विकिपीडिया mrwiki https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0 MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter मिडिया विशेष चर्चा सदस्य सदस्य चर्चा विकिपीडिया विकिपीडिया चर्चा चित्र चित्र चर्चा मिडियाविकी मिडियाविकी चर्चा साचा साचा चर्चा सहाय्य सहाय्य चर्चा वर्ग वर्ग चर्चा दालन दालन चर्चा मसुदा मसुदा चर्चा TimedText TimedText talk विभाग विभाग चर्चा Event Event talk 0 2805 2688135 2368401 2026-06-08T15:43:51Z WordWise22 161849 Information added 2688135 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Draupadi and Pandavas.jpg|इवलेसे|उजवे|द्रौपदी आणि पांडव. सिंहासनावर द्रौपदी आणि युधिष्ठीर, खाली भीम व अर्जुन आणि पाठीमागे नकुल व सहदेव ]] [[चित्र:Pandavas_with_Draupadi_OR_ayudhapurushas_facing_Madhu_Kaitabha.jpg|thumb|300px|देवगड, उत्तर प्रदेश, भारत येथील दशावतार मंदिरातील पांडवांचे शिल्प. मध्यभागी युधिष्ठिर, डावीकडे भीम व अर्जुन, उजवीकडे नकुल व सहदेव. अगदी उजवीकडे पाच पांडवांची पत्‍नी द्रौपदी.]] '''पांडव''' हे हस्तिनापूरचा राजा पंडू यांचे पुत्र होते. त्यांची नावे- युधिष्ठिर, भीम, अर्जुन, नकुल आणि सहदेव. पांडव महाभारतातील प्रमुख व्यक्तिरेखा आहेत. == पांडवांचा जन्म == [[कुंती]] व [[माद्री]] ह्या [[पंडू|पंडूच्या]] दोन पत्‍नी होत्या. पंडू हा पंडुरोगाने पीडित असल्याने त्याच्यापासून मुले होणे उचित नव्हते. त्यामुळे, पंडूबरोबर वनवासात असताना [[दुर्वास ऋषि|दुर्वास ऋषींनी]] कुंतीला दिलेल्या वरदानाचा वापर करून कुंतीला [[यमधर्म|यमधर्मापासून]] [[युधिष्ठिर]], [[वायू|वायूपासून]] [[भीम]] आणि [[इंद्र|इंद्रापासून]] [[अर्जुन]] अशी तीन मुले झाली. त्यानंतर माद्रीला [[अश्विनीकुमार|अश्विनीकुमारांपासून]] [[नकुल]] आणि [[सहदेव]] ही जुळी मुले झाली. महाकाव्यात, पांडवांनी पांचाळ राज्याची राजकुमारी द्रौपदीशी विवाह केला आणि कुरु साम्राज्याच्या विभाजनानंतर उत्तराधिकाराच्या वादांपासून बचाव करण्यासाठी इंद्रप्रस्थ या शहराची स्थापना केली. दुर्योधनाच्या नेतृत्वाखालील कौरवांनी कपटाने आपल्या चुलत भावांकडून त्यांचे राज्य हिरावून घेतले आणि ते परत देण्यास नकार दिला. त्यामुळे पांडवांनी आपल्या विस्तारित कुटुंबाविरुद्ध गृहयुद्ध छेडले. हा संघर्ष कुरुक्षेत्र युद्ध म्हणून ओळखला जातो. भगवान श्रीकृष्णांच्या सहाय्याने पांडवांनी अखेरीस हे युद्ध जिंकले, परंतु त्यासाठी त्यांना मोठी किंमत मोजावी लागली. युद्धाच्या शेवटी कौरवांचा संपूर्ण नाश झाला. {{महाभारत}} [[वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा]] [[वर्ग:कुरु कुळ]] d5kertq9emyqqdp5bgcq9iclaehl0am 0 3804 2688232 2683600 2026-06-09T06:48:47Z ~2026-32459-97 183722 /* इतिहास */ 2688232 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार = प्रांत |स्थानिक_नाव = मराठवाडा |इतर_नाव = |टोपणनाव = |पर्जन्य = आग्नेय व नैऋत्य मोसमी वारे |आकाशदेखावा = MaharashtraMarathwada.png |राज्य_नाव = महाराष्ट्र |क्षेत्रफळ_एकूण = 64811 |लोकसंख्या_एकूण = 15589223 |लोकसंख्या_वर्ष = 2001 |जिल्हे = [[छत्रपती संभाजीनगर जिल्हा|छत्रपती संभाजीनगर]], [[धाराशिव जिल्हा|धाराशिव]], [[जालना जिल्हा|जालना]], [[नांदेड जिल्हा|नांदेड]], [[परभणी जिल्हा|परभणी]], [[बीड जिल्हा|बीड]], [[लातूर जिल्हा|लातूर]], [[हिंगोली जिल्हा|हिंगोली]] |साक्षरता = ६८.९५ }} '''मराठवाडा''' हा [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्राचा]] [[गोदावरी]] नदीच्या खोऱ्यात आणि आसपास वसलेला एक प्रदेश असून त्यात आठ जिल्ह्यांचा समावेश होतो. [[छत्रपती संभाजीनगर]] शहर हे ह्या विभागाचे मुख्यालय आहे. महाराष्ट्रातली १६.८४ टक्के लोकसंख्या या प्रदेशात राहाते. त्यापैकी तीस टक्के लोक दारिद्र्यरेषेखाली आहेत. प्रदेशाचा तीस टक्के भाग पर्जन्यछायेत येतो.<ref name="मराठवाडा">[http://www.rediff.com/election/2004/oct/06maha1.htm], मराठवाडा उपप्रांतावरचा इंग्रजी लेख.</ref> कोरडवाहू शेतीचे प्रमाण नव्वद टक्क्यांवर आहे. कोरडवाहू शेतीच लोकांच्या निर्वाहाचा प्रमुख स्रोत आहे. छत्रपती संभाजीनगर, जालना, नांदेड, अंबाजोगाई, परळी आणि लातूर ही विभागातली उद्योग, शिक्षण आणि पर्यटनाची मुख्य केंद्रे आहेत. [[पैठण]]चे सातवाहन ते [[देवगिरीचे यादव]] हा ऐतिहासिक काळ मराठवाडा विभागाच्या राजकीय उत्कर्षाचा काळ होता. मराठवाड्याची मराठी ही मुख्य बोलीभाषा आहे. मराठवाड्यास संतांची भूमी असे म्हणले जाते. बारा ज्योतिर्लिंग मंदिरांपैकी ३ ज्योतिर्लिंग याच भागात आहे. {{विकिकरण}} ==इतिहास== आज ज्या प्रदेशाला मराठवाडा म्हणतात, त्याची तशी ओळख इ.स. १८६१ पासून झालेली आहे. भूतपूर्व हैद्राबाद संस्थानच्या ज्या भागात मराठी भाषेचा वापर होत असे, त्याला प्रारंभी ''मराठवाडी'' असे संबोधिले जाई. इ.स. १८६१ पासून हा प्रदेश मराठवाडा म्हणून संबोधिले जाऊ लागला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://divyamarathi.bhaskar.com/local/maharashtra/aurangabad/news/marathwada-history-name-origin-hyderabad-liberation-day-135936613.html |title=मराठवाड्याला मराठवाडा का म्हणतात?:कसे पडले नाव? काय आहे इतिहास? वाचा भाषिक, ऐतिहासिक पार्श्वभूमी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=दिव्य मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ सप्टेंबर २०२५ |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20250917043904/https://divyamarathi.bhaskar.com/local/maharashtra/aurangabad/news/marathwada-history-name-origin-hyderabad-liberation-day-135936613.html |विदा दिनांक=१७ सप्टेंबर २०२५}}</ref> मराठवाड्याला इसवीपूर्व ४ व्या शतकापासूनचा इतिहास असला तरी त्यापूर्वीच्या काळीही तेथे वस्ती होती असे आढळते. ज्या काळात भारताच्या कोणत्याच प्रदेशाला काहीही नाव नव्हते त्या काळातील जनजीवनाची पुसटशी का होईना कल्पना उत्खननातून आणि पुरातत्वीय अन्वेषणातून उपलब्ध झालेल्या अवशेषांवरून करता येते. मात्र सामान्यतः या अवशेषांचे रूप सर्वत्र सारखेच असल्यामुळे त्या आधारे प्रादेशिक वेगळेपण दाखविणे शक्यच नाही. भारतात सर्वात आधीच्या मानवी वस्तीच्या पाऊलखुणा आढळल्या त्या पुराश्म युगातल्या. पुराश्म वा पुरापाषाण युगाचे तीन भाग करावे लागतात, आद्य पुराश्मयुग, मध्यपुराश्मयुग आणि उत्तर पुराश्मयुग. यानंतर अवतरले ते मध्याश्मयुग (मेसॉलिथिक) आणि मग आले ते नवाश्मयुग. यापैकी मराठवाड्यात आद्यपुराश्मयुग आणि नवाश्मयुगाच्या खुणा अजूनतरी उपलब्ध झालेल्या नाहीत. याचा अर्थ असा मात्र नव्हे की या काळात येथे मानवी वस्ती नव्हतीच. एवढे मात्र खरे की यासंबंधीचा धांडोळा पुरातत्ववेत्त्यांनी अजूनपर्यंत घेतलेला नाही. मध्यपुराश्मयुगातील मानवीवस्तीच्या खुणा नांदेड जिल्ह्यातील [[किवळा]] या खेड्यात आढळल्या. हा काळ साधारणपणे ४० हजार वर्षांपूर्वीचा आहे. वन्य प्राण्यांची शिकार या हत्यारांनी करणे आणि कंदमुळे गोळा करून त्यावर उपजिविका करणे असे त्याचे जीवन होते. प्रायः हे भटके जीवन होते. या नंतरच्या म्हणजे उत्तरपुराश्म काळात सुमारे २५ हजार वर्षापूर्वीचे याचे अस्तित्त्व नांदेड जवळील [[भोकर]] या गावी फार मोठ्या प्रमाणात मिळालेल्या दगडी हत्यारांच्या साठ्यामुळे कळू शकले. या काळातही दगड हेच माध्यम राहिले. मात्र दगडांचे वेगळाले प्रकार वापरात आणले गेले नि हत्यारे व अवजारे यांच्या घडणीत थोडी सफाई आणली गेली. अॅश्युलियन म्हणून यांची ओळख सांगतात. यावेळपावेतो मानव पुराश्मयुगातून मध्याश्मयुगात आला होता. त्याच्या जीवनमानात सुधारणा झाली होती. आता हत्यारे चर्ट या जातीच्या दगडांची बनवली होती. ती करण्याचे तंत्रही सुधारले होते. तासण्या, अणुकुचीदार टोक असलेली हत्यारे तसेच छोट्या छिन्नीसारखी हत्यारे वापरात आली होती. नवाश्मयुगाने मानवी जीवनात क्रांतिकारक बदल घडवून आणला. तो आता शेती करु लागला, पशुपालन करु लागला. त्याच्या जीवनाला त्यामुळे स्थेर्य प्राप्त झाले. झोपड्या बांधणे आणि धान्य साठवण्यासाठी मातीची भांडी करणे त्याला आवश्यक ठरले. येथे खेदाने हे म्हणावे लागते की या काळचा म्हणजेच नवाश्मयुगाचा ठोस पुरावा अद्यापपावेतो मराठवाड्यातच केवळ नव्हे तर साऱ्या महाराष्ट्रातही मिळालेला नाही. मात्र याच काळचे पण ताम्रपाषाणयुग असे संबोधण्यात येणाऱ्या काळातील अवशेष महाराष्ट्रात नेवासे, [[जोर्वे]], नाशिक, [[दायमाबाद]], इनामगाव इत्यादी ठिकाणी उपलब्ध झाले. या काळच्या संस्कृतीची कल्पना साहित्यातून आढळत नाही. ती उत्खननाद्वारेच दृग्गोचर झालेली आहे. या संस्कृतीला समांतर असणारी एक संस्कृती आंध्रात, विदर्भात, मराठवाड्यात नि थोड्या प्रमाणात पश्चिम महाराष्ट्रात नांदत होती. बृहदाश्मयुगीन संस्कृती या नावाने ती ओळखली जाते. तिचे वैशिष्ट्य म्हणजे मृतांना मातीच्या ढिगाऱ्यात अथवा दगडाच्या फरशींनी बंदिस्त केलेल्या चौकटीत पुरून त्या भोवती मोठाले दगड वर्तुळाकारात लावून ठेवणे हे होय. या शिवाय मृतासवे विविध मौल्यवान दगडांचे मणी, तांब्याची आणि लोखंडाची हत्यारे, अवजारे, भांडी, मंजुषा इत्यादी वस्तू आणि काळी- तांबडी खापरी भांडी पुरण्याचीही रीत होती. या संस्कृतीचा काळ इसवीपूर्वी सातव्या-आठव्या शतकाइतका किंवा अधिकच मागे जातो. ==प्राचीन मराठवाडा== भारताचा प्राचीन इतिहास उत्तरेत स्थापन झालेल्या मौर्य साम्राज्यापासून सुरू होतो. उत्तर भारतातील या साम्राज्याच्या संपर्कात महाराष्ट्र आणि दक्षिणेतील आंध्र, कर्नाटक आदींचे प्रदेशही आले होते. मौर्य सम्राट अशोकाचे कोरीव लेख या सर्व प्रदेशात सापडल्यामुळे या काळी म्हणजे इसवीपूर्व चौथ्या शतकात या प्रदेशांत बरेच दळणवळण असले पाहिजे. शिवाय महाराष्ट्रातील अनेक लेणी आणि [[पवनी]] (जि. भंडारा) सारख्या ठिकाणचे बौद्धस्तूप व्यापारी मार्गावर असल्यामुळे ते उत्तर-दक्षिण भारत जोडणारे होते असेही दिसते. वस्तूंची देवाण-घेवाण होताना विचारांचे आदान प्रदान होत असते आणि वस्तूंच्या वापरातून आचाराला आकार प्राप्त होत असतो. हे लक्षात घेता या व्यवहारात मराठवाडा अस्पर्श राहिला असणे संभवत नाही. संस्कृतीच्या प्रसाराचे प्रसरणवादी प्रमेय' मांडणाऱ्यांनी दिलेल्या काही कारणांपैकी भौगोलिक साहचर्य हे एक महत्वाचे कारण दिले आहे. त्यामुळे प्राचीन काळातील अनेक राजवटींचे आधिपत्य मराठवाडा महाराष्ट्र यावर जसे होते तसेच ते शेजारच्या गुजरात, मध्यप्रदेश, आंध्र नि कर्नाटक या सध्याच्या राज्यांच्या सीमेलगततच्या भागावरही होते. त्यामुळे यापैकी कोणत्याही राज्याचा विचार करताना शेजारच्या प्रदेशातील सांस्कृतिक बाबींच्या प्रभावांचा विचार अपरिहार्य ठरतो. मराठवाड्याचा इतिहास आणि संस्कृती सातवाहन काळात अधिक स्पष्टपणे समोर येते. खरे तर मौर्यानंतर शुगांचे राज्य आले. यांचा फारसा प्रभाव दक्षिण भारतावर उमटला नाही. मात्र त्यांच्या कलेचा प्रभाव भाजे, पौनी, पितळखोरे आणि अजिंठे (पहिला टप्पा) येथे जाणवतो. सातवाहनांनी दक्षिण भारतात पहिले साम्राज्य स्थापिले आणि नंतर मराठवाडा म्हणून प्रसिद्ध पावलेला प्रदेश भारताच्या नकाशावर (मानचित्रावर) झळकू लागला. या आधी हा प्रदेश अश्मक, [[कुंतल]], मूलक या जनपदात विखुरलेला होता. सातवाहनांनी या प्रदेशांना संघटित केले. यामुळे सातवाहनांना मराठवाडा-महाराष्ट्राचे खरेखुरे पहिले सम्राट म्हणणे यथोचित ठरते. दक्षिण भारतातील या पहिल्या साम्राज्याची मुहूर्तमेढ रोवणारे हे सातवाहन मराठवाड्याचे होते हे महत्वाचे. इसवीपूर्व २५० ते इ.स. २६० असे सुमारे ४५० वर्षे यांचे साम्राज्य होते. यांचा अंमल मध्यप्रदेशाचा दक्षिण भाग, गुजरातचा पूर्व भाग, महाराष्ट्र, आंध्र आणि कर्नाटक एवढ्या अवाढव्य प्रदेशावर होता. साहजिकच या प्रदेशातील धर्म, कला, स्थापत्य यात समानता निर्माण झाली ती या काळात. भौतिक प्रगती झाली तीही या काळात. विशेष म्हणजे या काळात प्राकृत भाषेला राजाश्रय तथा लोकाश्रय मिळाला आणि मराठवाडा-महाराष्ट्र येथील समाजाला स्वतंत्र भाषेमुळे पृथगात्मता प्राप्त झाली. आणि या भूमीचा अभिमान लोकांत निर्माण झाला. या समाजाच्या अस्मितेमुळे येथील संस्कृतीची व तदअंतर्गत साहित्य, कला, शास्त्र, तत्त्वज्ञान यांची जोपासना होणे शक्य झाले. महाराष्ट्राबाहरे भारतातील इतर प्रदेशात आणि भारताबाहेरही येथिलांची व्यापारी देवाणघेवाण सुरू झाली. पाटलीपुत्र (पाटणा), उज्जयिनी, भरुकच्छ (भडोच), शूर्पारिक (सोपारा), भोगवर्धन (भोकरदन), तगर (तेर), प्रतिष्ठान (पैठण) यासारख्या वेगळाल्या शहरांना जोडणारे व्यापारी मार्ग महाराष्ट्र-मराठवाडा प्रदेशातून जात, त्यामुळे नागरीकरणाची प्रक्रिया या काळातच जोमाने झाली असे दिसते. एकूण काय तर सातवाहन राजवटीने येथील जीवनाला कलाटणी दिली होती. इतिहासकाळात भारतात अनेक कालगणनापद्धती निर्माण झाल्यापैकी कालौघात आजतागायत टिकून राहिल्या त्या दोनच..विक्रमसंवत् उत्तर भारतात नि [[शालिवाहन]] (सातवाहन) दक्षिण भारतात. यावरुनही मराठवाड्यात संस्कृतीचा उषःकाल घडवून आणणाऱ्या या राजकुलाची महती लक्षात यावी. आणि मराठवाड्याची मातब्बरीही! सिमुक गौतमीपुत्र सातकर्णी, वसिष्ठीपुत्र पुळुमावी, वसिष्ठीपुत्र सातकर्णी, स्कंद सातकर्णी, यज्ञश्री इत्यादींची नाणी इतर ठिकाणांबरोबरच मराठवाड्यात पैठण, तेर, भोकरदन इत्यादी ठिकाणी उत्खननामध्ये सापडली. तद्वतच आधिभौतिक संस्कृतीचे अवशेष आणि याच काळातील उत्खननात हाती आलेले रोमन अवशेष तत्कालीन सामाजिक, धार्मिक आणि राजकीय तथा आर्थिक परिस्थितीची कल्पना देतात. शिवाय प्लिनी, टॉलेमी आणि पेरिप्लस यांचेकडूनही बरीचशी माहिती मिळते ती वेगळीच. या सर्व माहितीवरून असे दिसून येते की मराठवाड्याच्या इतिहासात सातवाहनकाल सर्व दृष्टींनी भरभराटीचा होता. टॉलेमीने सातवाहनांच्या साम्राज्यात तटबंदीयुक्त ३० शहरे होती अशी नोंद केली आहे. त्यातील पैठण, तेर, भोकरदन इत्यादी ठिकाणच्या उत्खननातून तेथील घरादारांचे अवशेष आणि सांडपाण्यासाठी बांधलेले विटांचे, मातीच्या कड्यांचे किंवा राजणांचे सांडपाण्यांचे कूप आढळून आलेले आहेत. ही सुबत्ता राजकीय स्थैर्य आणि अंतर्गत व सागरी व्यापारामुळे आलेली होती हे स्पष्टच आहे. रोमन साम्राज्यातून महाराष्ट्र-मराठवाड्यात उत्कृष्ठ बनावटीची नक्षीदार भांडी, कांचसामान, एक मीटरपेक्षा अधिक उंचीचे मद्याने भरलेले कुंभ (अॕम्फोरा), रोमन देव-देवतांचे पुतळे, रोमन युवती व युवकांची शिल्पे तसेच रोमन सम्राटांची नाणी आल्याचे पुरावे उपलब्ध झाले आहेत. इकडे आलेल्या अनेक उत्खननांत रोमहून आलेली लोखंडी अवजारे, धातूची भांडी, पळ्या, चमचे, उलथणी, तांब्याच्या थाळ्या, उचलण्यासाठी मूठ असलेले रांजण आणि जाती उपलब्ध झाली. येथील भौतिक जीवनात यांच्यामुळे एक नवाच रंग भरला गेला असे दिसते. रोमच्या नाण्यांवर राजांच्या आकृती असत त्यामुळे इकडे त्या नाण्यांना पुतळयांची नाणी म्हणत. अगदी पेशवाईपर्यंत या प्रकारच्या नाण्यांचे गळ्यातील हार करीत व त्यांना पुतळ्याच्या माळा म्हणत. या काळच्या मराठवाड्यातील कला व साहित्य या संबंधीचा विचार या लेखाचे शेवटी केलेला आहे. #सातवाहनानंतर दखल घ्यावी असे मराठवाड्यातील दुसरे राजघराणे होते ते वाकाटकांचे. इसवीच्या तिसऱ्या शतकापासून सहाव्या शतकापर्यंत दक्षिणेत होऊन गेलेल्या राजवंशापैकी हा सर्वश्रेष्ठ असून त्याच्या कामगिरीने अखिल दक्षिण भारताच्या संस्कृतीवर फार मोठा प्रभाव पडला आहे, असे फ्रेंच इतिहासकार जुव्हो डुब्राइल म्हणतात. वाकाटक याच घराण्याकडे अजिंठे येथील इसवीच्या चौथ्या-पाचव्या शतकातील लेण्यातील भित्तीचित्रांचे श्रेय जाते. या चित्रांचे महत्व अशासाठी की तत्कालीन भौतिक जीवन ते आपल्यासमोर दृष्यरुपात उभे करतात. त्यावेळची वस्त्रप्रावरणे, त्यात सकच्छ व विकच्छ पद्धतीने नेसण्याची वस्त्रे, अर्धोरुक (मांड्यांपर्यंत पोचणारी-वस्त्रे) चंडातक, जांघिका, शिवाय उत्तरीय, कंचुकी, चोलिका, कूर्पासक, पयोधरपट्ट, स्तनोत्तरीय इत्यादींचा अंतर्भाव होतो. तर विविध प्रकारचे दागिने मुक्ताहार, हेमसूत्र, कंठी, वैकक्षक, चटुलातिलक (बिंदी), लोलक, टंक, कर्णफूल, स्कंधपत्र, नुपूरे, कटिबंधापैकी कटिसूत्र, कांची, मेखला, रसना इत्यादी प्रकार येथील स्त्रिया वापरीत असत. सातवाहन काळात आणि विशेषतः वाकाटक काळात स्त्रिया मोजकी आणि ठसठशीत आभूषणे वापरीत असत. त्यामुळे पाहणाऱ्यांच्या मनांत ‘कवण कवणा अलंकारिले' असा संभ्रम निर्माण होई. वाकाटकांच्या एका लेखात नांदेड जिल्ह्यातील परिस्थितीचा उल्लेख आढळतो. त्यावरून महसूल, तो गोळा करण्याची पद्धती, अधिकारी वर्ग, त्यांचे अधिकार व सवलती या बद्दलची कल्पना येते.यानंतरच्या काळात बदामीचे चालुक्य, राष्ट्रकूट, कल्याणीचे चालुक्य, शिलाहार यांच्या राजवटी मराठवाड्याशी संबंधित होत्या. बदामीच्या चालुक्यांचे राज्य महाराष्ट्राच्या विस्तृत प्रदेशावर होते हे ऐहोळी (जि. विजापूर) येथील द्वितीय पुलकेशीच्या शिलालेखावरून कळते. त्यात त्रिमहाराष्ट्रक असा जो उल्लेख आढळतो त्यावरून मराठवाड्याचा अंतर्भात त्यात होत असावा असा एक विचार आहे. पुढे उत्तर चालुक्यांच्या काळातही मराठवाड्याच्या काही भागांवर त्यांचा व त्यांच्या मांडलिकांचा अंमल होता. त्यांनी बांधलेली अनेक मंदिरे आणि अभिलेख याचे साक्षीदार आहेत. या मंदिरांच्याद्वारे लोकांची उपासना पद्धती, कारीगारी, कलासक्तता, आर्थिक व्यवस्थापन यासंबंधीचे अंदाज बांधता येतात तर अभिलेखातून राज्यकारभार, अधिकारपदे, समाजरचना, धार्मिक परंपरा सासंबंधीची माहिती मिळते. चालुक्यांच्या कारकीर्दीतच कलचुरींनी राज्यकारभार हाती घेतला होता. वीस-पंचवीस वर्षेच त्यांची राजवट होती. मराठवाड्याच्या धार्मिक जीवनावर परिणाम करणारी ही कारवाई ठरली. कारण याच वेळी कलचूरींच्या प्रधानाने वीरशैव पंथाची स्थापना केली. बदामी चालुक्य आणि कल्याणी चालुक्य या दोन राजवटींच्या दरम्यान राष्ट्रकुटांचे प्रबल घराणे मराठवाडयाचेच होते. लत्तलूरपुरवराधीश्वर हे त्यांचे बिरुद होते. म्हणजे हे लातूरचे घराणे होते. यांनी मध्यप्रदेश, गुजरात आणि गंगेपर्यंतचा प्रदेश यावर धडक मारली होती. प्रतिहार, परमार, पाल या घराण्यातील राजांना पराभूत केले होते. दक्षिणेतील पल्लवांचाही पराभव केला होता. * मराठवाड्यातील कंधार (जि. नांदेड) येथे त्यांची उपराजधानी होती. साहजिकच तेथे राजवाडाही होता. काही मातब्बर इतिहासकारांचे मते (फ्लीट, आळतेकर ठोसर) वेरुळ हे यांचे राजधानीचे ठिकाण होते. मराठवाड्याच्या संस्कृतीवर आणि तेथील संस्कृतीचा प्रभाव या काळात सर्वत्र पसरला होता. जीवनाला सर्वस्पर्शी ठरणाऱ्या विषयांची या काळात प्रगती झाली होती. भौतिक आणि आध्यात्मिक उन्नती या काळात लक्षणीय उंची गाठणारी ठरली. तशातच या राजांनी शैलगृहे घडविण्याचे कार्य मनावर घेतले आणि कैलास सारखे अभूतपूर्व मंदिर निर्माण केले. त्यांचा उदो उदो त्यामुळे सर्वतोमुखी झाला. राष्ट्रकूट राजांनी अरबी व्यापाऱ्यांशी फार सलोखा ठेवून मुसलमानांना धार्मिक स्वातंत्र्य दिले, तेव्हा तुर्कांचे अस्तित्त्व महाराष्ट्रात जाणवू लागले. त्याचे तेथील समाजावर दूरगामी परिणाम झाले. ह्याची दखल घ्यावी लागते. राष्ट्रकूटांनी निर्माण केलेल्या कलावैभवाला कालांतराने तडे जातील हे या सम्राटांच्या ध्यानीमनीही आले नव्हते असे दिसते. मराठवाड्याच्या या राजकुलाने सव्वादोनशे वर्षांची दीर्घ कारकीर्द गाजवली होती हे मात्र खरे. प्राचीन कालखंडाच्या शेवटच्या टप्पात महाराष्ट्रावर देवगिरीच्या यादवांचे राज्य होते. जवळपास त्याच सुमाराच्या आसपास कोंकण कोल्हापूर पट्ट्यात शिलाहार घराण्याचे राज्य होते. मराठवाड्याच्या दृष्टीने महत्वाची गोष्ट अशी की, हे राजे स्वतःला तगरपुरवराधिश्वर असे म्हणवून घेत. तगर म्हणजे धाराशिव जिल्ह्यातील गोरोबाकाकांचे तेर असे आता सर्वजणच मानतात. शिलाहारांच्या अनेक घराण्यांपैकी उत्तर कोंकण, दक्षिण कोंकण आणि कोल्हापूर येथील घराणी अधिक महत्वाची होत. यातील काही राजे धोरणी, तर काही पराक्रमी होते म्हणून तर भोवतीच्या कधी राष्ट्रकूट तर कधी चालुक्य राजांच्या तावडीत फारसे न सापडता दीड-दोनशे वर्षे ही मंडळी राज्य करु शकली. आणखी एक महत्वाची गोष्ट म्हणजे यांच्यापैकी अपरार्क ह्या साहित्य आणि संगीतात गती असलेल्या राजाने याज्ञवल्क्य स्मृतीवरील अपरार्क टीका लिहून आपली विद्वत्ताही सिद्ध केली होती. (लेख- मराठवाडा: इतिहास व संस्कृती. डॉ. गो.बं. देगलूरकर, मराठवाडा वारसा आणि सद्यस्थिती खंड १, संपादक, डॉ. मारुती आवरगंड, श्री विठ्ठल कदम) ==मध्ययुगीन मराठवाडा== यादव राजेही येथील परंपरेनुसार आधी मांडलिकच होते. पण या यदुकुलातील भिल्लम (सन १९८४ -९१), सिंघण (१२५० - ४७), कृष्ण (१२४७-६०), महादेव (१२६०- ७१) आणि रामदेव (१२७९-१३०९) यांनी स्वबळाने आणि पराक्रमाने आपली सत्ता स्थापन केली आणि सर्वदूर आपला दरारा निर्माण केला. या पैकी भिल्लमाने देवगिरी येथे राजधानी स्थापन केली आणि दक्षिणेचा सम्राट म्हणून राज्याभिषेक करवून घेतला. सिंघण यादव हा अत्यंत पराक्रमी आणि फार धडाडीचा राजा होता. याचा नातू राजा कृष्ण याने बल्बनच्या अधिपत्याखाली असलेल्या मुसलमानी सैन्याला पराभूत केले. कृष्णाचा धाकटा भाऊ महादेव याने सोमेश्वर शिलाहारावर हल्ला चढवला. सोमेश्वराच्या आरमाराचा समुद्रात पाठलाग करून त्याच्यासह जहाजांच्या सर्वच काफिल्याला जलसमाधी दिली. मराठवाड्याच्या सत्ताधीशाने आरमारी लढाई केल्याचे बहुधा हे पहिले उदाहरण असावे. रामदेव हा शेवटचा यादव नृपती. प्राचीन मराठवाड्याचा शेवटचा हिंदूराजा. याने वाराणसीमधून मुसलमानांना हाकलून दिले व तेथे शारंगधराचे एक सुवर्णमंदिर बांधले. ही घटना बहूधा दिल्लीचा सुलतान बल्बन याचा मृत्यू आणि जलालुद्दिनाचे राज्यारोहण यांच्या मधल्या काळात घडली असावी असे मु. ग. पानसे (यादव कालीन महाराष्ट्र, 19६३ पृ. 3४) यांचे अनुमान आहे. रामदेवराय पराक्रमी खरा पण सावधचित नव्हता; अखंड सावधान नव्हता. त्यामुळे दिल्लीहून आलेल्या अल्लाउद्दिनचे चांगलेच फावले आणि घात झाला. घात झाला तो केवळ रामदेवाचा नव्हे, तो मराठवाड्याचा, महाराष्ट्राचा घात होता. तो घात साऱ्या हिंदू राजांचा होता, सत्तेचा होता. पुढे काही काळ दिल्लीहून स्वाऱ्या होतच राहिल्या. रामदेव पुत्र शंकरदेव व जावई हरपालदेव यांचे प्राणपणाने स्वतंत्र होण्याचे निकराचे प्रयत्न निरुपयोगी ठरले आणि सुलतान महंमद तुघलकाने देवगिरीचे दौलताबाद केले. या नामकरणातून दोन प्रवृत्ती लक्षात येतात. देवांचे वास्तव्य मानणारे आधीचे राज्य आणि संपत्तीलोलूप दुसरे नंतरचे. यानंतरच्या काळात मराठवाड्याभोवती मुसलमानी सत्तेचा विळखा पडला. कधी तो बहामनींचा, कधी नगरच्या निझामशाहीचा तर कधी आदिलशाहीचा. सरते शेवटी हैद्राबादच्या निझामाच्या संस्थानात हा प्रदेश खितपत पडला. १९४८ मध्ये हैद्राबाद संस्थान विलीन झाले आणि मराठवाड्याचा वनवास संपला. प्राचीन काळी राजकीय आणि सांस्कृतिक बाबतीत आघाडीवर असलेला मराठवाडा नंतरच्या मुसलमानी सत्तेच्या काळात मागासला. त्याच्या सुधारणेची गती अजूनही धीमीच आहे. भांडकुदळपणात कमी पडणाऱ्या, योग्य दूरदर्शी नेतृत्वाभावी त्याच्याकडे जावे तसे लक्ष अजूनही सत्ताधीशांचे जात नाही. त्याच्या सोशिकतेचे, संत- शिकवणीमुळे झालेल्या सात्विकपणाचे हे त्यांच्या वाट्याला आलेले फळ म्हणायचे! प्रागैतिहासिक काळातील मराठवाड्याचा हा झाला मागोवा. (लेख- मराठवाडा: इतिहास व संस्कृती. डॉ. गो.बं. देगलूरकर, मराठवाडा वारसा आणि सद्यस्थिती खंड १, संपादक, डॉ. मारुती आवरगंड, श्री विठ्ठल कदम) ==मराठवाड्याची संस्कृती== भौतिक आणि मनोमय सृष्टी म्हणजे संस्कृती. राजकीय स्थिती, घरे, नगररचना, आर्थिक स्थिती या सर्व गोष्टी मानवाच्या ऐहिक वा भौतिक प्रगतीच्या निदर्शक असतात. इंग्रजीत याला सिव्हिलायझेशन म्हणतात पण संस्कृतीची दुसरी बाजू म्हणजे मनोमय सृष्टी. यात अध्यात्म, तत्त्वज्ञान, धर्म, कला, साहित्य यांचा समावेश केला जातो. हे झाले इंग्रजीतील 'कल्चर'. आपण आत्तापर्यंत पाहिले की प्राचीन काळात राजकीयदृष्ट्या मराठवाड्याचे कार्य विशेष महत्त्वाचे होते. मराठवाड्यावर राज्य करणाऱ्या घराण्यांची महाराष्ट्रावर तसेच भोवतीच्या प्रदेशावर सत्ता होती. कर्नाटक, आंध्र, गुजरात या राज्यांवर बहुधा प्रत्यक्ष नि क्वचित वेळा अप्रत्यक्ष (म्हणजे मांडलिकांमार्फत) या घराण्यांचेच राज्य असायचे. प्राचीन काळातील घटनांवर मराठवाड्याचा विशेष ठसा होता. असे म्हणण्याचे कारण असे की त्याकाळी एक तर या राज्यकर्त्यांची राजधानी मराठवाड्यातच असे किंवा ती मराठवाड्याच्या सीमेवर असे की ज्यामुळे मराठवाड्याच्या काही भागाचा समावेश राजधानीच्या भागातच (होम प्रॉव्हिन्स) असायचा. येथील राजकीय सत्तांपैकी प्रबळ होत्या त्या सातवाहन, राष्ट्रकूट आणि यादव यांच्या. पैकी पहिल्या दोन्हींचे मूळ वस्तिस्थान मराठवाड्यातलेच. यादवांच्या संबंधात असे म्हणता येते की मराठवाड्याला मोठे केले ते त्यांनी आणि त्यांना साम्राज्य स्थापण्याची संधी दिली ती मराठवाड्याने सुमारे दोनशे वर्षे यादवांनी साऱ्या दक्षिण भारतावर अधिराज्य गाजवले ते मराठवाड्याला शक्तिकेंद्र करूनच. पैठण, कंधार, बहुधा वेरुळ आणि देवगिरी ही राजधानीची शहरे मराठवाड्यातील आणि मान्यखेट, कल्याण (बसवकल्याण) या राजधान्या मराठवाड्याच्या सीमेलगत होत्या. शिलाहारांनी कोकण-कोल्हापूर भागात पराक्रम गाजवला तरी ते मूळचे मराठवाड्यातीलच तर होते! या शिवाय कित्येक मांडलिकांच्या राजधान्याही येथेच होत्या. वहनीकुल, वाजीकुल हे कल्याणी चालुक्यांचे मांडलिक आणि अमर्दकपूर (औंढा, जि. हिंगोली) येथील रट्ट घराण्याच्या राजधान्या काय की कलचुरींच्या कुंभारी, मुरुम या उपराजधाऱ्या काय या सर्व येथल्याच होत. हा सर्व आढावा घेण्याचे कारण असे की यावरून असे लक्षात यावे की राजांच्या व सम्राटांच्या येथील वास्तव्याचा, आचार-विचारांचा प्रभाव येथील समाजाची जडण-घडण होण्यास नक्कीच कारणीभूत झाला असणार. शुक्रनीतितील दोन सिद्धांताकडे लक्ष दिल्यास यावर अधिक भाष्य करण्याची आवश्यकता राहणार नाही. 'राजा कालस्य कारणम्' आणि 'यथा राजा तथा प्रजा', 'हुकूमशाहीत वा सरंजामशाहीत त्या प्रदेशाच्या सांस्कृतिक जडण-घडणीत राजांच्या विचारांचा मोठा वाटा असतो. प्रजाजनांवर त्यांच्या विचारांचा, आवडी-निवडींचा प्रभाव पडत असतो. आणि राजेलोक कल्याणकारी विचारसरणीचे असतील तर याची शक्यता अधिक असते. मराठवाड्यातल्या सांस्कृतिक जीवनाला घाट दिला गेला तो राजांनी व त्यांच्या सरदारांनी प्रारंभी केलेल्या वा पुरस्कृत केलेल्या प्रथांनी, आणि येथे रुजलेल्या या प्रथांचे लोण साऱ्या महाराष्ट्रभर यथाकाल पसरले असणार. दुसऱ्या शब्दांत सांगायचे तर प्राचीन काळात नवकल्पना निर्मितीचे व सांस्कृतिक प्रगतीचे स्रोत सातत्याने मराठवाड्यानेच पुरविले होते. तेथे असलेल्या सातवाहन, राष्ट्रकूट, यादव या राजकुलांच्या राजधान्यांमुळे पंडित, शास्त्रज्ञ, विद्वान, कलावंत, उद्योगपती व व्यापारी (परदेशीय सुद्धा) यांचे सततचे वास्तव्य मराठवाड्यातच राहिले. त्यामुळे त्यांनी निर्माण केलेल्या वास्तूंचा, कलाकृतींचा, कल्पनांचा पहिल्यांदा लाभ व्हायचा तो स्थानिकांना संस्कृतीला लाभलेले अनेक आयाम आणि त्यांच्यात झालेली प्रगती मुळात येथली, मग त्यांचा प्रसार साऱ्या महाराष्ट्रात आणि शेजारच्या प्रदेशात झाला. पैठण, तेर, देवगिरी ही भरभराटीला आलेली व्यापारी केंद्रे होती याचा वर उल्लेख झालेला आहेच. येथूनच परदेशांत आणि परदेशातून व्यापारी मालाची ने आण होत असे. साहजिकच संस्कृतीच्या संबंधातील कल्पनांची देवाण घेवाण होत असणार. यांचा पहिल्याचा स्वीकार मराठवाड्यात होत असणार आणि तेथूनच सर्वदूर त्यांचे प्रसारण होत असणार. शिल्प आणि स्थापत्याच्या क्षेत्रात तर मराठवाडा नेहमीच अग्रेसर होता. त्याचा वरचष्मा होता. या क्षेत्रातील त्याचे योगदान वाखाणण्याजोगे होते. भाजे, बेडसे, कोण्डाणे येथील शैलगृहे कालक्रमदृष्ट्या आधीची आहेत यात शंकाच नाही पण उत्कृष्ट शैलगृहे घडविण्याचे श्रेय जाते ते मराठवाड्याकडेच. वेरुळ येथील कैलास लेणे हे या क्षेत्रातील संपरिपूर्ण परिष्कृततेचे उत्तम उदाहरण ठरावे. ते कळसापासून पायापर्यंत 'आधी कळस मग पाया रे' या पद्धतीने कोरले गेले हे तर खरेच, पण ते 'देव देऊळ परिवारु । कोरुनि काढिला डोंगरु । ऐसा भक्तीचा व्यवहार । का न व्हावा ।। असे भक्ती व्यवहारातील अद्वैत कसे असावे याचे उदाहरणही ठरणारे लेणे आहे. तात्पर्य की मराठवाड्याने कलेसाठी कला असे न मानता जीवनासाठी तिचा उपयोग व्हावा ही दृष्टी बाळगली होती. (लेख मराठवाडा: इतिहास व संस्कृती. डॉ. गो.बं. देगलूरकर, मराठवाडा वारसा आणि सद्यस्थिती खंड १, संपादक, डॉ. मारुती आवरगंड, श्री विठ्ठल कदम) *अंबाजोगाई मराठी भाषेचा उगम येथे झाला व पुरातन काळात असेलेली हत्तीखाना, बाराखंबी मंदिर येथेच आहे.येथे पहिला मराठी ग्रंथ या ठिकाणी श्री मुकुंदराज स्वामी यांनी लिहला. इसवी सन १४०० पूर्वी हजारो वर्षे मराठवाड्यावर [[सातवाहन]], [[चालुक्य]], [[यादव]], [[इक्ष्वाकू]] या सारख्या मराठी लोकांचे राज्य होते. तर ४०० वर्ष देवगिरीच्या यादवांचे साम्राज्य होते आणि ते निम्म्यापेक्षा जास्त भारताच्या भागावर राज्य करत होते. नंतर चार शतके मुस्लिम राजवटीखाली मराठवाडा मुस्लिम राजवटीखाली आणि [[निजाम|निजामाच्या]] [[हैदराबाद]] संस्थानाचा भाग होता. निजामाने मराठवाड्यावर [[हैदराबाद संस्थान]] भारतात विलीन होईपर्यंत राज्य केले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://marathivishwakosh.in/khandas/khand12/index.php?option=com_content&view=article&id=10390|title=मराठवाडा|प्रकाशक=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ, मुंबई|भाषा=मराठी|ॲक्सेसदिनांक=३१ जुलै २०१४}}</ref> भारतीय स्वातंत्र्याच्या लढ्यात बरोबरीनेच [[हैदराबाद मुक्तिसंग्राम]] लढला गेला. १७ सप्टेंबरला मराठवाड्याला हैदराबाद संस्थानातून स्वातंत्र्य मिळाले. १ नोव्हेंबर १९५६ पासून मराठवाडा विभाग [[मुंबई]] राज्यास जोडण्यात आला. १ मे १९६० पासून मराठवाडा हा नवीन [[महाराष्ट्र]] राज्याचा भाग झाला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.bbc.com/marathi/india-49444233|title=विधानसभा निवडणूक 2019: महाराष्ट्र विधानसभेची पहिली निवडणूक आणि तीन मुख्यमंत्री}}</ref> स्वातन्त्र्योत्तर काळात [[काँग्रेस]]चे नेते, [[शंकरराव चव्हाण]] यांचे प्रदीर्घ काळ मराठवाडा भागावर राजकीय प्रभुत्व होते. ते आधी महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री झाले व नंतर त्यांनी भारतीय संघराज्याचे [[गृहमंत्री]], [[अर्थमंत्री]] ईत्यादी केन्द्रीय मंत्रिपदेही सांभाळली. त्यांचा महाराष्ट्रातील जलसिंचन क्षेत्रांचा गाढा अभ्यास होता. विकास क्षेत्रातील.[[पैठण]]चा [[जायकवाडी धरण|जायकवाडी]] जलसिंचन प्रकल्प हे त्यांचे महत्त्वाचे योगदान आहे. ==भौगोलिक स्थान== ===मुख्य शहरे=== * [[छत्रपती संभाजीनगर]] : ही मराठवाड्याची राजधानी व प्रमुख औद्योगिक शहर आहे. हे शहर ऐतिहासिक वास्तु, लेणी इत्यादींसाठी प्रसिद्ध आहे. छत्रपती संभाजी नगर येथून मुंबई-दिल्ली औद्योगिक मार्गिका जात आहे. याच जिल्ह्यात बिबी का मकबरा, अजिंठा - वेरूळ लेण्या,[[दौलताबाद किल्ला]] आणि [[जायकवाडी धरण]] आहे. पर्यटन स्थळे आणि धार्मिक स्थळे या जिल्ह्यात आहेत. येथेच छत्रपती संभाजीनगर प्रशासकीय विभागाचे मुख्यालय आहे. या जिल्ह्याच्या दक्षिणेकडून [[गोदावरी]] ही नदी वाहते. * [[अंबाजोगाई]] अंबाजोगाई हे शहर बीड जिल्ह्यातील मुख्य शहर म्हणून ओळखले जाते. मराठवाड्याची सांस्कृतिक राजधानी म्हणून ओळख आहे. या शहराला शिक्षणाची पंढरी आणि ऐतिहासिक वारसा लाभलेलं शहर आहे. अंबाजोगाई शहराला प्राचीन काळापासून खूप वारसा आहे. या शहरातून मराठी भाषेचा उगम झाला होता. या तालुक्यात तुम्हाला माता योगेश्वरी देवी मंदिर, मराठी भाषेतील पहिला मराठी ग्रंथ लिहणारे मुकुंदराज स्वामी यांची समाधी येथे आहे. * [[सिल्लोड]] : हे छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील सर्वात मोठे आणि प्रगतशील शहर आहे. तालुक्यात अंधारी आणि अजिंठा सारखी मोठी गावे आहेत की तालुक्याचा प्रगतीत मोठा हातभार लावतात. * [[धाराशिव]] : या शहरापासून जवळच धाराशिव लेणी आहेत. या शहराजवळून भोगावती नदी वाहते. याच जिल्ह्यात तुळजापूर येथे [[तुळजाभवानी माता मंदिर]] आहे. तसेच लाखो भाविकांचे कुलदैवत असलेल्या काळभैरवनाथ श्री क्षेत्र सोनारी याच जिल्ह्यात आहे. अनेक धार्मिक पर्यटन स्थळे या जिल्ह्यात आहेत. * [[जालना]] : जालना शहर मराठवाड्यातील एक महत्त्वाची बाजारपेठ व औद्योगिक केंद्र आहे. या शहराला बियाणांची राजधानी असे म्हणतात. इथे स्टील उद्योग मोठ्या प्रमाणात आहे. याच जिल्ह्यात [[भोकरदन]] हे प्राचीन शहर वसलेले आहे. जालना मधील श्रीक्षेत्र राजूर हे प्रसिद्ध तीर्थक्षेत्र आहे. येथे राजुरेश्वर गणपतीचे खुप भव्यदिव्य असे मंदिर आहे. * [[नांदेड]] : ह्या शहराला मराठवाड्याची उपराजधानी म्हणून ओळखले जाते. हे शहर गोदावरी नदीच्या काठी वसलेले आहे. नांदेड येथे सचखंड गुरुद्वारा आहे. महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री आणि केंद्रीय मंत्री [[शंकरराव चव्हाण]] इथलेच आहेत. * [[परभणी]] : परभणी येथे वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ आहे. परभणी जंक्शन हे मराठवाड्यातील महत्त्वाचे रेल्वे स्थानक आहे. * [[बीड]] : बीड ला पांडवकाळात [[दुर्गावतीनगर]] म्हणत असत. पुढे चालुक्यकालीन चंपावती राणीच्या नावावरून देण्यात आलेले '[[चंपावतीनगर]]' हे या शहराचे दुसरे नाव आहे. कंकालेश्वर हे बीड मधील ऐतिहासिक पुरातन भगवान शंकराचे मंदिर आहे. हे चारही बाजूने पाण्याने वेढलेले आहे. मंदिराचे दगडी बांधकाम आहे. या जिल्ह्यात वंजारी आक्रमक आणि शूर आहेत, त्यांच्यामध्ये शैक्षणिक प्रगती उत्तम आहे. * [[लातूर]] : लातूर हे मराठवाड्यातील प्रमुख शैक्षणिक केंद्र आहे. गुणवत्तापूर्ण शिक्षणप्रणालीमुळे शिक्षण क्षेत्रात लातूर आकृतिबंध (पॅटर्न) निर्माण झाला आहे. महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री [[विलासराव देशमुख]] इथलेच आहेत. * [[हिंगोली]] : हिंगोली शहर कयाधू नदीच्या काठावर वसले आहे. हिंगोली येथील दसरा महोत्सव प्रसिद्ध आहे. [[औंढा नागनाथ]] हे महादेवाचे प्रसिद्ध मंदिर याच जिल्ह्यात आहे. * [[परळी वैजनाथ]] परळी वैजनाथ हे बारा ज्योतिर्लिंग मंदिरांपैकी एक आहे. या शहरात बीड जिल्ह्यातील रेल्वे जंक्शन आहे. या शहरात औष्णिक विद्युत केंद्र आहे. या शहरात अनेक प्रकारची उद्योग चालतात. ===महत्त्वाची ठिकाणे=== [[Image:Takht Shri Hazoor Sahib Gurudwara Nanded.JPG|thumb|नांदेड येथील सचखण्ड गुरुद्वारा]] संत [[नामदेव]] महाराजांचे जन्मस्थान [[नरसी (नामदेव)]], संत [[ज्ञानेश्वर]] महाराजांचे जन्मस्थान [[आपेगाव]], संत [[जनाबाई]]चे जन्मगाव [[गंगाखेड]], [[शिर्डी]]च्या [[साईबाबा|साईबाबांचे]] जन्मगाव [[पाथरी]], संत एकनाथांचे [[पैठण]], [[समर्थ रामदास स्वामी|समर्थ रामदासांचे]] जन्मगाव [[जांब]], देवीचे शक्तिपीठ [[माहूर]], ज्योतिर्लिंग [[परळी-वैद्यनाथ|परळी वैजनाथ]], ज्योतिर्लिंग [[औंढा नागनाथ]], ज्योतिर्लिंग [[घृष्णेश्वर मंदिर]], [[शीख]] धर्मीयांचा [[नांदेड]] येथील सचखंड [[गुरुद्वारा]] इत्यादी धार्मिक स्थाने या विभागात येतात. * [[परळी-वैद्यनाथ|परळी वैजनाथ]] धार्मिक पर्यटन केंद्र * [[अंबाजोगाई]] सांस्कृतिक, धार्मिक, शैक्षणिक व ऐतिहासिक वारसा * [[माहूर]] धार्मिक पर्यटन केंद्र * [[औंढा नागनाथ]] धार्मिक पर्यटन केंद्र * [[केदारेश्वर देवालय]] - केदारेश्वर देवालय [[शिल्प स्थापत्य]]कलेचा उत्कृष्ठ नमुना * कल्हाली, ता. कंधार, जि. [[नांदेड जिल्हा|नांदेड]] - निजामकालीन जहागिरीचे गाव, ३५ हुतात्म्याचे ग्रामकेंंद्र, ब्रह्मदेवाचे देवस्थान. * श्री क्षेत्र गहिनीनाथगड चिंचोली * श्री क्षेत्र भगवानगड (धौम्य गड ) * श्री क्षेत्र नारायणगड - मराठवाड्यातील धाकटी पंढरी * श्री क्षेत्र गोरक्षनाथ टेकडी संस्थान, बीड तालुका * कपिलधार धबधबा, मांजरसुम्भा, बीड * श्री क्षेत्र माऊली महाराज मंदिर,चाकरवाडी ता.केज जि.बीड * श्री क्षेत्र मच्छिन्द्रनाथ, सावरगाव मायंम्बा, ता आष्टी जि बीड * श्री क्षेत्र पिंपळनेर गणपतीचे * श्री क्षेत्र भैरवनाथ, जरुड ता बीड * श्री तुळजाभवानी मंदिर तुळजापूर ता.तुळजापूर जि. धाराशिव * श्री काळभैरवनाथ (सिद्धनाथ) सोनारी ता.परांडा जि.धाराशिव * नळदुर्ग किल्ला ता. तुळजापूर जि. धाराशिव * नळदुर्ग व अणदूर खंडोबा देवस्थान ता.तुळजापूर जि. धाराशिव * चालुक्यकालीन केदारेश्वर मंदिर, धर्मापुरी * धर्मापुरी किल्ला * भुईकोट किल्ला, किल्ले धारूर, धारूर जि. बीड * आसरादेवी मंदिर असरडोह, ता.धारूर, जि.बीड == नद्या == [[चित्र:Nandur_madhmeshwar_canal.jpg|thumb|नान्दुर मधमेश्वर कालवा]] गोदावरी ही मराठवाड्यातील मुख्य नदी आहे. पूर्णा, पैनगंगा, सीना, शिवणा, मांजरा, दुधना या विभागातील इतर महत्त्वाच्या नद्या आहेत. '''गोदावरी :''' मराठवाड्यातून [[गोदावरी नदी|गोदावरी]] ही प्रमुख नदी वाहते. काही अंतरापर्यंत तिने छत्रपती संभाजीनगर बीड, जालना व परभणी, बीड व जालना अशा जिल्हा सीमा निश्चित केल्या आहेत. गोदावरीची वाहण्याची दिशा साधारणपणे वायव्येकडून आग्नेयेकडे आहे. बीड जिल्ह्यातील सिन्धफणा, वाण, सरस्वती, या गोदावरीच्या उपनद्या आहेत. [[मांजरा नदी|'''मांजरा'']] : पाटोदा तालुक्यातील बालाघाटच्या डोंगराळ भागात उगम पावणारी मांजरा नदी सुरुवातीस उत्तर - दक्षिण - असा प्रवास करून जिल्ह्याच्या दक्षिण सीमेवरून पश्चिमेकडून पूर्वेकडे अशी वाहत जाऊन पुढे लातूर जिल्ह्यात प्रवेशते. तिचा बराचसा प्रवास गोदावरीला काहीसा समांतर असा होतो. बऱ्याच ठिकाणी या नदीने अहमदनगर-बीड, धाराशिव-बीड व लातूर-बीड या जिल्ह्यांमधील नैसर्गिक सीमेचे कार्य केले आहे. उगमापासून सुमारे ६१६ किलोमीटर प्रवास करून ही नदी पुढे नांदेड जिल्ह्यात कुण्डलवाडी गावाजवळ गोदावरीस मिळते. सिन्धफणा नदी पाटोदा तालुक्यात चिंचोली टेकड्यात उगम पावते. प्रथम उत्तरेकडे, नंतर पूर्वेकडे व तदनंतर पुन्हा उत्तरेकडे, किंबहुना ईशान्येकडे प्रवास करीत माजलगाव तालुक्यात मंजरथजवळ गोदावरीस मिळते. बीड तालुक्यातील डोंगराळ परिसरात उगम पावणारी बिन्दुसरा नदी बीड शहरातून वाहत जाऊन पुढे सिन्धफणा नदीस मिळते. कुंडलिका ही सिन्धफणेची आणखी एक उपनदी जिल्ह्यातच उगम पावून जिल्ह्यातच सिन्धफणा नदीस मिळते. [[सिना]] : जिल्ह्याच्या व आष्टी तालुक्याच्याही नैर्ऋत्य सीमेवरून सीना नदी वाहते. काही अंतरापर्यंत तिने [[अहिल्यानगर]] व बीड जिल्ह्यांमधील नैसर्गिक सीमा म्हणून काम केले आहे. त्याच वेळी तिने अहिल्यानगर जिल्ह्यातील नगर तालुका व बीड जिल्ह्यातील आष्टी तालुका यांची सीमारेषाही स्पष्ट केली आहे.{{संदर्भ हवा}} [[कयाधू]] : नदी हिंगोली जिल्ह्याच्या उत्तर-पूर्व सीमेवरून वाहताना [[वाशिम]] आणि [[यवतमाळ]] जिल्ह्यांची नैसर्गिक सीमा बनते. '''मनकर्णिका''' - बीड व माजलगाव तालुक्यातील नदी. पुढे सिंदफनाला मिळते. आंबेसावळी ता बीड येथे मनकर्णिका १ प्रकल्प व लिंबारूई देवी येथे मनकर्णिका २ सिंचन प्रकल्प या नदीवर आहेत ''' वाण ''' वाण ही नदी बीड जिल्ह्यातील प्रमुख नद्यापैकी एक आहे. या नदीचा उगम धारुरच्या घाटातून होतो आणि ही नदी पुन्हा गोदावरीला जाऊन मिळते. या नदीवर नागापूर चे धरण आहे. == मराठवाड्यातील धरणे== मोठे प्रकल्प - १ २ ३ ४ ५ प्रकल्प नाव- नदी, धरणासाठी अधिग्रहण क्षेत्र, विस्थापित झालेल्यांची संख्या, धरणाची उंची, पाणी साठवण क्षमता,मृत साठा, पाटचाऱ्या, एकूण लाभ क्षेत्र, लाभ क्षेत्रातातील कंपन्या,एमआयडीसी मध्यम प्रकल्प १ २ ३ ४ ५ प्रकल्प नाव, धरणासाठी अधिग्रहण क्षेत्र, विस्थापित झालेल्यांची संख्या, धरणाची उंची, पाणी साठवण क्षमता,मृत साठा, पाटचाऱ्या, एकूण लाभ क्षेत्र, लाभ क्षेत्रातातील कंपन्या,एमआयडीसी लहान प्रकल्प १ २ ३ ४ ५ प्रकल्प नाव, धरणासाठी अधिग्रहण क्षेत्र, विस्थापित झालेल्यांची संख्या, धरणाची उंची, पाणी साठवण क्षमता,मृत साठा, पाटचाऱ्या, एकूण लाभ क्षेत्र. ==प्रशासन== ===महसूल=== मराठवाड्यातील पुढील आठही जिल्ह्यांचा मिळून [[छत्रपती संभाजीनगर महसुली विभाग]] तयार झाला आहे. विभागाचे मुख्यालय छत्रपती संभाजीनगर येथे आहे. [[विभागीय आयुक्त]] हा या महसुली विभागाचा सर्वोच्च प्रशासकीय अधिकारी असतो. * [[छत्रपती संभाजीनगर जिल्हा]] * [[धाराशिव जिल्हा]] * [[जालना जिल्हा]] * [[नांदेड जिल्हा]] * [[परभणी जिल्हा]] * [[बीड जिल्हा]] * [[लातूर जिल्हा]] * [[हिंगोली जिल्हा]] ===न्यायदान=== सर्व जिल्ह्यांत जिल्हा न्यायालये आणि इतर न्यायालये आहेत. [[मुंबई उच्च न्यायालयाचे खंडपीठ]] छत्रपती संभाजीनगर येथे आहे. मराठवाड्यातील आठही जिल्हे आणि लगतच्या [[अहमदनगर]] आणि [[जळगाव]] जिल्ह्यांमधून उच्च न्यायालयात आलेल्या खटल्यांचे कामकाज येथे चालते. ==अर्थव्यवस्था== मराठवाडा हा प्राचीन काळापासून राजकीय, सामाजिक आणि आर्थिक दृष्टीने अत्यंत समृद्ध राहिलेला आहे. मराठवाड्याची आर्थिक स्थिती अभ्यासताना सातवाहन, वाकाटक, राष्ट्रकूट, यादव आणि मुस्लिम राजवट कालीन आर्थिक जीवन समजून घ्यावे लागेल. आर्थिक दृष्टिकोनातून मराठवाड्याची चिकित्सा करताना त्या काळातील आर्थिक जीवन स्पष्ट करावे लागेल. गोदाखोरे हे मराठवाड्यातील सर्वात विस्तृत व समृद्ध खोरे आहे. मराठवाड्याचा बराचसा भाग या खोऱ्याने व्यापला आहे. या भूमीने प्राचीन काळपासून ते आजपर्यंत अनेक आर्थिक चढउतार पाहिलेले आहेत. मराठवाड्याने प्राचीन, मध्ययुगीन आणि अर्वाचीन कालखंडात देशाच्या आर्थिक विकासात ऐतिहासिक योगदान दिले आहे. विशेषतः भारताच्या आर्थिक विकासाच्या जडणघडणीतही मराठवाड्याने महत्त्वाचा वाटा उचललेला आहे. त्याचबरोबर आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील व्यापार क्षेत्रात आपली ओळख प्राचीन व मध्ययुगीन काळात निर्माण केली आहे. प्राचीन काळात अनेक व्यापारी केंद्रे किंवा नगरे भरभराटीस आली होती. तेर, भोकरदन (भोगवर्धन) व पैठण (प्रतिष्ठान) या सातवाहन काळातील प्रसिद्ध व्यापारी बाजारपेठा होत्या. या व्यापारी केंद्रातून परदेशात माल पाठविला जात असे. मराठवाड्यातील आर्थिक समृद्ध वारसा कशा होता यावर प्रकाश टाकण्याचा प्रयत्न या लेखात केला आहे. प्राचीन काळापासूनच भारत हा कृषिप्रधान देश आहे. आपल्या देशातील सामाजिक आणि आर्थिक जीवन कृषीवरच अवलंबून आहे. लोक वर्षातून दोन वेळा आणि क्वचित प्रसंगी तीन वेळा पीक घेत असत. शेती ही मान्सुनवर अवलंबून असे. शेतीमधून अन्न-धान्य निर्मिती आणि रोजगार मिळत असे. सातवाहन काळापासून कापूस हे या परिसरातील मुख्य पीक होते. आजही विशेषतः गोदावरीच्या खोऱ्यात कापूस उत्पादन मोठया प्रमाणात घेतले जाते. कृषी उत्पादनावरच येथील उद्योगधंदे आधारित होते. साधारणत: शेतीच्या जमिनीची मालकी राजाची असे. परंतु शेतीकरिता ती निरनिराळ्या लोकांत वाटली जात असे. तत्कालीन लोकांचे जीवन हे कृषीवर आधारित असल्याने त्या काळात कृषी संबंधित सर्व उद्योग विकसित झाले होते. प्राचीन भारतातील लोकांचा पशुपालन हा महत्त्वाचा व्यवसाय होता. प्राचीन काळात हल (लहान लाकडी नांगर) व नांगल (मोठा लोखंडी नागर) असे नांगराचे दोन प्रकार होते. त्या काळात शेतकऱ्यांना हलिक असे म्हटले जात. नांगराचा उपयोग शेती कार्यात वैदिक काळापासून केला जात. दूध, दही, लोणी, तूप आणि दुधापासून बनविलेले अनेक पदार्थ हे लोकांचे प्रमुख अन्नपदार्थात मोडत असल्यामुळे दूध देणारे प्राणी पाळण्यावर लोकांचा सर्वाधिक भर होता. गाय, बैल, घोडा, गाढव, बकरी, मेंढी, कुत्रा, हत्ती, डुक्कर, व खेचर हे प्राणी पाळले जात होते. भारतीय व्यापारी परंपरा चार हजार वर्षे जूनी आहे. प्राचीन काळात भारताचा विदेशी व्यापार सुद्धा भरभराटीस आला होता. व्यापारी लोकांना समाजात मान सन्मान, प्रतिष्ठा व महत्त्व होते. विदेशी व्यापार जलमार्गाने होत असे. बौद्ध जातक कथात समुद्र प्रवासाची वर्णने व अनेक बंदराची माहिती उल्लेखनीय मिळते. व्यापारी लोक राजस्थान मार्गे नरकच्छ व शूर्पारक या बंदरातून बेबीलोनला जात. भारताचा चीन, मांचुरीया, जपान, इराण, ग्रीक, सिलोन, इजिप्त, मेक्सिको, बेबीलोन, रोम, अमेरीका, जावा, मलाया, सवर्णद्वीप व अरब देशांशी व्यापार चालू होता. तसेच विदेशी व्यापारी सुद्धा भारतीय बंदरात येऊन मालाची खरेदी-विक्री करीत. भारतातून विविध प्रकारच्या वस्तू विदेशात पाठविल्या जात आणि त्याचे मूल्य म्हणून परदेशातून विपूल सोने मिळत असे. चीन व ब्रह्मदेशातील माल भारतातील व्यापारी केंद्रातून पाश्चात्य देशाकडे पाठवला जात असे. भारतीय व्यापारी चीनी रेशमी वस्त्रे विकत घेत व ते पाश्चात देशांना निर्यात करीत. रोमच्या लोकांना भारतीय वस्त्र व आभूषणे आवडत असत. बंगाल आणि तामिळनाडू येथील मलमल जगप्रसिद्ध होती. विदेशी लोकांना भारतातील विविध प्रकारचे पदार्थ व मसाले आणि विविध सुंदर वस्तूंची आवड होती. त्यामुळे भारतातील वस्तूंना परदेशात चांगलीच मागणी होती. मसाल्याचे पदार्थ, सुगंधी द्रव्ये, औषधे, जडीबूटी, हिरे, मोती, लोखंड, तांबे, चंदन, कातडी, सूती व रेशीम कापड, सागाचे लाकूड, वनस्पतीचे बी-बियाणे व रोपे, मलमल, हस्तीदंत व त्यापासून बनविलेल्या वस्तू आणि विविध प्रकारचे पशुपक्षी भारतातून निर्यात केली जात असत. मराठवाडा हा प्राचीन आणि मध्ययुगीन विदेशी व्यापाराचे महत्त्वाचे केंद्र बनले होते. मराठवाडयातील व्यापारी विदेशात जाऊन आपल्या मालाची विक्री करीत असत. मराठवाडयातील तेर व पैठण या शहरातील व्यापाऱ्यांचे रोमशी प्रत्यक्ष व्यापारी संबंध होते. पैठणच्या उत्खननात अनेक रोमन अवशेष मिळाले आहेत. मराठवाड्याचा व्यापार हा भूमार्ग, नदीमार्ग व समुद्र मार्गाने केला जाई. घोडे, गाढव, उंट, नौका व बैलगाड़ी ही एकदरीत मालवाहतुकीची साधने होती. व्यापारी हा माल बैलगाडी, गाढवावर, उटावर व घोडयाच्या पाठीवर टाकून वाहून नेत असत. नाव व जहाज ही सुद्धा वाहतुकीची महत्त्वाची साधने होती. देशांतर्गत व्यापारी वाहतूक ही नदीमार्गाने व भूमार्गाने होत असे तर समुद्रमार्गाने परदेशी माल पाठविला जात. प्रवासात चोर व लुटारूंची भिती असल्याने सर्व व्यापारी मिळून एक संरक्षकदल बाळगीत असत. राजासुद्धा व्यापारांच्या संरक्षणाची व्यवस्था करीत.संपूर्ण व्यापारावर राजा नियंत्रण ठेवत. मालवाहतूकीसाठी राजा मार्फतच मार्ग सुकर केले जात. प्रवासात व्यापारी व त्याच्या मालाच्या संरक्षणाची संपूर्ण व्यवस्था राजा करीत असे. व्यापारी वर्गावर राजाचे नियंत्रण असावे यासाठी व्यापार किंवा व्यवसाय सुरू करण्यापूर्वी राजाची परवानगी घेणे आवश्यक होते.अकराव्या शतकात हिंदू धर्मशास्त्राने परदेशगमन निषिद्ध ठरविल्याने भारतीय व्यापारी परदेशी जाणे बंद झाले. इ.स. १२०० नंतर भारतात मुस्लीम सत्ता पसरु लागल्या. मुस्लिम राज्यकर्त्यांनी समाजावर वर्चस्व निर्माण व्यापारावर ताबा घेतला. व्यापारी क्षेत्रात त्यांचे वर्चस्व निर्माण झाले. अ) प्राचीन कालीन मराठवाड्यातील आर्थिक जीवन १. सातवाहन कालीन:- सातवाहन काळात मराठवाड्यामध्ये संपन्नता आणि वैभवाचे युग सुरू झाले होते. सातवाहनाच्या राजकीय उदयामुळे या परिसराच्या आर्थिक इतिहासात एका नव्या पर्वाचा आरंभ झाला. सातवाहन राज्यकर्त्यांनी जास्तीत जास्त जमीन लागवडीखाली आणली. सातवाहनांची अर्थव्यवस्था ही कृषी आणि व्यापार क्षेत्रावर आधारित होती. जलसिंचनाच्या सुविधा वाढवल्यामुळे कृषी उत्पादनात मोठ्या प्रमाणात वाढ झाली. पर्यायाने महसुलाच्या उत्पादनातही भर पडली. व्यापाराने सातवाहनांच्या आर्थिक समृद्धीत महत्त्वाची भूमिका पार पडली. सातवाहन राज्यकर्त्यांनी वाहतूक आणि दळणवळणाच्या सुविधा उपलब्ध करून दिल्यामुळे अंतर्गत व्यापारात वाढ झाली. सातवाहन काळात अनेक नगराची व व्यापारी बंदराची निर्मिती झाली. त्यांच्या समृद्धीचे चित्र त्यांनी कोरलेल्या लेण्यातून समजू शकते. तसेच परकीय प्रवाशी प्लिनी, टॉलेनी, एरीमन आणि पेरीप्लसने त्यांच्या लिखाणातून सातवाहन काळातील समृद्धीचे स्वरूप समजते. सातवाहन काळात आंतरराष्ट्रीय व देशांतर्गत व्यापारात मोठया प्रमाणात वाढ झाली. सातवाहनांची गलबते रोममधील अथेन्सला पोहचू लागली. भारतीय उत्पादनाला पाश्चिमात्य बाजारपेठा उपलब्ध झाल्या. सातवाहन काळात लोकांचा प्रमुख व्यवसाय शेती हाच होता. सातवाहन कालीन प्रतिष्ठान, तेर, भोकरदन आदि परिसरात जे उत्खनन झाले त्यात अन्नधान्याचे अवशेष फार मोठ्या प्रमाणात हाती लागले. या काळात तांदूळ मोठ्या प्रमाणात पिकविला जात होता. हरबरा, एरंडी, भूईमूग आदि द्विदल धान्याचे व कडधान्याचे पीक घेतले जात होते. मराठवाड्यातील जमीन गहू, कापूस, ज्वारी या कडधान्याच्या उत्पादनासाठी उत्तम होती. गाथा सप्तसतीमध्ये शेतीसाठी वापरण्यात येणाऱ्या औजारांचा तपशील दिला आहे. शेतीसाठी बैलांचा वापर केला जात होता. या काळात सामान्यत: दोन पिके काढण्याची पद्धत होती. पैठणसारख्या नदीकाठच्या शहरात पुराचे, महापुराचे संकट सातत्याने जाणवत असे. या काळात अनेक नगरांची निर्मिती करून व्यापाराला राजाश्रय दिल्याने आर्थिक प्रगती सुरू झाली. या काळात तेर, भोगवर्धन, कोल्हापूर, जुन्नर आणि पैठण ही प्रसिद्ध व्यापारी केंद्रे होती. अंतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापाराला प्रोत्साहन दिल्यामुळे सातवाहनांची अर्थव्यवस्था भक्कम बनली. सातवाहनांनी पश्चिम किनाऱ्यावरील बाजारपेठा काबीज केल्या. व्यापारी बंदरांची निर्मिती केल्याने भारतीय उत्पादनाला पाश्चिमात्य बाजारपेठा उपलब्ध झाल्या. या काळात युरोपीयांशीही व्यापार सुरू झालेला होता. त्याठिकाणी तयार होणारे रेश्मी वस्त्रे तलम कपडे, हस्तिदंती वस्तू आणि पैठण येथे तयार होणारी पैठणी साडी या वस्तू व मसाल्याचे पदार्थ निर्यात केले जाऊ लागले. युरोपियन बाजारपेठेत हस्तिदंती वस्तू व रेश्मीवस्त्राला अनन्यसाधारण महत्त्व होते. त्या मोबदल्यात युरोपीयांकडून सोने व चांदीचा ओघ भारताकडे सुरू झाला. त्यामुळे ‘स्ट्रेबी' या विचारवंताने सातवाहन राजाकडून येणाऱ्या महागडया वस्तूच्या आयातीवर बंदी घालण्याची मागणी रोमन सम्राटाकडे केली होती. इ.स. दुसऱ्या शतकात आंतरराष्ट्रीय व्यापार शिगेस पोहचल्याचे सातवाहनांच्या चलनातील चांदीच्या नाण्यावरून अनुमान निघते. सातवाहन आणि रोम याचे प्रत्यक्ष संबंध असल्याचे आता उत्खननातून स्पष्ट झाले आहे. पैठण, नेवासा, भोकरदन आणि तेर आदि ठिकाणी सातवाहन घरासोबत रोमन पद्धतीचे घरे आढळले आहेत. रोमन घरात प्रामुख्याने रोमन नाणी, खापरे, मुर्ती, नाणी इत्यादी वस्तू सापडल्या आहेत. रोमच्या ऐतिहासिक कागदपत्रातूनही या संबंधाचा उल्लेख येतो. रोमन सम्राट ट्रॉमबेरस (इ.स. १४ ते ३७) चे एक चांदीचे नाणे पैठण येथे सापडले आहे. यावरून ख्रिस्त शताब्दी पुर्वीपासून पैठण व रोमचे संबंध असल्याचे स्पष्ट होते. तसेच रोमन सम्राटांच्या प्रतिकृती असणारे अनेक मातीची पुतळे भोकरदन, पैठण व तेर येथे सापडले आहेत. व्यापाऱ्यांनी सातवाहन साम्राज्यातील मालाला युरोपीयन बाजारपेठ उपलब्ध करून दिली. जलमार्गाने होणाऱ्या व्यापारास संरक्षण दिल्यामुळे आंतरराष्ट्रीय व्यापाराचा विकास झाला. पैठण हे सातवाहनाच्या राजधानीचे ठिकाण असून ते अनेक शतके व्यापारी केंद्र बनले. ते भारतातील सर्व प्रमुख व्यापारी पेठांशी जोडले होते. एकंदरीत सातवाहन काळात लाभलेल्या राजकीय स्थैर्यामुळे आर्थिक विकासाला मोठा वाव मिळाला. 2) वाकाटक कालीन आर्थिक स्थिती:-मराठवाड्यात सातवाहनांच्या अस्तानंतर वाकाटक सत्ता राज्य करत होती. वाकाटक गुप्तांचे समकालीन होते. गुप्तांचे सुवर्णयुग दक्षिणेत आणण्याची जबाबदारी वाकाटक सत्तेने पार पाडली. वाकाटक काळात आर्थिक सुबत्ता होती. पण वाकाटक सत्तेचे प्रभाव क्षेत्र मराठवाड्यात कमी आणि विदर्भात अधिक होते. राज्याच्या उत्पन्नाचे प्रमुख साधन म्हणजे भूमीकर होय. राज्यातील प्रजा सुखी आणि समृद्ध होती. राजकीय स्थैर्य प्राप्त झाले होते.वाकाटक काळातील लोकांचा प्रमुख व्यवसाय शेती हाच होता. शेतीमध्ये रब्बी आणि खरीप पिके घेतली जात असत. तांदुळ, चरु, जब, ज्वारी, कापूस, हरभरा, एरंडी, भुईमुग, तीळ, मसुर, मूग, मिरची, अद्रक, हळद, अलसी व सरस या पिकांचे उत्पादन घेतले जाई. तसेच अनेक प्रकारच्या वृक्षांचीही लागवड केली जात असे. औषधीयुक्त वृक्ष मोठ्या प्रमाणात लावले जात. विविध फळांची झाडेही लावली जात. अंगूर, शाक व ईख ही महत्त्वाची फळ झाडे होती. कालवे, पाटबंधारे, विहिरीच्या पाण्यावर शेती केली जात असे. कालवे व पाटबंधाऱ्यातून राज्यामार्फत शेतीला पाणीपुरवठा केला जात असे. त्या मोबदल्यात काही कर शेतकऱ्यांकडून घेतला जात असे. पशुपालन हा शेतकऱ्यांचा पुरक व्यवसाय होता. शेती बैलाच्या मदतीने केली जाई. गाय, म्हैस, बैल, शेळया मेंढ्या यांचे पालन शेतकरी करीत असे. पशुपालन हे शेतोपयोगी होते. वाकाटक काळात उद्योगधंदे व व्यवसायाचा फार विकास झाला. वाकाटकांच्या काळात अनेक शहरे उदयास आली होती. पैठण, तेर, भोकरदन येथील व्यापार उदीम वाढला होता. त्यामुळे अनेक उद्योग व व्यवसाय भरभराटीस आले होते. कापड उद्योग हा सर्वात मोठा होता. पैठण हे शहर कापड उद्योगासाठी प्रसिद्ध होते. या काळात कलाकुसरीचे काम प्रसिद्ध होते. सुवर्ण, चांदी, ब्रांझ धातूच्या कौशल्यपूर्ण नक्षीदार कलाकृती तयार करणारे व्यवसाय उदयास आले होते. प्रवासात व्यापाऱ्यांचे व त्यांच्या मालाचे चोर, दरोडेखोर, लुटारू व जंगली प्राण्यापासून रक्षण करण्याचे काम थल नियामक नावाची व्यक्ती करीत असे.वाकाटक कालखंडात शेती, पशुपालन, विविध व्यवसाय, उदयोगधंदे व व्यापार यांची भरभराट झाल्याने मराठवाडा आर्थिक दृष्टया समृद्ध बनला होता. 3) बदामीचे चालुक्यकालीन आर्थिक स्थिती:- बदामीचे चालुक्य घराणे प्राचीन भारतीय इतिहासात सुप्रसिद्ध आहे. बदामी चालुक्यांची सत्ता दख्खनच्या बहुतेक भागावर पसरली होती. त्यांनी बांधलेल्या अनेक देवालयांत एका विशिष्ट स्थापत्य पद्धतीचा उपयोग केलामुळे ती चालुक्य स्थापत्य पद्धती म्हणून प्रसिद्ध आहे. त्यांच्या काळी संस्कृत व कन्नड भाषांत अनेक उत्तम प्रकरणे, काव्ये रचली आहेत. या राजसत्तेविषयी थोडी माहिती यूआन च्वांग या चिनी यात्रेकरुच्या प्रवास वर्णनावरून आणि चरित्रावरून मिळते.६४१-४२ मध्ये चिनी यात्रेकरून यूआन च्वांग त्याच्या दरबारी आला होता. यूआन च्वांग त्याला महाराष्ट्राचा अधिपती म्हणतो. इराणचा राजा द्वितीय खुसरौ याचा या वंशातील दुसरा पुलकेशी राजाशी पत्रव्यवहार व राजदूतांची देवघेव झाली होती, त्याविषयीचा एक उल्लेख एका फार्सी बखरीत आढळतो. पुलकेशीने इराणचा राजा द्वितीय खुसरौ (खुस्रव) यास नजराणा व हत्ती पाठवून त्याच्याशी ६२५ च्या सुमारास राजनैतिक संबंध प्रस्थापित केले. उत्तरेस नर्मदेपर्यंत त्याचे राज्य पसरल्यामुळे त्याने नासिक येथे आपली दुसरी राजधानी केली असावी. सामान्यतः यांची नाणी अद्यापि सापडली नाहीत. गुजरातेत स्थापलेल्या घराण्यातील जयाश्रय राजाचे नाणे सापडले आहे. त्यावरून बदामीच्या मुख्य घराण्याची नाणी पुढेमागे सापडतील. ४) राष्ट्रकुट कालीन आर्थिक स्थिती:- राष्ट्रकूटांच्या कालखंडात मराठवाड्याची आर्थिक स्थिती अत्यंत संपन्न आणि समृद्ध होती. याची पुढील महत्त्वाची कारणे आहेत. १) राष्ट्रकूट साम्राज्यातील प्राकृतिक रचना ही आर्थिक स्थिती संपन्न बनवण्यास महत्त्वाची ठरली. या प्रदेशातील सुपीक जमीन, खनिज संपत्ती आणि हवामान यांचा मोलाचा वाटा आहे. २) कृषी हा येथील मुलभूत व्यवसाय असून याच व्यवसायातून अनेकांना मोठ्या प्रमाणात रोजगार उपलब्ध झाला आणि यातूनच सामान्य जनतेचे आर्थिक जीवन समृद्ध बनले होते. ३) राष्ट्रकूट काळात अंतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापार मोठ्या प्रमाणात वाढला होता. व्यापाराने आर्थिक समृद्धी वाढली. ४) राष्ट्रकूटांनी आपल्या साम्राज्याच्या सीमा नेहमी विस्तारीत करण्याचा प्रयत्न केला आणि नव्याने जिंकलेल्या प्रदेशातून बरीच संपत्ती मराठवाड्यात आणली. राष्ट्रकूट कालखंडात काळी कसदार कापसाची जमीन मोठ्या प्रमाणात असल्याने या जमिनीतून मिळणारे उत्पादनही उत्कृष्ट दर्जाचे असे. अरब प्रवाशांनी ही पश्चिम भारतातील सुपीक जमिनीचे वर्णन केले आहे आणि यातील धान्याचा दर्जा उच्च असल्याचे म्हटले आहे. राष्ट्रकूटांच्या काळात कापसाचे मोठ्या प्रमाणात उत्पादन काढले जाई. मराठवाड्यात पहिल्या शतकापासून ते तेराव्या शतकापर्यंत सुती वस्त्राची मोठ्या प्रमाणात निर्मिती होत होती. गाथा सप्तशती मध्ये कपासीचे उल्लेख आहेत. कपासीची लागवड, वेचणी, राखण याचे वर्णन यात आले आहे. मराठवाडयात तेर, भोकरदन या ठिकाणच्या उत्खननात धान्याचे अवशेष प्राप्त झाले आहेत." हालच्या गाथासप्तशतीमध्ये तत्कालीन कृषी उत्पादनाच्या भिन्न प्रकाराची नाहिती मिळते. सामान्यतः तांदूळ मोठया प्रमाणावर पिकवला जात होता. त्या कालखंडात पर्जन्यमान तुलनात्मकरित्या अधिक असावे. तांदूळाशिवाय एरंडी, भुईमूग, द्विदल धान्य व कडधान्याची पिके घेतली जात होती. राष्ट्रकूट काळात तांदळाचे उत्पादन मोठ्या प्रमाणात होत असे. त्यामुळे गावचा हिशेबनीस, सुतार, मजूर इत्यादीचे पगार किंवा मजुरी तांदळामध्येच दिली जाई. दुसरे महत्त्वाचे पीक म्हणजे ऊस होय. याच बरोबर राष्ट्रकूटकाळात मधाचे उत्पादन ही मोठ्या प्रमाणात होत असे. इ.स. ९५६ मध्ये आलेल्या इब्न- हौकल या अरबी प्रवाशाने याचे वर्णन केले आहे. राष्ट्रकुटांची पहिली राजधानी आजचे वेरुळ म्हणजे प्राचीन काळातील एलापूर होती. कंधार व लातूर या राष्ट्रकूटांच्या दोन राजधान्या होत्या. वेरुळ, कंधार, लातूर ही राष्ट्रकुट काळातील भरभराटीस आलेली महत्वाची व्यापारी व बाजारपेठांची केंद्रे होती. या शहरात अनेक बाजारपेठा होत्या, गुर्जरपण (गुजराथी लोकांचे पेठ) व क्षुण्णहटिका (चुना भट्टीचा बाजार) या दोन पेठांचा उल्लेख एका शिलालेखात आलेला आहे. विविध प्रकारची व विविध धातूंची नाणी विकसित झाल्याचे दिसते. कनिष्क, निष्क, कार्षापण, माषक व काकणी याशिवाय दिनार व सुवर्ण यासारखी नाणी यांचा उल्लेख सापडतो. या काळात व्यापाऱ्यांच्या संघटना - श्रेणी असत तर गावात किंवा नगरात दुकाने घालून व्यापार करणाऱ्यांना श्रेष्ठी म्हणत असत. तर दुसऱ्या माल नेऊन विक्री करणाऱ्यांना सार्थवाह म्हणत असे. या काळातील व्यापाऱ्यांनी अनेक प्रकारचे दानधर्म केल्याचे उल्लेख आलेले आहेत. यातूनच येथील लेण्या व भव्य मंदिरांचे निर्माण होण्यास सुकर झाल्याचे दिसते.राष्ट्रकूट कालखंडातही मराठवाड्याची आर्थिक स्थिती अत्यंत संपन्न होती. राष्ट्रकूटांनी आपल्या राजवटीत लोककल्याणकारी कार्यावर जास्त खर्च केला. राष्ट्रकूटांची दुय्यम राजधानी असलेल्या शहरात त्यांनी तेथील जनतेकरिता व बाहेरून येणाऱ्या अतिथीसाठी चांगली सुविधा उपलब्ध करून दिली होती. 5) कल्याणी चालुक्यकालीन आर्थिक स्थिती:- राष्ट्रकुट सत्तेच्या अस्तानंतर कल्याणीचे चालुक्यांची दक्षिण भारतात सत्ता निर्माण झाली. राष्ट्रकुटांच्या नंतर एक पराक्रमी वंश म्हणून दक्षिण भारतात कल्याणीच्या चालुक्याकडे पहिले जाते. कल्याणी चालुक्यांचा कालखंड हा सामान्यपणे इ.स. ९६३ ते इ. स. ११८१ पर्यंतचा समजला जातो. कल्याणी चालुक्यांच्या कालखंडातच अंबाजोगाई, लातूर, धाराशिव आणि धर्मापूरी येथे व्यापारी केंद्रे उदयास आली. दक्षिण भारतात नैसर्गिक जलसिंचनाच्या अभावामुळे कृत्रिम पद्दतीने जलसिंचनाची व्यवस्था निर्माण करणे आवश्यक होते. कल्याणी चालुक्यांनी प्राकृतिक रचनेचा अभ्यास करून तलावांची निर्मिती करण्यासाठी पुढाकार घेतला. शासनकर्त्यांकडून शेतीच्या विकासासाठी जलसिंचनाच्या व्यवस्था निर्माण करत. जलसिंचनाच्या तलाव व नदीवरील बांध या साधनांच्या निर्मितीमध्ये शासक वर्गासोबतच मंदिर संस्थेचेही फार मोठे योगदान आहे. अनेक तलाव दिसतात. यापैकी बरेच तलाव दगडांनी बांधून काढले असावेत असे तडकल्ल या नावावरून वाटते. तलावाच्या देखरेखीचे काम प्रामुख्याने ग्रामसभाकडे सोपविण्यात आले होते. तलावाच्या निर्मितीसाठी केल्या जाणाऱ्या दानाप्रमाणेच तलावाच्या दुरुस्तीसाठीच दान दिले जाई. ग्रामीण शेतकरी जलसिंचनाच्या मोबदल्यात विशिष्ट असा कर शासनकर्त्याकडे जमा करीत सामूहिक व व्यक्तिगत प्रयत्नामुळे जलसिंचनाची व्यवस्था केले जाई. कृषी जलसिंचनासाठी विहिरीच्या पाण्याचाही वापर केला जाई. पाणी वर काढण्यासाठी विविध प्राण्यांचा वापर केला जाई. पाणी काढण्यासाठी राहटा सारख्या यंत्राचा वापर केला जाई. विहीर खोदण्यापूर्वी शेतीजमिनीच्या मालकाची परवानगी घेणे आवश्यक होते असे. या कालखंडात दक्षिणेत पाणी पुरवठयाचे साधन म्हणून तलाव, विहिरी सोबतच कालव्यांचाही वापर करण्यात आलेला होता. विविध शेतीमालाचे उत्पादन घेतले जाई. तांदूळ, जवस, ज्वारी, बाजरी आणि गव्हाचे उत्पादन संपूर्ण दक्षिण भारतात घेतली जाई. वरील उत्पादनांव्यतिरिक्त विविध कडधान्य, तीळ, ऊस इत्यादी ठिकाणचे उत्पादन घेतले जाई. ब) मध्ययुगीन मराठवाड्याची आर्थिक स्थिती:- १. यादवकालीन आर्थिक स्थिती:- मराठवाड्यातील यादव हे शेवटची समृद्ध राजवट आहे. यादवांची देवगिरी ही राजधानी होती. यादव काळात जागतिक बाजारपेठेत क्रांतीकारक बदल झाले होते. पश्चिम आशिया आणि आफ्रिकेमध्ये नवीन बाजारपेठा निर्माण झाल्या. भारतीय वस्त्रे व मसाल्याच्या पदार्थाना मागणी वाढली होती. उत्पादन प्रक्रियेमध्ये आमूलाग्र बदल झाला. त्यांचा परिणाम म्हणून यादव काळात पैठण, तेर अंबाजोगाई, लातूर ही शहरे नवीन बाजारपेठा नावारूपाला आल्या होत्या. आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत पैठणच्या रेशमी वस्त्राचे परत एकदा वर्चस्व प्रस्थापित झाले. यादव काळात वस्त्रोद्योग आणि मसाल्याचे पदार्थ या उद्योगांचा विकास झाल्यामुळे मराठवाडयाची आर्थिक भरभराट झाली. मध्ययुगीन काळात मराठवाड्यातील देवगिरी, पैठण, अंबाजोगाई ही शहरे व्यापारासाठी आघाडीवर होती. देवगिरी जवाहिऱ्यांच्या व्यापार यासाठी प्रसिद्ध होते. हिरे माणिकाना पैलू पाडण्याच्या कामाप्रमाणे सोन्या-चांदीची व इतर बरीच कलाकुसरीची कामे सुबक होत असत. राजधानी व महाराष्ट्राचे केंद्रस्थान म्हणून देवगिरीस सर्वप्रकारच्या व्यापाराला चांगलाच वाव मिळत होता. त्यावेळी मराठवाडयाचा व्यापार गुजरात, तेलंगणा, कर्नाटक, केरळ, इत्यादी प्रांताशी चालत असे मराठवाडयातील पैठण येथे तयार होणारे मलमली, मखमली व रेशमी कापड भारतात सर्वत्र मोठया प्रमाणत विकत असे. पैठणमधील पैठण्यांना सर्वत्र मागणी होती. इतकेच नव्हे तर बाहेरच्या देशातही पैठणी प्रसिद्धी मिळाली होती.मराठवाड्यात चामडे कमाविण्याचा उद्योग भरभराटीला आला होता. विविध उद्योग मराठवाड्यात विकसित झाल्याने व्यापार वाढला होता. यादवांच्या काळात व्यापाऱ्यांच्या संघटना किंवा श्रेणी अस्तित्त्वात होत्या. श्रेणीमध्ये निरनिराळ्या जातीतील लोकांचा सहभाग राहत असे. श्रेणीने घालून दिलेले नियम सर्व सभासदांना सारखेच बंधनकारक राहत असे. श्रेणीपेक्षा पूग ही एक दुसरी व्यापारी संघटना होती. न्यायदानाच्या बाबतीत श्रेणीहून भूगाचा मोठा अधिकार होता. श्रेणी व युग या दोन्ही संस्थाना राज्यमान्यता होती. आपल्या क्षेत्रापुरते न्यायदान करण्याचा अधिकार त्यांना दिलेला असे. त्याकाळात व्यापारी वर्ग राजा व प्रजा याच्यातील एक महत्वपूर्ण दुवा होता. या काळात विविध वजने मापे प्रचलित होती. यादव काळात व्यापार व्यवहारात व निरनिराळ्या व्यवसायात वजने व मापे यांचा उपयोग करण्याची प्रथा होती. धान्य मोजण्यासाठी कुडव पावशेर शेर, दुशेरी, अशेरी, पासरी, मण खंडी ही मापे होती तर तेला सारख्या द्रव पदार्थाचे मोजमाप करण्यासाठी पळी, किंवा डो अशी साधने होती सोन्यासारख्या मौल्यवान वस्तू तोलण्यासाठी गुज, बाल, जन, पळ, मासा, तोळा, दुतोळा, अशी वजने वापरत होती. जमीनीच्या मोजमापासाठी अगुलहस्त, निवर्तन, मत्तर अशा प्रकारची मापे होती. व्यापारी देवानघेवाणसाठी नाण्याबरोबरच धान्याचा वापर केला जात असे. स्वतंत्र चलन व्यवस्था करण्यात आली होती. यादवांनी पाडलेल्या सोन्याच्या नाण्यावर गरुडाचा छाप असे. निष्क, होन, गद्याण, वराह, फनम इत्यादी नाणी प्रचलित होती. यासाठी सोने, चांदी व तांबे यांचा वापर केला जात होता. बलुतेदारी पद्धती अस्तित्त्वात होती. ग्रामीण व्यवस्था सर्वस्वी स्वायत्त व स्वतंत्र होती. ग्रामीण समाजाचे जीवन आर्थिक दृष्ट्या समृद्ध व आनंदी होते व आर्थिक सुबत्ता होती. थोडक्यात यादव काळात आर्थिक परिस्थिती अत्यंत वैभवशाली होती. २. मोगलकालीन मराठवाड्याची आर्थिक स्थिती:- मोगलकालीन कालखंडात शेती हाच अर्थव्यवस्थेचा प्रमुख आधार होता. खेडे हा आर्थिक व्यवहाराचा केंद्रबिंदू होता.गावात बलुतेदारी पद्धती अस्तित्त्वात होती. ग्रामीण भागात परंपरेने चालणारे छोटे, मोठे उद्योग व्यवसाय चालू होते. बारा बलुतेदार व अठरा अलुतेदार याशिवाय काही व्यवसाय ग्रामीण भागात प्रचलित होते. त्यावरच लोकांची उपजिविका चालत असे. जीवनावश्यक वस्तूंचे भाव माफक होते. कृषी व्यवसायात हिंदू व मुसलमान होते, बहूतांश शेती नैसर्गिक पावसाच्या पाण्यावर अवलंबून होती. या काळात अधूनमधून दुष्काळ पडत असत. लोकांची आर्थिक स्थिती दयनीय होती. अकबराच्या काळात बटाटे, द्राक्षे, टरबूज यांची शेती करण्याची पद्धत सुरू झाली. तंबाखूचे पीक घेण्याची प्रथा याच काळात सुरू झाली. या काळात सुती व रेशमी कपडयांना चांगली मागणी होती. मोगलकाळात औरंगाबाद हे दक्षिण भारतातील सर्वात मोठे व्यापारी केंद्र होते. येथे अनेक बाजारपेठा होत्या. त्यापैकी बेगमपुरा, औरंगपुरा, सुलतानगंज, शहागज ही महत्त्वपूर्ण बाजार भरण्याची मुख्य ठिकाणे होती. बाजारपेठेत बाहेरून येणाऱ्या व्यापाऱ्यांना येथे माल ठेवण्यासाठी गोदामाची व्यवस्था केली होती. त्यामुळे माल सुरक्षित राहत असे. बाजाराचा प्रमुख अधिकारी हा दर आठवड्यास धान्यांचे दर लिहून सरकारला कळवित असे. मालांच्या किंमतीवर नियंत्रण ठेवण्याचे कार्य हा अधिकारी करत असे. आयात निर्यात पद्धतीने व्यापार होत असे. प्राचीन काळातील शहरांचे महत्व कमी होऊन औरंगाबाद, दौलताबाद, शहागड, खुलताबाद, जालना, नांदेड, बीड यांचे महत्व वाढले होते. दैनंदिन जीवन जगण्यात सामान्य मानसाला फारशा समस्या नव्हत्या. आयात निर्यात व्यापारासाठी स्थलमार्ग व जलमार्गाचा अवलंब होत असे. या काळात काही प्रमुख दळणवळणाचे मार्ग रुढ झाले होते. इ.स. १६६० पासून औरंगजेबाने औरंगाबाद येथे शाही टाकसाळ सुरू केली होती. या टाकसाळीत सोने व चांदीची नाणे तयार होत असत. नाणी तयार करण्याचे कार्य औरंगाबाद येथे सरकारी व खाजगी अशा दोन्ही स्तरावर होत असे. औरंगाबाद येथे रंगरेज गल्लीजवळ अजूनही टाकसाळ गल्ली आहे. इ.स. १७२० मध्ये निजाम असफजाह याने दक्षिण सुभा स्वतंत्र केला, तरी देखील औरंगाबादच्या टाकसाळीत मोगलांची नाणी पाडली जात असत. इ.स. १७२० ते १८४४ पर्यंत निजाम सरकार मोगलांची नाणी तयार करून स्वतःच्या राज्यात वापरत असे. औरंगाबाद हे नाणी बदलण्याचे दक्षिण भारतातील फार मोठे केंद्र होते. विल्यम नॉरीसची मराठवाड्यास भेट दिली. न्यू इंग्लीश कंपनीला मोगल बादशाहाकडून पूर्वीच्या इस्ट इंडिया कंपनीच्या सवलती मिळाव्यात म्हणून इंग्लंडचा राजा तिसरा विल्यम याने सर विल्यम नॉरीस यास आपला वकील म्हणून औरंगजेबाकडे पाठविले. त्यावेळी औरंगजेब मराठयांच्या विरुद्ध मोहिमेत गुंतला होता. विल्यम नॉरीसने आपल्या प्रवासाची दैनदिनी ठेवली होती तिचे संशोधन करून श्री हरीहरदास यांनी 'दि नॉरीस एबसी टू औरंगजेब' हा ग्रंथ लिहिला आहे. औरंगाबादचे वर्णन करताना तो लिहितो, "पर्वताची एक रांग उत्तरेकडे गेली आहे. या पर्वताच्या पायथ्याशी एक सुंदर खोरे आहे. औरंगाबाद या खोऱ्यात वसले आहे. या भागातील जमीन सुपीक आणि समृद्ध आहे. या शहरात अनेक धनिक व्यापारी आहेत औरंगाबाद त्या काळी फळफळावळीसाठी प्रसिद्ध होते. विशेषतः तेथील दाने व सत्री नॉरीसला फार आवडली. औरंगाबादचे गुलाब पाहून त्याला आपल्या देशातील गुलाबांची आठवण झाली. तो म्हणतो, "धान्य काय फळफळावळ काय -अगर फुले काय, औरंगाबादेत या सर्व वस्तू उत्तम आणि विपूल मिळतात". या कालखंडातील पावसाची अनिश्चितता, सततच्या युद्धांचा प्रसंग यामुळे पिकांची नासाडी, आर्थिक मदतीचा अभाव, भ्रष्ट राज्यकारभार यामुळे शेती व्यवसाय व शेतकरी हे दोन्ही मागासलेलेच होते. संपूर्ण शेती पावसावरच अवलंबून होती. या काळात शेतीची प्रतवारी लक्षात घेऊन त्या प्रमाणात शेतसारा वसूल केला जात असत. सारा रोख व धान्याच्या रुपाने भरण्याची सोय होती. या कालखंडात उद्योगधंद्यांची फारशी वाढ झालेली नव्हती. रस्त्यांचाही फारसा विकास झालेला नव्हता. प्रवासासाठी घोडागाडी, बैलगाडी, पालखी, मेना इत्यादींचा वापर होत असे. या काळात बाहेरच्या देशांशी व्यापार चालत असल्याचे उल्लेख सापडत नाही. औरंगजेबाच्या मृत्यूनंतर मुस्लिम राजवटीत बेबंदशाही माजली होती. मुस्लिम राज्यकर्ते प्रजेला लुबाडीत होते. मुस्लिम राज्यकर्ते मराठी कर्तबदार सैन्य बाळगून ते मुलाखाचे राजे बनून विलासात आणि ख्यालीखुशालीत राज्य करत होते. 3) मराठाकालीन मराठवाडयाची आर्थिक:- मराठा सत्तेचा व मराठवाडा परिसराचा जास्त संबंध आला नाही. मराठी सत्तेचा उदय होण्यापूर्वी अनेक मराठी सरदार मुस्लिम राजवटीत नावारूपाला आले होते. मुसलमानी सत्तांना अनोळखी प्रदेशात आपले वर्चस्व सिद्ध करण्यासाठी कठीण जात होते. वर्चस्वासाठी पाचही मुस्लीम सत्ता आपापसात सतत लढाई करत होत्या. ह्या प्रदेशातील जनता ही हिंदू धर्माचीच होती. जनतेच्या समर्थनाशिवाय राज्याला स्थैर्य प्राप्त होवू शकत नाही म्हणून या स्थानिक हिंदू लोकांशी जुळवून घेणे मुसलमानी सत्ताधीशांना आवश्यक होते. मुस्लिम राज्यांचे संरक्षण करण्याची जबाबदारी मराठा वतनदारांवर होती. निजामशाही उदयास येण्यापूर्वी अनेक मराठी सरदार घराणी उदयास आली. त्यांना मुसलमानी राज्यात मोठी संधी प्राप्त झाली व सत्ता विस्ताराच्या व अधिकाराच्या संघर्षात वरच्या दर्जाची स्थाने मिळू लागली. यातुनच मराठे, धनगर, ब्राह्मण व इतर जमाती पुढे आल्याचे दिसते. या परिस्थितीत मराठ्यांना आपल्या बाजुने ठेवण्यासाठी, त्यांना खुश करण्यासाठी काही धार्मिक सवलती, पदव्या व जहागीर देऊन मुसलमानी सत्तांनी मराठ्यांचा गौरव करणे सुरू केले. लढाईत मोठमोठे पराक्रम गाजवण्यात ते नेहमी पुढाकार घेत. मराठे सरदार फौजबंद असत. कोणताही फौजबंद मराठा सरदार सुलतानाकडे गेला की, सुलतान त्याला आपल्या चाकरीला ठेवी. जहागिरी मिळालेले सरदार स्वतःला आपल्या जहागिरीचे राजे समजत. विजापूर व अहमदनगर येथील सुलतानांच्या पदरी अनेक मोठमोठे मराठे सरदार होते. निजामशाही व आदिलशाही यांनी दिल्लीचे मोगल व दक्षिणेतील पोर्तुगीज या सैन्याला टक्कर देण्यासाठी मराठा घराण्याची मदत घेतल्याची उदाहरणे आहेत. जहागीर व वतनदार आपल्या प्रदेशाचा कारभार पाहू लागले. या प्रदेशातील आर्थिक व्यवस्थेवर नियंत्रण करण्याचे अधिकार त्यांच्याकडे आले. मराठाकालीन आर्थिक जीवन शेती व्यवसायाशी संपूर्णपणे निगडीत होते. मराठा काळात शेती हाच प्रमुख व्यवसाय होता. पावसाची अनिश्चितता, नेहमीचा युद्धांचा प्रसंग त्यामुळे पिकांची होणारी नासधूस, मुस्लिम शासनकर्त्याकडून आर्थिक मदतीचा अभाव व जुलमी राज्यकारभार इत्यादीमुळे शेती करणे कठीण बनले होते. मुस्लिम राज्यकर्त्यांमध्ये वारंवार होणारी युद्धे यामुळे त्यांच्या शेतीचे सुद्धा अतोनात नुकसान होऊ लागले. शेती हा व्यवसाय अस्मानी व सुलतानी संकटाने धोक्यात आल्याने मराठे सैनिकी पेशाकडे वळले. मराठा कालखंडात आर्थिक व्यवहाराचे केंद्र बिंदू खेडे हाच होता. बाजारपेठेचे केंद्र असलेल्या खेडयाला कसबा या नावाने संबोधित असत. सामान्यतः गावात चार प्रकारच्या सत्ता रूढ होत्या त्यापैकी चौथी सत्ता म्हणजे व्यापारी सत्ता. ही सत्ता स्वतंत्र व श्रेष्ठ असल्याने त्यांना गावकीचे अधिकार होते. या कामासाठी सरकारकडून जमिनी मिळत त्यांना देशक' असे म्हणत. जमीनीच्या मोबदल्यात ते गावकीची विविध प्रकारची कामे करीत. त्यांना गावात प्रतिष्ठीत नागरिक समजले जात असे.(लेख:-मराठवाड्याच्या आर्थिक समृद्धीचा वारसा, प्रा. छाया दत्तराव भरोसे, मराठवाडा वारसा व सद्यस्थिति खंड १, संपादक:- डॉ. मारुती आवरगंड, श्री. विठ्ठल कदम) शेती हाच मराठवाड्यातल्या लोकांच्या निर्वाहाचा प्रमुख स्रोत आहे. तांदुळ, डाळी, तेलबिया आणि कापूस यावर आधारित प्रक्रिया उद्योग मराठवाड्यात विखुरलेले आहेत. [[छत्रपती संभाजीनगर]], [[लातूर]], [[जालना]] आणि [[नांदेड]] शहरांच्या परिसरात उद्योगीकरण झाले आहे. धातू, प्लॅस्टिक, वाहने आणि पेये या क्षेत्रांतील अनेक कारखाने इ.स. १९८० नंतर मराठवाड्यात वाढले. जालना हा जिल्हा बियाणे केंद्र म्हणून प्रसिद्ध आहे. ==समाजरचना आणि लोकजीवन== या भागात अधिक लोक हे ग्रामीण भागांत राहतात. तसेच ३०-४० टक्के लोक शहरी भागात राहतात. जास्तीत जास्त लोकजीवन हे शेतीवर अवलंबून आहे. ==शिक्षण== सातवाहन या राजवटीचा काळ मराठवाड्याच्या दृष्टीने भरभराटीचा होता असे म्हणणे योग्य ठरेल. या काळामध्ये मराठवाड्याने केलेले नेतृत्व अनेक क्षेत्रात प्रभावशाली होते. यात राजकीय, सामाजिक आणि सांस्कृतिक क्षेत्रांचा समावेश होता. या काळात कला आणि साहित्य निर्मितीला चालना मिळाली. याच काळात गाथा सप्तशती या महत्वाच्या ग्रंथाची निर्मिती झाली. सातवाहन कुळातील राजे विद्वान ,सुसंस्कृत आणि विद्येचे पुरस्कर्ते होते. या काळात पैठण, जुन्नर आणि तेर येथे शैक्षणिक केंद्र विकसित झाली. संस्कृत बरोबर प्राकृत भाषेला त्यांनी प्रोत्साहन दिले. साहित्य निर्मिती बरोबरच साक्षरतेला चालना दिली हे त्यांचे महत्वाचे योगदान ठरते. या काळात निर्माण झालेल्या शिलालेखांची संख्या मोठी आहे. समाजात मोठ्या प्रमाणात वाचक वर्ग असल्याचे असल्याचे हे लक्षण आहे. त्या नंतर आलेल्या वाकाटक या राज वंशानेही कलेला आश्रय दिला. या काळात अजिंठा येथील प्रसिद्ध लेण्यांची निर्मिती झाली. हरिवीजय या ग्रंथाची निर्मिती याच काळात झाली. चालुक्य वंशीय राजवटीत मराठवाडा केंद्र स्थानी राहिला नाही. राष्ट्रकूट हे घराणे महाराष्ट्रीय होते. या काळात तलगुंड या ठिकाणी शाळा असण्याचा उल्लेख आढळतो. त्यावेळी मातृभाषेत शिक्षण दिले जात असावे. हे दोन्ही मुद्दे मराठवाड्याच्या दृष्टीने महत्वाचे आहेत. शाळेचे संगोपन गावकरी करीत असाही पुरावा सापडतो. कल्याणीच्या चालुक्य काळात शिक्षणाला प्रोत्साहन मिळाले एवढेच आपण म्हणू शकतो. शैक्षणिक दृष्ट्या यादवांचा कालखंड अतिशय महत्वाचा ठरतो. मराठवाड्याची शैक्षणिक आणि साहित्यिक परंपरा या काळात अधोरेखित होते. या काळात संस्कृत प्रमाणेच मराठी भाषा समृद्ध झाली. मुकुंदराज यांच्या विवेक सिंधु आणि ज्ञानेश्वर यांच्या ज्ञानेश्वरी या ग्रंथांची निर्मिती याच काळात झाली. मराठी वाङमयातील हा महान ग्रंथ मानला जातो . मराठवाडा मुस्लिम राजवटीखाली जाण्यापूर्वी मराठवड्यातील शिक्षण पद्धती विकसित झाली होती. मुस्लिम राजवट : चौदावे शतक ते अठराव्या शतकापर्यंत मुस्लिम राजवटीत शिक्षण हे पूर्वीप्रमाणेच दिले जात होते. मोगल सत्ते नंतर त्यात मदरशांची भर पडली. ही व्यवस्था मिश्र प्रमाणात ब्रिटिश कालखंड सुरू होई पर्यंत सुरू होती. इष्ट इंडिया कंपनी सत्तेवर आल्यानंतरही अनेक वर्षे सरकारने शिक्षणाकडे लक्ष दिले नव्हते. काही इंग्रज समाज आणि धर्म प्रसारकांनी सरकारकडे ही मागणी केली. त्यानुसार भारतात इंग्रजी मध्यमाची शाळा सुरू झाली. याच काळात मराठवडा हा निजामाच्या अधिपत्या खाली होता. या दोन्हींचा एकत्रित परिणाम हा मराठवड्यातील शिक्षणावर झालेला दिसून येतो. याचा तौलनिक आढावा घेतल्यास सध्या असणाऱ्या परिस्थितीचा आढावा घेता येईल. निजामकालिन शिक्षण ;- निजाम राजवटीत हैदराबाद संस्थान चार भागात विभागले गेले होते. मेडक -गुलशनाबाद, वारंगल, औरंगाबाद आणि गुलबर्गा हे ते चार विभाग होत. या विभागांची पुढे जिल्हा आणि तालुका अशी विभागणी होती. सर्व मिळून १७ जिल्हे होते. मराठवाडा हा औरंगाबाद आणि गुलबर्गा यात विभागला होता. निजाम राज्यात गावोगावी चालणाऱ्या शाळेत शिकविणाऱ्या शिक्षकांचा पगार गावकरी देत असत. गावच्या ऐपतीवर तो अवलंबून होता. निजमाचे ब्रिटिश राजवटी बरोबर चांगले संबंध होते. त्यामुळे सेंट जॉर्ज ग्रामर् ही इंग्रजी माध्यमाची शाळा १८३४ मध्ये स्थापन झाली. ती मुख्यतः युरोपियन मुलांसाठी होती. त्या नंतर बोलारम येथे वैद्यक शाळा आणि १८५५ मध्ये हैदराबाद येथे रोमन कॅथॉलीक मिशन तर्फे शाळा सुरू करण्यात आली. प्रथम निजामाच्या कर्मचाऱ्यासाठी असणारी ही शाळा सर्व जातीच्या मुलांसाठी खुली करण्यात आली. त्या नंतर इंग्रजी माध्यमाच्या शाळा हैदराबाद शहर, औरंगाबाद, वारंगल आणि गुलबर्गा येथे सुरू करण्यात आल्या. यात दोन सर्व साधारण आणि तंत्र विषयक आणि व्यावसायिक शाळांचा समावेश होता. या ठिकाणी अलिगढ, चेन्नई, मुंबई आणि बंगाल येथील शिक्षकांची नेमणूक करण्यात आली. हैदराबाद मध्ये मदरसा १८३० मध्ये स्थापन करण्यात आला. त्या नंतर १८५९ मध्ये प्रत्येक जिल्ह्याच्या ठिकाणी तीन आणि तालुक्याच्या ठिकाणी दोन शाळा सुरू करण्याचा निर्णय घेण्यात आला. शाळेची फी तालुका शाळेत एक आणा आणि जिल्हा शाळेत दोन आणे एव्ह्डी होती. पहिली अभियांत्रिकी संस्था १८७० साली स्थापन करण्यात आली. सन १८७२ मध्ये एकूण स्थानिक भाषेतील शाळांची संख्या १२५ होती. याशिवाय हैदराबाद शहरात १६ शाळा होत्या . सन १८७५ मध्ये औरंगाबाद येथे मराठी -इंग्रजी अशी द्वि भाषिक शाळा उघडण्यात आली. दारूल ऊलुम उर्फ ओरीएन्टल महाविद्यालय १८५४ मध्ये सुरू झाले. यात पर्शियन आणि अरेबिक मध्यमातून भौतिक शास्त्र, रसायन, गणित आणि खगोल शास्त्र शिकवले जाई. इंग्लिश माध्यमच्या शाळेत १८५७ पासून अरेबिक, पर्शियन, हिंदुस्तानी, मराठी, तेलगू, आणि कन्नड भाषा शिकवल्या जात. काही समाज सुधारकांनी केलेले प्रयत्नही उल्लेखनीय आहेत. बिलगर्मी यांनी वारंगल, हैदराबाद आणि औरंगाबाद येथे तीन औद्योगिक शाळा काढल्या. वेंकट राम रेड्डी यांनी मुलींचे माध्यमिक विद्यालय आणि मूला-मुलींसाठी वसतिगृहे काढली. भाग्य राम रेड्डी यांनी वंचित घटक आणि दलित वर्गातील मुलांसाठी शाळा काढल्या. अशा प्रकारे शिक्षणाची सुरुवात होऊनही सामाजिक परिस्थिति आशादायक नव्हती. सर्व साधारण साक्षरता ३ टक्के तर इंग्लिश साक्षरता ०.३ टक्के इतकीच होती. इतर संस्थानच्या तुलनेत ती सर्वात कमी होती. साक्षरता दर हिंदु २.६, मुस्लिमस ८.९, ख्रिच्चन २५.२ असा होता. तेलंगणाचा साक्षरता दर ४.२ तर मराठवाड्याचा २.४ एव्हडा होता. मराठवाड्याच्या शैक्षणिक मागासले पणाची बीजे इथे रोवलेली आहेत. स्वातंत्र्य मिळाल्या नंतरही मराठवाड्यात उच्च शिक्षणाचा प्रसार होण्यासाठी दशक उलटावे लागले. प्राथमिक आणि माध्यमिक स्तरावरील शिक्षणाची सोयही अपुरी होती. सन १९५७ मध्ये प्राथमिक शाळांची संख्या ३६८६, माध्यमिक २३१ आणि उच्च माध्यमिक फक्त ९५ एव्हडी होती. त्यात एक तंत्र विषयक आणि एका इंटर मिजियट महाविद्यालयाचा समावेश होता. सुदैवाने १९५० मध्ये औरंगबादला एक आणि नांदेडला एक अशा दोन महाविद्यालयाची स्थपणा झाली. डॉ बाबासाहेब आंबेडकर आणि स्वामी रामानंद तीर्थ यांनी त्यासाठी पुढाकार घेतला. तसेच १९५४ ते ५६ या दरम्यान एक शिक्षणशास्त्र, एक वैद्यक आणि एक शेती महाविद्यालय यांची त्यात भर पडली. सन २०२३ मध्ये मराठवाड्यात शाळांची संख्या २०००० एव्हडी आहे. उच्च शिक्षणाचा विचार केल्यास डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ, स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठ आणि वसंतराव नाईक कृषि विद्यापीठ अशी तीन विद्यापीठे आहेत. या विद्यापीठात अनुदानित आणि विनाअनुदानित महाविद्यालयांची संख्या सुमारे ६५० एव्हडी आहे. मराठवाड्यात आय आय टी ही उच्च शिक्षणाशी संबंधित अभियांत्रिकी संस्था नाही, तसेच व्यवस्थापन विषयक शिक्षण देणारी आय आय आय एम देखील नाही. यू डी सी टी या रसायन शस्त्राशी संबंधित मुंबईतील संस्थेची शाखा जालना येथे आहे. ही उपशाखा आहे. हिंगोली जिल्ह्यात औंढा येथे येऊ घातलेला लायगो हा गुरुत्वाकर्षण तरंग मोजणारा प्रकल्प हीच एक जमेची बाब आहे. सन २०२० पासून नवे शिक्षणिक धोरण आले आहे. सद्यस्थितीत शिक्षणाची उपलब्धता मोठ्या प्रमाणात आहे असे म्हणता येईल. असे असले तरी गुणवत्ता हा महत्वाचा मुद्दा ठरणार आहे. मराठवाड्यात क्षमता असूनही उच्च शिक्षणाची ज्ञान केंद्र हव्या त्या प्रमाणात विकसित होत नाहीत हा खरा कळीचा मुद्दा आहे. नव्या धोरणामुळे आता नवी संधी आणि आव्हाने तयार होत आहेत. भविष्यात गुणवत्ता वाढवायची असल्यास हे धोरण यशस्वीपणे कसे राबविता येईल याचा विचार आवश्यक आहे . [लेख:- मराठवाडा:शिक्षण परंपरा व सद्यस्थिति, डॉ पंडित विद्यासागर, मराठवाडा वारसा व सद्यस्थिति खंड १,संपादक:- डॉ. मारुती आवरगंड, श्री. विठ्ठल कदम] छत्रपती संभाजीनगरचे [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ]] आणि नांदेडचे [[स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठ]] ही दोन शासननियंत्रित आणि [[विद्यापीठ अनुदान आयोग]] (यूजीसी) मान्यताप्राप्त सर्वसाधारण शिक्षणाची विद्यापीठे मराठवाड्यात आहेत तसेच खाजगी विद्यापीठे सुद्धा स्थापन झाली आहेत. त्याशिवाय परभणी येथे [[वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ]] आहे. औरंगाबादचे [[शासकीय अभियांत्रिकी महाविद्यालय, औरंगाबाद|शासकीय अभियांत्रिकी महाविद्यालय]], नांदेडचे [[श्री गुरू गोविंद सिंगजी अभियांत्रिकी आणि तंत्रज्ञान महाविद्यालय, नांदेड| श्री गुरूगोविंदसिंहजी अभियांत्रिकी महाविद्यालय]] प्रसिद्ध आहे. याशिवाय इतर अनेक स्वायत्त शिक्षणसंस्था मराठवाड्यात आहेत. === डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ === {{मुख्य|डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ}} [[बाबासाहेब आंबेडकर|डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] यांनी वेरूळ-अजिंठ्यालगतच छत्रपती संभाजीनगर परिसरात एक मोठे शिक्षण, ज्ञानकेंद्र उभारण्याची योजना आखली होती. प्रामुख्याने आधुनिक शिक्षणापासून वंचित राहिलेल्या समाजातील बहुसंख्यकांसाठी हे नियोजन होते. छत्रपती संभाजीनगर शहराजवळच्या भागाचे [[नागसेन वन]] असे नामकरण करून तेथे [[पीपल्स एज्युकेशन सोसायटी]]च्या [[मिलिंद महाविद्यालय]]ाची स्थापना त्यांनी केली. याच परिसरात स्वातंत्र्यानंतर [[मराठवाडा विद्यापीठ]] स्थापन करण्यात आले. या विद्यापीठाचे उद्‌घाटन भारताचे पहिले पंतप्रधान [[जवाहरलाल नेहरू]] यांच्या हस्ते २३ ऑगस्ट १९५८ रोजी झाले.<ref name="UNI">[http://www.bamu.net/history.htm डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठाचा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110823104300/http://www.bamu.net/history.htm |date=2011-08-23 }} इतिहास.</ref> सुरुवातीला 'मराठवाडा विद्यापीठ' एवढेच नाव असलेल्या या विद्यापीठाचा नामविस्तार पुढे महाराष्ट्र शासनाने [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ]] असा केला. या प्रदेशातील छत्रपती संभाजीनगर, [[जालना]], [[बीड]] आणि [[धाराशिव]] या चार जिल्ह्यांतील महाविद्यालये हे या विद्यापीठाचे कार्यक्षेत्र आहे. [[धाराशिव]] येथे या विद्यापीठाचे उपकेंद्र आहे. देशातील विद्यापीठांमध्ये पहिला नाट्यशास्त्र विभाग डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठात सुरू झाला. === स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठ === {{मुख्य|स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठ}} [[नांदेड]] येथे मुख्यालय असलेल्या या [[विद्यापीठ अनुदान आयोग]] (यूजीसी) मान्यताप्राप्त विद्यापीठाची स्थापना १७ सप्टेंबर १९९४ रोजी झाली. निजामाच्या राजवटीतून विभाग मुक्त करण्यासाठी विसाव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत चाललेल्या लढ्याचे अग्रणी [[स्वामी रामानंद तीर्थ]] यांचे नाव या विद्यापीठाला देण्यात आले आहे.<ref name="SRT">[http://srtmun.ac.in/Aboutsrtmun.aspx स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठाचे] संकेतस्थळ.</ref> प्रदेशातील [[नांदेड]], [[हिंगोली]], [[परभणी]] आणि [[लातूर]] या चार जिल्ह्यांतली महाविद्यालये हे या विद्यापीठाचे कार्यक्षेत्र आहे. [[लातूर]] येथे विद्यापीठाचे उपकेंद्र आहे. === वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ === {{मुख्य|वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ}} १९५६ मध्ये राज्य पुनर्रचनेच्या काही काळ आधी तत्कालीन हैदराबाद राज्यात असलेल्या परभणी येथे कृषी महाविद्यालयाची स्थापना करण्यात आली होती. त्याचाच पुढे विस्तार करून १८ मे १९७२ रोजी परभणीत मराठवाडा विभागातील कृषी क्षेत्राच्‍या विशेष गरजा व लोकभावना लक्षात घेऊन मराठवाडा कृषी विद्यापीठाची स्थापना झाली. हरितक्रांतीचे प्रणेते [[वसंतराव नाईक]] यांच्‍या जन्‍मशताब्‍दी वर्षानिमित्त राज्‍यातील कृषी क्षेत्रातील त्‍यांच्‍या अतुलनीय योगदानाबद्दल १ जुलै २०१३ रोजी विद्यापीठाचा नामविस्‍तार वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ असा करण्‍यात आला. शिक्षण – १९५६ साली परभणी येथे कृषी महाविद्यालयाच्‍या स्‍थापनेने सुरुवात होऊन आज विद्यापीठांतर्गत १२ घटक व ४३ संलग्‍न महाविद्यालये आहेत. तसेच ९ घटक व २० कृषि तन्त्र विद्यालये, ३३ संलग्‍न कृषितंत्र निकेतने आहेत. याद्वारे विद्यार्थ्‍यांना कृषिविषयक शिक्षण मिळते. विद्यापीठामध्‍ये कृषी, उद्यानविद्या, कृषी व्‍यवसाय व्‍यवस्‍थापन, कृषी अभियांत्रिकी, गृहविज्ञान, अन्‍नतंत्रज्ञान यात दोन वर्षाचा पदव्‍युत्तर, तर आचार्य पदवी कार्यक्रम हा कृषी शाखेच्‍या नऊ विषयांत, अन्‍नतंत्रज्ञान शाखेतील पाच विषयांत, कृषी अभियांत्रिकी शाखेतील चार विषयांत व गृह विज्ञान शाखेत एका विषयात राबविण्‍यात येतो. संशोधन – विद्यापीठात राज्‍य शासन अनुदानित ३४ संशोधन योजना व २४ अखिल भारतीय समन्‍वयक संशोधन प्रकल्‍प कार्यरत असून आजपर्यंत सव्‍वाशेपेक्षा जास्त विविध पिकांचे वाण, पंचवीसपेक्षा जास्‍त कृषी औजारे व यन्त्रे विकसित करून शेतकऱ्यांसाठी सहाशेपेक्षा जास्‍त तंत्रज्ञान शिफारसी प्रस्तुत केल्‍या आहेत. विस्‍तार शिक्षण - विद्यापीठाचे तंत्रज्ञान शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचण्‍याचे कार्य विस्‍तार शिक्षण गट (१), कृषी तन्त्रज्ञान माहिती केंद्र (१), विभागीय कृषी विस्‍तार केंद्र (४) तसेच ३ घटक व ८ अशासकीय कृषी विज्ञान केंद्राद्वारे केले जाते. विद्यापीठाचे तंत्रज्ञान शेतकऱ्यांच्‍या शेतापर्यंत जलदगतीने व प्रभावीपणे पोहोचण्‍यासाठी विद्यापीठ विविध नाविन्यपूर्ण विस्‍तार शिक्षण उपक्रम नियमित राबवीत असते. दरवर्षी १८ मे रोजी खरीप पीक मेळावा (विद्यापीठ वर्धापनदिन) व १७ सप्टेंबर या मराठवाडा मुक्‍तिसंग्राम दिनाच्या दिवशी रबी पीक मेळावा घेण्‍यात येतो. शेतकऱ्यांना खरीप व रबी हंगामाबाबत मार्गदर्शन करून विद्यापीठाने तयार केलेल्‍या बियाणाचे वाटप केले जाते. [[सावित्रीबाई फुले]] यांच्या जयंती निमित्त ३ जानेवारी रोजी दरवर्षी महिला शेतकरी मेळावा आयोजित होतो. याचा लाभ राज्‍यातील लाखो शेतकरी बांधव घेतात. विद्यापीठाद्वारे दरवर्षी कृषि दैनंदिनी, कृषी दिनदर्शिका, विविध विषयांवरील पुस्तिका, घडीपत्रिका, शेतीभाती मासिक यांचे प्रकाशन होते. ==नामांकित शिक्षण संस्था== * नवविकास मंडळ शिक्षण संस्था * नूतन शिक्षण संस्था * केंद्रीय महाविद्यालय, परभणी * भारतीय शिक्षण प्रसारक मंडळ * मराठवाडा शिक्षण प्रसारक मंडळ * योगेश्वरी शिक्षण संस्था, अम्बाजोगाई * सरस्वती भुवन शिक्षण संस्था, छत्रपती संभाजीनगर. ==साहित्य आणि साहित्यिक== [[Image:Indischer Maler des 6. Jahrhunderts 001.jpg|200px|right|thumb|अजिण्ठ्यातिल लेण्यांमधले एक चित्र]] * भगवानगडाचे मठाधिपती डॉ नामदेव महाराज शास्त्री हे महाराष्ट्रातील एकमेव न्यायाचार्य आहेत. संतसाहित्याचे गाढे अभ्यासक आहेत. * श्री क्षेत्र संत मीराबाई संस्थान महासांगवी येथील महंत राधाताई महाराज सानप आईसाहेब या महाराष्ट्रातील पहिल्या व एकमेव मठाधिपती आहेत. मराठवाड्यातील डॉक्टर [[यू.म.पठाण|यू. म.पठाण]] यांनी मराठी संत साहित्याचे अभ्यासक अशी लोकमान्यता मिळवली आहे. तर [[तुळशीराम गुट्टे]] यांनीही मराठी संत साहित्याचे अभ्यासक अशी लोकमान्यता मिळवली असून पुणे विद्यापीठातून संत मुक्ताई यांच्या जीवनावर पी.एचडी प्रदान केली आहे. आज त्यांची सहा पुस्तके प्रकाशित आहेत. तर तीन पुस्तके प्रकाशनाच्या वाटेवर आहेत. [[नरहर कुरुंदकर]] हे मराठी भाषेचे अग्रणी समीक्षक म्हणून परिचित होते. [[नाथराव नेरळकर]] यांनी शास्त्रीय संगीताची धुरा वाहिली. [[लक्ष्मीकांत तांबोळी]], [[फ.मुं. शिंदे]] यांनी काव्यलेखन तर [[नरेंद्र नाईक]] यांनी काव्य व कादंबरी लेखन केले. त्यांची 'काळोखातील अग्निशिखा' कादंबरी लोकप्रियतेच्या उत्तुंग शिखरावर आहे .[[दैनिक मराठवाडा]]चे संपादक [[अनंत भालेराव]] व [[दैनिक प्रजावाणी, नांदेड]]चे संपादक [[सुधाकर डोईफोडे]] यांनी सामाजिक चेतना व आर्थिक प्रगतीस चालना मिळावी म्हणून सक्रिय कार्य केले. डॉ. [[लक्ष्मण देशपांडे]] यांच्या ’वऱ्हाड निघालंय लण्डनला’ या एकपात्री प्रयोगांच्या संख्येने जागतिक विक्रम केला. डॉ. वा. ल. कुलकर्णी यांनीही मराठवाड्यातील अनेक साहित्यिक घडवले. त्यांनी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठातील मराठी भाषा विभाग नावारूपास आणले. ==पुस्तके== * ’मराठवाडा वारसा व सद्यस्थिति खंड १’, संपादक: डॉ. मारुती आवरगंड, श्री. विठ्ठल कदम * ’असाही मराठवाडा’ (मराठवाड्याचे सांस्कृतिक अंतरंग दाखविणारा ग्रन्थ), लेखक : डॉ. किरण देशमुख (प्रकाशक : निर्मल प्रकाशन, नांदेड) * ’काळोखातील अग्निशिखा’ (ऐतिहासिक कादंबरी) (प्रकाशक दिलीपराज प्रकाशन,पुणे) : हैदराबाद मुक्तिसंग्राम लढ्याच्या पार्श्वभूमीवरची कादंबरी-लेखक : [[नरेंद्र नाईक]] * ’नाटयधर्मी मराठवाडा’ - लेखक : त्र्यम्बक महाजन. * मराठवाडा : एक सांस्कृतिक मागोवा (अरुणचन्द्र पाठक) * ’मराठवाडी माणसं’ - लेखक : [[यू. म. पठाण]] * ’मराठवाड्यातील लोककथा’ - लेखक : [[यू.म. पठाण]] * मराठवाड्यातील देवतांची रूपे (प्रा. डॉ. किरण देशमुख) * ’मराठवाड्यातील शिलालेख’ - लेखक : [[यू.म. पठाण]] * ’माझा महान मराठवाडा’ - लेखक : हेमकांत महामुनी ==मराठवाड्यात छापली जाणारी काही उल्लेखनीय वृत्तपत्रे== * दै. मराठवाडा * दै. [[प्रजावाणी]] * दै. लोकसत्ता * दै. सकाळ * दै. दिव्य मराठी * दै. [[एकमत]] * दै. चंपावतीपत्र * दै. कार्यारंभ * दै. मराठवाडा साथी * दै. झुंजारनेता * दै. पुढारी * दै. कार्यारंभ * == मराठवाड्यातील नामांकित व्यक्ति == [[चित्र:Govinbhai_shroff.jpg|इवलेसे|गोविंदभाई श्रॉफ]] === राजकारण === * भारतरत्न [[नानाजी देशमुख]] * [[स्वामी रामानंदतीर्थ]] * [[प्रमोद महाजन]] * [[शंकरराव चव्हाण]] * [[गोविंदभाई श्रॉफ]] * [[सुंदरराव सोळंके]] * [[शिवाजीराव निलंगेकर]] * [[शिवराज पाटील|शिवराज पाटील-चाकूरकर]] * [[विलासराव देशमुख]] * [[अशोक चव्हाण]] * [[गोपीनाथ मुंडे]] * केशरबाई क्षीरसागर * [[केशवराव धोंडगे]] * जयसिंग गायकवाड * बाबासाहेब सवनेकर * बाबुरावजी काळे * मुकुंदराव पेडगावकर * रफीक झकेरिया * वसंतराव काळे * शिवाजीराव पंडित * डॉ. मारुती आवरगंड ==स्वतंत्र [[मराठवाडा शिक्षक मतदारसंघ]]== १९७४ साली मराठवाड्याला स्वतंत्र शिक्षक मतदार संघ मिळाला. आजपर्यंत या मतदारसंघातून खालील शिक्षक आमदारांनी शिक्षकांचे विधान परिषदेत प्रतिनिधित्व केले आहे. * डी.के. देशमुख * राजाभाऊ उदगीरकर * पी.जी. दस्तुरकर * प.म. पाटील * वसंतराव काळे * विक्रम काळे ==समाजकारण आणि ग्रामीण विकास== * लक्ष्मण गायकवाड * चंदुलाल बियाणी * [[मच्छिंद्र गोजमे]] * ना.य. डोळे * विठ्ठलराव देशपाण्डे * प्रा. मधुकर मुंडे * विजयआण्णा बोराडे * व्यंकटेश चौधरी === व्यावसायिक === * नंदकुमार धूत * [[जवाहरलाल दर्डा]] * मच्छिंद्र चाटे * रणजित देशमुख * [[बद्रीनारायण बारवाले]] * चंदुलाल बियाणी ===मराठवाड्यातील साहित्यिक=== * अनुराधा पाटील * ऋषिकेश कांबळे * छाया महाजन * प्रा. बाळासाहेब बोरसे * प्रा प्रतिभा अहिरे * डॉ. तुळशीराम महाराज गुट्टे * [[जयदेव डोळे]] * प्रा. दत्ता भगत * दादा गोरे * दासू वैद्य * [[नरहर कुरुंदकर]] * [[नरेंद्र नाईक]] * डॉ. [[गंगाधर पानतावणे]] * पी. विठ्ठल * [[प्रल्हाद ईरबाजी सोनकांबळे]] * [[फ.मुं. शिंदे]] * बी. रघुनाथ * मुक्तविहारी * [[यू.म. पठाण]] * रमेश दीक्षित * रविंद्र किंबहुने * रावजी राठोड * [[लक्ष्मीकांत तांबोळी]] * [[वा.रा. कांत]] * श्रीकांत देशमुख * डॉ. सरदारसिंग बैनाडे<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=ज्येष्ठ कवी, लेखक व उत्तम सभा संचालक|last=बैनाडे|first=सरदारसिंग|publisher=|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> * सुधीर रसाळ * डॉ. सूर्यनारायण रणसुभे ===मराठवाड्यातील कलावंत=== * [[मकरंद अनासपुरे]] * डॉ. नीरज बाळासाहेब बोरसे * चंद्रकांत कुलकर्णी * मयूरी कांगो * योगेश शिरसाट * डॉ. [[लक्ष्मण देशपांडे]] * संदिप पाठक * सोन्या एस. सोळंके === संत आणि महंत === * [[पाचलेगावकर महाराज]] * संत एकनाथ (पैठण) * संत नामदेव (नरसी) * संत मन्मथ स्वामी (श्री क्षेत्र कपिलधार,बीड) * संत व कवी [[मुकुंदराज]] ([[अंबाजोगाई]], बीड) * संत [[दासोपंत]] ([[अंबाजोगाई]],बीड) * संत ज्ञानेश्वर (आपेगाव) * संत [[जनाबाई]] ([[गंगाखेड]]) * संत ज्ञानेश्वर महाराज- चाकरवाडी,बीड * संत गोरा कुंभार - तेर, धाराशिव * न्यायाचार्य महंत नामदेव शास्त्री - श्री क्षेत्र भगवानगड, बीड * स्वामी डॉ. तुळशीराम गुट्टे महाराज - श्री क्षेत्र दत्ताधाम * महंत आईसाहेब राधाताई सानप - श्री संत मीराबाई संस्थान महासांगवी * संत वामनभाऊ * महंत विठ्ठल महाराज शास्त्री (गहिनीनाथ गड) * महंत अजिनाथ महाराज शास्त्री (तारकेश्वर गड) * महंत काशिनाथ महाराज शास्त्री (नागतळा) * ह.भ.प. महादेव भाऊ शेकडे (मसोबाची वाडी) * महंत विष्णू महाराज केंद्रे - ज्ञानेश्वरी मंदिर संस्थान आळंदी * महंत शिवाजी महाराज (नारायणगड)  * संदिपान महाराज शिंदे हासेगावकर  * केशव महाराज उखळीकर परळी  * ज्ञानेश्वर दादा महाराज आपेगाव (माउलीचे) * चैतन्य महाराज देगलूरकर * माधवबुवा शास्त्री (अम्बाजोगाई)  * योगीराज महाराज पैठणकर  * [[प्रकाश महाराज बोधले]] डिकसळ ===खेळाडू=== * अंकित बावणे * [[इक्बाल सिद्दिकी]] * [[विजय झोल]] * [[संजय बांगर]] * [[अविनाश साबळे]] == पर्यटन == * [[हुजूर साहेब| तख्त सचखंड श्री हुजुर अबचलनगर साहिब]]: श्री. गुरुगोविंदसिंह यांचा गुरुद्वारा, रामायणात नांदेडचा उल्लेख भारतमाता जिथून आला होता, त्या ठिकाणाचा उल्लेख आहे. * [[सिद्धार्थ उद्यान व प्राणी संग्रहालय]] हे छ्त्रपती संभाजीनगर येथील उद्यान आहे, जे मराठवाड्यातील एकमेव प्राणिसंग्रहालय आहे. * भारताचा राष्ट्रीय पक्षी असलेल्या मोरांसाठी प्रसिद्ध असलेले नायगाव अभयारण्य बीड जिल्ह्यातील पाटोदा तालुक्यात आहे. * [[माहूरची पांडवलेणी]] * येडशी रामलिंग घाट अभयारण्य हे धाराशिव जिल्ह्यात आहे.या अभयारण्यात लांडगा, हरीण, माकडे, मोर इत्यादी प्राणी पाहायला मिळतात. * [[कंधार किल्ला]] * सौताडा हे स्थळ बीड जिल्ह्यातील पाटोदा तालुक्यात असून येथील विंचरणा नदीवरील धबधबा प्रसिद्ध आहे. पाटोदा तालुक्यातील डोंगराळ परिसरात उगम पावणारी विंचरणा नदी वाहत जाऊन पुढे सौताडा येथे विंचरणेचा प्रवाह सुमारे सत्तर मीटर उंचीवरून दरीत कोसळतो. येथील धबधबा प्रसिद्ध आहे. * [[तुळजाभवानी मंदिर]] * [[पितळखोरे लेणी]] - आशिया खंडातील पहिली प्राचीन लेणी. औरंगाबाद जिल्ह्यातील कन्नड तालुका येथे ही लेणी आहे पूर्ण आकारातील या लेणी होत्या ठिसूळ खडक लागण्याने सोडून दिल्या गेल्या. येथे तथागत बुद्धाचे पेटिंग्ज आजही काही प्रमाणात आहे येथे भिक्खुना आरामासाठी, विपश्यनेसाठी छोट छोट्या खोल्या दिसून येतात इथले द्वारपाल प्रसिद्ध होते स्थानिक रहिवासी, पर्यटकानी लेणी ध्वस्त केल्या आहेत. ==हे सुद्धा पहा== * [[हैदराबाद मुक्तीसंग्राम]] * [[दालन:मराठवाडा]] * [[स्वामी रामानंद तीर्थ]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{महाराष्ट्र राज्य}} {{महाराष्ट्राचे उपप्रांत}} [[वर्ग:महाराष्ट्र]] [[वर्ग:मराठवाडा|*]] s85es7ry5o4ylgg08wewus5vmyih2sx 2688234 2688232 2026-06-09T06:54:02Z ~2026-32459-97 183722 /* स्वतंत्र मराठवाडा शिक्षक मतदारसंघ */ 2688234 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार = प्रांत |स्थानिक_नाव = मराठवाडा |इतर_नाव = |टोपणनाव = |पर्जन्य = आग्नेय व नैऋत्य मोसमी वारे |आकाशदेखावा = MaharashtraMarathwada.png |राज्य_नाव = महाराष्ट्र |क्षेत्रफळ_एकूण = 64811 |लोकसंख्या_एकूण = 15589223 |लोकसंख्या_वर्ष = 2001 |जिल्हे = [[छत्रपती संभाजीनगर जिल्हा|छत्रपती संभाजीनगर]], [[धाराशिव जिल्हा|धाराशिव]], [[जालना जिल्हा|जालना]], [[नांदेड जिल्हा|नांदेड]], [[परभणी जिल्हा|परभणी]], [[बीड जिल्हा|बीड]], [[लातूर जिल्हा|लातूर]], [[हिंगोली जिल्हा|हिंगोली]] |साक्षरता = ६८.९५ }} '''मराठवाडा''' हा [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्राचा]] [[गोदावरी]] नदीच्या खोऱ्यात आणि आसपास वसलेला एक प्रदेश असून त्यात आठ जिल्ह्यांचा समावेश होतो. [[छत्रपती संभाजीनगर]] शहर हे ह्या विभागाचे मुख्यालय आहे. महाराष्ट्रातली १६.८४ टक्के लोकसंख्या या प्रदेशात राहाते. त्यापैकी तीस टक्के लोक दारिद्र्यरेषेखाली आहेत. प्रदेशाचा तीस टक्के भाग पर्जन्यछायेत येतो.<ref name="मराठवाडा">[http://www.rediff.com/election/2004/oct/06maha1.htm], मराठवाडा उपप्रांतावरचा इंग्रजी लेख.</ref> कोरडवाहू शेतीचे प्रमाण नव्वद टक्क्यांवर आहे. कोरडवाहू शेतीच लोकांच्या निर्वाहाचा प्रमुख स्रोत आहे. छत्रपती संभाजीनगर, जालना, नांदेड, अंबाजोगाई, परळी आणि लातूर ही विभागातली उद्योग, शिक्षण आणि पर्यटनाची मुख्य केंद्रे आहेत. [[पैठण]]चे सातवाहन ते [[देवगिरीचे यादव]] हा ऐतिहासिक काळ मराठवाडा विभागाच्या राजकीय उत्कर्षाचा काळ होता. मराठवाड्याची मराठी ही मुख्य बोलीभाषा आहे. मराठवाड्यास संतांची भूमी असे म्हणले जाते. बारा ज्योतिर्लिंग मंदिरांपैकी ३ ज्योतिर्लिंग याच भागात आहे. {{विकिकरण}} ==इतिहास== आज ज्या प्रदेशाला मराठवाडा म्हणतात, त्याची तशी ओळख इ.स. १८६१ पासून झालेली आहे. भूतपूर्व हैद्राबाद संस्थानच्या ज्या भागात मराठी भाषेचा वापर होत असे, त्याला प्रारंभी ''मराठवाडी'' असे संबोधिले जाई. इ.स. १८६१ पासून हा प्रदेश मराठवाडा म्हणून संबोधिले जाऊ लागला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://divyamarathi.bhaskar.com/local/maharashtra/aurangabad/news/marathwada-history-name-origin-hyderabad-liberation-day-135936613.html |title=मराठवाड्याला मराठवाडा का म्हणतात?:कसे पडले नाव? काय आहे इतिहास? वाचा भाषिक, ऐतिहासिक पार्श्वभूमी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=दिव्य मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ सप्टेंबर २०२५ |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20250917043904/https://divyamarathi.bhaskar.com/local/maharashtra/aurangabad/news/marathwada-history-name-origin-hyderabad-liberation-day-135936613.html |विदा दिनांक=१७ सप्टेंबर २०२५}}</ref> मराठवाड्याला इसवीपूर्व ४ व्या शतकापासूनचा इतिहास असला तरी त्यापूर्वीच्या काळीही तेथे वस्ती होती असे आढळते. ज्या काळात भारताच्या कोणत्याच प्रदेशाला काहीही नाव नव्हते त्या काळातील जनजीवनाची पुसटशी का होईना कल्पना उत्खननातून आणि पुरातत्वीय अन्वेषणातून उपलब्ध झालेल्या अवशेषांवरून करता येते. मात्र सामान्यतः या अवशेषांचे रूप सर्वत्र सारखेच असल्यामुळे त्या आधारे प्रादेशिक वेगळेपण दाखविणे शक्यच नाही. भारतात सर्वात आधीच्या मानवी वस्तीच्या पाऊलखुणा आढळल्या त्या पुराश्म युगातल्या. पुराश्म वा पुरापाषाण युगाचे तीन भाग करावे लागतात, आद्य पुराश्मयुग, मध्यपुराश्मयुग आणि उत्तर पुराश्मयुग. यानंतर अवतरले ते मध्याश्मयुग (मेसॉलिथिक) आणि मग आले ते नवाश्मयुग. यापैकी मराठवाड्यात आद्यपुराश्मयुग आणि नवाश्मयुगाच्या खुणा अजूनतरी उपलब्ध झालेल्या नाहीत. याचा अर्थ असा मात्र नव्हे की या काळात येथे मानवी वस्ती नव्हतीच. एवढे मात्र खरे की यासंबंधीचा धांडोळा पुरातत्ववेत्त्यांनी अजूनपर्यंत घेतलेला नाही. मध्यपुराश्मयुगातील मानवीवस्तीच्या खुणा नांदेड जिल्ह्यातील [[किवळा]] या खेड्यात आढळल्या. हा काळ साधारणपणे ४० हजार वर्षांपूर्वीचा आहे. वन्य प्राण्यांची शिकार या हत्यारांनी करणे आणि कंदमुळे गोळा करून त्यावर उपजिविका करणे असे त्याचे जीवन होते. प्रायः हे भटके जीवन होते. या नंतरच्या म्हणजे उत्तरपुराश्म काळात सुमारे २५ हजार वर्षापूर्वीचे याचे अस्तित्त्व नांदेड जवळील [[भोकर]] या गावी फार मोठ्या प्रमाणात मिळालेल्या दगडी हत्यारांच्या साठ्यामुळे कळू शकले. या काळातही दगड हेच माध्यम राहिले. मात्र दगडांचे वेगळाले प्रकार वापरात आणले गेले नि हत्यारे व अवजारे यांच्या घडणीत थोडी सफाई आणली गेली. अॅश्युलियन म्हणून यांची ओळख सांगतात. यावेळपावेतो मानव पुराश्मयुगातून मध्याश्मयुगात आला होता. त्याच्या जीवनमानात सुधारणा झाली होती. आता हत्यारे चर्ट या जातीच्या दगडांची बनवली होती. ती करण्याचे तंत्रही सुधारले होते. तासण्या, अणुकुचीदार टोक असलेली हत्यारे तसेच छोट्या छिन्नीसारखी हत्यारे वापरात आली होती. नवाश्मयुगाने मानवी जीवनात क्रांतिकारक बदल घडवून आणला. तो आता शेती करु लागला, पशुपालन करु लागला. त्याच्या जीवनाला त्यामुळे स्थेर्य प्राप्त झाले. झोपड्या बांधणे आणि धान्य साठवण्यासाठी मातीची भांडी करणे त्याला आवश्यक ठरले. येथे खेदाने हे म्हणावे लागते की या काळचा म्हणजेच नवाश्मयुगाचा ठोस पुरावा अद्यापपावेतो मराठवाड्यातच केवळ नव्हे तर साऱ्या महाराष्ट्रातही मिळालेला नाही. मात्र याच काळचे पण ताम्रपाषाणयुग असे संबोधण्यात येणाऱ्या काळातील अवशेष महाराष्ट्रात नेवासे, [[जोर्वे]], नाशिक, [[दायमाबाद]], इनामगाव इत्यादी ठिकाणी उपलब्ध झाले. या काळच्या संस्कृतीची कल्पना साहित्यातून आढळत नाही. ती उत्खननाद्वारेच दृग्गोचर झालेली आहे. या संस्कृतीला समांतर असणारी एक संस्कृती आंध्रात, विदर्भात, मराठवाड्यात नि थोड्या प्रमाणात पश्चिम महाराष्ट्रात नांदत होती. बृहदाश्मयुगीन संस्कृती या नावाने ती ओळखली जाते. तिचे वैशिष्ट्य म्हणजे मृतांना मातीच्या ढिगाऱ्यात अथवा दगडाच्या फरशींनी बंदिस्त केलेल्या चौकटीत पुरून त्या भोवती मोठाले दगड वर्तुळाकारात लावून ठेवणे हे होय. या शिवाय मृतासवे विविध मौल्यवान दगडांचे मणी, तांब्याची आणि लोखंडाची हत्यारे, अवजारे, भांडी, मंजुषा इत्यादी वस्तू आणि काळी- तांबडी खापरी भांडी पुरण्याचीही रीत होती. या संस्कृतीचा काळ इसवीपूर्वी सातव्या-आठव्या शतकाइतका किंवा अधिकच मागे जातो. ==प्राचीन मराठवाडा== भारताचा प्राचीन इतिहास उत्तरेत स्थापन झालेल्या मौर्य साम्राज्यापासून सुरू होतो. उत्तर भारतातील या साम्राज्याच्या संपर्कात महाराष्ट्र आणि दक्षिणेतील आंध्र, कर्नाटक आदींचे प्रदेशही आले होते. मौर्य सम्राट अशोकाचे कोरीव लेख या सर्व प्रदेशात सापडल्यामुळे या काळी म्हणजे इसवीपूर्व चौथ्या शतकात या प्रदेशांत बरेच दळणवळण असले पाहिजे. शिवाय महाराष्ट्रातील अनेक लेणी आणि [[पवनी]] (जि. भंडारा) सारख्या ठिकाणचे बौद्धस्तूप व्यापारी मार्गावर असल्यामुळे ते उत्तर-दक्षिण भारत जोडणारे होते असेही दिसते. वस्तूंची देवाण-घेवाण होताना विचारांचे आदान प्रदान होत असते आणि वस्तूंच्या वापरातून आचाराला आकार प्राप्त होत असतो. हे लक्षात घेता या व्यवहारात मराठवाडा अस्पर्श राहिला असणे संभवत नाही. संस्कृतीच्या प्रसाराचे प्रसरणवादी प्रमेय' मांडणाऱ्यांनी दिलेल्या काही कारणांपैकी भौगोलिक साहचर्य हे एक महत्वाचे कारण दिले आहे. त्यामुळे प्राचीन काळातील अनेक राजवटींचे आधिपत्य मराठवाडा महाराष्ट्र यावर जसे होते तसेच ते शेजारच्या गुजरात, मध्यप्रदेश, आंध्र नि कर्नाटक या सध्याच्या राज्यांच्या सीमेलगततच्या भागावरही होते. त्यामुळे यापैकी कोणत्याही राज्याचा विचार करताना शेजारच्या प्रदेशातील सांस्कृतिक बाबींच्या प्रभावांचा विचार अपरिहार्य ठरतो. मराठवाड्याचा इतिहास आणि संस्कृती सातवाहन काळात अधिक स्पष्टपणे समोर येते. खरे तर मौर्यानंतर शुगांचे राज्य आले. यांचा फारसा प्रभाव दक्षिण भारतावर उमटला नाही. मात्र त्यांच्या कलेचा प्रभाव भाजे, पौनी, पितळखोरे आणि अजिंठे (पहिला टप्पा) येथे जाणवतो. सातवाहनांनी दक्षिण भारतात पहिले साम्राज्य स्थापिले आणि नंतर मराठवाडा म्हणून प्रसिद्ध पावलेला प्रदेश भारताच्या नकाशावर (मानचित्रावर) झळकू लागला. या आधी हा प्रदेश अश्मक, [[कुंतल]], मूलक या जनपदात विखुरलेला होता. सातवाहनांनी या प्रदेशांना संघटित केले. यामुळे सातवाहनांना मराठवाडा-महाराष्ट्राचे खरेखुरे पहिले सम्राट म्हणणे यथोचित ठरते. दक्षिण भारतातील या पहिल्या साम्राज्याची मुहूर्तमेढ रोवणारे हे सातवाहन मराठवाड्याचे होते हे महत्वाचे. इसवीपूर्व २५० ते इ.स. २६० असे सुमारे ४५० वर्षे यांचे साम्राज्य होते. यांचा अंमल मध्यप्रदेशाचा दक्षिण भाग, गुजरातचा पूर्व भाग, महाराष्ट्र, आंध्र आणि कर्नाटक एवढ्या अवाढव्य प्रदेशावर होता. साहजिकच या प्रदेशातील धर्म, कला, स्थापत्य यात समानता निर्माण झाली ती या काळात. भौतिक प्रगती झाली तीही या काळात. विशेष म्हणजे या काळात प्राकृत भाषेला राजाश्रय तथा लोकाश्रय मिळाला आणि मराठवाडा-महाराष्ट्र येथील समाजाला स्वतंत्र भाषेमुळे पृथगात्मता प्राप्त झाली. आणि या भूमीचा अभिमान लोकांत निर्माण झाला. या समाजाच्या अस्मितेमुळे येथील संस्कृतीची व तदअंतर्गत साहित्य, कला, शास्त्र, तत्त्वज्ञान यांची जोपासना होणे शक्य झाले. महाराष्ट्राबाहरे भारतातील इतर प्रदेशात आणि भारताबाहेरही येथिलांची व्यापारी देवाणघेवाण सुरू झाली. पाटलीपुत्र (पाटणा), उज्जयिनी, भरुकच्छ (भडोच), शूर्पारिक (सोपारा), भोगवर्धन (भोकरदन), तगर (तेर), प्रतिष्ठान (पैठण) यासारख्या वेगळाल्या शहरांना जोडणारे व्यापारी मार्ग महाराष्ट्र-मराठवाडा प्रदेशातून जात, त्यामुळे नागरीकरणाची प्रक्रिया या काळातच जोमाने झाली असे दिसते. एकूण काय तर सातवाहन राजवटीने येथील जीवनाला कलाटणी दिली होती. इतिहासकाळात भारतात अनेक कालगणनापद्धती निर्माण झाल्यापैकी कालौघात आजतागायत टिकून राहिल्या त्या दोनच..विक्रमसंवत् उत्तर भारतात नि [[शालिवाहन]] (सातवाहन) दक्षिण भारतात. यावरुनही मराठवाड्यात संस्कृतीचा उषःकाल घडवून आणणाऱ्या या राजकुलाची महती लक्षात यावी. आणि मराठवाड्याची मातब्बरीही! सिमुक गौतमीपुत्र सातकर्णी, वसिष्ठीपुत्र पुळुमावी, वसिष्ठीपुत्र सातकर्णी, स्कंद सातकर्णी, यज्ञश्री इत्यादींची नाणी इतर ठिकाणांबरोबरच मराठवाड्यात पैठण, तेर, भोकरदन इत्यादी ठिकाणी उत्खननामध्ये सापडली. तद्वतच आधिभौतिक संस्कृतीचे अवशेष आणि याच काळातील उत्खननात हाती आलेले रोमन अवशेष तत्कालीन सामाजिक, धार्मिक आणि राजकीय तथा आर्थिक परिस्थितीची कल्पना देतात. शिवाय प्लिनी, टॉलेमी आणि पेरिप्लस यांचेकडूनही बरीचशी माहिती मिळते ती वेगळीच. या सर्व माहितीवरून असे दिसून येते की मराठवाड्याच्या इतिहासात सातवाहनकाल सर्व दृष्टींनी भरभराटीचा होता. टॉलेमीने सातवाहनांच्या साम्राज्यात तटबंदीयुक्त ३० शहरे होती अशी नोंद केली आहे. त्यातील पैठण, तेर, भोकरदन इत्यादी ठिकाणच्या उत्खननातून तेथील घरादारांचे अवशेष आणि सांडपाण्यासाठी बांधलेले विटांचे, मातीच्या कड्यांचे किंवा राजणांचे सांडपाण्यांचे कूप आढळून आलेले आहेत. ही सुबत्ता राजकीय स्थैर्य आणि अंतर्गत व सागरी व्यापारामुळे आलेली होती हे स्पष्टच आहे. रोमन साम्राज्यातून महाराष्ट्र-मराठवाड्यात उत्कृष्ठ बनावटीची नक्षीदार भांडी, कांचसामान, एक मीटरपेक्षा अधिक उंचीचे मद्याने भरलेले कुंभ (अॕम्फोरा), रोमन देव-देवतांचे पुतळे, रोमन युवती व युवकांची शिल्पे तसेच रोमन सम्राटांची नाणी आल्याचे पुरावे उपलब्ध झाले आहेत. इकडे आलेल्या अनेक उत्खननांत रोमहून आलेली लोखंडी अवजारे, धातूची भांडी, पळ्या, चमचे, उलथणी, तांब्याच्या थाळ्या, उचलण्यासाठी मूठ असलेले रांजण आणि जाती उपलब्ध झाली. येथील भौतिक जीवनात यांच्यामुळे एक नवाच रंग भरला गेला असे दिसते. रोमच्या नाण्यांवर राजांच्या आकृती असत त्यामुळे इकडे त्या नाण्यांना पुतळयांची नाणी म्हणत. अगदी पेशवाईपर्यंत या प्रकारच्या नाण्यांचे गळ्यातील हार करीत व त्यांना पुतळ्याच्या माळा म्हणत. या काळच्या मराठवाड्यातील कला व साहित्य या संबंधीचा विचार या लेखाचे शेवटी केलेला आहे. #सातवाहनानंतर दखल घ्यावी असे मराठवाड्यातील दुसरे राजघराणे होते ते वाकाटकांचे. इसवीच्या तिसऱ्या शतकापासून सहाव्या शतकापर्यंत दक्षिणेत होऊन गेलेल्या राजवंशापैकी हा सर्वश्रेष्ठ असून त्याच्या कामगिरीने अखिल दक्षिण भारताच्या संस्कृतीवर फार मोठा प्रभाव पडला आहे, असे फ्रेंच इतिहासकार जुव्हो डुब्राइल म्हणतात. वाकाटक याच घराण्याकडे अजिंठे येथील इसवीच्या चौथ्या-पाचव्या शतकातील लेण्यातील भित्तीचित्रांचे श्रेय जाते. या चित्रांचे महत्व अशासाठी की तत्कालीन भौतिक जीवन ते आपल्यासमोर दृष्यरुपात उभे करतात. त्यावेळची वस्त्रप्रावरणे, त्यात सकच्छ व विकच्छ पद्धतीने नेसण्याची वस्त्रे, अर्धोरुक (मांड्यांपर्यंत पोचणारी-वस्त्रे) चंडातक, जांघिका, शिवाय उत्तरीय, कंचुकी, चोलिका, कूर्पासक, पयोधरपट्ट, स्तनोत्तरीय इत्यादींचा अंतर्भाव होतो. तर विविध प्रकारचे दागिने मुक्ताहार, हेमसूत्र, कंठी, वैकक्षक, चटुलातिलक (बिंदी), लोलक, टंक, कर्णफूल, स्कंधपत्र, नुपूरे, कटिबंधापैकी कटिसूत्र, कांची, मेखला, रसना इत्यादी प्रकार येथील स्त्रिया वापरीत असत. सातवाहन काळात आणि विशेषतः वाकाटक काळात स्त्रिया मोजकी आणि ठसठशीत आभूषणे वापरीत असत. त्यामुळे पाहणाऱ्यांच्या मनांत ‘कवण कवणा अलंकारिले' असा संभ्रम निर्माण होई. वाकाटकांच्या एका लेखात नांदेड जिल्ह्यातील परिस्थितीचा उल्लेख आढळतो. त्यावरून महसूल, तो गोळा करण्याची पद्धती, अधिकारी वर्ग, त्यांचे अधिकार व सवलती या बद्दलची कल्पना येते.यानंतरच्या काळात बदामीचे चालुक्य, राष्ट्रकूट, कल्याणीचे चालुक्य, शिलाहार यांच्या राजवटी मराठवाड्याशी संबंधित होत्या. बदामीच्या चालुक्यांचे राज्य महाराष्ट्राच्या विस्तृत प्रदेशावर होते हे ऐहोळी (जि. विजापूर) येथील द्वितीय पुलकेशीच्या शिलालेखावरून कळते. त्यात त्रिमहाराष्ट्रक असा जो उल्लेख आढळतो त्यावरून मराठवाड्याचा अंतर्भात त्यात होत असावा असा एक विचार आहे. पुढे उत्तर चालुक्यांच्या काळातही मराठवाड्याच्या काही भागांवर त्यांचा व त्यांच्या मांडलिकांचा अंमल होता. त्यांनी बांधलेली अनेक मंदिरे आणि अभिलेख याचे साक्षीदार आहेत. या मंदिरांच्याद्वारे लोकांची उपासना पद्धती, कारीगारी, कलासक्तता, आर्थिक व्यवस्थापन यासंबंधीचे अंदाज बांधता येतात तर अभिलेखातून राज्यकारभार, अधिकारपदे, समाजरचना, धार्मिक परंपरा सासंबंधीची माहिती मिळते. चालुक्यांच्या कारकीर्दीतच कलचुरींनी राज्यकारभार हाती घेतला होता. वीस-पंचवीस वर्षेच त्यांची राजवट होती. मराठवाड्याच्या धार्मिक जीवनावर परिणाम करणारी ही कारवाई ठरली. कारण याच वेळी कलचूरींच्या प्रधानाने वीरशैव पंथाची स्थापना केली. बदामी चालुक्य आणि कल्याणी चालुक्य या दोन राजवटींच्या दरम्यान राष्ट्रकुटांचे प्रबल घराणे मराठवाडयाचेच होते. लत्तलूरपुरवराधीश्वर हे त्यांचे बिरुद होते. म्हणजे हे लातूरचे घराणे होते. यांनी मध्यप्रदेश, गुजरात आणि गंगेपर्यंतचा प्रदेश यावर धडक मारली होती. प्रतिहार, परमार, पाल या घराण्यातील राजांना पराभूत केले होते. दक्षिणेतील पल्लवांचाही पराभव केला होता. * मराठवाड्यातील कंधार (जि. नांदेड) येथे त्यांची उपराजधानी होती. साहजिकच तेथे राजवाडाही होता. काही मातब्बर इतिहासकारांचे मते (फ्लीट, आळतेकर ठोसर) वेरुळ हे यांचे राजधानीचे ठिकाण होते. मराठवाड्याच्या संस्कृतीवर आणि तेथील संस्कृतीचा प्रभाव या काळात सर्वत्र पसरला होता. जीवनाला सर्वस्पर्शी ठरणाऱ्या विषयांची या काळात प्रगती झाली होती. भौतिक आणि आध्यात्मिक उन्नती या काळात लक्षणीय उंची गाठणारी ठरली. तशातच या राजांनी शैलगृहे घडविण्याचे कार्य मनावर घेतले आणि कैलास सारखे अभूतपूर्व मंदिर निर्माण केले. त्यांचा उदो उदो त्यामुळे सर्वतोमुखी झाला. राष्ट्रकूट राजांनी अरबी व्यापाऱ्यांशी फार सलोखा ठेवून मुसलमानांना धार्मिक स्वातंत्र्य दिले, तेव्हा तुर्कांचे अस्तित्त्व महाराष्ट्रात जाणवू लागले. त्याचे तेथील समाजावर दूरगामी परिणाम झाले. ह्याची दखल घ्यावी लागते. राष्ट्रकूटांनी निर्माण केलेल्या कलावैभवाला कालांतराने तडे जातील हे या सम्राटांच्या ध्यानीमनीही आले नव्हते असे दिसते. मराठवाड्याच्या या राजकुलाने सव्वादोनशे वर्षांची दीर्घ कारकीर्द गाजवली होती हे मात्र खरे. प्राचीन कालखंडाच्या शेवटच्या टप्पात महाराष्ट्रावर देवगिरीच्या यादवांचे राज्य होते. जवळपास त्याच सुमाराच्या आसपास कोंकण कोल्हापूर पट्ट्यात शिलाहार घराण्याचे राज्य होते. मराठवाड्याच्या दृष्टीने महत्वाची गोष्ट अशी की, हे राजे स्वतःला तगरपुरवराधिश्वर असे म्हणवून घेत. तगर म्हणजे धाराशिव जिल्ह्यातील गोरोबाकाकांचे तेर असे आता सर्वजणच मानतात. शिलाहारांच्या अनेक घराण्यांपैकी उत्तर कोंकण, दक्षिण कोंकण आणि कोल्हापूर येथील घराणी अधिक महत्वाची होत. यातील काही राजे धोरणी, तर काही पराक्रमी होते म्हणून तर भोवतीच्या कधी राष्ट्रकूट तर कधी चालुक्य राजांच्या तावडीत फारसे न सापडता दीड-दोनशे वर्षे ही मंडळी राज्य करु शकली. आणखी एक महत्वाची गोष्ट म्हणजे यांच्यापैकी अपरार्क ह्या साहित्य आणि संगीतात गती असलेल्या राजाने याज्ञवल्क्य स्मृतीवरील अपरार्क टीका लिहून आपली विद्वत्ताही सिद्ध केली होती. (लेख- मराठवाडा: इतिहास व संस्कृती. डॉ. गो.बं. देगलूरकर, मराठवाडा वारसा आणि सद्यस्थिती खंड १, संपादक, डॉ. मारुती आवरगंड, श्री विठ्ठल कदम) ==मध्ययुगीन मराठवाडा== यादव राजेही येथील परंपरेनुसार आधी मांडलिकच होते. पण या यदुकुलातील भिल्लम (सन १९८४ -९१), सिंघण (१२५० - ४७), कृष्ण (१२४७-६०), महादेव (१२६०- ७१) आणि रामदेव (१२७९-१३०९) यांनी स्वबळाने आणि पराक्रमाने आपली सत्ता स्थापन केली आणि सर्वदूर आपला दरारा निर्माण केला. या पैकी भिल्लमाने देवगिरी येथे राजधानी स्थापन केली आणि दक्षिणेचा सम्राट म्हणून राज्याभिषेक करवून घेतला. सिंघण यादव हा अत्यंत पराक्रमी आणि फार धडाडीचा राजा होता. याचा नातू राजा कृष्ण याने बल्बनच्या अधिपत्याखाली असलेल्या मुसलमानी सैन्याला पराभूत केले. कृष्णाचा धाकटा भाऊ महादेव याने सोमेश्वर शिलाहारावर हल्ला चढवला. सोमेश्वराच्या आरमाराचा समुद्रात पाठलाग करून त्याच्यासह जहाजांच्या सर्वच काफिल्याला जलसमाधी दिली. मराठवाड्याच्या सत्ताधीशाने आरमारी लढाई केल्याचे बहुधा हे पहिले उदाहरण असावे. रामदेव हा शेवटचा यादव नृपती. प्राचीन मराठवाड्याचा शेवटचा हिंदूराजा. याने वाराणसीमधून मुसलमानांना हाकलून दिले व तेथे शारंगधराचे एक सुवर्णमंदिर बांधले. ही घटना बहूधा दिल्लीचा सुलतान बल्बन याचा मृत्यू आणि जलालुद्दिनाचे राज्यारोहण यांच्या मधल्या काळात घडली असावी असे मु. ग. पानसे (यादव कालीन महाराष्ट्र, 19६३ पृ. 3४) यांचे अनुमान आहे. रामदेवराय पराक्रमी खरा पण सावधचित नव्हता; अखंड सावधान नव्हता. त्यामुळे दिल्लीहून आलेल्या अल्लाउद्दिनचे चांगलेच फावले आणि घात झाला. घात झाला तो केवळ रामदेवाचा नव्हे, तो मराठवाड्याचा, महाराष्ट्राचा घात होता. तो घात साऱ्या हिंदू राजांचा होता, सत्तेचा होता. पुढे काही काळ दिल्लीहून स्वाऱ्या होतच राहिल्या. रामदेव पुत्र शंकरदेव व जावई हरपालदेव यांचे प्राणपणाने स्वतंत्र होण्याचे निकराचे प्रयत्न निरुपयोगी ठरले आणि सुलतान महंमद तुघलकाने देवगिरीचे दौलताबाद केले. या नामकरणातून दोन प्रवृत्ती लक्षात येतात. देवांचे वास्तव्य मानणारे आधीचे राज्य आणि संपत्तीलोलूप दुसरे नंतरचे. यानंतरच्या काळात मराठवाड्याभोवती मुसलमानी सत्तेचा विळखा पडला. कधी तो बहामनींचा, कधी नगरच्या निझामशाहीचा तर कधी आदिलशाहीचा. सरते शेवटी हैद्राबादच्या निझामाच्या संस्थानात हा प्रदेश खितपत पडला. १९४८ मध्ये हैद्राबाद संस्थान विलीन झाले आणि मराठवाड्याचा वनवास संपला. प्राचीन काळी राजकीय आणि सांस्कृतिक बाबतीत आघाडीवर असलेला मराठवाडा नंतरच्या मुसलमानी सत्तेच्या काळात मागासला. त्याच्या सुधारणेची गती अजूनही धीमीच आहे. भांडकुदळपणात कमी पडणाऱ्या, योग्य दूरदर्शी नेतृत्वाभावी त्याच्याकडे जावे तसे लक्ष अजूनही सत्ताधीशांचे जात नाही. त्याच्या सोशिकतेचे, संत- शिकवणीमुळे झालेल्या सात्विकपणाचे हे त्यांच्या वाट्याला आलेले फळ म्हणायचे! प्रागैतिहासिक काळातील मराठवाड्याचा हा झाला मागोवा. (लेख- मराठवाडा: इतिहास व संस्कृती. डॉ. गो.बं. देगलूरकर, मराठवाडा वारसा आणि सद्यस्थिती खंड १, संपादक, डॉ. मारुती आवरगंड, श्री विठ्ठल कदम) ==मराठवाड्याची संस्कृती== भौतिक आणि मनोमय सृष्टी म्हणजे संस्कृती. राजकीय स्थिती, घरे, नगररचना, आर्थिक स्थिती या सर्व गोष्टी मानवाच्या ऐहिक वा भौतिक प्रगतीच्या निदर्शक असतात. इंग्रजीत याला सिव्हिलायझेशन म्हणतात पण संस्कृतीची दुसरी बाजू म्हणजे मनोमय सृष्टी. यात अध्यात्म, तत्त्वज्ञान, धर्म, कला, साहित्य यांचा समावेश केला जातो. हे झाले इंग्रजीतील 'कल्चर'. आपण आत्तापर्यंत पाहिले की प्राचीन काळात राजकीयदृष्ट्या मराठवाड्याचे कार्य विशेष महत्त्वाचे होते. मराठवाड्यावर राज्य करणाऱ्या घराण्यांची महाराष्ट्रावर तसेच भोवतीच्या प्रदेशावर सत्ता होती. कर्नाटक, आंध्र, गुजरात या राज्यांवर बहुधा प्रत्यक्ष नि क्वचित वेळा अप्रत्यक्ष (म्हणजे मांडलिकांमार्फत) या घराण्यांचेच राज्य असायचे. प्राचीन काळातील घटनांवर मराठवाड्याचा विशेष ठसा होता. असे म्हणण्याचे कारण असे की त्याकाळी एक तर या राज्यकर्त्यांची राजधानी मराठवाड्यातच असे किंवा ती मराठवाड्याच्या सीमेवर असे की ज्यामुळे मराठवाड्याच्या काही भागाचा समावेश राजधानीच्या भागातच (होम प्रॉव्हिन्स) असायचा. येथील राजकीय सत्तांपैकी प्रबळ होत्या त्या सातवाहन, राष्ट्रकूट आणि यादव यांच्या. पैकी पहिल्या दोन्हींचे मूळ वस्तिस्थान मराठवाड्यातलेच. यादवांच्या संबंधात असे म्हणता येते की मराठवाड्याला मोठे केले ते त्यांनी आणि त्यांना साम्राज्य स्थापण्याची संधी दिली ती मराठवाड्याने सुमारे दोनशे वर्षे यादवांनी साऱ्या दक्षिण भारतावर अधिराज्य गाजवले ते मराठवाड्याला शक्तिकेंद्र करूनच. पैठण, कंधार, बहुधा वेरुळ आणि देवगिरी ही राजधानीची शहरे मराठवाड्यातील आणि मान्यखेट, कल्याण (बसवकल्याण) या राजधान्या मराठवाड्याच्या सीमेलगत होत्या. शिलाहारांनी कोकण-कोल्हापूर भागात पराक्रम गाजवला तरी ते मूळचे मराठवाड्यातीलच तर होते! या शिवाय कित्येक मांडलिकांच्या राजधान्याही येथेच होत्या. वहनीकुल, वाजीकुल हे कल्याणी चालुक्यांचे मांडलिक आणि अमर्दकपूर (औंढा, जि. हिंगोली) येथील रट्ट घराण्याच्या राजधान्या काय की कलचुरींच्या कुंभारी, मुरुम या उपराजधाऱ्या काय या सर्व येथल्याच होत. हा सर्व आढावा घेण्याचे कारण असे की यावरून असे लक्षात यावे की राजांच्या व सम्राटांच्या येथील वास्तव्याचा, आचार-विचारांचा प्रभाव येथील समाजाची जडण-घडण होण्यास नक्कीच कारणीभूत झाला असणार. शुक्रनीतितील दोन सिद्धांताकडे लक्ष दिल्यास यावर अधिक भाष्य करण्याची आवश्यकता राहणार नाही. 'राजा कालस्य कारणम्' आणि 'यथा राजा तथा प्रजा', 'हुकूमशाहीत वा सरंजामशाहीत त्या प्रदेशाच्या सांस्कृतिक जडण-घडणीत राजांच्या विचारांचा मोठा वाटा असतो. प्रजाजनांवर त्यांच्या विचारांचा, आवडी-निवडींचा प्रभाव पडत असतो. आणि राजेलोक कल्याणकारी विचारसरणीचे असतील तर याची शक्यता अधिक असते. मराठवाड्यातल्या सांस्कृतिक जीवनाला घाट दिला गेला तो राजांनी व त्यांच्या सरदारांनी प्रारंभी केलेल्या वा पुरस्कृत केलेल्या प्रथांनी, आणि येथे रुजलेल्या या प्रथांचे लोण साऱ्या महाराष्ट्रभर यथाकाल पसरले असणार. दुसऱ्या शब्दांत सांगायचे तर प्राचीन काळात नवकल्पना निर्मितीचे व सांस्कृतिक प्रगतीचे स्रोत सातत्याने मराठवाड्यानेच पुरविले होते. तेथे असलेल्या सातवाहन, राष्ट्रकूट, यादव या राजकुलांच्या राजधान्यांमुळे पंडित, शास्त्रज्ञ, विद्वान, कलावंत, उद्योगपती व व्यापारी (परदेशीय सुद्धा) यांचे सततचे वास्तव्य मराठवाड्यातच राहिले. त्यामुळे त्यांनी निर्माण केलेल्या वास्तूंचा, कलाकृतींचा, कल्पनांचा पहिल्यांदा लाभ व्हायचा तो स्थानिकांना संस्कृतीला लाभलेले अनेक आयाम आणि त्यांच्यात झालेली प्रगती मुळात येथली, मग त्यांचा प्रसार साऱ्या महाराष्ट्रात आणि शेजारच्या प्रदेशात झाला. पैठण, तेर, देवगिरी ही भरभराटीला आलेली व्यापारी केंद्रे होती याचा वर उल्लेख झालेला आहेच. येथूनच परदेशांत आणि परदेशातून व्यापारी मालाची ने आण होत असे. साहजिकच संस्कृतीच्या संबंधातील कल्पनांची देवाण घेवाण होत असणार. यांचा पहिल्याचा स्वीकार मराठवाड्यात होत असणार आणि तेथूनच सर्वदूर त्यांचे प्रसारण होत असणार. शिल्प आणि स्थापत्याच्या क्षेत्रात तर मराठवाडा नेहमीच अग्रेसर होता. त्याचा वरचष्मा होता. या क्षेत्रातील त्याचे योगदान वाखाणण्याजोगे होते. भाजे, बेडसे, कोण्डाणे येथील शैलगृहे कालक्रमदृष्ट्या आधीची आहेत यात शंकाच नाही पण उत्कृष्ट शैलगृहे घडविण्याचे श्रेय जाते ते मराठवाड्याकडेच. वेरुळ येथील कैलास लेणे हे या क्षेत्रातील संपरिपूर्ण परिष्कृततेचे उत्तम उदाहरण ठरावे. ते कळसापासून पायापर्यंत 'आधी कळस मग पाया रे' या पद्धतीने कोरले गेले हे तर खरेच, पण ते 'देव देऊळ परिवारु । कोरुनि काढिला डोंगरु । ऐसा भक्तीचा व्यवहार । का न व्हावा ।। असे भक्ती व्यवहारातील अद्वैत कसे असावे याचे उदाहरणही ठरणारे लेणे आहे. तात्पर्य की मराठवाड्याने कलेसाठी कला असे न मानता जीवनासाठी तिचा उपयोग व्हावा ही दृष्टी बाळगली होती. (लेख मराठवाडा: इतिहास व संस्कृती. डॉ. गो.बं. देगलूरकर, मराठवाडा वारसा आणि सद्यस्थिती खंड १, संपादक, डॉ. मारुती आवरगंड, श्री विठ्ठल कदम) *अंबाजोगाई मराठी भाषेचा उगम येथे झाला व पुरातन काळात असेलेली हत्तीखाना, बाराखंबी मंदिर येथेच आहे.येथे पहिला मराठी ग्रंथ या ठिकाणी श्री मुकुंदराज स्वामी यांनी लिहला. इसवी सन १४०० पूर्वी हजारो वर्षे मराठवाड्यावर [[सातवाहन]], [[चालुक्य]], [[यादव]], [[इक्ष्वाकू]] या सारख्या मराठी लोकांचे राज्य होते. तर ४०० वर्ष देवगिरीच्या यादवांचे साम्राज्य होते आणि ते निम्म्यापेक्षा जास्त भारताच्या भागावर राज्य करत होते. नंतर चार शतके मुस्लिम राजवटीखाली मराठवाडा मुस्लिम राजवटीखाली आणि [[निजाम|निजामाच्या]] [[हैदराबाद]] संस्थानाचा भाग होता. निजामाने मराठवाड्यावर [[हैदराबाद संस्थान]] भारतात विलीन होईपर्यंत राज्य केले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://marathivishwakosh.in/khandas/khand12/index.php?option=com_content&view=article&id=10390|title=मराठवाडा|प्रकाशक=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ, मुंबई|भाषा=मराठी|ॲक्सेसदिनांक=३१ जुलै २०१४}}</ref> भारतीय स्वातंत्र्याच्या लढ्यात बरोबरीनेच [[हैदराबाद मुक्तिसंग्राम]] लढला गेला. १७ सप्टेंबरला मराठवाड्याला हैदराबाद संस्थानातून स्वातंत्र्य मिळाले. १ नोव्हेंबर १९५६ पासून मराठवाडा विभाग [[मुंबई]] राज्यास जोडण्यात आला. १ मे १९६० पासून मराठवाडा हा नवीन [[महाराष्ट्र]] राज्याचा भाग झाला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.bbc.com/marathi/india-49444233|title=विधानसभा निवडणूक 2019: महाराष्ट्र विधानसभेची पहिली निवडणूक आणि तीन मुख्यमंत्री}}</ref> स्वातन्त्र्योत्तर काळात [[काँग्रेस]]चे नेते, [[शंकरराव चव्हाण]] यांचे प्रदीर्घ काळ मराठवाडा भागावर राजकीय प्रभुत्व होते. ते आधी महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री झाले व नंतर त्यांनी भारतीय संघराज्याचे [[गृहमंत्री]], [[अर्थमंत्री]] ईत्यादी केन्द्रीय मंत्रिपदेही सांभाळली. त्यांचा महाराष्ट्रातील जलसिंचन क्षेत्रांचा गाढा अभ्यास होता. विकास क्षेत्रातील.[[पैठण]]चा [[जायकवाडी धरण|जायकवाडी]] जलसिंचन प्रकल्प हे त्यांचे महत्त्वाचे योगदान आहे. ==भौगोलिक स्थान== ===मुख्य शहरे=== * [[छत्रपती संभाजीनगर]] : ही मराठवाड्याची राजधानी व प्रमुख औद्योगिक शहर आहे. हे शहर ऐतिहासिक वास्तु, लेणी इत्यादींसाठी प्रसिद्ध आहे. छत्रपती संभाजी नगर येथून मुंबई-दिल्ली औद्योगिक मार्गिका जात आहे. याच जिल्ह्यात बिबी का मकबरा, अजिंठा - वेरूळ लेण्या,[[दौलताबाद किल्ला]] आणि [[जायकवाडी धरण]] आहे. पर्यटन स्थळे आणि धार्मिक स्थळे या जिल्ह्यात आहेत. येथेच छत्रपती संभाजीनगर प्रशासकीय विभागाचे मुख्यालय आहे. या जिल्ह्याच्या दक्षिणेकडून [[गोदावरी]] ही नदी वाहते. * [[अंबाजोगाई]] अंबाजोगाई हे शहर बीड जिल्ह्यातील मुख्य शहर म्हणून ओळखले जाते. मराठवाड्याची सांस्कृतिक राजधानी म्हणून ओळख आहे. या शहराला शिक्षणाची पंढरी आणि ऐतिहासिक वारसा लाभलेलं शहर आहे. अंबाजोगाई शहराला प्राचीन काळापासून खूप वारसा आहे. या शहरातून मराठी भाषेचा उगम झाला होता. या तालुक्यात तुम्हाला माता योगेश्वरी देवी मंदिर, मराठी भाषेतील पहिला मराठी ग्रंथ लिहणारे मुकुंदराज स्वामी यांची समाधी येथे आहे. * [[सिल्लोड]] : हे छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील सर्वात मोठे आणि प्रगतशील शहर आहे. तालुक्यात अंधारी आणि अजिंठा सारखी मोठी गावे आहेत की तालुक्याचा प्रगतीत मोठा हातभार लावतात. * [[धाराशिव]] : या शहरापासून जवळच धाराशिव लेणी आहेत. या शहराजवळून भोगावती नदी वाहते. याच जिल्ह्यात तुळजापूर येथे [[तुळजाभवानी माता मंदिर]] आहे. तसेच लाखो भाविकांचे कुलदैवत असलेल्या काळभैरवनाथ श्री क्षेत्र सोनारी याच जिल्ह्यात आहे. अनेक धार्मिक पर्यटन स्थळे या जिल्ह्यात आहेत. * [[जालना]] : जालना शहर मराठवाड्यातील एक महत्त्वाची बाजारपेठ व औद्योगिक केंद्र आहे. या शहराला बियाणांची राजधानी असे म्हणतात. इथे स्टील उद्योग मोठ्या प्रमाणात आहे. याच जिल्ह्यात [[भोकरदन]] हे प्राचीन शहर वसलेले आहे. जालना मधील श्रीक्षेत्र राजूर हे प्रसिद्ध तीर्थक्षेत्र आहे. येथे राजुरेश्वर गणपतीचे खुप भव्यदिव्य असे मंदिर आहे. * [[नांदेड]] : ह्या शहराला मराठवाड्याची उपराजधानी म्हणून ओळखले जाते. हे शहर गोदावरी नदीच्या काठी वसलेले आहे. नांदेड येथे सचखंड गुरुद्वारा आहे. महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री आणि केंद्रीय मंत्री [[शंकरराव चव्हाण]] इथलेच आहेत. * [[परभणी]] : परभणी येथे वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ आहे. परभणी जंक्शन हे मराठवाड्यातील महत्त्वाचे रेल्वे स्थानक आहे. * [[बीड]] : बीड ला पांडवकाळात [[दुर्गावतीनगर]] म्हणत असत. पुढे चालुक्यकालीन चंपावती राणीच्या नावावरून देण्यात आलेले '[[चंपावतीनगर]]' हे या शहराचे दुसरे नाव आहे. कंकालेश्वर हे बीड मधील ऐतिहासिक पुरातन भगवान शंकराचे मंदिर आहे. हे चारही बाजूने पाण्याने वेढलेले आहे. मंदिराचे दगडी बांधकाम आहे. या जिल्ह्यात वंजारी आक्रमक आणि शूर आहेत, त्यांच्यामध्ये शैक्षणिक प्रगती उत्तम आहे. * [[लातूर]] : लातूर हे मराठवाड्यातील प्रमुख शैक्षणिक केंद्र आहे. गुणवत्तापूर्ण शिक्षणप्रणालीमुळे शिक्षण क्षेत्रात लातूर आकृतिबंध (पॅटर्न) निर्माण झाला आहे. महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री [[विलासराव देशमुख]] इथलेच आहेत. * [[हिंगोली]] : हिंगोली शहर कयाधू नदीच्या काठावर वसले आहे. हिंगोली येथील दसरा महोत्सव प्रसिद्ध आहे. [[औंढा नागनाथ]] हे महादेवाचे प्रसिद्ध मंदिर याच जिल्ह्यात आहे. * [[परळी वैजनाथ]] परळी वैजनाथ हे बारा ज्योतिर्लिंग मंदिरांपैकी एक आहे. या शहरात बीड जिल्ह्यातील रेल्वे जंक्शन आहे. या शहरात औष्णिक विद्युत केंद्र आहे. या शहरात अनेक प्रकारची उद्योग चालतात. ===महत्त्वाची ठिकाणे=== [[Image:Takht Shri Hazoor Sahib Gurudwara Nanded.JPG|thumb|नांदेड येथील सचखण्ड गुरुद्वारा]] संत [[नामदेव]] महाराजांचे जन्मस्थान [[नरसी (नामदेव)]], संत [[ज्ञानेश्वर]] महाराजांचे जन्मस्थान [[आपेगाव]], संत [[जनाबाई]]चे जन्मगाव [[गंगाखेड]], [[शिर्डी]]च्या [[साईबाबा|साईबाबांचे]] जन्मगाव [[पाथरी]], संत एकनाथांचे [[पैठण]], [[समर्थ रामदास स्वामी|समर्थ रामदासांचे]] जन्मगाव [[जांब]], देवीचे शक्तिपीठ [[माहूर]], ज्योतिर्लिंग [[परळी-वैद्यनाथ|परळी वैजनाथ]], ज्योतिर्लिंग [[औंढा नागनाथ]], ज्योतिर्लिंग [[घृष्णेश्वर मंदिर]], [[शीख]] धर्मीयांचा [[नांदेड]] येथील सचखंड [[गुरुद्वारा]] इत्यादी धार्मिक स्थाने या विभागात येतात. * [[परळी-वैद्यनाथ|परळी वैजनाथ]] धार्मिक पर्यटन केंद्र * [[अंबाजोगाई]] सांस्कृतिक, धार्मिक, शैक्षणिक व ऐतिहासिक वारसा * [[माहूर]] धार्मिक पर्यटन केंद्र * [[औंढा नागनाथ]] धार्मिक पर्यटन केंद्र * [[केदारेश्वर देवालय]] - केदारेश्वर देवालय [[शिल्प स्थापत्य]]कलेचा उत्कृष्ठ नमुना * कल्हाली, ता. कंधार, जि. [[नांदेड जिल्हा|नांदेड]] - निजामकालीन जहागिरीचे गाव, ३५ हुतात्म्याचे ग्रामकेंंद्र, ब्रह्मदेवाचे देवस्थान. * श्री क्षेत्र गहिनीनाथगड चिंचोली * श्री क्षेत्र भगवानगड (धौम्य गड ) * श्री क्षेत्र नारायणगड - मराठवाड्यातील धाकटी पंढरी * श्री क्षेत्र गोरक्षनाथ टेकडी संस्थान, बीड तालुका * कपिलधार धबधबा, मांजरसुम्भा, बीड * श्री क्षेत्र माऊली महाराज मंदिर,चाकरवाडी ता.केज जि.बीड * श्री क्षेत्र मच्छिन्द्रनाथ, सावरगाव मायंम्बा, ता आष्टी जि बीड * श्री क्षेत्र पिंपळनेर गणपतीचे * श्री क्षेत्र भैरवनाथ, जरुड ता बीड * श्री तुळजाभवानी मंदिर तुळजापूर ता.तुळजापूर जि. धाराशिव * श्री काळभैरवनाथ (सिद्धनाथ) सोनारी ता.परांडा जि.धाराशिव * नळदुर्ग किल्ला ता. तुळजापूर जि. धाराशिव * नळदुर्ग व अणदूर खंडोबा देवस्थान ता.तुळजापूर जि. धाराशिव * चालुक्यकालीन केदारेश्वर मंदिर, धर्मापुरी * धर्मापुरी किल्ला * भुईकोट किल्ला, किल्ले धारूर, धारूर जि. बीड * आसरादेवी मंदिर असरडोह, ता.धारूर, जि.बीड == नद्या == [[चित्र:Nandur_madhmeshwar_canal.jpg|thumb|नान्दुर मधमेश्वर कालवा]] गोदावरी ही मराठवाड्यातील मुख्य नदी आहे. पूर्णा, पैनगंगा, सीना, शिवणा, मांजरा, दुधना या विभागातील इतर महत्त्वाच्या नद्या आहेत. '''गोदावरी :''' मराठवाड्यातून [[गोदावरी नदी|गोदावरी]] ही प्रमुख नदी वाहते. काही अंतरापर्यंत तिने छत्रपती संभाजीनगर बीड, जालना व परभणी, बीड व जालना अशा जिल्हा सीमा निश्चित केल्या आहेत. गोदावरीची वाहण्याची दिशा साधारणपणे वायव्येकडून आग्नेयेकडे आहे. बीड जिल्ह्यातील सिन्धफणा, वाण, सरस्वती, या गोदावरीच्या उपनद्या आहेत. [[मांजरा नदी|'''मांजरा'']] : पाटोदा तालुक्यातील बालाघाटच्या डोंगराळ भागात उगम पावणारी मांजरा नदी सुरुवातीस उत्तर - दक्षिण - असा प्रवास करून जिल्ह्याच्या दक्षिण सीमेवरून पश्चिमेकडून पूर्वेकडे अशी वाहत जाऊन पुढे लातूर जिल्ह्यात प्रवेशते. तिचा बराचसा प्रवास गोदावरीला काहीसा समांतर असा होतो. बऱ्याच ठिकाणी या नदीने अहमदनगर-बीड, धाराशिव-बीड व लातूर-बीड या जिल्ह्यांमधील नैसर्गिक सीमेचे कार्य केले आहे. उगमापासून सुमारे ६१६ किलोमीटर प्रवास करून ही नदी पुढे नांदेड जिल्ह्यात कुण्डलवाडी गावाजवळ गोदावरीस मिळते. सिन्धफणा नदी पाटोदा तालुक्यात चिंचोली टेकड्यात उगम पावते. प्रथम उत्तरेकडे, नंतर पूर्वेकडे व तदनंतर पुन्हा उत्तरेकडे, किंबहुना ईशान्येकडे प्रवास करीत माजलगाव तालुक्यात मंजरथजवळ गोदावरीस मिळते. बीड तालुक्यातील डोंगराळ परिसरात उगम पावणारी बिन्दुसरा नदी बीड शहरातून वाहत जाऊन पुढे सिन्धफणा नदीस मिळते. कुंडलिका ही सिन्धफणेची आणखी एक उपनदी जिल्ह्यातच उगम पावून जिल्ह्यातच सिन्धफणा नदीस मिळते. [[सिना]] : जिल्ह्याच्या व आष्टी तालुक्याच्याही नैर्ऋत्य सीमेवरून सीना नदी वाहते. काही अंतरापर्यंत तिने [[अहिल्यानगर]] व बीड जिल्ह्यांमधील नैसर्गिक सीमा म्हणून काम केले आहे. त्याच वेळी तिने अहिल्यानगर जिल्ह्यातील नगर तालुका व बीड जिल्ह्यातील आष्टी तालुका यांची सीमारेषाही स्पष्ट केली आहे.{{संदर्भ हवा}} [[कयाधू]] : नदी हिंगोली जिल्ह्याच्या उत्तर-पूर्व सीमेवरून वाहताना [[वाशिम]] आणि [[यवतमाळ]] जिल्ह्यांची नैसर्गिक सीमा बनते. '''मनकर्णिका''' - बीड व माजलगाव तालुक्यातील नदी. पुढे सिंदफनाला मिळते. आंबेसावळी ता बीड येथे मनकर्णिका १ प्रकल्प व लिंबारूई देवी येथे मनकर्णिका २ सिंचन प्रकल्प या नदीवर आहेत ''' वाण ''' वाण ही नदी बीड जिल्ह्यातील प्रमुख नद्यापैकी एक आहे. या नदीचा उगम धारुरच्या घाटातून होतो आणि ही नदी पुन्हा गोदावरीला जाऊन मिळते. या नदीवर नागापूर चे धरण आहे. == मराठवाड्यातील धरणे== मोठे प्रकल्प - १ २ ३ ४ ५ प्रकल्प नाव- नदी, धरणासाठी अधिग्रहण क्षेत्र, विस्थापित झालेल्यांची संख्या, धरणाची उंची, पाणी साठवण क्षमता,मृत साठा, पाटचाऱ्या, एकूण लाभ क्षेत्र, लाभ क्षेत्रातातील कंपन्या,एमआयडीसी मध्यम प्रकल्प १ २ ३ ४ ५ प्रकल्प नाव, धरणासाठी अधिग्रहण क्षेत्र, विस्थापित झालेल्यांची संख्या, धरणाची उंची, पाणी साठवण क्षमता,मृत साठा, पाटचाऱ्या, एकूण लाभ क्षेत्र, लाभ क्षेत्रातातील कंपन्या,एमआयडीसी लहान प्रकल्प १ २ ३ ४ ५ प्रकल्प नाव, धरणासाठी अधिग्रहण क्षेत्र, विस्थापित झालेल्यांची संख्या, धरणाची उंची, पाणी साठवण क्षमता,मृत साठा, पाटचाऱ्या, एकूण लाभ क्षेत्र. ==प्रशासन== ===महसूल=== मराठवाड्यातील पुढील आठही जिल्ह्यांचा मिळून [[छत्रपती संभाजीनगर महसुली विभाग]] तयार झाला आहे. विभागाचे मुख्यालय छत्रपती संभाजीनगर येथे आहे. [[विभागीय आयुक्त]] हा या महसुली विभागाचा सर्वोच्च प्रशासकीय अधिकारी असतो. * [[छत्रपती संभाजीनगर जिल्हा]] * [[धाराशिव जिल्हा]] * [[जालना जिल्हा]] * [[नांदेड जिल्हा]] * [[परभणी जिल्हा]] * [[बीड जिल्हा]] * [[लातूर जिल्हा]] * [[हिंगोली जिल्हा]] ===न्यायदान=== सर्व जिल्ह्यांत जिल्हा न्यायालये आणि इतर न्यायालये आहेत. [[मुंबई उच्च न्यायालयाचे खंडपीठ]] छत्रपती संभाजीनगर येथे आहे. मराठवाड्यातील आठही जिल्हे आणि लगतच्या [[अहमदनगर]] आणि [[जळगाव]] जिल्ह्यांमधून उच्च न्यायालयात आलेल्या खटल्यांचे कामकाज येथे चालते. ==अर्थव्यवस्था== मराठवाडा हा प्राचीन काळापासून राजकीय, सामाजिक आणि आर्थिक दृष्टीने अत्यंत समृद्ध राहिलेला आहे. मराठवाड्याची आर्थिक स्थिती अभ्यासताना सातवाहन, वाकाटक, राष्ट्रकूट, यादव आणि मुस्लिम राजवट कालीन आर्थिक जीवन समजून घ्यावे लागेल. आर्थिक दृष्टिकोनातून मराठवाड्याची चिकित्सा करताना त्या काळातील आर्थिक जीवन स्पष्ट करावे लागेल. गोदाखोरे हे मराठवाड्यातील सर्वात विस्तृत व समृद्ध खोरे आहे. मराठवाड्याचा बराचसा भाग या खोऱ्याने व्यापला आहे. या भूमीने प्राचीन काळपासून ते आजपर्यंत अनेक आर्थिक चढउतार पाहिलेले आहेत. मराठवाड्याने प्राचीन, मध्ययुगीन आणि अर्वाचीन कालखंडात देशाच्या आर्थिक विकासात ऐतिहासिक योगदान दिले आहे. विशेषतः भारताच्या आर्थिक विकासाच्या जडणघडणीतही मराठवाड्याने महत्त्वाचा वाटा उचललेला आहे. त्याचबरोबर आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील व्यापार क्षेत्रात आपली ओळख प्राचीन व मध्ययुगीन काळात निर्माण केली आहे. प्राचीन काळात अनेक व्यापारी केंद्रे किंवा नगरे भरभराटीस आली होती. तेर, भोकरदन (भोगवर्धन) व पैठण (प्रतिष्ठान) या सातवाहन काळातील प्रसिद्ध व्यापारी बाजारपेठा होत्या. या व्यापारी केंद्रातून परदेशात माल पाठविला जात असे. मराठवाड्यातील आर्थिक समृद्ध वारसा कशा होता यावर प्रकाश टाकण्याचा प्रयत्न या लेखात केला आहे. प्राचीन काळापासूनच भारत हा कृषिप्रधान देश आहे. आपल्या देशातील सामाजिक आणि आर्थिक जीवन कृषीवरच अवलंबून आहे. लोक वर्षातून दोन वेळा आणि क्वचित प्रसंगी तीन वेळा पीक घेत असत. शेती ही मान्सुनवर अवलंबून असे. शेतीमधून अन्न-धान्य निर्मिती आणि रोजगार मिळत असे. सातवाहन काळापासून कापूस हे या परिसरातील मुख्य पीक होते. आजही विशेषतः गोदावरीच्या खोऱ्यात कापूस उत्पादन मोठया प्रमाणात घेतले जाते. कृषी उत्पादनावरच येथील उद्योगधंदे आधारित होते. साधारणत: शेतीच्या जमिनीची मालकी राजाची असे. परंतु शेतीकरिता ती निरनिराळ्या लोकांत वाटली जात असे. तत्कालीन लोकांचे जीवन हे कृषीवर आधारित असल्याने त्या काळात कृषी संबंधित सर्व उद्योग विकसित झाले होते. प्राचीन भारतातील लोकांचा पशुपालन हा महत्त्वाचा व्यवसाय होता. प्राचीन काळात हल (लहान लाकडी नांगर) व नांगल (मोठा लोखंडी नागर) असे नांगराचे दोन प्रकार होते. त्या काळात शेतकऱ्यांना हलिक असे म्हटले जात. नांगराचा उपयोग शेती कार्यात वैदिक काळापासून केला जात. दूध, दही, लोणी, तूप आणि दुधापासून बनविलेले अनेक पदार्थ हे लोकांचे प्रमुख अन्नपदार्थात मोडत असल्यामुळे दूध देणारे प्राणी पाळण्यावर लोकांचा सर्वाधिक भर होता. गाय, बैल, घोडा, गाढव, बकरी, मेंढी, कुत्रा, हत्ती, डुक्कर, व खेचर हे प्राणी पाळले जात होते. भारतीय व्यापारी परंपरा चार हजार वर्षे जूनी आहे. प्राचीन काळात भारताचा विदेशी व्यापार सुद्धा भरभराटीस आला होता. व्यापारी लोकांना समाजात मान सन्मान, प्रतिष्ठा व महत्त्व होते. विदेशी व्यापार जलमार्गाने होत असे. बौद्ध जातक कथात समुद्र प्रवासाची वर्णने व अनेक बंदराची माहिती उल्लेखनीय मिळते. व्यापारी लोक राजस्थान मार्गे नरकच्छ व शूर्पारक या बंदरातून बेबीलोनला जात. भारताचा चीन, मांचुरीया, जपान, इराण, ग्रीक, सिलोन, इजिप्त, मेक्सिको, बेबीलोन, रोम, अमेरीका, जावा, मलाया, सवर्णद्वीप व अरब देशांशी व्यापार चालू होता. तसेच विदेशी व्यापारी सुद्धा भारतीय बंदरात येऊन मालाची खरेदी-विक्री करीत. भारतातून विविध प्रकारच्या वस्तू विदेशात पाठविल्या जात आणि त्याचे मूल्य म्हणून परदेशातून विपूल सोने मिळत असे. चीन व ब्रह्मदेशातील माल भारतातील व्यापारी केंद्रातून पाश्चात्य देशाकडे पाठवला जात असे. भारतीय व्यापारी चीनी रेशमी वस्त्रे विकत घेत व ते पाश्चात देशांना निर्यात करीत. रोमच्या लोकांना भारतीय वस्त्र व आभूषणे आवडत असत. बंगाल आणि तामिळनाडू येथील मलमल जगप्रसिद्ध होती. विदेशी लोकांना भारतातील विविध प्रकारचे पदार्थ व मसाले आणि विविध सुंदर वस्तूंची आवड होती. त्यामुळे भारतातील वस्तूंना परदेशात चांगलीच मागणी होती. मसाल्याचे पदार्थ, सुगंधी द्रव्ये, औषधे, जडीबूटी, हिरे, मोती, लोखंड, तांबे, चंदन, कातडी, सूती व रेशीम कापड, सागाचे लाकूड, वनस्पतीचे बी-बियाणे व रोपे, मलमल, हस्तीदंत व त्यापासून बनविलेल्या वस्तू आणि विविध प्रकारचे पशुपक्षी भारतातून निर्यात केली जात असत. मराठवाडा हा प्राचीन आणि मध्ययुगीन विदेशी व्यापाराचे महत्त्वाचे केंद्र बनले होते. मराठवाडयातील व्यापारी विदेशात जाऊन आपल्या मालाची विक्री करीत असत. मराठवाडयातील तेर व पैठण या शहरातील व्यापाऱ्यांचे रोमशी प्रत्यक्ष व्यापारी संबंध होते. पैठणच्या उत्खननात अनेक रोमन अवशेष मिळाले आहेत. मराठवाड्याचा व्यापार हा भूमार्ग, नदीमार्ग व समुद्र मार्गाने केला जाई. घोडे, गाढव, उंट, नौका व बैलगाड़ी ही एकदरीत मालवाहतुकीची साधने होती. व्यापारी हा माल बैलगाडी, गाढवावर, उटावर व घोडयाच्या पाठीवर टाकून वाहून नेत असत. नाव व जहाज ही सुद्धा वाहतुकीची महत्त्वाची साधने होती. देशांतर्गत व्यापारी वाहतूक ही नदीमार्गाने व भूमार्गाने होत असे तर समुद्रमार्गाने परदेशी माल पाठविला जात. प्रवासात चोर व लुटारूंची भिती असल्याने सर्व व्यापारी मिळून एक संरक्षकदल बाळगीत असत. राजासुद्धा व्यापारांच्या संरक्षणाची व्यवस्था करीत.संपूर्ण व्यापारावर राजा नियंत्रण ठेवत. मालवाहतूकीसाठी राजा मार्फतच मार्ग सुकर केले जात. प्रवासात व्यापारी व त्याच्या मालाच्या संरक्षणाची संपूर्ण व्यवस्था राजा करीत असे. व्यापारी वर्गावर राजाचे नियंत्रण असावे यासाठी व्यापार किंवा व्यवसाय सुरू करण्यापूर्वी राजाची परवानगी घेणे आवश्यक होते.अकराव्या शतकात हिंदू धर्मशास्त्राने परदेशगमन निषिद्ध ठरविल्याने भारतीय व्यापारी परदेशी जाणे बंद झाले. इ.स. १२०० नंतर भारतात मुस्लीम सत्ता पसरु लागल्या. मुस्लिम राज्यकर्त्यांनी समाजावर वर्चस्व निर्माण व्यापारावर ताबा घेतला. व्यापारी क्षेत्रात त्यांचे वर्चस्व निर्माण झाले. अ) प्राचीन कालीन मराठवाड्यातील आर्थिक जीवन १. सातवाहन कालीन:- सातवाहन काळात मराठवाड्यामध्ये संपन्नता आणि वैभवाचे युग सुरू झाले होते. सातवाहनाच्या राजकीय उदयामुळे या परिसराच्या आर्थिक इतिहासात एका नव्या पर्वाचा आरंभ झाला. सातवाहन राज्यकर्त्यांनी जास्तीत जास्त जमीन लागवडीखाली आणली. सातवाहनांची अर्थव्यवस्था ही कृषी आणि व्यापार क्षेत्रावर आधारित होती. जलसिंचनाच्या सुविधा वाढवल्यामुळे कृषी उत्पादनात मोठ्या प्रमाणात वाढ झाली. पर्यायाने महसुलाच्या उत्पादनातही भर पडली. व्यापाराने सातवाहनांच्या आर्थिक समृद्धीत महत्त्वाची भूमिका पार पडली. सातवाहन राज्यकर्त्यांनी वाहतूक आणि दळणवळणाच्या सुविधा उपलब्ध करून दिल्यामुळे अंतर्गत व्यापारात वाढ झाली. सातवाहन काळात अनेक नगराची व व्यापारी बंदराची निर्मिती झाली. त्यांच्या समृद्धीचे चित्र त्यांनी कोरलेल्या लेण्यातून समजू शकते. तसेच परकीय प्रवाशी प्लिनी, टॉलेनी, एरीमन आणि पेरीप्लसने त्यांच्या लिखाणातून सातवाहन काळातील समृद्धीचे स्वरूप समजते. सातवाहन काळात आंतरराष्ट्रीय व देशांतर्गत व्यापारात मोठया प्रमाणात वाढ झाली. सातवाहनांची गलबते रोममधील अथेन्सला पोहचू लागली. भारतीय उत्पादनाला पाश्चिमात्य बाजारपेठा उपलब्ध झाल्या. सातवाहन काळात लोकांचा प्रमुख व्यवसाय शेती हाच होता. सातवाहन कालीन प्रतिष्ठान, तेर, भोकरदन आदि परिसरात जे उत्खनन झाले त्यात अन्नधान्याचे अवशेष फार मोठ्या प्रमाणात हाती लागले. या काळात तांदूळ मोठ्या प्रमाणात पिकविला जात होता. हरबरा, एरंडी, भूईमूग आदि द्विदल धान्याचे व कडधान्याचे पीक घेतले जात होते. मराठवाड्यातील जमीन गहू, कापूस, ज्वारी या कडधान्याच्या उत्पादनासाठी उत्तम होती. गाथा सप्तसतीमध्ये शेतीसाठी वापरण्यात येणाऱ्या औजारांचा तपशील दिला आहे. शेतीसाठी बैलांचा वापर केला जात होता. या काळात सामान्यत: दोन पिके काढण्याची पद्धत होती. पैठणसारख्या नदीकाठच्या शहरात पुराचे, महापुराचे संकट सातत्याने जाणवत असे. या काळात अनेक नगरांची निर्मिती करून व्यापाराला राजाश्रय दिल्याने आर्थिक प्रगती सुरू झाली. या काळात तेर, भोगवर्धन, कोल्हापूर, जुन्नर आणि पैठण ही प्रसिद्ध व्यापारी केंद्रे होती. अंतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापाराला प्रोत्साहन दिल्यामुळे सातवाहनांची अर्थव्यवस्था भक्कम बनली. सातवाहनांनी पश्चिम किनाऱ्यावरील बाजारपेठा काबीज केल्या. व्यापारी बंदरांची निर्मिती केल्याने भारतीय उत्पादनाला पाश्चिमात्य बाजारपेठा उपलब्ध झाल्या. या काळात युरोपीयांशीही व्यापार सुरू झालेला होता. त्याठिकाणी तयार होणारे रेश्मी वस्त्रे तलम कपडे, हस्तिदंती वस्तू आणि पैठण येथे तयार होणारी पैठणी साडी या वस्तू व मसाल्याचे पदार्थ निर्यात केले जाऊ लागले. युरोपियन बाजारपेठेत हस्तिदंती वस्तू व रेश्मीवस्त्राला अनन्यसाधारण महत्त्व होते. त्या मोबदल्यात युरोपीयांकडून सोने व चांदीचा ओघ भारताकडे सुरू झाला. त्यामुळे ‘स्ट्रेबी' या विचारवंताने सातवाहन राजाकडून येणाऱ्या महागडया वस्तूच्या आयातीवर बंदी घालण्याची मागणी रोमन सम्राटाकडे केली होती. इ.स. दुसऱ्या शतकात आंतरराष्ट्रीय व्यापार शिगेस पोहचल्याचे सातवाहनांच्या चलनातील चांदीच्या नाण्यावरून अनुमान निघते. सातवाहन आणि रोम याचे प्रत्यक्ष संबंध असल्याचे आता उत्खननातून स्पष्ट झाले आहे. पैठण, नेवासा, भोकरदन आणि तेर आदि ठिकाणी सातवाहन घरासोबत रोमन पद्धतीचे घरे आढळले आहेत. रोमन घरात प्रामुख्याने रोमन नाणी, खापरे, मुर्ती, नाणी इत्यादी वस्तू सापडल्या आहेत. रोमच्या ऐतिहासिक कागदपत्रातूनही या संबंधाचा उल्लेख येतो. रोमन सम्राट ट्रॉमबेरस (इ.स. १४ ते ३७) चे एक चांदीचे नाणे पैठण येथे सापडले आहे. यावरून ख्रिस्त शताब्दी पुर्वीपासून पैठण व रोमचे संबंध असल्याचे स्पष्ट होते. तसेच रोमन सम्राटांच्या प्रतिकृती असणारे अनेक मातीची पुतळे भोकरदन, पैठण व तेर येथे सापडले आहेत. व्यापाऱ्यांनी सातवाहन साम्राज्यातील मालाला युरोपीयन बाजारपेठ उपलब्ध करून दिली. जलमार्गाने होणाऱ्या व्यापारास संरक्षण दिल्यामुळे आंतरराष्ट्रीय व्यापाराचा विकास झाला. पैठण हे सातवाहनाच्या राजधानीचे ठिकाण असून ते अनेक शतके व्यापारी केंद्र बनले. ते भारतातील सर्व प्रमुख व्यापारी पेठांशी जोडले होते. एकंदरीत सातवाहन काळात लाभलेल्या राजकीय स्थैर्यामुळे आर्थिक विकासाला मोठा वाव मिळाला. 2) वाकाटक कालीन आर्थिक स्थिती:-मराठवाड्यात सातवाहनांच्या अस्तानंतर वाकाटक सत्ता राज्य करत होती. वाकाटक गुप्तांचे समकालीन होते. गुप्तांचे सुवर्णयुग दक्षिणेत आणण्याची जबाबदारी वाकाटक सत्तेने पार पाडली. वाकाटक काळात आर्थिक सुबत्ता होती. पण वाकाटक सत्तेचे प्रभाव क्षेत्र मराठवाड्यात कमी आणि विदर्भात अधिक होते. राज्याच्या उत्पन्नाचे प्रमुख साधन म्हणजे भूमीकर होय. राज्यातील प्रजा सुखी आणि समृद्ध होती. राजकीय स्थैर्य प्राप्त झाले होते.वाकाटक काळातील लोकांचा प्रमुख व्यवसाय शेती हाच होता. शेतीमध्ये रब्बी आणि खरीप पिके घेतली जात असत. तांदुळ, चरु, जब, ज्वारी, कापूस, हरभरा, एरंडी, भुईमुग, तीळ, मसुर, मूग, मिरची, अद्रक, हळद, अलसी व सरस या पिकांचे उत्पादन घेतले जाई. तसेच अनेक प्रकारच्या वृक्षांचीही लागवड केली जात असे. औषधीयुक्त वृक्ष मोठ्या प्रमाणात लावले जात. विविध फळांची झाडेही लावली जात. अंगूर, शाक व ईख ही महत्त्वाची फळ झाडे होती. कालवे, पाटबंधारे, विहिरीच्या पाण्यावर शेती केली जात असे. कालवे व पाटबंधाऱ्यातून राज्यामार्फत शेतीला पाणीपुरवठा केला जात असे. त्या मोबदल्यात काही कर शेतकऱ्यांकडून घेतला जात असे. पशुपालन हा शेतकऱ्यांचा पुरक व्यवसाय होता. शेती बैलाच्या मदतीने केली जाई. गाय, म्हैस, बैल, शेळया मेंढ्या यांचे पालन शेतकरी करीत असे. पशुपालन हे शेतोपयोगी होते. वाकाटक काळात उद्योगधंदे व व्यवसायाचा फार विकास झाला. वाकाटकांच्या काळात अनेक शहरे उदयास आली होती. पैठण, तेर, भोकरदन येथील व्यापार उदीम वाढला होता. त्यामुळे अनेक उद्योग व व्यवसाय भरभराटीस आले होते. कापड उद्योग हा सर्वात मोठा होता. पैठण हे शहर कापड उद्योगासाठी प्रसिद्ध होते. या काळात कलाकुसरीचे काम प्रसिद्ध होते. सुवर्ण, चांदी, ब्रांझ धातूच्या कौशल्यपूर्ण नक्षीदार कलाकृती तयार करणारे व्यवसाय उदयास आले होते. प्रवासात व्यापाऱ्यांचे व त्यांच्या मालाचे चोर, दरोडेखोर, लुटारू व जंगली प्राण्यापासून रक्षण करण्याचे काम थल नियामक नावाची व्यक्ती करीत असे.वाकाटक कालखंडात शेती, पशुपालन, विविध व्यवसाय, उदयोगधंदे व व्यापार यांची भरभराट झाल्याने मराठवाडा आर्थिक दृष्टया समृद्ध बनला होता. 3) बदामीचे चालुक्यकालीन आर्थिक स्थिती:- बदामीचे चालुक्य घराणे प्राचीन भारतीय इतिहासात सुप्रसिद्ध आहे. बदामी चालुक्यांची सत्ता दख्खनच्या बहुतेक भागावर पसरली होती. त्यांनी बांधलेल्या अनेक देवालयांत एका विशिष्ट स्थापत्य पद्धतीचा उपयोग केलामुळे ती चालुक्य स्थापत्य पद्धती म्हणून प्रसिद्ध आहे. त्यांच्या काळी संस्कृत व कन्नड भाषांत अनेक उत्तम प्रकरणे, काव्ये रचली आहेत. या राजसत्तेविषयी थोडी माहिती यूआन च्वांग या चिनी यात्रेकरुच्या प्रवास वर्णनावरून आणि चरित्रावरून मिळते.६४१-४२ मध्ये चिनी यात्रेकरून यूआन च्वांग त्याच्या दरबारी आला होता. यूआन च्वांग त्याला महाराष्ट्राचा अधिपती म्हणतो. इराणचा राजा द्वितीय खुसरौ याचा या वंशातील दुसरा पुलकेशी राजाशी पत्रव्यवहार व राजदूतांची देवघेव झाली होती, त्याविषयीचा एक उल्लेख एका फार्सी बखरीत आढळतो. पुलकेशीने इराणचा राजा द्वितीय खुसरौ (खुस्रव) यास नजराणा व हत्ती पाठवून त्याच्याशी ६२५ च्या सुमारास राजनैतिक संबंध प्रस्थापित केले. उत्तरेस नर्मदेपर्यंत त्याचे राज्य पसरल्यामुळे त्याने नासिक येथे आपली दुसरी राजधानी केली असावी. सामान्यतः यांची नाणी अद्यापि सापडली नाहीत. गुजरातेत स्थापलेल्या घराण्यातील जयाश्रय राजाचे नाणे सापडले आहे. त्यावरून बदामीच्या मुख्य घराण्याची नाणी पुढेमागे सापडतील. ४) राष्ट्रकुट कालीन आर्थिक स्थिती:- राष्ट्रकूटांच्या कालखंडात मराठवाड्याची आर्थिक स्थिती अत्यंत संपन्न आणि समृद्ध होती. याची पुढील महत्त्वाची कारणे आहेत. १) राष्ट्रकूट साम्राज्यातील प्राकृतिक रचना ही आर्थिक स्थिती संपन्न बनवण्यास महत्त्वाची ठरली. या प्रदेशातील सुपीक जमीन, खनिज संपत्ती आणि हवामान यांचा मोलाचा वाटा आहे. २) कृषी हा येथील मुलभूत व्यवसाय असून याच व्यवसायातून अनेकांना मोठ्या प्रमाणात रोजगार उपलब्ध झाला आणि यातूनच सामान्य जनतेचे आर्थिक जीवन समृद्ध बनले होते. ३) राष्ट्रकूट काळात अंतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापार मोठ्या प्रमाणात वाढला होता. व्यापाराने आर्थिक समृद्धी वाढली. ४) राष्ट्रकूटांनी आपल्या साम्राज्याच्या सीमा नेहमी विस्तारीत करण्याचा प्रयत्न केला आणि नव्याने जिंकलेल्या प्रदेशातून बरीच संपत्ती मराठवाड्यात आणली. राष्ट्रकूट कालखंडात काळी कसदार कापसाची जमीन मोठ्या प्रमाणात असल्याने या जमिनीतून मिळणारे उत्पादनही उत्कृष्ट दर्जाचे असे. अरब प्रवाशांनी ही पश्चिम भारतातील सुपीक जमिनीचे वर्णन केले आहे आणि यातील धान्याचा दर्जा उच्च असल्याचे म्हटले आहे. राष्ट्रकूटांच्या काळात कापसाचे मोठ्या प्रमाणात उत्पादन काढले जाई. मराठवाड्यात पहिल्या शतकापासून ते तेराव्या शतकापर्यंत सुती वस्त्राची मोठ्या प्रमाणात निर्मिती होत होती. गाथा सप्तशती मध्ये कपासीचे उल्लेख आहेत. कपासीची लागवड, वेचणी, राखण याचे वर्णन यात आले आहे. मराठवाडयात तेर, भोकरदन या ठिकाणच्या उत्खननात धान्याचे अवशेष प्राप्त झाले आहेत." हालच्या गाथासप्तशतीमध्ये तत्कालीन कृषी उत्पादनाच्या भिन्न प्रकाराची नाहिती मिळते. सामान्यतः तांदूळ मोठया प्रमाणावर पिकवला जात होता. त्या कालखंडात पर्जन्यमान तुलनात्मकरित्या अधिक असावे. तांदूळाशिवाय एरंडी, भुईमूग, द्विदल धान्य व कडधान्याची पिके घेतली जात होती. राष्ट्रकूट काळात तांदळाचे उत्पादन मोठ्या प्रमाणात होत असे. त्यामुळे गावचा हिशेबनीस, सुतार, मजूर इत्यादीचे पगार किंवा मजुरी तांदळामध्येच दिली जाई. दुसरे महत्त्वाचे पीक म्हणजे ऊस होय. याच बरोबर राष्ट्रकूटकाळात मधाचे उत्पादन ही मोठ्या प्रमाणात होत असे. इ.स. ९५६ मध्ये आलेल्या इब्न- हौकल या अरबी प्रवाशाने याचे वर्णन केले आहे. राष्ट्रकुटांची पहिली राजधानी आजचे वेरुळ म्हणजे प्राचीन काळातील एलापूर होती. कंधार व लातूर या राष्ट्रकूटांच्या दोन राजधान्या होत्या. वेरुळ, कंधार, लातूर ही राष्ट्रकुट काळातील भरभराटीस आलेली महत्वाची व्यापारी व बाजारपेठांची केंद्रे होती. या शहरात अनेक बाजारपेठा होत्या, गुर्जरपण (गुजराथी लोकांचे पेठ) व क्षुण्णहटिका (चुना भट्टीचा बाजार) या दोन पेठांचा उल्लेख एका शिलालेखात आलेला आहे. विविध प्रकारची व विविध धातूंची नाणी विकसित झाल्याचे दिसते. कनिष्क, निष्क, कार्षापण, माषक व काकणी याशिवाय दिनार व सुवर्ण यासारखी नाणी यांचा उल्लेख सापडतो. या काळात व्यापाऱ्यांच्या संघटना - श्रेणी असत तर गावात किंवा नगरात दुकाने घालून व्यापार करणाऱ्यांना श्रेष्ठी म्हणत असत. तर दुसऱ्या माल नेऊन विक्री करणाऱ्यांना सार्थवाह म्हणत असे. या काळातील व्यापाऱ्यांनी अनेक प्रकारचे दानधर्म केल्याचे उल्लेख आलेले आहेत. यातूनच येथील लेण्या व भव्य मंदिरांचे निर्माण होण्यास सुकर झाल्याचे दिसते.राष्ट्रकूट कालखंडातही मराठवाड्याची आर्थिक स्थिती अत्यंत संपन्न होती. राष्ट्रकूटांनी आपल्या राजवटीत लोककल्याणकारी कार्यावर जास्त खर्च केला. राष्ट्रकूटांची दुय्यम राजधानी असलेल्या शहरात त्यांनी तेथील जनतेकरिता व बाहेरून येणाऱ्या अतिथीसाठी चांगली सुविधा उपलब्ध करून दिली होती. 5) कल्याणी चालुक्यकालीन आर्थिक स्थिती:- राष्ट्रकुट सत्तेच्या अस्तानंतर कल्याणीचे चालुक्यांची दक्षिण भारतात सत्ता निर्माण झाली. राष्ट्रकुटांच्या नंतर एक पराक्रमी वंश म्हणून दक्षिण भारतात कल्याणीच्या चालुक्याकडे पहिले जाते. कल्याणी चालुक्यांचा कालखंड हा सामान्यपणे इ.स. ९६३ ते इ. स. ११८१ पर्यंतचा समजला जातो. कल्याणी चालुक्यांच्या कालखंडातच अंबाजोगाई, लातूर, धाराशिव आणि धर्मापूरी येथे व्यापारी केंद्रे उदयास आली. दक्षिण भारतात नैसर्गिक जलसिंचनाच्या अभावामुळे कृत्रिम पद्दतीने जलसिंचनाची व्यवस्था निर्माण करणे आवश्यक होते. कल्याणी चालुक्यांनी प्राकृतिक रचनेचा अभ्यास करून तलावांची निर्मिती करण्यासाठी पुढाकार घेतला. शासनकर्त्यांकडून शेतीच्या विकासासाठी जलसिंचनाच्या व्यवस्था निर्माण करत. जलसिंचनाच्या तलाव व नदीवरील बांध या साधनांच्या निर्मितीमध्ये शासक वर्गासोबतच मंदिर संस्थेचेही फार मोठे योगदान आहे. अनेक तलाव दिसतात. यापैकी बरेच तलाव दगडांनी बांधून काढले असावेत असे तडकल्ल या नावावरून वाटते. तलावाच्या देखरेखीचे काम प्रामुख्याने ग्रामसभाकडे सोपविण्यात आले होते. तलावाच्या निर्मितीसाठी केल्या जाणाऱ्या दानाप्रमाणेच तलावाच्या दुरुस्तीसाठीच दान दिले जाई. ग्रामीण शेतकरी जलसिंचनाच्या मोबदल्यात विशिष्ट असा कर शासनकर्त्याकडे जमा करीत सामूहिक व व्यक्तिगत प्रयत्नामुळे जलसिंचनाची व्यवस्था केले जाई. कृषी जलसिंचनासाठी विहिरीच्या पाण्याचाही वापर केला जाई. पाणी वर काढण्यासाठी विविध प्राण्यांचा वापर केला जाई. पाणी काढण्यासाठी राहटा सारख्या यंत्राचा वापर केला जाई. विहीर खोदण्यापूर्वी शेतीजमिनीच्या मालकाची परवानगी घेणे आवश्यक होते असे. या कालखंडात दक्षिणेत पाणी पुरवठयाचे साधन म्हणून तलाव, विहिरी सोबतच कालव्यांचाही वापर करण्यात आलेला होता. विविध शेतीमालाचे उत्पादन घेतले जाई. तांदूळ, जवस, ज्वारी, बाजरी आणि गव्हाचे उत्पादन संपूर्ण दक्षिण भारतात घेतली जाई. वरील उत्पादनांव्यतिरिक्त विविध कडधान्य, तीळ, ऊस इत्यादी ठिकाणचे उत्पादन घेतले जाई. ब) मध्ययुगीन मराठवाड्याची आर्थिक स्थिती:- १. यादवकालीन आर्थिक स्थिती:- मराठवाड्यातील यादव हे शेवटची समृद्ध राजवट आहे. यादवांची देवगिरी ही राजधानी होती. यादव काळात जागतिक बाजारपेठेत क्रांतीकारक बदल झाले होते. पश्चिम आशिया आणि आफ्रिकेमध्ये नवीन बाजारपेठा निर्माण झाल्या. भारतीय वस्त्रे व मसाल्याच्या पदार्थाना मागणी वाढली होती. उत्पादन प्रक्रियेमध्ये आमूलाग्र बदल झाला. त्यांचा परिणाम म्हणून यादव काळात पैठण, तेर अंबाजोगाई, लातूर ही शहरे नवीन बाजारपेठा नावारूपाला आल्या होत्या. आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत पैठणच्या रेशमी वस्त्राचे परत एकदा वर्चस्व प्रस्थापित झाले. यादव काळात वस्त्रोद्योग आणि मसाल्याचे पदार्थ या उद्योगांचा विकास झाल्यामुळे मराठवाडयाची आर्थिक भरभराट झाली. मध्ययुगीन काळात मराठवाड्यातील देवगिरी, पैठण, अंबाजोगाई ही शहरे व्यापारासाठी आघाडीवर होती. देवगिरी जवाहिऱ्यांच्या व्यापार यासाठी प्रसिद्ध होते. हिरे माणिकाना पैलू पाडण्याच्या कामाप्रमाणे सोन्या-चांदीची व इतर बरीच कलाकुसरीची कामे सुबक होत असत. राजधानी व महाराष्ट्राचे केंद्रस्थान म्हणून देवगिरीस सर्वप्रकारच्या व्यापाराला चांगलाच वाव मिळत होता. त्यावेळी मराठवाडयाचा व्यापार गुजरात, तेलंगणा, कर्नाटक, केरळ, इत्यादी प्रांताशी चालत असे मराठवाडयातील पैठण येथे तयार होणारे मलमली, मखमली व रेशमी कापड भारतात सर्वत्र मोठया प्रमाणत विकत असे. पैठणमधील पैठण्यांना सर्वत्र मागणी होती. इतकेच नव्हे तर बाहेरच्या देशातही पैठणी प्रसिद्धी मिळाली होती.मराठवाड्यात चामडे कमाविण्याचा उद्योग भरभराटीला आला होता. विविध उद्योग मराठवाड्यात विकसित झाल्याने व्यापार वाढला होता. यादवांच्या काळात व्यापाऱ्यांच्या संघटना किंवा श्रेणी अस्तित्त्वात होत्या. श्रेणीमध्ये निरनिराळ्या जातीतील लोकांचा सहभाग राहत असे. श्रेणीने घालून दिलेले नियम सर्व सभासदांना सारखेच बंधनकारक राहत असे. श्रेणीपेक्षा पूग ही एक दुसरी व्यापारी संघटना होती. न्यायदानाच्या बाबतीत श्रेणीहून भूगाचा मोठा अधिकार होता. श्रेणी व युग या दोन्ही संस्थाना राज्यमान्यता होती. आपल्या क्षेत्रापुरते न्यायदान करण्याचा अधिकार त्यांना दिलेला असे. त्याकाळात व्यापारी वर्ग राजा व प्रजा याच्यातील एक महत्वपूर्ण दुवा होता. या काळात विविध वजने मापे प्रचलित होती. यादव काळात व्यापार व्यवहारात व निरनिराळ्या व्यवसायात वजने व मापे यांचा उपयोग करण्याची प्रथा होती. धान्य मोजण्यासाठी कुडव पावशेर शेर, दुशेरी, अशेरी, पासरी, मण खंडी ही मापे होती तर तेला सारख्या द्रव पदार्थाचे मोजमाप करण्यासाठी पळी, किंवा डो अशी साधने होती सोन्यासारख्या मौल्यवान वस्तू तोलण्यासाठी गुज, बाल, जन, पळ, मासा, तोळा, दुतोळा, अशी वजने वापरत होती. जमीनीच्या मोजमापासाठी अगुलहस्त, निवर्तन, मत्तर अशा प्रकारची मापे होती. व्यापारी देवानघेवाणसाठी नाण्याबरोबरच धान्याचा वापर केला जात असे. स्वतंत्र चलन व्यवस्था करण्यात आली होती. यादवांनी पाडलेल्या सोन्याच्या नाण्यावर गरुडाचा छाप असे. निष्क, होन, गद्याण, वराह, फनम इत्यादी नाणी प्रचलित होती. यासाठी सोने, चांदी व तांबे यांचा वापर केला जात होता. बलुतेदारी पद्धती अस्तित्त्वात होती. ग्रामीण व्यवस्था सर्वस्वी स्वायत्त व स्वतंत्र होती. ग्रामीण समाजाचे जीवन आर्थिक दृष्ट्या समृद्ध व आनंदी होते व आर्थिक सुबत्ता होती. थोडक्यात यादव काळात आर्थिक परिस्थिती अत्यंत वैभवशाली होती. २. मोगलकालीन मराठवाड्याची आर्थिक स्थिती:- मोगलकालीन कालखंडात शेती हाच अर्थव्यवस्थेचा प्रमुख आधार होता. खेडे हा आर्थिक व्यवहाराचा केंद्रबिंदू होता.गावात बलुतेदारी पद्धती अस्तित्त्वात होती. ग्रामीण भागात परंपरेने चालणारे छोटे, मोठे उद्योग व्यवसाय चालू होते. बारा बलुतेदार व अठरा अलुतेदार याशिवाय काही व्यवसाय ग्रामीण भागात प्रचलित होते. त्यावरच लोकांची उपजिविका चालत असे. जीवनावश्यक वस्तूंचे भाव माफक होते. कृषी व्यवसायात हिंदू व मुसलमान होते, बहूतांश शेती नैसर्गिक पावसाच्या पाण्यावर अवलंबून होती. या काळात अधूनमधून दुष्काळ पडत असत. लोकांची आर्थिक स्थिती दयनीय होती. अकबराच्या काळात बटाटे, द्राक्षे, टरबूज यांची शेती करण्याची पद्धत सुरू झाली. तंबाखूचे पीक घेण्याची प्रथा याच काळात सुरू झाली. या काळात सुती व रेशमी कपडयांना चांगली मागणी होती. मोगलकाळात औरंगाबाद हे दक्षिण भारतातील सर्वात मोठे व्यापारी केंद्र होते. येथे अनेक बाजारपेठा होत्या. त्यापैकी बेगमपुरा, औरंगपुरा, सुलतानगंज, शहागज ही महत्त्वपूर्ण बाजार भरण्याची मुख्य ठिकाणे होती. बाजारपेठेत बाहेरून येणाऱ्या व्यापाऱ्यांना येथे माल ठेवण्यासाठी गोदामाची व्यवस्था केली होती. त्यामुळे माल सुरक्षित राहत असे. बाजाराचा प्रमुख अधिकारी हा दर आठवड्यास धान्यांचे दर लिहून सरकारला कळवित असे. मालांच्या किंमतीवर नियंत्रण ठेवण्याचे कार्य हा अधिकारी करत असे. आयात निर्यात पद्धतीने व्यापार होत असे. प्राचीन काळातील शहरांचे महत्व कमी होऊन औरंगाबाद, दौलताबाद, शहागड, खुलताबाद, जालना, नांदेड, बीड यांचे महत्व वाढले होते. दैनंदिन जीवन जगण्यात सामान्य मानसाला फारशा समस्या नव्हत्या. आयात निर्यात व्यापारासाठी स्थलमार्ग व जलमार्गाचा अवलंब होत असे. या काळात काही प्रमुख दळणवळणाचे मार्ग रुढ झाले होते. इ.स. १६६० पासून औरंगजेबाने औरंगाबाद येथे शाही टाकसाळ सुरू केली होती. या टाकसाळीत सोने व चांदीची नाणे तयार होत असत. नाणी तयार करण्याचे कार्य औरंगाबाद येथे सरकारी व खाजगी अशा दोन्ही स्तरावर होत असे. औरंगाबाद येथे रंगरेज गल्लीजवळ अजूनही टाकसाळ गल्ली आहे. इ.स. १७२० मध्ये निजाम असफजाह याने दक्षिण सुभा स्वतंत्र केला, तरी देखील औरंगाबादच्या टाकसाळीत मोगलांची नाणी पाडली जात असत. इ.स. १७२० ते १८४४ पर्यंत निजाम सरकार मोगलांची नाणी तयार करून स्वतःच्या राज्यात वापरत असे. औरंगाबाद हे नाणी बदलण्याचे दक्षिण भारतातील फार मोठे केंद्र होते. विल्यम नॉरीसची मराठवाड्यास भेट दिली. न्यू इंग्लीश कंपनीला मोगल बादशाहाकडून पूर्वीच्या इस्ट इंडिया कंपनीच्या सवलती मिळाव्यात म्हणून इंग्लंडचा राजा तिसरा विल्यम याने सर विल्यम नॉरीस यास आपला वकील म्हणून औरंगजेबाकडे पाठविले. त्यावेळी औरंगजेब मराठयांच्या विरुद्ध मोहिमेत गुंतला होता. विल्यम नॉरीसने आपल्या प्रवासाची दैनदिनी ठेवली होती तिचे संशोधन करून श्री हरीहरदास यांनी 'दि नॉरीस एबसी टू औरंगजेब' हा ग्रंथ लिहिला आहे. औरंगाबादचे वर्णन करताना तो लिहितो, "पर्वताची एक रांग उत्तरेकडे गेली आहे. या पर्वताच्या पायथ्याशी एक सुंदर खोरे आहे. औरंगाबाद या खोऱ्यात वसले आहे. या भागातील जमीन सुपीक आणि समृद्ध आहे. या शहरात अनेक धनिक व्यापारी आहेत औरंगाबाद त्या काळी फळफळावळीसाठी प्रसिद्ध होते. विशेषतः तेथील दाने व सत्री नॉरीसला फार आवडली. औरंगाबादचे गुलाब पाहून त्याला आपल्या देशातील गुलाबांची आठवण झाली. तो म्हणतो, "धान्य काय फळफळावळ काय -अगर फुले काय, औरंगाबादेत या सर्व वस्तू उत्तम आणि विपूल मिळतात". या कालखंडातील पावसाची अनिश्चितता, सततच्या युद्धांचा प्रसंग यामुळे पिकांची नासाडी, आर्थिक मदतीचा अभाव, भ्रष्ट राज्यकारभार यामुळे शेती व्यवसाय व शेतकरी हे दोन्ही मागासलेलेच होते. संपूर्ण शेती पावसावरच अवलंबून होती. या काळात शेतीची प्रतवारी लक्षात घेऊन त्या प्रमाणात शेतसारा वसूल केला जात असत. सारा रोख व धान्याच्या रुपाने भरण्याची सोय होती. या कालखंडात उद्योगधंद्यांची फारशी वाढ झालेली नव्हती. रस्त्यांचाही फारसा विकास झालेला नव्हता. प्रवासासाठी घोडागाडी, बैलगाडी, पालखी, मेना इत्यादींचा वापर होत असे. या काळात बाहेरच्या देशांशी व्यापार चालत असल्याचे उल्लेख सापडत नाही. औरंगजेबाच्या मृत्यूनंतर मुस्लिम राजवटीत बेबंदशाही माजली होती. मुस्लिम राज्यकर्ते प्रजेला लुबाडीत होते. मुस्लिम राज्यकर्ते मराठी कर्तबदार सैन्य बाळगून ते मुलाखाचे राजे बनून विलासात आणि ख्यालीखुशालीत राज्य करत होते. 3) मराठाकालीन मराठवाडयाची आर्थिक:- मराठा सत्तेचा व मराठवाडा परिसराचा जास्त संबंध आला नाही. मराठी सत्तेचा उदय होण्यापूर्वी अनेक मराठी सरदार मुस्लिम राजवटीत नावारूपाला आले होते. मुसलमानी सत्तांना अनोळखी प्रदेशात आपले वर्चस्व सिद्ध करण्यासाठी कठीण जात होते. वर्चस्वासाठी पाचही मुस्लीम सत्ता आपापसात सतत लढाई करत होत्या. ह्या प्रदेशातील जनता ही हिंदू धर्माचीच होती. जनतेच्या समर्थनाशिवाय राज्याला स्थैर्य प्राप्त होवू शकत नाही म्हणून या स्थानिक हिंदू लोकांशी जुळवून घेणे मुसलमानी सत्ताधीशांना आवश्यक होते. मुस्लिम राज्यांचे संरक्षण करण्याची जबाबदारी मराठा वतनदारांवर होती. निजामशाही उदयास येण्यापूर्वी अनेक मराठी सरदार घराणी उदयास आली. त्यांना मुसलमानी राज्यात मोठी संधी प्राप्त झाली व सत्ता विस्ताराच्या व अधिकाराच्या संघर्षात वरच्या दर्जाची स्थाने मिळू लागली. यातुनच मराठे, धनगर, ब्राह्मण व इतर जमाती पुढे आल्याचे दिसते. या परिस्थितीत मराठ्यांना आपल्या बाजुने ठेवण्यासाठी, त्यांना खुश करण्यासाठी काही धार्मिक सवलती, पदव्या व जहागीर देऊन मुसलमानी सत्तांनी मराठ्यांचा गौरव करणे सुरू केले. लढाईत मोठमोठे पराक्रम गाजवण्यात ते नेहमी पुढाकार घेत. मराठे सरदार फौजबंद असत. कोणताही फौजबंद मराठा सरदार सुलतानाकडे गेला की, सुलतान त्याला आपल्या चाकरीला ठेवी. जहागिरी मिळालेले सरदार स्वतःला आपल्या जहागिरीचे राजे समजत. विजापूर व अहमदनगर येथील सुलतानांच्या पदरी अनेक मोठमोठे मराठे सरदार होते. निजामशाही व आदिलशाही यांनी दिल्लीचे मोगल व दक्षिणेतील पोर्तुगीज या सैन्याला टक्कर देण्यासाठी मराठा घराण्याची मदत घेतल्याची उदाहरणे आहेत. जहागीर व वतनदार आपल्या प्रदेशाचा कारभार पाहू लागले. या प्रदेशातील आर्थिक व्यवस्थेवर नियंत्रण करण्याचे अधिकार त्यांच्याकडे आले. मराठाकालीन आर्थिक जीवन शेती व्यवसायाशी संपूर्णपणे निगडीत होते. मराठा काळात शेती हाच प्रमुख व्यवसाय होता. पावसाची अनिश्चितता, नेहमीचा युद्धांचा प्रसंग त्यामुळे पिकांची होणारी नासधूस, मुस्लिम शासनकर्त्याकडून आर्थिक मदतीचा अभाव व जुलमी राज्यकारभार इत्यादीमुळे शेती करणे कठीण बनले होते. मुस्लिम राज्यकर्त्यांमध्ये वारंवार होणारी युद्धे यामुळे त्यांच्या शेतीचे सुद्धा अतोनात नुकसान होऊ लागले. शेती हा व्यवसाय अस्मानी व सुलतानी संकटाने धोक्यात आल्याने मराठे सैनिकी पेशाकडे वळले. मराठा कालखंडात आर्थिक व्यवहाराचे केंद्र बिंदू खेडे हाच होता. बाजारपेठेचे केंद्र असलेल्या खेडयाला कसबा या नावाने संबोधित असत. सामान्यतः गावात चार प्रकारच्या सत्ता रूढ होत्या त्यापैकी चौथी सत्ता म्हणजे व्यापारी सत्ता. ही सत्ता स्वतंत्र व श्रेष्ठ असल्याने त्यांना गावकीचे अधिकार होते. या कामासाठी सरकारकडून जमिनी मिळत त्यांना देशक' असे म्हणत. जमीनीच्या मोबदल्यात ते गावकीची विविध प्रकारची कामे करीत. त्यांना गावात प्रतिष्ठीत नागरिक समजले जात असे.(लेख:-मराठवाड्याच्या आर्थिक समृद्धीचा वारसा, प्रा. छाया दत्तराव भरोसे, मराठवाडा वारसा व सद्यस्थिति खंड १, संपादक:- डॉ. मारुती आवरगंड, श्री. विठ्ठल कदम) शेती हाच मराठवाड्यातल्या लोकांच्या निर्वाहाचा प्रमुख स्रोत आहे. तांदुळ, डाळी, तेलबिया आणि कापूस यावर आधारित प्रक्रिया उद्योग मराठवाड्यात विखुरलेले आहेत. [[छत्रपती संभाजीनगर]], [[लातूर]], [[जालना]] आणि [[नांदेड]] शहरांच्या परिसरात उद्योगीकरण झाले आहे. धातू, प्लॅस्टिक, वाहने आणि पेये या क्षेत्रांतील अनेक कारखाने इ.स. १९८० नंतर मराठवाड्यात वाढले. जालना हा जिल्हा बियाणे केंद्र म्हणून प्रसिद्ध आहे. ==समाजरचना आणि लोकजीवन== या भागात अधिक लोक हे ग्रामीण भागांत राहतात. तसेच ३०-४० टक्के लोक शहरी भागात राहतात. जास्तीत जास्त लोकजीवन हे शेतीवर अवलंबून आहे. ==शिक्षण== सातवाहन या राजवटीचा काळ मराठवाड्याच्या दृष्टीने भरभराटीचा होता असे म्हणणे योग्य ठरेल. या काळामध्ये मराठवाड्याने केलेले नेतृत्व अनेक क्षेत्रात प्रभावशाली होते. यात राजकीय, सामाजिक आणि सांस्कृतिक क्षेत्रांचा समावेश होता. या काळात कला आणि साहित्य निर्मितीला चालना मिळाली. याच काळात गाथा सप्तशती या महत्वाच्या ग्रंथाची निर्मिती झाली. सातवाहन कुळातील राजे विद्वान ,सुसंस्कृत आणि विद्येचे पुरस्कर्ते होते. या काळात पैठण, जुन्नर आणि तेर येथे शैक्षणिक केंद्र विकसित झाली. संस्कृत बरोबर प्राकृत भाषेला त्यांनी प्रोत्साहन दिले. साहित्य निर्मिती बरोबरच साक्षरतेला चालना दिली हे त्यांचे महत्वाचे योगदान ठरते. या काळात निर्माण झालेल्या शिलालेखांची संख्या मोठी आहे. समाजात मोठ्या प्रमाणात वाचक वर्ग असल्याचे असल्याचे हे लक्षण आहे. त्या नंतर आलेल्या वाकाटक या राज वंशानेही कलेला आश्रय दिला. या काळात अजिंठा येथील प्रसिद्ध लेण्यांची निर्मिती झाली. हरिवीजय या ग्रंथाची निर्मिती याच काळात झाली. चालुक्य वंशीय राजवटीत मराठवाडा केंद्र स्थानी राहिला नाही. राष्ट्रकूट हे घराणे महाराष्ट्रीय होते. या काळात तलगुंड या ठिकाणी शाळा असण्याचा उल्लेख आढळतो. त्यावेळी मातृभाषेत शिक्षण दिले जात असावे. हे दोन्ही मुद्दे मराठवाड्याच्या दृष्टीने महत्वाचे आहेत. शाळेचे संगोपन गावकरी करीत असाही पुरावा सापडतो. कल्याणीच्या चालुक्य काळात शिक्षणाला प्रोत्साहन मिळाले एवढेच आपण म्हणू शकतो. शैक्षणिक दृष्ट्या यादवांचा कालखंड अतिशय महत्वाचा ठरतो. मराठवाड्याची शैक्षणिक आणि साहित्यिक परंपरा या काळात अधोरेखित होते. या काळात संस्कृत प्रमाणेच मराठी भाषा समृद्ध झाली. मुकुंदराज यांच्या विवेक सिंधु आणि ज्ञानेश्वर यांच्या ज्ञानेश्वरी या ग्रंथांची निर्मिती याच काळात झाली. मराठी वाङमयातील हा महान ग्रंथ मानला जातो . मराठवाडा मुस्लिम राजवटीखाली जाण्यापूर्वी मराठवड्यातील शिक्षण पद्धती विकसित झाली होती. मुस्लिम राजवट : चौदावे शतक ते अठराव्या शतकापर्यंत मुस्लिम राजवटीत शिक्षण हे पूर्वीप्रमाणेच दिले जात होते. मोगल सत्ते नंतर त्यात मदरशांची भर पडली. ही व्यवस्था मिश्र प्रमाणात ब्रिटिश कालखंड सुरू होई पर्यंत सुरू होती. इष्ट इंडिया कंपनी सत्तेवर आल्यानंतरही अनेक वर्षे सरकारने शिक्षणाकडे लक्ष दिले नव्हते. काही इंग्रज समाज आणि धर्म प्रसारकांनी सरकारकडे ही मागणी केली. त्यानुसार भारतात इंग्रजी मध्यमाची शाळा सुरू झाली. याच काळात मराठवडा हा निजामाच्या अधिपत्या खाली होता. या दोन्हींचा एकत्रित परिणाम हा मराठवड्यातील शिक्षणावर झालेला दिसून येतो. याचा तौलनिक आढावा घेतल्यास सध्या असणाऱ्या परिस्थितीचा आढावा घेता येईल. निजामकालिन शिक्षण ;- निजाम राजवटीत हैदराबाद संस्थान चार भागात विभागले गेले होते. मेडक -गुलशनाबाद, वारंगल, औरंगाबाद आणि गुलबर्गा हे ते चार विभाग होत. या विभागांची पुढे जिल्हा आणि तालुका अशी विभागणी होती. सर्व मिळून १७ जिल्हे होते. मराठवाडा हा औरंगाबाद आणि गुलबर्गा यात विभागला होता. निजाम राज्यात गावोगावी चालणाऱ्या शाळेत शिकविणाऱ्या शिक्षकांचा पगार गावकरी देत असत. गावच्या ऐपतीवर तो अवलंबून होता. निजमाचे ब्रिटिश राजवटी बरोबर चांगले संबंध होते. त्यामुळे सेंट जॉर्ज ग्रामर् ही इंग्रजी माध्यमाची शाळा १८३४ मध्ये स्थापन झाली. ती मुख्यतः युरोपियन मुलांसाठी होती. त्या नंतर बोलारम येथे वैद्यक शाळा आणि १८५५ मध्ये हैदराबाद येथे रोमन कॅथॉलीक मिशन तर्फे शाळा सुरू करण्यात आली. प्रथम निजामाच्या कर्मचाऱ्यासाठी असणारी ही शाळा सर्व जातीच्या मुलांसाठी खुली करण्यात आली. त्या नंतर इंग्रजी माध्यमाच्या शाळा हैदराबाद शहर, औरंगाबाद, वारंगल आणि गुलबर्गा येथे सुरू करण्यात आल्या. यात दोन सर्व साधारण आणि तंत्र विषयक आणि व्यावसायिक शाळांचा समावेश होता. या ठिकाणी अलिगढ, चेन्नई, मुंबई आणि बंगाल येथील शिक्षकांची नेमणूक करण्यात आली. हैदराबाद मध्ये मदरसा १८३० मध्ये स्थापन करण्यात आला. त्या नंतर १८५९ मध्ये प्रत्येक जिल्ह्याच्या ठिकाणी तीन आणि तालुक्याच्या ठिकाणी दोन शाळा सुरू करण्याचा निर्णय घेण्यात आला. शाळेची फी तालुका शाळेत एक आणा आणि जिल्हा शाळेत दोन आणे एव्ह्डी होती. पहिली अभियांत्रिकी संस्था १८७० साली स्थापन करण्यात आली. सन १८७२ मध्ये एकूण स्थानिक भाषेतील शाळांची संख्या १२५ होती. याशिवाय हैदराबाद शहरात १६ शाळा होत्या . सन १८७५ मध्ये औरंगाबाद येथे मराठी -इंग्रजी अशी द्वि भाषिक शाळा उघडण्यात आली. दारूल ऊलुम उर्फ ओरीएन्टल महाविद्यालय १८५४ मध्ये सुरू झाले. यात पर्शियन आणि अरेबिक मध्यमातून भौतिक शास्त्र, रसायन, गणित आणि खगोल शास्त्र शिकवले जाई. इंग्लिश माध्यमच्या शाळेत १८५७ पासून अरेबिक, पर्शियन, हिंदुस्तानी, मराठी, तेलगू, आणि कन्नड भाषा शिकवल्या जात. काही समाज सुधारकांनी केलेले प्रयत्नही उल्लेखनीय आहेत. बिलगर्मी यांनी वारंगल, हैदराबाद आणि औरंगाबाद येथे तीन औद्योगिक शाळा काढल्या. वेंकट राम रेड्डी यांनी मुलींचे माध्यमिक विद्यालय आणि मूला-मुलींसाठी वसतिगृहे काढली. भाग्य राम रेड्डी यांनी वंचित घटक आणि दलित वर्गातील मुलांसाठी शाळा काढल्या. अशा प्रकारे शिक्षणाची सुरुवात होऊनही सामाजिक परिस्थिति आशादायक नव्हती. सर्व साधारण साक्षरता ३ टक्के तर इंग्लिश साक्षरता ०.३ टक्के इतकीच होती. इतर संस्थानच्या तुलनेत ती सर्वात कमी होती. साक्षरता दर हिंदु २.६, मुस्लिमस ८.९, ख्रिच्चन २५.२ असा होता. तेलंगणाचा साक्षरता दर ४.२ तर मराठवाड्याचा २.४ एव्हडा होता. मराठवाड्याच्या शैक्षणिक मागासले पणाची बीजे इथे रोवलेली आहेत. स्वातंत्र्य मिळाल्या नंतरही मराठवाड्यात उच्च शिक्षणाचा प्रसार होण्यासाठी दशक उलटावे लागले. प्राथमिक आणि माध्यमिक स्तरावरील शिक्षणाची सोयही अपुरी होती. सन १९५७ मध्ये प्राथमिक शाळांची संख्या ३६८६, माध्यमिक २३१ आणि उच्च माध्यमिक फक्त ९५ एव्हडी होती. त्यात एक तंत्र विषयक आणि एका इंटर मिजियट महाविद्यालयाचा समावेश होता. सुदैवाने १९५० मध्ये औरंगबादला एक आणि नांदेडला एक अशा दोन महाविद्यालयाची स्थपणा झाली. डॉ बाबासाहेब आंबेडकर आणि स्वामी रामानंद तीर्थ यांनी त्यासाठी पुढाकार घेतला. तसेच १९५४ ते ५६ या दरम्यान एक शिक्षणशास्त्र, एक वैद्यक आणि एक शेती महाविद्यालय यांची त्यात भर पडली. सन २०२३ मध्ये मराठवाड्यात शाळांची संख्या २०००० एव्हडी आहे. उच्च शिक्षणाचा विचार केल्यास डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ, स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठ आणि वसंतराव नाईक कृषि विद्यापीठ अशी तीन विद्यापीठे आहेत. या विद्यापीठात अनुदानित आणि विनाअनुदानित महाविद्यालयांची संख्या सुमारे ६५० एव्हडी आहे. मराठवाड्यात आय आय टी ही उच्च शिक्षणाशी संबंधित अभियांत्रिकी संस्था नाही, तसेच व्यवस्थापन विषयक शिक्षण देणारी आय आय आय एम देखील नाही. यू डी सी टी या रसायन शस्त्राशी संबंधित मुंबईतील संस्थेची शाखा जालना येथे आहे. ही उपशाखा आहे. हिंगोली जिल्ह्यात औंढा येथे येऊ घातलेला लायगो हा गुरुत्वाकर्षण तरंग मोजणारा प्रकल्प हीच एक जमेची बाब आहे. सन २०२० पासून नवे शिक्षणिक धोरण आले आहे. सद्यस्थितीत शिक्षणाची उपलब्धता मोठ्या प्रमाणात आहे असे म्हणता येईल. असे असले तरी गुणवत्ता हा महत्वाचा मुद्दा ठरणार आहे. मराठवाड्यात क्षमता असूनही उच्च शिक्षणाची ज्ञान केंद्र हव्या त्या प्रमाणात विकसित होत नाहीत हा खरा कळीचा मुद्दा आहे. नव्या धोरणामुळे आता नवी संधी आणि आव्हाने तयार होत आहेत. भविष्यात गुणवत्ता वाढवायची असल्यास हे धोरण यशस्वीपणे कसे राबविता येईल याचा विचार आवश्यक आहे . [लेख:- मराठवाडा:शिक्षण परंपरा व सद्यस्थिति, डॉ पंडित विद्यासागर, मराठवाडा वारसा व सद्यस्थिति खंड १,संपादक:- डॉ. मारुती आवरगंड, श्री. विठ्ठल कदम] छत्रपती संभाजीनगरचे [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ]] आणि नांदेडचे [[स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठ]] ही दोन शासननियंत्रित आणि [[विद्यापीठ अनुदान आयोग]] (यूजीसी) मान्यताप्राप्त सर्वसाधारण शिक्षणाची विद्यापीठे मराठवाड्यात आहेत तसेच खाजगी विद्यापीठे सुद्धा स्थापन झाली आहेत. त्याशिवाय परभणी येथे [[वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ]] आहे. औरंगाबादचे [[शासकीय अभियांत्रिकी महाविद्यालय, औरंगाबाद|शासकीय अभियांत्रिकी महाविद्यालय]], नांदेडचे [[श्री गुरू गोविंद सिंगजी अभियांत्रिकी आणि तंत्रज्ञान महाविद्यालय, नांदेड| श्री गुरूगोविंदसिंहजी अभियांत्रिकी महाविद्यालय]] प्रसिद्ध आहे. याशिवाय इतर अनेक स्वायत्त शिक्षणसंस्था मराठवाड्यात आहेत. === डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ === {{मुख्य|डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ}} [[बाबासाहेब आंबेडकर|डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] यांनी वेरूळ-अजिंठ्यालगतच छत्रपती संभाजीनगर परिसरात एक मोठे शिक्षण, ज्ञानकेंद्र उभारण्याची योजना आखली होती. प्रामुख्याने आधुनिक शिक्षणापासून वंचित राहिलेल्या समाजातील बहुसंख्यकांसाठी हे नियोजन होते. छत्रपती संभाजीनगर शहराजवळच्या भागाचे [[नागसेन वन]] असे नामकरण करून तेथे [[पीपल्स एज्युकेशन सोसायटी]]च्या [[मिलिंद महाविद्यालय]]ाची स्थापना त्यांनी केली. याच परिसरात स्वातंत्र्यानंतर [[मराठवाडा विद्यापीठ]] स्थापन करण्यात आले. या विद्यापीठाचे उद्‌घाटन भारताचे पहिले पंतप्रधान [[जवाहरलाल नेहरू]] यांच्या हस्ते २३ ऑगस्ट १९५८ रोजी झाले.<ref name="UNI">[http://www.bamu.net/history.htm डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठाचा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110823104300/http://www.bamu.net/history.htm |date=2011-08-23 }} इतिहास.</ref> सुरुवातीला 'मराठवाडा विद्यापीठ' एवढेच नाव असलेल्या या विद्यापीठाचा नामविस्तार पुढे महाराष्ट्र शासनाने [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ]] असा केला. या प्रदेशातील छत्रपती संभाजीनगर, [[जालना]], [[बीड]] आणि [[धाराशिव]] या चार जिल्ह्यांतील महाविद्यालये हे या विद्यापीठाचे कार्यक्षेत्र आहे. [[धाराशिव]] येथे या विद्यापीठाचे उपकेंद्र आहे. देशातील विद्यापीठांमध्ये पहिला नाट्यशास्त्र विभाग डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठात सुरू झाला. === स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठ === {{मुख्य|स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठ}} [[नांदेड]] येथे मुख्यालय असलेल्या या [[विद्यापीठ अनुदान आयोग]] (यूजीसी) मान्यताप्राप्त विद्यापीठाची स्थापना १७ सप्टेंबर १९९४ रोजी झाली. निजामाच्या राजवटीतून विभाग मुक्त करण्यासाठी विसाव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत चाललेल्या लढ्याचे अग्रणी [[स्वामी रामानंद तीर्थ]] यांचे नाव या विद्यापीठाला देण्यात आले आहे.<ref name="SRT">[http://srtmun.ac.in/Aboutsrtmun.aspx स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठाचे] संकेतस्थळ.</ref> प्रदेशातील [[नांदेड]], [[हिंगोली]], [[परभणी]] आणि [[लातूर]] या चार जिल्ह्यांतली महाविद्यालये हे या विद्यापीठाचे कार्यक्षेत्र आहे. [[लातूर]] येथे विद्यापीठाचे उपकेंद्र आहे. === वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ === {{मुख्य|वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ}} १९५६ मध्ये राज्य पुनर्रचनेच्या काही काळ आधी तत्कालीन हैदराबाद राज्यात असलेल्या परभणी येथे कृषी महाविद्यालयाची स्थापना करण्यात आली होती. त्याचाच पुढे विस्तार करून १८ मे १९७२ रोजी परभणीत मराठवाडा विभागातील कृषी क्षेत्राच्‍या विशेष गरजा व लोकभावना लक्षात घेऊन मराठवाडा कृषी विद्यापीठाची स्थापना झाली. हरितक्रांतीचे प्रणेते [[वसंतराव नाईक]] यांच्‍या जन्‍मशताब्‍दी वर्षानिमित्त राज्‍यातील कृषी क्षेत्रातील त्‍यांच्‍या अतुलनीय योगदानाबद्दल १ जुलै २०१३ रोजी विद्यापीठाचा नामविस्‍तार वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ असा करण्‍यात आला. शिक्षण – १९५६ साली परभणी येथे कृषी महाविद्यालयाच्‍या स्‍थापनेने सुरुवात होऊन आज विद्यापीठांतर्गत १२ घटक व ४३ संलग्‍न महाविद्यालये आहेत. तसेच ९ घटक व २० कृषि तन्त्र विद्यालये, ३३ संलग्‍न कृषितंत्र निकेतने आहेत. याद्वारे विद्यार्थ्‍यांना कृषिविषयक शिक्षण मिळते. विद्यापीठामध्‍ये कृषी, उद्यानविद्या, कृषी व्‍यवसाय व्‍यवस्‍थापन, कृषी अभियांत्रिकी, गृहविज्ञान, अन्‍नतंत्रज्ञान यात दोन वर्षाचा पदव्‍युत्तर, तर आचार्य पदवी कार्यक्रम हा कृषी शाखेच्‍या नऊ विषयांत, अन्‍नतंत्रज्ञान शाखेतील पाच विषयांत, कृषी अभियांत्रिकी शाखेतील चार विषयांत व गृह विज्ञान शाखेत एका विषयात राबविण्‍यात येतो. संशोधन – विद्यापीठात राज्‍य शासन अनुदानित ३४ संशोधन योजना व २४ अखिल भारतीय समन्‍वयक संशोधन प्रकल्‍प कार्यरत असून आजपर्यंत सव्‍वाशेपेक्षा जास्त विविध पिकांचे वाण, पंचवीसपेक्षा जास्‍त कृषी औजारे व यन्त्रे विकसित करून शेतकऱ्यांसाठी सहाशेपेक्षा जास्‍त तंत्रज्ञान शिफारसी प्रस्तुत केल्‍या आहेत. विस्‍तार शिक्षण - विद्यापीठाचे तंत्रज्ञान शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचण्‍याचे कार्य विस्‍तार शिक्षण गट (१), कृषी तन्त्रज्ञान माहिती केंद्र (१), विभागीय कृषी विस्‍तार केंद्र (४) तसेच ३ घटक व ८ अशासकीय कृषी विज्ञान केंद्राद्वारे केले जाते. विद्यापीठाचे तंत्रज्ञान शेतकऱ्यांच्‍या शेतापर्यंत जलदगतीने व प्रभावीपणे पोहोचण्‍यासाठी विद्यापीठ विविध नाविन्यपूर्ण विस्‍तार शिक्षण उपक्रम नियमित राबवीत असते. दरवर्षी १८ मे रोजी खरीप पीक मेळावा (विद्यापीठ वर्धापनदिन) व १७ सप्टेंबर या मराठवाडा मुक्‍तिसंग्राम दिनाच्या दिवशी रबी पीक मेळावा घेण्‍यात येतो. शेतकऱ्यांना खरीप व रबी हंगामाबाबत मार्गदर्शन करून विद्यापीठाने तयार केलेल्‍या बियाणाचे वाटप केले जाते. [[सावित्रीबाई फुले]] यांच्या जयंती निमित्त ३ जानेवारी रोजी दरवर्षी महिला शेतकरी मेळावा आयोजित होतो. याचा लाभ राज्‍यातील लाखो शेतकरी बांधव घेतात. विद्यापीठाद्वारे दरवर्षी कृषि दैनंदिनी, कृषी दिनदर्शिका, विविध विषयांवरील पुस्तिका, घडीपत्रिका, शेतीभाती मासिक यांचे प्रकाशन होते. ==नामांकित शिक्षण संस्था== * नवविकास मंडळ शिक्षण संस्था * नूतन शिक्षण संस्था * केंद्रीय महाविद्यालय, परभणी * भारतीय शिक्षण प्रसारक मंडळ * मराठवाडा शिक्षण प्रसारक मंडळ * योगेश्वरी शिक्षण संस्था, अम्बाजोगाई * सरस्वती भुवन शिक्षण संस्था, छत्रपती संभाजीनगर. ==साहित्य आणि साहित्यिक== [[Image:Indischer Maler des 6. Jahrhunderts 001.jpg|200px|right|thumb|अजिण्ठ्यातिल लेण्यांमधले एक चित्र]] * भगवानगडाचे मठाधिपती डॉ नामदेव महाराज शास्त्री हे महाराष्ट्रातील एकमेव न्यायाचार्य आहेत. संतसाहित्याचे गाढे अभ्यासक आहेत. * श्री क्षेत्र संत मीराबाई संस्थान महासांगवी येथील महंत राधाताई महाराज सानप आईसाहेब या महाराष्ट्रातील पहिल्या व एकमेव मठाधिपती आहेत. मराठवाड्यातील डॉक्टर [[यू.म.पठाण|यू. म.पठाण]] यांनी मराठी संत साहित्याचे अभ्यासक अशी लोकमान्यता मिळवली आहे. तर [[तुळशीराम गुट्टे]] यांनीही मराठी संत साहित्याचे अभ्यासक अशी लोकमान्यता मिळवली असून पुणे विद्यापीठातून संत मुक्ताई यांच्या जीवनावर पी.एचडी प्रदान केली आहे. आज त्यांची सहा पुस्तके प्रकाशित आहेत. तर तीन पुस्तके प्रकाशनाच्या वाटेवर आहेत. [[नरहर कुरुंदकर]] हे मराठी भाषेचे अग्रणी समीक्षक म्हणून परिचित होते. [[नाथराव नेरळकर]] यांनी शास्त्रीय संगीताची धुरा वाहिली. [[लक्ष्मीकांत तांबोळी]], [[फ.मुं. शिंदे]] यांनी काव्यलेखन तर [[नरेंद्र नाईक]] यांनी काव्य व कादंबरी लेखन केले. त्यांची 'काळोखातील अग्निशिखा' कादंबरी लोकप्रियतेच्या उत्तुंग शिखरावर आहे .[[दैनिक मराठवाडा]]चे संपादक [[अनंत भालेराव]] व [[दैनिक प्रजावाणी, नांदेड]]चे संपादक [[सुधाकर डोईफोडे]] यांनी सामाजिक चेतना व आर्थिक प्रगतीस चालना मिळावी म्हणून सक्रिय कार्य केले. डॉ. [[लक्ष्मण देशपांडे]] यांच्या ’वऱ्हाड निघालंय लण्डनला’ या एकपात्री प्रयोगांच्या संख्येने जागतिक विक्रम केला. डॉ. वा. ल. कुलकर्णी यांनीही मराठवाड्यातील अनेक साहित्यिक घडवले. त्यांनी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठातील मराठी भाषा विभाग नावारूपास आणले. ==पुस्तके== * ’मराठवाडा वारसा व सद्यस्थिति खंड १’, संपादक: डॉ. मारुती आवरगंड, श्री. विठ्ठल कदम * ’असाही मराठवाडा’ (मराठवाड्याचे सांस्कृतिक अंतरंग दाखविणारा ग्रन्थ), लेखक : डॉ. किरण देशमुख (प्रकाशक : निर्मल प्रकाशन, नांदेड) * ’काळोखातील अग्निशिखा’ (ऐतिहासिक कादंबरी) (प्रकाशक दिलीपराज प्रकाशन,पुणे) : हैदराबाद मुक्तिसंग्राम लढ्याच्या पार्श्वभूमीवरची कादंबरी-लेखक : [[नरेंद्र नाईक]] * ’नाटयधर्मी मराठवाडा’ - लेखक : त्र्यम्बक महाजन. * मराठवाडा : एक सांस्कृतिक मागोवा (अरुणचन्द्र पाठक) * ’मराठवाडी माणसं’ - लेखक : [[यू. म. पठाण]] * ’मराठवाड्यातील लोककथा’ - लेखक : [[यू.म. पठाण]] * मराठवाड्यातील देवतांची रूपे (प्रा. डॉ. किरण देशमुख) * ’मराठवाड्यातील शिलालेख’ - लेखक : [[यू.म. पठाण]] * ’माझा महान मराठवाडा’ - लेखक : हेमकांत महामुनी ==मराठवाड्यात छापली जाणारी काही उल्लेखनीय वृत्तपत्रे== * दै. मराठवाडा * दै. [[प्रजावाणी]] * दै. लोकसत्ता * दै. सकाळ * दै. दिव्य मराठी * दै. [[एकमत]] * दै. चंपावतीपत्र * दै. कार्यारंभ * दै. मराठवाडा साथी * दै. झुंजारनेता * दै. पुढारी * दै. कार्यारंभ * == मराठवाड्यातील नामांकित व्यक्ति == [[चित्र:Govinbhai_shroff.jpg|इवलेसे|गोविंदभाई श्रॉफ]] === राजकारण === * भारतरत्न [[नानाजी देशमुख]] * [[स्वामी रामानंदतीर्थ]] * [[प्रमोद महाजन]] * [[शंकरराव चव्हाण]] * [[गोविंदभाई श्रॉफ]] * [[सुंदरराव सोळंके]] * [[शिवाजीराव निलंगेकर]] * [[शिवराज पाटील|शिवराज पाटील-चाकूरकर]] * [[विलासराव देशमुख]] * [[अशोक चव्हाण]] * [[गोपीनाथ मुंडे]] * केशरबाई क्षीरसागर * [[केशवराव धोंडगे]] * जयसिंग गायकवाड * बाबासाहेब सवनेकर * बाबुरावजी काळे * मुकुंदराव पेडगावकर * रफीक झकेरिया * वसंतराव काळे * शिवाजीराव पंडित * डॉ. मारुती आवरगंड ==स्वतंत्र [[मराठवाडा शिक्षक मतदारसंघ]]== १९७४ साली मराठवाड्याला स्वतंत्र शिक्षक मतदारसंघ मिळाला. आजपर्यंत या मतदारसंघातून खालील शिक्षक आमदारांनी शिक्षकांचे विधान परिषदेत प्रतिनिधित्व केले आहे. # डी.के. देशमुख #राजाभाऊ उदगीरकर # पी.जी. दस्तुरकर # प.म. पाटील # वसंतराव काळे # विक्रम काळे ([[राष्ट्रवादी]]) ==समाजकारण आणि ग्रामीण विकास== * लक्ष्मण गायकवाड * चंदुलाल बियाणी * [[मच्छिंद्र गोजमे]] * ना.य. डोळे * विठ्ठलराव देशपाण्डे * प्रा. मधुकर मुंडे * विजयआण्णा बोराडे * व्यंकटेश चौधरी === व्यावसायिक === * नंदकुमार धूत * [[जवाहरलाल दर्डा]] * मच्छिंद्र चाटे * रणजित देशमुख * [[बद्रीनारायण बारवाले]] * चंदुलाल बियाणी ===मराठवाड्यातील साहित्यिक=== * अनुराधा पाटील * ऋषिकेश कांबळे * छाया महाजन * प्रा. बाळासाहेब बोरसे * प्रा प्रतिभा अहिरे * डॉ. तुळशीराम महाराज गुट्टे * [[जयदेव डोळे]] * प्रा. दत्ता भगत * दादा गोरे * दासू वैद्य * [[नरहर कुरुंदकर]] * [[नरेंद्र नाईक]] * डॉ. [[गंगाधर पानतावणे]] * पी. विठ्ठल * [[प्रल्हाद ईरबाजी सोनकांबळे]] * [[फ.मुं. शिंदे]] * बी. रघुनाथ * मुक्तविहारी * [[यू.म. पठाण]] * रमेश दीक्षित * रविंद्र किंबहुने * रावजी राठोड * [[लक्ष्मीकांत तांबोळी]] * [[वा.रा. कांत]] * श्रीकांत देशमुख * डॉ. सरदारसिंग बैनाडे<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=ज्येष्ठ कवी, लेखक व उत्तम सभा संचालक|last=बैनाडे|first=सरदारसिंग|publisher=|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> * सुधीर रसाळ * डॉ. सूर्यनारायण रणसुभे ===मराठवाड्यातील कलावंत=== * [[मकरंद अनासपुरे]] * डॉ. नीरज बाळासाहेब बोरसे * चंद्रकांत कुलकर्णी * मयूरी कांगो * योगेश शिरसाट * डॉ. [[लक्ष्मण देशपांडे]] * संदिप पाठक * सोन्या एस. सोळंके === संत आणि महंत === * [[पाचलेगावकर महाराज]] * संत एकनाथ (पैठण) * संत नामदेव (नरसी) * संत मन्मथ स्वामी (श्री क्षेत्र कपिलधार,बीड) * संत व कवी [[मुकुंदराज]] ([[अंबाजोगाई]], बीड) * संत [[दासोपंत]] ([[अंबाजोगाई]],बीड) * संत ज्ञानेश्वर (आपेगाव) * संत [[जनाबाई]] ([[गंगाखेड]]) * संत ज्ञानेश्वर महाराज- चाकरवाडी,बीड * संत गोरा कुंभार - तेर, धाराशिव * न्यायाचार्य महंत नामदेव शास्त्री - श्री क्षेत्र भगवानगड, बीड * स्वामी डॉ. तुळशीराम गुट्टे महाराज - श्री क्षेत्र दत्ताधाम * महंत आईसाहेब राधाताई सानप - श्री संत मीराबाई संस्थान महासांगवी * संत वामनभाऊ * महंत विठ्ठल महाराज शास्त्री (गहिनीनाथ गड) * महंत अजिनाथ महाराज शास्त्री (तारकेश्वर गड) * महंत काशिनाथ महाराज शास्त्री (नागतळा) * ह.भ.प. महादेव भाऊ शेकडे (मसोबाची वाडी) * महंत विष्णू महाराज केंद्रे - ज्ञानेश्वरी मंदिर संस्थान आळंदी * महंत शिवाजी महाराज (नारायणगड)  * संदिपान महाराज शिंदे हासेगावकर  * केशव महाराज उखळीकर परळी  * ज्ञानेश्वर दादा महाराज आपेगाव (माउलीचे) * चैतन्य महाराज देगलूरकर * माधवबुवा शास्त्री (अम्बाजोगाई)  * योगीराज महाराज पैठणकर  * [[प्रकाश महाराज बोधले]] डिकसळ ===खेळाडू=== * अंकित बावणे * [[इक्बाल सिद्दिकी]] * [[विजय झोल]] * [[संजय बांगर]] * [[अविनाश साबळे]] == पर्यटन == * [[हुजूर साहेब| तख्त सचखंड श्री हुजुर अबचलनगर साहिब]]: श्री. गुरुगोविंदसिंह यांचा गुरुद्वारा, रामायणात नांदेडचा उल्लेख भारतमाता जिथून आला होता, त्या ठिकाणाचा उल्लेख आहे. * [[सिद्धार्थ उद्यान व प्राणी संग्रहालय]] हे छ्त्रपती संभाजीनगर येथील उद्यान आहे, जे मराठवाड्यातील एकमेव प्राणिसंग्रहालय आहे. * भारताचा राष्ट्रीय पक्षी असलेल्या मोरांसाठी प्रसिद्ध असलेले नायगाव अभयारण्य बीड जिल्ह्यातील पाटोदा तालुक्यात आहे. * [[माहूरची पांडवलेणी]] * येडशी रामलिंग घाट अभयारण्य हे धाराशिव जिल्ह्यात आहे.या अभयारण्यात लांडगा, हरीण, माकडे, मोर इत्यादी प्राणी पाहायला मिळतात. * [[कंधार किल्ला]] * सौताडा हे स्थळ बीड जिल्ह्यातील पाटोदा तालुक्यात असून येथील विंचरणा नदीवरील धबधबा प्रसिद्ध आहे. पाटोदा तालुक्यातील डोंगराळ परिसरात उगम पावणारी विंचरणा नदी वाहत जाऊन पुढे सौताडा येथे विंचरणेचा प्रवाह सुमारे सत्तर मीटर उंचीवरून दरीत कोसळतो. येथील धबधबा प्रसिद्ध आहे. * [[तुळजाभवानी मंदिर]] * [[पितळखोरे लेणी]] - आशिया खंडातील पहिली प्राचीन लेणी. औरंगाबाद जिल्ह्यातील कन्नड तालुका येथे ही लेणी आहे पूर्ण आकारातील या लेणी होत्या ठिसूळ खडक लागण्याने सोडून दिल्या गेल्या. येथे तथागत बुद्धाचे पेटिंग्ज आजही काही प्रमाणात आहे येथे भिक्खुना आरामासाठी, विपश्यनेसाठी छोट छोट्या खोल्या दिसून येतात इथले द्वारपाल प्रसिद्ध होते स्थानिक रहिवासी, पर्यटकानी लेणी ध्वस्त केल्या आहेत. ==हे सुद्धा पहा== * [[हैदराबाद मुक्तीसंग्राम]] * [[दालन:मराठवाडा]] * [[स्वामी रामानंद तीर्थ]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{महाराष्ट्र राज्य}} {{महाराष्ट्राचे उपप्रांत}} [[वर्ग:महाराष्ट्र]] [[वर्ग:मराठवाडा|*]] gaizk6mxpg0w946gqz9y1kn89dibzo7 0 4934 2688256 2598635 2026-06-09T10:47:00Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2688256 wikitext text/x-wiki {{मुखपृष्ठ सदर टीप |तारीख = ३ जून |वर्ष = २०१० }} {{माहितीचौकट सैन्य संघर्ष | संघर्ष = '''१९९९ चे भारत-पाकिस्तान कारगिल युद्ध''' | या युद्धाचा भाग = | चित्र = Kargil.map.mr1.png | चित्र रुंदी = 200px | चित्रवर्णन = '''वादग्रस्त जागा''' | दिनांक = [[३ मे १९९९]]-[[२६ जुलै १९९९]]<br>(२ महिने, ३ आठवडे, २ दिवस) | स्थान = [[कारगिल जिल्हा]] व द्रास जिल्हा , [[जम्मू आणि काश्मीर]], [[भारत]] | परिणती = '''निर्णायक भारतीय विजय''' घुसखोरांनी ताब्यात घेतलेला प्रदेश भारताला पुन्हा मिळवण्यात यश. | सद्यस्थिती = | प्रादेशिक बदल = नाही | पक्ष१ = {{ध्वजचिन्ह|भारत}} [[भारत]] | पक्ष२ = {{ध्वजचिन्ह|पाकिस्तान}} [[पाकिस्तान]], [[मुजाहिदीन]] | सेनापती१ = [[के. आर्. नारायणन्]]<br>(भारताचे राष्ट्रपती)<br>[[अटल बिहारी वाजपेयी]]<br>(भारताचे पंतप्रधान)<br>[[जनरल]] [[वेद प्रकाश मलिक]]<br>(भूदलप्रमुख)<br>[[ले. जनरल]] [[चंद्र शेखर]]<br>(उपभूदलप्रमुख)<br>[[एर चीफ मार्शल]] [[अनिल यशवंत टिपणीस]]<br>(वायुसेनाप्रमुख) | सेनापती२ = [[मुहम्मद रफिक तरार]]<br>(पाकिस्तानचे राष्ट्रपती)<br>[[नवाझ शरीफ]]<br>(पाकिस्तानचे पंतप्रधान)<br>[[जनरल]] [[परवेझ मुशर्रफ]]<br>(भूदलप्रमुख) | सैन्यबळ१ = ३०,००० | सैन्यबळ२ = ५,००० | बळी१ = '''भारताकडून अधिकृत आकडे'''<br /> ५२७ ठार<ref>[http://pib.nic.in/feature/feyr2000/fjul2000/f210720001.html भारत सरकारचे संकेतस्थळ ज्यात मृत्युमुखी पडलेल्यांची आकडेवारी नमूद आहे], [http://164.100.24.208/lsq/quest.asp?qref=7803 भारतीय संसदेच्या तक्त्यानुसार मृत्युमुखी पडलेल्यांची राज्यनिहाय आकडेवारी]</ref><ref>[http://164.100.24.208/lsq/quest.asp?qref=51302 अधिकारी, जुनियर कमिशन्ड ऑफिसर्स व इतर पदांवरील मृत्युमुखी पडलेल्यांची आकडेवारी-भारतीय संसदेचे संकेतस्थळ] *{{वेबॅक आर्किव्ह |url=http://164.100.24.208/lsq/quest.asp?qref=51302 |date=20080607173253}}</ref><ref name="rollofhonor">[http://www.indianarmy.nic.in/martyrs/home.jsp?operation=28&hidrecord=10&FormBugs_Page=1#Form 'ऑपरेशन विजय' दरम्यान मारल्या गेलेल्यांची भारतीय सेनेची यादी-भारतीय सेनेच्या संकेतस्थळावरुन.] *{{वेबॅक आर्किव्ह |url=http://www.indianarmy.nic.in/martyrs/home.jsp?operation=28&hidrecord=10&FormBugs_Page=1#Form |date=20081202062726}}</ref> <br /> १,३६३ जखमी<ref>[http://164.100.24.219/rsq/quest.asp?qref=3798 जखमी झालेल्या जवानांची यादी-भारतीय संसदेचे संकेतस्थळावरील अधिकृत माहिती.] *{{वेबॅक आर्किव्ह |url=http://164.100.24.219/rsq/quest.asp?qref=3798 |date=20080216231524}}</ref><br /> १ युद्धकैदी | बळी२ = '''पाकिस्तानातील विविध स्रोतांकडील अंदाज'''<br /> ३५७ _{(मुशर्रफ)} ते ४०० _{(शरीफ)} ठार<ref name="Indianexpress">[http://www.indianexpress.com/story/14208.html पाकिस्तानचे अध्यक्ष मुशर्रफ यांचे पुस्तकातील ठार झालेल्या पाकिस्तानी सैनिकांचे आकडे. इंडियन एक्सप्रेस न्यूझ रिपोर्ट.]</ref><ref name="Hindu Sharif">{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/2003/08/17/stories/2003081702900800.htm |title=कारगिलमध्ये ४०००चे वर पाकिस्तानी सैनिक मारले गेले आहेत : शरीफ |access-date=2009-03-31 |archive-date=2009-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090505050044/http://hinduonnet.com/thehindu/2003/08/17/stories/2003081702900800.htm |url-status=dead }}</ref> <br /> ६६५+ जखमी <ref name="Indianexpress"/><br /> ८ युद्धकैदी.<ref name="tribpow">[http://www.tribuneindia.com/1999/99aug15/nation.htm#9 ट्रिब्यूनचे पाकिस्तानी युद्धकैद्यांवरील निवेदन]</ref> | टिपा = आजवरचे सर्वाधिक उंचीवर लढले गेलेले युद्ध }} '''कारगिल युद्ध''' हे [[भारत]] व [[पाकिस्तान]] यांच्या दरम्यान [[इ.स. १९९९|सन १९९९]]च्या उन्हाळ्यात लढले गेलेले मर्यादित युद्ध होते. या युद्धाची व्याप्ती भारताच्या [[कारगिल]] व आजूबाजूच्या परिसरापुरतीच मर्यादित राहिली, त्यामुळे याला [[मर्यादित युद्ध]] म्हणतात. तसेच या पूर्वीच्या भारत-पाक युद्धांप्रमाणेच याही युद्धात, युद्ध सुरू झाल्याची व संपल्याची कोणतीही घोषणा करण्यात आलेली नव्हती. उलट पाकिस्तानतर्फे युद्धादरम्यान त्यांचा देश अलिप्त आहे असा कांगावा करण्यात आला होता. पुढे अनेक वर्षांनंतर हळूहळू पाकिस्तान सरकारने व अनेक लष्करी अधिकाऱ्यांनी हे युद्धच होते असे जाहीर केले. [[इ.स. १९९९|सन १९९९]]च्या उन्हाळ्यात, पाकिस्तानी घुसखोरांनी भारतीय सीमा ओलांडून भारताच्या हद्दीतील अनेक ठाणी कब्जा केल्याचे भारताच्या लक्षात आले व या घुसखोरांना हुसकावण्यासाठी कारगिलचे युद्ध सुरू झाले. ही ठाणी [[कारगिल]] व [[द्रास]] परिसरातील अतिउंच दुर्गम जागी होती. अनेक महिन्यांच्या प्रयत्‍नांनंतर भारताला ही ठाणी परत मिळवण्यात यश मिळाले. हे युद्ध आधुनिक इतिहासातील अतिउंचीवरच्या युद्धाचे अत्युत्‍कृष्ट उदाहरण आहे. यात युद्धाला लागणारी सामग्री व मनुष्यबळ ने-आण करण्याचा चांगलाच अनुभव भारतीय सैन्याला मिळाला. हे युद्ध दोन्ही देश [[अण्वस्त्र]]सज्ज झाल्यानंतरचे पहिलेच युद्ध होते त्यामुळे सर्व जगाचे लक्ष या युद्धाकडे लागले होते. परंतु भारताने हे युद्ध कारगिलपुरतेच मर्यादित ठेवले. त्यामुळे दाखवलेल्या संयमाबद्दल भारताचे जगभर कौतुक झाले. म्हणूनच, भारताला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर पाठिंबा मिळाला व याउलट, सैन्य मागे घ्यावे यासाठी पाकिस्तानवर अमेरिकेसह अनेक देशांनी दबाव आणला. या युद्धानंतर भारताने आपल्या संरक्षण खर्चात अनेक पटीने वाढ केली. तर पाकिस्तानात राजकीय अस्थिरता माजली. परिणामी, काही महिन्यांतच (ऑक्टोबर, १९९९मध्ये) पाकिस्तानात जनरल [[परवेझ मुशर्रफ]] यांनी [[नवाझ शरीफ]] यांचे सरकार उलथून लष्करशाही लागू केली. कारगिल युद्ध भारताने जिंकले. == स्थळ == [[कारगिल]] शहर [[जम्मू आणि काश्मीर]]<nowiki/>ची राजधानी [[श्रीनगर]]पासून २०५ किमी अंतरावर भारत-पाक आंतरराष्ट्रीय [[नियंत्रण रेषा|नियंत्रण रेषेपासून]] जवळ आहे.<ref>[http://kargil.nic.in/profile/profile.htm कारगिल जिल्हा] कारगिल जिल्ह्याचे अधिकृत संकेतस्थळ</ref> हिमालयाच्या इतर भागात प्रमाणे, कारगिलंमध्येही थंड वातावरण असते. उन्हाळा हा सौम्य तर हिवाळा अतिशय दीर्घ व कडक असतो व बऱ्याचदा तापमान -४० °C पर्यंतही उतरू शकते.<ref>[http://kargil.nic.in/profile/profile.htm वातावरण व जमिनीची स्थिती]</ref> राष्ट्रीय महामार्ग [[लेह]] ते श्रीनगर या रस्त्यावर कारगिल वसलेले आहे. कारगिलचे युद्ध होण्याचे प्रमुख कारण हा रस्ता हे होय. घुसखोरांनी पाकव्याप्त काश्मीरच्या जवळच्या आणि रस्त्याला समांतर अशा १६० किलोमीटरच्या पट्यातच साधारणपणे घुसखोरी केली.<ref name="Globalsecurity">[http://www.globalsecurity.org/military/world/war/kargil-99.htm 1999 कारगिल विवाद] -[[GlobalSecurity.org]]</ref> लष्कराच्या अनेक चौक्या या भागात आहेत. त्यातील काही चौक्या समुद्रसपाटीपासून ५,००० मीटरपेक्षाही अधिक उंचावर आहेत.<ref name="Summary">[http://www.ccc.nps.navy.mil/research/kargil/war_in_kargil.pdf War in Kargil] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090327120658/http://www.ccc.nps.navy.mil/research/kargil/war_in_kargil.pdf |date=2009-03-27 }} - The CCC's summary on the war. *{{वेबॅक आर्किव्ह |url=http://www.ccc.nps.navy.mil/research/kargil/war_in_kargil.pdf |date=20090327120658}}</ref> नुसतेच कारगिल नव्हे तर आग्नेयेकडील द्रास व नैर्ऋत्येकडील मश्को खोऱ्यातील, तसेच बटालिक विभागातील चौक्यांवरही घुसखोरी झाली. वर नमूद केल्याप्रमाणे कारगिल, द्रास व मश्को खोऱ्यातील चौक्या ह्या अतिउंचीवर आहेत. अतिउंचावरील चौक्यांवर कडक हिवाळ्याच्या महिन्यांत सैन्य तैनात करून ठेवणे अतिशय अवघड असल्याने, हिवाळ्यापूर्वी दोन्ही बाजूने सैन्याची माघार व्हावी आणि उन्हाळ्यात बर्फ वितळल्यावर व हवामान मानवी रहाण्यास स्थिर झाल्यानंतर, ते ते सैन्य आपापल्या चौक्यांमध्ये परतावे, असा अलिखित समझौता भारत-पाकिस्तानमध्ये, कारगिल युद्धाच्या आधीपर्यंत होता. मात्र १९९९ साली भारतीय सैन्य भारतीय चौक्यांवर परतण्यापूर्वीच पाकिस्तानी घुसखोरांनी ऐन हिवाळ्यात चौक्यांचा ताबा घेतला. त्यामुळे, कारगिलचे युद्ध भडकण्यास ठिणगी पडली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.acdis.uiuc.edu/Research/OPs/Chandran/contents/chapter2.html |title=चंदनने सादर केलेले दस्तावेज |access-date=2009-03-31 |archive-date=2007-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070807122457/http://www.acdis.uiuc.edu/Research/OPs/Chandran/contents/chapter2.html |url-status=dead }}</ref> या चौक्यांचा ताबा घेतला गेल्याने [[राष्ट्रीय महामार्ग १ ए|राष्ट्रीय महामार्ग १ए (NH1)]] हा पाकिस्तानी तोफगोळ्यांच्या आणखी जवळच्या टप्प्यांत आला. तसेच, उंचावरील चौक्यांचा ताबा घुसखोरांकडे गेल्याने त्यांना उतारावरील चौक्यावर नियंत्रण ठेवणे सोपे गेले. या चौक्या डोंगरमाथ्यावरील किल्ल्यांप्रमाणे होत्या. त्यांचा ताबा मिळवण्यास मोठ्या प्रमाणावर फौजेची गरज लागते.<ref>Against the [http://www.rand.org/pubs/monograph_reports/MR638/ accepted 3:1 ratio for attacking troops vs defending troops], the ratio over mountain terrain is estimated at 6:1.[http://www.india-today.com/itoday/19990726/cover3.html Men At War] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081206183309/http://www.india-today.com/itoday/19990726/cover3.html |date=2008-12-06 }} India Today</ref> त्यातच अतिउंची व कडाक्याची थंडी हे काम अजूनच अवघड करते.<ref>Acosta, Marcus P., CPT, U.S. Army, [http://www.ccc.nps.navy.mil/research/theses/Acosta03.pdf अत्युच्च उंचीवरील युद्ध-कारगिल विवाद व भविष्य.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071128055321/http://www.ccc.nps.navy.mil/research/theses/Acosta03.pdf |date=2007-11-28 }}, June 2003. [http://www.nps.edu/academics/sigs/nsa/publicationsandresearch/studenttheses/theses/Acosta03.pdf पर्यायी दुवा]</ref> === कारणे === [[चित्र:Kargil town, India panorama.jpg|thumb|left|कारगिल शहर हे सामरिक दृष्ट्या महत्त्वाचे आहे]] इ.स. १९७१ च्या युद्धानंतर भारत व पाकिस्तानमध्ये थेट मोठे युद्ध झाले नाही. तरी सातत्याने छोट्या छोट्या चकमकी होत आहेत.<ref>[http://outside.away.com/outside/features/200302/200302_siachen_7.html The Coldest War] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090402185925/http://outside.away.com/outside/features/200302/200302_siachen_7.html |date=2009-04-02 }} Outside Magazine *{{वेबॅक आर्किव्ह |url=http://outside.away.com/outside/features/200302/200302_siachen_7.html |date=20080312233624}}</ref> [[सियाचीन हिमनदी]] वर भारतीयांचे नियंत्रण तसेच सभोवतालचा परिसरावर नियंत्रण मिळवण्यात दोन्ही बाजू सातत्याने प्रयत्‍नशील असतात. इ.स. १९८० च्या सुमारास पाकपुरस्कृत दहशतवाद्यांनी [[पंजाबमधील दहशतवाद|पंजाबात]] [[खलिस्तान|खलिस्तानच्या]] नावावर दंगा घातला तसेच इ.स. १९९० च्या सुमारास [[काश्मीरमधील दहशतवाद|काश्मीरमध्ये दहशतवादाने]] मूळ धरले परिणामी भारताने काश्मीरमध्ये कायमस्वरूपी सैन्य तैनात केले. हे [[दहशतवाद|दहशतवादी]] सुरुवातीच्या काळात काश्मीरमधील असत व त्यांना प्रशिक्षित करून पाठवले जात असे. काही काळानंतर पाकिस्तानी सैनिक, अधिकारी व तालिबानी अफगाणिस्तानातील भाडोत्री अतिरेक्यांनाही काश्मीरमध्ये पाठवले जाऊ लागले. पाकिस्तानने नेहमीच या बाबतीत आपला सहभाग असल्याचा इन्कार केला. कारगिलच्या युद्धातदेखील पाकिस्तानने हीच खेळी वापरली व घुसखोर हे काश्मिरी स्वातंत्र्यसैनिक आहेत असे जगाला सांगण्याचा प्रयत्‍न केला. इ.स. १९९८मध्ये भारत पाकिस्तानने [[अणु चाचणी|अणु चाचण्या]] केल्यानंतर दोन्ही देशातील संबंध चांगलेच ताणले गेले. परंतु [[अटलबिहारी वाजपेयी|वाजपेयी]] यांनी मैत्रीचा हात पुढे करून संबंध निवळण्याचा प्रयत्‍न केला व त्यासाठी ते स्वतः [[लाहोर|लाहोरला]] जाऊन आले होते. इ.स. १९९८-९९ च्या हिवाळ्यात पाकिस्तानी लष्करातून अनेक तुकड्यांना मुजाहिदीनच्या वेषात भारतात नियंत्रण रेषेपलीकडे पाठवण्यात आले. या कारवाईला ''ऑपरेशन बद्र'' असे नाव देण्यात आले व कुणाच्याही लक्षात न येता त्यांनी रिकाम्या भारतीय चौक्यांचा ताबा घेतला. (वर नमूद केल्याप्रमाणे हिवाळ्यात प्रचंड थंडीमुळे सैन्य माघारी घेतले गेले होते.)<ref name="VP Malik">{{Webarchivis|url=https://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=story_26-7-2002_pg4_12|archive-is=20120629144634/www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=story_26-7-2002_pg4_12|text=Kargil: where defence met diplomacy}} - India's then [[Chief of Army Staff of the Indian Army|Chief of Army Staff]] VP Malik, expressing his views on Operation Vijay. Hosted on ''[[Daily Times (Pakistan)|Daily Times]]''; [http://www.stanford.edu/group/sjir/3.1.06_kapur-narang.html The Fate of Kashmir By Vikas Kapur and Vipin Narang] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120118203713/http://www.stanford.edu/group/sjir/3.1.06_kapur-narang.html|date=2012-01-18}} Stanford Journal of International Relations; [http://www.ipcs.org/ipcs/displayReview.jsp?kValue=102 Book review of "The Indian Army: A Brief History by Maj Gen Ian Cardozo"] - Hosted on IPCS</ref> नियंत्रण रेषेच्या जास्तीत जास्त आत घुसखोरी करून राष्ट्रीय महामार्ग १ च्या जवळ यायचे. असे केले की, महामार्गावर कायमस्वरूपी ताबा मिळवता येईल आणि नंतर राजकीय वजन वापरून काश्मीरच्या प्रश्नाचे आंतरराष्ट्रीयीकरण करणे पाकिस्तानला सोपे पडेल असा हा या कारवाईचा मुख्य उद्देश होता. भारताला नवीन नियंत्रण रेषा मान्य करायला भाग पाडले की. [[लडाख]] व सियाचीनला भारतापासून तोडणे सोपे जाईल असा पाकिस्तानी युद्धनीतिज्ञांचा कयास होता. तसेच घुसखोरीदरम्यान कारगील/काश्मीर परिसरात अंतर्गंत बंडखोरी भडकावून भारताला अजून बुचकळ्यात पाडण्याचा पाकिस्तानी व्यूह होता. भारतीयांनी [[सियाचीन हिमनदी]]वर नियंत्रण मिळवण्यात जी क्‍ऌप्ती वापरली तसाच काहीसा प्रकार पाकिस्तानने केला असा काही लेखकांचा सूर होता.<ref>{{स्रोत पुस्तक | लेखक=Robert G. Wirsing | title=Kashmir in the Shadow of War: regional rivalries in a nuclear age | प्रकाशक=M.E. Sharpe | वर्ष=2003 |आयएसबीएन=0-7656-1090-6}} Pg 38</ref> == घटनाक्रम == === पाकिस्तानी घुसखोरांचा भारतीय चौक्यांवर कब्जा === [[चित्र:Kargil.map.buildup.gif|thumb|right|250px|घुसखोरी व व्यूहरचना]] कडक हिवाळ्यातील महिन्यांमध्ये मनुष्यहानी कमी व्हावी म्हणून, अतिउंचावरील चौक्या रिकाम्या करायचा प्रघात भारत व पाकिस्तान हे दोघेही पाळत. हवामान पुन्हा ठीकठाक झाल्यानंतर दोन्ही बाजूंचे सैन्य आपापल्या चौक्यांमध्ये परतून संरक्षणाची जवाबदारी घेत असे. फेब्रुवारी, इ.स. १९९९मध्ये पाकिस्तानी लष्कराने कडक हिवाळ्यातच भारतीय चौक्यांचा ताबा घेणे आरंभले. पाकिस्तानने ही कारवाई अतिशय सूत्रबद्धरीत्या व थांगपत्ता लागू न देता पार पाडली. यांतच भर म्हणजे, भारतीय गुप्तहेर खात्याला या घटनेची माहिती अजिबात मिळाली नाही त्यामुळे भारतीय गुप्तहेर खात्याच्या कार्यक्षमतेवर सर्वत्र भारतातून व जगातूनही चांगलीच टीका झाली.<ref>[http://www.time.com/time/printout/0,8816,991457,00.html How I Started A War] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120914151255/http://www.time.com/time/printout/0,8816,991457,00.html|date=2012-09-14}}[[Time (magazine)|Time]]1999-7-12</ref> स्पेशल सर्व्हिसेसच्या सर्वोत्कृष्ट तुकड्या, तसेच नॉर्दर्न लाइट इन्फट्रीच्या ४ ते ७ बटालियन तुकड्या या कामात गुंतल्या होत्या.<ref name="Memoirs">{{स्रोत पुस्तक|लेखक=[[Pervez Musharraf]] | title=[[In the Line of Fire: A Memoir]] | प्रकाशक=Free Press | वर्ष=2006 | आयएसबीएन=0-7432-8344-9}}</ref><ref>[http://orbat.com/site/history/historical/pakistan/nli_kargil1999.html The Northern Light Infantry in the Kargil Operations by Ravi Rikhye 1999 August 25 2002] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090628181523/http://orbat.com/site/history/historical/pakistan/nli_kargil1999.html|date=2009-06-28}} - [[ORBAT]]</ref> रिकाम्या चौक्यांव्यतिरिक्त भारतीय सैन्याला हल्ला करायला अवघड जावे म्हणून मोक्याच्या जागाही ताब्यात घेण्यात आल्या. साधारणपणे, अतिउंचावरील एक मुख्य चौकी व त्याला टेका देणाऱ्या दुय्यम उतारावरील व कमी उंचीवरील चौक्या पाकिस्तानी सैन्याने ताब्यात घेतल्या. पाकिस्तानी मुख्य सैनिकांबरोबरच अफगाणी मुजाहिदीन, काश्मिरी मुजाहिदीन यांनाही या कार्यवाहीत समाविष्ट केले गेले.<ref name="Militant">It is estimated that around 2,000 "Mujahideen" might have been involved as Musharraf stated on [[July 6]], [[1999]] to Pakistan's ''The News''; [http://www.atimes.com/ind-pak/AG08Df01.html online article] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100811111704/http://atimes.com/ind-pak/AG08Df01.html |date=2010-08-11 }} in the [[Asia Times]] quoting the General's estimate. An Indian Major General(retd) too puts the [http://www.रीडिफ.कॉम/news/1999/jul/15ashok.htm number of guerrillas at 2,000]{{मृत दुवा|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} apart from the NLI [[Infantry]] Regiment.</ref> === भारतीयांना उशीराने मिळालेली खबर === सुरुवातीला, अनेक कारणांमुळे कारगिलची घुसखोरीचा पत्ता लागण्यास उशीर झाला. मुख्यत्वे पाकिस्तानने अनेक भागात तोफांचा मारा केल्यामुळे शोधपथक पाठवण्यास दिरंगाई झाली. भारतीय लष्कराच्या मते, हा तोफखान्याचा मारा नेहेमीचा असतो, त्यात नवे काही नाही. पाकिस्तानने हा मारा नियंत्रण रेषेपलीकडील सैनिकांना/घुसखोरांना संरक्षण देण्यासाठी केला. मेच्या दुसऱ्या आठवड्यात स्थानिक [[मेंढपाळ]] यांनी घुसखोरीची सूचना भारतीय सैन्याला दिली. त्यानुसार भारतीय सैनिकांनी टेहळणीसाठी तुकडी पाठवली. तिच्यावर हल्ला करण्यात आला व घुसखोरी झाल्याचे सिद्ध झाले. सुरुवातीला ही [[मुजाहिदीन]] स्वरूपाची भासल्याने घुसखोरी लवकरच संपवता येईल असे वाटले. परंतु लगेचच नियंत्रण रेषेच्या बऱ्याच लांबीवर ही घुसखोरी झाल्याचे लक्षात आले. घुसखोरांकडून आलेले प्रत्युत्तर वेगळ्याच प्रकारचे होते व वरवर घुसखोरी वाटणारी घटना मोठ्या नियोजनाचा भाग आहे असे लक्षात आले. अशा रितीने कारगिल येथे युद्ध सुरू झाले आहे यावर शिक्कामोर्तब झाले. पाकिस्तानने एकूण सुमारे १३० ते २०० चौरस किलोमीटर प्रदेश ताब्यात घेतला होता.<ref>[http://www.ccc.nps.navy.mil/research/kargil/war_in_kargil.pdf War in Kargil] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090327120658/http://www.ccc.nps.navy.mil/research/kargil/war_in_kargil.pdf|date=2009-03-27}} ([[PDF]]) {{वेबॅक आर्किव्ह|url=http://www.ccc.nps.navy.mil/research/kargil/war_in_kargil.pdf|date=20090327120658}} [http://www.tni.org/archives/bidwai/danger.htm Islamabad Playing with Fire by Praful Bidwai] - [[The Tribune]], [[7 June]] [[1999]]</ref> तर मुशर्रफ यांच्या मते १३०० चौरस किलोमीटर इतका प्रदेश ताब्यात घेण्यात आला होता.<ref name="Memoirs" /> भारतीय सरकारने '[[ऑपरेशन विजय (१९९९)|ऑपरेशन विजय]]' या नावाखाली कारगिलच्या युद्धासाठी कार्यवाही चालू केली. त्यासाठी संख्येने मुळात सुमारे २,००,००० इतक्या फौजेचा आधार घेण्यात आला. परंतु भौगोलिक परिस्थिती लक्षात घेता मोठ्या प्रमाणावर युद्ध करणे शक्य नव्हते. त्यामुळे रेजिमेंटल व बटालियन पुरतीच कारवाई शक्य होती. अर्थातच फौजेची गणसंख्या २०,००० पर्यंत मर्यादित ठेवण्यात आली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.bharat-rakshak.com/MONITOR/ISSUE4-6/malik.html |title=Lessons from Kargil, Gen VP Malik |access-date=2009-04-04 |archive-date=2009-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090408082728/http://www.bharat-rakshak.com/MONITOR/ISSUE4-6/malik.html |url-status=dead }}</ref> अर्धसैनिक व वायुदल मिळून भारताने एकूण ३०,००० पर्यंत सैनिक कारगिलच्या युद्धात वापरले. घुसखोरांची संख्या पाकिस्तानी सूत्रांप्रमाणे साधारणपणे ५,००० होती.