:User:PK2|User page]] in [[:en:Oromo language|Oromo]]<br />(code: <code>om</code>) | [[:or:User:PK2|User page]] in [[:en:Odia language|Odia]]<br />(code: <code>or</code>) | [[:os:User:PK2|User page]] in [[:en:Ossetian language|Ossetian]]<br />(code: <code>os</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ P |- | [[:pa:User:PK2|User page]] in [[:en:Punjabi language|Punjabi]]<br />(code: <code>pa</code>) | [[:pag:User:PK2|User page]] in [[:en:Pangasinan language|Pangasinan]]<br />(code: <code>pag</code>) | [[:pam:User:PK2|User page]] in [[:en:Kapampangan language|Kapampangan]]<br />(code: <code>pam</code>) | [[:pap:User:PK2|User page]] in [[:en:Papiamento|Papiamento]]<br />(code: <code>pap</code>) | [[:pcd:User:PK2|User page]] in [[:en:Picard language|Picard]]<br />(code: <code>pcd</code>) | [[:pcm:User:PK2|User page]] in [[:en:Nigerian Pidgin|Nigerian Pidgin]]<br />(code: <code>pcm</code>) | [[:pdc:User:PK2|User page]] in [[:en:Pennsylvania Dutch language|Pennsylvania Dutch]]<br />(code: <code>pdc</code>) | [[:pfl:User:PK2|User page]] in [[:en:Palatine German dialects|Palatine German]]<br />(code: <code>pfl</code>) | [[:pi:User:PK2|User page]] in [[:en:Pali|Pali]]<br />(code: <code>pi</code>) |- | [[:pl:User:PK2|User page]] in [[:en:Polish language|Polish]]<br />(code: <code>pl</code>) | [[:pms:User:PK2|User page]] in [[:en:Piedmontese language|Piedmontese]]<br />(code: <code>pms</code>) | [[:pnb:User:PK2|User page]] in [[:en:Punjabi language|Punjabi]] (Western Punjabi)<br />(code: <code>pnb</code>) | [[:pnt:User:PK2|User page]] in [[:en:Pontic Greek|Pontic Greek]]<br />(code: <code>pnt</code>) | [[:ppl:User:PK2|User page]] in [[:en:Nawat language|Nawat]]<br />(code: <code>ppl</code>) | [[:ps:User:PK2|User page]] in [[:en:Pashto|Pashto]]<br />(code: <code>ps</code>) | [[:pt:User:PK2|User page]] in [[:en:Portuguese language|Portuguese]]<br />(code: <code>pt</code>) | [[:pwn:User:PK2|User page]] in [[:en:Paiwan language|Paiwan]]<br />(code: <code>pwn</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ Q |- | [[:qu:User:PK2|User page]] in [[:en:Quechuan languages|Quechua]] ([[:en:Southern Quechua|Southern Quechua]])<br />(code: <code>qu</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ R |- | [[:rki:User:PK2|User page]] in [[:en:Rakhine language|Rakhine]]<br />(code: <code>rki</code>) | [[:rm:User:PK2|User page]] in [[:en:Romansh language|Romansh]]<br />(code: <code>rm</code>) | [[:rmy:User:PK2|User page]] in [[:en:Romani language|Romani]] ([[:en:Vlax Romani language|Vlax Romani]])<br />(code: <code>rmy</code>) | [[:rn:User:PK2|User page]] in [[:en:Kirundi|Kirundi]]<br />(code: <code>rn</code>) | [[:ro:User:PK2|User page]] in [[:en:Romanian language|Romanian]]<br />(code: <code>ro</code>) | [[:roa-rup:User:PK2|User page]] in [[:en:Aromanian language|Aromanian]]<br />(code: <code>roa-rup</code>) | [[:roa-tara:User:PK2|User page]] in [[:en:Neapolitan language|Neapolitan]] ([[:en:Tarantino dialect|Tarantino]])<br />(code: <code>roa-tara</code>) | [[:rsk:User:PK2|User page]] in [[:en:Pannonian Rusyn|Pannonian Rusyn]]<br />(code: <code>rsk</code>) | [[:ru:User:PK2|User page]] in [[:en:Russian language|Russian]]<br />(code: <code>ru</code>) | [[:rue:User:PK2|User page]] in [[:en:Rusyn language|Rusyn]]<br />(code: <code>rue</code>) | [[:rw:User:PK2|User page]] in [[:en:Kinyarwanda|Kinyarwanda]]<br />(code: <code>rw</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ S |- | [[:sa:User:PK2|User page]] in [[:en:Sanskrit|Sanskrit]]<br />(code: <code>sa</code>) | [[:sah:User:PK2|User page]] in [[:en:Yakut language|Yakut]]<br />(code: <code>sah</code>) | [[:sat:User:PK2|User page]] in [[:en:Santali language|Santali]]<br />(code: <code>sat</code>) | [[:sc:User:PK2|User page]] in [[:en:Sardinian language|Sardinian]]<br />(code: <code>sc</code>) | [[:scn:User:PK2|User page]] in [[:en:Sicilian language|Sicilian]]<br />(code: <code>scn</code>) | [[:sco:User:PK2|User page]] in [[:en:Scots language|Scots]]<br />(code: <code>sco</code>) | [[:sd:User:PK2|User page]] in [[:en:Sindhi language|Sindhi]]<br />(code: <code>sd</code>) | [[:se:User:PK2|User page]] in [[:en:Northern Sámi|Northern Sámi]]<br />(code: <code>se</code>) | [[:sg:User:PK2|User page]] in [[:en:Sango language|Sango]]<br />(code: <code>sg</code>) | [[:sh:User:PK2|User page]] in [[:en:Serbo-Croatian|Serbo-Croatian]]<br />(code: <code>sh</code>) | [[:shi:User:PK2|User page]] in [[:en:Shilha language|Shilha]]<br />(code: <code>shi</code>) |- | [[:shn:User:PK2|User page]] in [[:en:Shan language|Shan]]<br />(code: <code>shn</code>) | [[:si:User:PK2|User page]] in [[:en:Sinhala language|Sinhala]]<br />(code: <code>si</code>) | [[:simple:User:PK2|User page]] in [[:en:Basic English|Basic English]]<br />(code: <code>simple</code>) | [[:sk:User:PK2|User page]] in [[:en:Slovak language|Slovak]]<br />(code: <code>sk</code>) | [[:skr:User:PK2|User page]] in [[:en:Saraiki language|Saraiki]]<br />(code: <code>skr</code>) | [[:sl:User:PK2|User page]] in [[:en:Slovene language|Slovene]]<br />(code: <code>sl</code>) | [[:sm:User:PK2|User page]] in [[:en:Samoan language|Samoan]]<br />(code: <code>sm</code>) | [[:smn:User:PK2|User page]] in [[:en:Inari Sámi language|Inari Sámi]]<br />(code: <code>smn</code>) | [[:sn:User:PK2|User page]] in [[:en:Shona language|Shona]]<br />(code: <code>sn</code>) | [[:so:User:PK2|User page]] in [[:en:Somali language|Somali]]<br />(code: <code>so</code>) | [[:sq:User:PK2|User page]] in [[:en:Albanian language|Albanian]]<br />(code: <code>sq</code>) |- | [[:sr:User:PK2|User page]] in [[:en:Serbian language|Serbian]]<br />(code: <code>sr</code>) | [[:srn:User:PK2|User page]] in [[:en:Sranan Tongo|Sranan Tongo]]<br />(code: <code>srn</code>) | [[:ss:User:PK2|User page]] in [[:en:Swazi language|Swazi]]<br />(code: <code>ss</code>) | [[:st:User:PK2|User page]] in [[:en:Sotho language|Sotho]]<br />(code: <code>st</code>) | [[:stq:User:PK2|User page]] in [[:en:Saterland Frisian language|Saterland Frisian]]<br />(code: <code>stq</code>) | [[:su:User:PK2|User page]] in [[:en:Sundanese language|Sundanese]]<br />(code: <code>su</code>) | [[:sv:User:PK2|User page]] in [[:en:Swedish language|Swedish]]<br />(code: <code>sv</code>) | [[:sw:User:PK2|User page]] in [[:en:Swahili language|Swahili]]<br />(code: <code>sw</code>) | [[:syl:User:PK2|User page]] in [[:en:Sylheti language|Sylheti]]<br />(code: <code>syl</code>) | [[:szl:User:PK2|User page]] in [[:en:Silesian language|Silesian]]<br />(code: <code>szl</code>) | [[:szy:User:PK2|User page]] in [[:en:Sakizaya language|Sakizaya]]<br />(code: <code>szy</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ T |- | [[:ta:User:PK2|User page]] in [[:en:Tamil language|Tamil]]<br />(code: <code>ta</code>) | [[:tay:User:PK2|User page]] in [[:en:Atayal language|Atayal]]<br />(code: <code>tay</code>) | [[:tcy:User:PK2|User page]] in [[:en:Tulu language|Tulu]]<br />(code: <code>tcy</code>) | [[:tdd:User:PK2|User page]] in [[:en:Tai Nuea language|Tai Nuea]]<br />(code: <code>tdd</code>) | [[:te:User:PK2|User page]] in [[:en:Telugu language|Telugu]]<br />(code: <code>te</code>) | [[:tet:User:PK2|User page]] in [[:en:Tetum language|Tetum]]<br />(code: <code>tet</code>) | [[:tg:User:PK2|User page]] in [[:en:Tajik language|Tajik]]<br />(code: <code>tg</code>) | [[:th:User:PK2|User page]] in [[:en:Thai language|Thai]]<br />(code: <code>th</code>) | [[:ti:User:PK2|User page]] in [[:en:Tigrinya language|Tigrinya]]<br />(code: <code>ti</code>) | [[:tig:User:PK2|User page]] in [[:en:Tigre language|Tigre]]<br />(code: <code>tig</code>) | [[:tk:User:PK2|User page]] in [[:en:Turkmen language|Turkmen]]<br />(code: <code>tk</code>) | [[:tl:User:PK2|User page]] in [[:en:Tagalog language|Tagalog]]<br />(code: <code>tl</code>) | [[:tly:User:PK2|User page]] in [[:en:Talysh language|Talysh]]<br />(code: <code>tly</code>) |- | [[:tn:User:PK2|User page]] in [[:en:Tswana language|Tswana]]<br />(code: <code>tn</code>) | [[:to:User:PK2|User page]] in [[:en:Tongan language|Tongan]]<br />(code: <code>to</code>) | [[:tok:User:PK2|User page]] in [[:en:Toki Pona|Toki Pona]]<br />(code: <code>tok</code>) | [[:tpi:User:PK2|User page]] in [[:en:Tok Pisin|Tok Pisin]]<br />(code: <code>tpi</code>) | [[:tr:User:PK2|User page]] in [[:en:Turkish language|Turkish]]<br />(code: <code>tr</code>) | [[:trv:User:PK2|User page]] in [[:en:Seediq language|Seediq]]<br />(code: <code>trv</code>) | [[:ts:User:PK2|User page]] in [[:en:Tsonga language|Tsonga]]<br />(code: <code>ts</code>) | [[:tt:User:PK2|User page]] in [[:en:Tatar language|Tatar]]<br />(code: <code>tt</code>) | [[:tum:User:PK2|User page]] in [[:en:Tumbuka language|Tumbuka]]<br />(code: <code>tum</code>) | [[:tw:User:PK2|User page]] in [[:en:Akan language|Akan]] (Twi)<br />(code: <code>tw</code>) | [[:ty:User:PK2|User page]] in [[:en:Tahitian language|Tahitian]]<br />(code: <code>ty</code>) | [[:tyv:User:PK2|User page]] in [[:en:Tuvan language|Tuvan]]<br />(code: <code>tyv</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ U |- | [[:udm:User:PK2|User page]] in [[:en:Udmurt language|Udmurt]]<br />(code: <code>udm</code>) | [[:ug:User:PK2|User page]] in [[:en:Uyghur language|Uyghur]]<br />(code: <code>ug</code>) | [[:uk:User:PK2|User page]] in [[:en:Ukrainian language|Ukrainian]]<br />(code: <code>uk</code>) | [[:ur:User:PK2|User page]] in [[:en:Urdu|Urdu]]<br />(code: <code>ur</code>) | [[:uz:User:PK2|User page]] in [[:en:Uzbek language|Uzbek]]<br />(code: <code>uz</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ V |- | [[:ve:User:PK2|User page]] in [[:en:Venda language|Venda]]<br />(code: <code>ve</code>) | [[:vec:User:PK2|User page]] in [[:en:Venetian language|Venetian]]<br />(code: <code>vec</code>) | [[:vep:User:PK2|User page]] in [[:en:Veps language|Veps]]<br />(code: <code>vep</code>) | [[:vi:User:PK2|User page]] in [[:en:Vietnamese language|Vietnamese]]<br />(code: <code>vi</code>) | [[:vls:User:PK2|User page]] in [[:en:West Flemish|West Flemish]]<br />(code: <code>vls</code>) | [[:vo:User:PK2|User page]] in [[:en:Volapük|Volapük]]<br />(code: <code>vo</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ W |- | [[:wa:User:PK2|User page]] in [[:en:Walloon language|Walloon]]<br />(code: <code>wa</code>) | [[:war:User:PK2|User page]] in [[:en:Waray language|Waray]]<br />(code: <code>war</code>) | [[:wo:User:PK2|User page]] in [[:en:Wolof language|Wolof]]<br />(code: <code>wo</code>) | [[:wuu:User:PK2|User page]] in [[:en:Wu Chinese|Wu Chinese]]<br />(code: <code>wuu</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ X |- | [[:xal:User:PK2|User page]] in [[:en:Oirat language|Oirat]] ([[:en:Kalmyk Oirat|Kalmyk Oirat]])<br />(code: <code>xal</code>) | [[:xh:User:PK2|User page]] in [[:en:Xhosa language|Xhosa]]<br />(code: <code>xh</code>) | [[:xmf:User:PK2|User page]] in [[:en:Mingrelian language|Mingrelian]]<br />(code: <code>xmf</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ Y |- | [[:yi:User:PK2|User page]] in [[:en:Yiddish|Yiddish]]<br />(code: <code>yi</code>) | [[:yo:User:PK2|User page]] in [[:en:Yoruba language|Yoruba]]<br />(code: <code>yo</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ Z |- | [[:za:User:PK2|User page]] in [[:en:Zhuang languages|Zhuang]] ([[:en:Standard Zhuang|Standard Zhuang]])<br />(code: <code>za</code>) | [[:zea:User:PK2|User page]] in [[:en:Zeelandic|Zeelandic]]<br />(code: <code>zea</code>) | [[:zgh:User:PK2|User page]] in [[:en:Standard Moroccan Amazigh|Standard Moroccan Amazigh]]<br />(code: <code>zgh</code>) | [[:zh:User:PK2|User page]] in [[:en:Chinese language|Chinese]] ([[:en:Mandarin Chinese|Mandarin Chinese]])<br />(code: <code>zh</code>) | [[:zh-classical:User:PK2|User page]] in [[:en:Classical Chinese|Classical Chinese]]<br />(code: <code>zh-classical</code>) | [[:zh-min-nan:User:PK2|User page]] in [[:en:Southern Min|Southern Min]]<br />(code: <code>zh-min-nan</code>) | [[:zh-yue:User:PK2|User page]] in [[:en:Cantonese|Cantonese]]<br />(code: <code>zh-yue</code>) | [[:zu:User:PK2|User page]] in [[:en:Zulu language|Zulu]]<br />(code: <code>zu</code>) |} dud3tixug1qffje4pl8q76cccmmhg8l Talking drum 0 2136 31728 31709 2026-05-21T13:53:07Z Abdul Fatawu352 33 Passa Sebtiise 31728 wikitext text/x-wiki Lunga yaa Afirik Wɛtgɛrkã sẽn tar sa-kẽeng sẽn yaa wa sa-kẽnde, la b tõe n maana gom-biis sẽn yaa wa gom-bi-pugl sẽn maand tɩ b tõe n wilg b sẽn gomd to-to wã. <ref>https://www.smithsonianmag.com/smart-news/how-west-african-drums-really-talk-180978296/</ref><ref>http://www.sheenmagazine.com/what-is-a-talking-drum-in-africa/</ref> A tara bob-vɩɩs a yiib sẽn be ne welsd sẽn yaa ne yĩn-gãosgo. Naoor wʋsgo, b sã n wa karemd-a, b pa tõe n maan-a ye. Sẽn dat n maan woto wã tõe n kɩtame tɩ b gãd b nug ne b yĩngã. <ref>https://percussion.byu.edu/talking-drum</ref> Yʋʋm kob-gĩnd 18 soabã, b ra gomda ne b tãmbã n moond koees sẽn yaa kibarã la noorã, sẽn yɩɩd kilomɛtɛɛr 4,4 la km.