<ref name = "Globalsecurity" /><ref name="Militant" /> यांत पाकव्याप्त काश्मीरमधील तोफखान्यामधील सैनिकही समाविष्ट होते. भारतीय वायुसेनेकडूनही 'ऑपरेशन सफेद सागर' सुरू झाले. या ऑपरेशनाद्वारे पायदळ सैन्याची ने-आण करण्याची मोठी भूमिका वायुसेनेने निभावली. मोठे बॉम्ब वाहून नेण्यासाठी लागणारे मोठे विमानतळ, भौगोलिक परिस्थितीमुळे या भागात नसल्याने इथेही वायुसेनेचीही व्याप्ती मर्यादित होती. भारतीय नौदलानेही पाकिस्तानी [[बंदर|बंदरांना]] आपले लक्ष्य केले व त्यामध्ये येणाऱ्या जहाजांची कोंडी केली. [[कराची]] बंदर हे खासकरून लक्ष्य करण्यात आले.<ref>[http://www.carnegieendowment.org/files/CP65.Grare.FINAL.pdf The Resurgence of Baluch nationalism by Frédéric Grare] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090420061901/https://www.carnegieendowment.org/files/CP65.Grare.FINAL.pdf|date=2009-04-20}} - [[Carnegie Endowment for International Peace]]</ref> या कृत्याने पाकिस्तानला आवश्यक अशा जीवनावश्यक वस्तूंची रसद थांबली.<ref>[http://www.defencejournal.com/2001/apr/seaspark.htm Exercise Seaspark—2001 by Cdr. (Retd) Muhammad Azam Khan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121216075557/http://www.defencejournal.com/2001/apr/seaspark.htm |date=2012-12-16 }} Defence Journal, April 2001</ref> काही काळाने नवाज शरीफ यांनी उलगडवून सांगितले की पाकिस्तानकडे या काळात फक्त ६ दिवसांचाच इंधन साठा राहिला होता व जर पूर्ण युद्ध सुरू झाले असते तर पाकिस्तानची बरीच नाचक्की झाली असती.<ref name = "Globalsecurity" /> === भारतीय प्रत्युत्तर === कारगिलचे युद्ध सुरू झाल्यानंतर केवळ [[रसद]] तोडण्यासाठी पाकिस्तानचा श्रीनगर-लेह मार्ग कापून काढायचा इरादा आहे हे नक्की झाले. भारताने सैन्य जमवाजमवीचे प्रयत्‍न सुरू केल्यानंतर पाकिस्तानकडून [[श्रीनगर]]-[[लेह]] मार्गावर मोठ्या प्रमाणावर उखळी तोफांचा मारा केला.<ref name="NLI">{{Webarchivis|url=https://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=story_5-5-2003_pg7_14|archive-is=20121209121858/www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=story_5-5-2003_pg7_14|text=Indian general praises Pakistani valour at Kargil}} [[May 5]] [[2003]] Daily Times, Pakistan</ref> प्रत्युत्तरादाखल भारताकडून श्रीनगर-लेह या राष्ट्रीय महामार्गाच्या जवळचा भाग ताब्यात घेण्यास जास्त महत्त्व दिले. असे केले की हा महामार्ग सुकर होणार होता.<ref>Kashmir in the Shadow of War By Robert Wirsing Published by M.E. Sharpe, 2003 ISBN 0-7656-1090-6 pp36</ref> घुसखोरांनी, आधुनिक शस्त्रास्त्रांनी चौक्या सुरक्षित केल्या होत्या. बंदुका, स्वयंचलित मशीनगन, छोट्या [[उखळी तोफा]] व [[विमानभेदी क्षेपणास्त्रे]] यांनी चौक्या सज्ज होत्या. तसेच, चौक्यांचा सभोवतालचा परिसर पेरलेल्या [[सुरूंग|सुरूंगांनी]] संरक्षित केला होता. यातील ८,००० सुरूंग भारतीय सेनेने युद्ध संपल्यावर निकामी केले.<ref>[http://www.icbl.org/lm/2000/india Landmine monitor - India]</ref> या चौक्यांना पाठीमागून पाकिस्तानी हद्दीतून मोठ्या प्रमाणावर तोफखान्याचे संरक्षण मिळाले होते. पाकिस्तानने या युद्धाआधी त्या परिसराची चालकरहित विमानांमधून टेहळणीदेखील केली होती.<ref>[http://indiaenews.com/2006-07/15112-indian-army-gets-hostile-weapon-locating-capability.htm Indian Army gets hostile weapon locating capability]{{Dead link|url=http://indiaenews.com/2006-07/15112-indian-army-gets-hostile-weapon-locating-capability.htm|date=October 2008}}</ref> वर नमूद केल्याप्रमाणे भारतातर्फे आधी महामार्गलगतच्या चौक्यांवर हल्ले करण्यात आले. हा मारा बहुतांश कारगिलच्या जवळच्या भागावर केंद्रित करण्यात आला. या चौक्यांवर ताबा मिळाल्याने भारताने काबीज केलेल्या जागेत भर पडली व महामार्गही सुरक्षित होत गेला. जसा महामार्ग सुरक्षित होत गेला तसे पुढील हल्ल्यांचे नियोजन सूत्रबद्ध रितीने होत गेले. महामार्गाच्या जवळच्या चौक्यांवरील भारतीय आक्रमणांत [[टायगर हिल]] व [[तोलोलिंग शिखर]] या दोन चौकीवजा शिखरांवरील आक्रमणे नोंद घेण्याजोगी होती.<ref>Managing Armed Conflicts in the 21st Century By Adekeye Adebajo, Chandra Lekha Sriram Published by Routledge pp192,193</ref> यानंतर बटालिक व तुर्तुक या सियाचीन लगतच्या भागाला लक्ष्य करण्यात आले. यातील काही जागा गमावणे पाकिस्तानी संरक्षणाच्या दृष्टीने परवडणारे नव्हते. पॉईंट ४५९० व पॉइंट ५३५३ या त्यापैकी काही महत्त्वाच्या जागा होत्या. (या भागात शिखरांना नावे त्यांच्या उंचीप्रमाणे असतात). ४५९० हा महामार्गाला सर्वात जवळचा पॉइंट होता तर ५३५३ हे युद्धातील सर्वात अधिक उंचीचे शिखर होते.<ref>[http://www.hindu.com/2004/06/30/stories/2004063006391100.htm Commander ordered capture of Point 5353 in Kargil war By Praveen Swami] द हिंदू, [[June 30]], [[2004]]</ref> पॉइंट ४५९० वर १४ जून १९९९ रोजी भारतीय सेनेने ताबा मिळवला व युद्धाचे पारडे हळूहळू भारताच्या बाजूने झुकू लागले. याच शिखराच्या ताब्यासाठी भारतीय सेनेला सर्वाधिक मनुष्यहानी सोसावी लागली.<ref>The State at War in South Asia By Pradeep Barua Published by U of Nebraska Press Page 261</ref> जरी भारतीय सेनेने जूनच्या मध्यापर्यंत महामार्गासाठी महत्त्वाची ठिकाणे ताब्यात घेण्यात यश मिळवले असले तरी पाकिस्तानी बाजूने युद्धाच्या अंतापर्यंत, तोफखान्याचा भडिमार चालूच होता. [[चित्र:IAFshotdown.PNG|thumb|right|पाकिस्तानी सैन्याने पाडलेल्या भारतीय विमानाचे अवशेष]] भारताने जेव्हा महामार्गालगतच्या महत्त्वाच्या चौक्यांवर ताबा मिळवला तेव्हा भारतीय सैन्याने घुसखोरांना [[नियंत्रण रेषा (देश)|नियंत्रण रेषेपलीकडे]] पिटाळायचे धोरण आखले. तोलोलिंगची लढाई व टायगर हिलची लढाई ही या युद्धातील सर्वात महत्त्वाची घटना मानली जाते. अनेक शूर भारतीय अधिकारी व सैनिक या लढायांमध्ये मरण पावले. तोलोलिंगच्या लढाईनंतर सामरिक तसेच राजनैतिकही पारडे पूर्णपणे भारताच्या बाजूने झुकले. टायगर हिलवर उशीरा नियंत्रण मिळवले गेले तरी ती सर्वात महत्त्वाची लढाई होती असे मानतात. टायगर हिलच्या लढाईत दोन्ही बाजूने जबरदस्त प्रयत्‍न झाले. पाकिस्ताननेही खंदक वगैरे खोदून भारतीय सैनिकांना चांगलेच झुंजावयाला लावले. सरतेशेवटी ४ जुलै रोजी टायगर हिल भारताच्या ताब्यात आली. या लढाईत भारताचे ५ सैनिक व पाकिस्तानचे १० सैनिक मृत्युमुखी पडल्याचे कळते. या युद्धात भारतीय सैन्याने नवनवीन क्‍ऌप्त्यांचा चांगलाच वापर केला. काही लढायांमध्ये भारतीय सैनिकांनी रात्रीच्या अंधारात हजारो फूट सरळसोट कड्यांवर गिर्यारोहण करून शत्रूवर अनपेक्षित ठिकाणांवरून हल्ले चढवले व चौक्या ताब्यात घेतल्या. काही ठिकाणी भारतीय सैन्यातील काही मुसलमान तुकड्यांनी आक्रमण करताना अल्ला हू अकबर असा नारा देत हल्ला केला, त्यामुळे शत्रूपक्ष आपलेच सैनिक आहेत या भ्रमात राहिले व चौक्या गमवाव्या लागल्या. बहुतांशी चौक्या या खूप उंचीवर होत्या व काश्मीरमधील हा भाग दगडी व रेताड आहे त्यामुळे लपायची फारशी जागा उपलब्ध नव्हती. त्यासाठी भारतीय सैन्याने मनुष्यहानी कमी व्हावी म्हणून बहुतेक हालचाल रात्रीच्या वेळेसच करण्याचे धोरण आखले होते. परंतु रात्रीच्या हालचाली ह्या वेळखाऊ होत्या. तसेच या उंचीवरील अतिशय कमी तापमान व जबरदस्त उतारावरील लढाया ह्या सर्वच गोष्टी भारताच्या विरोधात होत्या. या भागात सर्व चौक्यांना वेढा देऊन घुसखोरांचा रसद पुरवठा तोडून कमी जोखमीचे युद्ध करणे भारताला शक्य होते. तसेच पूर्णपणे हवाई हल्ले चढवून घुसखोरांच्या ताब्यातील चौक्या मिळवणेही शक्य होते. परंतु यासाठी भारताला नियंत्रण रेषेपलीकडचा भाग मिळवणे आवश्यक होते. जर तसे केल्यास पूर्ण युद्ध होण्याची शक्यता होती व भारत सरकार यासाठी तयार नव्हते. जर असे झाल्यास या युद्धात मिळालेली आंतरराष्ट्रीय सहानुभूती भारत गमावेल अशी त्यांना भीती होती. भारताने इ.स. १९९९ सालच्या जुलैच्या दुसऱ्या आठवड्यापर्यंत अनेक महत्त्वाच्या लढाया केल्या व अनेक जागा ताब्यात मिळवल्या. युद्धात ५२७ भारतीय जवान शहीद झाले तर २७०० पाकिस्तानी सैनिक मरण पावले. === भारतीयांचे गमावलेल्या प्रदेशावर नियंत्रण === * २६ मे १९९९ - भारताचे घुसखोरांवर हवाई हल्ले. * १२ जुलै १९९९ - पाकिस्तानचे शांततेचे आवाहन. == कारगिल युद्धाची परिणती == === भारत === [[चित्र:Ab vajpayee2.jpg|thumb|right|तत्कालीन पंतप्रधान [[अटलबिहारी वाजपेयी]] यांच्या कारगिल युद्धामधील नेतृत्वामुळे १९९९ च्या निवडणुकात [[भा.ज.प.]]ला यश मिळाले.]] कारगिलचे युद्ध हे [[भारतीय लोकसभा]] बरखास्त झाल्यानंतर झाले होते, तरीही युद्धाच्या सुरुवातीला विरोधी पक्षानेही सत्तारूढ पक्षाला लष्करी कारवाईसाठी चांगलाच प्रतिसाद दिला, त्यामुळे भारतीय राजकारणात फारशी न दिसणारी एकता कारगिल युद्धाच्या निमित्ताने दिसली. मात्र, आगामी निवडणुकांच्या दृष्टीने सत्ताधारी पक्षाला विजयाचे श्रेय घेणे लाभदायक ठरणार होते, म्हणून सैनिक कारवाई सुरू करण्यास विलंब लावला, असा आरोप युद्ध पार पडल्यावर विरोधी पक्षाने केला. या आरोपानंतरही [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षा]]च्या [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]ने पुढील निवडणुकीत भरघोस यश मिळवले. निवडणूकपूर्व आघाडीने संपूर्ण बहुमत मिळवले असे हे इ.स. १९८४ नंतर प्रथमच घडले.. कारगिलचे युद्ध भारतातील प्रसारमाध्यमांमध्ये मोठ्या प्रमाणात चर्चिले गेले. अनेक वाहिन्यांची युद्धक्षेत्रात जाऊन बातम्यांचे संकलन करण्यात चढाओढ झाली. त्यामुळे भारतीय नागरिकांना प्रथमच भारतातील युद्धाची क्षणचित्रे टीव्हीवर पहायला मिळाली. यामुळे भारतात एकंदर राष्ट्रीयत्वाच्या विचारसरणीने चांगलेच मूळ धरले. या युद्धानंतर भरलेल्या कित्येक सैन्य भरती शिबिरांना अनेक राज्यात अफाट प्रतिसाद मिळाला. या युद्धात भारतीय गुप्तहेर खात्याचे कच्चे दुवे स्पष्ट झाले, संपूर्ण जगातून गुप्तहेर खात्याच्या अकार्यक्षमतेमुळे हे युद्ध झाल्याचे मत प्रदर्शित झाले होते. तसेच युद्धादरम्यान भारतीय सैन्याकडे अतिउंचीवर लढण्यासाठी पुरेशी साधने नव्हती. त्यामुळे युद्धानंतर भारताने सैन्यखर्चामध्ये मोठ्या प्रमाणावर वाढ केली. === पाकिस्तान === कारगिलच्या युद्धानंतर पाकिस्तानी राज्यकर्त्यांमधील कच्चे दुवे बाहेर आले. पाकिस्तानातील नवाज शरीफ यांचे लोकशाही सरकार व [[पाकिस्तानी लष्कर|लष्कर]] यांच्यात कोणत्याही प्रकारचा ताळमेळ नव्हता हे सिद्ध झाले. सूत्रांनुसार नवाज शरीफ यांना या युद्धाबद्दल फारशी माहिती नव्हती असे कळते. तसेच युद्धादरम्यानही पाकिस्तानी लष्कराने शरीफ यांना अद्यतने दिली नाहीत. त्यामुळे [[नवाज शरीफ]] यांना आंतराष्ट्रीय स्तरावर या युद्धासाठी मान्यता मिळवणे अवघड गेले. अगदी युद्धाच्या काळात नवाज शरीफ यांना, त्यांच्या अगदी जुना लष्करी मित्र असलेल्या अमेरिकेनेही सैन्य माघारीचा सल्ला दिला. पाकिस्तानने सुरुवातीपासूनच'' हे सैनिक आमचे नाहीत'' हा पवित्रा घेतल्याने शहीद सैनिकांचा स्वीकार करण्यास नकार दिला. ज्या सैनिकांना मानाने अंत्यसंस्कार मिळायला पाहिजे होते, त्यांचे संस्कार भारतीय सैन्याने केले. त्यामुळे पाकव्याप्त काश्मीरमध्येही पाकिस्तान सरकारविरुद्ध जनमताची लाट उसळली. पाकिस्तान सरकार व पाक लष्कर यांच्यातील दरी वाढत गेली. असे कळते की मु्शर्रफ यांच्यावर कारवाईची तयारी शरीफ यांनी केली होती परंतु मु्शर्रफ यांनी शरीफ यांचे प्रयत्‍न फोल पाडले. यादरम्यान एका घटनेत मु्शर्रफ यांचे विमान इस्लामाबाद येथे उतरून देण्यास नकार दिला, परंतु त्यांचे विमान त्यांच्या निष्ठावंतानी दुसऱ्या विमानतळावर उतरवून मु्शर्रफ यांचा जीव वाचवला. मु्शर्रफ यांनी हत्येचा प्रयत्‍न या आरोपाखाली शरीफ यांचे लोकशाही सरकार उलथून लावले व पाकिस्तानात आणीबाणी लागू केली. त्यानंतर काही दिवसातच पाकिस्तानच्या भल्यासाठी आपले सत्तेत राहणे गरजेचे आहे, असे दूरचित्रवाणीवर सांगत लष्करी राजवट लागू केली. == माध्यमांचा प्रभावी वापर == कारगिलचे युद्ध हे भारतीय माध्यमांसाठी एक मैलाचा दगड ठरले. कारगिलच्या युद्धाच्या वेळेस भारतीय माध्यमांनी जागतिकीकरणात उडी घेतली होती व बी.बी.सी, सी.एन.एन. या आंतरराष्ट्रीय दर्जाच्या वाहिन्यांचा दर्जा गाठण्यास सुरुवात केली होती. कारगिल युद्धाच्या निमित्ताने या वाहिन्यांनी युद्धाच्या जास्तीत जास्त बातम्या सादर करण्यात पुढाकार घेतला. भारतीय सैन्यानेही यात मागे न रहाता, माध्यमांचा वापर काळजीपूर्वक आपल्या सोयींकरता करून घेतला. त्यामुळे युद्धाबाबत भारतीय सैन्याला सहानूभूती मिळवणे सोपे गेले.<ref>India's Nuclear Bomb By George Perkovich University of California Press, 2002 ISBN 0-520-23210-0, Page 473</ref> तसेच युद्धदृश्ये व त्यांच्या यथायोग्य विश्लेषणामुळे भारतीयांमध्ये ऐक्याची भावना वाढीस लागली.<ref>[http://www.ciaonet.org/olj/sa/sa_00saa01.html Media Related Lessons From Kargil By A.K. Sachdev]{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Strategic Analysis: January 2000 (Vol. XXIII No. 10)</ref> जसजसे युद्ध पुढे सरकत गेले तसतसे माध्यमांनी प्रक्षेपण अजून वाढवले. प्रक्षेपणाची व्याप्ती भारतात पाकिस्तानपेक्षा खूप जास्ती होती.<ref>[http://www.hinduonnet.com/fline/fl1619/16191300.htm A different view of Kargil by Rasheeda Bhagat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081202110814/http://www.hinduonnet.com/fline/fl1619/16191300.htm|date=2008-12-02}} Volume 16 - Issue 19, Sep. 11 - 24, 1999 [[The Frontline]]</ref> काही वाहिन्यांनी सरळसरळ युद्धक्षेत्रात जाऊन युद्धाचे थेट प्रक्षेपण केले. भारतीय सैन्यांच्या तोफांचा मारा काही खास करून दाखवला गेला. यामुळे बोफोर्स तोफांबद्दलचा भारतीय जनमानसातील राग कमी झाला. सीएन्‌एन्‌ने आखाती युद्धाचे जसे प्रक्षेपण दाखवले तसेच काहीसे भारतीय माध्यमांनी दाखवले.<ref>[http://www.indiantelevision.com/newsletter/070699/dd070699.htm Pak TV ban gets good response] *{{वेबॅक आर्किव्ह |url=http://www.indiantelevision.com/newsletter/070699/dd070699.htm |date=20080705235638}}</ref> भारतीय माध्यमांचे यश पाकिस्तानी माध्यमानीही कबूल केले, कराची येथे झालेल्या कॉन्फरन्समध्ये पाकिस्तानी पत्रकारांनी नमूद केले की भारतीय सरकारने माध्यमांना व जनतेला विश्वासात घेतले तर पाकिस्तानने एकदम विरुद्ध अशी भूमिका घेतली.<ref>[http://www.रीडिफ.कॉम/news/1999/jul/20media.htm Pak media lament lost opportunity]{{मृत दुवा|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - Editorial statements and news headlines from Pakistan hosted on [[रीडिफ.कॉम]]</ref> भारतातील व जगभरातील वृत्तपत्रेही भारताच्या बाजूने सहानूभूतिमय होती. पाश्चिमात्य देशांनी सरळसरळ सहानूभूती प्रदर्शित न करता हे युद्ध भडकवल्याचा ठपका पाकिस्तानवरच ठेवला. काही तज्‍ज्ञांच्या मते भारतातील माध्यमांनी या युद्धासाठी लागणाऱ्या बाह्य शक्तींचे काम केले व भारतीय सैन्याचा उत्साह दुणावणारी कामगिरी केली.<ref>[http://www.defencejournal.com/2000/aug/role-media-war.htm The role of media in war - Sultan M Hali] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090706045959/http://www.defencejournal.com/2000/aug/role-media-war.htm |date=2009-07-06 }}, [http://pib.nic.in/feature/feyr2000/fjul2000/f210720001.html Press Information Bureau, India]</ref> जसे युद्ध पुढे सरकत गेले तसतसा पाकिस्तान या पातळीवर मागे पडू लागला व भारताने महत्त्वाची अशी आंतरराष्ट्रीय राजनैतिक आघाडी मिळवली. ==सैन्य रेजिमेंट == === [[लदाख स्क्वॉड रेजिमेंट]] === # नायब सुभेदार ॲन्गचोक डोर्जे === [[१ बिहार रेजिमेंट]] === # नायक गणेश प्रसाद यादव === [[१ नागा रेजिमेंट]] === # शिपाई डोरजी === [[२ राजस्थान रेजिमेंट]]=== # [[कॅप्टन विजयंत थापर]] # सुभेदार बनवाल लाल # हवालदार चंद्रभान सिंग # हवालदार अमृदीन # नायक आनंद सिंग # चमन सिंग # बच्चन सिंग # दुरग सिंग चौहान === [[इंजिनीयर रेजिमेंट]] === # हवालदार ई इशाहाक === [[३ पंजाब रेजिमेंट]] === # हवालदार बलदेव सिंग #दिनेश कुमार #धर्मेंद्र सिंग # नायक गुमेल सिंग # गुरूचरण सिंग # हिरा सिंग === [[३ राजपूत रेजिमेंट]] === # [[सुभेदार हरिश्चंद्र सिंग]] # === [[४ जाट रेजिमेंट]] === # कॅप्टन [[अमित भरतवाज]] # कॅप्टन [[अलोक सोबती]] # शिपाई अर्जुनराम बसवाना]] #शिपाई जया सिंग झाखड #बनवारी लाल #भिकाराम चौधरी #हिरा सिंग पुर्वशी === [[५ विकास रेजिमेंट]] === # टिपीआर डोर्जे फुस्तोक === [[५ पॅरा]] === === [[८ शीख रेजिमेंट]] === === [[८ मद्रास रेजिमेंट]]=== # शिपाई अब्दुल सत्तार === [[८ राष्ट्रीय रायफल्स]] === # लान्स नायक अनिल कुमार === [[९ महार रेजिमेंट]] === # [[कॅप्टन अमित वर्मा]] === [[११ राजस्थान रेजिमेंट]] === # [[कॅप्टन हनिफ उद्दिन]] #बिरेदर सिंग === [[१२ जम्मू आणि काश्मीर रेजिमेंट]] === # [[कॅप्टन अमोल कालिया]] # नायब सुभेदार अजित सिंग # नायक ब्रिजेनद्र सिंग भदोरीया # गुलाब मोहमद खान === [[१२ ग्रेनेडियर]] === # हवालदार बंशी लाल === [[१२ जाट रेजिमेंट]] === # सुभेदार गिरधारी लाल === [[१३ जम्मू आणि काश्मीर रेजिमेंट]] === # [[मेजर अजय सिंग जस्रोटतिया]] # सुभेदार हरबेस सिंग # सुभेदार जगदीश कुमार === [[१४ गढवाल रेजिमेंट]] === # [[कॅप्टन जी प्रवीण]] === [[१५ फील्ड रेजिमेंट]] === # [[मेजर गुरदिप सिंग]] === [[१६ ग्रेनेडियर]] === # नायब सुुभेेदार [[दुर्गा राम]] # हवालदार अशमििल खान # हवालदार ब्राम्हण प्रकाश # हवालदार हक्कीम अली # ग्रेनेडियर अबसद आली # हरदयाल सिंग # गणपत सिंग ढाका # बलजेंदर सिंग # नायक अमर दीप # नायक अमर बहादुर सिंह # नायक इनायत खान # बाबू खान === [[१७ जाट रेजिमेंट]] === # [[मेजर डी एस पुनीया]] # [[कॅप्टन अनुज नाय्यर]] # सुभेदार बिना राम # जय पाल # सुभेदार हरपुल सिंग # हवालदार भगवान सिंग # धर्मवीर सिंग # हवा सिंग === [[१८. ग्रेनेडियर]] === # [[लेफ्टनंट बलवंत सिंग]] # हवालदार हन्सबीर # ग्रेनेडियर अनंत राम # देश‌ राज # नायक अशोक कुमार # नायक देव राज # दिलीप सिंग # बिरेंदर सिंग === [[१९ ग्रेनेडियर]] === # नायब सुुभदार चंंदर नरेेश सिंग # हवालदार बहादुर सिंग === [[१९ मद्रास रेजिमेंट]] === # सुभेदार चितदा मोहना राव === [[२१ पॅरा]] === # नायक जगदीश यादव === [[२२ ग्रेनेडियर]] === # [[मेजर जी एस वालिया]] # लान्स नायक आंबिल खान # लान्स नायक अहमद # हवालदार अमृदिन # ग्रेनेडियर अलीम अली # ग्रेन. हसन मुुहमद # हसन अली खान # ग्रेनेडियर अरविंद्रा सिंग === [[२८ मद्रास रेजिमेंट]] === # नायक अशोक भिमाप्पा जाधव === [[२८ राष्ट्रीय रायफल्स]] === # नायक जी पुमानी === [[५४ इंजिनियर रेजिमेंट]] === # हवालदार हरी सिंग === [[८१ फील्ड रेजिमेंट]] === # नायक अरुण कुमार सिंह === [[१०५ हवाई संरक्षण रेजिमेंट]] === # सुभेदार बिर सिंग === [[११० इंजिनियर रेजिमेंट]] === # शेपर हाजी बाशा === [[१५३ मीडिअम रेजिमेंट]] === # सुभेदार बलबीर सिंग === [[२२४ मीडिअम रेजिमेंट]] === # शिपाई बजरंग लाल नैन === [[२३४ इंजिनियर रेजिमेंट]] === # शेपर अतिश कुमार === [[२३६ इंजिनियर रेजिमेंट]] === # अनिल शर्मा === [[२४४ हेलिकॉप्टर रेजिमेंट]] === # [[मेजर अशोक शर्मा]] === [[३०५ मीडिअम रेजिमेंट]] === # नायब सुभेदार अजित सिंह === [[८३१ लाईट रेजिमेंट]] === # नायब सुभेदार [[हमाम शर्मा]] === [[१८८९ लाईट रेजिमेंट]] ‌=== # [[कॅप्टन अखिलेश सक्सेना]] # सुभेदार बनवार सिंग == चित्रपटात == *कारगिलच्या युद्धावर बॉलिवूडमध्ये काही चित्रपट निघाले. ''[[एल.ओ.सी कारगील]]'' हा जे.पी.दत्ता यांचा चित्रपट कारगिल युद्धात मरण पावलेल्या हुतात्‍म्यांच्या जीवनावर आधारित आहे. चार तासांपेक्षाही अधिक लांबीच्या ह्या चित्रपटात सैनिकांनी लढाया कशा पार पाडल्या याचे चित्रण आहे. अति वास्तवपूर्ण करणाच्या प्रयत्‍नामध्ये या चित्रपटाने काही मर्यादा ओलांडल्या. त्यामुळे चित्रपटावर बरीच टीका झाली. चित्रपटाऐवजी माहितीपट काढला असता तर जास्त शोभला असता, अशी चर्चा होती.<ref>[http://www.imdb.com/शीर्षक/tt0347416/ LOC: Kargil main page on] the website [[The Internet Movie Database|IMDb]].</ref> *''लक्ष्य'' हा चित्रपट इ.स. २००४ मध्ये प्रदर्शित झाला. हा कारगिल युद्धातील एक काल्पनिक कथेवर आधारित आहे. कारगिल युद्धात बहुतांशी अधिकारी हे खूपच नवीन अधिकारी होते. त्यापैकी एकजण कारगिलचे एक शिखर आपल्या आयुष्याचे लक्ष्य बनवतो व त्यात यशस्वी होतो अशी कथा आहे.<ref>[http://www.rottentomatoes.com/m/lakshya/?show=all A collection of some reviews on the movie "Lakshya" at] Rotten Tomatoes</ref> * ''सैनिक '' (इ.स. २००२),<ref>[http://www.kannadaaudio.com/Songs/FilmStories/home/Sainika.php]</ref> हा कन्नड भाषेतील चित्रपट कारगील युद्धात सहभागी झालेल्या एका सैनिकाच्या आयुष्यावर आधारित होता. महेश सुखदर ह्याने हा काढला होता. * ''धूप'' (इ.स. २००३),<ref>{{imdb शीर्षक|id=0387164|title=Dhoop}}</ref> हा चित्रपटाने राष्ट्रीय पुरस्कार मिळवले. याचे दिग्दर्शन आश्विन चौधरी यांनी केले होते. महावीर चक्र मिळवलेल्या [[अनुज नय्यर]] यांच्या आयुष्यावर हा चित्रपट बेतलेला आहे. ओम पुरी यांनी अनुज नय्यर यांच्या वडिलांची भूमिका केली आहे * ''मिशन फतेह - रियल स्टोरी ऑफ कारगील हीरोज'' ही मालिका दूर्चित्रवाणीच्या सहारा वाहिनीवर प्रदर्शित झाली होती. यातील प्रत्येक भागात कारगिल युद्धात कामी आलेल्या एका सैनिकाची कहाणी होती. * ''फिफ्टी डे वॉर'' * ''कुरुक्षेत्र (मल्याळी चित्रपट) हा इ.स. २००८ मध्ये प्रदर्शित झालेला मल्याळी चित्रपट आहे. कारगील युद्धातील अनुभवांवर हे युद्ध अनुभवलेले मेजर रवी यांनी हा चित्रपट काढला. * ''टॅंगो चार्ली'' हादेखील चित्रपट कारगील युद्धाची प्रेरणा घेऊनच काढला गेला होता * शेरशाह हा चित्रपट कारगिल युद्धात शहीद झालेले कप्तान विक्रम बत्रा ह्यांच्या जीवनावर आधारित आहे. ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:जम्मू आणि काश्मीर|कारगिल युद्ध]] [[वर्ग:भारत-पाकिस्तान युद्धे|कारगिल]] [[वर्ग:कारगिल युद्ध|*]] kzskwkfiyrm9pxyvqd9aici60ym82bt 0 5153 2688188 2632644 2026-06-08T18:59:03Z ~2026-24679-89 182431 /* सीमाविवाद */ 2688188 wikitext text/x-wiki {{मुखपृष्ठ सदर टीप |तारीख=एप्रिल १ |वर्ष=२००७ }} {{जिल्हा शहर|ज=बेळगांव जिल्हा|श=बेळगांव}} {{तक्‍ता भारतीय शहर |नाव=बेळगाव |जिल्हा_नाव=[[बेळगांव जिल्हा]] |राज्य_नाव=[[कर्नाटक]] |लोकसंख्या=(शहर) ३,९९,६००<br />(लष्कर छावणी) २३,६७८ |क्षेत्रफळ=(जिल्हा) १३,४१५ |जनगणना_वर्ष=([[इ.स. २००१|२००१]]) |दूरध्वनी_कोड=०८३१ |पोस्टल_कोड=५९०---- |आरटीओ_कोड=KA-२२/२३/२४/४९ |निर्वाचित_प्रमुख_नाव= उपमहापौर |निर्वाचित_पद_नाव=सौ. मीरा वाझ<ref name ="Lokmat">{{स्रोत बातमी|title = बेळगाव महापालिकेवर मराठीचा झेंडा फडकला|मुद्रक = लोकमत|date= 8 March 2015|accessdate = 8 March 2015|page=6}}</ref> |प्रशासकीय_प्रमुख_नाव= श्री किरण. सायनाक |प्रशासकीय_पद_नाव= महापौर |संकेतस्थळ_लिंक=[http://www.belgaumcity.gov.in belgaumcity.gov.in] }} '''बेळगांव''' हे [[दक्षिण दिशा|दक्षिण]] [[महाराष्ट्र]] आणि [[वायव्य दिशा|वायव्य]] [[कर्नाटक]] या सीमाभागात वसलेले एक शहर आहे. बेळगांव शहर हे [[बेळगांव जिल्हा]] व [[बेळगांव विभाग|बेळगांव विभागाचे]] प्रशासकीय मुख्यालय आहे. == भूगोल == [[बेळगाव]] समुद्रसपाटीपासून २,५०० फूट (७६२ मीटर) उंचीवर वसले आहे. हे शहर [[मार्कंडेय नदी|मार्कंडेय नदीच्या]] किनाऱ्यावर आहे. बेळगावचे जगाच्या नकाशावरील स्थान १५°५२' उत्तर अक्षांश व ७४°३०' पूर्व रेखांश असे आहे.<ref>{{स्रोत |पत्ता=http://www.fallingrain.com/world/IN/19/Belgaum.html |म=फॉलिंगरेन.कॉम-बेळगाव |प्र=फॉलिंगरेन.कॉम |ता=२८-०२-२००७ |भा=इंग्रजी }}</ref> [[महाराष्ट्र]] व [[गोवा]] राज्यांच्या सीमेलगत पश्चिम घाटात असलेले बेळगाव [[मुंबई|मुंबईपासून]] सुमारे ५०० कि.मी. अंतरावर आहे. [[सांगली]] पासून १३२ कि.मी. अंतरावर आहे. बेळगाव जिल्ह्यात १,२७८ खेडी असून जिल्ह्याचे एकूण क्षेत्रफळ १३,४१५ चौरस कि.मी आहे, तर एकूण लोकसंख्या ४२,०७,२६४ इतकी आहे. या लोकसंख्येपैकी ३१,९५,००० इतकी लोकसंख्या ग्रामीण भागातील आहे.<ref>{{स्रोत |पत्ता=http://belgaum.nic.in |म=बेळगाव एन.आय.सी |प्र=बेळगाव एन.आय.सी}}</ref> बेळगावचे वातावरण आल्हाददायक असून येथे मुख्यतः सदाहरित वनस्पती आढळतात. येथील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ५० इंच आहे. == इतिहास == [[चित्र:belgaum locator.png|200px|thumb|बेळगावचे स्थान]] [[सौंदत्ती]] येथील [[रट्टा]] राज्यकर्त्यांनी बेळगाव शहराची स्थापना इसवी सनाच्या बाराव्या शतकात केली. रट्टा अधिकारी [[बिचीराजा]] याने [[इ.स. १२०४]] मध्ये बेळगावचा किल्ला बांधला. व कमल बस्ती या सुंदर वास्तूची निर्मिती केली. [[कमल बस्ती]] या इमारतीच्या आत छतास सुंदर कमळ आहे व [[नेमीनाथ तीर्थंकर]] यांची प्रतिमा आहे. किल्ल्याच्या इतर ठिकाणांचे बांधकाम [[इ.स. १५१९]] सुमाराचे आहे. या किल्ल्यात काही [[जैन धर्म|जैन]] मंदिरे व मारुती मंदिर आहे. [[चालुक्य]] शैलीचे स्थापत्य सर्वत्र आढळते. [[इ.स. १४७४]] मध्ये बहामनी सेनापती [[महंमद गवान]] याने बेळगाव काबीज केले. आदिलशाहने बेळगावच्या किल्ल्यात सुधारणा केल्या. [[मोगल]] व [[मराठे]] या राज्यकर्त्यांनी बेळगाव शहरावर राज्य केले व कालांतराने ब्रिटिशांनी [[इ.स. १८१८]] मध्ये या शहरास आपल्या साम्राज्यात समाविष्ट केले. ब्रिटिशांनी येथे लष्कर छावणी (कॅंटोन्मेंट बोर्ड) बांधली व [[मराठा लाइट इन्फंट्री रेजिमेंट|मराठा लाइट इन्फंट्रीचे]] मुख्यालय येथे स्थापन केले.<ref>{{स्रोत |पत्ता=http://www.centralexcisebelgaum.kar.nic.in/belgaum.htm |म=सेंट्रल एक्साईज-बेळगाव |प्र=सेंट्रल एक्साईज बेळगाव}}</ref> भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे ३९वे अधिवेशन बेळगावात झाले होते . अधिवेशनाचे अध्यक्ष [[महात्मा गांधी]] होते. पोर्तुगीजांच्या ताब्यातील [[गोवा|गोव्याजवळ]] असल्यामुळे ब्रिटिश राजवटीच्या काळी व नंतर स्वातंत्र्योत्तर काळांतदेखील बेळगावचे सैन्याच्या दृष्टीने अनन्यसाधारण महत्त्व होते. [[गोवा मुक्तिसंग्राम|गोवा मुक्तिसंग्रामात]] गोव्यात भारतीय सैन्य बेळगावातूनच पाठविण्यात आले. स्वातंत्र्यानंतर बेळगाव [[मुंबई|बॉम्बे]] राज्यात व [[इ.स. १९५६|१९५६ च्या]] राज्य पुनर्रचनेनंतर म्हैसूर राज्यात (कर्नाटक) गेले. तेव्हापासून [[महाराष्ट्र]] व [[कर्नाटक]] राज्यात बेळगावावरून वाद सुरू आहे. सध्या हे प्रकरण [[सर्वोच्च न्यायालय|सर्वोच्च न्यायालयात]] आहे. === नावाचा उगम === बेळगावाचे प्राचीन [[संस्कृत]] नाव ''[[वेणुग्राम]]'' म्हणजेच बांबूचे खेडे असे होते. [[इंग्लिश भाषा|इंग्रजीत]] बेळगावचे स्पेलिंग Belgaum (बेलगाम) असे करतात. त्यामुळे उर्वरित भारतात या शहराला बेलगाम म्हणतात. कर्नाटक सरकारने बेळगावचे 'बेळगावी' असे नामांतर केल्याचे जाहीर केले होते परंतु केंद्र सरकारने या नामांतरास [[नकार]] दिला आहे.<ref>{{स्रोत |पत्ता=http://esakal.com/esakal/08212007/Specialnews8579B9687D.htm |म=बेळगावच्या नामांतरास केंद्र सरकारचा नकार |प्र=सकाळ वृत्तसमूह |ता=२१-०८-२००७ |भा=मराठी}}{{मृत दुवा}}</ref> महाराष्ट्र सरकारच्या विरोधामुळे व मराठी जनतेच्या भावना लक्षात घेऊन केंद्र सरकारने नामांतरास नकार दिला आहे.<ref>{{स्रोत |पत्ता=http://www.newindpress.com/NewsItems.asp?ID=IEH20070820134044&Title=Top+Stories&Topic=0 |म=बंगलोर नामकरण केंद्रीय गृहमंत्रालयात अडकले |प्र=न्युइंडएक्सप्रेस |ता=२१-०८-२००७ |भा=इंग्रजी}}</ref> इंग्रजी व मराठी प्रसारमाध्यमांत देखील शहराचे कन्नड नाव वापरले जात नाही.<ref>{{स्रोत |पत्ता=http://timesofindia.indiatimes.com/Cities/Bangalore/Life_is_a_song_if_you_love_your_job/articleshow/1680279.cms |म=आपल्याला आपलं काम आवडलं तर आयुष्य हे सुंदर गाणं असेल |प्र=टाइम्स ऑफ इंडिया |ता=०२-०३-२००७ |भा=इंग्रजी}}</ref><ref>{{स्रोत |पत्ता=http://pudhari.com/Archives/mar07/02/Link/grbelgaonD.htm |म=हेल्मेटसक्तीच्या नावाखाली पोलिसांचा छळ|प्र=पुढारी|ता=०२-०३-२००७|भा=मराठी}}</ref> मराठीत '''बेळगाव''' व '''बेळगाव''' या दोन्ही प्रकारे शहराचे नाव लिहिले जाते. कर्नाटकातील सरकारी पाट्या-प्रकाशनामध्ये ‘बेळगावी’ असे लिहिले जाते. == सीमाविवाद == ''अधिक माहितीसाठी पहा'' '''[[महाराष्ट्र-कर्नाटक सीमाप्रश्न]]''' बेळगावातील एकूण लोकसंख्येपैकी ७५% लोक [[मराठी]] भाषक आहेत<ref>{{स्रोत |ले=जयशंकर जयरामय्या |पत्ता=http://www.financialexpress.com/fe_full_story.php?content_id=109230 |म=कन्नडभाषिक जाळ्यात अडकले |प्र=द फायनान्शियल एक्सप्रेस |भा=इंग्रजी}}</ref> तरीही बेळगावांस महाराष्ट्रापासून तोडल्यामुळे येथील जनतेच्या भावना तीव्र आहेत. गेल्या पन्नास वर्षापासून तेथील जनता [[सनदशीर]] व [[शांततामय]] मार्गाने लढा देत आहे. [[महाराष्ट्र एकीकरण समिती]] हा पक्ष बेळगाव महाराष्ट्रात सामील करण्यासाठी प्रयत्न करीत आहे, तर कर्नाटक शासन ''महाजन आयोग''च्या शिफारसी लागू कराव्यात, अशी मागणी करत आहे. बेळगावातील मराठी जनता कर्नाटक सरकार आपल्यावर अन्याय करत असून [[कन्नड भाषा|कन्नड भाषेची]] सक्ती करून मराठीची गळचेपी करण्याचा आरोप करते.<ref>[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Seemaprashna.pdf बेळगाव निपाणी बिदर कारवारचा सीमाप्रश्न काय आहे]-''बेळगाव तरुण भारत'' (पीडीएफ फाईल)</ref><ref>{{स्रोत |पत्ता=http://pudhari.com/archives/sept06/02/Link/stbelgaonD.htm |म=मायमराठीच्या रक्षणासाठी मराठी ऐक्याची भक्कम फळी आवश्यक |प्र=पुढारी |भा=मराठी}}</ref><ref>{{स्रोत |पत्ता=http://pudhari.com/archives/sept06/03/Link/stbelgaonF.htm |म=कन्नड गुंडाचा धुडगूस सुरूच! |प्र=पुढारी |भा=मराठी}}</ref> महाराष्ट्राने हा प्रश्न सर्वोच्च न्यायालयात याचिका दाखल केली आहे. == बेळगाव जिल्हा == [[चित्र:Belgaum marathi districts.png|thumb|बेळगाव जिल्हा]] बेळगाव शहर हे [[बेळगाव जिल्हा|बेळगाव जिल्ह्याचे]] व [[बेळगाव विभाग|बेळगाव विभागाचे]] प्रशासकीय मुख्यालय आहे. बेळगाव शहराचे कामकाज बेळगाव महानगरपालिका पाहते. बेळगाव जिल्ह्यात खालील तालुके समाविष्ट आहेत- * [[बेळगाव तालुका|बेळगाव]] * [[हुक्केरी तालुका|हुक्केरी]] * [[चिकोडी तालुका|चिकोडी]] * [[अथणी तालुका|अथणी]] * [[रायबाग तालुका|रायबाग]] * [[गोकाक तालुका|गोकाक]] * [[रामदुर्ग तालुका|रामदुर्ग]] * [[सौंदत्ती तालुका|सौंदत्ती]] * [[बैलहोंगल तालुका|बैलहोंगल]] * [[खानापूर तालुका|खानापूर]] == संस्कृती व लोकजीवन == [[इ.स. २००१|२००१ च्या]] जनगणनेनुसार बेळगाव शहराची लोकसंख्या ३,९९,६०० तर बेळगाव लष्कर छावणी (कॅंटोन्मेंट बोर्ड)ची लोकसंख्या २३,६७८ इतकी होती.<ref>{{स्रोत |पत्ता=http://web.archive.org/web/20040616075334/www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |म=भारतीय जनगणनेची साठवलेली माहिती-वेबअर्काईव.कॉम |प्र=भारतीय जनगणना आयोग / वेबअर्काईव.कॉम |ता=०३-०३-२००७ |भा=इंग्रजी }}</ref> बेळगावात मराठी भाषक बहुसंख्य आहेत (एकूण लोकसंख्येच्या ७५%).<ref>{{स्रोत |ले=गिरीश कुबेर |पत्ता=http://economictimes.indiatimes.com/articleshow/msid-1309841,curpg-2.cms |म=जिल्हा नेहमीच वादग्रस्त होता |प्र=इकॉनॉमिक टाइम्स |ता=२८-११-२००५ |भा=इंग्रजी }}</ref> शहरातील प्रमुख भाषा [[मराठी भाषा|मराठी]] असून महानगरपालिकेचे कामकाज व बाजारपेठांतील व्यवहार याच भाषेतून चालतात.<ref>{{स्रोत |पत्ता=http://www.pudhari.com/Static/Features/Belgaon_border_issue/f_belgaon95.htm |म=पापुंच्या त्या वक्तव्यावर तीव्र पडसाद: हातच्या काकणाला आरसा कशाला? |प्र=पुढारी |भा=मराठी }}</ref> [[कन्नड भाषा|कन्नड]] व [[कोंकणी भाषा|कोंकणी]] भाषादेखील बोलल्या जातात. शहरात मराठी माध्यमाच्या शाळा बहुसंख्य असून महाराष्ट्रीय मंडळींनी आपली मराठी अस्मिता जपली आहे.<ref>{{स्रोत |पत्ता=http://in.news.yahoo.com/051123/48/618lt.html |म=बेळगांव-२ राज्ये व २ भाषांची कहाणी |प्र=याहू! भारत |ता=२४-११-२००५ |भा=इंग्रजी }}</ref> शिवजयंती व गणेशोत्सव हे सण मोठ्या उत्साहाने साजरे केले जातात. बेळगावातील प्रमुख वृत्तपत्रे [http://tarunbharat.com तरुण भारत], [http://pudhari.com पुढारी], रण-झुंजार, वार्ता व स्वतंत्र प्रगती ही आहेत.<ref>{{स्रोत |पत्ता=http://www.world66.com/asia/southasia/india/karnataka/belgaum/history |म=बेळगावाचा इतिहास |प्र=वर्ल्ड६६.कॉम }}</ref> [[सरस्वती वाचनालय]] हे येथील शंभर वर्षे पूर्ण झालेली प्रसिद्ध संस्था आहे. == अर्थकारण == बेळगांव हे [[पुणे]]-[[बंगळूर]] राष्ट्रीय महामार्गावरचे मोठे व्यापारकेंद्र आहे. बेळगावात अनेक महत्त्वाच्या शैक्षणिक संस्थादेखील आहेत. बेळगावात अनेक मोठे उद्योग आहेत, पैकी इंडल [[ॲल्युमिनियम]] उद्योग व पॉलिहायड्रॉन हे सर्वांत महत्त्वाचे आहेत. '''शहरातील मुख्य बाजारपेठा'''- कृषी उत्पन्न, धान्ये, [[ऊस]], [[तंबाखू]], तेलबिया, दुग्धउत्पादने. '''शहरातील मुख्य उद्योग'''- चामड्याच्या वस्तू, माती(क्ले), साबण, [[कापूस]], धातू, हायड्रॉलिक. बेळगाव शहर पॉवरलूम उद्योगासाठी प्रसिद्ध आहे.<ref>{{स्रोत |पत्ता=http://belgaum.nic.in/ |म=बेळगावातील उद्योगधंदे |प्र=बेळगाव एन.आय.सी |भा=इंग्रजी }}</ref> बेळगावात भारतीय सैन्य दलाची अनेक सैनिकी शिक्षणकेंद्रे व भारतीय हवाईदलाचे तळ व कमांडो स्कूल आहेत. बेळगावाच्या भौगोलिक स्थानामुळे ब्रिटिशकाळापासूनच शहराचे महत्त्व वाढले होते. [[मराठा लाइट इन्फंट्री रेजिमेंट|मराठा लाइट इन्फंट्री रेजिमेंटचे]] मुख्यालय येथेच आहे.<ref>{{स्रोत |पत्ता=http://www.karnataka.com/districts/belgaum.shtml |म=बेळगाव जिल्हा |प्र=कर्नाटक.कॉम |भा=इंग्रजी }}</ref> == शैक्षणिक संस्था == कर्नाटकमधील बेळगाव हे एक प्रमुख शैक्षणिक केंद्र आहे. येथे आठ संस्था, अभियांत्रिकी महाविद्यालये, ५ वैद्यकीय महाविद्यालये आणि काही दंत महाविद्यालये यासह अनेक संस्था आहेत. याव्यतिरिक्त, रानी चेनम्मा विद्यापीठ बेळगाव येथे आहे. हे बेलगाम बागलकोट आणि बीजापूर पदवी महाविद्यालयांतर्गत आहे. इतर पदवीधर महाविद्यालये, पॉलीटेक्निक महाविद्यालये आणि कायदा महाविद्यालये येथे देखील आहेत. के एल ई, के, एल, एस, गोमटेश, भरतेश आणि मराठा मंडळ अशा अनेक संस्था आहे जिल्ह्यात ९ पॉलीटेक्निक, ५ अभियांत्रिकी महाविद्यालये तसेच एकूण तांत्रिक क्षेत्र आहेत. आणि अनेक वैद्यकीय, दंत आणि अनेक तांत्रिक महाविद्यालये. केएलई ऑर्गनायझेशन (कर्नाटक लिंगायत एज्युकेशन सोसायटी) कर्नाटक लिंगायत शिक्षण (केएलई) सोसायटी केएलई एमसी १९४७ मध्ये, हुबळी, ब, वीरेंद्र भूमरेड्डी तांत्रिक कॉलेज, १९६३ मध्ये बेळगाव येथे भरलेल्या जवाहरलाल नेहरू वैद्यकीय महाविद्यालय आणि हावेरिया जी, एच कॉलेज सुरुवात केली. सरकारी पॉलिटेक्निक बेळगाव कर्नाटक सरकार ही एक स्वायत्त संस्था आहे. येथे अनेक तांत्रिक कला शिकवल्या जातात. कमर्शियल प्रॅक्टिस, सिव्हिल, ऑटोमोबाइल, मेकेनिकल, इलेक्ट्रिकल आणि इलेक्ट्रॉनिक, इलेक्ट्रॉनिक आणि कम्युनिकेशन विभाग. हे उत्कृष्ट कर्मचाऱ्यांसाठी नैसर्गिकरित्या ओळखले जाते. बी सीईटी पार्श्वगाडीसाठी धावत आहे राज्यात दरवर्षी प्रथम क्रमांक पटकावणारी ही पहिलीच जागा आहे. दक्षिण महाराष्ट्र ‍शिक्षण मंडळ ही बेळगाव ‍जिल्हा्यातील एक महत्त्वाची ‍शिक्षण संस्था शहापूर या उपनगरात सरस्वती वाचनालय आहे. येथे कुमार गंधर्व स्मृती संमेलन आयोजित केले जाते. == वाहतूक व्यवस्था == ===रस्ते=== बेळगावातून [[राष्ट्रीय महामार्ग ४]] (पुणे-बंगळूर) व ४ए (कर्नाटक-गोवा) जातात. मुख्य बसस्थानक शहराच्या जुन्या भागात आहे. ===रेल्वे=== [[बेळगाव रेल्वे स्थानक]] [[भारतीय रेल्वे]]च्या [[पुणे-मिरज-लोंढा रेल्वेमार्ग]]ावर असून ते [[पुणे]], [[मुंबई]], [[दिल्ली]], वास्को द गामा ([[गोवा]]) व दक्षिणेकडील शहरांना चांगल्याप्रकारे जोडले गेले आहे. रेल्वेगाड्या मुंबईला मिरजमार्गे तर बंगळूरला लोंढामार्गे जातात. [http://belgaum.nic.in/rail_schedule.asp (रेल्वे वेळापत्रक)] ===हवाईमार्ग=== बेळगांव शहरापासून ११ कि.मी वर असलेल्या सांब्रा विमानतळावरून मुंबईला रोज उड्डाणे होतात. [[बंगळूर]] व [[मंगळूर]] ही शहरेदेखील बेळगावाशी हवाईमार्गाने जोडली गेली आहेत. == पर्यटनस्थळे == [[चित्र:basti.jpg|thumb|200px|कमलबस्ती]] बेळगांव हे पश्चिम घाटाच्या पायथ्यावर असल्यामुळे शहरास थंडगार हवामान व हिरवागार निसर्ग लाभलेला आहे. अनेक ऐतिहासिक वास्तू, मंदिरे, चर्च शहरभर पसरले आहेत. बेळगाव हे '''कुंदा''' तसेच '''मांडे''' या गोड पदार्थांसाठी प्रसिद्ध आहे. रट्टा राज्यकर्त्यांनी बांधलेला बाराव्या शतकातील '''बेळगावचा किल्ला''' इंडो-सार्केनीक व दख्खनी वास्तुकलेनुसार बांधला गेला आहे. हा किल्ला शहराच्या मध्यवस्तीत आहे व आतमध्ये काही मशिदी व मंदिरे आहेत. चालुक्य वास्तुकलेनुसार बांधलेल्या '''कमलबस्ती'''च्या आत [[नेमीनाथ तीर्थंकर|नेमीनाथ तीर्थंकराची]] प्रतिमा आहे व छतास सुंदर कमळाची (''मुखमंटप'') रचना केली गेली आहे. '''राकसटोप''' येथे एक भव्य पाषाण प्रतिमा असून मार्कंडेय नदीवर धरण बांधलेले आहे. बेळगावातील सर्वांत जुने मंदिर '''कपिलेश्वर''' येथे स्वयंभू ज्योतिर्लिंग आहे व यास ''दक्षिणकाशी'' असे संबोधले जाते. '''जांबोटी''' येथे हिरवेगार पर्वत असून लोकप्रिय पर्यटनस्थळ आहे.<ref>{{स्रोत |पत्ता=http://www.belgaumcity.gov.in/tourism.html |म=बेळगांव पर्यटन |प्र=बेळगांव महानगरपालिका }}</ref><ref>{{स्रोत |पत्ता=http://belgaum.nic.in/attractions.htm |म=बेळगांव एन.आय.सी पर्यटन |प्र=बेळगांव एन.आय.सी }}</ref> '''इतर प्रसिद्ध पर्यटनस्थळे'''- श्री हरिमंदिर, शिवाजी उद्यान, संभाजी उद्यान, नाथ पै पार्क, वज्रपोहा व गोडचिन्माळकी धबधबा, सेंट मेरी चर्च == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Seemaprashna.pdf '''बेळगांव कारवार बिदर निपाणीचा सीमाप्रश्न काय आहे? तरुण भारत विशेषांक''' (पीडीएफ)] * [http://tarunbharat.com बेळगाव तरुण भारत - बेळगांवातील आघाडीचे मराठी दैनिक] {{विस्तार}} [[वर्ग:कर्नाटकातील शहरे]] [[वर्ग:बेळगांव| ]] [[वर्ग:बेळगांव जिल्हा]] liycbxxoz7w889i7vb2veymrxxj90nv 0 5160 2688189 2644334 2026-06-08T19:00:14Z ~2026-24679-89 182431 /* सर्वोच्च न्यायालयात सुनावणी */ 2688189 wikitext text/x-wiki [[बेळगांव|बेळगाव]] जिल्हयात [[मराठी]] भाषिकांचे प्राबल्य असतानाही [[बेळगांव|बेळगावास]] [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रापासून]] तोडल्यामुळे येथील जनतेच्या भावना तीव्र आहेत. गेल्या पन्नास वर्षापासून बेळगांवची जनता महाराष्ट्रात सामील होण्यासाठी झगडत आहे. नुकताच हा प्रश्न पुन्हा चव्हाट्यावर आला असून जानेवारी २००७ मध्ये सर्वोच्च न्यायालयात या तंट्यावर सुनावणी सुरू होणार आहे. १९५६ रोजी बेळगांवात मराठी लोकांचे स्पष्ट बहुमत होते आणि आजही तेथील ३/४ लोकसंख्या मराठी भाषिक आहे.<ref>[http://www.financialexpress.com/fe_full_story.php?content_id=109230 फायनान्शीयल एक्सप्रेस मधील बेळंगाव विषयीचा लेख]</ref> ==पार्श्वभूमी== पूर्वी [[बेळगांव]] हे तात्कालीन बॉम्बे ह्या राज्यात होते. पण [[कर्नाटक]] राज्याच्या निर्मिती वेळी लोकमताचा आदर न करता [[कर्नाटक|कर्नाटकात]] विलीनीकरण करण्यात आले. त्या घटनेमुळे बेळगांवात संतापाची लाट उसळली, मोठ्या प्रमाणात आंदोलने झाली.अनेकजण गोळीबारात ठार झाले. गेली ५० वर्षे [[बेळगांव]]ची जनता [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रात]] जाण्यासाठी [[लोकशाही]] मार्गाने लढा देत आहे. ==महाराष्ट्र एकीकरण समिती== तिथे [[महाराष्ट्र एकीकरण समिती]] नावाचा पक्ष आहे, जो या प्रश्नाचा नेहमी पाठपुरवठा करतो. सुरुवातीला या पक्षाची मजबूत पकड होती, त्यामुळे बऱ्याच वेळा विधानसभेसाठी त्या पक्षाचे ७ [[आमदार]] निवडून यायचे, सध्या ३-४ आमदार निवडून येतात. बेळगांव महानगरपालिकेवर नेहमी महाराष्ट्र एकीकरण समितीचे बहुमत असते. बेळगांवचे महापौर केवळ एखाद-दुसरा अपवाद वगळता मराठी भाषिकच झाले आहेत तिथली जनता महाराष्ट्रात जाण्याची इच्छा अनेक प्रकारे व्यक्त करते. ==ताज्या घडामोडी== [[कर्नाटक]] सरकार मराठी द्वेषी आहे अशी तिथल्या लोकांची भावना आहे. २००५ मध्ये बेळगांव महाराष्ट्रात सामील असा ठराव केल्यानंतर, तिथली महानगरपालिका बरखास्त करण्यात आली. पण ही बरखास्ती बेकायदा असल्यामुळे आंदोलने होऊन हा विषय परत चर्चेत आला. महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री [[विलासराव देशमुख]] यांनी या बरखास्तीची निंदा केली. बेळगांवचे महापौर विजय मोरे यांना बंगळूरच्या विधान सौधसमोर कानडी गुंडानी मारहाण केली व काळा रंग फासला. यामुळे महाराष्ट्रात संतापाची लाट आली व सर्व राजकीय पक्षांनी एकत्र येऊन याबाबत नाराजी व्यक्त केली. बेळगांवचे ''बेळगावी'' असे नामकरण करून व बेळगांवाला उपराजधानी बनवण्याचे मनसुबे कर्नाटक शासनाने रचल्याने आगीत तेल ओतल्यासारखे झाले. कर्नाटक सरकारने बेळगांवात अधिवेशन घेतले व त्यास उत्तर म्हणून महाराष्ट्र एकीकरण समितीने महामेळावा आयोजित केला. त्याला चांगला प्रतिसाद मिळाला. महाराष्ट्र राज्याचे उपमुख्यमंत्री आर.आर.पाटील यांनी हजेरी लावली. *दरम्यान कर्नाटक सरकारने बेळगांवाचे नामकरण केले, परंतु नवे नाव इंग्रजी व मराठी प्रसारमाध्यमे वापरताना आढळत नाहीत. बेळगावांचे कानडी नामकरण करण्यास केंद्र सरकारने नकार दर्शविला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://esakal.com/esakal/08212007/Specialnews8579B9687D.htm |title=संग्रहित प्रत |access-date=2007-08-21 |archive-date=2007-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071007011851/http://esakal.com/esakal/08212007/Specialnews8579B9687D.htm |url-status=dead }}</ref> उपराजधानी करण्याचा निर्णय देखील त्यांना मागे घ्यायला लागला आहे. म.ए. समितीने महाराष्ट्राच्या मुख्यमंत्र्यांची भेट घेतल्यानंतर अलिकडेच महाराष्ट्र सरकारने कर्नाटक सरकारविरुद्ध आक्रमक पावित्रा घेतला. सरकारच्या परवानगीशिवाय महाराष्ट्रातील धरणांचे पाणी कर्नाटकला पुरवायचे नाही, असा आदेश मुख्यमंत्र्यांनी पाटबंधारे खात्याला दिला.<ref>http://www.esakal.com/esakal/03242007/SpecialnewsAC87281CF5.htm {{मृत दुवा}}</ref> ==सर्वोच्च न्यायालयात सुनावणी== महाराष्ट्र सरकारने हा प्रश्न सोडवण्यासाठी सर्वोच्य न्यायालयात याचीका सादर केली आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने ह्याची दखल घेतली असून केंद्र सरकारला या बाबतीत आपली बाजू मांडावयास सांगितली होती, केंद्र सरकारने कर्नाटकाची बाजू उचलून धरली आहे. केंद्राच्या या पवित्र्यामुळे महाराष्ट्रात संताप व्यक्त केला जात असून महाराष्ट्रातील सर्व पक्षांनी यावर टीका केली आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.esakal.com/esakal/08302006/6936F2B3A0.htm |title=सीमाप्रश्‍नी न्यायालयात शेवटपर्यंत लढणार - मुख्यमंत्री |access-date=2006-11-29 |archive-date=2006-09-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060903050402/http://www.esakal.com/esakal/08302006/6936F2B3A0.htm |url-status=dead }}</ref> या विरोधामुळे केंद्र सरकारने आपली बाजू सौम्य केली परंतु तरीही कर्नाटकची तळि उचलून धरत सर्वोच्च न्यायालयात प्रतिज्ञापत्र दाखल केले आहे. ५ एप्रिल २००७ पासून सर्वोच्च न्यायालयात सुनावणी सुरू झाली आहे. ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} *[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Seemaprashna.pdf '''बेळगांव कारवार बिदर निपाणीचा सीमाप्रश्न काय आहे?''' -''बेळगाव तरुण भारत'' विशेषांक] ==जास्त माहीतीसाठी== *[http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/1495068.cms क्रियेवीण वाचाळता...-महाराष्ट्र टाईम्स] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060423063810/http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/1495068.cms |date=2006-04-23 }} *[http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/1307579.cms आता तरी महाराष्ट्राने पाठीशी उभे राहावे!,कर्नाटकाच्या बसवर मिरजेत काळे झेंडे] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070312102440/http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/1307579.cms |date=2007-03-12 }} *[[बेळगांव]] [[वर्ग:महाराष्ट्र]] [[वर्ग:कर्नाटक]] 1zxsyxcxa1t5y6mfa6sg9tn9w2xdvjb 0 17345 2688134 2687198 2026-06-08T15:35:29Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2688134 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट सैन्य संघर्ष | संघर्ष = पहिले महायुद्ध | या युद्धाचा भाग = | चित्र = WWImontage.jpg<!--WW1 TitlePicture For Wikipedia Article.jpg--> | चित्र रुंदी = | चित्रवर्णन = वरून सव्य पद्धतीने: पश्चिम आघाडीवरील खंदक, खंदक ओलांडताना ब्रिटिश ''मार्क ४'' रणगाडे, दार्दानेल्लेच्या लढाईत पाणसुरूंगास धडकून ''एचएमएस इर्रे‍झिस्टिबल'' हे रॉयल नेव्हीचे लढाऊ जहाज बुडताना, गॅस-मुखवटे घालून व्हिकर्स मशीनगन चालवणारे सैनिक, जर्मन ''आल्बाट्रोस डी.३'' जोडपंखी विमाने | दिनांक = [[२८ जुलै]], [[इ.स. १९१४|१९१४]] - [[११ नोव्हेंबर]], [[इ.स. १९१८|१९१८]] | स्थान = [[युरोप]], [[आफ्रिका]], [[मध्यपूर्व]], [[प्रशांत महासागरी बेटे]], [[चीन]] & [[उत्तर अमेरिका]], [[दक्षिण अमेरिका]] | परिणती = दोस्त राष्ट्रांचा विजय * प्रशियन, रशियन, [[ओस्मानी साम्राज्य|ओस्मानी]], ऑस्ट्रो-हंगेरियन साम्राज्यांचा अस्त * युरोप व मध्यपूर्वेत नवीन देशांची निर्मिती | सद्यस्थिती = | प्रादेशिक बदल = | पक्ष१ = '''दोस्त राष्ट्रे'''<br />{{ध्वजचिन्ह|फ्रान्स}} [[तिसरे फ्रेंच प्रजासत्ताक|फ्रान्स]]<br />{{ध्वजचिन्ह|युनायटेड किंग्डम}} [[ब्रिटिश साम्राज्य]],<br />{{ध्वजचिन्ह|रशिया}} [[रशियन साम्राज्य]]<br />[[इटलीचे राज्य (१८६१-१९४६)|इटलीचे राज्य]]<br />{{देशध्वज|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने}}<br />{{ध्वजचिन्ह|Romania}} [[रोमेनियाचे राज्य]]<br />{{ध्वजचिन्ह|Japan}} [[जपानी साम्राज्य]]<br />{{ध्वजचिन्ह|Serbia}} [[सर्बियाचे राज्य]]<br />{{देशध्वज|Belgium}}<br />{{ध्वजचिन्ह|Greece}} [[ग्रीसचे राज्य]]<br />{{ध्वजचिन्ह|Portugal}} [[पहिले पोर्तुगीज प्रजासत्ताक|पोर्तुगाल]]<br />[[मॉंटेनग्रो]] | पक्ष२ = '''केंद्रवर्ती सत्ता'''<br />{{ध्वजचिन्ह|German Empire}} [[जर्मन साम्राज्य]]<br />[[चित्र:Flag of Austria-Hungary 1869-1918.svg|24px]] [[ऑस्ट्रिया-हंगेरी]]<br />[[चित्र:Ottoman Flag.svg|24px]] [[ओस्मानी साम्राज्य]]<br />[[चित्र:Flag of Bulgaria.svg|24px]] [[बल्गेरिया]] | सेनापती१ = {{ध्वजचिन्ह|फ्रान्स}} [[रेमॉं प्वांकारे]]<br /> {{ध्वजचिन्ह|फ्रान्स}} [[जोर्ज क्लेमेन्सो]]<br /> {{ध्वजचिन्ह|फ्रान्स}} [[फेर्डिनॉंड फॉश]]<br /> {{ध्वजचिन्ह|युनायटेड किंग्डम}} [[एच.एच. आस्क्विथ]]<br /> {{ध्वजचिन्ह|युनायटेड किंग्डम}} [[डेव्हिड लॉइड जॉर्ज]]<br /> {{ध्वजचिन्ह|युनायटेड किंग्डम}} [[डग्ल्स हेग]]<br /> {{ध्वजचिन्ह|रशिया}} [[निकोलाय दुसरा, रशिया|दुसरा निकोलाय]]<br /> {{ध्वजचिन्ह|रशिया}} [[ग्रॅंड ड्यूक निकोलाय निकोलायव्हिच, रशिया (१८५६-१९२९)|निकोलाय निकोलायव्हिच]]<br /> [[आंतोन्यो सालांद्रा]]<br /> [[वित्तोरियो एमानुएले ओर्लांदो|वित्तोरियो ओर्लांडो]]<br /> [[लुइजी कादोर्ना]]<br /> {{ध्वजचिन्ह|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने}}[[वूड्रो विल्सन]]<br /> {{ध्वजचिन्ह|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने}}[[जॉन पर्शिंग]]<br /> | सेनापती२ = {{ध्वजचिन्ह|German Empire}} [[प्रशियाचा दुसरा विल्हेल्म|दुसरा विल्हेल्म]]<br /> {{ध्वजचिन्ह|German Empire}} [[पाउल फॉन हिंडनबुर्ग]]<br /> {{ध्वजचिन्ह|German Empire}} [[एरीख लूडेनडॉर्फ]]<br /> [[चित्र:Flag of Austria-Hungary 1869-1918.svg|24px]] [[पहिला फ्रांत्स योसेफ, ऑस्ट्रिया|पहिला फ्रांत्स योसेफ]]<br /> [[चित्र:Flag of Austria-Hungary 1869-1918.svg|24px]] [[पहिला कार्ल, ऑस्ट्रिया|पहिला कार्ल]]<br /> [[चित्र:Flag of Austria-Hungary 1869-1918.svg|24px]] [[फ्रांत्स कोनराड फॉन ह्यॉट्झेनडोर्फ|कोनराड फॉन ह्यॉट्झेनडोर्फ]]<br /> [[चित्र:Ottoman Flag.svg|24px]] [[पाचवा मेहमेद, ओस्मानी सम्राट|पाचवा मेहमेद]]<br /> [[चित्र:Ottoman Flag.svg|24px]] [[एन्वेर पाशा]]<br /> [[चित्र:Ottoman Flag.svg|24px]] [[मुस्तफा कमाल अतातुर्क]]<br /> [[चित्र:Flag of Bulgaria.svg|24px]] [[पहिला फेर्डिनांड, बल्गेरिया|पहिला फेर्डिनान्ड]]<br /> [[चित्र:Flag of Bulgaria.svg|24px]] [[निकोला शेकोव्ह]]<br /> | सैन्यबळ१ = [[रशियन साम्राज्य]] १२,०००,०००,<br /> {{ध्वजचिन्ह|युनायटेड किंग्डम}} [[ब्रिटिश साम्राज्य]] ८,८४१,५४१<br /> {{ध्वजचिन्ह|फ्रान्स}} [[तिसरे फ्रेंच प्रजासत्ताक|फ्रान्स]] ८,६६०,०००<br /> [[इटलीचे राज्य]] ५,०९३,१४०<br /> {{देशध्वज|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने}} ४,७४३,८२६<br /> [[रोमेनियाचे राज्य]] १,२३४,०००<br /> {{ध्वजचिन्ह|Japan}} [[जपानी साम्राज्य]] ८००,०००<br /> {{ध्वजचिन्ह|Serbia}} [[सर्बियाचे राज्य]] ७०७,३४३<br /> {{देशध्वज|Belgium}} ३८०,०००<br /> {{ध्वजचिन्ह|Greece}} [[ग्रीसचे राज्य]] २५०,०००<br /> {{ध्वजचिन्ह|Portugal}} [[पहिले पोर्तुगीज प्रजासत्ताक|पोर्तुगाल]] २००,०००<br /> [[मॉंटेनग्रो]] ५०,०००<br /> ''एकूण:४२,९५९,८५०'' | सैन्यबळ२ = '''[[केंद्रवर्ती सत्ता]]'''<br /> {{ध्वजचिन्ह|German Empire}} १३,२५०,०००<br /> [[चित्र:Flag of Austria-Hungary 1869-1918.svg|24px]] ७,८००,०००<br /> [[चित्र:Ottoman Flag.svg|24px]] २,९९८,३२१<br /> [[चित्र:Flag of Bulgaria.svg|24px]] १,२००,०००<br /> ''एकूण: २५,२४८,३२१'' | बळी१ = २२,४७७,५०० | बळी२ = १६,४०३,००० | टिपा = }} '''पहिले महायुद्ध, पहिले महायुद्ध, ग्रेट वॉर, किंवा वॉर टू अँड ऑल वॉर्स या नावानेही ओळखले जाते.''' हे युद्ध [[२८ जुलै]]१९१४ पासून [[११ नोव्हेंबर]] १९१८ पर्यंत चालले. इतिहासातील सर्वात मोठ्या युद्धांपैकी एक अश्या या युद्धात ७ कोटी सैनिकांनी भाग घेतला ज्यापैकी ६ कोटी सैनिक युरोपियन होते. भांडखोर देशांची तांत्रिक आणि औद्योगिक प्रगती आणि प्रदीर्घ खंदक लढायांतून निर्माण झालेली 'जैसे थे' परिस्थिति यामुळे या युद्धात आणि त्याबरोबर झालेल्या विविध शिरकाणांमध्ये ९ लाखांपेक्षा जास्त सैनिक व ७ लाख नागरिक ठार झाले. हा इतिहासातील सर्वात घातक संघर्षांपैकी एक होता, आणि त्यात सामील असलेल्या अनेक देशांमध्ये क्रांती किवा मोठ्या राजकीय बदलांसाठी कारणीभूत झाला. युद्धापूर्वीच्या सुप्त संघर्षांचे पूर्ण निराकरण न झाल्याने या युद्धाअखेरीस एकवीस वर्षांनंतर झालेल्या [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धाची]] बीजे रोवली गेली. [[दोस्त राष्ट्रे]] किंवा ट्रिपल ऑंतॉंत ([[रशियन साम्राज्य]], फ्रेंच तिसरे प्रजासत्ताक आणि [[ग्रेट ब्रिटन व आयर्लंडचे संयुक्त राजतंत्र]]) आणि केन्द्रीय सत्ता ([[जर्मन साम्राज्य|जर्मनी]] आणि [[ऑस्ट्रिया-हंगेरी]]) या दोन गटात झालेल्या या युद्धात जगातील सर्व आर्थिक महासत्ता ओढल्या गेल्या. जरी [[इटलीचे राजतंत्र (१८६१-१९४६)|इटली]] हा जर्मनी आणि ऑस्ट्रिया-हंगेरी यांच्याबरोबर तिहेरी युतीचा सदस्य असला तरी, ऑस्ट्रिया-हंगेरीने युतीच्या अटींविरुद्ध जाऊन आक्रमण केल्यामुळे त्याने केन्द्रीय सत्तांच्या बाजूने युद्धात भाग घेतला नाही. जसजसे अधिकाधिक देश या युद्धात सामील झाले तसतशी युद्धपूर्व आघाड्यांची वाढ आणि पुनर्रचना झाली. इटली, [[जपानी साम्राज्य|जपान]] आणि [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] दोस्त राष्ट्रांत सामील झाले, तर [[ओस्मानी साम्राज्य]] आणि बल्गेरिया केन्द्रीय सत्तांमध्ये सामील झाले. २८ जून् १९१४ रोजी [[सारायेव्हो|सारायेव्होमध्ये]] जहाल युगोस्लाव्ह राष्ट्रवादी गॅव्ह्रिलो प्रिन्सिप यांनी ऑस्ट्रिया-हंगेरीच्या सिंहासनचा वारसदार असलेल्या [[ऑस्ट्रियाचा आर्कड्युक फ्रान्झ फर्डिनांड|ऑस्ट्रियाचे आर्चड्यूक फ्रांझ फर्डिनांड]] यांची हत्या केली आणि या युद्धाची ठिणगी पडली. फ्रान्झ फर्डिनांडच्या मृत्यूनंतर [[जर्मन साम्राज्य|जर्मन साम्राज्याच्या]] चिथावणीवरून ऑस्ट्रिया-हंगेरीने सर्बियासोबत युद्धाची घोषणा केली. या आधीच्या दशकात झालेल्या विविध करारांनी युरोपातील सर्वच देश परस्परांशी बांधले गेले होते. त्यामुळे जेव्हा २३ जुलै रोजी ऑस्ट्रिया-हंगेरीने सर्बियाला निर्वाणीचा इशारा पाठवला, तेव्हा एक राजनैतिक पेचप्रसंग निर्माण झाला. काही आठवड्यांतच प्रमुख सत्ता युद्धात उतरल्या, आणि जुलै १९१४ मध्ये [[बाल्कन]] भागात सुरू झालेले हे युद्ध झपाट्याने पूर्ण [[युरोप|युरोपभर]] पसरले. सर्वात आधी २४-२५ जुलै रोजी रशियाने आपलया सैन्याची अंशतः जमवाजमव सुरू केली. २८ जुलै रोजी ऑस्ट्रो-हंगेरियन लोकांनी सर्बियाविरुद्ध युद्ध घोषित केले त्यापाठोपाठ रशियाने ३० जुलै रोजी जाहीरपणे सैन्याची जमवाजमव सुरू केली. जर्मनीने ही जमवाजमव थांबवण्यासाठी रशियाला ३१ जुलैच्या मध्यरात्री रशियाला निर्वाणीचा खलिता पाठवला. रशियाने ही मागणी अमान्य केल्यानंतर १ ऑगस्ट रोजी जर्मनीने रशियाविरुद्ध युद्ध जाहीर केले. रशियाबरोबरच जर्मनीने फ्रान्सलादेखील निर्वाणीचा खलिता पाठवला, आणि फ्रान्सच्या तटस्थतेची हमी म्हणून फ्रेंचांच्या ताब्यातील दोन किल्ले जर्मनीच्या ताब्यात् देण्याची मागणी केली. ही मागणी पूर्ण करण्यास फ्रान्सने असमर्थता दर्शवली आणि [[१ ऑगस्ट]] रोजी सैन्याची जमवाजमव सुरू केली.[[३ ऑगस्ट]] रोजी जर्मनीने फ्रान्सविरुद्ध युद्ध जाहीर केले. फ्रान्स आणि जर्मनी यांच्यातील सीमा दोन्ही बाजूंनी मजबूत होती. त्यामुळे श्लिफेन योजनेनुसार, जर्मनीने तटस्थ बेल्जियम आणि लक्झेंबर्गवर आक्रमण करून उत्तरेकडून फ्रान्सवर चढाईची तयारी केली. यात बेल्जियन तटस्थतेचे उल्लंघन झाल्यामुळे ब्रिटनने [[४ ऑगस्ट]] रोजी जर्मनीविरुद्ध युद्ध घोषित केले. मार्नच्या लढाईत जर्मन सैन्याची आगेकूच थोपवण्यात दोस्त राष्ट्रांना यश आले. त्यानंतर पश्चिम आघाडीवरच्या लढाईला एका प्रचंड वेढ्याचे स्वरूप आले आणि दोन्ही सैन्यांकडून खंदकांची एक मोठी साखळी तयार झाली. १९१७ सालापर्यंत या साखळीत फारसा फरक पडला नाही. पूर्व आघाडीवर रशियाने ऑस्ट्रिया-हंगेरीविरुद्ध यश मिळवले, पण जर्मन सैन्याने टॅनबेनबर्ग आणि मासुरियन लेक्सच्या युद्धात रशियाचे पूर्व प्रशियावरील आक्रमण परतवून लावले. नोव्हेंबर १९१४ मध्ये, ओस्मानी साम्राज्य केन्द्रीय सत्तांच्या बाजूने सामील झाले आणि [[कॉकेशस]], मेसोपोटेमिया आणि सिनाई येथे नव्या आघाड्यांवर युद्धाला सुरुवात झाली. १९१५ मध्ये इटलीने दोस्त राष्ट्रांच्या बाजूने भाग घेतला आणि बल्गेरिया केन्द्रीय सत्तांच्या बाजूने सामील झाला; १९१६ मध्ये [[रोमेनिया]] आणि १९१७ साली अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने दोस्त राष्ट्रांत सामील झाले. मार्च १९१७ मध्ये रशियन सरकार कोसळले आणि नोव्हेंबरमध्ये एक क्रांती झाली आणि पुढील लष्करी पराभवानंतर रशियाला ब्रेस्ट लिटोव्हस्कच्या तहनीद्वारे सेंट्रल पॉवर्सशी संबंधित अटींचा लाभ झाला, ज्यामुळे जर्मनांना महत्त्वपूर्ण विजय मिळाला.१९१८ च्या वसंत ऋतू मध्ये वेस्टर्न फ्रंटला एक आश्चर्यकारक जर्मन आक्षेपार्ह साम्राज्य निर्माण केल्यानंतर, मित्र राष्ट्रांनी प्रतिस्पर्धी हल्ल्यांच्या मालिकेमध्ये जर्मन सैन्याला परतवून लावले. [[४ नोव्हेंबर]] १९१८ रोजी, ऑस्ट्रो-हंगेरी साम्राज्य एक युद्धकलापात मान्य झाले आणि जर्मनीला क्रांतिकारकांशी स्वतःची समस्या होती, ११ नोव्हेंबर १९१८ रोजी युद्धनौकेवर सहमती दर्शवली, ज्यामुळे मित्र राष्ट्रांच्या विजयाची लढाई संपली. युद्धाच्या अखेरीस किंवा काही काळानंतर जर्मन साम्राज्य, रशियन साम्राज्य, ऑस्ट्रो-हंगेरियन साम्राज्य आणि ऑट्टोमन साम्राज्य अस्तित्वात नव्हते. नॅशनल बॉर्डरची पुनर्मुद्रण करण्यात आली, अनेक स्वतंत्र राष्ट्रांनी पुनर्संचयित केले किंवा तयार केले, आणि जर्मनीच्या वसाहतींना व्हिक्टर्समध्ये फेकून दिले गेले. १९१९ च्या पॅरिस शांतता परिषदेदरम्यान, बिग फोर (ब्रिटन, फ्रान्स, अमेरिका व इटली) यांनी त्यांच्या करारांची एक श्रृंखला दिली. अशा संघर्षाची पुनरावृत्ती टाळण्याच्या उद्देशाने संघटनेची स्थापना झाली. हा प्रयत्न अयशस्वी झाला, आणि आर्थिक उदासीनता, नूतनीकरण नवीकरण झालेली उत्तराधिकारी राज्ये, आणि अपमान (विशेषतः जर्मनीमध्ये)च्या भावनांनी अखेरीस द्वितीय जागतिक महायुद्धाच्या सुरुवातीला योगदान दिले. == नामकरण == [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धापूर्वी]], १९१४-१९१८ च्या घटनांना सामान्यतः ' 'महायुद्ध' किंवा 'जागतिक युद्ध' म्हणून संबोधले जात असे. {{Sfn|Leonhard|2018}} ऑगस्ट १९१४ मध्ये, 'द इंडिपेंडेंट'ने या संघर्षाबद्दल म्हटले होते, "हे महायुद्ध आहे; याला वेगळ्या नावाची गरज नाही."<ref name="independent19140817">{{Cite magazine|date=17 August 1914|title=The Great War|url=https://archive.org/details/independen79v80newy/page/n233/mode/1up?view=theater|magazine=The Independent|page=228|access-date=17 May 2022}}</ref> ते संपल्यानंतरच्या दशकात, अनेकांना आशा होती की हे "सर्व युद्धांचा शेवट करणारे युद्ध" ठरेल, कारण त्याची अभूतपूर्व विध्वंसकता आणि जीवितहानी झाली होती.<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/special_report/1998/10/98/world_war_i/198172.stm|title=The war to end all wars|date=10 November 1998|work=BBC News|access-date=15 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150619035838/http://news.bbc.co.uk/2/hi/special_report/1998/10/98/world_war_i/198172.stm|archive-date=19 June 2015|url-status=live}}</ref> 'पहिले महायुद्ध' या शब्दाचा सर्वात जुना ज्ञात वापर सप्टेंबर १९१४ मध्ये दिसून आला, जेव्हा जर्मन जीवशास्त्रज्ञ आणि तत्त्वज्ञ अर्न्स्ट हेकेल यांनी लिहिले की चालू असलेले "युरोपीय युद्ध" हे "शब्दाच्या पूर्ण अर्थाने पहिले जागतिक युद्ध" बनेल.{{Sfn|Shapiro|Epstein|2006}} == घटनानुक्रम == ===इ.स. १९१२=== '''[[ऑक्टोबर]]''' - [[पहिले बाल्कन युद्ध|पहिल्या बाल्कन युद्धाची]] सुरुवात '''पहिले बाल्कन युद्ध''' इ.स. १९१२ ते १९१३ दरम्यान [[सर्बिया]], [[ग्रीस]], [[मॉंटेनिग्रो]] व [[बल्गेरिया]] विरुद्ध [[ओस्मानी साम्राज्य]] असे झाले, ह्या युद्धात संख्येने अधिक व डावपेचात निपुण असलेल्या [[बाल्कन]] राष्ट्रांनी ओस्मानी सैन्याला पराभूत केले. ह्या पराभवामुळे ओस्मानी साम्राज्याचा [[युरोप|युरोपामधील]] जवळजवळ सर्व सत्ता संपुष्टात आली. ह्याची परिणती स्वतंत्र [[आल्बेनिया]] देशात झाली. युद्धात विजय मिळवून देखील बल्गेरियाच्या वाट्याला मॅसिडोनियामधील फारसा भूभाग न आल्यामुळे बल्गेरिया नाराज झाला. ह्यातच [[दुसरे बाल्कन युद्ध|दुसऱ्या बाल्कन युद्धाची]] मुळे रोवली गेली. तसेच १९१० च्या दशकामधील इतर घटनांचा विचार करता पहिल्या महायुद्धाच्या कारणांमध्ये बाल्कन युद्ध हे एक प्रमुख कारण मानले जाते. == महासत्तांची प्रतिक्रिया == युरोपामधील तत्कालीन बलाढ्य राष्ट्रे ह्या युद्धामध्ये सहभागी नसली तरीही येथील घडामोडींवर त्यांचे बारीक लक्ष होते. * [[रशियन साम्राज्य|रशियाचा]] बाल्कन लीगच्या स्थापनेत मोठा सहभाग होता. बाल्कन लीगच्या विजयामुळे [[ऑस्ट्रिया-हंगेरी|ऑस्ट्रिया-हंगेरीवर]] लक्ष ठेवणे रशियाला सुकर होते. * [[तिसरे फ्रेंच प्रजासत्ताक|फ्रान्सचा]] बाल्कन युद्धाला संपूर्ण विरोध होता व आपण युद्धात उतरणार नसल्याचे फ्रान्सने रशियाला कळवले. * [[ब्रिटिश साम्राज्य|ब्रिटनचा]] ओस्मान्यांना पाठिंबा होता. परंतु युद्धानंतरच्या वाटणीमध्ये बल्गेरियाला अधिक भूभाग मिळणे तसेच [[त्राक्या]] प्रदेशावर रशियापेक्षा बल्गेरियाचे अधिपत्य ब्रिटनच्या दृष्टीने फायदेशीर होते. * [[जर्मन साम्राज्य|जर्मनीने]] ओस्मान्यांना पाठिंबा देत ह्या युद्धाला विरोध दर्शवला. परंतु बल्गेरियाला आपल्या गोटात सामील करून घेण्यासाठी जर्मनीने सुप्त हालचाली सुरू केल्या. ===इ.स.१९१३=== * [[जून]] - [[दुसरे बाल्कन युद्ध] * [[दुसरे बाल्कन युद्ध|दुसरे बाल्कन युद्ध इ.स. १९१३ साली]] [[बल्गेरिया]] विरुद्ध [[सर्बिया]], [[ग्रीस]], [[मॉंटेनिग्रो]] व [[रोमेनिया]] असे झाले. [[पहिले बाल्कन युद्ध|पहिल्या बाल्कन युद्धातील]] विजयादरम्यान [[ओस्मानी साम्राज्य|ओस्मानी साम्राज्याकडून]] काबीज केलेल्या भूभागाची वाटणी करण्यात आली. ही वाटणी बल्गेरियाला मान्य नव्हती. ह्यावरून जून १९१३ मध्ये बल्गेरियाने [[ग्रीस]] व [[सर्बिया|सर्बियावर]] आक्रमण केले. बल्गेरियाच्या रोमेनियासोबतच्या वादामुळे रोमेनियाने देखील ह्या युद्धात सामील होण्याचे ठरवले. युद्धाचा फायदा घेऊन ओस्मानी साम्राज्याने पहिल्या युद्धादरम्यान गमावलेला काही भूभाग परत मिळवला. * [[दुसरे बाल्कन युद्ध|सुमारे दीड महिन्यांच्या संघर्षानंतर बल्गेरियाने माघार घेतली.]] [[रशियन साम्राज्य|रशियाने]] ह्या युद्धात न पडण्याचे ठरवल्यामुळे रशिया-बल्गेरिया दोस्ती संपुष्टात आली. ह्याची परिणती रशिया-सर्बिया संबंध बळकट होण्यात झाली ज्यामुळे [[बाल्कन]] प्रदेशामध्ये सर्बियाचे वर्चस्व वाढले. ह्यामधूनच [[ऑस्ट्रिया-हंगेरी]] व सर्बियामधील संघर्षाला सुरुवात झाली ज्याचे रूपांतर पहिल्या महायुद्धामध्ये झाले. ह्या कारणास्तव दुसरे बाल्कन युद्ध साधारणपणे पहिल्या महायुद्धासाठी कारणीभूत मानले जाते. === इ.स. १९१४ === '''[[जून]]''' - [[ऑस्ट्रियाचा आर्कड्युक फ्रान्झ फर्डिनांड]] याची [[सर्बिया]]मध्ये हत्या झाली. हा [[ऑस्ट्रिया-हंगेरी]]चा वारसदार होता.<br /> '''[[जुलै]]''' - ऑस्ट्रिया-हंगेरी ने याचा प्रतिकार म्हणून सर्बियावर हल्ला केला. [[तिसरे फ्रेंच प्रजासत्ताक|फ्रान्स]], [[जर्मन साम्राज्य]] व [[रशियन साम्राज्य|रशिया]] यांनी युद्धासाठी सैन्य सज्ज केले.<br /> '''[[ऑगस्ट महिना|ऑगस्ट]]''' - प्रशियाने [[रशियन साम्राज्य|रशिया]] व [[तिसरे फ्रेंच प्रजासत्ताक|फ्रान्स]]वर युद्धाची घोषणा केली. व [[बेल्जियम]]वर हल्ला केला. [[ब्रिटिश साम्राज्य]] यामुळे युद्धात ओढले गेले.<br /> '''[[सप्टेंबर]]''' - [[मार्न नदी]] येथे प्रशियाला ब्रिटिश व फ्रेन्चांनी रोखले.<br /> '''[[ऑक्टोबर महिना|ऑक्टोबर]]''' - [[ओस्मानी साम्राज्य]] प्रशियाच्या बाजूने युद्धात उतरले. === इ.स. १९१५ === '''[[एप्रिल महिना|एप्रिल]]''' - प्रशियाने य्प्रेस येथे प्रथमच [[रासायनिक युद्ध|विषारी वायूचा]] वापर केला. गल्लीपोल्ली द्वीपकल्पावर हल्ला करून दोस्त राष्ट्रांनी ओस्मानी साम्राज्याला युद्धाबाहेर काढण्याचा प्रयत्‍न केला.<br /> '''[[मे]]''' - [[इटलीचे राज्य|इटली]] दोस्त राष्ट्रांच्या बाजूने युद्धात उतरले. === इ.स. १९१६ === '''[[फेब्रुवारी]]''' - प्रशियाने फ्रान्सचा वेर्डन हा किल्ला १० महिने युद्ध करून घेतला.<br /> '''[[मे]]''' - जटलॅंडच्या युद्धात ब्रिटन व जर्मनीच्या नौका लढल्या.<br /> '''[[जुलै]]''' '''ते''' '''[[नोव्हेंबर]]''' - सोमच्या युद्धात प्रथमच [[रणगाडा|रणगाड्याचा]] वापर करण्यात आला. === इ.स. १९१७ === '''[[एप्रिल महिना|एप्रिल]]''' - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]] युद्धात दोस्त राष्ट्रांच्या बाजूने युद्धात उतरले.<br /> '''[[जुलै]]''' '''ते''' '''[[नोव्हेंबर]]''' - पास्सकेन्नडायलचे युद्ध. === इ.स. १९१८ === '''[[मार्च]]''' - प्रशिया व रशिया यांनी ब्रेस्ट-लिटोव्हस्क येथे युद्धबंदी केली. प्रशियाने पश्चिमेकडे जबरदस्त आघाडी घेतली.<br /> '''[[जुलै]]''' - प्रशियाची घोडदौड थांबली.<br /> '''[[ऑगस्ट महिना|ऑगस्ट]]''' - अमेरिकेच्या मदतीने दोस्त राष्ट्रे जर्मनीच्या सीमेपार गेली.<br /> '''[[ऑक्टोबर महिना|ऑक्टोबर]]''' - इटलीने ऑस्ट्रिया-हंगेरीला हरवले. ऑस्ट्रिया-हंगेरी व ओस्मानी साम्राज्याने शांततेची मागणी केली.<br /> '''[[नोव्हेंबर]]''' - प्रशिया व दोस्त राष्ट्रे यांनी युद्धबंदी केली.<br /> === इ.स. १९१९ === '''[[जून]]''' - [[व्हर्सायचा तह]] '''व्हर्सायचा तह''' हा [[११ नोव्हेंबर]], [[इ.स. १९१८]] रोजी [[फ्रान्स|फ्रान्समधील]] [[व्हर्साय]] (Versailles) येथे पहिल्या महायुद्धात [[जर्मनी|जर्मनीने]] शरणागती स्वीकारल्यावर दोस्त राष्ट्रांनी जर्मनीवर दबाव आणण्यासाठी अटी लादल्या. जर्मनीच्या त्यातील काही अटी अपमानास्पद असल्याची [[जर्मन|जर्मन लोकांमध्ये]] भावना होती. या तहाप्रमाणे जर्मनीला हरण्याची युद्ध लादल्याबद्द्ल शिक्षा म्हणून प्रंचड पैसा दोस्त राष्ट्रांना द्यावा लागला तसेच लष्करी, आर्थिक नुकसान सोसावे लागले. याचा परिणाम म्हणून जर्मनीत पुढील काळात प्रंचड [[मंदी|आर्थिक मंदी]] आली. अपमानास्पद भावनांमुळे आपोआपच [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धाची]] बीजे या तहात रोवली गेली. व्हर्सायच्या तहातील अटींमध्ये एक अट अशी होती की जर्मनीच्या ताब्यातील सार प्रांत पंधरा वर्षांसाठी फ्रान्सला द्यावा तसेच [[ऱ्हाइन नदी|ऱ्हाइन नदीलगतच्या]] पन्नास किलोमीटर प्रदेशात जर्मनीने लष्कर ठेऊ नये. == युद्धमान पक्ष == === दोस्त राष्ट्रे === कंसात राष्ट्रे युद्धात सहभागी झाली तो दिवस * बेल्जियम (४ ऑगस्ट १९१४) * ब्राझील (२६ ऑक्टोबर १९१७) * ब्रिटिश साम्राज्य (४ ऑगस्ट १९१४) * चीन (१४ ऑगस्ट १९१४) * कोस्टा रिका (२३ मे १९१८) * क्यूबा (७ एप्रिल १९१७) * फ्रान्स (३ ऑगस्ट १९१४) * ग्रीस (२ जुलै १९१७) * ग्वातेमाला (२३ एप्रिल १९१८) * हैती (१२ जुलै १९१८) * होंडुरास (१९ जुलै १९१८) * इटली (२३ मे १९१५) * जपान (२३ ऑगस्ट १९१४) * लायबेरिया (४ ऑगस्ट १९१७) * मोंटेनेग्रो (५ ऑगस्ट १९१४) * निकाराग्वा (८ मे १९१८) * पनामा (७ एप्रिल १९१७) * पोर्तुगाल (९ मार्च १९१६) * रोमानिया (२७ ऑगस्ट १९१६) * रशिया (१ ऑगस्ट १९१४) * सान मारिनो (३ जून १९१५) * सर्बिया (२८ जुलै १९१४) * सयाम (थायलंड) (२२ जुलै १९१७) * अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने (६ एप्रिल १९१७) === केंद्रवर्ती सत्ता === * ऑस्ट्रिया-हंगेरी (२८ जुलै १९१४) * बल्गेरीया (१४ ऑक्टोबर १९१५) * प्रशिया (१ ऑगस्ट १९१४) * ओस्मानी साम्राज्य (३१ ऑक्टोबर १९१४) == पा‍र्श्वभूमी == [[चित्र:Franz ferdinand.jpg|thumb|200px|ऑस्ट्रियाचा आर्चड्यूक प्रान्सिस फर्डिनांड]] २८ जून, इ.स. १९१४ रोजी ऑस्ट्रियाच्या राजपदाचा वारस [[आर्चड्यूक फ्रान्सिस फर्डिनांड]] याची [[सर्बिया]]त हत्या झाली. या खुनाच्या कारस्थानासाठी सर्बियास जबाबदार ठरवण्यात आले व [[ऑस्ट्रिया-हंगेरी|ऑस्ट्रिया-हंगेरीने]] सर्बियावर आक्रमण केले. तेव्हा [[रशियन साम्राज्य]] सर्बियाच्या मदतीस धावून आले. [[प्रशिया]]ने ऑस्ट्रियाचा पक्ष घेतला आणि [[बेल्जियम]] व [[तिसरे फ्रेंच प्रजासत्ताक|फ्रान्स]]वर हल्ला केला. यामुळे [[ब्रिटिश साम्राज्य|ब्रिटिश साम्राज्याने]] प्रशियाविरुद्ध युद्ध पुकारले. == युरोपाच्या पश्चिम आघाडीवरील युद्ध == प्रशियाला बेल्जियम जिंकून फ्रान्समध्ये घुसायचे होते व त्यानंतर [[पॅरिस]] जिंकून फ्रान्सचा पाडाव करायचा होता. पण [[मार्ने नदी]]च्या युद्धात फ्रान्सने प्रशियाला रोखले. === सोमची लढाई === {{मुख्य लेख|सोमची लढाई}} १ जुलै, [[इ.स. १९१६]] रोजी दोस्त राष्ट्रांनी [[सोम, फ्रान्स|सोम]] येथे प्रशियाशी लढून प्रशियन सीमा ओलांडण्याचा प्रयत्न केला. चार महिन्यांच्या युद्धानंतर दोस्तांचे सैन्य केवळ ८ किलोमीटर खोल पोचू शकले. या लढाईत १० लाख बळी पडले. === पासंडालेची लढाई === {{मुख्य लेख|पासंडालेची लढाई}} जुलै [[इ.स. १९१७]]मध्ये दोस्त राष्ट्रांनी पासंडाले, बेल्जियम येथे प्रशियाशी लढून प्रशियन सीमा ओलांडण्याचा पुन्हा प्रयत्‍न केला. या खेपेस ३ [[लाख]] सैनिक मृत्युमुखी पडले. परंतु या लढाईतून दोस्तांच्या पदरी फारसे काहीही पडले नाही. === वेर्डनची लढाई === {{मुख्य लेख|वेर्डनची लढाई}} वेर्डनची लढाई ही पहिल्या महायुद्धातील एक मोठी लढाई होती. प्रशिया व फ्रान्सच्या सैन्यांमध्ये ही लढाई झाली. २१ फेब्रुवारी ते १८ डिसेंबर १९१६ या कालावधीत ही लढाई झाली. [[वेर्डन]] शहराच्या उत्तरेला टेकड्यांमध्ये ही लढाई झाली. === विमी ब्रिजची लढाई === {{मुख्य लेख|विमी ब्रिजची लढाई}} विमी ब्रिजची लढाई फ्रान्सच्या [[नोर-पा-द-कॅले]] या [[फ्रान्सचे प्रदेश|प्रदेशात]] लढली गेली. ब्रिटन व प्रशियामध्ये ही लढाई झाली. ९ ते १२ एप्रिल १९१७ या कालावधीत ही लढाई झाली. == लष्करभरती == युद्ध सुरू झाले तेव्हा नेहमीच्या सैनिकांना युद्धावर पाठवण्यात आले. पण सैनिकांचे मोठ्या प्रमाणात होऊ लागल्याने सक्तीची लष्करभरती करण्यात आली. {| class="wikitable" |+देशानुसार सैन्य |-bgcolor="#cccccc" !width=200|देश !width=200|सैनिकांची संख्या |- | {{ध्वजचिन्ह|रशिया}} [[रशियन साम्राज्य]] | १,२०,००,००० |- | {{ध्वजचिन्ह|German Empire}} [[प्रशिया]] | १,१०,००,००० |- | {{ध्वजचिन्ह|युनायटेड किंग्डम}} [[ब्रिटिश साम्राज्य]] | ८९,०४,४६७ |- | {{ध्वजचिन्ह|फ्रान्स}} [[तिसरे फ्रेंच प्रजासत्ताक]] | ८४,१०,००० |- | {{देशध्वज|ऑस्ट्रिया-हंगेरी}} | ७८,००,००० |- | {{देशध्वज|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने}} | ४३,५५,००० |} == युरोपाच्या पूर्व आघाडीवरील युद्ध == युरोपाच्या पूर्व आघाडीवरील युद्ध मुख्यतः प्रशिया, ऑस्ट्रिया-हंगेरी व रशिया या देशांमध्ये झाले. हे युद्ध पश्चिम आघाडीकडील युद्धापेक्षा भयानक होते. येथील युद्ध मुख्यतः उघड्या मैदानात खेळले गेले. इ.स. १९१४ साली [[ओस्मानी साम्राज्य|ओस्मानी साम्राज्याने]] रशियावर हल्ला केल्यानंतर युद्ध [[आशिया|आशिया खंडापर्यंत]] पोहोचले. ओस्मानी साम्राज्याने [[सीरिया]] व [[पॅलेस्टाईन]]वर हल्ला चढवण्याची धमकी दिली, तेव्हा [[ब्रिटिश साम्राज्य|ब्रिटिश साम्राज्याने]] [[इजिप्त]]मधील आपले सैन्य [[सीरिया]] व [[पॅलेस्टाईन]] भूप्रदेशांत उतरवले. === टानेन्नबर्गची लढाई === ''मुख्य लेख:[[टानेन्नबर्गची लढाई]]''<br /> युद्धाच्या सुरुवातीला [[जर्मन साम्राज्य|प्रशिया]] व [[रशियन साम्राज्य]] यांमध्ये ही लढाई झाली. २६ ऑगस्ट ते ३० ऑगस्ट १९१४ यांदरम्यान ही लढाई झाली. यात रशियाचे ४,१६,००० सैन्य मृत्युमुखी पडले व प्रशियाचा विजय झाला. === मासुरियन तलावाची लढाई === ''मुख्य लेख:[[मासुरियन तलावाची पहिली लढाई]], [[मासुरियन तलावाची दुसरी लढाई]]'' * '''मासुरियन तलावाची पहिली लढाई''' प्रशियाने ही लढाई सुरू केली होती. यामुळे रशियाचे सैन्य माघार घेऊ लागले. * '''मासुरियन तलावाची दुसरी लढाई''' केंद्रवर्ती सत्तांनी ही लढाई सुरू केली होती. यामुळे रशिया युद्धाबाहेर गेला.. === रशियन क्रांती === {{मुख्य लेख|रशियन क्रांती (१९०७)}} १९१६ साली [[ब्रुसिलोव्ह]]मध्ये विजय मिळवूनही रशियात सरकार विरोधी असंतोष वाढत होता. [[दुसरा निकोलाय, रशिया|झार]]ची राजवट नावापुरती होती. खरी सत्ता [[अलेक्झांड्रा फेओडोरोव्हना|महाराणी अलेक्झांड्रा]] हिच्या व [[ग्रिगोरी रास्पुतिन]] याच्या हातात होती. असंतोष वाढत गेल्यावर [[ग्रिगोरी रास्पुतिन]] याचा १९१६ च्या अखेरीस खून करण्यात आला. मार्च १९१७ साली [[सेंट पीटर्सबर्ग|पेट्रोग्राडमध्ये]] झारविरुद्ध निदर्शने करण्यात आली. यामुळे झारने पदत्याग केला. त्यानंतर स्थापन झालेले हंगामी सरकार कमकुवत ठरले. या गोंधळात आघाडीवरचे लष्कर निकामी ठरले. हंगामी सरकारबद्दलचा असंतोष वाढत असतानाच [[व्लादिमिर इलिच लेनिन]]च्या [[बोल्शेव्हिक]] पक्षाची ताकद व लोकप्रियता वाढत होती. लेनिनने सरकारला युद्ध थांबवण्याची मागणी केली. बोल्शेव्हिकांनी [[ऑक्टोबर क्रांती|केलेला सशस्त्र उठाव]] यशस्वी ठरला. लेनिनने लगेच प्रशियाला युद्ध थांबवण्याची मागणी केली. ही मागणी प्रशियाला पटली नाही. नंतर [[ब्रेस्ट-लिटोव्हस्कचा तह]] झाला. यानुसार फिनलॅंड, [[बाल्टिक देश]], पोलंड व युक्रेन केंद्रवर्ती सत्तांना देण्यात आले. == आफ्रिकेतील युद्ध == {{मुख्य लेख|आफ्रिकेतील युद्ध (पहिले महायुद्ध)}} आफ्रिका खंडात प्रशिया, फ्रान्स व युनायटेड किंग्डम इत्यादी युरोपीय देशांच्या वसाहती होत्या. पहिल्या महायुद्धात या वसाहतींमध्ये लढाया होत असत. [[७ ऑगस्ट]], [[इ.स. १९१४]] रोजी फ्रान्स व ब्रिटनने प्रशियाच्या आधिपत्याखालील [[टोगोलॅंड]] जिंकून घेतले. [[१० ऑगस्ट]], [[इ.स. १९१४]] रोजी [[जर्मन नैर्ऋत्य आफ्रिका|जर्मन नैर्ऋत्य आफ्रिकेतील]] प्रशियाचे सैन्य दक्षिण आफ्रिकेत शिरले. == आशिया व प्रशांत महासागर क्षेत्रातील युद्ध == {{मुख्य लेख|आशिया व प्रशांत महासागर क्षेत्रातील युद्ध (पहिले महायुद्ध)}} न्यू झीलंडने [[जर्मन सामोआ]] (वर्तमान [[सामो‌आ]]) [[३० ऑगस्ट]], [[इ.स. १९१४]] रोजी जिंकून घेतले. [[११ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९१४]] रोजी ऑस्ट्रेलियाने [[जर्मन न्यू गिनी]]च्या [[न्यू ब्रिटन]] बेटावर हल्ला केला. [[चित्र:WWI-re.png|thumb|400px|right|:पहिल्या महायुद्धातील सहभागी देश: दोस्त राष्ट्रे हिरव्या रंगात, तर केंद्रवर्ती सत्ता पिवळ्या रंगात]] == दक्षिणेकडील युद्ध == === बाल्कन युद्ध === {{मुख्य लेख|बाल्कन मोहीम (पहिले महायुद्ध)}} रशियाविरुद्ध लढत असल्यामुळे ऑस्ट्रीया-हंगेरीने स्वतःचे एक तृतीयांश सैन्य सर्बियात घुसवले व सर्बियाची राजधानी [[बेलग्रेड]] जिंकून घेतली. [[कोलुबाराची लढाई|कोलुबाराच्या लढाईत]] सर्बियाने यशस्वीपणे ऑस्ट्रिया-हंगेरीला हरवले. यामुळे १९१४ च्या शेवटी ऑस्टिया-हंगेरीचे सैन्य सर्बियातून परतले. == नवीन डावपेच == पहिल्या महायुद्धाआधीचे सैनिकी डावपेच व युद्धतंत्रे पहिल्या महायुद्धात निष्फळ ठरली. यामुळे नवीन डावपेच शोधणे आवश्यक ठरले. कुंपणासाठीच्या काटेरी तारा, [[तोफखाना|आधुनिक तोफखाना]], [[मशीन गन]] यांमुळे खुल्या मैदानात लढणे कठीण झाले. प्रशियाने प्रथमच [[विषारी वायू]] वापरला, व या घटनेनंतर सर्वच राष्ट्रांची सैन्ये विषारी वायूंचा वापर करू लागली. युद्धकाळात नवीन शस्त्रे व युद्धसाहित्य शोधण्याकडे दोन्ही बाजूंचा कल होता. [[रणगाडा|रणगाडे]] हे यांतील ठळक उदाहरण होय. ब्रिटन व फ्रान्स या राष्ट्रांनी प्रथमच रणगाडे वापरले. प्रशियाने दोस्त सैन्यांकडून जप्त केलेले रणगाडे व स्वतःचे काही रणगाडे, यांचा वापर युद्धात केला. [[मार्ने नदीची पहिली लढाई|मार्ने नदीच्या पहिल्या लढाईनंतर]] दोस्त राष्ट्रांच्या व केंद्रवर्ती सत्तांच्या सैन्यांनी मोठ्या प्रमाणावर युद्धाभ्यास सुरू केला. === नवीन शस्त्रे === ==== रणगाडा ==== [[चित्र:British Mark V (male) tank.jpg|300px|left|मार्क ५ रणगाडा]] ब्रिटिशांनी या युद्धात रणगाड्याचा शोध लावला. खंदकापलीकडे जाण्यासाठी [[रणगाडा|रणगाड्याचा]] शोध लावला गेला. रणगाड्यात बसलेले सैन्य [[मशीनगन]]ने शत्रूवर हल्ला करत असे व शत्रूसैन्यापलीकडे जात असे. ==== विमान ==== युद्धात विमानाचा वापर पहिल्या महायुद्धात करण्यात आला. तत्कालीन विमानांमध्ये एक वैमानिक व एक बंदुकधारी सैनिक बसू शके. बंदुकधाऱ्याचे काम शत्रूवर [[मशीनगन]]ने गोळीबार करणे व बॉम्बगोळ्याचा भडिमार करणे हे होते. ==== मशीन गन ==== [[मशीनगन]]मुळे पहिले महायुद्ध इतर युद्धांपेक्षा प्राणघातक ठरले. या बंदुकीमुळे सतत गोळ्या झाडणे शक्य होते. == आरमारी युद्ध == युद्धाच्या सुरुवातीच्या काळात प्रशियाने जगभरातील समुद्रांत [[क्रुझर]] नौका तैनात केल्या होत्या. यांतील काही क्रुझर नौका दोस्त राष्ट्रांच्या व्यापारी जहाजांना उपद्रव देऊ लागल्या. यामुळे ब्रिटनच्या [[रॉयल नेव्ही]]ने पद्धतशीरपणे क्रुझर नौकांचे पारिपत्य केले. युद्ध सुरू झाल्यानंतर ब्रिटनने [[प्रशियाची नाविक नाकेबंदी]] केली. हे तंत्र भलतेच परिणामकारक ठरले, यामुळे प्रशियाची सैनिकी नाकेबंदी झाली. आंतरराष्ट्रीय नियमांनुसार हे डावपेच चुकीचे होते. ब्रिटनने समुद्रात पाणसुरूंग पेरून ठेवले पण त्यामुळे शत्रुनौकांसह तटस्थांच्या नौकांसही हानी पोहचे. इ.स. १९१६ साली झालेली [[जुटलॅंडची लढाई]] पहिल्या युद्धातील सर्वांत मोठी लढाई होती. ही लढाई ३१ मे, इ.स. १९१६ ते १ जून, इ.स. १९१६ या कालखंडात [[उत्तर समुद्र|उत्तर समुद्रात]] लढली गेली. == युद्धाचे परिणाम == === आरोग्य व आर्थिक परिणाम === इतर कोणत्याही युद्धाचे परिणाम या युद्धाएवढे मोठे नव्हते. या युद्धामुळे [[प्रशिया|प्रशियन साम्राज्य]], [[ऑस्ट्रिया-हंगेरी|ऑस्ट्रिया-हंगेरीयन साम्राज्य]], [[ओस्मानी साम्राज्य]] व [[रशियन साम्राज्य]] ही साम्राज्ये नामशेष झाली. बेल्जियम व सर्बिया या राष्ट्रांना भरपूर हानी पोहोचली होती. फ्रान्सचे १४ लाख सैनिक या युद्धात मृत्युमुखी पडले, रशिया व प्रशियाचे जवळपास एवढेच सैन्य मरण पावले.<br /> १९१४ ते १९१८ या काळात ८० लाख सैनिक युद्धात मृत्यू पावले, ७० लाख कायमचे जायबंदी झाले, तर १.५ कोटी सैनिक जखमी झाले. प्रशियातील १५.१%, ऑस्ट्रिया-हंगेरीतील १७.१% व फ्रान्समधील १०.५% पुरुष मृत्युमुखी पडले. ७,५०,००० प्रशियन नागरिक ब्रिटनने केलेल्या नाकाबंदीत उपासमारीने मेले. युद्धसमाप्तीच्या काळात १ लाख नागरिक लेबेनानमध्ये दुष्काळामुळे मृत्युमुखी पडले होते. {{विस्तार}} ==पहिल्या महायुद्धावरील काही मराठी पुस्तके== * पहिले महायुद्ध (लेखक : गजानन भास्कर मेहेंदळे) * पहिले महायुद्ध : का झाले? कसे झाले? (लेखक : पंढरीनाथ सावंत) {{कॉमन्स वर्ग|World War I|{{लेखनाव}}}} [[वर्ग:पहिले महायुद्ध| ]] [[वर्ग:महायुद्धे|०१]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} agmrtoq9bonunhng68e86h7zr60ykq9 0 20584 2688216 2686545 2026-06-09T04:40:59Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2688216 wikitext text/x-wiki {{मुखपृष्ठ सदर टीप |तारीख = १८ मार्च |वर्ष = २०२६ }} {{Infobox cricket tournament main | name = आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक | image = ICC Men's T20 World Cup Trophy.webp | imagesize = | caption = '''टी२० विश्वचषक''' | administrator = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] | cricket format = [[२०-२० सामने|आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने]] | tournament format = [[साखळी सामने]] व [[बाद फेरी]] | first = [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] | last = [[२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]] | participants = २०<ref>{{cite web |title=आयसीसीकडून जागतिक कार्यक्रमांच्या विस्ताराची घोषणा|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2164062 |publisher=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती|आयसीसी]]|access-date=१९ एप्रिल २०२२|language=en}}</ref> | champions = {{cr|IND}} (३रे विजेतेपद) | most successful = {{cr|IND}} (३ विजेतीपदे) | most runs = {{flagicon|IND}} [[विराट कोहली]] (१,२९२)<ref name="stats3000.cricinfo.com">[http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=89;type=trophy विक्रम – आयसीसी विश्व ट्वेन्टी२० – सर्वाधिक धावा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160101123945/http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=89;type=trophy |date=११ जुलै २०२४} क्रिकइन्फो</ref> | most wickets = {{flagicon|BAN}} [[शाकिब अल हसन]] (५०)<ref name="stats5000000.cricinfo.com"> [http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=89;type=trophy विक्रम – आयसीसी विश्व ट्वेन्टी२० – कारकिर्दीतील सर्वाधिक बळी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160101123959/http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=89;type=trophy |date=११ जुलै २०२४}} क्रिकइन्फो</ref> }} {{Season sidebar | image = [[File:ICC_Men's_T20_World_Cup_Trophy_at_COA_-_BugWarp_(20)_(cropped).jpg|250px]] | caption = प्रतिष्ठित आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक ट्रॉफी | title = स्पर्धा | list = * [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] * [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]] * [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]] * [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]] * [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]] * [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]] * [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] * [[२०२२ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२२]] * [[२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२४]] * [[२०२६ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]] * [[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]] * [[२०३० आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०३०]] }} '''[[आयसीसी]] पुरुष टी२० विश्वचषक''' (पूर्वी '''आयसीसी विश्व ट्वेन्टी२०''' म्हणून ओळखली जात असे)<ref>{{cite web |title=विश्व टी२०चे टी२० विश्वचषक असे नामकरण |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/917529 |publisher=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |आयसीसी]] | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२ |date=२३ नोव्हेंबर २०१८|archive-url=https://web.archive.org/web/20181123200931/https://www.icc-cricket.com/media-releases/917529 |archive-date=२३ नोव्हेंबर २०१८ |url-status=live}}</ref> ही [[आंतरराष्ट्रीय टी२० | ट्वेंटी२० क्रिकेट]]ची आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा आहे. क्रिकेटची प्रशासकीय संस्था, [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] (आयसीसी) द्वारे आयोजित करण्यात आलेल्या या स्पर्धेत सध्या १६ संघांचा समावेश आहे, ज्यामध्ये दिलेल्या अंतिम मुदतीनुसार क्रमवारीतील अव्वल १० संघ आणि [[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|टी२० विश्वचषक पात्रता]] स्पर्धेद्वारे निवडलेल्या सहा संघांचा समावेश आहे. सदर स्पर्धा साधारणतः दर दोन वर्षांनी आयोजित केली जाते. तथापि, स्पर्धेची २०२० आवृत्ती [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक | २०२० मध्ये ऑस्ट्रेलियामध्ये होणार होती, परंतु कोविड-१९ मुळे, स्पर्धा २०२१ पर्यंत पुढे ढकलण्यात आली]] आणि यजमानपद भारताकडे सोपविण्यात आले. [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]] नंतर तब्बल पाच वर्षांनी २०२१ मध्ये स्पर्धा आयोजित करण्यात आली. तथापि, [[कोव्हिड-१९ महामारीचा क्रिकेटवर झालेला परिणाम|भारतातील कोविड-१९ महामारी]]मुळे, सामने [[संयुक्त अरब अमिराती]] (युएई) आणि [[ओमान]] येथे हलविण्यात आले.<ref>{{Cite web|date=17 August 2021|title=टी२० विश्वचषक: २४ ऑक्टोबर रोजी दुबईमध्ये भारत विरुद्ध पाकिस्तान सामनारंगणार |url=https://www.thelivemirror.com/t20-world-cup-india-vs-pakistan-october-24/ | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२|website=द लाईव्ह मिरर| | language=en-US}}</ref> मे २०१६ मध्ये, आयसीसीने २०१८ मध्ये एक स्पर्धा आयोजित करण्याची कल्पना पुढे आणली, ज्यामध्ये दक्षिण आफ्रिका संभाव्य यजमान असणार होता.<ref name="2018SA">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/1019437.html |title=२०१८ मध्ये टी-२० वर्ल्डकप पुनरागमन होण्याची आयसीसीला आशा | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२|work=इएसपीएन क्रिकइन्फो}}</ref> परंतु [[२०१७ आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]]च्या समारोपाच्या वेळी, आयसीसीने २०१८ आवृत्तीची कल्पना वगळली.<ref>{{cite web|title=चॅम्पियन्स ट्रॉफी २०२१ मध्ये होणार, २०१८ मध्ये टी२० विश्वचषक स्पर्धा नाही|work=हिंदुस्थान टाइम्स|author1=मुकेश भट्ट|url=http://www.hindustantimes.com/cricket/no-icc-world-t20-in-2018-india-to-host-next-champions-trophy-in-2021/story-myhab0aP2U4ZM4n0pyVuZM.html|date=१८ जून २०१७| language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref> २०२६ पर्यंत, दहा स्पर्धा खेळल्या गेल्या आहेत, त्यात एकूण २४ संघांनी भाग घेतला आहे आणि आतापर्यंत सहा राष्ट्रीय संघांनी टी२० विश्वचषक जिंकला आहे. [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारताने]] सर्वाधिक तीन विजय मिळवले आहेत ([[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००७]], [[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]). [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडिज]] ([[२०१२ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]], [[२०१६ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]) आणि [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]] ([[२०१० आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]], [[२०२२ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]]) यांनी दोनदा जिंकले आहेत आणि [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान]] ([[२००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००९]]), [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका]] ([[२०१४ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]]) आणि [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] ([[२०२१ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]) यांनी प्रत्येकी एक विजेतेपद पटकावले आहे. एकूण १५ देशांनी या स्पर्धेचे आयोजन केले आहे (वेस्ट इंडिजच्या ६ बेट राष्ट्रांसह). पटकावले होते. ==इतिहास== ===पार्श्वभूमी=== २००२ मध्ये जेव्हा [[बेन्सन आणि हेजेस चषक]] संपला तेव्हा [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड|ईसीबी]]ला तिची जागा भरण्यासाठी आणखी एक एकदिवसीय स्पर्धा आवश्यक होती. कमी होत चाललेली गर्दी आणि कमी होणारे प्रायोजकत्व याला प्रतिसाद म्हणून क्रिकेट अधिकारी युवा पिढीमध्ये खेळाची लोकप्रियता वाढवण्याचा विचार करत होते. खेळाच्या दीर्घ आवृत्त्यांमुळे बंद झालेल्या हजारो चाहत्यांना वेगवान, रोमांचक क्रिकेट पोहोचवण्याचा हेतू होता. ईसीबीचे मार्केटिंग मॅनेजर स्टुअर्ट रॉबर्टसन यांनी २००१ मध्ये काउंटी अध्यक्षांना प्रति डाव २० षटकांचा प्रस्ताव दिला आणि त्यांनी नवीन स्वरूप स्वीकारण्याच्या बाजूने ११-७ मते दिली.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/6985087.stm |title=ट्वेंटी२०ची मुळे | work=बीबीसी स्पोर्ट| language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref> ;देशांतर्गत स्पर्धा [[Image:2007t20.jpg|thumb|280px|बांगलादेश वि दक्षिण आफ्रिका २००७ सत्रामध्ये]] १३ जून २००३ रोजी प्रथम अधिकृत ट्वेंटी२० सामने इंग्लिश काउंटींदरम्यान [[ट्वेंटी२० ब्लास्ट]] स्पर्धेमध्ये खेळले गेले.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/somerset-lose-to-warwickshire-but-twenty20-cup-is-a-great-success-at-taunton-129596 |title= सॉमरसेट वॉरविकशायरकडून हरले पण ट्वेन्टी२० चषक टॉंटन येथे मोठे यश आहे | work=इएसपीएन क्रिकइन्फो | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref> इंग्लंडमधील ट्वेंटी-२०चा पहिला हंगाम बऱ्यापैकी यशस्वी ठरला, ज्यामध्ये [[सरे काउंटी क्रिकेट क्लब|सरे लायन्स]]ने [[वॉरविकशायर काउंटी क्रिकेट क्लब|वॉर्विकशायर बेअर्स]]चा ९ गडी राखून पराभव करून विजेतेपदावर नाव कोरले.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/twenty20-cup-2003-124121/surrey-vs-warwickshire-final-304785/full-scorecard |title= सरे वि वॉरविकशायर अंतिम सामना धावफलक | work=इएसपीएन क्रिकइन्फो | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref> मिडलसेक्स आणि सरे यांच्यात १५ जुलै २००४ रोजी लॉर्ड्स मैदानावरील पहिल्या ट्वेंटी२० सामन्यात २७,५०९ लोकांची गर्दी झाली होती, ही १९५३ नंतरच्या वन-डे फायनल व्यतिरिक्त कोणत्याही काऊंटी क्रिकेट सामन्यासाठी सर्वात मोठी उपस्थिती होती.<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/sport/2009/may/25/usman-afzaal-surrey-middlesex-twenty20 |title=उस्मान अफझलने सरेला विजयी सुरुवात करून दिली परंतु अनुपस्थित चाहत्यांची चिंता वाढली|first=पॉल |last=विवर |newspaper=द गार्डियन |date=२५ मे २००९| language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref> लवकरच इतर क्रिकेट मंडळांनी ट्वेंटी२० सामने स्वीकारल्यानंतर, अनपेक्षित गर्दीची उपस्थिती, पाकिस्तानची [[फैसल बँक टी२० चषक]] आणि कॅरेबियनमधील [[स्टॅनफोर्ड २०/२०]] स्पर्धा यांसारख्या नवीन देशांतर्गत स्पर्धा आणि फॉरमॅटमधील आर्थिक प्रोत्साहन यामुळे फॉरमॅटची लोकप्रियता वाढली.{{citation needed|date=November 2021}} वेस्ट इंडीजच्या प्रादेशिक संघांनी [[स्टॅनफोर्ड २०/२०]] स्पर्धेत भाग घेतला. या कार्यक्रमाला दोषी फसवणूक करणारा [[ॲलन स्टॅनफोर्ड]]ने आर्थिक पाठबळ दिले होते, ज्याने त्याच्या मोठ्या पॉन्झी योजनेचे फळ म्हणून किमान US$२८,०००,००० निधी दिला होता.{{citation needed|date=November 2021}} ही स्पर्धा वार्षिक स्वरूपाची असेल असा मानस होता.{{citation needed|date=November 2021}} उद्घाटनाच्या सामन्यात [[गयाना क्रिकेट|गयाना]]ने [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]]चा ५ गडी राखून पराभव करून US$१,०००,०० रक्कम बक्षीस म्हणून मिळविली.<ref>{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/stanford/content/story/256391.html|title=स्टॅनफोर्ड २०/२० स्पर्धेचे विजेतेपद गयानाकडे|publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो|date=१४ ऑगस्ट २००६}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.jamaicaobserver.com/sports/html/20060208T230000-0500_98302_OBS_DATES_FOR_STANFORD_TWENTY___ANNOUNCED.asp|title=स्टॅनफोर्ड ट्वेन्टी२० स्पर्धेच्या तारखा जाहीर|work=द जमैका ऑबझर्व्हर|date=९ फेब्रुवारी २००६|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081205185816/http://www.jamaicaobserver.com/sports/html/20060208T230000-0500_98302_OBS_DATES_FOR_STANFORD_TWENTY___ANNOUNCED.asp|archive-date=५ डिसेंबर २००८}}</ref> एक स्पिन-ऑफ स्पर्धा, [[स्टॅनफोर्ड सुपर सिरीज]], ऑक्टोबर २००८ मध्ये [[मिडलसेक्स काउंटी क्रिकेट क्लब|मिडलसेक्स]] आणि [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]], इंग्लिश आणि कॅरिबियन ट्वेंटी-२० स्पर्धांचे संबंधित विजेते आणि वेस्ट इंडीजच्या देशांतर्गत खेळाडूंमधून स्टॅनफोर्ड सुपरस्टार्स संघ तयार करण्यात आलेला संघ; यांच्या दरम्यान खेळविण्यात आली त्रिनिदाद आणि टोबॅगोने स्पर्धा जिंकून US$२८०,०० बक्षीस रक्कम मिळवली.<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/stanfordtwenty20/content/story/372261.html|title=स्टॅनफोर्डसाठी मिडलसेक्सचे नेतृत्व उदलकडे |publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो |date=३ ऑक्टोबर २००८ | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/stanfordtwenty20/content/story/375624.html |title=रामदिनच्या नेतृत्वाखाली त्रिनिदाद आणि टोबॅगोने मोठ्या पैशाच्या वैभवाकडे|first=अँड्रू|last=मॅकग्लॅशन |publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो |date=२७ ऑक्टोबर २००८| language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref> १ नोव्हेंबर रोजी, स्टॅनफोर्ड सुपरस्टार्सने इंग्लंडशी सामना खेळला ज्यामध्ये अनेक वर्षांनंतर पाच सामन्यांपैकी पाहिला सामना असण्याची अपेक्षा होती आणि विजेत्याला प्रत्येक सामन्यात US$२०,०००,००० चे बक्षीस मिळाले.<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/stanfordtwenty20/content/story/376602.html |title=गेल लीड्स सुपरस्टार्स टू मिलियन्स |publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो |first=अँड्रू|last=मॅकग्लॅशन |date=१ नोव्हेंबर २००८| language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref><ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/7895505.stm |title=यूएस टायकूनवर $८ अब्जपेक्षा जास्त फसवणुकीचा आरोप|work=बीबीसी न्यूझ |date=१७ फेब्रुवारी २००९ | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref> ;आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० {{Main|आंतरराष्ट्रीय टी२०}} १७ फेब्रुवारी २००५ रोजी [[ऑकलंड]]मधील [[ईडन पार्क]] येथे खेळल्या गेलेल्या पुरुषांच्या संपूर्ण आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यात [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ |ऑस्ट्रेलिया]]ने [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघ|न्यू झीलंड]]चा पराभव केला. हा खेळ हलक्या-फुलक्या पद्धतीने खेळला गेला – दोन्ही बाजू १९८० च्या दशकात परिधान केलेल्या किटमध्ये दिसल्या, न्यू झीलंड संघाने परिधान केलेल्या किट ह्या [[बेज ब्रिगेड]]ची थेट प्रत होती. बेज ब्रिगेडच्या विनंतीनुसार, काही खेळाडूंनी १९८० च्या दशकात लोकप्रिय असलेल्या मिशा/दाढी आणि केसांच्या शैली देखील ठेवल्या होत्या. ऑस्ट्रेलियाने सर्वसमावेशकपणे खेळ जिंकला, आणि जसजसा परिणाम न्यू झीलंडच्या डावाच्या अखेरीस स्पष्ट झाला, खेळाडू आणि पंचांनी गोष्टी कमी गांभीर्याने घेतल्या - ग्लेन मॅकग्राने १९८१च्या दोन्ही बाजूंमधील एकदिवसीय सामन्यातील [[ट्रेव्हर चॅपल]]च्या अंडरआर्म घटनेची गंमतीने पुनरावृत्ती केली आणि पंच [[बिली बाउडेन]] यांनी त्याला प्रत्युत्तरात गंमतीने लाल कार्ड दाखवले (क्रिकेटमध्ये लाल कार्डे सामान्यतः वापरली जात नाहीत). ===उद्घाटन स्पर्धा=== [[File:T20 final 2009.jpg|thumb|[[लॉर्ड्स]]वर २००९च्या अंतिम सामन्यामध्ये [[शाहिद आफ्रिदी]]ला गोलंदाजी करताना [[लसिथ मलिंगा]].]] दर दोन वर्षांनी आयसीसी विश्वचषक ट्वेंटी-२० स्पर्धा आयोजित करण्‍याचे प्रथम ठरवण्‍यात आले होते, जर त्या वर्षी [[क्रिकेट विश्वचषक]] स्पर्धा नियोजित असेल तर ट्वेंटी-२० विश्वचषक स्पर्धा एक वर्ष आधी आयोजित केली जाईल. पहिली स्पर्धा [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७ मध्ये दक्षिण आफ्रिकेत]] झाली जिथे [[भारत क्रिकेट संघ|भारताने]] [[पाकिस्तान क्रिकेट संघ|पाकिस्तानचा]] अंतिम फेरीत पराभव केला.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/8604/report/287879/india-vs-pakistan-final-icc-world-twenty20-2007-08|title=इंडिया होल्ड देअर नर्व्ह टू विन थ्रिलर|first=दिलीप|last=प्रेमचंद्रन|date=२४ सप्टेंबर २००७| language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो|}}</ref> [[केन्या क्रिकेट संघ| केन्या]] आणि [[स्कॉटलंड क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]] यांना [[२००७ विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा विभाग १]] द्वारे पात्रता मिळवावी लागली जी [[नैरोबी]] येथे ५० षटकांची स्पर्धा होती.<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/worldcricketleague/content/story/278951.html|title=केन्या क्रश कॅनडा टू बूक फायनल प्लेस|location=नैरोबी|date=५ फेब्रुवारी २००७| language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो}}</ref> डिसेंबर २००७ मध्ये संघांची चांगली तयारी करण्यासाठी २० षटकांच्या फॉरमॅटसह पात्रता स्पर्धा आयोजित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला. ज्यामध्ये सहा संघ सहभागी झाले, त्यातील दोन [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ विश्व ट्वेंटी२०]] साठी पात्र ठरले आणि प्रत्येकाला $२५०,००० बक्षीस रक्कम मिळाली.<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/325356.html |title=आयसीसी वर्ल्ड ट्वेन्टी-२० पात्रता स्पर्धा आयर्लंडमध्ये होणार|publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो |date=१३ डिसेंबर २००७| language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}</ref> [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|दुसरी स्पर्धा]] [[पाकिस्तान क्रिकेट संघ |पाकिस्तानने]] २१ जून २००९ रोजी [[इंग्लंड]]मध्ये [[श्रीलंका क्रिकेट संघ |श्रीलंकेचा]] ८ गडी राखून पराभव केला होता. [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१० आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०]] स्पर्धा मे २०१०मध्ये [[वेस्ट इंडीज]]मध्ये आयोजित करण्यात आली होती, जिथे [[इंग्लंड क्रिकेट संघ |इंग्लंडने]] [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ |ऑस्ट्रेलियाचा]] ७ गडी राखून पराभव केला होता. [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०]] स्पर्धेच्या अंतिम सामन्यात [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ |वेस्ट इंडीजने]] [[श्रीलंका क्रिकेट संघ|श्रीलंकेचा]] पराभव करून विजेतेपद मिळवले. आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२० च्या अंतिम फेरीत प्रथमच यजमान राष्ट्र सहभागी झाले होते. [[आयर्लंड क्रिकेट संघ| आयर्लंड]] आणि [[अफगाणिस्तान क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तानसह]] [[आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० पात्रता, २०१२]] स्पर्धेमध्ये १२ स्पर्धक सहभागी होते. ही स्पर्धा आशियाई देशातील पहिला टी२० विश्वचषक स्पर्धा होती. ===१६ संघाच्या स्पर्धेमध्ये विस्तार=== [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]च्या आवृत्तीचा विस्तार १६ संघ स्वरूपात केला जाणार होता परंतु तो पुन्हा १२ वर करण्यात आला.<ref>{{cite web|title=आयसीसीची कसोटी चॅम्पियनशिपसाठी सहमती|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/current/story/481373.html|publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}</ref> [[बांगलादेश]]मध्ये आयोजित [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]]च्या स्पर्धेत दहा [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती सदस्य देश#पूर्ण सदस्य|पूर्ण सदस्य]] आणि [[२०१३ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० पात्रता|२०१३]]च्या आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० पात्रता फेरीत पात्र ठरलेल्या सर्व सहा [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती सदस्य देश#सहयोगी सदस्य|सहयोगी सदस्यांसह]] १६ संघांना प्रथमच सहभागी करून घेण्यात आले होते. तथापि ८ ऑक्टोबर २०१२ रोजी [[आयसीसी पुरुष आंतरराष्ट्रीय टी२० संघ क्रमवारी]]तील अव्वल आठ पूर्ण सदस्य संघांना [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४#सुपर १० फेरी | सुपर १०]] टप्प्यात स्थान देण्यात आले. उर्वरित आठ संघ [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४#गट फेरी | गट फेरीमध्ये]] सहभागी झाले होते, ज्यामधून दोन संघ सुपर १० टप्प्यात गेले.<ref name=ICC>{{cite web|url=http://www.icc-cricket.com/news/2013/media-releases/75604/west-indies-to-start-world-t20-title-defence-against-india|title=वेस्ट इंडीज टू स्टार्ट वर्ल्ड टी२० टायटल डिफेन्स अगेन्स्ट इंडिया|date=२७ ऑक्टोबर २०१३|publisher=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती|आयसीसी]] | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029185415/http://www.icc-cricket.com/news/2013/media-releases/75604/west-indies-to-start-world-t20-title-defence-against-india|archive-date=२९ ऑक्टोबर २०१३}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.thedailystar.net/beta2/news/bcb-promises-stellar-t20-wc/|title=बीसीबी प्रॉमिसेस स्टेलार टी२० वर्ल्ड कप |date=७ एप्रिल २०१३|newspaper=द डेली स्टार, बांगलादेश | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}</ref> या स्पर्धेत तीन नवीन संघांनी (नेपाळ, हाँगकाँग आणि यूएई) पदार्पण केले. ;कोविड-१९ जुलै २०२० मध्ये, ICC ने जाहीर केले की २०२० आणि २०२१ या दोन्ही आवृत्त्या महामारीमुळे प्रत्येकी एक वर्षाने पुढे ढकलण्यात आल्या आहेत.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1733391 |title=आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक २०२० पुढे ढकलली|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}</ref> त्यामुळे, २०२० स्पर्धा (मूळत: ऑस्ट्रेलियाद्वारे आयोजित केली जाणार होती) [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|नोव्हेंबर २०२१]] मध्ये हलविण्यात आली आणि २०२१ स्पर्धा (मूळतः भारतात आयोजित केली जाणारी) [[२०२२ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|ऑक्टोबर २०२२]] मध्ये हलवली गेली.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1733341 |title=पुरुष टी२० विश्वचषक पुढे ढकलण्याबाबत वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}</ref> २०२१ मध्ये भारत आणि २०२२ मध्ये ऑस्ट्रेलियाने यजमानपद भूषवले होते, उलट क्रमाने असले तरी ऑस्ट्रेलिया आणि भारताने स्पर्धेचे यजमानपद राखले.<ref>{{Cite web|date=10 August 2020|title=पुरुष टी२० विश्वचषक २०२१ भारतात, २०२२ ऑस्ट्रेलियात; महिला क्रिकेट विश्वचषक पुढे ढकलला | url=https://www.icc-cricket.com/news/1749997}}</ref> <ref name=sixsports.in /> २०२१ची स्पर्धा १७ ऑक्टोबर ते १४ नोव्हेंबर २०२१ या कालावधीत ओमान आणि संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये खेळल्या गेलेल्या सामन्यांसह पार पडली.<ref>{{Cite web|title=आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक २०२१ चे सामने जाहीर|url=https://www.icc-cricket.com/news/2210270 | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती}}</ref> ===२० संघाच्या स्पर्धेमध्ये विस्तार=== जून २०२१ मध्ये, आयसीसीने घोषित केले की २०२४, २०२६, २०२८ आणि २०३० मधील टी२० विश्वचषक स्पर्धा २० संघांचा समावेश करण्यासाठी विस्तारित केल्या जातील.<ref name=sixsports.in>{{Cite web|title=आयसीसीतर्फे वर्ल्डकप स्पर्धा जाहीर; २०२७ आणि २०३१ मध्ये १४ संघ|url=https://sixsports.in/icc-announces-world-cup-schedule-14-teams-in-2027-and-2031/|language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|website=सिक्स स्पोर्ट्स|archive-date=2022-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401040539/https://sixsports.in/icc-announces-world-cup-schedule-14-teams-in-2027-and-2031/|url-status=dead}}</ref> संघांची ४ गटात (प्रति गट ५ संघ) विभागणी केली जाईल, प्रत्येक गटातील दोन अव्वल संघ सुपर आठमध्ये जातील.<ref>{{Cite web|title=आयसीसीतर्फे पुरुषांच्या जागतिक स्पर्धांचा विस्तार: एकदिवसीय विश्वचषक स्पर्धेत १४ संघ, टी२० विश्वचषक स्पर्धेत २० संघ | url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-expands-men-s-world-events-odi-world-cup-to-14-teams-t20-world-cup-to-20-teams-1264847 | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|website=इएसपीएन क्रिकइन्फो| language=en}}</ref> त्यांची प्रत्येकी चारच्या दोन गटात विभागणी केली जाईल, प्रत्येक गटातील दोन अव्वल संघ उपांत्य फेरीत प्रवेश करतील. २०२४ टी२० विश्वचषक वेस्ट इंडीज आणि युनायटेड स्टेट्समध्ये आयोजित केला जाईल. यूएसने पहिल्यांदाच विश्वचषक स्पर्धेचे आयोजन केले आहे, ज्यामध्ये देशभरातील अनेक स्टेडियम एकतर नव्याने बांधले जातील किंवा क्रिकेटसाठी पुन्हा तयार केले जातील. २०२४ ची स्पर्धा भारत आणि श्रीलंका यांच्या संयुक्त विद्यमाने आयोजित केली जाईल, २०२८ मध्ये ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंडमध्ये तसेच २०३० ची स्पर्धा इंग्लंड, वेल्स, स्कॉटलंड आणि आयर्लंडमध्ये होईल.<ref>{{Cite web|title=यूएसए मध्ये टी२० विश्वचषक: २०२४-२०३१ आयसीसी पुरुष स्पर्धांचे यजमान जाहीर|url=https://www.icc-cricket.com/news/2354682 | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|website=www.icc-cricket.com| | language=en}}</ref> ==स्वरूप== ===यजमान=== आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटनेची कार्यकारी समिती ही स्पर्धा आयोजित करण्यात स्वारस्य दर्शविलेल्या राष्ट्रांकडून बोली तपासल्यानंतर स्पर्धेच्या यजमानांसाठी मतदान करते. २००७ मध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिके]]नंतर, [[इंग्लंड]], [[वेस्ट इंडीज]] आणि [[श्रीलंका]] यांनी अनुक्रमे २००९, २०१० आणि २०१२ मध्ये स्पर्धेचे आयोजन केले होते. २०१४ मध्ये बांगलादेशने स्पर्धेचे आयोजन केले होते.<ref>{{cite web |url=http://www.cricinfo.com/ci-icc/content/current/story/465631.html| title =२०१४ च्या ट्वेन्टी२० विश्वचषक स्पर्धेचे यजमानपद बांगलादेशकडे|work=क्रिकइन्फो|access-date=२२ एप्रिल २०२२|}}</ref> २०१६ मध्ये भारताने स्पर्धेचे यजमानपद भूषवले. पाच वर्षांच्या कालावधीनंतर, भारताने २०२१ आवृत्तीचे यजमानपदही जिंकले, परंतु कोविड-१९ महामारीमुळे हे सामने ओमान आणि युएई मध्ये खेळवले गेले. २०२२ च्या आवृत्तीचे आयोजन ऑस्ट्रेलियाकडून केले जाईल, ज्यांनी मागील वर्षी ही स्पर्धा जिंकली होती. डिसेंबर २०१५ मध्ये, आयसीसीचे जागतिक विकास प्रमुख, टिम अँडरसन यांनी भविष्यातील स्पर्धा युनायटेड स्टेट्सद्वारे आयोजित करण्याची सूचना केली. त्यांचा असा विश्वास होता की या कार्यक्रमाचे आयोजन केल्याने देशातील खेळाच्या वाढीला चालना मिळू शकते, जिथे हा खेळ तुलनेने अस्पष्ट आहे आणि [[बेसबॉल]] सारख्या इतर खेळांच्या स्पर्धेला सामोरे जावे लागते.<ref name="ndtv-t20usa2">{{cite web|title=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समितीकडून युनायटेड स्टेट्सच्या भूमीवर टी-२० विश्व क्रिकेटचे लक्ष्य: अहवाल | url=http://sports.ndtv.com/cricket/news/252894-international-cricket-council-targets-world-twenty20-on-united-states-soil-report|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160107125712/http://sports.ndtv.com/cricket/news/252894-international-cricket-council-targets-world-twenty20-on-united-states-soil-report|archive-date=७ जानेवारी २०१६ | language=en|access-date=१४ जानेवारी २०१६|website=एनडीटीव्ही स्पोर्ट्स}}</ref> २०२० मध्ये, [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|यूएसए]] आणि वेस्ट इंडीजने २०२३ नंतर टी२० विश्वचषक सह-यजमानपदासाठी स्वारस्य व्यक्त केले,<ref>{{Cite news|title=यूएसए लूक्स टू १९९४ फॉर टी२० वर्ल्ड कप बीड | language=en-GB|work=बीबीसी स्पोर्ट्स |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/52885902 | access-date=२२ एप्रिल २०२२}}</ref> [[मलेशिया]] आणखी एक संभाव्य दावेदार होता.<ref>{{Cite web|last=लव्हलेट|first=ट्रिस्टन|title=मलेशिया २०२३-३१ सायकलमध्ये टी२० क्रिकेट विश्वचषकाचे आयोजन करत आहे | url=https://www.forbes.com/sites/tristanlavalette/2020/06/26/malaysia-eyes-hosting-a-t20-cricket-world-cup-in-the-2023-31-cycle/ | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|website=फोर्ब्स}}</ref> नोव्हेंबर २०२१मध्ये, आयसीसीने २०२४ ते २०३० या कालावधीत पुढील चार पुरुष टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी यजमानांची पुष्टी केली.<ref>{{cite web|title=यूएसए टी२० विश्वचषक आयोजित करणार: २०२४-२०३१ आयसीसी पुरुष स्पर्धेच्या यजमानांची पुष्टी|url=https://www.icc-cricket.com/news/2354682 | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती}}</ref> [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|यूएसए]] आणि [[वेस्ट इंडीज]]कडे २०२४ आवृत्तीचे सह-यजमानपद, २०२६ आवृत्तीचे सह-यजमानपद [[भारत]] आणि [[श्रीलंका]], २०२८ आवृत्तीचे सह-यजमानपद [[ऑस्ट्रेलिया]] आणि [[न्यू झीलंड]] आणि २०३० आवृत्तीचे सह-यजमान [[इंग्लंड]], [[वेल्स]], [[स्कॉटलंड]] आणि [[आयर्लंड]] करणार आहेत. {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ आयसीसी क्षेत्रानुसार यजमानांचा सारांश (२००७–२०३०) ! scope="col" | क्षेत्र ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | नियामक मंडळ ! scope="col" | यजमान |- ! scope="row" | आफ्रिका | [[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००७]] || [[क्रिकेट दक्षिण आफ्रिका]] || दक्षिण आफ्रिका |- ! scope="rowgroup" rowspan="2" | अमेरिका | [[२०१० आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]] || [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] || वेस्ट इंडीज |- | [[२०२४ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२४]] || [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] [[यूएसए क्रिकेट]] || वेस्ट इंडीज अमेरिका |- ! scope="rowgroup" rowspan="5" | आशिया | [[२०१२ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]] || [[श्रीलंका क्रिकेट]] || श्रीलंका |- | [[२०१४ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]] || [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड]] || बांगलादेश |- | [[२०१६ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]] || rowspan="2" | [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] || भारत |- | [[२०२१ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२१]] || संयुक्त अरब अमिराती ओमान |- | [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] || [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] [[श्रीलंका क्रिकेट]] || भारत श्रीलंका |- ! scope="rowgroup" rowspan="2" | पूर्व आशिया-पॅसिफिक | [[२०२२ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२२]] || [[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]] || ऑस्ट्रेलिया |- | [[२०२८ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]] || [[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]] [[न्यूझीलंड क्रिकेट]] || ऑस्ट्रेलिया न्यूझीलंड |- ! scope="rowgroup" rowspan="2" | युरोप | [[२००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००९]] || [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] || इंग्लंड |- | [[२०३० पुरुष टी२० विश्वचषक|२०३०]] || [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] [[क्रिकेट आयर्लंड]] [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] || इंग्लंड वेल्स आयर्लंड स्कॉटलंड |} ===पात्रता=== {{See also|आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता}} [[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|टी२० विश्वचषक पात्रता]] म्हणून ओळखल्या जाणार्‍या पात्रता स्पर्धेद्वारे इतर आयसीसी सदस्यांनी भरलेल्या उर्वरित जागांसह, सर्व आयसीसी संपूर्ण सदस्य स्पर्धेसाठी आपोआप पात्र ठरतात. आयसीसी सहयोगी आणि संलग्न सदस्यांसाठी ५० षटकांची लीग - पहिल्या [[विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा|विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धेच्या]] निकालातून [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७च्या पहिल्या वर्ल्ड ट्वेंटी२०]] साठी पात्रता ठरवली गेली. [[२००७ विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा विभाग १]] स्पर्धेचे दोन अंतिम स्पर्धक, [[केन्या क्रिकेट संघ | केन्या]] आणि [[स्कॉटलंड क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]], वर्षाच्या उत्तरार्धात विश्व ट्वेंटी२० साठी पात्र ठरले. [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ विश्व ट्वेंटी२०]] साठी एक वेगळी पात्रता स्पर्धा लागू करण्यात आली होती आणि तेव्हापासून ती कायम ठेवण्यात आली आहे. तथापि, विश्व ट्वेंटी२० पात्रता फेरीतून पात्र ठरलेल्या संघांची संख्या दोन ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]] आणि [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]] मध्ये) ते सहा ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]] आणि [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]] मध्ये) पर्यंत बदलली आहे. ===अंतिम स्पर्धा=== प्रत्येक गट टप्प्यात (प्राथमिक फेरी आणि सुपर १२ फेरी दोन्ही), संघांना खालील निकषांच्या आधारे एकमेकांविरुद्ध क्रमवारी दिली जाते:<ref>[http://worldtwenty20.yahoo.com/abouttwenty20/icc_world_twenty20_playing_conditions_final.pdf अंतिम विश्व ट्वेंटी20 खेळण्याच्या अटी] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080911035806/http://worldtwenty20.yahoo.com/abouttwenty20/icc_world_twenty20_playing_conditions_final.pdf |date=११ सप्टेंबर २००८}}, आयसीसी विश्व ट्वेन्टी२०</ref> # सर्वाधिक गुणसंख्या # समान असल्यास, सर्वाधिक विजय # तरीही समान असल्यास, उत्कृष्ट [[निव्वळ धावगती]] # तरीही समान असल्यास, कमीत कमी [[स्ट्राईक रेट#गोलंदाजी स्ट्राईक रेट|गोलंदाजी स्ट्राईक रेट]] # तरीही समान असल्यास, एकमेकांविरुद्धच्या सामन्याचा निकाल. बरोबरी झाल्यास (म्हणजेच, दोन्ही संघांनी आपापल्या डावाच्या शेवटी समान धावा केल्यास), [[सुपर ओव्हर]] विजेता ठरवते. सुपर ओव्हरमध्ये पुन्हा टाय झाल्यास, त्यानंतर जोपर्यंत विजेता संघ ठरत नाही तोपर्यंत सुपर ओव्हर खेळवली जाते. तत्पूर्वी, ज्या संघाने त्यांच्या डावात सर्वाधिक चौकार मारले होते तोच विजेता ठरवला जातो.<ref>{{Cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/27844486/no-more-boundary-countback-icc-changes-super-regulations |title=Archived copy |work=इएसपीएन क्रिकइन्फो | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}</ref> २००७च्या स्पर्धेदरम्यान, [[बोल-आउट]]चा वापर बरोबरी झालेल्या सामन्यातील पराभवाचा निर्णय घेण्यासाठी केला गेला.<ref>[http://worldtwenty20.yahoo.com/abouttwenty20/playing-conditions.html प्लेइंग कंडिशन्स] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080720113337/http://worldtwenty20.yahoo.com/abouttwenty20/playing-conditions.html |date=२० जुलै २०१८}}, आयसीसी वर्ल्ड ट्वेन्टी२०</ref> ==स्पर्धेचे निकाल== {| class="wikitable" style="font-size:90%; width: 100%; text-align: center;" |- !rowspan=2 width=5%|वर्ष !rowspan=2 width=15%|यजमान देश !rowspan=2 width=15%|अंतिम सामन्याचे मैदान !colspan=3|अंतिम सामना !rowspan=2 width=6%|संघ |- !width=18%|विजेता !width=18%|निकाल !width=18%|उपविजेता |- |२००७<br>''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|तपशील]]'' |{{flagicon|RSA}}<br>दक्षिण आफ्रिका |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]<br>दक्षिण आफ्रिका |{{cr|India}}<br /><small>१५७/५ (२० षटके)</small> |'''भारत ५ धावांनी विजयी'''<br>[http://www.cricinfo.com/twenty20wc/engine/match/287879.html धावफलक] |{{cr|Pakistan}}<br /><small>१५२ सर्वबाद (१९.३ षटके)</small> |१२ |- |२००९<br>''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|तपशील]]'' |{{flagicon|ENG}}<br>इंग्लंड |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]<br>इंग्लंड |{{cr|Pakistan}}<br /><small>१३९/२ (१८.४ षटके)</small> |'''पाकिस्तान ८ गडी राखुन विजयी'''<br>[http://www.cricinfo.com/wt202009/engine/current/match/356017.html धावफलक] |{{cr|Sri Lanka}}<br /><small>१३८/६ (२० षटके)</small> |१२ |- |२०१०<br>''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|तपशील]]'' |{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|Guyana}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Trinidad and Tobago}}<br>बार्बाडोस, गयाना, सेंट लुसिया, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो |[[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]]<br>बार्बाडोस |{{cr|England}}<br /><small>१४८/३ (१७ षटके)</small> |'''इंग्लंड ७ गडी राखुन विजयी'''<br>[http://www.cricinfo.com/world-twenty20-2010/engine/current/match/412703.html धावफलक] |{{cr|Australia}}<br /><small>१४७/६ (२० षटके)</small> |१२ |- |२०१२<br>''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|तपशील]]'' |{{flagicon|SRI}}<br>श्रीलंका |[[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]]<br>श्रीलंका |{{cr|WIN}}<br /><small>१३७/६ (२० षटके)</small> |'''वेस्ट इंडीज ३६ धावांनी विजयी'''<br>[http://www.espncricinfo.com/icc-world-twenty20-2012/engine/current/match/533298.html धावफलक] |{{cr|SRI}}<br /><small>१०१ सर्वबाद (१८.४ षटके)</small> |१२ |- |२०१४<br>''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|तपशील]]'' |{{flagicon|BAN}}<br>बांगलादेश |[[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]]<br>बांगलादेश |{{cr|SRI}}<br /><small>१३४/४ (१७.५ षटके)</small> |'''श्रीलंका ६ गडी राखून विजयी'''<br>[http://www.espncricinfo.com/icc-world-twenty20-2014/engine/match/682965.html धावफलक] |{{cr|IND}}<br /><small>१३०/४ (२० षटके)</small> |१६ |- |२०१६<br>''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|तपशील]]'' |{{flagicon|IND}}<br>भारत |[[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]]<br>भारत |{{cr|WIN}}<br /><small>१६१/६ (१९.४ षटके)</small> |'''वेस्ट इंडीज ४ गडी राखून विजयी'''<br>[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951373.html धावफलक] |{{cr|ENG}}<br /><small>१५५/९ (२० षटके)</small> |१६ |- |२०२१<br>''[[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|तपशील]]'' |{{flagicon|UAE}}{{flagicon|OMA}}<br />[[संयुक्त अरब अमिराती]], [[ओमान]] |[[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]]<br />संयुक्त अरब अमिराती |{{cr|AUS}}<br /><small>१७३/२ (१८.५ षटके)</small> |'''ऑस्ट्रेलिया ८ गडी राखून विजयी'''<br>[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273756.html धावफलक] |{{cr|NZ}}<br /><small>१७२/४ (२० षटके)</small> |१६ |- |२०२२<br>''[[२०२२ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|तपशील]]'' |{{flagicon|AUS}}<br>ऑस्ट्रेलिया |[[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]]<br>ऑस्ट्रेलिया |{{cr|ENG}}<br /><small>१३८/५ (१९ षटके)</small> |'''इंग्लंड ५ गडी राखून विजयी'''<br>[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298179.html धावफलक] |{{cr|PAK}}<br /><small>१३७/८ (२० षटके)</small> |१६ |- |२०२४<br>''[[२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|तपशील]]'' |{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}}{{flagicon|Trinidad and Tobago}}{{flagicon|USA}}<br />बार्बाडोस, सेंट लुसिया, सेंट व्हिन्सेंट आणि द ग्रेनेडाईन्स, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो, अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने |[[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]]<br>बार्बाडोस |{{cr|India}}<br /><small>१७६/७ (२० षटके)</small> |'''भारत ७ धावांनी विजयी'''<br>[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415755.html धावफलक] |{{cr|SA}}<br /><small>१६९/८ (२० षटके)</small> |२० |- |२०२६<br>''[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|तपशील]]'' |{{flagicon|IND}}{{flagicon|SL}}<br>भारत, श्रीलंका |[[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]]<br>भारत |{{cr|India}}<br /><small>२५५/५ (२० षटके)</small> |'''भारत ९६ धावांनी विजयी'''<br>[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512773.html धावफलक] |{{cr|NZ}}<br /><small>१५९ (१९ षटके)</small> |२० |- |२०२८<br>''[[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|तपशील]]'' |{{flagicon|AUS}}{{flagicon|NZL}}<br>ऑस्ट्रेलिया, न्यू झीलंड |[[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]]<br>ऑस्ट्रेलिया |TBD |TBD |TBD |२० |- |२०३०<br>''[[२०३० आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|तपशील]]'' |{{flagicon|ENG}}{{flagicon|Wales}}{{flagicon|IRE|cricket}}{{flagicon|SCO}}<br>इंग्लंड, वेल्स, आयर्लंड, स्कॉटलंड |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]<br>इंग्लंड |TBD |TBD |TBD |२० |} ==संघाची कामगिरी== [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपर्यंत. ''संघांची क्रमवारी सर्वोत्कृष्ट निकालानुसार, नंतर विजयाची टक्केवारी, नंतर एकूण विजय, नंतर एकूण सामने, नंतर वर्णक्रमानुसार'': {| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="text-align: center;" |- !rowspan="2" style="width:150px;"|संघ !colspan=3|सहभाग !rowspan="2" style="width:300px;"|सर्वोत्कृष्ट निकाल !colspan="6"|आकडेवारी<ref name="resultsummary">{{cite web| url=http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/team/results_summary.html?id=89;type=trophy | title=नोंदी / आयसीसी विश्व टी२० / परिणाम सारांश| publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो | access-date= २२ एप्रिल २०२२}}</ref> |- !width=75|एकूण !width=75|पहिला !width=75|शेवटचा !width=30|सामने !width=30|विजय !width=30|पराभव !width=30|बरोबरी !width=30|अनिर्णित !width=30|विजय% |- |style="text-align:left;"|{{Cr|India}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="gold" | {{sort|1.2|'''विजेतेपद'''}} ([[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७]], [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) || ६१ || ४३ || २४ || १(१) || १ ||७३.३३ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|England}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="gold" | {{sort|1.2|'''विजेतेपद'''}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]], [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]]) || ६० || ३४ || २४ || ० || २ || ५८.६२ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|West Indies}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="gold" | {{sort|1.1|'''विजेतेपद'''}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]], [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]]) || ५३ || २९ || २२ || १(१) || १ || ५७.६९ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Australia}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="gold" | {{sort|1.2|'''विजेतेपद'''}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]) ||५१||३२||१९|| ० || ० || ६२.७४ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Pakistan}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="gold" | {{sort|1.2|'''विजेतेपद'''}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]]) || ५८|| ३४|| २१|| २(०) || १ || ५९.६४ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Sri Lanka}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="gold" | {{sort|1.2|'''विजेतेपद'''}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]]) || ६१|| ३५|| २५|| १(१) || ० || ५९.०१ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|South Africa}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="silver" | {{sort|2.1|'''उपविजेतेपद'''}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]) ||५७||३८||१७|| ० || १ || ६९.६४ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|New Zealand}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="silver" | {{sort|2.1|'''उपविजेतेपद'''}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) ||५५||३०|| २२|| २(०) || १ || ५५.५५ |- | style="text-align:left;" |{{Cr|Afghanistan|२०१३}} | ८ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]]|| [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| style="background:#cc9966;" |{{sort|3.2|'''उपांत्यफेरी'''}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]) ||३४|| १४ ||१९ || १(०) || ० ||४१.१७ |- | style="text-align:left;" |{{Cr|Bangladesh}} | ९ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]|| [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]|| {{sort|4.1|सुपर ८}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]], [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]) ||४५|| १२ ||३२|| ० || १ || २७.२७ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Ireland}} | ९ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|4.2|सुपर ८}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]]) || ३१ || ८ || २० || ० || ३ || २८.५७ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|USA}} ||२ ||[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]] ||[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]||{{sort|4.2|सुपर ८}} ([[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])||१०||३||६||१(१)||०||४०.०० |- | style="text-align:left;" |{{Cr|Netherlands}} | ७ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]]|| [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|4.2|सुपर १०}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]]) || ३१|| ११ || १९ || ० || १ || ३६.६६ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Zimbabwe}} | ६ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|5.4|सुपर ८}} ([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) || २६|| ११ || १४ || ० || १ || ४४.०० |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Scotland}} | ५ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|5.2|सुपर १२}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]) || २६ || ८ || १६ || ० || २ || ३३.३३ |- | style="text-align:left;" |{{Cr|Namibia|2021}} | ४ || [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|4.4|सुपर १२}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]) ||१९ || ४ ||१४|| १(१) || ० || २६.३१ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Oman}} | ४ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|5.4|पहिली फेरी}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]], [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]], [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) || १४ ||२ || १० || १(०) || १ || १५.३८ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Nepal}} | ३ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|5.4|पहिली फेरी}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]], [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) || १० || ३ || ७ || ० || ० || ३०.०० |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Hong Kong}} | २ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]] || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]] || {{sort|5.3|पहिली फेरी}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]], [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]]) || ६ || १ || ५ || ० || ० || १६.६६ |- | style="text-align:left;" |{{Cr|United Arab Emirates}} | २ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|5.4|पहिली फेरी}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]], [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) || १० || २ || ८ || ० || ० || २०.०० |- | style="text-align:left;" |{{Cr|Papua New Guinea}} | २ || [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]|| [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]|| {{sort|5.4|पहिली फेरी }} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]], [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]) || ७ || ० || ७ || ० || ० || ०.०० |- |style="text-align:left;" |{{Cr|CAN}} |२||[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]||[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]||{{sort|5.4|पहिली फेरी }} ([[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])|| ७ || १ || ६ || ० || ० || १४.२८ |- |style="text-align:left;" |{{Cr|UGA}} |१||[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]] || [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]] || {{sort|5.4|पहिली फेरी }} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२०२४]])|| ४ || १ || ३ || ० || ० || २५.०० |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Kenya}} | १ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || {{sort|5.4|पहिली फेरी }} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]) || २ || ० || २ || ० || ० || ०.०० |- |{{Cr|Italy}} |१ |[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] |[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] |{{sort|5.4|पहिली फेरी }} ([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) |४ |१ |३ |० |० |२५.०० |- ! colspan="11" |{{smalldiv|1={{Updated|८ मार्च २०२६}}<br/> स्रोत:[http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/team/results_summary.html?id=89;type=trophy ईएसपीएन क्रिकइन्फो]}} |} ''नोंदी:'' * कंसातील संख्या बरोबरी झालेल्या सामन्यांमध्ये [[सुपर ओव्हर]] आणि [[बोल-आउट]]च्या विजयांची संख्या दर्शवते, तथापि निकालाची पर्वा न करता हा अर्धा विजय मानला जातो. विजयाच्या टक्केवारीत कोणतेही परिणाम वगळले जातात आणि बरोबरी (टायब्रेकरची पर्वा न करता) अर्धा विजय म्हणून गणली जाते. ==स्पर्धेनुसार संघ निकाल== ;सूची * {{bg|gold| '''वि''' }} — विजेते * {{bg|silver| '''उवि''' }} — उपविजेते * {{bg|#cc9966| '''उफे'''}} — उपांत्यफेरी * {{bg|#BBF3BB|फे२}} — २री फेरी (सुपर ८, सुपर १० आणि सुपर १२) * फे१ — १ली फेरी (गट फेरी) * पा — पात्र * × — पात्र परंतु माघार घेतली * ×× — पात्रतेसाठी अपात्र (निलंबित) {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:90%" |- !संघ !{{flagicon|RSA}}<br/>[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]<br/> <small>(१२)</small> !{{flagicon|ENG}}<br/>[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]]<br/> <small>(१२)</small> !{{flagicon|WIN}}<br/>[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]]<br/> <small>(१२)</small> !{{flagicon|SRI}}<br/>[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]<br/> <small>(१२)</small> !{{flagicon|BAN}}<br/>[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]]<br/> <small>(१६)</small> !{{flagicon|IND}}<br/>[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]]<br/> <small>(१६)</small> !{{flagicon|UAE}}<br/>{{flagicon|OMA}}<br/>[[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]<br/> <small>(१६)</small> !{{flagicon|AUS}}<br/>[[२०२२ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२२]]<br/> <small>(१६)</small> !{{flagicon|WIN}}<br/>{{flagicon|USA}}<br/>[[२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२४]]<br/> <small>(२०)</small> !{{flagicon|IND}}<br/>{{flagicon|SRI}}<br/>[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]<br/> <small>(२०)</small> !{{flagicon|AUS}}<br/>{{flagicon|NZ}}<br/>[[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]]<br/> <small>(२०)</small> !{{flagicon|ENG}}<br/>{{flagicon|Ireland|cricket}}<br/>{{flagicon|SCO}}<br/>{{flagicon|Wales}}<br/>[[२०३० आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०३०]]<br/> <small>(२०)</small> !सहभाग |- | id=AFG"" align=left| {{cr|AFG|२०१३}} |—||—|| फे१ || फे१ || फे१ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#cc9966" | '''उफे'''|| फे१ || || ! ८ |- | id=AUS"" align=left| {{cr|AUS}} |bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || फे१ ||bgcolor=silver|'''उवि'''||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || bgcolor=gold|'''वि'''|| style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || style="border: 3px solid red"| पा || ! १० |- | align=left| {{cr|Italy}} | — || —|| — || — || —|| — || — || — || — || फे१ || || ! १ |- | align=left| {{cr|BAN}} | फे२ || फे१ || फे१ || फे१ || style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || × || || ! ९ |- | align=left| {{cr|CAN}} | — || —|| — || — || —|| — || — || — || फे१ || फे१ || || ! २ |- | align=left| {{cr|ENG}} | style="background:#BBF3BB" | फे२ || style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ ||bgcolor=gold|'''वि'''|| style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || bgcolor=silver|'''उवि'''||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || bgcolor=gold|'''वि''' || style="background:#cc9966" | '''उफे'''|| bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || || style="border: 3px solid red"| पा ! १० |- | align=left| {{cr|HK}} |—||—||—||—|| फे१ || फे१ ||—|| — || — || — || || ! २ |- | align=left| {{cr|IND}} |bgcolor=gold|'''वि'''|| style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ ||bgcolor=silver|'''उवि'''||style="border: 3px solid red; background:#cc9966"| '''उफे''' || style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ || bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || style="background:gold" | '''वि'''|| style="border: 3px solid red; background:gold" | '''वि''' || || ! १० |- | align=left| {{cr|IRE}} |—|| style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || फे१ || फे१ || फे१ || फे१ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || फे१ || || style="border: 3px solid red"| पा ! ९ |- | align=left| {{cr|KEN}} | फे१ ||—||—||—||—||—||—||—|| — || — || || ! १ |- | align=left| {{cr|NAM}} |—||—||—||—||—||—|| style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || फे१ || फे१ || || ! ४ |- | align=left| {{cr|NEP}} |—||—||—||—|| फे१ ||—||—||—|| फे१ || फे१ || || ! ३ |- | align=left| {{cr|NED}} |—|| फे१ ||—||—|| style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || फे१ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || फे१ || || ! ७ |- | align=left| {{cr|NZ}} |bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ ||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || bgcolor=silver|'''उवि'''|| bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || फे१ || bgcolor=silver|'''उवि'''|| style="border: 3px solid red" | पा || ! १० |- | align=left| {{cr|OMA}} |—||—||—||—||—|| फे१ || फे१ ||—|| फे१ || फे१ || || ! ४ |- | align=left| {{cr|PAK}} |bgcolor=silver|'''उवि'''||bgcolor=gold|'''वि'''|| bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' ||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || bgcolor=silver|'''उवि''' || फे१ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || || ! १० |- | align=left| {{cr|PNG}} |—||—||—||—||—||—|| फे१ || — || फे१ || — || || ! २ |- | align=left| {{cr|SCO}} | फे१ || फे१ ||—||—||—|| फे१ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || फे१ || फे१ || || style="border: 3px solid red"|पा ! ७ |- | align=left| {{cr|SA}} | style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB" |फे२ ||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ ||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:silver" | '''उवि'''|| bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || || ! १० |- | align=left| {{cr|SL}} | bgcolor="#cc9966"| फे२ ||bgcolor=silver|'''उवि'''||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' ||bgcolor=silver style|'''उवि'''||bgcolor=gold|'''वि'''|| style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ || || ! १० |- | align=left| {{cr|UAE}} |—||—||—||—|| फे१ ||—||—|| फे१ || — || फे१ || || ! ३ |- | align=left| {{cr|UGA}} |—||—||—||—|| — ||—||—|| — || फे१ || — || || ! १ |- | align=left| {{cr|USA}} |—||—||—||—||—||—|| — || — || style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || || ! २ |- | align=left| {{cr|WIN}} | फे१ ||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ ||bgcolor=gold|'''वि'''|| bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' ||bgcolor=gold|'''वि'''|| style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || || ! १० |- | align=left| {{cr|ZIM}} | फे१ || × || फे१ || फे१ || फे१ || फे१ || ×× || style="background:#BBF3BB"| फे२ || — || style="background:#BBF3BB"| फे२ || || ! ७ |} ==संघांचे पदार्पण== पदार्पण करणारा संघ, प्रतिवर्ष वर्णक्रमानुसार. {| class="wikitable" width=55% sortable" style="text-align:" |- ! वर्ष ! पदार्पण करणारा संघ ! एकूण |- | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] | {{cr|AUS}}, {{cr|BAN}}, {{cr|ENG}}, {{cr|IND}}, {{cr|KEN}}, {{cr|NZ}}, {{cr|PAK}}, {{cr|SCO}}, {{cr|SA}}, {{cr|SL}}, {{cr|WIN}} आणि {{cr|ZIM}} | style="text-align:center;" |१२ |- | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]] | {{cr|IRE}} आणि {{cr|NED}} | style="text-align:center;" |२ |- | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]] | {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:center;" |१ |- | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]] | कोणताही नाही | style="text-align:center;" |० |- | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]] | {{cr|HK}}, {{cr|NEP}} आणि {{cr|UAE}} | style="text-align:center;" |३ |- | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]] | {{cr|OMA}} | style="text-align:center;" |१ |- | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] | {{cr|NAM}} आणि {{cr|PNG}} | style="text-align:center;" |२ |- | [[२०२२ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२२]] | कोणताही | style="text-align:center;" |० |- | [[२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२४]] | {{cr|CAN}}, {{cr|USA}} आणि {{cr|UGA}} | style="text-align:center;" |३ |- | [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] | {{cr|ITA}} | style="text-align:center;" | १ |- | [[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]] | TBD | style="text-align:center;" |TBD |- | [[२०३० आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०३०]] | TBD | style="text-align:center;" |TBD |- ! एकूण ! ! २५ |} ==स्पर्धा विक्रम== {{Main|आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक विक्रमांची यादी}}{{updated|९ मार्च २०२६}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4" | टी२० विश्वचषक विक्रम |- ! colspan="4" | फलंदाजी |- |सर्वाधिक धावा | rowspan="2" |{{cricon|IND}} [[विराट कोहली]] |१,२९२ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]–[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक धावा|publisher=क्रिकइन्फो|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029165134/https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=89;type=trophy|archive-date=२९ ऑक्टोबर २०२१|access-date=२९ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- |[[फलंदाजी सरासरी (क्रिकेट)|सर्वाधिक सरासरी]] <small>(किमान २० डाव)</small> |५८.७२ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]–[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/highest_career_batting_average.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक सरासरी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सामन्यात सर्वाधिक धावा | {{cricon|New Zealand}} [[ब्रॅन्डन मॅककुलम]] v {{cr|BAN}} |१२३ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_innings.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सामन्यात सर्वाधिक धावा|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वोत्कृष्ट स्ट्राईक रेट <small>(किमान ५०० चेंडू)</small> |{{Cricon|ENG|name=इंग्लंड}} [[जोस बटलर]] |१४४.१६ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]–[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref name="espncricinfo_highest_career_batting_strike-rate_892">{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/batting-highest-career-strike-rate/icc-men-s-t20-world-cup-89|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वोत्कृष्ट स्ट्राईक रेट|publisher=क्रिकइन्फो|url-status=live|access-date=११ जुलै २०२४}}</ref> |- |सर्वाधिक ५०+ धावा |{{cricon|India|name=भारत}} [[विराट कोहली]] |१५ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]–[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])</small> |<ref name="espncricinfo_most-fifties-career_89">{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/batting-most-fifties-career/icc-men-s-t20-world-cup-89|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक ५०+|publisher=क्रिकइन्फो|url-status=live|access-date=११ जुलै २०२४}}</ref> |- | rowspan="2" |सर्वाधिक शतके |{{cricon|Pakistan}} [[साहिबजादा फरहान]] |२ <small>([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> | rowspan="2" |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/list_hundreds.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक शतके|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- | rowspan="2" |{{cricon|West Indies}} [[ख्रिस गेल]] |२ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]–[[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]])</small> |- |सर्वाधिक षटकार |६३ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]–[[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]])</small> |<ref name="espncricinfo_most-sixes-career_89">{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/batting-most-sixes-career/icc-men-s-t20-world-cup-89|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक षटकार|publisher=क्रिकइन्फो|url-status=live|access-date=११ जुलै २०२४}}</ref> |- |सर्वोत्कृष्ट [[भागीदारी (क्रिकेट)|भागीदारी]] | {{cricon|Pakistan}} [[साहिबजादा फरहान]] आणि [[फखर झमान]]<br> वि {{cr|SRI}} |१७६ <small>([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/fow/highest_partnerships_for_any_wicket.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वोत्कृष्ट भागीदारी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |स्पर्धेत सर्वाधिक धावा |{{cricon|Pakistan}} [[साहिबजादा फरहान]] |३८३ <small>([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_series.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - स्पर्धेत सर्वाधिक धावा|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- ! colspan="4" | गोलंदाजी |- |सर्वाधिक बळी |{{cricon|BAN}} [[शाकिब अल हसन]] |५० <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]–[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक बळी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वोत्कृष्ट [[गोलंदाजी सरासरी]] <small>(किमान ४०० चेंडू)</small> |{{cricon|दक्षिण आफ्रिका}} [[ॲनरिक नॉर्त्ये]] |१२.६० <small>([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]–[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/best_career_bowling_average.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वोत्कृष्ट गोलंदाजी सरासरी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वोत्कृष्ट [[स्ट्राइक रेट]] <small>(किमान ४०० चेंडू)</small> |{{cricon|SRI}} [[वनिंदु हसरंगा]] |११.७२ <small>([[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]]–[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०२४]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/best_career_strike_rate.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम – सर्वोत्कृष्ट स्ट्राइक रेट|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वोत्कृष्ट [[इकॉनॉमी रेट]] <small>(किमान ४०० चेंडू)</small> |{{cricon|भारत}} [[जसप्रीत बुमराह]] |५.६६ <small>([[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]–[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/best_career_economy_rate.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वोत्कृष्ट इकॉनॉमी रेट|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वोत्तम गोलंदाजी |{{cricon|SRI}} [[अजंता मेंडिस]] वि {{cr|ZIM}} |६/८ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/best_figures_innings.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वोत्तम गोलंदाजी | publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |स्पर्धेत सर्वाधिक बळी |{{cricon|अफगाणिस्तान|variant=२०१३}} [[फझलहक फारूखी]] आणि {{cricon|भारत}} [[अर्शदीप सिंग]] |१७ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०२४]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_series.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - स्पर्धेत सर्वाधिक बळी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- ! colspan="4" | क्षेत्ररक्षण |- |सर्वाधिक गडी बाद <small>([[यष्टीरक्षक]])</small> |{{cricon|SA}} [[क्विंटन डी कॉक]] |३९ <small>([[२०१४ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]]–[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/keeping/most_dismissals_career.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक गडी बाद|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वाधिक झेल <small>([[क्षेत्ररक्षण]])</small> |{{cricon|Australia}} [[डेव्हिड वॉर्नर]] |२५ <small>([[२००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००९]]–[[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/fielding/most_catches_career.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक झेल | publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- ! colspan="4" | संघ |- |सर्वाधिक सांघिक धावसंख्या |{{cr|SRI}} (वि {{cr|KEN}}) |२६०/६ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/highest_innings_totals.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक धावसंख्या |publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- | rowspan="2" |सर्वात कमी धावसंख्या |{{cr|NED}} (वि {{cr|SRI}}) |३९ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]])</small> | rowspan="2" |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/lowest_innings_totals.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वात कमी धावसंख्या | publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |{{cr|UGA}} (वि {{cr|WIN }}) |३९ <small>([[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])</small> |- |सर्वाधिक विजय % <small>(किमान १० सामने)</small> |{{cr|IND }} |७३.३३% <small>(सामने ६१, विजय ४३)</small> <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]–[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक विजय टक्केवारी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वात मोठा विजय <small>(धावांनुसार)</small> |{{cr|SRI}} (वि {{cr|KEN}}) |१७२ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/largest_margins.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वात मोठा विजय|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |एका सामन्यात सर्वाधिक एकूण धावा |{{cr|IND}} v {{cr|ENG}} |४९९/१४ <small>([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/highest_match_aggregates.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - एका सामन्यात सर्वाधिक एकूण धावा|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |एका सामन्यात सर्वात कमी एकूण धावा |{{cr|NED}} v {{cr|SRI}} |७९-११ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/lowest_match_aggregates.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - एका सामन्यात सर्वात कमी एकूण धावा|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वाधिक सलग विजय |{{cr|IND }} आणि {{Cr|SA}} |८ - दोन्ही [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]] मध्ये | |} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== *[http://cricket.yahoo.com/ आयसीसी संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} *[http://www.cricinfo.com/wt202010/content/series/412671.html ICC World Twenty20 2010] from [[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] *[http://www.cricket-wc.com ICC World Twenty20] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} *[http://t20worldcupcricket.com T20 World Cup Website] {{२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{fb start}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटन स्पर्धा}} {{fb end}} [[वर्ग:२०-२० क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटन]] q9migcpovytlvzsjq1ng597h02qpfiv 0 21875 2688243 2398433 2026-06-09T08:03:10Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2688243 wikitext text/x-wiki '''एल निन्यो''' व [[ला निना]] सागरी प्रवाह आहेत. याचा [[मॉन्सून]]च्या वाऱ्यांवर परिणाम होतो व भारतीय उपखंडात [[पाऊस]] कमी जास्त होतो. पेरु व चिली देशांच्या किनारपट्टीवर हा परिणाम दिसतो. विषुववृत्तालगत पाण्याखालून वाहणारा प्रवाह कधी कधी पाण्यावर येतो. असे झाल्यास पृथ्वीवर हवामानात मोठे बदल होतात व त्याचा परिणाम जागतिक तापमान वाढीवरही होतो. एल्-निनो परिणाम चालू मोसमी वाऱ्यांना अवरोध निर्माण होउन भारतात दुष्काळ पडतो.<ref>[http://ww2010.atmos.uiuc.edu/(Gh)/guides/mtr/eln/home.rxml|एल्-निनो चे परिणाम]{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == नोंदी == Collins, M., and The CMIP Modelling Groups, 2005: El Niño- or La Niña-like climate change? Clim. Dyn., 24, 89-104. 19 César N. Caviedes, 2001. El Niño in History : Storming Through the Ages (University Press of Florida), ISBN 978-0-8130-2099-0 Brian M. Fagan , 1999. Floods, Famines, and Emperors : El Niño and the Fate of Civilizations (Basic Books), ISBN 0-7126-6478-5 Michael H. Glantz, 2001. Currents of change, ISBN 0-521-78672-X Mike Davis, 2001. Late Victorian Holocausts: El Niño Famines and the Making of the Third World, ISBN 1-85984-739-0 Kevin E. Trenberth, 1997. The definition of El Niño, Bulletin of the American Meteorological Scociety, Vol. 78, No. 12, p.&nbsp;2771 – 2777. doi:10.1175/1520-0477(1997)078<2771:TDOENO>2.0.CO;2 [4]PDF (130 KiB) S. George Philander, 1990. El Niño, La Niña and the Southern Oscillation (Academic Press Inc.), ISBN 0-12-553235-0 == बाह्य दुवे == {{commonscat|ENSO}} * [http://www.pmel.noaa.gov/tao/elnino/nino-home-low.html The El Niño Theme Page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070821132549/http://www.pmel.noaa.gov/tao/elnino/nino-home-low.html |date=2007-08-21 }} Explains El Niño and La Niña, provides real time data, forecasts, animations, FAQ, impacts and more. * [http://www.elnino.noaa.gov NOAA El Niño Page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150219080451/http://www.elnino.noaa.gov/ |date=2015-02-19 }} * [http://www.pmel.noaa.gov/tao/elnino/el-nino-story.html The El Niño Story] * [http://www.cpc.ncep.noaa.gov/products/analysis_monitoring/ensostuff/ensoyears.shtml ENSO events 1951 - present] * [http://www.noaanews.noaa.gov/stories2004/s2317.htm NOAA announces 2004 El Niño] * [http://www.ericjlyman.com/elnino.html El Niño and La Niña from the 1999 International Red Cross World Disasters Report] by Eric J. Lyman * [http://www.limaperunet.com/climate/climateall.html The Climate of Peru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120304095831/http://www.limaperunet.com/climate/climateall.html |date=2012-03-04 }} * [http://www.bom.gov.au/lam/glossary/soid.htm Southern Oscillation Index (SOI)] * [https://vatkukkut.wordpress.com/category/%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%B2-%E0%A4%85%E0%A4%AD%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%A3/%E0%A4%8F%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%B8%E0%A5%8B/ मनस्वी प्रशांत - एल निन्यो वला निन्या] [[वर्ग:हवामानशास्त्र]] k7lwzqy03cikazxtklb0074uziykqap 0 27337 2688258 2640983 2026-06-09T11:42:19Z Dharmadhyaksha 28394 {{उपनिषदे}} 2688258 wikitext text/x-wiki {{हिंदू धर्मग्रंथ}} '''उपनिषद''' साहित्यात प्राचीन [[भारतीय]] तत्त्वविचार आले आहेत. उप या उपसर्गाचा अर्थ आहे ‘जवळ’ आणि सद् याचा अर्थ आहे बसणे. गुरूंच्या जवळ परमार्थ विद्या समजून घेणे असा याचा अर्थ आहे. [[वेद|वेदांच्या]] अखेरच्या रचनेतील ग्रंथ. शब्दशः गुरूंजवळ बसून मिळवलेली विद्या. == अन्य नावे == वैदिक साहित्यात उपनिषदे ही सर्वात शेवटी येतात म्हणून त्यांना ‘[[वेदान्त]]’ असेही म्हणले जाते. काही उपनिषदे गद्यात असून काही पद्यात आहेत. उपनिषदे तत्त्वज्ञान सांगतात म्हणून त्यांना ‘ब्रह्मविद्या’ असेही म्हणतात. == उपनिषदातील आशय == या साहित्यात प्रामुख्याने [[धर्म]], [[सृष्टी]] आणि [[आत्मा]] किंवा परमात्मा याविषयी चर्चा केली दिसून येते. ब्रह्म काय आहे? ब्रह्मप्राप्ती कोणत्या उपायाने होते? आत्मा म्हणजे काय? यांची सविस्तर चर्चा या साहित्यात आहे. मोक्ष कल्पना, नीतिकल्पना, असे विषयही उपनिषद साहित्याने हाताळले आहेत. == प्रमुख उपनिषदे == १. ईश, २. केन, ३. कठ, ४. प्रश्न, ५. मुंडक, ६. मांडूक्य, ७. तैत्तिरीय, ८. ऐतरेय, ९. छांदोग्य, १०. बृहदारण्यक, ११. श्वेताश्वतर ही प्रमुख उपनिषदे मानली जातात. == गौण उपनिषदे == या प्रमुख उपनिषदांसह काही गौण उपनिषदेही आहेत. उपनिषदांची एकूण संख्या १०८ च्या आसपास असावी. [[श्री गणेश अथर्वशीर्ष|अथर्वशीर्ष]] तसेच [[भगवद्‌गीता|गीता]] यांनाही उपनिषद म्हणून गौरविण्यात आले आहे.<ref>भारतीय संस्कृती कोश ,खंड पहिला</ref> === एकशे आठ उपनिषदे === सर्व १०८ उपनिषदे चार वेदांशी संबंधित आहे: ऋग्वेद (१०), सामवेद (१६), यजुर्वेद (५१) आणि अथर्ववेद (३१): {| class="wikitable" |- ! वेद ! संख्या ! style="background: #FFDD00; color: black"| मुख्य<ref name=PeterHeehs>Peter Heehs (2002), Indian Religions, New York University Press, {{ISBN|978-0814736500}}, pages 60-88</ref> ! सामान्य ! सन्यास <ref name="olivellesamnyasa">[[Patrick Olivelle]] (1992), The Samnyasa Upanisads, Oxford University Press, {{ISBN|978-0195070453}}, pages x-xi, 5</ref> ! शाक्त <ref>AM Sastri, The Śākta Upaniṣads, with the commentary of Śrī Upaniṣad-Brahma-Yogin, Adyar Library, {{oclc|7475481}}</ref> ! वैष्णव <ref>AM Sastri, The Vaishnava-upanishads: with the commentary of Sri Upanishad-brahma-yogin, Adyar Library, {{oclc|83901261}}</ref> ! शैव <ref>AM Sastri, The Śaiva-Upanishads with the commentary of Sri Upanishad-Brahma-Yogin, Adyar Library, {{oclc|863321204}}</ref> ! योग <ref name=ayyangaryoga>[https://archive.org/stream/TheYogaUpanishads/TheYogaUpanisadsSanskritEngish1938#page/n3/mode/2up The Yoga Upanishads] TR Srinivasa Ayyangar (Translator), SS Sastri (Editor), Adyar Library</ref> |- | ऋग्वेद || १० | style="background: #FFDD00;"| {{bulleted list|[[ऐतरेयोपनिषद|ऐतरेय]] | [[कौषीतकि ब्राह्मणोपनिषद|कौषीतकि ब्राह्मण]]}} | {{bulleted list|[[आत्मबोधोपनिषद|आत्मबोध]] |[[मुद्गल उपनिषद|मुद्गल]]}} | {{bulleted list|[[निर्वाणोपनिषद|निर्वाण]]}} | {{bulleted list|[[त्रिपुरा उपनिषद|त्रिपुरा]] | [[सौभाग्यलक्ष्मी उपनिषद|सौभाग्यलक्ष्मी]] |[[बह्वृच उपनिषद|बह्वृच]]}} | - | {{bulleted list|[[अक्षमालिका उपनिषद|अक्षमालिका]]}} | {{bulleted list|[[नादबिंदू उपनिषद|नादबिंदू]]}} |- | सामवेद || १६ | style="background: #FFDD00;" | {{bulleted list|[[छांदोग्योपनिषद|छांदोग्य]] | [[केनोपनिषद|केनोप]]}} | {{bulleted list|[[वज्रसूची उपनिषद|वज्रसूची]] | [[महा उपनिषद|महा]] | [[सावित्री उपनिषद|सावित्री]]}} | {{bulleted list|[[आरुणिकोपनिषद|आरुणिक]] | [[मैत्रेय उपनिषद|मैत्रेय]] | [[संन्यास उपनिषद|संन्यास]] | [[कुंडिकोपनिषद|कुंडिक]]}} | - | {{bulleted list|[[वासुदेव उपनिषद|वासुदेव]] | [[अव्यक्त उपनिषद|अव्यक्त]]}} | {{bulleted list|[[रुद्राक्षजाबाल उपनिषद|रुद्राक्षजाबाल]] | [[जबाली उपनिषद|जबाली]]}} | {{bulleted list|[[योगचूडामणि उपनिषद|योगचूडामणि]] | [[दर्शन उपनिषद|दर्शन]]}} |- | कृष्ण यजुर्वेद || ३२ | style="background: #FFDD00;" | {{bulleted list|[[तैत्तिरीयोपनिषद|तैत्तिरीय]] | [[कठोपनिषद|कठोप]] | [[श्वेताश्वतरोपनिषद|श्वेताश्वतरोप]] | [[मैत्रायणीय उपनिषद|मैत्रायणीय]]{{refn|group=note|परमेश्वरानंद मैत्रायणी उपनिषदचे वर्गीकरण सामवेदासह करतात, तर बहुतेक विद्वान कृष्ण यजुर्वेदासह.{{sfn|Parmeshwaranand|2000|pp=404–406}}<ref>Paul Deussen, Sixty Upanishads of the Veda, Volume 1, Motilal Banarsidass, {{ISBN|978-8120814684}}, pages 217-219</ref>}} }} | {{bulleted list|[[सर्वसार उपनिषद|सर्वसार]] | [[शुकरहस्य उपनिषद|शुकरहस्य]] | [[स्कंद उपनिषद|स्कंद]] | [[गर्भ उपनिषद|गर्भ]] | [[शारीरक उपनिषद|शारीरक]] | [[एकाक्षर उपनिषद|एकाक्षर]] | [[अक्षि उपनिषद|अक्षि]]}} | {{bulleted list|[[ब्रह्म उपनिषद|ब्रह्म]] | [[अवधूत उपनिषद|अवधूत]] | [[कठरुद्र उपनिषद|कठरुद्र]]}} | {{bulleted list|[[सरस्वती-रहस्य उपनिषद|सरस्वती-रहस्य]]}} | {{bulleted list|[[नारायणोपनिषद|नारायण]] | [[कलिसन्तरण उपनिषद|कलिसन्तरण]] | [[महानारायण उपनिषद|महानारायण]]}} | {{bulleted list|[[कैवल्योपनिषद|कैवल्य]] | [[कालाग्निरुद्र उपनिषद|कालाग्निरुद्र]] | [[दक्षिणामूर्ति उपनिषद|दक्षिणामूर्ति]] | [[रुद्रहृद्य उपनिषद|रुद्रहृद्य]] | [[पंचब्रह्म उपनिषद|पंचब्रह्म]]}} | {{bulleted list|[[अमृतबिंदू उपनिषद|अमृतबिंदू]] | [[तेजोबिंदू उपनिषद|तेजोबिंदू]] | [[अमृतनाद उपनिषद|अमृतनाद]] | [[क्षुरिका उपनिषद|क्षुरिका]] | [[ध्यानबिंदू उपनिषद|ध्यानबिंदू]] | [[ब्रह्मविद्या उपनिषद|ब्रह्मविद्या]] | [[योगतत्त्व उपनिषद|योगतत्त्व]] | [[योगशिखा उपनिषद|योगशिखा]] | [[योगकुण्डलिनी उपनिषद|योगकुण्डलिनी]] | [[वराह उपनिषद|वराह]]}} |- | शुक्ल यजुर्वेद || १९ | style="background: #FFDD00;" | {{bulleted list|[[बृहदारण्यकोपनिषद|बृहदारण्यक]] | [[ईशावास्योपनिषद|ईशावास्य]]}} | {{bulleted list|[[सुबाल उपनिषद|सुबाल]] | [[मन्त्रिक उपनिषद|मन्त्रिक]] | [[निरालम्ब उपनिषद|निरालम्ब]] | [[पैंगलोपनिषद|पैंगल]] | [[अध्यात्मोपनिषद|अध्यात्म]] | [[मुक्तिकोपनिषद|मुक्तिका]]}} | {{bulleted list|[[जाबालोपनिषद|जाबाल]] | [[भिक्षुक उपनिषद|भिक्षुक]] | [[तुरीयातीतोपनिषद|तुरीयातीत]] | [[याज्ञवल्क्य उपनिषद|याज्ञवल्क्य]] | [[शाट्यायनीय उपनिषद|शाट्यायनीय]]}} | - | {{bulleted list|[[तारसार उपनिषद|तारसार]]}} | - | {{bulleted list|[[अद्वयतारक उपनिषद|अद्वयतारक]] | [[हंस उपनिषद|हंस]] | [[त्रिशिखब्राह्मण उपनिषद|त्रिशिखब्राह्मण]] | [[मण्डलब्राह्मण उपनिषद|मण्डलब्राह्मण]]}} |- | अथर्ववेद || ३१ | style="background: #FFDD00;"| {{bulleted list|[[मुंडकोपनिषद|मुंडक]] | [[मांडूक्योपनिषद|मांडूक्य]] | [[प्रश्नोपनिषद|प्रश्न]]}} | {{bulleted list|[[आत्मोपनिषद|आत्मा]] | [[सूर्य उपनिषद|सूर्य]] | [[प्राणाग्निहोत्र उपनिषद|प्राणाग्निहोत्र]]<ref>Prāṇāgnihotra is missing in some anthologies, included by Paul Deussen (2010 Reprint), Sixty Upanishads of the Veda, Volume 2, Motilal Banarsidass, {{ISBN|978-8120814691}}, page 567</ref>}} | {{bulleted list|[[आश्रम उपनिषद|आश्रम]] | [[नारदपरिव्राजकोपनिषद|नारदपरिव्राजक]] | [[परमहंसोपनिषद|परमहंस]] | [[परमहंस परिव्राजक उपनिषद|परमहंस परिव्राजक]] | [[परब्रह्मोपनिषद|परब्रह्म]]}} | {{bulleted list|[[सीता उपनिषद|सीता]] | [[देवी उपनिषद|देवी]] | [[त्रिपुरातापिनी उपनिषद|त्रिपुरातापिनी]] | [[भावना उपनिषद|भावना]]}} | {{bulleted list|[[नृसिंह तापनीय उपनिषद|नृसिंह तापनीय]] | [[राम रहस्य उपनिषद|राम रहस्य]] | [[राम तापनीय उपनिषद|राम तापनीय]] | [[गोपाल तापनीय उपनिषतद|गोपाल तापनीय]] | [[कृष्ण उपनिषद|कृष्ण]] | [[हयग्रीव उपनिषद|हयग्रीव]] | [[दत्तात्रेय उपनिषद|दत्तात्रेय]] | [[गरुड उपनिषद|गरुड]]}} | {{bulleted list|[[अथर्वशिरोपनिषद]]<ref>Atharvasiras is missing in some anthologies, included by Paul Deussen (2010 Reprint), Sixty Upanishads of the Veda, Volume 2, Motilal Banarsidass, {{ISBN|978-8120814691}}, page 568</ref> | [[अथर्वशिखा उपनिषद|अथर्वशिखा]] | [[बृहज्जाबाल उपिनषद|बृहज्जाबाल]] | [[शरभ उपनिषद|शरभ]] | [[भस्मजाबाल उपनिषद|भस्मजाबाल]] |[[गणपती उपनिषद|गणपती]]}} | {{bulleted list|[[शाण्डिल्य उपनिषद|शाण्डिल्य]] | [[पाशुपतिब्रह्म उपनिषद|पाशुपतिब्रह्म]] | [[महावाक्य उपनिषद|महावाक्य]]}} |- ! एकूण !! १०८ !! १३ {{refn|group=note|name=mukhya101213|Some scholars list ten as principal, while most consider twelve or thirteen as principal ''mukhya'' Upanishads.<ref>Robert C Neville (2000), Ultimate Realities, SUNY Press, {{ISBN|978-0791447765}}, page 319</ref><ref name=stephenphillips28>Stephen Phillips (2009), Yoga, Karma, and Rebirth: A Brief History and Philosophy, Columbia University Press, {{ISBN|978-0231144858}}, pages 28-29 </ref>}} !! २१ !! १८ !! ८ !! १४ !! १४ !! २० |- |} ==मराठी पुस्तके== * आपले वेद : आपली उपनिषदे : आपली पुराणे (पुस्तक, पाने ४८९५; लेखक - डॉ. [[प्र.न. जोशी]], [[श्री.के. देवधर]]) * ईशादि नौ उपनिषद् (हिंदी, गीता प्रेस) * उपनिषदांचा अभ्यास (पुस्तक, लेखक - प्रा. [[केशव विष्णू बेलसरे|के.वि. बेलसरे]]) * उपनिषदार्थ कौमुदी : भाग १ - ईशावास्य आणि मांडुक्य; (अनंत दामोदर आठवले-वरदानंदस्वामी)) * उपनिषदे एक जीवनग्रंथ (संपादित, मॅजेस्टिक प्रकाशन) * उपनिषदे सांगती कथा (बालसाहित्य, लेखिका - डॉ. [[शैलजा रानडे]]) * १०८ उपनिषद (हिंदी, भवान सिंह राणा) * मूळ संस्कृतमध्ये असलेल्या एकूण ७ उपनिषदांचे शांकरभाष्याला धरून केलेले मराठी भाषांतर ([[कृष्णराव अर्जुन केळूसकर]]) * [[विष्णू वामन बापट]] यांची ईशावास्य उपनिषद, ऐतरेय उपनिषद, तैत्तिरीय उपनिषद, प्रश्नोपनिषद, वगैरे (सर्व शांकरभाष्यासहित) ही सर्व पुस्तके ऑनलाईन उपलब्ध आहेत. * हिंदुत्वाचे उपनिषद (लेखक - बाबासाहेब आचरेकर) * उपनिषदांचे रहस्य प्राचीन गुरुपरंपरेने समजून घेण्यासाठी ? * ईश उपनिषद - [[अरविंद घोष|श्रीअरविंद]], प्रकाशक- श्रीअरविंद आश्रम, अनुवाद - [[पांडुरंग महादेव बापट|सेनापती बापट]], प्रथम आवृत्ती १९६९, ISBN 978-81-7058-790-3 ==टिप्पणी== {{reflist|group=note}} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{हिंदू देवता आणि ग्रंथ}} {{उपनिषदे}} [[वर्ग:उपनिषदे|*]] [[वर्ग:तत्त्वज्ञान]] cl6zh9vqj2rf07j7jnu8u39mxxucsyy 0 32302 2688244 2457771 2026-06-09T08:14:18Z Markuss86 133545 2688244 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राष्ट्रीय फुटबॉल संघ | नाव = इंग्लंड | Badge = Arms of The Football Association (include star).svg | फिफा कोड = ENG | उपाख्य = द थ्री लायन्स (तीन सिंह) | राष्ट्रीय संघटन = [[द फुटबॉल असोसिएशन]] | प्रादेशिक संघटन = [[युएफा]] ([[युरोप]]) | प्रशिक्षक = {{flagicon|इटली}} [[फाबियो कापेलो]] | Asst Manager = | कर्णधार = [[जॉन टेरी]] | Vice-कर्णधार = [[स्टीवन जरार्ड]] | सर्वात जास्त सामने = [[पीटर शिल्टन]] (१२५) | सर्वात जास्त गोल = [[बॉबी चार्ल्टन]] (४९) | मुख्य मैदान = [[वेंब्ली स्टेडियम]], [[लंडन]] | फिफा रॅंक = ९ <ref>[http://www.fifa.com/worldfootball/ranking FIFA/Coca-Cola World Rankings: सप्टेंबर २००७]</ref> | जास्त फिफा = ४ | जास्त फिफा तारीख = सप्टें २००६/डिसें १९९७ | कमी फिफा = २७ | कमी फिफा तारीख = फेब्रु १९९६ | इ.एल.ओ. रॅंक= ७ | जास्त इ.एल.ओ = १ | जास्त इ.एल.ओ तारीख = १८७२-१८७६<br />१८९२-१९११<br />१९६६-१९७०<br />१९८७-१९८८ | कमी इ.एल.ओ = १७ | कमी इ.एल.ओ तारीख = १९२८ | Overall Record = P - ६४० W - ४७५ D - २५८ L - १६१ | pattern_la1 = _eng26H | pattern_b1 = _eng26H | pattern_ra1 = _eng26H | pattern_sh1 = _eng26H | pattern_so1 = _eng26Hl | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _eng26A | pattern_b2 = _eng26A | pattern_ra2 = _eng26A | pattern_sh2 = _eng26A | pattern_so2 = _eng26Al | leftarm2 = fe080a | body2 = fe080a | rightarm2 = fe080a | shorts2 = 000040 | socks2 = fe080a | पहिला आंतरराष्ट्रीय = {{fb|Scotland}} ० - ० England {{flagicon|England}}<br />([[Partick]], [[Scotland]]; [[नोव्हेंबर ३०]] [[१८७२]]) | मोठा विजय = {{fb|IRL}} ० - १३ England {{flagicon|England}}<br />([[Belfast]], [[Ireland]]; [[१८ February]] [[१८८२]]) | मोठी हार = {{fb|Hungary|1949}} ७ - १ England {{flagicon|England}}<br />([[Budapest]], [[Hungary]]; [[मे २३]] [[१९५४]]) | Most Recent match = {{fb|Andorra}} ० - ३ England {{flagicon|England}}<br />([[Barcelona]], [[Spain]]; [[२८ मार्च]] [[२००७]]) | स्पर्धा = १२ | पहिला_विश्वचषक = १९५० | सर्वोत्तम_प्रदर्शन = विजेता, [[१९६६ फिफा विश्वचषक|१९६६]] | प्रादेशिक स्पर्धा = [[युरोपियन फुटबॉल अजिंक्यपद]] | स्पर्धा_प्रादेशिक = ७ | पहिला_प्रादेशिक = [[१९६८ युरोपियन फुटबॉल अजिंक्यपद|१९६८]] | सर्वोत्तम_प्रदर्शन_प्रादेशिक = [[१९६८ युरोपियन फुटबॉल अजिंक्यपद|१९६८]]: तिसरा, [[१९९६ युरोपियन फुटबॉल अजिंक्यपद|१९९६]] उपांत्य फेरी }} '''इंग्लंड फुटबॉल संघ''' हा [[इंग्लंड]] देशाचा राष्ट्रीय [[फुटबॉल]] संघ आहे. [[स्कॉटलंड फुटबॉल संघ|स्कॉटलंड]]सह इंग्लंड हा जगातील सर्वात जुना राष्ट्रीय फुटबॉल संघ आहे. १८७२ साली जगातील पहिला फुटबॉल सामना ह्या दोन देशांदरम्यान खेळवण्यात आला होता. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == {{Commons category|England national football team|इंग्लंड फुटबॉल संघ}} * [http://www.thefa.com/England/ अधिकृत संकेतस्थळ] {{विस्तार|राष्ट्रीय फुटबॉल संघ}} {{युएफा यूरो २०१२ अंतिम संघ}} {{युएफा संघ}} {{२०१४ फिफा विश्वचषक अंतिम संघ}} {{२०१४ फिफा विश्वचषक इंग्लंड संघ}} [[वर्ग:इंग्लंडमधील खेळ]] 2kl44bjn4ox1wx85rlzhvxn0vdp1n7q 2688251 2688244 2026-06-09T09:44:18Z Markuss86 133545 2688251 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राष्ट्रीय फुटबॉल संघ | नाव = इंग्लंड | Badge = Arms of The Football Association (include star).svg | Badge_size = 170px | फिफा कोड = ENG | उपाख्य = द थ्री लायन्स (तीन सिंह) | राष्ट्रीय संघटन = [[द फुटबॉल असोसिएशन]] | प्रादेशिक संघटन = [[युएफा]] ([[युरोप]]) | प्रशिक्षक = {{flagicon|इटली}} [[फाबियो कापेलो]] | Asst Manager = | कर्णधार = [[जॉन टेरी]] | Vice-कर्णधार = [[स्टीवन जरार्ड]] | सर्वात जास्त सामने = [[पीटर शिल्टन]] (१२५) | सर्वात जास्त गोल = [[बॉबी चार्ल्टन]] (४९) | मुख्य मैदान = [[वेंब्ली स्टेडियम]], [[लंडन]] | फिफा रॅंक = ९ <ref>[http://www.fifa.com/worldfootball/ranking FIFA/Coca-Cola World Rankings: सप्टेंबर २००७]</ref> | जास्त फिफा = ४ | जास्त फिफा तारीख = सप्टें २००६/डिसें १९९७ | कमी फिफा = २७ | कमी फिफा तारीख = फेब्रु १९९६ | इ.एल.ओ. रॅंक= ७ | जास्त इ.एल.ओ = १ | जास्त इ.एल.ओ तारीख = १८७२-१८७६<br />१८९२-१९११<br />१९६६-१९७०<br />१९८७-१९८८ | कमी इ.एल.ओ = १७ | कमी इ.एल.ओ तारीख = १९२८ | Overall Record = P - ६४० W - ४७५ D - २५८ L - १६१ | pattern_la1 = _eng26H | pattern_b1 = _eng26H | pattern_ra1 = _eng26H | pattern_sh1 = _eng26H | pattern_so1 = _eng26Hl | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _eng26A | pattern_b2 = _eng26A | pattern_ra2 = _eng26A | pattern_sh2 = _eng26A | pattern_so2 = _eng26Al | leftarm2 = fe080a | body2 = fe080a | rightarm2 = fe080a | shorts2 = 000040 | socks2 = fe080a | पहिला आंतरराष्ट्रीय = {{fb|Scotland}} ० - ० England {{flagicon|England}}<br />([[Partick]], [[Scotland]]; [[नोव्हेंबर ३०]] [[१८७२]]) | मोठा विजय = {{fb|IRL}} ० - १३ England {{flagicon|England}}<br />([[Belfast]], [[Ireland]]; [[१८ February]] [[१८८२]]) | मोठी हार = {{fb|Hungary|1949}} ७ - १ England {{flagicon|England}}<br />([[Budapest]], [[Hungary]]; [[मे २३]] [[१९५४]]) | Most Recent match = {{fb|Andorra}} ० - ३ England {{flagicon|England}}<br />([[Barcelona]], [[Spain]]; [[२८ मार्च]] [[२००७]]) | स्पर्धा = १२ | पहिला_विश्वचषक = १९५० | सर्वोत्तम_प्रदर्शन = विजेता, [[१९६६ फिफा विश्वचषक|१९६६]] | प्रादेशिक स्पर्धा = [[युरोपियन फुटबॉल अजिंक्यपद]] | स्पर्धा_प्रादेशिक = ७ | पहिला_प्रादेशिक = [[१९६८ युरोपियन फुटबॉल अजिंक्यपद|१९६८]] | सर्वोत्तम_प्रदर्शन_प्रादेशिक = [[१९६८ युरोपियन फुटबॉल अजिंक्यपद|१९६८]]: तिसरा, [[१९९६ युरोपियन फुटबॉल अजिंक्यपद|१९९६]] उपांत्य फेरी }} '''इंग्लंड फुटबॉल संघ''' हा [[इंग्लंड]] देशाचा राष्ट्रीय [[फुटबॉल]] संघ आहे. [[स्कॉटलंड फुटबॉल संघ|स्कॉटलंड]]सह इंग्लंड हा जगातील सर्वात जुना राष्ट्रीय फुटबॉल संघ आहे. १८७२ साली जगातील पहिला फुटबॉल सामना ह्या दोन देशांदरम्यान खेळवण्यात आला होता. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == {{Commons category|England national football team|इंग्लंड फुटबॉल संघ}} * [http://www.thefa.com/England/ अधिकृत संकेतस्थळ] {{विस्तार|राष्ट्रीय फुटबॉल संघ}} {{युएफा यूरो २०१२ अंतिम संघ}} {{युएफा संघ}} {{२०१४ फिफा विश्वचषक अंतिम संघ}} {{२०१४ फिफा विश्वचषक इंग्लंड संघ}} [[वर्ग:इंग्लंडमधील खेळ]] q5t1tjjeou937yvm1gkab0j6se0zaef 10 40445 2688231 2649009 2026-06-09T06:46:16Z Dharmadhyaksha 28394 2688231 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = अष्टांगयोग | state = {{{state|{{{1|<includeonly>collapsed</includeonly>}}}}}} | basestyle = background:#FFC569; | title = [[अष्टांगयोग]] | listclass = hlist | image = [[File:Aum Om navy blue circle hollow coral.svg|50px|Hindu "Om" symbol|link=]] | list1 = * [[यम (अष्टांगयोग)|यम]] * [[नियम]] * [[आसन]] * [[प्राणायाम]] * [[प्रत्याहार]] * [[धारणा]] * [[ध्यान]] * [[समाधी]] }}<noinclude> [[वर्ग:हिंदू धर्मविषयक मार्गक्रमण साचे]] [[वर्ग:योग|साचा]] </noinclude> 5zgx9e41749cycwticdxphlfqc8lj5v 0 40450 2688229 2473469 2026-06-09T06:41:37Z Dharmadhyaksha 28394 {{विकिडेटा माहितीचौकट}} 2688229 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''ध्यान''' ही एक अशी शक्ती आहे की जी आपल्याला गुलामी आणि प्रकृती या सर्वांचा प्रतिकार करण्यास समर्थ करते.ध्यान हे आनंदाप्रत पोचण्याचे द्वार आहे.[[प्रार्थना]],अनुष्ठाने व उपासनेचे इतर सर्व प्रकार हे ध्यानाचे निव्वळ प्राथमिक धडे होत.सावकाशपणे व पायरीपायरीने आपण आपल्याला वळण लावायचे असते.<ref>ध्यान आणि त्याच्या पद्धती, स्वामी विवेकानंंद, संंपा..स्वामी चेतनानंद,रामकृष्ण मठ नागपूर प्रकाशन सन २॰१२</ref> ==[[योग]]== स्वतःला काही प्रत्यक्ष अनुभूती आल्याखेरीज कुणीही धार्मिक या संज्ञेस पात्र होऊ शकणार नाही.या अनुभूती कशा प्राप्त करून घ्याव्यात हे शिकवणारे शास्र म्हणजे योग.आध्यात्मिक ज्ञान मिळवण्याचा योग एक आश्चर्यकारक पद्धति आहे. पण तुम्हाला माहिती आहे की योग एक उत्तम शारीरिक व्यायाम देखील आहे. तज्ञांचे म्हणणे आहे की हठयोग किंवा योगाच्या शारीरिक बाबींमध्ये विशिष्ट शरीर मुद्रा किंवा संरेखन व्यायामांचा समावेश आहे ज्यामुळे एखाद्या व्यक्तीला आध्यात्मिक ज्ञान प्राप्त करण्यासाठी आवश्यक शारीरिक तंदुरुस्ती मिळविण्यात मदत होते. ==स्वामी विवेकानंंद म्हणतात== आध्यात्मिक जीवनाला जर सर्वात जास्त सहाय्य कशाचे होत असेल तर ते ध्यानाचे होय.ध्यानामधे आपण आपल्या सर्व भौतिक उपाधी टाकून देतो आणि आपल्या दिव्य स्वरूपाचा अनुभव घेतो. 'मी देह नाही,मी आत्मा आहे' ;अखिल विश्व, त्यातील सर्व संबंध,त्यातील सर्व चांगल्या वाईट गोष्टी ह्या म्हणजे जणूकाही पडद्यावरील चित्रमालिका होत अणि मी त्यांचा केवळ साक्षी आहे' ही भावना म्हणजे आध्यात्मिक जीवनाच्या यशाची गुरुकिल्ली होय. (ग्रंथावली खं.८, पृ.३४—३५)<ref> ध्यान आणि त्याच्या पद्धती, स्वामी विवेकानंद, संपा.स्वामी चेतनानंद,रामकृष्ण मठ नागपूर प्रकाशन सन २॰१२</ref> ==ध्यान म्हणजे एकाग्रता== [[File:Buddhist child.jpg|thumb|विद्यार्थी ध्यान करताना]] ध्यान ही एक अशी शक्ती आहे की जी आपल्याला गुलामी आणि प्रकृती या सर्वांचा प्रतिकार करण्यास समर्थ करते.ध्यान हे आनंदाप्रत पोचण्याचे द्वार आहे.[[प्रार्थना]],अनुष्ठाने व उपासनेचे इतर सर्व प्रकार हे ध्यानाचे निव्वळ प्राथमिक धडे होत.सावकाशपणे व पायरीपायरीने आपण आपल्याला वळण लावायचे असते.तज्ञांचे म्हणणे आहे की हठयोग किंवा योगाच्या शारीरिक बाबींमध्ये विशिष्ट शरीर मुद्रा किंवा संरेखन व्यायामांचा समावेश आहे ज्यामुळे एखाद्या व्यक्तीला आध्यात्मिक ज्ञान प्राप्त करण्यासाठी आवश्यक शारीरिक तंदुरुस्ती मिळविण्यात मदत होते.पण तुम्हाला माहिती आहे की योग एक उत्तम शारीरिक व्यायाम देखील आहे. तज्ञांचे म्हणणे आहे की हठयोग किंवा योगाच्या शारीरिक बाबींमध्ये विशिष्ट शरीर मुद्रा किंवा संरेखन व्यायामांचा समावेश आहे ज्यामुळे एखाद्या व्यक्तीला आध्यात्मिक ज्ञान प्राप्त करण्यासाठी आवश्यक शारीरिक तंदुरुस्ती मिळविण्यात मदत होते. विद्यार्थिपणात अभ्यासावर ध्यान करावे लागते. आपल्यापाशी असलेले ज्ञान दुसऱ्याला देताना एकाग्रता लागते. अर्जुनाला दिसणारा पोपटाचा डोळा हे अर्जुनाचे ध्यान आहे. एखाद्या विषयावर आपले लक्ष्य पूर्णपणे केंद्रित करणे हेही ध्यानच आहे. ध्यानातली एकाग्रता ही आपल्या जाणिवेचा दरवाजा उघडण्याची चावी आहे. यासाठी मनाची इतर दारे बंद करावी लागतात. एकाग्रता प्रथम अंतःकरणात प्रवेश करते आणि मग ती हव्या त्या शाखेत संचार करते. श्रीमाताजी म्हणतात, ‘प्रथम अस्तित्त्वाची एकता; मग हृदयाची शुद्धता यामुळे एकाग्रता साधते. याने ईश्वरी स्पर्श लाभतो. एकाग्रतेतील नीरवता मनाला स्थिर ठेवते. पृष्ठभागावरील हालचालींना पायबंद घालते. जाणीव नवी होते. ती अकारण विचारलहरींना थांबविते. मग आपण [[मन|मनाच्या]] उच्च पातळीवर सहज पोहोचतो. दिव्य स्फूर्तीची ग्रहणक्षमता आपल्यात येते. शांती, नीरवता, आनंद यांचा जो लाभ करून देते ती साधना! आपले पार्थिव, प्राणिक, मानसिक अस्तित्त्व आपल्यातल्या प्रभुशरणतेच्या साधनेशी सतत लढते. म्हणून मनःशांतीला भारतीय दर्शनांमध्ये महत्त्वाचे स्थान आहे. मनःशांतीने आपल्या नव्या कामात समतोल येतो. कामात पूर्ण रंगतो. मनास छान वाटते. कामातले ओझे संपते. अवघडपणा कोणताही मावळतो. अदृश्य शक्ती येते. ती आपल्याला पाहाते. आपला आधार होते. मनाला उंची देते. कामात देवत्व येते. सारे देव करतो. संतांचा भाव येतो. मनाला ताजेपण येते. कामाने परिस्थिती बदलते. वृत्ती पालटते. मनाचे आजार संपतात. ‘स्थिरसुखमासनम्’ ही व्याख्या आठवते. ही [[पतंजली|पतंजलींची]] व्याख्या आहे. ती साऱ्यांनी स्वीकारली आहे. आसनापेक्षा ध्यानात सहजता हवी. आपण ज्या विविध चालण्या-बोलण्याच्या आदि क्रिया करतो, त्याला कृतिशील ध्यान म्हणतात. केवळ ध्यानासाठी जे ध्यान होते त्याला निष्क्रिय ध्यान म्हणतात. श्री अरविंदांच्या मते; मनन व चिंतन या ध्यानाच्या चढत्या पायऱ्या आहेत. स्वतःला काही प्रत्यक्ष अनुभूती आल्याखेरीज कुणीही धार्मिक या संज्ञेस पात्र होऊ शकणार नाही.या अनुभूती कशा प्राप्त करून घ्याव्यात हे शिकवणारे शास्र म्हणजे योग.आध्यात्मिक ज्ञान मिळवण्याचा योग एक आश्चर्यकारक पद्धति आहे. पण तुम्हाला माहिती आहे की योग एक उत्तम शारीरिक व्यायाम देखील आहे. तज्ञांचे म्हणणे आहे की हठयोग किंवा योगाच्या शारीरिक बाबींमध्ये विशिष्ट शरीर मुद्रा किंवा संरेखन व्यायामांचा समावेश आहे ज्यामुळे एखाद्या व्यक्तीला आध्यात्मिक ज्ञान प्राप्त करण्यासाठी आवश्यक शारीरिक तंदुरुस्ती मिळविण्यात मदत होते. ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{अष्टांगयोग}} [[वर्ग:योग]] [[वर्ग:तत्त्वज्ञान]] [[वर्ग:आरोग्य]] [[वर्ग:प्राणायाम]] e6v3y0gi8rlnp0b09xsjvm7kw00n7i0 0 43455 2688205 2687397 2026-06-09T02:42:14Z Wingstem 157534 New heading development 2688205 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''सागरिका''' किंवा '''के-१५''' हे पाण्याखालून जमिनीवर मारा करणारे [[भारत|भारतीय]] बनावटीचे [[क्षेपणास्त्र]] आहे. के-१५ क्षेपणास्त्राची वैशिष्ट्ये - पाचशे किलो वजन वाहण्याची क्षमता, - साडेआठ मीटर लांबी; एक मीटर व्यास; सातशे किलोमीटरपर्यंत पल्ला; अण्वस्त्रे वाहण्याची क्षमता. {{विस्तार}} [[वर्ग:भारताची क्षेपणास्त्रे]] [[वर्ग:भारतीय नौदल]] ==वर्णन== K-15 हे दोन टप्प्यांचे पाणबुडीवरून प्रक्षेपित केले जाणारे बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र आहे. हे आपल्या प्रक्षेपण व्यासपीठातून बाहेर पडण्यासाठी आणि पाण्याच्या पृष्ठभागावर येण्यासाठी गॅस बूस्टरचा वापर करते.क्षेपणास्त्र निश्चित उंचीवर पोहोचल्यानंतर त्याचे घन-इंधन रॉकेट मोटर प्रज्वलित केले जाते. या क्षेपणास्त्राची मारक क्षमता सुमारे ७५० किमी आहे. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/defence/story/20080128-the-secret-undersea-weapon-735178-2008-01-17|title=The secret undersea weapon|last=Unnithan|first=Sandeep|date=January 17, 2008|website=[[India Today]]|language=en|access-date=2019-10-25}}</ref> ==विकास== bbq4aca2y5tbbqclu34ppu6j9m3xxww 2688206 2688205 2026-06-09T02:42:35Z Wingstem 157534 /* विकास */ 2688206 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''सागरिका''' किंवा '''के-१५''' हे पाण्याखालून जमिनीवर मारा करणारे [[भारत|भारतीय]] बनावटीचे [[क्षेपणास्त्र]] आहे. के-१५ क्षेपणास्त्राची वैशिष्ट्ये - पाचशे किलो वजन वाहण्याची क्षमता, - साडेआठ मीटर लांबी; एक मीटर व्यास; सातशे किलोमीटरपर्यंत पल्ला; अण्वस्त्रे वाहण्याची क्षमता. {{विस्तार}} [[वर्ग:भारताची क्षेपणास्त्रे]] [[वर्ग:भारतीय नौदल]] ==वर्णन== K-15 हे दोन टप्प्यांचे पाणबुडीवरून प्रक्षेपित केले जाणारे बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र आहे. हे आपल्या प्रक्षेपण व्यासपीठातून बाहेर पडण्यासाठी आणि पाण्याच्या पृष्ठभागावर येण्यासाठी गॅस बूस्टरचा वापर करते.क्षेपणास्त्र निश्चित उंचीवर पोहोचल्यानंतर त्याचे घन-इंधन रॉकेट मोटर प्रज्वलित केले जाते. या क्षेपणास्त्राची मारक क्षमता सुमारे ७५० किमी आहे. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/defence/story/20080128-the-secret-undersea-weapon-735178-2008-01-17|title=The secret undersea weapon|last=Unnithan|first=Sandeep|date=January 17, 2008|website=[[India Today]]|language=en|access-date=2019-10-25}}</ref> ==विकास== K-15 क्षेपणास्त्राचा विकास १९९० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात सुरू करण्यात आला. [[भारतीय नौदल]]ाच्या [[अणुऊर्जाचालित सागरी प्रणोदन|अणुऊर्जाचालित]] blk9jdoaqd1f498teitz7i1mza1aowc 2688207 2688206 2026-06-09T02:45:59Z Wingstem 157534 /* विकास */ 2688207 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''सागरिका''' किंवा '''के-१५''' हे पाण्याखालून जमिनीवर मारा करणारे [[भारत|भारतीय]] बनावटीचे [[क्षेपणास्त्र]] आहे. के-१५ क्षेपणास्त्राची वैशिष्ट्ये - पाचशे किलो वजन वाहण्याची क्षमता, - साडेआठ मीटर लांबी; एक मीटर व्यास; सातशे किलोमीटरपर्यंत पल्ला; अण्वस्त्रे वाहण्याची क्षमता. {{विस्तार}} [[वर्ग:भारताची क्षेपणास्त्रे]] [[वर्ग:भारतीय नौदल]] ==वर्णन== K-15 हे दोन टप्प्यांचे पाणबुडीवरून प्रक्षेपित केले जाणारे बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र आहे. हे आपल्या प्रक्षेपण व्यासपीठातून बाहेर पडण्यासाठी आणि पाण्याच्या पृष्ठभागावर येण्यासाठी गॅस बूस्टरचा वापर करते.क्षेपणास्त्र निश्चित उंचीवर पोहोचल्यानंतर त्याचे घन-इंधन रॉकेट मोटर प्रज्वलित केले जाते. या क्षेपणास्त्राची मारक क्षमता सुमारे ७५० किमी आहे. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/defence/story/20080128-the-secret-undersea-weapon-735178-2008-01-17|title=The secret undersea weapon|last=Unnithan|first=Sandeep|date=January 17, 2008|website=[[India Today]]|language=en|access-date=2019-10-25}}</ref> ==विकास== K-15 क्षेपणास्त्राचा विकास १९९० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात सुरू करण्यात आला. [[भारतीय नौदल]]ाच्या [[अणुऊर्जाचालित सागरी प्रणोदन|अणुऊर्जाचालित]] {{Sclass|Arihant|submarine|1}} पाणबुड्यांसाठी वापरता येईल असे पाणबुडीतून प्रक्षेपित होणारे बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र विकसित करणे हे या प्रकल्पाचे मुख्य उद्दिष्ट होते. s6apbvatumzzi5a2kp4w10jel0avehm 2688208 2688207 2026-06-09T02:53:34Z Wingstem 157534 /* विकास */ 2688208 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''सागरिका''' किंवा '''के-१५''' हे पाण्याखालून जमिनीवर मारा करणारे [[भारत|भारतीय]] बनावटीचे [[क्षेपणास्त्र]] आहे. के-१५ क्षेपणास्त्राची वैशिष्ट्ये - पाचशे किलो वजन वाहण्याची क्षमता, - साडेआठ मीटर लांबी; एक मीटर व्यास; सातशे किलोमीटरपर्यंत पल्ला; अण्वस्त्रे वाहण्याची क्षमता. {{विस्तार}} [[वर्ग:भारताची क्षेपणास्त्रे]] [[वर्ग:भारतीय नौदल]] ==वर्णन== K-15 हे दोन टप्प्यांचे पाणबुडीवरून प्रक्षेपित केले जाणारे बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र आहे. हे आपल्या प्रक्षेपण व्यासपीठातून बाहेर पडण्यासाठी आणि पाण्याच्या पृष्ठभागावर येण्यासाठी गॅस बूस्टरचा वापर करते.क्षेपणास्त्र निश्चित उंचीवर पोहोचल्यानंतर त्याचे घन-इंधन रॉकेट मोटर प्रज्वलित केले जाते. या क्षेपणास्त्राची मारक क्षमता सुमारे ७५० किमी आहे. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/defence/story/20080128-the-secret-undersea-weapon-735178-2008-01-17|title=The secret undersea weapon|last=Unnithan|first=Sandeep|date=January 17, 2008|website=[[India Today]]|language=en|access-date=2019-10-25}}</ref> ==विकास== K-15 क्षेपणास्त्राचा विकास १९९० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात सुरू करण्यात आला. [[भारतीय नौदल]]ाच्या [[अणुऊर्जाचालित सागरी प्रणोदन|अणुऊर्जाचालित]] {{Sclass|Arihant|submarine|1}} पाणबुड्यांसाठी वापरता येईल असे पाणबुडीतून प्रक्षेपित होणारे बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र विकसित करणे हे या प्रकल्पाचे मुख्य उद्दिष्ट होते. <ref name="it-k15-test">{{cite web |date=2008-02-25 |title=Final test of K-15 ballistic missile on Tuesday |url=https://www.indiatoday.in/latest-headlines/story/final-test-of-k-15-ballistic-missile-on-tuesday-23129-2008-02-25 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219113814/https://www.indiatoday.in/latest-headlines/story/final-test-of-k-15-ballistic-missile-on-tuesday-23129-2008-02-25 |archive-date=2025-02-19 |access-date=2013-05-02 |website=India Today |publisher=}}</ref> 8zdzmabhrqrtyjotu8zlb4emqd5si1w 2688217 2688208 2026-06-09T04:48:32Z संतोष गोरे 135680 2688217 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''सागरिका''' किंवा '''के-१५''' हे पाण्याखालून जमिनीवर मारा करणारे [[भारत|भारतीय]] बनावटीचे [[क्षेपणास्त्र]] आहे. के-१५ क्षेपणास्त्राची वैशिष्ट्ये - पाचशे किलो वजन वाहण्याची क्षमता, - साडेआठ मीटर लांबी; एक मीटर व्यास; सातशे किलोमीटरपर्यंत पल्ला; अण्वस्त्रे वाहण्याची क्षमता. {{विस्तार}} [[वर्ग:भारताची क्षेपणास्त्रे]] [[वर्ग:भारतीय नौदल]] ==वर्णन== K-15 हे दोन टप्प्यांचे पाणबुडीवरून प्रक्षेपित केले जाणारे बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र आहे. हे आपल्या प्रक्षेपण व्यासपीठातून बाहेर पडण्यासाठी आणि पाण्याच्या पृष्ठभागावर येण्यासाठी गॅस बूस्टरचा वापर करते.क्षेपणास्त्र निश्चित उंचीवर पोहोचल्यानंतर त्याचे घन-इंधन रॉकेट मोटर प्रज्वलित केले जाते. या क्षेपणास्त्राची मारक क्षमता सुमारे ७५० किमी आहे. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/defence/story/20080128-the-secret-undersea-weapon-735178-2008-01-17|title=The secret undersea weapon|last=Unnithan|first=Sandeep|date=January 17, 2008|website=[[India Today]]|language=en|access-date=2019-10-25}}</ref> ==विकास== के-15 क्षेपणास्त्राचा विकास १९९० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात सुरू झाला. भारतीय नौदलाच्या 'अरिहंत' वर्गाच्या अणुऊर्जेवर चालणाऱ्या पाणबुड्यांसाठी पाणबुडीवरून मारा करणारे बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र बनवणे, हे यामागचे मुख्य उद्दिष्ट होते. हे क्षेपणास्त्र हैदराबादमधील 'डिफेन्स रिसर्च अँड डेव्हलपमेंट ऑर्गनायझेशन'च्या (DRDO) क्षेपणास्त्र संकुलात विकसित करण्यात आले. अमेरिकेच्या सुरुवातीच्या अहवालांनुसार, भारताने यात रशियाचा सक्रिय सहभाग मिळवण्याचा प्रयत्न केला होता, परंतु अखेरीस हे क्षेपणास्त्र भारताने स्वबळावर विकसित केले.<ref name="it-k15-test">{{cite web |date=2008-02-25 |title=Final test of K-15 ballistic missile on Tuesday |url=https://www.indiatoday.in/latest-headlines/story/final-test-of-k-15-ballistic-missile-on-tuesday-23129-2008-02-25 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219113814/https://www.indiatoday.in/latest-headlines/story/final-test-of-k-15-ballistic-missile-on-tuesday-23129-2008-02-25 |archive-date=2025-02-19 |access-date=2013-05-02 |website=India Today |publisher=}}</ref> ggatrenj10nzvjafjemoo3z9s9ozqnl 2688218 2688217 2026-06-09T04:49:35Z संतोष गोरे 135680 /* विकास */ 2688218 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''सागरिका''' किंवा '''के-१५''' हे पाण्याखालून जमिनीवर मारा करणारे [[भारत|भारतीय]] बनावटीचे [[क्षेपणास्त्र]] आहे. के-१५ क्षेपणास्त्राची वैशिष्ट्ये - पाचशे किलो वजन वाहण्याची क्षमता, - साडेआठ मीटर लांबी; एक मीटर व्यास; सातशे किलोमीटरपर्यंत पल्ला; अण्वस्त्रे वाहण्याची क्षमता. {{विस्तार}} [[वर्ग:भारताची क्षेपणास्त्रे]] [[वर्ग:भारतीय नौदल]] ==वर्णन== K-15 हे दोन टप्प्यांचे पाणबुडीवरून प्रक्षेपित केले जाणारे बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र आहे. हे आपल्या प्रक्षेपण व्यासपीठातून बाहेर पडण्यासाठी आणि पाण्याच्या पृष्ठभागावर येण्यासाठी गॅस बूस्टरचा वापर करते.क्षेपणास्त्र निश्चित उंचीवर पोहोचल्यानंतर त्याचे घन-इंधन रॉकेट मोटर प्रज्वलित केले जाते. या क्षेपणास्त्राची मारक क्षमता सुमारे ७५० किमी आहे. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/defence/story/20080128-the-secret-undersea-weapon-735178-2008-01-17|title=The secret undersea weapon|last=Unnithan|first=Sandeep|date=January 17, 2008|website=[[India Today]]|language=en|access-date=2019-10-25}}</ref> ==विकास== के-15 क्षेपणास्त्राचा विकास १९९० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात सुरू झाला. भारतीय नौदलाच्या 'अरिहंत' वर्गाच्या अणुऊर्जेवर चालणाऱ्या पाणबुड्यांसाठी पाणबुडीवरून मारा करणारे बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र बनवणे, हे यामागचे मुख्य उद्दिष्ट होते. हे क्षेपणास्त्र हैदराबादमधील '[[संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था|डिफेन्स रिसर्च अँड डेव्हलपमेंट ऑर्गनायझेशन]]'च्या (DRDO) क्षेपणास्त्र संकुलात विकसित करण्यात आले. अमेरिकेच्या सुरुवातीच्या अहवालांनुसार, भारताने यात रशियाचा सक्रिय सहभाग मिळवण्याचा प्रयत्न केला होता, परंतु अखेरीस हे क्षेपणास्त्र भारताने स्वबळावर विकसित केले.<ref name="it-k15-test">{{cite web |date=2008-02-25 |title=Final test of K-15 ballistic missile on Tuesday |url=https://www.indiatoday.in/latest-headlines/story/final-test-of-k-15-ballistic-missile-on-tuesday-23129-2008-02-25 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219113814/https://www.indiatoday.in/latest-headlines/story/final-test-of-k-15-ballistic-missile-on-tuesday-23129-2008-02-25 |archive-date=2025-02-19 |access-date=2013-05-02 |website=India Today |publisher=}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} 9f971kyil3zn6co19gor39hgxvtd4yk 2688219 2688218 2026-06-09T04:49:54Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2688219 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''सागरिका''' किंवा '''के-१५''' हे पाण्याखालून जमिनीवर मारा करणारे [[भारत|भारतीय]] बनावटीचे [[क्षेपणास्त्र]] आहे. के-१५ क्षेपणास्त्राची वैशिष्ट्ये - पाचशे किलो वजन वाहण्याची क्षमता, - साडेआठ मीटर लांबी; एक मीटर व्यास; सातशे किलोमीटरपर्यंत पल्ला; अण्वस्त्रे वाहण्याची क्षमता. {{विस्तार}} [[वर्ग:भारताची क्षेपणास्त्रे]] [[वर्ग:भारतीय नौदल]] ==वर्णन== K-15 हे दोन टप्प्यांचे पाणबुडीवरून प्रक्षेपित केले जाणारे बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र आहे. हे आपल्या प्रक्षेपण व्यासपीठातून बाहेर पडण्यासाठी आणि पाण्याच्या पृष्ठभागावर येण्यासाठी गॅस बूस्टरचा वापर करते.क्षेपणास्त्र निश्चित उंचीवर पोहोचल्यानंतर त्याचे घन-इंधन रॉकेट मोटर प्रज्वलित केले जाते. या क्षेपणास्त्राची मारक क्षमता सुमारे ७५० किमी आहे. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/defence/story/20080128-the-secret-undersea-weapon-735178-2008-01-17|title=The secret undersea weapon|last=Unnithan|first=Sandeep|date=January 17, 2008|website=[[India Today]]|language=en|access-date=2019-10-25}}</ref> ==विकास== के-15 क्षेपणास्त्राचा विकास १९९० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात सुरू झाला. भारतीय नौदलाच्या 'अरिहंत' वर्गाच्या अणुऊर्जेवर चालणाऱ्या पाणबुड्यांसाठी पाणबुडीवरून मारा करणारे बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र बनवणे, हे यामागचे मुख्य उद्दिष्ट होते. हे क्षेपणास्त्र हैदराबादमधील '[[संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था|डिफेन्स रिसर्च अँड डेव्हलपमेंट ऑर्गनायझेशन]]'च्या (DRDO) क्षेपणास्त्र संकुलात विकसित करण्यात आले. अमेरिकेच्या सुरुवातीच्या अहवालांनुसार, भारताने यात रशियाचा सक्रिय सहभाग मिळवण्याचा प्रयत्न केला होता, परंतु अखेरीस हे क्षेपणास्त्र भारताने स्वबळावर विकसित केले.<ref name="it-k15-test">{{cite web |date=2008-02-25 |title=Final test of K-15 ballistic missile on Tuesday |url=https://www.indiatoday.in/latest-headlines/story/final-test-of-k-15-ballistic-missile-on-tuesday-23129-2008-02-25 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219113814/https://www.indiatoday.in/latest-headlines/story/final-test-of-k-15-ballistic-missile-on-tuesday-23129-2008-02-25 |archive-date=2025-02-19 |access-date=2013-05-02 |website=India Today |publisher=}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} f1wx3c5d3i8xxj3bn1jvdpj32hfo8yw 0 51209 2688124 2623154 2026-06-08T12:59:19Z Abhijitsathe 4193 2688124 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Krishnagiri_lok_sabha_constituency.png|250 px|thumb|तमिळनाडूच्या नकाशावर वेल्लूर लोकसभा मतदारसंघ]] '''वेल्लूर लोकसभा मतदारसंघ''' हा [[भारत|भारताच्या]] ५४३ [[लोकसभा]] [[लोकसभा मतदारसंघांची यादी|मतदारसंघांपैकी]] एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[तमिळनाडू]] राज्यातील [[वेल्लूर]] परिसरात स्थित असून येथील चार [[तमिळनाडू विधानसभा|विधानसभा]] मतदारसंघ [[वेल्लूर जिल्हा|वेल्लूर जिल्ह्यामध्ये]] तर उर्वरित दोन मतदारसंघ [[तिरुपथूर जिल्हा|तिरुपथूर जिल्ह्यामध्ये]] आहेत. == विधानसभा मतदासंघ == लोकसभा मतदारसंघ क्र. ९ - वेल्लूर मध्ये २००९ पासून खालील ६ विधानसभा मतदारसंघ समाविष्ट करण्यात आले आहेत. {| class="wikitable" ! # ! नाव ! जिल्हा |- |१ | वेल्लूर | rowspan=4 | [[वेल्लूर जिल्हा|वेल्लूर]] |- |२ | अनाईकट्टू |- |३ | किल्वैतैननकुप्पम |- |४ | गुडीयत्तम |- |५ | वानियांबडी | rowspan=2 | [[तिरुपथूर जिल्हा|तिरुपथूर]] |- |६ | अंबूर |} == खासदार == {| class="wikitable" !वर्ष ![[खासदार]] ! colspan="2" |पक्ष |- |[[१९८० लोकसभा निवडणुका|१९८०]] | [[ए.के.ए. अब्दुल समद]] | bgcolor=gray| | [[अपक्ष]] |- |[[१९८४ लोकसभा निवडणुका|१९८४]] | ए.सी. षण्मुगम | bgcolor=#32CD32| | [[अण्णा द्रमुक]] |- |[[१९८९ लोकसभा निवडणुका|१९८९]] | [[ए.के.ए. अब्दुल समद]] | rowspan=2 bgcolor=#87CEEB| | rowspan=2| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- |[[१९९१ लोकसभा निवडणुका|१९९१]] | बी. अकबर पाशा |- |[[१९९६ लोकसभा निवडणुका|१९९६]] | [[पी. षणमुगम (तमिळनाडू)|पी. षणमुगम]] | bgcolor=#FF0000| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |- |[[१९९८ लोकसभा निवडणुका|१९९८]] | rowspan=2 | एन.टी. षण्मुगम | rowspan=2 bgcolor=#FFFF00| | rowspan=2 | [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]] |- |[[१९९९ लोकसभा निवडणुका|१९९९]] |- |[[२००४ लोकसभा निवडणुका|२००४]] | के.एम. कादर मोहिदीन | rowspan=2 bgcolor=#FF0000| | rowspan=2 | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |- |[[२००९ लोकसभा निवडणुका|२००९]] | अब्दुल रहमान |- |[[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४]] | [[बी. सेनगुत्तुवन]] | bgcolor=#32CD32| | [[अण्णा द्रमुक]] |- |[[२०१९ लोकसभा निवडणुका|२०१९]] | rowspan=2 | [[काथीर आनंद]] | rowspan=2 bgcolor=#FF0000| | rowspan=2 | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |- |[[२०२४ लोकसभा निवडणुका|२०२४]] |- |} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} ==हे सुद्धा पहा== *[[भारतीय लोकसभा मतदारसंघ सूची]] {{तमिळनाडूमधील लोकसभा मतदारसंघ}} [[वर्ग:तमिळनाडूमधील लोकसभा मतदारसंघ]] p3c969gs23ui4q4sua31xy8jjjiipuv 2688125 2688124 2026-06-08T13:00:07Z Abhijitsathe 4193 2688125 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Vellore_lok_sabha_constituency.png|250 px|thumb|तमिळनाडूच्या नकाशावर वेल्लूर लोकसभा मतदारसंघ]] '''वेल्लूर लोकसभा मतदारसंघ''' हा [[भारत|भारताच्या]] ५४३ [[लोकसभा]] [[लोकसभा मतदारसंघांची यादी|मतदारसंघांपैकी]] एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[तमिळनाडू]] राज्यातील [[वेल्लूर]] परिसरात स्थित असून येथील चार [[तमिळनाडू विधानसभा|विधानसभा]] मतदारसंघ [[वेल्लूर जिल्हा|वेल्लूर जिल्ह्यामध्ये]] तर उर्वरित दोन मतदारसंघ [[तिरुपथूर जिल्हा|तिरुपथूर जिल्ह्यामध्ये]] आहेत. == विधानसभा मतदासंघ == लोकसभा मतदारसंघ क्र. ९ - वेल्लूर मध्ये २००९ पासून खालील ६ विधानसभा मतदारसंघ समाविष्ट करण्यात आले आहेत. {| class="wikitable" ! # ! नाव ! जिल्हा |- |१ | वेल्लूर | rowspan=4 | [[वेल्लूर जिल्हा|वेल्लूर]] |- |२ | अनाईकट्टू |- |३ | किल्वैतैननकुप्पम |- |४ | गुडीयत्तम |- |५ | वानियांबडी | rowspan=2 | [[तिरुपथूर जिल्हा|तिरुपथूर]] |- |६ | अंबूर |} == खासदार == {| class="wikitable" !वर्ष ![[खासदार]] ! colspan="2" |पक्ष |- |[[१९८० लोकसभा निवडणुका|१९८०]] | [[ए.के.ए. अब्दुल समद]] | bgcolor=gray| | [[अपक्ष]] |- |[[१९८४ लोकसभा निवडणुका|१९८४]] | ए.सी. षण्मुगम | bgcolor=#32CD32| | [[अण्णा द्रमुक]] |- |[[१९८९ लोकसभा निवडणुका|१९८९]] | [[ए.के.ए. अब्दुल समद]] | rowspan=2 bgcolor=#87CEEB| | rowspan=2| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- |[[१९९१ लोकसभा निवडणुका|१९९१]] | बी. अकबर पाशा |- |[[१९९६ लोकसभा निवडणुका|१९९६]] | [[पी. षणमुगम (तमिळनाडू)|पी. षणमुगम]] | bgcolor=#FF0000| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |- |[[१९९८ लोकसभा निवडणुका|१९९८]] | rowspan=2 | एन.टी. षण्मुगम | rowspan=2 bgcolor=#FFFF00| | rowspan=2 | [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]] |- |[[१९९९ लोकसभा निवडणुका|१९९९]] |- |[[२००४ लोकसभा निवडणुका|२००४]] | के.एम. कादर मोहिदीन | rowspan=2 bgcolor=#FF0000| | rowspan=2 | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |- |[[२००९ लोकसभा निवडणुका|२००९]] | अब्दुल रहमान |- |[[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४]] | [[बी. सेनगुत्तुवन]] | bgcolor=#32CD32| | [[अण्णा द्रमुक]] |- |[[२०१९ लोकसभा निवडणुका|२०१९]] | rowspan=2 | [[काथीर आनंद]] | rowspan=2 bgcolor=#FF0000| | rowspan=2 | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |- |[[२०२४ लोकसभा निवडणुका|२०२४]] |- |} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} ==हे सुद्धा पहा== *[[भारतीय लोकसभा मतदारसंघ सूची]] {{तमिळनाडूमधील लोकसभा मतदारसंघ}} [[वर्ग:तमिळनाडूमधील लोकसभा मतदारसंघ]] 175m0xn88eonoc6b6at9ahk487be53d 0 55063 2688240 2679442 2026-06-09T07:54:16Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2688240 wikitext text/x-wiki '''एर जमैका''' ही [[जमैका]]ची [[ध्वजवाहक]] विमानवाहतूक कंपनी होती. [[पियार्को]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] येथे मुख्यालय असलेल्या कॅरिबियन एरलाइन्स लिमिटेडची एर जमैकासाठीची प्रशासकीय कार्यालये [[किंगस्टन, जमैका|किंगस्टन]] येथील [[नॉर्मन मॅनली आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नॉर्मन मॅनली आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर]] होती. [[चित्र:Air Jamaica Boeing 737-800 Heisterkamp.jpg|250 px|इवलेसे|[[मायामी]]मधून उड्डाण केलेले एर जमैकाचे एक विमान]] जमैका सरकार पूर्वी एर जमैकाचे मालक होते. त्यांनी २०११ मध्ये ही एरलाइन्स कॅरिबियन एरलाइन्सला विकली, परिणामी कॅरिबियन एरलाइन्समध्ये जमैका सरकारचे १६% शेर झाले.<ref name="State">[https://2009-2017.state.gov/documents/organization/228694.pdf 2014 Investment Climate Statement: Jamaica], युनायटेड स्टेट्स डिपार्टमेंट ऑफ स्टेट (जून २०१४), पान ११.</ref> तेव्हापासून २०१५ मध्ये बंद पडेपर्यंत याची मालकी आणि संचालन [[कॅरिबियन एरलाइन्स]] द्वारे केले जात होते. == विमानताफा == [[चित्र:Air Jamaica Boeing 737-800 Heisterkamp.jpg|thumb|मियामीमधून उड्डाण करणारे एर जमैकाचे बोईंग ७३७-८००]] सप्टेंबर २०११ च्या सुमारास एर जमैकाची विमाने: {| class="wikitable" |+ एर जमैका ताफा |- ! rowspan="2" | विमान ! rowspan="2" style="width:25px;" | सेवेत ! rowspan="2" | मागण्या ! colspan="3" | प्रवासी ! rowspan="2" | नोंदी |- style="background:#6495ed;" ! <abbr title="Lovebird Executive (Business)">व्यावसायिक</abbr> ! <abbr title="Lovebird Economy (Economy)">इकोनॉमी</abbr> ! एकूण |- |[[बोईंग ७३७-८००]] |३ |&mdash; |१६ |१३८ |१५४ | |- ! एकूण ! ३ ! &mdash; ! colspan="4" | |} === निवृत्त विमाने === [[चित्र:Air Jamaica McDonnell Douglas DC-8-62H Fitzgerald.jpg|thumb|१९७८ मध्ये लंडन हिथ्रो विमानतळावर उतरताना एर जमैकाचे [[डग्लस डीसी-८|डग्लस डीसी-८-६२H]]]] [[चित्र:Air Jamaica A340-313 (6Y-JMM) landing at London Heathrow Airport (2).jpg|thumb|२००४ मध्ये लंडन हिथ्रो विमानतळावर उतरताना एर जमैकाचे [[एरबस ए३४०]]]] {| class="wikitable" |+ एर जमैका निवृत्त ताफा<ref>{{cite web|url=http://aerobernie.bplaced.net/Air%20Jamaica.html|title=Air Jamaica fleet|website=aerobernie.bplaced.net|access-date=February 20, 2021}}</ref> |- ! विमान ! एकूण ! दाखल ! निवृत्त ! नोंदी |- |[[एरबस ए३००बी४-२००]] |८ |१९८३ |२००४ | |- |[[एरबस ए३१०-३००]] |६ |१९९५ |२००४ | |- |[[एरबस ए३१९-१००]] |१ |२००८ |२०११ | |- |[[एरबस ए३२०-२००]] |११ |१९९६ |२०११ | |- |[[एरबस ए३२१-२००]] |६ |१९९९ |२०११ | |- |[[एरबस ए३४०-३००]] |३ |१९९९ |२००८ | |- |[[बोईंग ७०७-३२०सी]] |१ |अज्ञात |अज्ञात |[[ब्रिटिश ओव्हरसीझ एरवेझ कॉर्पोरेशन]] कडून भाड्याने. |- |[[बोईंग ७०७-४२०]] |१ |अज्ञात |अज्ञात |[[ब्रिटिश ओव्हरसीझ एरवेझ कॉर्पोरेशन]] कडून भाड्याने. |- |[[बोईंग ७२७-१००]] |१ |१९९२ |१९९३ | |- |[[बोईंग ७२७-२००]] |११ |१९७५ |१९९९ | |- |[[बोईंग ७४७-१००]] |२ |१९८६ |१९८८ |[[एर लिंगस]] आणि [[टॉवर एर]] कडून भाड्याने. |- |[[बोईंग ७५७-२००]] |१ |२०१० |२०११ |[[नॉर्थ अमेरिकन एरलाइन्स]] कडून भाड्याने. |- |[[बोईंग ७६७-३००ईआर]] |१ |अज्ञात |अज्ञात |[[सिटीबर्ड]] कडून भाड्याने. |- |[[डग्लस डीसी-८-२१]] |१ |१९७४ |१९७४ |[[ओव्हरसीज नॅशनल एरवेज]] कडून भाड्याने. |- |[[डग्लस डीसी-८-४३]] |२ |१९७७ |१९८० |[[एर कॅनडा]] कडून भाड्याने. |- |[[डग्लस डीसी-८-५१]] |४ |१९७२ |१९८३ | |- |[[डग्लस डीसी-८-६१]] |३ |१९६९ |१९८३ | |- |[[डग्लस डीसी-८|डग्लस डीसी-८-६२एच]] |१ |१९७३ |१९८२ | |- |[[मॅकडोनेल डग्लस डीसी-९-३२]] |३ |१९६९ |१९८३ | |- |[[मॅकडोनेल डग्लस एमडी-८३]] |९ |१९९७ |२००२ | |} ==बाह्य दुवे== *[http://www.airjamaica.com/ अधिकृत संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140703195709/http://www.airjamaica.com/ |date=2014-07-03 }} {{कॉमन्स|Air Jamaica|एर जमैका}} [[वर्ग:जमैकामधील विमानवाहतूक कंपन्या]] [[वर्ग:किंग्स्टन]] [[वर्ग:इ.स. २०१५ मधील समाप्ती]] [[वर्ग:इ.स. १९६८ मधील निर्मिती]] 21biy53pwmsbkgv62n0m04ujl66d908 10 56454 2688260 1796883 2026-06-09T11:47:23Z Dharmadhyaksha 28394 {{पान काढा}} 2688260 wikitext text/x-wiki {{पान काढा|कारण= [[:साचा:हिंदू देवता आणि ग्रंथ]] मध्ये हे चार वेद आहे. वेगळ्या साच्याची गरज नाही.}} <center> {| align="center" class="toccolours" style="clear:both;width:50%; text-align:center;" |- ! bgcolor=orange | <big>'''वेद'''</big> || [[Image:Om symbol.svg|25px]] |- | align="center" | [[ऋग्वेद]] • [[यजुर्वेद]] •[[सामवेद]] • [[अथर्ववेद]] |} </center> <noinclude> [[वर्ग:हिंदू धर्मविषयक मार्गक्रमण साचे]] [[वर्ग:वेद]] </noinclude> 17q9o4f2s3iiketzz5k42f8tg3rvdki 2688261 2688260 2026-06-09T11:52:27Z Dharmadhyaksha 28394 2688261 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{पान काढा|कारण= [[:साचा:हिंदू देवता आणि ग्रंथ]] मध्ये हे चार वेद आहे. वेगळ्या साच्याची गरज नाही.}}</noinclude> <center> {| align="center" class="toccolours" style="clear:both;width:50%; text-align:center;" |- ! bgcolor=orange | <big>'''वेद'''</big> || [[Image:Om symbol.svg|25px]] |- | align="center" | [[ऋग्वेद]] • [[यजुर्वेद]] •[[सामवेद]] • [[अथर्ववेद]] |} </center> <noinclude> [[वर्ग:हिंदू धर्मविषयक मार्गक्रमण साचे]] [[वर्ग:वेद]] </noinclude> 8eplcks5q0guz1zut6v6aw48hr1qomm 0 63161 2688253 2639338 2026-06-09T10:39:44Z Balasaheb shahu shelke 184093 /* संदर्भ */ 2688253 wikitext text/x-wiki {{इतिहास लेखन}} {{संदर्भहीन लेख}} {{माहितीचौकट चळवळ चरित्र | नाव = लहुजी राघोजी साळवे | चित्र = | चित्र रुंदी = | चित्र शीर्षक = | जन्मदिनांक = [[नोव्हेंबर १४]], [[इ.स. १७९४]] | जन्मस्थान = [[नारायणपूर]], [[पुरंदर जिल्हा]] ([[महाराष्ट्र]]), [[ब्रिटिश भारत]] | मृत्युदिनांक = [[फेब्रुवारी १७]], [[इ.