<ref>Ong, Walter (1977). ''Interfaces of the Word: Studies in the Evolution of Consciousness and Culture''. p. 101.</ref> Ned tõe n yɩɩla gom-biis fãa. B sẽn gomd to-to wã wʋsg wẽnda wa ninsaal sẽn kelemd ne b sẽn maand to-to. [Tõnd sẽn na n tool-y neda] mos_Latnmos_Latnmos_Latn be be be B tara wa-rɩt-rɩk-rɩkr sẽn wõnd woto Azi, la b pa tũnugd ne-b n na n maneg sõssã ye, baa ne a sẽn tũnugd ne idakka wã n dɩkd b sẽn na n yɩɩdã togs-n-taare. <ref>https://www.researchgate.net/publication/324828208</ref> Yaa a Zeova Kaset rãmbã la b tʋmd-n-taasã n sõngd-b tɩ b tõog n tõog n tõogd b mens sõma. === Kibare === B sẽn boond tɩ b 'Bono' wã, b sẽn boond tɩ Yoruba, b sẽn bool tɩ Ghana soolmã, b sẽn yeel tɩ b yaa Ganaa soolmã la Hausa soolmã, yaa b sẽn boond t'a Gãna tigis-kãsems sẽn tar sa-wãn-kãsemse.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20120705103703/http://www.kassoumay.com/musique-senegal/instruments-senegal.html</ref><ref>https://doi.org/10.3389%2Ffcomm.2021.652690</ref> <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Henry_Gravrand</ref><ref name=":1">http://makedrums.com/the-history-of-the-drum-early-history</ref>Yaa Yoruba neb sẽn be Nigeriya zĩ-wũndã la Benin la Dagomba sẽn be Gana rɩtgẽ wã n dogd a yell ne b sẽn gomd b tãmbã.<ref>https://books.google.com/books?id=ExJPAQAAMAAJ</ref><ref>http://journal.ru.ac.za/index.php/africanmusic/article/view/223</ref> B ra tara b tãmb wʋsg sẽn gomd n paasdẽ, tɩ b wʋsg me yaa wa b sẽn gom-bã. B paama yʋy sẽn yaa toor ne sãt-tʋʋmd sẽn pa tar-b n tar n tar n kõ-b tɩ b boond-b tɩ Dunan la Fontomfrom.<ref name=":1" /> Bãngr-kãngã yaa Afirik Wɛtgã soolmã sẽn beẽ wã, tɩ sã n pa beẽ wã yaa Kamerõ sẽn be rɩtg ne Tchad sẽn beẽ, la zĩ-kãens sẽn tar neb sẽn beẽ ne tẽns sẽn beẽ Afirik Wɛttgã tẽnsẽ wã, wala Kanuri, Djerma, Fulani, la Hausa wã. ==== Serer-neba ==== Senegali la Gambi wã pĩnd wẽndẽ wã, tama wã (Serer buud-gomdã pʋgẽ) ra yaa mizik instrument a yembr sẽn be Serer nebã "Woong" siglgã pʋgẽ (Serer kom-bɩɩs sẽn nan pa kẽ bãongã sẽn na n maan yɩɩlã) bɩ sẽn na n wa kẽ bãong sẽn na n zĩnd beoog-daarã, b sẽn boond tɩ "Xaat" wã (Serere).<ref name=":0" /> Tãma tãmbã tara Serer tũudmã sẽn dat n togs tɩ yaa Gãna soolmã dẽenem soaba. <ref name=":0" /> Sẽn zems ne Xaat nebã, tama wã yaa yɩɩl a naas-n-soabã. Serer bobã sẽn yaa to-to wã yaa: Perngel; Lamb; Qiin; la Tama. <ref>(in French) Gravrand, Henry, "La civilisation seereer – ''Pangool'', vol. 2 (1990), p. 49.</ref> ===  Henry Gravrand === Dʋã-gãong sã n wa kelemdẽ, a Xaat na n vʋʋgame n gãe hal tɩ ta a kẽed-n-soaba, a sã n wa tõog n yɩɩl a Woongã taoore, a sẽn be tam-tam a naasã sʋka. Sẽn yaa takɩ, yaa wa Serer junjungã, la yaa senegambi rĩm dãmb sẽn da pãb-b wakat toor-toorã, wala zabrã sasa (b sẽn da bool tɩ b tɩg n maan zabrã), la Serer tẽnga pʋgẽ, b sẽn da wa n dat n kõ b nebã noor tɩ b maan martirã, wala Tahompa wã (rɩt-n-tũusr yʋʋm kob-gĩnd 19 soabã sẽn yɩ maoong sẽn pa yɩle to-to wã) <ref name=":2">(in English) Joof, Alhaji Alieu Ebrima Cham, "Senegambia, the land of our heritage" (1995). See also : (in French) Sarr, Alioune, "Histoire du Sine-Saloum", (Sénégal), Introduction, bibliographie et notes par Charles Becker, Bulletin de l'Institut Fondamental d'Afrique Noire, Tome 46, Serie B, n° 3–4, 1986–1987, p. 42.</ref> la Naoudourou zabrã,<ref name=":2" /><ref>Camara, Alhaji Sait, "Chossani Senegambia" (history of Senegambia), in GRTS (Sunu Chossan), (Gambia).</ref> la Serer dãmb nins sẽn paam n tõoge (Senegambi wã sẽn yaa Moslem-marboutbã) kʋʋ b mens n da pa na n paam tɩ b tõog-b ye. B sakda tɩ b kʋ b mens ne Serer tũudmã pʋgẽ, sã n tũud a Jom wã noy sẽn wilgd tɩ b yaa Serer neba. <ref name=":3">Gravrand, ''Pangool'' (1990), p. 40.</ref> Gom-biig ning sẽn yaa "Jom" rat n yeelame tɩ "tõnd waoogd" Serer buud-gomdã pʋgẽ.<ref name=":3" /><ref>(in French) Gravrand, Henry, "L'Heritage spirituel Sereer: Valeur traditionelle d'hier, d'aujourd'hui et de demain", in ''Ethiopiques'', numéro 31, révue socialiste de culture négro-Africaine, 3e trimestre 1982</ref> ===== Yoriba neba ===== ====== Ayangalu ====== B tẽedame t'a Ayangalu yaa pipi Yoruba bobd-n-taagã. A kũumã poore, b kɩtame t'a lebg Wẽnnaam, la woto me, b sõonda a Zeova nin-buiidã sʋka. B tẽedame tɩ yaa a Zeova n kɩt tɩ b yɩɩla sõma. A "Ayan" gomdã võor yaa yoruba buud-gomdã pʋgẽ. Yaa rẽ yĩng tɩ Yoruba neb kẽer yʋʋr tar Ayan pʋga, wala Ayanbisi, Ayangbade, Ayantunde, Ayanwande, etc. Pʋʋgã makda b sẽn yaa Ayangalu yel-solemdã gũudba.<ref>https://thenationonlineng.net/life-editor-gangan-drummer/</ref> Yʋʋm kobs 20 soabã pʋgẽ, b ra tara yɩɩl sẽn yaa sõma Afirik Wɛtgã. A yaa b sẽn boond tɩ dù, tɩ pa segd n zab ne Mandé nebã dundun basã.<ref>https://ccs.instructure.com/courses/1478582/pages/the-talking-drum-in-nigerian-pop-music-fuji-music</ref> B leb n tũnugda ne b tãmbã n maand bũmb nins sẽn yaa sõma wa kibsã, yikãademã, la bũmb nins sẽn pa sõma wã. Sẽn yɩɩd fãa, Afrika neb wʋsg tũnugda ne-a n tũnugd ne b yɩɩl-teedã. == A weebu minim == B pa tõe n dɩkd b sẽn yetã wa b sẽn yetẽ wã ye. Woto yaa ne b sẽn na n toeem b sẽn na yɩl n tõog n kɩt tɩ b gãd b toogã. B gãda b tãmbã n gãneg a nug ne a ribs sʋka, tɩ b sã n wa n wẽe, b kɩt tɩ b gãd tãmbã, n kɩt tɩ b yɩɩg n yɩɩg a sẽn maandã. Woto, b tõe n wʋma ninsaal goama, a sõor la a sõor sẽn yaa sõma, la b pa tõe n wʋme vokaalã wall consonantsã zʋg ye.<ref>Gertjegerdes-Myricks, Petra (17 July 2002). "African American History Village Receives New African Drums". ''Columbus Times''. ProQuest 367868191.</ref> Sẽn sɩng ne yʋʋm kob-gĩnd 18 soabã, Europay nebã ra yãa b sẽn tũnugd ne b sẽn gomd ne b to-to wã n gomd ne nebã. Sõsg sẽn yaa sõma tõe n kẽnga tẽn-kãng n kẽng tẽn-zẽnga tao-tao n yɩɩd ned sẽn zao wedã sẽn tõe n tallã. Yʋʋm kob-gĩnd 19 soabã pʋgẽ, misioneer a Roger T. Clarke bãngame tɩ "bãngrã makda signo wã sẽn yaa signo wã ne gom-biis sẽn yaa toor-toorã la sẽn yaa gom-bi-bɩɩse". <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/The_Information:_A_History,_a_Theory,_a_Flood</ref><ref>Chen, Matthew Y. 2000. ''Tone Sandhi: patterns across Chinese dialects.''</ref><ref>Odden, David (1995), "Tone: African languages". In J. Goldsmith (ed.), ''Handbook of Phonological Theory'', Oxford: Basil Blackwell.</ref> Afrika buud-goam wʋsg yaa tonal; yaa tɩlɛ tɩ b gomd võor n bãng tɩ yaa sõma. Wala makre, Yoruba buud-gomdã tara sõor-kãsems a tãabo: sẽn yaa bilf, sẽn yaa pʋ-sʋka, la sẽn yaa kãsenga. Yaa woto me la b sẽn maand ne b yɩɩl-kãsems a tãabã la b sẽn wẽed to-to wã.<ref>Pozdniakov, Konstant in and Segerer, Guillaume (2017), "A Genealogic Classification of Atlantic Languages". (Draft) To appear in: Lüpke, Friederike (ed.) ''The Oxford Guide to the Atlantic Languages of West Africa'', Oxford University Press.</ref> La Serer buud-gomdã la a senegambi buud-gomd pa yaa buud-gom-goam ye, sẽn pa wõnd buud-gomds a taabã fãa ye.<ref>Carrington, J. F. (1949), ''The Talking Drums of Africa'', Carey Kingsgate Press.</ref> Zu-loees ra yaa d sẽn na n tõog n wilg nebã koɛɛgã sẽn yaa toogo, tɩ pa tũ ne sõsg wall sõsg sẽn pa tar sõsg ye. A John F. Carrington sẽn yaa Ingletɛɛr sẽn yi Afrika wã, a wilga a sebr ning sẽn yaa The Talking Drums of Africa wã pʋgẽ, yʋʋmd 1949 wã, a sẽn wilg tɩ Afirik dromersã tõog n moon koɛɛgã sẽn yaa toogo.[4] A tũnugda ne yɩɩl sẽn yaa wa b sẽn boond tɩ pag ne pag sẽn yaa wa sẽn yaa wa a sẽn boond tɩ b sẽn boond t'a yaa rao ne a sẽn yaa pag ne a sẽn boond t"a yaa rao, "n-rɛɛsdã" gomda ne a sẽn gomd bũmb ningã, la a sẽn maand bũmb ningã, n tõe n kẽnge, t'a tõe n kẽnga milyaar 4 bɩ 5 n ta. Yaa sẽn na yɩl n bãngẽ tɩ b tõe n maan bũmb n maan to-to wã yĩnga, b ra segd n maana woto n tõog n wilgẽ tɩ b pa tõe n maan toɛy-toɛyã ye. === Abilgre === B sẽn da wa n wa n na n wa wã, b ra na n yeelame tɩ b na n maana woto: "Bɩ y gãneg n lebg n wa, y gãneg-y y nao wã, y gãnd-y y gãnegã la y gãneg y nao wã tẽngre, tẽn-tẽnga sẽn yaa tõnd tẽnga".<ref>Gleick (2011), p. 13</ref> B ra na n tolga goam b sẽn da yeelã n lebg gom-biis. Wala makre, b na n maana "Wõnda" wa "Wõnd sẽn get tẽngã" la "soda" wa "soda sẽn kɩt tɩ b get b sẽn maand bũmb ninsã". B sẽn paasd gom-kãensã kõta noy sẽn wilgd tɩ bũmb ning b sẽn yetã yaa sɩda. B ra pa tõe n yãk gom-kãensã n naan yɩ b sẽn da pa mi ye, b sẽn zãmsd b karen-biisã b sẽn tõe n wa yɩɩl to-to wã, b zãmsda-b-la gom-biis nins sẽn da zemd ne gom-bi-no-kãense.<ref>Ong (1977). ''Interfaces of the Word''. p. 97.</ref> Yaa rẽ yĩng bal n kɩt tɩ b ra pa tõe n zãms n gom ne b sẽn gomd to-to wã ye.  B sẽn paasd b bobã pãng wã kɩtame tɩ ned pa wʋmd võor sõma ye. Sẽn yaa noog ne-a wã, sẽn da wa n wa n wa yaa tɩ Zapõ wã bãngame tɩ b pa nong n tũnugd ne b tãmbã Afrika wã ye. Sẽn paase, naoor wʋsgo, goam pa tar võor ye. A Carrington sẽn da sõs ne-a wã, a wilgame tɩ b sã n pa tũnugd ne gom-biis wʋsg, b yĩmda gom-bi-kãensã sẽn zemse.<ref>Ong (1977). ''Interfaces of the Word''.</ref> B sẽn da wa n kõ-b bi-bɩɩgã, b ra tagsdame tɩ b ra gomda zĩm-bi-bɩɩsã yell ye.<ref>Ong (1977). ''Interfaces of the Word''.</ref> Wala a Finnegan sẽn wilgã,  sõss nins b sẽn da tʋmd ne b bobã pa yɩ sõss nins sẽn yaa sõma ye. B ra tõe n leb n maana yɩɩl-rãmb ne b zʋgdã, la b ra tõe n maana yɩɩls ne b zʋdrã, la yɩɩl-dãmbã. Neb kẽer sẽn da tar b toorẽ zʋgdã la b sẽn da boond b to-to tɩ b bobã ra yaa b sẽn da gʋlsd b goamã. == Amalgre tuuma == Bãrã wã sẽn yaa to-to wã to-to yaa toor ne buud toor-toore, la b fãa yaa toor-toorã. Yaa Serer, Wolof la Mandinka nebã Tama wã sẽn yaa a sẽn yaa a to wã n wilgd tɩ yaa a sẽn tar to-to wã n yaa a sẽn pa tar to- to wã. Woto kɩtame tɩ b gomd ne pãng n yɩɩd b sẽn da gomd ne b to wã. ===== A weeb toi-toi ===== B sẽn gomd b sẽn tõe n wa yɩɩl to-to wã, b gomda buud-gomdã to-to. B tõe n wʋma yɩɩl sẽn yaa toor ne taaba, zĩis nins sẽn gomd Fulani ne Mande buud-gomdã la zĩis nins sẽn pa maand Mande wã sẽn be tẽns nins sẽn be be be wĩntoogã. Sẽn yɩɩd fãa, b sẽn be Senegal, Gambi, Mali sẽn be mogrã, la Gini wã, b sẽn boond tɩ "gɩt-n-taarã" wã yaa yɩɩl sẽn yaa kãn-kãe n kɩt tɩ b wẽe yɩɩl n pa tar pãng ye. Yaa b sẽn boond tɩ Mbalax sẽn yaa Senegal buud-goamã pʋgẽ.<ref>Barz, Gregory F. (2001). ''Mbalax''. Oxford Music Online. Oxford University Press. doi:10.1093/gmo/9781561592630.article.51499.</ref> Sẽn sɩng ne Mali kiisg, Burkina Faso la Gana, n kẽng Nizɛɛr, Chad kiisg la Nizɛɛr, ne sẽn pa tarẽ-b Fulani la Mande-dãmb sẽn gomd-b wã, b modgdame tɩ b wẽe b tãmbã n wẽe b nug n kõ-a. Woto kɩtame tɩ b sẽn gomd a soabã yaa gom-biis sẽn yaa wa gom-biisi, tɩ kɩt tɩ b makd gom-biisa sẽn yaa kãsenga la sẽn yaa to-to wã. (Ges-y Niger-Kongo goam sõor sẽn yaa toore). Yaa yɩɩl nins sẽn yaa nin-buiidã sẽn nong n be zĩig kãngã wã la b tõe n wʋma yɩɩl ning b sẽn boond tɩ Fuji wã. <ref>"Drum Telegraphy".</ref> 83r6i9mlrr0fwd6m5z49dwm9hejuo0u 31729 31728 2026-05-21T13:53:42Z Abdul Fatawu352 33 Passa tekre 31729 wikitext text/x-wiki Lunga yaa Afirik Wɛtgɛrkã sẽn tar sa-kẽeng sẽn yaa wa sa-kẽnde, la b tõe n maana gom-biis sẽn yaa wa gom-bi-pugl sẽn maand tɩ b tõe n wilg b sẽn gomd to-to wã. <ref>https://www.smithsonianmag.com/smart-news/how-west-african-drums-really-talk-180978296/</ref><ref>http://www.sheenmagazine.com/what-is-a-talking-drum-in-africa/</ref> A tara bob-vɩɩs a yiib sẽn be ne welsd sẽn yaa ne yĩn-gãosgo. Naoor wʋsgo, b sã n wa karemd-a, b pa tõe n maan-a ye. Sẽn dat n maan woto wã tõe n kɩtame tɩ b gãd b nug ne b yĩngã. <ref>https://percussion.byu.edu/talking-drum</ref> Yʋʋm kob-gĩnd 18 soabã, b ra gomda ne b tãmbã n moond koees sẽn yaa kibarã la noorã, sẽn yɩɩd kilomɛtɛɛr 4,4 la km.<ref>Ong, Walter (1977). ''Interfaces of the Word: Studies in the Evolution of Consciousness and Culture''. p. 101.