स. १८८१]] | मृत्युस्थान = [[पुणे]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] | चळवळ = [[भारतीय स्वातंत्र्यलढा]] | संघटना = | ग्रंथलेखन = | पुरस्कार = | स्मारके = | धर्म = [[हिंदू धर्म|हिंदू]] | प्रभावित = [[महात्मा फुले]], [[वासुदेव बळवंत फडके ]], [[बाळ गंगाधर टिळक]] | वडील नाव = राघोजी साळवे | आई नाव = विठाबाई साळवे | पत्नी नाव = नाही | स्वाक्षरी चित्र = | तळटिपा = }} '''आद्यक्रांतीगुरू लहुजी राघोजी साळवे''' (१४ नोव्हेंबर १७९४ - १७ फेब्रुवारी १८८१) हे भारतीय क्रांतिकारक होते. काहीवेळा त्यांचा उल्लेख 'लहुजी वस्ताद' नावाने देखील केला जातो. लहुजींचा जन्म [[पुरंदर किल्ला|पुरंदर किल्ल्याच्या]] पायथ्याशी असलेल्या नारायणपूर गावच्या नारायण पेठेमधील पूर्वीच्या मांगवाड्यातील एका हिंदू [[मांग]] कुटुंबात झाला.{{संदर्भ हवा}} लहूजींना युद्धकलेचे प्रशिक्षण त्यांच्या घरातील पुरुषांकडून मिळाले होते.{{संदर्भ हवा}} त्यांचे वडील राघोजी साळवे देखील लढवय्ये होते.{{संदर्भ हवा}} [[शिवाजी महाराज|छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या]] सैन्यात लहुजींचे पूर्वज काम करत.{{संदर्भ हवा}} पुरंदर किल्ल्याच्या सरंक्षणाची जबाबदारी लहुजींच्या आजोबांकडे सोपवली गेली होती.{{संदर्भ हवा}} त्यांच्या कामगिरींमुळे शिवाजी महाराजांनी लहुजींच्या पूर्वजांना "राऊत" ही पदवी दिली होती.{{संदर्भ हवा}} दांड पट्टा चालवणे, तलवारबाजी, घोडेस्वारी, बंदूक चालवणे व निशाणेबाजी या सर्व युद्धकलेमध्ये लहुजी निपुण होते.{{संदर्भ हवा}} देशाच्या स्वातंत्र्यासाठी ‘मवाळपंथी नव्हे तर जहाल क्रांतिकारक’ निर्माण करण्याचे त्यांनी ठरविले. त्यासाठी त्यांनी युद्धकलेचे शिक्षण तरुणांना देण्यासाठी इ.स. १८२२ मध्ये रास्ता पेठ, पुणे येथे तालीम युद्ध कलाकौशल्य प्रशिक्षण केंद्र सुरू केले.{{संदर्भ हवा}} या प्रशिक्षण केंद्रात सर्वच समाजांतील युवक तालीम घेण्यासाठी येऊ लागले. यात प्रामुख्याने [[बाळ गंगाधर टिळक]], [[वासुदेव बळवंत फडके]], [[महात्मा फुले]], [[गोपाळ गणेश आगरकर]], [[चापेकर बंधू]], क्रांतिभाऊ खरे, क्रांतिवीर नाना दरबारे, रावबहाद्दूर सदाशिवराव गोवंडे, नाना मोरोजी, क्रांतिवीर मोरो विठ्ठल बाळवेकर, क्रांतिवीर नाना छत्रे, महात्मा फुलेंचे सहकारी वाळवेकर आणि परांजपे हे देखील लहुजी साळवे यांच्या आखाड्यात शिकले.{{संदर्भ हवा}} २० जुलै १८७९ रोजी इंग्रजांनी वासुदेव बळवंत फडके यांना ‘देवरनावडगा’ मुक्कामी रात्री झोपेत असताना पकडले व त्यांच्यावर राजद्रोहाचा खटला भरला. ७ नोव्हेंबर १८७९ रोजी वासुदेव फडके यांना जन्मठेपेची शिक्षा ठोठावली. लहुजींच्या मनावर खूप मोठा आघात झाला. १७ फेब्रुवारी १८८१ रोजी पुण्याच्या संगमपुराच्या परिसरात एका घरामध्ये लहुजी साळवेंची प्राणज्योत मावळली व एका महाक्रांतिपर्वाचा शेवट झाला. क्रांतिवीर लहुजी साळवेंच्या समाधी संगमवाडी (पुणे) {{संदर्भ हवा}} येथे आहे.{{संदर्भ हवा}} .{{संदर्भ हवा}} == क्रांती गुरु लहुजी वस्ताद साळवे == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT: साळवे, लहुजी}} [[वर्ग: पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक]] [[वर्ग:भारतीय क्रांतिकारक]] [[वर्ग:इ.स. १७९४ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १८८१ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:दलित व्यक्ती]] oh0szfn7dol6wxmz3osuw2fnol2i7s0 2688254 2688253 2026-06-09T10:39:45Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — गुरूचा उकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#गुरूचा उकार|अधिक माहिती]]) 2688254 wikitext text/x-wiki {{इतिहास लेखन}} {{संदर्भहीन लेख}} {{माहितीचौकट चळवळ चरित्र | नाव = लहुजी राघोजी साळवे | चित्र = | चित्र रुंदी = | चित्र शीर्षक = | जन्मदिनांक = [[नोव्हेंबर १४]], [[इ.स. १७९४]] | जन्मस्थान = [[नारायणपूर]], [[पुरंदर जिल्हा]] ([[महाराष्ट्र]]), [[ब्रिटिश भारत]] | मृत्युदिनांक = [[फेब्रुवारी १७]], [[इ.स. १८८१]] | मृत्युस्थान = [[पुणे]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] | चळवळ = [[भारतीय स्वातंत्र्यलढा]] | संघटना = | ग्रंथलेखन = | पुरस्कार = | स्मारके = | धर्म = [[हिंदू धर्म|हिंदू]] | प्रभावित = [[महात्मा फुले]], [[वासुदेव बळवंत फडके ]], [[बाळ गंगाधर टिळक]] | वडील नाव = राघोजी साळवे | आई नाव = विठाबाई साळवे | पत्नी नाव = नाही | स्वाक्षरी चित्र = | तळटिपा = }} '''आद्यक्रांतीगुरू लहुजी राघोजी साळवे''' (१४ नोव्हेंबर १७९४ - १७ फेब्रुवारी १८८१) हे भारतीय क्रांतिकारक होते. काहीवेळा त्यांचा उल्लेख 'लहुजी वस्ताद' नावाने देखील केला जातो. लहुजींचा जन्म [[पुरंदर किल्ला|पुरंदर किल्ल्याच्या]] पायथ्याशी असलेल्या नारायणपूर गावच्या नारायण पेठेमधील पूर्वीच्या मांगवाड्यातील एका हिंदू [[मांग]] कुटुंबात झाला.{{संदर्भ हवा}} लहूजींना युद्धकलेचे प्रशिक्षण त्यांच्या घरातील पुरुषांकडून मिळाले होते.{{संदर्भ हवा}} त्यांचे वडील राघोजी साळवे देखील लढवय्ये होते.{{संदर्भ हवा}} [[शिवाजी महाराज|छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या]] सैन्यात लहुजींचे पूर्वज काम करत.{{संदर्भ हवा}} पुरंदर किल्ल्याच्या सरंक्षणाची जबाबदारी लहुजींच्या आजोबांकडे सोपवली गेली होती.{{संदर्भ हवा}} त्यांच्या कामगिरींमुळे शिवाजी महाराजांनी लहुजींच्या पूर्वजांना "राऊत" ही पदवी दिली होती.{{संदर्भ हवा}} दांड पट्टा चालवणे, तलवारबाजी, घोडेस्वारी, बंदूक चालवणे व निशाणेबाजी या सर्व युद्धकलेमध्ये लहुजी निपुण होते.{{संदर्भ हवा}} देशाच्या स्वातंत्र्यासाठी ‘मवाळपंथी नव्हे तर जहाल क्रांतिकारक’ निर्माण करण्याचे त्यांनी ठरविले. त्यासाठी त्यांनी युद्धकलेचे शिक्षण तरुणांना देण्यासाठी इ.स. १८२२ मध्ये रास्ता पेठ, पुणे येथे तालीम युद्ध कलाकौशल्य प्रशिक्षण केंद्र सुरू केले.{{संदर्भ हवा}} या प्रशिक्षण केंद्रात सर्वच समाजांतील युवक तालीम घेण्यासाठी येऊ लागले. यात प्रामुख्याने [[बाळ गंगाधर टिळक]], [[वासुदेव बळवंत फडके]], [[महात्मा फुले]], [[गोपाळ गणेश आगरकर]], [[चापेकर बंधू]], क्रांतिभाऊ खरे, क्रांतिवीर नाना दरबारे, रावबहाद्दूर सदाशिवराव गोवंडे, नाना मोरोजी, क्रांतिवीर मोरो विठ्ठल बाळवेकर, क्रांतिवीर नाना छत्रे, महात्मा फुलेंचे सहकारी वाळवेकर आणि परांजपे हे देखील लहुजी साळवे यांच्या आखाड्यात शिकले.{{संदर्भ हवा}} २० जुलै १८७९ रोजी इंग्रजांनी वासुदेव बळवंत फडके यांना ‘देवरनावडगा’ मुक्कामी रात्री झोपेत असताना पकडले व त्यांच्यावर राजद्रोहाचा खटला भरला. ७ नोव्हेंबर १८७९ रोजी वासुदेव फडके यांना जन्मठेपेची शिक्षा ठोठावली. लहुजींच्या मनावर खूप मोठा आघात झाला. १७ फेब्रुवारी १८८१ रोजी पुण्याच्या संगमपुराच्या परिसरात एका घरामध्ये लहुजी साळवेंची प्राणज्योत मावळली व एका महाक्रांतिपर्वाचा शेवट झाला. क्रांतिवीर लहुजी साळवेंच्या समाधी संगमवाडी (पुणे) {{संदर्भ हवा}} येथे आहे.{{संदर्भ हवा}} .{{संदर्भ हवा}} == क्रांती गुरू लहुजी वस्ताद साळवे == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT: साळवे, लहुजी}} [[वर्ग: पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक]] [[वर्ग:भारतीय क्रांतिकारक]] [[वर्ग:इ.स. १७९४ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १८८१ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:दलित व्यक्ती]] b7517l4kumy8mrr0pnv76jpik4dn9ob 2688255 2688254 2026-06-09T10:41:50Z Balasaheb shahu shelke 184093 /* क्रांती गुरू लहुजी वस्ताद साळवे */ 2688255 wikitext text/x-wiki {{इतिहास लेखन}} {{संदर्भहीन लेख}} {{माहितीचौकट चळवळ चरित्र | नाव = लहुजी राघोजी साळवे | चित्र = | चित्र रुंदी = | चित्र शीर्षक = | जन्मदिनांक = [[नोव्हेंबर १४]], [[इ.स. १७९४]] | जन्मस्थान = [[नारायणपूर]], [[पुरंदर जिल्हा]] ([[महाराष्ट्र]]), [[ब्रिटिश भारत]] | मृत्युदिनांक = [[फेब्रुवारी १७]], [[इ.स. १८८१]] | मृत्युस्थान = [[पुणे]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] | चळवळ = [[भारतीय स्वातंत्र्यलढा]] | संघटना = | ग्रंथलेखन = | पुरस्कार = | स्मारके = | धर्म = [[हिंदू धर्म|हिंदू]] | प्रभावित = [[महात्मा फुले]], [[वासुदेव बळवंत फडके ]], [[बाळ गंगाधर टिळक]] | वडील नाव = राघोजी साळवे | आई नाव = विठाबाई साळवे | पत्नी नाव = नाही | स्वाक्षरी चित्र = | तळटिपा = }} '''आद्यक्रांतीगुरू लहुजी राघोजी साळवे''' (१४ नोव्हेंबर १७९४ - १७ फेब्रुवारी १८८१) हे भारतीय क्रांतिकारक होते. काहीवेळा त्यांचा उल्लेख 'लहुजी वस्ताद' नावाने देखील केला जातो. लहुजींचा जन्म [[पुरंदर किल्ला|पुरंदर किल्ल्याच्या]] पायथ्याशी असलेल्या नारायणपूर गावच्या नारायण पेठेमधील पूर्वीच्या मांगवाड्यातील एका हिंदू [[मांग]] कुटुंबात झाला.{{संदर्भ हवा}} लहूजींना युद्धकलेचे प्रशिक्षण त्यांच्या घरातील पुरुषांकडून मिळाले होते.{{संदर्भ हवा}} त्यांचे वडील राघोजी साळवे देखील लढवय्ये होते.{{संदर्भ हवा}} [[शिवाजी महाराज|छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या]] सैन्यात लहुजींचे पूर्वज काम करत.{{संदर्भ हवा}} पुरंदर किल्ल्याच्या सरंक्षणाची जबाबदारी लहुजींच्या आजोबांकडे सोपवली गेली होती.{{संदर्भ हवा}} त्यांच्या कामगिरींमुळे शिवाजी महाराजांनी लहुजींच्या पूर्वजांना "राऊत" ही पदवी दिली होती.{{संदर्भ हवा}} दांड पट्टा चालवणे, तलवारबाजी, घोडेस्वारी, बंदूक चालवणे व निशाणेबाजी या सर्व युद्धकलेमध्ये लहुजी निपुण होते.{{संदर्भ हवा}} देशाच्या स्वातंत्र्यासाठी ‘मवाळपंथी नव्हे तर जहाल क्रांतिकारक’ निर्माण करण्याचे त्यांनी ठरविले. त्यासाठी त्यांनी युद्धकलेचे शिक्षण तरुणांना देण्यासाठी इ.स. १८२२ मध्ये रास्ता पेठ, पुणे येथे तालीम युद्ध कलाकौशल्य प्रशिक्षण केंद्र सुरू केले.{{संदर्भ हवा}} या प्रशिक्षण केंद्रात सर्वच समाजांतील युवक तालीम घेण्यासाठी येऊ लागले. यात प्रामुख्याने [[बाळ गंगाधर टिळक]], [[वासुदेव बळवंत फडके]], [[महात्मा फुले]], [[गोपाळ गणेश आगरकर]], [[चापेकर बंधू]], क्रांतिभाऊ खरे, क्रांतिवीर नाना दरबारे, रावबहाद्दूर सदाशिवराव गोवंडे, नाना मोरोजी, क्रांतिवीर मोरो विठ्ठल बाळवेकर, क्रांतिवीर नाना छत्रे, महात्मा फुलेंचे सहकारी वाळवेकर आणि परांजपे हे देखील लहुजी साळवे यांच्या आखाड्यात शिकले.{{संदर्भ हवा}} २० जुलै १८७९ रोजी इंग्रजांनी वासुदेव बळवंत फडके यांना ‘देवरनावडगा’ मुक्कामी रात्री झोपेत असताना पकडले व त्यांच्यावर राजद्रोहाचा खटला भरला. ७ नोव्हेंबर १८७९ रोजी वासुदेव फडके यांना जन्मठेपेची शिक्षा ठोठावली. लहुजींच्या मनावर खूप मोठा आघात झाला. १७ फेब्रुवारी १८८१ रोजी पुण्याच्या संगमपुराच्या परिसरात एका घरामध्ये लहुजी साळवेंची प्राणज्योत मावळली व एका महाक्रांतिपर्वाचा शेवट झाला. क्रांतिवीर लहुजी साळवेंच्या समाधी संगमवाडी (पुणे) {{संदर्भ हवा}} येथे आहे.{{संदर्भ हवा}} .{{संदर्भ हवा}} == क्रांती गुरू लहुजी वस्ताद साळवे यांचे शिष्य होते रानबा महार तालीम साफ करण्याची कामे करत होते == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT: साळवे, लहुजी}} [[वर्ग: पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक]] [[वर्ग:भारतीय क्रांतिकारक]] [[वर्ग:इ.स. १७९४ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १८८१ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:दलित व्यक्ती]] n4vb1bet1en6afe4yxdo96eua1gxf5a 0 70261 2688236 2315415 2026-06-09T07:15:55Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2688236 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Amit Yadav Sugarcane 037.jpg|thumb|right|ऊसशेती]] आतापर्यंत जगात एकूण २४० प्रकारचे विविध रोग ऊसावर आढळून आलेले आहेत. त्यापैकी प्रामुख्याने ५८ रोग भारतात आढळतात. मात्र एकाच वर्गात मोडणाऱ्या [[जीवाणू]]<ref group="श">[[जीवाणू]] - ({{lang-en|Bacteria}} - बॅक्टेरिया) [[:en:Bacteria]]</ref>/ [[विषाणू| विषाणूंमुळे]] <ref group="श">[[विषाणू]] - ({{lang-en|Viruses}} - व्हायरसेस) [[:en:Viruses]]</ref> होणाऱ्या रोगांची लक्षणे सारखीच दिसत असल्याने त्यातील लहानसे फरक लवकर कळून येत नाहीत. भारतातील विविध ऊस संशोधन केंद्रे अधिक उत्पादनक्षमता व जास्त साखर उतारा देणाऱ्या प्रजाती विकसित करण्याबरोबरच अधिक रोगप्रतिकारकशक्ती असलेल्या उसाच्या जाती<ref name="List of Sugarcane varieties">[http://www.indg.in/agriculture/crop_production_techniques/varieties_for_differnt_states-sugarcane.pdf]. List of Sugarcane Varieties Recommended For Commercial Cultivation In Different States In India.</ref> विकसित करण्यावरसुद्धा भर देत आहेत. त्यामध्ये गवताळवाढ<ref group="श">गवताळवाढ - ({{lang-en|Sugarcane Grassy Shoot Disease}} - शुगरकेन ग्रासी शूट डिसिजेस) [[:en:Sugarcane Grassy Shoot Disease]]</ref><ref name="SCGS in India">[http://apsjournals.apsnet.org/doi/pdf/10.1094/PDIS-91-11-1413]. Nasare, K., Yadav, Amit., Singh, A. K., Shivasharanappa, K. B., Nerkar, Y. S., and Reddy, V. S.(2007). Molecular and symptom analysis reveal the presence of new phytoplasmas associated with sugarcane grassy shoot disease in India. Plant Disease. 91:1413-1418</ref>), [[काणी रोग]]<ref group="श">[[काणी रोग]] - ({{lang-en|Smut}} - स्मट) [[:en:Smut]]</ref>, [[तांबेरा रोग]]<ref group="श">[[तांबेरा रोग]] - ({{lang-en|Rust}} - रस्ट) [[:en:Rust]]</ref>, [[पोक्का बोईन]].<ref name="Pokkah Boeng">[http://www.springerlink.com/content/8nj6218054458u5u/fulltext.pdf]{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Atul singh, S.S. Chauhan, Aneg Singh and S.B. Singh (2006) Deterioration in Sugarcane Due to Pokkah Boeng Disease. Sugar Tech 8(2&3):187-190</ref> आणि मोझाईक विषाणू या रोगांचे उसावरील प्रमाण महाराष्ट्रात जास्त आहे. यापैकी ’गवताळवाढ’ याचे प्रमाण सर्वांत जास्त आढळते. हा रोग महाराष्ट्रात सर्वत्र दिसून आला असून त्याचे प्रमाण १५ टक्क्यांच्या आसपास आहे.<ref name="SCGS in India"/> उसाच्या सध्या लागवडीखाली असलेल्या सर्वच जाती या रोगाला बळी पडलेल्या दिसून येतात == रोगाची लक्षणे == *गवताळवाढ हा रोग 'फायटोप्लास्मा' ([[:en:Phytoplasma]]) या अतिसूक्ष्म जीवाणूंमुळे होतो. या जीवाणुंचा आकार ७० ते १०० [[नॅनो मीटर]] असतो.<ref name="Phytoplasma Review">[http://arjournals.annualreviews.org/doi/abs/10.1146/annurev.micro.54.1.221?cookieSet=1&journalCode=micro]{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Ing-Ming Lee, Robert E. Davis, and Dawn E. Gundersen-Rindal (2000). PHYTOPLASMA: Phytopathogenic Mollicutes. Annual Review of Microbiology 54:221-255</ref> १९९६ पर्यंत गवताळवाढ हा विषाणू किंवा [[मायकोप्लास्मा]] ([[:en:Mycoplasma]]) मुळे होणारा रोग आहे असा समज होता. [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेतील]] शास्त्रज्ञांनी झाडां-झुडूपांत आढळणाऱ्या या जीवाणूंचे नामकरण ’फायटोप्लास्मा’ असे केले. हे जीवाणु प्रयोगशाळेत वाढवता येत नसल्याने, त्यांच्यासंबधीत संशोधनावर मर्यादा आहेत.<ref name="Phytoplasma Review"/> [[चित्र:Amit Yadav SCGS 040620093043.jpg|thumb|left|उसाची गवताळवाढ: उसाच्या बेटाला आलेले [[गवत|गवताच्या]] झुडपासारखे स्वरुप]] [[चित्र:Amit Yadav SCGS 4436.JPG|thumb|right|उसाची गवताळवाढ: शिरांसह पांढरी पडलेली पाने]] *फायटोप्लास्माची लागण झाली म्हणजेच गवताळवाढ रोग झालेली उसाची बेटे खुरटी दिसतात. अशा लागण झालेल्या बेटांमध्ये असंख्य फुटवे येतात. फायटोप्लास्मामुळे पानांमध्ये [[हरीतद्रव्ये]]<ref group="श">[[हरीतद्रव्ये]] - ({{lang-en|Chlorophyll}} - क्लोरोफिल) [[:en:Chlorophyll]]</ref> तयार होत नाहीत व त्यामुळे फुटव्यांचा रंग पांढरा किंवा पिवळसर दिसतो.<ref name="SCGS in India"/> *अन्न तयार करण्याची क्षमता नसल्याने नव्याने येणाऱ्या फुटव्यांची वाढ होत नाही तसेच उसाची कांडी तयार होत नाही. नवीन येणारे [[फुटवे]]<ref group="श">[[फुटवे]] - ({{lang-en|Tillers}} - टिलर्स) [[:en:Tillers]]</ref> तर निव्वळ पांढरे निपजतात. उसाच्या बेटाला एखाद्या गवताच्या बेटाचे (म्हणुन गवताळवाढ) रूप येते. *फायटोप्लास्माचा प्रादूर्भाव जास्त असल्यास नवीन आलेले फुटवे फार दिवस टिकत नाहीत. क्वचित ऊसाची कांडी तयार होते, कांड्या खूपच बारीक असतात व त्यावरील डोळे वेळेअगोदरच फुटतात. *ऊसच तयार न झाल्याने उत्पन्न मोठया प्रमाणात कमी होते. उसाच्या [[खोडवा|खोडव्यात]]<ref group="श">[[खोडवा]] - ({{lang-en|Ratoon crop}} - रटून क्रॉप) [[:en:Ratoon crop]]</ref> ‘गवताळवाढी’चे प्रमाण जास्त आढळते. बेणेमळयातून लागणीसाठी आणलेल्या उसात फायटोप्लास्माचा प्रादुर्भाव अगोदरच झालेला असल्यास खोडव्यात या रोगाचे वाढलेले प्रमाण प्रकर्षाने जाणवते. याशिवाय उसतोडणी करताना वापरलेल्या [[कोयता|कोयत्यांमुळे]]<ref group="श">[[कोयता]] - ({{lang-en|Cane knife}} - केन नाइफ) [[:en:Cane knife]]</ref> या रोगाचा प्रसार खोडव्यामध्ये होऊ शकतो. *फायटोप्लास्माचा प्रादुर्भाव झालेल्या दूषित बियाण्यांचा वापर हे गवताळवाढ रोग वाढण्यामागील मुख्य कारण आहे. <br /> 'गवताळवाढी’चा उपद्रव होऊ नये म्हणून दुषित बेटे उपटुन टाकण्याची शिफारस करण्यात येते. मात्र अशी उसाची बेटे उपटताना [[केवडा रोग]] व गवताळवाढ यातील फरक समजावून घेणे आवश्यक आहे. कारण या दोन्ही रोगांची दिसणारी सारखी लक्षणे. ==गवताळवाढ व केवडा रोग यातील फरक == *[[केवडा रोग]] ([[:en:Chlorosis]]) प्रामुख्याने [[चुनखडी]] व [[लोह]] कमी ([[:en:Iron Deficiency]]) असलेल्या जमिनीत लावलेल्या उसावर आढळतो. गवताळवाढीचा प्रादुर्भाव मात्र कोणत्याही उसावर होऊ शकतो. कारण तो जमिनीतील अन्नद्रव्यांशी निगडित नसून फायटोप्लास्मामुळे होतो. [[चित्र:Amit Yadav SID P 010.jpg|thumb|left|[[केवडा रोग]] ([[:en:Leaf Chlorosis]]) झालेल्या उसाच्या पानांच्या शिरा हिरव्या राहतात]] [[चित्र:Amit Yadav SID P 033.jpg|thumb|right|केवडा रोग: [[लोह]] कमी असलेल्या जमिनीत उगवलेला पांढऱ्या पानांचा उस]] *जमिनीत लोह कमी असल्यास लावणीनंतर काही दिवस/आठवड्यानंतर उगवून आलेल्या बहुसंख्य उसाची पाने पांढरी पडलेली दिसतात. गवताळवाढीची बेटे मात्र एकेकटी वेगवेगळ्या ठिकाणी दिसुन येतात. खोडवा पिकात एकाच सरीतील दोन-तीन उसांना गवताळवाढीचा प्रादूर्भाव झालेला दिसून येतो. ही लागण छाटणीच्यावेळी वापरलेल्या कोयत्यामुळे होते. *केवडा रोगावर ०.१% फेरस सल्फेटची ([[:en:Ferrous Sulphate]]) गरजेनुसार फवारणी केल्यास आणि/किंवा हेक्टरी १० किलो [[हीराकस]] ([[:en:Green Vitriol]]), ५० ते १०० किलो [[शेणखत]] किंवा [[कंपोस्ट]] ([[:en:Compost]]) खतात मिसळून टाकल्यास हा रोग बरा होऊ शकतो व उस पुन्हा हिरवा होतो. गवताळवाढीची लागण झालेली बेटे मात्र कोणत्याही इलाजाला प्रतिसाद देत नाहीत. *केवडा रोग झालेल्या उसाची पाने पांढरी/पिवळी पडत असली तरी पानांच्या शिरा मात्र हिरव्या राहतात. गवताळवाढीची लागण झालेल्या पानांच्या शिरासुद्धा पांढऱ्या होतात त्याचे कारण फायटोप्लासमा हा जीवाणू पानांच्या शिरांमध्येच राहणे पसंत करतो. ==गवताळवाढ रोखण्याचे व नियंत्रण उपाय== [[चित्र:Amit Yadav MHA Treatment.jpg‎|thumb|right| उष्ण-[[बाष्प|बाष्पयुक्त]] हवा प्रक्रिया संयंत्र<ref name="उष्ण-बाष्पयुक्त हवा प्रक्रिया संयंत्र">[http://www.sugarcaneindia.com/RSD.htm]{{मृत दुवा|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Sugarcane India: RSD, Red Rot And Wilt Disease Management, Accessed dated Nov 29, 2009</ref>]] #लागवडीसाठी निरोगी [[बियाणे|बियाणेच]] वापरावे. फायटोप्लास्माची लागण सुरुवातीला खूपच कमी असल्यास 'गवताळवाढी’ची लक्षणे दिसण्यास बराच कालावधी लागतो. साधारणपणे दोन ते तीन आठवडे. कोणतीही लक्षणे दिसू शकत नसल्याने दूषित बियाणे (ऊस-कांड्या) ओळखणे कठीण जाते. मात्र लागवडीनंतर 'गवताळवाढी’ची बेटे आढळून आल्यास ती लगेच उपटून टाकून त्या ठिकाणी नव्या बियाण्यांची लागवड करावी. मुळापासून उपटलेली 'गवताळवाढी’ची बेटे जाळून नष्ट करावीत. बियाण्यांसाठी उष्ण-बाष्प ([http://www.sugarcanecrops.com/agronomic_practices/planting_material/ Moist Hot Air Treatment]) प्रक्रिया, म्हणजेच बियाणे ५०^०सें. तापमानात बाष्प युक्त हवा असलेल्या संयंत्रात अडीच तास ठेवावे. असे केल्यास फायटोप्लास्मा बरोबरच इतर [[किडी]] ([[:en:Pest]]) व रोग-जीवाणूंचा ([[:en:Pathogen]]) बंदोबस्त होण्यास मदत होते. #उसाची तोडणी करण्याअगोदर गवताळवाढीची [[बेटे]] कुठे असतील तर ती जाळून नष्ट करावीत. #उसाची तोडणी करताना वापरण्यात येणारा कोयता अधूनमधून २% [[फेनॉल]] किंवा [[लायसॉल]] किंवा उकळत्या पाण्यात बुडवून निर्जंतुक करून घ्यावा, त्यामुळे कोयत्यामार्फत खोडवा पिकात होणारा प्रसार थांबेल. #उसावर वाढणाऱ्या किडींमुळे ([[तुडतुडे]], [[नाकतोडे]], [[पाकोळ्या]] इ.) फायटोप्लासमाचा प्रसार इतर उसामध्ये होऊ शकतो. नियमीतपणे पिकाची पाहणी करून किडींचाही बंदोबस्त करावा. #लागण केलेल्या उसामध्ये 'गवताळवाढ' मोठ्या प्रमाणात दिसल्यास अशा उसाचा [[खोडवा]] ठेऊ नये. तुरळक प्रमाणात असल्यास रोगट बेटे मुळासकट काढून त्याठिकाणी नवीन निरोगी [[ऊस बेणेमळा|बेणे]] लावावे. #[[साखर कारखाना|साखर कारखान्यांनी]] उस बेणे मळा तयार करताना [[उसाच्या टिपऱ्या|उसाच्या टिपऱ्यांची]] उष्णबाष्प प्रक्रिया करून लागवड करणे अपेक्षित आहे. [[ऊस बेणेमळा|उस बेणे मळ्यांना]] तशी शिफारस देताना नमुद केलेली पथ्ये बेणेमळा धारकाने पाळली आहेत याची खातरजमा करून शिफारस द्यावी. जास्तीत जास्त रोगमुक्त उस कारखान्याचे उत्पन्न वाढवू शकतो हे वेगळे नमुद करण्याची गरज नाही. *ऊस लागवडीच्या ठिकाणचे हवामान, वेळोवेळी बदलणारी [[सापेक्ष आर्द्रता]] ([[:en:Relative Humidity]]), [[सूर्यप्रकाश]] ([[:en:Sunlight]]), [[तापमान]] ([[:en:Temperature]]), [[पाऊस]] ([[:en:Rain]]) इत्यादी घटक रोगवाढीस हातभार लावतात. या घटकांवर उसाच्या वाढीबरोबरच, उसावर वाढणाणाऱ्या किडींची व जीवाणु/विषाणुंची वाढ अवलंबुन असते, मात्र असे असले तरी उसउत्पादक [[शेतकरी]] उसातील रोगवाढीवर नक्कीच नियंत्रण ठेऊ शकतो. काही तंत्रे व पथ्ये पाळली तर उसरोगांवर नियंत्रण ठेवून निरोगी उस मिळवणे सहज शक्य आहे. निरोगी उसाचे [[वजन]] जास्त असते त्यावरोबर [[साखर|साखरेचा]] उताराही जास्त मिळतो. == पारिभाषिक शब्दसूची == {{संदर्भयादी|2|group="श"}} ==संदर्भ== <references /> {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे == *[[:en:List of sugarcane diseases|उसाच्या गवताळवाढ रोगांची यादी]] {{विकिकरण}} {{DEFAULTSORT:उसाचा गवताळवाढ रोग}} [[वर्ग:ऊसशेती]] [[वर्ग:शेती]] [[वर्ग:पिकांवरील रोग]] [[वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख]] [[वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे]] 8j189jz3l3783s0l3j5aw2d599hgrm3 0 79788 2688194 2164356 2026-06-09T00:40:31Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2688194 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट फुटबॉल चरित्र | playername = अलेक्झांडर फ्रेई | image= [[चित्र:Alex Frei.jpg|250px]] | fullname = अलेक्झांडर फ्रेई | height = {{height|m=1.80}} | dateofbirth = {{birth date and age|1979|7|15}} | cityofbirth = [[बासल]] | countryofbirth = {{deshen2mr|स्वित्झर्लंड}} | currentclub = | clubcrest = | clubnumber = | position = [[फॉरवर्ड (फुटबॉल)|स्ट्रायकर]] | youthyears = <!--No info--> | youthclubs = <!--No info--> | years = २००६-२००९<br />२००९-२०१३ | clubs = [[बोरुसिया डॉर्टमुंड]]<br />एफ.सी. बासल | caps(goals) = | nationalyears = २००१-२०११ | nationalteam = {{fb|स्वित्झर्लंड}} | nationalcaps(goals) = {{०}}८४ (४२) | pcupdate = जाने २०१३ | ntupdate = जाने २०१३ }} '''अलेक्झांडर फ्रेई''' (Alexander Frei, १५ जुलै १९७९) हा एक [[स्वित्झर्लंड]]चा निवृत्त [[फुटबॉल]]पटू आहे. [[स्वित्झर्लंड फुटबॉल संघ]]ाचा कर्णधार राहिलेल्या फ्रेईने स्वित्झर्लंडसाठी ८४ सामन्यांमधून ४२ गोल नोंदवले. फ्रेई [[युएफा यूरो २००४|२००४]] व [[युएफा यूरो २००८|२००८]] सालच्या युरोपियन स्पर्धांमध्ये व [[२००६ फिफा विश्वचषक|२००६]] व [[२०१० फिफा विश्वचष|२०१०]] विश्वचषक स्पर्धांमध्ये स्वित्झर्लंड संघाचा भाग होता. ==बाह्य दुवे== *[http://www.alexfrei.ch/ अधिकृत संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110527045833/http://www.alexfrei.ch/ |date=2011-05-27 }} {{कॉमन्स|Alexander Frei|{{लेखनाव}}}} {{DEFAULTSORT:फ्रेई, अलेक्झांडर}} [[वर्ग:स्वित्झर्लंडचे फुटबॉल खेळाडू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 99yz65r0d9pmxzm1krbhjaf9rihrajf 0 86368 2688123 2503177 2026-06-08T12:48:23Z Abhijitsathe 4193 2688123 wikitext text/x-wiki '''ए.के.ए अब्दुल समद''' ([[ऑक्टोबर ४]], [[इ.स. १९२६]]-[[नोव्हेंबर ४]], [[इ.स. १९९९]]) हे [[भारत]] देशातील राजकारणी होते.ते सर्वप्रथम [[इ.स. १९८०]]च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये अपक्ष उमेदवार म्हणून [[तमिळनाडू]] राज्यातील [[वेल्लूर लोकसभा मतदारसंघ|वेल्लोर]] लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.त्यानंतर [[इ.स. १९८९]]च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार त्याच मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. [[वर्ग:भारतीय राजकारणी]] [[वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:इ.स. १९२६ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १९९९ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] rn2t6kcsua0byml5usd70fnpqp58z1f 0 94145 2688233 2613298 2026-06-09T06:51:18Z ~2026-32459-97 183722 /* */ 2688233 wikitext text/x-wiki '''जोर्वे''' हे [[संगमनेर तालुका|संगमनेर तालुक्यातील]], ([[अहमदनगर जिल्हा|अहिल्या नगर जिल्ह्यातले]]) गाव आहे. जोर्वे येथे उत्खनन केल्यावर पुरातन काळातील संस्कृतीचे अवशेष सापडले. हे अवशेष इसवी सनपूर्व १५० चे आहेत. * उत्खननाने सापडलेल्या या संस्कृतीला नाव '''जोर्वे संस्कृती''' म्हणतात. या अवशेषांमध्ये मुख्यतः रंगवलेली मातीची भांडी व तांब्याची भांडी आणि शस्त्रे आहेत. येथील लोक कोकण व विदर्भ वगळता सर्व महाराष्ट्रात पसरले. येथील अर्थव्यवस्था मुख्यतः शेती, पशुपालन, शिकार व मासेमारीवर आधारलेली होती. ते विविध पिके पिकवीत. येथील घरे मोठी चौकोनी, चट्टे व माती यांपासून बनवलेली असत. धान्ये कोठारांत व कणगीत साठवलेली आढळतात. स्वयंपाक दोन कोन्याच्या(?) चुलींवर घरात केला जाई, व बाहेर जाळावर प्राण्यांचे मांस भाजले जाई. तत्कालीन लोक पुनर्जन्मावर विश्वास ठेवत असत, त्यामुळे मृत व्यक्तींना घरातच दफन केले जाई. लहान मुलांना भांडी एकमेकांना जोडून त्यात गाडले जाई. वयस्कांना पालथे उत्तरेकडे डोके करून त्यांचे दफन केले जात होते. भूत तयार होऊ नये म्हणून त्यांचे पाय तोडले जात. जोर्वे हे [[जरासंध|जरासंधाचे]] गाव होते असे सांगितले जाते. {{location map|महाराष्ट्र|width=300 |lat=19.3312 |long=74.1710 |caption= जोर्वेचे महाराष्ट्राच्या नकाशातील स्थान.}} (ता.क.-बिहारमधील [[राजगीर]] ही [[जरासंध|जरासंधाची]] राजधानी असल्याचेही सांगितले जाते.) '''जोर्वे''' या [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] [[अहमदनगर जिल्हा|अहमदनगर जिल्ह्याच्या]] [[संगमनेर]] तालुक्यातील संगमनेरपासून ५ कि.मी. पूर्वेला [[प्रवरा नदी|प्रवरेच्या]] काठी असणाऱ्या गावी केलेल्या [[पुरातत्त्वीय उत्खनन|पुरातत्त्वीय उत्खननामुळे]] एक नव्याने [[जोर्वे संस्कृती]] प्रकाशात आली. (इ.स.पू. १२०० ते १५००) या काळातील नंतरच्या अनेक वसाहतीही इतरत्र उत्खननामुळे उजेडात आल्या आहेत. पण ही संस्कृती सर्वप्रथम जोर्वे येथील उत्खननात आढळल्यामुळे पुढे याच नावाने तिचे नामाभिधान झाले. या संस्कृतीतील लोक स्थिरस्थावर होऊन शेती करू लागले होते. प्रवरेच्या तीरावरील ही एक सुखसंपन्न वसाहत होती. या वसाहतीचे उत्खनन [[हसमुख धीरजलाल सांकलिया|डॉ.एच.डी. सांकलिया]] व डॉ.एस.बी.देव यांनी इ.स. १९५०-५१ साली केले. येथील उत्खननात ब्रॉंझच्या ६ कुऱ्हाडी व एक तांब्याची बांगडी मिळाली. ह्या बांगडीच्या काचेची एकूण लांबी ३२.२ मिमी लांबीची असून तिचा व्यास १२ मि.मी. आहे. इथेच २१ मि.मी. लांब व ५ मि.मी. व्यासाचा गारगोटीचा एक मणीही मिळाला. मिळालेल्या कुऱ्हाडींपैकी दोन कुऱ्हाडी वरच्या भागातून अर्धवट तुटलेल्या आहेत. या सर्वांची लांबी ६६ मि.मी. पासून १४४ मि.मी., रुंदी ६६-७८ मि.मी. व जाडी ९-१३ मि.मी. आहे. या कुऱ्हाडींच्या शास्त्रीय निष्कर्षातून त्यात १.७८ टक्के [[कथील]] व ९७.०४ टक्कें [[तांबे]] या धातूंचे मिश्रण आहे.<ref>[[हसमुख धीरजलाल सांकलिया]] आणि शांताराम भालचंद्र देव; रिपोर्ट ऑन द एक्सकेव्हेशन ॲट नासिक अँड जोर्वे १९५०-५१; [[डेक्कन कॉलेज|डेक्कन कॉलेज पोस्टग्रॅज्युएट अँड रिसर्च इन्स्टिट्यूट, पुणे]] १९५५</ref> == खापरे == जोर्वे येथे पुरातत्त्वीय उत्खननस्तळी जास्त प्रमाणात रंगीत खापरे मिळाली. काही कुंभ, वाडगे, थाळ्याही मिळाल्या. राखाडी रंगाची ही खापरे भाजलेल्या तांबट मातीपासून बनवलेली आहेत. पानांची चित्रे, झाडांची चित्रेही क्वचित आढळली आहेत. अशा प्रकारची खापरे जोर्वे संस्कृतीचे व्यवच्छेदक लक्षण मानली जातात. त्यानंतरही महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश व कर्नाटक आणि आंध्रच्या काही भागात केलेल्या उत्खननातून अशाच प्रकारची खापरे मिळाली. पण सर्वप्रथम जोर्वे याठिकाणी अशा प्रकारची खापरे सापडलेली असल्याने नंतरच्या अशा प्रकारच्या सर्व खापरांना जोर्वे संस्कृतीची खापरे म्हणून संबोधले जाते. जोर्वे येथे मिळालेली खापरे चाकावर घडविलेली, सलगपणे न बनविता निरनिराळे भाग चाकावर बनवून नंतर ते एकमेकांना जोडलेली, पक्क्या भाजणीची, लाल गाभ्याची व खणखणीत आवाजाची आहेत. यापैकी काही खापरे जादा भाजल्याने काळपट झालेली आहेत. या खापरांच्या लाल पृष्ठभागावर काळ्या रंगात भौमितिक आकारांची नक्षी काढलेली आहे. काळवीट, पक्षी व कुत्रा यांचेही चित्रण आहे. यातील काही खापरांवर आतून व बाहेरून ठिपके, रेघा यासारखी चिन्हेही काळ्या रंगात काढलेली आहेत. या ठिकाणाला [[२२ जानेवारी]], [[इ.स. १९५४]] रोजी राष्ट्रीय संरक्षित स्मारक म्हणून घोषित करण्यात आले. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{उत्खनन}} [[वर्ग:महाराष्ट्राचा इतिहास]] [[वर्ग:संगमनेर तालुका]] [[वर्ग:भारतामधील पुरातत्त्वीय स्थळे]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय संरक्षित स्मारके]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील उत्खनन स्थळे]] [[वर्ग:अहिल्यानगर जिल्ह्यातील गावे]] nq4clhem5k10bml7nng3v9jvvdyi0i0 3 118347 2688162 2688002 2026-06-08T16:58:19Z Ketaki Modak 21590 /* Thank you */ Reply 2688162 wikitext text/x-wiki {{स्वागत}} == श्री.के. क्षीरसागर == नमस्कार, [[श्री.के. क्षीरसागर]] हा लेख आहे. नवीन '''प्रा. श्री.के. क्षीरसागर''' नावाने लेख बनवण्यापेक्षा आहे त्या लेखात आपणास भर घालता येईल. एक खुलासा- विकिपीडियावर व्यक्तिविषयक लेख पूर्ण नावाने ठेवण्याचा किंवा नवीन तयार करण्याचा संकेत आहे नावच्या आधी संबोधने जोडली जात नाहीत जसे की प्रा., डॉ., संबोधनाच्या नावाने पुनर्निर्देशने देता येतात. -[[सदस्य:संतोष दहिवळ|संतोष दहिवळ]] १५:१३, १६ जानेवारी २०१२ (UTC) नमस्कार आपण दिलेल्या माहितीबद्दल धन्यवाद. योग्य ती कालजी घेईन. :नमस्कार केतकी ! [[किरण नगरकर]] या लेखात विकिकरणाच्या दृष्टीने व संदर्भ देण्याच्या दृष्टीने मी काही किरकोळ सुधारणा केल्या आहेत. [http://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A4%A3_%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0&action=historysubmit&diff=921606&oldid=921166 येथे त्यांतील फरक] थोडक्यात दाखवला आहे. कृपया एकवार तिकडे नजर टाकावी, अशी विनंती. :--[[सदस्य:Sankalpdravid|संकल्प द्रविड (Sankalp Dravid)]] ([[सदस्य चर्चा:Sankalpdravid|चर्चा]] | [[विशेष:योगदान/Sankalpdravid|योगदान]]) १६:०१, १७ जानेवारी २०१२ (UTC) == कॉपीपेस्ट व प्रताधिकारभंग == नमस्कार केतकी ! लोकसत्तेत प्रकाशित झालेल्या [http://www.loksatta.com/index.php?option=com_content&view=article&id=205104:2012-01-13-09-15-34&catid=104:2009-08-05-07-53-42&Itemid=117 या बातमीचा/सदराचा मजकूर]] तंतोतंत कॉपी करून [[श्रीधर व्यंकटेश केतकर]] या लेखात एका विभागात पेस्ट केल्याचे आढळल्यामुळे मी [[साचा:कॉपीपेस्ट]] लावला आहे. [[विकिपीडिया:प्रताधिकार]] धोरणांनुसार विकिपीडियावर लिहिली जाणारी माहिती प्रताधिकारमुक्त (कॉपीराइट-फ्री) असावी लागते अथवा संबंधित संस्थांकडून सार्वजनिक वापरासाठी खुली केली गेल्याचा अधिकृत जाहीरनामा लागतो. तसे नसल्यास असा कॉपीपेस्ट मजकूर प्रताधिकारभंगाचा मासला धरला जाऊ शकतो. विकिपीडियावरापण आपल्या स्वतःच्या लेखणीने माहिती लिहिणे अभिप्रेत आहे. तुम्ही एखाद्या वृत्तपत्रात/पुस्तकात/नियतकालिकात जे काही वाचले असेल, ते तुम्ही तुमच्या भाषेत मांडून लिहू शकता. किंबहुना तसेच करणे श्रेयस्कर. तुमच्या उत्साही सहभागाचे कौतुक आहेच; मात्र ही काही पथ्ये जरूर पाळावीत. --[[सदस्य:Sankalpdravid|संकल्प द्रविड (Sankalp Dravid)]] ([[सदस्य चर्चा:Sankalpdravid|चर्चा]] | [[विशेष:योगदान/Sankalpdravid|योगदान]]) १६:१३, १७ जानेवारी २०१२ (UTC) :धन्यवाद केतकी. तुम्ही संपादलेल्या मजकुरात श्री.के. क्षीरसागरांची व्यक्तिगत टिप्पणी बरीच शिल्लक होती; त्यामुळे त्यांच्या टिप्पण्यांचा सारांश काढून तो [[श्रीधर व्यंकटेश केतकर]] येथे दोनेक वाक्यांत नोंदला आहे. तसेच त्या दोन ठिकाणी क्षीरसागरांच्या लोकसत्तेतल्या पुनर्प्रकाशित लेखाचे दुवेही दिले आहेत. एखाद्या व्यक्तीबद्दल अन्य विद्वान समीक्षकांनी नोंदलेली मते संक्षेपाने व सारांशाने लिहिण्याच्या संकेतास धरून हे बदल केले आहेत. शिवाय केतकरांच्या सुरुवातीच्या जीवनाबद्दलची (शिक्षण वगैरे) माहिती एक नवीन उपविभाग बनवून भरली आहे. या सर्वांत तुम्हांला अजून काही भर घालता आली/संपादन करता आले, तर उत्तमच! :--[[सदस्य:Sankalpdravid|संकल्प द्रविड (Sankalp Dravid)]] ([[सदस्य चर्चा:Sankalpdravid|चर्चा]] | [[विशेष:योगदान/Sankalpdravid|योगदान]]) ०३:००, २१ जानेवारी २०१२ (UTC) धन्यवाद संकल्प द्रविड, आपण केलेले संपादन मी बघितले. आणि त्यामुळे मला नेमके विकिपीडिया मध्ये कसे संपादन केले जाते ते कळले. यापुढे मी निश्चितच हे लक्षात ठेवीन. आपण मराठीसाठी हे जे कार्य करीत आहात त्यसाठी शुभेच्छा. ==सुधा मूर्ती== तुम्हाला बहुधा [[सुधा मूर्ती]] या लेखात भर घालायची आहे असे वाटते. इंग्रजी शीर्षकाचे लेख सहसा मराठी लिहित नाहीत. - [[सदस्य_चर्चा:कोल्हापुरी|कोल्हापुरी]] २२:०४, ६ फेब्रुवारी २०१२ (IST) नमस्कार केतकी, आपण मराठी विकिपीडियावर देत असलेले योगदान उत्तम आहे. आपण सुधा मूर्ती याचेवर बनवलेल्या लेखाच्या निमित्याने आपणास काही सूचना देत आहे. आशा आहे कि यामुळे भविष्यात आपणास लेख बनवणे अधिक सोपे पडेल. # मराठी विकिपिडीयावर लेख नाव हे मराठीतच आणि देवनागरी लिपीतच असावे असा संकेत आहे. # त्यामुळे रोमन लेख नावे देण्याचे टाळावे. # लेख लिहिण्या पूर्वी शोध यंत्रात जर संबंधित माहिती देऊन तपासले तर तशा आशयाचा लेख अगोदरच उपलब्द्ध आहेका ते दिसते. ह्या मुळे एकाच तर्हेचे दोन लेख तयार होण्याच्या धोक्या पासून वाचता येते. आपल्या पुढील संपादन कार्यास अनेक अनेक शुभेच्छा. धन्यवाद [[ सदस्य चर्चा:Rahuldeshmukh101 | राहुल देशमुख ]] ०९:५१, ७ फेब्रुवारी २०१२ (IST) == "मराठी विकिस्रोत" चे उद्घाटन== सप्रेम नमस्कार. "मराठी भाषा दिवस" निमित्ताने दिनांक २५ फेब्रुवारी २०१२ रोजी पत्रकारिता विभाग - रानडे इंस्टीट्यूट, पत्रकार संघ आणि विकिमीडिया पुणे चॅप्टर यांच्या संयुक्त विद्यमाने एका कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले आहे. सुप्रसिद्ध निर्माता, दिग्दर्शक आणि अभिनेते श्री. अमोल पालेकर हे या कार्यक्रमाचे प्रमुख पाहुणे आहेत. या कार्यक्रमात विकिपीडियाच्या माहिती बरोबर "[http://mr.wikisource.org मराठी विकिस्रोत]" चे उद्घाटन श्री. अमोल पालेकर यांच्या हस्ते करण्यात येणार आहे. तरी आपण सर्वांनी उपस्थित रहावे. वेळ: दुपारी २:०० ते ५:३० (कृपया वेळेपूर्वी १० मिनिटे आपल्या जागेवर स्थानापन्न व्हावे) ठिकाण: पत्रकार भवन, नवी पेठ, पुणे या शिवाय आपण मराठी विकिस्रोतचे सदस्य बनून मराठी विकिस्रोतला हातभार लावायला सुरुवात करू या. नमस्कार {{{1|{{PAGENAME}}}}}, आपण मराठी विकिपीडियावर लेखनाच्या केलेल्या प्रयत्नांकरिता अभिनंदन आणि धन्यवादही. आपली मराठी विकिपीडिया वर १० पेक्षा जास्त संपादने झाली आहेत. विकिपीडिया इतर वेबसाईट पासून भिन्न असून तो एक वस्तुनिष्ठ ज्ञानकोश आहे. आपण [[विकिपीडिया:नवीन सदस्यांना मार्गदर्शन]] का लेख पाहिलाच असेल. लेखनास जमेल तेवढे संदर्भ देणे अभिप्रेत असते. [[विकिपीडिया:हवे होते अपेक्षा, विकिपीडिया परीघ, आवाका आणि मर्यादा]] आणि [[विकिपीडिया:नवीन सदस्यांकडून होणाऱ्या सर्वसाधारण संपादन त्रुटी]] लेखांचा अभ्यास करावा. आपणास इतरही सहलेखक मार्गदर्शन करतीलच. आपल्या आवडीच्या विषयात असेच लेखन घडत राहो ही शुभेच्छा. == वर्गीकरण व विकिकरण == एखाद्या लेखात वरील साचे लावल्यावर कोणास त्रास देण्याचा विचार किंवा कोणाची त्रुटी दाखविण्याचा विचार त्यामागे नसतो हे कृपया ध्यानात घ्यावे.विकिवर अनेक लेख लिहिण्यात येतात. त्या लेखांचे योग्य नियोजन व्हावे व ते योग्य वर्गात असावेत म्हणजे माहिती घेणार्‍यास ते सोपे होते. विकिच्या प्रथेप्रमाणे त्या लेखात योग्य दुवे असावेत. नंतर वेळ मिळेल तेंव्हा हे अपूर्ण काम करण्यास सोपे व्हावे म्हणुन हा उपद्व्याप करावा लागतो. आपण काढलेले संपादन मी उलवटले आहे यात गैरसमज नसावा ही विनंती.आपणास विकिवर पुढील लेखनास शुभेच्छा. [[सदस्य:V.narsikar|वि. नरसीकर]]&nbsp;([[User talk:V.narsikar|चर्चा]]&nbsp;•&nbsp;[[Special:योगदान/V.narsikar|योगदान]]) ०९:२२, १४ जून २०१३ (IST) आता या लेखात मी केलेले बदल कृपया बघावेत. [[सदस्य:V.narsikar|वि. नरसीकर]]&nbsp;([[User talk:V.narsikar|चर्चा]]&nbsp;•&nbsp;[[Special:योगदान/V.narsikar|योगदान]]) ०९:४९, १४ जून २०१३ (IST) ==नीरजा== कृपया नीरजा यांचे संपूर्ण नाव [[नीरजा]] या लेखात लिहावे ही विनंती.त्यायोगे त्यांची ओळख प्रदर्शित होईल. त्या लेखातील सध्याचे मजकूराने विशेष अर्थबोध होत नाही. धन्यवाद. तसेच आपण नुकतेच चढविलेले <nowiki>[[चित्र:Niraja.jpg ]]</nowiki>हे चित्र प्रताधिकारमुक्त आहे किंवा कसे याचा कृपया खुलासा त्या संचिकेच्या पानात करावा ही पण विनंती. [[सदस्य:V.narsikar|वि. नरसीकर]]&nbsp;([[User talk:V.narsikar|चर्चा]]&nbsp;•&nbsp;[[Special:योगदान/V.narsikar|योगदान]]) १३:३२, २३ जून २०१३ (IST) == कमल देसाई == कृपया [[कमल देसाई]] हा लेख बघावा. त्यात मी किरकोळ बदल केलेले आहेत. त्यात संदर्भ टाकला आहे. तो कसा टाकला हे आपणास 'संपादन' वर टिचकी मारली असता कळेल. धन्यवाद. तसेच आपणास पुढील लेखनास शुभेच्छा. [[सदस्य:V.narsikar|वि. नरसीकर]]&nbsp;([[User talk:V.narsikar|चर्चा]]&nbsp;•&nbsp;[[Special:योगदान/V.narsikar|योगदान]]) १४:२९, २३ जून २०१३ (IST) == विनंती == नमस्कार, मराठी विकिपीडियावर सध्या [[क्रियापद]] नावाचा लेख आहे सोबतच सदस्य:J [[मराठी भाषेतील धातू]] वरही काम करत आहेत.[[मराठी भाषेतील धातू]] मध्ये काही माहिती लेखन उपलब्ध होऊ शकल्यास तसेच यादीत सवडी नुसार अधून मधून बघावी अशी नम्र विनंती आहे. :[[सदस्य:Mahitgar|माहितगार (-खुलं खुलं आभाळ तसा.. मीही खुला खुला.. दारं, खिडक्या, भिंती यांची.. सवय झाली तुला..? )]] ([[सदस्य चर्चा:Mahitgar|चर्चा]]) ०८:४२, २७ जून २०१३ (IST) == धोरण निश्चितीसाठी आपापले दृष्टीकोण नोंदविण्याचे आवाहन == {{विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली संदेश/यादी ५ साठी १ला संदेश}} :<small>हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.</small> <!-- Message sent by User:Mahitgar@mrwiki using the list at http://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%8F%E0%A4%95%E0%A4%97%E0%A4%A0%E0%A5%8D%E0%A4%A0%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6/%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A5%80_%E0%A5%AB&oldid=1333364 --> == संचिका परवाने अद्ययावत करावेत == {{परवाना अद्ययावत करा}} :<small>हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.</small> <!-- Message sent by User:Mahitgar@mrwiki using the list at http://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%8F%E0%A4%95%E0%A4%97%E0%A4%A0%E0%A5%8D%E0%A4%A0%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6/%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A5%80_%E0%A5%AB&oldid=1333364 --> == संचिका परवाने अद्ययावत करा-विनम्र स्मरण == कृपया पहा आणि वापरा [[विकिपीडिया:कॉपीराईट आणि प्रताधिकार त्याग उद्घोषणा, विवीध परवाने आणि साचे]] अधिक माहितीसाठी पहा [[साचा:परवाना अद्ययावत करा|परवाना अद्ययावत करा]] हा संदेश सदस्यांना मागील वर्षाभरात एकदा देऊन झालेला आहे. २८३ पैकी केवळ तीनच सदस्याचा सक्रीय प्रतिसाद आतापावेतो लाभला. सर्व सदस्यांना आपण चढवलेल्या संचिका परवाने अद्ययावत करण्यासाठी पुन्हा एकदा विनम्र स्मरण स्मरण दिले जात आहे. सुयोग्य संचिका परवान्यांचा अभाव असलेल्या संचिका काळाच्या ओघात वगळल्या जात असतात याची आपणास कल्पना असेलच. सक्रीय सहकार्यासाठी आभार. :<small>हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.</small> <!-- Message sent by User:Mahitgar@mrwiki using the list at https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%8F%E0%A4%95%E0%A4%97%E0%A4%A0%E0%A5%8D%E0%A4%A0%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6/%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A5%80_%E0%A5%AB&oldid=1333364 --> == विकी लव्हज् वुमन २०२१ == [[File:Wiki Loves Women South Asia-mr.png|right|frameless]] प्रिय विकिसदस्य, '''[[विकिपीडिया:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१|विकी लव्हज् वुमन दक्षिण आशिया]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. हा आंतरराष्ट्रीय विकी लव्हज् वुमन स्पर्धेचा एक भाग आहे. हे मुख्यत्वे महिला आणि महिला संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे. प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''पोस्टकार्ड, बार्नस्टार, तसेच $१२ USD ते $२५० USD पर्यंतचे बक्षीस''' आमच्याकडून जिंकू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१/ नोंदणी|येथे]] आपली नोंदणी करा. आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wlwsa2021-mr हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा. जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]] किंवा [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] यांना संपर्क करावा. धन्यवाद. --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ११:०१, १६ सप्टेंबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlw&oldid=22025036 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == वर्ग:अरविंद घोष यांचे साहित्य == नमस्कार, आपण '''वर्ग:अरविंद घोष यांचे साहित्य''' येथे लिखाण करत आहात. कृपया लक्षात घ्या, वर्ग हे शक्यतो रिकामे असतात. तेथील लिखाण इतर लेखात जोडल्यास जास्त बरे होईल. -[[सदस्य:संतोष गोरे|'''<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue"> संतोष</span><span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue"> गोरे </span>''']] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;"> 💬</span>]] ) १०:५३, ३० नोव्हेंबर २०२१ (IST) :माहितीसाठी धन्यवाद. एक शंका - '''अरविंद घोष यांचे साहित्य''' याच नावाचे एक page करून तो मजकूर तेथे लिहू का? [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १३:२७, ३० नोव्हेंबर २०२१ (IST) ::अरे वाह, का नाही... अजून विस्तृत माहिती टाकू शकता. -[[सदस्य:संतोष गोरे|'''<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue"> संतोष</span><span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue"> गोरे </span>''']] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;"> 💬</span>]] ) १४:०३, ३० नोव्हेंबर २०२१ (IST) :::धन्यवाद. तसे करते. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १५:०१, ३० नोव्हेंबर २०२१ (IST) == विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२ == [[चित्र:Wikipedia Asian Month 2022 Banner mr.svg|right|400px|frameless]] प्रिय विकिसदस्य, '''[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२|विकिपीडिया आशियाई महिना ]]''' हे विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेले एक वार्षिक अभियान आहे. हे अभियान मुख्यत्वे आशिया खंडातील देश आणि तेथील संस्कृती संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतलेला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले अमूल्य योगदान द्यावे. प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''विकिपीडिया आशियाई दूत घोषित होऊ शकता तसेच डिजीटल बार्नस्टार''' देखील प्राप्त करू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२/सहभागी|येथे]] आपली नोंदणी करा आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wam-mr-2022 हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा. जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]], [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] किंवा [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे ]] यांना संपर्क करावा. धन्यवाद. '''आयोजक विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२''' :<small>हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.</small> <!-- सदस्य:Tiven2240@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:Tiven2240/test&oldid=2192714 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open == Dear Wikimedian, We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. We also have exciting updates about the Program and Scholarships. The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. ‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १६:५५, १६ नोव्हेंबर २०२२ (IST) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24082246 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline == Dear Wikimedian, Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]]. COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call * '''WCI 2023 Open Community Call''' * '''Date''': 3rd December 2022 * '''Time''': 1800-1900 (IST) * '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २१:५१, २ डिसेंबर २०२२ (IST) On Behalf of, WCI 2023 Core organizing team. <!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24083503 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३ == प्रिय विकिसदस्य, '''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2023|विकी लव्हस फॉल्कलोर]] ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे.योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल. ही स्पर्धा १ फेब्रुवारी २०२३ रोजी सुरू झाली असून ३१ मार्च २०२३ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल, पहिल्या विजेत्याला ३०० USD, द्वितीय विजेत्याला आणि तीसऱ्या विजेत्याला अनुक्रमे २०० USD आणि १०० USD दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत कोणत्याही मदतीसाठी, ज्युरी सदस्यांच्या [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]] किंवा [[सदस्य:Sandesh9822|Sandesh9822]] यांच्या चर्चा पानावर संदेश लिहा. कृपया या पृष्ठावरील [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३#नियम|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]] सर्व सूचना आणि नियम वाचा. या पेजवरून [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३/नोंदणी]] या स्पर्धेत सहभागी व्हा. आपण योगदानामध्ये सहभागी झाल्यास आपल्या मुख्य पृष्ठावर हा [[साचा:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|साचा]] वापरा. येथून [https://fountain.toolforge.org/editathons/fnf2023-mr हा दुवा] तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा. :<small>हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.</small> <!-- सदस्य:संतोष गोरे@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%B7_%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%87/test&oldid=2236216 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३ == प्रिय विकिसदस्य, '''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2023|विकी लव्हस फॉल्कलोर]]ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे. योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल. ही स्पर्धा १ फेब्रुवारी २०२३ रोजी सुरू झाली असून ३१ मार्च २०२३ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल. पहिल्या विजेत्याला ३०० USD, द्वितीय विजेत्याला आणि तीसऱ्या विजेत्याला अनुक्रमे २०० USD आणि १०० USD दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत अथवा कोणत्याही मदतीसाठी ज्युरी सदस्यांच्या ([[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]] किंवा [[सदस्य:Sandesh9822|Sandesh9822]]) चर्चा पानावर संदेश लिहा. कृपया या पृष्ठावरील [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३#नियम|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]] सर्व सूचना आणि नियम वाचा. या पेजवरून [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३/नोंदणी]] या स्पर्धेत सहभागी व्हा. आपण योगदानामध्ये सहभागी झाल्यास आपल्या मुख्य पृष्ठावर हा [[साचा:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|साचा]] वापरा. येथून [https://fountain.toolforge.org/editathons/fnf2023-mr हा दुवा] तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा. धन्यवाद. :<small>हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.</small> <!-- सदस्य:Sandesh9822@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:Sandesh9822/test&oldid=2237804 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> नमस्कार, आनंदाची बातमी आहे. कृपया [[सदस्य_चर्चा:संतोष_गोरे#Feminism_and Folklore_2023_has_been extended |हे पहा]], सदरील स्पर्धेचा कालावधी १५ एप्रिल २०२३ पर्यंत वाढवण्यात आला आहे. आपण यात अजून लेखांची भर घालू शकता. यात स्त्री या विषयास मध्यवर्ती ठेवून लेख लिहावयाचे आहेत. आपल्या आता पर्यंत तपासल्या गेलेल्या लेखांच्या सूचना [https://fountain.toolforge.org/editathons/fnf2023-mr येथे] पहाता येतील. जर आपणास परीक्षकांनी काही बदल सुचवले असतील तर ते आवश्य करावेत ही विनंती.-[[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">संतोष गोरे</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) १२:४२, ६ एप्रिल २०२३ (IST) :माहितीसाठी धन्यवाद!! आपण सांगितलेल्या पैकी काही सुधारणा केल्या आहेत, (नंतर केलेल्या या सुधारणा परत विचारात घेतल्या जातील का?) :नवीन लेखांची भर घालण्याचा प्रयत्न करते. पुनश्च धन्यवाद!! [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १३:०४, ६ एप्रिल २०२३ (IST) ::निश्चितच, सूचना ह्या 'झालेली दुरुस्ती परत विचारात घेण्यासाठीच' केल्या जातात. काही शंका असल्यास आपण परत परत विचारू शकता.- [[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">संतोष गोरे</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) २२:२४, ६ एप्रिल २०२३ (IST) :::धन्यवाद. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २३:२६, ६ एप्रिल २०२३ (IST) ==विकिपीडिया स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य स्पर्धेचा निकाल== Ketaki Modak नमस्कार, [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|विकिपीडिया स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]] साठी तुमच्या योगदानाबद्दल धन्यवाद. तुम्ही स्पर्धेत '''तृतीय क्रमांक''' पटकावला आहे. आम्ही सर्व मराठी विकिपीडिया समुदायाच्या वतीने तुमचे अभिनंदन करतो. विकिपीडिया स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्यच्या नंतरच्या आवृत्तीसाठी आम्ही तुम्हाला पुढच्या वर्षी पाहण्यासाठी उत्सुक आहोत. धन्यवाद. --[[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">संतोष गोरे</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) ०५:५५, १६ मे २०२३ (IST) :धन्यवाद. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १५:३०, १६ मे २०२३ (IST) == पूर्णयोग साचा == नमस्कार, सदरील साच्यात व्यक्तींच्या यादीत लाल दुव्यात पवित्र असे नाव येते, ते नक्की काय आहे? तसेच हा साचा संबंधित व्यक्ती आणि संस्थांच्या लेखात आपण वापरावा. सध्या तो केवळ श्री अरविंद या लेख पानात जोडलेला दिसतोय.-[[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">संतोष गोरे</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) ०६:०८, २२ मे २०२३ (IST) :०१) पवित्र हे श्रीअरविंद आश्रमाशी संबंधित एका साधकांचे टोपणनाव आहे. त्यांच्यावर एक लेख लिहायचा आहे. लाल दुव्यात असलेल्या सर्वच नावांशी संबंधित एकेक लेख लिहिण्याचा प्रयत्न आहे. :०२) होय. तोपूर्णयोग साचा आवश्यक तेथे सर्वत्र जोडते. धन्यवाद. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १६:३६, २२ मे २०२३ (IST) ::पूर्णयोग साचा आवश्यक तेथे जोडला. धन्यवाद. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १७:०७, २२ मे २०२३ (IST) :नमस्कार, शैक्षणिक संस्थांसाठी उपयुक्त ठरेल असा साचा तयार करण्याचा विचार आहे. :०१) शैक्षणिक संस्थांसाठी असा साचा आधी अस्तित्वात आहे का, कोठे पाहता येईल? :०२) पूर्णयोग साचा ज्या प्रकारचा आहे, तो माहितीचौकटीपेक्षा वेगळा आहे, त्याला काय नाव आहे? :कृपया मार्गदर्शन करावे, ही विनंती. धन्यवाद. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १७:१२, २२ मे २०२३ (IST) ::#नक्की कसा साचा हवाय, माहिती चौकट का? ::#कोणताही साचा आपण '''साचा: अबक''' असे (अबक ऐवजी एखादा शब्द) शोधू शकता.- ::[[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">संतोष गोरे</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) २०:४८, २२ मे २०२३ (IST) :::०१) ठीक आहे. शोधते. धन्यवाद ! :::०२) पूर्णयोग साचा हा माहितीचौकटीपेक्षा वेगळा आहे, त्याला काय म्हणतात? [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २२:०१, २२ मे २०२३ (IST) ::::विकिच्या संदर्भात त्याला काही नाव असेल ना? ते हवे होते. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २२:०२, २२ मे २०२३ (IST) :::::साचा शोधताना नाव सापडले. त्याला 'मार्गक्रमण साचे' म्हणतात हे समजले. धन्यवाद!! [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २२:१२, २२ मे २०२३ (IST) == Feminism and Folklore 2023 - Local prize winners == [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Congratulations on your remarkable achievement of winning a local prize in the '''Feminism and Folklore 2023''' writing competition! We greatly appreciate your valuable contribution and the effort you put into documenting your local Folk culture and Women on Wikipedia. To ensure you receive your prize, please take a moment to complete the preferences form before the 1st of July 2023. You can access the form [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdWlxDwI6UgtPXPfjQTbVjgnAYUMSYqShA5kEe4P4N5zwxaEw/viewform?usp=sf_link by clicking here]. We kindly request you to submit the form before the deadline to avoid any potential disappointments. If you have any questions or require further assistance, please do not hesitate to contact us via talkpage or Email. We are more than happy to help. Best wishes, [[:m:Feminism and Folklore 2023|FNF 2023 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १६:१७, १० जून २०२३ (IST) </div> <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2023&oldid=25134473 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feminism and Folklore 2023 - A Heartfelt Appreciation for Your Impactful Contribution! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|center|500px]] {{int:please-translate}} Dear Wikimedian, We extend our sincerest gratitude to you for making an extraordinary impact in the '''[[m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition. Your remarkable dedication and efforts have been instrumental in bridging cultural and gender gaps on Wikipedia. We are truly grateful for the time and energy you've invested in this endeavor. As a token of our deep appreciation, we'd love to send you a special postcard. It serves as a small gesture to convey our immense thanks for your involvement in the competition. To ensure you receive this token of appreciation, kindly fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeXZaej264LOTM0WQBq9QiGGAC1SWg_pbPByD7gp3sC4j7VKQ/viewform this form] by August 15th, 2023. Looking ahead, we are thrilled to announce that we'll be hosting Feminism and Folklore in 2024. We eagerly await your presence in the upcoming year as we continue our journey to empower and foster inclusivity. Once again, thank you for being an essential part of our mission to promote feminism and preserve folklore on Wikipedia. With warm regards, '''Feminism and Folklore International Team'''. --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ००:०७, २६ जुलै २०२३ (IST) </div> <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2023p&oldid=25345565 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३ == [[चित्र:Wikipedia Asian Month Logo Mr.svg|right|400px|frameless]] प्रिय विकिसदस्य, '''[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|विकिपीडिया आशियाई महिना ]]''' हे विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेले एक वार्षिक अभियान आहे. हे अभियान मुख्यत्वे आशिया खंडातील देश आणि तेथील संस्कृती संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतलेला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले अमूल्य योगदान द्यावे. प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''विकिपीडिया आशियाई दूत घोषित होऊन तुम्हाला सही केलेले प्रमाणपत्र मिळेल व एक अधिक पोस्टकार्ड मिळेल''' तसेच '''डिजीटल बार्नस्टार''' देखील प्राप्त करू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३/सहभागी|येथे]] आपली नोंदणी करा आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wam-mr-2023 हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा. जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे ]], [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]] किंवा [[सदस्य:Tiven2240|टायविन]] यांना संपर्क करावा. धन्यवाद. :'''आयोजक विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३''' :<small>हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.</small> <!-- सदस्य:संतोष गोरे@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%B7_%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%87/test&oldid=2341857 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == केतकी मोडक लेख == नमस्कार, तुम्ही मराठी विकिपीडियावर मौल्यवान योगदान देत आहात. तुम्ही स्वतःच [[केतकी मोडक]] नावाचा लेख लिहित असल्याचे आज पाहण्यात आले (ज्यावर मी जाहिरात साचा लावला आहे). कृपया हे समजून घ्यावे की विकिपीडियावर संपादकाने स्वतःचा लेख लिहिणे '''जाहिरात''' समजली जाते. अशाप्रकारची संपादने विकिपीडियावर मान्य नसतात, व ती हटवली जातात. --[[User:Sandesh9822|'''<span style="background color: black; color: orange">संदेश</span><span style="color: blue"> हिवाळे</span>'''<span style="color: green"></span>]]^{[[User talk:Sandesh9822|<span style="color: maroon">चर्चा</span>]]} ११:४७, १० फेब्रुवारी २०२४ (IST) :नमस्कार, माझ्या नावाचा लेख मी स्वत: तयार केला नाही, फक्त त्यामध्ये अलीकडे वस्तुस्थितीत झालेल्या बदलांचा नव्याने समावेश केला किंवा सुधारणा केली. :स्वत: बदल केला हे सत्य आहे, पण वस्तुस्थितीवर आधारित माहिती लिहिली आहे. त्यात जाहिरातीचा कोणताही हेतू नाही. अशी माहिती लिहायची झाल्यास काय करावे, तो साचा येऊ नये यासाठी काय करावे याबाबत मार्गदर्शन करावे, ही विनंती. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २१:३२, १० फेब्रुवारी २०२४ (IST) ::::अभिप्रायासाठी धन्यवाद. मी लेखातून जाहिरात साचा काढला आहे. {{साद|अभय नातू|संतोष गोरे|Tiven2240}} स्वतःचा लेख संपादन करण्याबाबत नियम वा विशेष सुचना असतील तर कृपया स्पष्ट कराव्यात. --[[User:Sandesh9822|'''<span style="background color: black; color: orange">संदेश</span><span style="color: blue"> हिवाळे</span>'''<span style="color: green"></span>]]^{[[User talk:Sandesh9822|<span style="color: maroon">चर्चा</span>]]} १०:४१, ११ फेब्रुवारी २०२४ (IST) :::::धन्यवाद. नियम कळले तर अधिक बरे होईल. म्हणजे खबरदारी घेता येईल. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १८:२२, ११ फेब्रुवारी २०२४ (IST) ::::::नमस्कार, आपल्या चर्चा पानावर स्वागत साचा जोडलेला आहे. त्यातून आपल्याला मार्गदर्शन मिळेलच, तरीही काही प्रकल्प पानांची येथे यादी देऊ इच्छितो - [[विकिपीडिया:परिचय|परिचय]], [[विकिपीडिया:नवीन सदस्यांना मार्गदर्शन|नवीन सदस्यांना मार्गदर्शन]] तसेच [[विकिपीडिया:विकिपीडिया काय नव्हे|विकिपीडिया काय नव्हे]]. ::::: तसेच [[चर्चा:केतकी मोडक]] येथे तसेही आपल्याला सांगितले होते त्यानुसार आपण माहिती चौकटीची माहिती, लेखातील व्याकरणाच्या छोट्या मोठ्या चुका, वर्ग अशी संपादने करू शकता. पण शक्यतो कमीत कमी वेळेस हे काम करावे (जेणेकरून नवीन सदस्यांपुढे आपण आपली आदर्श कृती मांडू शकू). -[[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">संतोष गोरे</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) १९:२३, ११ फेब्रुवारी २०२४ (IST) ::::::ठीक आहे. या पुढे काळजी घेईन. धन्यवाद !! [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २२:३९, ११ फेब्रुवारी २०२४ (IST) == तयार केलेली पाने == नमस्कार, आपण तयार केलेली पाने [https://xtools.wmcloud.org/pages/mr.wikipedia.org/Ketaki%20Modak/all?uselang=mr येथे] पाहू शकता. यापैकी काही पाने अपूर्ण असावीत असे दिसते. जमल्यास पुन्हा तपासून त्यावर काम करावे. - [[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">संतोष गोरे</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) २१:४९, १२ एप्रिल २०२५ (IST) :अपूर्ण राहून गेलेली पाने लक्षात आणून दिल्याबददल धन्यवाद!! ती यथावकाश पूर्ण करते. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २३:०८, १२ एप्रिल २०२५ (IST) ::नमस्कार, आपली बरीचशी पाने अजूनही अपूर्ण आहेत. तुमच्या काही अपूर्ण पानांवर {{t|काम चालू}} साचा आढळून आला होता. हा साचा ३० दिवसांपेक्षा जास्त काळ ठेवता येत नाही, सबब काही पानावरून हा साचा हटवण्यात आला आहे. तथापि परत एकदा मागील काही पानांची पुनर्तपासनी करून ती पाने नीट करून घ्याल अशी अपेक्षा आहे.- [[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">संतोष गोरे</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> ✉️</span>]] ) १९:०४, २९ जानेवारी २०२६ (IST) == तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले == शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले: * [[प्रीती घोष]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ) * [[कैलास झवेरी]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ) कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते. - [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) ०६:३१, २९ एप्रिल २०२५ (IST) == तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले == शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले: * [[प्रीती घोष]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ) * [[कैलास झवेरी]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ) * [[श्याम कुमारी]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ) कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते. - [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) १३:३०, २९ एप्रिल २०२५ (IST) == तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले == शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले: * [[ॲस्टर पटेल]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ) कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते. - [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) ११:३०, ३० एप्रिल २०२५ (IST) == तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले == शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले: * [[ज्युडिथ टायबर्ग]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ) * [[ॲनी मार्गारेट रॉबिन्सन]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली) * [[अनु पुराणी]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली) * [[शोभा मित्रा]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली) * [[मेरी क्युरी]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली) * [[कृष्णा चक्रवर्ती]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली) * [[धनवंती नागदा]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली) * [[प्रीती दास गुप्ता]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली) * [[जनिना स्ट्रोका]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली) * [[स्वर्णलता भिशीकर]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली) * [[लता जौहर]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली) * [[सुप्रभा नहार]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली) * [[सुझान कार्पेलेस]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली) * [[मॅरी हेलेन]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली) * [[अ‍ॅनी नन्नली]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली) * [[सुनंदा पोद्दार]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली) * [[झुमूर भट्टाचार्य]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली) * [[तेहमी मसालावाला]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली) * [[प्रल्हाद]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली) * [[शैलजादेवी वहिनीसाहेब प्रतिनिधी]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली) * [[इरा सरकार]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली) कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते. - [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) १६:३०, ३० एप्रिल २०२५ (IST) == तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले == शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले: * [[सुनयना पांडा]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = लेखाची शब्दसंख्या १७७ आहे) * [[प्रमिला सेन]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = लेखाची शब्दसंख्या 216 आहे) * [[गौरी पिंटो]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = लेखाची शब्दसंख्या 152 आहे) * [[खाल्डियन लोककथा]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = लेखाची शब्दसंख्या 213 आहे) * [[सती अनसूया (तेलगू चित्रपट)]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = लेखाची शब्दसंख्या 223 आहे) * [[परिपूर्ण दान (लोककथा)]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = लेखाची शब्दसंख्या 217 आहे) * [[वेद]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ) * [[वेदांमधील संज्ञा]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ) * [[वैदिक देवदेवता आणि दैत्यासुर]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ) कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते. - [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) २१:३०, ३० एप्रिल २०२५ (IST) == तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले == शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले: * [[श्याम कुमारी]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ) * [[ॲस्टर पटेल]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ) * [[ज्युडिथ टायबर्ग]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ) * [[ॲनी मार्गारेट रॉबिन्सन]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ) * [[अनु पुराणी]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = मोहिमेच्या व्याप्तीत नाही.) * [[शोभा मित्रा]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = मोहिमेच्या व्याप्तीत नाही.) * [[मेरी क्युरी]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = मोहिमेच्या व्याप्तीत नाही.) * [[कृष्णा चक्रवर्ती]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = मोहिमेच्या व्याप्तीत नाही.) * [[धनवंती नागदा]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = Ok) * [[प्रीती दास गुप्ता]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = Ok) कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते. - [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) १९:३०, ३ मे २०२५ (IST) == Feminism and Folklore 2025 - Local prize winners == [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, Congratulations on your outstanding achievement in winning a local prize in the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition! We truly appreciate your dedication and the valuable contribution you’ve made in documenting local folk culture and highlighting women’s representation on your local Wikipedia. To claim your prize, please complete the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdONlpmv1iTrvXnXbHPlfFzUcuF71obJKtPGkycgjGObQ4ShA/viewform?usp=dialog prize form] by July 5th, 2025. Kindly note that after this date, the form will be closed and submissions will no longer be accepted. Please also note that all prizes will be awarded in the form of [https://www.tremendous.com/ Tremendous Vouchers] only. If you have any questions or need assistance, feel free to contact us via your talk page or email. We're happy to help. Warm regards, [[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १५:५०, २१ जून २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=28891702 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> :Thank you so much. I will do the needful. Regards... [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २२:२२, २१ जून २०२५ (IST) == स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६ == [[File:FNF 2026 Mr logo.png|right|400px|frameless]] प्रिय विकिसदस्य, '''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|विकी लव्हस फॉल्कलोर]]ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे. योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल. ही स्पर्धा १ फेब्रुवारी २०२६ रोजी सुरू होऊन ३१ मार्च २०२६ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल. पहिले स्थानिक बक्षीस - २५ अमेरिकन डॉलर्स, दुसरे स्थानिक बक्षीस - २० अमेरिकन डॉलर्स, तर सर्वोत्कृष्ट निर्णायक लेखासाठी - १५ अमेरिकन डॉलर्स दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत अथवा कोणत्याही मदतीसाठी ज्युरी सदस्यांच्या ([[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] किंवा [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]]) चर्चा पानावर संदेश लिहा. कृपया [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]] या पृष्ठावरील सर्व सूचना आणि नियम वाचा. तसेच [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी]] या पानावर आपली नाव नोंदणी करून स्पर्धेत सहभागी व्हावे. तसेच [https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/campaign/224/submission/new हा दुवा] वापरून तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा. :धन्यवाद. :[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] आणि [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]] :आयोजक :'''स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६''' --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २०:४१, ५ फेब्रुवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2026&oldid=30030409 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६ मधील लेख == नमस्कार, आपण निर्माण केलेल्या लेखांना विकिडाटा कलमास जोडावे. त्या नंतर लेखात {{t|माहिती संचिका}} साचा जोडावा. आणि हो काही लेखास आपण इंग्लिश विकिपीडियाचा संदर्भ जोडल्याचे दिसून येत आहे, जे अमान्य आहे. आपण इंग्लिश विकिपीडियावरील लेखातील संदर्भ मराठी लेखात कॉपी पेस्ट केल्यास बरे होईल. - [[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">. संतोष गोरे .</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> ✉️</span>]] ) १७:०९, १ एप्रिल २०२६ (IST) :ठीक आहे. इंग्लिश विकिपीडियाचा संदर्भ दिलेला चालत नाही, हे मला माहीत नव्हते. क्षमस्व. बदल करते. विकिडाटा कलमास जोडते. धन्यवाद. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २०:०४, २ एप्रिल २०२६ (IST) ::तीन लेखांना 'माहिती संचिका' जोडली आहे. धन्यवाद. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) ११:२५, १४ एप्रिल २०२६ (IST) :::नमस्कार, आपल्या लेखांचे मूल्यमापन करण्यात आले असून, कॅम्पविज मध्ये आपल्याला ज्या ज्या लेखात दुरुस्ती करण्यास सांगितले आहे ते बदल करावेत अशी अपेक्षा आहे. जर समाधानकारक बदल दिसून आला तर नाकारलेला लेख परत पुन्हा तपासून स्वीकारल्या जाऊ शकतो. -२२:३९, २८ एप्रिल २०२६ (IST) [[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">. संतोष गोरे .</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> ✉️</span>]] ) २२:३९, २८ एप्रिल २०२६ (IST) ::::नमस्कार, आपण सांगितलेले बदल केले आहेत. कृपया पुन्हा एकदा पाहाल का? धन्यवाद. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १०:००, २९ एप्रिल २०२६ (IST) == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) on ००:००, १२ एप्रिल २०२६ (IST)'' </div> <!-- सदस्य:Gnoeee@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> :Thank you for information. Sorry. I will not be able to attend the same. Again Thank you for considering me to send this information. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १४:१०, १२ एप्रिल २०२६ (IST) == Congratulations to the Local Winners of Feminism and Folklore 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, The Feminism and Folklore International Organizing Team is pleased to congratulate the Local Winners of '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]'''. Local Winners are participants who achieved top rankings within their respective language communities through their valuable contributions to documenting folklore, women's history, culture, traditions, and related knowledge on Wikimedia projects in their local languages. Your efforts have helped enrich Wikimedia content, preserve cultural heritage, and improve the representation of diverse communities and knowledge systems across the movement. We sincerely appreciate your dedication and contribution to the success of the campaign. === Appreciation Form === As a token of appreciation to receive prizes, all Local Winners are requested to complete the following form by '''22 June 2026'''. '''Form link''' - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdGU7vkzANkB8P1k2X-NPwOwqBoTZafzgUZ-23wnVCeW2cj3g/viewform here] ; Deadline : 22 June 2026 Please ensure that all information provided in the form is accurate and complete. This information will be used for the appreciation process. === Thank you === We extend our heartfelt thanks to all Local Winners for their outstanding contributions and continued support of free knowledge. Your work has strengthened local-language content and helped make knowledge about folklore and women more accessible to communities around the world. Congratulations once again on your achievement. —''Feminism and Folklore International Organizing Team'' </div> --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २२:५५, ७ जून २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30649454 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> :Thank you for the opportunity given by conducting this event. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २२:२८, ८ जून २०२६ (IST) rsq1qce256c6l4w9eblfoixxlhlanw4 0 133402 2688180 2532942 2026-06-08T18:47:18Z ~2026-24679-89 182431 /* */ 2688180 wikitext text/x-wiki ब्रिटिशांच्या काळात दक्षिणी हिंदुस्थानात एकूण ३० मराठीभाषिक जिल्हे होते. त्यांतले कारवार आणि बेळगाव हे सध्या कर्नाटकात आहेत. उरलेल्या जिल्ह्यांचे विभाजन करून आता बरेच नवे जिल्हे झाले आहेत. ;यापूर्वी झालेली जिल्हा विभाजने: १) रत्‍नागिरी जिल्ह्यातून सिंधुदुर्ग जिल्हा वेगळा केला – १ मे १९८१, २) छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातून जालना जिल्हा वेगळा केला – १ मे १९८१, ३) धाराशिव जिल्ह्यातून लातूर जिल्हा वेगळा केला – १६ ऑगस्ट १९८२<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=जिल्हा प्रोफाईल|दुवा=https://latur.gov.in/%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%AF%E0%A5%80/%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A4%BE-%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%8B%E0%A4%AB%E0%A4%BE%E0%A4%87%E0%A4%B2/|ॲक्सेसदिनांक=२१ फेब्रुवारी २०२१}}</ref>, ४) चंद्रपूर जिल्ह्यातून गडचिरोली जिल्हा वेगळा केला – २६ ऑगस्ट १९८२, ५) बृहन्मुंबई जिल्ह्यातून मुंबई उपनगर जिल्हा वेगळा केला – ४ ऑक्टोबर १९९०, ६) अकोला जिल्ह्यातून वाशिम जिल्हा वेगळा केला – १ जुलै १९९८, ७) धुळे जिल्ह्यातून नंदुरबार जिल्हा वेगळा केला – १ जुलै १९९८, ८) परभणी जिल्ह्यातून हिंगोली जिल्ह्याची निर्मिती केली – १ मे १९९९, ९) भंडारा जिल्ह्यातून गोंदिया जिल्ह्याची निर्मिती केली – १ मे १९९९ आणि १०) ठाणे जिल्ह्यातून पालघर जिल्ह्याची निर्मिती झाली – १ ऑगस्ट २०१४ ;नामबदल {| class="wikitable sortable" ! width="25%"| जुने नाव ! width="25%"| नवे नाव |- |कुलाबा||[[रायगड]] |- |दक्षिण रत्‍नागिरी||[[सिंधुदुर्ग]] |- |उत्तर रत्‍नागिरी||[[रत्नागिरी]] |- |पूर्व खान्देश||[[जळगाव]] |- |पश्चिम खान्देश||[[धुळे]] |- |उत्तर सातारा||[[सातारा]] |- |दक्षिण सातारा||[[सांगली]] |- |अहमदनगर||[[अहिल्यानगर]] |- |औरंगाबाद||[[छत्रपती संभाजीनगर]] |- |उस्मानाबाद||[[धाराशिव]] |} sa6qtmd8rbosxuuq2wdxmab0ndmxa3k 2688181 2688180 2026-06-08T18:47:19Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — लेखनभेद ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#लेखनभेद|अधिक माहिती]]) 2688181 wikitext text/x-wiki ब्रिटिशांच्या काळात दक्षिणी हिंदुस्थानात एकूण ३० मराठीभाषिक जिल्हे होते. त्यांतले कारवार आणि बेळगाव हे सध्या कर्नाटकात आहेत. उरलेल्या जिल्ह्यांचे विभाजन करून आता बरेच नवे जिल्हे झाले आहेत. ;यापूर्वी झालेली जिल्हा विभाजने: १) रत्‍नागिरी जिल्ह्यातून सिंधुदुर्ग जिल्हा वेगळा केला – १ मे १९८१, २) छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातून जालना जिल्हा वेगळा केला – १ मे १९८१, ३) धाराशिव जिल्ह्यातून लातूर जिल्हा वेगळा केला – १६ ऑगस्ट १९८२<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=जिल्हा प्रोफाईल|दुवा=https://latur.gov.in/%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%AF%E0%A5%80/%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A4%BE-%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%8B%E0%A4%AB%E0%A4%BE%E0%A4%87%E0%A4%B2/|ॲक्सेसदिनांक=२१ फेब्रुवारी २०२१}}</ref>, ४) चंद्रपूर जिल्ह्यातून गडचिरोली जिल्हा वेगळा केला – २६ ऑगस्ट १९८२, ५) बृहन्मुंबई जिल्ह्यातून मुंबई उपनगर जिल्हा वेगळा केला – ४ ऑक्टोबर १९९०, ६) अकोला जिल्ह्यातून वाशिम जिल्हा वेगळा केला – १ जुलै १९९८, ७) धुळे जिल्ह्यातून नंदुरबार जिल्हा वेगळा केला – १ जुलै १९९८, ८) परभणी जिल्ह्यातून हिंगोली जिल्ह्याची निर्मिती केली – १ मे १९९९, ९) भंडारा जिल्ह्यातून गोंदिया जिल्ह्याची निर्मिती केली – १ मे १९९९ आणि १०) ठाणे जिल्ह्यातून पालघर जिल्ह्याची निर्मिती झाली – १ ऑगस्ट २०१४ ;नामबदल {| class="wikitable sortable" ! width="25%"| जुने नाव ! width="25%"| नवे नाव |- |कुलाबा||[[रायगड]] |- |दक्षिण रत्‍नागिरी||[[सिंधुदुर्ग]] |- |उत्तर रत्‍नागिरी||[[रत्‍नागिरी]] |- |पूर्व खान्देश||[[जळगाव]] |- |पश्चिम खान्देश||[[धुळे]] |- |उत्तर सातारा||[[सातारा]] |- |दक्षिण सातारा||[[सांगली]] |- |अहमदनगर||[[अहिल्यानगर]] |- |औरंगाबाद||[[छत्रपती संभाजीनगर]] |- |उस्मानाबाद||[[धाराशिव]] |} kdwcu2ix0go8f511brdq40ydd95kc3m 2688182 2688181 2026-06-08T18:50:49Z ~2026-24679-89 182431 /* */ 2688182 wikitext text/x-wiki ब्रिटिशांच्या काळात दक्षिणी हिंदुस्थानात एकूण ३० मराठीभाषिक जिल्हे होते. त्यांतले कारवार आणि बेळगाव हे सध्या कर्नाटकात आहेत. उरलेल्या जिल्ह्यांचे विभाजन करून आता बरेच नवे जिल्हे झाले आहेत. ;यापूर्वी झालेली जिल्हा विभाजने: १) रत्‍नागिरी जिल्ह्यातून सिंधुदुर्ग जिल्हा वेगळा केला – १ मे १९८१, २) छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातून जालना जिल्हा वेगळा केला – १ मे १९८१, ३) धाराशिव जिल्ह्यातून लातूर जिल्हा वेगळा केला – १६ ऑगस्ट १९८२<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=जिल्हा प्रोफाईल|दुवा=https://latur.gov.in/%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%AF%E0%A5%80/%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A4%BE-%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%8B%E0%A4%AB%E0%A4%BE%E0%A4%87%E0%A4%B2/|ॲक्सेसदिनांक=२१ फेब्रुवारी २०२१}}</ref>, ४) चंद्रपूर जिल्ह्यातून गडचिरोली जिल्हा वेगळा केला – २६ ऑगस्ट १९८२, ५) बृहन्मुंबई जिल्ह्यातून मुंबई उपनगर जिल्हा वेगळा केला – ४ ऑक्टोबर १९९०, ६) अकोला जिल्ह्यातून वाशिम जिल्हा वेगळा केला – १ जुलै १९९८, ७) धुळे जिल्ह्यातून नंदुरबार जिल्हा वेगळा केला – १ जुलै १९९८, ८) परभणी जिल्ह्यातून हिंगोली जिल्ह्याची निर्मिती केली – १ मे १९९९, ९) भंडारा जिल्ह्यातून गोंदिया जिल्ह्याची निर्मिती केली – १ मे १९९९ आणि १०) ठाणे जिल्ह्यातून पालघर जिल्ह्याची निर्मिती झाली – १ ऑगस्ट २०१४ ;नामबदल {| class="wikitable sortable" ! width="25%"| जुने नाव ! width="25%"| नवे नाव |- |कुलाबा||[[रायगड]] |- |दक्षिण खान्देश||[[जळगाव]] |- |पश्चिम खान्देश||[[धुळे]] |- |पूर्व रत्‍नागिरी||[[सिंधुदुर्ग]] |- |पश्चिम रत्‍नागिरी||[[रत्‍नागिरी]] |- |उत्तर सातारा||[[सातारा]] |- |दक्षिण सातारा||[[सांगली]] |- |अहमदनगर||[[अहिल्यानगर]] |- |औरंगाबाद||[[छत्रपती संभाजीनगर]] |- |उस्मानाबाद||[[धाराशिव]] |} 9woi2sp5y7630rwybxec4exa29pdad0 2688183 2688182 2026-06-08T18:53:39Z ~2026-24679-89 182431 /* */ 2688183 wikitext text/x-wiki ब्रिटिशांच्या काळात दक्षिणी हिंदुस्थानात एकूण ३० मराठीभाषिक जिल्हे होते. त्यांतले कारवार आणि बेळगाव हे सध्या कर्नाटकात आहेत. उरलेल्या जिल्ह्यांचे विभाजन करून आता बरेच नवे जिल्हे झाले आहेत. ;यापूर्वी झालेली जिल्हा विभाजने: 1) रत्‍नागिरी जिल्ह्यातून सिंधुदुर्ग जिल्हा वेगळा केला – १ मे १९८१, 2) छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातून जालना जिल्हा वेगळा केला – १ मे १९८१, 3) धाराशिव जिल्ह्यातून लातूर जिल्हा वेगळा केला – १६ ऑगस्ट १९८२<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=जिल्हा प्रोफाईल|दुवा=https://latur.gov.in/%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%AF%E0%A5%80/%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A4%BE-%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%8B%E0%A4%AB%E0%A4%BE%E0%A4%87%E0%A4%B2/|ॲक्सेसदिनांक=२१ फेब्रुवारी २०२१}}</ref>, 4) चंद्रपूर जिल्ह्यातून गडचिरोली जिल्हा वेगळा केला – २६ ऑगस्ट १९८२, 5) बृहन्मुंबई जिल्ह्यातून मुंबई उपनगर जिल्हा वेगळा केला – ४ ऑक्टोबर १९९०, 6) अकोला जिल्ह्यातून वाशिम जिल्हा वेगळा केला – १ जुलै १९९८, 7) धुळे जिल्ह्यातून नंदुरबार जिल्हा वेगळा केला – १ जुलै १९९८, 8) परभणी जिल्ह्यातून हिंगोली जिल्ह्याची निर्मिती केली – १ मे १९९९, 9) भंडारा जिल्ह्यातून गोंदिया जिल्ह्याची निर्मिती केली – १ मे १९९९ आणि 10) ठाणे जिल्ह्यातून पालघर जिल्ह्याची निर्मिती झाली – १ ऑगस्ट २०१४ ;नामबदल {| class="wikitable sortable" ! width="25%"| जुने नाव ! width="25%"| नवे नाव |- |कुलाबा||[[रायगड]] |- |पूर्व खान्देश||[[जळगाव]] |- |पश्चिम खान्देश||[[धुळे]] |- |दक्षिण रत्‍नागिरी||[[सिंधुदुर्ग]] |- |उत्तर रत्‍नागिरी||[[रत्‍नागिरी]] |- |उत्तर सातारा||[[सातारा]] |- |दक्षिण सातारा||[[सांगली]] |- |अहमदनगर||[[अहिल्यानगर]] |- |औरंगाबाद||[[छत्रपती संभाजीनगर]] |- |उस्मानाबाद||[[धाराशिव]] |} h26ofod0ywxezf8u0y1w65sw4ydl81r 2688184 2688183 2026-06-08T18:54:33Z ~2026-24679-89 182431 /* */ 2688184 wikitext text/x-wiki ब्रिटिशांच्या काळात दक्षिणी हिंदुस्थानात एकूण ३० मराठीभाषिक जिल्हे होते. त्यांतले कारवार आणि बेळगाव हे सध्या कर्नाटकात आहेत. उरलेल्या जिल्ह्यांचे विभाजन करून आता बरेच नवे जिल्हे झाले आहेत. ;यापूर्वी झालेली जिल्हा विभाजने: #) रत्‍नागिरी जिल्ह्यातून सिंधुदुर्ग जिल्हा वेगळा केला – १ मे १९८१, #) छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातून जालना जिल्हा वेगळा केला – १ मे १९८१, #) धाराशिव जिल्ह्यातून लातूर जिल्हा वेगळा केला – १६ ऑगस्ट १९८२<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=जिल्हा प्रोफाईल|दुवा=https://latur.gov.in/%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%AF%E0%A5%80/%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A4%BE-%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%8B%E0%A4%AB%E0%A4%BE%E0%A4%87%E0%A4%B2/|ॲक्सेसदिनांक=२१ फेब्रुवारी २०२१}}</ref>, 4) चंद्रपूर जिल्ह्यातून गडचिरोली जिल्हा वेगळा केला – २६ ऑगस्ट १९८२, 5) बृहन्मुंबई जिल्ह्यातून मुंबई उपनगर जिल्हा वेगळा केला – ४ ऑक्टोबर १९९०, 6) अकोला जिल्ह्यातून वाशिम जिल्हा वेगळा केला – १ जुलै १९९८, 7) धुळे जिल्ह्यातून नंदुरबार जिल्हा वेगळा केला – १ जुलै १९९८, 8) परभणी जिल्ह्यातून हिंगोली जिल्ह्याची निर्मिती केली – १ मे १९९९, 9) भंडारा जिल्ह्यातून गोंदिया जिल्ह्याची निर्मिती केली – १ मे १९९९ आणि 10) ठाणे जिल्ह्यातून पालघर जिल्ह्याची निर्मिती झाली – १ ऑगस्ट २०१४ ;नामबदल {| class="wikitable sortable" ! width="25%"| जुने नाव ! width="25%"| नवे नाव |- |कुलाबा||[[रायगड]] |- |पूर्व खान्देश||[[जळगाव]] |- |पश्चिम खान्देश||[[धुळे]] |- |दक्षिण रत्‍नागिरी||[[सिंधुदुर्ग]] |- |उत्तर रत्‍नागिरी||[[रत्‍नागिरी]] |- |उत्तर सातारा||[[सातारा]] |- |दक्षिण सातारा||[[सांगली]] |- |अहमदनगर||[[अहिल्यानगर]] |- |औरंगाबाद||[[छत्रपती संभाजीनगर]] |- |उस्मानाबाद||[[धाराशिव]] |} q39t1lt5gel8lu11igesoiul4xqou2e 2688185 2688184 2026-06-08T18:55:10Z ~2026-24679-89 182431 /* */ 2688185 wikitext text/x-wiki ब्रिटिशांच्या काळात दक्षिणी हिंदुस्थानात एकूण ३० मराठीभाषिक जिल्हे होते. त्यांतले कारवार आणि बेळगाव हे सध्या कर्नाटकात आहेत. उरलेल्या जिल्ह्यांचे विभाजन करून आता बरेच नवे जिल्हे झाले आहेत. ;यापूर्वी झालेली जिल्हा विभाजने: #) रत्‍नागिरी जिल्ह्यातून सिंधुदुर्ग जिल्हा वेगळा केला – १ मे १९८१, #) छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातून जालना जिल्हा वेगळा केला – १ मे १९८१, #) धाराशिव जिल्ह्यातून लातूर जिल्हा वेगळा केला – १६ ऑगस्ट १९८२<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=जिल्हा प्रोफाईल|दुवा=https://latur.gov.in/%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%AF%E0%A5%80/%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A4%BE-%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%8B%E0%A4%AB%E0%A4%BE%E0%A4%87%E0%A4%B2/|ॲक्सेसदिनांक=२१ फेब्रुवारी २०२१}}</ref>, #) चंद्रपूर जिल्ह्यातून गडचिरोली जिल्हा वेगळा केला – २६ ऑगस्ट १९८२, #) बृहन्मुंबई जिल्ह्यातून मुंबई उपनगर जिल्हा वेगळा केला – ४ ऑक्टोबर १९९०, #) अकोला जिल्ह्यातून वाशिम जिल्हा वेगळा केला – १ जुलै १९९८, #) धुळे जिल्ह्यातून नंदुरबार जिल्हा वेगळा केला – १ जुलै १९९८, #) परभणी जिल्ह्यातून हिंगोली जिल्ह्याची निर्मिती केली – १ मे १९९९, #) भंडारा जिल्ह्यातून गोंदिया जिल्ह्याची निर्मिती केली – १ मे १९९९ आणि #) ठाणे जिल्ह्यातून पालघर जिल्ह्याची निर्मिती झाली – १ ऑगस्ट २०१४ ;नामबदल {| class="wikitable sortable" ! width="25%"| जुने नाव ! width="25%"| नवे नाव |- |कुलाबा||[[रायगड]] |- |पूर्व खान्देश||[[जळगाव]] |- |पश्चिम खान्देश||[[धुळे]] |- |दक्षिण रत्‍नागिरी||[[सिंधुदुर्ग]] |- |उत्तर रत्‍नागिरी||[[रत्‍नागिरी]] |- |उत्तर सातारा||[[सातारा]] |- |दक्षिण सातारा||[[सांगली]] |- |अहमदनगर||[[अहिल्यानगर]] |- |औरंगाबाद||[[छत्रपती संभाजीनगर]] |- |उस्मानाबाद||[[धाराशिव]] |} djqvoc3twnb5fknghdswc1ebazhgln5 2688186 2688185 2026-06-08T18:56:46Z ~2026-24679-89 182431 /* */ 2688186 wikitext text/x-wiki ब्रिटिशांच्या काळात दक्षिणी हिंदुस्थानात एकूण ३० मराठीभाषिक जिल्हे होते. त्यांतले कारवार आणि बेळगाव हे सध्या कर्नाटकात आहेत. उरलेल्या जिल्ह्यांचे विभाजन करून आता बरेच नवे जिल्हे झाले आहेत. ;यापूर्वी झालेली जिल्हा विभाजने: #) रत्‍नागिरी जिल्ह्यातून सिंधुदुर्ग जिल्हा वेगळा केला – १ मे १९८१, #) [[छत्रपती संभाजीनगर|औरंगाबाद]] जिल्ह्यातून जालना जिल्हा वेगळा केला – १ मे १९८१, #) धाराशिव जिल्ह्यातून लातूर जिल्हा वेगळा केला – १६ ऑगस्ट १९८२<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=जिल्हा प्रोफाईल|दुवा=https://latur.gov.in/%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%AF%E0%A5%80/%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A4%BE-%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%8B%E0%A4%AB%E0%A4%BE%E0%A4%87%E0%A4%B2/|ॲक्सेसदिनांक=२१ फेब्रुवारी २०२१}}</ref>, #) चंद्रपूर जिल्ह्यातून गडचिरोली जिल्हा वेगळा केला – २६ ऑगस्ट १९८२, #) बृहन्मुंबई जिल्ह्यातून मुंबई उपनगर जिल्हा वेगळा केला – ४ ऑक्टोबर १९९०, #) अकोला जिल्ह्यातून वाशिम जिल्हा वेगळा केला – १ जुलै १९९८, #) धुळे जिल्ह्यातून नंदुरबार जिल्हा वेगळा केला – १ जुलै १९९८, #) परभणी जिल्ह्यातून हिंगोली जिल्ह्याची निर्मिती केली – १ मे १९९९, #) भंडारा जिल्ह्यातून गोंदिया जिल्ह्याची निर्मिती केली – १ मे १९९९ आणि #) ठाणे जिल्ह्यातून पालघर जिल्ह्याची निर्मिती झाली – १ ऑगस्ट २०१४ ;नामबदल {| class="wikitable sortable" ! width="25%"| जुने नाव ! width="25%"| नवे नाव |- |कुलाबा||[[रायगड]] |- |पूर्व खान्देश||[[जळगाव]] |- |पश्चिम खान्देश||[[धुळे]] |- |दक्षिण रत्‍नागिरी||[[सिंधुदुर्ग]] |- |उत्तर रत्‍नागिरी||[[रत्‍नागिरी]] |- |उत्तर सातारा||[[सातारा]] |- |दक्षिण सातारा||[[सांगली]] |- |अहमदनगर||[[अहिल्यानगर]] |- |औरंगाबाद||[[छत्रपती संभाजीनगर]] |- |उस्मानाबाद||[[धाराशिव]] |} elqbvzn0lor271dnemj1mbesuiu8pxl 2688187 2688186 2026-06-08T18:57:31Z ~2026-24679-89 182431 /* */ 2688187 wikitext text/x-wiki ब्रिटिशांच्या काळात दक्षिणी हिंदुस्थानात एकूण ३० मराठीभाषिक जिल्हे होते. त्यांतले [[कारवार]] आणि [[बेळगाव]] हे सध्या कर्नाटकात आहेत. उरलेल्या जिल्ह्यांचे विभाजन करून आता बरेच नवे जिल्हे झाले आहेत. ;यापूर्वी झालेली जिल्हा विभाजने: #) रत्‍नागिरी जिल्ह्यातून सिंधुदुर्ग जिल्हा वेगळा केला – १ मे १९८१, #) [[छत्रपती संभाजीनगर|औरंगाबाद]] जिल्ह्यातून जालना जिल्हा वेगळा केला – १ मे १९८१, #) धाराशिव जिल्ह्यातून लातूर जिल्हा वेगळा केला – १६ ऑगस्ट १९८२<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=जिल्हा प्रोफाईल|दुवा=https://latur.gov.in/%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%AF%E0%A5%80/%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A4%BE-%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%8B%E0%A4%AB%E0%A4%BE%E0%A4%87%E0%A4%B2/|ॲक्सेसदिनांक=२१ फेब्रुवारी २०२१}}</ref>, #) चंद्रपूर जिल्ह्यातून गडचिरोली जिल्हा वेगळा केला – २६ ऑगस्ट १९८२, #) बृहन्मुंबई जिल्ह्यातून मुंबई उपनगर जिल्हा वेगळा केला – ४ ऑक्टोबर १९९०, #) अकोला जिल्ह्यातून वाशिम जिल्हा वेगळा केला – १ जुलै १९९८, #) धुळे जिल्ह्यातून नंदुरबार जिल्हा वेगळा केला – १ जुलै १९९८, #) परभणी जिल्ह्यातून हिंगोली जिल्ह्याची निर्मिती केली – १ मे १९९९, #) भंडारा जिल्ह्यातून गोंदिया जिल्ह्याची निर्मिती केली – १ मे १९९९ आणि #) ठाणे जिल्ह्यातून पालघर जिल्ह्याची निर्मिती झाली – १ ऑगस्ट २०१४ ;नामबदल {| class="wikitable sortable" ! width="25%"| जुने नाव ! width="25%"| नवे नाव |- |कुलाबा||[[रायगड]] |- |पूर्व खान्देश||[[जळगाव]] |- |पश्चिम खान्देश||[[धुळे]] |- |दक्षिण रत्‍नागिरी||[[सिंधुदुर्ग]] |- |उत्तर रत्‍नागिरी||[[रत्‍नागिरी]] |- |उत्तर सातारा||[[सातारा]] |- |दक्षिण सातारा||[[सांगली]] |- |अहमदनगर||[[अहिल्यानगर]] |- |औरंगाबाद||[[छत्रपती संभाजीनगर]] |- |उस्मानाबाद||[[धाराशिव]] |} qkv8aqjm35hhgnj80asnbmdlv5pl8x5 0 139292 2688143 2511153 2026-06-08T16:04:03Z अभय नातू 206 साचा 2688143 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} {{बदल}} '''[[डायोड]]''' प्रत्यावर्ति वीजधारा एकच दिशेने वाहत ठेवण्यासाठी वापरतात. [[वर्ग:इलेक्ट्रॉनिक घटक]]डेटा डायोडसाठी, युनिडायरेक्शनल नेटवर्क पहा. इतर वापरासाठी, डायोड्स (निःसंदिग्धीकरण) पहा. [[सिलिकॉन]] डायोडचा क्लोज-अप व्ह्यू. एनोड उजव्या बाजूला आहे; कॅथोड डाव्या बाजुला आहे (जिथे तो काळ्या बँडने चिन्हांकित केला जातो). दोन लीड दरम्यान स्क्वेअर सिलिकॉन क्रिस्टल पाहिले जाऊ शकते. विविध अर्धचालक डायोड. तळ: पुल सुधारक बहुतेक डायोड्समध्ये, पांढरा किंवा काळ्या रंगाचा बँड कॅथोड ओळखतो ज्यामध्ये डायोड कार्यरत असते तेव्हा विद्युत् प्रवाह वाहतात. विद्युतीय प्रवाह प्रवाह उलट विद्युतीय प्रवाह आहे. [1] [2] [3] [4] व्हॅक्यूम ट्यूब डायोडची रचना. फिलामेंट स्वतः कॅथोड असू शकते, किंवा अधिक सामान्यपणे (येथे दर्शविल्याप्रमाणे) वेगळे कॅथोड म्हणून काम करणारे पृथक मेटल ट्यूब तापविण्यासाठी वापरले जाते. डायोड हा दोन टर्मिनल इलेक्ट्रॉनिक घटक आहे जो प्रामुख्याने एका दिशेने (असीमेट्रिक आचारसंहिता) चालू करतो. त्याच्याकडे एक दिशेने कमी (आदर्शपणे शून्य) प्रतिरोध आहे आणि उच्च (आदर्शतः अमर्याद) प्रतिरोधक शक्ती आहे. डायोड व्हॅक्यूम ट्यूब किंवा थर्मोनिक डायोड हे दोन इलेक्ट्रोड्स, गरम पाण्याचे कॅथोड आणि प्लेट असलेले व्हॅक्यूम ट्यूब आहे ज्यामध्ये कॅथोडपासून प्लेटपर्यंत केवळ एक दिशेने इलेक्ट्रॉन्स वाहू शकतात. अर्धचिकित्सक डायोड, आजचा सर्वात सामान्य प्रकार आहे, अर्धचालक पदार्थाचा क्रिस्टलीय तुकडा आहे ज्याचे पी-एन जंक्शन दोन विद्युत टर्मिनलशी जोडलेले आहे. [5] सेमीकंडक्टर डायोड हे प्रथम सेमीकंडक्टर इलेक्ट्रॉनिक डिव्हाइस होते. क्रिस्टलीय खनिज आणि धातू यांच्यातील संपर्कात असीमित विद्युत वाहनांचा शोध जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ फर्डिनेंड ब्रून यांनी 1874 मध्ये तयार केला होता. आज बहुतेक डायोड सिलिकॉनपासून बनलेले आहेत, परंतु गॅलियम आर्सेनेंड आणि जर्मेनियमसारखे इतर साहित्य वापरले जातात. [6] मुख्य कार्ये संपादन डायोडचा सर्वात सामान्य कार्य विद्युतीय प्रवाह एका दिशेने (डायोडच्या फॉरवर्ड दिशानिर्देश म्हटल्या जाणाऱ्या) अनुमती देतो, तर उलट दिशेने (उलट दिशा) अवरोधित करते. अशा प्रकारे, डायोडला चेक वाल्वची इलेक्ट्रॉनिक आवृत्ती म्हणून पाहिले जाऊ शकते. या निर्जलीय वर्तनास सुधार म्हणतात, आणि वैकल्पिक बदल (एसी) ते थेट वर्तमान (डीसी) रूपांतरित करण्यासाठी वापरली जाते. रेक्टिफायर्सचे प्रकार, रेडिओ रिसीव्हर्समधील रेडिओ सिग्नलमधून मॉड्यूलेशन काढण्यासारख्या कार्यांकरिता डायोडचा वापर केला जाऊ शकतो. तथापि, त्यांच्या नॉनलाइनर वर्तमान-व्होल्टेज वैशिष्ट्यांमुळे डायोडमध्ये या सामान्य ऑन-ऑफ कारवाईपेक्षा अधिक क्लिष्ट वर्तन असू शकते. [7] अर्धचिकित्सा डायोड केवळ विद्युतीय दिशेने (ज्या राज्यात डायोडला अग्रेषित असल्याचे म्हंटले जाते) मध्ये काही 'थ्रेशोल्ड व्होल्टेज' किंवा 'कट-इन व्होल्टेज' उपस्थित असल्यास केवळ वीज चालविणे प्रारंभ करते. फॉरवर्ड-पक्षपाती डायोडमध्ये व्होल्टेज ड्रॉप कमीतकमी थोडासा बदलतो आणि तापमानाचा कार्य असतो; या प्रभावाचा वापर तापमान सेन्सर किंवा व्होल्टेज संदर्भ म्हणून केला जाऊ शकतो. तसेच, डायोडमध्ये उलट व्होल्टेज ब्रेकडाउन व्होल्टेज नावाच्या मूल्यापर्यंत पोचते तेव्हा उलट दिशेने प्रवाहाच्या वर्तमान प्रवाहामध्ये वाहणाऱ्या विद्युत् प्रवाहाला अचानक कमी प्रतिकारशक्ती कमी होते. अर्धचिकित्सक डायोडची वर्तमान-व्होल्टेज वैशिष्ट्य तयार केली जाऊ शकते, उत्पादनादरम्यान सामग्रीमध्ये आणलेली सेमिकंडक्टर सामग्री आणि डोपिंगिमपुरीटी निवडून. [7] ही तंत्रे विशेष-उद्देश डायोड तयार करण्यासाठी वापरली जातात जी अनेक भिन्न कार्ये करतात. [7] उदाहरणार्थ, रेडिओ-फ्रिक्वेंसी ओसीसीलन्स (टनेल डायोड्स, गुन डायोड्स) तयार करण्यासाठी, उच्च व्होल्टेज सर्जेस (ॲव्हलंच डायोड्स) पासून सर्किट्सचे संरक्षण करण्यासाठी व्होल्टेज (जेनर डायोड्स) नियंत्रित करण्यासाठी, रेडिओ आणि टीव्ही रिसीव्हर्स (वेरॅक्टर डायोड्स) इलेक्ट्रॉनिकपणे ट्यून करण्यासाठी डायोडचा वापर केला जातो. , IMPATT डायोड्स), आणि प्रकाश (प्रकाश उत्सर्जक डायोड) तयार करणे. टनेल, गुन आणि आयएमपीएटीटी डायोड नकारात्मक प्रतिकार दर्शवतात, जो मायक्रोवेव्ह आणि स्विचिंग सर्किटमध्ये उपयुक्त आहे. व्हॅक्यूम आणि सेमीकंडक्टर या दोन्ही डायोड्सचा वापर शॉट-शोर जनरेटर म्हणून केला जाऊ शकतो. इतिहास संपादन थर्मोनिक (व्हॅक्यूम-ट्यूब) डायोड आणि सॉलिड-स्टेट (सेमीकंडक्टर) डायोड्स वेगाने विकसित केले गेले होते, 1 9 00च्या दशकाच्या सुरुवातीस, रेडिओ रिसीव्हर डिटेक्टर म्हणून. [8] 1 9 50 पर्यंत, व्हॅक्यूम डायोड्स रेडिओस कारण प्रारंभिक बिंदू-संपर्क अर्धसंवाहक डायोड कमी स्थिर होते. याव्यतिरिक्त, बहुतेक प्राप्त होण्याच्या सेट्समध्ये प्रबोधन करण्यासाठी व्हॅक्यूम नलिका होते ज्यामध्ये ट्यूबमध्ये थर्मोनिक डायोड्स समाविष्ट होऊ शकतील (उदाहरणार्थ 12 एसक्यू 7 डबल डायोड ट्रायोड) आणि व्हॅक्यूम-ट्यूब रेक्टिफायर्स आणि गॅस भरे रेक्टिफायर काही हाय-व्होल्टेज हाताळण्यास सक्षम होते. / उच्च-वर्तमान सुधारित कार्ये त्या वेळी उपलब्ध असलेल्या अर्धचालक डायोड (जसे की सेलेनियम रेक्टिफायर्स) पेक्षा चांगले. व्हॅक्यूम ट्यूब डायोड्स संपादन पुढील माहिती: व्हॅक्यूम नळी § इतिहास आणि विकास 1873 मध्ये फ्रेडरिक गुथ्रीने असे पाहिले की इलेक्ट्रोस्कोपच्या जवळील गोठलेले पांढरे गरम धातूचे बॉल सकारात्मक धनादेशित इलेक्ट्रोस्कोप सोडवते, परंतु नकारार्थी चार्ज इलेक्ट्रोस्कोप नाही. [9] [10] 1880 मध्ये, [[थॉमस अल्वा एडिसन|थॉमस एडिसन]] यांनी बल्बमध्ये उष्ण आणि तापलेल्या घटकांमधील अविवांशिक प्रवाह पाहिला, नंतर त्याला एडिसन प्रभाव म्हणले आणि डीसीव्हील्टमीटरमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या घटनेच्या अनुप्रयोगास पेटंट देण्यात आले. [11] 6gcr9t0ug30wbov9s0mgvk35o4g1j4q 0 166455 2688170 2168889 2026-06-08T17:26:39Z ~2026-33853-43 184054 /* प्रा. अनुराधा साळवेकर यांचे काव्यसंग्रह */ 2688170 wikitext text/x-wiki प्रा. अनुराधा साळवेकर या महाराष्ट्रातल्या [[डोंबिवली]] येथे राहणाऱ्या एक मराठी कवयित्री आहेत. कवितांप्रमाणेच त्यां गझलाही लिहितात.. ==प्रा. अनुराधा साळवेकर यांचे काव्यसंग्रहखख== * दीेपशिखा (६५ गझलांचा संग्रह) * वेळूबनातील शीळ * संचिताचे देणे {{DEFAULTSORT:साळवेकर,अनुराधा}} [[वर्ग:मराठी लेखिका]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] g90ki1eytjly24gusz240zwoh8xv5g2 2688221 2688170 2026-06-09T04:51:28Z संतोष गोरे 135680 [[Special:Contributions/~2026-33853-43|~2026-33853-43]] ([[User talk:~2026-33853-43|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:KiranBOT II|KiranBOT II]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले. 2168889 wikitext text/x-wiki प्रा. अनुराधा साळवेकर या महाराष्ट्रातल्या [[डोंबिवली]] येथे राहणाऱ्या एक मराठी कवयित्री आहेत. कवितांप्रमाणेच त्यां गझलाही लिहितात.. ==प्रा. अनुराधा साळवेकर यांचे काव्यसंग्रह== * दीेपशिखा (६५ गझलांचा संग्रह) * वेळूबनातील शीळ * संचिताचे देणे {{DEFAULTSORT:साळवेकर,अनुराधा}} [[वर्ग:मराठी लेखिका]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] f9tr7o8ku1a4yaxkr7twsxsvaf5cfnb 0 175543 2688138 2356380 2026-06-08T15:52:12Z अभय नातू 206 /* विमानकंपन्या आणि गंतव्यस्थाने */ 2688138 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विमानतळ | name = झाग्रेब विमानतळ | nativename = <small>Međunarodna zračna luka Zagreb</small> | nativename-a = | nativename-r = | image = Zagreb Airport.jpg | image-width = 250 | caption = |IATA = ZAG |ICAO = LDZA <center>{{Location map क्रोएशिया|width=250|float=center |caption=|mark=Airplane_silhouette.svg|marksize=10 |label=ZAG|position=bottom |lat_deg=45|lat_min=44|lat_sec=35|lat_dir=N |lon_deg=16|lon_min=04|lon_sec=08|lon_dir=E }}<small>क्रोएशियामधील स्थान</small></center> | type = जाहीर | owner = | operator = | city-served = [[झाग्रेब]], [[उप्साला]] | location = झाग्रेब महानगर | hub = [[क्रोएशिया एरलाइन्स]]<br />एर क्रोएशिया | elevation-f = ३५३ | elevation-m = १०८ | coordinates = {{coord|45|44|35|N|16|4|8|E|display=inline,title}} |r1-number = 05/23 |r1-length-m = 3,252 |r1-surface = कॉंक्रीट/डांबरी | stat-year = २०१४ | stat1-header = प्रवासी | stat1-data = २४,३०,९७१ | stat3-header = विमाने | stat3-data = ३८,३४८ | footnotes = स्रोत: <ref>[http://www.ead.eurocontrol.int/eadcms/eadsite/index.php%3Foption=com_content&task=blogcategory&id=25&Itemid=3.html AIP]</ref> }} [[चित्र:Air India B747-400.jpg|250 px|इवलेसे|येथे थांबलेले [[एर इंडिया]]चे [[बोइंग ७४७]] विमान]] '''झाग्रेब विमानतळ''' ({{lang-hr|Međunarodna zračna luka Zagreb}}) {{विमानतळ संकेत|ZAG|LDZA}} हा [[क्रोएशिया]] देशाच्या [[झाग्रेब]] शहरामधील प्रमुख [[विमानतळ]] आहे. क्रोएशियन वायूसेनेचा प्रमुख तळ देखील येथेच आहे. झाग्रेब विमानतळावर [[क्रोएशिया एरलाइन्स]]चा हब आहे. ==विमानकंपन्या आणि गंतव्यस्थाने== {{Airport-dest-list <!-- --> |[[एरोफ्लोत]] | [[शेरेमेत्येवो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मॉस्को-शेरेमेत्येवो]] <!-- --> |एर क्रोएशिया | [[बुडापेस्ट]], [[माल्पेन्सा विमानतळ|मिलान]], [[मोस्तार]] (सुरुवात 01 जून 2015)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://dnevni-list.ba/web1/uvode-se-letovi-zagreb-mostar/ |title=संग्रहित प्रत |access-date=2015-04-06 |archive-date=2015-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150802161351/http://dnevni-list.ba/web1/uvode-se-letovi-zagreb-mostar/ |url-status=dead }}</ref>, [[प्राग विमानतळ|प्राग]], [[लियोनार्दो दा विन्ची-फ्युमिचिनो विमानतळ|रोम]] <!-- --> |[[एर फ्रान्स]] | [[चार्ल्स दि गॉल विमानतळ|पॅरिस]] <!-- --> |[[एर सर्बिया]] | [[बेलग्रेड निकोला टेस्ला विमानतळ|बेलग्रेड]] <!-- --> |[[ऑस्ट्रियन एरलाइन्स]] | [[व्हियेना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|व्हियेना]] <!-- --> |[[ब्रिटिश एरवेझ]] | [[लंडन हीथ्रो विमानतळ|लंडन-हीथ्रो]] <!-- --> |[[ब्रसेल्स एरलाइन्स]] | [[ब्रसेल्स विमानतळ|ब्रसेल्स]] (सुरुवात 20 सप्टेंबर 2015) <!-- --> |[[क्रोएशिया एरलाइन्स]] | [[ॲम्स्टरडॅम विमानतळ श्चिफोल|ॲम्स्टरडॅम]], [[बार्सिलोना–एल प्रात विमानतळ|बार्सिलोना]], [[ब्रसेल्स विमानतळ|ब्रसेल्स]], [[कोपनहेगन विमानतळ|कोपनहेगन]], [[दुब्रोव्हनिक]], [[फ्रांकफुर्ट विमानतळ|फ्रांकफुर्ट]], [[लंडन हीथ्रो विमानतळ|लंडन-हीथ्रो]], [[म्युनिक विमानतळ|म्युनिक]], [[चार्ल्स दि गॉल विमानतळ|पॅरिस]], [[प्रिस्टिना]], [[पुला]], [[लियोनार्दो दा विन्ची-फ्युमिचिनो विमानतळ|रोम]], [[सारायेव्हो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सारायेव्हो]], [[स्कोप्ये]], [[स्प्लिट]], [[व्हियेना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|व्हियेना]], [[झदर]], [[झ्युरिक विमानतळ|झ्युरिक]] <br>'''मोसमी:''' [[अंताल्या]], [[अथेन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अथेन्स]], बोल, [[रियेका]], [[बेन गुरियन विमानतळ|तेल अवीव]] <!-- --> |युरोपियन कोस्टल एरलाइन्स | राब, [[स्प्लिट]] <!-- --> |फ्लायदुबई | [[दुबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दुबई]] <!-- --> |[[जर्मनविंग्ज]] | [[बर्लिन टेगल विमानतळ|बर्लिन]], [[क्योल्न]]-[[बॉन]], [[श्टुटगार्ट]] <br>'''मोसमी:''' [[हांबुर्ग]] (चालू 22 जुलै 2015) <!-- --> |[[आयबेरिया (विमान कंपनी)|आयबेरिया]] |'''मोसमी:''' [[अदोल्फो सुआरेझ माद्रिद–बाराहास विमानतळ|माद्रिद]] <!-- --> |[[के.एल.एम.]] | [[ॲम्स्टरडॅम विमानतळ श्चिफोल|ॲम्स्टरडॅम]] <!-- --> |[[एल.ओ.टी. पोलिश एरलाइन्स]]|[[वर्झावा चोपिन विमानतळ|वर्झावा]] <!-- --> |[[लुफ्तान्सा]] | [[फ्रांकफुर्ट विमानतळ|फ्रांकफुर्ट]], [[म्युनिक विमानतळ|म्युनिक]] <!-- --> |लुफ्तान्सा रीजनल | [[म्युनिक विमानतळ|म्युनिक]] <!-- --> |[[नॉर्वेजियन एर शटल]] | '''मोसमी:''' [[कोपनहेगन विमानतळ|कोपनहेगन]] <!-- --> |[[कतार एरवेझ]] | [[हमाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दोहा]] (१५ जून, २०२६ पर्यंत स्थगित) <!-- --> |स्कायग्रीस एरलाइन्स | '''मोसमी:''' [[अथेन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अथेन्स]], [[टोरॉंटो पीयर्सन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|टोरॉंटो]] (सुरुवात 22 जून 2015) <!-- --> | [[एल ॲल]] | '''मोसमी:''' [[बेन गुरियन विमानतळ|तेल अवीव]] <!-- --> |[[स्विस आंतरराष्ट्रीय एरलाइन्स]] | [[झ्युरिक विमानतळ|झ्युरिक]] (सुरुवात 18 एप्रिल 2015) <!-- --> |[[टी.ए.पी. पोर्तुगाल]] | [[बोलोन्या]], [[लिस्बन पोर्तेला विमानतळ|लिस्बन]] <!-- --> |ट्रेड एर | [[ओसियेक]], [[रियेका]] <!-- --> |[[तुर्की एरलाइन्स]] | [[इस्तंबूल अतातुर्क विमानतळ|इस्तंबूल]] <!-- --> |[[रायनएर]]<ref>{{cite web|url=https://corporate.ryanair.com/news/ryanair-announces-new-base-in-zagreb|title=Ryanair Announces New Base In Zagreb|publisher=corporate.ryanair.com|access-date=30 March 2021}}</ref> | [[माल्टा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माल्टा]]<ref name="auto"/>, [[युरोएरपोर्ट बेसेल मुलहाउस फ्राइबुर्ग|बेसेल-मुलहाउस]], [[बूव्है विमानतळ|बूव्है]], [[ओरियो अल सेरियो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बेर्गामो]], [[शार्लरुआ विमानतळ|शार्लरुआ]], [[डब्लिन विमानतळ|डब्लिन]], [[आइंडहोवेन विमानतळ|आइंडहोवेन]], [[ग्योटेबोर्ग लँडव्हेटर विमानतळ|ग्योटेबोर्ग]], [[हाह्न विमानतळ|हाह्न]], [[कार्ल्सरुहे विमानतळ|कार्ल्सरुहे-बाडेन-बाडेन]], [[लँझारोटे विमानतळ|लँझारोटे]],<ref>https://www.exyuaviation.com/2023/09/ryanair-adds-new-zagreb-service.html</ref><ref>https://www.exyuaviation.com/2023/10/ryanair-upgrades-lanzarote-zagreb.html</ref> [[लंडन स्टॅनस्टेड विमानतळ|लंडन-स्टॅनस्टेड]], [[मालागा विमानतळ|मालागा]],<ref name="auto">{{cite web|url=https://corporate.ryanair.com/news/ryanair-opens-its-zagreb-base-launches-winter-21-schedule/?market=hr |title=Ryanair Opens Its Zagreb Base & Launches Winter '21 Schedule |publisher=Ryanair corporate news |date=23 July 2021 |access-date=23 July 2021}}</ref> [[मेमिंगेन विमानतळ|मेमिंगेन]], [[नेपल्स विमानतळ|नेपल्स]], [[पाफोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|पाफोस]], [[लिओनार्डो दा विंची-फ्युमिचिनो विमानतळ|रोम–फ्युमिचिनो]], [[सँडेफ्योर्ड विमानतळ, टोर्प-सँडेफ्योर्ड]], [[वीझ विमानतळ|वीझ]] <br>'''मोसमी:''' [[कोर्फु आंतरराष्ट्रीयविमानतळ|कोर्फु]],<ref name="croatianaviation.com">{{cite web |title=Ryanair najavio nove linije iz Hrvatske za sljedeće ljeto!|url=https://www.croatianaviation.com/post/ryanair-najavio-nove-linije-iz-hrvatske-za-sljede%C4%87e-ljeto|website=croatianaviation.com |date=3 December 2021|access-date=3 December 2021}}</ref> [[कोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोस]],<ref>{{cite web | url=https://www.exyuaviation.com/2023/02/ryanair-to-launch-new-zagreb-service.html | title=Ryanair to launch new Zagreb service }}</ref> [[माल्मो विमानतळ|माल्मो]], [[मँचेस्टर विमानतळ|मँचेस्टर]], [[पोद्गोरिका विमानतळ|पोद्गोरिका]], [[सोफिया विमानतळ|सोफिया]], [[थेसालोनिकी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|थेसालोनिकी]] <!-- --> |व्ह्युएलिंग | '''मोसमी:''' [[बार्सिलोना–एल प्रात विमानतळ|बार्सिलोना]] <!-- --> }} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [http://www.zagreb-airport.hr/ अधिकृत संकेतस्थळ] {{कॉमन्स वर्ग|Zagreb Airport|{{लेखनाव}}}} [[वर्ग:क्रोएशियामधील विमानतळ]] [[वर्ग:झाग्रेब|विमानतळ]] h5o9cmerzdcsraxob90b0zjoevqjfak 0 196025 2688248 2686616 2026-06-09T08:45:28Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2688248 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Austin-Bergstrom International Airport - aerial 01.jpg|इवलेसे]] '''ऑस्टिन-बर्गस्ट्रॉम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ''' {{विमानतळ संकेत|AUS|KAUS|AUS}} हा [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] [[टेक्सास]] राज्याची राजधानी [[ऑस्टिन, टेक्सास|ऑस्टिन]] येथील विमानतळ आहे. शहराच्या मध्यवर्ती भागाच्या ८ किमी आग्नेयेस असलेला हा विमानतळ अमेरिकेतील ३४व्या क्रमांकाचा सर्वाधिक वर्दळीचा विमानतळ आहे. येथून अमेरिकेतील सर्व प्रमुख शहरे, [[कॅनडा]], [[मेक्सिको]] तसेच [[लंडन]] आणि [[फ्रांकफुर्ट]] येथे विमानसेवा उपलब्ध आहे. == विमानकंपन्या आणि गंतव्यस्थाने == {{विमानतळ गंतव्यस्थान यादी | {{nowrap|[[एरोमेक्सिको]]}} | '''हंगामी:''' [[मेक्सिको सिटी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मेक्सिको सिटी–बेनिटो जुआरेझ]]<ref name="Transponder1200-2021">{{Cite web |date=April 2021 |title=Aeroméxico and Delta Air Lines will resume flights to Dallas and Austin |url=https://www.transponder1200.com/aeromexico-y-delta-air-lines-retomaran-vuelos-a-dallas-y-austin/ |access-date=April 8, 2021 |website=Transponder1200 |language=Spanish}}</ref> | {{nowrap|[[एरोमेक्सिको कनेक्ट]]}} | [[मेक्सिको सिटी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मेक्सिको सिटी–बेनिटो जुआरेझ]]<ref name="Transponder1200-2021"/> | [[एर कॅनडा]] | [[माँट्रियल-ट्रुडो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माँट्रियल–ट्रुडो]],<ref>{{cite web | url=https://centreforaviation.com/news/air-canada-to-extend-montreal-austin-service-to-year-round-operations-1315350|title=Air Canada to extend Montreal-Austin service to year-round}}</ref> [[टोरोंटो पिअरसन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|टोरोंटो–पिअरसन]]<ref name="AUSAirCanada">{{cite news |last1=Adams |first1=Christopher |title=Canadian airline Porter to bring nonstop flights from Austin-Toronto in May |url=https://www.kxan.com/news/local/austin/austin-airport/canadian-airline-porter-to-bring-nonstop-flights-from-austin-toronto-in-may/ |access-date=13 April 2026 |work=KXAN Austin |date=18 February 2026}}</ref> <br/>'''हंगामी:''' [[व्हँकुव्हर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|व्हँकुव्हर]]<ref name="AUSAirCanada"/> | [[एर कॅनडा रूज]] | '''हंगामी:''' [[टोरोंटो पिअरसन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|टोरोंटो–पिअरसन]]<ref name="AUSAirCanada"/> | [[अलास्का एरलाइन्स]] | [[पोर्टलँड आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|पोर्टलँड (OR)]],<ref>{{cite news |last1=Karp |first1=Aaron |title=Alaska Airlines Builds Oregon Connections, Adding Portland-Houston Route |url=https://aviationweek.com/air-transport/airlines-lessors/alaska-airlines-builds-oregon-connections-adding-portland-houston |access-date=13 April 2026 |work=Aviation Week |date=15 January 2025}}</ref> [[सॅन डिएगो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सॅन डिएगो]],<ref>{{cite news |last1=Weisberg |first1=Lori |title=Five new nonstop destinations coming to San Diego from Alaska Airlines |url=https://www.sandiegouniontribune.com/2025/10/27/five-new-nonstop-destinations-coming-to-san-diego-from-alaska-airlines/ |access-date=13 April 2026 |work=San Diego Union-Tribune |date=28 October 2025}}</ref> [[सिएटल–टॅकोमा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सिएटल/टॅकोमा]]<ref>{{cite news |last1=Ottilie |first1=Madeline |title=Seattle woman thanks Alaska Airlines flight crew for saving her life mid-flight |url=https://www.kiro7.com/news/local/seattle-woman-thanks-alaska-airlines-flight-crew-saving-her-life-mid-flight/GBEF4VZX3NE4POC2OGKTSAFUVY/ |access-date=13 April 2026 |work=KIRO 7 News Seattle |date=12 November 2025 |language=en}}</ref> | [[ॲलिजियंट एर]] | [[सिनसिनाटी/नॉर्दर्न केंटकी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सिनसिनाटी]],<ref name="CVGAUSAllegiant">{{cite news |last1=Bernier |first1=Nathan |title=New nonstop flights coming to Austin in 2026 |url=https://www.kut.org/transportation/2025-12-29/austin-tx-abia-aus-new-nonstop-flights-2026 |access-date=13 April 2026 |work=KUT Radio, Austin's NPR Station |date=29 December 2025 |language=en}}</ref> [[डे मॉइन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|डे मॉइन]],<ref name="CVGAUSAllegiant"/> [[जेराल्ड आर. फोर्ड आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ग्रँड रॅपिड्स]],<ref name="CVGAUSAllegiant"/> [[प्रोव्हो म्युनिसिपल विमानतळ|प्रोव्हो]]<ref name="CVGAUSAllegiant"/> <br/> '''हंगामी:''' [[ॲशव्हिल प्रादेशिक विमानतळ|ॲशव्हिल]],<ref name="CVGAUSAllegiant"/> [[इंडियानापोलिस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|इंडियानापोलिस]],<ref name="SWAFLL"/> [[मॅकघी टायसन विमानतळ|नॉक्सव्हिल]],<ref name="CVGAUSAllegiant"/> [[हॅरी रीड आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लास वेगास]],<ref name="SWAFLL"/> [[ऑर्लँडो सॅनफोर्ड आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ऑर्लँडो-सॅनफोर्ड]],<ref name="SWAFLL"/> [[पिट्सबर्ग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|पिट्सबर्ग]],<ref name="SWAFLL"/> [[सारासोटा–ब्रॅडेंटन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सारासोटा]],<ref name="CVGAUSAllegiant"/> [[डलेस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|वॉशिंग्टन–डलेस]]<ref name="SWAFLL"/> | [[अमेरिकन एरलाइन्स]] | [[कॅन्कन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कॅन्कन]],<ref name="AmericanAirlinesAustin">{{cite news |last1=Derby |first1=Kevin |title=American Airlines Cuts 6 Routes from Austin Amid Strong Competition |url=https://aviationa2z.com/index.php/2024/09/14/american-airlines-cuts-6-routes-from-austin/ |access-date=13 April 2026 |work=Aviation A2Z |date=14 September 2024}}</ref> [[शार्लोट डग्लस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शार्लोट]],<ref name="AmericanAirlinesAustin" /> [[ओ'हेर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शिकागो–ओ'हेर]],<ref name="AmericanAirlinesAustin" /> [[डॅलस फोर्ट वर्थ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|डॅलस/फोर्ट वर्थ]],<ref name="AmericanAirlinesAustin" /> [[लॉस एंजेलिस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लॉस एंजेलिस]],<ref name="AmericanAirlinesAustin" /> [[मियामी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मियामी]],<ref name="AmericanAirlinesAustin" /> [[जॉन एफ. केनेडी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|न्यूयॉर्क–JFK]],<ref name="AmericanAirlinesAustin" /> [[फिलाडेल्फिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|फिलाडेल्फिया]],<ref name="AmericanAirlinesAustin" /> [[फिनिक्स स्काय हार्बर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|फिनिक्स–स्काय हार्बर]],<ref name="AmericanAirlinesAustin" /> [[लॉस काबोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सॅन होजे डेल काबो]]<ref name="AmericanAirlinesAustin" /> | [[अमेरिकन ईगल]] | [[ओ'हेर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शिकागो–ओ'हेर]],<ref name="AmericanAirlinesAustin" /> [[डॅलस फोर्ट वर्थ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|डॅलस/फोर्ट वर्थ]],<ref name="AmericanAirlinesAustin" /> [[लॉस एंजेलिस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लॉस एंजेलिस]]<ref name="AmericanAirlinesAustin" /> <br/> '''हंगामी:''' [[ॲस्पन/पिटकिन काउंटी विमानतळ|ॲस्पन]]<ref>{{cite news |last1=Suszynski |first1=Colin |title=New non-stop flight coming to Aspen in December |url=https://www.aspentimes.com/news/new-non-stop-flight-coming-to-aspen-in-december/ |access-date=13 April 2026 |date=23 July 2025}}</ref> | [[ब्रिटीश एरवेज]] | [[हीथ्रो विमानतळ|लंडन–हीथ्रो]]<ref>{{cite news |title=British Airways flight BA191 turned around nearly mid-route to Texas |url=https://airlive.net/tracking/2026/03/13/british-airways-flight-ba191-turned-around-nearly-mid-route-to-texas/?srsltid=AfmBOoqfz22Z0vR42yZk011c3dedhQVaZmNqRdjOWrV9VVgv8kjgygC9 |access-date=13 April 2026 |work=AIRLIVE |date=13 March 2026}}</ref> | [[केमन एरवेज]] | '''हंगामी:''' [[ओवेन रॉबर्ट्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ग्रँड केमन]]<ref>{{cite web | title= Cayman Airways to launch nonstop flights from Austin to Grand Cayman this summer | date=January 23, 2026 | url= https://www.kxan.com/news/local/austin/austin-airport/cayman-airways-to-launch-nonstop-flights-from-austin-to-grand-cayman-this-summer/amp/}}</ref> | [[कोपा एरलाइन्स]] | [[टोक्युमेन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|पनामा सिटी–टोक्युमेन]]<ref>{{cite news |last1=Christen |first1=Mike |title=Copa Airlines launches direct flight between Panama City and Austin |url=https://www.bizjournals.com/austin/news/2023/07/07/copa-airlines-austin-direct-fligth-panama-city.html |access-date=13 April 2026 |work=Austin Business Journal |date=7 July 2023}}</ref> | [[डेल्टा एर लाइन्स]] | [[हार्ट्सफील्ड-जॅक्सन अटलांटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अटलांटा]],<ref name="DeltaAtlanta">{{cite news |last1=Adams |first1=Christopher |title=Delta Air Lines to launch new Austin-Palm Springs nonstop in November |url=https://www.kxan.com/news/local/austin/austin-airport/delta-air-lines-to-launch-new-austin-palm-springs-nonstop-in-november/ |access-date=13 April 2026 |date=5 May 2025}}</ref> [[लोगान आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बॉस्टन]],<ref>{{cite news |last1=Gomez |first1=George |title=Delta Expands Boston-Europe Flights and Scales Up in Austin |url=https://www.businesstraveller.com/news/delta-expands-boston-austin/ |access-date=13 April 2026 |work=Business Traveller |date=28 August 2025}}</ref> [[डेट्रॉईट मेट्रोपॉलिटन विमानतळ|डेट्रॉईट]],<ref>{{cite news |last1=Morrison |first1=Andy |title=Detroit-bound flight experiences totality of solar eclipse unlike others |url=https://www.detroitnews.com/story/news/local/michigan/2024/04/08/detroit-bound-delta-flight-experiences-totality-of-solar-eclipse-unlike-others/73236313007/ |access-date=13 April 2026 |work=The Detroit News |date=8 April 2024}}</ref> [[हॅरी रीड आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लास वेगास]],<ref name="AustinMcAllen"/> [[लॉस एंजेलिस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लॉस एंजेलिस]],<ref name="JFKAustin"/> [[मियामी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मियामी]],<ref>{{cite web | title=Delta Expands Austin Network with Another New Destination &#124; | date=September 12, 2025 | url=https://airlinegeeks.com/2025/09/12/delta-expands-austin-network-with-another-new-destination/}}</ref> [[मिनेपोलिस–सेंट पॉल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मिनेपोलिस/सेंट पॉल]],<ref name="MSPDelta"/> [[जॉन एफ. केनेडी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|न्यूयॉर्क–JFK]],<ref name="JFKAustin">{{cite news |last1=Adams |first1=Christopher |title=Delta to increase number of flights from Austin airport this summer |url=https://www.kxan.com/news/local/austin/delta-to-increase-number-of-flights-from-austin-airport-this-summer/ |access-date=13 April 2026 |date=10 April 2023}}</ref> [[ऑर्लँडो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ऑर्लँडो]],<ref>{{cite news |last1=Armstrong |first1=SJ |title=Delta adds flights for Miami Hurricanes, Florida Gators football fans |url=https://www.aol.com/articles/delta-adds-flights-miami-hurricanes-155916922.html?utm_source=flipboard&utm_content=AOLcom/magazine/Travel&guccounter=1&guce_referrer=aHR0cHM6Ly93d3cuZ29vZ2xlLmNvbS8&guce_referrer_sig=AQAAAIX_RvNX2Ecc0rk6KlCNDm7pLOHoD7kvUZ2d773fXymb1rDomSoPRXeD5tssrF4UIZi6AOXxhOXoqbvI0bg_-NefeN4ae1Ck4Q98hO-FNDI9XJzNn4wALmvdZZGudSV55Ek-4W5w-obIQWlUqAPIRoGfR0GOi5VSPTBUYlsnJqzy |access-date=13 April 2026 |work=AOL |date=13 April 2026}}</ref> [[सॉल्ट लेक सिटी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सॉल्ट लेक सिटी]],<ref name="JFKAustin"/> [[सॅन फ्रान्सिस्को आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सॅन फ्रान्सिस्को]],<ref name="DeltaJAX"/> [[सिएटल–टॅकोमा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सिएटल/टॅकोमा]],<ref name="JFKAustin"/> [[टॅम्पा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|टॅम्पा]]<ref name="DeltaJAX"/> <br/> '''हंगामी:''' [[कॅन्कन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कॅन्कन]],<ref>{{cite web |url=https://aviationa2z.com/index.php/2025/02/28/delta-adds-two-new-routes-in-africa-and-in-mexico/ |title=Delta Adds Two New Routes in Africa and One in Mexico |website=Aviation A2Z |date=February 28, 2025 |access-date=February 28, 2025}}</ref> [[लॉस काबोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सॅन होजे डेल काबो]]<ref>{{cite web |url=https://www.kxan.com/news/local/austin/austin-airport/delta-to-add-another-international-route-from-austin-over-holiday-period/ |title=Delta to add another international route from Austin over holiday period |website=KXAN |date=April 4, 2025 |access-date=April 4, 2025}}</ref> | [[डेल्टा कनेक्शन]] | [[सिनसिनाटी/नॉर्दर्न केंटकी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सिनसिनाटी]],<ref>{{cite news |last1=Wetterich |first1=Chris |title=Southwest Airlines will launch flight to new nonstop destination from CVG airport next summer |url=https://www.bizjournals.com/cincinnati/news/2025/10/09/southwest-cvg-airport-flight-austin-routes-2026.html |access-date=13 April 2026 |work=Cincinnati Business Courier |date=9 October 2025}}</ref> [[जॉन ग्लेन कोलंबस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोलंबस–ग्लेन]] (७ जून २०२६ रोजी सुरू होईल),<ref name="airlinegeeks.com">{{cite web |last=Ewing |first=Ryan |title=Delta Expands Its U.S. Route Map {{!}} AirlineGeeks.com |url=https://airlinegeeks.com/2025/08/22/delta-expands-its-u-s-route-map/ |website=airlinegeeks.com |publisher=Firecrown Media Inc. |access-date=November 5, 2025 |date=August 22, 2025}}</ref> [[डेन्व्हर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|डेन्व्हर]],<ref name="airlinegeeks.com"/> [[इंडियानापोलिस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|इंडियानापोलिस]],<ref name="DeltaJAX"/> [[जॅक्सनव्हिल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|जॅक्सनव्हिल (FL)]],<ref name="DeltaJAX">{{cite news |last1=Adams |first1=Christopher |title=Delta to launch nonstop flights from Austin to Jacksonville in May 2025 |url=https://www.kxan.com/news/local/austin/austin-airport/delta-to-launch-nonstop-flights-from-austin-to-jacksonville-in-may-2025/ |access-date=13 April 2026 |date=22 November 2024 }}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[कॅन्सस सिटी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कॅन्सस सिटी]] (७ जून २०२६ रोजी सुरू होईल),<ref name="airlinegeeks.com"/> [[मॅकॲलन मिलर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मॅकॲलन]],<ref name="AustinMcAllen">{{cite news |last1=Sherter |first1=Alain |title=Delta adds flights to Austin, Texas, as airlines compete in emerging hub - CBS News |url=https://www.cbsnews.com/news/delta-airlines-adds-flights-in-austin-texas-austin-bergstrom/ |access-date=13 April 2026 |work=CBS News |date=15 December 2023}}</ref> [[मेम्फिस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मेम्फिस]],<ref name="DeltaJAX"/> [[मिनेपोलिस–सेंट पॉल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मिनेपोलिस/सेंट पॉल]],<ref name="MSPDelta">{{cite news |last1=Uren |first1=Adam |title=List of more than 70 flights canceled at MSP airport on Sunday, Nov. 9 |url=https://bringmethenews.com/minnesota-lifestyle/list-of-more-than-70-flights-canceled-at-msp-airport-on-sunday-nov-9 |access-date=13 April 2026 |date=9 November 2025}}</ref> [[नॅशव्हिल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नॅशव्हिल]],<ref name="AustinMcAllen"/> [[लुई आर्मस्ट्राँग न्यू ऑर्लीन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|न्यू ऑर्लीन्स]],<ref name="DeltaJAX"/> [[नॉर्थवेस्ट फ्लोरिडा बीचेस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|पनामा सिटी (FL)]],<ref name="DeltaJAX"/> [[फिनिक्स स्काय हार्बर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|फिनिक्स–स्काय हार्बर]] (९ नोव्हेंबर २०२६ रोजी सुरू होईल),<ref>{{cite web |title= Delta to launch new Austin-Phoenix route in November|url= https://www.kxan.com/news/local/austin/austin-airport/delta-to-launch-new-austin-phoenix-route-in-november/| access-date=March 30, 2026| website=KXAN| date=March 20, 2026}}</ref> [[रॅली–डरहॅम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रॅली/डरहॅम]],<ref name="JFKAustin"/> [[सॉल्ट लेक सिटी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सॉल्ट लेक सिटी]]<ref name="JFKAustin"/> <br/>'''हंगामी:''' [[ॲशव्हिल प्रादेशिक विमानतळ|ॲशव्हिल]] (१३ जून २०२६ रोजी सुरू होईल),<ref>{{cite web |title=Delta to launch new seasonal route from AUS to Asheville this summer| url=https://www.kxan.com/news/delta-to-launch-new-seasonal-route-from-aus-to-asheville-this-summer/| access-date=January 20, 2026| website=www.kxan.com| date=January 30, 2026}}</ref> [[बोजमन यलोस्टोन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बोजमन]] (१३ जून २०२६ रोजी सुरू होईल),<ref name="GlacierParkDelta"/> [[ग्लेशियर पार्क आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ग्लेशियर पार्क/कलिसपेल]] (१३ जून २०२६ रोजी सुरू होईल),<ref name="GlacierParkDelta">{{cite news |last1=Kim |first1=Soo |title=Major US Airline Announces New Domestic Routes |url=https://www.newsweek.com/major-us-airline-announces-delta-new-domestic-routes-11720338 |access-date=13 April 2026 |date=23 March 2026}}</ref> [[पाम स्प्रिंग्ज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|पाम स्प्रिंग्ज]]<ref>{{cite web | last=Shelley | first=Natalia | url=https://aviationa2z.com/index.php/2025/05/02/delta-adds-new-routes-from-orlando-austin-jfk-and-more/ | title=Delta Air Lines Adds New Routes from Orlando, Austin, JFK and More | work=Aviation A2Z | date=May 2, 2025}}</ref> | [[फ्रंटियर एरलाइन्स]] | [[हार्ट्सफील्ड-जॅक्सन अटलांटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अटलांटा]],<ref>{{cite news |last1=Labanauskaite |first1=Goda |title=Frontier Airlines to launch 11 new routes across the US |url=https://www.aerotime.aero/articles/frontier-airlines-to-launch-11-new-routes-to-15-airports |access-date=13 April 2026 |work=Aerotime Aero |date=28 August 2024}}</ref> [[ओ'हेर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शिकागो–ओ'हेर]],<ref name="ORDFrontierAus">{{cite news |last1=Adams |first1=Christopher |title=Frontier to launch four new nonstop flights from Austin in March 2025 |url=https://www.kxan.com/news/local/austin/austin-airport/frontier-to-launch-four-new-nonstop-flights-from-austin-in-march-2025/ |access-date=13 April 2026 |work=KXAN Austin |date=19 November 2024 }}{{मृत दुवा|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[डेन्व्हर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|डेन्व्हर]],<ref name="ORDFrontierAus" /> [[हॅरी रीड आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लास वेगास]],<ref>{{cite news |title=Travel Disruption Hits Harry Reid International Airport as Frontier and Spirit Airlines Ground 5 Flights with Multiple Delays, Affecting Routes Across Las Vegas, Houston, Denver, Atlanta, Albuquerque and Beyond - Travel And Tour World |url=https://www.travelandtourworld.com/news/article/travel-disruption-hits-harry-reid-international-airport-as-frontier-and-spirit-airlines-ground-5-flights-with-multiple-delays-affecting-routes-across-las-vegas-houston-denver-atlanta-albuquerque/ |access-date=13 April 2026 |date=12 April 2026}}</ref> [[ऑर्लँडो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ऑर्लँडो]],<ref name="ORDFrontierAus" /> [[फिनिक्स स्काय हार्बर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|फिनिक्स–स्काय हार्बर]],<ref name="ORDFrontierAus" /> [[सॅन डिएगो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सॅन डिएगो]]<ref>{{cite web |title=Frontier to Add Nonstop Flight to San Diego From Austin Airport| url=https://www.bizjournals.com/austin/news/2025/03/25/frontier-nonstop-flight-abia-san-diego-austin.html| access-date=March 25, 2025| website=www.bizjournals.com| date=March 25, 2025}}</ref> | [[जेटब्लू]] | [[लोगान आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बॉस्टन]],<ref>{{cite web |title=JetBlue to relaunch nonstop Austin-Fort Lauderdale route in November |url=https://www.kxan.com/news/local/austin/austin-airport/jetblue-to-relaunch-nonstop-austin-fort-lauderdale-route-in-november/}}</ref> [[फोर्ट लॉडरडेल–हॉलीवूड आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|फोर्ट लॉडरडेल]]<ref>{{cite web| url=https://www.airwaysmag.com/new-post/jetblue-fort-lauderdale-focus-new-flights | title=Jetblue Strengthens Fort Lauderdale With New Flights |website=Airways Magazine | date=July 23, 2025}}</ref> | [[केएलएम]] | [[अ‍ॅमस्टरडॅम विमानतळ शिफोल|अ‍ॅमस्टरडॅम]]<ref>{{Cite web |date=March 29, 2022 |title=KLM Royal Dutch Airlines Launches New Route Between Austin and Amsterdam |url=https://www.austintexas.gov/news/klm-royal-dutch-airlines-launches-new-route-between-austin-and-amsterdam |access-date=April 30, 2022 |publisher=AustinTexas.gov}}</ref> | [[लुफ्तांसा]] | [[फ्रांकफर्ट विमानतळ|फ्रांकफर्ट]]<ref>{{cite news |last1=Norman |first1=Greg |title=7 Lufthansa passengers on Texas to Germany flight hospitalized after lightning strikes plane |url=https://www.foxbusiness.com/economy/7-lufthansa-passengers-texas-germany-hospitalized-lightning-strikes-plane |access-date=13 April 2026 |work=FOXBusiness |date=2 March 2023}}</ref> | [[पोर्टर एरलाइन्स]] | [[टोरोंटो पिअरसन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|टोरोंटो–पिअरसन]]<ref>{{cite web |title=Canadian airline Porter to bring nonstop flights from Austin-Toronto in May |url=https://www.kxan.com/news/local/austin/austin-airport/canadian-airline-porter-to-bring-nonstop-flights-from-austin-toronto-in-may/ |access-date=18 February 2026}}</ref> | {{nowrap|[[साउथवेस्ट एरलाइन्स]]}} | [[अल्बुकर्क आंतरराष्ट्रीय सनपोर्ट|अल्बुकर्क]],<ref name="SWAFLL"/> [[रिक हसबंड अमारिलो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अमारिलो]],<ref name="SWAFLL"/> [[हार्ट्सफील्ड-जॅक्सन अटलांटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अटलांटा]],<ref name="SWAFLL"/> [[बाल्टिमोर/वॉशिंग्टन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बाल्टिमोर]],<ref name="SWAFLL"/> [[लोगान आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बॉस्टन]],<ref name="SWAFLL"/> [[हॉलीवूड बरबँक विमानतळ|बरबँक]],<ref name="SWAFLL"/> [[कॅन्कन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कॅन्कन]],<ref name="SWAFLL"/> [[मिडवे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शिकागो–मिडवे]],<ref name="SWAFLL"/> [[ओ'हेर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शिकागो–ओ'हेर]] (४ जून २०२६ रोजी सेवा समाप्त),<ref>{{Cite web |date=2026-03-13 |title=Southwest Airlines to end service at O'Hare, Dulles |url=https://www.wfaa.com/article/travel/southwest-airlines-to-end-service-at-ohare-dulles/287-706d0979-5728-44be-a2c1-0b1be8747c3f |access-date=2026-03-13 |website=wfaa.com |language=en-US}}</ref> [[सिनसिनाटी/नॉर्दर्न केंटकी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सिनसिनाटी]] (४ जून २०२६ रोजी सुरू होईल),<ref name="msn.com">{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-us/travel/news/southwest-airlines-announcing-new-flights-from-several-major-airports/ar-AA1OaARC|title=MSN|website=www.msn.com}}</ref> [[जॉन ग्लेन कोलंबस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोलंबस–ग्लेन]],<ref name="SWAFLL"/> [[डॅलस लव्ह फील्ड|डॅलस–लव्ह]],<ref name="SWAFLL"/> [[डेन्व्हर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|डेन्व्हर]],<ref name="SWAFLL"/> [[एल पासो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|एल पासो]],<ref name="SWAFLL"/> [[फोर्ट लॉडरडेल–हॉलीवूड आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|फोर्ट लॉडरडेल]],<ref name="SWAFLL">{{cite news |last1=Adams |first1=Christopher |title=AUS Data Hub: Passenger totals, busiest months and new flights in 2025 |url=https://www.kxan.com/news/local/austin/austin-airport/2025-aus-passenger-stats/ |access-date=13 April 2026 |work=KXAN Austin |date=9 January 2026}}</ref> [[व्हॅली आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हार्लिंगन]],<ref name="SWAFLL"/> [[विल्यम पी. हॉबी विमानतळ|ह्युस्टन–हॉबी]],<ref>{{cite news |last1=Driggars |first1=Alex |title=Southwest adding 4 new nonstop routes from Austin |url=https://www.statesman.com/business/travel/article/Southwest-austin-airport-new-nonstop-routes-21369878.php |access-date=13 April 2026 |work=Austin American-Statesman |date=21 February 2026 |language=en}}</ref> [[इंडियानापोलिस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|इंडियानापोलिस]],<ref name="SWAFLL"/> [[जॅक्सनव्हिल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|जॅक्सनव्हिल (FL)]],<ref name="SWAFLL"/> [[कॅन्सस सिटी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कॅन्सस सिटी]],<ref name="SWAFLL"/> [[हॅरी रीड आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लास वेगास]],<ref name="SWAFLL"/> [[लॉन्ग बीच विमानतळ|लॉन्ग बीच]],<ref name="SWAFLL"/> [[लॉस एंजेलिस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लॉस एंजेलिस]],<ref name="SWAFLL"/> [[लबक प्रेस्टन स्मिथ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लबक]],<ref>{{cite news |last1=Edgin |first1=Alana |title=New direct flight coming to, and from Lubbock airport, here's when |url=https://www.yahoo.com/news/articles/direct-flight-coming-lubbock-airport-171626138.html |access-date=13 April 2026 |work=Yahoo News |date=10 September 2025}}</ref> [[मेम्फिस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मेम्फिस]] (१ ऑक्टोबर २०२६ रोजी सुरू होईल),<ref>{{cite web |title=Southwest Airlines to launch nonstop flight between Memphis and Austin |url=https://www.actionnews5.com/2026/02/12/southwest-airlines-launch-nonstop-flight-between-memphis-austin/}}</ref> [[मियामी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मियामी]],<ref name="SWAFLL"/> [[मिडलँड आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मिडलँड/ओडेसा]],<ref name="SWAFLL"/> [[मिल्वॉकी मिचेल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मिल्वॉकी]],<ref name="SWAFLL"/> [[मिनेपोलिस–सेंट पॉल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मिनेपोलिस/सेंट पॉल]],<ref name="SWAFLL"/> [[नॅशव्हिल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नॅशव्हिल]],<ref name="SWAFLL"/> [[लुई आर्मस्ट्राँग न्यू ऑर्लीन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|न्यू ऑर्लीन्स]],<ref name="SWAFLL"/> [[ओकलंड आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ओकलंड]],<ref name="SWAFLL"/> [[ओकेसी विल रॉजर्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ओक्लाहोमा सिटी]],<ref name="SWAFLL"/> [[ऑन्टारियो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ऑन्टारियो]], [[जॉन वेन विमानतळ|ऑरेंज काउंटी]], [[ऑर्लँडो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ऑर्लँडो]],<ref name="SWAFLL"/> [[फिनिक्स स्काय हार्बर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|फिनिक्स–स्काय हार्बर]],<ref name="SWAFLL"/> [[पिट्सबर्ग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|पिट्सबर्ग]],<ref name="SWAFLL"/> [[रॅली–डरहॅम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रॅली/डरहॅम]],<ref name="SWAFLL"/> [[सॅक्रामेंटो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सॅक्रामेंटो]],<ref name="SWAFLL"/> [[सॉल्ट लेक सिटी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सॉल्ट लेक सिटी]],<ref name="SWAFLL"/> [[सॅन डिएगो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सॅन डिएगो]],<ref name="SWAFLL"/> [[सॅन फ्रान्सिस्को आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सॅन फ्रान्सिस्को]],<ref name="SWAFLL"/> [[सॅन होजे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सॅन होजे (CA)]],<ref name="SWAFLL"/> [[सिएटल–टॅकोमा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सिएटल/टॅकोमा]] (४ जून २०२६ रोजी सेवा पुन्हा सुरू),<ref name="msn.com"/> [[सेंट लुईस लॅम्बर्ट आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सेंट लुईस]],<ref name="SWAFLL"/> [[टॅम्पा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|टॅम्पा]],<ref name="SWAFLL"/> [[तुलसा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|तुलसा]],<ref name="SWAFLL"/> [[रॉनल्ड रेगन वॉशिंग्टन राष्ट्रीय विमानतळ|वॉशिंग्टन–नॅशनल]]<ref name="SWAFLL"/> <br/> '''हंगामी:''' [[चार्ल्स्टन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|चार्ल्स्टन (SC)]],<ref name="SWAFLL"/> [[साउथवेस्ट फ्लोरिडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|फोर्ट मायर्स]],<ref>{{cite web |title=New nonstop flights coming to Austin in 2026 |url=https://www.kut.org/transportation/2025-12-29/austin-tx-abia-aus-new-nonstop-flights-2026}}</ref> [[याम्पा व्हॅली विमानतळ|हेडन/स्टीमबोट स्प्रिंग्ज]],<ref>{{cite web |title=New nonstop flights coming to Austin in 2026 |url=https://www.kut.org/transportation/2025-12-29/austin-tx-abia-aus-new-nonstop-flights-2026}}</ref> [[मॅकघी टायसन विमानतळ|नॉक्सव्हिल]] (३ ऑक्टोबर २०२६ रोजी सुरू होईल),<ref>{{cite web |title=Southwest Adds New Routes to 2026 Schedule|website=AirlineGeeks|url=https://airlinegeeks.com/2026/02/12/southwest-adds-new-routes-to-2026-schedule/|date=February 12, 2026|access-date=February 14, 2026}}</ref> [[मॉन्ट्रोज प्रादेशिक विमानतळ|मॉन्ट्रोज]],<ref name="SWAFLL"/> [[एपली एरफिल्ड|ओमाहा]],<ref name="SWAFLL"/> [[पाम स्प्रिंग्ज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|पाम स्प्रिंग्ज]],<ref>{{cite web |title=New nonstop flights coming to Austin in 2026 |url=https://www.kut.org/transportation/2025-12-29/austin-tx-abia-aus-new-nonstop-flights-2026}}</ref> [[नॉर्थवेस्ट फ्लोरिडा बीचेस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|पनामा सिटी (FL)]],<ref name="SWAFLL"/> [[पेन्साकोला आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|पेन्साकोला]],<ref name="SWAFLL"/> [[लिसेंशियाडो गुस्तावो डियाझ ओरडाझ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|प्युएर्तो वॅलार्टा]], [[रेनो-ताहो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रेनो/ताहो]],<ref name="SWAFLL"/> [[लॉस काबोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सॅन होजे डेल काबो]],<ref name="SWAFLL"/> [[लुईस मुनोज मारिन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सॅन हुआन]],<ref name="SWAFLL"/> [[चार्ल्स एम. शुल्झ–सोनोमा काउंटी विमानतळ|सांता रोसा]] (३ ऑक्टोबर २०२६ रोजी सुरू होईल)<ref>{{cite web |title=Southwest Adds New Routes to 2026 Schedule|website=AirlineGeeks|url=https://airlinegeeks.com/2026/02/12/southwest-adds-new-routes-to-2026-schedule/|date=February 12, 2026|access-date=February 14, 2026}}</ref> | {{nowrap|[[सन कंट्री एरलाइन्स]]}} | '''हंगामी:''' [[मिनेपोलिस–सेंट पॉल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मिनेपोलिस/सेंट पॉल]]<ref name="SWAFLL"/> | [[युनायटेड एरलाइन्स]] | [[ओ'हेर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शिकागो–ओ'हेर]],<ref name="SWAFLL"/> [[डेन्व्हर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|डेन्व्हर]],<ref name="SWAFLL"/> [[जॉर्ज बुश इंटरकॉन्टिनेंटल विमानतळ|ह्युस्टन–इंटरकॉन्टिनेंटल]],<ref name="SWAFLL"/> [[लॉस एंजेलिस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लॉस एंजेलिस]],<ref name="SWAFLL"/> [[नेवार्क लिबर्टी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नेवार्क]],<ref name="SWAFLL"/> [[सॅन फ्रान्सिस्को आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सॅन फ्रान्सिस्को]],<ref name="SWAFLL"/> [[डलेस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|वॉशिंग्टन–डलेस]]<ref name="SWAFLL"/> | [[युनायटेड एक्सप्रेस]] | [[जॉर्ज बुश इंटरकॉन्टिनेंटल विमानतळ|ह्युस्टन–इंटरकॉन्टिनेंटल]],<ref name="SWAFLL"/> [[लॉस एंजेलिस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लॉस एंजेलिस]]<ref name="SWAFLL"/> <br/> '''हंगामी:''' [[ओ'हेर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शिकागो–ओ'हेर]]<ref name="SWAFLL"/> | [[व्हिवा (विमान कंपनी)|व्हिवा]] | [[मॉन्टेरे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मॉन्टेरे]]<ref>{{Cite web |date=September 2023 |title=Viva Aerobus announces the greatest growth in the aerial history of Monterrey |url=https://enelaire.mx/viva-aerobus-anuncia-el-mayor-crecimiento-en-la-historia-aerea-de-monterrey/ |access-date=September 27, 2023 |website=EnElAire |language=Spanish}}</ref> | [[वेस्टजेट]] | '''हंगामी:''' [[कॅल्गरी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कॅल्गरी]]<ref name="SWAFLL"/> }} [[वर्ग:अमेरिकेतील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] [[वर्ग:ऑस्टिन (टेक्सास)]] 6x642s0qxvjph7godg6lijhymy05xbc 3 197206 2688191 2688004 2026-06-08T21:30:38Z MediaWiki message delivery 38883 /* Tech News: 2026-24 */ नवीन विभाग 2688191 wikitext text/x-wiki {{स्वयं संग्रह |counter = 0 |minthreadsleft = 0 |archive = सदस्य चर्चा:Tiven2240/जुनी चर्चा ४ |algo = old(1d) |minthreadstoarchive = 1 }} {{सदस्य:Tiven2240/चर्चा}} <div class="usermessage"> '''हे सदस्य पानावर शेवटी संपादने {{ #time: H:i:s F d, Y | {{LOCALTIMESTAMP}}}} IST ला by [[सदस्य:{{REVISIONUSER}}]] द्वारा केली होती... माझे स्थानीय समय आहे: {{Time|IST}}. ''' </div> । <div style='border:solid 1px #282; background:#beb; padding:1em; margin:1em 0;' class=plainlinks> '''''या पानाच्या तळाशी आपला संदेश द्या, उदाहरणार्थ वापरून "नवीन विभाग" or "+" शीर्षस्थानी टॅब, किंवा क्लिक करून -> [https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=सदस्य_चर्चा:Tiven2240&action=edit&section=new इथे] <- </div> <!-- -------------------- Comments below here -------------------- --> __TOC__{{जुन्या चर्चा चौकट|search=yes| <center>[[सदस्य चर्चा:Tiven2240/जुनी चर्चा १|1]], [[सदस्य चर्चा:Tiven2240/जुनी चर्चा २|2]], [[सदस्य चर्चा:Tiven2240/जुनी चर्चा ३|3]], [[सदस्य_चर्चा:Tiven2240/जुनी चर्चा ४|4]], [[/जुनी चर्चा ५|5]] </center> }} <div style="width:15%; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: 10px; margin-right: -5px; padding: 5px; background: #f9f9f9; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px;"><center> या सुंदर दिवशी <div style="border:1px solid #ccc; background: #fff; border-right:3px solid #ccc; border-bottom:3px solid #ccc; text-align: center; padding:3px; float:{{{1}}}; font-size: smaller; line-height: 1.3; margin-right: 4px;"> <div style="width:100%">{{LOCALDAYNAME}}</div> <div style="font-size: x-large; width: 100%;">{{LOCALDAY}}</div> <div style="width: 100%;"> {{LOCALMONTHNAME}}</div> <div style="background: #aaa; color: #000;">'''{{LOCALTIME}}''' IST</div> </div> विकिपीडियावर '''{{NUMBEROFARTICLES}}''' लेख आहे.</center></div> ---------- {{Quote|text=म्हणून आपण खात्रीने म्हणू शकतो“देव माझा साहायकर्ता आहे, मी भिणार नाही. मनुष्य माझे काय करणार? इब्री लोकांस १३:६}} [[वर्ग:१०,००० पेक्षा जास्त संपादने केलेले सदस्य]] == विशेष बार्नस्टार == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Special Barnstar Hires.png|100px]]|[[File:SpecialBarnstar.png|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''खास बार्नस्टार''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | १२-०१-२०१८च्या मंत्रायलातील कार्यशाळेतील संपादनांवर लक्ष ठेवून आवश्यक ती पावले उचलल्याबद्दल तुम्हाला हा बार्नस्टार देत आहे. तुमच्या सदस्यपानावर तो मिरवाल अशी अपेक्षा. [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १२:२९, १३ जानेवारी २०१८ (IST) |} धन्यवाद {{साद|अभय नातू}} सर असेस आमच्यावर असेस आशीर्वाद ठेवा --[[सदस्य:Tiven2240|'''<span style="background color: black; color: orange">टाय</span><span style="color: blue">वीन</span>'''<span style="color: green">२२४०</span>]]^{[[सदस्य चर्चा:Tiven2240|<span style="color: maroon">माझ्याशी बोला</span>]]} १४:३०, १३ जानेवारी २०१८ (IST) == बार्नस्टार == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Editors Barnstar Hires.png|100px]]|[[File:Editors Barnstar.png|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''संपादकीय बार्नस्टार''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | टायवीन, आपण मराठी विकिपीडिया वर महत्त्वपूर्ण देत आहात आणि आपली अलीकडेच १० हजार संपादने पूर्ण झालेली आहेत. त्यामुळे मी हा संपादकीय बार्नस्टार तुम्हास देत आहे. पुढील संपादनासाठी शुभेच्छा. --[[User:Sandesh9822|'''<span style="background color: black; color: orange">संदेश</span><span style="color: blue"> हिवाळे</span>'''<span style="color: green"></span>]]^{[[User talk:Sandesh9822|<span style="color: maroon">चर्चा</span>]]} १०:५९, २४ फेब्रुवारी २०२० (IST) |} {{साद|Sandesh9822}} हा बार्नस्टार देण्यासाठी मी आपले आभारी आहे. धन्यवाद --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १९:५६, २४ फेब्रुवारी २०२० (IST) > == मला मदतीची गरज आहे == नमस्कार {{साद| Tiven2240}} मी एक आठवडा ब्रेकवर होतो आणि अचानक मी पाहिले कि विकीपेडिया वरून मी लॉग आउट झालो . मी पाहिले आहे की माझे खाते जागतिक स्तरावर अवरोधित आहे, कृपया माझे खाते परत मिळविण्यात आपण मला मदत करू शकता का ? [[विशेष:योगदान/2409:4042:E15:AE0:1AF8:B7F7:A945:5D37|2409:4042:E15:AE0:1AF8:B7F7:A945:5D37]] १८:३१, २५ फेब्रुवारी २०२१ (IST) नमस्कार, आपले सदस्य नाव? --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) २०:५१, २५ फेब्रुवारी २०२१ (IST) {{साद| Tiven2240}} हे आहे [[सदस्य:Alexhuff13]] [[विशेष:योगदान/2409:4042:4E1A:9869:AE6B:8D6:CE9:D189|2409:4042:4E1A:9869:AE6B:8D6:CE9:D189]] २३:१५, २५ फेब्रुवारी २०२१ (IST) मी विनंती केली आहे, [[:m:User talk:Tks4Fish]] --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ०९:१३, २६ फेब्रुवारी २०२१ (IST) नमस्कार मी वाचले , ते म्हणत आहे की मी पैशाच्या मोबदल्यात विकिपीडियावर योगदान देत आहे जे खरे नाही. आपल्याला माहित आहे की मी दररोज निरंतर कसे काम केले आणि लोकांना मूळ भाषेतील विविध विषयांचे ज्ञान मिळविण्यास मदत करणे हा माझा मुख्य हेतू होता.कृपया मला मार्गदर्शन करा आता मी काय करावे? [[विशेष:योगदान/2409:4042:282:5E62:50AB:109C:4C6A:C8D9|2409:4042:282:5E62:50AB:109C:4C6A:C8D9]] ११:१७, २७ फेब्रुवारी २०२१ (IST) :आपण प्रतिपालकाना थेट संवाद साधा. एकदा [[:en:Wikipedia:Paid editing (essay)|Wikipedia:Paid editing (essay)]] पाहावे. --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ११:४८, २७ फेब्रुवारी २०२१ (IST) == एक बॉट तयार करणे == शुभ प्रभात , मला आढळले की बर्‍याच पानांवर माहितीचौकट नाहीत, आपण आपल्या मराठी विकिपीडियासाठी एखादा बॉट तयार करूयात का ? त्याच्या मदतीने आपल्याला पृष्ठे ज्यात माहितीचौकट नाही ते सूचीबद्ध करता येईल . [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] ([[सदस्य चर्चा:Rockpeterson|चर्चा]]) ११:५०, २८ फेब्रुवारी २०२१ (IST) नमस्कार {{साद|Rockpeterson}}, त्यासाठी लेखनाची यादी तयार करावी लागेल. त्यानंतर {{tl|विकिडाटा माहितीचौकट}} किव्हा उचित माहितीचौकट साचे त्यात सांगकाम्या द्वारे लावावी लागतील. --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १३:२९, २८ फेब्रुवारी २०२१ (IST) :मला वाटते की एकदा आपल्याकडे माहिती बॉक्स नसणारे लेखांची यादी मिळाली की मी माझ्या सह संयोजकांसह {{साद|Sandesh9822}},{{साद|Saudagar abhishek}} पृष्ठांवर स्वहस्ते माहितीचौकट जोडू शकतो, कल्पना कशी आहे? ::नक्की {{साद|Goresm|अभय नातू}} यावर आपले काय मत आहेत? --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १३:५६, २८ फेब्रुवारी २०२१ (IST) :चालेल, परंतु आपण म्हणता तशी प्रथम लेखांची यादी करावी लागेल. तद्नंतर मग माहितीचौकट बनवायला सुरुवात करावी लागेल. आणि हो, प्रथम माहितीचौकट साचे तयार करायला शिकावे लागेल. ::[[सदस्य:Goresm|'''<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue"> संतोष</span><span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue"> गोरे </span>''']] [[User talk:Goresm|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;">💬</span>]] १४:३९, २८ फेब्रुवारी २०२१ (IST) :::{{साद|Goresm|अभय नातू|Sandesh9822|Saudagar abhishek}} ही मूलभूत कल्पना आहे, बॉट या विकिपीडियावरील सर्वे पृष्ठांवर क्रॉल करेल, जर लेखात माहितीचौकट नसल्याचे ट्रिगर झाले तर बॉट [[माहितीचौकात नसलेले लेख]] हा वर्ग जोडेल.आपण नंतर हे सर्वे पृष्ठ माहितीचौकात नसलेले लेख या सूचीमध्ये भागू शकतो [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] ([[सदस्य चर्चा:Rockpeterson|चर्चा]]) १८:०१, २ मार्च २०२१ (IST) {{साद|Rockpeterson}} ६०,०००+ लेख आहेत पूर्ण यादी एका पानावर जाहीर करता येणार नाही. [https://quarry.wmflabs.org/query/52925 इथे] पहावे --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) २३:०२, २ मार्च २०२१ (IST) सांगकाम्या (बॉट) चालवून माहितीचौकट घालणे शक्य आहे परंतु सगळ्या लेखांमध्ये माहितीचौकट पाहिजेच असे नाही. शिवाय अनेक लेखांमध्ये तत्सम साचे आहेत, उदा. {{t|क्रिकेटपटू}}. तरी एकूण लेखांमधील एक-एक वर्ग घेउन त्यांवर हा सांगकाम्या चालवावा - उदा. [[:वर्ग:मराठी लेखक|मराठी लेखक]] किंवा [[:वर्ग:दागिने|दागिने]], इ. -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०६:४८, ८ मार्च २०२१ (IST) == [[महाराष्ट्राच्या उपमुख्यमंत्र्यांची यादी]] == कृपया या लेखातील राजकीय पक्षांच्या रंगांचा कॉलम दुरुस्त करावा. --[[User:Sandesh9822|'''<span style="background color: black; color: orange">संदेश</span><span style="color: blue"> हिवाळे</span>'''<span style="color: green"></span>]]^{[[User talk:Sandesh9822|<span style="color: maroon">चर्चा</span>]]} १५:५०, २८ फेब्रुवारी २०२१ (IST) :{{Done}}--[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १७:४७, २८ फेब्रुवारी २०२१ (IST) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/09|Tech News: 2021-09]] == <div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth team tools]] can now show the name of a newcomer's mentor anywhere [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship/Integrating_mentorship|through a magic word]]. This can be used for welcome messages or userboxes. * A new version of the [[c:Special:MyLanguage/Commons:VideoCutTool|VideoCutTool]] is now available. It enables cropping, trimming, audio disabling, and rotating video content. It is being created as part of the developer outreach programs. '''Problems''' * There was a problem with the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Job queue|job queue]]. This meant some functions did not save changes and mass messages were delayed. This did not affect wiki edits. [https://phabricator.wikimedia.org/T275437] * Some editors may not be logged in to their accounts automatically in the latest versions of Firefox and Safari. [https://phabricator.wikimedia.org/T226797] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.33|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div> ---- ००:३८, २ मार्च २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21161722 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Wikimedia Foundation Community Board seats: Call for feedback meeting == The Wikimedia Foundation Board of Trustees is organizing a [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Community Board seats/Ranked voting system|call for feedback about community selection processes]] between February 1 and March 14. While the Wikimedia Foundation and the movement have grown about five times in the past ten years, the Board’s structure and processes have remained basically the same. As the Board is designed today, we have a problem of capacity, performance, and lack of representation of the movement’s diversity. Direct elections tend to favor candidates from the leading language communities, regardless of how relevant their skills and experience might be in serving as a Board member, or contributing to the ability of the Board to perform its specific responsibilities. It is also a fact that the current processes have favored volunteers from North America and Western Europe. As a matter of fact, there had only been one member who served on the Board, from South Asia, in more than fifteen years of history. In the upcoming months, we need to renew three community seats and appoint three more community members in the new seats. This call for feedback is to see what processes can we all collaboratively design to promote and choose candidates that represent our movement and are prepared with the experience, skills, and insight to perform as trustees? In this regard, it would be good to have a community discussion to discuss the proposed ideas and share our thoughts, give feedback and contribute to the process. To discuss this, you are invited to a community meeting that is being organized on March 12 from 8 pm to 10 pm, and the meeting link to join is https://meet.google.com/umc-attq-kdt. You can add this meeting to your Google Calendar by [https://calendar.google.com/event?action=TEMPLATE&tmeid=MDNqcjRwaWxtZThnMXBodjJkYzZvam9sdXQga2N2ZWxhZ2EtY3RyQHdpa2ltZWRpYS5vcmc&tmsrc=kcvelaga-ctr%40wikimedia.org clicking here]. Please ping me if you have any questions. Thank you. --[[User:KCVelaga (WMF)]], १६:००, ८ मार्च २०२१ (IST) <!-- सदस्य:KCVelaga (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21198421 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/10|Tech News: 2021-10]] == <section begin="technews-2021-W10"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|Section translation]] now works on Bengali Wikipedia. It helps mobile editors translate sections of articles. It will come to more wikis later. The first focus is active wikis with a smaller number of articles. You can [https://sx.wmflabs.org/index.php/Main_Page test it] and [[mw:Talk:Content translation/Section translation|leave feedback]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs|Flagged revisions]] now give admins the review right. [https://phabricator.wikimedia.org/T275293] * When someone links to a Wikipedia article on Twitter this will now show a preview of the article. [https://phabricator.wikimedia.org/T276185] '''Problems''' * Many graphs have [[:w:en:JavaScript|JavaScript]] errors. Graph editors can check their graphs in their browser's developer console after editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T275833] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.34|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Talk pages project/New discussion|New Discussion]] tool will soon be a new [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|discussion tools]] beta feature for on most Wikipedias. The goal is to make it easier to start new discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T275257] '''Future changes''' * There will be a number of changes to make it easier to work with templates. Some will come to the first wikis in March. Other changes will come to the first wikis in June. This is both for those who use templates and those who create or maintain them. You can [[:m:WMDE Technical Wishes/Templates|read more]]. * [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Reference Previews]] will become a default feature on some wikis on 17 March. They will share a setting with [[mw:Page Previews|Page Previews]]. If you prefer the Reference Tooltips or Navigation-Popups gadget you can keep using them. If so Reference Previews won't be shown. [https://phabricator.wikimedia.org/T271206][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews] * New JavaScript-based functions will not work in [[:w:en:Internet Explorer 11|Internet Explorer 11]]. This is because Internet Explorer is an old browser that doesn't work with how JavaScript is written today. Everything that works in Internet Explorer 11 today will continue working in Internet Explorer for now. You can [[mw:Compatibility/IE11|read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W10"/> २३:२१, ८ मार्च २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21175593 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == मार्गदर्शन हवे == नमस्कार Tiven2240 , आपल्या मराठी विकिपीडियावर खूप कमी सक्रिय रोलबॅकर असल्याने, मी या हक्कांसाठी स्वत: ला नामनिर्देशित करू शकतो का ? मी विकिडेटा वर रोलबॅकर आहे . कृपया मला आपले मत सांगा [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] ([[सदस्य चर्चा:Rockpeterson|चर्चा]]) ००:४१, १४ मार्च २०२१ (IST) इतर विकिप्रकल्पात अधिकार असल्यामुळे आपल्याला त्यावही माहिती मिळाली आहे. मला हरकत नाही. आपण नामनिर्देशित करू शकता --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ०४:५३, १४ मार्च २०२१ (IST) नमस्कार Tiven2240, मराठी विकिपीडियासाठी कोणती कार्यशाळा आहे का जेनेकरुन माहिती अनेक लोकांपर्यंत पोहोचवता येऊ शकते? [[सदस्य:Omkar Jack|Omkar Jack]] [[सदस्य:Omkar Jack|Omkar Jack]] == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/11|Tech News: 2021-11]] == <section begin="technews-2021-W11"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/11|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikis that are part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|desktop improvements]] project can now use a new [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Search|search function]]. The desktop improvements and the new search will come to more wikis later. You can also [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements#Deployment plan and timeline|test it early]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Editors who put up banners or change site-wide [[:w:en:JavaScript|JavaScript]] code should use the [https://grafana.wikimedia.org/d/000000566/overview?viewPanel=16&orgId=1 client error graph] to see that their changes has not caused problems. You can [https://diff.wikimedia.org/2021/03/08/sailing-steady%e2%80%8a-%e2%80%8ahow-you-can-help-keep-wikimedia-sites-error-free read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T276296] '''Problems''' * Due to [[phab:T276968|database issues]] the [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org Wikimedia Beta Cluster] was read-only for over a day. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.34|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can add a [[:w:en:Newline|newline]] or [[:w:en:Carriage return|carriage return]] character to a custom signature if you use a template. There is a proposal to not allow them in the future. This is because they can cause formatting problems. [https://www.mediawiki.org/wiki/New_requirements_for_user_signatures#Additional_proposal_(2021)][https://phabricator.wikimedia.org/T272322] * You will be able to read but not edit [[phab:T276899|12 wikis]] for a short period of time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210323T06 {{#time:j xg|2021-03-23|en}} at 06:00 (UTC)]. This could take 30 minutes but will probably be much faster. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can use [https://quarry.wmflabs.org/ Quarry] for [[:w:en:SQL|SQL]] queries to the [[wikitech:Wiki replicas|Wiki Replicas]]. Cross-database <code>JOINS</code> will no longer work from 23 March. There will be a new field to specify the database to connect to. If you think this affects you and you need help you can [[phab:T268498|post on Phabricator]] or on [[wikitech:Talk:News/Wiki Replicas 2020 Redesign|Wikitech]]. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/PAWS PAWS] and other ways to do [[:w:en:SQL|SQL]] queries to the Wiki Replicas will be affected later. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Wiki_Replicas_2020_Redesign] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W11"/> ०४:५३, १६ मार्च २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21226057 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/12|Tech News: 2021-12]] == <section begin="technews-2021-W12"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/12|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a [[mw:Wikipedia for KaiOS|Wikipedia app]] for [[:w:en:KaiOS|KaiOS]] phones. They don't have a touch screen so readers navigate with the phone keys. There is now a [https://wikimedia.github.io/wikipedia-kaios/sim.html simulator] so you can see what it looks like. * The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|reply tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion|new discussion tool]] are now available as the "{{int:discussiontools-preference-label}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] in almost all wikis except German Wikipedia. '''Problems''' * You will be able to read but not edit [[phab:T276899|twelve wikis]] for a short period of time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210323T06 {{#time:j xg|2021-03-23|{{PAGELANGUAGE}}}} at 06:00 (UTC)]. This can also affect password changes, logging in to new wikis, global renames and changing or confirming emails. This could take 30 minutes but will probably be much faster. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.36|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). * [[:w:en:Syntax highlighting|Syntax highlighting]] colours will change to be easier to read. This will soon come to the [[phab:T276346|first wikis]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Improved_Color_Scheme_of_Syntax_Highlighting] '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|Flagged revisions]] will no longer have multiple tags like "tone" or "depth". It will also only have one tier. This was changed because very few wikis used these features and they make the tool difficult to maintain. [https://phabricator.wikimedia.org/T185664][https://phabricator.wikimedia.org/T277883] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets and user scripts can access variables about the current page in JavaScript. In 2015 this was moved from <code dir=ltr>wg*</code> to <code dir=ltr>mw.config</code>. <code dir=ltr>wg*</code> will soon no longer work. [https://phabricator.wikimedia.org/T72470] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W12"/> २२:२३, २२ मार्च २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21244806 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == सदस्य पण प्रचार == कृपया हे सदस्य पण तपासा, त्याने नुकतेच हे पण स्वतःबद्दल जाहिरात करण्यासाठी वापरले आहे [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] ([[सदस्य चर्चा:Rockpeterson|चर्चा]]) १२:०३, २८ मार्च २०२१ (IST) == दुवा https://marathidoctor.com/ स्पॅमिंग by [[2409:4042:2389:9059:0:0:27ED:18B1]] == मी या आयपी द्वारे केलेली सर्व संपादने परत केली आहेत, कृपया वापरकर्त्यास चेतावणी द्या किंवा अवरोधित करा. व्यक्ती प्रत्येक लेखामध्ये हा ब्लॉग दुवा https://marathidoctor.com/ जोडत आहे [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] ([[सदस्य चर्चा:Rockpeterson|चर्चा]]) १७:२२, २९ मार्च २०२१ (IST) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Tech News: 2021-13]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Some very old [[:w:en:Web browser|web browsers]] [[:mw:Special:MyLanguage/Compatibility|don’t work]] well with the Wikimedia wikis. Some old code for browsers that used to be supported is being removed. This could cause issues in those browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T277803] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:m:IRC/Channels#Raw_feeds|IRC recent changes feeds]] have been moved to a new server. Make sure all tools automatically reconnect to <code>irc.wikimedia.org</code> and not to the name of any specific server. Users should also consider switching to the more modern [[:wikitech:Event Platform/EventStreams|EventStreams]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T224579] '''Problems''' * When you move a page that many editors have on their watchlist the history can be split. It might also not be possible to move it again for a while. This is because of a [[:w:en:Job queue|job queue]] problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T278350] * Some translatable pages on Meta could not be edited. This was because of a bug in the translation tool. The new MediaWiki version was delayed because of problems like this. [https://phabricator.wikimedia.org/T278429][https://phabricator.wikimedia.org/T274940] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.37|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-04-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २३:०१, २९ मार्च २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21267131 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Tech News: 2021-13]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Some very old [[:w:en:Web browser|web browsers]] [[:mw:Special:MyLanguage/Compatibility|don’t work]] well with the Wikimedia wikis. Some old code for browsers that used to be supported is being removed. This could cause issues in those browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T277803] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:m:IRC/Channels#Raw_feeds|IRC recent changes feeds]] have been moved to a new server. Make sure all tools automatically reconnect to <code>irc.wikimedia.org</code> and not to the name of any specific server. Users should also consider switching to the more modern [[:wikitech:Event Platform/EventStreams|EventStreams]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T224579] '''Problems''' * When you move a page that many editors have on their watchlist the history can be split. It might also not be possible to move it again for a while. This is because of a [[:w:en:Job queue|job queue]] problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T278350] * Some translatable pages on Meta could not be edited. This was because of a bug in the translation tool. The new MediaWiki version was delayed because of problems like this. [https://phabricator.wikimedia.org/T278429][https://phabricator.wikimedia.org/T274940] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.37|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-04-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> ०२:०९, ३० मार्च २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21267131 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == प्रचालक? == [[सदस्य:संपादन गाळणी|संपादन गाळणीचे]] काहीच योगदान नाही आहे तारी ते प्रचालक आहेत? [[सदस्य:ExclusiveEditor|ExclusiveEditor]] ([[सदस्य चर्चा:ExclusiveEditor|चर्चा]]) १३:४८, १ एप्रिल २०२१ (IST) == लिंक स्पॅमिंग [[Marathinibandh]] द्वारा == या सदस्याने प्रत्येक लेखात हा ब्लॉग दुवा https://inmarathi.net जोडला आहे (आता मी रेव्हर्ट केले ).[[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] ([[सदस्य चर्चा:Rockpeterson|चर्चा]]) १२:२७, ३ एप्रिल २०२१ (IST) == लेख हटविणे आणि सदस्य ब्लॉक विनंत्या == हे दोन [[विशाल मिगलान]]ी आणि [[सर्वेश श्रीवास्तव]] प्रचारात्मक लेख हटविण्याची विनंती . हे दोन सदस्यांना ब्लॉक दाखल करा [[रोहित बाटलीवाल]]ा आणि [[नवीन काले ]] [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] ([[सदस्य चर्चा:Rockpeterson|चर्चा]]) २३:४६, ५ एप्रिल २०२१ (IST) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|Tech News: 2021-14]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Editors can collapse part of an article so you have to click on it to see it. When you click a link to a section inside collapsed content it will now expand to show the section. The browser will scroll down to the section. Previously such links didn't work unless you manually expanded the content first. [https://phabricator.wikimedia.org/T276741] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|citoid]] [[:w:en:API|API]] will use for example <code>2010-12-XX</code> instead of <code>2010-12</code> for dates with a month but no days. This is because <code>2010-12</code> could be confused with <code>2010-2012</code> instead of <code>December 2010</code>. This is called level 1 instead of level 0 in the [https://www.loc.gov/standards/datetime/ Extended Date/Time Format]. [https://phabricator.wikimedia.org/T132308] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.38|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-04-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-04-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-04-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:wikitech:PAWS|PAWS]] can now connect to the new [[:wikitech:Wiki Replicas|Wiki Replicas]]. Cross-database <code>JOINS</code> will no longer work from 28 April. There is [[:wikitech:News/Wiki Replicas 2020 Redesign#How should I connect to databases in PAWS?|a new way to connect]] to the databases. Until 28 April both ways to connect to the databases will work. If you think this affects you and you need help you can post [[phab:T268498|on Phabricator]] or on [[wikitech:Talk:News/Wiki Replicas 2020 Redesign|Wikitech]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> ०१:११, ६ एप्रिल २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21287348 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|Tech News: 2021-16]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Email to the Wikimedia wikis are handled by groups of Wikimedia editors. These volunteer response teams now use [https://github.com/znuny/Znuny Znuny] instead of [[m:Special:MyLanguage/OTRS|OTRS]]. The functions and interface remain the same. The volunteer administrators will give more details about the next steps soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T279303][https://phabricator.wikimedia.org/T275294] * If you use [[Mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighting]], you can see line numbers in the 2010 and 2017 wikitext editors when editing templates. This is to make it easier to see line breaks or talk about specific lines. Line numbers will soon come to all namespaces. [https://phabricator.wikimedia.org/T267911][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Line_Numbering][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/Line_Numbering] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Because of a technical change there could be problems with gadgets and scripts that have an edit summary area that looks [https://phab.wmfusercontent.org/file/data/llvdqqnb5zpsfzylbqcg/PHID-FILE-25vs4qowibmtysl7cbml/Screen_Shot_2021-04-06_at_2.34.04_PM.png similar to this one]. If they look strange they should use <code>mw.loader.using('mediawiki.action.edit.styles')</code> to go back to how they looked before. [https://phabricator.wikimedia.org/T278898] * The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.1|latest version]] of MediaWiki came to the Wikimedia wikis last week. There was no Tech News issue last week. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * The user group <code>oversight</code> will be renamed <code>suppress</code>. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. This is the technical name. It doesn't affect what you call the editors with this user right on your wiki. This is planned to happen in two weeks. You can comment [[phab:T112147|in Phabricator]] if you have objections. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २२:१९, १९ एप्रिल २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21356080 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/17|Tech News: 2021-17]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Templates have parameters that can have specific values. It is possible to suggest values for editors with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TemplateData|TemplateData]]. You can soon see them as a drop-down list in the visual editor. This is to help template users find the right values faster. [https://phabricator.wikimedia.org/T273857][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/WMDE_Technical_Wishes/Suggested_values_for_template_parameters][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/Suggested_values_for_template_parameters] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-04-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-04-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-04-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> ०२:५५, २७ एप्रिल २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21391118 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == पान अर्धसुरक्षित करणे बाबत == नमस्कार, सध्या विकिपीडियावर युवा चित्रपट अभिनेत्यांच्या पानावर उत्पात माजलाय. विविध ip ॲडड्रेस वरून पानात काही विशिष्ट बदल होत आहेत, जसे की, चित्र आकार बदलणे, multiple images साचा लावून अनेक संचिका चढवणे. काही उदाहरणे [[शाहिद कपूर]], [[कार्तिक आर्यन]], [[रणबीर कपूर]], [[रितेश देशमुख]], [[वरुण धवन]], [[सिद्धार्थ मल्होत्रा]], [[आयुष्मान खुराणा]], [[आदित्य रॉय कपूर]], [[अर्जुन कपूर]], [[टायगर श्रॉफ]], इत्यादी. तेव्हा विनंती आहे की, या व इतर पानांना अर्ध सुरक्षित करावे. ::[[सदस्य:Goresm|'''<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue"> संतोष</span><span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue"> गोरे </span>''']] ([[User talk:Goresm|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;">💬</span>]] ) १४:१९, १ मे २०२१ (IST) :चित्रदालन लेखात खाली असावे. माहितीचौकट नसावे. जास्त लेख सुरक्षित करता येणार नाही. जर एक IP द्वारे उत्पात होत आहेत आपण त्याला अवरोधित करू शकतो--[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १५:१९, १ मे २०२१ (IST) --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १५:१९, १ मे २०२१ (IST) ठीक आहे ::[[सदस्य:Goresm|'''<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue"> संतोष</span><span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue"> गोरे </span>''']] ([[User talk:Goresm|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;">💬</span>]] ) २१:५५, १ मे २०२१ (IST) कृपया [https://mr.m.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%A8/43.242.226.18 हे पहा]. या ip ॲड्रेस वरून पुन्हा तोच प्रपंच चालू आहे. ::[[सदस्य:Goresm|'''<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue"> संतोष</span><span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue"> गोरे </span>''']] ([[User talk:Goresm|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;">💬</span>]] ) १३:१४, २ मे २०२१ (IST) :::अशा पानांची यादी केल्यास तात्पुरते अंकपत्त्यांवरुन सुरक्षित करता येईल. :::धन्यवाद. :::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २३:०१, २ मे २०२१ (IST) :{{साद|Tiven2240|अभय नातू}} कृपया वरील पाने तात्पुरते सुरक्षित करावीत. ::[[सदस्य:Goresm|'''<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue"> संतोष</span><span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue"> गोरे </span>''']] ([[User talk:Goresm|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;">💬</span>]] ) १६:५६, १७ मे २०२१ (IST) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Tech News: 2021-18]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[w:en:Wikipedia:Twinkle|Twinkle]] is a gadget on English Wikipedia. It can help with maintenance and patrolling. It can [[m:Grants:Project/Rapid/SD0001/Twinkle localisation/Report|now be used on other wikis]]. You can get Twinkle on your wiki using the [https://github.com/wikimedia-gadgets/twinkle-starter twinkle-starter] GitHub repository. '''Problems''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|content translation tool]] did not work for many articles for a little while. This was because of a bug. [https://phabricator.wikimedia.org/T281346] * Some things will not work for about a minute on 5 May. This will happen [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210505T0600 around 06:00 UTC]. This will affect the content translation tool and notifications among other things. This is because of an upgrade to avoid crashes. [https://phabricator.wikimedia.org/T281212] '''Changes later this week''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] will become a default feature on a number of wikis on 5 May. This is later than planned because of some changes. You can use it without using [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|Page Previews]] if you want to. The earlier plan was to have the preference to use both or none. [https://phabricator.wikimedia.org/T271206][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:w:en:CSS|CSS]] classes <code dir=ltr>.error</code>, <code dir=ltr>.warning</code> and <code dir=ltr>.success</code> do not work for mobile readers if they have not been specifically defined on your wiki. From June they will not work for desktop readers. This can affect gadgets and templates. The classes can be defined in [[MediaWiki:Common.css]] or template styles instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T280766] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २१:१३, ३ मे २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21418010 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Tech News: 2021-18]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[w:en:Wikipedia:Twinkle|Twinkle]] is a gadget on English Wikipedia. It can help with maintenance and patrolling. It can [[m:Grants:Project/Rapid/SD0001/Twinkle localisation/Report|now be used on other wikis]]. You can get Twinkle on your wiki using the [https://github.com/wikimedia-gadgets/twinkle-starter twinkle-starter] GitHub repository. '''Problems''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|content translation tool]] did not work for many articles for a little while. This was because of a bug. [https://phabricator.wikimedia.org/T281346] * Some things will not work for about a minute on 5 May. This will happen [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210505T0600 around 06:00 UTC]. This will affect the content translation tool and notifications among other things. This is because of an upgrade to avoid crashes. [https://phabricator.wikimedia.org/T281212] '''Changes later this week''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] will become a default feature on a number of wikis on 5 May. This is later than planned because of some changes. You can use it without using [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|Page Previews]] if you want to. The earlier plan was to have the preference to use both or none. [https://phabricator.wikimedia.org/T271206][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:w:en:CSS|CSS]] classes <code dir=ltr>.error</code>, <code dir=ltr>.warning</code> and <code dir=ltr>.success</code> do not work for mobile readers if they have not been specifically defined on your wiki. From June they will not work for desktop readers. This can affect gadgets and templates. The classes can be defined in [[MediaWiki:Common.css]] or template styles instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T280766] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> १८:२७, ४ मे २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21418010 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Tech News: 2021-19]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can see what participants plan to work on at the online [[mw:Wikimedia Hackathon 2021|Wikimedia hackathon]] 22–23 May. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २०:४०, १० मे २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21428676 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Tech News: 2021-19]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can see what participants plan to work on at the online [[mw:Wikimedia Hackathon 2021|Wikimedia hackathon]] 22–23 May. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २१:५६, १० मे २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21428676 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/20|Tech News: 2021-20]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/20|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new toolbar in [[mw:Talk pages project/Replying|the Reply tool]]. It works in the wikitext source mode. You can enable it in [[Special:Preferences#mw-htmlform-discussion|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T276608] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Replying#13_May_2021] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/New_discussion#13_May_2021] * Wikimedia [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo mailing lists] are being moved to [[:w:en:GNU Mailman|Mailman 3]]. This is a newer version. For the [[:w:en:Character encoding|character encoding]] to work it will change from <code>[[:w:en:UTF-8|UTF-8]]</code> to <code>utf8mb3</code>. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IEYQ2HS3LZF2P3DAYMNZYQDGHWPVMTPY/][https://phabricator.wikimedia.org/T282621] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] An [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|earlier issue]] of Tech News said that the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|citoid]] [[:w:en:API|API]] would handle dates with a month but no days in a new way. This has been reverted for now. There needs to be more discussion of how it affects different wikis first. [https://phabricator.wikimedia.org/T132308] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] <code>MediaWiki:Pageimages-blacklist</code> will be renamed <code>MediaWiki:Pageimages-denylist</code>. The list can be copied to the new name. It will happen on 19 May for some wikis and 20 May for some wikis. Most wikis don't use it. It lists images that should never be used as thumbnails for articles. [https://phabricator.wikimedia.org/T282626] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> १९:२०, १७ मे २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21464279 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/21|Tech News: 2021-21]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Wikimedia movement has been using [[:m:Special:MyLanguage/IRC|IRC]] on a network called [[:w:en:Freenode|Freenode]]. There have been changes around who is in control of the network. The [[m:Special:MyLanguage/IRC/Group_Contacts|Wikimedia IRC Group Contacts]] have [[m:Special:Diff/21476411|decided]] to move to the new [[:w:en:Libera Chat|Libera Chat]] network instead. This is not a formal decision for the movement to move all channels but most Wikimedia IRC channels will probably leave Freenode. There is a [[:m:IRC/Migrating_to_Libera_Chat|migration guide]] and ongoing Wikimedia [[m:Wikimedia Forum#Freenode (IRC)|discussions about this]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २२:३८, २४ मे २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21477606 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/22|Tech News: 2021-22]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/22|Translations]] are available. '''Problems''' * There was an issue on the Vector skin with the text size of categories and notices under the page title. It was fixed last Monday. [https://phabricator.wikimedia.org/T283206] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २२:३६, ३१ मे २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21516076 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Tech News: 2021-23]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-06-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-06-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-06-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The Wikimedia movement uses [[:mw:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] for technical tasks. This is where we collect technical suggestions, bugs and what developers are working on. The company behind Phabricator will stop working on it. This will not change anything for the Wikimedia movement now. It could lead to changes in the future. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/YAXOD46INJLAODYYIJUVQWOZFIV54VUI/][https://admin.phacility.com/phame/post/view/11/phacility_is_winding_down_operations/][https://phabricator.wikimedia.org/T283980] * Searching on Wikipedia will find more results in some languages. This is mainly true for when those who search do not use the correct [[:w:en:Diacritic|diacritics]] because they are not seen as necessary in that language. For example searching for <code>Bedusz</code> doesn't find <code>Będusz</code> on German Wikipedia. The character <code>ę</code> isn't used in German so many would write <code>e</code> instead. This will work better in the future in some languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T219550] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:w:en:Cross-site request forgery|CSRF token parameters]] in the [[:mw:Special:MyLanguage/API:Main page|action API]] were changed in 2014. The old parameters from before 2014 will stop working soon. This can affect bots, gadgets and user scripts that still use the old parameters. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IMP43BNCI32C524O5YCUWMQYP4WVBQ2B/][https://phabricator.wikimedia.org/T280806] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> ०१:३३, ८ जून २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21551759 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Tech News: 2021-23]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-06-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-06-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-06-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The Wikimedia movement uses [[:mw:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] for technical tasks. This is where we collect technical suggestions, bugs and what developers are working on. The company behind Phabricator will stop working on it. This will not change anything for the Wikimedia movement now. It could lead to changes in the future. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/YAXOD46INJLAODYYIJUVQWOZFIV54VUI/][https://admin.phacility.com/phame/post/view/11/phacility_is_winding_down_operations/][https://phabricator.wikimedia.org/T283980] * Searching on Wikipedia will find more results in some languages. This is mainly true for when those who search do not use the correct [[:w:en:Diacritic|diacritics]] because they are not seen as necessary in that language. For example searching for <code>Bedusz</code> doesn't find <code>Będusz</code> on German Wikipedia. The character <code>ę</code> isn't used in German so many would write <code>e</code> instead. This will work better in the future in some languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T219550] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:w:en:Cross-site request forgery|CSRF token parameters]] in the [[:mw:Special:MyLanguage/API:Main page|action API]] were changed in 2014. The old parameters from before 2014 will stop working soon. This can affect bots, gadgets and user scripts that still use the old parameters. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IMP43BNCI32C524O5YCUWMQYP4WVBQ2B/][https://phabricator.wikimedia.org/T280806] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> ०४:०५, ८ जून २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21551759 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/24|Tech News: 2021-24]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Logged-in users on the mobile web can choose to use the [[:mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|advanced mobile mode]]. They now see categories in a similar way as users on desktop do. This means that some gadgets that have just been for desktop users could work for users of the mobile site too. If your wiki has such gadgets you could decide to turn them on for the mobile site too. Some gadgets probably need to be fixed to look good on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T284763] * Language links on Wikidata now works for [[:oldwikisource:Main Page|multilingual Wikisource]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T275958] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * In the future we [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|can't show the IP]] of unregistered editors to everyone. This is because privacy regulations and norms have changed. There is now a rough draft of how [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#Updates|showing the IP to those who need to see it]] could work. * German Wikipedia, English Wikivoyage and 29 smaller wikis will be read-only for a few minutes on 22 June. This is planned between 5:00 and 5:30 UTC. [https://phabricator.wikimedia.org/T284530] * All wikis will be read-only for a few minutes in the week of 28 June. More information will be published in Tech News later. It will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T281515][https://phabricator.wikimedia.org/T281209] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> ०१:५६, १५ जून २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21587625 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/25|Tech News: 2021-25]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The <code>otrs-member</code> group name is now <code>vrt-permissions</code>. This could affect abuse filters. [https://phabricator.wikimedia.org/T280615] '''Problems''' * You will be able to read but not edit German Wikipedia, English Wikivoyage and 29 smaller wikis for a few minutes on 22 June. This is planned between [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210623T0500 5:00 and 5:30 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T284530] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-06-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-06-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-06-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २१:२०, २१ जून २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21593987 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Editing news 2021 #2 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="mr" dir="ltr"> <em>[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2021/June|इतर भाषेत वाचा]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|या बहुभाषीक वार्तापत्रासाठीची वर्गणीदारांची यादी]]</em> [[File:Reply Tool A-B test comment completion.png|alt=सर्व सहभागी विकिपीडियांवरील नवीन सदस्यांचा टिप्पणी पूर्ण करण्याचा दर|thumb|296x296px|जेव्हा नवीन सदस्यांना प्रत्युत्तराचे साधन होते आणि त्यांनी चर्चा पृष्ठावर लिहण्याचा प्रयत्न केला तेव्हा ते अधिक यशस्वी झाले. ([https://wikimedia-research.github.io/Reply-tools-analysis-2021/ स्त्रोत])]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Earlier this year, the Editing team ran a large study of [[mw:Talk pages project/Replying|the Reply Tool]]. The main goal was to find out whether the Reply Tool helped [[mw:Talk pages project/Glossary|newer editors]] communicate on wiki. The second goal was to see whether the comments that newer editors made using the tool needed to be reverted more frequently than comments newer editors made with the existing wikitext page editor.