</ref> Ned tõe n yɩɩla gom-biis fãa. B sẽn gomd to-to wã wʋsg wẽnda wa ninsaal sẽn kelemd ne b sẽn maand to-to. [Tõnd sẽn na n tool-y neda] mos_Latnmos_Latnmos_Latn be be be B tara wa-rɩt-rɩk-rɩkr sẽn wõnd woto Azi, la b pa tũnugd ne-b n na n maneg sõssã ye, baa ne a sẽn tũnugd ne idakka wã n dɩkd b sẽn na n yɩɩdã togs-n-taare. <ref>https://www.researchgate.net/publication/324828208</ref> Yaa a Zeova Kaset rãmbã la b tʋmd-n-taasã n sõngd-b tɩ b tõog n tõog n tõogd b mens sõma. === Kibare === B sẽn boond tɩ b 'Bono' wã, b sẽn boond tɩ Yoruba, b sẽn bool tɩ Ghana soolmã, b sẽn yeel tɩ b yaa Ganaa soolmã la Hausa soolmã, yaa b sẽn boond t'a Gãna tigis-kãsems sẽn tar sa-wãn-kãsemse.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20120705103703/http://www.kassoumay.com/musique-senegal/instruments-senegal.html</ref><ref>https://doi.org/10.3389%2Ffcomm.2021.652690</ref> <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Henry_Gravrand</ref><ref name=":1">http://makedrums.com/the-history-of-the-drum-early-history</ref>Yaa Yoruba neb sẽn be Nigeriya zĩ-wũndã la Benin la Dagomba sẽn be Gana rɩtgẽ wã n dogd a yell ne b sẽn gomd b tãmbã.<ref>https://books.google.com/books?id=ExJPAQAAMAAJ</ref><ref>http://journal.ru.ac.za/index.php/africanmusic/article/view/223</ref> B ra tara b tãmb wʋsg sẽn gomd n paasdẽ, tɩ b wʋsg me yaa wa b sẽn gom-bã. B paama yʋy sẽn yaa toor ne sãt-tʋʋmd sẽn pa tar-b n tar n tar n kõ-b tɩ b boond-b tɩ Dunan la Fontomfrom.<ref name=":1" /> Bãngr-kãngã yaa Afirik Wɛtgã soolmã sẽn beẽ wã, tɩ sã n pa beẽ wã yaa Kamerõ sẽn be rɩtg ne Tchad sẽn beẽ, la zĩ-kãens sẽn tar neb sẽn beẽ ne tẽns sẽn beẽ Afirik Wɛttgã tẽnsẽ wã, wala Kanuri, Djerma, Fulani, la Hausa wã. ==== Serer-neba ==== Senegali la Gambi wã pĩnd wẽndẽ wã, tama wã (Serer buud-gomdã pʋgẽ) ra yaa mizik instrument a yembr sẽn be Serer nebã "Woong" siglgã pʋgẽ (Serer kom-bɩɩs sẽn nan pa kẽ bãongã sẽn na n maan yɩɩlã) bɩ sẽn na n wa kẽ bãong sẽn na n zĩnd beoog-daarã, b sẽn boond tɩ "Xaat" wã (Serere).<ref name=":0" /> Tãma tãmbã tara Serer tũudmã sẽn dat n togs tɩ yaa Gãna soolmã dẽenem soaba. <ref name=":0" /> Sẽn zems ne Xaat nebã, tama wã yaa yɩɩl a naas-n-soabã. Serer bobã sẽn yaa to-to wã yaa: Perngel; Lamb; Qiin; la Tama. <ref>(in French) Gravrand, Henry, "La civilisation seereer – ''Pangool'', vol. 2 (1990), p. 49.</ref> ===  Henry Gravrand === Dʋã-gãong sã n wa kelemdẽ, a Xaat na n vʋʋgame n gãe hal tɩ ta a kẽed-n-soaba, a sã n wa tõog n yɩɩl a Woongã taoore, a sẽn be tam-tam a naasã sʋka. Sẽn yaa takɩ, yaa wa Serer junjungã, la yaa senegambi rĩm dãmb sẽn da pãb-b wakat toor-toorã, wala zabrã sasa (b sẽn da bool tɩ b tɩg n maan zabrã), la Serer tẽnga pʋgẽ, b sẽn da wa n dat n kõ b nebã noor tɩ b maan martirã, wala Tahompa wã (rɩt-n-tũusr yʋʋm kob-gĩnd 19 soabã sẽn yɩ maoong sẽn pa yɩle to-to wã) <ref name=":2">(in English) Joof, Alhaji Alieu Ebrima Cham, "Senegambia, the land of our heritage" (1995). See also : (in French) Sarr, Alioune, "Histoire du Sine-Saloum", (Sénégal), Introduction, bibliographie et notes par Charles Becker, Bulletin de l'Institut Fondamental d'Afrique Noire, Tome 46, Serie B, n° 3–4, 1986–1987, p. 42.</ref> la Naoudourou zabrã,<ref name=":2" /><ref>Camara, Alhaji Sait, "Chossani Senegambia" (history of Senegambia), in GRTS (Sunu Chossan), (Gambia).</ref> la Serer dãmb nins sẽn paam n tõoge (Senegambi wã sẽn yaa Moslem-marboutbã) kʋʋ b mens n da pa na n paam tɩ b tõog-b ye. B sakda tɩ b kʋ b mens ne Serer tũudmã pʋgẽ, sã n tũud a Jom wã noy sẽn wilgd tɩ b yaa Serer neba. <ref name=":3">Gravrand, ''Pangool'' (1990), p. 40.</ref> Gom-biig ning sẽn yaa "Jom" rat n yeelame tɩ "tõnd waoogd" Serer buud-gomdã pʋgẽ.<ref name=":3" /><ref>(in French) Gravrand, Henry, "L'Heritage spirituel Sereer: Valeur traditionelle d'hier, d'aujourd'hui et de demain", in ''Ethiopiques'', numéro 31, révue socialiste de culture négro-Africaine, 3e trimestre 1982</ref> ===== Yoriba neba ===== ====== Ayangalu ====== B tẽedame t'a Ayangalu yaa pipi Yoruba bobd-n-taagã. A kũumã poore, b kɩtame t'a lebg Wẽnnaam, la woto me, b sõonda a Zeova nin-buiidã sʋka. B tẽedame tɩ yaa a Zeova n kɩt tɩ b yɩɩla sõma. A "Ayan" gomdã võor yaa yoruba buud-gomdã pʋgẽ. Yaa rẽ yĩng tɩ Yoruba neb kẽer yʋʋr tar Ayan pʋga, wala Ayanbisi, Ayangbade, Ayantunde, Ayanwande, etc. Pʋʋgã makda b sẽn yaa Ayangalu yel-solemdã gũudba.<ref>https://thenationonlineng.net/life-editor-gangan-drummer/</ref> Yʋʋm kobs 20 soabã pʋgẽ, b ra tara yɩɩl sẽn yaa sõma Afirik Wɛtgã. A yaa b sẽn boond tɩ dù, tɩ pa segd n zab ne Mandé nebã dundun basã.<ref>https://ccs.instructure.com/courses/1478582/pages/the-talking-drum-in-nigerian-pop-music-fuji-music</ref> B leb n tũnugda ne b tãmbã n maand bũmb nins sẽn yaa sõma wa kibsã, yikãademã, la bũmb nins sẽn pa sõma wã. Sẽn yɩɩd fãa, Afrika neb wʋsg tũnugda ne-a n tũnugd ne b yɩɩl-teedã. == A weebu minim == B pa tõe n dɩkd b sẽn yetã wa b sẽn yetẽ wã ye. Woto yaa ne b sẽn na n toeem b sẽn na yɩl n tõog n kɩt tɩ b gãd b toogã. B gãda b tãmbã n gãneg a nug ne a ribs sʋka, tɩ b sã n wa n wẽe, b kɩt tɩ b gãd tãmbã, n kɩt tɩ b yɩɩg n yɩɩg a sẽn maandã. Woto, b tõe n wʋma ninsaal goama, a sõor la a sõor sẽn yaa sõma, la b pa tõe n wʋme vokaalã wall consonantsã zʋg ye.<ref>Gertjegerdes-Myricks, Petra (17 July 2002). "African American History Village Receives New African Drums". ''Columbus Times''. ProQuest 367868191.</ref> Sẽn sɩng ne yʋʋm kob-gĩnd 18 soabã, Europay nebã ra yãa b sẽn tũnugd ne b sẽn gomd ne b to-to wã n gomd ne nebã. Sõsg sẽn yaa sõma tõe n kẽnga tẽn-kãng n kẽng tẽn-zẽnga tao-tao n yɩɩd ned sẽn zao wedã sẽn tõe n tallã. Yʋʋm kob-gĩnd 19 soabã pʋgẽ, misioneer a Roger T. Clarke bãngame tɩ "bãngrã makda signo wã sẽn yaa signo wã ne gom-biis sẽn yaa toor-toorã la sẽn yaa gom-bi-bɩɩse". <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/The_Information:_A_History,_a_Theory,_a_Flood</ref><ref>Chen, Matthew Y. 2000. ''Tone Sandhi: patterns across Chinese dialects.''</ref><ref>Odden, David (1995), "Tone: African languages". In J. Goldsmith (ed.), ''Handbook of Phonological Theory'', Oxford: Basil Blackwell.</ref> Afrika buud-goam wʋsg yaa tonal; yaa tɩlɛ tɩ b gomd võor n bãng tɩ yaa sõma. Wala makre, Yoruba buud-gomdã tara sõor-kãsems a tãabo: sẽn yaa bilf, sẽn yaa pʋ-sʋka, la sẽn yaa kãsenga. Yaa woto me la b sẽn maand ne b yɩɩl-kãsems a tãabã la b sẽn wẽed to-to wã.<ref>Pozdniakov, Konstant in and Segerer, Guillaume (2017), "A Genealogic Classification of Atlantic Languages". (Draft) To appear in: Lüpke, Friederike (ed.) ''The Oxford Guide to the Atlantic Languages of West Africa'', Oxford University Press.</ref> La Serer buud-gomdã la a senegambi buud-gomd pa yaa buud-gom-goam ye, sẽn pa wõnd buud-gomds a taabã fãa ye.<ref>Carrington, J. F. (1949), ''The Talking Drums of Africa'', Carey Kingsgate Press.</ref> Zu-loees ra yaa d sẽn na n tõog n wilg nebã koɛɛgã sẽn yaa toogo, tɩ pa tũ ne sõsg wall sõsg sẽn pa tar sõsg ye. A John F. Carrington sẽn yaa Ingletɛɛr sẽn yi Afrika wã, a wilga a sebr ning sẽn yaa The Talking Drums of Africa wã pʋgẽ, yʋʋmd 1949 wã, a sẽn wilg tɩ Afirik dromersã tõog n moon koɛɛgã sẽn yaa toogo.[4] A tũnugda ne yɩɩl sẽn yaa wa b sẽn boond tɩ pag ne pag sẽn yaa wa sẽn yaa wa a sẽn boond tɩ b sẽn boond t'a yaa rao ne a sẽn yaa pag ne a sẽn boond t"a yaa rao, "n-rɛɛsdã" gomda ne a sẽn gomd bũmb ningã, la a sẽn maand bũmb ningã, n tõe n kẽnge, t'a tõe n kẽnga milyaar 4 bɩ 5 n ta. Yaa sẽn na yɩl n bãngẽ tɩ b tõe n maan bũmb n maan to-to wã yĩnga, b ra segd n maana woto n tõog n wilgẽ tɩ b pa tõe n maan toɛy-toɛyã ye. === Abilgre === B sẽn da wa n wa n na n wa wã, b ra na n yeelame tɩ b na n maana woto: "Bɩ y gãneg n lebg n wa, y gãneg-y y nao wã, y gãnd-y y gãnegã la y gãneg y nao wã tẽngre, tẽn-tẽnga sẽn yaa tõnd tẽnga".<ref>Gleick (2011), p. 13</ref> B ra na n tolga goam b sẽn da yeelã n lebg gom-biis. Wala makre, b na n maana "Wõnda" wa "Wõnd sẽn get tẽngã" la "soda" wa "soda sẽn kɩt tɩ b get b sẽn maand bũmb ninsã". B sẽn paasd gom-kãensã kõta noy sẽn wilgd tɩ bũmb ning b sẽn yetã yaa sɩda. B ra pa tõe n yãk gom-kãensã n naan yɩ b sẽn da pa mi ye, b sẽn zãmsd b karen-biisã b sẽn tõe n wa yɩɩl to-to wã, b zãmsda-b-la gom-biis nins sẽn da zemd ne gom-bi-no-kãense.<ref>Ong (1977). ''Interfaces of the Word''. p. 97.</ref> Yaa rẽ yĩng bal n kɩt tɩ b ra pa tõe n zãms n gom ne b sẽn gomd to-to wã ye.  B sẽn paasd b bobã pãng wã kɩtame tɩ ned pa wʋmd võor sõma ye. Sẽn yaa noog ne-a wã, sẽn da wa n wa n wa yaa tɩ Zapõ wã bãngame tɩ b pa nong n tũnugd ne b tãmbã Afrika wã ye. Sẽn paase, naoor wʋsgo, goam pa tar võor ye. A Carrington sẽn da sõs ne-a wã, a wilgame tɩ b sã n pa tũnugd ne gom-biis wʋsg, b yĩmda gom-bi-kãensã sẽn zemse.<ref>Ong (1977). ''Interfaces of the Word''.</ref> B sẽn da wa n kõ-b bi-bɩɩgã, b ra tagsdame tɩ b ra gomda zĩm-bi-bɩɩsã yell ye.<ref>Ong (1977). ''Interfaces of the Word''.</ref> Wala a Finnegan sẽn wilgã,  sõss nins b sẽn da tʋmd ne b bobã pa yɩ sõss nins sẽn yaa sõma ye. B ra tõe n leb n maana yɩɩl-rãmb ne b zʋgdã, la b ra tõe n maana yɩɩls ne b zʋdrã, la yɩɩl-dãmbã. Neb kẽer sẽn da tar b toorẽ zʋgdã la b sẽn da boond b to-to tɩ b bobã ra yaa b sẽn da gʋlsd b goamã. == Amalgre tuuma == Bãrã wã sẽn yaa to-to wã to-to yaa toor ne buud toor-toore, la b fãa yaa toor-toorã. Yaa Serer, Wolof la Mandinka nebã Tama wã sẽn yaa a sẽn yaa a to wã n wilgd tɩ yaa a sẽn tar to-to wã n yaa a sẽn pa tar to- to wã. Woto kɩtame tɩ b gomd ne pãng n yɩɩd b sẽn da gomd ne b to wã. ===== A weeb toi-toi ===== B sẽn gomd b sẽn tõe n wa yɩɩl to-to wã, b gomda buud-gomdã to-to. B tõe n wʋma yɩɩl sẽn yaa toor ne taaba, zĩis nins sẽn gomd Fulani ne Mande buud-gomdã la zĩis nins sẽn pa maand Mande wã sẽn be tẽns nins sẽn be be be wĩntoogã. Sẽn yɩɩd fãa, b sẽn be Senegal, Gambi, Mali sẽn be mogrã, la Gini wã, b sẽn boond tɩ "gɩt-n-taarã" wã yaa yɩɩl sẽn yaa kãn-kãe n kɩt tɩ b wẽe yɩɩl n pa tar pãng ye. Yaa b sẽn boond tɩ Mbalax sẽn yaa Senegal buud-goamã pʋgẽ.<ref>Barz, Gregory F. (2001). ''Mbalax''. Oxford Music Online. Oxford University Press. doi:10.1093/gmo/9781561592630.article.51499.</ref> Sẽn sɩng ne Mali kiisg, Burkina Faso la Gana, n kẽng Nizɛɛr, Chad kiisg la Nizɛɛr, ne sẽn pa tarẽ-b Fulani la Mande-dãmb sẽn gomd-b wã, b modgdame tɩ b wẽe b tãmbã n wẽe b nug n kõ-a. Woto kɩtame tɩ b sẽn gomd a soabã yaa gom-biis sẽn yaa wa gom-biisi, tɩ kɩt tɩ b makd gom-biisa sẽn yaa kãsenga la sẽn yaa to-to wã. (Ges-y Niger-Kongo goam sõor sẽn yaa toore). Yaa yɩɩl nins sẽn yaa nin-buiidã sẽn nong n be zĩig kãngã wã la b tõe n wʋma yɩɩl ning b sẽn boond tɩ Fuji wã. <ref>"Drum Telegraphy".</ref> == Sebtiise == e3g0pkk3d8zzrijpghbr99naaoy06ed Nana Ampadu 0 2137 31730 31707 2026-05-21T14:04:26Z Abdul Fatawu352 33 Passa Sebtiise 31730 wikitext text/x-wiki {{Databox|iterm=Q20088941}} Nana Kwame Ampadu (31 Mars 1945 - 28 September 2021) yaa Gana miise la kompoizer. A yaa Ghana wã yɩɩl-gʋlsdb sẽn yaa kãsenga n zĩnd wakat fãa. A paama yɩɩl-kãsems wʋsg sẽn yaa sõma la b mi n gʋls yɩɩl n yɩɩd 800.<ref>https://web.archive.org/web/20221018220537/https://www.nanakwameampadu.com/my-life</ref><ref>https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/nana-kwame-ampadu-at-50.html</ref> A leb n boondame tɩ Adwomtofo Nyinaa hempɔn.<ref>https://web.archive.org/web/20221018221155/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Nana-Ampadu-predicted-his-death-Mark-Okraku-reveals-1370419</ref> A Ampadu yɩɩ yɩɩnd ning sẽn yɩɩdã, yɩɩnd ning b sẽn gʋlsdã, la "African Brothers Band" sigandã. A yaa sẽn da yaa taoor soab n paas Ghana sẽn da yaa yɩɩlã taoor soaba yʋʋm kob-gĩnd 20 soabã pʋgẽ.<ref>https://yen.com.gh/facts-lifehacks/biographies/200432-nana-ampadu-everything-late-ghanaian-highlife-musician/</ref><ref>https://www.bbc.com/pidgin/tori-58732510</ref><ref>https://web.archive.org/web/20221208070507/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Everything-you-need-to-know-about-Nana-Ampadu-1371043</ref><ref>https://web.archive.org/web/20221018220537/https://www.nanakwameampadu.com/my-life</ref> === Yila === A Ampadu "African Brothers Band" ra yaa yʋʋmd 1963. A Eddie Donkor yaa Afrika saam-bi-poak sull ning sẽn lugl n sigl a ye. <ref>http://african-research.com/research/legends-of-ghanaian-highlife-music-senior-eddie-donkoh/</ref> A yʋʋrã ra yaa a Kwame Nkrumah sẽn bool tɩ b wa n wa naag Afrika nebã. B kɩtame tɩ b lebg Afrika saam-biis sull sẽn yaa b sẽn boond tɩ Afrika saam-biisã sull ning sẽn yaa b sull ning sẽn boond tɩ African Brothers International Band wã yʋʋmd 1973 wã.