</span> याचे मुख्य परिणाम होते: * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Newer editors who had automatic ("default on") access to the Reply tool were [https://wikimedia-research.github.io/Reply-tools-analysis-2021/ more likely] to post a comment on a talk page.</span> * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The comments that newer editors made with the Reply Tool were also [https://wikimedia-research.github.io/Reply-tools-analysis-2021/ less likely] to be reverted than the comments that newer editors made with page editing.</span> हे परिणाम संपादन कार्यसंघाला आत्मविश्वास देतात की हे साधन उपयुक्त आहे. <strong>पुढे पहाता</strong> <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The team is planning to make the Reply tool available to everyone as an opt-out preference in the coming months. This has already happened at the Arabic, Czech, and Hungarian Wikipedias.</span> <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The next step is to [[phab:T280599|resolve a technical challenge]]. Then, they will deploy the Reply tool first to the [[phab:T267379|Wikipedias that participated in the study]]. After that, they will deploy it, in stages, to the other Wikipedias and all WMF-hosted wikis.</span> <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You can turn on "{{int:discussiontools-preference-label}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|in Beta Features]] now. After you get the Reply tool, you can change your preferences at any time in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion]].</span> –[[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|चर्चा]]) </div> १९:४२, २४ जून २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Elitre (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter&oldid=21602894 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/26|Tech News: 2021-26]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Growth|Growth features]] now can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure Growth features directly on their wiki]]. This uses the new special page <code>Special:EditGrowthConfig</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285423] * Wikisources have a new [[m:Special:MyLanguage/Community Tech/OCR Improvements|OCR tool]]. If you don't want to see the "extract text" button on Wikisource you can add <code>.ext-wikisource-ExtractTextWidget { display: none; }</code> to your [[Special:MyPage/common.css|common.css page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T285311] '''Problems''' *You will be able to read but not edit the Wikimedia wikis for a few minutes on 29 June. This is planned at [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210629T1400 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T281515][https://phabricator.wikimedia.org/T281209] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-06-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-06-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-07-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * <code>Threshold for stub link formatting</code>, <code>thumbnail size</code> and <code>auto-number headings</code> can be set in preferences. They are expensive to maintain and few editors use them. The developers are planning to remove them. Removing them will make pages load faster. You can [[mw:Special:MyLanguage/User:SKim (WMF)/Performance Dependent User Preferences|read more and give feedback]]. * A toolbar will be added to the [[mw:Talk pages project/Replying|Reply tool]]'s wikitext source mode. This will make it easier to link to pages and to ping other users. [https://phabricator.wikimedia.org/T276609][https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Replying#Status_updates] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २२:०२, २८ जून २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21653312 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/27|Tech News: 2021-27]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/27|Translations]] are available. '''Tech News''' * The next issue of Tech News will be sent out on 19 July. '''Recent changes''' * [[:wikidata:Q4063270|AutoWikiBrowser]] is a tool to make repetitive tasks easier. It now uses [[:w:en:JSON|JSON]]. <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPage</code> has moved to <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPageJSON</code> and <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/Config</code>. <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPage/Version</code> has moved to <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPage/VersionJSON</code>. The tool will eventually be configured on the wiki so that you don't have to wait until the new version to add templates or regular expression fixes. [https://phabricator.wikimedia.org/T241196] '''Problems''' * [[m:Special:MyLanguage/InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] helps saving online sources on some wikis. It adds them to [[:w:en:Wayback Machine|Wayback Machine]] and links to them there. This is so they don't disappear if the page that was linked to is removed. It currently has a problem with linking to the wrong date when it moves pages from <code>archive.is</code> to <code>web.archive.org</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T283432] '''Changes later this week''' * The tool to [[m:WMDE Technical Wishes/Finding and inserting templates|find, add and remove templates]] will be updated. This is to make it easier to find and use the right templates. It will come to the first wikis on 7 July. It will come to more wikis later this year. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Removing_a_template_from_a_page_using_the_VisualEditor][https://phabricator.wikimedia.org/T284553] * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * Some Wikimedia wikis use [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]] or pending changes. It hides edits from new and unregistered accounts for readers until they have been patrolled. The auto review action in Flagged Revisions will no longer be logged. All old logs of auto-review will be removed. This is because it creates a lot of logs that are not very useful. [https://phabricator.wikimedia.org/T285608] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २३:०३, ५ जुलै २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21694636 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/29|Tech News: 2021-29]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The tool to [[m:WMDE Technical Wishes/Finding and inserting templates|find, add and remove templates]] was updated. This is to make it easier to find and use the right templates. It was supposed to come to the first wikis on 7 July. It was delayed to 12 July instead. It will come to more wikis later this year. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Removing_a_template_from_a_page_using_the_VisualEditor][https://phabricator.wikimedia.org/T284553] * [[Special:UnconnectedPages|Special:UnconnectedPages]] lists pages that are not connected to Wikidata. This helps you find pages that can be connected to Wikidata items. Some pages should not be connected to Wikidata. You can use the magic word <code><nowiki>__EXPECTED_UNCONNECTED_PAGE__</nowiki></code> on pages that should not be listed on the special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T97577] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-07-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-07-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-07-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] How media is structured in the [[:w:en:Parsing|parser's]] HTML output will soon change. This can affect bots, gadgets, user scripts and extensions. You can [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/L2UQJRHTFK5YG3IOZEC7JSLH2ZQNZRVU/ read more]. You can test it on [[:testwiki:Main Page|Testwiki]] or [[:test2wiki:Main Page|Testwiki 2]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The parameters for how you obtain [[mw:API:Tokens|tokens]] in the MediaWiki API were changed in 2014. The old way will no longer work from 1 September. Scripts, bots and tools that use the parameters from before the 2014 change need to be updated. You can [[phab:T280806#7215377|read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २१:०२, १९ जुलै २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21755027 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities == Hello, As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. An <u>event for community members to know and interact with the candidates</u> is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows: *Date: 31 July 2021 (Saturday) *Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time] :*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm :*India & Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm :*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm :*Pakistan & Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm * Live interpretation is being provided in Hindi. *'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form] For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]]. Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], १२:०४, २३ जुलै २०२१ (IST) <!-- सदस्य:KCVelaga (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21774789 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/30|Tech News: 2021-30]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.14|new version]] of MediaWiki came to the Wikimedia wikis the week before last week. This was not in Tech News because there was no newsletter that week. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-07-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-07-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-07-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * If you use the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MonoBook|Monobook skin]] you can choose to switch off [[:w:en:Responsive web design|responsive design]] on mobile. This will now work for more skins. If <code>{{int:monobook-responsive-label}}</code> is unticked you need to also untick the new [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|preference]] <code>{{int:prefs-skin-responsive}}</code>. Otherwise it will stop working. Interface admins can automate this process on your wiki. You can [[phab:T285991|read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> ०२:४१, २७ जुलै २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21771634 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/31|Tech News: 2021-31]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] If your wiki uses markup like <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="mw-content-ltr"></nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="mw-content-rtl"></nowiki></code></bdi> without the required <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>dir</code></bdi> attribute, then these will no longer work in 2 weeks. There is a short-term fix that can be added to your local wiki's Common.css page, which is explained at [[phab:T287701|T287701]]. From now on, all usages should include the full attributes, for example: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="mw-content-ltr" dir="ltr" lang="en"></nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="mw-content-rtl" dir="rtl" lang="he"></nowiki></code></bdi>. This also applies to some other HTML tags, such as <code>span</code> or <code>code</code>. You can find existing examples on your wiki that need to be updated, using the instructions at [[phab:T287701|T287701]]. * Reminder: Wikimedia has [[m:Special:MyLanguage/IRC/Migrating to Libera Chat|migrated to the Libera Chat IRC network]], from the old Freenode network. Local documentation should be updated. '''Problems''' * Last week, all wikis had slow access or no access for 30 minutes. There was a problem with generating dynamic lists of articles on the Russian Wikinews, due to the bulk import of 200,000+ new articles over 3 days, which led to database problems. The problematic feature has been disabled on that wiki and developers are discussing if it can be fixed properly. [https://phabricator.wikimedia.org/T287380][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2021-07-26_ruwikinews_DynamicPageList] '''Changes later this week''' * When adding links to a page using [[mw:VisualEditor|VisualEditor]] or the [[mw:Special:MyLanguage/2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]], [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Disambiguator|disambiguation pages]] will now only appear at the bottom of search results. This is because users do not often want to link to disambiguation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T285510] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android|team of the Wikipedia app for Android]] is working on communication in the app. The developers are working on how to talk to other editors and get notifications. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|read more]]. They are looking for users who want to [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Communication/UsertestingJuly2021|test the plans]]. Any editor who has an Android phone and is willing to download the app can do this. * The [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] for {{int:discussiontools-preference-label}} will be updated in the coming weeks. You will be able to [[mw:Talk pages project/Notifications|subscribe to individual sections]] on a talk page at more wikis. You can test this now by adding <code>?dtenable=1</code> to the end of the talk page's URL ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Meta_talk:Sandbox?dtenable=1 example]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> ०२:१८, ३ ऑगस्ट २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21818289 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/32|Tech News: 2021-32]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/32|Translations]] are available. '''Problems''' * You can read but not edit 17 wikis for a few minutes on 10 August. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1628571650 05:00 UTC]. This is because of work on the database. [https://phabricator.wikimedia.org/T287449] '''Changes later this week''' * The [[wmania:Special:MyLanguage/2021:Hackathon|Wikimania Hackathon]] will take place remotely on 13 August, starting at 5:00 UTC, for 24 hours. You can participate in many ways. You can still propose projects and sessions. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The old CSS <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="visualClear"></div></nowiki></code></bdi> will not be supported after 12 August. Instead, templates and pages should use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div style="clear:both;"></div></nowiki></code></bdi>. Please help to replace any existing uses on your wiki. There are global-search links available at [[phab:T287962|T287962]]. '''Future changes''' * [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library|The Wikipedia Library]] is a place for Wikipedia editors to get access to sources. There is an [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TheWikipediaLibrary|extension]] which has a new function to tell users when they can take part in it. It will use notifications. It will start pinging the first users in September. It will ping more users later. [https://phabricator.wikimedia.org/T288070] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[w:en:Vue.js|Vue.js]] will be the [[w:en:JavaScript|JavaScript]] framework for MediaWiki in the future. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SOZREBYR36PUNFZXMIUBVAIOQI4N7PDU/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २१:५१, ९ ऑगस्ट २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21856726 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == SPAM link in [[इ.स. ३३३]] == Hi there! Sorry to bother you but thought you might want to keep an eye on this article as it constantly is being spammed by the same link from 'angelclan.org' by anonymous IP. --[[विशेष:योगदान/79.65.113.174|79.65.113.174]] १४:२७, १३ ऑगस्ट २०२१ (IST) :Added to my watchlist. Will take necessary actions if needed -[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ०७:४३, १७ ऑगस्ट २०२१ (IST) == Feedback for Mini edit-a-thons == Dear Wikimedian, Hope everything is fine around you. If you remember that A2K organised [[:Category: Mini edit-a-thons by CIS-A2K|a series of edit-a-thons]] last year and this year. These were only two days long edit-a-thons with different themes. Also, the working area or Wiki project was not restricted. Now, it's time to grab your feedback or opinions on this idea for further work. I would like to request you that please spend a few minutes filling this form out. You can find the form link [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdNw6NruQnukDDaZq1OMalhwg7WR2AeqF9ot2HEJfpeKDmYZw/viewform here]. You can fill the form by 31 August because your feedback is precious for us. Thank you [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ००:२८, १७ ऑगस्ट २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&oldid=21886141 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/33|Tech News: 2021-33]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can add language links in the sidebar in the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|new Vector skin]] again. You do this by connecting the page to a Wikidata item. The new Vector skin has moved the language links but the new language selector cannot add language links yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T287206] '''Problems''' * There was a problem on wikis which use the Translate extension. Translations were not updated or were replaced with the English text. The problems have been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T288700][https://phabricator.wikimedia.org/T288683][https://phabricator.wikimedia.org/T288719] '''Changes later this week''' * A [[mw:Help:Tags|revision tag]] will soon be added to edits that add links to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Disambiguator|disambiguation pages]]. This is because these links are usually added by accident. The tag will allow editors to easily find the broken links and fix them. If your wiki does not like this feature, it can be [[mw:Help:Tags#Deleting a tag added by the software|hidden]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T287549] *Would you like to help improve the information about tools? Would you like to attend or help organize a small virtual meetup for your community to discuss the list of tools? Please get in touch on the [[m:Toolhub/The Quality Signal Sessions|Toolhub Quality Signal Sessions]] talk page. We are also looking for feedback [[m:Talk:Toolhub/The Quality Signal Sessions#Discussion topic for "Quality Signal Sessions: The Tool Maintainers edition"|from tool maintainers]] on some specific questions. * In the past, edits to any page in your user talk space ignored your [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications#mute|mute list]], e.g. sub-pages. Starting this week, this is only true for edits to your talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T288112] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> ००:५८, १७ ऑगस्ट २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21889213 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == ''Invitation for Wiki Loves Women South Asia 2021'' == <div style = "line-height: 1.2"> <span style="font-size:200%;">'''Wiki Loves Women South Asia 2021'''</span><br>'''September 1 - September 30, 2021'''<span style="font-size:120%; float:right;">[[m:Wiki Loves Women South Asia 2021|<span style="font-size:10px;color:red">''view details!''</span>]]</span> ----[[File:Wiki Loves Women South Asia.svg|right|frameless]]'''Wiki Loves Women South Asia''' is back with the 2021 edition. Join us to minify gender gaps and enrich Wikipedia with more diversity. Happening from 1 September - 30 September, [[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|Wiki Loves Women South Asia]] welcomes the articles created on gender gap theme. This year we will focus on women's empowerment and gender discrimination related topics. We are proud to announce and invite you and your community to participate in the competition. You can learn more about the scope and the prizes at the [[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|''project page'']]. Best wishes,<br> [[m:Wiki Loves Women South Asia 2021|Wiki Loves Women Team]] <!---[[सदस्य:HirokBot|HirokBot]] ([[सदस्य चर्चा:HirokBot|चर्चा]])---> ०३:१५, १९ ऑगस्ट २०२१ (IST) </div> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/34|Tech News: 2021-34]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score]] extension (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><score></nowiki></code></bdi> notation) has been re-enabled on public wikis and upgraded to a newer version. Some musical score functionality may no longer work because the extension is only enabled in "safe mode". The security issue has been fixed and an [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score/2021 security advisory|advisory published]]. '''Problems''' * You will be able to read but not edit [[phab:T289130|some wikis]] for a few minutes on {{#time:j xg|2021-08-25|en}}. This will happen around [https://zonestamp.toolforge.org/1629871217 06:00 UTC]. This is for database maintenance. During this time, operations on the CentralAuth will also not be possible. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> ०३:२९, २४ ऑगस्ट २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21923254 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Read-only reminder == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="MassMessage"/> A maintenance operation will be performed on [https://zonestamp.toolforge.org/1629871231 {{#time: l F d H:i e|2021-08-25T06:00|en}}]. It should only last for a few minutes. This will affect your wiki as well as 11 other wikis. During this time, publishing edits will not be possible. Also during this time, operations on the CentralAuth will not be possible (GlobalRenames, changing/confirming e-mail addresses, logging into new wikis, password changes). For more details about the operation and on all impacted services, please check [[phab:T289130|on Phabricator]]. A banner will be displayed 30 minutes before the operation. Please help your community to be aware of this maintenance operation. {{Int:Feedback-thanks-title}}<section end="MassMessage"/> </div> ०२:०५, २५ ऑगस्ट २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21927201 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == विकिमीडिया फाउंडेशन 2021 बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजच्या निवडणुकीत आठवणीने मतदान करा == नमस्कार {{PAGENAME}}, आपण विकिमीडिया फाउंडेशन 2021 बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजच्या निवडणुकीत मतदान करण्यास पात्र असल्याने आपल्याला हा मेल मिळाला आहे. निवडणूक 18 ऑगस्ट, 2021 रोजी सुरू झाली आणि 31 ऑगस्ट, 2021 रोजी संपेल. विकिमीडिया फाउंडेशन मराठी विकिपीडियासारख्या प्रकल्पांचे संचालन करते आणि त्याचे नेतृत्व बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजद्वारे केले जाते. हा बोर्ड ही विकिमीडिया फाउंडेशनची निर्णय घेणारी संस्था आहे. [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Overview|बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजबद्दल अधिक जाणून घ्या]]. या वर्षी सामूहिक मतदानाद्वारे चार पदांसाठी निवडणूक होणार आहे. या पदांसाठी जगभरातून एकोणीस उमेदवार निवडणूक लढवत आहेत. [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates#Candidate_Table|2021च्या बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजविषयी अधिक जाणून घ्या]] समूहांच्या सुमारे 70,000 सदस्यांना मतदान करण्यास निमंत्रित करण्यात आले आहे. त्यात आपणही आहात! मतदान फक्त 31 ऑगस्ट रोजी 23:59 UTC (जागतिक प्रमाणवेळ) पर्यंतच सुरू राहील. * [[:mr:विशेष:सुरक्षीतकौल/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2021|'''मराठी विकिपीडियाच्या सेक्युअरपोलवर जाऊन मतदान करा''']]. आपण याआधीच मतदान केले असल्यास, मतदान केल्याबद्दल आभार. कृपया हा मेल दुर्लक्षित करा. लोक त्यांची कितीही खाती असली, तरी फक्त एकदाच मतदान करू शकतात. [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021|या निवडणुकीविषयी अधिक माहिती वाचा]]. धन्यवाद, [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १८:०३, २५ ऑगस्ट २०२१ (IST) <!-- सदस्य:KCVelaga (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21933963 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/35|Tech News: 2021-35]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Some musical score syntax no longer works and may needed to be updated, you can check [[:Category:{{MediaWiki:score-error-category}}]] on your wiki for a list of pages with errors. '''Problems''' * Musical scores were unable to render lyrics in some languages because of missing fonts. This has been fixed now. If your language would prefer a different font, please file a request in Phabricator. [https://phabricator.wikimedia.org/T289554] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The parameters for how you obtain [[mw:API:Tokens|tokens]] in the MediaWiki API were changed in 2014. The old way will no longer work from 1 September. Scripts, bots and tools that use the parameters from before the 2014 change need to be updated. You can [[phab:T280806#7215377|read more]] about this. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You will be able to read but not edit [[phab:T289660|Commons]] for a few minutes on {{#time:j xg|2021-09-06|en}}. This will happen around [https://zonestamp.toolforge.org/1630818058 05:00 UTC]. This is for database maintenance. * All wikis will be read-only for a few minutes in the week of 13 September. More information will be published in Tech News later. It will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T287539] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २१:३२, ३० ऑगस्ट २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21954810 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> ==विकिपीडिया:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१== [[:विकिपीडिया:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१]] स्पर्धेचे आयोजन आजपासून झाले आहे. कृपया याची साईट नोटीस तयार करा, जेणेकरून मराठी विकी सदस्यांचे यावर सहज लक्ष जाईल. धन्यवाद.--[[User:Sandesh9822|'''<span style="background color: black; color: orange">संदेश</span><span style="color: blue"> हिवाळे</span>'''<span style="color: green"></span>]]^{[[User talk:Sandesh9822|<span style="color: maroon">चर्चा</span>]]} २१:५२, १ सप्टेंबर २०२१ (IST) == Wikipedia Page == sir i dont think this page should be deleted. mr.wikipedia.org/wiki/मोहित_चुरीवाल please revert this page back :Hi, please explain me why this article meets our notability guidelines?. --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ०८:१४, ५ सप्टेंबर २०२१ (IST) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/36|Tech News: 2021-36]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/36|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The wikis that have [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] deployed have been part of A/B testing since deployment, in which some newcomers did not receive the new features. Now, all of the newcomers on 21 of the smallest of those wikis will be receiving the features. [https://phabricator.wikimedia.org/T289786] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In 2017, the provided jQuery library was upgraded from version 1 to 3, with a compatibility layer. The migration will soon finish, to make the site load faster for everyone. If you maintain a gadget or user script, check if you have any JQMIGRATE errors and fix them, or they will break. [https://phabricator.wikimedia.org/T280944][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/6Z2BVLOBBEC2QP4VV4KOOVQVE52P3HOP/] * Last year, the Portuguese Wikipedia community embarked on an experiment to make log-in compulsory for editing.  The [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Impact report for Login Required Experiment on Portuguese Wikipedia|impact report of this trial]] is ready. Moving forward, the Anti-Harassment Tools team is looking for projects that are willing to experiment with restricting IP editing on their wiki for a short-term experiment. [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Login Required Experiment|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २०:५०, ६ सप्टेंबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21981010 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/37|Tech News: 2021-37]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * 45 new Wikipedias now have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T289680] * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment table|A majority of Wikipedias]] now have access to the Growth features. The Growth team [[mw:Special:MyLanguage/Growth/FAQ|has published an FAQ page]] about the features. This translatable FAQ covers the description of the features, how to use them, how to change the configuration, and more. '''Problems''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on 14 September. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1631628002 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T287539] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-09-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). * Starting this week, Wikipedia in Italian will receive weekly software updates on Wednesdays. It used to receive the updates on Thursdays. Due to this change, bugs will be noticed and fixed sooner. [https://phabricator.wikimedia.org/T286664] * You can add language links in the sidebar in [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|the new Vector skin]] again. You do this by connecting the page to a Wikidata item. The new Vector skin has moved the language links but the new language selector cannot add language links yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T287206] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|syntax highlight]] tool marks up code with different colours. It now can highlight 23 new code languages. Additionally, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>golang</code></bdi> can now be used as an alias for the [[d:Q37227|Go programming language]], and a special <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>output</code></bdi> mode has been added to show a program's output. [https://phabricator.wikimedia.org/T280117][https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/SyntaxHighlight_GeSHi/+/715277/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २१:०६, १३ सप्टेंबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22009517 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == विकी लव्हज् वुमन २०२१ == [[File:Wiki Loves Women South Asia-mr.png|right|frameless]] प्रिय विकिसदस्य, '''[[विकिपीडिया:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१|विकी लव्हज् वुमन दक्षिण आशिया]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. हा आंतरराष्ट्रीय विकी लव्हज् वुमन स्पर्धेचा एक भाग आहे. हे मुख्यत्वे महिला आणि महिला संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे. प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''पोस्टकार्ड, बार्नस्टार, तसेच $१२ USD ते $२५० USD पर्यंतचे बक्षीस''' आमच्याकडून जिंकू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१/ नोंदणी|येथे]] आपली नोंदणी करा. आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wlwsa2021-mr हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा. जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]] किंवा [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] यांना संपर्क करावा. धन्यवाद. --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ११:००, १६ सप्टेंबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlw&oldid=22025036 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/38|Tech News: 2021-38]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Growth features are now deployed to almost all Wikipedias. [[phab:T290582|For the majority of small Wikipedias]], the features are only available for experienced users, to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/FAQ#enable|test the features]] and [[mw:Special:MyLanguage/Growth/FAQ#config|configure them]]. Features will be available for newcomers starting on 20 September 2021. * MediaWiki had a feature that would highlight local links to short articles in a different style. Each user could pick the size at which "stubs" would be highlighted. This feature was very bad for performance, and following a consultation, has been removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T284917] * A technical change was made to the MonoBook skin to allow for easier maintenance and upkeep. This has resulted in some minor changes to HTML that make MonoBook's HTML consistent with other skins. Efforts have been made to minimize the impact on editors, but please ping [[m:User:Jon (WMF)|Jon (WMF)]] on wiki or in [[phab:T290888|phabricator]] if any problems are reported. '''Problems''' * There was a problem with search last week. Many search requests did not work for 2 hours because of an accidental restart of the search servers. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2021-09-13_cirrussearch_restart] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-09-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[s:Special:ApiHelp/query+proofreadinfo|meta=proofreadpage API]] has changed. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>piprop</nowiki></code></bdi> parameter has been renamed to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prpiprop</nowiki></code></bdi>. API users should update their code to avoid unrecognized parameter warnings. Pywikibot users should upgrade to 6.6.0. [https://phabricator.wikimedia.org/T290585] '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Replying|Reply tool]] will be deployed to the remaining wikis in the coming weeks. It is currently part of "{{int:discussiontools-preference-label}}" in [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta features]] at most wikis. You will be able to turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Editing Preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T262331] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:MediaWiki_1.37/Deprecation_of_legacy_API_token_parameters|previously announced]] change to how you obtain tokens from the API has been delayed to September 21 because of an incompatibility with Pywikibot. Bot operators using Pywikibot can follow [[phab:T291202|T291202]] for progress on a fix, and should plan to upgrade to 6.6.1 when it is released. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> ००:०३, २१ सप्टेंबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22043415 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Tech News: 2021-39]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[w:en:IOS|iOS 15]] has a new function called [https://support.apple.com/en-us/HT212614 Private Relay] (Apple website). This can hide the user's IP when they use [[w:en:Safari (software)|Safari]] browser. This is like using a [[w:en:Virtual private network|VPN]] in that we see another IP address instead. It is opt-in and only for those who pay extra for [[w:en:ICloud|iCloud]]. It will come to Safari users on [[:w:en:OSX|OSX]] later. There is a [[phab:T289795|technical discussion]] about what this means for the Wikimedia wikis. '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some gadgets and user-scripts add items to the [[m:Customization:Explaining_skins#Portlets|portlets]] (article tools) part of the skin. A recent change to the HTML may have made those links a different font-size. This can be fixed by adding the CSS class <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.vector-menu-dropdown-noicon</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T291438] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-09-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Onboarding_new_Wikipedians#New_experience|GettingStarted extension]] was built in 2013, and provides an onboarding process for new account holders in a few versions of Wikipedia. However, the recently developed [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] provide a better onboarding experience. Since the vast majority of Wikipedias now have access to the Growth features, GettingStarted will be deactivated starting on 4 October. [https://phabricator.wikimedia.org/T235752] * A small number of users will not be able to connect to the Wikimedia wikis after 30 September. This is because an old [[:w:en:root certificate|root certificate]] will no longer work. They will also have problems with many other websites. Users who have updated their software in the last five years are unlikely to have problems. Users in Europe, Africa and Asia are less likely to have immediate problems even if their software is too old. You can [[m:Special:MyLanguage/HTTPS/2021 Let's Encrypt root expiry|read more]]. * You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications|receive notifications]] when someone leaves a comment on user talk page or mentions you in a talk page comment. Clicking the notification link will now bring you to the comment and highlight it. Previously, doing so brought you to the top of the section that contained the comment. You can find [[phab:T282029|more information in T282029.]] '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Replying|Reply tool]] will be deployed to the remaining wikis in the coming weeks. It is currently part of "{{int:discussiontools-preference-label}}" in [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta features]] at most wikis. You will be able to turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Editing Preferences]]. [[phab:T288485|See the list of wikis.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T262331] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W39"/> </div> ०३:५४, २८ सप्टेंबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22077885 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Mahatma Gandhi 2021 edit-a-thon to celebrate Mahatma Gandhi's birth anniversary == [[File:Mahatma Gandhi 2021 edit-a-thon poster 2nd.pdf|thumb|100px|right|Mahatma Gandhi 2021 edit-a-thon]] Dear Wikimedian, Hope you are doing well. Glad to inform you that A2K is going to conduct a mini edit-a-thon to celebrate Mahatma Gandhi's birth anniversary. It is the second iteration of Mahatma Gandhi mini edit-a-thon. The edit-a-thon will be on the same dates 2nd and 3rd October (Weekend). During the last iteration, we had created or developed or uploaded content related to Mahatma Gandhi. This time, we will create or develop content about Mahatma Gandhi and any article directly related to the Indian Independence movement. The list of articles is given on the [[:m: Mahatma Gandhi 2021 edit-a-thon|event page]]. Feel free to add more relevant articles to the list. The event is not restricted to any single Wikimedia project. For more information, you can visit the event page and if you have any questions or doubts email me at nitesh@cis-india.org. Thank you [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २३:०३, २८ सप्टेंबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&oldid=21886141 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Request == Hi, please block: [[User:2409:4042:4E13:8CAC:0:0:22CA:FC05]]: spam. Thanks,--[[सदस्य:Mtarch11|Mtarch11]] ([[सदस्य चर्चा:Mtarch11|चर्चा]]) १०:५६, २ ऑक्टोबर २०२१ (IST) :{{Done}}--[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ११:१५, २ ऑक्टोबर २०२१ (IST) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Tech News: 2021-40]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A more efficient way of sending changes from Wikidata to Wikimedia wikis that show them has been enabled for the following 10 wikis: mediawiki.org, the Italian, Catalan, Hebrew and Vietnamese Wikipedias, French Wikisource, and English Wikivoygage, Wikibooks, Wiktionary and Wikinews. If you notice anything strange about how changes from Wikidata appear in recent changes or your watchlist on those wikis you can [[phab:T48643|let the developers know]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some gadgets and bots that use the API to read the AbuseFilter log might break. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>hidden</code></bdi> property will no longer say an entry is <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>implicit</code></bdi> for unsuppressed log entries about suppressed edits. If your bot needs to know this, do a separate revision query. Additionally, the property will have the value <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>false</code></bdi> for visible entries; previously, it wasn't included in the response. [https://phabricator.wikimedia.org/T291718] * A more efficient way of sending changes from Wikidata to Wikimedia wikis that show them will be enabled for ''all production wikis''. If you notice anything strange about how changes from Wikidata appear in recent changes or your watchlist you can [[phab:T48643|let the developers know]]. '''Future changes''' * You can soon get cross-wiki notifications in the [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|iOS Wikipedia app]]. You can also get notifications as push notifications. More notification updates will follow in later versions. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/iOS/Notifications#September_2021_update] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The JavaScript variables <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgExtraSignatureNamespaces</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgLegalTitleChars</code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgIllegalFileChars</code></bdi> will soon be removed from <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/JavaScript#mw.config|mw.config]]</code></bdi>. These are not part of the "stable" variables available for use in wiki JavaScript. [https://phabricator.wikimedia.org/T292011] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The JavaScript variables <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookiePrefix</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookieDomain</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookiePath</code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookieExpiration</code></bdi> will soon be removed from mw.config. Scripts should instead use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw.cookie</code></bdi> from the "<bdi lang="zxx" dir="ltr">[[mw:ResourceLoader/Core_modules#mediawiki.cookie|mediawiki.cookie]]</bdi>" module. [https://phabricator.wikimedia.org/T291760] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २२:०३, ४ ऑक्टोबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22101208 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == तुषार रायते या लेखासंदर्भात == नमस्कार आपण कालच नवीन लिहिण्यात आलेला लेख तुषार रायते हा काढण्यात आला त्याचे कारण समजू शकेल का ? तसेच येथे नवीन सदस्य असल्यामुळे त्यामध्ये अचूक बदल करून कशा पद्धतीने त्याला पुन्हा स्थापित करण्यात येईल कळू शकेल का ? जेणेकरून मला अजून काही लेख लिहिण्यात मदत होईल == Wikipedia Asian Month 2021 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hi [[m:Wikipedia Asian Month|Wikipedia Asian Month]] organizers and participants! Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[Wikipedia Asian Month 2021]], which will take place in this November. '''For organizers:''' Here are the [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Rules|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to: # use '''[https://fountain.toolforge.org/editathons/ Fountain tool]''' (you can find the [[m:Wikipedia Asian Month/Fountain tool|usage guidance]] easily on meta page), or else you and your participants' will not be able to receive the prize from Wikipedia Asian Month team. # Add your language projects and organizer list to the [[m:Template:Wikipedia Asian Month 2021 Communities and Organizers|meta page]] before '''October 29th, 2021'''. # Inform your community members Wikipedia Asian Month 2021 is coming soon!!! # If you want Wikipedia Asian Month team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth Twitter], or you want to share your Wikipedia Asian Month experience / achievements on [https://asianmonth.wiki/ our blog], feel free to send an email to [mailto:info@asianmonth.wiki info@asianmonth.wiki] or PM us via Facebook. If you want to hold a thematic event that is related to Wikipedia Asian Month, a.k.a. [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Events|Wikipedia Asian Month sub-contest]]. The process is the same as the language one. '''For participants:''' Here are the [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Rules#How to Participate in Contest?|event regulations]] and [[m:Wikipedia Asian Month 2021/FAQ|Q&A information]]. Just join us! Let's edit articles and win the prizes! '''Here are some updates from Wikipedia Asian Month team:''' # Due to the [[m:COVID-19|COVID-19]] pandemic, this year we hope all the Edit-a-thons are online not physical ones. # The international postal systems are not stable enough at the moment, Wikipedia Asian Month team have decided to send all the qualified participants/ organizers extra digital postcards/ certifications. (You will still get the paper ones!) # Our team has created a [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Postcards and Certification|meta page]] so that everyone tracking the progress and the delivery status. If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the Wikipedia Asian Month team via emailing '''[Mailto:info@asianmonth.wiki info@asianmonth.wiki]''' or discuss on the meta talk page. If it's urgent, please contact the leader directly ('''[Mailto:&#x20;Jamie@asianmonth.wiki jamie@asianmonth.wiki]'''). Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2021 Sincerely yours, [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Team#International Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2021.10 </div> <!-- सदस्य:Reke@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=20538644 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Tech News: 2021-41]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Manual:Table_of_contents#Auto-numbering|"auto-number headings" preference]] is being removed. You can read [[phab:T284921]] for the reasons and discussion. This change was [[m:Tech/News/2021/26|previously]] announced. [[mw:Snippets/Auto-number_headings|A JavaScript snippet]] is available which can be used to create a Gadget on wikis that still want to support auto-numbering. '''Meetings''' * You can join a meeting about the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]]. A demonstration version of the [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Sticky Header|newest feature]] will be shown. The event will take place on Tuesday, 12 October at 16:00 UTC. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web/12-10-2021|See how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W41"/> </div> २१:०१, ११ ऑक्टोबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22152137 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Tech News: 2021-42]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' *[[m:Toolhub|Toolhub]] is a catalogue to make it easier to find software tools that can be used for working on the Wikimedia projects. You can [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LF4SSR4QRCKV6NPRFGUAQWUFQISVIPTS/ read more]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The developers of the [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia Android app]] are working on [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|communication in the app]]. You can now answer questions in [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/Communication/UsertestingOctober2021|survey]] to help the development. * 3–5% of editors may be blocked in the next few months. This is because of a new service in Safari, which is similar to a [[w:en:Proxy server|proxy]] or a [[w:en:VPN|VPN]]. It is called iCloud Private Relay. There is a [[m:Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|discussion about this]] on Meta. The goal is to learn what iCloud Private Relay could mean for the communities. * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] is a new [[w:en:API|API]] for those who use a lot of information from the Wikimedia projects on other sites. It is a way to get big commercial users to pay for the data. There will soon be a copy of the Wikimedia Enterprise dataset. You can [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-ambassadors@lists.wikimedia.org/message/B2AX6PWH5MBKB4L63NFZY3ADBQG7MSBA/ read more]. You can also ask the team questions [https://wikimedia.zoom.us/j/88994018553 on Zoom] on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&min=00&sec=0&day=22&month=10&year=2021 22 October 15:00 UTC]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W42"/> </div> ०२:२४, १९ ऑक्टोबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22176877 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Tech News: 2021-43]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award 2021]] is looking for nominations. You can recommend tools until 27 October. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' *[[m:Special:MyLanguage/Help:Diff|Diff pages]] will have an improved copy and pasting experience. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Copy paste diffs|The changes]] will allow the text in the diff for before and after to be treated as separate columns and will remove any unwanted syntax. [https://phabricator.wikimedia.org/T192526] * The version of the [[w:en:Liberation fonts|Liberation fonts]] used in SVG files will be upgraded. Only new thumbnails will be affected. Liberation Sans Narrow will not change. [https://phabricator.wikimedia.org/T253600] '''Meetings''' * You can join a meeting about the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey|Community Wishlist Survey]]. News about the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Warn when linking to disambiguation pages|disambiguation]] and the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Real Time Preview for Wikitext|real-time preview]] wishes will be shown. The event will take place on Wednesday, 27 October at 14:30 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/Talk to Us|See how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W43"/> </div> ०१:३८, २६ ऑक्टोबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22232718 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Tech News: 2021-44]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a limit on the amount of emails a user can send each day. This limit is now global instead of per-wiki. This change is to prevent abuse. [https://phabricator.wikimedia.org/T293866] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-11-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-11-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-11-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W44"/> </div> ०१:५८, २ नोव्हेंबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22269406 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == संग्राम देशमुख यांचे पृष्ठ dlt केल्याबद्दल.... == नमस्कार मी संग्राम देशमुख यांची माहिती अपलोड केली होती ती आपण का dlt केली हे मला कळेल का? संग्राम देशमुख हे राजकीय व्यक्तिमत्त्व असले तरी पश्चिम महाराष्ट्रात त्यांनी केलेले योगदान भरपूर आहे. अशी माणसे प्रसिद्धी परामुख असल्याने त्यांच्याबद्द्द्ल विकिपिडीयावर लेखन करून त्यांचे कार्य समाजासमोर आणावे या हेतूने मी लेखन करत होतो. आपण ते पान dlt का केले याबद्दल मला माहिती द्यावी. काम चालू असा साचा लावला असून देखील आपण ते dlt केलेत हे कॅयोग्य वाटते. आपण नक्की उत्तर द्याल अशी अपेक्षा आहे. == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Tech News: 2021-45]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Mobile IP editors are now able to receive warning notices indicating they have a talk page message on the mobile website (similar to the orange banners available on desktop). These notices will be displayed on every page outside of the main namespace and every time the user attempts to edit. The notice on desktop now has a slightly different colour. [https://phabricator.wikimedia.org/T284642][https://phabricator.wikimedia.org/T278105] '''Changes later this week''' * [[phab:T294321|Wikidata will be read-only]] for a few minutes on 11 November. This will happen around [https://zonestamp.toolforge.org/1636610400 06:00 UTC]. This is for database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T294321] * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * In the future, unregistered editors will be given an identity that is not their [[:w:en:IP address|IP address]]. This is for legal reasons. A new user right will let editors who need to know the IPs of unregistered accounts to fight vandalism, spam, and harassment, see the IP. You can read the [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|suggestions for how that identity could work]] and [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|discuss on the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W45"/> </div> ०२:०७, ९ नोव्हेंबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22311003 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Tech News: 2021-46]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Most [[c:Special:MyLanguage/Commons:Maximum_file_size#MAXTHUMB|large file uploads]] errors that had messages like "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>stashfailed</code></bdi>" or "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>DBQueryError</code></bdi>" have now been fixed. An [[wikitech:Incident documentation/2021-11-04 large file upload timeouts|incident report]] is available. '''Problems''' * Sometimes, edits made on iOS using the visual editor save groups of numbers as telephone number links, because of a feature in the operating system. This problem is under investigation. [https://phabricator.wikimedia.org/T116525] * There was a problem with search last week. Many search requests did not work for 2 hours because of a configuration error. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2021-11-10_cirrussearch_commonsfile_outage] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-11-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-11-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-11-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W46"/> </div> ०३:३७, १६ नोव्हेंबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22338097 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == ''WLWSA-2021 Newsletter #6 (Request to provide information)'' == <div style="background-color:#FAC1D4; padding:10px"> <span style="font-size:200%;">'''Wiki Loves Women South Asia 2021'''</span> <br/>'''September 1 - September 30, 2021''' <span style="font-size:120%; float:right;">[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|<span style="font-size:10px;color:red">''view details!''</span>]]</span> </div> <div style="background-color:#FFE7EF; padding:10px; font-size:1.1em;">[[File:Wiki_Loves_Women_South_Asia.svg|right|frameless]]Thank you for participating in the Wiki Loves Women South Asia 2021 contest. Please fill out <span class="plainlinks">[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc7asgxGgxH_6Y_Aqy9WnrfXlsiU9fLUV_sF7dL5OyjkDQ3Aw/viewform?usp=sf_link '''this form''']</span> and help us to complete the next steps including awarding prizes and certificates. <small>If you have any questions, feel free to reach out the organizing team via emailing [[metawiki:Special:EmailUser/Hirok_Raja|@here]] or discuss on [[metawiki:Talk:Wiki Loves Women South Asia 2021|the Meta-wiki talk page]]</small> ''Regards,'' <br/>[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|'''''Wiki Loves Women Team''''']] <br/>१२:४४, १७ नोव्हेंबर २०२१ (IST) <!-- sent by [[User:Hirok Raja|Hirok Raja]] --> </div> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Tech News: 2021-47]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. *The template dialog in VisualEditor and in the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|new wikitext mode]] Beta feature will be [[m:WMDE Technical Wishes/VisualEditor template dialog improvements|heavily improved]] on [[phab:T286992|a few wikis]]. Your [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/VisualEditor template dialog improvements|feedback is welcome]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W47"/> </div> ०१:३३, २३ नोव्हेंबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22366010 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|Tech News: 2021-48]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-11-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-12-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-12-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W48"/> </div> ०२:४५, ३० नोव्हेंबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22375666 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Tech News: 2021-49]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Translations]] are available. '''Problems''' * MediaWiki 1.38-wmf.11 was scheduled to be deployed on some wikis last week. The deployment was delayed because of unexpected problems. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-12-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-12-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-12-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * At all Wikipedias, a Mentor Dashboard is now available at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MentorDashboard</nowiki></code></bdi>. It allows registered mentors, who take care of newcomers' first steps, to monitor their assigned newcomers' activity. It is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]]. You can learn more about [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How_to_configure_the_mentors%27_list|activating the mentor list]] on your wiki and about [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor dashboard|the mentor dashboard project]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The predecessor to the current [[mw:API|MediaWiki Action API]] (which was created in 2008), <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=ajax</nowiki></code></bdi>, will be removed this week. Any scripts or bots using it will need to switch to the corresponding API module. [https://phabricator.wikimedia.org/T42786] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] An old ResourceLoader module, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>jquery.jStorage</nowiki></code></bdi>, which was deprecated in 2016, will be removed this week. Any scripts or bots using it will need to switch to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.storage</nowiki></code></bdi> instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T143034] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W49"/> </div> ०३:२९, ७ डिसेंबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22413926 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Tech News: 2021-50]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There are now default [[m:Special:MyLanguage/Help:Namespace#Other_namespace_aliases|short aliases]] for the "Project:" namespace on most wikis. E.g. On Wikibooks wikis, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[WB:]]</nowiki></code></bdi> will go to the local language default for the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[Project:]]</nowiki></code></bdi> namespace. This change is intended to help the smaller communities have easy access to this feature. Additional local aliases can still be requested via [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|the usual process]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T293839] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-12-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-12-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-12-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W50"/> </div> ०३:५८, १४ डिसेंबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22441074 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Tech News: 2021-51]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 10 January 2022. '''Recent changes''' * Queries made by the DynamicPageList extension (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><DynamicPageList></nowiki></code></bdi>) are now only allowed to run for 10 seconds and error if they take longer. This is in response to multiple outages where long-running queries caused an outage on all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T287380#7575719] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Future changes''' * The developers of the Wikipedia iOS app are looking for testers who edit in multiple languages. You can [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS/202112 testing|read more and let them know if you are interested]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikimedia [[wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] hosts technical projects for the Wikimedia movement. Developers need to [[wikitech:News/Cloud VPS 2021 Purge|claim projects]] they use. This is because old and unused projects are removed once a year. Unclaimed projects can be shut down from February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/2B7KYL5VLQNHGQQHMYLW7KTUKXKAYY3T/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W51"/> </div> ०३:३६, २१ डिसेंबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22465395 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == How we will see unregistered users == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin=content/> Hi! You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki. When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed. Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help. If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]]. We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January. Thank you. /[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/> </div> २३:४८, ४ जानेवारी २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(5)&oldid=22532651 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Tech News: 2022-02]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W02"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] A <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>oauth_consumer</code></bdi> variable has been added to the [[mw:Special:MyLanguage/AbuseFilter|AbuseFilter]] to enable identifying changes made by specific tools. [https://phabricator.wikimedia.org/T298281] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets are [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Migration_guide_(users)#Package_Gadgets|now able to directly include JSON pages]]. This means some gadgets can now be configured by administrators without needing the interface administrator permission, such as with the Geonotice gadget. [https://phabricator.wikimedia.org/T198758] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets [[mw:Extension:Gadgets#Options|can now specify page actions]] on which they are available. For example, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|actions=edit,history</code></bdi> will load a gadget only while editing and on history pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T63007] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets can now be loaded on demand with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withgadget</code></bdi> URL parameter. This can be used to replace [[mw:Special:MyLanguage/Snippets/Load JS and CSS by URL|an earlier snippet]] that typically looks like <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withJS</code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withCSS</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T29766] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] At wikis where [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list|the Mentorship system is configured]], you can now use the Action API to get a list of a [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor_dashboard|mentor's]] mentees. [https://phabricator.wikimedia.org/T291966] * The heading on the main page can now be configured using <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Mainpage-title-loggedin]]</span> for logged-in users and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Mainpage-title]]</span> for logged-out users. Any CSS that was previously used to hide the heading should be removed. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Small_wiki_toolkits/Starter_kit/Main_page_customization#hide-heading] [https://phabricator.wikimedia.org/T298715] * Four special pages (and their API counterparts) now have a maximum database query execution time of 30 seconds. These special pages are: RecentChanges, Watchlist, Contributions, and Log. This change will help with site performance and stability. You can read [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IPJNO75HYAQWIGTHI5LJHTDVLVOC4LJP/ more details about this change] including some possible solutions if this affects your workflows. [https://phabricator.wikimedia.org/T297708] * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Sticky Header|sticky header]] has been deployed for 50% of logged-in users on [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Frequently asked questions#pilot-wikis|more than 10 wikis]]. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]]. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Participate|how to take part in the project]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Events''' * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey 2022]] begins. All contributors to the Wikimedia projects can propose for tools and platform improvements. The proposal phase takes place from {{#time:j xg|2022-01-10|en}} 18:00 UTC to {{#time:j xg|2022-01-23|en}} 18:00 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/FAQ|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W02"/> </div> ०६:५४, ११ जानेवारी २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22562156 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Tech News: 2022-03]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikiEditor|WikiEditor]] (also known as the 2010 wikitext editor), people will now see a warning if they link to disambiguation pages. If you click "{{int:Disambiguator-review-link}}" in the warning, it will ask you to correct the link to a more specific term. You can [[m:Community Wishlist Survey 2021/Warn when linking to disambiguation pages#Jan 12, 2021: Turning on the changes for all Wikis|read more information]] about this completed 2021 Community Wishlist item. * You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#subscribe|automatically subscribe to all of the talk page discussions]] that you start or comment in using [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|DiscussionTools]]. You will receive [[mw:Special:MyLanguage/Notifications|notifications]] when another editor replies. This is available at most wikis. Go to your [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]] and turn on "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T263819] * When asked to create a new page or talk page section, input fields can be [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Creating_pages_with_preloaded_text|"preloaded" with some text]]. This feature is now limited to wikitext pages. This is so users can't be tricked into making malicious edits. There is a discussion about [[phab:T297725|if this feature should be re-enabled]] for some content types. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Events''' * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey 2022]] continues. All contributors to the Wikimedia projects can propose for tools and platform improvements. The proposal phase takes place from {{#time:j xg|2022-01-10|en}} 18:00 UTC to {{#time:j xg|2022-01-23|en}} 18:00 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/FAQ|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W03"/> </div> ०१:२५, १८ जानेवारी २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22620285 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Tech News: 2022-04]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * The following languages can now be used with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|syntax highlighting]]: BDD, Elpi, LilyPond, Maxima, Rita, Savi, Sed, Sophia, Spice, .SRCINFO. * You can now access your watchlist from outside of the user menu in the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|new Vector skin]]. The watchlist link appears next to the notification icons if you are at the top of the page. [https://phabricator.wikimedia.org/T289619] '''Events''' * You can see the results of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award 2021]] and learn more about 14 tools which were selected this year. * You can [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/Help_us|translate, promote]], or comment on [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Proposals|the proposals]] in the Community Wishlist Survey. Voting will begin on {{#time:j xg|2022-01-28|en}}. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W04"/> </div> ०३:०८, २५ जानेवारी २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22644148 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == चर्चा करण्यासाठी वेळ अपेक्षित.... == माननीय महोदय, आपल्याबद्दल माहिती मिळाली, अभिमान वाटला. नव्या पिढीसाठी प्रोत्साहक, प्रेरणादायी व्यक्ती आहात. संपर्क क्रमांक दिल्यास अधिक बोलता येईल. काही विशेष कार्यक्रम ठरवता येईल. धन्यवाद. [[विशेष:योगदान/106.77.29.157|106.77.29.157]] ०९:०२, २५ जानेवारी २०२२ (IST) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Tech News: 2022-05]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] If a gadget should support the new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>?withgadget</code></bdi> URL parameter that was [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|announced]] 3 weeks ago, then it must now also specify <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>supportsUrlLoad</code></bdi> in the gadget definition ([[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#supportsUrlLoad|documentation]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T29766] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * A change that was [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|announced]] last year was delayed. It is now ready to move ahead: ** The user group <code>oversight</code> will be renamed <code>suppress</code>. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. This is the technical name. It doesn't affect what you call the editors with this user right on your wiki. This is planned to happen in three weeks. You can comment [[phab:T112147|in Phabricator]] if you have objections. As usual, these labels can be translated on translatewiki ([[phab:T112147|direct links are available]]) or by administrators on your wiki. '''Events''' * You can vote on proposals in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey]] between 28 January and 11 February. The survey decides what the [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech team]] will work on. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W05"/> </div> २३:१२, ३१ जानेवारी २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22721804 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२ == प्रिय विकिसदस्य,</br> <b>[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२]]</b> ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. विकी लव्हस फॉल्कलोर ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे.योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल.</br> </br> ही स्पर्धा आज <b>२ फेब्रुवारी २०२२</b> रोजी सुरू झाली असून <b>३१ मार्च २०२२</b> रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल, पहिल्या विजेत्याला ३०० USD, द्वितीय विजेत्याला आणि तीसऱ्या विजेत्याला अनुक्रमे २०० USD आणि १०० USD दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत कोणत्याही मदतीसाठी, ज्युरी सदस्यांच्या [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] किंवा [[सदस्य:Sandesh9822|Sandesh9822]] यांच्या चर्चा पानावर संदेश लिहा.</br> </br> कृपया या पृष्ठावरील [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२#नियम|त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२ ]] सर्व सूचना आणि नियम वाचा. या पेजवरून [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२/ नोंदणी |स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२/ नोंदणी]] या स्पर्धेत सहभागी व्हा. आपण योगदानामध्ये सहभागी झाल्यास आपल्या मुख्य पृष्ठावर हा [[साचा:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२|साचा]] वापरा. येथून [https://fountain.toolforge.org/editathons/fnf2022 हा दुवा] तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा. [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] ([[सदस्य चर्चा:Rockpeterson|चर्चा]]) १२:२५, २ फेब्रुवारी २०२२ (IST) == स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२ == प्रिय विकिसदस्य, '''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2022|विकी लव्हस फॉल्कलोर]] ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे.योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल. ही स्पर्धा आज २ फेब्रुवारी २०२२ रोजी सुरू झाली असून ३१ मार्च २०२२ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल, पहिल्या विजेत्याला ३०० USD, द्वितीय विजेत्याला आणि तीसऱ्या विजेत्याला अनुक्रमे २०० USD आणि १०० USD दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत कोणत्याही मदतीसाठी, ज्युरी सदस्यांच्या [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] किंवा [[सदस्य:Sandesh9822|Sandesh9822]] यांच्या चर्चा पानावर संदेश लिहा. कृपया या पृष्ठावरील [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२#नियम|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२]] सर्व सूचना आणि नियम वाचा. या पेजवरून [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२/नोंदणी]] या स्पर्धेत सहभागी व्हा. आपण योगदानामध्ये सहभागी झाल्यास आपल्या मुख्य पृष्ठावर हा [[साचा:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२|साचा]] वापरा. येथून [https://fountain.toolforge.org/editathons/fnf2022 हा दुवा] तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा. --[[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] ([[सदस्य चर्चा:Rockpeterson|चर्चा]]) ११:०१, ३ फेब्रुवारी २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlw&oldid=22748073 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Tech News: 2022-06]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * English Wikipedia recently set up a gadget for dark mode. You can enable it there, or request help from an [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface administrator]] to set it up on your wiki ([[w:en:Wikipedia:Dark mode (gadget)|instructions and screenshot]]). * Category counts are sometimes wrong. They will now be completely recounted at the beginning of every month. [https://phabricator.wikimedia.org/T299823] '''Problems''' * A code-change last week to fix a bug with [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Live preview|Live Preview]] may have caused problems with some local gadgets and user-scripts. Any code with skin-specific behaviour for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>vector</code></bdi> should be updated to also check for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>vector-2022</code></bdi>. [[phab:T300987|A code-snippet, global search, and example are available]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W06"/> </div> ०२:४६, ८ फेब्रुवारी २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22765948 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Congrats for organizing Feminism and Folklore 2022 now whats next ? == Dear Organizers, Congratulations on successfully organizing [[:m:Feminism and Folklore 2022|Feminism and Folklore 2022]] on your local Wikipedia language. Here are few things that you need to look around during the contest.Make sure that all submissions follow the set of rules as mentioned below and are related to the theme of the project. #The expanded or new article should have a minimum 3000 bytes or 300 words. #The article should not be purely machine translated. #The article should be expanded or created between 1 February and 31 March. #The article should be within theme feminism or folklore.Articles will be accepted if it either belongs to Folklore or Feminism. #No copyright violations and must have proper reference as per Wikipedia notability guidelines. Please refer to the set of rules and guidelines [[:m:Feminism and Folklore 2022|from here]]. During the contest if you face any issue or have queries regarding the project please feel free to reach out on [[:m:Feminism and Folklore 2022/Contact Us|Contact Us]] page. Feminism and Folklore team will be assisting you throughout the contest duration. We thank you for your numerous efforts which you have put in for making this project successful. Best wishes [[User:Rockpeterson|Rockpeterson]] [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ११:२२, १२ फेब्रुवारी २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Rockpeterson@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/fnf&oldid=22820293 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Tech News: 2022-07]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Purge|Purging]] a category page with fewer than 5,000 members will now recount it completely. This will allow editors to fix incorrect counts when it is wrong. [https://phabricator.wikimedia.org/T85696] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, the <code dir=ltr>rmspecials()</code> function has been updated so that it does not remove the "space" character. Wikis are advised to wrap all the uses of <code dir=ltr>rmspecials()</code> with <code dir=ltr>rmwhitespace()</code> wherever necessary to keep filters' behavior unchanged. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T263024] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W07"/> </div> ००:४९, १५ फेब्रुवारी २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22821788 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == International Mother Language Day 2022 edit-a-thon == Dear Wikimedian, CIS-A2K announced [[:m:International Mother Language Day 2022 edit-a-thon|International Mother Language Day]] edit-a-thon which is going to take place on 19 & 20 February 2022. The motive of conducting this edit-a-thon is to celebrate International Mother Language Day. This time we will celebrate the day by creating & developing articles on local Wikimedia projects, such as proofreading the content on Wikisource, items that need to be created on Wikidata [edit Labels & Descriptions], some language-related content must be uploaded on Wikimedia Commons and so on. It will be a two-days long edit-a-thon to increase content about languages or related to languages. Anyone can participate in this event and editors can add their names [https://meta.wikimedia.org/wiki/International_Mother_Language_Day_2022_edit-a-thon#Participants here]. Thank you [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १८:४३, १५ फेब्रुवारी २०२२ (IST) <small> On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- सदस्य:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&oldid=21886141 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Tech News: 2022-08]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[Special:Nuke|Special:Nuke]] will now provide the standard deletion reasons (editable at <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Deletereason-dropdown]]</bdi>) to use when mass-deleting pages. This was [[m:Community Wishlist Survey 2022/Admins and patrollers/Mass-delete to offer drop-down of standard reasons, or templated reasons.|a request in the 2022 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T25020] * At Wikipedias, all new accounts now get the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] by default when creating an account. Communities are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Account_creation|update their help resources]]. Previously, only 80% of new accounts would get the Growth features. A few Wikipedias remain unaffected by this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T301820] * You can now prevent specific images that are used in a page from appearing in other locations, such as within PagePreviews or Search results. This is done with the markup <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>class=notpageimage</nowiki></code></bdi>. For example, <code><nowiki>[[File:Example.png|class=notpageimage]]</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T301588] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] There has been a change to the HTML of Special:Contributions, Special:MergeHistory, and History pages, to support the grouping of changes by date in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva_Neue|the mobile skin]]. While unlikely, this may affect gadgets and user scripts. A [[phab:T298638|list of all the HTML changes]] is on Phabricator. '''Events''' * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Results|Community Wishlist Survey results]] have been published. The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/2022 results#leaderboard|ranking of prioritized proposals]] is also available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The software to play videos and audio files on pages will change soon on all wikis. The old player will be removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Toolforge's underlying operating system is being updated. If you maintain any tools there, there are two options for migrating your tools into the new system. There are [[wikitech:News/Toolforge Stretch deprecation|details, deadlines, and instructions]] on Wikitech. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EPJFISC52T7OOEFH5YYMZNL57O4VGSPR/] * Administrators will soon have [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/(Un)delete associated talk page|the option to delete/undelete]] the associated "talk" page when they are deleting a given page. An API endpoint with this option will also be available. This was [[m:Community Wishlist Survey 2021/Admins and patrollers/(Un)delete associated talk page|a request from the 2021 Wishlist Survey]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W08"/> </div> ००:४२, २२ फेब्रुवारी २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22847768 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Tech News: 2022-09]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When searching for edits by [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tags|change tags]], e.g. in page history or user contributions, there is now a dropdown list of possible tags. This was [[m:Community Wishlist Survey 2022/Miscellaneous/Improve plain-text change tag selector|a request in the 2022 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T27909] * Mentors using the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor_dashboard|Growth Mentor dashboard]] will now see newcomers assigned to them who have made at least one edit, up to 200 edits. Previously, all newcomers assigned to the mentor were visible on the dashboard, even ones without any edit or ones who made hundred of edits. Mentors can still change these values using the filters on their dashboard. Also, the last choice of filters will now be saved. [https://phabricator.wikimedia.org/T301268][https://phabricator.wikimedia.org/T294460] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The user group <code>oversight</code> was renamed <code>suppress</code>. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. You may need to update any local references to the old name, e.g. gadgets, links to Special:Listusers, or uses of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words|NUMBERINGROUP]]. '''Problems''' * The recent change to the HTML of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tracking changes|tracking changes]] pages caused some problems for screenreaders. This is being fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T298638] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * Working with templates will become easier. [[m:WMDE_Technical_Wishes/Templates|Several improvements]] are planned for March 9 on most wikis and on March 16 on English Wikipedia. The improvements include: Bracket matching, syntax highlighting colors, finding and inserting templates, and related visual editor features. * If you are a template developer or an interface administrator, and you are intentionally overriding or using the default CSS styles of user feedback boxes (the classes: <code dir=ltr>successbox, messagebox, errorbox, warningbox</code>), please note that these classes and associated CSS will soon be removed from MediaWiki core. This is to prevent problems when the same class-names are also used on a wiki. Please let us know by commenting at [[phab:T300314]] if you think you might be affected. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W09"/> </div> ०४:३०, १ मार्च २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22902593 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Tech News: 2022-10]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Translations]] are available. '''Problems''' * There was a problem with some interface labels last week. It will be fixed this week. This change was part of ongoing work to simplify the support for skins which do not have active maintainers. [https://phabricator.wikimedia.org/T301203] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W10"/> </div> ०२:४६, ८ मार्च २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22958074 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == International Women's Month 2022 edit-a-thon == Dear Wikimedians, Hope you are doing well. Glad to inform you that to celebrate the month of March, A2K is to be conducting a mini edit-a-thon, International Women Month 2022 edit-a-thon. The dates are for the event is 19 March and 20 March 2022. It will be a two-day long edit-a-thon, just like the previous mini edit-a-thons. The edits are not restricted to any specific project. We will provide a list of articles to editors which will be suggested by the Art+Feminism team. If users want to add their own list, they are most welcome. Visit the given [[:m:International Women's Month 2022 edit-a-thon|link]] of the event page and add your name and language project. If you have any questions or doubts please write on [[:m:Talk:International Women's Month 2022 edit-a-thon|event discussion page]] or email at nitesh@cis-india.org. Thank you [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १८:२३, १४ मार्च २०२२ (IST) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- सदस्य:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&oldid=21886141 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Tech News: 2022-11]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the Wikipedia Android app [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Android/Communication#Updates|it is now possible]] to change the toolbar at the bottom so the tools you use more often are easier to click on. The app now also has a focused reading mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T296753][https://phabricator.wikimedia.org/T254771] '''Problems''' * There was a problem with the collection of some page-view data from June 2021 to January 2022 on all wikis. This means the statistics are incomplete. To help calculate which projects and regions were most affected, relevant datasets are being retained for 30 extra days. You can [[m:Talk:Data_retention_guidelines#Added_exception_for_page_views_investigation|read more on Meta-wiki]]. * There was a problem with the databases on March 10. All wikis were unreachable for logged-in users for 12 minutes. Logged-out users could read pages but could not edit or access uncached content then. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2022-03-10_MediaWiki_availability] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * When [[mw:Special:MyLanguage/Help:System_message#Finding_messages_and_documentation|using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>uselang=qqx</code></bdi> to find localisation messages]], it will now show all possible message keys for navigation tabs such as "{{int:vector-view-history}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T300069] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Access to [[{{#special:RevisionDelete}}]] has been expanded to include users who have <code dir=ltr>deletelogentry</code> and <code dir=ltr>deletedhistory</code> rights through their group memberships. Before, only those with the <code dir=ltr>deleterevision</code> right could access this special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T301928] * On the [[{{#special:Undelete}}]] pages for diffs and revisions, there will be a link back to the main Undelete page with the list of revisions. [https://phabricator.wikimedia.org/T284114] '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation has announced the IP Masking implementation strategy and next steps. The [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#feb25|announcement can be read here]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Android FAQ|Wikipedia Android app]] developers are working on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|new functions]] for user talk pages and article talk pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T297617] '''Events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon 2022|Wikimedia Hackathon 2022]] will take place as a hybrid event on 20-22 May 2022. The Hackathon will be held online and there are grants available to support local in-person meetups around the world. Grants can be requested until 20 March. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W11"/> </div> ०३:३८, १५ मार्च २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22993074 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Tech News: 2022-12]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Translations]] are available. '''New code release schedule for this week''' * There will be four MediaWiki releases this week, instead of just one. This is an experiment which should lead to fewer problems and to faster feature updates. The releases will be on all wikis, at different times, on Monday, Tuesday, and Wednesday. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Release Engineering Team/Trainsperiment week|read more about this project]]. '''Recent changes''' * You can now set how many search results to show by default in [[Special:Preferences#mw-prefsection-searchoptions|your Preferences]]. This was the 12th most popular wish in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Results|Community Wishlist Survey 2022]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T215716] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The Jupyter notebooks tool [[wikitech:PAWS|PAWS]] has been updated to a new interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T295043] '''Future changes''' * Interactive maps via [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] will soon work on wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevisions]] extension. [https://wikimedia.sslsurvey.de/Kartographer-Workflows-EN/ Please tell us] which improvements you want to see in Kartographer. You can take this survey in simple English. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W12"/> </div> २१:३१, २१ मार्च २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23034693 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feminism and Folklore 2022 ends soon == [[File:Feminism and Folklore 2022 logo.svg|right|frameless|250px]] [[:m:Feminism and Folklore 2022|Feminism and Folklore 2022]] which is an international writing contest organized at Wikipedia ends soon that is on <b>31 March 2022 11:59 UTC</b>. This is the last chance of the year to write about feminism, women biographies and gender-focused topics such as <i>folk festivals, folk dances, folk music, folk activities, folk games, folk cuisine, folk wear, fairy tales, folk plays, folk arts, folk religion, mythology, folk artists, folk dancers, folk singers, folk musicians, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales and more</i> Keep an eye on the project page for declaration of Winners. We look forward for your immense co-operation. Thanks Wiki Loves Folklore international Team [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १९:५८, २६ मार्च २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Rockpeterson@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/fnf&oldid=23060054 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Tech News: 2022-13]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a simple new Wikimedia Commons upload tool available for macOS users, [[c:Commons:Sunflower|Sunflower]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-31|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Some wikis will be in read-only for a few minutes because of regular database maintenance. It will be performed on {{#time:j xg|2022-03-29|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-03-31|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T301850][https://phabricator.wikimedia.org/T303798] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W13"/> </div> ०१:२५, २९ मार्च २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23073711 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Tech News: 2022-14]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Translations]] are available. '''Problems''' * For a few days last week, edits that were suggested to newcomers were not tagged in the [[{{#special:recentchanges}}]] feed. This bug has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T304747] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-07|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * Starting next week, Tech News' title will be translatable. When the newsletter is distributed, its title may not be <code dir=ltr>Tech News: 2022-14</code> anymore. It may affect some filters that have been set up by some communities. [https://phabricator.wikimedia.org/T302920] * Over the next few months, the "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" Growth feature [[phab:T304110|will become available to more Wikipedias]]. Each week, a few wikis will get the feature. You can test this tool at [[mw:Special:MyLanguage/Growth#deploymentstable|a few wikis where "Link recommendation" is already available]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W14"/> </div> ०२:३१, ५ एप्रिल २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23097604 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feminism and Folklore 2022 has ended, What's Next? == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">{{int:please-translate}} [[File:Feminism and Folklore 2022 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, '''[[m:Feminism and Folklore 2022|Feminism and Folklore 2022]]''' writing competition has ended. We thank you for organizing it on your local Wikipedia and help in document folk cultures and women in folklore in different regions of the world on Wikipedia. What's next? # Please complete the jury on or before 25th April 2022. # Email us on [mailto:wikilovesfolklore@gmail.com wikilovesfolklore@gmail.com] the Wiki usernames of top three users with most accepted articles in local contest. # You can also put the names of the winners on your local project page. # We will be contacting the winners in phased manner for distribution of prizes. Feel free to contact us via mail or [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2022|talkpage]] if you need any help, clarification or assistance. [[File:Feminism and Folklore.webm|frameless|right|300px]] Thanks and regards '''International Team'''<br /> '''Feminism and Folklore''' </div> --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २१:४९, ६ एप्रिल २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf1&oldid=23111012 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new public status page at <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikimediastatus.net/ www.wikimediastatus.net]</span>. This site shows five automated high-level metrics where you can see the overall health and performance of our wikis' technical environment. It also contains manually-written updates for widespread incidents, which are written as quickly as the engineers are able to do so while also fixing the actual problem. The site is separated from our production infrastructure and hosted by an external service, so that it can be accessed even if the wikis are briefly unavailable. You can [https://diff.wikimedia.org/2022/03/31/announcing-www-wikimediastatus-net/ read more about this project]. * On Wiktionary wikis, the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W15"/> </div> ०१:१५, १२ एप्रिल २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23124108 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/16|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-19|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-04-21|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s8.dblist targeted wikis]). * Administrators will now have [[m:Community Wishlist Survey 2021/(Un)delete associated talk page|the option to delete/undelete the associated "Talk" page]] when they are deleting a given page. An API endpoint with this option is also available. This concludes the [[m:Community Wishlist Survey 2021/Admins and patrollers/(Un)delete associated talk page|11th wish of the 2021 Community Wishlist Survey]]. * On [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#test-wikis|selected wikis]], 50% of logged-in users will see the new [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Table of contents|table of contents]]. When scrolling up and down the page, the table of contents will stay in the same place on the screen. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T304169] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Message boxes produced by MediaWiki code will no longer have these CSS classes: <code dir=ltr>successbox</code>, <code dir=ltr>errorbox</code>, <code dir=ltr>warningbox</code>. The styles for those classes and <code dir=ltr>messagebox</code> will be removed from MediaWiki core. This only affects wikis that use these classes in wikitext, or change their appearance within site-wide CSS. Please review any local usage and definitions for these classes you may have. This was previously announced in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|28 February issue of Tech News]]. '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] will become compatible with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevisions page stabilization]]. Kartographer maps will also work on pages with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Project_descriptions] The Kartographer documentation has been thoroughly updated. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer/Getting_started] [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/Maps] [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W16"/> </div> ०४:४२, १९ एप्रिल २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23167004 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On [https://noc.wikimedia.org/conf/dblists/group1.dblist many wikis] (group 1), the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-26|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]). * Some very old browsers and operating systems are no longer supported. Some things on the wikis might look weird or not work in very old browsers like Internet Explorer 9 or 10, Android 4, or Firefox 38 or older. [https://phabricator.wikimedia.org/T306486] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W17"/> </div> ०४:२६, २६ एप्रिल २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23187115 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Editing news 2022 #1</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="message"/><i>[[metawiki:VisualEditor/Newsletter/2022/April|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</i> [[File:Junior Contributor New Topic Tool Completion Rate.png|thumb|New editors were more successful with this new tool.]] The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New discussion tool|New topic tool]] helps editors create new ==Sections== on discussion pages. New editors are more successful with this new tool. You can [[mw:Talk pages project/New topic#21 April 2022|read the report]]. Soon, the Editing team will offer this to all editors at the 20 Wikipedias that participated in the test. You will be able to turn it off at [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion]].<section end="message"/> </div> [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ००:१३, ३ मे २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter&oldid=23092897 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On [https://noc.wikimedia.org/conf/dblists/group2.dblist all remaining wikis] (group 2), the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The developers are working on talk pages in the [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|Wikipedia app for iOS]]. You can [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_9GBcHczQGLbQWTY give feedback]. You can take the survey in English, German, Hebrew or Chinese. * [[m:WMDE_Technical_Wishes/VisualEditor_template_dialog_improvements#Status_and_next_steps|Most wikis]] will receive an [[m:WMDE_Technical_Wishes/VisualEditor_template_dialog_improvements|improved template dialog]] in VisualEditor and New Wikitext mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T296759] [https://phabricator.wikimedia.org/T306967] * If you use syntax highlighting while editing wikitext, you can soon activate a [[m:WMDE_Technical_Wishes/Improved_Color_Scheme_of_Syntax_Highlighting#Color-blind_mode|colorblind-friendly color scheme]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T306867] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Several CSS IDs related to MediaWiki interface messages will be removed. Technical editors should please [[phab:T304363|review the list of IDs and links to their existing uses]]. These include <code dir=ltr>#mw-anon-edit-warning</code>, <code dir=ltr>#mw-undelete-revision</code> and 3 others. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W18"/> </div> ०१:०४, ३ मे २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23232924 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now see categories in the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia app for Android]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T73966] '''Problems''' * Last week, there was a problem with Wikidata's search autocomplete. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T307586] * Last week, all wikis had slow access or no access for 20 minutes, for logged-in users and non-cached pages. This was caused by a problem with a database change. [https://phabricator.wikimedia.org/T307647] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T305217#7894966] * [[m:WMDE Technical Wishes/Geoinformation#Current issues|Incompatibility issues]] with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] and the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs extension]] will be fixed: Deployment is planned for May 10 on all wikis. Kartographer will then be enabled on the [[phab:T307348|five wikis which have not yet enabled the extension]] on May 24. * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector (2022)]] skin will be set as the default on several more wikis, including Arabic and Catalan Wikipedias. Logged-in users will be able to switch back to the old Vector (2010). See the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2022-04 for the largest wikis|latest update]] about Vector (2022). '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place on 17 May. The following meetings are currently planned for: 7 June, 21 June, 5 July, 19 July. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W19"/> </div> २०:५३, ९ मे २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23256717 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-20</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/20|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * Some wikis can soon use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|add a link]] feature. This will start on Wednesday. The wikis are {{int:project-localized-name-cawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-svwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}. This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304542] * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2022|Wikimedia Hackathon 2022]] will take place online on May 20–22. It will be in English. There are also local [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2022/Meetups|hackathon meetups]] in Germany, Ghana, Greece, India, Nigeria and the United States. Technically interested Wikimedians can work on software projects and learn new skills. You can also host a session or post a project you want to work on. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can soon edit translatable pages in the visual editor. Translatable pages exist on for examples Meta and Commons. [https://diff.wikimedia.org/2022/05/12/mediawiki-1-38-brings-support-for-editing-translatable-pages-with-the-visual-editor/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W20"/> </div> ००:२८, १७ मे २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23291515 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feminism and Folklore 2022 - Local prize winners == <div style="border:8px brown ridge;padding:6px;> [[File:Feminism and Folklore 2022 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Congratulations for winning a local prize in '''[[:m:Feminism and Folklore 2022/Project Page|Feminism and Folklore 2022]]''' writing competition. Thank you for your contribution and documenting your local folk culture on Wikipedia. Please fill in your preferences before 15th of June 2022 to receive your prize. Requesting you to fill [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScK5HgvVaLph_r_afctwShUuYVtXNwaN24HUSEYnzUUho8d-Q/viewform?usp=sf_link this form] before the deadline to avoid disappointments. Feel free to [[:m:Feminism and Folklore 2022/Contact Us|contact us]] if you need any assistance or further queries. Best wishes, [[:m:Feminism and Folklore 2022|FNF 2022 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १३:२०, २२ मे २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf&oldid=23312270 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Administrators using the mobile web interface can now access Special:Block directly from user pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T307341] * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wiktionary.org/ www.wiktionary.org]</span> portal page now uses an automated update system. Other [[m:Project_portals|project portals]] will be updated over the next few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T304629] '''Problems''' * The Growth team maintains a mentorship program for newcomers. Previously, newcomers weren't able to opt out from the program. Starting May 19, 2022, newcomers are able to fully opt out from Growth mentorship, in case they do not wish to have any mentor at all. [https://phabricator.wikimedia.org/T287915] * Some editors cannot access the content translation tool if they load it by clicking from the contributions menu. This problem is being worked on. It should still work properly if accessed directly via Special:ContentTranslation. [https://phabricator.wikimedia.org/T308802] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget and user scripts developers are invited to give feedback on a [[mw:User:Jdlrobson/Extension:Gadget/Policy|proposed technical policy]] aiming to improve support from MediaWiki developers. [https://phabricator.wikimedia.org/T308686] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W21"/> </div> ०५:५१, २४ मे २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23317250 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == त्वरित वगळणे == :{{साद|Tiven2240}} कृपया, [[सदस्य:हर्षदा गाडगे]], [[सहाय्य चर्चा:सहाय्य पृष्ठ--DUP]], [[साचा:माहितीचौकट अभिनेता,डान्सर,मॉडेल]], [[चर्चा:मॅजिक एअर]], [[शिवाजी नावाच्या संस्था]], [[चर्चा:Sandbox/MainPage]], [[चर्चा:Sanjiv borkar:धुळपाटी/]], [[चर्चा:ज्ञानभाषा मराठी (समाज माध्यमांवरील समूह)]], [[सदस्य चर्चा:शिवचरित्रकार शुभम चौहान]], [[सदस्य:शिवचरित्रकार शुभम चौहान]], [[चर्चा:संपादन]] ही पाने त्वरित वगळावीत ही विनंती. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १०:४१, ३० मे २०२२ (IST) ::{{साद|Khirid Harshad}} {{Done}}--[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ११:०९, ३१ मे २०२२ (IST) :{{साद|Tiven2240}} कृपया, [[सदस्य चर्चा:QueerEcofeminist/taggerforMarathi.js]], [[सदस्य:QueerEcofeminist/सदस्य योगदानाची प्रताधिकार भंगासाठी तपासणी]], [[चर्चा:ऑस्ट्रेलियाला येणे]], [[चर्चा:ज्ञानभाषा मराठी (समाज माध्यमांवरील समूह )]], [[चर्चा:गुलाम गौस सादिकशाह बाबा (रहेमतुल्ला अलेह)]], [[साचा:विकिपीडिया:सदस्य प्रताधिकारभंग/ज]], [[विभाग चर्चा:Dir\तात्पुरते]] ही पाने त्वरित वगळावीत ही विनंती. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १०:१९, २७ जून २०२२ (IST) ::{{Done}} --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ११:२८, २७ जून २०२२ (IST) == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, an <code dir=ltr>ip_in_ranges()</code> function has been introduced to check if an IP is in any of the ranges. Wikis are advised to combine multiple <code dir=ltr>ip_in_range()</code> expressions joined by <code>|</code> into a single expression for better performance. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T305017] * The [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature|IP Info feature]] which helps abuse fighters access information about IPs, [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#May 24, 2022|has been deployed]] to all wikis as a beta feature. This comes after weeks of beta testing on test.wikipedia.org. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-05-31|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New topic tool|New Topic Tool]] will be deployed for all editors at most wikis soon. You will be able to opt out from within the tool and in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/New_discussion][https://phabricator.wikimedia.org/T287804] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:mw:Special:ApiHelp/query+usercontribs|list=usercontribs API]] will support fetching contributions from an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Range blocks#Non-technical explanation|IP range]] soon. API users can set the <code>uciprange</code> parameter to get contributions from any IP range within [[:mw:Manual:$wgRangeContributionsCIDRLimit|the limit]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T177150] * A new parser function will be introduced: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{=}}</nowiki></code></bdi>. It will replace existing templates named "=". It will insert an [[w:en:Equals sign|equal sign]]. This can be used to escape the equal sign in the parameter values of templates. [https://phabricator.wikimedia.org/T91154] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W22"/> </div> ०१:५९, ३१ मे २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23340178 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Reminder to provide information - Feminism and Folklore 2022 == Dear User The Google form to submit information of winners during the 2022 edition of Feminism and Folklore 2022 end on 10th of June 2022. Please be informed that you will loose your prize once the deadline for sending information ends. We humbly urge you to kindly fill the form using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScK5HgvVaLph_r_afctwShUuYVtXNwaN24HUSEYnzUUho8d-Q/viewform?usp=sf_link this link] as soon as possible. Feel free to contact us on mail or talkpage if you have any difficulties. Thank you for understanding! Regards International Team Feminism and Folklore 2022 [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १८:०८, ५ जून २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf&oldid=23364696 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/23|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>str_replace_regexp()</code></bdi> function can be used in [[Special:AbuseFilter|abuse filters]] to replace parts of text using a [[w:en:Regular expression|regular expression]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T285468] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W23"/> </div> ०८:१६, ७ जून २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23366979 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * All wikis can now use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] maps. Kartographer maps now also work on pages with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Project_descriptions][https://phabricator.wikimedia.org/T307348] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-14|en}} at 06:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T300471] * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-abwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-acewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-adywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-akwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-alswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-amwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-anwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-angwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-arcwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-arzwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-astwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-atjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-avwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-aywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-azbwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304548] * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New topic tool|New Topic Tool]] will be deployed for all editors at Commons, Wikidata, and some other wikis soon. You will be able to opt out from within the tool and in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/New_discussion][https://phabricator.wikimedia.org/T287804] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place today (13 June). The following meetings will take place on: 28 June, 12 July, 26 July. '''Future changes''' * By the end of July, the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022]] skin should be ready to become the default across all wikis. Discussions on how to adjust it to the communities' needs will begin in the next weeks. It will always be possible to revert to the previous version on an individual basis. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2022-04 for the largest wikis|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W24"/> </div> २२:२९, १३ जून २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23389956 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia App for Android]] now has an option for editing the whole page at once, located in the overflow menu (three-dots menu [[File:Ic more vert 36px.svg|15px|link=|alt=]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T103622] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Some recent database changes may affect queries using the [[m:Research:Quarry|Quarry tool]]. Queries for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>site_stats</code></bdi> at English Wikipedia, Commons, and Wikidata will need to be updated. [[phab:T306589|Read more]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>user_global_editcount</code></bdi> variable can be used in [[Special:AbuseFilter|abuse filters]] to avoid affecting globally active users. [https://phabricator.wikimedia.org/T130439] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Users of non-responsive skins (e.g. MonoBook or Vector) on mobile devices may notice a slight change in the default zoom level. This is intended to optimize zooming and ensure all interface elements are present on the page (for example the table of contents on Vector 2022). In the unlikely event this causes any problems with how you use the site, we'd love to understand better, please ping <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[m:User:Jon (WMF)|Jon (WMF)]]</span> to any on-wiki conversations. [https://phabricator.wikimedia.org/T306910] '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Parsoid's HTML output will soon stop annotating file links with different <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>typeof</code></bdi> attribute values, and instead use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:File</code></bdi> for all types. Tool authors should adjust any code that expects: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Image</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Audio</code></bdi>, or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Video</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T273505] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W25"/> </div> ०१:४८, २१ जून २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23425855 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] API service now has self-service accounts with free on-demand requests and monthly snapshots ([https://enterprise.wikimedia.com/docs/ API documentation]). Community access [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/FAQ#community-access|via database dumps & Wikimedia Cloud Services]] continues. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wiktionary#lua|All Wikimedia wikis can now use Wikidata Lexemes in Lua]] after creating local modules and templates. Discussions are welcome [[d:Wikidata_talk:Lexicographical_data#You_can_now_reuse_Wikidata_Lexemes_on_all_wikis|on the project talk page]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-28|en}} at 06:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T311033] * Some global and cross-wiki services will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-30|en}} at 06:00 UTC. This will impact ContentTranslation, Echo, StructuredDiscussions, Growth experiments and a few more services. [https://phabricator.wikimedia.org/T300472] * Users will be able to sort columns within sortable tables in the mobile skin. [https://phabricator.wikimedia.org/T233340] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place tomorrow (28 June). The following meetings will take place on 12 July and 26 July. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W26"/> </div> ०१:३३, २८ जून २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23453785 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/27|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-07-05|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-07-07|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=| Advanced item]] This change only affects pages in the main namespace in Wikisource. The Javascript config variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>proofreadpage_source_href</code></bdi> will be removed from <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/JavaScript#mw.config|mw.config]]</code></bdi> and be replaced with the variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prpSourceIndexPage</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T309490] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W27"/> </div> ०१:०२, ५ जुलै २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23466250 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Thanks for organizing Feminism and Folklore == Dear Organiser/Jury Thank you so much for your enormous contribution during the [[:Feminism and Folklore 2022|Feminism and Folklore 2022]] writing competition. We appreciate your time and efforts throughout the competition to bridge cultural and gender gap on Wikipedia. We are sending you a special postcard as a token of our appreciation and gratitude. Please fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeZ5eNggLMULDNupu4LFuTIcDmEyCIRh0QLhElkhkZvAmg0wQ/viewform this form] by July 20th 2022 to receive a postcard from us. We look forward to seeing you in 2023 next year. Stay safe! Gaurav Gaikwad. International Team Feminism and Folklore [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १९:२०, १० जुलै २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Rockpeterson@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf1&oldid=23501899 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022 skin]], the page title is now displayed above the tabs such as Discussion, Read, Edit, View history, or More. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates#Page title/tabs switch|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T303549] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] It is now possible to easily view most of the configuration settings that apply to just one wiki, and to compare settings between two wikis if those settings are different. For example: [https://noc.wikimedia.org/wiki.php?wiki=jawiktionary Japanese Wiktionary settings], or [https://noc.wikimedia.org/wiki.php?wiki=eswiki&compare=eowiki settings that are different between the Spanish and Esperanto Wikipedias]. Local communities may want to [[m:Special:MyLanguage/Requesting_wiki_configuration_changes|discuss and propose changes]] to their local settings. Details about each of the named settings can be found by [[mw:Special:Search|searching MediaWiki.org]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308932] *The Anti-Harassment Tools team [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#May|recently deployed]] the IP Info Feature as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature at all wikis]]. This feature allows abuse fighters to access information about IP addresses. Please check our update on [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#April|how to find and use the tool]]. Please share your feedback using a link you will be given within the tool itself. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-07-12|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W28"/> </div> ००:५५, १२ जुलै २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23502519 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/29|Translations]] are available. '''Problems''' * The feature on mobile web for [[mw:Special:MyLanguage/Extension:NearbyPages|Nearby Pages]] was missing last week. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T312864] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[mw:Technical_decision_making/Forum|Technical Decision Forum]] is seeking [[mw:Technical_decision_making/Community_representation|community representatives]]. You can apply on wiki or by emailing <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">TDFSupport@wikimedia.org</span> before 12 August. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W29"/> </div> ०४:३०, १९ जुलै २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23517957 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikibooks.org/ www.wikibooks.org]</span> and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikiquote.org/ www.wikiquote.org]</span> portal pages now use an automated update system. Other [[m:Project_portals|project portals]] will be updated over the next few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T273179] '''Problems''' * Last week, some wikis were in read-only mode for a few minutes because of an emergency switch of their main database ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T313383] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * The external link icon will change slightly in the skins Vector legacy and Vector 2022. The new icon uses simpler shapes to be more recognizable on low-fidelity screens. [https://phabricator.wikimedia.org/T261391] * Administrators will now see buttons on user pages for "{{int:changeblockip}}" and "{{int:unblockip}}" instead of just "{{int:blockip}}" if the user is already blocked. [https://phabricator.wikimedia.org/T308570] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place tomorrow (26 July). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W30"/> </div> ००:५७, २६ जुलै २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23545370 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Improved [[m:Special:MyLanguage/Help:Displaying_a_formula#Phantom|LaTeX capabilities for math rendering]] are now available in the wikis thanks to supporting <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Phantom</code></bdi> tags. This completes part of [[m:Community_Wishlist_Survey_2022/Editing/Missing_LaTeX_capabilities_for_math_rendering|the #59 wish]] of the 2022 Community Wishlist Survey. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] will be available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup0.dblist Group 0]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout August. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. '''Future meetings''' * This week, three meetings about [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector (2022)]] with live interpretation will take place. On Tuesday, interpretation in Russian will be provided. On Thursday, meetings for Arabic and Spanish speakers will take place. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|See how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W31"/> </div> ०२:५२, २ ऑगस्ट २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23615613 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/32|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[:m:Special:MyLanguage/Meta:GUS2Wiki/Script|GUS2Wiki]] copies the information from [[{{#special:GadgetUsage}}]] to an on-wiki page so you can review its history. If your project isn't already listed on the [[d:Q113143828|Wikidata entry for Project:GUS2Wiki]] you can either run GUS2Wiki yourself or [[:m:Special:MyLanguage/Meta:GUS2Wiki/Script#Opting|make a request to receive updates]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T121049] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-09|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-08-11|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]). '''Future meetings''' * The [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon|Wikimania Hackathon]] will take place online from August 12–14. Don't miss [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Schedule|the pre-hacking showcase]] to learn about projects and find collaborators. Anyone can [[phab:/project/board/6030/|propose a project]] or [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Schedule|host a session]]. [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Newcomers|Newcomers are welcome]]! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W32"/> </div> ०१:२०, ९ ऑगस्ट २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23627807 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Persian (Farsi) Wikipedia community decided to block IP editing from October 2021 to April 2022. The Wikimedia Foundation's Product Analytics team tracked the impact of this change. [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Editing Restriction Study/Farsi Wikipedia|An impact report]] is now available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-16|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-08-18|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s8.dblist targeted wikis]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] will be available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup1.dblist Group 1]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout August. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#4_August_2022][https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#Phase_1:_Topic_containers][https://phabricator.wikimedia.org/T312672] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W33"/> </div> ०२:३९, १६ ऑगस्ट २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23658001 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-34</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Two problems with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps have been fixed. Maps are no longer shown as empty when a geoline was created via VisualEditor. Geolines consisting of points with QIDs (e.g., subway lines) are no longer shown with pushpins. [https://phabricator.wikimedia.org/T292613][https://phabricator.wikimedia.org/T308560] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-25|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). * The colours of links and visited links will change. This is to make the difference between links and other text more clear. [https://phabricator.wikimedia.org/T213778] '''Future changes''' * The new [{{int:discussiontools-topicsubscription-button-subscribe}}] button [[mw:Talk pages project/Notifications#12 August 2022|helps newcomers get answers]]. The Editing team is enabling this tool everywhere. You can turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T284489] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W34"/> </div> ०५:४३, २३ ऑगस्ट २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23675501 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-35</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] is available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup2.dblist Group 2]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. Please note that when this Beta feature is enabled, it may cause conflicts with some wiki-specific Gadgets. '''Problems''' * In recent months, there have been inaccurate numbers shown for various [[{{#special:statistics}}]] at Commons, Wikidata, and English Wikipedia. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T315693] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-30|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-09-01|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation wants to improve how Wikimedia communities report harmful incidents by building the [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System|Private Incident Reporting System (PIRS)]] to make it easy and safe for users to make reports. You can leave comments on the talk page, by answering the [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System#Phase 1|questions provided]]. If you have ever faced a harmful situation that you wanted to report/reported, join a PIRS interview to share your experience. To sign up [[m:Special:EmailUser/MAna_(WMF)|please email]] <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[m:User:MAna (WMF)|Madalina Ana]]</span>. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W35"/> </div> ०४:३६, ३० ऑगस्ट २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23725814 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Editing news 2022 #2 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="message"/><i>[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2022/August|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</i> [[File:Desktop Topic Subscriptions median response time.png|alt=Graph showing 90-minute response time without the new tool and 39-minute response time with the tool|thumb|The [{{int:discussiontools-topicsubscription-button-subscribe}}] button shortens response times.]] The new [{{int:discussiontools-topicsubscription-button-subscribe}}] button [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#subscribe|notifies people when someone replies]] to their comments. It helps newcomers get answers to their questions. People reply sooner. You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Notifications#12_August_2022|read the report]]. The Editing team is turning this tool on for everyone. You will be able to turn it off [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|in your preferences]].<section end="message"/> </div> –[[m:User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ०५:०६, ३० ऑगस्ट २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter&oldid=23569286 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-36</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/36|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-09-06|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-09-08|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] On Special pages that only have one tab, the tab-bar's row will be hidden in the Vector-2022 skin to save space. The row will still show if Gadgets use it. Gadgets that currently append directly to the CSS id of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#p-namespaces</code></bdi> should be updated to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:ResourceLoader/Core_modules#addPortletLink|mw.util.addPortletLink]]</code></bdi> function instead. Gadgets that style this id should consider also targeting <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#p-associated-pages</code></bdi>, the new id for this row. [[phab:T316908|Examples are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316908][https://phabricator.wikimedia.org/T313409] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W36"/> </div> ०४:५२, ६ सप्टेंबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23757743 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-37</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The search servers have been upgraded to a new major version. If you notice any issues with searching, please report them on [[phab:project/view/1849/|Phabricator]]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/XPCTYYTN67FVFKN6XOHULJVGUO44J662] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|Syntax highlighting]] is now tracked as an [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgExpensiveParserFunctionLimit|expensive parser function]]. Only 500 expensive function calls can be used on a single page. Pages that exceed the limit are added to a [[:Category:{{MediaWiki:expensive-parserfunction-category}}|tracking category]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316858] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W37"/> </div> ०७:२०, १३ सप्टेंबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23787318 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-38</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Two database fields in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>templatelinks</nowiki></code></bdi> table are now being dropped: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_namespace</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_title</nowiki></code></bdi>. Any queries that rely on these fields need to be changed to use the new normalization field called <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_target_id</nowiki></code></bdi>. See <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[phab:T299417|T299417]]</span> for more information. This is part of [[w:Database normalization|normalization]] of links tables. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/U2U6TXIBABU3KDCVUOITIGI5OJ4COBSW/][https://www.mediawiki.org/wiki/User:ASarabadani_(WMF)/Database_for_devs_toolkit/Concepts/Normalization] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * In [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps, you can use icons on markers for common points of interest. On Tuesday, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer/Icons|previous icon set]] will be updated to [https://de.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Hilfe:Extension:Kartographer/Icons version maki 7.2]. That means, around 100 new icons will be available. Additionally, all existing icons were updated for clarity and to make them work better in international contexts. [https://phabricator.wikimedia.org/T302861][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Update_maki_icons] '''Future changes''' * In a [[m:Content_Partnerships_Hub/Software/Volunteer_developers_discussion_at_Wikimania_2022|group discussion at Wikimania]], more than 30 people talked about how to make content partnership software in the Wikimedia movement more sustainable. What kind of support is acceptable for volunteer developers? Read the summary and [[m:Talk:Content Partnerships Hub/Software/Volunteer developers discussion at Wikimania 2022|leave your feedback]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W38"/> </div> <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</span> ०३:४६, २० सप्टेंबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23826293 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-39</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Parsoid clients should be updated to allow for space-separated multi-values in the <bdi lang="en" dir="ltr"><code>rel</code></bdi> attribute of links. Further details are in <bdi lang="en" dir="ltr">[[phab:T315209|T315209]]</bdi>. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|Visual diffs]] will become available to all users, except at the Wiktionaries and Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T314588] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|Talk pages on the mobile site]] will change at the Arabic, Bangla, Chinese, French, Haitian Creole, Hebrew, Korean, and Vietnamese Wikipedias. They should be easier to use and provide more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T318302] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Mobile] * In the [[mw:Lua/Scripting|{{ns:828}}]] namespace, pages ending with <bdi lang="en" dir="ltr"><code>.json</code></bdi> will be treated as JSON, just like they already are in the {{ns:2}} and {{ns:8}} namespaces. [https://phabricator.wikimedia.org/T144475] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:००, २७ सप्टेंबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23860085 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Inactive admins == (Apologies for writing in English if that is still not allowed). It seems that there are a few inactive admins: [https://meta.toolforge.org/stewardry/mrwiki?sysop=1&bureaucrat=1&interface-admin=1] '''[[User:Rschen7754|Rs]][[User talk:Rschen7754|chen]][[Special:Contributions/Rschen7754|7754]]''' ०६:०९, ३ ऑक्टोबर २०२२ (IST) :Hi {{ping|Rschen7754}}, the community is aware of the inactive admins and we have local inactivity policy on this Wiki project. --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १५:३०, ३ ऑक्टोबर २०२२ (IST) == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-40</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can now show geopoints from Wikidata, via QID or SPARQL query. Previously, this was only possible for geoshapes and geolines. [https://phabricator.wikimedia.org/T307695] [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Geopoints_via_QID] * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award 2022]] is looking for nominations. You can recommend tools until 12 October. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|Talk pages on the mobile site]] will change at the Arabic, Bangla, Chinese, French, Haitian Creole, Hebrew, Korean, and Vietnamese Wikipedias. They should be easier to use and provide more information. (Last week's release was delayed) [https://phabricator.wikimedia.org/T318302] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Mobile] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>scribunto-console</code></bdi> API module will require a [[mw:Special:MyLanguage/API:Tokens|CSRF token]]. This module is documented as internal and use of it is not supported. [[phab:T212071|[5]]] * The Vector 2022 skin will become the default across the smallest Wikimedia projects. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#Deployment_plan_and_timeline|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:५४, ४ ऑक्टोबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23885489 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-41</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/41|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * On some wikis, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps in full size view will be able to display nearby articles. After a feedback period, more wikis will follow. [https://phabricator.wikimedia.org/T316782][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Nearby_articles] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W41"/> </div> १९:३९, १० ऑक्टोबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23912412 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-42</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The recently implemented feature of [[phab:T306883|article thumbnails in Special:Search]] will be limited to Wikipedia projects only. Further details are in [[phab:T320510|T320510]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Structured_Data_Across_Wikimedia/Search_Improvements] * A bug that caused problems in loading article thumbnails in Special:Search has been fixed. Further details are in [[phab:T320406|T320406]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Lua module authors can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#mw.loadJsonData|mw.loadJsonData()]]</code></bdi> to load data from JSON pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T217500] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Lua module authors can enable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Strict_library|require( "strict" )]]</code></bdi> to add errors for some possible code problems. This replaces "[[wikidata:Q16748603|Module:No globals]]" on most wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T209310] '''Future changes''' * The [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated at most wikis. The "{{int:discussiontools-replylink}}" button will look different after this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T320683] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:१६, १८ ऑक्टोबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23943992 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == You are invited to join/orginize Wikipedia Asain Month 2022 ! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2022|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2022]] Hi WAM organizers and participants! Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[:m:Wikipedia Asian Month 2022|Wikipedia Asian Month 2022]], which will take place in this November. '''For organizers:''' Here are the [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Rules|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to: # use '''[https://outreachdashboard.wmflabs.org/campaigns/wikipedia_asian_month_2022/overview/ Wikipedia Asian Month 2022 Programs & Events Dashboard.]''' , or else you and your participants’ will not be able to receive the prize from WAM team. # Add your language projects and organizer list to the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#Communities and Organizers|meta page]] 1 week before '''your campaign start date'''. # Inform your community members WAM 2022 is coming!!! # If you want WAM team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth/ Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth twitter], or you want to share your WAM experience/ achievements on our blog, feel free to send an email to info@asianmonth.wiki. If you want to hold a thematic event that is related to WAM, a.k.a. [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#Subcontests|WAM sub-contest]]. The process is the same as the language one. '''For participants:''' Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#How to Participate in Contest|event regulations]] and [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/FAQ|Q&A information]]. Just join us! Let’s edit articles and win the prizes! '''Here are some updates from WAM team:''' # Based on the [[:m:COVID-19|COVID-19]] pandemic situation in different region, this year we still suggest all the Edit-a-thons are online, but you are more then welcome to organize local offline events. # The international postal systems are not stable, WAM team have decided to send all the qualified participants/ organizers a [[:m:Wikipedia Asian Month 2022/Barnstars|digital Barnstars]]. If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the WAM team via emailing '''info@asianmonth.wiki''' or discuss on the meta talk page. If it’s urgent, please contact the leader directly ('''reke@wikimedia.tw'''). Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2022 Sincerely yours, [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2022.10</div> </div> <!-- सदस्य:Joycewikiwiki@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=23975688 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-43</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There have been some minor visual fixes in Special:Search, regarding audio player alignment and image placeholder height. Further details are in [[phab:T319230|T319230]]. * On Wikipedias, a new [[Special:Preferences#mw-prefsection-searchoptions|preference]] has been added to hide article thumbnails in Special:Search. Full details are in [[phab:T320337|T320337]]. '''Problems''' * Last week, three wikis ({{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ruwiki/en}}) had read-only access for 25 minutes. This was caused by a hardware problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T320990] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-10-25|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-10-27|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-aswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-banwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-barwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bat smgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bclwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-be x oldwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-biwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bjnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bpywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-brwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bugwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bxrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304549] * Starting on Wednesday October 26, 2022, the list of mentors will be upgraded [[d:Q14339834 | at wikis where Growth mentorship is available]]. The mentorship system will continue to work as it does now. The signup process [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list#add|will be replaced]], and a new management option will be provided. Also, this change simplifies [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list#create|the creation of mentorship systems at Wikipedias]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314858][https://phabricator.wikimedia.org/T310905][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Growth/Structured_mentor_list] * Pages with titles that start with a lower-case letter according to Unicode 11 will be renamed or deleted. There is a list of affected pages at <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:Unicode 11 case map migration]]</bdi>. More information can be found at [[phab:T292552|T292552]]. * The Vector 2022 skin will become the default across the smallest Wikipedias. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#smallest-1|Learn more]]. '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|Reply tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion|New Topic tool]] will soon get a [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Special characters|special characters menu]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T249072] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:५३, २५ ऑक्टोबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23975411 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-44</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When using keyboard navigation on a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map, the focus will become more visible. [https://phabricator.wikimedia.org/T315997] * In {{#special:RecentChanges}}, you can now hide the log entries for new user creations with the filter for "{{int:rcfilters-filter-newuserlogactions-label}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T321155] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-11-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|maps dialog]] in VisualEditor now has some help texts. [https://phabricator.wikimedia.org/T318818] * It is now possible to select the language of a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor via a dropdown menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T318817] * It is now possible to add a caption to a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T318815] * It is now possible to hide the frame of a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T318813] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:४६, १ नोव्हेंबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23977539 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२ == [[चित्र:Wikipedia Asian Month 2022 Banner mr.svg|right|400px|frameless]] प्रिय विकिसदस्य, '''[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२|विकिपीडिया आशियाई महिना ]]''' हे विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेले एक वार्षिक अभियान आहे. हे अभियान मुख्यत्वे आशिया खंडातील देश आणि तेथील संस्कृती संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतलेला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले अमूल्य योगदान द्यावे. प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''विकिपीडिया आशियाई दूत घोषित होऊ शकता तसेच डिजीटल बार्नस्टार''' देखील प्राप्त करू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२/सहभागी|येथे]] आपली नोंदणी करा आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wam-mr-2022 हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा. जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]], [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] किंवा [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे ]] यांना संपर्क करावा. धन्यवाद. '''आयोजक विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२''' :<small>हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.</small> <!-- सदस्य:Tiven2240@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:Tiven2240/test&oldid=2192714 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-45</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * An updated version of the [[m:Special:MyLanguage/EventCenter/Registration|Event Registration]] tool is now available for testing at [[testwiki:|testwiki]] and [[test2wiki:| test2wiki]]. The tool provides features for event organizers and participants. Your feedback is welcome at our [[m:Talk:Campaigns/Foundation Product Team/Registration|project talkpage]]. More information about [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Registration|the project]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T318592] '''Problems''' * Twice last week, for about 45 minutes, some files and thumbnails failed to load and uploads failed, mostly for logged-in users. The cause is being investigated and an incident report will be available soon. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:०२, ८ नोव्हेंबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24001035 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-46</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * At Wikidata, an interwiki link can now point to a redirect page if certain conditions are met. This new feature is called [[wikidata:Special:MyLanguage/Wikidata:Sitelinks_to_redirects|sitelinks to redirects]]. It is needed when one wiki uses one page to cover multiple concepts but another wiki uses more pages to cover the same concepts. Your [[wikidata:Special:MyLanguage/Wikidata talk:Sitelinks to redirects|feedback on the talkpage]] of the new proposed guideline is welcome. [https://phabricator.wikimedia.org/T278962] * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikinews.org/ www.wikinews.org]</span>, <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikiversity.org/ www.wikiversity.org]</span>, and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikivoyage.org/ www.wikivoyage.org]</span> portal pages now use an automated update system. [https://phabricator.wikimedia.org/T273179] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-11-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * There will be a new link to directly "Edit template data" on Template pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T316759] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Wikis where mobile [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] are enabled ([[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Deployment Status|these ones]]) will soon use full CSS styling to display any templates that are placed at the top of talk pages. To adapt these “talk page boxes” for narrow mobile devices you can use media queries, such as in [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Message_box/tmbox.css&oldid=1097618699#L-69 this example]. [https://phabricator.wikimedia.org/T312309] * Starting in January 2023, [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech]] will be [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/2023 Changes Update|running the Community Wishlist Survey (CWS) every two years]]. This means that in 2024, there will be no new proposals or voting. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:२५, १५ नोव्हेंबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24071290 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open == Dear Wikimedian, We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. We also have exciting updates about the Program and Scholarships. The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. ‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १६:५५, १६ नोव्हेंबर २०२२ (IST) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24082246 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == WikiConference India 2023: Help us organize! == Dear Wikimedian, You may already know that the third iteration of [[:m:WikiConference_India_2023|WikiConference India]] is happening in March 2023. We have recently opened [[:m:WikiConference_India_2023/Scholarships|scholarship applications]] and [[:m:WikiConference_India_2023/Program_Submissions|session submissions for the program]]. As it is a huge conference, we will definitely need help with organizing. As you have been significantly involved in contributing to Wikimedia projects related to Indic languages, we wanted to reach out to you and see if you are interested in helping us. We have different teams that might interest you, such as communications, scholarships, programs, event management etc. If you are interested, please fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdN7EpOETVPQJ6IG6OX_fTUwilh7MKKVX75DZs6Oj6SgbP9yA/viewform?usp=sf_link this form]. Let us know if you have any questions on the [[:m:Talk: WikiConference_India_2023|event talk page]]. Thank you [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २०:५१, १८ नोव्हेंबर २०२२ (IST) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24094749 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-47</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/47|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The display of non-free media in the search bar and for article thumbnails in Special:Search has been deactivated. Further details are in [[phab:T320661|T320661]]. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-11-22|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-11-24|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:५२, २२ नोव्हेंबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24071290 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-48</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/48|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A new preference, “Enable limited width mode”, has been added to the [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|Vector 2022 skin]]. The preference is also available as a toggle on every page if your monitor is 1600 pixels or wider. It allows for increasing the width of the page for logged-out and logged-in users. [https://phabricator.wikimedia.org/T319449] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-11-29|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-12-01|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]). * Mathematical formulas shown in SVG image format will no longer have PNG fall-backs for browsers that don't support them. This is part of work to modernise the generation system. Showing only PNG versions was the default option until in February 2018. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/3BGOKWJIZGL4TC4HJ22ICRU2SEPWGCR4/][https://phabricator.wikimedia.org/T311620][https://phabricator.wikimedia.org/T186327] * On [[phab:P40224|some wikis]] that use flagged revisions, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs#Special:Contributions|a new checkbox will be added]] to Special:Contributions that enables you to see only the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]] by a user. [https://phabricator.wikimedia.org/T321445] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] How media is structured in the parser's HTML output will change early next week at [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train#Wednesday group1 wikis] (but not Wikimedia Commons or Meta-Wiki). This change improves the accessibility of content, and makes it easier to write related CSS. You may need to update your site-CSS, or userscripts and gadgets. There are [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Media_structure/FAQ|details on what code to check, how to update the code, and where to report any related problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314318] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:३३, २९ नोव्हेंबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24114342 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline == Dear Wikimedian, Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]]. COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call * '''WCI 2023 Open Community Call''' * '''Date''': 3rd December 2022 * '''Time''': 1800-1900 (IST) * '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २१:५१, २ डिसेंबर २०२२ (IST) On Behalf of, WCI 2023 Core organizing team. <!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24083503 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-49</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The Wikisources use a tool called ProofreadPage. ProofreadPage uses OpenSeadragon which is an open source tool. The OpenSeadragon JavaScript API has been significantly re-written to support dynamically loading images. The functionality provided by the older version of the API should still work but it is no longer supported. User scripts and gadgets should migrate over to the newer version of the API. The functionality provided by the newer version of the API is [[mw:Extension:Proofread_Page/Page_viewer#JS_API|documented on MediaWiki]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308098][https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:Proofread_Page/Edit-in-Sequence] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-12-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-12-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:११, ६ डिसेंबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24151590 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-50</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * An [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Mobile|A/B test has begun]] at 15 Wikipedias for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|DiscussionTools on mobile]]. Half of the editors on the [[mw:Reading/Web/Mobile|mobile web site]] will have access to the {{int:discussiontools-replybutton}} tool and other features. [https://phabricator.wikimedia.org/T321961] * The character <code>=</code> cannot be used in new usernames, to make usernames work better with templates. Existing usernames are not affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T254045] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-12-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-12-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML markup used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] to [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Usability#Phase_1:_Topic_containers|show discussion metadata below section headings]] will be inserted after these headings, not inside of them. This change improves the accessibility of discussion pages for screen reader software. [https://phabricator.wikimedia.org/T314714] '''Events''' * The fourth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award]] will happen online on [https://zonestamp.toolforge.org/1671210002 Friday 16 December 2022 at 17:00 UTC]! The event will be live-streamed on YouTube in the [https://www.youtube.com/user/watchmediawiki MediaWiki channel] and added to Commons afterwards. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:०५, १३ डिसेंबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24216570 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == WikiConference India 2023:WCI2023 Open Community call on 18 December 2022 == Dear Wikimedian, As you may know, we are hosting regular calls with the communities for [[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]. This message is for the second Open Community Call which is scheduled on the 18th of December, 2022 (Today) from 7:00 to 8:00 pm to answer any questions, concerns, or clarifications, take inputs from the communities, and give a few updates related to the conference from our end. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call. * [WCI 2023] Open Community Call * Date: 18 December 2022 * Time: 1900-2000 [7 pm to 8 pm] (IST) * Google Link: https://meet.google.com/wpm-ofpx-vei Furthermore, we are pleased to share the telegram group created for the community members who are interested to be a part of WikiConference India 2023 and share any thoughts, inputs, suggestions, or questions. Link to join the telegram group: https://t.me/+X9RLByiOxpAyNDZl. Alternatively, you can also leave us a message on the [[:m:Talk:WikiConference India 2023|Conference talk page]]. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १३:४१, १८ डिसेंबर २०२२ (IST) <small> On Behalf of, WCI 2023 Organizing team </small> <!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24099166 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-51</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 9 January 2023. '''Recent changes''' * On a user's contributions page, you can filter it for edits with a tag like 'reverted'. Now, you can also filter for all edits that are not tagged like that. This was part of a Community Wishlist 2022 request. [https://phabricator.wikimedia.org/T119072] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new function has been used for gadget developers to add content underneath the title on article pages. This is considered a stable API that should work across all skins. [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Core_modules#addSubtitle|Documentation is available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316830] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[test2wiki:|One of our test wikis]] is now being served from a new infrastructure powered by [[w:Kubernetes|Kubernetes]] ([[wikitech:MediaWiki On Kubernetes|read more]]). More Wikis will switch to this new infrastructure in early 2023. Please test and let us know of any issues. [https://phabricator.wikimedia.org/T290536] '''Problems''' * Last week, all wikis had no edit access for 9 minutes. This was caused by a database problem. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2022-12-13_sessionstore] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week or next week. * The word "{{int:discussiontools-replybutton}}" is very short in some languages, such as Arabic ("<bdi lang="ar">ردّ</bdi>"). This makes the {{int:discussiontools-preference-label}} button on talk pages difficult to use. An arrow icon will be added to those languages. This will only be visible to editors who have the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] turned on. [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#Status] [https://phabricator.wikimedia.org/T323537] '''Future changes''' * Edits can be automatically "tagged" by the system software or the {{int:Abusefilter}} system. Those tags link to a help page about the tags. Soon they will also link to Recent Changes to let you see other edits tagged this way. This was a Community Wishlist 2022 request. [https://phabricator.wikimedia.org/T301063] * The Trust & Safety tools team [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System/Timeline and Updates|have shared new plans]] for building the Private Incident Reporting System. The system will make it easier for editors to ask for help if they are harassed or abused. * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Real Time Preview for Wikitext|Realtime Preview for Wikitext]] is coming out of beta as an enabled feature for every user of the 2010 Wikitext [[mw:Special:MyLanguage/Editor|editor]] in the week of January 9, 2023. It will be available to use via the toolbar in the 2010 Wikitext editor. The feature was the 4th most popular wish of the Community Wishlist Survey 2021. '''Events''' * You can now [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2023/Participate|register for the Wikimedia Hackathon 2023]], taking place on May 19–21 in Athens, Greece. You can also apply for a scholarship until January 14th. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:३०, २० डिसेंबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24258101 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Messages to Wikipedian Asian Month 2022 Organizers == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hello all Wikipedia Asian Month campaign organizors, The last WAM campaign has ended yesterday. Thank you all so much for organizing and participating this year's Wikipedia Asian Month Campaign. Give yourself and all editors a big applaud! While editors can take a break, the jury's work is just about to begin. Some WAM ended earlier, and has already finished the audit and review of all contributions. Just a reminder, this year, the rules has changed to whoever edit more than 3000 bytes with relaible sources can grant a barnstar (it doesn's has to be a newly created page). So make sure you include those editors, no matter with tool you are using for edit tracking. We suggest '''January 20th''' to be the deadline for all campaign to finalize their list, and report the username of [[Wikipedia_Asian_Month_2022/Ambassadors|"Ambassador"]] (who has the most edit at your campaign) and a list of all eligible editors at the WAM 2022 Ambassadors page, List of eligible editors(page link) column. Thank you! And wish you all a happy new year. WAM International Team 2022 </div> <!-- सदस्य:Joycewikiwiki@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joycewikiwiki/WAM2022_Post_Campaign_Mass_Message_receiver&oldid=24259258 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Invitation to organize Feminism and Folklore 2023 == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <center>''{{int:please-translate}}''</center> Dear {{PAGENAME}}, Christmas Greetings and a Happy New Year 2023, You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition from February 1, 2023, to March 31, 2023. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2023|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia. You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a [[:m:Feminism and Folklore 2023/List of Articles|list]] of suggested articles. Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project: # Create a page for the contest on the local wiki. # Set up a fountain tool or dashboard. # Create the local list and mention the timeline and local and international prizes. # Request local admins for site notice. # Link the local page and the fountain/dashboard link on the [[:m:Feminism and Folklore 2023/Project Page|meta project page]]. This year we would be supporting the community's financial aid for Internet and childcare support. This would be provided for the local team including their jury and coordinator team. This support is opt-in and non mandatory. Kindly fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSea81OO0lVgUBd551iIiENXht7BRCISYZlKyBQlemZu_j2OHQ/viewform this Google form] and mark a mail to [mailto:support@wikilovesfolklore.org support@wikilovesfolklore.org] with the subject line starting as [Stipend] Name or Username/Language. The last date to sign up for internet and childcare aid from our team is 20th of January 2023, We encourage the language coordinators to sign up their community on this link by the 25th of January 2023. Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2023|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2023/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance. We look forward to your immense coordination. Thank you and Best wishes, [[:m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १५:४१, २४ डिसेंबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf&oldid=24282249 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-02</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W02"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can use tags to filter edits in the recent changes feed or on your watchlist. You can now use tags to filter out edits you don't want to see. Previously you could only use tags to focus on the edits with those tags. [https://phabricator.wikimedia.org/T174349] * [[Special:WhatLinksHere|Special:WhatLinksHere]] shows all pages that link to a specific page. There is now a [https://wlh.toolforge.org prototype] for how to sort those pages alphabetically. You can see the discussion in the [[phab:T4306|Phabricator ticket]]. * You can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thanks]] function on your watchlist and the user contribution page. [https://phabricator.wikimedia.org/T51541] * A wiki page can be moved to give it a new name. You can now get a dropdown menu with common reasons when you move a page. This is so you don't have to write the explanation every time. [https://phabricator.wikimedia.org/T325257] * [[m:Special:MyLanguage/Matrix.org|Matrix]] is a chat tool. You can now use <code>matrix:</code> to create Matrix links on wiki pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T326021] * You can filter out translations when you look at the recent changes on multilingual wikis. This didn't hide translation pages. You can now also hide subpages which are translation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T233493] '''Changes later this week''' * [[m:Special:MyLanguage/Real Time Preview for Wikitext|Realtime preview for wikitext]] is a tool which lets editors preview the page when they edit wikitext. It will be enabled for all users of the 2010 wikitext editor. You will find it in the editor toolbar. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2023-01-10|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2023-01-12|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/02|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W02"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:३८, १० जानेवारी २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24342971 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-03</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/03|Translations]] are available. '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The URLs in "{{int:last}}" links on page history now contain <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>diff=prev&oldid=[revision ID]</nowiki></code></bdi> in place of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>diff=[revision ID]&oldid=[revision ID]</nowiki></code></bdi>. This is to fix a problem with links pointing to incorrect diffs when history was filtered by a tag. Some user scripts may break as a result of this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T243569] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * Some [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|changes to the appearance of talk pages]] have only been available on <code>{{ns:1}}:</code> and <code>{{ns:3}}:</code> namespaces. These will be extended to other talk namespaces, such as <code>{{ns:5}}:</code>. They will continue to be unavailable in non-talk namespaces, including <code>{{ns:4}}:</code> pages (e.g., at the Village Pump). You can [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|change your preferences]] ([[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T325417] *On Wikisources, when an image is zoomed or panned in the Page: namespace, the same zoom and pan settings will be remembered for all Page: namespace pages that are linked to a particular Index: namespace page. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/ProofreadPage/+/868841] * The Vector 2022 skin will become the default for the English Wikipedia desktop users. The change will take place on January 18 at 15:00 UTC. [[:en:w:Wikipedia:Vector 2022|Learn more]]. '''Future changes''' * The 2023 edition of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey]], which invites contributors to make technical proposals and vote for tools and improvements, starts next week on 23 January 2023 at 18:00 UTC. You can start drafting your proposals in [[m:Community Wishlist Survey/Sandbox|the CWS sandbox]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:४१, १७ जानेवारी २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24381020 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == 2022 Wikipedia Asian Month Organizer Update == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Dear all WAM organizers, Happy 2023! Thank you for updating the Ambassador list. We will '''start issuing the Barnstar''' to all eligible participants by late January. All ambassadors will received an additional special Barnstar. Please be sure to update '''[[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Ambassadors|the list]]''' if you haven't done so. We also provide a '''[https://docs.google.com/document/d/1t1UEXwVkTsP5oP0sQmE74302M1SUDrlFW-kz2uTT5X0/edit?usp=sharing certificate template]''' for you to edit and print out to your participants. Once again, thank you for organizing and participating the 2022WAM, we like to hear your comment. Much appreciate for filling, and spreading out this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd8Jo4ixbwKS1rC6KmfC1q6wW53nmoCQATbmsMatbZ4A1RCwA/viewform?usp=sf_link '''feedback survey''']. Look forward to seeing you again in 2023 WAM! best, Wikipedia Asian Month International Team </div> <!-- सदस्य:Joycewikiwiki@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joycewikiwiki/WAM2022_Post_Campaign_Mass_Message_receiver&oldid=24259258 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-04</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/04|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, for ~15 minutes, all wikis were unreachable for logged-in users and non-cached pages. This was caused by a timing issue. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-01-17_MediaWiki] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * If you have the Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|DiscussionTools]] enabled, the appearance of talk pages will add more information about discussion activity. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Usability#Status][https://phabricator.wikimedia.org/T317907] * The 2023 edition of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey]] (CWS), which invites contributors to make technical proposals and vote for tools and improvements, starts on Monday 23 January 2023 at [https://zonestamp.toolforge.org/1674496814 18:00 UTC]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:१६, २४ जानेवारी २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24418874 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Request for filling up Google Form for Feminism and Folklore 2023 == [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg | logo.svg|right|frameless|300px]] Greetings Organisers, We appreciate your enthusiasm for '''Feminism and Folklore''' and your initiative in setting up the competition on your local wikipedia. We would want to learn more about the needs of your community and for that please fill out the google form ([https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScusayFXTzNWV-QgIiT3bRHQbAs_pVczvput2jehOcahnCdMg/viewform here]) as soon as possible so that we can plan and adapt the demands according to your specifications. By February 8, 2023, all entries for this form will be closed. Do share about the contest on your local Wikipedia. Ask your local administrator to add Feminism and Folklore to [[Mediawiki:Sitenotice]]. Create your own or see an example [[:m:User:Tiven2240/sn-fnf|on meta]] Also a reminder regarding the prior Google form sent for Internet and Childcare Support Financial Aid ([https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSea81OO0lVgUBd551iIiENXht7BRCISYZlKyBQlemZu_j2OHQ/viewform this]). Anyone who hasn't already filled it out has until February 5, 2023 to do so. Feel free to contact us via talkpage if you have any questions or concerns. Thanks and Regards, Feminism and Folklore 2023 International Team [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २०:११, ३० जानेवारी २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Rockpeterson@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/wlf2023&oldid=24455456 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-05</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/05|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, for ~15 minutes, some users were unable to log in or edit pages. This was caused by a problem with session storage. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-01-24_sessionstore_quorum_issues] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Wikis that use localized numbering schemes for references need to add new CSS. This will help to show citation numbers the same way in all reading and editing modes. If your wiki would prefer to do it yourselves, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|details and example CSS to copy from]], and also add your wiki to the list. Otherwise, the developers will directly help out starting the week of February 5. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:३६, ३१ जानेवारी २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24455949 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-06</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022 skin]], logged-out users using the full-width toggle will be able to see the setting of their choice even after refreshing pages or opening new ones. This only applies to wikis where Vector 2022 is the default. [https://phabricator.wikimedia.org/T321498] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * Previously, we announced when some wikis would be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. These switches will not be announced any more, as the read-only time has become non-significant. Switches will continue to happen at 7AM UTC on Tuesdays and Thursdays. [https://phabricator.wikimedia.org/T292543#8568433] * Across all the wikis, in the Vector 2022 skin, logged-in users will see the page-related links such as "What links here" in a [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements/Features/Page_tools|new side menu]]. It will be displayed on the other side of the screen. This change had previously been made on Czech, English, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T328692] *[[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey 2023]] will stop receiving new proposals on [https://zonestamp.toolforge.org/1675706431 Monday, 6 February 2023, at 18:00 UTC]. Proposers should complete any edits by then, to give time for [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/Help_us|translations]] and review. Voting will begin on Friday, 10 February. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Gadgets and user scripts will be changing to load on desktop and mobile sites. Previously they would only load on the desktop site. It is recommended that wiki administrators audit the [[MediaWiki:Gadgets-definition|gadget definitions]] prior to this change, and add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>skins=…</code></bdi> for any gadgets which should not load on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T328610 More details are available]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> १५:५१, ६ फेब्रुवारी २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24491749 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३ == प्रिय विकिसदस्य, '''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2023|विकी लव्हस फॉल्कलोर]] ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे.योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल. ही स्पर्धा १ फेब्रुवारी २०२३ रोजी सुरू झाली असून ३१ मार्च २०२३ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल, पहिल्या विजेत्याला ३०० USD, द्वितीय विजेत्याला आणि तीसऱ्या विजेत्याला अनुक्रमे २०० USD आणि १०० USD दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत कोणत्याही मदतीसाठी, ज्युरी सदस्यांच्या [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]] किंवा [[सदस्य:Sandesh9822|Sandesh9822]] यांच्या चर्चा पानावर संदेश लिहा. कृपया या पृष्ठावरील [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३#नियम|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]] सर्व सूचना आणि नियम वाचा. या पेजवरून [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३/नोंदणी]] या स्पर्धेत सहभागी व्हा. आपण योगदानामध्ये सहभागी झाल्यास आपल्या मुख्य पृष्ठावर हा [[साचा:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|साचा]] वापरा. येथून [https://fountain.toolforge.org/editathons/fnf2023-mr हा दुवा] तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा. :<small>हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.</small> <!-- सदस्य:संतोष गोरे@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%B7_%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%87/test&oldid=2236216 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Wikipedia Asian Month 2022 Campaign Survey - We'd like to hear from you! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> '''Dear WAM2022 organizors and participants,''' Once again, the WAM international team would like to hear your feedback by filling out the survey below. === [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd8Jo4ixbwKS1rC6KmfC1q6wW53nmoCQATbmsMatbZ4A1RCwA/viewform?usp=sf_link Wikipedia Asian Month 2022 Survey] === We apologize for the permission setting that was blocking many of you from open the survey, this problem have been fixed. Please share this survey with your community. We hope to see you again with a better version in the 2023 campaign. all the best, The WAM International Team </div> <!-- सदस्य:Joycewikiwiki@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joycewikiwiki/WAM2022_Post_Campaign_Mass_Message_receiver&oldid=24259258 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-07</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/07|Translations]] are available. '''Problems''' * On wikis where patrolled edits are enabled, changes made to the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list|mentor list]] by autopatrolled mentors are not correctly marked as patrolled. It will be fixed later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T328444] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * The Reply tool and other parts of [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|DiscussionTools]] will be deployed for all editors using the mobile site. You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Mobile#Status_Updates|read more about this decision]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T298060] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T328287][https://phabricator.wikimedia.org/T327920][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०७:१९, १४ फेब्रुवारी २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24540832 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-08</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/08|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, during planned maintenance of Cloud Services, unforeseen complications forced the team to turn off all tools for 2–3 hours to prevent data corruption. Work is ongoing to prevent similar problems in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T329535] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). *The voting phase for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey 2023]] ends on [https://zonestamp.toolforge.org/1677261621 24 February at 18:00 UTC]. The results of the survey will be announced on 28 February. '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T328287][https://phabricator.wikimedia.org/T327920][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०७:२८, २१ फेब्रुवारी २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24570514 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Editing news 2023 #1 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="message"/><i>[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2023/February|Read this in another language]] • [[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</i> This newsletter includes two key updates about the [[mw:Special:MyLanguage/Editing team|Editing]] team's work: # The Editing team will finish adding new features to the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|Talk pages project]] and deploy it. # They are beginning a new project, [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]]. <strong>Talk pages project</strong> [[File:Page Frame Features on desktop.png|alt=Screenshot showing the talk page design changes that are currently available as beta features at all Wikimedia wikis. These features include information about the number of people and comments within each discussion.|thumb|300px|Some of the upcoming changes]] The Editing team is nearly finished with this first phase of the [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project|Talk pages project]]. Nearly all [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|new features]] are available now in the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature for {{int:discussiontools-preference-label}}]]. It will show information about how active a discussion is, such as the date of the most recent comment. There will soon be a new "{{int:skin-action-addsection}}" button. You will be able to turn them off at [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion]]. Please [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Talk_pages_project/Usability#c-PPelberg_(WMF)-20230215001000-Feedback:_Proposed_Revisions_to_%22Add_topic%22_button|tell them what you think]]. [[File:Daily edit completion rates mobile talk pages.png|thumb|300px|Daily edit completion rate by test group: DiscussionTools (test group) and MobileFrontend overlay (control group)]] An A/B test for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Mobile|{{int:discussiontools-preference-label}} on the mobile site]] has finished. Editors were [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Mobile#Status_Updates|more successful with {{int:discussiontools-preference-label}}]]. The Editing team is enabling these features for all editors on the mobile site. <strong>New Project: Edit Check</strong> The Editing team is beginning [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|a project to help new editors of Wikipedia]]. It will help people identify some problems before they click "{{int:publishchanges}}". The first tool will encourage people to add references when they add new content. Please [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist|watch]] that page for more information. You can [[mw:Special:MyLanguage/Editing_team/Community_Conversations#20230303|join a conference call on 3&nbsp;March&nbsp;2023]] to learn more.<section end="message"/> </div> –[[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|{{int:Talkpagelinktext}}]]) ०४:४८, २३ फेब्रुवारी २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter&oldid=24472950 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-09</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/09|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, in some areas of the world, there were problems with loading pages for 20 minutes and saving edits for 55 minutes. These issues were caused by a problem with our caching servers due to unforseen events during a routine maintenance task. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-02-22_wiki_outage][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-02-22_read_only] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:१७, २८ फेब्रुवारी २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24634242 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-10</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Community Wishlist Survey 2023 edition has been concluded. Community Tech has [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Results|published the results]] of the survey and will provide an update on what is next in April 2023. * On wikis which use [[mw:Special:MyLanguage/Writing_systems|LanguageConverter]] to handle multiple writing systems, articles which used custom conversion rules in the wikitext (primarily on Chinese Wikipedia) would have these rules applied inconsistently in the table of contents, especially in the Vector 2022 skin. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T306862] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * A search system has been added to the [[Special:Preferences|Preferences screen]]. This will let you find different options more easily. Making it work on mobile devices will happen soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T313804] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:२०, ७ मार्च २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24676916 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Women's Month Datathon on Commons == Dear Wikimedian, Hope you are doing well. CIS-A2K and [[:commons:Commons Photographers User Group|CPUG]] have planned an online activity for March. The activity will focus on Wikimedia Commons and it will begin on 21 March and end on 31 March 2023. During this campaign, the participants will work on structure data, categories and descriptions of the existing images. We will provide you with the list of the photographs that were uploaded under those campaigns, conducted for Women’s Month. You can find the event page link [[:m:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons|here]]. We are inviting you to participate in this event and make it successful. There will be at least one online session to demonstrate the tasks of the event. We will come back to you with the date and time. If you have any questions please write to us at the event [[:m:Talk:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons|talk page]] Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २३:३९, १२ मार्च २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&oldid=21886141 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-11</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/11|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-cbk_zamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cdowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cebwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ckbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-csbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304542][https://phabricator.wikimedia.org/T304550] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:५०, १४ मार्च २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24700189 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-12</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/12|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, some users experienced issues loading image thumbnails. This was due to incorrectly cached images. [https://phabricator.wikimedia.org/T331820] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] A link to the user's [[{{#special:CentralAuth}}]] page will appear on [[{{#special:Contributions}}]] — some user scripts which previously added this link may cause conflicts. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Admins and patrollers/Add link to CentralAuth on Special:Contributions|voted #17 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The [[{{#special:AbuseFilter}}]] edit window will be resizable and larger by default. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Anti-harassment/Make the AbuseFilter edit window resizable and larger by default|voted #80 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. * There will be a new option for Administrators when they are unblocking a user, to add the unblocked user’s user page to their watchlist. This will work both via [[{{#special:Unblock}}]] and via the API. [https://phabricator.wikimedia.org/T257662] '''Meetings''' * You can join the next meeting with the Wikipedia mobile apps teams. During the meeting, we will discuss the current features and future roadmap. The meeting will be on [https://zonestamp.toolforge.org/1679677204 24 March at 17:00 (UTC)]. See [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Office Hours|details and how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:५६, २१ मार्च २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24732558 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Women's Month Datathon on Commons Online Session == Dear Wikimedian, Hope you are doing well. As we mentioned in a previous message, CIS-A2K and [[:commons:Commons Photographers User Group|CPUG]] have been starting an online activity for March from 21 March to 31 March 2023. The activity already started yesterday and will end on 31 March 2023. During this campaign, the participants are working on structure data, categories and descriptions of the existing images. The event page link is [[:m:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons|here]]. We are inviting you to participate in this event. There is an online session to demonstrate the tasks of the event that is going to happen tonight after one hour from 8:00 pm to 9:00 pm. You can find the meeting link [[:m:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons/Online Session|here]]. We will wait for you. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १९:०८, २२ मार्च २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&oldid=21886141 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-13</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] condition limit was increased from 1000 to 2000. [https://phabricator.wikimedia.org/T309609] * [[:m:Special:MyLanguage/Global AbuseFilter#Locally disabled actions|Some Global AbuseFilter]] actions will no longer apply to local projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T332521] * Desktop users are now able to subscribe to talk pages by clicking on the {{int:discussiontools-newtopicssubscription-button-subscribe-label}} link in the {{int:toolbox}} menu. If you subscribe to a talk page, you receive [[mw:Special:MyLanguage/Notifications|notifications]] when new topics are started on that talk page. This is separate from putting the page on your watchlist or subscribing to a single discussion. [https://phabricator.wikimedia.org/T263821] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You will be able to choose [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|visual diffs]] on all [[m:Special:MyLanguage/Help:Page history|history pages]] at the Wiktionaries and Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T314588] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The legacy [[mw:Mobile Content Service|Mobile Content Service]] is going away in July 2023. Developers are encouraged to switch to Parsoid or another API before then to ensure service continuity. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/4MVQQTONJT7FJAXNVOFV3WWVVMCHRINE/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:४४, २८ मार्च २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24780854 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feminism and Folklore 2023 has been extended == [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg | logo.svg|right|frameless|300px]] Greetings Organizers, Greetings from Feminism and Folklore International Team, We are pleased to inform you that [[m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore]] an international writing contest on your local Wikipedia has been extended till the '''15th of April 2023'''. This is the last chance of the year to write about feminism, women biographies and gender-focused topics such as folk festivals, folk dances, folk music, folk activities, folk games, folk cuisine, folk wear, fairy tales, folk plays, folk arts, folk religion, mythology, folk artists, folk dancers, folk singers, folk musicians, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales and more We would like to have your immense participation in the writing contest to document your local Folk culture on Wikipedia. You can also help with the translation of [[m:Feminism and Folklore 2023|project pages]] and share a word in your local language. Organizers have been notified some instructions on mail. Please get in touch via email if you need any assistance. Best wishes, International Team Feminism and Folklore. --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ०९:५८, ३० मार्च २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/wlf2023&oldid=24803574 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-14</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The system for automatically creating categories for the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Babel|Babel]] extension has had several important changes and fixes. One of them allows you to insert templates for automatic category descriptions on creation, allowing you to categorize the new categories. [https://phabricator.wikimedia.org/T211665][https://phabricator.wikimedia.org/T64714][https://phabricator.wikimedia.org/T170654][https://phabricator.wikimedia.org/T184941][https://phabricator.wikimedia.org/T33074] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Some older [[w:en:Web browser|Web browsers]] will stop being able to use [[w:en:JavaScript|JavaScript]] on Wikimedia wikis from this week. This mainly affects users of Internet Explorer 11. If you have an old web browser on your computer you can try to upgrade to a newer version. [https://phabricator.wikimedia.org/T178356] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The deprecated <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.hoverIntent</code></bdi> module has been removed. This module could be used by gadgets and user scripts, to create an artificial delay in how JavaScript responds to a hover event. Gadgets and user scripts should now use jQuery <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>hover()</code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>on()</code></bdi> instead. Examples can be found in the [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Migration_guide_(users)#jquery.hoverIntent|migration guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T311194] * Some of the links in [[{{#special:SpecialPages}}]] will be re-arranged. There will be a clearer separation between links that relate to all users, and links related to your own user account. [https://phabricator.wikimedia.org/T333242] * You will be able to hide the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|Reply button]] in archived discussion pages with a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__ARCHIVEDTALK__</nowiki></code></bdi> magic word. There will also be a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.mw-archivedtalk</code></bdi> CSS class for hiding the Reply button in individual sections on a page. [https://phabricator.wikimedia.org/T249293][https://phabricator.wikimedia.org/T295553][https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/DiscussionTools/+/738221] '''Future changes''' * The Vega software that creates data visualizations in pages, such as graphs, will be upgraded to the newest version in the future. Graphs that still use the very old version 1.5 syntax may stop working properly. Most existing uses have been found and updated, but you can help to check, and to update any local documentation. [[phab:T260542|Examples of how to find and fix these graphs are available]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:१०, ४ एप्रिल २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24820268 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] In the visual editor, it is now possible to edit captions of images in galleries without opening the gallery dialog. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/Editable gallery captions in Visual Editor|voted #61 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T190224] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] You can now receive notifications when another user edits your user page. See the "{{int:Echo-category-title-edit-user-page}}" option in [[Special:Preferences#mw-prefsection-echo|your Preferences]]. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Anti-harassment/Notifications for user page edits|voted #3 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T3876] '''Problems''' * There was a problem with all types of CentralNotice banners still being shown to logged-in users even if they had [[Special:Preferences#mw-prefsection-centralnotice-banners|turned off]] specific banner types. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T331671] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-arywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dinwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dsbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-elwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-emlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-etwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-euwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-extwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tumwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ffwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiu_vrowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frpwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-furwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gcrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-glwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-glkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gotwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-guwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gvwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304551][https://phabricator.wikimedia.org/T308133] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:३५, ११ एप्रिल २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24851886 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/16|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now see [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Show_nearby_articles|nearby articles on a Kartographer map]] with the button for the new feature "{{int:Kartographer-sidebar-nearbybutton}}". Six wikis have been testing this feature since October. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Nearby_articles#Implementation][https://phabricator.wikimedia.org/T334079] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The [[m:Special:GlobalWatchlist|Special:GlobalWatchlist]] page now has links for "{{int:globalwatchlist-markpageseen}}" for each entry. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Button to mark a single change as read in the global watch list|voted #161 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334246] '''Problems''' * At Wikimedia Commons, some thumbnails have not been getting replaced correctly after a new version of the image is uploaded. This should be fixed later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T331138][https://phabricator.wikimedia.org/T333042] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] For the last few weeks, some external tools had inconsistent problems with logging-in with OAuth. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T332650] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०७:२५, १८ एप्रिल २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24881071 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The date-selection menu on pages such as [[{{#special:Contributions}}]] will now show year-ranges that are in the current and past decade, instead of the current and future decade. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Change year range shown in date selection popup|voted #145 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334316] '''Problems''' * Due to security issues with the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]], graphs have been disabled in all Wikimedia projects. Wikimedia Foundation teams are working to respond to these vulnerabilities. [https://phabricator.wikimedia.org/T334940] * For a few days, it was not possible to save some kinds of edits on the mobile version of a wiki. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T334797][https://phabricator.wikimedia.org/T334799][https://phabricator.wikimedia.org/T334794] '''Changes later this week''' * All wikis will be read-only for a few minutes on April 26. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1682517653 14:00 UTC]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The Editing team plans an A/B test for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|a usability analysis of the Talk page project]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Analysis|planned measurements are available]]. Your wiki [[phab:T332946|may be invited to participate]]. Please suggest improvements to the measurement plan at [[mw:Talk:Talk pages project/Usability|the discussion page]]. * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024|The Wikimedia Foundation annual plan 2023-2024 draft is open for comment and input]] until May 19. The final plan will be published in July 2023 on Meta-wiki. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:३४, २५ एप्रिल २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24933592 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feminism and Folklore 2023 has ended, What's Next? == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">{{int:please-translate}} [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, '''[[m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition has ended. We thank you for organizing it on your local Wikipedia and help in document folk cultures and women in folklore in different regions of the world on Wikipedia. What's next? # Please complete the jury on or before 15th of May 2023. # Email us on [mailto:support@wikilovesfolklore.org support@wikilovesfolklore.org] the Wiki usernames of top three users with most accepted articles in local contest. # Write the information about the winners on the projects Meta Wiki '''[[:m:Feminism and Folklore 2023/Results|Results page]]''' # You can also put the names of the winners on your local project page. # We will be contacting the winners in phased manner for distribution of prizes. Feel free to contact us via mail or [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2023|talkpage]] if you need any help, clarification or assistance. Thanks and regards, '''International Team'''<br /> '''Feminism and Folklore''' </div> <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/wlf2023&oldid=24803574 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The content attribution tools [[mw:Special:MyLanguage/Who Wrote That?|Who Wrote That?]], [[xtools:authorship|XTools Authorship]], and [[xtools:blame|XTools Blame]] now support the French and Italian Wikipedias. More languages will be added in the near future. This is part of the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Extend "Who Wrote That?" tool to more wikis|#7 wish in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T243711][https://phabricator.wikimedia.org/T270490][https://phabricator.wikimedia.org/T334891] * The [[:commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2commons]] tool has been updated. This fixed several bugs related to YouTube uploads. [https://github.com/toolforge/video2commons/pull/162/commits] * The [[{{#special:Preferences}}]] page has been redesigned on mobile web. The new design makes it easier to browse the different categories and settings at low screen widths. You can also now access the page via a link in the Settings menu in the mobile web sidebar. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Content_moderation_on_mobile_web/Preferences] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०७:१५, २ मे २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24966974 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] Last week, Community Tech released the first update for providing [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|better diffs]], the #1 request in the 2022 Community Wishlist Survey. [[phab:T324759|This update]] adds legends and tooltips to inline diffs so that users unfamiliar with the blue and yellow highlights can better understand the type of edits made. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] When you close an image that is displayed via MediaViewer, it will now return to the wiki page instead of going back in your browser history. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Return to the article when closing the MediaViewer|voted #65 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T236591] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|SyntaxHighlight]] extension now supports <bdi lang="en" dir="ltr"><code>wikitext</code></bdi> as a selected language. Old alternatives that were used to highlight wikitext, such as <bdi lang="en" dir="ltr"><code>html5</code></bdi>, <bdi lang="en" dir="ltr"><code>moin</code></bdi>, and <bdi lang="en" dir="ltr"><code>html+handlebars</code></bdi>, can now be replaced. [https://phabricator.wikimedia.org/T29828] * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Creating pages with preloaded text|Preloading text to new pages/sections]] now supports preloading from localized MediaWiki interface messages. [https://cs.wikipedia.org/wiki/User_talk:Martin_Urbanec_(WMF)?action=edit&section=new&preload=MediaWiki:July Here is an example] at the {{int:project-localized-name-cswiki/en}} that uses <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>preload=MediaWiki:July</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T330337] '''Problems''' * Graph Extension update: Foundation developers have completed upgrading the visualization software to Vega5. Existing community graphs based on Vega2 are no longer compatible. Communities need to update local graphs and templates, and shared lua modules like <bdi lang="de" dir="ltr">[[:de:Modul:Graph]]</bdi>. The [https://vega.github.io/vega/docs/porting-guide/ Vega Porting guide] provides the most comprehensive detail on migration from Vega2 and [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Template:Graph:PageViews&action=history here is an example migration]. Vega5 has currently just been enabled on mediawiki.org to provide a test environment for communities. [https://phabricator.wikimedia.org/T334940#8813922] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Until now, all new OAuth apps went through manual review. Starting this week, apps using identification-only or basic authorizations will not require review. [https://phabricator.wikimedia.org/T67750] '''Future changes''' * During the next year, MediaWiki will stop using IP addresses to identify logged-out users, and will start automatically assigning unique temporary usernames. Read more at [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates|IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates]]. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#What should it look like?|join the discussion]] about the [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates#What will temporary usernames look like?|format of the temporary usernames]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T332805] * There will be an [[:w:en:A/B testing|A/B test]] on 10 Wikipedias where the Vector 2022 skin is the default skin. Half of logged-in desktop users will see an interface where the different parts of the page are more clearly separated. You can [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2023-05 Zebra9 A/B test|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333180][https://phabricator.wikimedia.org/T335972] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] <code>jquery.tipsy</code> will be removed from the MediaWiki core. This will affect some user scripts. Many lines with <code>.tipsy(</code> can be commented out. <code>OO.ui.PopupWidget</code> can be used to keep things working like they are now. You can [[phab:T336019|read more]] and [[:mw:Help:Locating broken scripts|read about how to find broken scripts]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T336019] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:०६, ९ मे २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24998636 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-20</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Translations]] are available. '''Problems''' * Citations that are automatically generated based on [[d:Q33057|ISBN]] are currently broken. This affects citations made with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]], and the use of the citoid API in gadgets and user scripts. Work is ongoing to restore this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T336298] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-gorwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hakwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hifwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hsbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-htwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-igwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ilowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-inhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jvwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308134] '''Future changes''' * There is a recently formed team at the Wikimedia Foundation which will be focusing on experimenting with new tools. Currently they are building [[m:Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI|a prototype ChatGPT plugin that allows information generated by ChatGPT to be properly attributed]] to the Wikimedia projects. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget and userscript developers should replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki.cookie</code></bdi>. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> library will be removed in ~1 month, and staff developers will run a script to replace any remaining uses at that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T336018] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:१५, १६ मे २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25011501 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The "recent edits" time period for page watchers is now 30 days. It used to be 180 days. This was a [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Change information about the number of watchers on a page|Community Wishlist Survey proposal]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T336250] '''Changes later this week''' * An [[mw:special:MyLanguage/Growth/Positive reinforcement#Impact|improved impact module]] will be available at Wikipedias. The impact module is a feature available to newcomers [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary#Newcomer homepage|at their personal homepage]]. It will show their number of edits, how many readers their edited pages have, how many thanks they have received and similar things. It is also accessible by accessing Special:Impact. [https://phabricator.wikimedia.org/T336203] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W21"/> </div> २२:२५, २२ मे २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25028325 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Citations can once again be added automatically from ISBNs, thanks to Zotero's ISBN searches. The current data sources are the Library of Congress (United States), the Bibliothèque nationale de France (French National Library), and K10plus ISBN (German repository). Additional data source searches can be [[mw:Citoid/Creating Zotero translators|proposed to Zotero]]. The ISBN labels in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]] will reappear later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T336298#8859917] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The page [[{{#special:EditWatchlist}}]] now has "{{int:watchlistedit-normal-check-all}}" options to select all the pages within a namespace. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Watchlist edit - "check all" checkbox|voted #161 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334252] '''Problems''' * For a few days earlier this month, the "Add interlanguage link" item in the Tools menu did not work properly. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T337081] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * VisualEditor will be switched to a new backend on [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/small.dblist small] and [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/medium.dblist medium] wikis this week. Large wikis will follow in the coming weeks. This is part of the effort to move Parsoid into MediaWiki core. The change should have no noticeable effect on users, but if you experience any slow loading or other strangeness when using VisualEditor, please report it on the phabricator ticket linked here. [https://phabricator.wikimedia.org/T320529] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:३४, ३० मे २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25079963 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:RealMe|RealMe]] extension allows you to mark URLs on your user page as verified for Mastodon and similar software. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] Citation and footnote editing can now be started from the reference list when using the visual editor. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Citations/Allow citations to be edited in the references section with VisualEditor|voted #2 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T54750] * Previously, clicking on someone else's link to Recent Changes with filters applied within the URL could unintentionally change your preference for "{{int:Rcfilters-group-results-by-page}}". This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T202916#8874081] '''Problems''' * For a few days last week, some tools and bots returned outdated information due to database replication problems, and may have been down entirely while it was being fixed. These issues have now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T337446] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Bots will no longer be prevented from making edits because of URLs that match the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SpamBlacklist|spam blacklist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T313107] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:२२, ६ जून २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25114640 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feminism and Folklore 2023 - Local prize winners == [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Congratulations on your remarkable achievement of winning a local prize in the '''Feminism and Folklore 2023''' writing competition! We greatly appreciate your valuable contribution and the effort you put into documenting your local Folk culture and Women on Wikipedia. To ensure you receive your prize, please take a moment to complete the preferences form before the 1st of July 2023. You can access the form [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdWlxDwI6UgtPXPfjQTbVjgnAYUMSYqShA5kEe4P4N5zwxaEw/viewform?usp=sf_link by clicking here]. We kindly request you to submit the form before the deadline to avoid any potential disappointments. If you have any questions or require further assistance, please do not hesitate to contact us via talkpage or Email. We are more than happy to help. Best wishes, [[:m:Feminism and Folklore 2023|FNF 2023 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १६:१७, १० जून २०२३ (IST) </div> <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2023&oldid=25134473 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The content attribution tools [[mw:Special:MyLanguage/Who Wrote That?|Who Wrote That?]], [[xtools:authorship|XTools Authorship]], and [[xtools:blame|XTools Blame]] now support the Dutch, German, Hungarian, Indonesian, Japanese, Polish and Portuguese Wikipedias. This was the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Extend "Who Wrote That?" tool to more wikis|#7 wish in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334891] * The [[mw:Special:MyLanguage/Structured Data Across Wikimedia/Search Improvements#Search Preview panel|Search Preview panel]] has been deployed on four Wikipedias (Catalan, Dutch, Hungarian and Norwegian). The panel will show an image related to the article (if existing), the top sections of the article, related images (coming from MediaSearch on Commons), and eventually the sister projects associated with the article. [https://phabricator.wikimedia.org/T306341] * The [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:RealMe#Verifying_a_link_on_non-user_pages|RealMe]] extension now allows administrators to verify URLs for any page, for Mastodon and similar software. [https://phabricator.wikimedia.org/T324937] * The default project license [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimediaannounce-l@lists.wikimedia.org/thread/7G6XPWZPQFLZ2JANN3ZX6RT4DVUI3HZQ/ has been officially upgraded] to CC BY-SA 4.0. The software interface messages have been updated. Communities should feel free to start updating any mentions of the old CC BY-SA 3.0 licensing within policies and related documentation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T319064] '''Problems''' * For three days last month, some Wikipedia pages edited with VisualEditor or DiscussionTools had an unintended <code><nowiki>__TOC__</nowiki></code> (or its localized form) added during an edit. There is [[mw:Parsoid/Deployments/T336101_followup|a listing of affected pages sorted by wiki]], that may still need to be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T336101] * Currently, the "{{int:Visualeditor-dialog-meta-categories-defaultsort-label}}" feature in VisualEditor is broken. Existing <code><nowiki>{{DEFAULTSORT:...}}</nowiki></code> keywords incorrectly appear as missing templates in VisualEditor. Developers are exploring how to fix this. In the meantime, those wishing to edit the default sortkey of a page are advised to switch to source editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T337398] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Last week, an update to the delete form may have broken some gadgets or user scripts. If you need to manipulate (empty) the reason field, replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#wpReason</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr" style="white-space: nowrap;"><code>#wpReason > input</code></bdi>. See [https://cs.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AGadget-CleanDeleteReasons.js&diff=22859956&oldid=12794189 an example fix]. [https://phabricator.wikimedia.org/T337809] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * VisualEditor will be switched to a new backend on English Wikipedia on Monday, and all other [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/large.dblist large] wikis on Thursday. The change should have no noticeable effect on users, but if you experience any slow loading or other strangeness when using VisualEditor, please report it on the phabricator ticket linked here. [https://phabricator.wikimedia.org/T320529] '''Future changes''' * From 5 June to 17 July, the Foundation's [[:mw:Wikimedia Security Team|Security team]] is holding a consultation with contributors regarding a draft policy to govern the use of third-party resources in volunteer-developed gadgets and scripts. Feedback and suggestions are warmly welcome at [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|Third-party resources policy]] on meta-wiki. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २०:२२, १२ जून २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25133779 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Flame graphs are now available in WikimediaDebug. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/JXNQD3EHG5V5QW5UXFDPSHQG4MJ3FWJQ/][https://techblog.wikimedia.org/2023/06/08/flame-graphs-arrive-in-wikimediadebug/] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * There is now a toolbar search popup in the visual editor. You can trigger it by typing <code>\</code> or pressing <code>ctrl + shift + p</code>. It can help you quickly access most tools in the editor. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Visual_editor_toolbar_search_feature.png][https://phabricator.wikimedia.org/T66905] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:३९, २० जून २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25159510 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Action API modules and Special:LinkSearch will now add a trailing <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>/</code></bdi> to all <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prop=extlinks</code></bdi> responses for bare domains. This is part of the work to remove duplication in the <code>externallinks</code> database table. [https://phabricator.wikimedia.org/T337994] '''Problems''' * Last week, search was broken on Commons and Wikidata for 23 hours. [https://phabricator.wikimedia.org/T339810][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-06-18_search_broken_on_wikidata_and_commons] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Minerva skin now applies more predefined styles to the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.mbox-text</code></bdi> CSS class. This enables support for mbox templates that use divs instead of tables. Please make sure that the new styles won't affect other templates in your wiki. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/skins/MinervaNeue/+/930901/][https://phabricator.wikimedia.org/T339040] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadgets will now load on both desktop and mobile by default. Previously, gadgets loaded only on desktop by default. Changing this default using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|targets=</code></bdi> parameter is also deprecated and should not be used. You should make gadgets work on mobile or disable them based on the skin (with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|skins=</code></bdi> parameter in <bdi lang="en" dir="ltr">MediaWiki:Gadgets-definition</bdi>) rather than whether the user uses the mobile or the desktop website. Popular gadgets that create errors on mobile will be disabled by developers on the Minerva skin as a temporary solution. [https://phabricator.wikimedia.org/T127268] * All namespace tabs now have the same browser [[m:Special:MyLanguage/Help:Keyboard_shortcuts|access key]] by default. Previously, custom and extension-defined namespaces would have to have their access keys set manually on-wiki, but that is no longer necessary. [https://phabricator.wikimedia.org/T22126] * The review form of the Flagged Revisions extension now uses the standardized [[mw:Special:MyLanguage/Codex|user interface components]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] How media is structured in the parser's HTML output will change in the coming weeks at [[:wikitech:Deployments/Train#Thursday|group2 wikis]]. This change improves the accessibility of content. You may need to update your site-CSS, or userscripts and gadgets. There are [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Media_structure/FAQ|details on what code to check, how to update the code, and where to report any related problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314318] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २१:४९, २६ जून २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25202311 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feminism and Folklore 2023 - International prize winners == [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Congratulations! We are thrilled to announce that you have emerged as the victorious champion in the '''Feminism and Folklore 2023''' writing competition, securing an International prize. Your achievement is truly exceptional and worthy of celebration! We would like to express our utmost gratitude for your invaluable contribution to the documentation of your local Folk culture and Women on Wikipedia. The dedication and hard work you exhibited throughout the competition were truly remarkable. To ensure that you receive your well-deserved prize, we kindly request you to take a moment and complete the preferences form before the 10th of July 2023. By doing so, you will help us tailor the prize according to your preferences and guarantee a delightful experience for you. You can access the form [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfruDbLLEVmVA7WV0ngG2uLV6G5ekd73LmXf-708c5HnUrUtw/viewform?usp=sf_link by clicking here].. Should you have any queries or require any further assistance, please do not hesitate to reach out to us. You can easily contact us via the talkpage or by email. We are more than delighted to provide any support you may need. Once again, congratulations on this outstanding achievement! We are proud to have you as our winner and eagerly look forward to hearing from you. Best wishes, [[:m:Feminism and Folklore 2023|FNF 2023 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ११:३३, २९ जून २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2023&oldid=25231197 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the rolling out of the [[m:Community Wishlist Survey 2022/Multimedia and Commons/Audio links that play on click|audio links that play on click]] wishlist proposal, [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/small.dblist small wikis] will now be able to use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos#Inline audio player mode|inline audio player]] that is implemented by the [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] extension. [https://phabricator.wikimedia.org/T336763] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] From this week all gadgets automatically load on mobile and desktop sites. If you see any problems with gadgets on your wikis, please adjust the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|gadget options]] in your gadget definitions file. [https://phabricator.wikimedia.org/T328610] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:२१, ४ जुलै २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25231546 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Structured Data Across Wikimedia/Section-level Image Suggestions|Section-level Image Suggestions feature]] has been deployed on seven Wikipedias (Portuguese, Russian, Indonesian, Catalan, Hungarian, Finnish and Norwegian Bokmål). The feature recommends images for articles on contributors' watchlists that are a good match for individual sections of those articles. * [[:m:Special:MyLanguage/Global AbuseFilter|Global abuse filters]] have been enabled on all Wikimedia projects, except English and Japanese Wikipedias (who opted out). This change was made following a [[:m:Requests for comment/Make global abuse filters opt-out|global request for comments]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T341159] * [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] is a new tool for administrators to help fight spam. It provides a clearer interface for blocking plain domains (and their subdomains), is more easily searchable, and is faster for the software to process for each edit on the wiki. It does not support regex (for complex cases), nor URL path-matching, nor the [[MediaWiki:Spam-whitelist|MediaWiki:Spam-whitelist]], but otherwise it replaces most of the functionalities of the existing [[MediaWiki:Spam-blacklist|MediaWiki:Spam-blacklist]]. There is a Python script to help migrate all simple domains into this tool, and more feature details, within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:BlockedExternalDomains|the tool's documentation]]. It is available at all wikis except for Meta-wiki, Commons, and Wikidata. [https://phabricator.wikimedia.org/T337431] * The WikiEditor extension was updated. It includes some of the most frequently used features of wikitext editing. In the past, many of its messages could only be translated by administrators, but now all regular translators on translatewiki can translate them. Please check [https://translatewiki.net/wiki/Special:MessageGroupStats?group=ext-wikieditor&messages=&x=D#sortable:0=asc the state of WikiEditor localization into your language], and if the "Completion" for your language shows anything less than 100%, please complete the translation. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-ambassadors@lists.wikimedia.org/thread/D4YELU2DXMZ75PGELUOKXXMFF3FH45XA/ a more detailed explanation]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * The default protocol of [[{{#special:LinkSearch}}]] and API counterparts has changed from http to both http and https. [https://phabricator.wikimedia.org/T14810] * [[{{#special:LinkSearch}}]] and its API counterparts will now search for all of the URL provided in the query. It used to be only the first 60 characters. This feature was requested fifteen years ago. [https://phabricator.wikimedia.org/T17218] '''Future changes''' * There is an experiment with a [[:w:en:ChatGPT|ChatGPT]] plugin. This is to show users where the information is coming from when they read information from Wikipedia. It has been tested by Wikimedia Foundation staff and other Wikimedians. Soon all ChatGPT plugin users can use the Wikipedia plugin. This is the same plugin which was mentioned in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Tech News 2023/20]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI] * There is an ongoing discussion on a [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|proposed Third-party resources policy]]. The proposal will impact the use of third-party resources in gadgets and userscripts. Based on the ideas received so far, policy includes some of the risks related to user scripts and gadgets loading third-party resources, some best practices and exemption requirements such as code transparency and inspectability. Your feedback and suggestions are warmly welcome until July 17, 2023 on [[m:Talk:Third-party resources policy|on the policy talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:२४, ११ जुलै २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25278797 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] We are now serving 1% of all global user traffic from [[:en:Kubernetes|Kubernetes]] (you can [[wikitech:MediaWiki On Kubernetes|read more technical details]]). We are planning to increment this percentage regularly. You can [[phab:T290536|follow the progress of this work]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Help:System_message|system messages]] will now look for available local fallbacks, instead of always using the default fallback defined by software. This means wikis no longer need to override each language on the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback_languages|fallback chain]] separately. For example, English Wikipedia doesn't have to create <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>en-ca</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>en-gb</code></bdi> subpages with a transclusion of the base pages anymore. This makes it easier to maintain local overrides. [https://phabricator.wikimedia.org/T229992] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>action=growthsetmentorstatus</code></bdi> API will be deprecated with the new MediaWiki version. Bots or scripts calling that API should use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>action=growthmanagementorlist</code></bdi> API now. [https://phabricator.wikimedia.org/T321503] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:३८, १८ जुलै २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25289122 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] On July 18, the Wikimedia Foundation launched a survey about the [[:mw:Technical_decision_making|technical decision making process]] for people who do technical work that relies on software that is maintained by the Foundation or affiliates. If this applies to you, [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/885471 please take part in the survey]. The survey will be open for three weeks, until August 7. You can find more information in [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/Q7DUCFA75DXG3G2KHTO7CEWMLCYTSDB2/|the announcement e-mail on wikitech-l]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०७:५०, २५ जुलै २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25332248 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feminism and Folklore 2023 - A Heartfelt Appreciation for Your Impactful Contribution! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|center|500px]] {{int:please-translate}} Dear Wikimedian, We extend our sincerest gratitude to you for making an extraordinary impact in the '''[[m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition. Your remarkable dedication and efforts have been instrumental in bridging cultural and gender gaps on Wikipedia. We are truly grateful for the time and energy you've invested in this endeavor. As a token of our deep appreciation, we'd love to send you a special postcard. It serves as a small gesture to convey our immense thanks for your involvement in the competition. To ensure you receive this token of appreciation, kindly fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeXZaej264LOTM0WQBq9QiGGAC1SWg_pbPByD7gp3sC4j7VKQ/viewform this form] by August 15th, 2023. Looking ahead, we are thrilled to announce that we'll be hosting Feminism and Folklore in 2024. We eagerly await your presence in the upcoming year as we continue our journey to empower and foster inclusivity. Once again, thank you for being an essential part of our mission to promote feminism and preserve folklore on Wikipedia. With warm regards, '''Feminism and Folklore International Team'''. --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ००:०७, २६ जुलै २०२३ (IST) </div> <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2023p&oldid=25345565 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Synchronizer|Synchronizer]] tool is now available to keep Lua modules synced across Wikimedia wikis, along with [[mw:Multilingual Templates and Modules|updated documentation]] to develop global Lua modules and templates. * The tag filter on [[{{#special:NewPages}}]] and revision history pages can now be inverted. For example, you can hide edits that were made using an automated tool. [https://phabricator.wikimedia.org/T334337][https://phabricator.wikimedia.org/T334338] * The Wikipedia [[:w:en:ChatGPT|ChatGPT]] plugin experiment can now be used by ChatGPT users who can use plugins. You can participate in a [[:m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024/Draft/Future Audiences#Announcing monthly Future Audiences open "office hours"|video call]] if you want to talk about this experiment or similar work. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI] '''Problems''' * It was not possible to generate a PDF for pages with non-Latin characters in the title, for the last two weeks. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T342442] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Tuesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-kawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kaawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kbdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kbpwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-knwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kshwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kwwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308135] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:२४, १ ऑगस्ट २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25362228 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/32|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Mobile Web editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced_mobile_contributions#August_1,_2023_-_Full-page_editing_added_on_mobile|edit a whole page at once]]. To use this feature, turn on "{{int:Mobile-frontend-mobile-option-amc}}" in your settings and use the "{{int:Minerva-page-actions-editfull}}" button in the "{{int:Minerva-page-actions-overflow}}" menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T203151] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:५१, ८ ऑगस्ट २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25420038 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Content translation system is no longer using Youdao's [[mw:Special:MyLanguage/Help:Content_translation/Translating/Initial_machine_translation|machine translation service]]. The service was in place for several years, but due to no usage, and availability of alternatives, it was deprecated to reduce maintenance overheads. Other services which cover the same languages are still available. [https://phabricator.wikimedia.org/T329137] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ladwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lbewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lezwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lfnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-liwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lijwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lmowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ltgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-maiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-map_bmswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mdfwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kywiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308136] <!-- TODO replace wiki codes --> '''Future changes''' * A few gadgets/user scripts which add icons to the Minerva skin need to have their CSS updated. There are more details available including a [[phab:T344067|search for all existing instances and how to update them]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ११:३०, १५ ऑगस्ट २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25428668 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-34</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [https://gdrive-to-commons.toolforge.org/ GDrive to Commons Uploader] tool is now available. It enables [[m:Special:MyLanguage/GDrive to Commons Uploader|securely selecting and uploading files]] from your Google Drive directly to Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T267868] * From now on, we will announce new Wikimedia wikis in Tech News, so you can update any tools or pages. ** Since the last edition, two new wikis have been created: *** a Wiktionary in [[d:Q7121294|Pa'O]] ([[wikt:blk:|<code>wikt:blk:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T343540] *** a Wikisource in [[d:Q34002|Sundanese]] ([[s:su:|<code>s:su:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T343539] ** To catch up, the next most recent six wikis are: *** Wikifunctions ([[f:|<code>f:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T275945] *** a Wiktionary in [[d:Q2891049|Mandailing]] ([[wikt:btm:|<code>wikt:btm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335216] *** a Wikipedia in [[d:Q5555465|Ghanaian Pidgin]] ([[w:gpe:|<code>w:gpe:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335969] *** a Wikinews in [[d:Q3111668|Gungbe]] ([[n:guw:|<code>n:guw:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T334394] *** a Wiktionary in [[d:Q33522|Kabardian]] ([[wikt:kbd:|<code>wikt:kbd:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T333266] *** a Wikipedia in [[d:Q35570|Fante]] ([[w:fat:|<code>w:fat:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335016] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] There is an existing [[mw:Stable interface policy|stable interface policy]] for MediaWiki backend code. There is a [[mw:User:Jdlrobson/Stable interface policy/frontend|proposed stable interface policy for frontend code]]. This is relevant for anyone who works on gadgets or Wikimedia frontend code. You can read it, discuss it, and let the proposer know if there are any problems. [https://phabricator.wikimedia.org/T344079] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W34"/> </div> २०:५५, २१ ऑगस्ट २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25497111 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-35</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|better diff handling of paragraph splits]], improved detection of splits is being rolled out. Over the last two weeks, we deployed this support to [[wikitech:Deployments/Train#Groups|group0]] and group1 wikis. This week it will be deployed to group2 wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T341754] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] All [[{{#special:Contributions}}]] pages now show the user's local edit count and the account's creation date. [https://phabricator.wikimedia.org/T324166] * Wikisource users can now use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prpbengalicurrency</code></bdi> label to denote Bengali currency characters as page numbers inside the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><pagelist></nowiki></code></bdi> tag. [https://phabricator.wikimedia.org/T268932] * Two preferences have been relocated. The preference "{{int:visualeditor-preference-visualeditor}}" is now shown on the [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|"{{int:prefs-editing}}" tab]] at all wikis. Previously it was shown on the "{{int:prefs-betafeatures}}" tab at some wikis. The preference "{{int:visualeditor-preference-newwikitexteditor-enable}}" is now also shown on the "{{int:prefs-editing}}" tab at all wikis, instead of the "{{int:prefs-betafeatures}}" tab. [https://phabricator.wikimedia.org/T335056][https://phabricator.wikimedia.org/T344158] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-31|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] New signups for a Wikimedia developer account will start being pushed towards <bdi lang="en" dir="ltr">[https://idm.wikimedia.org/ idm.wikimedia.org]</bdi>, rather than going via Wikitech. [[wikitech:IDM|Further information about the new system is available]]. * All right-to-left language wikis, plus Korean, Armenian, Ukrainian, Russian, and Bulgarian Wikipedias, will have a link in the sidebar that provides a short URL of that page, using the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]]. This feature will come to more wikis in future weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T267921] '''Future changes''' * The removal of the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DoubleWiki|DoubleWiki extension]] is being discussed. This extension currently allows Wikisource users to view articles from multiple language versions side by side when the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><=></code></bdi> symbol next to a specific language edition is selected. Comments on this are welcomed at [[phab:T344544|the phabricator task]]. * A proposal has been made to merge the second hidden-categories list (which appears below the wikitext editing form) with the main list of categories (which is further down the page). [[phab:T340606|More information is available on Phabricator]]; feedback is welcome! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> १९:३०, २८ ऑगस्ट २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25510866 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-36</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/36|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[m:Wikisource_EditInSequence|EditInSequence]], a feature that allows users to edit pages faster on Wikisource has been moved to a Beta Feature based on community feedback. To enable it, you can navigate to the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features tab in Preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308098] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Generate Audio for IPA|Generate Audio for IPA]] and [[m:Community Wishlist Survey 2022/Multimedia and Commons/Audio links that play on click|Audio links that play on click]] wishlist proposals, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos#Inline_audio_player_mode|inline audio player mode]] of [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] has been deployed to all projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T336763] * There is a new option for Administrators when they are changing the usergroups for a user, to add the user’s user page to their watchlist. This works both via [[{{#special:UserRights}}]] and via the API. [https://phabricator.wikimedia.org/T272294] * One new wiki has been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34318|Talysh]] ([[w:tly:|<code>w:tly:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T345166] '''Problems''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:LoginNotify|LoginNotify extension]] was not sending notifications since January. It has now been fixed, so going forward, you may see notifications for failed login attempts, and successful login attempts from a new device. [https://phabricator.wikimedia.org/T344785] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-mhrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-miwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-minwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mtwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mwlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-myvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mznwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nahwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-napwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ndswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nds_nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-novwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nqowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nrmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nsowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ocwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-olowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-omwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-orwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-oswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pagwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-papwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pcdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pdcwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pflwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pihwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pmswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pnbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pntwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pswiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308137][https://phabricator.wikimedia.org/T308138] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:०४, ५ सप्टेंबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25566983 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-37</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/ORES|ORES]], the revision evaluation service, is now using a new open-source infrastructure on all wikis except for English Wikipedia and Wikidata. These two will follow this week. If you notice any unusual results from the Recent Changes filters that are related to ORES (for example, "{{int:ores-rcfilters-damaging-title}}" and "{{int:ores-rcfilters-goodfaith-title}}"), please [[mw:Talk:Machine Learning|report them]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T342115] * When you are logged in on one Wikimedia wiki and visit a different Wikimedia wiki, the system tries to log you in there automatically. This has been unreliable for a long time. You can now visit the login page to make the system try extra hard. If you feel that made logging in better or worse than it used to be, your feedback is appreciated. [https://phabricator.wikimedia.org/T326281] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Technical decision making|Technical Decision-Making Forum Retrospective]] team invites anyone involved in the technical field of Wikimedia projects to signup to and join [[mw:Technical decision making/Listening Sessions|one of their listening sessions]] on 13 September. Another date will be scheduled later. The goal is to improve the technical decision-making processes. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|Better diff handling of paragraph splits]] wishlist proposal, the inline switch widget in diff pages is being rolled out this week to all wikis. The inline switch will allow viewers to toggle between a unified inline or two-column diff wikitext format. [https://phabricator.wikimedia.org/T336716] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on 20 September. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This is planned at 14:00 UTC.]] More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T345263] * The Enterprise API is launching a new feature called "[http://breakingnews-beta.enterprise.wikimedia.com/ breaking news]". Currently in BETA, this attempts to identify likely "newsworthy" topics as they are currently being written about in any Wikipedia. Your help is requested to improve the accuracy of its detection model, especially on smaller language editions, by recommending templates or identifiable editing patterns. See more information at [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/Breaking news|the documentation page]] on MediaWiki or [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/FAQ#What is Breaking News|the FAQ]] on Meta. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:३८, १२ सप्टेंबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25589064 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-38</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki now has a [[mw:Stable interface policy/frontend|stable interface policy for frontend code]] that more clearly defines how we deprecate MediaWiki code and wiki-based code (e.g. gadgets and user scripts). Thank you to everyone who contributed to the content and discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T346467][https://phabricator.wikimedia.org/T344079] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * All wikis will be read-only for a few minutes on September 20. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This is planned at 14:00 UTC.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T345263] * All wikis will have a link in the sidebar that provides a short URL of that page, using the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T267921] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The team investigating the Graph Extension posted [[mw:Extension:Graph/Plans#Proposal|a proposal for reenabling it]] and they need your input. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:५०, १९ सप्टेंबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25623533 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-39</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Vector 2022 skin will now remember the pinned/unpinned status for the Table of Contents for all logged-out users. [https://phabricator.wikimedia.org/T316060] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui</nowiki></code></bdi> modules are now deprecated as part of the move to Vue.js and Codex. There is a [[mw:Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. More [[phab:T346468|details are available in the task]] and your questions are welcome there. * Gadget definitions will have a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|new "namespaces" option]]. The option takes a list of namespace IDs. Gadgets that use this option will only load on pages in the given namespaces. '''Future changes''' * New variables will be added to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]]: <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">global_account_groups</bdi></code> and <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">global_account_editcount</bdi></code>. They are available only when an account is being created. You can use them to prevent blocking automatic creation of accounts when users with many edits elsewhere visit your wiki for the first time. [https://phabricator.wikimedia.org/T345632][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Rules_format] '''Meetings''' * You can join the next meeting with the Wikipedia mobile apps teams. During the meeting, we will discuss the current features and future roadmap. The meeting will be on [https://zonestamp.toolforge.org/1698426015 27 October at 17:00 (UTC)]. See [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Office_Hours#October_2023|details and how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २२:२१, २६ सप्टेंबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25655264 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-40</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering-advancedrendering|user preference]] for "{{int:tog-forcesafemode}}". This setting will make pages load without including any on-wiki JavaScript or on-wiki stylesheet pages. It can be useful for debugging broken JavaScript gadgets. [https://phabricator.wikimedia.org/T342347] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget definitions now have a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|new "<var>contentModels</var>" option]]. The option takes a list of page content models, like <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">wikitext</bdi></code> or <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">css</bdi></code>. Gadgets that use this option will only load on pages with the given content models. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.29|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Vector 2022 skin will no longer use the custom styles and scripts of Vector legacy (2010). The change will be made later this year or in early 2024. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Loading Vector 2010 scripts|how to adjust the CSS and JS pages on your wiki]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T331679] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:५७, ३ ऑक्टोबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25686930 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-41</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/41|Translations]] are available. '''Recent changes''' * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q33291|Fon]] ([[w:fon:|<code>w:fon:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T347935] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.30|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-wawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-warwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-wowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xalwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xmfwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-yiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-yowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zeawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zh_min_nanwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zuwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308139] * At some wikis, newcomers are suggested images from Commons to add to articles without any images. Starting on Tuesday, newcomers at these wikis will be able to add images to unillustrated article sections. The specific wikis are listed under "Images recommendations" [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment table|at the Growth team deployment table]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add an image|learn more about this feature.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T345940] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] In the mobile web skin (Minerva) the CSS ID <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#page-actions</nowiki></code></bdi> will be replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#p-views</nowiki></code></bdi>. This change is to make it consistent with other skins and to improve support for gadgets and extensions in the mobile skin. A few gadgets may need to be updated; there are [https://phabricator.wikimedia.org/T348267 details and search-links in the task]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २०:०९, ९ ऑक्टोबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25712895 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Invite to Join Wikipedia Asian Month 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''You are receiving this message because you participated in the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022|Wikipedia Asian Month 2022]] as an organizer or editor.'' [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|thumb|Join the Wikipedia Asian Month 2023 ]] <big>Dear all,</big> <big>The '''[[Wikipedia Asian Month Home|Wikipedia Asian Month 2023]]'''[1] is coming !</big> <big>The campaign start within a flexible 30 days from November to December. Following with the changes of the rules made by last year, the wish to have more people get to know Asia and Asian related topic is the same! </big>'''<big>Click [[:m:Wikipedia Asian Month 2023/Join an Event|"Here"]] to Organize/Join a WAM Event.</big>''' '''1. Propose "Focus Theme" related to Asia !''' If you are based somewhere in Asia, or have specific passion on an Asian topic, please propose your "Focus Theme" by October 25th. The WAM international team will select 5 themes. Please propose your focus theme through [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfPLz8kvSP_0LlI4vGRHAP2ydJPnLY__1hb9-p8AsRcS2R2NQ/viewform?usp=sf_link this link][2]. '''2. Enhancing existing articles can also count as part of campaign contribution.''' Any edits, including creating new articles or adding new content to existing articles, over 3000 bytes in total would be able to get a reward. Last year, due to this change of rules, the Programs & Events Dashboard was suggested. However, according to community survey of 2022, Fountain Tool is still the best platform for tracking edit and points. You don’t need to create any Dashboard. For the tracking of editing existing article, the international team is currently designing a form. Will soon publish to the main page of WAM 2023. '''3. More flexible campaign time''' The contribution duration would remain 30days, but we extended the overall campaign timeline to 2 months. All organizers can decide when to start their WAM as long as the whole duration is within November 1st to December 31th. It means that you can participate in WAM based on the needs of your local community. '''Timetable''' * October 1st, 2023 : Publish International Campaign Page of the Year * October 5th to 25th, 2023 : Call for focus themes of WAM 2023. * Before 29 October, 2023: Complete '''[[:m:Wikipedia Asian Month 2023/Join an Event|Registration]]''' [3] of Each language Wikipedia. * November 1st, UTC 00:00 to December 31th, UTC 00:00, 2023: Running the Campaign. (Find your local campaign for the actual event date.) * January 1st to March 15th, 2024: Auditing of each language Wikipedia. * March 30th, 2024: Deadline of reporting statistics and eligible editors to the International Team * April 1st to May 15th, 2024: The international team distributes Barnstars and Certificates to eligible editors of each event. For your information, the main page of Wikipedia Asian Month is currently undertaking a reconstruction for archiving purpose. For the 2023 event please bookmarked this page. We hope you will enjoy Wikipedia Asian Month! If you have any inquiry, feel free to contact us by info@asianmonth.wiki [4]. <big> We look forward to your participation. Cheers!!! WAM 2023 International Team</big> [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_Asian_Month_2023 [2] https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfPLz8kvSP_0LlI4vGRHAP2ydJPnLY__1hb9-p8AsRcS2R2NQ/viewform?usp=sf_link [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_Asian_Month_2023/Join_an_Event [4] info@asianmonth.wiki </div> <!-- सदस्य:Joycewikiwiki@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joycewikiwiki/Wikipedia_Asian_Month_2023_Message_receiver_main&oldid=25753309 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-43</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language engineering/Newsletter/2023/October|Language and internationalization newsletter]], written quarterly. It contains updates on new feature development, improvements in various language-related technical projects, and related support work. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Source map support has been enabled on all wikis. When you open the debugger in your browser's developer tools, you should be able to see the unminified JavaScript source code. [https://phabricator.wikimedia.org/T47514] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:४६, २४ ऑक्टोबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25782286 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-44</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Structured Content team, as part of its project of [[:commons:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements|improving UploadWizard on Commons]], made some UX improvements to the upload step of choosing own vs not own work ([[phab:T347590|T347590]]), as well as to the licensing step for own work ([[phab:T347756|T347756]]). * The Design Systems team has released version 1.0.0 of [[wmdoc:codex/latest/|Codex]], the new design system for Wikimedia. See the [[mw:Special:MyLanguage/Design_Systems_Team/Announcing_Codex_1.0|full announcement about the release of Codex 1.0.0]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). * Listings on category pages are sorted on each wiki for that language using a [[:w:en:International Components for Unicode|library]]. For a brief period on 2 November, changes to categories will not be sorted correctly for many languages. This is because the developers are upgrading to a new version of the library. They will then use a script to fix the existing categories. This will take a few hours or a few days depending on how big the wiki is. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Operations/ICU announcement|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T345561][https://phabricator.wikimedia.org/T267145] * Starting November 1, the impact module (Special:Impact) will be upgraded by the Growth team. The new impact module shows newcomers more data regarding their impact on the wiki. It was tested by a few wikis during the last few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T336203] '''Future changes''' * There is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph/Plans#Roadmap|a proposed plan]] for re-enabling the Graph Extension. You can help by reviewing this proposal and [[mw:Extension_talk:Graph/Plans#c-PPelberg_(WMF)-20231020221600-Update:_20_October|sharing what you think about it]]. * The WMF is working on making it possible for administrators to [[mw:Special:MyLanguage/Community_configuration_2.0|edit MediaWiki configuration directly]]. This is similar to previous work on Special:EditGrowthConfig. [[phab:T349757|A technical RfC is running until November 08, where you can provide feedback.]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:५१, ३१ ऑक्टोबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25801989 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३ == [[चित्र:Wikipedia Asian Month Logo Mr.svg|right|400px|frameless]] प्रिय विकिसदस्य, '''[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|विकिपीडिया आशियाई महिना ]]''' हे विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेले एक वार्षिक अभियान आहे. हे अभियान मुख्यत्वे आशिया खंडातील देश आणि तेथील संस्कृती संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतलेला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले अमूल्य योगदान द्यावे. प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''विकिपीडिया आशियाई दूत घोषित होऊन तुम्हाला सही केलेले प्रमाणपत्र मिळेल व एक अधिक पोस्टकार्ड मिळेल''' तसेच '''डिजीटल बार्नस्टार''' देखील प्राप्त करू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३/सहभागी|येथे]] आपली नोंदणी करा आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wam-mr-2023 हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा. जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे ]], [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]] किंवा [[सदस्य:Tiven2240|टायविन]] यांना संपर्क करावा. धन्यवाद. :'''आयोजक विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३''' :<small>हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.</small> <!-- सदस्य:संतोष गोरे@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%B7_%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%87/test&oldid=2341857 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-45</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the Vector 2022 skin, the default font-size of a number of navigational elements (tagline, tools menu, navigational links, and more) has been increased slightly to match the font size used in page content. [https://phabricator.wikimedia.org/T346062] '''Problems''' * Last week, there was a problem displaying some recent edits on [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist a few wikis], for 1-6 hours. The edits were saved but not immediately shown. This was due to a database problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T350443] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). * The Growth team will reassign newcomers from former mentors to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Structured mentor list|the currently active mentors]]. They have also changed the notification language to be more user-friendly. [https://phabricator.wikimedia.org/T330071][https://phabricator.wikimedia.org/T327493] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:३६, ७ नोव्हेंबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25838105 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-46</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Four new wikis have been created: ** a Wikipedia in [[d:Q7598268|Moroccan Amazigh]] ([[w:zgh:|<code>w:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350216] ** a Wikipedia in [[d:Q35159|Dagaare]] ([[w:dga:|<code>w:dga:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350218] ** a Wikipedia in [[d:Q33017|Toba Batak]] ([[w:bbc:|<code>w:bbc:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350320] ** a Wikiquote in [[d:Q33151|Banjar]] ([[q:bjn:|<code>q:bjn:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350217] '''Problems''' * Last week, users who previously visited Meta-Wiki or Wikimedia Commons and then became logged out on those wikis could not log in again. The problem is now resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T350695] * Last week, some pop-up dialogs and menus were shown with the wrong font size. The problem is now resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T350544] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * Reference Previews are coming to many wikis as a default feature. They are popups for references, similar to the [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|PagePreviews feature]]. [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Opt-out feature|You can opt out]] of seeing them. If you are [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|using the gadgets]] Reference Tooltips or Navigation Popups, you won’t see Reference Previews. [[phab:T282999|Deployment]] is planned for November 22, 2023. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Canary (also known as heartbeat) events will be produced into [https://stream.wikimedia.org/?doc#/streams Wikimedia event streams] from December 11. Streams users are advised to filter out these events, by discarding all events where <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>meta.domain == "canary"</nowiki></code></bdi>. Updates to [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]] or [https://github.com/ChlodAlejandro/wikimedia-streams wikimedia-streams] will discard these events by default. [https://phabricator.wikimedia.org/T266798] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:२२, १४ नोव्हेंबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25859263 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-47</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-quwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rmywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-roa_rupwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-roa_tarawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ruewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rwwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sahwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-satwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-shwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-siwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-skwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-slwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-smwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sqwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-srwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-srnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-stwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-stqwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-suwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-szlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tcywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tetwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-thwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-towiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tpiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ttwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-twwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tyvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-udmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ugwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-uzwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vecwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vepwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vlswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vowiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308141][https://phabricator.wikimedia.org/T308142][https://phabricator.wikimedia.org/T308143] * The Vector 2022 skin will have some minor visual changes to drop-down menus, column widths, and more. These changes were added to four Wikipedias last week. If no issues are found, these changes will proceed to all wikis this week. These changes will make it possible to add new menus for readability and dark mode. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements/Updates#November_2023:_Visual_changes,_more_deployments,_and_shifting_focus|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T347711] '''Future changes''' * There is [[mw:Extension talk:Graph/Plans#Update: 15 November|an update on re-enabling the Graph Extension]]. To speed up the process, Vega 2 will not be supported and only [https://phabricator.wikimedia.org/T335325 some protocols] will be available at launch. You can help by sharing what you think about the plan. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:२५, २१ नोव्हेंबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25884616 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-48</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/48|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). There is no new MediaWiki version next week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki's JavaScript system will now allow <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax in gadgets and user scripts. Gadget authors should remember that users' browsers may not support it, so it should be used appropriately. [https://phabricator.wikimedia.org/T343499] * The deployment of "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a link]]" announced [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|last week]] was postponed. It will resume this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:३९, २८ नोव्हेंबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25906379 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-49</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The spacing between paragraphs on Vector 2022 has been changed from 7px to 14px to match the size of the text. This will make it easier to distinguish paragraphs from sentences. [https://phabricator.wikimedia.org/T351754] * The "{{int:Visualeditor-dialog-meta-categories-defaultsort-label}}" feature in VisualEditor is working again. You no longer need to switch to source editing to edit <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{DEFAULTSORT:...}}</nowiki></code></bdi> keywords. [https://phabricator.wikimedia.org/T337398] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * On 6 December, people who have the enabled the preference for "{{int:Discussiontools-preference-visualenhancements}}" will notice the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|talk page usability improvements]] appear on pages that include the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__NEWSECTIONLINK__</nowiki></code></bdi> magic word. If you notice any issues, please [[phab:T352232|share them with the team on Phabricator]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Toolforge [[wikitech:News/Toolforge Grid Engine deprecation|Grid Engine shutdown process]] will start on December 14. Maintainers of [[toolforge:grid-deprecation|tools that still use this old system]] should plan to migrate to Kubernetes, or tell the team your plans on Phabricator in the task about your tool, before that date. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/VIWWQKMSQO2ED3TVUR7KPPWRTOBYBVOA/] * Communities using [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions|Structured Discussions]] are being contacted regarding [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|the upcoming deprecation of Structured Discussions]]. You can read more about this project, and share your comments, [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|on the project's page]]. '''Events''' * Registration & Scholarship applications are now open for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2024|Wikimedia Hackathon 2024]] that will take place from 3–5 May in Tallinn, Estonia. Scholarship applications are open until 5 January 2024. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:२०, ५ डिसेंबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25914435 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-50</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On Wikimedia Commons, there are some minor user-interface improvements for the "choosing own vs not own work" step in the UploadWizard. This is part of the Structured Content team's project of [[:commons:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements|improving UploadWizard on Commons]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T352707][https://phabricator.wikimedia.org/T352709] '''Problems''' * There was a problem showing the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Newcomer homepage|Newcomer homepage]] feature with the "impact module" and their page-view graphs, for a few days in early December. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T352352][https://phabricator.wikimedia.org/T352349] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-12-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-12-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-12-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]] The [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/796964 2023 Developer Satisfaction Survey] is seeking the opinions of the Wikimedia developer community. Please take the survey if you have any role in developing software for the Wikimedia ecosystem. The survey is open until 5 January 2024, and has an associated [[foundation:Legal:December_2023_Developer_Satisfaction_Survey|privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०७:४२, १२ डिसेंबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25945501 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-51</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * The next issue of Tech News will be sent out on 8 January 2024 because of [[w:en:Christmas and holiday season|the holidays]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-12-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-12-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-12-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). There is no new MediaWiki version next week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting December 18, it won't be possible to activate Structured Discussions on a user's own talk page using the Beta feature. The Beta feature option remains available for users who want to deactivate Structured Discussions. This is part of [[mw:Structured Discussions/Deprecation|Structured Discussions' deprecation work]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T248309] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] There will be full support for redirects in the Module namespace. The "Move Page" feature will leave an appropriate redirect behind, and such redirects will be appropriately recognized by the software (e.g. hidden from [[{{#special:UnconnectedPages}}]]). There will also be support for [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#Renaming or moving modules|manual redirects]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T120794] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The MediaWiki JavaScript documentation is moving to a new format. During the move, you can read the old docs using [https://doc.wikimedia.org/mediawiki-core/REL1_41/js/ version 1.41]. Feedback about [https://doc.wikimedia.org/mediawiki-core/master/js/ the new site] is welcome on the [[mw:Talk:JSDoc_WMF_theme|project talk page]]. * The Wishathon is a new initiative that encourages collaboration across the Wikimedia community to develop solutions for wishes collected through the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey|Community Wishlist Survey]]. The first community Wishathon will take place from 15–17 March. If you are interested in a project proposal as a user, developer, designer, or product lead, you can [[m:Special:MyLanguage/Event:WishathonMarch2024|register for the event and read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २१:४८, १८ डिसेंबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25959059 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-02</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W02"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [https://mediawiki2latex.wmflabs.org/ mediawiki2latex] is a tool that converts wiki content into the formats of LaTeX, PDF, ODT, and EPUB. The code now runs many times faster due to recent improvements. There is also an optional Docker container you can [[b:de:Benutzer:Dirk_Hünniger/wb2pdf/install#Using_Docker|install]] on your local machine. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The way that Random pages are selected has been updated. This will slowly reduce the problem of some pages having a lower chance of appearing. [https://phabricator.wikimedia.org/T309477] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/02|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W02"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:५०, ९ जानेवारी २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26026251 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-03</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Pages that use the JSON [[mw:Special:MyLanguage/Manual:ContentHandler|contentmodel]] will now use tabs instead of spaces for auto-indentation. This will significantly reduce the page size. [https://phabricator.wikimedia.org/T326065] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and personal user scripts may now use JavaScript syntax introduced in ES6 (also known as "ES2015") and ES7 ("ES2016"). MediaWiki validates the source code to protect other site functionality from syntax errors, and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browsers|supported browsers]]. Previously, Gadgets could use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>requiresES6</nowiki></code></bdi> option. This option is no longer needed and will be removed in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T75714] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|Bot passwords]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|owner-only OAuth consumers]] can now be restricted to allow editing only specific pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T349957] * You can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thank]] edits made by bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T341388] * An update on the status of the Community Wishlist Survey for 2024 [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Future Of The Wishlist/January 4, 2024 Update|has been published]]. Please read and give your feedback. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting on January 17, it will not be possible to login to Wikimedia wikis from some specific old versions of the Chrome browser (versions 51–66, released between 2016 and 2018). Additionally, users of iOS 12, or Safari on Mac OS 10.14, may need to login to each wiki separately. [https://phabricator.wikimedia.org/T344791] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> module was deprecated and replaced with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki.cookie</code></bdi> module last year. A script has now been run to replace any remaining uses, and this week the temporary alias will be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T354966] '''Future changes''' * Wikimedia Deutschland is working to [[m:WMDE Technical Wishes/Reusing references|make reusing references easier]]. They are looking for people who are interested in participating in [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ individual video calls for user research in January and February]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:४३, १६ जानेवारी २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26074460 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Invitation to Organize Feminism and Folklore 2024 Writing Competition == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <center>''{{int:please-translate}}''</center> Dear {{PAGENAME}}, Hope you are doing well, Wishing you a Happy New Year!. We extend a heartfelt invitation to you to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024]]''' writing competition, which is scheduled to take place from February 1, 2024, to March 31, 2024. This year's edition of Feminism and Folklore will concentrate on feminism, women's issues, and gender-focused topics, aligning with a Wiki Loves Folklore gender gap focus and featuring a folk culture theme on Wikipedia. This year we have created two new Tools for the Feminism and Folklore project. The tool is called '''Campwiz'''. This tool is created by the international Tech team of Wiki Loves Folkore especially crafted for Feminism and Folklore project. The tool works as same as fountain or dashboard but has extra abilities required for jury and submission of articles. To create a new campaign on Campwiz, organizers to follow these steps: # Go to the tool link: <nowiki>https://tools.wikilovesfolklore.org/</nowiki> # Select your wiki on which you want to organize the campaign (enter the name or short code, such as "{{CONTENTLANG}}" for {{#language:{{PAGELANGUAGE}}}} {{SITENAME}}). # Give your campaign a name example "Feminism and Folklore 2024 on {{#language:{{PAGELANGUAGE}}}} {{SITENAME}})". # Select the start and end dates (note: keep your start date as Feb 1 and end date as March 31). # Provide a description for your campaign (you can briefly describe the campaign in this section). # Make sure to keep the checkboxes ticked for "Allow users to submit articles that were not created but expanded." if you want to use the campaign for expanded articles also. # Keep minimum added bytes as 4000 and minimum added words as 400 and click next. # In the jury section, keep the checkboxes ticked for "Allow jury members to participate in the campaign" and "Prevent jury members from seeing each other's votes." As per your preference. # Under the jury search box, type the username of your jury and click on the "+" button to add; you can add multiple jury members. # Click next to review and then click on save. With this we have also created a '''Missing article tool'''. This tool identifies articles in the English Wikipedia that are absent from your native language Wikipedia. You can customize your selection criteria, and our tool will provide you with a table displaying the missing articles along with suggested titles. You also have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Both tools, the Missing Article Tool and the Campwiz Tool, are now available for public use during the Feminism and Folklore campaign. You can find more information about these tools here: <nowiki>https://tools.wikilovesfolklore.org/</nowiki> There are also some changes in the rules and criteria's. Please go through the rules below. # '''Minimum Length:''' The expanded or new article should have a minimum of '''''4000 bytes or 400 words''''', ensuring sufficient depth and coverage of the chosen topic. The local organizers are free to choose the minimum length criteria as per needs of their local Wikipedia and must be clearly mention on local project page. # '''Language Quality:''' Articles should not be poorly machine-translated, ensuring that language quality and readability are maintained at a high standard. # '''Timeline of Creation or Expansion:''' The article should be created or expanded between 1 February and 31 March, aligning with the specified contest timeline. # '''Theme Relevance''': Articles should directly address the theme of feminism and folklore, exploring connections between gender, cultural traditions, and intangible heritage. # '''No Orphaned Articles:''' Articles must not be orphaned, meaning they should be linked from at least one other article to ensure visibility within the Wikipedia ecosystem. # '''No Copyright violations:''' There should be no copyright violations, and articles should adhere to local Wikipedia policies on notability, ensuring that the content meets the standards for notability. # '''Adequate references and Citations:''' Each article should include proper references and citations following local Wikipedia policies, ensuring the reliability and credibility of the information presented. Learn more about the contest details and prizes on our project page [[:m:Feminism and Folklore 2024|here]]. Should you require any assistance, please feel free to contact us on our meta talk page or via email. We eagerly anticipate your enthusiastic coordination and participation in Feminism and Folklore 2024. Thank you and Best wishes, '''Feminism and Folklore 2024 International Team''' --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १२:२१, १८ जानेवारी २०२४ (IST) </div></div> <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf&oldid=26088038 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-04</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/04|Translations]] are available. '''Problems''' * A bug in UploadWizard prevented linking to the userpage of the uploader when uploading. It has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T354529] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:३४, २३ जानेवारी २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26096197 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-05</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/05|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Starting Monday January 29, all talk pages messages' timestamps will become a link. This link is a permanent link to the comment. It allows users to find the comment they are looking for, even if this comment was moved elsewhere. This will affect all wikis except for the English Wikipedia. You can read more about this change [https://diff.wikimedia.org/2024/01/29/talk-page-permalinks-dont-lose-your-threads/ on Diff] or [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk_pages_permalinking|on Mediawiki.org]].<!-- The Diff post will be published on Monday morning UTC--> [https://phabricator.wikimedia.org/T302011] * There are some improvements to the CAPTCHA to make it harder for spam bots and scripts to bypass it. If you have feedback on this change, please comment on [[phab:T141490|the task]]. Staff are monitoring metrics related to the CAPTCHA, as well as secondary metrics such as account creations and edit counts. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] On February 1, a link will be added to the "Tools" menu to download a [[w:en:QR code|QR code]] that links to the page you are viewing. There will also be a new [[{{#special:QrCode}}]] page to create QR codes for any Wikimedia URL. This addresses the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Mobile and apps/Add ability to share QR code for a page in any Wikimedia project|#19 most-voted wish]] from the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Results|2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T329973] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] which only work in some skins have sometimes used the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>targets</code></bdi> option to limit where you can use them. This will stop working this week. You should use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>skins</code></bdi> option instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T328497] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:०१, ३० जानेवारी २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26137870 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-06</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' *The mobile site history pages now use the same HTML as the desktop history pages. If you hear of any problems relating to mobile history usage please point them to [[phab:T353388|the phabricator task]]. *On most wikis, admins can now block users from making specific actions. These actions are: uploading files, creating new pages, moving (renaming) pages, and sending thanks. The goal of this feature is to allow admins to apply blocks that are adequate to the blocked users' activity. [[m:Special:MyLanguage/Community health initiative/Partial blocks#action-blocks|Learn more about "action blocks"]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T242541][https://phabricator.wikimedia.org/T280531] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Talk pages permalinks that included diacritics and non-Latin script were malfunctioning. This issue is fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T356199] '''Future changes''' * [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#24WPs|24 Wikipedias]] with [[mw:Special:MyLanguage/Reference_Tooltips|Reference Tooltips]] as a default gadget are encouraged to remove that default flag. This would make [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference_Previews|Reference Previews]] the new default for reference popups, leading to a more consistent experience across wikis. For [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#46WPs|46 Wikipedias]] with less than 4 interface admins, the change is already scheduled for mid-February, [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Reference Previews to become the default for previewing references on more wikis.|unless there are concerns]]. The older Reference Tooltips gadget will still remain usable and will override this feature, if it is available on your wiki and you have enabled it in your settings. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews#Reference_Previews_to_become_the_default_for_previewing_references_on_more_wikis][https://phabricator.wikimedia.org/T355312] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:५२, ६ फेब्रुवारी २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26180971 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-07</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|WDQS Graph Split experiment]] is working and loaded onto 3 test servers. The team in charge is testing the split's impact and requires feedback from WDQS users through the UI or programmatically in different channels. [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata_talk:SPARQL_query_service/WDQS_graph_split][https://phabricator.wikimedia.org/T356773][https://www.wikidata.org/wiki/User:Sannita_(WMF)] Users' feedback will validate the impact of various use cases and workflows around the Wikidata Query service. [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/October_2023_scaling_update][https://www.mediawiki.org/wiki/Wikidata_Query_Service/User_Manual#Federation] '''Problems''' *There was a bug that affected the appearance of visited links when using mobile device to access wiki sites. It made the links appear black; [[phab:T356928|this issue]] is fixed. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] As work continues on the grid engine deprecation,[https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation] tools on the grid engine will be stopped starting on February 14th, 2024. If you have tools actively migrating you can ask for an extension so they are not stopped. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Portal:Toolforge/About_Toolforge#Communication_and_support] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ११:१९, १३ फेब्रुवारी २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26223994 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Move a configuration page == Can you please move [[सदस्य:CampWiz_Bot/Templates/wlf.json]] to ''सदस्य:CampWiz_Bot/wlf.json''? [[सदस्य:Nokib Sarkar|Nokib Sarkar]] ([[सदस्य चर्चा:Nokib Sarkar|चर्चा]]) २१:२२, १६ फेब्रुवारी २०२४ (IST) == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-08</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * If you have the "{{int:Tog-enotifwatchlistpages}}" option enabled, edits by bot accounts no longer trigger notification emails. Previously, only minor edits would not trigger the notification emails. [https://phabricator.wikimedia.org/T356984] * There are changes to how user and site scripts load for [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022| Vector 2022]] on specific wikis. The changes impacted the following Wikis: all projects with [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|Vector legacy]] as the default skin, Wikivoyage, and Wikibooks. Other wikis will be affected over the course of the next three months. Gadgets are not impacted. If you have been affected or want to minimize the impact on your project, see [[Phab:T357580| this ticket]]. Please coordinate and take action proactively. *Newly auto-created accounts (the accounts you get when you visit a new wiki) now have the same local notification preferences as users who freshly register on that wiki. It is effected in four notification types listed in the [[phab:T353225|task's description]]. *The maximum file size when using [[c:Special:MyLanguage/Commons:Upload_Wizard|Upload Wizard]] is now 5 GiB. [https://phabricator.wikimedia.org/T191804] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Selected tools on the grid engine have been [[wikitech:News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation|stopped]] as we prepare to shut down the grid on March 14th, 2024. The tool's code and data have not been deleted. If you are a maintainer and you want your tool re-enabled reach out to the [[wikitech:Portal:Toolforge/About_Toolforge#Communication_and_support|team]]. Only tools that have asked for extension are still running on the grid. * The CSS <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/filter filter]</code></bdi> property can now be used in HTML <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>style</code></bdi> attributes in wikitext. [https://phabricator.wikimedia.org/T308160] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २१:०७, १९ फेब्रुवारी २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26254282 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-09</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor_on_mobile|mobile visual editor]] is now the default editor for users who never edited before, at a small group of wikis. [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor_on_mobile/VE_mobile_default#A/B_test_results| Research ]] shows that users using this editor are slightly more successful publishing the edits they started, and slightly less successful publishing non-reverted edits. Users who defined the wikitext editor as their default on desktop will get the wikitext editor on mobile for their first edit on mobile as well. [https://phabricator.wikimedia.org/T352127] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Core modules#mw.config|mw.config]] value <code>wgGlobalGroups</code> now only contains groups that are active in the wiki. Scripts no longer have to check whether the group is active on the wiki via an API request. A code example of the above is: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>if (/globalgroupname/.test(mw.config.get("wgGlobalGroups")))</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T356008] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * The right to change [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Tags|edit tags]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>changetags</code></bdi>) will be removed from users in Wikimedia sites, keeping it by default for admins and bots only. Your community can ask to retain the old configuration on your wiki before this change happens. Please indicate in [[phab:T355639|this ticket]] to keep it for your community before the end of March 2024. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:५३, २७ फेब्रुवारी २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26294125 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Delete a page == Please delete the page [[सदस्य:CampWiz Bot/Templates/Article এভালুয়াতেদ/তিতলে]] [[सदस्य:Nokib Sarkar|Nokib Sarkar]] ([[सदस्य चर्चा:Nokib Sarkar|चर्चा]]) ०९:०९, २९ फेब्रुवारी २०२४ (IST) :{{done}} [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) २३:२७, २९ फेब्रुवारी २०२४ (IST) == Organising Feminism and Folklore == [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg | 350px | right]] Hello Community Organizers, Thank you for organising Feminism and Folklore writing competition on your wiki. We congratulate you in joining and celebrating our cultural heritage and promoting gender equality on Wikipedia. To encourage boost for the contributions of the participants, we're offering prizes for Feminism and Folklore local prizes. Each Wikipedia will have three local winners: *First Prize: $15 USD *Second Prize: $10 USD *Best Jury Article: $5 USD All this will be in '''gift voucher format only'''. Kindly inform your local community regarding these prizes and post them on the local project page The Best Jury Article will be chosen by the jury based on how unique the article is aligned with the theme. The jury will review all submissions and decide the winner together, making sure it's fair. These articles will also be featured on our social media handles. We're also providing internet and childcare support to the first 50 organizers and Jury members for who request for it. Remember, only 50 organizers will get this support, and it's given on a first-come, first-served basis. The registration form will close after 50 registrations, and the deadline is March 15, 2024. This support is optional and not compulsory, so if you're interested, fill out the form [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdnytyact-HR6DvsWwnrVeWuzMfuNH1dSjpF24m6od-f3LzZQ/viewform here]. Each organizer/jury who gets support will receive $30 USD in gift voucher format, even if they're involved in more than one wiki. No dual support will be provided if you have signed up in more than one language. This support is meant to appreciate your volunteer support for the contest. We also invite all organizers and jury members to join us for office hours on '''Saturday, March 2, 2024'''. This session will help you understand the jury process for both contests and give you a chance to ask questions. More details are on [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Folklore_2024_Office_Hour_2 meta page]. Let's celebrate our different cultures and work towards gender equality on Wikipedia! Best regards, Rockpeterson [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ११:२६, २९ फेब्रुवारी २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Rockpeterson@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/fnf2024golbal&oldid=26304232 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-10</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Special:Book</code></bdi> page (as well as the associated "Create a book" functionality) provided by the old [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Collection|Collection extension]] has been removed from all Wikisource wikis, as it was broken. This does not affect the ability to download normal books, which is provided by the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Wikisource|Wikisource extension]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T358437] * [[m:Wikitech|Wikitech]] now uses the next-generation [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] wikitext parser by default to generate all pages in the Talk namespace. Report any problems on the [[mw:Talk:Parsoid/Parser_Unification/Known_Issues|Known Issues discussion page]]. You can use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ParserMigration|ParserMigration]] extension to control the use of Parsoid; see the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|ParserMigration help documentation]] for more details. * Maintenance on [https://etherpad.wikimedia.org etherpad] is completed. If you encounter any issues, please indicate in [[phab:T316421|this ticket]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=| Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] allow interface admins to create custom features with CSS and JavaScript. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Gadget</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Gadget_definition</code></bdi> namespaces and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>gadgets-definition-edit</code></bdi> user right were reserved for an experiment in 2015, but were never used. These were visible on Special:Search and Special:ListGroupRights. The unused namespaces and user rights are now removed. No pages are moved, and no changes need to be made. [https://phabricator.wikimedia.org/T31272] * A usability improvement to the "Add a citation" in Wikipedia workflow has been made, the insert button was moved to the popup header. [https://phabricator.wikimedia.org/T354847] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233] * The HTML markup of headings and section edit links will be changed later this year to improve accessibility. See [[mw:Special:MyLanguage/Heading_HTML_changes|Heading HTML changes]] for details. The new markup will be the same as in the new Parsoid wikitext parser. You can test your gadget or stylesheet with the new markup if you add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>?useparsoid=1</code></bdi> to your URL ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration#Selecting_a_parser_using_a_URL_query_string|more info]]) or turn on Parsoid read views in your user options ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration#Enabling_via_user_preference|more info]]). * '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:१७, ५ मार्च २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26329807 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-11</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/11|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * After consulting with various communities, the line height of the text on the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva skin]] will be increased to its previous value of 1.65. Different options for typography can also be set using the options in the menu, as needed. [https://phabricator.wikimedia.org/T358498] *The active link color in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva]] will be changed to provide more consistency with our other platforms and best practices. [https://phabricator.wikimedia.org/T358516] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Structured data|Structured data on Commons]] will no longer ask whether you want to leave the page without saving. This will prevent the “information you’ve entered may not be saved” popups from appearing when no information have been entered. It will also make file pages on Commons load faster in certain cases. However, the popups will be hidden even if information has indeed been entered. If you accidentally close the page before saving the structured data you entered, that data will be lost. [https://phabricator.wikimedia.org/T312315] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:३४, १२ मार्च २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26374013 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-12</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/12|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The notice "Language links are at the top of the page" that appears in the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022|Vector 2022 skin]] main menu has been removed now that users have learned the new location of the Language switcher. [https://phabricator.wikimedia.org/T353619] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/IP_Editing:_Privacy_Enhancement_and_Abuse_Mitigation/IP_Info_feature|IP info feature]] displays data from Spur, an IP addresses database. Previously, the only data source for this feature was MaxMind. Now, IP info is more useful for patrollers. [https://phabricator.wikimedia.org/T341395] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Toolforge Grid Engine services have been shut down after the final migration process from Grid Engine to Kubernetes. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Obsolete:Toolforge/Grid][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation][https://techblog.wikimedia.org/2022/03/14/toolforge-and-grid-engine/] * Communities can now customize the default reasons for undeleting a page by creating [[MediaWiki:Undelete-comment-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T326746] '''Problems''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE_Technical_Wishes/RevisionSlider|RevisionSlider]] is an interface to interactively browse a page's history. Users in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider/Developing_a_RTL-accessible_feature_in_MediaWiki_-_what_we%27ve_learned_while_creating_the_RevisionSlider|right-to-left]] languages reported RevisionSlider reacting wrong to mouse clicks. This should be fixed now. [https://phabricator.wikimedia.org/T352169] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1710943200 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २३:१०, १८ मार्च २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26410165 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-13</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] An update was made on March 18th 2024 to how various projects load site, user JavaScript and CSS in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022|Vector 2022 skin]]. A [[phab:T360384|checklist]] is provided for site admins to follow. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:२७, २६ मार्च २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26446209 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-14</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading|reading accessibility]] beta feature will notice that the default line height for the standard and large text options has changed. [https://phabricator.wikimedia.org/T359030] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation has an annual plan. The annual plan decides what the Wikimedia Foundation will work on. You can now read [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product & Technology OKRs#Draft Key Results|the draft key results]] for the Product and Technology department. They are suggestions for what results the Foundation wants from big technical changes from July 2024 to June 2025. You can [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product & Technology OKRs|comment on the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०९:०६, २ एप्रिल २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26462933 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Next Steps and Feedback Request for Feminism and Folklore Organizers == [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|centre|550px|frameless]] Dear Organizer, I hope this message finds you well. First and foremost, I want to extend my gratitude to you for your efforts in organizing the '''Feminism and Folklore''' campaign on your local Wikipedia. Your contribution has been instrumental in bridging the gender and folk gap on Wikipedia, and we truly appreciate your dedication to this important cause. As the campaign draws to a close, I wanted to inform you about the next steps. It's time to commence the jury process using the CampWiz or Fountain tool where your campaign was hosted. Please ensure that you update the details of the jury, campaign links and the names of organizers accurately on the [[:m:Feminism and Folklore 2024/Project Page|sign-up page]]. Once the jury process is completed, kindly update the [[:m:Feminism and Folklore 2024/Results|results page]] accordingly. The deadline for jury submission of results is '''April 30, 2024'''. However, if you find that the number of articles is high and you require more time, please don't hesitate to inform us via email or on our Meta Wiki talk page. We are more than willing to approve an extension if needed. Should you encounter any issues with the tools, please feel free to reach out to us on Telegram for assistance. Your feedback and progress updates are crucial for us to improve the campaign and better understand your community's insights. Therefore, I kindly ask you to spare just 10 minutes to share your progress and achievements with us through a Google Form survey. Your input will greatly assist us in making the campaign more meaningful and impactful. Here's the link to the survey: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfCkFONXlPVlakMmdh-BWtZp0orYBCSVvViJPbsjf2TIXAWvw/viewform?usp=sf_link Survey Google Form Link] Thank you once again for your hard work and dedication to the Feminism and Folklore campaign. Your efforts are deeply appreciated, and we look forward to hearing from you soon. Warm regards, '''Feminism and Folklore International Team #WeTogether''' [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १३:५६, ७ एप्रिल २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2024&oldid=26557949 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Web browsers can use tools called [[:w:en:Browser extension|extensions]]. There is now a Chrome extension called [[m:Future Audiences/Experiment:Citation Needed|Citation Needed]] which you can use to see if an online statement is supported by a Wikipedia article. This is a small experiment to see if Wikipedia can be used this way. Because it is a small experiment, it can only be used in Chrome in English. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit Recovery|Edit Recovery]] feature has been added to all wikis, available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|user preference]]. Once you enable it, your in-progress edits will be stored in your web browser, and if you accidentally close an editing window or your browser or computer crashes, you will be prompted to recover the unpublished text. Please leave any feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Community Wishlist Survey 2023/Edit-recovery feature|project talk page]]. This was the #8 wish in the 2023 Community Wishlist Survey. * Initial results of [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] experiments [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#4_April_2024|have been published]]. Edit Check is now deployed as a default feature at [[phab:T342930#9538364|the wikis that tested it]]. [[mw:Talk:Edit check|Let us know]] if you want your wiki to be part of the next deployment of Edit check. [https://phabricator.wikimedia.org/T342930][https://phabricator.wikimedia.org/T361727] * Readers using the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva skin]] on mobile will notice there has been an improvement in the line height across all typography settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T359029] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * New accounts and logged-out users will get the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|visual editor]] as their default editor on mobile. This deployment is made at all wikis except for the English Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T361134] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:०८, ९ एप्रिल २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26564838 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/16|Translations]] are available. '''Problems''' * Between 2 April and 8 April, on wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|Flagged Revisions]], the "{{Int:tag-mw-reverted}}" tag was not applied to undone edits. In addition, page moves, protections and imports were not autoreviewed. This problem is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T361918][https://phabricator.wikimedia.org/T361940] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#DEFAULTSORT|Default category sort keys]] will now affect categories added by templates placed in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite|footnotes]]. Previously footnotes used the page title as the default sort key even if a different default sort key was specified (category-specific sort keys already worked). [https://phabricator.wikimedia.org/T40435] * A new variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>page_last_edit_age</code></bdi> will be added to [[Special:AbuseFilter|abuse filters]]. It tells how many seconds ago the last edit to a page was made. [https://phabricator.wikimedia.org/T269769] '''Future changes''' * Volunteer developers are kindly asked to update the code of their tools and features to handle [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]]. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/2024-04 CTA|Learn more]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Four database fields will be removed from database replicas (including [[quarry:|Quarry]]). This affects only the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>abuse_filter</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>abuse_filter_history</code></bdi> tables. Some queries might need to be updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T361996] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:५९, १६ एप्रिल २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26564838 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Starting this week, newcomers editing Wikipedia [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Positive reinforcement#Leveling up 3|will be encouraged]] to try structured tasks. [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary#Newcomer tasks|Structured tasks]] have been shown to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Structured tasks/Add a link/Experiment analysis, December 2021|improve newcomer activation and retention]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T348086] * You can [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|nominate your favorite tools]] for the fifth edition of the Coolest Tool Award. Nominations will be open until May 10. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * This is the last warning that by the end of May 2024 the Vector 2022 skin will no longer share site and user scripts/styles with old Vector. For user-scripts that you want to keep using on Vector 2022, copy the contents of [[{{#special:MyPage}}/vector.js]] to [[{{#special:MyPage}}/vector-2022.js]]. There are [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Loading Vector 2010 scripts|more technical details]] available. Interface administrators who foresee this leading to lots of technical support questions may wish to send a mass message to your community, as was done on French Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T362701] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:५८, २३ एप्रिल २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26647188 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' [[File:Talk_pages_default_look_(April_2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages changed for the following wikis: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-thwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}. These wikis participated to a test, where 50% of users got the new design, for one year. As this test [[Mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Analysis|gave positive results]], the new design is deployed on these wikis as the default design. It is possible to opt-out these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). The deployment will happen at all wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T341491] * Seven new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[w:bew:|<code>w:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T357866] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35708|Kusaal]] ([[w:kus:|<code>w:kus:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T359757] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35513|Igala]] ([[w:igl:|<code>w:igl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T361644] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary}} in [[d:Q33541|Karakalpak]] ([[wikt:kaa:|<code>wikt:kaa:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T362135] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q9228|Burmese]] ([[s:my:|<code>s:my:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T361085] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[s:ms:|<code>s:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T363039] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q8108|Georgian]] ([[s:ka:|<code>s:ka:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T363085] * You can now [https://translatewiki.net/wiki/Support#Early_access:_Watch_Message_Groups_on_Translatewiki.net watch message groups/projects] on [[m:Special:MyLanguage/translatewiki.net|Translatewiki.net]]. Initially, this feature will notify you of added or deleted messages in these groups. [https://phabricator.wikimedia.org/T348501] * Dark mode is now available on all wikis, on mobile web for logged-in users who opt into the [[Special:MobileOptions|advanced mode]]. This is the early release of the feature. Technical editors are invited to [https://night-mode-checker.wmcloud.org/ check for accessibility issues on wikis]. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|more detailed guidelines]]. '''Problems''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can use an alternative visual style without labels, by using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mapstyle="osm"</nowiki></code></bdi>. This wasn't working in previews, creating the wrong impression that it wasn't supported. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T362531] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०९:०४, ३० एप्रिल २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26689057 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' [[File:Talk_pages_default_look_(April_2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages changed for all wikis, except for Commons, Wikidata and most Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|a few]] have already received this design change). You can read the detail of the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt-out these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). The deployment will happen at remaining wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T352087][https://phabricator.wikimedia.org/T319146] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Interface admins now have greater control over the styling of article components on mobile with the introduction of the <code>SiteAdminHelper</code>. More information on how styles can be disabled can be found [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikimediaMessages#Site_admin_helper|at the extension's page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T363932] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has added article body sections in JSON format and a curated short description field to the existing parsed Infobox. This expansion to the API is also available via Wikimedia Cloud Services. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/article-sections-and-description/] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * When you look at the Special:Log page, the first view is labelled "All public logs", but it only shows some logs. This label will now say "Main public logs". [https://phabricator.wikimedia.org/T237729] '''Future changes''' * A new service will be built to replace [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Extension:Graph]]. Details can be found in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph/Plans|the latest update]] regarding this extension. * Starting May 21, English Wikipedia and German Wikipedia will get the possibility to activate "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]". This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to all Wikipedias]]. These communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|activate and configure the feature locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308144] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २२:१५, ६ मे २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26729363 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-20</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/20|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On Wikisource there is a special page listing pages of works without corresponding scan images. Now you can use the new magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>__EXPECTWITHOUTSCANS__</code></bdi> to exclude certain pages (list of editions or translations of works) from that list. [https://phabricator.wikimedia.org/T344214] * If you use the [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|user-preference]] "{{int:tog-uselivepreview}}", then the template-page feature "{{int:Templatesandbox-editform-legend}}" will now also work without reloading the page. [https://phabricator.wikimedia.org/T136907] * [[mw:Special:Mylanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can now specify an alternative text via the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>alt=</nowiki></code></bdi> attribute. This is identical in usage to the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>alt=</nowiki></code></bdi> attribute in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Images#Syntax|image and gallery syntax]]. An exception for this feature is wikis like Wikivoyage where the miniature maps are interactive. [https://phabricator.wikimedia.org/T328137] * The old [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GuidedTour|Guided Tour]] for the "[[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|New Filters for Edit Review]]" feature has been removed. It was created in 2017 to show people with older accounts how the interface had changed, and has now been seen by most of the intended people. [https://phabricator.wikimedia.org/T217451] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[{{#special:search}}]] results page will now use CSS flex attributes, for better accessibility, instead of a table. If you have a gadget or script that adjusts search results, you should update your script to the new HTML structure. [https://phabricator.wikimedia.org/T320295] '''Future changes''' * In the Vector 2022 skin, main pages will be displayed at full width (like special pages). The goal is to keep the number of characters per line large enough. This is related to the coming changes to typography in Vector 2022. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T357706] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Two columns of the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:pagelinks table|pagelinks]]</code></bdi> database table (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_namespace</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_title</code></bdi>) are being dropped soon. Users must use two columns of the new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:special:MyLanguage/Manual:linktarget table|linktarget]]</code></bdi> table instead (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_namespace</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_title</code></bdi>). In your existing SQL queries: *# Replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN pagelinks</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN linktarget</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_</code></bdi> in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>ON</code></bdi> statement *# Below that add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN pagelinks ON lt_id = pl_target_id</code></bdi> ** See <bdi lang="en" dir="ltr">[[phab:T222224]]</bdi> for technical reasoning. [https://phabricator.wikimedia.org/T222224][https://phabricator.wikimedia.org/T299947] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:२९, १४ मे २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26762074 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Nuke]] feature, which enables administrators to mass delete pages, will now correctly delete pages which were moved to another title. [https://phabricator.wikimedia.org/T43351] * New changes have been made to the UploadWizard in Wikimedia Commons: the overall layout has been improved, by following new styling and spacing for the form and its fields; the headers and helper text for each of the fields was changed; the Caption field is now a required field, and there is an option for users to copy their caption into the media description. [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:WMF_support_for_Commons/Upload_Wizard_Improvements#Changes_to_%22Describe%22_workflow][https://phabricator.wikimedia.org/T361049] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML used to render all headings [[mw:Heading_HTML_changes|is being changed to improve accessibility]]. It will change on 22 May in some skins (Timeless, Modern, CologneBlue, Nostalgia, and Monobook). Please test gadgets on your wiki on these skins and [[phab:T13555|report any related problems]] so that they can be resolved before this change is made in all other skins. The developers are also considering the introduction of a [[phab:T337286|Gadget API for adding buttons to section titles]] if that would be helpful to tool creators, and would appreciate any input you have on that. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:३४, २१ मे २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26786311 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Several bugs related to the latest updates to the UploadWizard on Wikimedia Commons have been fixed. For more information, see [[:phab:T365107|T365107]] and [[:phab:T365119|T365119]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] In March 2024 a new [[mw:ResourceLoader/Core_modules#addPortlet|addPortlet]] API was added to allow gadgets to create new portlets (menus) in the skin. In certain skins this can be used to create dropdowns. Gadget developers are invited to try it and [[phab:T361661|give feedback]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Some CSS in the Minerva skin has been removed to enable easier community configuration. Interface editors should check the rendering on mobile devices for aspects related to the classes: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.collapsible</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.multicol</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.reflist</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.coordinates</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.topicon</code></bdi>. [[phab:T361659|Further details are available on replacement CSS]] if it is needed. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * When you visit a wiki where you don't yet have a local account, local rules such as edit filters can sometimes prevent your account from being created. Starting this week, MediaWiki takes your global rights into account when evaluating whether you can override such local rules. [https://phabricator.wikimedia.org/T316303] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:४५, २८ मे २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26832205 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Submission Deadline for Winners' Information Feminism and Folklore 2024 == Dear Organiser/Jury, Thank you for your invaluable contribution to the Feminism and Folklore writing competition. As a crucial part of our jury/organising team, we kindly request that you submit the information of the winners on [[:m:Feminism and Folklore 2024/Results|our winners' page]]. Please ensure this is done by '''June 7th, 2024'''. Failure to meet this deadline will result in your wiki being ineligible to receive the local prize for Feminism and Folklore 2024. If you require additional time due to a high number of articles or need assistance with the jury task, please inform us via email or the project talk page. The International Team of Feminism and Folklore will not be responsible for any missed deadlines. Thank you for your cooperation. Best regards, '''The International Team of Feminism and Folklore''' <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf20242&oldid=26865458 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * It is now possible for local administrators to add new links to the bottom of the site Tools menu without JavaScript. [[mw:Manual:Interface/Sidebar#Add or remove toolbox sections|Documentation is available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T6086] * The message name for the definition of the tracking category of WikiHiero has changed from "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MediaWiki:Wikhiero-usage-tracking-category</code></bdi>" to "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MediaWiki:Wikihiero-usage-tracking-category</code></bdi>". [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/wikihiero/+/1035855] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q5317225|Kadazandusun]] ([[w:dtp:|<code>w:dtp:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T365220] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * Next week, on wikis with the Vector 2022 skin as the default, logged-out desktop users will be able to choose between different font sizes. The default font size will also be increased for them. This is to make Wikimedia projects easier to read. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-06 deployments|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:०५, ४ जून २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26844397 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Congratulations to the Feminism and Folklore Prize Winner! == Dear Winner, We are thrilled to announce that you have been selected as one of the prize winners in the 2024 '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore]]''' Writing Contest! Your contributions have significantly enriched Wikipedia with articles that document the vibrant tapestry of folk cultures and highlight the crucial roles of women within these traditions. As a token of our appreciation, you will receive a gift coupon. To facilitate the delivery of your prize and gather valuable feedback on your experience, please fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc9Rkv1803Q6DnAc1SLxyYy95KN22GNrGXeA7kNFT-u62MGyg/viewform?usp=sf_link the Winners Google Form]. In the form, kindly provide your details for receiving the gift coupon and share your thoughts about the project. Your dedication and hard work have not only helped bridge the gender gap on Wikipedia but also ensured that the cultural narratives of underrepresented communities are preserved for future generations. We look forward to your continued participation and contributions in the future. Congratulations once again, and thank you for being a vital part of this global initiative! Warm regards, '''The Feminism and Folklore Team''' <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf20242&oldid=26890688 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The software used to render SVG files has been updated to a new version, fixing many longstanding bugs in SVG rendering. [https://phabricator.wikimedia.org/T265549] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML used to render all headings [[mw:Heading HTML changes|is being changed to improve accessibility]]. It was changed last week in some skins (Vector legacy and Minerva). Please test gadgets on your wiki on these skins and [[phab:T13555|report any related problems]] so that they can be resolved before this change is made in Vector-2022. The developers are still considering the introduction of a [[phab:T337286|Gadget API for adding buttons to section titles]] if that would be helpful to tool creators, and would appreciate any input you have on that. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML markup used for citations by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] changed last week. In places where Parsoid previously added the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw-reference-text</code></bdi> class, Parsoid now also adds the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>reference-text</code></bdi> class for better compatibility with the legacy parser. [[mw:Specs/HTML/2.8.0/Extensions/Cite/Announcement|More details are available]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/1036705] '''Problems''' * There was a bug with the Content Translation interface that caused the tools menus to appear in the wrong location. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T366374] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The new version of MediaWiki includes another change to the HTML markup used for citations: [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] will now generate a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><span class="mw-cite-backlink"></nowiki></code></bdi> wrapper for both named and unnamed references for better compatibility with the legacy parser. Interface administrators should verify that gadgets that interact with citations are compatible with the new markup. [[mw:Specs/HTML/2.8.0/Extensions/Cite/Announcement|More details are available]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/1035809] * On multilingual wikis that use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><translate></nowiki></code></bdi> system, there is a feature that shows potentially-outdated translations with a pink background until they are updated or confirmed. From this week, confirming translations will be logged, and there is a new user-right that can be required for confirming translations if the community [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requests it]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T49177] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:५०, ११ जून २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26893898 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * People who attempt to add an external link in the visual editor will now receive immediate feedback if they attempt to link to a domain that a project has decided to block. Please see [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#11_June_2024|Edit check]] for more details. [https://phabricator.wikimedia.org/T366751] * The new [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CommunityConfiguration|Community Configuration extension]] is available [[testwiki:Special:CommunityConfiguration|on Test Wikipedia]]. This extension allows communities to customize specific features to meet their local needs. Currently only Growth features are configurable, but the extension will support other [[mw:Special:MyLanguage/Community_configuration#Use_cases|Community Configuration use cases]] in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T323811][https://phabricator.wikimedia.org/T360954] * The dark mode [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] is now available on category and help pages, as well as more special pages. There may be contrast issues. Please report bugs on the [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility_for_reading|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366370] '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Cloud Services tools were not available for 25 minutes last week. This was caused by a faulty hardware cable in the data center. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2024-06-11_WMCS_Ceph] * Last week, styling updates were made to the Vector 2022 skin. This caused unforeseen issues with templates, hatnotes, and images. Changes to templates and hatnotes were reverted. Most issues with images were fixed. If you still see any, [[phab:T367463|report them here]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367480] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting June 18, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Edit Check]] will be deployed to [[phab:T361843|a new set of Wikipedias]]. This feature is intended to help newcomers and to assist edit-patrollers by inviting people who are adding new content to a Wikipedia article to add a citation when they do not do so themselves. During [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#Reference_Check_A/B_Test|a test at 11 wikis]], the number of citations added [https://diff.wikimedia.org/?p=127553 more than doubled] when Reference Check was shown to people. Reference Check is [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|community configurable]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T361843]<!