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20221019195846/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Profile-of-highlife-legend-Nana-Ampadu-1369396</ref> A Ampadu yɩɩla a Ebi Te Yie (nẽ "Some Are Well Seated"), yɩɩl sẽn da get tɩ yaa sẽn tõe n yɩ wẽng ne a Naasẽ lohorem sull ning sẽn da soogd a naamã wakatẽ wã, la a sẽn pa le get radio wã, a lebg n waame tãb-biisã sẽn wa n sa wã poore.<ref>https://books.google.com/books?id=BktpS2StnxQC&dq=nana+ampadu&pg=PA143</ref> Yʋʋmd 1973 wã, a paama naam sẽn yaa "Odwontofoohene" (Wõnda b gʋlsd-a lame t'a "Nwomtofoohne" bɩ "Nnwontofohene") sẽn dat n yeel tɩ: B sẽn lebg t'a yaa "Musiik rãmb rĩma" bɩ "Kãnda sẽn yaa kãsmã" wã. <ref>https://books.google.com/books?id=mGIRAq5w4ngC&dq=nana+ampadu&pg=PA71</ref> === A tuuma === A Nana Ampadu kẽnga ne S. K. Oppong Drama Group, sẽn maan yɩɩl la yɩɩl-bils a sẽn da maand a sullã programã zugu. Rẽ poore, b lebga Osofo Dadzie, sẽn yaa Ghana televiziõ wã serialã sẽn da yaa kãseng n yɩɩd yʋʋm wʋsg pʋgẽ. A yɩɩl a yembr sẽn boond t'a Obra wã yɩɩ yɩɩll ning sẽn yɩ obra wã, sẽn yaa Ghana televiziõ wã serial a to sẽn nong wʋsg wã. A leb n yɩɩla sodaasã sẽn get b sẽn na n maan bũmb ning sẽn na yɩl tɩ b paam rɩɩb sẽn yaa sõma wã.<ref>https://www.ghanaweb.com/person/Super-O-D-226</ref><ref>https://www.nanakwameampadu.com/achievements-and-awards</ref> ==== A meng viim ==== A Ampadu rogame a Obo Kwahu, Ghana soolmã sẽn be Gãna soolmẽ wã yʋʋmd 1945 tʋʋlg rasem 31.<ref>https://web.archive.org/web/20030602203425/http://nanakwameampadu.com/mylife.htm</ref><ref>https://www.gbcghanaonline.com/features/nana-kwame-ampadu/2022/</ref><ref>https://www.modernghana.com/music/15857/3/pastors-chase-nana-ampadu-music-videos.html</ref> A rogmã yʋʋr da yaa Patrick Kwame Ampadu, la a roagdbã yaa Opanyin Kwame Ammadu la Mercy Afua Ntiriwaa, b fãa yaa Obo Kwahu sẽn be Gana soolmã sẽn be Eastern soolmẽ.<ref name=":0" /> ===== A kuuna ===== Nana Ampadu paama kuun wosg Ghana puge * Grand Medal of the Volta Civil Division in 1977 * Odwontofoohene by the Arts Council of Ghana in 1973 * the first ever National Dance Band Competition in 1972 ====== A kuum ====== A Nana Ampadu kiime yʋʋmd 2021 sigr kiuug rasem 28 daarã, a yʋʋm 76 yʋʋmdã, a sẽn da be a Akkras Legon bãas.<ref>https://www.bbc.com/pidgin/tori-58732510</ref><ref>https://citinewsroom.com/2021/09/legendary-highlife-musician-nana-ampadu-passes-on-at-age-76/</ref><ref>https://www.myjoyonline.com/highlife-legend-nana-kwame-ampadu-passes-on/</ref> == Sebtiise == 3j8xc5pla8xtan6e7mrm5cp7rw4errj Forms of Ghanaian highlife 0 2138 31727 31719 2026-05-21T13:26:30Z Habiibii1 981 Passa Sebtiise 31727 wikitext text/x-wiki Ghana nebã sẽn da tar minimã yii yʋʋmd 1980 wã n wa n yaa Afrika Wɛtg tẽnsẽ wã sẽn yit Erop la Afirik sẽn be zĩ-dʋʋg la Etazĩni.<ref name=":0">https://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/3695260.stm</ref><ref>http://www.jstor.org/stable/931273</ref> Gãna nebã ra tara manesem a tãab: * Adaha * Fanti Osibisaaba * palm-wine music.<ref name=":1">https://www.myjoyonline.com/entertainment/highlife-music-dates-as-far-back-as-19th-century-prof-collins/</ref> == A viim singre == B sẽn da yã tɩ b yaa nin-buiidã, b ra yaa nin-kʋʋdb la b yaa nin -buiidã.<ref name=":2">https://www.modernghana.com/entertainment/882/the-story-of-ghanaian-highlife.html</ref><ref name=":3">https://www.guidetotheworldofmusic.com/articles/people-and-places/highlife-urban-dance-music-from-ghana/</ref> B sẽn da nong n yɩɩdã yaa Adaha tãnsãb-rãmbã sẽn da be Fanti Coast wã. A Adaha mizikã ra yaa pipi buud sẽn da tar pãng Gana kiidã ne zĩis a taab pʋsẽ. Konkoma wã sẽn boond tɩ Konkomba wã yaa b sẽn da boond tɩ b sẽn boond tɩ b "drum" wã. A ra yaa b sẽn boond t'a Adaha wã sẽn wa n gilgd n paas yʋʋmd 1930 wã. <ref name=":1" /> A ra tara pãng wʋsgo, bala tẽn-bɛdgã la tẽn-bɛdã pʋsẽ, nebã ra pa tõe n bao instrumentã sẽn tar ligd wʋsgo. Fanti Osibisaaba mizikã ra tũnugda ne tẽn-tẽngã bĩngr instrumentã ne gitars la b bĩngd-bĩngr sẽn yaa n paas n paas n sõngd n kõ-b bĩngrã.<ref name=":0" /> Fanti Osibisaaba ra yaa b sẽn naan naan lebg Afrika wã nug-kẽengã tigis-n-taagã taoor soaba<ref name=":0" /> A guita bangre * Jacob Sam (Kwame Asare) * Mireku * Appiah Adjekum A temse tuum-ramba Zonophone,Columbia,Odeon la a tuum m be Ghana == A highlif yiila == B sẽn da yã tɩ b yaa nin-buiidã, b ra yaa nin-kʋʋdb la b yaa nin -buiidã.<ref name=":2" /><ref name=":3" /> B sẽn da nong n yɩɩdã yaa Adaha tãnsãb-rãmbã sẽn da be Fanti Coast wã. A Adaha mizikã ra yaa pipi buud sẽn da tar pãng Gana kiidã ne zĩis a taab pʋsẽ. Konkoma wã sẽn boond tɩ Konkomba wã yaa b sẽn da boond tɩ b sẽn boond tɩ b "drum" wã. A ra yaa b sẽn boond t'a Adaha wã sẽn wa n gilgd n paas yʋʋmd 1930 wã. <ref name=":1" /> A ra tara pãng wʋsgo, bala tẽn-bɛdgã la tẽn-bɛdã pʋsẽ, nebã ra pa tõe n bao instrumentã sẽn tar ligd wʋsgo. Fanti Osibisaaba mizikã ra tũnugda ne tẽn-tẽngã bĩngr instrumentã ne gitars la b bĩngd-bĩngr sẽn yaa n paas n paas n sõngd n kõ-b bĩngrã.<ref name=":0" /> Fanti Osibisaaba ra yaa b sẽn naan naan lebg Afrika wã nug-kẽengã tigis-n-taagã taoor soaba.<ref name=":0" /> == Sebtiise == 1j9qt0hdb9xnnabtwlfv365z202vs2i Shekere 0 2141 31726 31723 2026-05-21T13:20:01Z Sugri Nooma 870 Paasa Sebtiise 31726 wikitext text/x-wiki A Shekere Listeni (Yoruba: Ṣẹ̀kẹ̀rẹ̀) <ref>https://archive.org/details/vocabularyofyoru00crow</ref> yaa b sẽn boond tɩ b sẽn boond t'a "Sekeere Listeni" wã yaa b sẽn naan n kõ-a wã. Bũmb wʋsg n be instrumentã sẽn tõe n maan n kɩt tɩ b wʋmd koɛɛgã. B tõe n ning-a-la pãng wall b pãb-a-yã. A tõe n gãda a nug a ye nugẽ, tɩ a nug a to wã gãd a gãagã nugẽ. B maanda woto tɩ b ningd-a-la a nug-bi-pugli n kɩt tɩ a ket n gãdgd a zĩigẽ, n kɩt tɩ b wẽe a woto, la a makda a woto ne a sã n wẽed instrumentã. Sakarã yita Yorubaland, Afirik Wɛtgã soolmẽ wã, sẽn yaa Nizɛɛr, Bénin la Togo soolmã.<ref>https://www.x8drums.com/v/blog/2009/07/how-gourd-shekere-is-made.asp</ref> Baa ne a sẽn yita Yoruba nebã nengẽ, instrumentã yaa sẽn tar yõod wʋsg Afirik Wɛtgã la Amerik Latinã pʋgẽ, la a yaa bũmb sẽn tar yõod wʋsgo tẽns wʋsg pʋsẽ. Gãna pʋgẽ, b boondame tɩ axatse. La Amerik sẽn boond tɩ Latin Amerika, b boond-a lame t'a cabaça. Tʋʋmdã yʋy kẽer yaa afuxê, afoxé, cabaca, cabasa, la cabaza, sẽn tɩ loe ne buud-gomdã la buud-gomdã. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/James_Blades</ref> B maanda seb-kãnga ne seb-kãnemd sẽn yi tẽngã zugu. Bãngr-gomdã sẽn yaa to-to wã wilgda bũmb ning sẽn kɩt tɩ b wʋmd koɛɛgã. B maanda a shekere, n kõ-a-la sẽkã, n yiis a pulpa la a bõn-buudã. == A buud-taaba == Kiba pʋgẽ, chekeré wã, b sẽn boond tɩ aggué (abwe) yaa gãn-kãseng sẽn yaa gãnẽ (tõnd sẽn tar cm 50, sẽn yaa puls 19+1⁄2), sẽn gũbg-a zãng-zãng ne bãnd sẽn tar sãnem-biis wʋsg sẽn be a pʋgẽ. B sẽn tũnugd ne Afro-Cuban sakr la popar mizikã pʋgẽ wã, b tõe n wẽnda-a lame, n ningd-a-a-la kõ-a-yã, n kɩt tɩ a yɩ sõma.<ref>Orovio, Helio (12 March 2004). ''Cuban Music from A to Z''. Duke University Press. p. 52. doi:10.2307/j.ctv11smscb. ISBN <bdi>978-0-8223-8521-9</bdi>.</ref><ref>Ortiz, Fernando (1952). ''Los instrumentos de la música Afrocubana'' (in Spanish). Vol. 2. Dirección de Cultura del Ministerio de Educación. p. 124. OCLC 603651385.</ref> B boond-b-la tɩ xequerê. A yaa kabãsa, sẽn kẽed ne b sẽn tigim-a n pʋɩ-b n tɩ pak-a ne zĩm-gãong sẽn be b sẽn tigimd b sẽn-b ne b sẽn-tõndã. Afoxé yaa instrument sẽn wõnd a woto, la sẽn yaa bilfã. == Sebtiise == r4o4n25qge9ilzybp1aaole5jy7eyqv Amandzeba Nat Brew 0 2142 31724 2026-05-21T12:01:11Z Sugri Nooma 870 Passa Tekre 31724 wikitext text/x-wiki A Amandzeba Nat Brew (tõnd boond-a me t'a Nat Brew, la a Amandzeba) yaa Gana nin-soab sẽn maand yɩɩr wʋsgo. == A viim singre == A Amandzeba yaa kiris-neb nins sẽn da be Metodistã lekollã karen-biiga sẽn be Akkrasã. [1] == A yil-tuuma == A Amandzeba ra yaa neb sẽn boond tɩ Nakorex sẽn zĩnd yʋʋmd 1992 ne a Akosua Agyapong la a Rex Omar.[2][3] A Amandzeba kẽe kãadem ne a Akosua Agyapong, la b welg taaba. [4] A Amandzeba yaa Ghana nebã fãa sẽn mi a Wogbejeke yɩɩlã, sẽn yit a album ning sẽn boond tɩ woto wã pʋgẽ. [5] A Wogejeeke sẽn paam n tõog n yɩɩdã poore, a Nat Brew yãka a yʋʋr t'a Amandzeba, sẽn dat n yeel tɩ "Tradition Child" bɩ "Custom Child", n wilg a Afrɩka rogem. [6] Yʋʋmd 2020 yʋʋm-yɛr kiuugã, a Amandzeba sigla ne Amerik sɛb a ye, a Jah Mikal Entertainment, la a wilgame tɩ b yiisda album a ye la b tʋmd ne rapper a ye, Michael Morgan, n na n lebg n lebg n gʋls Wogbejeke. [7] A Amandzeba ra kẽe logtorẽ bilf bala, a ra wa n maana karɩ-kɛg kiuugã pʋgẽ. [8] Yʋʋmd 2020 soabã, a Amandzeba yiis yɩɩl sẽn waoogd taoor dãmb nins sẽn tʋmd COVID-19 bãaga wakate. [9] == A politik tuuma == A Amandzeba me kẽnga politikã pʋgẽ, n yɩɩl yɩɩl a yiib ne a John Mahama sẽn da yaa prezida Ghana wã yʋʋm 2016 wã wã wã, la a ning Afrɩka sull ning sẽn be yʋʋmd 2018 wã ning b sẽn ning ning ning ningd b ningdã.[10][11] A Amandzeba kõo a sẽn na n deeg a tʋʋmdã sẽn na n yɩ bũmb ning fãa sẽn na n sõng a politikã. [12] == Sebtiise == afymoiyxehxjnxxj7e4sycc7oktb9s4 31725 31724 2026-05-21T12:09:40Z Sugri Nooma 870 Paasa Sebtiise 31725 wikitext text/x-wiki A Amandzeba Nat Brew (tõnd boond-a me t'a Nat Brew, la a Amandzeba) yaa Gana nin-soab sẽn maand yɩɩr wʋsgo. == A viim singre == A Amandzeba yaa kiris-neb nins sẽn da be Metodistã lekollã karen-biiga sẽn be Akkrasã. <ref>https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/features/Is-Christian-Methodist-SHS-under-threat-561792</ref> == A yil-tuuma == A Amandzeba ra yaa neb sẽn boond tɩ Nakorex sẽn zĩnd yʋʋmd 1992 ne a Akosua Agyapong la a Rex Omar.<ref>https://books.google.com/books?id=rTwuAQAAIAAJ&q=Amandzeba</ref> <ref>https://books.google.com/books?id=kbc7AQAAIAAJ&q=Amandzeba</ref>A Amandzeba kẽe kãadem ne a Akosua Agyapong, la b welg taaba. <ref>https://web.archive.org/web/20181219184038/https://www.myjoyonline.com/entertainment/2015/march-10th/my-marriage-to-akosua-agyepong-died-because-i-failed-to-call-in-10-days-amandzeba.php</ref> A Amandzeba yaa Ghana nebã fãa sẽn mi a Wogbejeke yɩɩlã, sẽn yit a album ning sẽn boond tɩ woto wã pʋgẽ. <ref>https://www.modernghana.com/entertainment/2383/nat-brew-the-tradition-child.html</ref> A Wogejeeke sẽn paam n tõog n yɩɩdã poore, a Nat Brew yãka a yʋʋr t'a Amandzeba, sẽn dat n yeel tɩ "Tradition Child" bɩ "Custom Child", n wilg a Afrɩka rogem. <ref>https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/The-release-of-Wogbejeke-birthed-my-African-identity-Amandzeba-636855</ref> Yʋʋmd 2020 yʋʋm-yɛr kiuugã, a Amandzeba sigla ne Amerik sɛb a ye, a Jah Mikal Entertainment, la a wilgame tɩ b yiisda album a ye la b tʋmd ne rapper a ye, Michael Morgan, n na n lebg n lebg n gʋls Wogbejeke. <ref>https://www.modernghana.com/entertainment/62250/jah-mikal-signs-on-amandzeba-nat-brew.html</ref> A Amandzeba ra kẽe logtorẽ bilf bala, a ra wa n maana karɩ-kɛg kiuugã pʋgẽ. <ref>https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Amandzeba-was-forced-to-go-to-the-hospital-after-car-crash-Management-831046</ref> Yʋʋmd 2020 soabã, a Amandzeba yiis yɩɩl sẽn waoogd taoor dãmb nins sẽn tʋmd COVID-19 bãaga wakate. <ref>https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/amandzeba-adds-voice-to-help-fight-the-covid-19-pandemic.html</ref> == A politik tuuma == A Amandzeba me kẽnga politikã pʋgẽ, n yɩɩl yɩɩl a yiib ne a John Mahama sẽn da yaa prezida Ghana wã yʋʋm 2016 wã wã wã, la a ning Afrɩka sull ning sẽn be yʋʋmd 2018 wã ning b sẽn ning ning ning ningd b ningdã.<ref>https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Mahama-performs-Wogbe-Jeke-with-Amandzeba-at-Akropong-481524</ref><ref>https://www.myjoyonline.com/entertainment/2018/May-31st/video-au-is-a-group-of-toothless-bulldogs-amadzeba.php</ref> A Amandzeba kõo a sẽn na n deeg a tʋʋmdã sẽn na n yɩ bũmb ning fãa sẽn na n sõng a politikã. <ref>https://www.mynewsgh.com/i-havent-quit-politics-amandzeba-nat-brew/</ref> == Sebtiise == 33me9gtjuduj9f6yz17ssze2vt8xlgi