-- NOTE: THE DIFF BLOG WILL BE PUBLISHED ON MONDAY --> * [[m:Special:MyLanguage/Mailing_lists|Mailing lists]] will be unavailable for roughly two hours on Tuesday 10:00–12:00 UTC. This is to enable migration to a new server and upgrade its software. [https://phabricator.wikimedia.org/T367521] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:१९, १८ जून २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26911987 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Editors will notice that there have been some changes to the background color of text in the diff view, and the color of the byte-change numbers, last week. These changes are intended to make text more readable in both light mode and dark mode, and are part of a larger effort to increase accessibility. You can share your comments or questions [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading|on the project talkpage]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T361717] * The text colors that are used for visited-links, hovered-links, and active-links, were also slightly changed last week to improve their accessibility in both light mode and dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T366515] '''Problems''' * You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk pages permalinking|copy permanent links to talk page comments]] by clicking on a comment's timestamp. [[mw:Talk pages project/Permalinks|This feature]] did not always work when the topic title was very long and the link was used as a wikitext link. This has been fixed. Thanks to Lofhi for submitting the bug. [https://phabricator.wikimedia.org/T356196] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting 26 June, all talk pages messages' timestamps will become a link at English Wikipedia, making this feature available for you to use at all wikis. This link is a permanent link to the comment. It allows users to find the comment they were linked to, even if this comment has since been moved elsewhere. You can read more about this feature [[DiffBlog:/2024/01/29/talk-page-permalinks-dont-lose-your-threads/|on Diff]] or [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk pages permalinking|on Mediawiki.org]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T365974] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:०३, २५ जून २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26989424 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Over the next three weeks, dark mode will become available for all users, both logged-in and logged-out, starting with the mobile web version. This fulfils one of the [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2023/Reading/Dark_mode|top-requested community wishes]], and improves low-contrast reading and usage in low-light settings. As part of these changes, dark mode will also work on User-pages and Portals. There is more information in [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading/Updates#June_2024:_Typography_and_dark_mode_deployments,_new_global_preferences|the latest Web team update]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366364] * Logged-in users can now set [[m:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering-skin-skin-prefs|global preferences for the text-size and dark-mode]], thanks to a combined effort across Foundation teams. This allows Wikimedians using multiple wikis to set up a consistent reading experience easily, for example by switching between light and dark mode only once for all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T341278] * If you use a very old web browser some features might not work on the Wikimedia wikis. This affects Internet Explorer 11 and versions of Chrome, Firefox and Safari older than 2016. This change makes it possible to use new [[d:Q46441|CSS]] features and to send less code to all readers. [https://phabricator.wikimedia.org/T288287][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Manual:How_to_make_a_MediaWiki_skin#Using_CSS_variables_for_supporting_different_themes_e.g._dark_mode] * Wikipedia Admins can customize local wiki configuration options easily using [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]]. Community Configuration was created to allow communities to customize how some features work, because each language wiki has unique needs. At the moment, admins can configure [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] on their home wikis, in order to better recruit and retain new editors. More options will be provided in the coming months. [https://phabricator.wikimedia.org/T366458] * Editors interested in language issues that are related to [[w:en:Unicode|Unicode standards]], can now discuss those topics at [[mw:Talk:WMF membership with Unicode Consortium|a new conversation space in MediaWiki.org]]. The Wikimedia Foundation is now a [[mw:Special:MyLanguage/WMF membership with Unicode Consortium|member of the Unicode Consortium]], and the coordination group can collaboratively review the issues discussed and, where appropriate, bring them to the attention of the Unicode Consortium. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q2891049|Mandailing]] ([[w:btm:|<code>w:btm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T368038] '''Problems''' * Editors can once again click on links within the visual editor's citation-preview, thanks to a bug fix by the Editing Team. [https://phabricator.wikimedia.org/T368119] '''Future changes''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 2 weeks. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:२९, २ जुलै २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27038456 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * At the Wikimedia Foundation a new task force was formed to replace the disabled Graph with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project|more secure, easy to use, and extensible Chart]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Newsletter:Chart Project|subscribe to the newsletter]] to get notified about new project updates and other news about Chart. * The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents]] extension is now available on Meta-wiki, Igbo Wikipedia, and Swahili Wikipedia, and can be requested on your wiki. This extension helps in managing and making events more visible, giving Event organizers the ability to use tools like the Event registration tool. To learn more about the deployment status and how to request this extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment_status|CampaignEvents page on Meta-wiki]]. * Editors using the iOS Wikipedia app who have more than 50 edits can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits#Add an image|Add an Image]] feature. This feature presents opportunities for small but useful contributions to Wikipedia. * Thank you to [[mw:MediaWiki Product Insights/Contributor retention and growth/Celebration|all of the authors]] who have contributed to MediaWiki Core. As a result of these contributions, the [[mw:MediaWiki Product Insights/Contributor retention and growth|percentage of authors contributing more than 5 patches has increased by 25% since last year]], which helps ensure the sustainability of the platform for the Wikimedia projects. '''Problems''' * A problem with the color of the talkpage tabs always showing as blue, even for non-existent pages which should have been red, affecting the Vector 2022 skin, [[phab:T367982|has been fixed]]. '''Future changes''' * The Trust and Safety Product team wants to introduce [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] with as little disruption to tools and workflows as possible. Volunteer developers, including gadget and user-script maintainers, are kindly asked to update the code of their tools and features to handle temporary accounts. The team has [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|created documentation]] explaining how to do the update. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/2024-04 CTA|Learn more]]. '''Tech News survey''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 1 more week. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:०२, ९ जुलै २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27080357 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/29|Translations]] are available. '''Tech News survey''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 3 more days. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia developers can now officially continue to use both [[mw:Special:MyLanguage/Gerrit|Gerrit]] and [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]], due to a June 24 decision by the Wikimedia Foundation to support software development on both platforms. Gerrit and GitLab are both code repositories used by developers to write, review, and deploy the software code that supports the MediaWiki software that the wiki projects are built on, as well as the tools used by editors to create and improve content. This decision will safeguard the productivity of our developers and prevent problems in code review from affecting our users. More details are available in the [[mw:GitLab/Migration status|Migration status]] page. * The Wikimedia Foundation seeks applicants for the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal|Product and Technology Advisory Council]] (PTAC). This group will bring technical contributors and Wikimedia Foundation together to co-define a more resilient, future-proof technological platform. Council members will evaluate and consult on the movement's product and technical activities, so that we develop multi-generational projects. We are looking for a range of technical contributors across the globe, from a variety of Wikimedia projects. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal#Joining the PTAC as a technical volunteer|Please apply here by August 10]]. * Editors with rollback user-rights who use the Wikipedia App for Android can use the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Anti Vandalism|Edit Patrol]] features. These features include a new feed of Recent Changes, related links such as Undo and Rollback, and the ability to create and save a personal library of user talk messages to use while patrolling. If your wiki wants to make these features available to users who do not have rollback rights but have reached a certain edit threshold, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android#Contact us|you can contact the team]]. You can [[diffblog:2024/07/10/ِaddressing-vandalism-with-a-tap-the-journey-of-introducing-the-patrolling-feature-in-the-mobile-app/|read more about this project on Diff blog]]. * Editors who have access to [[m:Special:MyLanguage/The_Wikipedia_Library|The Wikipedia Library]] can once again use non-open access content in SpringerLinks, after the Foundation [[phab:T368865|contacted]] them to restore access. You can read more about [[m:Tech/News/Recently_resolved_community_tasks|this and 21 other community-submitted tasks that were completed last week]]. '''Changes later this week''' * This week, [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-07 deployments|dark mode will be available on a number of Wikipedias]], both desktop and mobile, for logged-in and logged-out users. Interface admins and user script maintainers are encouraged to check gadgets and user scripts in the dark mode, to find any hard-coded colors and fix them. There are some [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for night mode compatibility on Wikimedia wikis|recommendations for dark mode compatibility]] to help. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Next week, functionaries, volunteers maintaining tools, and software development teams are invited to test the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] feature on testwiki. Temporary accounts is a feature that will help improve privacy on the wikis. No further temporary account deployments are scheduled yet. Please [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|share your opinions and questions on the project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T348895] * Editors who upload files cross-wiki, or teach other people how to do so, may wish to join a Wikimedia Commons discussion. The Commons community is discussing limiting who can upload files through the cross-wiki upload/Upload dialog feature to users auto-confirmed on Wikimedia Commons. This is due to the large amount of copyright violations uploaded this way. There is a short summary at [[c:Special:MyLanguage/Commons:Cross-wiki upload|Commons:Cross-wiki upload]] and [[c:Commons:Village pump/Proposals#Deactivate cross-wiki uploads for new users|discussion at Commons:Village Pump]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' You can also get other news from the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|Wikimedia Foundation Bulletin]]. </div><section end="technews-2024-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०७:०१, १६ जुलै २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27124561 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Thank You for Your Contribution to Feminism and Folklore 2024! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|center|500px]] {{int:please-translate}} Dear Wikimedian, We extend our sincerest gratitude to you for making an extraordinary impact in the '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024]]''' writing competition. Your remarkable dedication and efforts have been instrumental in bridging cultural and gender gaps on Wikipedia. We are truly grateful for the time and energy you've invested in this endeavor. As a token of our deep appreciation, we'd love to send you a special postcard. It serves as a small gesture to convey our immense thanks for your involvement in organizing the competition. To ensure you receive this token of appreciation, kindly fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeHYAhFA9Q5vUs9UA1N45TOUxUdSNO8igGTmg4oPUL_qXS1EQ/viewform?usp=sf_link this form] by August 15th, 2024. Looking ahead, we are thrilled to announce that we'll be hosting Feminism and Folklore in 2025. We eagerly await your presence in the upcoming year as we continue our journey to empower and foster inclusivity. Once again, thank you for being an essential part of our mission to promote feminism and preserve folklore on Wikipedia. With warm regards, '''Feminism and Folklore International Team'''. --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १७:५८, २१ जुलै २०२४ (IST) </div>. <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2024&oldid=26557949 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/30|Translations]] are available. '''Feature News''' * Stewards can now [[:m:Special:MyLanguage/Global_blocks|globally block]] accounts. Before [[phab:T17294|the change]] only IP addresses and IP ranges could be blocked globally. Global account blocks are useful when the blocked user should not be logged out. [[:m:Special:MyLanguage/Global_locks|Global locks]] (a similar tool logging the user out of their account) are unaffected by this change. The new global account block feature is related to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] project, which is a new type of user account that replaces IP addresses of unregistered editors that are no longer made public. * Later this week, Wikimedia site users will notice that the Interface of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]] (also known as "Pending Changes") is improved and consistent with the rest of the MediaWiki interface and [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Wikimedia's design system]]. The FlaggedRevs interface experience on mobile and [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MinervaNeue|Minerva skin]] was inconsistent before it was fixed and ported to [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]] by the WMF Growth team and some volunteers. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] * Wikimedia site users can now submit account vanishing requests via [[m:Special:GlobalVanishRequest|GlobalVanishRequest]]. This feature is used when a contributor wishes to stop editing forever. It helps you hide your past association and edit to protect your privacy. Once processed, the account will be locked and renamed. [https://phabricator.wikimedia.org/T367329] * Have you tried monitoring and addressing vandalism in Wikipedia using your phone? [https://diff.wikimedia.org/2024/07/10/%d9%90addressing-vandalism-with-a-tap-the-journey-of-introducing-the-patrolling-feature-in-the-mobile-app/ A Diff blog post on Patrolling features in the Mobile App] highlights some of the new capabilities of the feature, including swiping through a feed of recent changes and a personal library of user talk messages for use when patrolling from your phone. * Wikimedia contributors and GLAM (galleries, libraries, archives, and museums) organisations can now learn and measure the impact Wikimedia Commons is having towards creating quality encyclopedic content using the [https://doc.wikimedia.org/generated-data-platform/aqs/analytics-api/reference/commons.html Commons Impact Metrics] analytics dashboard. The dashboard offers organizations analytics on things like monthly edits in a category, the most viewed files, and which Wikimedia articles are using Commons images. As a result of these new data dumps, GLAM organisation can more reliably measure their return on investment for programs bringing content into the digital Commons. [https://diff.wikimedia.org/2024/07/19/commons-impact-metrics-now-available-via-data-dumps-and-api/] '''Project Updates''' * Come share your ideas for improving the wikis on the newly reopened [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Community Wishlist]]. The Community Wishlist is Wikimedia’s forum for volunteers to share ideas (called wishes) to improve how the wikis work. The new version of the wishlist is always open, works with both wikitext and Visual Editor, and allows wishes in any language. '''Learn more''' * Have you ever wondered how Wikimedia software works across over 300 languages? This is 253 languages more than the Google Chrome interface, and it's no accident. The Language and Product Localization Team at the Wikimedia Foundation supports your work by adapting all the tools and interfaces in the MediaWiki software so that contributors in our movement who translate pages and strings can translate them and have the sites in all languages. Read more about the team and their upcoming work on [https://diff.wikimedia.org/2024/07/17/building-towards-a-robust-multilingual-knowledge-ecosystem-for-the-wikimedia-movement/ Diff]. * How can Wikimedia build innovative and experimental products while maintaining such heavily used websites? A recent [https://diff.wikimedia.org/2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/ blog post] by WMF staff Johan Jönsson highlights the work of the [[m:Future Audiences#Objectives and Key Results|WMF Future Audience initiative]], where the goal is not to build polished products but test out new ideas, such as a [[m:Future_Audiences/Experiments: conversational/generative AI|ChatGPT plugin]] and [[m:Future_Audiences/Experiment:Add a Fact|Add a Fact]], to help take Wikimedia into the future. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' You can also get other news from the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|Wikimedia Foundation Bulletin]]. </div><section end="technews-2024-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:३५, २३ जुलै २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27142915 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/31|Translations]] are available. '''Feature news''' * Editors using the Visual Editor in languages that use non-Latin characters for numbers, such as Hindi, Manipuri and Eastern Arabic, may notice some changes in the formatting of reference numbers. This is a side effect of preparing a new sub-referencing feature, and will also allow fixing some general numbering issues in Visual Editor. If you notice any related problems on your wiki, please share details at the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|project talkpage]]. '''Bugs status''' * Some logged-in editors were briefly unable to edit or load pages last week. [[phab:T370304|These errors]] were mainly due to the addition of new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|linter]] rules which led to caching problems. Fixes have been applied and investigations are continuing. * Editors can use the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Information tool]] to get information about IP addresses. This tool is available as a Beta Feature in your preferences. The tool was not available for a few days last week, but is now working again. Thank you to Shizhao for filing the bug report. You can read about that, and [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks#2024-07-25|28 other community-submitted tasks]] that were resolved last week. '''Project updates''' * There are new features and improvements to Phabricator from the Release Engineering and Collaboration Services teams, and some volunteers, including: the search systems, the new task creation system, the login systems, the translation setup which has resulted in support for more languages (thanks to Pppery), and fixes for many edge-case errors. You can [[phab:phame/post/view/316/iterative_improvements/|read details about these and other improvements in this summary]]. * There is an [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|update on the Charts project]]. The team has decided which visualization library to use, which chart types to start focusing on, and where to store chart definitions. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} in [[d:Q9056|Czech]] ([[voy:cs:|<code>voy:cs:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T370905] '''Learn more''' * There is a [[diffblog:2024/07/26/the-journey-to-open-our-first-data-center-in-south-america/|new Wikimedia Foundation data center]] in São Paulo, Brazil which helps to reduce load times. * There is new [[diffblog:2024/07/22/the-perplexing-process-of-uploading-images-to-wikipedia/|user research]] on problems with the process of uploading images. * Commons Impact Metrics are [[diffblog:2024/07/19/commons-impact-metrics-now-available-via-data-dumps-and-api/|now available]] via data dumps and API. * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2024/July|Technical Community Newsletter]] is now available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:४१, ३० जुलै २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27164109 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == साचे चढविण्याची आकार मर्यादा == नमस्कार टायवीन, कृपया, [[भारताच्या टी२० क्रिकेट खेळाडूंची यादी]] हे पान पहा. मी हे पान इंग्रजी पानावरुन भाषांतरित केले आहे. ह्या पानावर [[:वर्ग:अशी पाने ज्यांच्यावर साचे चढविण्याची आकार मर्यादा संपलेली आहे|साचे चढविण्याची आकार मर्यादा संपलेली आहे]]. त्यामुळे नोंदी आणि संदर्भयादी दिसत नाही. तसेच यानंतर सुद्धा अजून साचे वापरले जाण्याची शक्यता आहे. यावर काही उपाय सुचवू शकता का? [[सदस्य:Nitin.kunjir|नितीन कुंजीर]] ([[सदस्य चर्चा:Nitin.kunjir|चर्चा]]) १९:२९, ४ ऑगस्ट २०२४ (IST) == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/32|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Two new parser functions will be available this week: <code><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#dir|#dir]]<nowiki>}}</nowiki></code> and <code><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#bcp47|#bcp47]]<nowiki>}}</nowiki></code>. These will reduce the need for <code>Template:Dir</code> and <code>Template:BCP47</code> on Commons and allow us to [[phab:T343131|drop 100 million rows]] from the "what links here" database. Editors at any wiki that use these templates, can help by replacing the templates with these new functions. The templates at Commons will be updated during the Hackathon at Wikimania. [https://phabricator.wikimedia.org/T359761][https://phabricator.wikimedia.org/T366623] * Communities can request the activation of the visual editor on entire namespaces where discussions sometimes happen (for instance ''Wikipedia:'' or ''Wikisource:'' namespaces) if they understand the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/FAQ#WPNS|known limitations]]. For discussions, users can already use [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] in these namespaces. * The tracking category "Pages using Timeline" has been renamed to "Pages using the EasyTimeline extension" [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3ATimeline-tracking-category&namespace=8 in TranslateWiki]. Wikis that have created the category locally should rename their local creation to match. '''Project updates''' * Editors who help to organize WikiProjects and similar on-wiki collaborations, are invited to share ideas and examples of successful collaborations with the Campaigns and Programs teams. You can fill out [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/WikiProjects|a brief survey]] or share your thoughts [[m:Talk:Campaigns/WikiProjects|on the talkpage]]. The teams are particularly looking for details about successful collaborations on non-English wikis. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The new parser is being rolled out on {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} wikis over the next few months. The {{int:project-localized-name-enwikivoyage}} and {{int:project-localized-name-hewikivoyage}} were [[phab:T365367|switched]] to Parsoid last week. For more information, see [[mw:Parsoid/Parser_Unification|Parsoid/Parser Unification]]. '''Learn more''' * There will be more than 200 sessions at Wikimania this week. Here is a summary of some of the [[diffblog:2024/08/05/interested-in-product-and-tech-here-are-some-wikimania-sessions-you-dont-want-to-miss/|key sessions related to the product and technology area]]. * The latest [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/07-02|Wikimedia Foundation Bulletin]] is available. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2024/July|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: New design previews for Translatable pages; Updates about MinT for Wiki Readers; the release of Translation dumps; and more. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/31|Growth newsletter]] is available. * The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/July 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:१४, ६ ऑगस्ट २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27233905 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/33|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] editors and maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Actions#Show a CAPTCHA|make a CAPTCHA show if a filter matches an edit]]. This allows communities to quickly respond to spamming by automated bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T20110] * [[m:Special:MyLanguage/Stewards|Stewards]] can now specify if global blocks should prevent account creation. Before [[phab:T17273|this change]] by the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product]] Team, all global blocks would prevent account creation. This will allow stewards to reduce the unintended side-effects of global blocks on IP addresses. '''Project updates''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#August_2024_committee_nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new members to refresh the [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]]. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open until at least 2024-08-26. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q2880037|West Coast Bajau]] ([[w:bdr:|<code>w:bdr:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T371757] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:५२, १३ ऑगस्ट २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27253654 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/34|Translations]] are available. '''Feature news''' * Editors who want to re-use references but with different details such as page numbers, will be able to do so by the end of 2024, using a new [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Sub-referencing in a nutshell|sub-referencing]] feature. You can read more [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|about the project]] and [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|how to test the prototype]]. * Editors using tracking categories to identify which pages use specific extensions may notice that six of the categories have been renamed to make them more easily understood and consistent. These categories are automatically added to pages that use specialized MediaWiki extensions. The affected names are for: [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Aintersection-category&namespace=8 DynamicPageList], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Akartographer-tracking-category&namespace=8 Kartographer], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Aphonos-tracking-category&namespace=8 Phonos], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Arss-tracking-category&namespace=8 RSS], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Ascore-use-category&namespace=8 Score], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Awikihiero-usage-tracking-category&namespace=8 WikiHiero]. Wikis that have created the category locally should rename their local creation to match. Thanks to Pppery for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T347324] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Technical volunteers who edit modules and want to get a list of the categories used on a page, can now do so using the <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">categories</bdi></code> property of <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">[[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#Title objects|mw.title objects]]</bdi></code>. This enables wikis to configure workflows such as category-specific edit notices. Thanks to SD001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T50175][https://phabricator.wikimedia.org/T85372] '''Bugs status''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Your help is needed to check if any pages need to be moved or deleted. A maintenance script was run to clean up unreachable pages (due to Unicode issues or introduction of new namespaces/namespace aliases). The script tried to find appropriate names for the pages (e.g. by following the Unicode changes or by moving pages whose titles on Wikipedia start with <code>Talk:WP:</code> so that their titles start with <code>Wikipedia talk:</code>), but it may have failed for some pages, and moved them to <bdi lang="zxx" dir="ltr">[[Special:PrefixIndex/T195546/]]</bdi> instead. Your community should check if any pages are listed there, and move them to the correct titles, or delete them if they are no longer needed. A full log (including pages for which appropriate names could be found) is available in [[phab:P67388]]. * Editors who volunteer as [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|mentors]] to newcomers on their wiki are once again able to access lists of potential mentees who they can connect with to offer help and guidance. This functionality was restored thanks to [[phab:T372164|a bug fix]]. Thank you to Mbch331 for filing the bug report. You can read about that, and 18 other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Project updates''' * The application deadline for the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC) has been extended to September 16. Members will help by providing advice to Foundation Product and Technology leadership on short and long term plans, on complex strategic problems, and help to get feedback from more contributors and technical communities. Selected members should expect to spend roughly 5 hours per month for the Council, during the one year pilot. Please consider applying, and spread the word to volunteers you think would make a positive contribution to the committee. '''Learn more''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award#2024 Winners|2024 Coolest Tool Awards]] were awarded at Wikimania, in seven categories. For example, one award went to the ISA Tool, used for adding structured data to files on Commons, which was recently improved during the [[m:Event:Wiki Mentor Africa ISA Hackathon 2024|Wiki Mentor Africa Hackathon]]. You can see video demonstrations of each tool at the awards page. Congratulations to this year's recipients, and thank you to all tool creators and maintainers. * The latest [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/08-01|Wikimedia Foundation Bulletin]] is available, and includes some highlights from Wikimania, an upcoming Language community meeting, and other news from the movement. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:२४, २० ऑगस्ट २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27307284 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Administrators can now test the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] feature on test2wiki. This was done to allow cross-wiki testing of temporary accounts, for when temporary accounts switch between projects. The feature was enabled on testwiki a few weeks ago. No further temporary account deployments are scheduled yet. Temporary Accounts is a project to create a new type of user account that replaces IP addresses of unregistered editors which are no longer made public. Please [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|share your opinions and questions on the project talk page]]. * Later this week, editors at wikis that use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]] (also known as "Pending Changes") may notice that the indicators at the top of articles have changed. This change makes the system more consistent with the rest of the MediaWiki interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] '''Bugs status''' * Editors who use the 2010 wikitext editor, and use the Character Insert buttons, will [[phab:T361465|no longer]] experience problems with the buttons adding content into the edit-summary instead of the edit-window. You can read more about that, and 26 other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Project updates''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Please review and vote on [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas|Focus Areas]], which are groups of wishes that share a problem. Focus Areas were created for the newly reopened Community Wishlist, which is now open year-round for submissions. The first batch of focus areas are specific to moderator workflows, around welcoming newcomers, minimizing repetitive tasks, and prioritizing tasks. Once volunteers have reviewed and voted on focus areas, the Foundation will then review and select focus areas for prioritization. * Do you have a project and are willing to provide a three (3) month mentorship for an intern? [[mw:Special:MyLanguage/Outreachy|Outreachy]] is a twice a year program for people to participate in a paid internship that will start in December 2024 and end in early March 2025, and they need mentors and projects to work on. Projects can be focused on coding or non-coding (design, documentation, translation, research). See the Outreachy page for more details, and a list of past projects since 2013. '''Learn more''' * If you're curious about the product and technology improvements made by the Wikimedia Foundation last year, read [[diffblog:2024/08/21/wikimedia-foundation-product-technology-improving-the-user-experience/|this recent highlights summary on Diff]]. * To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 2 - Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together.webm|Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together]] (55 mins) - about the [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] project. ** [[c:File:Wikimania 2024 - Belgrade - Day 1 - Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views.webm|Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views]] (30 mins) - an overview for both technical and non technical audiences, covering some of the challenges and open questions, related to the [[mw:MediaWiki Product Insights|platform evolution, stewardship and developer experiences]] research. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:०४, २७ ऑगस्ट २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27341211 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Administrators can now test the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] feature on test2wiki. This was done to allow cross-wiki testing of temporary accounts, for when temporary accounts switch between projects. The feature was enabled on testwiki a few weeks ago. No further temporary account deployments are scheduled yet. Temporary Accounts is a project to create a new type of user account that replaces IP addresses of unregistered editors which are no longer made public. Please [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|share your opinions and questions on the project talk page]]. * Later this week, editors at wikis that use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]] (also known as "Pending Changes") may notice that the indicators at the top of articles have changed. This change makes the system more consistent with the rest of the MediaWiki interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] '''Bugs status''' * Editors who use the 2010 wikitext editor, and use the Character Insert buttons, will [[phab:T361465|no longer]] experience problems with the buttons adding content into the edit-summary instead of the edit-window. You can read more about that, and 26 other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Project updates''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Please review and vote on [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas|Focus Areas]], which are groups of wishes that share a problem. Focus Areas were created for the newly reopened Community Wishlist, which is now open year-round for submissions. The first batch of focus areas are specific to moderator workflows, around welcoming newcomers, minimizing repetitive tasks, and prioritizing tasks. Once volunteers have reviewed and voted on focus areas, the Foundation will then review and select focus areas for prioritization. * Do you have a project and are willing to provide a three (3) month mentorship for an intern? [[mw:Special:MyLanguage/Outreachy|Outreachy]] is a twice a year program for people to participate in a paid internship that will start in December 2024 and end in early March 2025, and they need mentors and projects to work on. Projects can be focused on coding or non-coding (design, documentation, translation, research). See the Outreachy page for more details, and a list of past projects since 2013. '''Learn more''' * If you're curious about the product and technology improvements made by the Wikimedia Foundation last year, read [[diffblog:2024/08/21/wikimedia-foundation-product-technology-improving-the-user-experience/|this recent highlights summary on Diff]]. * To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 2 - Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together.webm|Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together]] (55 mins) - about the [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] project. ** [[c:File:Wikimania 2024 - Belgrade - Day 1 - Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views.webm|Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views]] (30 mins) - an overview for both technical and non technical audiences, covering some of the challenges and open questions, related to the [[mw:MediaWiki Product Insights|platform evolution, stewardship and developer experiences]] research. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:०६, २७ ऑगस्ट २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27341211 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Editors and volunteer developers interested in data visualisation can now test the new software for charts. Its early version is available on beta Commons and beta Wikipedia. This is an important milestone before making charts available on regular wikis. You can [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|read more about this project update]] and help to test the charts. '''Feature news''' * Editors who use the [[{{#special:Unusedtemplates}}]] page can now filter out pages which are expected to be there permanently, such as sandboxes, test-cases, and templates that are always substituted. Editors can add the new magic word [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#EXPECTUNUSEDTEMPLATE|<code dir="ltr"><nowiki>__EXPECTUNUSEDTEMPLATE__</nowiki></code>]] to a template page to hide it from the listing. Thanks to Sophivorus and DannyS712 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T184633] * Editors who use the New Topic tool on discussion pages, will [[phab:T334163|now be reminded]] to add a section header, which should help reduce the quantity of newcomers who add sections without a header. You can read more about that, and {{formatnum:28}} other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. * Last week, some Toolforge tools had occasional connection problems. The cause is still being investigated, but the problems have been resolved for now. [https://phabricator.wikimedia.org/T373243] * Translation administrators at multilingual wikis, when editing multiple translation units, can now easily mark which changes require updates to the translation. This is possible with the [[phab:T298852#10087288|new dropdown menu]]. '''Project updates''' * A new draft text of a policy discussing the use of Wikimedia's APIs [[m:Special:MyLanguage/API Policy Update 2024|has been published on Meta-Wiki]]. The draft text does not reflect a change in policy around the APIs; instead, it is an attempt to codify existing API rules. Comments, questions, and suggestions are welcome on [[m:Talk:API Policy Update 2024|the proposed update’s talk page]] until September 13 or until those discussions have concluded. '''Learn more''' * To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 2 - Charts, the successor of Graphs - A secure and extensible tool for data visualization.webm|Charts, the successor of Graphs - A secure and extensible tool for data visualization]] (25 mins) – about the above-mentioned Charts project. ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 3 - State of Language Technology and Onboarding at Wikimedia.webm|State of Language Technology and Onboarding at Wikimedia]] (90 mins) – about some of the language tools that support Wikimedia sites, such as [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content]]/[[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|Section Translation]], [[mw:Special:MyLanguage/MinT|MinT]], and LanguageConverter; also the current state and future of languages onboarding. [https://phabricator.wikimedia.org/T368772] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:३८, ३ सप्टेंबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27390268 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/37|Translations]] are available. '''Feature news''' * Starting this week, the standard [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighter]] will receive new colors that make them compatible in dark mode. This is the first of many changes to come as part of a major upgrade to syntax highlighting. You can learn more about what's to come on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|help page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T365311][https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Editors of wikis using Wikidata will now be notified of only relevant Wikidata changes in their watchlist. This is because the Lua functions <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>entity:getSitelink()</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw.wikibase.getSitelink(qid)</code></bdi> will have their logic unified for tracking different aspects of sitelinks to reduce junk notifications from [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Projects/Watchlist Wikidata Sitelinks Tracking|inconsistent sitelinks tracking]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T295356] '''Project updates''' * Users of all Wikis will have access to Wikimedia sites as read-only for a few minutes on September 25, starting at 15:00 UTC. This is a planned datacenter switchover for maintenance purposes. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T370962] * Contributors of [[phab:T363538#10123348|11 Wikipedias]], including English will have a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS</code></bdi> namespace added to their Wikipedias. This improvement ensures that links beginning with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS:</code></bdi> (usually shortcuts to the [[w:en:Wikipedia:Manual of Style|Manual of Style]]) are not broken by [[w:en:Mooré|Mooré]] Wikipedia (language code <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mos</code></bdi>). [https://phabricator.wikimedia.org/T363538] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:२३, १० सप्टेंबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27424457 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/38|Translations]] are available. '''Improvements and Maintenance''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Editors interested in templates can help by reading the latest Wishlist focus area, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template recall and discovery]], and share your feedback on the talkpage. This input helps the Community Tech team to decide the right technical approach to build. Everyone is also encouraged to continue adding [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|new wishes]]. * The new automated [[{{#special:NamespaceInfo}}]] page helps editors understand which [[mw:Special:MyLanguage/Help:Namespaces|namespaces]] exist on each wiki, and some details about how they are configured. Thanks to DannyS712 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T263513] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|References Check]] is a feature that encourages editors to add a citation when they add a new paragraph to a Wikipedia article. For a short time, the corresponding tag "Edit Check (references) activated" was erroneously being applied to some edits outside of the main namespace. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T373692] * It is now possible for a wiki community to change the order in which a page’s categories are displayed on their wiki. By default, categories are displayed in the order they appear in the wikitext. Now, wikis with a consensus to do so can [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|request]] a configuration change to display them in alphabetical order. [https://phabricator.wikimedia.org/T373480] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Tool authors can now access ToolsDB's [[wikitech:Portal:Data Services#ToolsDB|public databases]] from both [[m:Special:MyLanguage/Research:Quarry|Quarry]] and [[wikitech:Superset|Superset]]. Those databases have always been accessible to every [[wikitech:Portal:Toolforge|Toolforge]] user, but they are now more broadly accessible, as Quarry can be accessed by anyone with a Wikimedia account. In addition, Quarry's internal database can now be [[m:Special:MyLanguage/Research:Quarry#Querying Quarry's own database|queried from Quarry itself]]. This database contains information about all queries that are being run and starred by users in Quarry. This information was already public through the web interface, but you can now query it using SQL. You can read more about that, and {{formatnum:20}} other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. * Any pages or tools that still use the very old CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw-message-box</code></bdi> need to be updated. These old classes will be removed next week or soon afterwards. Editors can use a [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-message-box&regex=1&namespaces=&title= global-search] to determine what needs to be changed. It is possible to use the newer <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>cdx-message</code></bdi> group of classes as a replacement (see [https://doc.wikimedia.org/codex/latest/components/demos/message.html#css-only-version the relevant Codex documentation], and [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tech/Header&diff=prev&oldid=27449042 an example update]), but using locally defined onwiki classes would be best. [https://phabricator.wikimedia.org/T374499] '''Technical project updates''' * Next week, all Wikimedia wikis will be read-only for a few minutes. This will start on September 25 at [https://zonestamp.toolforge.org/1727276400 15:00 UTC]. This is a planned datacenter switchover for maintenance purposes. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This maintenance process also targets other services.]] The previous switchover took 3 minutes, and the Site Reliability Engineering teams use many tools to make sure that this essential maintenance work happens as quickly as possible. [https://phabricator.wikimedia.org/T370962] '''Tech in depth''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/August 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. This edition includes details about: research about [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Hooks|hook]] handlers to help simplify development, research about performance improvements, work to improve the REST API for end-users, and more. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Auditorium Kyiv - Day 4 - Hackathon Showcase.webm|Hackathon Showcase]] (45 mins) - 19 short presentations by some of the Hackathon participants, describing some of the projects they worked on, such as automated testing of maintenance scripts, a video-cutting command line tool, and interface improvements for various tools. There are [[phab:T369234|more details and links available]] in the Phabricator task. ** [[c:File:Co-Creating a Sustainable Future for the Toolforge Ecosystem.webm|Co-Creating a Sustainable Future for the Toolforge Ecosystem]] (40 mins) - a roundtable discussion for tool-maintainers, users, and supporters of Toolforge about how to make the platform sustainable and how to evaluate the tools available there. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:३३, १७ सप्टेंबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27460876 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only]] for a few minutes on Wednesday September 25 at [https://zonestamp.toolforge.org/1727276400 15:00 UTC]. Reading the wikis will not be interrupted, but editing will be paused. These twice-yearly processes allow WMF's site reliability engineering teams to remain prepared to keep the wikis functioning even in the event of a major interruption to one of our data centers. '''Updates for editors''' [[File:Add alt text from a halfsheet, with the article behind.png|thumb|A screenshot of the interface for the Alt Text suggested-edit feature]] * Editors who use the iOS Wikipedia app in Spanish, Portuguese, French, or Chinese, may see the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project/Alt Text Experiment|Alt Text suggested-edit experiment]] after editing an article, or completing a suggested edit using "[[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project#Hypothesis 2 Add an Image Suggested Edit|Add an image]]". Alt-text helps people with visual impairments to read Wikipedia articles. The team aims to learn if adding alt-text to images is a task that editors can be successful with. Please share any feedback on [[mw:Talk:Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project/Alt Text Experiment|the discussion page]]. * The Codex color palette has been updated with new and revised colors for the MediaWiki user interfaces. The [[mw:Special:MyLanguage/Design System Team/Color/Design documentation#Updates|most noticeable changes]] for editors include updates for: dark mode colors for Links and for quiet Buttons (progressive and destructive), visited Link colors for both light and dark modes, and background colors for system-messages in both light and dark modes. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] It is now possible to include clickable wikilinks and external links inside code blocks. This includes links that are used within <code><nowiki><syntaxhighlight></nowiki></code> tags and on code pages (JavaScript, CSS, Scribunto and Sanitized CSS). Uses of template syntax <code><nowiki>{{…}}</nowiki></code> are also linked to the template page. Thanks to SD0001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T368166] * Two bugs were fixed in the [[m:Special:MyLanguage/Account vanishing|GlobalVanishRequest]] system by improving the logging and by removing an incorrect placeholder message. [https://phabricator.wikimedia.org/T370595][https://phabricator.wikimedia.org/T372223] * View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] From [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]]: ** The API now enables 5,000 on-demand API requests per month and twice-monthly HTML snapshots freely (gratis and libre). More information on the updates and also improvements to the software development kits (SDK) are explained on [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api/ the project's blog post]. While Wikimedia Enterprise APIs are designed for high-volume commercial reusers, this change enables many more community use-cases to be built on the service too. ** The Snapshot API (html dumps) have added beta Structured Contents endpoints ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/ blog post on that]) as well as released two beta datasets (English and French Wikipedia) from that endpoint to Hugging Face for public use and feedback ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/hugging-face-dataset/ blog post on that]). These pre-parsed data sets enable new options for researchers, developers, and data scientists to use and study the content. '''In depth''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The Wikidata Query Service (WDQS) is used to get answers to questions using the Wikidata data set. As Wikidata grows, we had to make a major architectural change so that WDQS could remain performant. As part of the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|WDQS Graph Split project]], we have new SPARQL endpoints available for serving the "[https://query-scholarly.wikidata.org scholarly]" and "[https://query-main.wikidata.org main]" subgraphs of Wikidata. The [http://query.wikidata.org query.wikidata.org endpoint] will continue to serve the full Wikidata graph until March 2025. After this date, it will only serve the main graph. For more information, please see [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|the announcement on Wikidata]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:०७, २४ सप्टेंबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27493779 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/40|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Readers of [[phab:T375401|42 more wikis]] can now use Dark Mode. If the option is not yet available for logged-out users of your wiki, this is likely because many templates do not yet display well in Dark Mode. Please use the [https://night-mode-checker.wmcloud.org/ night-mode-checker tool] if you are interested in helping to reduce the number of issues. The [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for night mode compatibility on Wikimedia wikis|recommendations page]] provides guidance on this. Dark Mode is enabled on additional wikis once per month. * Editors using the 2010 wikitext editor as their default can access features from the 2017 wikitext editor by adding <code dir=ltr>?veaction=editsource</code> to the URL. If you would like to enable the 2017 wikitext editor as your default, it can be set in [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-newwikitext|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T239796] * For logged-out readers using the Vector 2022 skin, the "donate" link has been moved from a collapsible menu next to the content area into a more prominent top menu, next to "Create an account". This restores the link to the level of prominence it had in the Vector 2010 skin. [[mw:Readers/2024 Reader and Donor Experiences#Donor Experiences (Key Result WE 3.2 and the related hypotheses)|Learn more]] about the changes related to donor experiences. [https://phabricator.wikimedia.org/T373585] * The CampaignEvents extension provides tools for organizers to more easily manage events, communicate with participants, and promote their events on the wikis. The extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|enabled]] on Arabic Wikipedia, Igbo Wikipedia, Swahili Wikipedia, and Meta-Wiki. [[w:zh:Wikipedia:互助客栈/其他#引進CampaignEvents擴充功能|Chinese Wikipedia has decided]] to enable the extension, and discussions on the extension are in progress [[w:es:Wikipedia:Votaciones/2024/Sobre la política de Organizadores de Eventos|on Spanish Wikipedia]] and [[d:Wikidata:Project chat#Enabling the CampaignEvents Extention on Wikidata|on Wikidata]]. To learn how to enable the extension on your wiki, you can visit [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|the CampaignEvents page on Meta-Wiki]]. * View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers with an account on Wikitech-wiki should [[wikitech:Wikitech/SUL-migration|check if any action is required]] for their accounts. The wiki is being changed to use the single-user-login (SUL) system, and other configuration changes. This change will help reduce the overall complexity for the weekly software updates across all our wikis. '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|server switch]] was completed successfully last week with a read-only time of [[wikitech:Switch Datacenter#Past Switches|only 2 minutes 46 seconds]]. This periodic process makes sure that engineers can switch data centers and keep all of the wikis available for readers, even if there are major technical issues. It also gives engineers a chance to do maintenance and upgrades on systems that normally run 24 hours a day, and often helps to reveal weaknesses in the infrastructure. The process involves dozens of software services and hundreds of hardware servers, and requires multiple teams working together. Work over the past few years has reduced the time from 17 minutes down to 2–3 minutes. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/66ZW7B2MG63AESQVTXDIFQBDBS766JGW/] '''Meetings and events''' * October 4–6: [[m:Special:MyLanguage/WikiIndaba conference 2024|WikiIndaba Conference's Hackathon]] in Johannesburg, South Africa * November 4–6: [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024|MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024]] in Vienna, Austria '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:५१, १ ऑक्टोबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27530062 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Communities can now request installation of [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator|Automoderator]] on their wiki. Automoderator is an automated anti-vandalism tool that reverts bad edits based on scores from the new "Revert Risk" machine learning model. You can [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AutoModerator/Deploying|read details about the necessary steps]] for installation and configuration. [https://phabricator.wikimedia.org/T336934] '''Updates for editors''' * Translators in wikis where [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation#Try the tool|the mobile experience of Content Translation is available]], can now customize their articles suggestion list from 41 filtering options when using the tool. This topic-based article suggestion feature makes it easy for translators to self-discover relevant articles based on their area of interest and translate them. You can [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&active-list=suggestions try it with your mobile device]. [https://phabricator.wikimedia.org/T368422] * View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * It is now possible for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><syntaxhighlight></nowiki></code></bdi> code blocks to offer readers a "Copy" button if the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>copy=1</nowiki></code></bdi> attribute is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight#copy|set on the tag]]. Thanks to SD0001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T40932] * Customized copyright footer messages on all wikis will be updated. The new versions will use wikitext markup instead of requiring editing raw HTML. [https://phabricator.wikimedia.org/T375789] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this month, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] will be rolled out on several pilot wikis. The final list of the wikis will be published in the second half of the month. If you maintain any tools, bots, or gadgets on [[phab:T376499|these 11 wikis]], and your software is using data about IP addresses or is available for logged-out users, please check if it needs to be updated to work with temporary accounts. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|Guidance on how to update the code is available]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Rate limiting has been enabled for the code review tools [[Wikitech:Gerrit|Gerrit]] and [[Wikitech:GitLab|GitLab]] to address ongoing issues caused by malicious traffic and scraping. Clients that open too many concurrent connections will be restricted for a few minutes. This rate limiting is managed through [[Wikitech:nftables|nftables]] firewall rules. For more details, see Wikitech's pages on [[Wikitech:Firewall#Throttling with nftables|Firewall]], [[Wikitech:GitLab/Abuse and rate limiting|GitLab limits]] and [[Wikitech:Gerrit/Operations#Throttling IPs|Gerrit operations]]. * Five new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q49224|Komering]] ([[w:kge:|<code>w:kge:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374813] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36096|Mooré]] ([[m:mos:|<code>m:mos:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374641] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[wikt:mad:|<code>wikt:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374968] ** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q2501174|Gorontalo]] ([[q:gor:|<code>q:gor:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T375088] ** a {{int:project-localized-name-group-wikinews}} in [[d:Q56482|Shan]] ([[n:shn:|<code>n:shn:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T375430] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:१३, ८ ऑक्टोबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27557422 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/42|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Structured Discussion extension (also known as Flow) is starting to be removed. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|A first set of wikis]] are being contacted. These wikis are invited to stop using Flow, and to move all Flow boards to sub-pages, as archives. At these wikis, a script will move all Flow pages that aren't a sub-page to a sub-page automatically, starting on 22 October 2024. On 28 October 2024, all Flow boards at these wikis will be set in read-only mode. [https://www.mediawiki.org/wiki/Structured_Discussions/Deprecation][https://phabricator.wikimedia.org/T370722] * WMF's Search Platform team is working on making it easier for readers to perform text searches in their language. A [[phab:T332342|change last week]] on over 30 languages makes it easier to find words with accents and other diacritics. This applies to both full-text search and to types of advanced search such as the <bdi lang="en" dir="ltr">''hastemplate''</bdi> and <bdi lang="en" dir="ltr">''incategory''</bdi> keywords. More technical details (including a few other minor search upgrades) are available. [https://www.mediawiki.org/wiki/User:TJones_%28WMF%29/Notes/Language_Analyzer_Harmonization_Notes#ASCII-folding/ICU-folding_%28T332342%29] * View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|EditCheck]] was installed at Russian Wikipedia, and fixes were made for some missing user interface styles. '''Updates for technical contributors''' * Editors who use the Toolforge tool [[toolforge:copyvios|Earwig's Copyright Violation Detector]] will now be required to log in with their Wikimedia account before running checks using the "search engine" option. This change is needed to help prevent external bots from misusing the system. Thanks to Chlod for these improvements. [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_talk:New_pages_patrol/Reviewers#Authentication_is_now_required_for_search_engine_checks_on_Earwig's_Copyvio_Tool] * [[m:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] users can create tickets and add comments on existing tickets via Email again. [[mw:Special:MyLanguage/Phabricator/Help#Using email|Sending email to Phabricator]] has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T356077] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Some HTML elements in the interface are now wrapped with a <code><nowiki><bdi></nowiki></code> element, to make our HTML output more aligned with Web standards. More changes like this will be coming in future weeks. This change might break some tools that rely on the previous HTML structure of the interface. Note that relying on the HTML structure of the interface is [[mw:Special:MyLanguage/Stable interface policy/Frontend#What is not stable?|not recommended]] and might break at any time. [https://phabricator.wikimedia.org/T375975] '''In depth''' * The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/September 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. This edition includes: updates on Wikimedia's authentication system, research to simplify feature development in the MediaWiki platform, updates on Parser Unification and MathML rollout, and more. * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2024/October|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition include: research about improving topic suggestions related to countries, improvements to PHPUnit tests, and more. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:५२, १५ ऑक्टोबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27597254 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Join the Wikipedia Asian Month Campaign 2024 == <div lang="en" dir="ltr"> Dear 2022 & 2023 WAM Organizers, Greetings from Wikipedia Asian Month User Group! The [[m:Wikipedia_Asian_Month_2024|Wikipedia Asian Month Campaign 2024]] is just around the corner. We invite you to register your language for the event on the "[[m:Wikipedia_Asian_Month_2024/Join_an_Event|Join an event]]" page and once again become an organizer for your language's Wikipedia. Additionally, this year we have selected [[m:Wikipedia_Asian_Month_User_Group/Ambassadors|ambassadors]] for various regions in Asia. If you encounter any issues and need support, feel free to reach out to the ambassador responsible for your area or contact me for further communication. We look forward to seeing you again this year. Thank you! [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|thumb|100px|right]] [[m:User:Betty2407|Betty2407]] ([[m:User talk:Betty2407|talk]]) 11:00, 20 October 2024 (UTC) on behalf of [[m:Wikipedia_Asian_Month_2024/Team|Wikipedia Asian Month 2024 Team]] <small>You received this message because you was an organizer in the previous campaigns. - [[m:User:Betty2407/WAMMassMessagelist|Unsubscribe]]</small> </div> <!-- सदस्य:Betty2407@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&oldid=27632678 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/43|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Mobile Apps team has released an [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Navigation Refresh#Phase 1: Creating a user Profile Menu (T373714)|update]] to the iOS app's navigation, and it is now available in the latest App store version. The team added a new Profile menu that allows for easy access to editor features like Notifications and Watchlist from the Article view, and brings the "Donate" button into a more accessible place for users who are reading an article. This is the first phase of a larger planned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Navigation Refresh|navigation refresh]] to help the iOS app transition from a primarily reader-focused app, to an app that fully supports reading and editing. The Wikimedia Foundation has added more editing features and support for on-wiki communication based on volunteer requests in recent years. [[File:IOS App Navigation refresh first phase 05.png|thumb|iOS Wikipedia App's profile menu and contents]] '''Updates for editors''' * Wikipedia readers can now download a browser extension to experiment with some early ideas on potential features that recommend articles for further reading, automatically summarize articles, and improve search functionality. For more details and to stay updated, check out the Web team's [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments|Content Discovery Experiments page]] and [[mw:Special:MyLanguage/Newsletter:Web team's projects|subscribe to their newsletter]]. * Later this month, logged-out editors of [[phab:T376499|these 12 wikis]] will start to have [[mw:Special:Mylanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] created. The list may slightly change - some wikis may be removed but none will be added. Temporary account is a new [[mw:Special:MyLanguage/User account types|type of user account]]. It enhances the logged-out editors' privacy and makes it easier for community members to communicate with them. If you maintain any tools, bots, or gadgets on these 12 wikis, and your software is using data about IP addresses or is available for logged-out users, please check if it needs to be updated to work with temporary accounts. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|Guidance on how to update the code is available]]. Read more about the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|deployment plan across all wikis]]. * View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[w:nr:Main Page|South Ndebele]], [[w:rsk:Главни бок|Pannonian Rusyn]], [[w:ann:Uwu|Obolo]], [[w:iba:Lambar Keterubah|Iban]] and [[w:tdd:ᥞᥨᥝᥴ ᥘᥣᥲ ᥖᥥᥰ|Tai Nüa]] Wikipedia languages were created last week. [https://www.wikidata.org/wiki/Q36785][https://www.wikidata.org/wiki/Q35660][https://www.wikidata.org/wiki/Q36614][https://www.wikidata.org/wiki/Q33424][https://www.wikidata.org/wiki/Q36556] * It is now possible to create functions on Wikifunctions using Wikidata lexemes, through the new [[f:Z6005|Wikidata lexeme type]] launched last week. When you go to one of these functions, the user interface provides a lexeme selector that helps you pick a lexeme from Wikidata that matches the word you type. After hitting run, your selected lexeme is retrieved from Wikidata, transformed into a Wikidata lexeme type, and passed into the selected function. Read more about this in [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2024-10-17#Function of the Week: select representation from lexeme|the latest Wikifunctions newsletter]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Users of the Wikimedia sites can now format dates more easily in different languages with the new <code dir="ltr">{{[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##timef|#timef]]:…}}</code> parser function. For example, <code dir="ltr"><nowiki>{{#timef:now|date|en}}</nowiki></code> will show as "<bdi lang="en" dir="ltr">{{#timef:now|date|en}}</bdi>". Previously, <code dir="ltr"><nowiki>{{#time:…}}</nowiki></code> could be used to format dates, but this required knowledge of the order of the time and date components and their intervening punctuation. <code dir="ltr">#timef</code> (or <code dir="ltr">#timefl</code> for local time) provides access to the standard date formats that MediaWiki uses in its user interface. This may help to simplify some templates on multi-lingual wikis like Commons and Meta. [https://phabricator.wikimedia.org/T223772][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##timef] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Commons and Meta users can now efficiently [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Localization|retrieve the user's language]] using <code dir="ltr"><nowiki>{{USERLANGUAGE}}</nowiki></code> instead of using <code dir="ltr"><nowiki>{{int:lang}}</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T4085] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Tech Advisory Council]] (PTAC) now has its pilot members with representation across Africa, Asia, Europe, North America and South America. They will work to address the [[Special:MyLanguage/Movement Strategy/Initiatives/Technology Council|Movement Strategy's Technology Council]] initiative of having a co-defined and more resilient technological platform. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Strategy/Initiatives/Technology_Council] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/32|Growth newsletter]] is available. It includes: an upcoming Newcomer Homepage Community Updates module, new Community Configuration options, and details on new projects. * The Wikimedia Foundation is [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Security Team#CNA Partnership|now an official partner of the CVE program]], which is an international effort to catalog publicly disclosed cybersecurity vulnerabilities. This partnership will allow the Security Team to instantly publish [[w:en:Common Vulnerabilities and Exposures|common vulnerabilities and exposures]] (CVE) records that are affecting MediaWiki core, extensions, and skins, along with any other code the Foundation is a steward of. * The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Community Wishlist]] is now [[m:Community Wishlist/Updates#October 16, 2024: Conversations Made Easier: Machine-Translated Wishes Are Here!|testing machine translations]] for Wishlist content. Volunteers can now read machine-translated versions of wishes and dive into discussions even before translators arrive to translate content. '''Meetings and events''' * 24 October - Wiki Education Speaker Series Webinar - [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/N4XTB4G55BUY3M3PNGUAKQWJ7A4UOPAK/ Open Source Tech: Building the Wiki Education Dashboard], featuring Wikimedia interns and a Web developer in the panel. * 20–22 December 2024 - [[m:Special:MyLanguage/Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024|Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024]] in Odisha, India. A hackathon for community members, including developers, designers and content editors, to build technical solutions that improve contributors' experiences. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:२३, २२ ऑक्टोबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27634672 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feminism and Folklores 2024 Organizers Feedback == Dear Organizer, [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg | right | frameless]] We extend our heartfelt gratitude for your invaluable contributions to [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2024 Feminism and Folklore 2024]. Your dedication to promoting feminist perspectives on Wikimedia platforms has been instrumental in the campaign's success. To better understand your initiatives and impact, we invite you to participate in a short survey (5-7 minutes). Your feedback will help us document your achievements in our report and showcase your story in our upcoming blog, highlighting the diversity of [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore Feminism and Folklore] initiatives. Click to participate in the [https://forms.gle/dSeoDP1r7S4KCrVZ6 survey]. By participating in the By participating in the survey, you help us share your efforts in reports and upcoming blogs. This will help showcase and amplify your work, inspiring others to join the movement. The survey covers: #Community engagement and participation #Challenges and successes #Partnership Thank you again for your tireless efforts in promoting [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore Feminism and Folklore]. Best regards,<br> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 14:23, 26 October 2024 (UTC) <!-- सदस्य:Joris Darlington Quarshie@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/44|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Later in November, the Charts extension will be deployed to the test wikis in order to help identify and fix any issue. A security review is underway to then enable deployment to pilot wikis for broader testing. You can read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates#October 2024: Working towards production deployment|the October project update]] and see the [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Charts latest documentation and examples on Beta Wikipedia]. * View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[w:en:PediaPress|Pediapress.com]], an external service that creates books from Wikipedia, can now use [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Maps|Wikimedia Maps]] to include existing pre-rendered infobox map images in their printed books on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T375761] '''Updates for technical contributors''' * Wikis can use [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:GuidedTour|the Guided Tour extension]] to help newcomers understand how to edit. The Guided Tours extension now works with [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Dark mode|dark mode]]. Guided Tour maintainers can check their tours to see that nothing looks odd. They can also set <code>emitTransitionOnStep</code> to <code>true</code> to fix an old bug. They can use the new flag <code>allowAutomaticBack</code> to avoid back-buttons they don't want. [https://phabricator.wikimedia.org/T73927#10241528] * Administrators in the Wikimedia projects who use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Nuke|Nuke Extension]] will notice that mass deletions done with this tool have the "Nuke" tag. This change will make reviewing and analyzing deletions performed with the tool easier. [https://phabricator.wikimedia.org/T366068] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:२६, २९ ऑक्टोबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27668811 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Stewards can now make [[m:Special:MyLanguage/Global blocks|global account blocks]] cause global [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblocks]]. This will assist stewards in preventing abuse from users who have been globally blocked. This includes preventing globally blocked temporary accounts from exiting their session or switching browsers to make subsequent edits for 24 hours. Previously, temporary accounts could exit their current session or switch browsers to continue editing. This is an anti-abuse tool improvement for the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] project. You can read more about the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|progress on key features for temporary accounts]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T368949] * Wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]] can now use the [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Event list#October 29, 2024: Collaboration List launched|Collaboration List]] feature. This list provides a new, easy way for contributors to learn about WikiProjects on their wikis. Thanks to the Campaign team for this work that is part of [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product %26 Technology OKRs#WE KRs|the 2024/25 annual plan]]. If you are interested in bringing the CampaignEvents extension to your wiki, you can [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|follow these steps]] or you can reach out to User:Udehb-WMF for help. * The text color for red links will be slightly changed later this week to improve their contrast in light mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T370446] * View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, on multilingual wikis, users [[phab:T216368|can now]] hide translations from the WhatLinksHere special page. '''Updates for technical contributors''' * XML [[m:Special:MyLanguage/Data dumps|data dumps]] have been temporarily paused whilst a bug is investigated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/xmldatadumps-l@lists.wikimedia.org/message/BXWJDPO5QI2QMBCY7HO36ELDCRO6HRM4/] '''In depth''' * Temporary Accounts have been deployed to six wikis; thanks to the Trust and Safety Product team for [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|this work]], you can read about [[phab:T340001|the deployment plans]]. Beginning next week, Temporary Accounts will also be enabled on [[phab:T378336|seven other projects]]. If you are active on these wikis and need help migrating your tools, please reach out to [[m:User:Udehb-WMF|User:Udehb-WMF]] for assistance. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2024/October|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: New languages supported in translatewiki or in MediaWiki; New keyboard input methods for some languages; details about recent and upcoming meetings, and more. '''Meetings and events''' * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024|MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024]] is happening in Vienna, Austria and online from 4 to 6 November 2024. The conference will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:२०, ५ नोव्हेंबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27693917 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [Reminder] Apply for Cycle 3 Grants by December 1st! == Dear Feminism and Folklore Organizers, We hope this message finds you well. We are excited to inform you that the application window for Wikimedia Foundation's Cycle 3 of our grants is now open. Please ensure to submit your applications by December 1st. For a comprehensive guide on how to apply, please refer to the Wiki Loves Folklore Grant Toolkit: https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Folklore_Grant_Toolkit Additionally, you can find detailed information on the Rapid Grant timeline here: https://meta.wikimedia.org/wiki/Grants:Project/Rapid#Timeline We appreciate your continuous efforts and contributions to our campaigns. Should you have any questions or need further assistance, please do not hesitate to reach out: '''support@wikilovesfolkore.org''' Kind regards, <br> On behalf of the Wiki Loves Folklore International Team. <br> [[User:Joris Darlington Quarshie | Joris Darlington Quarshie]] ([[User talk:Joris Darlington Quarshie|talk]]) 08:39, 9 November 2024 (UTC) <!-- सदस्य:Joris Darlington Quarshie@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * On wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Translate|Translate extension]] enabled, users will notice that the FuzzyBot will now automatically create translated versions of categories used on translated pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T285463] * View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the submitted task to use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SecurePoll|SecurePoll extension]] for English Wikipedia's special [[w:en:Wikipedia:Administrator elections|administrator election]] was resolved on time. [https://phabricator.wikimedia.org/T371454] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] In <code dir="ltr">[[mw:MediaWiki_1.44/wmf.2|1.44.0-wmf-2]]</code>, the logic of Wikibase function <code>getAllStatements</code> changed to behave like <code>getBestStatements</code>. Invoking the function now returns a copy of values which are immutable. [https://phabricator.wikimedia.org/T270851] * [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. The API will be rerouting some page content endpoints from RESTbase to the newer [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST API]] endpoints. The [[phab:T374683|impacted endpoints]] include getting page/revision metadata and rendered HTML content. These changes will be available on testwiki later this week, with other projects to follow. This change should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints should verify behavior on testwiki, and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]]. '''In depth''' * Admins and users of the Wikimedia projects [[mw:Special:MyLanguage/Moderator_Tools/Automoderator#Usage|where Automoderator is enabled]] can now monitor and evaluate important metrics related to Automoderator's actions. [https://superset.wmcloud.org/superset/dashboard/unified-automoderator-activity-dashboard/ This Superset dashboard] calculates and aggregates metrics about Automoderator's behaviour on the projects in which it is deployed. Thanks to the Moderator Tools team for this Dashboard; you can visit [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator/Unified Activity Dashboard|the documentation page]] for more information about this work. [https://phabricator.wikimedia.org/T369488] '''Meetings and events''' * 21 November 2024 ([[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] & [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]) - [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Community call]] with Wikimedia Commons volunteers and stakeholders to help prioritize support efforts for 2025-2026 Fiscal Year. The theme of this call is how content should be organised on Wikimedia Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:३८, १२ नोव्हेंबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27732268 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Users of Wikimedia sites will now be warned when they create a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects|redirect]] to a page that doesn't exist. This will reduce the number of broken redirects to red links in our projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T326057] * View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot/Overview|Pywikibot]], which automates work on MediaWiki sites, was upgraded to 9.5.0 on Toolforge. [https://phabricator.wikimedia.org/T378676] '''Updates for technical contributors''' * On wikis that use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs extension]], pages created or moved by users with the appropriate permissions are marked as flagged automatically. This feature has not been working recently, and changes fixing it should be deployed this week. Thanks to Daniel and Wargo for working on this. [https://phabricator.wikimedia.org/T379218][https://phabricator.wikimedia.org/T368380] '''In depth''' * There is a new [https://diff.wikimedia.org/2024/11/05/say-hi-to-temporary-accounts-easier-collaboration-with-logged-out-editors-with-better-privacy-protection Diff post] about Temporary Accounts, available in more than 15 languages. Read it to learn about what Temporary Accounts are, their impact on different groups of users, and the plan to introduce the change on all wikis. '''Meetings and events''' * Technical volunteers can now register for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which will take place in Istanbul, Turkey. [https://pretix.eu/wikimedia/hackathon2025/ Application for travel and accommodation scholarships] is open from '''November 12 to December 10 2024'''. The registration for the event will close in mid-April 2025. The Wikimedia Hackathon is an annual gathering that unites the global technical community to collaborate on existing projects and explore new ideas. * Join the [[C:Special:MyLanguage/Commons:WMF%20support%20for%20Commons/Commons%20community%20calls|Wikimedia Commons community calls]] this week to help prioritize support for Commons which will be planned for 2025–2026. The theme will be how content should be organised on Wikimedia Commons. This is an opportunity for volunteers who work on different things to come together and talk about what matters for the future of the project. The calls will take place '''November 21, 2024, [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]'''. * A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place '''November 29, 16:00 UTC''' to discuss updates and technical problem-solving. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०७:३१, १९ नोव्हेंबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27806858 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-48</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new version of the standard wikitext editor-mode [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighter]] will be available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] later this week. This brings many new features and bug fixes, including right-to-left support, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Template folding|template folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and an improved search panel. You can learn more on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|help page]]. * The 2010 wikitext editor now supports common keyboard shortcuts such <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>B</code></bdi> for bold and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>I</code></bdi> for italics. A full [[mw:Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|list of all six shortcuts]] is available. Thanks to SD0001 for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T62928] * Starting November 28, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: <bdi>bswiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>elwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>euwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>fawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>fiwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikiquote</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikisource</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikiversity</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikivoyage</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>idwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>lvwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>plwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>ptwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>urwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>viwikisource</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>zhwikisource</bdi>. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a user creating a new AbuseFilter can now only set the filter to "protected" [[phab:T377765|if it includes a protected variable]]. '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]], which can be used in JavaScript, CSS, JSON, and Lua pages, [[phab:T377663|now offers]] live autocompletion. Thanks to SD0001 for this improvement. The feature can be temporarily disabled on a page by pressing <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>,</code></bdi> and un-selecting "<bdi lang="en" dir="ltr">Live Autocompletion</bdi>". * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Tool-maintainers who use the Graphite system for tracking metrics, need to migrate to the newer Prometheus system. They can check [https://grafana.wikimedia.org/d/K6DEOo5Ik/grafana-graphite-datasource-utilization?orgId=1 this dashboard] and the list in the Description of the [[phab:T350592|task T350592]] to see if their tools are listed, and they should claim metrics and dashboards connected to their tools. They can then disable or migrate all existing metrics by following the instructions in the task. The Graphite service will become read-only in April. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/KLUV4IOLRYXPQFWD6WKKJUHMWE77BMSZ/] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/NewPP parser report|New PreProcessor parser performance report]] has been fixed to give an accurate count for the number of Wikibase entities accessed. It had previously been resetting after 400 entities. [https://phabricator.wikimedia.org/T279069] '''Meetings and events''' * A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place November 29 at [https://zonestamp.toolforge.org/1732896000 16:00 UTC]. There will be presentations on topics like developing language keyboards, the creation of the Mooré Wikipedia, the language support track at [[m:Wiki Indaba|Wiki Indaba]], and a report from the Wayuunaiki community on their experiences with the Incubator and as a new community over the last 3 years. This meeting will be in English and will also have Spanish interpretation. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:१२, २६ नोव्हेंबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27847039 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Two new parser functions were added this week. The <code dir="ltr"><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interwikilink|#interwikilink]]<nowiki>}}</nowiki></code> function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interwiki links|interwiki link]] and the <code dir="ltr"><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interlanguagelink|#interlanguagelink]]<nowiki>}}</nowiki></code> function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interlanguage links|interlanguage link]]. These parser functions are useful on wikis where namespaces conflict with interwiki prefixes. For example, links beginning with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS:</code></bdi> on English Wikipedia [[phab:T363538|conflict with the <code>mos</code> language code prefix of Mooré Wikipedia]]. * Starting this week, Wikimedia wikis no longer support connections using old RSA-based HTTPS certificates, specifically rsa-2048. This change is to improve security for all users. Some older, unsupported browser or smartphone devices will be unable to connect; Instead, they will display a connectivity error. See the [[wikitech:HTTPS/Browser_Recommendations|HTTPS Browser Recommendations page]] for more-detailed information. All modern operating systems and browsers are always able to reach Wikimedia projects. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/CTYEHVNSXUD3NFAAMG3BLZVTVQWJXJAH/] * Starting December 16, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: <bdi>arwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>cawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>mediawikiwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>orwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wawiktionary</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wikidatawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>zhwiki</bdi>. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T380910] * This month the Chart extension was deployed to production and is now available on Commons and Testwiki. With the security review complete, pilot wiki deployment is expected to start in the first week of December. You can see a working version [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details. * View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug with the "Download as PDF" system was fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T376438] '''Updates for technical contributors''' * In late February, temporary accounts will be rolled out on at least 10 large wikis. This deployment will have a significant effect on the community-maintained code. This is about Toolforge tools, bots, gadgets, and user scripts that use IP address data or that are available for logged-out users. The Trust and Safety Product team wants to identify this code, monitor it, and assist in updating it ahead of the deployment to minimize disruption to workflows. The team asks technical editors and volunteer developers to help identify such tools by adding them to [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/Impacted tools|this list]]. In addition, review the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|updated documentation]] to learn how to adjust the tools. Join the discussions on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|project talk page]] or in the [[discord:channels/221049808784326656/1227616742340034722|dedicated thread]] on the [[w:Wikipedia:Discord|Wikimedia Community Discord server (in English)]] for support and to share feedback. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:५३, ३ डिसेंबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27873992 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [Workshop] Identifying Win-Win Relationships with Partners for Wikimedia == Dear Recipient,<br> We are excited to invite you to the third workshop in our Advocacy series, part of the Feminism and Folklore International Campaign. This highly anticipated workshop, titled <b>"Identifying Win-Win Relationships with Partners for Wikimedia,"</b> will be led by the esteemed Alex Stinson, Lead Program Strategist at the Wikimedia Foundation. Don't miss this opportunity to gain valuable insights into forging effective partnerships. ===Workshop Objectives=== * <b>Introduction to Partnerships: </b>Understand the importance of building win-win relationships within the Wikimedia movement. * <b>Strategies for Collaboration: </b>Learn practical strategies for identifying and fostering effective partnerships. * <b>Case Studies:</b> Explore real-world examples of successful partnerships in the Wikimedia community. * <b>Interactive Discussions: </b>Engage in discussions to share experiences and insights on collaboration and advocacy. ===Workshop Details=== 📅 Date: 7th December 2024<br> ⏰ Time: 4:30 PM UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1733589000 Check your local time zone])<br> 📍 Venue: Zoom Meeting ===How to Join:=== Registration Link: https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Identifying_Win-Win_Relationships_with_Partners_for_Wikimedia <br> Meeting ID: 860 4444 3016 <br> Passcode: 834088 We welcome participants to bring their diverse perspectives and stories as we drive into the collaborative opportunities within the Wikimedia movement. Together, we’ll explore how these partnerships can enhance our advocacy and community efforts. Thank you, Wiki Loves Folklore International Team [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 07:34, 03 December 2024 (UTC) <!-- सदस्य:Joris Darlington Quarshie@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Technical documentation contributors can find updated resources, and new ways to connect with each other and the Wikimedia Technical Documentation Team, at the [[mw:Special:MyLanguage/Documentation|Documentation hub]] on MediaWiki.org. This page links to: resources for writing and improving documentation, a new <bdi lang="zxx" dir="ltr">#wikimedia-techdocs</bdi> IRC channel on libera.chat, a listing of past and upcoming documentation events, and ways to request a documentation consultation or review. If you have any feedback or ideas for improvements to the documentation ecosystem, please [[mw:Wikimedia Technical Documentation Team#Contact us|contact the Technical Documentation Team]]. '''Updates for editors''' [[File:Edit Check on Desktop.png|thumb|Layout change for the Edit Check feature]] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] will be relocated to a sidebar on desktop. Edit check is the feature for new editors to help them follow policies and guidelines. This layout change creates space to present people with [[mw:Edit check#1 November 2024|new Checks]] that appear ''while'' they are typing. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#Reference Check A/B Test|initial results]] show newcomers encountering Edit Check are 2.2 times more likely to publish a new content edit that includes a reference and is not reverted. * The Chart extension, which enables editors to create data visualizations, was successfully made available on MediaWiki.org and three pilot wikis (Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedias). You can see a working examples [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details. * Translators in wikis where the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation#Try the tool|mobile experience of Content Translation is available]], can now discover articles in Wikiproject campaigns of their interest from the "[https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=specialcx&filter-type=automatic&filter-id=collections&active-list=suggestions&from=es&to=en All collection]" category in the articles suggestion feature. Wikiproject Campaign organizers can use this feature, to help translators to discover articles of interest, by adding the <code dir=ltr><nowiki><page-collection> </page-collection></nowiki></code> tag to their campaign article list page on Meta-wiki. This will make those articles discoverable in the Content Translation tool. For more detailed information on how to use the tool and tag, please refer to [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists/How to use the features|the step-by-step guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378958] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Nuke]] feature, which enables administrators to mass delete pages, now has a [[phab:T376379#10310998|multiselect filter for namespace selection]]. This enables users to select multiple specific namespaces, instead of only one or all, when fetching pages for deletion. * The Nuke feature also now [[phab:T364225#10371365|provides links]] to the userpage of the user whose pages were deleted, and to the pages which were not selected for deletion, after page deletions are queued. This enables easier follow-up admin-actions. Thanks to Chlod and the Moderator Tools team for both of these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T364225#10371365] * The Editing Team is working on making it easier to populate citations from archive.org using the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|Citoid]] tool, the auto-filled citation generator. They are asking communities to add two parameters preemptively, <code dir=ltr>archiveUrl</code> and <code dir=ltr>archiveDate</code>, within the TemplateData for each citation template using Citoid. You can see an [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACite_web%2Fdoc&diff=1261320172&oldid=1260788022 example of a change in a template], and a [https://global-search.toolforge.org/?namespaces=10&q=%5C%22citoid%5C%22%3A%20%5C%7B&regex=1&title= list of all relevant templates]. [https://phabricator.wikimedia.org/T374831] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} in [[d:Q9240|Indonesian]] ([[voy:id:|<code>voy:id:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T380726] * Last week, all wikis had problems serving pages to logged-in users and some logged-out users for 30–45 minutes. This was caused by a database problem, and investigation is ongoing. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/3g2ckc7bp6l9] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add Link]] feature has been fixed. Previously, the list of sections which are excluded from Add Link was partially ignored in certain cases. [https://phabricator.wikimedia.org/T380455][https://phabricator.wikimedia.org/T380329] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, now has an early-stage [[git:design/codex-php|implementation in PHP]]. It is available for general use in MediaWiki extensions and Toolforge apps through [https://packagist.org/packages/wikimedia/codex Composer], with use in MediaWiki core coming soon. More information is available in [[wmdoc:design-codex-php/main/index.html|the documentation]]. Thanks to Doğu for the inspiration and many contributions to the library. [https://phabricator.wikimedia.org/T379662] * [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. On December 4, the MediaWiki Interfaces team began rerouting page/revision metadata and rendered HTML content endpoints on [[testwiki:|testwiki]] from RESTbase to comparable MediaWiki REST API endpoints. The team encourages active users of these endpoints to verify their tool's behavior on testwiki and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]] before the end of the year, as they intend to roll out the same change across all Wikimedia projects in early January. These changes are part of the work to replace the outdated [[mw:RESTBase/deprecation|RESTBase]] system. * The [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/986172 2024 Developer Satisfaction Survey] is seeking the opinions of the Wikimedia developer community. Please take the survey if you have any role in developing software for the Wikimedia ecosystem. The survey is open until 3 January 2025, and has an associated [[foundation:Legal:Developer Satisfaction Survey 2024 Privacy Statement|privacy statement]]. * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Meetings and events''' * The next meeting in the series of [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation discussions with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Event:Commons community discussion - 12 December 2024 08:00 UTC|December 12 at 8:00 UTC]] and [[m:Event:Commons community discussion - 12_December 2024 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is new media and new contributors. Contributors from all wikis are welcome to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:४६, १० डिसेंबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27919424 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Interested in improving event management on your home wiki? The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents extension]] offers organizers features like event registration management, event/wikiproject promotion, finding potential participants, and more - all directly on-wiki. If you are an organizer or think your community would benefit from this extension, start a discussion to enable it on your wiki today. To learn more about how to enable this extension on your wiki, visit the [[m:CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|deployment status page]]. '''Updates for editors''' * Users of the iOS Wikipedia App in Italy and Mexico on the Italian, Spanish, and English Wikipedias, can see a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review|personalized Year in Review]] with insights based on their reading and editing history. * Users of the Android Wikipedia App in Sub-Saharan Africa and South Asia can see the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Rabbit Holes|Rabbit Holes]] feature. This feature shows a suggested search term in the Search bar based on the current article being viewed, and a suggested reading list generated from the user’s last two visited articles. * The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|global reminder bot]] is now active and running on nearly 800 wikis. This service reminds most users holding temporary rights when they are about to expire, so that they can renew should they want to. See [[m:Global reminder bot/Technical details|the technical details page]] for more information. * The next issue of Tech News will be sent out on 13 January 2025 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was [[phab:T374988|fixed]] in the Android Wikipedia App which had caused translatable SVG images to show the wrong language when they were tapped. '''Updates for technical contributors''' * There is no new MediaWiki version next week. The next deployments will start on 14 January. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar/2025] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:५५, १७ डिसेंबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27942374 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2025 in Your Country == [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|frameless]] Dear Team, My name is Joris Darlington Quarshie (user: Joris Darlington Quarshie), and I am the Event Coordinator for the Wiki Loves Folklore 2025 (WLF) International campaign. Wiki Loves Folklore 2025 is a photographic competition aimed at highlighting folk culture worldwide. The annual international photography competition is held on Wikimedia Commons between the 1st of February and the 31st of March. This campaign invites photographers and enthusiasts of folk culture globally to showcase their local traditions, festivals, cultural practices, and other folk events by uploading photographs to Wikimedia Commons. As we celebrate the seventh anniversary of Wiki Loves Folklore, the international team is thrilled to invite Wikimedia affiliates, user groups, and organizations worldwide to host a local edition in their respective countries. This is an opportunity to bring more visibility to the folk culture of your region and contribute valuable content to the internet. * Please find the project page for this year’s edition at: https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Folklore_2025 * To sign up and organize the event in your country, visit: https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Folklore_2025/Organize If you wish to organize your local edition in either February or March instead of both months, feel free to let us know. In addition to the photographic competition, there will also be a Wikipedia writing competition called Feminism and Folklore, which focuses on topics related to feminism, women's issues, gender gaps, and folk culture on Wikipedia. We welcome your team to organize both the photo and writing campaigns or either one of them in your local Wiki edition. If you are unable to organize both campaigns, feel free to share this opportunity with other groups or organizations in your region that may be interested. * You can find the Feminism and Folklore project page here: https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025 * The page to sign up is: https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Project_Page For any questions or to discuss further collaboration, feel free to contact us via the Talk page or email at support@wikilovesfolklore.org. If your team wishes to connect via a meeting to discuss this further, please let us know. We look forward to your participation in Wiki Loves Folklore 2025 and to seeing the incredible folk culture of your region represented on Wikimedia Commons. Sincerely, The Wiki Loves Folklore International Team [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 08:50, 27 December 2024 (UTC) <!-- सदस्य:Joris Darlington Quarshie@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Invitation to Organise Feminism and Folklore 2025 == == Invitation to Organise Feminism and Folklore 2025 == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center;"><em>{{int:please-translate}}</em></div> Dear {{PAGENAME}}, My name is [[User:SAgbley|Stella Agbley]], and I am the Event Coordinator for the Feminism and Folklore 2025 (FnF) International campaign. We're thrilled to announce the Feminism and Folklore 2025 writing competition, held in conjunction with Wiki Loves Folklore 2025! This initiative focuses on enriching Wikipedia with content related to feminism, women's issues, gender gaps, and folk culture. === Why Host the Competition? === * Empower voices: Provide a platform for discussions on feminism and its intersection with folk culture. * Enrich Wikipedia: Contribute valuable content to Wikipedia on underrepresented topics. * Raise awareness: Increase global understanding of these important issues. === Exciting Prizes Await! === We're delighted to acknowledge outstanding contributions with a range of prizes: **International Recognition:** * 1st Prize: $300 USD * 2nd Prize: $200 USD * 3rd Prize: $100 USD * Consolation Prizes (Top 10): $50 USD each **Local Recognition (Details Coming Soon!):** Each participating Wikipedia edition (out of 40+) will offer local prizes. Stay tuned for announcements! All prizes will be distributed in a convenient and accessible manner. Winners will receive major brand gift cards or vouchers equivalent to the prize value in their local currency. === Ready to Get Involved? === Learn more about Feminism and Folklore 2025: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025 Feminism and Folklore 2025] Sign Up to Organize a Campaign: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Project_Page Campaign Sign-Up Page] === Collaboration is Key! === Whether you choose to organize both photo and writing competitions (Wiki Loves Folklore and Feminism and Folklore) or just one, we encourage your participation. If hosting isn't feasible, please share this opportunity with interested groups in your region. === Let's Collaborate! === For questions or to discuss further collaboration, please contact us via the Talk page or email at support@wikilovesfolklore.org. We're happy to schedule a meeting to discuss details further. Together, let's celebrate women's voices and enrich Wikipedia with valuable content! Thank you, **Wiki Loves Folklore International Team** </div> </div> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|{{int:Talkpagelinktext}}]]) 23:02, 05 January 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> <!-- सदस्य:Joris Darlington Quarshie@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- सदस्य:Biplab Anand@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Single User Login system is being updated over the next few months. This is the system which allows users to fill out the login form on one Wikimedia site and get logged in on all others at the same time. It needs to be updated because of the ways that browsers are increasingly restricting cross-domain cookies. To accommodate these restrictions, login and account creation pages will move to a central domain, but it will still appear to the user as if they are on the originating wiki. The updated code will be enabled this week for users on test wikis. This change is planned to roll out to all users during February and March. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and a timeline. '''Updates for editors''' * On wikis with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments|PageAssessments]] installed, you can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments#Search|filter search results]] to pages in a given WikiProject by using the <code dir=ltr>inproject:</code> keyword. (These wikis: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwikivoyage/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-huwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}) [https://phabricator.wikimedia.org/T378868] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34129|Tigre]] ([[w:tig:|<code>w:tig:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T381377] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with updating a user's edit-count after making a rollback edit, which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382592] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia REST API users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. Starting the week of January 13, we will begin rerouting [[phab:T374683|some page content endpoints]] from RESTbase to the newer MediaWiki REST API endpoints for all wiki projects. This change was previously available on testwiki and should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints may raise issues directly to the [[phab:project/view/6931/|MediaWiki Interfaces Team]] in Phabricator if they arise. * Toolforge tool maintainers can now share their feedback on Toolforge UI, an initiative to provide a web platform that allows creating and managing Toolforge tools through a graphic interface, in addition to existing command-line workflows. This project aims to streamline active maintainers’ tasks, as well as make registration and deployment processes more accessible for new tool creators. The initiative is still at a very early stage, and the Cloud Services team is in the process of collecting feedback from the Toolforge community to help shape the solution to their needs. [[wikitech:Wikimedia Cloud Services team/EnhancementProposals/Toolforge UI|Read more and share your thoughts about Toolforge UI]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] For tool and library developers who use the OAuth system: The identity endpoint used for [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user|OAuth 1]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user 2|OAuth 2]] returned a JSON object with an integer in its <code>sub</code> field, which was incorrect (the field must always be a string). This has been fixed; the fix will be deployed to Wikimedia wikis on the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T382139] * Many wikis currently use [[:mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|Cite CSS]] to render custom footnote markers in Parsoid output. Starting January 20 these rules will be disabled, but the developers ask you to ''not'' clean up your <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi> until February 20 to avoid issues during the migration. Your wikis might experience some small changes to footnote markers in Visual Editor and when using experimental Parsoid read mode, but if there are changes these are expected to bring the rendering in line with the legacy parser output. [https://phabricator.wikimedia.org/T370027] '''Meetings and events''' * The next meeting in the series of [[c:Special:MyLanguage/Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation Community Conversations with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 08:00 UTC|January 15 at 8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is defining the priorities in tool investment for Commons. Contributors from all wikis, especially users who are maintaining tools for Commons, are welcome to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०७:१२, १४ जानेवारी २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28048614 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators can mass-delete multiple pages created by a user or IP address using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Extension:Nuke]]. It previously only allowed deletion of pages created in the last 30 days. It can now delete pages from the last 90 days, provided it is targeting a specific user or IP address. [https://phabricator.wikimedia.org/T380846] * On [[phab:P72148|wikis that use]] the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Patrolled edits|Patrolled edits]] feature, when the rollback feature is used to revert an unpatrolled page revision, that revision will now be marked as "manually patrolled" instead of "autopatrolled", which is more accurate. Some editors that use [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Filtering|filters]] on Recent Changes may need to update their filter settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T302140] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Visual Editor's "Insert link" feature did not always suggest existing pages properly when an editor started typing, which has now been [[phab:T383497|fixed]]. '''Updates for technical contributors''' * The Structured Discussion extension (also known as Flow) is being progressively removed from the wikis. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|The last group of wikis]] ({{int:project-localized-name-cawikiquote/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwikimedia/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwikibooks/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewikimedia/en}}) will soon be contacted. If you have questions about this process, please ping [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] at your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T380912] * The latest quarterly [[mw:Technical_Community_Newsletter/2025/January|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: updates about services from the Data Platform Engineering teams, information about Codex from the Design System team, and more. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०७:०७, २१ जानेवारी २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28129769 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Patrollers and admins - what information or context about edits or users could help you to make patroller or admin decisions more quickly or easily? The Wikimedia Foundation wants to hear from you to help guide its upcoming annual plan. Please consider sharing your thoughts on this and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|13 other questions]] to shape the technical direction for next year. '''Updates for editors''' * iOS Wikipedia App users worldwide can now access a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review/How your data is used|personalized Year in Review]] feature, which provides insights based on their reading and editing history on Wikipedia. This project is part of a broader effort to help welcome new readers as they discover and interact with encyclopedic content. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Edit patrollers now have a new feature available that can highlight potentially problematic new pages. When a page is created with the same title as a page which was previously deleted, a tag ('Recreated') will now be added, which users can filter for in [[{{#special:RecentChanges}}]] and [[{{#special:NewPages}}]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T56145] * Later this week, there will be a new warning for editors if they attempt to create a redirect that links to another redirect (a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects#Double redirects|double redirect]]). The feature will recommend that they link directly to the second redirect's target page. Thanks to the user SomeRandomDeveloper for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T326056] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia wikis allow [[w:en:WebAuthn|WebAuthn]]-based second factor checks (such as hardware tokens) during login, but the feature is [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Fix security key (WebAuthn) support|fragile]] and has very few users. The MediaWiki Platform team is temporarily disabling adding new WebAuthn keys, to avoid interfering with the rollout of [[mw:MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3]] (single user login version 3). Existing keys are unaffected. [https://phabricator.wikimedia.org/T378402] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For developers that use the [[wikitech:Data Platform/Data Lake/Edits/MediaWiki history dumps|MediaWiki History dumps]]: The Data Platform Engineering team has added a couple of new fields to these dumps, to support the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] initiative. If you maintain software that reads those dumps, please review your code and the updated documentation, since the order of the fields in the row will change. There will also be one field rename: in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki_user_history</code></bdi> dump, the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>anonymous</code></bdi> field will be renamed to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>is_anonymous</code></bdi>. The changes will take effect with the next release of the dumps in February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LKMFDS62TXGDN6L56F4ABXYLN7CSCQDI/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:४५, २८ जानेवारी २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28149374 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors who use the "Special characters" editing-toolbar menu can now see the 32 special characters you have used most recently, across editing sessions on that wiki. This change should help make it easier to find the characters you use most often. The feature is in both the 2010 wikitext editor and VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T110722] * Editors using the 2010 wikitext editor can now create sublists with correct indentation by selecting the line(s) you want to indent and then clicking the toolbar buttons.[https://phabricator.wikimedia.org/T380438] You can now also insert <code><nowiki><code></nowiki></code> tags using a new toolbar button.[https://phabricator.wikimedia.org/T383010] Thanks to user stjn for these improvements. * Help is needed to ensure the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]] works properly on each wiki. ** (1) Administrators should update the local versions of the page <code dir=ltr>MediaWiki:Citoid-template-type-map.json</code> to include entries for <code dir=ltr>preprint</code>, <code dir=ltr>standard</code>, and <code dir=ltr>dataset</code>; Here are example diffs to replicate [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1189164774&oldid=1165783565 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1270832208&oldid=1270828390 for 'standard' and 'dataset']. ** (2.1) If the citoid map in the citation template used for these types of references is missing, [[mediawikiwiki:Citoid/Enabling Citoid on your wiki#Step 2.a: Create a 'citoid' maps value for each citation template|one will need to be added]]. (2.2) If the citoid map does exist, the TemplateData will need to be updated to include new field names. Here are example updates [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270829051&oldid=1262470053 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270831369&oldid=1270829480 for 'standard' and 'dataset']. The new fields that may need to be supported are <code dir=ltr>archiveID</code>, <code dir=ltr>identifier</code>, <code dir=ltr>repository</code>, <code dir=ltr>organization</code>, <code dir=ltr>repositoryLocation</code>, <code dir=ltr>committee</code>, and <code dir=ltr>versionNumber</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T383666] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q15637215|Central Kanuri]] ([[w:knc:|<code>w:knc:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T385181] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Help:Extension:Wikisource/Wikimedia OCR|OCR (optical character recognition) tool]] used for Wikisource now supports a new language, Church Slavonic. [https://phabricator.wikimedia.org/T384782] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:३९, ४ फेब्रुवारी २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28203495 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Product and Technology Advisory Council (PTAC) has published [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|a draft of their recommendations]] for the Wikimedia Foundation's Product and Technology department. They have recommended focusing on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback/Mobile experiences|mobile experiences]], particularly contributions. They request community [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|feedback at the talk page]] by 21 February. '''Updates for editors''' * The "Special pages" portlet link will be moved from the "Toolbox" into the "Navigation" section of the main menu's sidebar by default. This change is because the Toolbox is intended for tools relating to the current page, not tools relating to the site, so the link will be more logically and consistently located. To modify this behavior and update CSS styling, administrators can follow the instructions at [[phab:T385346|T385346]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333211] * As part of this year's work around improving the ways readers discover content on the wikis, the Web team will be running an experiment with a small number of readers that displays some suggestions for related or interesting articles within the search bar. Please check out [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments#Experiment 1: Display article recommendations in more prominent locations, search|the project page]] for more information. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template editors who use TemplateStyles can now customize output for users with specific accessibility needs by using accessibility related media queries (<code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-motion prefers-reduced-motion]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-transparency prefers-reduced-transparency]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-contrast prefers-contrast]</code>, and <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/forced-colors forced-colors]</code>). Thanks to user Bawolff for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T384175] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the global blocks log will now be shown directly on the {{#special:CentralAuth}} page, similarly to global locks, to simplify the workflows for stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T377024] '''Updates for technical contributors''' * Wikidata [[d:Special:MyLanguage/Help:Default values for labels and aliases|now supports a special language as a "default for all languages"]] for labels and aliases. This is to avoid excessive duplication of the same information across many languages. If your Wikidata queries use labels, you may need to update them as some existing labels are getting removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T312511] * The function <code dir="ltr">getDescription</code> was invoked on every Wiki page read and accounts for ~2.5% of a page's total load time. The calculated value will now be cached, reducing load on Wikimedia servers. [https://phabricator.wikimedia.org/T383660] * As part of the RESTBase deprecation [[mw:RESTBase/deprecation|effort]], the <code dir="ltr">/page/related</code> endpoint has been blocked as of February 6, 2025, and will be removed soon. This timeline was chosen to align with the deprecation schedules for older Android and iOS versions. The stable alternative is the "<code dir="ltr">morelike</code>" action API in MediaWiki, and [[gerrit:c/mediawiki/services/mobileapps/+/982154/13/pagelib/src/transform/FooterReadMore.js|a migration example]] is available. The MediaWiki Interfaces team [[phab:T376297|can be contacted]] for any questions. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/GFC2IJO7L4BWO3YTM7C5HF4MCCBE2RJ2/] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: Updates about the "Contribute" menu; details on some of the newest language editions of Wikipedia; details on new languages supported by the MediaWiki interface; updates on the Community-defined lists feature; and more. * The latest [[mw:Extension:Chart/Project/Updates#January 2025: Better visibility into charts and tabular data usage|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on the progress towards bringing better visibility into global charts usage and support for categorizing pages in the Data namespace on Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:४२, ११ फेब्रुवारी २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28231022 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Communities using growth tools can now showcase one event on the <code>{{#special:Homepage}}</code> for newcomers. This feature will help newcomers to be informed about editing activities they can participate in. Administrators can create a new event to showcase at <code>{{#special:CommunityConfiguration}}</code>. To learn more about this feature, please read [[diffblog:2025/02/12/community-updates-module-connecting-newcomers-to-your-initiatives/|the Diff post]], have a look [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Community updates module|at the documentation]], or contact [[mw:Talk:Growth|the Growth team]]. '''Updates for editors''' [[File:Page Frame Features on desktop.png|thumb|Highlighted talk pages improvements]] * Starting next week, talk pages at these wikis – {{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}} – will get [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|a new design]]. This change was extensively tested as a Beta feature and is the last step of [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|talk pages improvements]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379102] * You can now navigate to view a redirect page directly from its action pages, such as the history page. Previously, you were forced to first go to the redirect target. This change should help editors who work with redirects a lot. Thanks to user stjn for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T5324] * When a Cite reference is reused many times, wikis currently show either numbers like "1.23" or localized alphabetic markers like "a b c" in the reference list. Previously, if there were so many reuses that the alphabetic markers were all used, [[MediaWiki:Cite error references no backlink label|an error message]] was displayed. As part of the work to [[phab:T383036|modernize Cite customization]], these errors will no longer be shown and instead the backlinks will fall back to showing numeric markers like "1.23" once the alphabetic markers are all used. * The log entries for each change to an editor's user-groups are now clearer by specifying exactly what has changed, instead of the plain before and after listings. Translators can [[phab:T369466|help to update the localized versions]]. Thanks to user Msz2001 for these improvements. * A new filter has been added to the [[{{#special:Nuke}}]] tool, which allows administrators to mass delete pages, to enable users to filter for pages in a range of page sizes (in bytes). This allows, for example, deleting pages only of a certain size or below. [https://phabricator.wikimedia.org/T378488] * Non-administrators can now check which pages are able to be deleted using the [[{{#special:Nuke}}]] tool. Thanks to user MolecularPilot for this and the previous improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T376378] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed in the configuration for the AV1 video file format, which enables these files to play again. [https://phabricator.wikimedia.org/T382193] '''Updates for technical contributors''' * Parsoid Read Views is going to be rolling out to most Wiktionaries over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyage to Parsoid Read Views last year. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/T385923][https://phabricator.wikimedia.org/T371640] * Developers of tools that run on-wiki should note that <code dir=ltr>mw.Uri</code> is deprecated. Tools requiring <code dir=ltr>mw.Uri</code> must explicitly declare <code dir=ltr>mediawiki.Uri</code> as a ResourceLoader dependency, and should migrate to the browser native <code dir=ltr>URL</code> API soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T384515] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:४७, १८ फेब्रुवारी २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28275610 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators can now customize how the [[m:Special:MyLanguage/User language|Babel feature]] creates categories using [[{{#special:CommunityConfiguration/Babel}}]]. They can rename language categories, choose whether they should be auto-created, and adjust other settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T374348] * The <bdi lang="en" dir="ltr">[https://www.wikimedia.org/ wikimedia.org]</bdi> portal has been updated – and is receiving some ongoing improvements – to modernize and improve the accessibility of our portal pages. It now has better support for mobile layouts, updated wording and links, and better language support. Additionally, all of the Wikimedia project portals, such as <bdi lang="en" dir="ltr">[https://wikibooks.org wikibooks.org]</bdi>, now support dark mode when a reader is using that system setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T373204][https://phabricator.wikimedia.org/T368221][https://meta.wikimedia.org/wiki/Project_portals] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33965|Santali]] ([[wikt:sat:|<code>wikt:sat:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386619] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that prevented clicking on search results in the web-interface for some Firefox for Android phone configurations. [https://phabricator.wikimedia.org/T381289] '''Meetings and events''' * The next Language Community Meeting is happening soon, February 28th at [https://zonestamp.toolforge.org/1740751200 14:00 UTC]. This week's meeting will cover: highlights and technical updates on keyboard and tools for the Sámi languages, Translatewiki.net contributions from the Bahasa Lampung community in Indonesia, and technical Q&A. If you'd like to join, simply [[mw:Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#28 February 2025|sign up on the wiki page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:१२, २५ फेब्रुवारी २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28296129 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feminism and Folklore 2025: Important Updates for Organizers & Jury == Hello Community Organizers and Jury, Thank you for organising Feminism and Folklore writing competition on your wiki. Feminism and Folklore is the largest Wikipedia contest organized by community members. We congratulate you in joining and celebrating our cultural heritage and promoting gender equality on Wikipedia. To encourage boost for the contributions of the participants, we're offering prizes for Feminism and Folklore local prizes. Each Wikipedia will have three local winners: # First Prize: $25 USD # Second Prize: $20 USD # Best Jury Article: $15 USD All this will be in '''gift voucher format only'''. Prizes will only be given to users who have more than 5 accepted articles. No prizes will be given for users winning below 5 accepted articles. Kindly inform your local community regarding these prizes and post them on the local project page The Best Jury Article will be chosen by the jury based on how unique the article is aligned with the theme. The jury will review all submissions and decide the winner together, making sure it's fair. These articles will also be featured on our social media handles. We're also providing internet and childcare support to the first 75 organizers and Jury members for those who request for it. Remember, only 75 organizers will get this support, and it's given on a first-come, first-served basis. The registration form will close after 75 registrations, and the deadline is <nowiki>'''</nowiki>March 5, 2025<nowiki>'''</nowiki>. This support is optional and not compulsory, so if you're interested, fill out the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeum8md6FqHY1ISWRLW5bqOAv_lcd1tpVtMMZfWKRDU_IffLQ/viewform?usp=dialog Form] Each organizer/jury who gets support will receive $40 USD in gift voucher format, even if they're involved in more than one wiki. No dual support will be provided if you have signed up in more than one language. This support is meant to appreciate your volunteer support for the contest. We also invite all organizers and jury members to join us for Advocacy session on '''Saturday, Feb 28, 2025'''. This session will help you understand the jury process for both contests and give you a chance to ask questions. More details are on [[Event:Telling untold stories: How to document gendered narratives in Folklore on Wikipedia|Event:Telling untold stories: How to document gendered narratives in Folklore on Wikipedia - Meta]] Let's celebrate our different cultures and work towards gender equality on Wikipedia! Best regards, Stella and Tiven Wiki loves folklore international team [[User:SAgbley|SAgbley]] ([[User talk:SAgbley|talk]]) 04:39, 25 February 2025 (UTC) <!-- सदस्य:Joris Darlington Quarshie@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/Community_Prizes&oldid=28309519 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feminism and Folklore 2025: Important Updates for Organizers & Jury == Hello Community Organizers and Jury, Thank you for organising Feminism and Folklore writing competition on your wiki. Feminism and Folklore is the largest Wikipedia contest organized by community members. We congratulate you in joining and celebrating our cultural heritage and promoting gender equality on Wikipedia. To encourage boost for the contributions of the participants, we're offering prizes for Feminism and Folklore local prizes. Each Wikipedia will have three local winners: # First Prize: $25 USD # Second Prize: $20 USD # Best Jury Article: $15 USD All this will be in '''gift voucher format only'''. Prizes will only be given to users who have more than 5 accepted articles. No prizes will be given for users winning below 5 accepted articles. Kindly inform your local community regarding these prizes and post them on the local project page The Best Jury Article will be chosen by the jury based on how unique the article is aligned with the theme. The jury will review all submissions and decide the winner together, making sure it's fair. These articles will also be featured on our social media handles. We're also providing internet and childcare support to the first 75 organizers and Jury members for those who request for it. Remember, only 75 organizers will get this support, and it's given on a first-come, first-served basis. The registration form will close after 75 registrations, and the deadline is <nowiki>'''</nowiki>March 5, 2025<nowiki>'''</nowiki>. This support is optional and not compulsory, so if you're interested, fill out the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeum8md6FqHY1ISWRLW5bqOAv_lcd1tpVtMMZfWKRDU_IffLQ/viewform?usp=dialog Form] Each organizer/jury who gets support will receive $40 USD in gift voucher format, even if they're involved in more than one wiki. No dual support will be provided if you have signed up in more than one language. This support is meant to appreciate your volunteer support for the contest. We also invite all organizers and jury members to join us for Advocacy session on '''Saturday, Feb 28, 2025'''. This session will help you understand the jury process for both contests and give you a chance to ask questions. More details are on [[meta:Event:Telling untold stories: How to document gendered narratives in Folklore on Wikipedia|Event:Telling untold stories: How to document gendered narratives in Folklore on Wikipedia - Meta]] Let's celebrate our different cultures and work towards gender equality on Wikipedia! Best regards, Stella and Tiven Wiki loves folklore international team [[User:SAgbley|SAgbley]] ([[User talk:SAgbley|talk]]) 04:39, 25 February 2025 (UTC) <!-- सदस्य:Joris Darlington Quarshie@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/Community_Prizes&oldid=28309519 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * All logged-in editors using the mobile view can now edit a full page. The "{{int:Minerva-page-actions-editfull}}" link is accessible from the "{{int:minerva-page-actions-overflow}}" menu in the toolbar. This was previously only available to editors using the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|Advanced mobile contributions]] setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T387180] * Interface administrators can now help to remove the deprecated Cite CSS code matching "<code dir="ltr">mw-ref</code>" from their local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi>. The list of wikis in need of cleanup, and the code to remove, [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-ref%5B%5E-a-z%5D&regex=1&namespaces=8&title=.*css can be found with this global search] and in [https://ace.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css&oldid=145662#L-139--L-144 this example], and you can learn more about how to help on the [[mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|CSS migration project page]]. The Cite footnote markers ("<code dir="ltr">[1]</code>") are now rendered by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]], and the deprecated CSS is no longer needed. The CSS for backlinks ("<code dir="ltr">mw:referencedBy</code>") should remain in place for now. This cleanup is expected to cause no visible changes for readers. Please help to remove this code before March 20, after which the development team will do it for you. * When editors embed a file (e.g. <code><nowiki>[[File:MediaWiki.png]]</nowiki></code>) on a page that is protected with cascading protection, the software will no longer restrict edits to the file description page, only to new file uploads.[https://phabricator.wikimedia.org/T24521] In contrast, transcluding a file description page (e.g. <code><nowiki>{{:File:MediaWiki.png}}</nowiki></code>) will now restrict edits to the page.[https://phabricator.wikimedia.org/T62109] * When editors revert a file to an earlier version it will now require the same permissions as ordinarily uploading a new version of the file. The software now checks for 'reupload' or 'reupload-own' rights,[https://phabricator.wikimedia.org/T304474] and respects cascading protection.[https://phabricator.wikimedia.org/T140010] * When administrators are listing pages for deletion with the Nuke tool, they can now also list associated talk pages and redirects for deletion, alongside pages created by the target, rather than needing to manually delete these pages afterwards. [https://phabricator.wikimedia.org/T95797] * The [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|previously noted]] update to Single User Login, which will accommodate browser restrictions on cross-domain cookies by moving login and account creation to a central domain, will now roll out to all users during March and April. The team plans to enable it for all new account creation on [[wikitech:Deployments/Train#Tuesday|Group0]] wikis this week. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and an updated timeline. * Since last week there has been a bug that shows some interface icons as black squares until the page has fully loaded. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T387351] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q2044560|Sylheti]] ([[w:syl:|<code>w:syl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386441] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed with loading images in very old versions of the Firefox browser on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T386400] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०८:०१, ४ मार्च २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28334563 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors who use password managers at multiple wikis may notice changes in the future. The way that our wikis provide information to password managers about reusing passwords across domains has recently been updated, so some password managers might now offer you login credentials that you saved for a different Wikimedia site. Some password managers already did this, and are now doing it for more Wikimedia domains. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3 project]] which aims to improve how our unified login works, and to keep it compatible with ongoing changes to the web-browsers we use. [https://phabricator.wikimedia.org/T385520][https://phabricator.wikimedia.org/T384844] * The Wikipedia Apps Team is inviting interested users to help improve Wikipedia’s offline and limited internet use. After discussions in [[m:Afrika Baraza|Afrika Baraza]] and the last [[m:Special:MyLanguage/ESEAP Hub/Meetings|ESEAP call]], key challenges like search, editing, and offline access are being explored, with upcoming focus groups to dive deeper into these topics. All languages are welcome, and interpretation will be available. Want to share your thoughts? [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Improving Wikipedia Mobile Apps for Offline & Limited Internet Use|Join the discussion]] or email <bdi lang="en" dir="ltr">aramadan@wikimedia.org</bdi>! * All wikis will be read-only for a few minutes on March 19. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/33|Growth newsletter]] is available. It includes: the launch of the Community Updates module, the most recent changes in Community Configuration, and the upcoming test of in-article suggestions for first-time editors. * An old API that was previously used in the Android Wikipedia app is being removed at the end of March. There are no current software uses, but users of the app with a version that is older than 6 months by the time of removal (2025-03-31), will no longer have access to the Suggested Edits feature, until they update their app. You can [[diffblog:2025/02/24/sunset-of-wikimedia-recommendation-api/|read more details about this change]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:४०, ११ मार्च २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28372257 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Join Us Today: Amplify Women’s Stories on Wikipedia! == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{center|''{{int:please-translate}}''}} Dear {{PAGENAME}}, {{quote|Join us this International Women’s Month to uncover hidden stories and reshape cultural narratives! Dive into an interactive workshop where we’ll illuminate gaps in folklore and women’s history on Wikipedia—and take action to ensure their legacies are written into history.}} Facilitated by '''Rosie Stephenson-Goodknight''', this workshop will explore how to identify and curate missing stories about women’s contributions to culture and heritage. Let’s work together to amplify voices that have been overlooked for far too long! == Event Details == * '''📅 Date''': Today (15 March 2025) * '''⏰ Time''': 4:00 PM UTC ([https://www.timeanddate.com/worldclock/converter.html Convert to your time zone]) * '''📍 Platform''': [https://us06web.zoom.us/j/87522074523?pwd=0EEz1jfr4i9d9Nvdm3ioTaFdRGZojJ.1 Zoom Link] * '''🔗 Session''': [[Event:Feminism and Folklore International Campaign: Finding and Curating the Missing Gaps on Gender Disparities|Feminism and Folklore International Campaign: Finding and Curating the Missing Gaps on Gender Disparities]] * '''🆔 Meeting ID''': 860 8747 3266 * '''🔑 Passcode''': FNF@2025 == Participation == Whether you’re a seasoned editor or new to Wikipedia, this is your chance to contribute to a more inclusive historical record. ''Bring your curiosity and passion—we’ll provide the tools and guidance!'' '''Let’s make history ''her'' story too.''' See you there! Best regards,<br> '''Joris Quarshie'''<br> [[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]] <div style="margin-top:1em; text-align:center;"> Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]] [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|msg]]) 07:15, 24 March 2025 (UTC) </div> </div> <!-- सदस्य:Joris Darlington Quarshie@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Twice a year, around the equinoxes, the Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team performs [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|a datacenter server switchover]], redirecting all traffic from one primary server to its backup. This provides reliability in case of a crisis, as we can always fall back on the other datacenter. [http://listen.hatnote.com/ Thanks to the Listen to Wikipedia] tool, you can hear the switchover take place: Before it begins, you'll hear the steady stream of edits; Then, as the system enters a brief read-only phase, the sound stops for a couple of minutes, before resuming after the switchover. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. If you want to keep an ear out for the next server switchover, listen to the wikis on [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 March 19 at 14:00 UTC]. '''Updates for editors''' * The [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es improved Content Translation tool dashboard] is now available in [[phab:T387820|10 Wikipedias]] and will be available for all Wikipedias [[phab:T387821|soon]]. With [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|the unified dashboard]], desktop users can now: Translate new sections of an article; Discover and access topic-based [https://ig.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&active-list=suggestions&from=en&to=ig&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits article suggestion filters] (initially available only for mobile device users); Discover and access the [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists|Community-defined lists]] filter, also known as "Collections", from wiki-projects and campaigns. * On Wikimedia Commons, a [[c:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements#Improve category selection|new system to select the appropriate file categories]] has been introduced: if a category has one or more subcategories, users will be able to click on an arrow that will open the subcategories directly within the form, and choose the correct one. The parent category name will always be shown on top, and it will always be possible to come back to it. This should decrease the amount of work for volunteers in fixing/creating new categories. The change is also available on mobile. These changes are part of planned improvements to the UploadWizard. * The Community Tech team is seeking wikis to join a pilot for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] feature and a refreshed Special:Block page in late March. Multiblocks enables administrators to impose multiple different types of blocks on the same user at the same time. If you are an admin or steward and would like us to discuss joining the pilot with your community, please leave a message on the [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|project talk page]]. * Starting March 25, the Editing team will test a new feature for Edit Check at [[phab:T384372|12 Wikipedias]]: [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi-check|Multi-Check]]. Half of the newcomers on these wikis will see all [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Checks]] during their edit session, while the other half will continue seeing only one. The goal of this test is to see if users are confused or discouraged when shown multiple Reference Checks (when relevant) within a single editing session. At these wikis, the tags used on edits that show References Check will be simplified, as multiple tags could be shown within a single edit. Changes to the tags are documented [[phab:T373949|on Phabricator]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379131] * The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], which is a service for notifying users that their temporary user-rights are about to expire, now supports using the localized name of the user-rights group in the message heading. Translators can see the [[m:Global reminder bot/Translation|listing of existing translations and documentation]] to check if their language needs updating or creation. * The [[Special:GlobalPreferences|GlobalPreferences]] gender setting, which is used for how the software should refer to you in interface messages, now works as expected by overriding the local defaults. [https://phabricator.wikimedia.org/T386584] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Wikipedia App for Android had a bug fixed for when a user is browsing and searching in multiple languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T379777] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, the way that Codex styles are loaded will be changing. There is a small risk that this may result in unstyled interface message boxes on certain pages. User generated content (e.g. templates) is not impacted. Gadgets may be impacted. If you see any issues [[phab:T388847|please report them]]. See the linked task for details, screenshots, and documentation on how to fix any affected gadgets. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:१८, १८ मार्च २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28412594 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation is seeking your feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|drafts of the objectives and key results that will shape the Foundation's Product and Technology priorities]] for the next fiscal year (starting in July). The objectives are broad high-level areas, and the key-results are measurable ways to track the success of their objectives. Please share your feedback on the talkpage, in any language, ideally before the end of April. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] will be released to multiple wikis (see [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|deployment plan]] for details) in April 2025, and the team has begun the process of engaging communities on the identified wikis. The extension provides tools to organize, manage, and promote collaborative activities (like events, edit-a-thons, and WikiProjects) on the wikis. The extension has three tools: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation Lists]]. It is currently on 13 Wikipedias, including English Wikipedia, French Wikipedia, and Spanish Wikipedia, as well as Wikidata. Questions or requests can be directed to the [[mw:Help talk:Extension:CampaignEvents|extension talk page]] or in Phabricator (with <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). * Starting the week of March 31st, wikis will be able to set which user groups can view private registrants in [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], as part of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension. By default, event organizers and the local wiki admins will be able to see private registrants. This is a change from the current behavior, in which only event organizers can see private registrants. Wikis can change the default setup by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requesting a configuration change]] in Phabricator (and adding the <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). Participants of past events can cancel their registration at any time. * Administrators at wikis that have a customized <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Sidebar]]</bdi> should check that it contains an entry for the {{int:specialpages}} listing. If it does not, they should add it using <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">* specialpages-url|specialpages</code>. Wikis with a default sidebar will see the link moved from the page toolbox into the sidebar menu in April. [https://phabricator.wikimedia.org/T388927] * The Minerva skin (mobile web) combines both Notice and Alert notifications within the bell icon ([[File:OOjs UI icon bell.svg|16px|link=|class=skin-invert]]). There was a long-standing bug where an indication for new notifications was only shown if you had unseen Alerts. This bug is now fixed. In the future, Minerva users will notice a counter atop the bell icon when you have 1 or more unseen Notices and/or Alerts. [https://phabricator.wikimedia.org/T344029] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * VisualEditor has introduced a [[mw:VisualEditor/Hooks|new client-side hook]] for developers to use when integrating with the VisualEditor target lifecycle. This hook should replace the existing lifecycle-related hooks, and be more consistent between different platforms. In addition, the new hook will apply to uses of VisualEditor outside of just full article editing, allowing gadgets to interact with the editor in DiscussionTools as well. The Editing Team intends to deprecate and eventually remove the old lifecycle hooks, so any use cases that this new hook does not cover would be of interest to them and can be [[phab:T355555|shared in the task]]. * Developers who use the <code dir=ltr>mw.Api</code> JavaScript library, can now identify the tool using it with the <code dir=ltr>userAgent</code> parameter: <code dir=ltr>var api = new mw.Api( { userAgent: 'GadgetNameHere/1.0.1' } );</code>. If you maintain a gadget or user script, please set a user agent, because it helps with library and server maintenance and with differentiating between legitimate and illegitimate traffic. [https://phabricator.wikimedia.org/T373874][https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Wikimedia_Foundation_User-Agent_Policy] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:१३, २५ मार्च २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28443127 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Editing team is working on a new [[mw:Special:MyLanguage/Edit Check|Edit check]]: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#26 March 2025|Peacock check]]. This check's goal is to identify non-neutral terms while a user is editing a wikipage, so that they can be informed that their edit should perhaps be changed before they publish it. This project is at the early stages, and the team is looking for communities' input: [[phab:T389445|in this Phabricator task]], they are gathering on-wiki policies, templates used to tag non-neutral articles, and the terms (jargon and keywords) used in edit summaries for the languages they are currently researching. You can participate by editing the table on Phabricator, commenting on the task, or directly messaging [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|Single User Login]] has now been updated on all wikis to move login and account creation to a central domain. This makes user login compatible with browser restrictions on cross-domain cookies, which have prevented users of some browsers from staying logged in. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting on March 31st, the MediaWiki Interfaces team will begin a limited release of generated OpenAPI specs and a SwaggerUI-based sandbox experience for [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST APIs]]. They invite developers from a limited group of non-English Wikipedia communities (Arabic, German, French, Hebrew, Interlingua, Dutch, Chinese) to review the documentation and experiment with the sandbox in their preferred language. In addition to these specific Wikipedia projects, the sandbox and OpenAPI spec will be available on the [[testwiki:Special:RestSandbox|on the test wiki REST Sandbox special page]] for developers with English as their preferred language. During the preview period, the MediaWiki Interfaces Team also invites developers to [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|share feedback about your experience]]. The preview will last for approximately 2 weeks, after which the sandbox and OpenAPI specs will be made available across all wiki projects. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.23|MediaWiki]] '''In depth''' * Sometimes a small, [[gerrit:c/operations/cookbooks/+/1129184|one line code change]] can have great significance: in this case, it means that for the first time in years we're able to run all of the stack serving <bdi lang="en" dir="ltr">[http://maps.wikimedia.org/ maps.wikimedia.org]</bdi> - a host dedicated to serving our wikis and their multi-lingual maps needs - from a single core datacenter, something we test every time we perform a [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter switchover]]. This is important because it means that in case one of our datacenters is affected by a catastrophe, we'll still be able to serve the site. This change is the result of [[phab:T216826|extensive work]] by two developers on porting the last component of the maps stack over to [[w:en:Kubernetes|kubernetes]], where we can allocate resources more efficiently than before, thus we're able to withstand more traffic in a single datacenter. This work involved a lot of complicated steps because this software, and the software libraries it uses, required many long overdue upgrades. This type of work makes the Wikimedia infrastructure more sustainable. '''Meetings and events''' * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025|MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025]] is happening in Sandusky, USA, and online, from 14–16 May 2025. The workshop will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. Registration and presentation signup is now available at the workshop's website. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:३५, १ एप्रिल २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28473566 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From now on, [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface admins]] and [[m:Special:MyLanguage/Central notice administrators|centralnotice admins]] are technically required to enable [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] before they can use their privileges. In the future this might be expanded to more groups with advanced user-rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T150898] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The Design System Team is preparing to release the next major version of Codex (v2.0.0) on April 29. Editors and developers who use CSS from Codex should see the [[mw:Codex/Release Timeline/2.0|2.0 overview documentation]], which includes guidance related to a few of the breaking changes such as <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">font-size</code>, <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">line-height</code>, and <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">size-icon</code>. * The results of the [[mw:Developer Satisfaction Survey/2025|Developer Satisfaction Survey (2025)]]  are now available. Thank you to all participants. These results help the Foundation decide what to work on next and to review what they recently worked on. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.24|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]] will take place in Istanbul, Turkey, between 2–4 May. Registration for attending the in-person event will close on 13 April. Before registering, please note the potential need for a [https://www.mfa.gov.tr/turkish-representations.en.mfa visa] or [https://www.mfa.gov.tr/visa-information-for-foreigners.en.mfa e-visa] to enter the country. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:२३, ८ एप्रिल २०२५ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28507470 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Later this week, the default thumbnail size will be increased from 220px to 250px. This changes how pages are shown in all wikis and has been requested by some communities for many years, but wasn't previously possible due to technical limitations. [https://phabricator.wikimedia.org/T355914] * File thumbnails are now stored in discrete sizes. If a page specifies a thumbnail size that's not among the standard sizes (20, 40, 60, 120, 250, 330, 500, 960), then MediaWiki will pick the closest larger thumbnail size but will tell the browser to downscale it to the requested size. In these cases, nothing will change visually but users might load slightly larger images. If it doesn't matter which thumbnail size is used in a page, please pick one of the standard sizes to avoid the extra in-browser down-scaling step. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Images#Thumbnail_sizes][https://phabricator.wikimedia.org/T355914] '''Updates for editors''' * The Wikimedia Foundation are working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]] which will enable [[:w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[:w:en:Denial-of-service attack|Distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is so that they can more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. * To improve security for users, a small percentage of logins will now require that the account owner input a one-time password [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:EmailAuth|emailed to their account]]. It is recommended that you [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|check]] that the email address on your account is set correctly, and that it has been confirmed, and that you have an email set for this purpose. [https://phabricator.wikimedia.org/T390662] * "Are you interested in taking a short survey to improve tools used for reviewing or reverting edits on your Wiki?" This question will be [[phab:T389401|asked at 7 wikis starting next week]], on Recent Changes and Watchlist pages. The [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools team]] wants to know more about activities that involve looking at new edits made to your Wikimedia project, and determining whether they adhere to your project's policies. * On April 15, the full Wikidata graph will no longer be supported on <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi>. After this date, scholarly articles will be available through <bdi lang="zxx" dir="ltr" style="white-space:nowrap;">[https://query-scholarly.wikidata.org/ query-scholarly.wikidata.org]</bdi>, while the rest of the data hosted on Wikidata will be available through the <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi> endpoint. This is part of the scheduled split of the Wikidata Graph, which was [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|announced in September 2024]]. More information is [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|available on Wikidata]]. * The latest quarterly [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter/First quarter of 2025|Wikimedia Apps Newsletter]] is now available. It covers updates, experiments, and improvements made to the Wikipedia mobile apps. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2025/April|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: an invitation for tool maintainers to attend the Toolforge UI Community Feedback Session on April 15th; recent community metrics; and recent technical blog posts. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:५५, १५ एप्रिल २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28540654 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] is now integrated with [[w:dag:Solɔɣu|Dagbani Wikipedia]] since April 15. It is the first project that will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in articles. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. [https://www.wikifunctions.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status_updates/2025-04-16] * A new type of lint error has been created: [[Special:LintErrors/empty-heading|{{int:linter-category-empty-heading}}]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Lint errors/empty-heading|documentation]]). The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|Linter extension]]'s purpose is to identify wikitext patterns that must or can be fixed in pages and provide some guidance about what the problems are with those patterns and how to fix them. [https://phabricator.wikimedia.org/T368722] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Following its publication on HuggingFace, the "Structured Contents" dataset, developed by Wikimedia Enterprise, is [https://enterprise.wikimedia.com/blog/kaggle-dataset/ now also available on Kaggle]. This Beta initiative is focused on making Wikimedia data more machine-readable for high-volume reusers. They are releasing this beta version in a location that open dataset communities already use, in order to seek feedback, to help improve the product for a future wider release. You can read more about the overall [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/#open-datasets Structured Contents project], and about the [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-wikipedia-infobox/ first release that's freely usable]. * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings and events''' * The Editing and Machine Learning Teams invite interested volunteers to a video meeting to discuss [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Peacock check|Peacock check]], which is the latest [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] that will detect "peacock" or "overly-promotional" or "non-neutral" language whilst an editor is typing. Editors who work with newcomers, or help to fix this kind of writing, or are interested in how we use artificial intelligence in our projects are encouraged to attend. The [[mw:Special:MyLanguage/Editing team/Community Conversations#Next Conversation|meeting will be on April 28, 2025]] at [https://zonestamp.toolforge.org/1745863200 18:00–19:00 UTC] and hosted on Zoom. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:३१, २२ एप्रिल २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28578245 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Invitation: Gendering the Archive - Building Inclusive Folklore Repositories (April 30th) == <div lang="en" dir="ltr"> <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{center|''{{int:please-translate}}''}} Dear {{PAGENAME}}, You are invited to a hands-on session focused on [[meta:Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation|Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation]]. This online workshop will guide participants on how to create, edit, and expand gender-inclusive folklore articles and multimedia archives on Wikipedia and Wikidata. The session will be led by Rebecca Jeannette Nyinawumuntu. === Objectives === * '''Design Inclusive Repositories:''' Learn best practices for structuring folklore archives that foreground gender perspectives. * '''Hands-On Editing:''' Practice creating and improving articles and items on Wikipedia and Wikidata with a gender-inclusive lens. * '''Collaborative Mapping:''' Work in small groups to plan new entries and multimedia uploads that document underrepresented voices. * '''Advocacy & Outreach:''' Discuss strategies to promote and sustain these repositories within your local and online communities. === Details === * '''Date:''' 30th April 2025 * '''Day:''' Wednesday * '''Time:''' 16:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746028800 Check your local time zone]) * '''Venue:''' Online (Zoom) * '''Speaker:''' Rebecca Jeannette Nyinawumuntu (Co-founder, Wikimedia Rwanda & Community Engagement Director) === How to Join === * '''Zoom Link:''' [https://us06web.zoom.us/j/89158738825?pwd=ezEgXbAqwq9KEr499DvJxSzZyXSVQX Join here] * '''Meeting ID:''' 891 5873 8825 * '''Passcode:''' FNF@2025 * '''Add to Calendar:''' [https://zoom.us/meeting/tZ0scuGvrTMiGNH4I3T7EEQmhuFJkuCHL7Ci/ics?meetingMasterEventId=Xv247OBKRMWeJJ9LSbX2hA Add to your calendar] '''' === Agenda === # Welcome & Introductions: Opening remarks and participant roll-call. # Presentation: Overview of gender-inclusive principles and examples of folklore archives. # Hands-On Workshop: Step-by-step editing on Wikipedia and Wikidata—create or expand entries. # Group Brainstorm: Plan future repository items in breakout groups. # Q&A & Discussion: Share challenges, solutions, and next steps. # Closing Remarks: Summarise key takeaways and outline follow-up actions. We look forward to seeing you there! Best regards,<br> Stella<br> Feminism and Folklore Organiser -[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 10:28, 24 April 2025 (UTC) </div> </div> </div> <!-- सदस्य:Joris Darlington Quarshie@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=28399508 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Event organizers who host collaborative activities on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|multiple wikis]], including Bengali, Japanese, and Korean Wikipedias, will have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] this week. Also, admins in the Wikipedia where the extension is enabled will automatically be granted the event organizer right soon. They won't have to manually grant themselves the right before they can manage events as [[phab:T386861|requested by a community]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The release of the next major version of [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, is scheduled for 29 April 2025. Technical editors will have access to the release by the week of 5 May 2025. This update will include a number of [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Breaking_changes|breaking changes]] and minor [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Visual_changes|visual changes]]. Instructions on handling the breaking and visual changes are documented on [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release Timeline/2.0#|this page]]. Pre-release testing is reported in [[phab:T386298|T386298]], with post-release issues tracked in [[phab:T392379|T392379]] and [[phab:T392390|T392390]]. * Users of [[wikitech:Special:MyLanguage/Help:Wiki_Replicas|Wiki Replicas]] will notice that the database views of <code dir="ltr">ipblocks</code>, <code dir="ltr">ipblocks_ipindex</code>, and <code dir="ltr">ipblocks_compat</code> are [[phab:T390767|now deprecated]]. Users can query the <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_table|block]]</code> and <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_target_table|block_target]]</code> new views that mirror the new tables in the production database instead. The deprecated views will be removed entirely from Wiki Replicas in June, 2025. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.27|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes an overview of the improved [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=contributionsmenu&to=es&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en#/ Content Translation Dashboard Tool], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Language Support for New and Existing Languages|support for new languages]], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Wiki Loves Ramadan Articles Made In Content Translation Mobile Workflow|highlights from the Wiki Loves Ramadan campaign]], [[m:Special:MyLanguage/Research:Languages Onboarding Experiment 2024 - Executive Summary|results from the Language Onboarding Experiment]], an analysis of topic diversity in articles, and information on upcoming community meetings and events. '''Meetings and events''' * The [[Special:MyLanguage/Grants:Knowledge_Sharing/Connect/Calendar|Let's Connect Learning Clinic]] will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1745937000 April 29 at 14:30 UTC]. This edition will focus on "Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects". You can [[m:Special:MyLanguage/Event:Learning Clinic %E2%80%93 Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects (Part_1)|register now]] to attend. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which brings the global technical community together to connect, brainstorm, and hack existing projects, will take place from May 2 to 4th, 2025, at Istanbul, Turkey. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:०२, २९ एप्रिल २०२५ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28585685 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared the latest draft update to their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|annual plan]] for next year (July 2025–June 2026). This includes an [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|executive summary]] (also on [[diffblog:2025/04/25/sharing-the-wikimedia-foundations-2025-2026-draft-annual-plan/|Diff]]), details about the three main [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals|goals]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|Infrastructure]], [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]], and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]), [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|global trends]], and the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Budget Overview|budget]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Financial Model|financial model]]. Feedback and questions are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|talk page]] until the end of May. '''Updates for editors''' * For wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]], two new feature improvements have been released: ** Admins can now choose which namespaces are permitted for [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] via [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Permitted namespaces|documentation]]). The default setup is for event registration to be permitted in the Event namespace, but other namespaces (such as the project namespace or WikiProject namespace) can now be added. With this change, communities like WikiProjects can now more easily use Event Registration for their collaborative activities. ** Editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Transclusion|transclude]] the Collaboration List on a wiki page ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Collaboration list/Transclusion|documentation]]). The Collaboration List is an automated list of events and WikiProjects on the wikis, accessed via {{#special:AllEvents}} ([[w:en:Special:AllEvents|example]]). Now, the Collaboration List can be added to all sorts of wiki pages, such as: a wiki mainpage, a WikiProject page, an affiliate page, an event page, or even a user page. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers who use the <code dir=ltr>moment</code> library in gadgets and user scripts should revise their code to use alternatives like the <code dir=ltr>Intl</code> library or the new <code dir=ltr>mediawiki.DateFormatter</code> library. The <code dir=ltr>moment</code> library has been deprecated and will begin to log messages in the developer console. You can see a global search for current uses, and [[phab:T392532|ask related questions in this Phabricator task]]. * Developers who maintain a tool that queries the Wikidata term store tables (<code dir=ltr style="white-space: nowrap;">wbt_*</code>) need to update their code to connect to a separate database cluster. These tables are being split into a separate database cluster. Tools that query those tables via the wiki replicas must be adapted to connect to the new cluster instead. [[wikitech:News/2025 Wikidata term store database split|Documentation and related links are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T390954] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.28|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on preparing to expand the deployment to additional wikis as soon as this week (starting May 6) and scaling up over the following weeks, plus exploring filtering and transforming source data. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:४५, ६ मे २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28665011 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|"Get shortened URL"]] link on the sidebar now includes a [[phab:T393309|QR code]]. Wikimedia site users can now use it by scanning or downloading it to quickly share and access shared content from Wikimedia sites, conveniently. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Foundation is working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]], which will enable [[w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[w:en:Denial-of-service attack|distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is to help more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. Tech News has [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|previously written about this]]. The deployment will be gradual. Some might see the Edge Uniques cookie the week of 19 May. You can discuss this on the [[m:Talk:Edge Uniques|talk page]]. * Starting May 19, 2025, Event organisers in wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled can use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] in the project namespace (e.g., Wikipedia namespace, Wikidata namespace). With this change, communities don't need admins to use the feature. However, wikis that don't want this change can remove and add the permitted namespaces at [[Special:CommunityConfiguration/CampaignEvents]]. * The Wikipedia project now has a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q36720|Nupe]] ([[w:nup:|<code>w:nup:</code>]]). This is a language primarily spoken in the North Central region of Nigeria. Speakers of this language are invited to contribute to [[w:nup:Tatacin feregi|new Wikipedia]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers can now access pre-parsed Dutch Wikipedia, amongst others (English, German, French, Spanish, Italian, and Portuguese) through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/snapshot/#structured-contents-snapshot-bundle-info-beta Structured Contents snapshots (beta)]. The content includes parsed Wikipedia abstracts, descriptions, main images, infoboxes, article sections, and references. * The <code dir="ltr">/page/data-parsoid</code> REST API endpoint is no longer in use and will be deprecated. It is [[phab:T393557|scheduled to be turned off]] on June 7, 2025. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.1|MediaWiki]] '''In depth''' * The [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/2025_Cloud_VPS_VXLAN_IPv6_migration IPv6 support] is a newly introduced Cloud virtual network that significantly boosts Wikimedia platforms' scalability, security, and readiness for the future. If you are a technical contributor eager to learn more, check out [https://techblog.wikimedia.org/2025/05/06/wikimedia-cloud-vps-ipv6-support/ this blog post] for an in-depth look at the journey to IPv6. '''Meetings and events''' * The 2nd edition of 2025 of [[m:Special:MyLanguage/Afrika Baraza|Afrika Baraza]], a virtual platform for African Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747328400 May 15 at 17:00 UTC]. This edition will focus on discussions regarding [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|Wikimedia Annual planning and progress]]. * The [[m:Special:MyLanguage/MENA Connect Community Call|MENA Connect Community Call]], a virtual meeting for [[w:en:Middle East and North Africa|MENA]] Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747501200 May 17 at 17:00 UTC]. You can [[m:Event:MENA Connect (Wiki_Diwan) APP Call|register now]] to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:०८, १३ मे २०२५ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28714188 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Edit check/Peacock check|Peacock check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Peacock language model for the following languages: Arabic, Spanish, Portuguese, English, and Japanese. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Edit check/Peacock check/model test|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on May 23, which will be the start date of the test. '''Updates for editors''' * From May 20, 2025, [[m:Special:MyLanguage/Oversight policy|oversighters]] and [[m:Special:MyLanguage/Meta:CheckUsers|checkusers]] will need to have their accounts secured with two-factor authentication (2FA) to be able to use their advanced rights. All users who belong to these two groups and do not have 2FA enabled have been informed. In the future, this requirement may be extended to other users with advanced rights. [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Learn more]]. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] will begin mass deployment by the end of the month: all non-Wikipedia projects plus Catalan Wikipedia will adopt Multiblocks in the week of May 26, while all other Wikipedias will adopt it in the week of June 2. Please [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|contact the team]] if you have concerns. Administrators can test the new user interface now on your own wiki by browsing to [{{fullurl:Special:Block|usecodex=1}} {{#special:Block}}?usecodex=1], and can test the full multiblocks functionality [[testwiki:Special:Block|on testwiki]]. Multiblocks is the feature that makes it possible for administrators to impose different types of blocks on the same user at the same time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|help page]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * Later this week, the [[{{#special:SpecialPages}}]] listing of almost all special pages will be updated with a new design. This page has been [[phab:T219543|redesigned]] to improve the user experience in a few ways, including: The ability to search for names and aliases of the special pages, sorting, more visible marking of restricted special pages, and a more mobile-friendly look. The new version can be [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:SpecialPages previewed] at Beta Cluster now, and feedback shared in the task. [https://phabricator.wikimedia.org/T219543] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is being enabled on more wikis. For a detailed list of when the extension will be enabled on your wiki, please read the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|deployment timeline]]. * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] will be deployed on May 27 on five Wiktionaries: [[wikt:ha:|Hausa]], [[wikt:ig:|Igbo]], [[wikt:bn:|Bengali]], [[wikt:ml:|Malayalam]], and [[wikt:dv:|Dhivehi/Maldivian]]. This is the second batch of deployment planned for the project. After deployment, the projects will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in their pages. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. * Later this week, the Wikimedia Foundation will publish a hub for [[diffblog:2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/|experiments]]. This is to showcase and get user feedback on product experiments. The experiments help the Wikimedia movement [[diffblog:2023/07/13/exploring-paths-for-the-future-of-free-knowledge-new-wikipedia-chatgpt-plugin-leveraging-rich-media-social-apps-and-other-experiments/|understand new users]], how they interact with the internet and how it could affect the Wikimedia movement. Some examples are [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Generated Video|generated video]], the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Roblox game|Wikipedia Roblox speedrun game]] and [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Discord bot|the Discord bot]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with creating an account using the API, which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T390751] '''Updates for technical contributors''' * Gadgets and user scripts that interact with [[{{#special:Block}}]] may need to be updated to work with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|manage blocks interface]]. Please review the [[mw:Help:Manage blocks/Developers|developer guide]] for more information. If you need help or are unable to adapt your script to the new interface, please let the team know on the [[mw:Help talk:Manage blocks/Developers|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * The <code dir=ltr>mw.title</code> object allows you to get information about a specific wiki page in the [[w:en:Wikipedia:Lua|Lua]] programming language. Starting this week, a new property will be added to the object, named <code dir=ltr>isDisambiguationPage</code>. This property allows you to check if a page is a disambiguation page, without the need to write a custom function. [https://phabricator.wikimedia.org/T71441] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] User script developers can use a [[toolforge:gitlab-content|new reverse proxy tool]] to load javascript and css from [[gitlab:|gitlab.wikimedia.org]] with <code dir=ltr>mw.loader.load</code>. The tool's author hopes this will enable collaborative development workflows for user scripts including linting, unit tests, code generation, and code review on <bdi lang="zxx" dir="ltr">gitlab.wikimedia.org</bdi> without a separate copy-and-paste step to publish scripts to a Wikimedia wiki for integration and acceptance testing. See [[wikitech:Tool:Gitlab-content|Tool:Gitlab-content on Wikitech]] for more information. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.2|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The 12th edition of [[m:Special:MyLanguage/Wiki Workshop 2025|Wiki Workshop 2025]], a forum that brings together researchers that explore all aspects of Wikimedia projects, will be held virtually on 21-22 May. Researchers can [https://pretix.eu/wikimedia/wikiworkshop2025/ register now]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:४३, २० मे २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28724712 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A community-wide discussion about a very delicate issue for the development of [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is now open on Meta: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. The discussion is open until June 12 at [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]], and every opinion is welcomed. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. '''Updates for editors''' * Since last week, on all wikis except [[phab:T388604|the largest 20]], people using the mobile visual editor will have [[phab:T385851|additional tools in the menu bar]], accessed using the new <code>+</code> toolbar button. To start, the new menu will include options to add: citations, hieroglyphs, and code blocks. Deployment to the remaining wikis is [[phab:T388605|scheduled]] to happen in June. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##ifexist|#ifexist]]</code> parser function will no longer register a link to its target page. This will improve the usefulness of [[{{#special:WantedPages}}]], which will eventually only list pages that are the target of an actual red link. This change will happen gradually as the source pages are updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T14019] * This week, the Moderator Tools team will launch [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], starting at Indonesian Wikipedia. This new filter highlights edits that are likely to be reverted. The goal is to help Recent Changes patrollers identify potentially problematic edits. Other wikis will benefit from this filter in the future. * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading. The feature will be available on both desktop and mobile. Readers of Catalan, Hebrew, and Italian Wikipedias and some sister projects will receive the change between May 21 and mid-June. Readers of other wikis will receive the change later. The goal is to encourage users to read the wikis more. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * Some users of the Wikipedia Android app can use a new feature for readers, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|WikiGames]], a daily trivia game based on real historical events. The release has started as an A/B test, available to 50% of users in the following languages: English, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Newsletter|Newsletter extension]] that is available on MediaWiki.org allows the creation of [[mw:Special:Newsletters|various newsletters]] for global users. The extension can now publish new issues as section links on an existing page, instead of requiring a new page for each issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T393844] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The previously deprecated <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Ipblocks table|ipblocks]]</code> views in [[wikitech:Help:Wiki Replicas|Wiki Replicas]] will be removed in the beginning of June. Users are encouraged to query the new <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block table|block]]</code> and <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block target table|block_target]]</code> views instead. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects|Wikidata and Sister Projects]] is a multi-day online event that will focus on how Wikidata is integrated to Wikipedia and the other Wikimedia projects. The event runs from May 29 – June 1. You can [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects#Sessions|read the Program schedule]] and [[d:Special:RegisterForEvent/1291|register]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:३५, २७ मे २०२५ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28788673 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is now available on all Wikimedia wikis. Editors can use this new extension to create interactive data visualizations like bar, line, area, and pie charts. Charts are designed to replace many of the uses of the legacy [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]]. '''Updates for editors''' * It is now easier to configure automatic citations for your wiki within the visual editor's [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]]. Administrators can now set a default template by using the <code dir=ltr>_default</code> key in the local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Citoid-template-type-map.json]]</bdi> page ([[mw:Special:Diff/6969653/7646386|example diff]]). Setting this default will also help to future-proof your existing configurations when [[phab:T347823|new item types]] are added in the future. You can still set templates for individual item types as they will be preferred to the default template. [https://phabricator.wikimedia.org/T384709] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting the week of June 2, bots logging in using <code dir=ltr>action=login</code> or <code dir=ltr>action=clientlogin</code> will fail more often. This is because of stronger protections against suspicious logins. Bots using [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|bot passwords]] or using a loginless authentication method such as [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|OAuth]] are not affected. If your bot is not using one of those, you should update it; using <code dir=ltr>action=login</code> without a bot password was deprecated [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/3EEMN7VQX5G7WMQI5K2GP5JC2336DPTD/|in 2016]]. For most bots, this only requires changing what password the bot uses. [https://phabricator.wikimedia.org/T395205] * From this week, Wikimedia wikis will allow ES2017 features in JavaScript code for official code, gadgets, and user scripts. The most visible feature of ES2017 is <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax, allowing for easier-to-read code. Until this week, the platform only allowed up to ES2016, and a few months before that, up to ES2015. [https://phabricator.wikimedia.org/T381537] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.4|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Scholarship applications to participate in the [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025|GLAM Wiki Conference 2025]] are now open. The conference will take place from 30 October to 1 November, in Lisbon, Portugal. GLAM contributors who lack the means to support their participation can [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025/Scholarships|apply here]]. Scholarship applications close on June 7th. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:२५, ३ जून २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28819186 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product team]] is finalizing work needed to roll out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] on large Wikipedias later this month. The team has worked with stewards and other users with extended rights to predict and address many use cases that may arise on larger wikis, so that community members can continue to effectively moderate and patrol temporary accounts. This will be the second of three phases of deployment – the last one will take place in September at the earliest. For more information about the recent developments on the project, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|see this update]]. If you have any comments or questions, write on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|talk page]], and [[m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|join a CEE Catch Up]] this Tuesday. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist expiry|watchlist expiry]] feature allows editors to watch pages for a limited period of time. After that period, the page is automatically removed from your watchlist. Starting this week, you can set a preference for the default period of time to watch pages. The [[Special:Preferences#mw-prefsection-watchlist-pageswatchlist|preferences]] also allow you to set different default watch periods for editing existing pages, pages you create, and when using rollback. [https://phabricator.wikimedia.org/T265716] [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages will change at almost all Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|some]] have already received this design change, [[phab:T379264|a few]] will get these changes later). You can read details about the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). [https://phabricator.wikimedia.org/T319146][https://phabricator.wikimedia.org/T392121] * Users with specific extended rights (including administrators, bureaucrats, checkusers, oversighters, and stewards) can now have IP addresses of all temporary accounts [[phab:T358853|revealed automatically]] during time-limited periods where they need to combat high-speed account-hopping vandalism. This feature was requested by stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T386492] * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to several more Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * AbuseFilter editors active on Meta-Wiki and large Wikipedias are kindly asked to update AbuseFilter to make it compatible with temporary accounts. A link to the instructions and the private lists of filters needing verification are [[phab:T369611|available on Phabricator]]. * Lua modules now have access to the name of a page's associated thumbnail image, and on [https://gerrit.wikimedia.org/g/operations/mediawiki-config/+/2e4ab14aa15bb95568f9c07dd777065901eb2126/wmf-config/InitialiseSettings.php#10849 some wikis] to the WikiProject assessment information. This is possible using two new properties on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#added-by-extensions|mw.title objects]], named <code dir=ltr>pageImage</code> and <code dir=ltr>pageAssessments</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T131911][https://phabricator.wikimedia.org/T380122] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:४७, १० जून २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28846858 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * You can [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/359761?lang=en nominate your favorite tools] for the sixth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award]]. Nominations are anonymous and will be open until June 25. You can re-use the survey to nominate multiple tools. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.6|MediaWiki]] '''In depth''' * Foundation staff and technical volunteers use Wikimedia APIs to build the tools, applications, features, and integrations that enhance user experiences. Over the coming years, the MediaWiki Interfaces team will be investing in Wikimedia web (HTTP) APIs to better serve technical volunteer needs and protect Wikimedia infrastructure from potential abuse. You can [https://techblog.wikimedia.org/2025/06/12/apis-as-a-product-investing-in-the-current-and-next-generation-of-technical-contributors/ read more about their plans to evolve the APIs in this Techblog post]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:०९, १७ जून २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == You're invited: Feminism and Folklore Advocacy Session – June 20! == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> Hello {{PAGENAME}} [[File:Feminism and Folklore logo.svg | right | frameless]] We are pleased to invite you to an inspiring session in the Feminism and Folklore International Campaign Advocacy Series titled: 🎙️ Documenting Indigenous Women’s Wisdom: The Role of Grandmothers and Elders<br> 🗓 Friday, June 20, 2025<br> ⏰ 4:00 PM UTC<br> 🌍 Online – [https://us06web.zoom.us/j/86470824823?pwd=s7ruwuxrradtJNcZLVT9EyClb8g7ho.1 Zoom link]<br> 👤 Facilitator: Obiageli Ezeilo (Wiki for Senior Citizens Network)<br> Join us as we explore how the oral teachings of grandmothers and elders preserve cultural heritage and influence today’s feminist movements. Learn how to document these narratives using Wikimedia platforms! 🔗 Event Page & Details: https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Documenting_Indigenous_Women%E2%80%99s_Wisdom:_The_Role_of_Grandmothers_and_Elders This session includes:<br> ✔️ A keynote presentation<br> ✔️ Story-sharing interactive segment<br> ✔️ Q&A + tools for documenting women’s wisdom on Wikimedia<br> We hope to see you there! Warm regards,<br> Stella<br> On behalf of Feminism and Folklore Team<br> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 23:49, 17 June 2025 (UTC) </div> <!-- सदस्य:Joris Darlington Quarshie@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=28399508 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to the third and last batch of Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] '''Updates for editors''' * Last week, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] were rolled out on Czech, Korean, and Turkish Wikipedias. This and next week, deployments on larger Wikipedias will follow. [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Share your thoughts]] about the project. [https://phabricator.wikimedia.org/T340001] * Later this week, the Editing team will release [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi check|Multi Check]] to all Wikipedias (except English Wikipedia). This feature shows multiple [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|Reference checks]] within the editing experience. This encourages users to add citations when they add multiple new paragraphs to a Wikipedia article. This feature was previously available as an A/B test. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/multi_check_ab_test_report_final.html#summary-of-results The test shows] that users who are shown multiple checks are 1.3 times more likely to add a reference to their edit, and their edit is less likely to be reverted (-34.7%). [https://phabricator.wikimedia.org/T395519] * A few pages need to be renamed due to software updates and to match more recent Unicode standards. All of these changes are related to title-casing changes. Approximately 71 pages and 3 files will be renamed, across 15 wikis; the complete list is in [[phab:T396903|the task]]. The developers will rename these pages next week, and they will fix redirects and embedded file links a few minutes later via a system settings update. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused pages to scroll upwards when text near the top was selected. [https://phabricator.wikimedia.org/T364023] '''Updates for technical contributors''' * Editors can now use Lua modules to filter and transform tabular data for use with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Extension:Chart]]. This can be used for things like selecting a subset of rows or columns from the source data, converting between units, statistical processing, and many other useful transformations. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Transforms|Information on how to use transforms is available]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates] * The <code dir=ltr>all_links</code> variable in [[Special:AbuseFilter|AbuseFilter]] is now renamed to <code dir=ltr>new_links</code> for consistency with other variables. Old usages will still continue to work. [https://phabricator.wikimedia.org/T391811] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.7|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/34|Growth newsletter]] is available. It includes: the recent updates for the "Add a Link" Task, two new Newcomer Engagement Features, and updates to Community Configuration. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:५१, २४ जून २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feminism and Folklore 2025 - International prize winners == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] 🎉 Congratulations! 🎉 We’re absolutely thrilled to announce that you are one amongst the [[:m:Feminism and Folklore 2025/Results|grand champion]] of the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition, winning the coveted International prize! Your outstanding achievement deserves a standing ovation and endless celebration! 🌟 Your passion, dedication, and incredible effort in bringing local folk culture and the voices of women to life on Wikipedia have truly blown us away. You’ve made a remarkable impact, and we couldn’t be more grateful for your contribution. Now, to make sure you receive your well-deserved prize (and make it extra special for you!), please fill out the preferences form before July 10, 2025. This will help us customize your prize and ensure it’s a perfect fit. 👉 [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfCYwsIY3kTLyDRcIKxSfxJbz2eunqJUrukvc0uuwX6LU-WKA/viewform?usp=dialog Click here to fill out the form!] If you have any questions or need help with anything at all, don’t hesitate to reach out! You can contact us via the talkpage or email — we’re always here for you and happy to help. Once again, a huge congratulations on this incredible victory! We’re so proud to celebrate you and can’t wait to hear from you soon. ✨ Best wishes and endless cheers! ✨ [[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=28920195 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled on all Wikipedias. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|Deployment information page]]. '''Updates for editors''' * AbuseFilter maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:IPReputation/AbuseFilter variables|match against IP reputation data]] in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilters]]. IP reputation data is information about the proxies and VPNs associated with the user's IP address. This data is not shown publicly and is not generated for actions performed by registered accounts. [https://phabricator.wikimedia.org/T354599] * Hidden content that is within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Collapsible elements|collapsible parts of wikipages]] will now be revealed when someone searches the page using the web browser's "Find in page" function (Ctrl+F or ⌘F) in supporting browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T327893][https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTML/Reference/Global_attributes/hidden#browser_compatibility] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature, called [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery|Favourite Templates]], will be deployed later this week on all projects (except English Wikipedia, which will receive the feature next week), following a piloting phase on Polish and Arabic Wikipedia, and Italian and English Wikisource. The feature will provide a better way for new and experienced contributors to recall and discover templates via the template dialog, by allowing users to put templates on a special "favourite list". The feature works with both the visual editor and the wikitext editor. The feature is a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|community wishlist focus area]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused some Notifications to be sent multiple times. [https://phabricator.wikimedia.org/T397103] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.8|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:११, १ जुलै २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28917415 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled on all Wikipedias. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|Deployment information page]]. '''Updates for editors''' * AbuseFilter maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:IPReputation/AbuseFilter variables|match against IP reputation data]] in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilters]]. IP reputation data is information about the proxies and VPNs associated with the user's IP address. This data is not shown publicly and is not generated for actions performed by registered accounts. [https://phabricator.wikimedia.org/T354599] * Hidden content that is within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Collapsible elements|collapsible parts of wikipages]] will now be revealed when someone searches the page using the web browser's "Find in page" function (Ctrl+F or ⌘F) in supporting browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T327893][https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTML/Reference/Global_attributes/hidden#browser_compatibility] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature, called [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery|Favourite Templates]], will be deployed later this week on all projects (except English Wikipedia, which will receive the feature next week), following a piloting phase on Polish and Arabic Wikipedia, and Italian and English Wikisource. The feature will provide a better way for new and experienced contributors to recall and discover templates via the template dialog, by allowing users to put templates on a special "favourite list". The feature works with both the visual editor and the wikitext editor. The feature is a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|community wishlist focus area]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused some Notifications to be sent multiple times. [https://phabricator.wikimedia.org/T397103] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.8|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:१२, १ जुलै २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28917415 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary accounts|Temporary accounts]] have been rolled out on 18 large and medium-sized Wikipedias, including German, Japanese, French, and Chinese. Now, about 1/3 of all logged-out activity across wikis is coming from temporary accounts. Users involved in patrolling may be interested in two new documentation pages: [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Access to IP|Access to IP]], explaining everything related to access to temporary account IP addresses, and [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Repository|Repository]] with a list of new gadgets and user scripts. '''Updates for editors''' * Anyone can play an experimental new game, [[mw:Special:MyLanguage/New Engagement Experiments/WikiRun|WikiRun]], that lets you race through Wikipedia by clicking from one article to another, aiming to reach a target page in as few steps and in as little time as possible. The project's goal is to explore new ways of engaging readers. [https://wikirun-game.toolforge.org/ Try playing the game] and let the team know what you think [[mw:Talk:New Engagement Experiments/WikiRun|on the talk page]]. * Users of the Wikipedia Android app in some languages can now play the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|trivia game]]. ''Which came first?'' is a simple history game where you guess which of two events happened earlier on today's date. It was previously available as an A/B test. It is now available to all users in English, German, French, Spanish, Portuguese, Russian, Arabic, Turkish, and Chinese. The goal of the feature is to help engage with new generations of readers. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22] * Users of the iOS Wikipedia App in some languages may see a new tabbed browsing feature that enables you to open multiple tabs while reading. This feature makes it easier to explore related topics and switch between articles. The A/B test is currently running in Arabic, English, and Japanese in selected regions. More details are available on the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)|Tabbed Browsing project page]]. * Bureaucrats on Wikimedia wikis can now use [[{{#special:VerifyOATHForUser}}]] to check if users have enabled [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T265726] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed later this week to all Wikimedia projects: a [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Template categories|template category browser]] will be introduced to assist users in finding templates to put in their “favourite” list. The browser will allow users to browse a list of templates which have been organised into a given category tree. The feature has been requested by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Select templates by categories|through the Community Wishlist]]. * It is now possible to access watchlist preferences from the watchlist page. Also the redundant button to edit the watchlist has been removed. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Watchlist] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of [[mw:MediaWiki_1.44|MediaWiki 1.44]] there is now a unified built-in Notifications system that makes it easier for developers to send, manage, and customize notifications. Check out the updated documentation at [[mw:Manual:Notifications|Manual:Notifications]], information about migration in [[phab:T388663|T388663]] and details on deprecated hooks in [[phab:T389624|T389624]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.9|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]], the conference dedicated to Wikidata is now open for [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp session proposals] and for [[d:Special:RegisterForEvent/1340|registration]]. This year's event will be held online from October 31 – November 02 and will explore on the theme of "Connecting People through Linked Open Data". '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:३६, ८ जुलै २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28930584 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Featured templates|Featured templates]], a new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed this week to all Wikimedia projects: With this feature, editors will be able to quickly access a list of templates that are likely to be useful. These templates will be displayed in a list, under the "featured" tab of the template discovery interface. Administrators can define the list via the Community Configuration interface. The feature fulfills a request by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Easy access Templates|through the Community Wishlist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367428][https://phabricator.wikimedia.org/T392896] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the request to add Malayalam fonts in the [[oldWikisource:Special:MyLanguage/Wikisource:WS Export|Wikisource Book Export Tool]] was resolved and now, the rendering of Malayalam letters in exported Wikisource books are accurate. [https://phabricator.wikimedia.org/T374457] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * Developers, designers, and all Wikimedians are invited to [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/7953/ submit a project idea] for the Wikimania Hackathon 2025. Read [https://diff.wikimedia.org/2025/06/30/call-for-projects-wikimania-hackathon-2025-is-coming-to-nairobi/ this Diff blog post] for more details. '''Meetings and events''' * [[m:WikiIndaba conference 2025|WikiIndaba 2025]] scholarship application and program submission is open until 23:59 GMT on July 20. WikiIndaba is a regional conference for African Wikimedians both on the continent and in the diaspora to unite and grow together. Submit [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdJTv68R1OPASXXDfpIl8EWiMLTM-TDwh6_5gNVvFuWccFZ2Q/viewform your scholarship application] and [https://ee.kobotoolbox.org/x/BI3omIfH program proposal] now! * [https://br.wikimedia.org/wiki/WikiCon_Brasil_2025 WikiCon Brasil 2025] will take place on July 19-20 in Salvador, Bahia, Brazil. The Brazilian community members are encouraged to register and attend! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:४०, १५ जुलै २०२५ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28980963 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Translation Suggestions feature in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation tool]] now has another level of article filters added to the "[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=fi#/ ... More]" category. Translators who use the Suggestions feature can now select and receive article suggestions that are customized to geographical locations of their interest using the new "{{int:Cx-sx-suggestions-filters-tab-regions}}" filter. [https://phabricator.wikimedia.org/T113257] * Administrators can now limit "Add a Link" to newcomers. The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|"Add a Link"]] Structured Task [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Constructive activation experimentation#Enwiki A/B test & "Add a Link" Improvements (Wiki Experiences 1.2.11 & 1.2.16)|helps new account holders start editing]], but some communities have requested the ability to restrict it to its intended audience: newcomers. Administrators can configure this setting within the [[Special:CommunityConfiguration/GrowthSuggestedEdits|Community Configuration]] feature. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For AbuseFilter editors on [[phab:T392144|some wikis]], it is now possible to filter edits based on the RevertRisk score of the edit being attempted. It is only populated if the action being evaluated is an edit. For more information, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ORES/AbuseFilter variables#What variables are available for use|ORES/AbuseFilter variables]] documentation. * The [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] wikis have [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/YDABPV75LADRQCXMJAFWUP256N4EQ25B/|been moved]] from <code dir=ltr>beta.wmflabs.org</code> to <code dir=ltr>beta.wmcloud.org</code>. Users may need to update URLs in any tools, or in their password managers. Any related issues can be [[phab:T289318|reported in the task]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.11|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[m:Special:MyLanguage/WikiCite 2025|WikiCite 2025]] will take place from 29–31 August, both online and in-person in Bern, Switzerland. The event's goals are to reconnect communities, institutions, and individuals working with open citations, bibliographic data, and the Wikidata/Wikibase ecosystem. Registration is open and the call for proposals will be announced soon. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/KQZUG3ETKLBWPBYSB2YAWZIRPWHS24TG/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:१३, २२ जुलै २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29005283 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Community Tech team will be focusing on wishes related to Watchlists and Recent Changes pages, over the next few months. They are looking for feedback. Please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#July 24, 2025: Watchlists and Recent Changes pages|read the latest update]], and if you have ideas, please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|submit a wish]] on the topic. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Commons community has decided to block [[:mw:Special:MyLanguage/Upload dialog|cross-wiki uploads]] to Wikimedia Commons, for all users without autoconfirmed rights on that wiki, starting on August 16. This is because of [[:c:Commons:Cross-wiki media upload tool/History|widespread problems]] related to files that are uploaded by newcomers. Users who are affected by this will get an error message with a link to the less restrictive UploadWizard on Commons. Please help translating the [[:c:Special:MyLanguage/MediaWiki:Abusefilter-disallowed-cross-wiki-upload|message]] or give feedback on the message text. Please also update your local help pages to explain this restriction. [https://phabricator.wikimedia.org/T370598] * On wikis with temporary accounts enabled and Meta-Wiki, administrators may now set up a footer for the Special:Contributions pages of temporary accounts, similar to those which can be shown on IP and user-account pages. They may do it by creating the page named <code dir=ltr>MediaWiki:Sp-contributions-footer-temp</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T398347] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KFEFVG/ Temporary Accounts: Enhancing privacy for our unregistered editors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Building a Sustainable Future for Wikimedia Contributors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/WTRQCJ/ A dozen visions for wikitext!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/8YKKP9/ Coordinate Across Stakeholders with the Product and Technology Advisory Council] * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2025|MediaWiki Users and Developers Conference, Fall 2025]] will be held 28–30 October 2025 in Hanover, Germany. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:५७, २९ जुलै २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29051727 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors can now enable the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info card]]. This feature adds an icon next to usernames on history pages and similar user-contribution log pages. When you tap or click on the icon, it displays data related to that user account such as the number of edits, reverted edits, blocks, and more. It's part of a broader project to make it easier for moderators to evaluate account trustworthiness. The feature can be enabled in [[testwiki:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|your global preferences]], and later this week it will be available in local preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T386439] * Everybody is invited to share comments on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative Contributions]], a project recently launched by the [[m:Special:MyLanguage/Connection Team|Connection team]]. The project aims to create a new way to display the impact of collaborative editing activities (such as edit-a-thons, backlog drives, and WikiProjects) on the wikis. Post your comments on the [[m:Talk:CampaignEvents/Collaborative contributions|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378035] * Administrators can now define the default block duration for temporary accounts. To do that, they need to create a page named <code dir=ltr>MediaWiki:Ipb-default-expiry-temporary-account</code> and use a value defined in <code dir=ltr>MediaWiki:Ipboptions</code>. This allows administrators to easily block temporary accounts for 90 days, which is functionally equivalent to an indefinite block. The advantage of this solution is that it does not clutter Special:BlockList. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block and unblock#Default block duration options|More documentation]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T398626] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Gadgets can now include <code dir=ltr>.vue</code> files. This makes it easier to develop modern user interfaces using [[mw:Vue.js|Vue.js]], in particular using [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the official design system of Wikimedia. [[wmdoc:codex/latest/icons/overview.html|Codex icons]] can be loaded through the gadget definition. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Pages|The documentation]] has examples. For user scripts that use Vue.js, an [[mw:API:CodexIcons|API module]] now exists to load Codex icons. [https://phabricator.wikimedia.org/T340460][https://phabricator.wikimedia.org/T311099] * Module developers can now use a [[mw:Help:Extension:Translate/Message Bundles/Lua reference|Lua interface]] to simplify the preparation of Lua modules for translation on Meta-Wiki. This improvement makes it easier for translators to find and edit module strings without dealing with raw Lua code. It helps prevent mistakes that could break the module during translation. Module developers and translators are invited to [[commons:File:Translatable modules video demo July 2025.webm|watch the demo video]], read more about [[mw:Special:MyLanguage/Translatable modules|translatable modules]] to understand how it works, refer to Meta-Wiki's [[m:Module:User Wikimedia project|Module:User Wikimedia project]] for example usage, and [[mw:Talk:Translatable modules|share their feedback]] on how well it addresses the challenges in their workflow. The interface still has some performance issues, so it should not be used in widely used modules yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T359918] * Developers of external tools that connect to Wikimedia pages must set a user-agent that complies with [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|the user-agent policy]]. This policy will start to be more strongly enforced in August because of external crawlers that are [[diffblog:2025/04/01/how-crawlers-impact-the-operations-of-the-wikimedia-projects/|overusing]] Wikimedia's resources. Tools that are hosted on Wikimedia's Toolforge or Cloud VPS will not be affected by this for now, but should still set a user-agent. [[phab:T400119|More technical details are available]], and related questions are welcome in that task. * Parsoid Read Views is going to be rolling out to some smaller Wikipedias over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyages and Wiktionaries to Parsoid Read Views. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/profile/7694/] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.13|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/GEH9DH/ Wikimedia’s knowledge infrastructure in a changing internet: Establishing sustainable pathways for content reuse] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/7ELN9Q/ Wikifunctions is coming soon to a wiki near you!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/ZMGVJV/ Shaping the Future of Wikipedia’s Reader Experience] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KCKTFZ/ Making Wikipedia More Readable: What Comes Next] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०९:११, ५ ऑगस्ट २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29083927 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The WikiEditor toolbar now includes [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|its keyboard shortcuts]] in the tooltips for its buttons. This will help to improve the discoverability of this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T400583] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] published a set of [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|proposed experiments]] the Wikimedia Foundation can try to improve communication with community. Feedback on the proposals are welcomed until August 22 on [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|this talk page]]. * The search bar on the Minerva skin (mobile) has been updated to use the same type-ahead search component that is used on the Vector 2022 skin. There are no changes in search functionality but there are minor visual changes. Specifically, the close-search button has been changed from an "X" to a back arrow. This helps to distinguish it from the other "X" button that is used to clear any text. [https://phabricator.wikimedia.org/T393944] * Editors on some wikis will see a new toggle for "Group results by page" on watchlist, related changes, and recent changes pages. This is [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment|an A/B experiment]] that is planned to start on August 11, and will run for 3–6 weeks on the Bengali, Chinese, Czech, French, Greek, Portuguese, and Urdu Wikipedias. The experiment will examine how making this feature more discoverable might affect editors' ability to find the edits they are looking for. [https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The multiwiki datasets of [[:wikt:en:Module:Unicode data|Unicode data]] have been moved to [[c:Category:Unicode Module Datasets|Category:Unicode Module Datasets]] on Wikimedia Commons, to follow the idea of "One common data source, multiple local wikis". Most wikis have been updated to use the Commons version. You can ask questions at [[c:Category talk:Unicode Module Datasets|the talkpage]]. [https://en.wiktionary.org/wiki/Module_talk:Unicode_data#Data_from_commons] * Lua code can add warnings when something is wrong, by using the <code dir=ltr>mw.addWarning()</code> function. It is now possible to add more than one warning, instead of new warnings replacing old ones. If you maintain a Lua module that used warnings, you should check it still works as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T398390] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:००, १२ ऑगस्ट २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29106516 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Later this week, people who are logged-in and have the "[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|Discussion tools]]" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] enabled will gain the ability to "Thank" individual comments directly from talk pages, rather than needing to navigate to page history. [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Comment actions|Learn more about this feature]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400849] * An A/B test comparing two versions of the desktop donate link launched on testwiki on 12 August and on English Wikipedia 14 August for 0.1% of logged out users on the desktop site. The experiment will run for three weeks, ending on 12 September. [https://phabricator.wikimedia.org/T395716] * An A/A test to measure the baseline for reader retention was launched 12 August using [[wikitech:Experimentation Lab|Experimentation Lab]]. This measures the percentage of users who revisit a wiki after their initial visit over a 14-day period. No visual changes are expected. The experiment will run through 31 August. [https://phabricator.wikimedia.org/T399227] * Five new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q34057|Tagalog]] ([[s:tl:|<code>s:tl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T388639] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[s:mad:|<code>s:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T391747] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3450749|Rakhine]] ([[w:rki:|<code>w:rki:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T392490] ** a {{int:project-localized-name-group-wikibooks/en}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[b:min:|<code>b:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T395452] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q7598268|Standard Moroccan Amazigh]] ([[wikt:zgh:|<code>wikt:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T399684] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:46}} community-submitted {{PLURAL:46|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:०९, १९ ऑगस्ट २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29127690 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template authors can now use additional CSS properties, since the CSS sanitizer used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] was updated. For example: <code>width: fit-content</code>; <code>ruby-align</code>; relative units such as <code>lh</code>; and custom strings in <code>list-style-type</code>. These improvements are a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Allow use of modern CSS in templates by updating the TemplateStyles CSS sanitizer|Community Wishlist wish]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271958][https://phabricator.wikimedia.org/T277755][https://phabricator.wikimedia.org/T293633][https://phabricator.wikimedia.org/T295088][https://phabricator.wikimedia.org/T326906][https://phabricator.wikimedia.org/T340057][https://phabricator.wikimedia.org/T360725][https://phabricator.wikimedia.org/T371809][https://phabricator.wikimedia.org/T375344][https://phabricator.wikimedia.org/T394619] * On large wikis, the default time period to display edits from, within the Special:RecentChanges page, has been changed from 7 days to 1 day. This is part of a performance improvement project. This should have no user-facing impact due to the quantity of edits on these wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T399455] * Administrators can now access the [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] page from the [[{{#special:CommunityConfiguration}}]] list page. This makes it easier to find. [https://phabricator.wikimedia.org/T393240] * Wikimedia Commons videos were not shown in the Videos tab in Google Search. The problem was investigated and reported to Google who have now fixed the issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T396168][https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/Wishes/Do_something_about_Google_%26_DuckDuckGo_search_not_indexing_media_files_and_categories_on_Commons] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[wikt:bew:|<code>wikt:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T402130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:39}} community-submitted {{PLURAL:39|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Two fields of the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Recentchanges table|recentchanges database table]] are being removed. <code>rc_new</code> and <code>rc_type</code> are being removed in favor of <code>rc_source</code>. Queries to these older fields will start to fail starting this week and developers should use <code>rc_source</code> instead. These older fields were deprecated over 10 years ago and should not be in use. This is part of work to improve the performance and stability of queries to the recentchanges table. [https://phabricator.wikimedia.org/T400696] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.16|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/July|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes: support for new languages in MediaWiki and translatewiki; the start of the Language Onboarding and Development project to help support the growth of new and small wikis; updates on research projects; and more. '''Meetings and events''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#29 August 2025|Language Community Meeting]] is happening soon, August 29th at [https://zonestamp.toolforge.org/1756479600 15:00 UTC]. This week's meeting will cover: the Avro keyboard developers from Wikimedia Bangladesh, who were recently awarded a national award for their contributions to this keyboard; and other topics. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:४३, २६ ऑगस्ट २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29175124 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team wants to compile a list of templates, jargon terms, and policies used in edit summaries when a copyright violation is removed. This will help them identify the number of edits reverted due to copyright issues. We invite community members from the following Wikis to list these terms in [[Phab:T402601|T402601]], or to share their list with [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]]: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-plwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}. This project is open until September 9th 2025. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled for all Wikisources. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Connection Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the Deployment information page. [https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment_status#How_to_Request_the_CampaignEvents_Extension_for_your_wiki] * The lists in the footer of the editing interface, such as "Templates used on this page," will now be organized into columns when there is enough space. This enhancement minimizes scrolling when editing lengthy articles on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T401066] * On September 3rd, 2025 we will increase the sampling percentages of our [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment#Scope of the experiment|group by toggle experiment]] of the <code>Special:RecentChanges</code>, <code>Special:Watchlist</code>, and <code>Special:RelatedChanges</code> pages on the Chinese, French, and Portuguese Wikipedias to 100 percent, allowing more editors to be part of this experiment. This adjustment is intended to ensure we have sufficient data to make informed decisions when evaluating the experiment results. [https://phabricator.wikimedia.org/T402958][https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading on English Wikipedia beginning the week of September 22. The feature will be available on both desktop and mobile. All non-English wikis received this change in June and July. The goal is to make it easier for users to find articles. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.17|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions now has a new capability called "lightweight enumeration types", an enumeration type is simply a fixed set of values that's in the type's definition. This capability makes it quick and easy to define such a type, and allows for the reuse of values that are already present in Wikidata. Here is [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-07-19|a newsletter]] to learn more. * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Newsletter updates#August 2025: Newsletter #1|Readers Newsletter]] is now available. This edition includes: the formation of two new teams — Reader Growth and Reader Experience; insights into declining pageviews and account creations; highlights from the Wikimania Nairobi panel on improving the reading experience; upcoming experiments to engage new and existing readers; and more. '''Meetings and events''' * Spotlight on some Wikimania 2025 Sessions: ** Identifying AI-generated text by searching for ISBNs whose checksums fail: Mathias Schindler of WMDE [https://www.youtube.com/watch?v=Dw9o8Lsl974&t=15910s shared tools to help communities search for these]. ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TCHZKH/ La durabilité du mouvement Wikimedia face aux défis actuels et futurs]: This session explored how Wikimedia can stay a trusted source of knowledge in the age of generative AI, information overload, and disinformation. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:२१, २ सप्टेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29196010 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team is working on a new check: [[mw:Special:MyLanguage/Paste check|Paste check]]. This check informs newcomers who paste text into Wikipedia that the content might not be accepted. This check is an effort to increase the likelihood that the new content people are adding to Wikipedia is aligned with the Movement's commitment to offering information under a free content license. This check will soon be tested at a few wikis. If your community is interested in this test, please [[phab:T403680|tell us in this task]], or [[mw:Talk:Edit check|contact the team]]. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will be able to use a [[w:en:Lint (software)|linting tool]] to see errors or other potential problems in wikitext in real time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|help page for more information]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T381577] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] When browsing a wiki (like <code dir=ltr>en.wikipedia.org</code>), the software responds in one of two ways: a desktop page, or a redirect to a mobile version on an "m" domain (like <code dir=ltr>en.m.wikipedia.org</code>). Over the next three weeks, MediaWiki will start displaying the mobile version to mobile devices directly on the standard domain, without this redirect. This change does not affect existing m-dot URLs, or the "Desktop view" opt-out. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * When an edit changes the categories of a page, the changes to the category membership counts are now happening asynchronously. This improves the speed of saving edits, especially when moving many pages to or from the same category, and reduces the risk of site outages, but it means that the counts can show outdated information for a few minutes. [https://phabricator.wikimedia.org/T365303] * Edits on Wikidata to qualifiers (properties and values) and references (properties and values) in a Wikidata item statement will now not add entries to the RecentChanges or Watchlist pages on all other Wikis. This is a temporary change to improve performance while other solutions are created. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: Turn off (temporarily) Qualifiers and References Wikidata edits to the Recent Changes tables|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401286][https://phabricator.wikimedia.org/T400698] * Japanese-language wikis have had a major upgrade to the way that search works. The new search should generally give more accurate and more relevant search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T318269] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:४५, ९ सप्टेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29238161 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * References lists that are made using the <code dir=ltr><nowiki><references/></nowiki></code> [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite#references-tag|tag]] will now automatically display with columns in Vector 2022 when readers are using its 'standard' settings for text-size and page-width. [https://phabricator.wikimedia.org/T334941] * Starting in the week of October 6, on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small wikis]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] that have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled, all autoconfirmed users will be able to use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] as an organizer. No changes will be made for [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/large.dblist|large wikis]] unless requested in Phabricator. This change is being made to make it easier for more people to use Event Registration, especially on wikis that are less likely to have policies related to the Event Organizer right. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Proposal to grant autoconfirmed users on small and medium wikis the organizer access to the event registration tool|Learn more]]. * Users that search using regular expressions (regex) can now use additional features including: ** for the <code dir=ltr>intitle:</code> keyword: [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Metacharacters|metacharacters]] for start-of-line (<code dir=ltr>^</code>) and end-of-line (<code dir=ltr>$</code>) anchors [https://phabricator.wikimedia.org/T317599] ** for both <code dir=ltr>intitle:</code> and <code dir=ltr>insource:</code> keywords: shorthand [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Character_Classes|character classes]] for digits (<code dir=ltr>\d</code>), whitespace (<code dir=ltr>\s</code>), and word characters (<code dir=ltr>\w</code>); and [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Escape codes|escape codes]] for line feed (<code dir=ltr>\r</code>), newline (<code dir=ltr>\n</code>), tab (<code dir=ltr>\t</code>), and unicode (e.g. <code dir=ltr>\uHHHH</code>). [https://phabricator.wikimedia.org/T403212] * When you search for text that looks like an IP, the system will now show search results. It used to take you to the contributions for that IP instead of showing search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T306325] * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on September 24. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests which happen twice a year. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that affected users who used the page-tabs to switch from wikitext editing of a section into the visualeditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T401043] '''Updates for technical contributors''' * The MediaWiki Interfaces team is redesigning the Wikimedia REST API Sandbox with Codex. If you have feedback on improvements for the API documentation or what makes developer experiences smooth (or frustrating), you’re invited to [https://calendar.google.com/calendar/u/0/appointments/schedules/AcZssZ2aZzbXeQvjOF7gB1fJXiwAYemQjKf4sXNaRODPA7_obFyNBwkzNkoVCoTF-aeov89kIjXHbCQm join an upcoming discovery interview], or [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Developer Feedback/Wikimedia Web APIs|leave feedback onwiki]]. [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/C4FBAOA57PH6G5ORVMAUF5TGYBLZDU5Q/|Learn more]]. * Edits to Wikidata aliases (an alternative name for an item or a property) will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: More granular Alias tracking|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401288] * The new [https://www.unicode.org/versions/Unicode17.0.0/ Unicode 17.0] version has been released. The [[:c:Category:Unicode Module Datasets|datasets on Commons]] for the [[:d:Q39301585|Module:Unicode data]] have been updated. Wikipedias that do not use the Commons datasets should either update their own data or switch to the Commons datasets. * Users of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] Structured Contents endpoints can now access [https://enterprise.wikimedia.com/blog/parsed-wikipedia-tables/ Parsed Tables]. The new Parsed Tables feature extracts and represents Wikipedia tables in structured JSON. This improves machine accessibility as part of the [https://enterprise.wikimedia.com/api/structured-contents/ Structured Contents initiative]. Structured Contents output is freely available through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/on-demand/#article-structured-contents-beta On-demand API], or through Wikimedia Cloud Services. * A [https://www.kaggle.com/datasets/wikimedia-foundation/english-wikipedia-people-dataset dataset of English Wikipedia biographical information] from [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has been published on Kaggle, for evaluation and research. This provides structured data from more than 1.5 million biographies, including birth and death dates, education, affiliations, careers, awards, and more (from a June 2024 snapshot). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.19|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Scholarships|Scholarship applications]] for Wikimania 2026 in Paris, France, are open until October 31. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २२:३८, १५ सप्टेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29263921 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 On September 24th at 15:00 UTC], all Wikimedia sites users will experience a brief read-only period due to a scheduled [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter server switchover]]. The Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team will redirect all traffic from one primary server to its backup. You can listen to the switchover using the [http://listen.hatnote.com/ "Listen to Wikipedia"] tool, where you will hear edits stop for a few minutes during the read-only phase, then resume. This twice-yearly datacenter server switchover ensures reliability by testing the backup datacenter, so that our sites can stay online even if the primary datacenter fails. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the process on the Diff blog]]. '''Updates for editors''' * Editors of [[f:Special:Mylanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-12#Next round of Wiktionaries to receive embedded Wikifunctions calls|60 more Wiktionaries]] will soon be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them into their pages. A function takes one or more inputs and transforms them into a desired output, like adding numbers, converting miles to meters, calculating elapsed time, or declining a word into a case. They will join the other [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-29#Wikifunctions available on 65 Wiktionaries|65 Wiktionary language editions]], which already have access to embedded Wikifunctions calls. Later this year, plans are in place to expand to more Wiktionaries and the Incubator. * A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Technical metadata of another page|parser function]] has been added: <code><nowiki>{{#contentmodel}}</nowiki></code>. Template editors and admins can use it to get the localized or canonical name of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|content model]] of a specific page. The function makes it easier to create and edit system messages, such as ''MediaWiki:editinginterface'', even when you switch types of pages, like wiki, JavaScript, CSS or JSON page. [https://phabricator.wikimedia.org/T328254] * Adding or editing a <code>DISPLAYTITLE</code> for an article using VisualEditor will no longer be broken. Editors who use VisualEditor mode to modify the <code><nowiki>{{DISPLAYTITLE}}</nowiki></code> would no longer have the literal text "DISPLAYTITLE" or its localized variant added to their articles. A list of pages that may have been affected and might need cleanup is documented in [[phab:P83438|this ticket]]. * Beta users of the Wikipedia Android app can now try the redesigned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|Activity tab]], which replaces the Edits tab. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions users can now import many essential facts involving [[f:Special:MyLanguage/Z6011|geo-coordinates]], [[f:Special:MyLanguage/Z6010|quantities]] and [[f:Special:MyLanguage/Z6064|time]] values from Wikidata. This is made possible by the creation of Wikifunctions types for these values, which makes them available for use by functions in Wikifunctions. Learn more about how this works in [[c:File:ImportingWikidataDatatypesIntoWikifunctions.webm|this video]] and Wikifunctions' [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-01#News in Types I: Wikidata quantity|August 1 newsletter]] (for quantities) and [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-22#News in Types: Wikidata geo-coordinate|August 22 newsletter]] (for geo-coordinates). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:२६, २३ सप्टेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29305556 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A major software upgrade has been made to [[phab:|Phabricator]]. The update introduces performance improvements, a refreshed search interface, enhancements to Maniphest task search, updates to user profile pages and project workboards, new Herald automation features, as well as general text input, mobile experience improvements and more. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/321/iterative_improvements_september_2025/] '''Updates for editors''' * The Community Tech team will release the new Community Wishlist extension on October 1, that will improve the way wishes will be submitted. The new extension will allow users to add tags to their wishes to better categorise them, and (in a future iteration) to filter them by status, tags and focus areas. It will also be possible to support individual wishes again, as requested by the community in many instances. The old system will be retired. There will be a brief period of downtime while the extension is deployed and wishes are migrated to the new system. You can read more about this [[:m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|in the latest update]] or you can consult the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CommunityRequests|current documentation on MediaWiki]]. * As announced [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|on Diff blog]], the production trial of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|hCaptcha]] service for bot detection has begun. The trial is currently using hCaptcha to protect account creation on Chinese, Persian, Portuguese, Indonesian, Japanese, and Turkish Wikipedias, where it will replace our existing [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ConfirmEdit#FancyCaptcha|CAPTCHA]] (FancyCaptcha). The goal with the trial is to better block bots while also improving usability and accessibility for users who encounter CAPTCHA challenges. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|deployed]] to Wikimedia Commons. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. On Commons, anyone who is a registered user can use it as an event participant. To use it as an organizer, someone needs to have the [[c:Special:MyLanguage/Commons:Event organizers|event organizer right]]. * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to German Wikipedia. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|test the feature]] on testwiki or [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing on betawiki] as well. Please share your thoughts on [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Templates used in sub-references|using templates in sub-references]] or [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|volunteer to become a pilot wiki]]. * On wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|Mentorship]] system, communities can now opt experienced editors out of Mentorship through [[{{#special:CommunityConfiguration/Mentorship}}]]. Within this setting, communities may define thresholds, based on edit count and account age, to decide when an editor is considered experienced enough to no longer receive Mentorship. [https://phabricator.wikimedia.org/T403563] * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tone Check|Tone check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Tone language model for the following languages: Arabic, Czech, German, Hebrew, Indonesian, Dutch, Polish, Russian, Turkish, Chinese, Farsi, Italian, Norwegian, Romanian and Latvian. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/Tone_Check/Model_evaluation|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on October 3, which will be the start date of the test. * The rollout of [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|multiblocks]] had the side effect that non-active block logs may have been shown on {{#special:Contributions}} and on blocked users' user and user_talk pages. This issue will be fully resolved in a few days. As part of the fix, [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=sp-contributions-blocked-notice}} messages prefixed with <code>sp-contributions-blocked-notice</code>] will be removed and replaced with [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=blocked-notice-logextract}} those prefixed with <code>blocked-notice-logextract</code>] in a few weeks. Please help translate the new messages and update any local overrides if needed. * There was a bug with links added using visual editor if they included characters such as <code dir=ltr><nowiki>[ ] |</nowiki></code> after the fragment identifier (<code><nowiki>#</nowiki></code>). They were not encoded properly creating an incorrect link. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T404823] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikiquote/en}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[q:ms:|<code>q:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404698] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info Card]] now displays currently active global lock/blocks. [https://phabricator.wikimedia.org/T401128] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, editors using Lua modules will be able to use the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.newBatch|mw.title.newBatch]]</code> function to look up the existence of up to 25 pages at once, in a way that only increases the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions#Expensive parser functions|expensive function]] count once. * A new [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Unsupported Tools Working Group]] has been formed as part of ongoing efforts to collectively determine technical work priorities, similar to the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC). The working group will help prioritize and review requests for support of unmaintained extensions, gadgets, bots, and tools. For the first cycle, the group will be prioritizing an unsupported Wikimedia Commons tool. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:२४, ३० सप्टेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29355230 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#paste|Paste Check]] is a new Edit Check feature to help avoid and fight copyright violations. When editors paste text into an article, Paste Check prompts them to confirm the origin and licensing of the content. Starting Wednesday, 8 October, [[phab:T403680|22 wikis will test Paste Check]]. Paste Check will help new volunteers understand and follow the policies and guidelines necessary to make constructive contributions to Wikipedia projects. '''Updates for editors''' * Mobile devices will receive mobile articles directly on the standard domain (like <code>en.wikipedia.org</code>), instead of via a redirect to an "m" domain (like <code>en.m.wikipedia.org</code>). This change improves performance. This week it will be enabled on Wikipedias. The existing mobile URLs and the "Desktop view" opt-out remain available. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * New [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#creationdate and lasteditdate|date filters]], <code dir=ltr>creationdate:</code> and <code dir=ltr>lasteditdate:</code>, are now available in the wiki search engine. This allows users to filter search results by a page's first or last revision date. The filters support comparison operators (e.g. <code dir=ltr>>2024</code>) and relative dates (e.g. <code dir=ltr>today-1d</code>), making it easier to find recently updated content or pages within specific age ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T403593] * [[f:|Wikifunctions]] now supports rich text in embedded calls across the 150 wikis where it's enabled. To showcase this, the team created a [[f:Z26333|Latin declination table]] that Wiktionary editors can use to automatically generate noun forms, producing clear, formatted results — see an [[f:Wikifunctions:Embedded function calls/Wiktionary tables demonstration|example output]]. If you need any help or have any feedback, please [[f:Wikifunctions:Project chat|contact the Wikifunctions Team]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T397402] * An edit link will now appear inside the categories box on article pages for logged in users, which will directly launch the VisualEditor category dialog. [https://phabricator.wikimedia.org/T291691] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a problem downloading pdf files last week and that has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T405957] '''Updates for technical contributors''' * The field <code dir=ltr>rev_sha1</code> in the revision database table is being removed in favor of <code dir=ltr>content_sha1</code> in the content database table. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud@lists.wikimedia.org/thread/2D2M3SP4WHR6BXXKTZ2PBLZQYR3EGQVR/ the announcement] for more information. * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will roll out [[w:en:Light-on-dark color scheme|Dark Mode]] user interface on all Wikimedia sites on October 29, 2025. All anonymous users of Wikimedia sites will have the option to activate a color scheme that features light-colored text on a dark background. This is designed to provide a more comfortable reading experience, especially in low-light situations. Template authors and technical contributors are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|learn how to make pages ready for Dark mode]] and address any compatibility issues found in templates in their wiki before the enablement. Please contact the Web team for questions or any support on [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|this talk page]] before the enablement. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Starting on Monday, October 6, API endpoints under the <code>rest.php</code> path will be rerouted through a new internal API Gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २२:५४, ६ ऑक्टोबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29400897 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Last week, improvements to account security and two-factor authentication (2FA) features were enabled across all wikis. These changes include user interface improvements for [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity], the support of multiple 2FA methods via authenticator apps and portable security keys (previously users could only enable one method), and a new Recovery Codes module which facilitates fewer account lockouts due to lost two-factor apps and devices. As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project, work is continuing through the rest of 2025 on further user experience improvements, and support for passkeys as an alternate second factor. '''Updates for editors''' * Another part of the Account security project is making 2FA generally available to all users. Along with editors with advanced privileges, such as administrators and bureaucrats, 40% of editors now have access to 2FA. You can check if you have access at [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity]. Instructions for activation are on the linked page. The plan is to continue increasing availability if it is determined that the user support capabilities are able to support global usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T400579] * This week, users at wikis where talk page [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|Usability Improvements]] are already available by default (everywhere ''except'' the 12 wikis listed in [[phab:T379264|T379264]]) will gain the ability to Thank a comment directly from the talk page it appears on. Before this change, Thanking could only be done by visiting the revision history of the talk page. You can [[diffblog:2025/10/13/revolutionizing-gratitude-a-new-era-of-thanking-comments/|learn more about this change]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366095] * Users who have not [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|verified their email address]] will soon be receiving monthly Notification reminders to do so. This is because users who have verified their email can more easily recover their account. These reminders will not be sent if the user is inactive or removes the unverified email from their account. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation][https://phabricator.wikimedia.org/T58074] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a fix was made for an occasional error with saving translated paragraphs in the Content Translation tool, and the related error messages are now easier to see. [https://phabricator.wikimedia.org/T376531] '''Updates for technical contributors''' * The Unsupported Tools Working Group has chosen [[c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] as the first tool for its pilot cycle. The group will explore ways to improve and sustain the tool over the coming months. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Learn more on Meta]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:३०, १४ ऑक्टोबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29434481 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * To optimize how user data is stored in our databases, the saved preferences of users who haven't logged in for over five years and have fewer than 100 edits will be cleared. When those users return, default settings will apply. [https://phabricator.wikimedia.org/T406724] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a broken link from the GlobalContributions interface message to the XTools GlobalContributions page which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406415] '''Updates for technical contributors''' * The work to reroute all traffic to API endpoints under the <code dir=ltr><nowiki>rest.php</nowiki></code> route through a common API gateway is now complete. If any issues are observed, please file a phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. * Edits to Wikidata references or qualifiers will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T401290] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:०७, २१ ऑक्टोबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29478670 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia iOS app has launched an A/B/C test of improvements made to the tabbed browsing feature for select regions and languages. The test, named “More dynamic tabs”, explores new tab experiences and includes “Did you know” and “Because you read” article recommendations. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)/New Tab Experience and Recommendations Experiment|read more on the project page]]. * Autoconfirmed users on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] with the CampaignEvents extension can now use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] without the Event Organizer right. This feature lets organizers enable registration, manage participants, and lets users register with one click instead of signing event pages. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue of flashing colors when holding or pressing the arrow keys under the dark mode settings in Vector 2022 has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T402285] '''Updates for technical contributors''' * The CampaignEvents extension will be deployed to all remaining wikis during the week of 17 November 2025. The extension currently includes three features: Event Registration, Collaboration List, and Invitation List. For this rollout, Invitation List will not be enabled on Wikifunctions and MediaWiki unless requested by those communities. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|Visit the deployment page to learn more]]. * The SwaggerUI-based REST sandbox experience is now live on all wiki projects. The sandbox can be accessed through the [[{{#special:RestSandbox}}]] page. Please report any issues to the MediaWiki Interfaces team board, or join the discussion on the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|project launch]] page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/6931/] * Transform endpoints with a trailing slash path in the MediaWiki REST API are now marked as deprecated. They will remain functional during this time, but removal is expected by the end of January 2026. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found and tested using the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?api=mw-extra&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. See the [[mw:API/Deprecation|MediaWiki REST API Deprecation]] page for more detailed information about the API deprecation policies and procedures. * A dedicated [[mw:API:REST API/Changelog|changelog now exists for the MediaWiki REST API]]. The changelog provides an overview of these changes, making it easier for developers to keep track of improvements and iterations. Announcements will also continue to flow through the standard communication channels, including Tech News and email distribution lists, but can now be more easily referenced from a central location. If you have feedback about the style, structure, or content of this changelog, please [[mw:API talk:REST API/Changelog|join the discussion]]. * Administrators can delete the tracking category which was previously added by the JsonConfig extension, as it is no longer used. See the categories linked from [[d:Q130635582#sitelinks-wikipedia|Q130635582]]. It is OK if there are still pages listed in the category as that is just a caching issue, and they will be automatically cleared out the next time each page is edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T378352] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:०२, २८ ऑक्टोबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29513638 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators will now find that [[{{#special:MergeHistory}}]] is now significantly more flexible about what it can merge. It can now merge sections taken from the middle of the history of the source (rather than only the start) and insert revisions anywhere in the history of the destination page (rather than only the start). [https://phabricator.wikimedia.org/T382958] * For users with "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|enabled in their preferences]], starting a new topic or adding a reply to an existing topic will now subscribe them to replies to that topic. Previously, this would only happen if the DiscussionTools "{{int:Skin-action-addsection}}" or "{{int:Discussiontools-replybutton}}" widgets were used. When DiscussionTools was originally launched existing accounts were not opted in to automatic topic subscriptions, so this change should primarily affect newer accounts and users who have deliberately changed their preferences since that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T290778] * Scribunto modules can now be used to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#SVG library|generate SVG images]]. This can be used to build charts, graphics and other visualizations dynamically through Lua, reducing the need to compose them externally and upload them as files. [https://phabricator.wikimedia.org/T405861] * Wikimedia sites now provide all anonymous users with the option to enable a dark mode color scheme, featuring light-colored text on a dark background. This enhancement aims to deliver a more enjoyable reading experience, especially in dimly lit environments. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Users with large watchlists have long faced timeouts when editing [[Special:EditWatchlist|Special:EditWatchlist]]. The page now loads entries in smaller sections instead of all at once due to a paging update, allowing everyone to edit their watchlists smoothly. As part of the database update, sorting by expiry has been removed because it was over 100× slower than sorting by title. A [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/W454 community wish] has been created to explore alternative ways to restore sort-by-expiry. If this feature is important to you, please support the wish! [https://phabricator.wikimedia.org/T41510] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the fixing of the persisting highlighting when using VisualEditor find and replace during a query. [https://phabricator.wikimedia.org/T407318] '''Updates for technical contributors''' * Since 2019 the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]] at https://w.wiki is available for all Wikimedia wikis to create short links to articles, permalinks, diffs, etc. It is available in the sidebar as "Get shortened URL". There are 30 wikis that also install an older "ShortUrl" extension. The old extension will soon be removed. This means <code>/s/</code> URLs will not be advertised under article titles via HTML <code dir=ltr>class="title-shortlink"</code>. The <code>/s/</code> URLs will keep working. [https://phabricator.wikimedia.org/T107188] * On Thursday, October 30, the [[:mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team|MediaWiki Interfaces]] and [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Service Operations]] teams began rerouting Action API traffic through a common API gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [https://phabricator.wikimedia.org/tag/serviceops/ Service Ops team] board. * MediaWiki Train deployments will pause for the final two weeks of 2025: 22 December and 29 December. Backport windows will also pause between Monday, 22 December 2025 and Thursday, 2 January 2026. A backport window is a scheduled time to add things like bug fixes and configuration changes. There are seven deployment trains remaining for 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SMWTEAES4SDLDUSK4HMWNBSKNCXZAWYN/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.26|MediaWiki]] '''In depth''' * In 2025, the Wikimedia Foundation reported that AI systems and search engines increasingly use Wikipedia content without driving users to the site, contributing to an 8% drop in human pageviews compared to 2024. After detecting bots disguised as humans, Wikimedia updated its traffic data to reflect this shift. Read more about current user trends on Wikipedia in [[diffblog:2025/10/17/new-user-trends-on-wikipedia/|a Diff blog post]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:०५, ४ नोव्हेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29552512 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators will now find that [[{{#special:MergeHistory}}]] is now significantly more flexible about what it can merge. It can now merge sections taken from the middle of the history of the source (rather than only the start) and insert revisions anywhere in the history of the destination page (rather than only the start). [https://phabricator.wikimedia.org/T382958] * For users with "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|enabled in their preferences]], starting a new topic or adding a reply to an existing topic will now subscribe them to replies to that topic. Previously, this would only happen if the DiscussionTools "{{int:Skin-action-addsection}}" or "{{int:Discussiontools-replybutton}}" widgets were used. When DiscussionTools was originally launched existing accounts were not opted in to automatic topic subscriptions, so this change should primarily affect newer accounts and users who have deliberately changed their preferences since that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T290778] * Scribunto modules can now be used to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#SVG library|generate SVG images]]. This can be used to build charts, graphics and other visualizations dynamically through Lua, reducing the need to compose them externally and upload them as files. [https://phabricator.wikimedia.org/T405861] * Wikimedia sites now provide all anonymous users with the option to enable a dark mode color scheme, featuring light-colored text on a dark background. This enhancement aims to deliver a more enjoyable reading experience, especially in dimly lit environments. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Users with large watchlists have long faced timeouts when editing [[Special:EditWatchlist|Special:EditWatchlist]]. The page now loads entries in smaller sections instead of all at once due to a paging update, allowing everyone to edit their watchlists smoothly. As part of the database update, sorting by expiry has been removed because it was over 100× slower than sorting by title. A [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/W454 community wish] has been created to explore alternative ways to restore sort-by-expiry. If this feature is important to you, please support the wish! [https://phabricator.wikimedia.org/T41510] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the fixing of the persisting highlighting when using VisualEditor find and replace during a query. [https://phabricator.wikimedia.org/T407318] '''Updates for technical contributors''' * Since 2019 the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]] at https://w.wiki is available for all Wikimedia wikis to create short links to articles, permalinks, diffs, etc. It is available in the sidebar as "Get shortened URL". There are 30 wikis that also install an older "ShortUrl" extension. The old extension will soon be removed. This means <code>/s/</code> URLs will not be advertised under article titles via HTML <code dir=ltr>class="title-shortlink"</code>. The <code>/s/</code> URLs will keep working. [https://phabricator.wikimedia.org/T107188] * On Thursday, October 30, the [[:mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team|MediaWiki Interfaces]] and [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Service Operations]] teams began rerouting Action API traffic through a common API gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [https://phabricator.wikimedia.org/tag/serviceops/ Service Ops team] board. * MediaWiki Train deployments will pause for the final two weeks of 2025: 22 December and 29 December. Backport windows will also pause between Monday, 22 December 2025 and Thursday, 2 January 2026. A backport window is a scheduled time to add things like bug fixes and configuration changes. There are seven deployment trains remaining for 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SMWTEAES4SDLDUSK4HMWNBSKNCXZAWYN/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.26|MediaWiki]] '''In depth''' * In 2025, the Wikimedia Foundation reported that AI systems and search engines increasingly use Wikipedia content without driving users to the site, contributing to an 8% drop in human pageviews compared to 2024. After detecting bots disguised as humans, Wikimedia updated its traffic data to reflect this shift. Read more about current user trends on Wikipedia in [[diffblog:2025/10/17/new-user-trends-on-wikipedia/|a Diff blog post]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:०६, ४ नोव्हेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29552512 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * Starting November 12, users will see a change in the [[m:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Usability improvements|appearance of talk pages]] on [[Phab:T379264|some Wikipedias]]. Almost [[phab:T392121|all wikis]] have received this design change; [[phab:T409297|English Wikipedia]] will get these changes later. You can read more [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. Users can opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in their user preferences]] in "{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T379264] * MediaWiki can now display a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protection indicators|page indicator]] automatically while a page is protected. This feature is disabled by default. It can be enabled by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|community request]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T12347] * Using the "{{int:showpreview}}" or "{{int:showdiff}}" buttons in the wikitext editor will now carry over certain URL parameters like '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#useskin|useskin]]', '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#uselang|uselang]]' and '[[mw:Special:MyLanguage/Help:Section#Editing sections|section]]'. This update also fixes an issue where, if the browser crashed while previewing an edit to a single section, saving this edit could overwrite the entire page with just that section’s content. [https://phabricator.wikimedia.org/T62744][https://phabricator.wikimedia.org/T24029][https://phabricator.wikimedia.org/T155097] * Wikivoyage wikis can use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Markers and counters|colored map markers in the article text]]. The text of these markers will now be shown in contrasting black or white color, instead of always being white. Local workarounds for the problem can be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T369454] * The Activity tab in the Wikipedia Android app is now available for all users. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/Activity_Tab_Experiment] * The Reader Growth team is launching an experiment called "Image browsing" to test how to make it easier for readers to browse and discover images on Wikipedia articles. This experiment, a mobile-only A/B test, will go live on English Wikipedia in the week of November 17 and will run for four weeks, affecting 0.05% of users on English wiki. The test launched on November 3 on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese wikis, affecting up to 10% of users on those wikis. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Reader_Growth/WE3.1.3_Image_Browsing] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example the inability to lock accounts on mobile sites has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256185] '''Updates for technical contributors''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2025 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open through 2025-11-28. * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT issuer field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]] has been changed to <code><nowiki>https://meta.wikimedia.org</nowiki></code>. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT subject field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] will soon change from <code><user id></code> to <code dir=ltr style="white-space:nowrap">mw:<identity type>:<user id></code>, where <code><identity type></code> is typically <code dir=ltr>CentralAuth:</code><!-- not a typo --> (for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]]) or <code dir=ltr style="white-space:nowrap">local:<wiki id></code> (for other wikis). This is to avoid conflicts between different user ID types, and to make OAuth 2 access tokens and the <code>sessionJwt</code> cookie more similar. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * MediaWiki's block messages ([[MediaWiki:Blockedtext|blockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-partial|blockedtext-partial]], [[MediaWiki:Autoblockedtext|autoblockedtext]], [[MediaWiki:Systemblockedtext|systemblockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-tempuser|blockedtext-tempuser]], [[MediaWiki:Autoblockedtext-tempuser|autoblockedtext-tempuser]]) now support additional parameters indicating whether the user is blocked from editing their own user talk page <code><nowiki>$9</nowiki></code> or emailing other users <code><nowiki>$</nowiki><nowiki>10</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285612] * A <code>REL1_45</code> branch for MediaWiki core and each of the extensions and skins in Wikimedia git has been created. This is the first step in the release process for MediaWiki 1.45.0, scheduled for late November 2025. If you are working on a critical bug fix or working on a new feature, you may need to take note of this change. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZUY7TY3Z6XPZWZVAZV63OPO5OW52Q6GE/] * The process for generating CirrusSearch dumps has been updated due to slowing performance. If you encounter any issues migrating to the replacement dumps, please contact the Search Platform Team for support. [https://phabricator.wikimedia.org/T366248][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/3KQPOR6ACVN6OVLMLZPIBXQSWQKW4E3K/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:०८, ११ नोव्हेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29606150 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is experimenting with [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4_Reading lists|reading lists on mobile web]], allowing logged-in readers with no edits to save private lists of articles for later. The experiment is running on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias since the week of 10 November, and will begin on English Wikipedia the week of 17 November. * Users who can’t receive their email verification code during login can now get help by submitting a form on a new special page. This update is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. If your account has an email address, please make sure you still have access to it. When logging in from a new device or location without 2FA, you may be asked to enter a 6-digit code sent by email to finish logging in. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Why are you requiring me to enter a code from my email to log in? Can I opt out of this?|Learn more]]. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[s:min:|<code>s:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408317] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, the Content Transform Team rolled out Parsoid as the default parser to many low-traffic Wikipedias and is preparing the next step to high traffic ones. This message is an invitation for you to opt-in to Parsoid, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation, and identify any issues you might encounter with your own workflow using bots, gadgets, or user scripts. Please, let us know through the ''"Report Visual Bug"'' link in the Tools sidebar or create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. * Unsupported Tools: Several issues with [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] have been fixed, including filename-related upload failures, black-video imports, and retry handling. AV1 support has also been added. Ongoing work focuses on backend stability, ffmpeg errors, subtitle imports, metadata handling, and playlist uploads. To track specific tasks, check the [[phab:tag/video2commons/|Phabricator board]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Save the date for the next Wikimedia Hackathon happening in Milan, Italy from May 1–3, 2026. Registration will open in January 2026. [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ Scholarship applications are currently open], and will close on November 28, 2025. If you have any questions, please email <bdi lang="en" dir="ltr">hackathon@wikimedia.org</bdi>. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २२:५७, १७ नोव्हेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29627455 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-48</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Wikimedia Search Team]] recreated the "DWIM" (Do What I Mean) gadget functionality server-side, for Russian and Hebrew Wikipedias. This feature adds cross-keyboard suggestions to the standard search-box suggestions. For example, searching for ''<span lang="und" dir="ltr">cxfcnmt</span>'' on Russian Wikipedia will now add suggestions for ''<span lang="ru" dir="ltr">счастье</span>'' ("happiness") that the user probably intended. They plan to enable this feature for other Russian and Hebrew wikis this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T408734] * Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have syntax highlighting available in [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]]. This requires that the "{{int:discussiontools-preference-sourcemodetoolbar}}" preference be set. [https://phabricator.wikimedia.org/T407918] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Campaign events extension]] – the set of tools for coordinating events and other on-wiki collaborations has now been deployed to all Wikimedia wikis. A new feature known as [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative contribution]] to help organizers and participants see the impact of activities has also been added. Join the upcoming [[m:Special:MyLanguage/Event:Connection learning session 3|learning session]] to see the new feature in action and share your feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug which stopped CodeReviewBot from working, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T410417] '''Updates for technical contributors''' * Users of Wikimedia API can join a usability study to help validate the new design of Wikimedia REST API sandboxes. Interested participants should fill the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/487662 recruitment survey]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IREJRRWTZTGCYWQHDMSNJFTQAEPOOAE3/] * The MediaWiki Interfaces team is deprecating XSLT stylesheets within the Action API. Support for <code dir=ltr>format=xml'''&xlst={stylesheet}'''</code> will be removed from Wikimedia projects by the end of November, 2025. In addition, it will soon be disabled by default in MediaWiki release versions: v1.43 (LTS), v1.44, and v1.45. Support for XSLT stylesheets will be fully removed from MediaWiki v1.46 (expected to release between April and May 2026). [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/5AX7UWAVVUNUSBOIRHMNOKWOZ5EZI3JX/] * The WDQS legacy endpoint ([https://query-legacy-full.wikidata.org/ query-legacy-full.wikidata.org]) will be decommissioned at the end of December 2025, and finally closed down on 7th January 2026. After this date, users should expect requests to query.wikidata.org that require the full graph to fail or return invalid results if they are not rewritten to use SPARQL federation. The team encourages users to ensure that tools and workflows use the supported WDQS endpoints (<span dir=ltr><nowiki>https://query.wikidata.org/</nowiki></span> - Main graph or <span dir=ltr><nowiki>https://query-scholarly.wikidata.org/</nowiki></span> - Scholarly graph). For support with migrating use cases, please review the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Data_access|Data Access]] and [[d:Wikidata:Request_a_query|Request a Query]] pages for details and assistance on alternative access methods. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २१:२७, २४ नोव्हेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29702226 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia Year in Review 2025 will be available on December 2 for users of iOS and Android Wikipedia apps, featuring new personalized insights, updated reading highlights, and refreshed designs. Learn more on the review's [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/Updates|project page]]. * The Growth team is working on improving the text and presentation of the Verification Email sent to new users to make them more welcoming, useful and informative. Some new text have been drafted for A/B testing and you can help by translating them. See [[phab:T396155|Phabricator]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] will now be deployed at Japanese, Urdu and Chinese Wikipedias on December 2. Add a link is based on a prediction model that suggests links to be added to articles. While this feature has already been available on most Wikipedias, the prediction model could not support certain languages. A new model has now been developed to handle these languages, and it will be gradually rolled out to other Wikipedias over time. If you would like to know more, please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where search boxes on some Commons pages showed no results due to switch from SpecialSearch to MediaSearch, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T399476] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36846|Toki Pona]] ([[w:tok:|<code>w:tok:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404457] ** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q33655|Nigerian Pidgin]] ([[q:pcm:|<code>q:pcm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408318] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.5|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation is in the early stages of exploring approaches to '''Article guidance'''. The initiative aims to identify interventions that could help new editors easily understand and apply existing Wikipedia practices and policies when creating an article. The project is in the exploration and early experimental design phase. All community members are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|learn more]] about the project, and share their thoughts on [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Article guidance|the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:२८, २ डिसेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29732328 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Anybody who wishes to secure their user account can now use [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). This is available to all registered users of all Wikimedia projects. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. Later, 2FA will be required for all users who can take security- or privacy-sensitive actions. '''Updates for editors''' * Following last week's deployments, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] feature, which allows editors to add suggested links during editing, will be available to an additional [[Phab:T410469|33 Wikipedias]] starting on 9 December. This expansion is possible thanks to the new prediction model that now supports all languages, including those that were previously not covered. While the feature has been available on most Wikipedias for some time, this rollout brings us closer to using the improved model everywhere. If you have any questions or would like more details please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Search Platform team]] added [[w:en:Transliteration|transliterated]] as-you-type search suggestions to Georgian wikis. If there are only a few regular search suggestions, then queries in Latin or Cyrillic script [[phab:T127003|are now rewritten into Georgian script]] to look for more matches. For example, searching for either <bdi lang="ka-Latn" dir="ltr">''bedniereba''</bdi> or <bdi lang="ka-Cyrl" dir="ltr">''бедниереба''</bdi> will now suggest the existing article about <bdi lang="ka" dir="ltr">ბედნიერება</bdi> ("happiness"). You can recommend other languages where transliterated suggestions would be useful [[phab:T375215|on Phabricator]] for future development. * Later this week, a controlled experiment will begin for editors on the 100 largest Wikipedias who are editing a section in the mobile web visual editor. 50% of these editors will notice a new "Edit full page" button that will enable them to expand their editing session to the whole page. This feature is intended to make it easier for people on mobile web to edit any article section, regardless of which section-edit icon they tapped to begin. The experiment will last ~4 weeks. You can find [[phab:T409112|more details]] about the project. * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] will launch a [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.14 Expanded Mobile Sections|mobile web experiment]] to expand all article sections by default (currently they are collapsed by default) and pin the section header the user is currently reading to the top of the page. The experiment will affect 10% of users on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T409485] * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/2025 Year in Review|Wikipedia Year in Review 2025]], a feature in the Wikipedia mobile apps (iOS and Android) that provides users with a personalised summary of their engagement with Wikipedia over the year, is now available on the iOS and Android apps. This edition includes expanded personalised insights, improved reading highlights, new donor messaging, and updated designs. Open the app to view your Year in Review and explore your reading journey from 2025. * A recent software bug caused edits made with VisualEditor to make unintended changes to wikitext, including removing whitespace and replacing spaces with underscores in wikilinks inside citations. This was partially fixed last week, and further fixes are in progress. Editors who used VisualEditor between November 28 and December 2 should review their edits for unexpected modifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T411238] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the incorrect handling of URLs copied from the address bar of Microsoft Edge users, has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T341281] '''Updates for technical contributors''' * Starting this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] as the editor for Lua, JavaScript, CSS, JSON and Vue content models, instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]]. With this, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linters]] will be upgraded. This is part of a larger effort to eventually replace CodeEditor and provide a consistent code editing experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T373711] * Developers are encouraged to take the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/552643 2025 Developer Satisfaction Survey], which remains open until 5 January 2026. If you build software for the Wikimedia ecosystem and would like to share your experiences or feedback, your participation is greatly appreciated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/W4WBKO6Q55UWWCCSFWQATKEXBEHP3QNR/] * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २३:१६, ८ डिसेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29738112 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Invitation to Organise Feminism and Folklore 2026 == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center;"><em>{{int:please-translate}}</em></div> Dear {{PAGENAME}}, Hope you’re doing well. I’m reaching out with some exciting updates about '''[[m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]'''. Thanks to the amazing support from organizers like you, the campaign has grown into one of the biggest and most collaborative initiatives in the entire Wikimedia movement. Your efforts have played a huge part in that, and we’re truly grateful. We’re hoping to make the 2026 edition even larger and even more community-driven. We’d be very happy to have you join again as an organizer. The sign-up process is simple this year: #Create your local event page (you can copy from the [[:m:Feminism_and_Folklore/Sample|sample]]) #Set up your Fountain or [https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/ CampWiz] campaign. #Add your campaign link to the 2026 '''[[:m:Feminism_and_Folklore_2026/Project_Page|registration list]]''' The focus of the campaign remains the same - creating or expanding Wikipedia content on feminism, women’s issues, gender topics, and diverse folk traditions from around the world. International and local prizes will continue as before. '''Special Prize for 2026:''' Every participant will receive a Wikipedia 25 digital postcard as a token of appreciation for contributing to the global movement during Wikipedia’s 25th anniversary year. This will be sent to all contributors who take part in the campaign. We’re also adding an optional one-time internet and childcare support for organizers who may need extra assistance to carry out their local campaign. This is entirely optional and meant to help those who might otherwise face challenges in organizing. More details will be shared soon. If you’re unable to organize this year, no worries at all - please feel free to share the invitation with others in your community who might be interested. If you have any questions or would like to discuss plans, you can reach us on the [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026|talk page]] or by email. Looking forward to collaborating again, '''Wiki Loves Folklore International Team''' --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २३:४८, १२ डिसेंबर २०२५ (IST) </div></div> <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=29792058 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, one of the fixes addressed an issue for temporary accounts adding an external URL, which triggered an hCaptcha request in more cases than intended, and did not display the required popup on the first attempt to publish the edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T411927] '''Updates for technical contributors''' * To improve database and site performance, external links to Wikimedia projects will no longer be stored in the database. This means they will not be searchable in [[{{#special:LinkSearch}}]], will not be checked by the Spam Blacklist or AbuseFilter as new links, and will not be in the <code dir=ltr>externallinks</code> table on database replicas. In the future this may be extended to other highly-linked trusted websites on a per-wiki basis, such as Creative Commons links on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T405005] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.7|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:३३, १६ डिसेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29796010 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-52</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W52"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From January, edit filters [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Access flags|can be set]] to automatically suppress their details such as rules and list of attempted edits and actions. This will help oversighters use edit filters to prevent doxxing or other suppressible material. [https://phabricator.wikimedia.org/T290324] * The next issue of Tech News will be sent out on 12 January 2026 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the crash that occurred when tapping "First Steps" in the Wikipedia Android Year in Review has now been fixed, and the feature opens as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T411546] '''Updates for technical contributors''' * Interface elements such as diffs and categories generated by MediaWiki used to have the attribute <code dir=ltr>data-mw="interface"</code> to distinguish from wiki content. The attribute has been replaced with <code dir=ltr>data-mw-interface=""</code>, to avoid potential conflicts with other <code dir=ltr>data-mw</code> attributes, which are generated by Parsoid. [https://phabricator.wikimedia.org/T409187] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications just opened mid-December and will close in mid-January or earlier if capacity is reached. With space for approximately 100 participants, early application is encouraged. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W52"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:१५, २३ डिसेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29831856 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''Updates for editors''' * As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:०४, १३ जानेवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge; padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear {{BASEPAGENAME}}, We are pleased to invite you to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and women. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support *For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. * Join the office hours on 23 January 2026 and connect with the international Team. ([[:m:Event:Wiki Loves Folklore 2026 Office Hours|sign up now]]) If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp;[[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २२:०१, १८ जानेवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=29949330 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Invitation: Bring Feminism and Folklore to your wiki == <div style="border:4px maroon ridge; padding:4px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Hello {{BASEPAGENAME}}, We noticed your dedicated contributions to this wiki. As an experienced editor, your leadership could help bridge the gender gap on Wikipedia. We are inviting you to '''organize the Feminism and Folklore 2026''' writing competition for your community. ;Why Organize? The campaign (1 Feb – 31 March) focuses on women’s stories, folk culture, and traditions. By setting up a local page, you help your community document their unique history. ;We have made it easy for you You do not need to do everything from scratch. The international team has prepared tools to help you: * '''Article Lists:''' Find missing topics relevant to your culture. * '''CampWiz Tool:''' Easily manage the contest and track points. ;Want to talk to us first? If you have questions or want to meet the team, you are welcome to join our Office Hours (live Q&A sessions). ''[[:m:Event:Wiki Loves Folklore 2026 Office Hours|Click here to see the Office Hours schedule]]'' ;Ready to start? Please check the project page to see how simple it is to register. '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Click here to Learn More and Sign Up]]''' Thank you for your time and hard work! '''The Feminism and Folklore 2026 Team''' ---- <small>You received this message because you are a valued contributor. If you have questions, please ask on the [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta Talk Page]].</small> </div></div> --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २२:१९, १८ जानेवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26-p&oldid=29949530 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114] '''Updates for technical contributors''' * As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]! * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:००, २० जानेवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February. * All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. * Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385] '''Updates for technical contributors''' * A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049] * Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:४८, २७ जानेवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669] '''Updates for technical contributors''' * There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389] * The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]] '''Weekly highlight''' * Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २३:१४, २ फेब्रुवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६ == [[File:FNF 2026 Mr logo.png|right|400px|frameless]] प्रिय विकिसदस्य, '''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|विकी लव्हस फॉल्कलोर]]ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे. योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल. ही स्पर्धा १ फेब्रुवारी २०२६ रोजी सुरू होऊन ३१ मार्च २०२६ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल. पहिले स्थानिक बक्षीस - २५ अमेरिकन डॉलर्स, दुसरे स्थानिक बक्षीस - २० अमेरिकन डॉलर्स, तर सर्वोत्कृष्ट निर्णायक लेखासाठी - १५ अमेरिकन डॉलर्स दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत अथवा कोणत्याही मदतीसाठी ज्युरी सदस्यांच्या ([[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] किंवा [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]]) चर्चा पानावर संदेश लिहा. कृपया [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]] या पृष्ठावरील सर्व सूचना आणि नियम वाचा. तसेच [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी]] या पानावर आपली नाव नोंदणी करून स्पर्धेत सहभागी व्हावे. तसेच [https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/campaign/224/submission/new हा दुवा] वापरून तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा. :धन्यवाद. :[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] आणि [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]] :आयोजक :'''स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६''' --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २०:४२, ५ फेब्रुवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2026&oldid=30030409 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors. * A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] * When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458] * The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:०१, १० फेब्रुवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feminism and Folklore 2026 – Community Organisers & Jury == Hello {{PAGENAME}}!, Thank you for taking the lead in organising '''Feminism and Folklore 2026''' in your community. We truly appreciate your efforts! To ensure a smooth and successful campaign, please make sure you have: * Fully completed all details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Feminism and Folklore 2026 Project Page]]: * Started promoting the campaign within your community. * Requested a local administrator to place a '''sitenotice''' about the campaign so users are notified. * Used the '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/fnf/ Article List Generator Tool]''' and shared the generated article lists with your community. === Internet & Childcare Support === Community organisers and jury members who require '''internet and childcare support''' (non-mandatory, opt-in, request-only support) should fill the support request form '''by 22 February 2026'''. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeutXEF1yTnJfExWUYPIf6SkhcnTgul07BeI-biqT4RE_vsrA/viewform Link to the form]''' Requests submitted after this date will not be entertained. === Important Participation Guidelines === * Minimum article size: '''3000 bytes and 300 words''' (final decision may be set by local organisers). * If your country is not listed on the Article list generator tool, please contact us. === Community Engagement === * Keep your community active and motivated throughout the campaign. * Share your achievements and notable articles with us so we can highlight them globally. * In the support form, please indicate if you would like a '''quick coordination call after the campaign'''. Let’s make '''Feminism and Folklore''', under the banner of '''#WeTogether''', help bridge the '''gender gap''' and '''folklore gap''' on Wikipedia worldwide. 🌍✊ Thank you for your collaboration! ''If someone from your community organisers or jury has missed this message feel free to share this message with them.'' Feminism and Folklore International Team. –[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १०:४७, १६ फेब्रुवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30083330 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237] '''Updates for editors''' * The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval] * The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. * Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339] '''Updates for technical contributors''' * New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:४७, १७ फेब्रुवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:३४, २४ फेब्रुवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २३:२२, २ मार्च २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:२३, १० मार्च २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:०६, १७ मार्च २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २२:२१, २३ मार्च २०२६ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[चिखली ते सैलानी]] == Hello, Sir, I hope you are doing well. Actually I want to draw your attention towards cross-wiki abuse, regarding the article, [[चिखली ते सैलानी]], one of the editor of English Wikipedia, User:AltamashNgp is trying to spam Sailani Baba, the subject of the article accross multiple wikis. Since the draft is declined several times on English Wikipedia here <nowiki>https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:Baba_Sailani</nowiki> and see deletion log too for the mainspace article creation too with different name change. sI am requesting you to quick delete here it to due to its spam nature as part of long term cross Wikipedia abuse. Thanks. [[विशेष:योगदान/&#126;2026-19042-99|&#126;2026-19042-99]] ([[सदस्य चर्चा:&#126;2026-19042-99|talk]]) ०७:०१, २७ मार्च २०२६ (IST) :@[[सदस्य:~2026-19042-99|~2026-19042-99]] {{done}} [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ०७:५७, २७ मार्च २०२६ (IST) ::@[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] Thanks for your kind co-operation, Respected, Sir. [[विशेष:योगदान/&#126;2026-18946-71|&#126;2026-18946-71]] ([[सदस्य चर्चा:&#126;2026-18946-71|talk]]) ०८:१६, २७ मार्च २०२६ (IST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:५६, ३१ मार्च २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २१:४९, ६ एप्रिल २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Next Steps and Feedback meeting for Feminism and Folklore Organizers == <div style="border:8px maroon ridge; padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> Dear Organizer, I hope this message finds you well. First and foremost, on behalf of the International Team I want to extend my gratitude to you for your efforts in organizing the '''Feminism and Folklore 2026''' campaign on your local Wikipedia. Your contribution has been instrumental in bridging the gender and folk gap on Wikipedia, and we truly appreciate your dedication to this important cause. As the campaign has ended I wanted to inform you about the next steps. It's time to commence the jury process using the CampWiz or Fountain tool where your campaign was hosted. Please ensure that you update the details of the jury, campaign links and the names of organizers accurately on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|sign-up page]]. Once the jury process is completed, kindly update only the top 3 winners details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|results page]] accordingly. The deadline for jury submission of results is '''April 30, 2026'''. However, if you find that the number of articles is high and you require more time, please don't hesitate to inform us via email or on campaign Meta Wiki talk page. We are more than willing to approve an extension if needed. Should you encounter any issues with the tools, please feel free to reach out to us on Telegram for assistance. Your feedback and progress updates are crucial for us to improve the campaign and better understand your community's insights. Therefore, we kindly ask you to spare just an hour to collectively share your progress and achievements with us during our '''[[:m:Event:Feminism and Folklore 2026 Post-Campaign Office Hour|community feedback session]]'''. Your input will greatly assist us in making the campaign more meaningful and impactful. Thank you once again for your hard work and dedication to the Feminism and Folklore campaign. Your efforts are deeply appreciated, and we look forward to hearing from you soon. Warm regards, [[User:Tiven2240|Tiven2240]] on behalf of Feminism and Folklore International Team <nowiki>#WeTogether</nowiki> </div></div> --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १७:२७, ११ एप्रिल २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30391231 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २०:४९, १३ एप्रिल २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २०:३१, २० एप्रिल २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == मसुदा:गजानन पाटील - अभिप्राय विनंती == नमस्कार मी Gajanan patil sangli या खात्याचा वापरकर्ता आहे. अभय नातू सरांच्या २७ एप्रिल २०२६ रोजी ६:१६ AM च्या सूचनेनुसार [[मसुदा:गजानन पाटील]] येथे संदर्भांसह भर घातली आहे. सरांनी आपले नाव सुचवले आहे म्हणून आपल्याकडून मसुद्यावर अभिप्राय आणि मार्गदर्शनाची विनंती करत आहे. कृपया मसुदा तपासून आपले मत कळवावे. लेख प्रकाशित करण्यास योग्य आहे का ते सुचवावे ही नम्र विनंती. धन्यवाद. - गजानन पाटील सांगली. [[सदस्य:गजानन पाटील सांगली|गजानन पाटील सांगली]] ([[सदस्य चर्चा:गजानन पाटील सांगली|चर्चा]]) १४:३६, २७ एप्रिल २०२६ (IST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २३:३६, २७ एप्रिल २०२६ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ०१:३६, २९ एप्रिल २०२६ (IST) </div> <!-- सदस्य:Keegan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available. '''Updates for editors''' * The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]]. * The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Updates for technical contributors''' * The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:१४, ५ मे २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward. '''Updates for editors''' * The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks. * The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:५१, १२ मे २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:५२, १९ मे २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] '''Updates for editors''' * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis. * After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723] '''Updates for technical contributors''' * The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:२२, २६ मे २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month. * The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:३९, २ जून २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Final Reminder: Submission of Local Winners for Feminism and Folklore 2026 == Dear Feminism and Folklore organiser, This is a friendly reminder that the deadline for submitting the names and details of your local winners for '''Feminism and Folklore 2026''' is '''5 June 2026'''. Please ensure that your community's [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|winner information]] is submitted before this date. Communities that do not provide their winner data by the deadline will unfortunately not be eligible for prize distribution, and the international organizing team will not be able to accommodate late submissions received after 5 June 2026. Thank you for your prompt attention to this matter and for your participation in the campaign. Best regards, '''Feminism and Folklore International Organizing Team''' --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ०७:३९, ३ जून २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30627457 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Congratulations to the Top Global Winners of Feminism and Folklore 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, The Feminism and Folklore International Organizing Team is pleased to announce and congratulate the '''Top Global Winners of Feminism and Folklore 2026'''. Your contributions have played a significant role in documenting and improving content related to women, gender, culture, oral traditions, and folklore across Wikimedia projects. Through your dedication and commitment, you have helped expand free knowledge and improve the representation of diverse cultural narratives from around the world. === Appreciation Form === As a token of appreciation, all Top Global Winners are requested to complete the following form on or before '''22 June 2026'''. '''Form link [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdSdw0KMLg-1WLcD9E2TKqd_jlON8udTj4suyy6s5fPJ9DqYA/viewform?usp=dialog here]''' ; Deadline : 22 June 2026 Please ensure that the submitted information is accurate and complete to facilitate the appreciation process. === Thank you === We extend our sincere gratitude for your outstanding contributions to the Feminism and Folklore campaign. Your efforts continue to strengthen the Wikimedia movement's mission of sharing free and inclusive knowledge with the world. Congratulations once again on your achievement, and thank you for being a valued part of the global Feminism and Folklore community. — ''Feminism and Folklore International Organizing Team'' </div> --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २१:२४, ७ जून २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30649262 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Congratulations to the Local Winners of Feminism and Folklore 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, The Feminism and Folklore International Organizing Team is pleased to congratulate the Local Winners of '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]'''. Local Winners are participants who achieved top rankings within their respective language communities through their valuable contributions to documenting folklore, women's history, culture, traditions, and related knowledge on Wikimedia projects in their local languages. Your efforts have helped enrich Wikimedia content, preserve cultural heritage, and improve the representation of diverse communities and knowledge systems across the movement. We sincerely appreciate your dedication and contribution to the success of the campaign. === Appreciation Form === As a token of appreciation to receive prizes, all Local Winners are requested to complete the following form by '''22 June 2026'''. '''Form link''' - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdGU7vkzANkB8P1k2X-NPwOwqBoTZafzgUZ-23wnVCeW2cj3g/viewform here] ; Deadline : 22 June 2026 Please ensure that all information provided in the form is accurate and complete. This information will be used for the appreciation process. === Thank you === We extend our heartfelt thanks to all Local Winners for their outstanding contributions and continued support of free knowledge. Your work has strengthened local-language content and helped make knowledge about folklore and women more accessible to communities around the world. Congratulations once again on your achievement. —''Feminism and Folklore International Organizing Team'' </div> --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २२:५५, ७ जून २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30649454 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]]. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias. * The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups. * The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171] '''Updates for technical contributors''' * The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945] * '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:००, ९ जून २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> 61q01pwgi5x3pn5bnmp50dg9fwnzz6q 0 242903 2688127 2688080 2026-06-08T13:04:58Z Abhijitsathe 4193 /* तमिळनाडू */ 2688127 wikitext text/x-wiki [[File:LokSabha2019 diagram parties.svg|thumb|400px|१७व्या लोकसभेचे पक्षीय संख्याबळ]] '''[[२०१९ लोकसभा निवडणुका]]द्वारे [[सतरावी लोकसभा|सतराव्या लोकसभेवर]] निवडून गेलेल्या खासदारांची''' राज्यनिहाय यादी येथे आहे. ==पदाधिकारी== * [[भारताच्या लोकसभेचे अध्यक्ष|लोकसभा अध्यक्ष]] : [[ओम बिर्ला]] * [[भारताच्या लोकसभेचे अध्यक्ष|लोकसभा उपाअध्यक्ष]] : TBD *[[भारताचे पन्तप्रधान|पन्तप्रधान]] : [[नरेन्द्र मोदी]] * विरोधी पक्षनेता : TBD ==पक्षीय बलाबल== निकाल २३ मे २०१९ रोजी ==सदस्य : राज्ये== ===आन्ध्रप्रदेश=== <small> [[File:Andhra Pradesh Lok Sabha election 2019.png|thumb|200px]] '''नोंद:''' {{legend2|#6AB5FF|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष]] (२२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF31|[[तेलुगू देशम पक्ष]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" style="font-size: 100%" |- ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! राजकीय पक्ष |- | १ || [[अनकापल्ली (लोकसभा मतदारसंघ)|अनकापल्ली]] || [[बीसेत्ती व्यंकट सत्यवाती]] || bgcolor=#6AB5FF|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष]] |- | २ || [[अनन्तपूर (लोकसभा मतदारसंघ)|अनन्तपूर]] || [[तलारी रंगाया]] || bgcolor=#6AB5FF|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष]] |- | ३ || [[अमलापुरम (लोकसभा मतदारसंघ)|अमलापुरम]] || [[चिंता अनुराधा]] || bgcolor=#6AB5FF|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष]] |- | ४ || [[अरुकू (लोकसभा मतदारसंघ)|अरकू]] || [[गोड्डेटी माधवी]] || bgcolor=#6AB5FF|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष]] |- | ५ || [[एलुरू (लोकसभा मतदारसंघ)|एलुरु]] || [[कोटागिरी श्रीधर]] || bgcolor=#6AB5FF|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष]] |- | ६ || [[ओंगोल (लोकसभा मतदारसंघ)|ओंगोल]] || [[मुगुण्टा श्रीनीवसलु रेड्डी]] || bgcolor=#6AB5FF|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष]] |- | ७ || [[कडप्पा (लोकसभा मतदारसंघ)|कडप्पा]] || [[वाय.एस. अविनाश रेड्डी]] || bgcolor=#6AB5FF|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष]] |- | ८ || [[काकीनाडा (लोकसभा मतदारसंघ)|काकीनाडा]] || [[वंग गीता]] || bgcolor=#6AB5FF|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष]] |- | ९ || [[कुर्नूल (लोकसभा मतदारसंघ)|कुर्नूल]] || [[डॉ. संजीव कुमार]] || bgcolor=#6AB5FF|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष]] |- | १० || [[गुण्टुर (लोकसभा मतदारसंघ)|गुण्टुर]] || [[गल्ला जयदेव]] || bgcolor="yellow"|[[तेलुगू देशम पक्ष]] |- | ११ || [[चित्तूर (लोकसभा मतदारसंघ)|चित्तूर]] || [[एन. रेडप्पा]] || bgcolor=#6AB5FF|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष]] |- | १२ || [[तिरुपती (लोकसभा मतदारसंघ)|तिरुपती]] || [[बली दुर्गा प्रसाद राव]] || bgcolor=#6AB5FF|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष]] |- | १३ || [[नन्द्याल (लोकसभा मतदारसंघ)|नन्द्याल]] || [[पोचा ब्रह्मानन्द रेड्डी]] || bgcolor=#6AB5FF|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष]] |- | १४ || [[नरसपूर (लोकसभा मतदारसंघ)|नरसपूर]] || [[कनुमुरु रघुराम कृष्ण राजू]] || bgcolor=#6AB5FF|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष]] |- | १५ || [[नरसरावपेट (लोकसभा मतदारसंघ)|नरसरावपेट]] || [[लवु श्रीकृष्ण देवरयलु]] || bgcolor=#6AB5FF|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष]] |- | १६ || [[नेल्लोर (लोकसभा मतदारसंघ)|नेल्लोर]] || [[अडाला प्रभाकर रेड्डी]] || bgcolor=#6AB5FF|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष]] |- | १७ || [[बापटला (लोकसभा मतदारसंघ)|बापटला]] || [[नन्दिगम सुरेश]] || bgcolor=#6AB5FF|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष]] |- | १८ || [[मछलीपट्टणम (लोकसभा मतदारसंघ)|मछलीपट्टणम]] || [[बालाशौरी वल्लभनेनी]] || bgcolor=#6AB5FF|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष]] |- | १९ || [[राजमपेट (लोकसभा मतदारसंघ)|राजमपेट]] || [[पी.व्ही. मिथुन रेड्डी]] || bgcolor=#6AB5FF|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष]] |- | २० || [[राजमहेन्द्री (लोकसभा मतदारसंघ)|राजमहेन्द्री]] || [[मरगाणी भारत]] || bgcolor=#6AB5FF|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष]] |- | २१|| [[विजयनगरम (लोकसभा मतदारसंघ)|विजयनगरम]] || [[बेल्लना चन्द्रशेखर]] || bgcolor=#6AB5FF|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष]] |- | २२ || [[विजयवाडा (लोकसभा मतदारसंघ)|विजयवाडा]] || [[केसिनेनी श्रीनिवास]] || bgcolor="yellow"|[[तेलुगू देशम पक्ष]] |- | २३ || [[विशाखापट्टणम (लोकसभा मतदारसंघ)|विशाखापट्टणम]] || [[एम.व्ही. सत्यनारायण]] || bgcolor=#6AB5FF|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष]] |- | २४ || [[हिन्दुपूर (लोकसभा मतदारसंघ)|हिन्दुपूर]] || [[कुरुवा गोरन्तला माधव]] || bgcolor=#6AB5FF|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष]] |- | २५ || [[श्रीकाकुलम (लोकसभा मतदारसंघ)|श्रीकाकुलम]] || [[राममोहन एन. किंजरापू]] || bgcolor="yellow"|[[तेलुगू देशम पक्ष]] |} === अरुणाचल प्रदेश === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 100%" |- ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! राजकीय पक्ष |- | १ || [[पश्चिम अरुणाचल (लोकसभा मतदारसंघ)|पश्चिम अरुणाचल]] || [[किरेन रिजिजू]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २ || [[पूर्व अरुणाचल (लोकसभा मतदारसंघ)|पूर्व अरुणाचल]] || [[तपिर गाओ]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पक्ष]] |} === आसाम === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 100%" |- ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! राजकीय पक्ष |- | १ || [[करीमगंज (लोकसभा मतदारसंघ)|करीमगंज]] || [[कृपानाथ मलाह]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २ || [[कलियाबोर (लोकसभा मतदारसंघ)|कलियाबोर]] || [[गौरव गोगोई]] || bgcolor=aqua|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | ३ || [[कोक्राझार (लोकसभा मतदारसंघ)|कोक्राझार]] || [[हिरा सरानिया]] || bgcolor=d3d3d3|[[अपक्ष]] |- | ४ || [[गोहत्ती (लोकसभा मतदारसंघ)|गोहत्ती]] || [[क्वीन ओजा]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | ५ || [[जोरहाट (लोकसभा मतदारसंघ)|जोरहाट]] || [[तपन कुमार गोगोई]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | ६ || [[तेजपूर (लोकसभा मतदारसंघ)|तेजपूर]] || [[पल्लब लोचन दास]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | ७ || [[दिब्रुगड (लोकसभा मतदारसंघ)|दिब्रुगड]] || [[रामेश्वर तेली]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | ८ || [[धुब्री (लोकसभा मतदारसंघ)|धुब्री]] || [[बदरुद्दीन अजमल]] || bgcolor=#348017|[[अखिल भारतीय संयुक्त लोकतांत्रिक मोर्चा]] |- | ९ || [[नौगाँग (लोकसभा मतदारसंघ)|नौगाँग]] || [[प्रद्युत बोरडोलोई]] || bgcolor=aqua|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | १० || [[बारपेटा (लोकसभा मतदारसंघ)|बारपेटा]] || [[अब्दुल खलिकी]] || bgcolor=aqua|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- |११ || [[मंगलदोई (लोकसभा मतदारसंघ)|मंगलदोई]] || [[दिपीप सैकिया सोनोवाल]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | १२ || [[लखीमपूर (लोकसभा मतदारसंघ)|उत्तर लखीमपूर]] || [[प्रधान बरुआ]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | १३ || [[सिलचर (लोकसभा मतदारसंघ)|सिलचर]] || [[राजदीप रॉय]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | १४ || [[स्वायत्त जिल्हा (लोकसभा मतदारसंघ)|स्वायत्त जिल्हा]] || [[होरेनसिंह बे]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पक्ष]] |} === बिहार === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 100%" |- ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! राजकीय पक्ष |- | १ || [[वाल्मिकीनगर (लोकसभा मतदारसंघ)|वाल्मिकीनगर]] || [[वैद्यनाथ प्रसाद महतो]] || bgcolor=#909295|[[जनता दल (संयुक्त)]] |- | २ || [[पश्चिम चम्पारण (लोकसभा मतदारसंघ)|पश्चिम चम्पारण]] || [[डॉ. संजय जयस्वाल]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पार्टी]] |- | ३ || [[पुर्व चम्पारण (लोकसभा मतदारसंघ)|पुर्व चम्पारण]] || [[राधा मोहन सिंह]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पार्टी]] |- | ४ || [[शिवहर (लोकसभा मतदारसंघ)|शिवहर]] || [[रमा देवी]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पार्टी]] |- | ५ || [[सीतामढी (लोकसभा मतदारसंघ)|सीतामढी]] || [[सुनील कुमार पिण्टू]] || bgcolor=#909295|[[जनता दल (संयुक्त)]] |- | ६ || [[मधुबनी (लोकसभा मतदारसंघ)|मधुबनी]] || [[अशोक कुमार यादव]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पार्टी]] |- | ७ || [[झांझरपूर (लोकसभा मतदारसंघ)|झांझरपूर]] || [[रामप्रीत मण्डल]] || bgcolor=#909295|[[जनता दल (संयुक्त)]] |- | ८ || [[सुपॉल (लोकसभा मतदारसंघ)|सुपॉल]] || [[दिलेश्वर कामाईत]] || bgcolor=#909295|[[जनता दल (संयुक्त)]] |- | ९ || [[अरारिया (लोकसभा मतदारसंघ)|अरारिया]] || [[प्रदिप कुमार सिंह]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पार्टी]] |- | १० || [[किशनगंज (लोकसभा मतदारसंघ)|किशनगंज]] || [[मोहम्मद जावेद]] || bgcolor=aqua|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | ११ || [[कटिहार (लोकसभा मतदारसंघ)|कटिहार]] || [[दुलालचन्द्र गोस्वामी]] || bgcolor=#909295|[[जनता दल (संयुक्त)]] |- | १२ || [[पूर्णिया (लोकसभा मतदारसंघ)|पूर्णिया]] || [[सन्तोष कुमार]] || bgcolor=#909295|[[जनता दल (संयुक्त)]] |- | १३ || [[माधेपुरा (लोकसभा मतदारसंघ)|माधेपुरा]] || [[दिनेशचन्द्र यादव]] || bgcolor=#909295|[[जनता दल (संयुक्त)]] |- | १४ || [[दरभंगा (लोकसभा मतदारसंघ)|दरभंगा]] || [[गोपाळ जी ठाकूर]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पार्टी]] |- | १५ || [[मुझफ्फरपूर (लोकसभा मतदारसंघ)|मुझफ्फरपूर]] || [[अजय नीशाद]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पार्टी]] |- | १६ || [[वैशाली (लोकसभा मतदारसंघ)|वैशाली]] || [[विणा देवी]] || bgcolor=#996633|[[लोक जनशक्ती पक्ष]] |- | १७ || [[गोपालगंज (लोकसभा मतदारसंघ)|गोपालगंज]] || [[आलोक कुमार सुमन]] || bgcolor=#909295|[[जनता दल (संयुक्त)]] |- | १८ || [[सिवान (लोकसभा मतदारसंघ)|सिवान]] || [[कविता सिंह]] || bgcolor=#909295|[[जनता दल (संयुक्त)]] |- | १९ || [[महाराजगंज (लोकसभा मतदारसंघ)|महाराजगंज]] || [[जनार्दन सिंह सिगरीवाल]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पार्टी]] |- | २० || [[सारन (लोकसभा मतदारसंघ)|सारन]] || [[राजीव प्रताप रुडी]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पार्टी]] |- | २१ || [[हाजीपूर (लोकसभा मतदारसंघ)|हाजीपूर]] || [[पशुपती कुमार पारस]] || bgcolor=#996633|[[लोक जनशक्ती पक्ष]] |- | २२ || [[उजियारपूर (लोकसभा मतदारसंघ)|उजियारपूर]] || [[नित्यानन्द राय]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पार्टी]] |- ! rowspan="2" | २३ || ! rowspan="2" | [[समस्तीपूर (लोकसभा मतदारसंघ)|समस्तीपूर]] || [[रामचन्द्र पासवान]]<br>(२१ जुलै २०१९ रोजी निधन) || bgcolor=#996633|[[लोक जनशक्ती पक्ष]] |- | [[प्रिन्स राज]]<br>(२४ ऑक्टोबर २०१९ रोजी निवडले) | bgcolor=#996633|[[लोक जनशक्ती पक्ष]] |- | २४ || [[बेगुसराई (लोकसभा मतदारसंघ)|बेगुसराई]] || [[गिरीराज सिंह]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पार्टी]] |- | २५ || [[खगरिया (लोकसभा मतदारसंघ)|खगरिया]] || [[मेहबूब अली कैसर]] || bgcolor=#996633|[[लोक जनशक्ती पक्ष]] |- | २६ || [[भागलपूर (लोकसभा मतदारसंघ)|भागलपूर]] || [[अजय कुमार मण्डल]] || bgcolor=#909295|[[जनता दल (संयुक्त)]] |- | २७ || [[बांका (लोकसभा मतदारसंघ)|बांका]] || [[गिरीधरी यादव]] || bgcolor=#909295|[[जनता दल (संयुक्त)]] |- | २८ || [[मोंघिर (लोकसभा मतदारसंघ)|मुंगेर]] || [[ललन सिंह]] || bgcolor=#909295|[[जनता दल (संयुक्त)]] |- | २९ || [[नालन्दा (लोकसभा मतदारसंघ)|नालन्दा]] || [[कौशलेन्द्र कुमार]] || bgcolor=#909295|[[जनता दल (संयुक्त)]] |- | ३० || [[पटना साहिब (लोकसभा मतदारसंघ)|पटना साहिब]] || [[रवी शंकर प्रसाद]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पार्टी]] |- | ३१ || [[पाटलिपुत्र (लोकसभा मतदारसंघ)|पाटलिपुत्र]] || [[राम कृपाल यादव]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पार्टी]] |- | ३२ || [[अराह (लोकसभा मतदारसंघ)|अराह]] || [[आर.के. सिंह]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पार्टी]] |- | ३३ || [[बक्सर (लोकसभा मतदारसंघ)|बक्सर]] || [[अश्विनी कुमार चौबे]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पार्टी]] |- | ३४ || [[सासाराम (लोकसभा मतदारसंघ)|सासाराम]] || [[छेदी पासवान]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पार्टी]] |- | ३५ || [[काराकट (लोकसभा मतदारसंघ)|काराकट]] || [[महाबली सिंग]] || bgcolor=#909295|[[जनता दल (संयुक्त)]] |- | ३६ || [[जहानाबाद (लोकसभा मतदारसंघ)|जहानाबाद]] || [[चन्देश्वर प्रसाद]] || bgcolor=#909295|[[जनता दल (संयुक्त)]] |- | ३७ || [[औरंगाबाद (बिहार) (लोकसभा मतदारसंघ)|औरंगाबाद]] || [[सुशील कुमार सिंह]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पार्टी]] |- | ३८ || [[गया (लोकसभा मतदारसंघ)|गया]] || [[विजय कुमार]] || bgcolor=#909295|[[जनता दल (संयुक्त)]] |- | ३९ || [[नवदा (लोकसभा मतदारसंघ)|नवदा]] || [[चन्दन सिंह]] || bgcolor=#996633|[[लोक जनशक्ती पक्ष]] |- | ४० || [[जमुई (लोकसभा मतदारसंघ)|जमुई]] || [[चिराग पासवान]] || bgcolor=#996633|[[लोक जनशक्ती पक्ष]] |} === छत्तीसगड === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 100%" |- ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! राजकीय पक्ष |- | १ || [[सरगुजा (लोकसभा मतदारसंघ)|सरगुजा]] || [[रेणुका सिंह]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पार्टी]] |- | २ || [[रायगढ (लोकसभा मतदारसंघ)|रायगढ]] || [[गोमती सई]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पार्टी]] |- | ३ || [[जंजगिर (लोकसभा मतदारसंघ)|जंजगिर]] || [[गुहाराम अजगले]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पार्टी]] |- | ४ || [[कोर्बा (लोकसभा मतदारसंघ)|कोर्बा]] || [[ज्योत्स्ना महन्त]] || bgcolor=aqua|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | ५ || [[बिलासपूर (लोकसभा मतदारसंघ)|बिलासपूर]] || [[अरुण साओ]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पार्टी]] |- | ६ || [[राजनांदगांव (लोकसभा मतदारसंघ)|राजनांदगांव]] || [[सन्तोष पाण्डे]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पार्टी]] |- | ७ || [[दुर्ग (लोकसभा मतदारसंघ)|दुर्ग]] || [[विजय बाघेल]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पार्टी]] |- | ८ || [[रायपूर (लोकसभा मतदारसंघ)|रायपूर]] || [[सुनील कुमार सोनी]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पार्टी]] |- | ९ || [[महासमुंद (लोकसभा मतदारसंघ)|महासमुंद]] || [[चुन्नीलाल साहु]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पार्टी]] |- | १० || [[बस्तर (लोकसभा मतदारसंघ)|बस्तर]] || [[दीपक बैज]] || bgcolor=aqua|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | ११ || [[कांकेर (लोकसभा मतदारसंघ)|कांकेर]] || [[मोहन माण्डवी]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पार्टी]] |} === गोवा === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 100%" |- ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! राजकीय पक्ष |- | १ || [[उत्तर गोवा (लोकसभा मतदारसंघ)|उत्तर गोवा]] || [[श्रीपाद येस्सो नाईक]] || bgcolor=#FF9933|[[भारतीय जनता पार्टी]] |- | २ || [[दक्षिण गोवा (लोकसभा मतदारसंघ)|दक्षिण गोवा]] || [[फ्रान्सिस्को सार्डिन्हा]] || bgcolor=aqua|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |} === गुजरात === [[File:Gujarat Lok Sabha election result 2019.png|thumb|200px]] '''नोंद:''' {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भाजप]] (26) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र. ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[कच्छ लोकसभा मतदारसंघ|कच्छ]] | [[विनोदभाई चावडा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २ | [[बनासकांठा लोकसभा मतदारसंघ|बनासकांठा]] | [[पर्वतभाई पटेल]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३ | [[पाटण लोकसभा मतदारसंघ|पाटण]] | [[भरतसिंह डाभी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४ | [[महेसाणा लोकसभा मतदारसंघ|महेसाणा]] | [[शारदाबेन पटेल]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ५ | [[साबरकांठा लोकसभा मतदारसंघ|साबरकांठा]] | [[दीपसिंह राठोड]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ६ | [[गांधीनगर लोकसभा मतदारसंघ|गांधीनगर]] | [[अमित शाह]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ७ | [[अहमदाबाद पूर्व लोकसभा मतदारसंघ|अहमदाबाद पूर्व]] | [[हसमुख पटेल]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ८ | [[अहमदाबाद पश्चिम लोकसभा मतदारसंघ|अहमदाबाद पश्चिम]] | [[किरीट सोलंकी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! 9 | [[सुरेंद्रनगर लोकसभा मतदारसंघ|सुरेंद्रनगर]] | [[महेन्द्र मुंजापरा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १० | [[राजकोट लोकसभा मतदारसंघ|राजकोट]] | [[मोहन कुण्डारिया]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ११ | [[पोरबंदर लोकसभा मतदारसंघ|पोरबंदर]] | [[रमेशभाई धाडुक]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १२ | [[जामनगर लोकसभा मतदारसंघ|जामनगर]] | [[पूनमबेन माडम]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १३ | [[जुनागढ लोकसभा मतदारसंघ|जुनागढ]] | [[राजेश चुडासमा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १४ | [[अमरेली लोकसभा मतदारसंघ|अमरेली]] | [[नारणभाई काछडिया]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १५ | [[भावनगर लोकसभा मतदारसंघ|भावनगर]] | [[भारती शियाळ]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १६ | [[आणंद लोकसभा मतदारसंघ|आणंद]] | [[मितेशभाई पटेल]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १७ | [[खेडा लोकसभा मतदारसंघ|खेडा]] | [[देवुसिंह जयसिंहभाई चौहाण]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १८ | [[पंचमहाल लोकसभा मतदारसंघ|पंचमहाल]] | [[रतनसिंह राठोड]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १९ | [[दाहोद लोकसभा मतदारसंघ|दाहोद]] | [[जसवन्तसिंह सुमनभाई भाभोर]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २० | [[वडोदरा लोकसभा मतदारसंघ|वडोदरा]] | [[रंजनबेन धनंजय भट्ट]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २१ | [[छोटाउदेपूर लोकसभा मतदारसंघ|छोटाउदेपूर]] | [[गीताबेन राठवा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २२ | [[भरुच लोकसभा मतदारसंघ|भरुच]] | [[मनसुखभाई वसावा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २३ | [[बारडोली लोकसभा मतदारसंघ|बारडोली]] | [[प्रभूभाई वसावा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २४ | [[सुरत लोकसभा मतदारसंघ|सुरत]] | [[दर्शना जरदोश]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २५ | [[नवसारी लोकसभा मतदारसंघ|नवसारी]] | [[सी.आर. पाटील]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २६ | [[वलसाड लोकसभा मतदारसंघ|वलसाड]] | [[के.सी. पटेल]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |} ===हरयाणा=== [[File:Haryana Lok Sabha election result 2019.png|thumb|200px]] '''नोंद:''' {{legend2|#FBB917|[[भाजप]](१०) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[अंबाला लोकसभा मतदारसंघ|अंबाला]] | [[रतन लाल कटारिया]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २ | [[कुरुक्षेत्र लोकसभा मतदारसंघ|कुरुक्षेत्र]] | [[नायब सिंह]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३ | [[सिरसा लोकसभा मतदारसंघ|सिरसा]] | [[सुनीता दुग्गल]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४ | [[हिसार लोकसभा मतदारसंघ|हिसार]] | [[ब्रिजेन्द्र सिंह]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ५ | [[कर्नाल लोकसभा मतदारसंघ|कर्नाल]] | [[संजय भाटिया]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ६ | [[सोनेपत लोकसभा मतदारसंघ|सोनेपत]] | [[रमेश चन्दर कौशिक]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ७ | [[रोहतक लोकसभा मतदारसंघ|रोहतक]] | [[अरविन्द कुमार शर्मा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ८ | [[भिवनी-महेंद्रगढ लोकसभा मतदारसंघ|भिवनी-महेंद्रगढ]] | [[धरमवीर सिंह]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ९ | [[गुडगांव लोकसभा मतदारसंघ|गुडगांव]] | [[इन्दरजीत सिंह राव]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १० | [[फरीदाबाद लोकसभा मतदारसंघ|फरीदाबाद]] | [[किशन लाल गुर्जर]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |} ===हिमाचल प्रदेश=== [[File:Himachal Pradesh Lok Sabha election result 2019.png|thumb|200px]] '''नोंद:''' {{legend2|#FBB917|[[भाजप]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[मंडी लोकसभा मतदारसंघ|मंडी]] | [[राम स्वरूप शर्मा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २ | [[कांगरा लोकसभा मतदारसंघ|कांगरा]] | [[किशन कपूर]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३ | [[हमीरपूर (हिमाचल प्रदेश लोकसभा मतदारसंघ|हमीरपूर]] | [[अनुराग ठाकुर]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४ | [[शिमला लोकसभा मतदारसंघ|शिमला]] | [[सुरेश कुमार कश्यप]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |} ===जम्मू आणि काश्मीर=== [[File:Jammu and Kashmir Lok Sabha election result 2019.png|thumb|200px]] '''नोंद:''' {{legend2|#FBB917|[[भाजप]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FF3D3D|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|जेकेएनएफ]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[बारामुल्ला लोकसभा मतदारसंघ|बारामुल्ला]] | [[मोहम्मद अकबर लोन]] | bgcolor=#FF3D3D|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|जेकेएनएफ]] |- ! २ | [[श्रीनगर लोकसभा मतदारसंघ|श्रीनगर]] | [[फारूक अब्दुल्ला]] | bgcolor=#FF3D3D|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|जेकेएनएफ]] |- ! २ | [[अनंतनाग लोकसभा मतदारसंघ|अनंतनाग]] | [[हसनैन मसूदी]] | bgcolor=#FF3D3D|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|जेकेएनएफ]] |- ! ४ | [[लदाख लोकसभा मतदारसंघ|लदाख]] | [[जाम्यांग त्सेरिंग नामग्याल]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ५ | [[उधमपूर लोकसभा मतदारसंघ|उधमपूर]] | [[जितेन्द्र सिंह]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ६ | [[जम्मू लोकसभा मतदारसंघ|जम्मू]] | [[जुगल किशोर शर्मा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |} ===झारखंड=== [[File:Jharkhand Lok Sabha election result 2019.png|thumb|200px]] '''नोंद:''' {{legend2|#FBB917|[[भाजप]](११) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FF33FF|[[ऑल झारखंड स्टुडंट्स युनियन|एजेएसयू]](१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]](१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#9F000F|[[झारखंड मुक्ती मोर्चा|जेएमएम]](१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[राजमहल लोकसभा मतदारसंघ|राजमहल]] | [[विजय कुमार हंसडक]] | bgcolor=#9F000F|[[झारखंड मुक्ती मोर्चा|जेएमएम]] |- ! २ | [[डुमका लोकसभा मतदारसंघ|डुमका]] | [[सुनील सोरेन]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३ | [[गोड्डा लोकसभा मतदारसंघ|गोड्डा]] | [[निशिकान्त दुबे]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४ | [[चत्रा लोकसभा मतदारसंघ|चत्रा]] | [[सुनील कुमार सिंह]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ५ | [[कोडर्मा लोकसभा मतदारसंघ|कोडर्मा]] | [[अन्नपूर्णा देवी यादव]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ६ | [[गिरिडीह लोकसभा मतदारसंघ|गिरिडीह]] | [[चन्द्र प्रकाश चौधरी]] | bgcolor=#FF33FF|[[ऑल झारखंड स्टुडंट्स युनियन|एजेएसयू]] |- ! ७ | [[धनबाद लोकसभा मतदारसंघ|धनबाद]] | [[पशुपती नाथ सिंह]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ८ | [[रांची लोकसभा मतदारसंघ|रांची]] | [[संजय सेठ]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ९ | [[जमशेदपूर लोकसभा मतदारसंघ|जमशेदपूर]] | [[बिद्युत बरन माहतो]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १० | [[सिंगभूम लोकसभा मतदारसंघ|सिंगभूम]] | [[गीता कोडा]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! ११ | [[खुंटी लोकसभा मतदारसंघ|खुंटी]] | [[अर्जुन मुण्डा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १२ | [[लोहारडागा लोकसभा मतदारसंघ|लोहारडागा]] | [[सुदर्शन भगत]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १३ | [[पलामौ लोकसभा मतदारसंघ|पलामौ]] | [[विष्णू दयाल राम]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १४ | [[हझारीबाग लोकसभा मतदारसंघ|हझारीबाग]] | [[जयन्त सिंहा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |} ===कर्नाटक=== [[File:Karnataka Lok Sabha election result 2019.png|thumb|200px]] '''नोंद:''' {{legend2|#FBB917|[[भाजप]](२५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]](१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#347C17|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धनि)]](१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|अपक्ष (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[चिक्कोडी लोकसभा मतदारसंघ|चिक्कोडी]] | [[अण्णासाहेब जोल्ले]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २ | [[बेळगांव लोकसभा मतदारसंघ|बेळगांव]] | [[सुरेश आंगडी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३ | [[बागलकोट लोकसभा मतदारसंघ|बागलकोट]] | [[पी.सी. गड्डीगौडार]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४ | [[विजापूर लोकसभा मतदारसंघ|विजापूर]] | [[रमेश जिगाजीनागी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ५ | [[गुलबर्गा लोकसभा मतदारसंघ|गुलबर्गा]] | [[उमेश जी. जाधव]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ६ | [[रायचूर लोकसभा मतदारसंघ|रायचूर]] | [[राजा अमरेश्वर नाइक]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ७ | [[बीदर लोकसभा मतदारसंघ|बीदर]] | [[भगवन्त खुबा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ८ | [[कोप्पळ लोकसभा मतदारसंघ|कोप्पळ]] | [[कराडी संगण्णा अमरप्पा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ९ | [[बेळ्ळारी लोकसभा मतदारसंघ|बेळ्ळारी]] | [[वाय. देवेन्द्रप्पा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १० | [[हावेरी लोकसभा मतदारसंघ|हावेरी]] | [[शिवकुमार चनबसप्पा उदासी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ११ | [[धारवाड लोकसभा मतदारसंघ|धारवाड]] | [[प्रल्हाद जोशी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १२ | [[उत्तर कन्नड लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर कन्नड]] | [[अनन्त कुमार हेगडे]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १३ | [[दावणगेरे लोकसभा मतदारसंघ|दावणगेरे]] | [[जी.एम. सिद्धेश्वर]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १४ | [[शिमोगा लोकसभा मतदारसंघ|शिमोगा]] | [[बी.वाय. राघवेन्द्र]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १५ | [[उडुपी चिकमगळूर लोकसभा मतदारसंघ|उडुपी चिकमगळूर]] | [[शोभा करण्डलाजे]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १६ | [[हासन लोकसभा मतदारसंघ|हासन]] | [[प्रज्वल रेवण्णा]] | bgcolor=#347C17|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|जद (धनि)]] |- ! १७ | [[दक्षिण कन्नड लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण कन्नड]] | [[नलिन कुमार कटील]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १८ | [[चित्रदुर्ग लोकसभा मतदारसंघ|चित्रदुर्ग]] | [[ए. नारायणस्वामी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १९ | [[तुमकुर लोकसभा मतदारसंघ|तुमकुर]] | [[जी.एस. बसवराज]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २० | [[मंड्या लोकसभा मतदारसंघ|मंड्या]] | [[सुमालता अम्बरीश]] | bgcolor=#D3D3D3| अपक्ष |- ! २१ | [[मैसुरू लोकसभा मतदारसंघ|मैसुरू]] | [[प्रताप सिंहा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २२ | [[चामराजनगर लोकसभा मतदारसंघ|चामराजनगर]] | [[श्रीनिवास प्रसाद]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २३ | [[बंगळूर ग्रामीण लोकसभा मतदारसंघ|बंगळूर ग्रामीण]] | [[डी.के. सुरेश]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! २४ | [[बंगळूर उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|बंगळूर उत्तर]] | [[डी.व्ही. सदानन्द गौडा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २५ | [[बंगळूर मध्य लोकसभा मतदारसंघ|बंगळूर मध्य]] | [[पी.सी. मोहन]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २६ | [[बंगळूर दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|बंगळूर दक्षिण]] | [[तेजस्वी सूर्या]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २७ | [[चिकबळ्ळापूर लोकसभा मतदारसंघ|चिकबळ्ळापूर]] | [[बी.एन. बचे गौडा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २८ | [[कोलार लोकसभा मतदारसंघ|कोलार]] | [[एस. मुनीस्वामी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |} ===केरळ=== [[File:Kerala Lok Sabha election result 2019.png|thumb|200px]] '''नोंद:''' {{legend2|#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]](१५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#347C17|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|आय.यू.एम.एल.]](२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FF00CC|[[रिव्होल्युशनरी सोशलिस्ट पार्टी (भारत)|आर.एस.पी.]](१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#43C6DB|[[केरळ काँग्रेस (एम)|केसी (एम)]](१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FF0000|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भाकपा (मा)]](१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[कासारगोड लोकसभा मतदारसंघ|कासारगोड]] | [[राजमोहन उन्नितन]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! २ | [[कण्णुर लोकसभा मतदारसंघ|कण्णुर]] | [[के. सुधाकरन]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! ३ | [[वटकरा लोकसभा मतदारसंघ|वटकरा]] | [[के. मुरलीधरन]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! ४ | [[वायनाड लोकसभा मतदारसंघ|वायनाड]] | [[राहुल गांधी]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! ५ | [[कोळिकोड लोकसभा मतदारसंघ|कोळिकोड]] | [[एम.के. राघवन]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! ६ | [[मलप्पुरम लोकसभा मतदारसंघ|मलप्पुरम]] | [[पी.के. कुन्हालिकुट्टी]] | bgcolor=#347C17|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|आय.यू.एम.एल.]] |- ! ७ | [[पोन्नानी लोकसभा मतदारसंघ|पोन्नानी]] | [[ई.टी. मुहम्मद बशीर]] | bgcolor=#347C17|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|आय.यू.एम.एल.]] |- ! ८ | [[पलक्कड लोकसभा मतदारसंघ|पलक्कड]] | [[व्ही.के. श्रीकण्डन]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! ९ | [[अलातुर लोकसभा मतदारसंघ|अलातुर]] | [[रम्या हरिदास]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! १० | [[त्रिशूर लोकसभा मतदारसंघ|त्रिशूर]] | [[टी.एन. प्रतापन]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! ११ | [[चलाकुडी लोकसभा मतदारसंघ|चलाकुडी]] | [[बेनी बेहानन]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! १२ | [[एर्नाकुलम लोकसभा मतदारसंघ|एर्नाकुलम]] | [[हिबी एडन]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! १३ | [[इडुक्की लोकसभा मतदारसंघ|इडुक्की]] | [[डीन कुरियाकोसे]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! १४ | [[कोट्टायम लोकसभा मतदारसंघ|कोट्टायम]] | [[थॉमस चळीकडन]] | bgcolor=#43C6DB|[[केरळ काँग्रेस (एम)|केसी (एम)]] |- ! १५ | [[अलप्पुळा लोकसभा मतदारसंघ|अलप्पुळा]] | [[ए.एम. आरिफ]] | bgcolor=#FF0000|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भाकपा (मा)]] |- ! १६ | [[मावेलीकरा लोकसभा मतदारसंघ|मावेलीकरा]] | [[कोडिक्कुन्निल सुरेश]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! १७ | [[पतनमतिट्टा लोकसभा मतदारसंघ|पतनमतिट्टा]] | [[अँटो अँटनी]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! १८ | [[कोल्लम लोकसभा मतदारसंघ|कोल्लम]] | [[एन.के. प्रेमचन्द्रन]] | bgcolor=#FF00CC|[[रिव्होल्युशनरी सोशलिस्ट पार्टी (भारत)|आर.एस.पी.]] |- ! १९ | [[अट्टिंगल लोकसभा मतदारसंघ|अट्टिंगल]] | [[अडूर प्रकाश]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! २० | [[तिरुवनंतपुरम लोकसभा मतदारसंघ|तिरुवनंतपुरम]] | [[शशी थरूर]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |} ===मध्य प्रदेश=== [[File:Madhya Pradesh Lok Sabha election result 2019.jpg|thumb|200px]] '''नोंद:''' {{legend2|#FBB917|[[भाजप]](२८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]](१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[मोरेना लोकसभा मतदारसंघ|मोरेना]] | [[नरेन्द्र सिंह तोमर]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २ | [[भिंड लोकसभा मतदारसंघ|भिंड]] | [[संध्या रे]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३ | [[ग्वाल्हेर लोकसभा मतदारसंघ|ग्वाल्हेर]] | [[विवेक सेजवलकर]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४ | [[गुना लोकसभा मतदारसंघ|गुना]] | [[कृष्ण पाल सिंह यादव]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ५ | [[सागर लोकसभा मतदारसंघ|सागर]] | [[राज बहादुर सिंह]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ६ | [[तिकमगढ लोकसभा मतदारसंघ|तिकमगढ]] | [[वीरेन्द्र कुमार]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ७ | [[दामोह लोकसभा मतदारसंघ|दामोह]] | [[प्रल्हाद सिंह पटेल]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ८ | [[खजुराहो लोकसभा मतदारसंघ|खजुराहो]] | [[व्ही.डी शर्मा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ९ | [[सतना लोकसभा मतदारसंघ|सतना]] | [[गणेश सिंह]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १० | [[रेवा लोकसभा मतदारसंघ|रेवा]] | [[जनार्दन मिश्रा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ११ | [[सिधी लोकसभा मतदारसंघ|सिधी]] | [[रिती पाठक]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १२ | [[शाहडोल लोकसभा मतदारसंघ|शाहडोल]] | [[हिमाद्री सिंह]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १३ | [[जबलपूर लोकसभा मतदारसंघ|जबलपूर]] | [[राकेश सिंह]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १४ | [[मंडला लोकसभा मतदारसंघ|मंडला]] | [[फग्गन सिंह कुलास्ते]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १५ | [[बालाघाट लोकसभा मतदारसंघ|बालाघाट]] | [[धाल सिंह बिसेन]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १६ | [[छिंदवाडा लोकसभा मतदारसंघ|छिंदवाडा]] | [[नकुल नाथ]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! १७ | [[होशंगाबाद लोकसभा मतदारसंघ|होशंगाबाद]] | [[उदय प्रताप सिंह]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १८ | [[विदिशा लोकसभा मतदारसंघ|विदिशा]] | [[रमाकान्त भार्गव]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १९ | [[भोपाळ लोकसभा मतदारसंघ|भोपाळ]] | [[प्रज्ञा ठाकूर]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २० | [[राजगढ लोकसभा मतदारसंघ|राजगढ]] | [[रोडमल नागर]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २१ | [[देवास लोकसभा मतदारसंघ|देवास]] | [[महेन्द्र सिंह सोलंकी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २२ | [[उज्जैन लोकसभा मतदारसंघ|उज्जैन]] | [[अनिल फिरोजिया]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २३ | [[मंदसौर लोकसभा मतदारसंघ|मंदसौर]] | [[सुधीर गुप्ता]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २४ | [[रतलाम लोकसभा मतदारसंघ|रतलाम]] | [[गुमान सिंह डामोर]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २५ | [[धार लोकसभा मतदारसंघ|धार]] | [[चत्तर सिंह दरबार]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २६ | [[इंदूर लोकसभा मतदारसंघ|इंदूर]] | [[शंकर लालवाणी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २७ | [[खरगोन लोकसभा मतदारसंघ|खरगोन]] | [[गजेन्द्र पटेल]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २८ | [[खंडवा लोकसभा मतदारसंघ|खंडवा]] | [[नन्दकुमार सिंह चौहान]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २९ | [[बेतुल लोकसभा मतदारसंघ|बेतुल]] | [[दुर्गा दास उइके]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |} ===महाराष्ट्र=== [[File:Maharashtra Lok Sabha election result 2019.png|thumb|200px]] '''नोंद:''' {{legend2|#FBB917|[[भाजप]] (२३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FF6600|[[शिवसेना]] (१८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#009F3C|[[ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुसलमीन|एआयएमएमएम]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3| अपक्ष (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[नन्दुरबार लोकसभा मतदारसंघ|नन्दुरबार]] | [[हीना गावित]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २ | [[धुळे लोकसभा मतदारसंघ|धुळे]] | [[सुभाष भामरे]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३ | [[जळगाव लोकसभा मतदारसंघ|जळगाव]] | [[उन्मेश पाटील]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४ | [[रावेर लोकसभा मतदारसंघ|रावेर]] | [[रक्षा खडसे]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ५ | [[बुलढाणा लोकसभा मतदारसंघ|बुलढाणा]] | [[प्रतापराव गणपतराव जाधव]] | bgcolor=#FF6600|[[शिवसेना]] |- ! ६ | [[अकोला लोकसभा मतदारसंघ|अकोला]] | [[संजय शामराव धोत्रे]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ७ | [[अमरावती लोकसभा मतदारसंघ|अमरावती]] | [[नवनीत कौर]] | bgcolor=#D3D3D3|अपक्ष |- ! ८ | [[वर्धा लोकसभा मतदारसंघ|वर्धा]] | [[रामदास तडस]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ९ | [[रामटेक लोकसभा मतदारसंघ|रामटेक]] | [[कृपाल टुमणे]] | bgcolor=#FF6600|[[शिवसेना]] |- ! १० | [[नागपूर लोकसभा मतदारसंघ|नागपूर]] | [[नितीन गडकरी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ११ | [[भण्डारा-गोन्दिया लोकसभा मतदारसंघ|भण्डारा-गोन्दिया]] | [[सुनील बाबुराव मेण्ढे]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १२ | [[गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ|गडचिरोली-चिमूर]] | [[अशोक नेते]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १३ | [[चन्द्रपूर लोकसभा मतदारसंघ|चन्द्रपूर]] | [[सुरेश धानोरकर]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! १४ | [[यवतमाळ-वाशिम लोकसभा मतदारसंघ|यवतमाळ-वाशिम]] | [[भावना गवळी]] | bgcolor=#FF6600|[[शिवसेना]] |- ! १५ | [[हिंगोली लोकसभा मतदारसंघ|हिंगोली]] | [[हेमन्त श्रीराम पाटील]] | bgcolor=#FF6600|[[शिवसेना]] |- ! १६ | [[नान्देड लोकसभा मतदारसंघ|नान्देड]] | [[प्रतापराव गोविन्दराव चिखलीकर]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १७ | [[परभणी लोकसभा मतदारसंघ|परभणी]] | [[संजय हरीभाऊ जाधव]] | bgcolor=#FF6600|[[शिवसेना]] |- ! १८ | [[जालना लोकसभा मतदारसंघ|जालना]] | [[रावसाहेब दानवे]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १९ | [[औरंगाबाद लोकसभा मतदारसंघ|औरंगाबाद]] | [[इम्तियाझ जलील]] | bgcolor=#009F3C|[[ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुसलमीन|एआयएमआयएम]] |- ! २० | [[दिण्डोरी लोकसभा मतदारसंघ|दिण्डोरी]] | [[भारती पवार]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २१ | [[नाशिक लोकसभा मतदारसंघ|नाशिक]] | [[हेमन्त गोडसे]] | bgcolor=#FF6600|[[शिवसेना]] |- ! २२ | [[पालघर लोकसभा मतदारसंघ|पालघर]] | [[राजेन्द्र गावित]] | bgcolor=#FF6600|[[शिवसेना]] |- ! २३ | [[भिवण्डी लोकसभा मतदारसंघ|भिवण्डी]] | [[कपिल मोरेश्वर पाटील]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २४ | [[कल्याण लोकसभा मतदारसंघ|कल्याण]] | [[श्रीकान्त शिन्दे]] | bgcolor=#FF6600|[[शिवसेना]] |- ! २५ | [[ठाणे लोकसभा मतदारसंघ|ठाणे]] | [[राजन विचारे]] | bgcolor=#FF6600|[[शिवसेना]] |- ! २६ | [[मुम्बई उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|मुम्बई उत्तर]] | [[गोपाल शेट्टी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २७ | [[मुम्बई वायव्य लोकसभा मतदारसंघ|मुम्बई वायव्य]] | [[गजानन कीर्तीकर]] | bgcolor=#FF6600|[[शिवसेना]] |- ! २८ | [[मुम्बई ईशान्य लोकसभा मतदारसंघ|मुम्बई ईशान्य]] | [[मनोज कोटक]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २९ | [[मुम्बई उत्तर मध्य लोकसभा मतदारसंघ|मुम्बई उत्तर मध्य]] | [[पूनम महाजन]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३० | [[मुम्बई दक्षिण मध्य लोकसभा मतदारसंघ|मुम्बई दक्षिण मध्य]] | [[राहुल शेवाळे]] | bgcolor=#FF6600|[[शिवसेना]] |- ! ३१ | [[मुम्बई दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|मुम्बई दक्षिण]] | [[अरविन्द सावन्त]] | bgcolor=#FF6600|[[शिवसेना]] |- ! ३२ | [[रायगड लोकसभा मतदारसंघ|रायगड]] | [[सुनील तटकरे]] | bgcolor=#00B2B2|[[राष्ट्रावदी काँग्रेस|राक्राँ]] |- ! ३३ | [[मावळ लोकसभा मतदारसंघ|मावळ]] | [[श्रीरंग चन्दू बारणे]] | bgcolor=#FF6600|[[शिवसेना]] |- ! ३४ | [[पुणे लोकसभा मतदारसंघ|पुणे]] | [[गिरीश बापट]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३५ | [[बारामती लोकसभा मतदारसंघ|बारामती]] | [[सुप्रिया सुळे]] | bgcolor=#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस|राक्राँ]] |- ! ३६ | [[शिरुर लोकसभा मतदारसंघ|शिरुर]] | [[अमोल कोल्हे]] | bgcolor=#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस|राक्राँ]] |- ! ३७ | [[अहमदनगर लोकसभा मतदारसंघ|अहमदनगर]] | [[सुजय राधाकृष्ण विखे पाटील]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३८ | [[शिर्डी लोकसभा मतदारसंघ|शिर्डी]] | [[सदाशिव लोखण्डे]] | bgcolor=#FF6600|[[शिवसेना]] |- ! ३९ | [[बीड लोकसभा मतदारसंघ|बीड]] | [[प्रीतम गोपिनाथ मुंडे]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४० | [[उस्मानाबाद लोकसभा मतदारसंघ|उस्मानाबाद]] | [[ओमराजे निम्बाळकर]] | bgcolor=#FF6600|[[शिवसेना]] |- ! ४१ | [[लातूर लोकसभा मतदारसंघ|लातूर]] | [[सुधाकर तुकाराम श्रृंगारे]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४२ | [[सोलापूर लोकसभा मतदारसंघ|सोलापूर]] | [[जयसिद्धेश्वर स्वामी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४३ | [[माढा लोकसभा मतदारसंघ|माढा]] | [[रणजित नाईक निम्बाळकर]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४४ | [[सांगली लोकसभा मतदारसंघ|सांगली]] | [[संजयकाका पाटील]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४५ | [[सातारा लोकसभा मतदारसंघ|सातारा]] | [[श्रीनिवास पाटील]] | bgcolor=#00B2B2|[[राष्ट्रावादी काँग्रेस|राक्राँ]] |- ! ४६ | [[रत्‍नागिरी-सिन्धुदुर्ग लोकसभा मतदारसंघ|रत्‍नागिरी-सिन्धुदुर्ग]] | [[विनायक राउत]] | bgcolor=#FF6600|[[शिवसेना]] |- ! ४७ | [[कोल्हापूर लोकसभा मतदारसंघ|कोल्हापूर]] | [[संजय महाडिक]] | bgcolor=#FF6600|[[शिवसेना]] |- ! ४८ | [[हातकणंगले लोकसभा मतदारसंघ|हातकणंगले]] | [[धैर्यशील माने]] | bgcolor=#FF6600|[[शिवसेना]] |} ===मणिपूर=== [[File:Manipur Lok Sabha election result 2019.png|thumb|180px]] '''नोंद:''' {{legend2|#FBB917|[[भाजप]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#990066|[[नागा पीपल्स फ्रंट|एनपीएफ]] (१)|border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[आंतर मणिपूर (लोकसभा मतदारसंघ)|आंतर मणिपूर]] | [[राजकुमार रंजन सिंह]] | bgcolor=#FBB917|[भाजप]] |- ! २ | [[बाह्य मणिपूर (लोकसभा मतदारसंघ)|बाह्य मणिपूर]] | [[लोऱ्हो एस. फोझे]] | bgcolor=#990066|[[नागा पीपल्स फ्रंट|एनपीएफ]] |} ===मेघालय=== [[File:Meghalaya Lok Sabha election result 2019.png|thumb|200px]] '''नोंद''' {{legend2|#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#DB7093|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी (भारत)|एनपीपी]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[शिलाँग लोकसभा मतदारसंघ|शिलाँग]] | [[व्हिन्सेंट पाला]] | bgcolor=#00FFFF |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! २ | [[तुरा लोकसभा मतदारसंघ|तुरा]] | [[अगाथा संगमा]] | bgcolor=#DB7093|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी (भारत)|एनपीपी]] |} ===मिझोरम=== [[File:Mizoram Lok Sabha election result.png|thumb|180px]] '''नोंद:''' {{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|एमएनएफ]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[मिझोरम लोकसभा मतदारसंघ|मिझोरम]] | [[सी. लालरोसांगा]] | bgcolor=#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|एमएनएफ]] |} ===नागालँड=== [[File:Nagaland lok sabha election result 2019.png|thumb|180px]] '''नोंद:''' {{legend2|#FD4242|[[राष्ट्रीय डेमोक्रॅटिकन प्रोग्रेसिव्ह पक्ष|एनडीपीपी]](१)|border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[नागालँड लोकसभा मतदारसंघ|नागालँड]] | [[तोखेहो येपथोमी]] | bgcolor=#FD4242|[[नागालँड]] |} ===ओडिशा=== [[File:Odisha Lok Sabha election result 2019.png|thumb|200px]] '''नोंद:''' {{legend2|#006400|[[बिजु जनता दल|बिजद]] (१२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भाजप]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[बारगढ लोकसभा मतदारसंघ|बारगढ]] | [[सुरेश पुजारी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २ | [[सुंदरगढ लोकसभा मतदारसंघ|सुंदरगढ]] | [[जुआल ओराम]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३ | [[संबलपूर लोकसभा मतदारसंघ|संबलपूर]] | [[नितेश गंगादेव]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४ | [[केओंझार लोकसभा मतदारसंघ|केओंझार]] | [[चन्द्राणी मुर्मु]] | bgcolor=#006400|[[बिजु जनता दल|बिजद]] |- ! ५ | [[मयूरभंज लोकसभा मतदारसंघ|मयूरभंज]] | [[बिश्वेश्वर तुडू]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ६ | [[बालासोर लोकसभा मतदारसंघ|बालासोर]] | [[प्रताप चन्द्र सारंगी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ७ | [[भद्रक लोकसभा मतदारसंघ|भद्रक]] | [[मंजुलता मण्डल]] | bgcolor=#006400|[[बिजु जनता दल|बिजद]] |- ! ८ | [[जाजपूर लोकसभा मतदारसंघ|जाजपूर]] | [[शर्मिष्ठा सेठी]] | bgcolor=#006400|[[बिजु जनता दल|बिजद]] |- ! ९ | [[धेनकनाल लोकसभा मतदारसंघ|धेनकनाल]] | [[महेश साहू]] | bgcolor=#006400|[[बिजु जनता दल|बिजद]] |- ! १० | [[बोलनगीर लोकसभा मतदारसंघ|बोलनगीर]] | [[संगीता कुमारी सिंह देव]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ११ | [[कालाहांडी लोकसभा मतदारसंघ|कालाहांडी]] | [[बसन्त कुमार पण्डा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १२ | [[नबरंगपूर लोकसभा मतदारसंघ|नबरंगपूर]] | [[रमेश चन्द्र माझी]] | bgcolor=#006400|[[बिजु जनता दल|बिजद]] |- ! १३ | [[कंधमाल लोकसभा मतदारसंघ|कंधमाल]] | [[अच्युनन्द सामन्त]] | bgcolor=#006400|[[बिजु जनता दल|बिजद]] |- ! १४ | [[कटक लोकसभा मतदारसंघ|कटक]] | [[भर्तृहरी माहताब]] | bgcolor=#006400|[[बिजु जनता दल|बिजद]] |- ! १५ | [[केंद्रापरा लोकसभा मतदारसंघ|केंद्रापरा]] | [[अनूभव मोहन्ती]] | bgcolor=#006400|[[बिजु जनता दल|बिजद]] |- ! १६ | [[जगतसिंगपूर लोकसभा मतदारसंघ|जगतसिंगपूर]] | [[राजश्री मलिक]] | bgcolor=#006400|[[बिजु जनता दल|बिजद]] |- ! १७ | [[पुरी लोकसभा मतदारसंघ|पुरी]] | [[पिनाकी मिश्रा]] | bgcolor=#006400|[[बिजु जनता दल|बिजद]] |- ! १८ | [[भुबनेश्वर लोकसभा मतदारसंघ|भुबनेश्वर]] | [[अपारजिता सारंगी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १९ | [[अस्का लोकसभा मतदारसंघ|अस्का]] | [[प्रमिला बिसोय]] | bgcolor=#006400|[[बिजु जनता दल|बिजद]] |- ! २० | [[बेरहामपूर लोकसभा मतदारसंघ|बेरहामपूर]] | [[चन्द्र शेखर साहू]] | bgcolor=#006400|[[बिजु जनता दल|बिजद]] |- ! २१ | [[कोरापुट लोकसभा मतदारसंघ|कोरापुट]] | [[सप्तगिरी उलाका]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |} ===पंजाब=== [[File:Punjab Lok Sabha election result 2019.png|thumb|200px]] '''नोंद:''' {{legend2|#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भाजप]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FF9900|[[शिरोमणी अकाली दल|शिअद]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#5BB30E|[[आम आदमी पार्टी|आप]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[गुरदासपूर लोकसभा मतदारसंघ|गुरदासपूर]] | [[सनी देओल]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २ | [[अमृतसर लोकसभा मतदारसंघ|अमृतसर]] | [[गुरजीत सिंह औजला]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! ३ | [[खदूर साहिब लोकसभा मतदारसंघ|खदूर साहिब]] | [[जसबीर सिंह गिल]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! ४ | [[जालंधर लोकसभा मतदारसंघ|जालंधर]] | [[सन्तोख सिंह चौधरी]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! ५ | [[होशियारपूर लोकसभा मतदारसंघ|होशियारपूर]] | [[सोम प्रकाश]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ६ | [[आनंदपूर साहिब लोकसभा मतदारसंघ|आनंदपूर साहिब]] | [[मनीष तिवारी]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! ७ | [[लुधियाना लोकसभा मतदारसंघ|लुधियाना]] | [[रवनीत सिंह बिट्टू]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! ८ | [[फतेहगढ साहिब लोकसभा मतदारसंघ|फतेहगढ साहिब]] | [[अमर सिंह (पंजाबी राजकारणी)|अमर सिंह]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! ९ | [[फरीदकोट लोकसभा मतदारसंघ|फरीदकोट]] | [[मुहम्मद सादिक]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! १० | [[फिरोझपूर लोकसभा मतदारसंघ|फिरोझपूर]] | [[सुखबीर सिंह बादल]] | bgcolor=#FF9900|[[शिरोमणी अकाली दल|शिअद]] |- ! ११ | [[भटिंडा लोकसभा मतदारसंघ|भटिंडा]] | [[हरसिम्रन कौर बादल]] | bgcolor=#FF9900|[[शिरोमणी अकाली दल|शिअद]] |- ! १२ | [[संगरुर लोकसभा मतदारसंघ|संगरुर]] | [[भगवन्त मान]] | bgcolor=#5BB30E|[[आम आदमी पार्टी|आप]] |- ! १३ | [[पटियाला लोकसभा मतदारसंघ|पटियाला]] | [[प्रेनीत कौर]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |} ===राजस्थान=== [[File:Rajasthan Lok Sabha election result 2019.png|thumb|200px]] '''नोंद:''' {{legend2|#FBB917|[[भाजप]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#DBE934|[[राष्ट्रीय लोकतांत्रिक पार्टी|रालोपा]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[गंगानगर लोकसभा मतदारसंघ|गंगानगर]] | [[निहालचन्द]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २ | [[बिकानेर लोकसभा मतदारसंघ|बिकानेर]] | [[अर्जुन राम मेघवाल]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३ | [[चुरू लोकसभा मतदारसंघ|चुरू]] | [[राहुल कासवान]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४ | [[झुनझुनु लोकसभा मतदारसंघ|झुनझुनु]] | [[नरेन्द्र कुमार]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ५ | [[सिकर लोकसभा मतदारसंघ|सिकर]] | [[सुमेधानन्द सरस्वती]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ६ |[[जयपूर ग्रामीण लोकसभा मतदारसंघ|जयपूर ग्रामीण]] |[[राज्यवर्धन सिंह राठोर]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ७ | [[जयपूर लोकसभा मतदारसंघ|जयपूर]] | [[रामचरण बोहरा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ८ | [[अलवर लोकसभा मतदारसंघ|अलवर]] | [[बालक नाथ]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ९ | [[भरतपूर लोकसभा मतदारसंघ|भरतपूर]] | [[रंजीता कोली]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ११ | [[करौली-धोलपूर लोकसभा मतदारसंघ|करौली-धोलपूर]] | [[मनोज राजोरिया]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ११ | [[दौसा लोकसभा मतदारसंघ|दौसा]] | [[जसकौर मीणा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १२ |[[टोंक-सवाई माधोपूर लोकसभा मतदारसंघ|टोंक-सवाई माधोपूर]] |[[सुखबिर सिंह जौनपुरीया]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १३ | [[अजमेर लोकसभा मतदारसंघ|अजमेर]] | [[भगीरथ चौधरी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १५ | [[नागौर लोकसभा मतदारसंघ|नागौर]] | [[हनुमान बेनिवाल]] | bgcolor=#DBE934|[[राष्ट्रीय लोकतांत्रिक पार्टी|रालोपा]] |- ! १५ | [[पाली लोकसभा मतदारसंघ|पाली]] | [[पी.पी. चौधरी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १६ | [[जोधपूर लोकसभा मतदारसंघ|जोधपूर]] | [[गजेन्द्र सिंह शेखावत]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १७ | [[बारमेर लोकसभा मतदारसंघ|बारमेर]] | [[कैलाश चौधरी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १८ | [[जालोर लोकसभा मतदारसंघ|जालोर]] | [[देवजी पटेल]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १९ | [[उदयपूर लोकसभा मतदारसंघ|उदयपूर]] | [[अर्जुन लाल मीणा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २० | [[बांसवाडा लोकसभा मतदारसंघ|बांसवाडा]] | [[कनक लाल कटरा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २१ | [[चित्तौडगढ लोकसभा मतदारसंघ|चित्तौडगढ]] | [[चन्द्र प्रकाश जोशी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २२ | [[राजसमंड लोकसभा मतदारसंघ|राजसमंड]] | [[दिया कुमारी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २३ | [[भिलवाडा लोकसभा मतदारसंघ|भिलवाडा]] | [[सुभाष चन्द्र बहेरिया]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २४ | [[कोटा लोकसभा मतदारसंघ|कोटा]] | [[ओम बिरला]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २५ | [[झालावाड लोकसभा मतदारसंघ|झालावाड]] | [[दुष्यन्त सिंह]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |} ===सिक्कीम=== [[File:Sikkim Lok Sabha election result 2019.png|thumb|180px]] '''नोंद:''' {{legend2|#FF0000|[[सिक्कीम क्रांतिकारी मोर्चा|सिक्रांमो]](१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[सिक्कीम लोकसभा मतदारसंघ|सिक्कीम]] | [[इन्द्र सिंह सुब्बा]] | bgcolor=#FF0000|[[सिक्कीम क्रांतिकारी मोर्चा|सिक्रांमो]] |} ===तमिळनाडू=== [[File:Tamil Nadu Lok Sabha election result.png|thumb|200px]] '''नोंद:''' {{legend2|#BC0111|[[द्रविड मुन्नेत्र कळगम|डीएमके]](२३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]](८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भाकपा]](२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FF0000|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भाकपा (मा)]](२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#347C17|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|आययूएमएल]](१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#1E90FF|[[विदुतलै चिरतैगल कच्ची|व्हीसीके]](१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#99CC00|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळगम|एआयएडीएमके]](१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFFFF|रिकामी (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[तिरुवल्लुर लोकसभा मतदारसंघ|तिरुवल्लुर]] | [[के. जयकुमार]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! २ | [[चेन्नई उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|चेन्नई उत्तर]] | [[कलानिधी वीरस्वामी]] | bgcolor=#BC0111|[[द्रविड मुन्नेत्र कळगम|डीएमके]] |- ! ३ | [[चेन्नई दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|चेन्नई दक्षिण]] | [[तमिळची तंगपाण्डियन]] | bgcolor=#BC0111|[[द्रविड मुन्नेत्र कळगम|डीएमके]] |- ! ४ | [[चेन्नई मध्य लोकसभा मतदारसंघ|चेन्नई मध्य]] | [[दयानिधी मारन]] | bgcolor=#BC0111|[[द्रविड मुन्नेत्र कळगम|डीएमके]] |- ! ५ | [[श्रीपेरुंबुदुर लोकसभा मतदारसंघ|श्रीपेरुंबुदुर]] | [[टी.आर. बालु]] | bgcolor=#BC0111|[[द्रविड मुन्नेत्र कळगम|डीएमके]] |- ! ६ | [[कांचीपुरम लोकसभा मतदारसंघ|कांचीपुरम]] | [[जी. सेल्वम]] | bgcolor=#BC0111|[[द्रविड मुन्नेत्र कळगम|डीएमके]] |- ! ७ | [[अरक्कोणम लोकसभा मतदारसंघ|अरक्कोणम]] | [[एस. जगतरक्षकन]] | bgcolor=#BC0111|[[द्रविड मुन्नेत्र कळगम|डीएमके]] |- ! ८ | [[वेल्लोर लोकसभा मतदारसंघ|वेल्लोर]] | [[काथीर आनंद]] | bgcolor=#BC0111|[[द्रविड मुन्नेत्र कळगम|डीएमके]] |- ! ९ | [[कृष्णगिरी लोकसभा मतदारसंघ|कृष्णगिरी]] | [[ए. चेल्लाकुमार]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! १० | [[धरमपुरी लोकसभा मतदारसंघ|धरमपुरी]] | [[एस. सेन्तिलकुमार]] | bgcolor=#BC0111|[[द्रविड मुन्नेत्र कळगम|डीएमके]] |- ! ११ | [[तिरुवन्नमलै लोकसभा मतदारसंघ|तिरुवन्नमलै]] | [[अण्णादुराई सी.एन.]] | bgcolor=#BC0111|[[द्रविड मुन्नेत्र कळगम|डीएमके]] |- ! १२ | [[अरानी लोकसभा मतदारसंघ|अरानी]] | [[एम.के. विष्णू प्रसाद]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! १३ | [[विलुप्पुरम लोकसभा मतदारसंघ|विलुप्पुरम]] | [[डी. रविकुमार]] | bgcolor=#BC0111|[[द्रविड मुन्नेत्र कळगम|डीएमके]] |- ! १४ | [[कल्लाकुरिची लोकसभा मतदारसंघ|कल्लाकुरिची]] | [[गौतम सिगमणी]] | bgcolor=#BC0111|[[द्रविड मुन्नेत्र कळगम|डीएमके]] |- ! १५ | [[सेलम लोकसभा मतदारसंघ|सेलम]] | [[एस.आर. पार्तिबन]] | bgcolor=#BC0111|[[द्रविड मुन्नेत्र कळगम|डीएमके]] |- ! १६ | [[नमक्कल लोकसभा मतदारसंघ|नमक्कल]] | [[ए.के.पी. चिनराज]] | bgcolor=#BC0111|[[द्रविड मुन्नेत्र कळगम|डीएमके]] |- ! १७ | [[एरोड लोकसभा मतदारसंघ|एरोड]] | [[ए. गणेशमुर्ती]] | bgcolor=#BC0111|[[द्रविड मुन्नेत्र कळगम|डीएमके]] |- ! १८ | [[तिरुप्पूर लोकसभा मतदारसंघ|तिरुप्पूर]] | [[के. सुब्बरायन]] | bgcolor=#FFFF00|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भाकपा]] |- ! १९ | [[निलगिरी लोकसभा मतदारसंघ|निलगिरी]] | [[ए. राजा]] | bgcolor=#BC0111|[[द्रविड मुन्नेत्र कळगम|डीएमके]] |- ! २० | [[कोईंबतूर लोकसभा मतदारसंघ|कोईंबतूर]] | [[पी.आर. नटराजन]] | bgcolor=#FF0000|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भाकपा (मा)]] |- ! २१ | [[पोल्लाची लोकसभा मतदारसंघ|पोल्लाची]] | [[के. शमुगसुन्दरम]] | bgcolor=#BC0111|[[द्रविड मुन्नेत्र कळगम|डीएमके]] |- ! २२ | [[दिंडिगुल लोकसभा मतदारसंघ|दिंडिगुल]] | [[पी. वेलुचामी]] | bgcolor=#BC0111|[[द्रविड मुन्नेत्र कळगम|डीएमके]] |- ! २३ | [[करुर लोकसभा मतदारसंघ|करुर]] | [[जोतिमणी]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! २४ | [[तिरुचिराप्पल्ली लोकसभा मतदारसंघ|तिरुचिराप्पल्ली]] | [[सु. तिरुनवुक्करसार]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! २५ | [[पेरांबलुर लोकसभा मतदारसंघ|पेरांबलुर]] | [[टी.आर. पारिवेन्दार]] | bgcolor=#BC0111|[[इंडिया जननायका कट्ची|आयजेके]] |- ! २६ | [[कड्डलोर लोकसभा मतदारसंघ|कड्डलोर]] | [[टी.आर.व्ही.एस. रमेश]] | bgcolor=#BC0111|[[द्रविड मुन्नेत्र कळगम|डीएमके]] |- ! २७ | [[चिदंबरम लोकसभा मतदारसंघ|चिदंबरम]] | [[तो. तिरुमावलवन]] | bgcolor=#1E90FF|[[विदुतलै चिरुतैगल कच्ची|व्हीसीके]] |- ! २८ | [[मयिलादुतुराई लोकसभा मतदारसंघ|मयिलादुतुराई]] | [[एस. रामलिंगम]] | bgcolor=#BC0111|[[द्रविड मुन्नेत्र कळगम|डीएमके]] |- ! २९ | [[नागपट्टिनम लोकसभा मतदारसंघ|नागपट्टिनम]] | [[एस. सेल्वराज]] | bgcolor=#FFFF00|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भाकपा]] |- ! ३० | [[तंजावुर लोकसभा मतदारसंघ|तंजावुर]] | [[एस.एस. पलानीमणिकम]] | bgcolor=#BC0111|[[द्रविड मुन्नेत्र कळगम|डीएमके]] |- ! ३१ | [[शिवगंगा लोकसभा मतदारसंघ|शिवगंगा]] | [[कार्ती चिदम्बरम]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! 32 | [[मदुरै लोकसभा मतदारसंघ|मदुरै]] | [[एस. व्यंकटेशन]] | bgcolor=#FF0000|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भाकपा (मा)]] |- ! ३३ | [[तेनी लोकसभा मतदारसंघ|तेनी]] | [[पी. रविन्द्रनाथ कुमार]] | bgcolor=#99CC00|[[ऑल इंडिया अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळगम|एआयएडीएमके]] |- ! ३४ | [[विरुधुनगर लोकसभा मतदारसंघ|विरुधुनगर]] | [[माणिका टागोर]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! ३५ | [[रामनाथपुरम लोकसभा मतदारसंघ|रामनाथपुरम]] | [[नवस्कनी]] | bgcolor=#347C17|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|आययूएमएल]] |- ! ३६ | [[तूतुक्कुडी लोकसभा मतदारसंघ|तूतुक्कुडी]] | [[कनीमोळी]] | bgcolor=#BC0111|[[द्रविड मुन्नेत्र कळगम|डीएमके]] |- ! ३७ | [[तेनकाशी लोकसभा मतदारसंघ|तेनकाशी]] | [[धनुष एम. कुमार]] | bgcolor=#BC0111|[[द्रविड मुन्नेत्र कळगम|डीएमके]] |- ! ३८ | [[तिरुनलवेली लोकसभा मतदारसंघ|तिरुनलवेली]] | [[एस. ज्ञानतिरवैयम]] | bgcolor=#BC0111|[[द्रविड मुन्नेत्र कळगम|डीएमके]] |- ! ३९ | [[कन्याकुमारी लोकसभा मतदारसंघ|कन्याकुमारी]] | [[एच. वसन्तकुमार]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |} ===तेलंगणा=== [[File:Telangana Lok Sabha election result 2019.png|thumb|200px]] '''नोंद:''' {{legend2|#FAAFBE|[[तेलंगणा राष्ट्र समिती|टीआरएस]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भाजप]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#009F3C|[[ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुसलमीन|एआयएमआयएम]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[आदिलाबाद लोकसभा मतदारसंघ|आदिलाबाद]] | [[सोयम बापू राव]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २ | [[पेड्डापल्ले लोकसभा मतदारसंघ|पेद्दापल्ले]] | [[व्यंकटेश नेता बोरलाकुण्टा]] | bgcolor=#FAAFBE|[[तेलंगणा राष्ट्र समिती|टीआरएस]] |- ! ३ | [[करीमनगर लोकसभा मतदारसंघ|करीमनगर]] | [[बण्डी संजय कुमार]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४ | [[निझामाबाद लोकसभा मतदारसंघ|निझामाबाद]] | [[अरविन्द धर्मापुरी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ५ | [[झहीराबाद लोकसभा मतदारसंघ|झहीराबाद]] | [[बी.बी. पाटील]] | bgcolor=#FAAFBE|[[तेलंगणा राष्ट्र समिती|टीआरएस]] |- ! ६ | [[मेडक लोकसभा मतदारसंघ|मेडक]] | [[कोता प्रभाकर रेड्डी]] | bgcolor=#FAAFBE|[[तेलंगणा राष्ट्र समिती|टीआरएस]] |- ! ७ | [[मलकजगिरी लोकसभा मतदारसंघ|मलकजगिरी]] | [[अनुमुला रेवन्त रेड्डी]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! ८ | [[सिकंदराबाद लोकसभा मतदारसंघ|सिकंदराबाद]] | [[जी. किशन रेड्डी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ९ | [[हैदराबाद लोकसभा मतदारसंघ|हैदराबाद]] | [[असदुद्दीन ओवैसी]] | bgcolor=#009F3C|[[ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुसलमीन|एआयएमआयएम]] |- ! १० | [[चेवेल्ला लोकसभा मतदारसंघ|चेवेल्ला]] | [[जी. रणजित रेड्डी]] | bgcolor=#FAAFBE|[[तेलंगणा राष्ट्र समिती|टीआरएस]] |- ! ११ | [[महबुबनगर लोकसभा मतदारसंघ|महबुबनगर]] | [[मन्ने श्रीनिवास रेड्डी]] | bgcolor=#FAAFBE|[[तेलंगणा राष्ट्र समिती|टीआरएस]] |- ! १२ | [[नगरकुर्नूल लोकसभा मतदारसंघ|नगरकुर्नूल]] | [[पोतुगण्डी रामुलू]] | bgcolor=#FAAFBE|[[तेलंगणा राष्ट्र समिती|टीआरएस]] |- ! १३ | [[नलगोंडा लोकसभा मतदारसंघ|नलगोंडा]] | [[नलामडा उत्तम कुमार रेड्डी]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! १४ | [[भोंगीर लोकसभा मतदारसंघ|भोंगीर]] | [[कोमाटीरेड्डी व्यंकट रेड्डी]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! १५ | [[वारंगल लोकसभा मतदारसंघ|वारंगल]] | [[दयाकर पसुनूरी]] | bgcolor=#FAAFBE|[[तेलंगणा राष्ट्र समिती|टीआरएस]] |- ! १६ | [[महबुबाबाद लोकसभा मतदारसंघ|महबुबाबाद]] | [[कविता मलोत]] | bgcolor=#FAAFBE|[[तेलंगणा राष्ट्र समिती|टीआरएस]] |- ! १७ | [[खम्मम लोकसभा मतदारसंघ|खम्मम]] | [[नाम नागेश्वर राव]] | bgcolor=#FAAFBE|[[तेलंगणा राष्ट्र समिती|टीआरएस]] |} ===त्रिपुरा=== [[File:Tripura Lok Sabha election result 2019.png|thumb|180px]] '''नोंद:''' {{legend2|#FBB917|[[भाजप]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[त्रिपुरा पश्चिम लोकसभा मतदारसंघ|त्रिपुरा पश्चिम]] | [[प्रतिमा भौमिक]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २ | [[त्रिपुरा पूर्व लोकसभा मतदारसंघ|त्रिपुरा पूर्व]] | [[रेबती त्रिपुरा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |} ===उत्तर प्रदेश=== [[File:Uttar Pradesh Lok Sabha election result 2019.png|thumb|200px]] '''नोंद:''' {{legend2|#FBB917|[[भाजप]] (६२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0020C2|[[बहुजन समाज पक्ष|बसप]] (१०) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#66FF99|[[समाजवादी पक्ष|सप]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#DD8800|[[अपना दल (सोनेलाल)|अद (सो)]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[सहारनपूर लोकसभा मतदारसंघ|सहारनपूर]] | [[हाजी फझलुर रेहमान]] | bgcolor=#0020C2|[[बहुजन समाज पक्ष|बसप]] |- ! २ | [[कैराना लोकसभा मतदारसंघ|कैराना]] | [[प्रदीप कुमार चौधरी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३ | [[मुझफ्फरनगर लोकसभा मतदारसंघ|मुझफ्फरनगर]] | [[संजीव कुमार बल्यान]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४ | [[बिजनोर लोकसभा मतदारसंघ|बिजनोर]] | [[मालूक नागर]] | bgcolor=#0020C2|[[बहुजन समाज पक्ष|बसप]] |- ! ५ | [[नगीना लोकसभा मतदारसंघ|नगीना]] | [[गिरीश चंद्र]] | bgcolor=#0020C2|[[बहुजन समाज पक्ष|बसप]] |- ! ६ | [[मोरादाबाद लोकसभा मतदारसंघ|मोरादाबाद]] | [[एस.टी. हसन]] | bgcolor=#66FF99|[[समाजवादी पक्ष|सप]] |- ! ७ | [[रामपूर लोकसभा मतदारसंघ|रामपूर]] | [[आझम खान (राजकारणी)|आझम खान]] | bgcolor=#66FF99|[[समाजवादी पक्ष|सप]] |- ! ८ | [[संभल लोकसभा मतदारसंघ|संभल]] | [[शफिकुर रहमान बर्क]] | bgcolor=#66FF99|[[समाजवादी पक्ष|सप]] |- ! ९ | [[अमरोहा लोकसभा मतदारसंघ|अमरोहा]] | [[कुंवर दानिश अली]] | bgcolor=#0020C2|[[बहुजन समाज पक्ष|बसप]] |- ! १० | [[मीरत लोकसभा मतदारसंघ|मीरत]] | [[राजेन्द्र अगरवाल]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ११ | [[बागपत लोकसभा मतदारसंघ|बागपत]] | [[सत्य पाल सिंग]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १२ | [[गाझियाबाद लोकसभा मतदारसंघ|गाझियाबाद]] | [[व्ही.के. सिंग]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १३ | [[गौतम बुद्ध नगर लोकसभा मतदारसंघ|गौतम बुद्ध नगर]] | [[महेश शर्मा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १४ | [[बुलंदशहर लोकसभा मतदारसंघ|बुलंदशहर]] | [[भोला सिंग (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|भोला सिंग]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १५ | [[अलीगढ लोकसभा मतदारसंघ|अलीगढ]] | [[सतीश कुमार गौतम]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १६ | [[हाथरस लोकसभा मतदारसंघ|हाथरस]] | [[राजवीर सिंग दिलेर]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १७ | [[मथुरा लोकसभा मतदारसंघ|मथुरा]] | [[हेमा मालिनी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १८ | [[आग्रा लोकसभा मतदारसंघ|आग्रा]] | [[सत्य पाल सिंग बाघेल]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १९ | [[फतेहपूर सिक्री लोकसभा मतदारसंघ|फतेहपूर सिक्री]] | [[राजकुमार चहार]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २० | [[फिरोझाबाद लोकसभा मतदारसंघ|फिरोझाबाद]] | [[चंद्रसेन जाडोन]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २१ | [[मैनपुरी लोकसभा मतदारसंघ|मैनपुरी]] | [[मुलायम सिंग यादव]] | bgcolor=#66FF99|[[समाजवादी पक्ष|सप]] |- ! २२ | [[ईटा लोकसभा मतदारसंघ|ईटा]] | [[राजवीर सिंग]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २३ | [[बदाऊँ लोकसभा मतदारसंघ|बदाऊँ]] | [[संघमित्रा मौर्य]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २४ | [[आओनला लोकसभा मतदारसंघ|आओनला]] | [[धर्मेन्द्र कश्यप]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २५ | [[बरेली लोकसभा मतदारसंघ|बरेली]] | [[संतोष कुमार गंगवार]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २६ | [[पीलीभीत लोकसभा मतदारसंघ|पीलीभीत]] | [[वरुण गांधी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २७ | [[शाहजहानपूर लोकसभा मतदारसंघ|शाहजहानपूर]] | [[अरुण कुमार सागर]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २८ | [[खेरी लोकसभा मतदारसंघ|खेरी]] | [[अजय कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २९ | [[धौराहरा लोकसभा मतदारसंघ|धौराहरा]] | [[रेखा वर्मा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३० | [[सीतापूर लोकसभा मतदारसंघ|सीतापूर]] | [[राजेश वर्मा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३१ | [[हरडोई लोकसभा मतदारसंघ|हरडोई]] | [[जय प्रकाश रावत]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३२ | [[मिसरिख लोकसभा मतदारसंघ|मिसरिख]] | [[अशोक कुमार रावत]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३३ | [[उन्नाव लोकसभा मतदारसंघ|उन्नाव]] | [[साक्षी महाराज]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३४ | [[मोहनलालगंज लोकसभा मतदारसंघ|मोहनलालगंज]] | [[कौशल किशोर]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३५ | [[लखनौ लोकसभा मतदारसंघ|लखनौ]] | [[राजनाथ सिंह]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३६ | [[राय बरेली लोकसभा मतदारसंघ|राय बरेली]] | [[सोनिया गांधी]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! ३७ | [[अमेठी लोकसभा मतदारसंघ|अमेठी]] | [[स्मृती इरानी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३८ | [[सुलतानपूर लोकसभा मतदारसंघ|सुलतानपूर]] | [[मेनका गांधी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३९ | [[प्रतापगढ लोकसभा मतदारसंघ|प्रतापगढ]] | [[संगम लाल गुप्ता]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४० | [[फरुखाबाद लोकसभा मतदारसंघ|फरुखाबाद]] | [[मुकेश राजपूत]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४१ | [[इटावा लोकसभा मतदारसंघ|इटावा]] | [[राम शंकर कठेरिया]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४२ | [[कन्नौज लोकसभा मतदारसंघ|कन्नौज]] | [[सुब्रत पाठक]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४३ | [[कानपूर लोकसभा मतदारसंघ|कानपूर]] | [[सत्यदेव पचौरी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४४ | [[अकबरपूर लोकसभा मतदारसंघ|अकबरपूर]] | [[देवेन्द्र सिंग भोले]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४५ | [[जलाउन लोकसभा मतदारसंघ|जलाउन]] | [[भानु प्रताप सिंग वर्मा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४६ | [[झांसी लोकसभा मतदारसंघ|झांसी]] | [[अनुराग शर्मा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४७ | [[हमीरपूर, उत्तर प्रदेश लोकसभा मतदारसंघ|हमीरपूर]] | [[पुष्पेंद्र सिंग चंदेल]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४८ | [[बांदा लोकसभा मतदारसंघ|बांदा]] | [[आर.के. सिंग पटेल]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४९ | [[फतेहपूर लोकसभा मतदारसंघ|फतेहपूर]] | [[निरंजन ज्योती]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ५० | [[कौशंबी लोकसभा मतदारसंघ|कौशंबी]] | [[विनोद कुमार सोनकर]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ५१ | [[फूलपूर लोकसभा मतदारसंघ|फूलपूर]] | [[केशरी देवी पटेल]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ५२ | [[अलाहाबाद लोकसभा मतदारसंघ|अलाहाबाद]] | [[रिटा बहुगुणा जोशी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ५३ | [[बाराबंकी लोकसभा मतदारसंघ|बाराबंकी]] | [[उपेंद्र सिंग रावत]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ५४ | [[फैझाबाद लोकसभा मतदारसंघ|फैझाबाद]] | [[लल्लू सिंग]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ५५ | [[आंबेडकर नगर लोकसभा मतदारसंघ|आंबेडकर नगर]] | [[रितेश पांडे]] | bgcolor=#0020C2|[[बहुजन समाज पक्ष|बसप]] |- ! ५६ | [[बाहरैच लोकसभा मतदारसंघ|बाहरैच]] | [[अक्षयबारा लाल गौड]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ५७ | [[कैसरगंज लोकसभा मतदारसंघ|कैसरगंज]] | [[ब्रिज भूषण शरण सिंग]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ५८ | [[श्रावस्ती लोकसभा मतदारसंघ|श्रावस्ती]] | [[राम शिरोमणी वर्मा]] | bgcolor=#0020C2|[[बहुजन समाज पक्ष|बसप]] |- ! ५९ | [[गोंदा लोकसभा मतदारसंघ|गोंदा]] | [[कीर्ती वर्धन सिंग]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ६० | [[डोमारियागंज लोकसभा मतदारसंघ|डोमारियागंज]] | [[जगदंबिका पाल]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ६१ | [[बस्ती लोकसभा मतदारसंघ|बस्ती]] | [[हरीश द्विवेदी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ६२ | [[संत कबीर नगर लोकसभा मतदारसंघ|संत कबीर नगर]] | [[प्रवीण कुमार निषाद]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ६३ | [[महाराजगंज (उत्तर प्रदेश) लोकसभा मतदारसंघ|महाराजगंज]] | [[पंकज चौधरी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ६४ | [[गोरखपूर लोकसभा मतदारसंघ|गोरखपूर]] | [[रविकिशन]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ६५ | [[कुशी नगर लोकसभा मतदारसंघ|कुशी नगर]] | [[विजय कुमार दुबे]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ६६ | [[देवरिया लोकसभा मतदारसंघ|देवरिया]] | [[रामपती राम त्रिपाठी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ६७ | [[बांसगांव लोकसभा मतदारसंघ|बांसगांव]] | [[कमलेश पासवान]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ६८ | [[लालगंज लोकसभा मतदारसंघ|लालगंज]] | [[संगीता आझाद]] | bgcolor=#0020C2|[[बहुजन समाज पक्ष|बसप]] |- ! ६९ | [[आझमगढ लोकसभा मतदारसंघ|आझमगढ]] | [[अखिलेश यादव]] | bgcolor=#66FF99|[[समाजवादी पक्ष|सप]] |- ! ७० | [[घोसी लोकसभा मतदारसंघ|घोसी]] | [[अतुल राय]] | bgcolor=#0020C2|[[बहुजन समाज पक्ष|बसप]] |- ! ७१ | [[सलीमपूर लोकसभा मतदारसंघ|सलीमपूर]] | [[रवींद्र कुशवाहा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ७२ | [[बलिया लोकसभा मतदारसंघ|बलिया]] | [[वीरेंद्र सिंग मस्त]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ७३ | [[जौनपूर लोकसभा मतदारसंघ|जौनपूर]] | [[श्याम सिंग यादव]] | bgcolor=#0020C2|[[बहुजन समाज पक्ष|बसप]] |- ! ७४ | [[मछलीशहर लोकसभा मतदारसंघ|मछलीशहर]] | [[बी.पी. सरोज]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ७५ | [[गाझीपूर लोकसभा मतदारसंघ|गाझीपूर]] | [[अफझल अन्सारी]] | bgcolor=#0020C2|[[बहुजन समाज पक्ष|बसप]] |- ! ७६ | [[चंदौली लोकसभा मतदारसंघ|चंदौली]] | [[महेंद्र नाथ पांडे]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ७७ | [[वाराणसी लोकसभा मतदारसंघ|वाराणसी]] | [[नरेंद्र मोदी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ७८ | [[भदोही लोकसभा मतदारसंघ|भदोही]] | [[रमेश चंद बिंद]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ७९ | [[मिर्झापूर लोकसभा मतदारसंघ|मिर्झापूर]] | [[अनुप्रिया पटेल]] | bgcolor=#DD8800|[[अपना दल (सोनेलाल)|अद (सो)]] |- ! ८० | [[रॉबर्ट्सगंज लोकसभा मतदारसंघ|रॉबर्ट्सगंज]] | [[पकौरी लाल]] | bgcolor=#DD8800|[[अपना दल (सोनेलाल)|अद (सो)]] |} ===उत्तराखंड=== [[File:Uttarakhand Lok Sabha election result 2019.png|thumb|200px]] '''नोंद:''' {{legend2|#FBB917|[[भाजप]](५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[तेहरी गढवाल लोकसभा मतदारसंघ|तेहरी गढवाल]] | [[माला राज्य लक्ष्मी शाह]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २ | [[गढवाल लोकसभा मतदारसंघ|गढवाल]] | [[तीरथ सिंग रावत]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३ | [[अलमोडा लोकसभा मतदारसंघ|अलमोडा]] | [[अजय टामटा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४ | [[नैनिताल-उधमसिंग नगर लोकसभा मतदारसंघ|नैनिताल-उधमसिंग नगर]] | [[अजय भट्ट]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ५ | [[हरिद्वार लोकसभा मतदारसंघ|हरिद्वार]] | [[रमेश पोखरियाल]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |} ===पश्चिम बंगाल=== [[File:West Bengal Lok Sabha election result 2019.png|thumb|200px]] '''नोंद:''' {{legend2|#66FF00|[[अखिल भारतीय तृणमूल काँग्रेस|एआयटीसी]] (२२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भाजप]] (१८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[कूच बिहार लोकसभा मतदारसंघ|कूच बिहार]] | [[निशिथ प्रामाणिक]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २ | [[अलिपूरदुआर्स लोकसभा मतदारसंघ|अलिपूरदुआर्स]] | [[जॉन बार्ला]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३ | [[जलपाईगुडी लोकसभा मतदारसंघ|जलपाईगुडी]] | [[जयंत कुमार रॉय]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४ | [[दार्जीलिंग लोकसभा मतदारसंघ|दार्जीलिंग]] | [[राजू बिश्ट]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ५ | [[रायगंज लोकसभा मतदारसंघ|रायगंज]] | [[देबश्री चौधरी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ६ | [[बालुरघाट लोकसभा मतदारसंघ|बालुरघाट]] | [[सुकांता मजुमदार]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ७ | [[मालदा उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|मालदा उत्तर]] | [[खगेन मुर्मु]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ८ | [[मालदा दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|मालदा दक्षिण]] | [[अबू हासेम खान चौधरी]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! ९ | [[जंगीपूर लोकसभा मतदारसंघ|जंगीपूर]] | [[खलीलुर रहमान]] | bgcolor=#66FF00|[[अखिल भारतीय तृणमूल काँग्रेस|अभातृकाँ]] |- ! १० | [[बहरामपूर लोकसभा मतदारसंघ|बहरामपूर]] | [[अधीर रंजन चौधरी]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |- ! ११ | [[मुर्शिदाबाद लोकसभा मतदारसंघ|मुर्शिदाबाद]] | [[अबू ताहेर खान]] | bgcolor=#66FF00|[[अखिल भारतीय तृणमूल काँग्रेस|अभातृकाँ]] |- ! १२ | [[कृष्णनगर लोकसभा मतदारसंघ|कृष्णनगर]] | [[महुआ मोइत्रा]] | bgcolor=#66FF00|[[अखिल भारतीय तृणमूल काँग्रेस|अभातृकाँ]] |- ! १३ | [[राणाघाट लोकसभा मतदारसंघ|राणाघाट]] | [[जगन्नाथ सरकार (भाजप राजकारणी)|जगन्नाथ सरकार]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १४ | [[बनगांव लोकसभा मतदारसंघ|बनगांव]] | [[शंतनू ठाकुर]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १५ | [[बराकपूर लोकसभा मतदारसंघ|बराकपूर]] | [[अर्जुन सिंग (बंगाली राजकारणी)|अर्जुन सिंग]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! १६ | [[दम दम लोकसभा मतदारसंघ|दम दम]] | [[सौगाता रॉय]] | bgcolor=#66FF00|[[अखिल भारतीय तृणमूल काँग्रेस|अभातृकाँ]] |- ! १७ | [[बारासात लोकसभा मतदारसंघ|बारासात]] | [[ककली घोष दस्तीदार]] | bgcolor=#66FF00|[[अखिल भारतीय तृणमूल काँग्रेस|अभातृकाँ]] |- ! १८ | [[बशीरहाट लोकसभा मतदारसंघ|बशीरहाट]] | [[नुसरत जहाँ]] | bgcolor=#66FF00|[[अखिल भारतीय तृणमूल काँग्रेस|अभातृकाँ]] |- ! १९ | [[जयनगर लोकसभा मतदारसंघ|जयनगर]] | [[प्रतिमा मोंडल]] | bgcolor=#66FF00|[[अखिल भारतीय तृणमूल काँग्रेस|अभातृकाँ]] |- ! २० | [[मथुरापूर लोकसभा मतदारसंघ|मथुरापूर]] | [[चौधरी मोहन जतुआ]] | bgcolor=#66FF00|[[अखिल भारतीय तृणमूल काँग्रेस|अभातृकाँ]] |- ! २१ | [[डायमंड हार्बर लोकसभा मतदारसंघ|डायमंड हार्बर]] | [[अभिषेक बॅनर्जी]] | bgcolor=#66FF00|[[अखिल भारतीय तृणमूल काँग्रेस|अभातृकाँ]] |- ! २२ | [[जादवपूर लोकसभा मतदारसंघ|जादवपूर]] | [[मिमी चक्रबोर्ती]] | bgcolor=#66FF00|[[अखिल भारतीय तृणमूल काँग्रेस|अभातृकाँ]] |- ! २३ | [[कोलकाता दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|कोलकाता दक्षिण]] | [[माला रॉय]] | bgcolor=#66FF00|[[अखिल भारतीय तृणमूल काँग्रेस|अभातृकाँ]] |- ! २४ | [[कोलकाता उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|कोलकाता उत्तर]] | [[सुदीप बंदोपाध्याय]] | bgcolor=#66FF00|[[अखिल भारतीय तृणमूल काँग्रेस|अभातृकाँ]] |- ! २५ | [[हावरा लोकसभा मतदारसंघ|हावरा]] | [[प्रसून बॅनरजी]] | bgcolor=#66FF00|[[अखिल भारतीय तृणमूल काँग्रेस|अभातृकाँ]] |- ! २६ | [[उलुबेरिया लोकसभा मतदारसंघ|उलुबेरिया]] | [[सजदा अहमद]] | bgcolor=#66FF00|[[अखिल भारतीय तृणमूल काँग्रेस|अभातृकाँ]] |- ! २७ | [[सेरामपूर लोकसभा मतदारसंघ|सेरामपूर]] | [[कल्याण बॅनर्जी]] | bgcolor=#66FF00|[[अखिल भारतीय तृणमूल काँग्रेस|अभातृकाँ]] |- ! २८ | [[हूगळी लोकसभा मतदारसंघ|हूगळी]] | [[लॉकेट चॅटर्जी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २९ | [[आरामबाग लोकसभा मतदारसंघ|आरामबाग]] | [[अपरूपा पोद्दार]] | bgcolor=#66FF00|[[अखिल भारतीय तृणमूल काँग्रेस|अभातृकाँ]] |- ! ३० | [[तामलुक लोकसभा मतदारसंघ|तामलुक]] | [[दिब्येंदु अधिकारी]] | bgcolor=#66FF00|[[अखिल भारतीय तृणमूल काँग्रेस|अभातृकाँ]] |- ! ३१ | [[कांती लोकसभा मतदारसंघ|कांती]] | [[शिशिर अधिकारी]] | bgcolor=#66FF00|[[अखिल भारतीय तृणमूल काँग्रेस|अभातृकाँ]] |- ! ३२ | [[घटाल लोकसभा मतदारसंघ|घटाल]] | [[दीपक अधिकारी]] | bgcolor=#66FF00|[[अखिल भारतीय तृणमूल काँग्रेस|अभातृकाँ]] |- ! ३३ | [[झारग्राम लोकसभा मतदारसंघ|झारग्राम]] | [[कुणार हेम्ब्राम]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३४ | [[मेदिनीपूर लोकसभा मतदारसंघ|मेदिनीपूर]] | [[दिलीप घोष]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३५ | [[पुरुलिया लोकसभा मतदारसंघ|पुरुलिया]] | [[ज्योतिर्मोय सिंग माहतो]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३६ | [[बांकुरा लोकसभा मतदारसंघ|बांकुरा]] | [[सुभाष सरकार]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३७ | [[बिश्नुपूर लोकसभा मतदारसंघ|बिश्नुपूर]] | [[सौमित्र खान]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३८ | [[बर्धमान-पूर्ब लोकसभा मतदारसंघ|बर्धमान-पूर्ब]] | [[सुनील कुमार मोंडल]] | bgcolor=#66FF00|[[अखिल भारतीय तृणमूल काँग्रेस|अभातृकाँ]] |- ! ३९ | [[बर्धमान-दुर्गापूर लोकसभा मतदारसंघ|बर्धमान-दुर्गापूर]] | [[एस.एस. अहलुवालिया]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४० | [[आसनसोल लोकसभा मतदारसंघ|आसनसोल]] | [[बाबुल सुप्रियो]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४१ | [[बोलपूर लोकसभा मतदारसंघ|बोलपूर]] | [[असित कुमार माल]] | bgcolor=#66FF00|[[अखिल भारतीय तृणमूल काँग्रेस|अभातृकाँ]] |- ! ४२ | [[बीरभूम लोकसभा मतदारसंघ|बीरभूम]] | [[शताब्दी रॉय]] | bgcolor=#66FF00|[[अखिल भारतीय तृणमूल काँग्रेस|अभातृकाँ]] |} ===अंदमान आणि निकोबार=== [[File:Andaman and Nicobar Islands Lok Sabha election result 2019.png|thumb|150px]] '''नोंद:''' {{legend2|#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह लोकसभा मतदारसंघ|अंदमान आणि निकोबार]] | [[कुलदीप राज शर्मा]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |} ===चंडीगढ=== [[File:Chandigarh Lok Sabha election result 2019.png|thumb|150px]] '''नोंद:''' {{legend2|#FBB917|[[भाजप]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[चंडीगढ लोकसभा मतदारसंघ|चंडीगढ]] | [[किरण खेर]] | bgcolor=#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भाजप]] |} ===दादरा आणि नगर हवेली=== [[File:Dadra and Nagar Haveli Lok Sabha election result.png|thumb|150px]] '''नोंद:''' {{legend2|#D3D3D3|अपक्ष (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[दादरा आणि नगर हवेली लोकसभा मतदारसंघ|दादरा आणि नगर हवेली]] | [[मोहनभाई सानजीभाई डेलकर]] | bgcolor=#D3D3D3|अपक्ष |} ===दमण आणि दीव=== '''नोंद:''' {{legend2|#FBB917|[[भाजप]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[दमण आणि दीव लोकसभा मतदार|दमण आणि दीव]] | [[लालुभाई पटेल]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |} ===दिल्ली=== [[File:Delhi Lok Sabha election result 2019.png|thumb|150px]] '''नोंद:''' {{legend2|#FBB917|[[भाजप]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[चांदनी चौक लोकसभा मतदारसंघ|चांदनी चौक]] | [[हर्ष वर्धन (राजकारणी)|हर्ष वर्धन]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! २ | [[ईशान्य दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|ईशान्य दिल्ली]] | [[मनोज तिवारी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ३ | [[पूर्व दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|पूर्व दिल्ली]] | [[गौतम गंभीर]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ४ | [[नवी दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|नवी दिल्ली]] | [[मीनाक्षी लेखी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ५ | [[वायव्य दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|वायव्य दिल्ली]] | [[हंस राज हंस]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! ६ | [[पश्चिम दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|पश्चिम दिल्ली]] | [[पर्वेश वर्मा]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |- ! 7 | [[दक्षिण दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण दिल्ली]] | [[रमेश बिधुरी]] | bgcolor=#FBB917|[[भाजप]] |} ===लक्षद्वीप=== '''नोंद:''' {{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|राक्राँ]] (1) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[लक्षद्वीप लोकसभा मतदारसंघ|लक्षद्वीप]] | [[मोहम्मद फैझल पी.पी.]] | bgcolor=#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|राक्राँ]] |} ===पुदुच्चेरी=== [[File:Puducherry Lok Sabha election result 2019.png|thumb|150px]] '''नोंद:''' {{legend2|#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस|INC]] (1) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ | [[पुदुच्चेरी लोकसभा मतदारसंघ|पुदुच्चेरी]] | [[व्ही. वैतिलिंगम]] | bgcolor=#00FFFF|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |} ===नियुक्त=== '''नोंद:''' {| class="wikitable" cellpadding="6" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! क्र ! style="width:120px" | मतदारसंघ ! style="width:180px" | खासदार ! पक्ष |- ! १ |rowspan="2"|अँग्लो-इंडियन सदस्य | '''थकित''' | |- ! २ | '''थकित''' | |} </small> {{भारतीय संसद}} [[वर्ग:१७ वी लोकसभा|सदस्य]] [[वर्ग:लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य]] 59ac3lto6yhsc31svhw5atlh73z1r0q 0 243509 2688209 2621547 2026-06-09T03:17:41Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2688209 wikitext text/x-wiki {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०१९|२०२०}} {{TOCRight|limit=2}} == मोसम आढावा == {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan=8 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | सुरुवात दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! colspan=5 | निकाल [सामने] |- ! width=50 | [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी]] ! width=50 | [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने|एकदिवसीय]] ! width=50 | [[२०-२० सामने|टी२०]] ! width=50 | [[प्रथम श्रेणी क्रिकेट|प्र.श्रे.]] ! width=50 | [[लिस्ट - अ सामने|लि-अ]] |- | style="text-align:left" | [[#अफगाणिस्तानचा बांगलादेश दौरा|५ सप्टेंबर २०१९]] | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | style="text-align:left" | {{cr|AFG|२०१३}} | ०-१ [१] || — || — || — || — |- | style="text-align:left" | [[#दक्षिण आफ्रिकेचा भारत दौरा|१५ सप्टेंबर २०१९]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|RSA}} | ३-० [३] || ०-० [३] || १-१ [३] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#श्रीलंकेचा पाकिस्तान दौरा|२७ सप्टेंबर २०१९]] | style="text-align:left" | {{cr|PAK}} | style="text-align:left" | {{cr|SL}} | १-० [२] || २-० [३] || ०-३ [३] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#श्रीलंकेचा ऑस्ट्रेलिया दौरा|२७ ऑक्टोबर २०१९]] | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | style="text-align:left" | {{cr|SL}} | — || — || ३-० [३] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#इंग्लंडचा न्यू झीलंड दौरा|१ नोव्हेंबर २०१९]] | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | style="text-align:left" | {{cr|ENG}} | १-० [२] || — || २-३ [५] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#पाकिस्तानचा ऑस्ट्रेलिया दौरा|३ नोव्हेंबर २०१९]] | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | style="text-align:left" | {{cr|PAK}} | २-० [२] || — || २-० [३] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेशचा भारत दौरा|३ नोव्हेंबर २०१९]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | २-० [२] || — || २-१ [३] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#वेस्ट इंडीज वि अफगाणिस्तान, भारतामध्ये|६ नोव्हेंबर २०१९]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}}{{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|WIN}} | ०-१ [१] || ०-३ [३] || २-१ [३] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#वेस्ट इंडीजचा भारत दौरा|६ डिसेंबर २०१९]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|WIN}} | — || २-१ [३] || २-१ [३] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#न्यू झीलंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा|१२ डिसेंबर २०१९]] | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | style="text-align:left" | {{cr|NZL}} | ३-० [३] || १-० [३] || — || — || — |- | style="text-align:left" | [[#इंग्लंडचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|२६ डिसेंबर २०१९]] | style="text-align:left" | {{cr|RSA}} | style="text-align:left" | {{cr|ENG}} | १-३ [४] || १-१ [३] || १-२ [३] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#श्रीलंकेचा भारत दौरा|५ जानेवारी २०२०]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|SL}} | — || — || २-० [३] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#आयर्लंडचा वेस्ट इंडीज दौरा|७ जानेवारी २०२०]] | style="text-align:left" | {{cr|WIN}} | style="text-align:left" | {{cr|IRE}} | — || ३-० [३] || १-१ [३] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलियाचा भारत दौरा|१४ जानेवारी २०२०]] | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | — || २-१ [३] || — || — || — |- | style="text-align:left" | [[#श्रीलंकेचा झिम्बाब्वे दौरा|१९ जानेवारी २०२०]] | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} | style="text-align:left" | {{cr|SL}} | ०-१ [२] || — || — || — || — |- | style="text-align:left" | [[#भारताचा न्यू झीलंड दौरा|२४ जानेवारी २०२०]] | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | २-० [२] || ३-० [३] || ०-५ [५] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेशचा पाकिस्तान दौरा|२४ जानेवारी २०२०]] | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | १-० [२] || [१] || २-० [३] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलियाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|२१ फेब्रुवारी २०२०]] | style="text-align:left" | {{cr|RSA}} | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | — || ३-० [३] || १-२ [३] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#झिम्बाब्वेचा बांगलादेश दौरा|२२ फेब्रुवारी २०२०]] | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} | १-० [१] || ३-० [३] || २-० [२] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#वेस्ट इंडीजचा श्रीलंका दौरा|२२ फेब्रुवारी २०२०]] | style="text-align:left" | {{cr|SL}} | style="text-align:left" | {{cr|WIN}} | — || ३-० [३] || ०–२ [२] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#भारतात आयर्लंड विरुद्ध अफगाणिस्तान|६ मार्च २०२०]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}}{{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:left" | {{cr|IRE}} | — || — || २-१ [३] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#इंग्लंडचा श्रीलंका दौरा|१९ मार्च २०२०]] | style="text-align:left" | {{cr|SL}} | style="text-align:left" | {{cr|ENG}} | [२] || — || — || — || — |- | style="text-align:left" | [[#मुजीब १०० टी२० कप बांगलादेश|२१ मार्च २०२०]] | style="text-align:left" | [[आशिया क्रिकेट संघटन|आशिया XI]] | style="text-align:left" | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटन|विश्व XI]] | — || — || [२] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलियाचा न्यू झीलंड दौरा|२४ मार्च २०२०]] | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | — || — || [३] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#नेदरलँडचा नामिबिया दौरा|२५ मार्च २०२०]]{{refn|group=n|name=Tour Scheduled|हा दौरा होणार होता, परंतु कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे तो रद्द करण्यात आला.}} | style="text-align:left" | {{cr|NAM}} | style="text-align:left" | {{cr|NED}} | — || [२] || [४] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#आयर्लंडचा झिम्बाब्वे दौरा|२ एप्रिल २०२०]] | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} | style="text-align:left" | {{cr|IRE}} | — || [३] || [३] || — || — |- ! colspan=8 |आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! सुरुवात दिनांक ! colspan=4 | स्पर्धा ! colspan=3 | विजेते |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेश तिरंगी मालिका|१३ सप्टेंबर २०१९]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|BAN}} [[२०१९-२० बांगलादेश तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" colspan=3 | {{cr|BAN}}<br>{{cr|AFG|२०१३}} |- | style="text-align:left" | [[#अमेरिका तिरंगी मालिका|१३ सप्टेंबर २०१९]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|USA}} [[२०१९ अमेरिका तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" colspan=3 {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#आयर्लंड तिरंगी मालिका|१५ सप्टेंबर २०१९]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|IRE|cricket}} [[२०१९-२० आयर्लंड तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" colspan=3 | {{cr|IRE}} |- | style="text-align:left" | [[#विश्वचषक चॅलेंज लीग अ|१६ सप्टेंबर २०१९]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|MAS}} [[२०१९ मलेशिया क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग अ]] | style="text-align:left" colspan=3 {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#सिंगापूर तिरंगी मालिका|२७ सप्टेंबर २०१९]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|SIN}} [[२०१९-२० सिंगापूर तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" colspan=3 | {{cr|ZIM}} |- | style="text-align:left" | [[#ओमान पंचरंगी मालिका|५ ऑक्टोबर २०१९]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|OMA}} [[२०१९-२० ओमान ट्वेंटी२० स्पर्धा]] | style="text-align:left" colspan=3 | {{cr|OMA}} |- | style="text-align:left" | [[#आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|१८ ऑक्टोबर २०१९]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|UAE}} [[२०२० ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] | style="text-align:left" colspan=3 | {{cr|NED}} |- | style="text-align:left" | [[#ओमान क्रिकेट वर्ल्ड कप चॅलेंज लीग ब|२ डिसेंबर २०१९]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|OMA}} [[२०१९ ओमान क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब]] | style="text-align:left" colspan=3 {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिका|८ डिसेंबर २०१९]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|UAE}} [[२०१९ संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" colspan=3 {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#ओमान तिरंगी मालिका|५ जानेवारी २०२०]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|OMA}} [[२०२० ओमान तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" colspan=3 {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#अंडर-१९ क्रिकेट विश्वचषक|१७ जानेवारी २०२०]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|RSA}} [[२०२० १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक]] | style="text-align:left" colspan=3 | {{cr19|BAN}} |- | style="text-align:left" | [[#नेपाळ तिरंगी मालिका|५ फेब्रुवारी २०२०]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|NEP}} [[२०२० नेपाळ तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" colspan=3 {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#अमेरिका तिरंगी मालिका|१ एप्रिल २०२०]]{{refn|group=n|name=ODI|एकदिवसीय मालिका होणार होती, परंतु कोविड-१९ महामारीमुळे ती रद्द करण्यात आली.}} | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|USA}} [[२०२० अमेरिका तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" colspan=3 {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#नामिबिया तिरंगी मालिका|२० एप्रिल २०२०]] | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|NAM}} [[२०२० नामिबिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" colspan=3 {{n/a}} |} {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan=6 |महिला आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | सुरुवात दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! colspan=3 | निकाल [सामने] |- ! width=50 | [[कसोटी क्रिकेट|म.कसोटी]] ! width=50 | [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने|म.ए.दि.]] ! width=50 | [[२०-२० सामने|म. टी२०]] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलिया महिलांचा वेस्ट इंडीज दौरा|५ सप्टेंबर २०१९]] | style="text-align:left" | {{crw|WIN}} | style="text-align:left" | {{crw|AUS}} | ‌— || ०-३ [३] || ०-३ [३] |- | style="text-align:left" | [[#दक्षिण आफ्रिका महिलांचा भारत दौरा|२४ सप्टेंबर २०१९]] | style="text-align:left" | {{crw|IND}} | style="text-align:left" | {{crw|RSA}} | ‌— || ३-० [३] || ३-१ [६] |- | style="text-align:left" | [[#श्रीलंका महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा|२९ सप्टेंबर २०१९]] | style="text-align:left" | {{crw|AUS}} | style="text-align:left" | {{crw|SL}} | ‌— || ३-० [३] || ३-० [३] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेश महिलांचा पाकिस्तान दौरा|२६ ऑक्टोबर २०१९]] | style="text-align:left" | {{crw|PAK}} | style="text-align:left" | {{crw|BAN}} | ‌— || १-१ [२] || ३-० [३] |- | style="text-align:left" | [[#भारतीय महिलांचा वेस्ट इंडीज दौरा|१ नोव्हेंबर २०१९]] | style="text-align:left" | {{crw|WIN}} | style="text-align:left" | {{crw|IND}} | ‌— || १-२ [३] || ०-५ [५] |- | style="text-align:left" | [[#मलेशियामध्ये इंग्लंड महिला विरुद्ध पाकिस्तान महिला|९ डिसेंबर २०१९]] | style="text-align:left" | {{flagicon|MAS}} {{crw|PAK}} | style="text-align:left" | {{crw|ENG}} | — || ०-२ [३] || ०-३ [३] |- | style="text-align:left" | [[#दक्षिण आफ्रिका महिलांचा न्यू झीलंड दौरा|२५ जानेवारी २०२०]] | style="text-align:left" | {{crw|NZ}} | style="text-align:left" | {{crw|RSA}} | ‌— || ०-३ [३] || ३-१ [५] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलिया महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|२२ मार्च २०२०]] | style="text-align:left" | {{crw|RSA}} | style="text-align:left" | {{crw|AUS}} | ‌— || [३] || [३] |- ! colspan=6 |महिला आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! सुरुवात दिनांक ! colspan=3 | स्पर्धा ! colspan=2 | विजेते |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलिया महिला तिरंगी मालिका|३१ जानेवारी २०२०]] | style="text-align:left" colspan=3 | {{flagicon|AUS}} [[२०२० ऑस्ट्रेलिया महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{crw|AUS}} |- | style="text-align:left" | [[#आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२१ फेब्रुवारी २०२०]] | style="text-align:left" colspan=3 | {{flagicon|AUS}} [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{crw|AUS}} |- | style="text-align:left" | [[#थायलंड महिला चौरंगी मालिका|३ एप्रिल २०२०]]<ref name="ThaiQuad" group="n">चौरंगी मालिका होणार होती, परंतु कोविड-१९ महामारीमुळे ती रद्द करण्यात आली.</ref> | style="text-align:left" colspan=3 | {{flagicon|THA}} [[२०२० थायलंड महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" colspan=2 {{n/a}} |} ==सप्टेंबर== ===अफगाणिस्तानचा बांगलादेश दौरा=== {{मुख्यलेख|अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०१९-२०}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|एकमेव कसोटी |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197138.html कसोटी २३६१] || ५-९ सप्टेंबर || [[शाकिब अल हसन]] || [[रशीद खान]] || [[चट्टग्राम विभागीय मैदान|झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम|चितगाव]]|| {{cr|AFG|२०१३}} २२४ धावांनी विजयी |} ===ऑस्ट्रेलिया महिलांचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{मुख्यलेख|ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०१९-२०}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|[[२०१७-२० आयसीसी महिला चॅंपियनशिप]] - महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198472.html म.ए.दि. ११६१] || ५ सप्टेंबर || [[स्टेफनी टेलर]] || [[मेग लॅनिंग]] || [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड]], [[ॲंटिगा]] || {{crw|AUS}} १७८ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198473.html म.ए.दि. ११६२] || ८ सप्टेंबर || [[स्टेफनी टेलर]] || [[मेग लॅनिंग]] || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[ॲंटिगा]] || {{crw|AUS}} १५१ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198474.html म.ए.दि. ११६३] || ११ सप्टेंबर || [[स्टेफनी टेलर]] || [[मेग लॅनिंग]] || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[ॲंटिगा]] || {{crw|AUS}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="9"|महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198475.html म.ट्वेंटी२० ७५८] || १४ सप्टेंबर || [[स्टेफनी टेलर]] || [[मेग लॅनिंग]] || [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|AUS}} ६ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198476.html म.ट्वेंटी२० ७५९] || १६ सप्टेंबर || [[स्टेफनी टेलर]] || [[मेग लॅनिंग]] || [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|AUS}} ९ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198477.html म.ट्वेंटी२० ७६०] || १८ सप्टेंबर || [[स्टेफनी टेलर]] || [[मेग लॅनिंग]] || [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|AUS}} ९ गडी राखून विजयी |} ===बांगलादेश तिरंगी मालिका=== {{मुख्यलेख|२०१९-२० बांगलादेश तिरंगी मालिका}} {{२०१९-२० बांगलादेश तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! कर्णधार १ ! संघ २ ! कर्णधार २ ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197140.html ट्वेंटी२० ८८१] || १३ सप्टेंबर || {{cr|BAN}} || [[शाकिब अल हसन]] || {{cr|ZIM}} || [[हॅमिल्टन मासाकाद्झा]] || [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197141.html ट्वेंटी२० ८८२] || १४ सप्टेंबर || {{cr|AFG|२०१३}} || [[रशीद खान]] || {{cr|ZIM}} || [[हॅमिल्टन मासाकाद्झा]] || [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|AFG|२०१३}} २८ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197142.html ट्वेंटी२० ८८३] || १५ सप्टेंबर || {{cr|BAN}} || [[शाकिब अल हसन]] || {{cr|AFG|२०१३}} || [[रशीद खान]] || [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|AFG|२०१३}} २५ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197143.html ट्वेंटी२० ८८६] || १८ सप्टेंबर || {{cr|BAN}} || [[शाकिब अल हसन]] || {{cr|ZIM}} || [[हॅमिल्टन मासाकाद्झा]] || [[चट्टग्राम विभागीय मैदान|झहुर अहमद चौधरी क्रिकेट मैदान]], [[चट्टग्राम|चितगाव]] || {{cr|BAN}} ३९ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197144.html ट्वेंटी२० ८९०] || २० सप्टेंबर || {{cr|AFG|२०१३}} || [[रशीद खान]] || {{cr|ZIM}} || [[हॅमिल्टन मासाकाद्झा]] || [[चट्टग्राम विभागीय मैदान|झहुर अहमद चौधरी क्रिकेट मैदान]], [[चट्टग्राम|चितगाव]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197145.html ट्वेंटी२० ८९२] || २१ सप्टेंबर || {{cr|BAN}} || [[शाकिब अल हसन]] || {{cr|AFG|२०१३}} || [[रशीद खान]] || [[चट्टग्राम विभागीय मैदान|झहुर अहमद चौधरी क्रिकेट मैदान]], [[चट्टग्राम|चितगाव]] || {{cr|BAN}} ४ गडी राखून विजयी |- ! colspan="9"|अंतिम सामना |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! कर्णधार १ ! संघ २ ! कर्णधार २ ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197146.html ट्वेंटी२० ८९३अ] || २४ सप्टेंबर || {{cr|BAN}} || [[शाकिब अल हसन]] || {{cr|AFG|२०१३}} || [[रशीद खान]] || [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || सामना रद्द |} ===अमेरिका तिरंगी मालिका=== {{मुख्यलेख|२०१९ अमेरिका तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|[[२०१९-२२ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग दोन]] - तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! कर्णधार १ ! संघ २ ! कर्णधार २ ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199225.html ए.दि. ४२०५] || १३ सप्टेंबर || {{cr|USA}} || [[सौरभ नेत्रावळकर]] || {{cr|PNG}} || [[आसाद वल्ला]] || [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|USA}} ५ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस पद्धत|ड/लु]]) |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199226.html ए.दि. ४२०६] || १७ सप्टेंबर || {{cr|USA}} || [[सौरभ नेत्रावळकर]] || {{cr|NAM}} || [[गेरहार्ड इरास्मुस]] || [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|USA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199227.html ए.दि. ४२०७] || १९ सप्टेंबर || {{cr|USA}} || [[सौरभ नेत्रावळकर]] || {{cr|PNG}} || [[आसाद वल्ला]] || [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|USA}} ६२ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199228.html ए.दि. ४२०८] || २० सप्टेंबर || {{cr|USA}} || [[सौरभ नेत्रावळकर]] || {{cr|NAM}} || [[गेरहार्ड इरास्मुस]] || [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|NAM}} १३९ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस पद्धत|ड/लु]]) |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199229.html ए.दि. ४२०९] || २२ सप्टेंबर || {{cr|NAM}} || [[गेरहार्ड इरास्मुस]] || {{cr|PNG}} || [[आसाद वल्ला]] || [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|NAM}} ४ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199230.html ए.दि. ४२१०] || २३ सप्टेंबर || {{cr|NAM}} || [[गेरहार्ड इरास्मुस]] || {{cr|PNG}} || [[आसाद वल्ला]] || [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|NAM}} २७ धावांनी विजयी |} ===आयर्लंड तिरंगी मालिका=== {{मुख्यलेख|२०१९-२० आयर्लंड तिरंगी मालिका}} {{२०१९-२० आयर्लंड तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" ! colspan="9"|साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! कर्णधार १ ! संघ २ ! कर्णधार २ ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200424.html ट्वेंटी२० ८८३अ] || १५ सप्टेंबर || {{cr|IRE}} || [[गॅरी विल्सन]] || {{cr|NED}} || [[पीटर सीलार]] || [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || सामना रद्द |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200425.html ट्वेंटी२० ८८४] || १६ सप्टेंबर || {{cr|SCO}} || [[काईल कोएट्झर]] || {{cr|NED}} || [[पीटर सीलार]] || [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|SCO}} ५८ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200426.html ट्वेंटी२० ८८५] || १७ सप्टेंबर || {{cr|IRE}} || [[गॅरी विल्सन]] || {{cr|SCO}} || [[काईल कोएट्झर]] || [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|IRE}} ४ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200427.html ट्वेंटी२० ८८७] || १८ सप्टेंबर || {{cr|IRE}} || [[गॅरी विल्सन]] || {{cr|NED}} || [[पीटर सीलार]] || [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|NED}} ६ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200428.html ट्वेंटी२० ८८९] || १९ सप्टेंबर || {{cr|SCO}} || [[काईल कोएट्झर]] || {{cr|NED}} || [[पीटर सीलार]] || [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|SCO}} ६ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200429.html ट्वेंटी२० ८९१] || २० सप्टेंबर || {{cr|IRE}} || [[गॅरी विल्सन]] || {{cr|SCO}} || [[काईल कोएट्झर]] || [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|IRE}} १ धावेनी विजयी |} ===दक्षिण आफ्रिकेचा भारत दौरा=== {{मुख्यलेख|दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१९-२०}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187004.html ट्वेंटी२० ८८३ब] || १५ सप्टेंबर || [[विराट कोहली]] || [[क्विंटन डी कॉक]] || [[एच.पी.सी.ए. मैदान]], [[धरमशाळा]] || सामना रद्द |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187005.html ट्वेंटी२० ८८८] || १८ सप्टेंबर || [[विराट कोहली]] || [[क्विंटन डी कॉक]] || [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} ७ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187006.html ट्वेंटी२० ८९३] || २२ सप्टेंबर || [[विराट कोहली]] || [[क्विंटन डी कॉक]] || [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर]] || {{cr|RSA}} ९ गडी राखून विजयी |- ! colspan="9"| [[२०१९-२१ विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]], [[फ्रिडम चषक]] – कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187007.html कसोटी २३६३] || २-६ ऑक्टोबर || [[विराट कोहली]] || [[फाफ डू प्लेसी]] || [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी क्रिकेट मैदान]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}} २०३ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187008.html कसोटी २३६४] || १०-१४ ऑक्टोबर || [[विराट कोहली]] || [[फाफ डू प्लेसी]] || [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]], [[पुणे]] || {{cr|IND}} एक डाव आणि १३७ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187009.html कसोटी २३६५] || १९-२३ ऑक्टोबर || [[विराट कोहली]] || [[फाफ डू प्लेसी]] || [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}} एक डाव आणि २०२ धावांनी विजयी |- ! colspan="9"| आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187010.html ए.दि. ४२५४अ] || १२ मार्च || [[विराट कोहली]] || [[क्विंटन डी कॉक]] || [[एच.पी.सी.ए. मैदान]], [[धरमशाळा]] || सामना रद्द |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187011.html ए.दि. ४२५५ब] || १५ मार्च || [[विराट कोहली]] || [[क्विंटन डी कॉक]] || [[इकाना इंटरनेशनल क्रिकेट स्टेडियम, लखनौ|भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी इकाना क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187012.html ए.दि. ४२५५क] || १८ मार्च || [[विराट कोहली]] || [[क्विंटन डी कॉक]] || [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || |} ===विश्वचषक चॅलेंज लीग अ=== {{मुख्यलेख|२०१९ मलेशिया क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग अ}} {{२०१९ मलेशिया क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग अ}} {| class="wikitable" ! colspan="9"|साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! कर्णधार १ ! संघ २ ! कर्णधार २ ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200438.html लिस्ट-अ १] || १६ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || [[अहमद फियाज]] || {{cr|DEN}} || [[हामिद शाह]] || [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|MAS}} ४४ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200439.html लिस्ट-अ २] || १७ सप्टेंबर || {{cr|QAT}} || [[इक्बाल हुसैन]] || {{cr|SIN}} || [[अमजद महबूब]] || [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|QAT}} १९ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200440.html लिस्ट-अ ३] || १७ सप्टेंबर || {{cr|CAN}} || [[नवनीत धालीवाल]] || {{cr|VAN}} || [[अँड्रु मानसाले]] || [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[सेलंगोर]] || {{cr|CAN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200441.html लिस्ट-अ ४] || १९ सप्टेंबर || {{cr|CAN}} || [[नवनीत धालीवाल]] || {{cr|MAS}} || [[अहमद फियाज]] || [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|CAN}} २०६ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200442.html लिस्ट-अ ५] || १९ सप्टेंबर || {{cr|SIN}} || [[अमजद महबूब]] || {{cr|DEN}} || [[हामिद शाह]] || [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[सेलंगोर]] || {{cr|SIN}} ३६ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200443.html लिस्ट-अ ६] || २० सप्टेंबर || {{cr|DEN}} || [[हामिद शाह]] || {{cr|VAN}} || [[अँड्रु मानसाले]] || [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|DEN}} १४८ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200444.html लिस्ट-अ ७] || २० सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || [[अहमद फियाज]] || {{cr|QAT}} || [[इक्बाल हुसैन]] || [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[सेलंगोर]] || {{cr|QAT}} ३ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200445.html लिस्ट-अ ८] || २२ सप्टेंबर || {{cr|CAN}} || [[नवनीत धालीवाल]] || {{cr|QAT}} || [[इक्बाल हुसैन]] || [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|CAN}} ११५ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200446.html लिस्ट-अ ९] || २२ सप्टेंबर || {{cr|VAN}} || [[अँड्रु मानसाले]] || {{cr|SIN}} || [[अमजद महबूब]] || [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[सेलंगोर]] || {{cr|SIN}} ४२ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200447.html लिस्ट-अ १०] || २३ सप्टेंबर || {{cr|MAS}} || [[अहमद फियाज]] || {{cr|SIN}} || [[अमजद महबूब]] || [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|SIN}} ४ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200448.html लिस्ट-अ ११] || २३ सप्टेंबर || {{cr|DEN}} || [[हामिद शाह]] || {{cr|QAT}} || [[इक्बाल हुसैन]] || [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[सेलंगोर]] || {{cr|QAT}} ६० धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200449.html लिस्ट-अ १२] || २५ सप्टेंबर || {{cr|CAN}} || [[नवनीत धालीवाल]] || {{cr|DEN}} || [[हामिद शाह]] || [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|CAN}} ४८ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस पद्धत|ड/लु]]) |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200450.html लिस्ट-अ १३] || २५ सप्टेंबर || {{cr|VAN}} || [[अँड्रु मानसाले]] || {{cr|MAS}} || [[अहमद फियाज]] || [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[सेलंगोर]] || {{cr|VAN}} १३ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200451.html लिस्ट-अ १४] || २६ सप्टेंबर || {{cr|QAT}} || [[इक्बाल हुसैन]] || {{cr|VAN}} || [[अँड्रु मानसाले]] || [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|QAT}} ५ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस पद्धत|ड/लु]]) |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200452.html लिस्ट-अ १५] || २६ सप्टेंबर || {{cr|SIN}} || [[अमजद महबूब]] || {{cr|CAN}} || [[नवनीत धालीवाल]] || [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[सेलंगोर]] || {{cr|SIN}} ४ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस पद्धत|ड/लु]]) |} ===दक्षिण आफ्रिका महिलांचा भारत दौरा=== {{मुख्यलेख|दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१९-२०}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198478.html म.ट्वेंटी२० ७६९] || २४ सप्टेंबर || [[हरमनप्रीत कौर]] || [[सुने लूस]] || [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|IND}} ११ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198479.html म.ट्वेंटी२० ७६९अ] || २६ सप्टेंबर || [[हरमनप्रीत कौर]] || [[सुने लूस]] || [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || सामना रद्द |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198480.html म.ट्वेंटी२० ७७०अ] || २९ सप्टेंबर || [[हरमनप्रीत कौर]] || [[सुने लूस]] || [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || सामना रद्द |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198481.html म.ट्वेंटी२० ७७२] || १ ऑक्टोबर || [[हरमनप्रीत कौर]] || [[सुने लूस]] || [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|IND}} ५१ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202366.html म.ट्वेंटी२० ७७५] || ३ ऑक्टोबर || [[हरमनप्रीत कौर]] || [[सुने लूस]] || [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|IND}} ५ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198482.html म.ट्वेंटी२० ७७९] || ४ ऑक्टोबर || [[हरमनप्रीत कौर]] || [[सुने लूस]] || [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|RSA}} १०५ धावांनी विजयी |- ! colspan="9"|महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200180.html म.ए.दि. ११६७] || ९ ऑक्टोबर || [[मिताली राज]] || [[सुने लूस]] || [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स मैदान]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} ८ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200181.html म.ए.दि. ११६८] || ११ ऑक्टोबर || [[मिताली राज]] || [[सुने लूस]] || [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स मैदान]], [[बडोदा]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200182.html म.ए.दि. ११६९] || १४ ऑक्टोबर || [[मिताली राज]] || [[सुने लूस]] || [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स मैदान]], [[बडोदा]] || |} ===सिंगापूर तिरंगी मालिका=== {{मुख्यलेख|२०१९-२० सिंगापूर तिरंगी मालिका}} {{२०१९-२० सिंगापूर तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! कर्णधार १ ! संघ २ ! कर्णधार २ ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1201680.html ट्वेंटी२० ८९४] || २७ सप्टेंबर || {{cr|NEP}} || [[पारस खडका]] || {{cr|ZIM}} || [[शॉन विल्यम्स]] || [[इंडियन असोसिएशन मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{cr|ZIM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1201681.html ट्वेंटी२० ८९५] || २८ सप्टेंबर || {{cr|SIN}} || [[टिम डेव्हिड]] || {{cr|NEP}} || [[पारस खडका]] || [[इंडियन असोसिएशन मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{cr|NEP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1201682.html ट्वेंटी२० ८९७] || २९ सप्टेंबर || {{cr|SIN}} || [[अमजद महबूब]] || {{cr|ZIM}} || [[शॉन विल्यम्स]] || [[इंडियन असोसिएशन मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{cr|SIN}} ४ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1201683.html ट्वेंटी२० ८९९] || १ ऑक्टोबर || {{cr|ZIM}} || [[शॉन विल्यम्स]] || {{cr|NEP}} || [[पारस खडका]] || [[इंडियन असोसिएशन मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{cr|ZIM}} ४० धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1201684.html ट्वेंटी२० ९००अ] || २ ऑक्टोबर || {{cr|SIN}} || [[अमजद महबूब]] || {{cr|NEP}} || [[पारस खडका]] || [[इंडियन असोसिएशन मैदान]], [[सिंगापूर]] || सामना रद्द |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1201685.html ट्वेंटी२० ९०२] || ३ ऑक्टोबर || {{cr|SIN}} || [[अमजद महबूब]] || {{cr|ZIM}} || [[शॉन विल्यम्स]] || [[इंडियन असोसिएशन मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{cr|ZIM}} ८ गडी राखून विजयी |} ===श्रीलंकेचा पाकिस्तान दौरा=== {{मुख्यलेख|श्रीलंका क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०१९-२०}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198486.html ए.दि. ४२१०अ] || २७ सप्टेंबर || [[सरफराज अहमद (पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू)|सरफराज अहमद]] || [[लहिरु थिरिमन्ने]] || [[नॅशनल स्टेडियम, कराची]] || सामना रद्द |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198487.html ए.दि. ४२११] || ३० सप्टेंबर || [[सरफराज अहमद (पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू)|सरफराज अहमद]] || [[लहिरु थिरिमन्ने]] || [[नॅशनल स्टेडियम, कराची]] || {{cr|PAK}} ६७ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198488.html ए.दि. ४२१२] || २ ऑक्टोबर || [[सरफराज अहमद (पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू)|सरफराज अहमद]] || [[लहिरु थिरिमन्ने]] || [[नॅशनल स्टेडियम, कराची]] || {{cr|PAK}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="9"|आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198489.html ट्वेंटी२० ९१४] || ५ ऑक्टोबर || [[सरफराज अहमद (पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू)|सरफराज अहमद]] || [[दासून शनाका]] || [[गद्दाफी मैदान]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} ६४ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198490.html ट्वेंटी२० ९२२] || ७ ऑक्टोबर || [[सरफराज अहमद (पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू)|सरफराज अहमद]] || [[दासून शनाका]] || [[गद्दाफी मैदान]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} ३५ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198491.html ट्वेंटी२० ९२५] || ९ ऑक्टोबर || [[सरफराज अहमद (पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू)|सरफराज अहमद]] || [[दासून शनाका]] || [[गद्दाफी मैदान]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} १३ धावांनी विजयी |- ! colspan="9"| [[२०१९-२०२१ आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप]] – कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1206635.html कसोटी २३७३] || ११-१५ डिसेंबर || [[अझहर अली]] || [[दिमुथ करुणारत्ने]] || [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || सामना अनिर्णित |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1206636.html कसोटी २३७५] || १९-२३ डिसेंबर || [[अझहर अली]] || [[दिमुथ करुणारत्ने]] || [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|PAK}} २६३ धावांनी विजयी |} ===श्रीलंका महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{मुख्यलेख|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०१९-२०}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183510.html म.ट्वेंटी२० ७७०] || २९ सप्टेंबर || [[मेग लॅनिंग]] || [[चामरी अटापट्टू]] || [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} ४१ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183511.html म.ट्वेंटी२० ७७१] || ३० सप्टेंबर || [[मेग लॅनिंग]] || [[चामरी अटापट्टू]] || [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} ९ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183512.html म.ट्वेंटी२० ७७३] || २ ऑक्टोबर || [[मेग लॅनिंग]] || [[चामरी अटापट्टू]] || [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} १३२ धावांनी विजयी |- ! colspan="9"|[[२०१७-२० आयसीसी महिला चॅंपियनशिप]] - महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183513.html म.ए.दि ११६४] || ५ ऑक्टोबर || [[मेग लॅनिंग]] || [[शशिकला सिरिवर्दने]] || [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} १५७ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183514.html म.ए.दि ११६५] || ७ ऑक्टोबर || [[मेग लॅनिंग]] || [[शशिकला सिरिवर्दने]] || [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} ११० धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183515.html म.ए.दि ११६६] || ९ ऑक्टोबर || [[मेग लॅनिंग]] || [[शशिकला सिरिवर्दने]] || [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} ९ गडी राखून विजयी |} ==ऑक्टोबर== ===ओमान पंचरंगी मालिका=== {{main|२०१९-२० ओमान पंचरंगी मालिका}} {{२०१९-२० ओमान पंचरंगी मालिका गुणफलक}} {| class="wikitable" ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! कर्णधार १ ! संघ २ ! कर्णधार २ ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197520.html ट्वेंटी२० ९१०] || ५ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || [[झीशान मकसूद]] || {{cr|HKG}} || [[किंचित शहा]] || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || {{cr|OMA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197521.html ट्वेंटी२० ९११] || ५ ऑक्टोबर || {{cr|IRE}} || [[गॅरी विल्सन]] || {{cr|NED}} || [[पीटर सीलार]] || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || {{cr|IRE}} ६ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197522.html ट्वेंटी२० ९१७] || ६ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || [[झीशान मकसूद]] || {{cr|IRE}} || [[गॅरी विल्सन]] || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || {{cr|OMA}} ४३ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197523.html ट्वेंटी२० ९१८] || ६ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || [[पारस खडका]] || {{cr|HKG}} || [[किंचित शहा]] || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || {{cr|NEP}} ४ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197524.html ट्वेंटी२० ९२०] || ७ ऑक्टोबर || {{cr|NED}} || [[पीटर सीलार]] || {{cr|NEP}} || [[पारस खडका]] || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || {{cr|NEP}} ४ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197525.html ट्वेंटी२० ९२१] || ७ ऑक्टोबर || {{cr|HKG}} || [[किंचित शहा]] || {{cr|IRE}} || [[गॅरी विल्सन]] || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || {{cr|IRE}} ६६ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197526.html ट्वेंटी२० ९२३] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|IRE}} || [[गॅरी विल्सन]] || {{cr|NEP}} || [[पारस खडका]] || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || {{cr|IRE}} १३ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197527.html ट्वेंटी२० ९२४] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || [[झीशान मकसूद]] || {{cr|NED}} || [[पीटर सीलार]] || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || {{cr|OMA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197528.html ट्वेंटी२० ९२७] || १० ऑक्टोबर || {{cr|HKG}} || [[किंचित शहा]] || {{cr|NED}} || [[पीटर सीलार]] || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || {{cr|NED}} ३७ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197529.html ट्वेंटी२० ९२८] || १० ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || [[झीशान मकसूद]] || {{cr|NEP}} || [[पारस खडका]] || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || {{cr|OMA}} ६ गडी राखून विजयी |} ===आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता=== {{main|२०१९ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता}} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{२०१९ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता गट अ}} {{col-2}} {{२०१९ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता गट ब}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="9"|साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! कर्णधार १ ! संघ २ ! कर्णधार २ ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199499.html ट्वेंटी२० ९३५] || १८ ऑक्टोबर || {{cr|SCO}} || [[काइल कोएत्झर]] || {{cr|SIN}} || [[अमजद महबूब]] || [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{cr|SIN}} २ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199500.html ट्वेंटी२० ९३६] || १८ ऑक्टोबर || {{cr|HKG}} || [[एजाज खान]] || {{cr|IRE}} || [[गॅरी विल्सन]] || [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबू धाबी]] || {{cr|IRE}} ८ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199501.html ट्वेंटी२० ९३७] || १८ ऑक्टोबर || {{cr|KEN}} || [[शेम न्गोचे]] || {{cr|NED}} || [[पीटर सीलार]] || [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{cr|NED}} ३० धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199502.html ट्वेंटी२० ९३९] || १८ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || [[झीशान मकसूद]] || {{cr|UAE}} || [[अहमद रझा]] || [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबू धाबी]] || {{cr|OMA}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199503.html ट्वेंटी२० ९४०] || १९ ऑक्टोबर || {{cr|BER}} || [[डायन स्टोव्हेल]] || {{cr|PNG}} || [[असद वाला]] || [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{cr|PNG}} १० गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199504.html ट्वेंटी२० ९४१] || १९ ऑक्टोबर || {{cr|JER}} || चार्ल्स पर्चार्ड || {{cr|NGR}} || अडेमोला ओनिकॉय || [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबू धाबी]] || {{cr|JER}} ६९ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199505.html ट्वेंटी२० ९४२] || १९ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || [[गेरहार्ड इरास्मस]] || {{cr|NED}} || [[पीटर सीलार]] || [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{cr|NED}} ४४ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199506.html ट्वेंटी२० ९४३] || १९ ऑक्टोबर || {{cr|KEN}} || [[शेम न्गोचे]] || {{cr|SCO}} || [[काइल कोएत्झर]] || [[आयसीसी अकादमी मैदान|आयसीसी अकादमी ग्राउंड क्रमांक २]], [[दुबई]] || {{cr|SCO}} ३१ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199507.html ट्वेंटी२० ९४४] || १९ ऑक्टोबर || {{cr|IRE}} || [[गॅरी विल्सन]] || {{cr|UAE}} || [[अहमद रझा]] || [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबू धाबी]] || {{cr|UAE}} ५ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199508.html ट्वेंटी२० ९४६] || २० ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || [[गेरहार्ड इरास्मस]] || {{cr|PNG}} || [[असद वाला]] || [[आयसीसी अकादमी मैदान|आयसीसी अकादमी ग्राउंड क्रमांक २]], [[दुबई]] || {{cr|PNG}} ८१ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199509.html ट्वेंटी२० ९४७] || २० ऑक्टोबर || {{cr|CAN}} || [[नवनीत धालीवाल]] || {{cr|JER}} || चार्ल्स पर्चार्ड || [[टोलेरान्स ओव्हल]], [[अबू धाबी]] || {{cr|CAN}} ५३ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199510.html ट्वेंटी२० ९४८] || २० ऑक्टोबर || {{cr|BER}} || [[डायन स्टोव्हेल]] || {{cr|SIN}} || [[अमजद महबूब]] || [[आयसीसी अकादमी मैदान|आयसीसी अकादमी ग्राउंड क्रमांक २]], [[दुबई]] || {{cr|SIN}} ५ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199511.html ट्वेंटी२० ९४९] || २० ऑक्टोबर || {{cr|HKG}} || [[एजाज खान]] || {{cr|OMA}} || [[झीशान मकसूद]] || [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबू धाबी]] || {{cr|OMA}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199512.html ट्वेंटी२० ९५०] || २१ ऑक्टोबर || {{cr|PNG}} || [[असद वाला]] || {{cr|SCO}} || [[काइल कोएत्झर]] || [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{cr|SCO}} ४ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199513.html ट्वेंटी२० ९५१] || २१ ऑक्टोबर || {{cr|HKG}} || [[एजाज खान]] || {{cr|UAE}} || [[अहमद रझा]] || [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबू धाबी]] || {{cr|UAE}} ८ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199514.html ट्वेंटी२० ९५२] || २१ ऑक्टोबर || {{cr|IRE}} || [[गॅरी विल्सन]] || {{cr|OMA}} || [[झीशान मकसूद]] || [[टोलेरान्स ओव्हल]], [[अबू धाबी]] || {{cr|IRE}} ३५ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199515.html ट्वेंटी२० ९५३] || २१ ऑक्टोबर || {{cr|BER}} || [[डायन स्टोव्हेल]] || {{cr|KEN}} || [[शेम न्गोचे]] || [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{cr|KEN}} ४५ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199516.html ट्वेंटी२० ९५४] || २१ ऑक्टोबर || {{cr|CAN}} || [[नवनीत धालीवाल]] || {{cr|NGR}} || अडेमोला ओनिकॉय || [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबू धाबी]] || {{cr|CAN}} ५० धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199517.html ट्वेंटी२० ९५५] || २२ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || [[गेरहार्ड इरास्मस]] || {{cr|SCO}} || [[रिची बेरिंग्टन]] || [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{cr|NAM}} २४ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199518.html ट्वेंटी२० ९५६] || २२ ऑक्टोबर || {{cr|NED}} || [[पीटर सीलार]] || {{cr|SIN}} || [[अमजद महबूब]] || [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{cr|NED}} ५ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199519.html ट्वेंटी२० ९५७] || २२ ऑक्टोबर || {{cr|JER}} || चार्ल्स पर्चार्ड || {{cr|UAE}} || [[अहमद रझा]] || [[टोलेरान्स ओव्हल]], [[अबू धाबी]] || {{cr|JER}} ३५ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199520.html ट्वेंटी२० ९५८] || २३ ऑक्टोबर || {{cr|BER}} || रॉडनी ट्रॉट || {{cr|NAM}} || [[गेरहार्ड इरास्मस]] || [[आयसीसी अकादमी मैदान|आयसीसी अकादमी ग्राउंड क्रमांक २]], [[दुबई]] || {{cr|NAM}} ६ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199521.html ट्वेंटी२० ९५९] || २३ ऑक्टोबर || {{cr|NGR}} || अडेमोला ओनिकॉय || {{cr|OMA}} || [[झीशान मकसूद]] || [[टोलेरान्स ओव्हल]], [[अबू धाबी]] || {{cr|OMA}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199522.html ट्वेंटी२० ९६०] || २३ ऑक्टोबर || {{cr|KEN}} || [[शेम न्गोचे]] || {{cr|SIN}} || [[अमजद महबूब]] || [[आयसीसी अकादमी मैदान|आयसीसी अकादमी ग्राउंड क्रमांक २]], [[दुबई]] || {{cr|KEN}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199523.html ट्वेंटी२० ९६१] || २३ ऑक्टोबर || {{cr|CAN}} || [[नवनीत धालीवाल]] || {{cr|IRE}} || [[गॅरी विल्सन]] || [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबू धाबी]] || {{cr|CAN}} १० धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199524.html ट्वेंटी२० ९६२] || २३ ऑक्टोबर || {{cr|HKG}} || [[एजाज खान]] || {{cr|JER}} || चार्ल्स पर्चार्ड || [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबू धाबी]] || {{cr|HK}} ८ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199525.html ट्वेंटी२० ९६३] || २४ ऑक्टोबर || {{cr|NED}} || [[पीटर सीलार]] || {{cr|PNG}} || [[असद वाला]] || [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{cr|PNG}} ५ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199526.html ट्वेंटी२० ९६४] || २४ ऑक्टोबर || {{cr|NGR}} || अडेमोला ओनिकॉय || {{cr|UAE}} || [[अहमद रझा]] || [[टोलेरान्स ओव्हल]], [[अबू धाबी]] || {{cr|UAE}} ५ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199527.html ट्वेंटी२० ९६५] || २४ ऑक्टोबर || {{cr|CAN}} || [[नवनीत धालीवाल]] || {{cr|HKG}} || [[एजाज खान]] || [[टोलेरान्स ओव्हल]], [[अबू धाबी]] || {{cr|HKG}} ३२ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199528.html ट्वेंटी२० ९६६] || २४ ऑक्टोबर || {{cr|BER}} || रॉडनी ट्रॉट || {{cr|SCO}} || [[काइल कोएत्झर]] || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SCO}} ४६ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199529.html ट्वेंटी२० ९६७] || २५ ऑक्टोबर || {{cr|PNG}} || [[असद वाला]] || {{cr|SIN}} || [[अमजद महबूब]] || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PNG}} ४३ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199530.html ट्वेंटी२० ९६८] || २५ ऑक्टोबर || {{cr|IRE}} || [[गॅरी विल्सन]] || {{cr|JER}} || चार्ल्स पर्चार्ड || [[टोलेरान्स ओव्हल]], [[अबू धाबी]] || {{cr|IRE}} ८ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199531.html ट्वेंटी२० ९६९] || २५ ऑक्टोबर || {{cr|KEN}} || [[शेम न्गोचे]] || {{cr|NAM}} || [[गेरहार्ड इरास्मस]] || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|NAM}} ८७ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199532.html ट्वेंटी२० ९७१] || २५ ऑक्टोबर || {{cr|CAN}} || [[नवनीत धालीवाल]] || {{cr|OMA}} || [[झीशान मकसूद]] || [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबू धाबी]] || {{cr|OMA}} ८ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199533.html ट्वेंटी२० ९७२] || २६ ऑक्टोबर || {{cr|IRE}} || [[गॅरी विल्सन]] || {{cr|NGR}} || अडेमोला ओनिकॉय || [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबू धाबी]] || {{cr|IRE}} ८ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199534.html ट्वेंटी२० ९७४] || २६ ऑक्टोबर || {{cr|BER}} || रॉडनी ट्रॉट || {{cr|NED}} || [[पीटर सीलार]] || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|NED}} ९२ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199535.html ट्वेंटी२० ९७७] || २६ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || [[गेरहार्ड इरास्मस]] || {{cr|SIN}} || [[अमजद महबूब]] || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|NAM}} ८७ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199536.html ट्वेंटी२० ९७९] || २७ ऑक्टोबर || {{cr|KEN}} || [[शेम न्गोचे]] || {{cr|PNG}} || [[असद वाला]] || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PNG}} ४५ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199537.html ट्वेंटी२० ९८०] || २७ ऑक्टोबर || {{cr|HKG}} || [[एजाज खान]] || {{cr|NGR}} || अडेमोला ओनिकॉय || [[टोलेरान्स ओव्हल]], [[अबू धाबी]]|| {{cr|HK}} ५ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199538.html ट्वेंटी२० ९८२] || २७ ऑक्टोबर || {{cr|JER}} || चार्ल्स पर्चार्ड || {{cr|OMA}} || [[झीशान मकसूद]] || [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबू धाबी]] || {{cr|JER}} १४ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199539.html ट्वेंटी२० ९८३] || २७ ऑक्टोबर || {{cr|NED}} || [[पीटर सीलार]] || {{cr|SCO}} || [[काइल कोएत्झर]] || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|NED}} ४ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199540.html ट्वेंटी२० ९८५] || २७ ऑक्टोबर || {{cr|CAN}} || [[नवनीत धालीवाल]] || {{cr|UAE}} || [[अहमद रझा]] || [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबू धाबी]] || {{cr|UAE}} १४ धावांनी |- ! colspan="9"|बाद फेरी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199541.html ट्वेंटी२० ९८६] || २९ ऑक्टोबर || {{cr|NED}} || [[पीटर सीलार]] || {{cr|UAE}} || [[अहमद रझा]] || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|NED}} ८ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199542.html ट्वेंटी२० ९८७] || २९ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || [[गेरहार्ड इरास्मस]] || {{cr|OMA}} || [[झीशान मकसूद]] || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|NAM}} ५४ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199543.html ट्वेंटी२० ९८९] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|SCO}} || [[काइल कोएत्झर]] || {{cr|UAE}} || [[अहमद रझा]] || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SCO}} ९० धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199544.html ट्वेंटी२० ९९०] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|HKG}} || [[एजाज खान]] || {{cr|OMA}} || [[झीशान मकसूद]] || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|OMA}} १२ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199545.html ट्वेंटी२० ९९१] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|SCO}} || [[काइल कोएत्झर]] || {{cr|OMA}} || [[झीशान मकसूद]] || [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{cr|SCO}} ५ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199546.html ट्वेंटी२० ९९४] || १ नोव्हेंबर || {{cr|IRE}} || [[गॅरी विल्सन]] || {{cr|NED}} || [[पीटर सीलार]] || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|NED}} २१ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199547.html ट्वेंटी२० ९९५] || १ नोव्हेंबर || {{cr|PNG}} || [[असद वाला]] || {{cr|NAM}} || [[गेरहार्ड इरास्मस]] || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PNG}} १८ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199548.html ट्वेंटी२० ९९६] ||२ नोव्हेंबर || {{cr|IRE}} || [[गॅरी विल्सन]] || {{cr|NAM}} || [[गेरहार्ड इरास्मस]] || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IRE}} २७ धावांनी |- ! colspan="9"|अंतिम सामना |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199549.html ट्वेंटी२० ९९७] || २ नोव्हेंबर || {{cr|NED}} || [[पीटर सीलार]] || {{cr|PNG}} || [[असद वाला]] || [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|NED}} ७ गडी राखून |} ====अंतिम क्रमवारी==== {| class="wikitable" |- ! स्थान !! संघ |- style="background:#cfc" | style="text-align:center"| १ | {{cr|NED}} |- style="background:#cfc" | style="text-align:center"| २ | {{cr|PNG}} |- style="background:#cfc" | style="text-align:center"| ३ | {{cr|IRE}} |- style="background:#cfc" | style="text-align:center"| ४ | {{cr|NAM}} |- style="background:#cfc" | style="text-align:center"| ५ | {{cr|SCO}} |- style="background:#cfc" | style="text-align:center"| ६ | {{cr|OMA}} |- | style="text-align:center"| ७ | {{cr|UAE}} |- | style="text-align:center"| ८ | {{cr|HK}} |- | style="text-align:center"| ९ | {{cr|CAN}} |- | style="text-align:center"| १० | {{cr|JER}} |- | style="text-align:center"| ११ | {{cr|KEN}} |- | style="text-align:center"| १२ | {{cr|SIN}} |- | style="text-align:center"| १३ | {{cr|BER}} |- | style="text-align:center"| १४ | {{cr|NGR}} |} {{Color box|#cfc|१ ते ६|border=darkgray}} [[२०२० आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक]] आणि [[२०२१ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता]] या दोनही स्पर्धेसाठी पात्र. ===बांगलादेश महिलांचा पाकिस्तान दौरा=== {{main|बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०१९-२०}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204726.html म.ट्वेन्टी२० ७८७] || २६ ऑक्टोबर || [[बिस्माह मारूफ]] || [[सलमा खातून]] || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{crw|PAK}} १४ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204727.html म.ट्वेन्टी२० ७८८] || २८ ऑक्टोबर || [[बिस्माह मारूफ]] || [[सलमा खातून]] || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{crw|PAK}} १५ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204728.html म.ट्वेन्टी२० ७८९] || ३० ऑक्टोबर || [[बिस्माह मारूफ]] || [[सलमा खातून]] || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{crw|PAK}} २८ धावांनी |- ! colspan="9"|महिला एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204729.html म.ए.दि. ११७१] || २ नोव्हेंबर || [[बिस्माह मारूफ]] || [[रुमाना अहमद]] || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{crw|PAK}} २९ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204730.html म.ए.दि. ११७३] || ४ नोव्हेंबर || [[बिस्माह मारूफ]] || [[रुमाना अहमद]] || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|BAN}} १ गडी राखून |} ===श्रीलंकेचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{मुख्यलेख|श्रीलंका क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०१९-२०}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183524.html ट्वेंटी२० ९७८] || २७ ऑक्टोबर || [[ॲरन फिंच]] || [[लसिथ मलिंगा]] || [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} १३४ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183525.html ट्वेंटी२० ९८८] || ३० ऑक्टोबर || [[ॲरन फिंच]] || [[लसिथ मलिंगा]] || [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} ९ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183526.html ट्वेंटी२० ९९३] || १ नोव्हेंबर || [[ॲरन फिंच]] || [[लसिथ मलिंगा]] || [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} ७ गडी राखून |} ==नोव्हेंबर== ===इंग्लंडचा न्यू झीलंड दौरा=== {{मुख्यलेख|इंग्लंड क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०१९-२०}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187665.html ट्वेंटी२० ९९२] || १ नोव्हेंबर || [[टिम साउथी]] || [[इऑन मॉर्गन]] || [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राईस्टचर्च]] || {{cr|ENG}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187666.html ट्वेंटी२० ९९८] || ३ नोव्हेंबर || [[टिम साउथी]] || [[इऑन मॉर्गन]] || [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}} २१ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187667.html ट्वेंटी२० १००१] || ५ नोव्हेंबर || [[टिम साउथी]] || [[इऑन मॉर्गन]] || [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{cr|NZ}} १४ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187668.html ट्वेंटी२० १००८] || ८ नोव्हेंबर || [[टिम साउथी]] || [[इऑन मॉर्गन]] || [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|ENG}} ७६ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187669.html ट्वेंटी२० १०१२] || १० नोव्हेंबर || [[टिम साउथी]] || [[इऑन मॉर्गन]] || [[ईडन पार्क|ईडन पार्क क्र.१]], [[ऑकलंड]] || सामना बरोबरीत सुटला ({{cr|ENG}}ने [[सुपर ओव्हर]] जिंकली) |- ! colspan="9"|[[२०१९-२१ विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] - कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187671.html कसोटी २३६७] || २१-२५ नोव्हेंबर || [[केन विल्यमसन]] || [[जो रूट]] || [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] ||{{cr|NZ}} एक डाव आणि ६५ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187672.html कसोटी २३७१] || २९ नोव्हेंबर - ३ डिसेंबर || [[केन विल्यमसन]] || [[जो रूट]] || [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || सामना अनिर्णित |} ===भारतीय महिलांचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०१९-२०}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|[[२०१७-२० आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप]] – महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202249.html म.ए.दि. ११७०] || १ नोव्हेंबर || [[स्टॅफनी टेलर]] || [[मिताली राज]] || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्स स्टेडियम]], [[अँटिग्वा]] || {{crw|WIN}} १ धावेने |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202250.html म.ए.दि. ११७२] || ३ नोव्हेंबर || [[स्टॅफनी टेलर]] || [[मिताली राज]] || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्स स्टेडियम]], [[अँटिग्वा]] || {{crw|IND}} ५३ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202251.html म.ए.दि. ११७४] || ६ नोव्हेंबर || [[स्टॅफनी टेलर]] || [[मिताली राज]] || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्स स्टेडियम]], [[अँटिग्वा]] || {{crw|IND}} ६ गडी राखून |- ! colspan="9"|महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202252.html म.ट्वेंटी ७९६] || ९ नोव्हेंबर || [[अनिसा मोहम्मद]] || [[हरमनप्रीत कौर]] || [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट ग्राउंड]], ग्रॉस आयलेट || {{crw|IND}} ८४ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202253.html म.ट्वेंटी ७९८] || १० नोव्हेंबर || [[अनिसा मोहम्मद]] || [[हरमनप्रीत कौर]] || [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट ग्राउंड]], ग्रॉस आयलेट || {{crw|IND}} १० गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202254.html म.ट्वेंटी ७९९] || १४ नोव्हेंबर || [[अनिसा मोहम्मद]] || [[हरमनप्रीत कौर]] || [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], प्रोविडन्स || {{crw|IND}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202255.html म.ट्वेंटी ८००] || १७ नोव्हेंबर || [[अनिसा मोहम्मद]] || [[हरमनप्रीत कौर]] || [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], प्रोविडेन्स || {{crw|IND}} ५ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202256.html म.ट्वेंटी ८०१] || २० नोव्हेंबर || [[अनिसा मोहम्मद]] || [[स्मृती मानधना]] || [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], प्रोविडेन्स || {{crw|IND}} ६१ धावांनी |} ===पाकिस्तानचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{मुख्यलेख|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०१९-२०}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183527.html ट्वेंटी२० ९९९] || ३ नोव्हेंबर || [[ॲरन फिंच]] || [[बाबर आझम]] || [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || निकाल नाही |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183528.html ट्वेंटी२० १००२] || ५ नोव्हेंबर || [[ॲरन फिंच]] || [[बाबर आझम]] || [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|AUS}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183529.html ट्वेंटी२० १००९] || ८ नोव्हेंबर || [[ॲरन फिंच]] || [[बाबर आझम]] || [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} १० गडी राखून |- ! colspan="9"|[[२०१९-२१ विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] - कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183530.html कसोटी २३६८] || २१-२५ नोव्हेंबर || [[टिम पेन]] || [[अझहर अली]] || [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} एक डाव आणि ५ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183531.html कसोटी २३७२] || २९ नोव्हेंबर-३ डिसेंबर || [[टिम पेन]] || [[अझहर अली]] || [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} एक डाव आणि ४८ धावांनी |} ===बांगलादेशचा भारत दौरा=== {{मुख्यलेख|बांगलादेश क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१९-२०}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187013.html ट्वेंटी२० १०००] || ३ नोव्हेंबर || [[रोहित शर्मा]] || [[महमुदुल्ला]] || [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|BAN}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187014.html ट्वेंटी२० १००७] || ७ नोव्हेंबर || [[रोहित शर्मा]] || [[महमुदुल्ला]] || [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[सौराष्ट्र]] || {{cr|IND}} ८ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187015.html ट्वेंटी२० १०१४] || १० नोव्हेंबर || [[रोहित शर्मा]] || [[महमुदुल्ला]] || [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} ३० धावांनी |- ! colspan="9"|[[२०१९-२१ विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]], गांगुली-दुर्जोय चषक - कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187016.html कसोटी २३६६] || १४-१८ नोव्हेंबर || [[विराट कोहली]] || [[मोमिनुल हक]] || [[होळकर क्रिकेट मैदान]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}} एक डाव आणि १३० धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187017.html कसोटी २३६९] || २२-२६ नोव्हेंबर || [[विराट कोहली]] || [[मोमिनुल हक]] || [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} एक डाव आणि ४६ धावांनी |} ===वेस्ट इंडीज वि अफगाणिस्तान, भारतामध्ये=== {{मुख्यलेख|वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ अफगाणिस्तानविरुद्ध भारतामध्ये, २०१९-२०}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"| आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193497.html ए.दि. ४२१३] || ६ नोव्हेंबर || [[राशिद खान]] || [[किरॉन पोलार्ड]] || [[भारतरत्न श्री अटलबिहारी वाजपेयी एकना क्रिकेट स्टेडियम|एकना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|WIN}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193498.html ए.दि. ४२१४] || ९ नोव्हेंबर || [[राशिद खान]] || [[किरॉन पोलार्ड]] || [[भारतरत्न श्री अटलबिहारी वाजपेयी एकना क्रिकेट स्टेडियम|एकना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|WIN}} ४७ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193499.html ए.दि. ४२१५] || ११ नोव्हेंबर || [[राशिद खान]] || [[किरॉन पोलार्ड]] || [[भारतरत्न श्री अटलबिहारी वाजपेयी एकना क्रिकेट स्टेडियम|एकना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|WIN}} ५ गडी राखून |- ! colspan="9"| आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193494.html ट्वेंटी२० १०१५] || १४ नोव्हेंबर || [[राशिद खान]] || [[किरॉन पोलार्ड]] || [[भारतरत्न श्री अटलबिहारी वाजपेयी एकना क्रिकेट स्टेडियम|एकना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|WIN}} ३० धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193495.html ट्वेंटी२० १०१६] || १६ नोव्हेंबर || [[राशिद खान]] || [[किरॉन पोलार्ड]] || [[भारतरत्न श्री अटलबिहारी वाजपेयी एकना क्रिकेट स्टेडियम|एकना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|AFG|२०१३}} ४१ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193496.html ट्वेंटी२० १०१७] || १७ नोव्हेंबर || [[राशिद खान]] || [[किरॉन पोलार्ड]] || [[भारतरत्न श्री अटलबिहारी वाजपेयी एकना क्रिकेट स्टेडियम|एकना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|AFG|२०१३}} २९ धावांनी |- ! colspan="9"| एकमेव कसोटी |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193500.html कसोटी २३७०] || २७ नोव्हेंबर-१ डिसेंबर ||[[राशिद खान]] || [[जेसन होल्डर]] || [[भारतरत्न श्री अटलबिहारी वाजपेयी एकना क्रिकेट स्टेडियम|एकना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|WIN}} ९ गडी राखून |} ==डिसेंबर== ===ओमान क्रिकेट वर्ल्ड कप चॅलेंज लीग ब=== {{main|२०१९ ओमान क्रिकेट वर्ल्ड कप चॅलेंज लीग ब}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|[[२०१९-२०२२ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] – लिस्ट अ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! कर्णधार १ ! संघ २ ! कर्णधार २ ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1207061.html पहिला सामना] || २ डिसेंबर || {{cr|UGA}} || [[ब्रायन मसाबा]] || {{cr|JER}} || चार्ल्स पर्चार्ड || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || {{cr|UGA}} २५ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1207062.html दुसरा सामना] || ३ डिसेंबर || {{cr|ITA}} || [[जॉय परेरा]] || {{cr|KEN}} || [[इरफान करीम]] || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || {{cr|ITA}} ४ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1207063.html तिसरा सामना] || ३ डिसेंबर || {{cr|HK}} || [[एजाज खान]] || {{cr|BER}} || [[टेरीन फ्राय]] || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || {{cr|HK}} ३ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1207064.html चौथा सामना] || ५ डिसेंबर || {{cr|JER}} || चार्ल्स पर्चार्ड || {{cr|HK}} || [[एजाज खान]] || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || {{cr|HK}} ४ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1207065.html पाचवा सामना] || ५ डिसेंबर || {{cr|KEN}} || [[इरफान करीम]] || {{cr|UGA}} || [[ब्रायन मसाबा]] || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || {{cr|UGA}} ३ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1207066.html सहावा सामना] || ६ डिसेंबर || {{cr|BER}} || [[टेरीन फ्राय]] || {{cr|UGA}} || [[ब्रायन मसाबा]] || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || {{cr|UGA}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1207067.html सातवा सामना] || ६ डिसेंबर || {{cr|JER}} || चार्ल्स पर्चार्ड || {{cr|ITA}} || [[जॉय परेरा]] || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || {{cr|JER}} १२२ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1207068.html आठवा सामना] || ८ डिसेंबर || {{cr|ITA}} || [[जॉय परेरा]] || {{cr|HK}} || [[एजाज खान]] || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || निकाल नाही |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1207069.html नववा सामना] || ८ डिसेंबर || {{cr|KEN}} || [[इरफान करीम]] || {{cr|BER}} || [[टेरीन फ्राय]] || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || निकाल नाही |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1207070.html दहावा सामना] || ९ डिसेंबर || {{cr|JER}} || चार्ल्स पर्चार्ड || {{cr|KEN}} || [[इरफान करीम]] || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || {{cr|KEN}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1207071.html अकरावा सामना] || ९ डिसेंबर || {{cr|UGA}} || [[अर्नोल्ड ओटवानी]] || {{cr|ITA}} || [[जॉय परेरा]] || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || {{cr|UGA}} ३८ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1207072.html बारावा सामना] || ११ डिसेंबर || {{cr|HK}} || [[एजाज खान]] || {{cr|UGA}} || [[अर्नोल्ड ओटवानी]] || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || {{cr|UGA}} ६ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1207073.html तेरावा सामना] || ११ डिसेंबर || {{cr|BER}} || [[टेरीन फ्राय]] || {{cr|JER}} || चार्ल्स पर्चार्ड || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || {{cr|JER}} ६ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1207074.html चौदावा सामना] || १२ डिसेंबर || {{cr|ITA}} || [[जॉय परेरा]] || {{cr|BER}} || [[डेलरे रॉलिन्स]] || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || {{cr|ITA}} ५ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1207075.html पंधरावा सामना] || १२ डिसेंबर || {{cr|KEN}} || [[इरफान करीम]] || {{cr|HK}} || [[एजाज खान]] || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || {{cr|HK}} ३ गडी राखून |} ===वेस्ट इंडीजचा भारत दौरा=== {{मुख्यलेख|वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१९-२०}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187018.html ट्वेंटी२० १०२०] || ६ डिसेंबर || [[विराट कोहली]] || [[किरॉन पोलार्ड]] || [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}} ६ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187019.html ट्वेंटी२० १०२२] || ८ डिसेंबर || [[विराट कोहली]] || [[किरॉन पोलार्ड]] || [[ग्रीनफील्ड स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपुरम]] || {{cr|WIN}} ८ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187020.html ट्वेंटी२० १०२४] || ११ डिसेंबर || [[विराट कोहली]] || [[किरॉन पोलार्ड]] || [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] ||{{cr|IND}} ६७ धावांनी |- ! colspan="9"|आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187021.html ए.दि. ४२२१] || १५ डिसेंबर || [[विराट कोहली]] || [[किरॉन पोलार्ड]] || [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|WIN}} ८ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187022.html ए.दि. ४२२२] || १८ डिसेंबर || [[विराट कोहली]] || [[किरॉन पोलार्ड]] || [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी क्रिकेट मैदान]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}} १०७ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187023.html ए.दि. ४२२३] || २२ डिसेंबर || [[विराट कोहली]] || [[किरॉन पोलार्ड]] || [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|IND}} ४ गडी राखून |} ===संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिका=== {{main|२०१९ संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" ! colspan="9"|[[२०१९-२०२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! कर्णधार १ ! संघ २ ! कर्णधार २ ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1206059.html ए.दि. ४२१६] || ८ डिसेंबर || {{cr|UAE}} || [[अहमद रझा]] || {{cr|USA}} || [[सौरभ नेत्रावळकर]] || [[शारजाह क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|USA}} ३ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1206060.html ए.दि. ४२१७] || ९ डिसेंबर || {{cr|USA}} || [[सौरभ नेत्रावळकर]] || {{cr|SCO}} || [[काइल कोएत्झर]] || [[शारजाह क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|USA}} ३५ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1206061.html ए.दि. ४२१७अ] || ११ डिसेंबर || {{cr|UAE}} || [[अहमद रझा]] || {{cr|SCO}} || [[काइल कोएत्झर]] || [[शारजाह क्रिकेट स्टेडियम]], [[शारजाह]] || सामना रद्द |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1206062.html ए.दि. ४२१८] || १२ डिसेंबर || {{cr|UAE}} || [[अहमद रझा]] || {{cr|USA}} || [[सौरभ नेत्रावळकर]] || [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{cr|USA}} ९८ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1206063.html ए.दि. ४२१९] || १४ डिसेंबर || {{cr|USA}} || [[सौरभ नेत्रावळकर]] || {{cr|SCO}} || [[काइल कोएत्झर]] || [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{cr|SCO}} ४ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1206064.html ए.दि. ४२२०] || १५ डिसेंबर || {{cr|UAE}} || [[अहमद रझा]] || {{cr|SCO}} || [[काइल कोएत्झर]] || [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{cr|UAE}} ७ गडी राखून |} ===मलेशियामध्ये इंग्लंड महिला विरुद्ध पाकिस्तान महिला=== {{main|इंग्लंड महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा (मलेशियामध्ये), २०१९-२०}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|[[२०१७-२० आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप]] – महिला एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208344.html म.ए.दि. ११७५] || ९ डिसेंबर || [[बिस्माह मारूफ]] || [[हेदर नाइट]] || [[किनारा अकादमी ओव्हल|किनारा ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|ENG}} ७५ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208345.html म.ए.दि. ११७६] || १२ डिसेंबर || [[बिस्माह मारूफ]] || [[हेदर नाइट]] || [[किनारा अकादमी ओव्हल|किनारा ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|ENG}} १२७ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208346.html म.ए.दि. ११७७] || १४ डिसेंबर || [[बिस्माह मारूफ]] || [[हेदर नाइट]] || [[किनारा अकादमी ओव्हल|किनारा ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || निकाल नाही |- ! colspan="9"|महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208347.html म.ट्वेंटी ८१७] || १७ डिसेंबर || [[बिस्माह मारूफ]] || [[हेदर नाइट]] || [[किनारा अकादमी ओव्हल|किनारा ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|ENG}} २९ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208348.html म.ट्वेंटी ८१८] || १९ डिसेंबर || [[बिस्माह मारूफ]] || [[हेदर नाइट]] || [[किनारा अकादमी ओव्हल|किनारा ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|ENG}} ८४ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208349.html म.ट्वेंटी ८१९] || २० डिसेंबर || [[बिस्माह मारूफ]] || [[हेदर नाइट]] || [[किनारा अकादमी ओव्हल|किनारा ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|ENG}} २६ धावांनी |} ===न्यू झीलंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{मुख्यलेख|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०१९-२०}} कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे मार्च २०२० मध्ये शेवटचे दोन एकदिवसीय सामने रद्द करण्यात आले होते.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/1645529 |title=Australia-New Zealand ODIs, T20Is suspended amid Covid-19 outbreak |work=International Cricket Council |access-date=14 March 2020}}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|[[२०१९-२१ विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]], [[ट्रान्स-टास्मॅन चषक]] - कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183532.html कसोटी २३७४] || १२-१६ डिसेंबर || [[टिम पेन]] || [[केन विल्यमसन]] || [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} २९६ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183533.html कसोटी २३७६] || २६-३० डिसेंबर || [[टिम पेन]] || [[केन विल्यमसन]] || [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} २४७ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183534.html कसोटी २३७८] || ३-७ जानेवारी || [[टिम पेन]] || [[टॉम लॅथम]] || [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} २७९ धावांनी |- ! colspan="9"|[[चॅपेल-हॅडली चषक]] - आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183537.html ए.दि. ४२५५] || १३ मार्च || [[ॲरन फिंच]] || [[केन विल्यमसन]] || [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} ७१ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183538.html ए.दि. ४२५५अ] || १५ मार्च || [[ॲरन फिंच]] || [[केन विल्यमसन]] || [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183539.html ए.दि. ४२५५ड] || २० मार्च || [[ॲरन फिंच]] || [[केन विल्यमसन]] || [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || |} ===इंग्लंडचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{मुख्यलेख|इंग्लंड क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०१९-२०}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|[[२०१९-२१ विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]], बेसिल डी’ऑलिव्हिएरा चषक - कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185304.html कसोटी २३७७] || २६-३० डिसेंबर || [[फाफ डु प्लेसिस]] || [[जो रूट]] || [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|SA}} १०७ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185305.html कसोटी २३७९] || ३-७ जानेवारी || [[फाफ डु प्लेसिस]] || [[जो रूट]] || [[सहारा पार्क न्यूलॅंड्स|न्यूलॅंड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || {{cr|ENG}} १८९ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185306.html कसोटी २३८०] || १६-२० जानेवारी || [[फाफ डु प्लेसिस]] || [[जो रूट]] || [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|ENG}} एक डाव आणि ५३ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185307.html कसोटी २३८२] || २४-२८ जानेवारी || [[फाफ डु प्लेसिस]] || [[जो रूट]] || [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|ENG}} १९१ धावांनी |- ! colspan="9"|आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185310.html ए.दि. ४२३४] || ४ फेब्रुवारी || [[क्विंटन डी कॉक]] || [[इऑन मॉर्गन]] || [[सहारा पार्क न्यूलॅंड्स|न्यूलॅंड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || {{cr|SA}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185311.html ए.दि. ४२३८] || ७ फेब्रुवारी || [[क्विंटन डी कॉक]] || [[इऑन मॉर्गन]] || [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|सहारा स्टेडियम किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || निकाल नाही |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185312.html ए.दि. ४२४२] || ९ फेब्रुवारी || [[क्विंटन डी कॉक]] || [[इऑन मॉर्गन]] || [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|ENG}} २ गडी राखून |- ! colspan="9"|आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185313.html ट्वेंटी२० १०३९] || १२ फेब्रुवारी || [[क्विंटन डी कॉक]] || [[इऑन मॉर्गन]] || [[बफेलो पार्क, ईस्ट लंडन|बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|SA}} १ धावेने |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185314.html ट्वेंटी२० १०४१] || १४ फेब्रुवारी || [[क्विंटन डी कॉक]] || [[इऑन मॉर्गन]] || [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|सहारा स्टेडियम किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|ENG}} २ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185315.html ट्वेंटी२० १०४३] || १६ फेब्रुवारी || [[क्विंटन डी कॉक]] || [[इऑन मॉर्गन]] || [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|ENG}} ५ गडी राखून |} ==जानेवारी== ===ओमान तिरंगी मालिका=== {{main|२०२० ओमान तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" ! colspan="9"|[[२०१९-२०२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! कर्णधार १ ! संघ २ ! कर्णधार २ ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1211169.html ए.दि. ४२२४] || ५ जानेवारी || {{cr|OMA}} || [[झीशान मकसूद]] || {{cr|UAE}} || [[अहमद रझा]] || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1211170.html ए.दि. ४२२५] || ६ जानेवारी || {{cr|NAM}} || [[गेरहार्ड इरास्मस]] || {{cr|UAE}} || [[अहमद रझा]] || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || {{cr|UAE}} ८ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1211171.html ए.दि. ४२२७] || ८ जानेवारी || {{cr|OMA}} || [[झीशान मकसूद]] || {{cr|NAM}} || [[गेरहार्ड इरास्मस]] || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || {{cr|NAM}} ५२ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1211173.html ए.दि. ४२२८] || ९ जानेवारी || {{cr|NAM}} || [[गेरहार्ड इरास्मस]] || {{cr|UAE}} || [[अहमद रझा]] || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || {{cr|UAE}} ८ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1211172.html ए.दि. ४२२९अ] || ११ जानेवारी || {{cr|OMA}} || [[झीशान मकसूद]] || {{cr|UAE}} || [[अहमद रझा]] || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || सामना रद्द |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1211174.html ए.दि. ४२२९ब] || १२ जानेवारी || {{cr|OMA}} || [[झीशान मकसूद]] || {{cr|NAM}} || [[गेरहार्ड इरास्मस]] || अल अमेरत क्रिकेट स्टेडियम, [[मस्कत]] || सामना रद्द |} ===श्रीलंकेचा भारत दौरा=== {{मुख्यलेख|श्रीलंका क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१९-२०}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187024.html ट्वेंटी२० १०२५] || ५ जानेवारी || [[विराट कोहली]] || [[लसिथ मलिंगा]] || [[बर्सापरा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || निकाल नाही |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187025.html ट्वेंटी२० १०२६] || ७ जानेवारी || [[विराट कोहली]] || [[लसिथ मलिंगा]] || [[होळकर मैदान]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187026.html ट्वेंटी२० १०२७] || १० जानेवारी || [[विराट कोहली]] || [[लसिथ मलिंगा]] || [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[पुणे]] || {{cr|IND}} ७८ धावांनी |} ===आयर्लंडचा वेस्ट इंडीज दौरा=== {{main|आयर्लंड क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०१९-२०}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"| आंतरराष्ट्रीय एकदवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1203673.html ए.दि. ४२२६] || ७ जानेवारी || [[किरॉन पोलार्ड]] || [[अँड्र्यू बालबर्नी]] || [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} ५ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1203674.html ए.दि. ४२२९] || ९ जानेवारी || [[किरॉन पोलार्ड]] || [[अँड्र्यू बालबर्नी]] || [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} १ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1203675.html ए.दि. ४२३०] || १२ जानेवारी || [[किरॉन पोलार्ड]] || [[अँड्र्यू बालबर्नी]] || [[नॅशनल क्रिकेट स्टेडियम (ग्रेनाडा)|नॅशनल क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट. जॉर्ज, ग्रेनाडा|सेंट. जॉर्ज]] || {{cr|WIN}} ५ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|ड-लु-स]]) |- ! colspan="9"| आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1203676.html ट्वेंटी२० १०२८] || १५ जानेवारी || [[किरॉन पोलार्ड]] || [[अँड्र्यू बालबर्नी]] || [[नॅशनल क्रिकेट स्टेडियम (ग्रेनाडा)|नॅशनल क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट. जॉर्ज, ग्रेनाडा|सेंट. जॉर्ज]] || {{cr|IRE}} ४ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1203677.html ट्वेंटी२० १०२९] || १८ जानेवारी || [[किरॉन पोलार्ड]] || [[अँड्र्यू बालबर्नी]] || [[वॉर्नर पार्क स्पोर्टिंग कॉम्प्लेक्स|वॉर्नर पार्क]], [[बसेटेरे]] || निकाल नाही |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1203678.html ट्वेंटी२० १०३०] || १९ जानेवारी || [[किरॉन पोलार्ड]] || [[अँड्र्यू बालबर्नी]] || [[वॉर्नर पार्क स्पोर्टिंग कॉम्प्लेक्स|वॉर्नर पार्क]], [[बसेटेरे]] || {{cr|WIN}} ९ गडी राखून |} ===ऑस्ट्रेलियाचा भारत दौरा=== {{मुख्यलेख|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१९-२०}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187027.html ए.दि. ४२३१] || १४ जानेवारी || [[विराट कोहली]] || [[ॲरन फिंच]] || [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|AUS}} १० गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187028.html ए.दि. ४२३२] || १७ जानेवारी || [[विराट कोहली]] || [[ॲरन फिंच]] || [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}} ३६ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187029.html ए.दि. ४२३३] || १९ जानेवारी || [[विराट कोहली]] || [[ॲरन फिंच]] || [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} ७ गडी राखून |} ===अंडर-१९ क्रिकेट विश्वचषक=== {{main|२०२० अंडर-१९ क्रिकेट विश्वचषक}} ===श्रीलंकेचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{main|श्रीलंका क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०१९-२०}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"| कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1212541.html कसोटी २३८१] || १९-२३ जानेवारी || [[शॉन विल्यम्स]] || [[दिमुथ करुणारत्ने]] || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|SL}} १० गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1212542.html कसोटी २३८३] || २७-३१ जानेवारी || [[शॉन विल्यम्स]] || [[दिमुथ करुणारत्ने]] || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || सामना अनिर्णित |} ===भारताचा न्यू झीलंड दौरा=== {{मुख्यलेख|भारतीय क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०१९-२०}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187677.html ट्वेंटी२० १०३१] || २४ जानेवारी || [[केन विल्यमसन]] || [[विराट कोहली]] || [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|IND}} ६ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187678.html ट्वेंटी२० १०३४] || २६ जानेवारी || [[केन विल्यमसन]] || [[विराट कोहली]] || [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|IND}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187679.html ट्वेंटी२० १०३५] || २९ जानेवारी || [[केन विल्यमसन]] || [[विराट कोहली]] || [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || सामना बरोबरीत सुटला ({{cr|IND}}ने [[सुपर ओव्हर]] जिंकली) |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187680.html ट्वेंटी२० १०३६] || ३१ जानेवारी || [[टिम साउथी]] || [[विराट कोहली]] || [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || सामना बरोबरीत सुटला ({{cr|IND}}ने [[सुपर ओव्हर]] जिंकली) |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187681.html ट्वेंटी२० १०३७] || २ फेब्रुवारी || [[टिम साउथी]] || [[रोहित शर्मा]] || [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|IND}} ७ धावांनी |- ! colspan="9"|आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187682.html ए.दि. ४२३५] || ५ फेब्रुवारी || [[टॉम लॅथम]] || [[विराट कोहली]] || [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|NZ}} ४ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187683.html ए.दि. ४२३९] || ८ फेब्रुवारी || [[टॉम लॅथम]] || [[विराट कोहली]] || [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}} २२ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187684.html ए.दि. ४२४३] || ११ फेब्रुवारी || [[केन विल्यमसन]] || [[विराट कोहली]] || [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] ||{{cr|NZ}} ५ गडी राखून |- ! colspan="9"|[[२०१९-२१ विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] - कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187685.html कसोटी २३८५] || २१-२५ फेब्रुवारी || [[केन विल्यमसन]] || [[विराट कोहली]] || [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}} १० गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187686.html कसोटी २३८७] || २९ फेब्रुवारी-४ मार्च || [[केन विल्यमसन]] || [[विराट कोहली]] || [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZ}} ७ गडी राखून |} ===बांगलादेशचा पाकिस्तान दौरा=== {{main|बांगलादेश क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०१९-२०}} कोविड-१९ महामारीमुळे मार्च २०२९ मध्ये एकदिवसीय आणि दुसरी कसोटी रद्द करण्यात आली.<ref>{{cite web|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/karachi-odi-test-and-pakistan-cup-postponed.html |title=Karachi ODI, Test and Pakistan Cup postponed |work=Pakistan Cricket Board |access-date=16 March 2020}}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="9"| आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213058.html ट्वेंटी२० १०३२] || २४ जानेवारी || [[बाबर आझम]] || [[महमुदुल्ला]] || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} ५ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213059.html ट्वेंटी२० १०३३] || २५ जानेवारी || [[बाबर आझम]] || [[महमुदुल्ला]] || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} ९ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213060.html ट्वेंटी२० १०३४अ] || २७ जानेवारी || [[बाबर आझम]] || [[महमुदुल्ला]] || [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || सामना रद्द |- ! colspan="9"| [[२०१९-२०२१ आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप]] – कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213062.html कसोटी २३८४] || ७-११ फेब्रुवारी || [[अझहर अली]] || [[मोमिनुल हक]] || [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] ||{{cr|PAK}} एक डाव आणि ४४ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213063.html दुसरी कसोटी] || ५-९ एप्रिल || || || [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || |- ! colspan="9"| एकमेव आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213061.html एकमेव ए.दि.] || १ एप्रिल || || [[तमीम इक्बाल]] || [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || |} ===दक्षिण आफ्रिका महिलांचा न्यू झीलंड दौरा=== {{main|दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०१९-२०}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|[[२०१७-२० आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप]] – महिला एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187714.html म.ए.दि. ११७८] || २५ जानेवारी || [[सोफी डिव्हाईन]] || [[डेन व्हॅन निकेर्क]] || [[ईडन पार्क|ईडन पार्क आऊटर ओव्हल]], [[ऑकलंड]] || {{crw|SA}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187715.html म.ए.दि. ११७९] || २७ जानेवारी || [[सोफी डिव्हाईन]] || [[डेन व्हॅन निकेर्क]] || [[ईडन पार्क|ईडन पार्क आऊटर ओव्हल]], [[ऑकलंड]] || {{crw|SA}} ८ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187716.html म.ए.दि. ११८०] || ३० जानेवारी || [[सोफी डिव्हाईन]] || [[डेन व्हॅन निकेर्क]] || [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{crw|SA}} ६ गडी राखून |- ! colspan="9"|महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187717.html म.ट्वेंटी ८३४] || २ फेब्रुवारी || [[सोफी डिव्हाईन]] || [[क्लो ट्रायॉन]] || [[बे ओव्हल]], [[माउंट मौनगानुई]] || {{crw|NZ}} ९ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187718.html म.ट्वेंटी ८३७] || ६ फेब्रुवारी || [[सोफी डिव्हाईन]] || [[डेन व्हॅन निकेर्क]] || [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{crw|NZ}} ५ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187719.html म.ट्वेंटी ८४३] || ९ फेब्रुवारी || [[सोफी डिव्हाईन]] || [[डेन व्हॅन निकेर्क]] || [[बेसिन रिझर्व्ह]], [[वेलिंग्टन]] || {{crw|SA}} ५ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187720.html म.ट्वेंटी ८४४] || १० फेब्रुवारी || [[सोफी डिव्हाईन]] || [[डेन व्हॅन निकेर्क]] || [[बेसिन रिझर्व्ह]], [[वेलिंग्टन]] || {{crw|NZ}} ६९ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187721.html म.ट्वेंटी ८४५अ] || १३ फेब्रुवारी || [[सोफी डिव्हाईन]] || [[डेन व्हॅन निकेर्क]] || [[ओटागो ओव्हल विद्यापीठ]], [[ड्युनेडिन]] || सामना रद्द |} ===ऑस्ट्रेलिया महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२० ऑस्ट्रेलिया महिला तिरंगी मालिका}} {{२०२० ऑस्ट्रेलिया महिला तिरंगी मालिका गुणफलक}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"| महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! कर्णधार १ ! संघ २ ! कर्णधार २ ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183543.html म.ट्वेंटी ८३१] || ३१ जानेवारी || {{crw|IND}} || [[हरमनप्रीत कौर]] || {{crw|ENG}} || [[हेदर नाइट]] || [[मनुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|IND}} ५ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183544.html म.ट्वेंटी ८३२] || १ फेब्रुवारी || {{crw|AUS}} || [[मेग लॅनिंग]] || {{crw|ENG}} || [[हेदर नाइट]] || [[मनुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || सामना बरोबरीत सुटला ({{crw|ENG}}ने [[सुपर ओव्हर]] जिंकली) |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183545.html म.ट्वेंटी ८३३] || २ फेब्रुवारी || {{crw|AUS}} || [[राहेल हेन्स]] || {{crw|IND}} || [[हरमनप्रीत कौर]] || [[मनुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} ४ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183546.html म.ट्वेंटी ८३८] || ७ फेब्रुवारी || {{crw|IND}} || [[हरमनप्रीत कौर]] || {{crw|ENG}} || [[हेदर नाइट]] || [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|ENG}} ४ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183547.html म.ट्वेंटी ८४०] || ८ फेब्रुवारी || {{crw|AUS}} || [[मेग लॅनिंग]] || {{crw|IND}} || [[हरमनप्रीत कौर]] || [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183548.html म.ट्वेंटी ८४२] || ९ फेब्रुवारी || {{crw|AUS}} || [[मेग लॅनिंग]] || {{crw|ENG}} || [[हेदर नाइट]] || [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} १६ धावांनी |- ! colspan="8" |अंतिम सामना |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183549.html म.ट्वेंटी ८४५] || १२ फेब्रुवारी || {{crw|AUS}} || [[मेग लॅनिंग]] || {{crw|IND}} || [[हरमनप्रीत कौर]] || [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} ११ धावांनी |} ==फेब्रुवारी== ===नेपाळ तिरंगी मालिका=== {{main|२०२० नेपाळ तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" ! colspan="9"|[[२०१९-२०२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! कर्णधार १ ! संघ २ ! कर्णधार २ ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1215122.html ए.दि. ४२३६] || ५ फेब्रुवारी || {{cr|NEP}} || ज्ञानेंद्र मल्ल || {{cr|OMA}} || [[झीशान मकसूद]] || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], कीर्तिपूर || {{cr|OMA}} १८ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1215123.html ए.दि. ४२३७] || ६ फेब्रुवारी || {{cr|OMA}} || [[झीशान मकसूद]] || {{cr|USA}} || [[सौरभ नेत्रावळकर]] || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], कीर्तिपूर || {{cr|OMA}} ६ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1215124.html ए.दि. ४२४०] || ८ फेब्रुवारी || {{cr|NEP}} || ज्ञानेंद्र मल्ल || {{cr|USA}} || [[सौरभ नेत्रावळकर]] || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], कीर्तिपूर || {{cr|NEP}} ३५ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1215125.html ए.दि. ४२४१] || ९ फेब्रुवारी || {{cr|NEP}} || ज्ञानेंद्र मल्ल || {{cr|OMA}} || [[झीशान मकसूद]] || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], कीर्तिपूर || {{cr|OMA}} ८ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1215126.html ए.दि. ४२४४] || ११ फेब्रुवारी || {{cr|OMA}} || [[झीशान मकसूद]] || {{cr|USA}} || [[सौरभ नेत्रावळकर]] || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], कीर्तिपूर || {{cr|OMA}} ९२ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1215127.html ए.दि. ४२४५] || १२ फेब्रुवारी || {{cr|NEP}} || ज्ञानेंद्र मल्ल || {{cr|USA}} || [[सौरभ नेत्रावळकर]] || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], कीर्तिपूर || {{cr|NEP}} ८ गडी राखून |} ===आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक=== {{main|२०२० आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक}} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{२०२० आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट अ गुणफलक}} {{col-2}} {{२०२० आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट ब गुणफलक}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="9"|साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! कर्णधार १ ! संघ २ ! कर्णधार २ ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173048.html म.ट्वेंटी ८४६] || २१ फेब्रुवारी || {{crw|AUS}} || [[मेग लॅनिंग]] || {{crw|IND}} || [[हरमनप्रीत कौर]] || [[सिडनी शोग्राउंड स्टेडियम]], [[सिडनी]] || {{crw|IND}} १७ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173049.html म.ट्वेंटी ८४७] || २२ फेब्रुवारी || {{crw|WIN}} || [[स्टॅफनी टेलर]] || {{crw|THA}} || [[सोर्नारिन टिपोच]] || [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|WIN}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173050.html म.ट्वेंटी ८४८] || २२ फेब्रुवारी || {{crw|NZ}} || [[सोफी डिव्हाईन]] || {{crw|SL}} || [[चामरी अथपथु]] || [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|NZ}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173051.html म.ट्वेंटी ८४९] || २३ फेब्रुवारी || {{crw|ENG}} || [[हेदर नाइट]] || {{crw|SA}} || [[डेन व्हॅन निकेर्क]] || [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|SA}} ६ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173052.html म.ट्वेंटी ८५०] || २४ फेब्रुवारी || {{crw|AUS}} || [[मेग लॅनिंग]] || {{crw|SL}} || [[चामरी अथपथु]] || [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|AUS}} ५ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173053.html म.ट्वेंटी ८५१] || २४ फेब्रुवारी || {{crw|IND}} || [[हरमनप्रीत कौर]] || {{crw|BAN}} || [[सलमा खातून]] || [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|IND}} १८ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173054.html म.ट्वेंटी ८५२] || २६ फेब्रुवारी || {{crw|ENG}} || [[हेदर नाइट]] || {{crw|THA}} || [[सोर्नारिन टिपोच]] || [[मनुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|ENG}} ९८ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173055.html म.ट्वेंटी ८५३] || २६ फेब्रुवारी || {{crw|WIN}} || [[स्टॅफनी टेलर]] || {{crw|PAK}} || [[बिस्माह मारूफ]] || [[मनुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|PAK}} ८ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173056.html म.ट्वेंटी ८५४] || २७ फेब्रुवारी || {{crw|IND}} || [[हरमनप्रीत कौर]] || {{crw|NZ}} || [[सोफी डिव्हाईन]] || [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} ३ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173057.html म.ट्वेंटी ८५५] || २७ फेब्रुवारी || {{crw|AUS}} || [[मेग लॅनिंग]] || {{crw|BAN}} || [[सलमा खातून]] || [[मनुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} ८६ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173058.html म.ट्वेंटी ८५६] || २८ फेब्रुवारी || {{crw|SA}} || [[डेन व्हॅन निकेर्क]] || {{crw|THA}} || [[सोर्नारिन टिपोच]] || [[मनुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|SA}} ११३ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173059.html म.ट्वेंटी ८५७] || २८ फेब्रुवारी || {{crw|ENG}} || [[हेदर नाइट]] || {{crw|PAK}} || [[बिस्माह मारूफ]] || [[मनुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|ENG}} ४२ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173060.html म.ट्वेंटी ८५८] || २९ फेब्रुवारी || {{crw|NZ}} || [[सोफी डिव्हाईन]] || {{crw|BAN}} || [[सलमा खातून]] || [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|NZ}} १७ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173061.html म.ट्वेंटी ८५९] || २९ फेब्रुवारी || {{crw|IND}} || [[हरमनप्रीत कौर]] || {{crw|SL}} || [[चामरी अथपथु]] || [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} ७ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173062.html म.ट्वेंटी ८६०] || १ मार्च || {{crw|SA}} || [[डेन व्हॅन निकेर्क]] || {{crw|PAK}} || [[जवेरिया खान]] || [[सिडनी शोग्राउंड स्टेडियम]], [[सिडनी]] || {{crw|SA}} १७ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173063.html म.ट्वेंटी ८६१] || १ मार्च || {{crw|ENG}} || [[हेदर नाइट]] || {{crw|WIN}} || [[स्टॅफनी टेलर]] || [[सिडनी शोग्राउंड स्टेडियम]], [[सिडनी]] || {{crw|ENG}} ४६ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173064.html म.ट्वेंटी ८६२] || २ मार्च || {{crw|SL}} || [[चामरी अथपथु]] || {{crw|BAN}} || [[सलमा खातून]] || [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|SL}} ९ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173065.html म.ट्वेंटी ८६३] || २ मार्च || {{crw|AUS}} || [[मेग लॅनिंग]] || {{crw|NZ}} || [[सोफी डिव्हाईन]] || [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} ४ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173066.html म.ट्वेंटी ८६४] || ३ मार्च || {{crw|PAK}} || [[जवेरिया खान]] || {{crw|THA}} || [[सोर्नारिन टिपोच]] || [[सिडनी शोग्राउंड स्टेडियम]], [[सिडनी]] || निकाल नाही |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173067.html म.ट्वेंटी ८६४अ] || ३ मार्च || {{crw|WIN}} || [[अनिसा मोहम्मद]] || {{crw|SA}} || [[डेन व्हॅन निकेर्क]] || [[सिडनी शोग्राउंड स्टेडियम]], [[सिडनी]] || सामना रद्द |- ! colspan="9"|उपांत्य फेरी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173068.html म.ट्वेंटी ८६४ब] || ५ मार्च || {{crw|IND}} || [[हरमनप्रीत कौर]] || {{crw|ENG}} || [[हेदर नाइट]] || [[सिडनी क्रिकेट ग्राउंड]], [[सिडनी]] || सामना रद्द |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173069.html म.ट्वेंटी ८६५] || ५ मार्च || {{crw|AUS}} || [[मेग लॅनिंग]] || {{crw|SA}} || [[डेन व्हॅन निकेर्क]] || [[सिडनी क्रिकेट ग्राउंड]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} ५ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|ड-लु-स]]) |- ! colspan="9"|अंतिम सामना |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173070.html म.ट्वेंटी ८६६] || ८ मार्च || {{crw|AUS}} || [[मेग लॅनिंग]] || {{crw|IND}} || [[हरमनप्रीत कौर]] || [[मेलबर्न क्रिकेट ग्राउंड]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} ८५ धावांनी विजयी |} ===ऑस्ट्रेलियाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{मुख्यलेख|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०१९-२०}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html ट्वेंटी२० १०४६] || २१ फेब्रुवारी || [[क्विंटन डी कॉक]] || [[ॲरन फिंच]] || [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} १०७ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185317.html ट्वेंटी२० १०५२] || २३ फेब्रुवारी || [[क्विंटन डी कॉक]] || [[ॲरन फिंच]] || [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}} १२ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185318.html ट्वेंटी२० १०६५] || २६ फेब्रुवारी || [[क्विंटन डी कॉक]] || [[ॲरन फिंच]] || [[सहारा पार्क न्यूलॅंड्स|न्यूलॅंड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || {{cr|AUS}} ९७ धावांनी विजयी |- ! colspan="9"|आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185319.html ए.दि. ४२४८] || २९ फेब्रुवारी || [[क्विंटन डी कॉक]] || [[ॲरन फिंच]] || [[बोलंड बँक पार्क]], पार्ल || {{cr|RSA}} ७४ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185320.html ए.दि. ४२५२] || ४ मार्च || [[क्विंटन डी कॉक]] || [[ॲरन फिंच]] || [[मंगांग ओव्हल]], [[ब्लूमफॉंटेन]] || {{cr|RSA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185321.html ए.दि. ४२५४] || ७ मार्च || [[क्विंटन डी कॉक]] || [[ॲरन फिंच]] || [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|RSA}} ६ गडी राखून विजयी |} ===झिम्बाब्वेचा बांगलादेश दौरा=== {{main|झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०१९-२०}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"| एकमेव कसोटी |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1214666.html कसोटी २३८६] || २२-२६ फेब्रुवारी || [[मोमिनुल हक]] || [[क्रेग एर्विन]] || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर मॉडेल ठाणे|मीरपूर]] || {{cr|BAN}} एक डाव आणि १०६ धावांनी |- ! colspan="9"| आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1214667.html ए.दि. ४२४९] || १ मार्च || [[मश्रफी मोर्तझा]] || [[चमु चिभाभा]] || [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} १६९ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1214668.html ए.दि. ४२५१] || ३ मार्च || [[मश्रफी मोर्तझा]] || [[शॉन विल्यम्स]] || [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} ४ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1214669.html ए.दि. ४२५३] || ६ मार्च || [[मश्रफी मोर्तझा]] || [[शॉन विल्यम्स]] || [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} १२३ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|ड-लु-स]]) |- ! colspan="9"| आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1214670.html ट्वेंटी२० १०८२] || ९ मार्च || [[महमुदुल्ला]] || [[शॉन विल्यम्स]] || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर मॉडेल ठाणे|मीरपूर]] || {{cr|BAN}} ४८ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1214671.html ट्वेंटी२० १०८४] || ११ मार्च || [[महमुदुल्ला]] || [[शॉन विल्यम्स]] || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर मॉडेल ठाणे|मीरपूर]] || {{cr|BAN}} ९ गडी राखून |} ===वेस्ट इंडीजचा श्रीलंका दौरा=== {{main|वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०१९-२०}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213871.html ए.दि. ४२४६] || २२ फेब्रुवारी || [[दिमुथ करुणारत्ने]] || [[किरॉन पोलार्ड]] || [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} १ गडी राखून |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213872.html ए.दि. ४२४७] || २६ फेब्रुवारी || [[दिमुथ करुणारत्ने]] || [[किरॉन पोलार्ड]] || [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SL}} १६१ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213873.html ए.दि. ४२५०] || १ मार्च || [[दिमुथ करुणारत्ने]] || [[किरॉन पोलार्ड]] || [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कॅंडी]] || {{cr|SL}} ६ धावांनी |- ! colspan="9"|आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213874.html ट्वेंटी२० १०७५] || ४ मार्च || [[लसिथ मलिंगा]] || [[किरॉन पोलार्ड]] || [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कॅंडी]] || {{cr|WIN}} २५ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213875.html ट्वेंटी२० १०७८] || ६ मार्च || [[लसिथ मलिंगा]] || [[किरॉन पोलार्ड]] || [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कॅंडी]] || {{cr|WIN}} ७ गडी राखून |} ==मार्च== ===भारतात आयर्लंड विरुद्ध अफगाणिस्तान=== {{main|आयर्लंड क्रिकेट संघाचा अफगाणिस्तान दौरा (भारतामध्ये), २०१९-२०}} {| class="wikitable" |- ! colspan="9"| आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1216416.html ट्वेंटी२० १०७७] || ६ मार्च || [[असगर अफगाण]] || [[अँड्र्यू बालबर्नी]] || [[शहीद विजय सिंह पथिक क्रीडा संकुल|ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|AFG|२०१३}} ११ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|ड-लु-स]]) |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1216417.html ट्वेंटी२० १०७९] || ८ मार्च || [[असगर अफगाण]] || [[अँड्र्यू बालबर्नी]] || [[शहीद विजय सिंह पथिक क्रीडा संकुल|ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|AFG|२०१३}} २१ धावांनी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1216418.html ट्वेंटी२० १०८३] || १० मार्च || [[असगर अफगाण]] || [[अँड्र्यू बालबर्नी]] || [[शहीद विजय सिंह पथिक क्रीडा संकुल|ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || सामना बरोबरीत सुटला ({{cr|IRE}}नी [[सुपर ओव्हर]] जिंकली) |} ===इंग्लंडचा श्रीलंका दौरा=== कोविड-१९ महामारीमुळे मार्च २०२० मध्ये दोन कसोटी सामने पुढे ढकलण्यात आले होते, ज्याची मालिका [[इंग्लंड क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२०-२१|जानेवारी २०२१]] मध्ये पुन्हा शेड्यूल करण्यात आली होती.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/51868423 |title=Coronavirus: England Test series in Sri Lanka called-off |work=BBC Sport |access-date=13 March 2020}}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="9"| [[२०१९-२०२१ आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप]] - कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204856.html कसोटी २३८७अ] || १९-२३ मार्च || [[दिमुथ करुणारत्ने]] || [[जो रूट]] || [[गॅले आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[गॅले]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204857.html कसोटी २३८७ब] || २७-३१ मार्च || [[दिमुथ करुणारत्ने]] || [[जो रूट]] || [[सिंगली स्पोर्ट्स क्लब क्रिकेट ग्राउंड|सिंहलीज स्पोर्ट्स क्लब ग्राउंड]], [[कोलंबो]] || |} ===मुजीब १०० टी२० कप बांगलादेश=== {{main|मुजीब १०० टी२० कप बांगलादेश २०२०}} कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे मार्च २०२० मध्ये दोन टी२०आ सामने पुढे ढकलण्यात आले होते.<ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/112684/bcb-postpones-world-xi-asia-xi-clash-amid-covid-19-outbreak |title=BCB postpones World XI-Asia XI clashes amid COVID-19 outbreak |work=CricBuzz |access-date=11 March 2020}}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="9"| आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197908.html ट्वेंटी२० १०८४अ] || २१ मार्च || || || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197909.html ट्वेंटी२० १०८४ब] || २२ मार्च || || || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || |} ===ऑस्ट्रेलिया महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०१९-२०}} मार्च २०२० च्या सुरुवातीला, कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे दौरा पुढे ढकलण्यात आला.<ref>{{cite web|url=https://www.cricket.com.au/news/corona-virus-covid-19-cricket-odi-australia-new-zealand-scg-sydney-hobart-crowds-panedemic/2020-03-13 |title=COVID-19 pandemic sends ODIs behind closed doors |work=Cricket Australia |access-date=13 March 2020}}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|[[२०१७-२० आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप]] – महिला एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1188663.html म.ए.दि. ११८०अ] || २२ मार्च || [[डेन व्हॅन निकेर्क]] || || [[किंग्समीड क्रिकेट ग्राउंड]], [[डर्बन]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1188664.html म.ए.दि. ११८०ब] || २५ मार्च || [[डेन व्हॅन निकेर्क]] || || सिटी ओव्हल, [[पीटरमारिट्झबर्ग]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1188665.html म.ए.दि. ११८०क] || २८ मार्च || [[डेन व्हॅन निकेर्क]] || || [[बफेलो पार्क]], [[पूर्व लंडन, पूर्व केप|पूर्व लंडन]] || |- ! colspan="9"|महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1188666.html म.ट्वेंटी ८६६अ] || ३१ मार्च || || || [[बफेलो पार्क]], [[पूर्व लंडन, पूर्व केप|पूर्व लंडन]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1188667.html म.ट्वेंटी ८६६ब] || ३ एप्रिल || || || [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, गौतेंग|बेनोनी]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1188668.html म.ट्वेंटी ८६६क] || ४ एप्रिल || || || [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, गौतेंग|बेनोनी]] || |} ===ऑस्ट्रेलियाचा न्यू झीलंड दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०१९-२०}} मार्च २०२० मध्ये कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे ही मालिका रद्द करण्यात आली होती.<ref>{{cite web|url=https://www.cricket.com.au/news/australia-new-zealand-odi-suspended-border-restrictions-t20-tour-covid-19-coronavirus/2020-03-14 |title=AUSvNZ ODIs, T20s suspended due to COVID-19 |work=Cricket Australia |access-date=14 March 2020}}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="9"| आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187696.html पहिली ट्वेंटी२०] || २४ मार्च || || || [[ओटागो ओव्हल विद्यापीठ]], [[ड्युनेडिन]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187697.html दुसरी ट्वेंटी२०] || २७ मार्च || || || [[ईडन पार्क|ईडन पार्क क्रमांक १]], [[ऑकलंड]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187698.html तिसरी ट्वेंटी२०] || २९ मार्च || || || [[हॅगली ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || |} ===नेदरलँडचा नामिबिया दौरा=== {{main|नेदरलँड्स क्रिकेट संघाचा नामिबिया दौरा, २०१९-२०}} मार्च २०२० मध्ये कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे हा दौरा रद्द करण्यात आला होता.<ref>{{cite web |url=https://www.kncb.nl/en/news/mens-tour-to-namibia-cancelled/ |title=Men’s tour to Namibia cancelled |work=Royal Dutch Cricket Association |access-date=13 March 2020 |archive-date=2023-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314172206/https://www.kncb.nl/en/news/mens-tour-to-namibia-cancelled/ |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1214755.html पहिली ट्वेंटी२०] || २५ मार्च || || [[पीटर सीलार]] || [[वॉंडरर्स क्रिकेट ग्राउंड]], [[विंडहोक]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1214756.html दुसरी ट्वेंटी२०] || २६ मार्च || || [[पीटर सीलार]] || [[वॉंडरर्स क्रिकेट ग्राउंड]], [[विंडहोक]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1214757.html तिसरी ट्वेंटी२०] || २८ मार्च || || [[पीटर सीलार]] || [[वॉंडरर्स क्रिकेट ग्राउंड]], [[विंडहोक]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1214760.html चौथी ट्वेंटी२०] || १ एप्रिल || || [[पीटर सीलार]] || [[वॉंडरर्स क्रिकेट ग्राउंड]], [[विंडहोक]] || |- ! colspan="9"|आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1214758.html पहिला सामना] || २९ मार्च || || [[पीटर सीलार]] || [[वॉंडरर्स क्रिकेट ग्राउंड]], [[विंडहोक]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1214759.html दुसरा सामना] || ३१ मार्च || || [[पीटर सीलार]] || [[वॉंडरर्स क्रिकेट ग्राउंड]], [[विंडहोक]] || |} ==एप्रिल== ===अमेरिका तिरंगी मालिका=== {{main|२०२० अमेरिका तिरंगी मालिका}} कोविड-१९ महामारीमुळे मार्च २०२० मध्ये एकदिवसीय मालिका पुढे ढकलण्यात आली होती.<ref>{{cite web|url=https://www.usacricket.org/media-release/mens-cricket-world-cup-league-2-in-usa-postponed-due-to-coronavirus-outbreak/ |title=Men's Cricket World Cup League 2 in USA Postponed due to Coronavirus outbreak |work=USA Cricket |access-date=13 March 2020}}</ref> {| class="wikitable" ! colspan="9"|[[२०१९-२०२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! कर्णधार १ ! संघ २ ! कर्णधार २ ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1215672.html पहिला सामना] || १ एप्रिल || {{cr|USA}} || || {{cr|UAE}} || || [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], लॉडरहिल || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1215673.html दुसरा सामना] || २ एप्रिल || {{cr|SCO}} || || {{cr|UAE}} || || [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], लॉडरहिल || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1215674.html तिसरा सामना] || ४ एप्रिल || {{cr|USA}} || || {{cr|SCO}} || || [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], लॉडरहिल || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1215675.html चौथा सामना] || ५ एप्रिल || {{cr|USA}} || || {{cr|UAE}} || || [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], लॉडरहिल || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1215676.html पाचवा सामना] || ७ एप्रिल || {{cr|SCO}} || || {{cr|UAE}} || || [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], लॉडरहिल || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1215677.html सहावी वनडे] || ८ एप्रिल || {{cr|USA}} || || {{cr|SCO}} || || [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], लॉडरहिल || |} ===आयर्लंडचा झिबाब्वे दौरा=== {{main|आयर्लंड क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०१९-२०}} मार्च २०२० मध्ये कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे हा दौरा रद्द करण्यात आला होता.<ref>{{cite web|url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/cricket/irelands-zimbabwe-tour-to-be-cancelled-39043769.html |title=Ireland's Zimbabwe tour to be cancelled |work=Belfast Telegraph |access-date=16 March 2020}}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="9"| आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1219051.html पहिली ट्वेंटी२०] || २ एप्रिल || || || [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1219052.html दुसरी ट्वेंटी२०] || ४ एप्रिल || || || [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1219053.html तिसरी ट्वेंटी२०] || ५ एप्रिल || || || [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- ! colspan="9"| आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1219054.html पहिला सामना] || ८ एप्रिल || || || [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1219055.html दुसरा सामना] || १० एप्रिल || || || [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1219056.html तिसरा सामना] || १२ एप्रिल || || || [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || |} ===थायलंड महिला चौरंगी मालिका=== आयर्लंड, नेदरलँड, झिम्बाब्वे आणि यजमान थायलंड यांच्यातील महिला चौरंगी मालिका मार्च २०२० च्या सुरुवातीला कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे रद्द करण्यात आली होती.<ref name="CV1"/><ref name="CV2"/> ===नामिबिया तिरंगी मालिका=== {{main|२०२० नामिबिया तिरंगी मालिका (एप्रिल)}} कोविड-१९ महामारीमुळे मार्च २०२० मध्ये एकदिवसीय मालिका पुढे ढकलण्यात आली होती.<ref name="ICC-pp"/> {| class="wikitable" ! colspan="9"|[[२०१९-२०२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! कर्णधार १ ! संघ २ ! कर्णधार २ ! स्थळ ! निकाल |- | [ 1st ODI] || २० एप्रिल || || || || || [[वॉंडरर्स क्रिकेट ग्राउंड]], [[विंडहोक]] || |- | [ दुसरा सामना] || २१ एप्रिल || || || || || [[वॉंडरर्स क्रिकेट ग्राउंड]], [[विंडहोक]] || |- | [ तिसरा सामना] || २३ एप्रिल || || || || || [[वॉंडरर्स क्रिकेट ग्राउंड]], [[विंडहोक]] || |- | [ चौथा सामना] || २४ एप्रिल || || || || || [[वॉंडरर्स क्रिकेट ग्राउंड]], [[विंडहोक]] || |- | [ पाचवा वनडे] || २६ एप्रिल || || || || || [[वॉंडरर्स क्रिकेट ग्राउंड]], [[विंडहोक]] || |- | [ सहावी वनडे] || २७ एप्रिल || || || || || [[वॉंडरर्स क्रिकेट ग्राउंड]], [[विंडहोक]] || |} ==संदर्भ== {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१९-२०}} [[वर्ग:इ.स. २०१९ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२० मधील क्रिकेट]] 5ptppg0lts3guo34wjim1kyobozm48d 0 252229 2688210 2644880 2026-06-09T03:19:46Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2688210 wikitext text/x-wiki {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०१९-२०|२०२०-२१}} {{TOCRight|limit=2}} == मोसम आढावा == {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan=8 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | सुरुवात दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! colspan=5 | निकाल [सामने] |- ! width=50 | [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी]] ! width=50 | [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने|एकदिवसीय]] ! width=50 | [[२०-२० सामने|ट्वेंटी२०]] ! width=50 | [[प्रथम श्रेणी क्रिकेट|प्र.श्रे.]] ! width=50 | [[लिस्ट - अ सामने|लि-अ]] |- | style="text-align:left" | [[#बांगलादेशचा आयर्लंड आणि इंग्लंड दौरा|१४ मे २०२०]]{{refn|group=n|name=COVID|कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे हा दौरा रद्द करण्यात आला.}} | style="text-align:left" | {{flagicon|ENG}} {{cr|IRE}} | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | — || [३] || [४] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#न्यू झीलंडचा स्कॉटलंड दौरा|१० जून २०२०]]{{refn|group=n|name=COVID}} | style="text-align:left" | {{cr|SCO}} | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | — || [१] || [१] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा|११ जून २०२०]]{{refn|group=n|name=COVID}} | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | [२] || — || — || — || — |- | style="text-align:left" | [[#न्यू झीलंडचा नेदरलँड्स दौरा|१५ जून २०२०]]{{refn|group=n|name=COVID}} | style="text-align:left" | {{cr|NED}} | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | — || — || [१] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा|१९ जून २०२०]]{{refn|group=n|name=COVID}} | style="text-align:left" | {{cr|IRE}} | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | — || [३] || [३] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलियाचा स्कॉटलंड दौरा|२९ जून २०२०]]{{refn|group=n|name=COVID}} | style="text-align:left" | {{cr|SCO}} | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | — || — || [१] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#दक्षिण आफ्रिकेचा श्रीलंका दौरा|जून २०२०]]{{refn|group=n|name=COVID}} | style="text-align:left" | {{cr|SL}} | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | — || [३] || [३] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#पाकिस्तानचा नेदरलँड्स दौरा|४ जुलै २०२०]]{{refn|group=n|name=COVID}} | style="text-align:left" | {{cr|NED}} | style="text-align:left" | {{cr|PAK}} | — || [३] || — || — || — |- | style="text-align:left" | [[#वेस्ट इंडीजचा इंग्लंड दौरा|८ जुलै २०२०]] | style="text-align:left" | {{cr|ENG}} | style="text-align:left" | {{cr|WIN}} | २-१ [३] || — || — || — || — |- | style="text-align:left" | [[#न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा|८ जुलै २०२०]]{{refn|group=n|name=Fixture clash|वेस्ट इंडिजच्या इंग्लंड दौर्‍याचे वेळापत्रक बदलल्यानंतर झालेल्या सामन्यातील संघर्षामुळे हा दौरा रद्द करण्यात आला.}} | style="text-align:left" | {{cr|WIN}} | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | — || [३] || [३] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#पाकिस्तानचा आयर्लंड दौरा|१२ जुलै २०२०]]{{refn|group=n|name=COVID}} | style="text-align:left" | {{cr|IRE}} | style="text-align:left" | {{cr|PAK}} | — || — || [२] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#दक्षिण आफ्रिकेचा वेस्ट इंडीज आणि अमेरिका दौरा|२३ जुलै २०२०]]{{refn|group=n|name=Fixture clash}} | style="text-align:left" | {{flagicon|USA}} {{cr|WIN}} | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | [२] || — || [५] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#आयर्लंडचा इंग्लंड दौरा|३० जुलै २०२०]] | style="text-align:left" | {{cr|ENG}} | style="text-align:left" | {{cr|IRE}} | — || २-१ [३] || — || — || — |- | style="text-align:left" | [[#वेस्ट इंडीजचा नेदरलँड्स दौरा|जुलै २०२०]]{{refn|group=n|name=COVID}} | style="text-align:left" | {{cr|NED}} | style="text-align:left" | {{cr|WIN}} | — || [३] || — || — || — |- | style="text-align:left" | [[#अफगाणिस्तानचा झिम्बाब्वे दौरा|जुलै २०२०]]{{refn|group=n|name=COVID}} | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} | style="text-align:left" | {{cr|AFG|२०१३}} | — || — || [५] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा|५ ऑगस्ट २०२०]] | style="text-align:left" | {{cr|ENG}} | style="text-align:left" | {{cr|PAK}} | १-० [३] || — || १-१ [३] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#झिम्बाब्वेचा ऑस्ट्रेलिया दौरा|९ ऑगस्ट २०२०]]{{refn|group=n|name=COVID}} | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} | — || [३] || — || — || — |- | style="text-align:left" | [[#न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा|ऑगस्ट २०२०]]{{refn|group=n|name=COVID}} | style="text-align:left" | {{cr|BAN}} | style="text-align:left" | {{cr|NZ}} | [२] || — || — || — || — |- | style="text-align:left" | [[#भारताचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|ऑगस्ट २०२०]]{{refn|group=n|name=IPL|२०२० इंडियन प्रीमियर लीगच्या फेरशेड्यूलनंतर झालेल्या सामन्यातील संघर्षामुळे हा दौरा रद्द करण्यात आला.}} | style="text-align:left" | {{cr|SA}} | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | — || — || [३] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#भारताचा झिम्बाब्वे दौरा|ऑगस्ट २०२०]]{{refn|group=n|name=COVID}} | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | — || [३] || — || — || — |- | style="text-align:left" | [[#भारताचा श्रीलंका दौरा|ऑगस्ट २०२०]]{{refn|group=n|name=COVID}} | style="text-align:left" | {{cr|SL}} | style="text-align:left" | {{cr|IND}} | — || [३] || [३] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रेलियाचा इंग्लंड दौरा|४ सप्टेंबर २०२०]] | style="text-align:left" | {{cr|ENG}} | style="text-align:left" | {{cr|AUS}} | — || १-२ [३] || २-१ [३] || — || — |- | style="text-align:left" | [[#नेदरलँडचा झिम्बाब्वे दौरा|९ सप्टेंबर २०२०]]{{refn|group=n|name=COVID}} | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} | style="text-align:left" | {{cr|NED}} | — || [३] || — || — || — |- ! colspan=8 |आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! सुरुवात दिनांक ! colspan=4 | स्पर्धा ! colspan=3 | विजेते |- | style="text-align:left" | [[#पापुआ न्यू गिनी तिरंगी मालिका|९ जून २०२०]]{{refn|group=n|name=ODI|एकदिवसीय मालिका होणार होती, परंतु कोविड-१९ महामारीमुळे ती रद्द करण्यात आली.}} | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|PNG}} [[२०२० पापुआ न्यू गिनी तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" colspan=3 {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#नेदरलँड्स चौरंगी मालिका|१८ जून २०२०]]{{refn|group=n|name=ODI}} | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|NED}} [[२०२० नेदरलँड्स चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" colspan=3 {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|४ जुलै २०२०]]{{refn|group=n|name=ODI}} | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|SCO}} २०२० स्कॉटलंड तिरंगी मालिका | style="text-align:left" colspan=3 {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#युगांडा क्रिकेट वर्ल्ड कप चॅलेंज लीग ब|३ ऑगस्ट २०२०]]<ref name="Uga" group="n">लिस्ट ए मालिका होणार होती, परंतु कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे ती रद्द करण्यात आली.</ref> | style="text-align:left" colspan=4 | {{flagicon|UGA}} [[२०२० युगांडा क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब]] | style="text-align:left" colspan=3 {{n/a}} |} {| class="wikitable unsortable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan=6 | महिलांचे आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | सुरुवात दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! colspan=3 | निकाल [सामने] |- ! width=50 | म.कसोटी ! width=50 | म.एकदिवसीय ! width=50 | म.ट्वेंटी२० |- | style="text-align:left" | [[#भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा|२५ जून २०२०]]{{refn|group=n|name=COVID}} | style="text-align:left" | {{crw|ENG}} | style="text-align:left" | {{crw|IND}} | — || [४] || [२] |- | style="text-align:left" | [[#दक्षिण आफ्रिका महिलांचा इंग्लंड दौरा|१ सप्टेंबर २०२०]]{{refn|group=n|name=COVID}} | style="text-align:left" | {{crw|ENG}} | style="text-align:left" | {{crw|SA}} | — || [४] || [२] |- | style="text-align:left" | [[#वेस्ट इंडीज महिलांचा इंग्लंड दौरा|२१ सप्टेंबर २०२०]] | style="text-align:left" | {{crw|ENG}} | style="text-align:left" | {{crw|WIN}} | — || — || ५-० [५] |} ==मे== ===बांगलादेशचा आयर्लंड आणि इंग्लंड दौरा=== मार्च २०२० मध्ये कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे हा दौरा पुढे ढकलण्यात आला होता<ref>{{cite web |url=https://www.cricketeurope.com/DATABASE/ARTICLES2020/articles/000003/000372.shtml |title=Ireland postpone series against Bangladesh |work=Cricket Europe |access-date=21 March 2020 |archive-date=2023-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230201145049/https://www.cricketeurope.com/DATABASE/ARTICLES2020/articles/000003/000372.shtml |url-status=dead }}</ref> आणि नंतर मे २०२२ मध्ये पुन्हा शेड्यूल करण्यात आला होता.<ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/119826/bangladesh-to-only-play-odis-in-ireland |title=Bangladesh to only play ODIs in Ireland |work=CricBuzz |access-date=12 November 2021}}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|[[२०२०-२०२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग]] – एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1211017.html पहिला सामना] || १४ मे || || || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट ग्राउंड)|स्टॉर्मॉन्ट]], [[बेलफास्ट]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1211018.html दुसरा सामना] || १६ मे || || || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट ग्राउंड)|स्टॉर्मॉन्ट]], [[बेलफास्ट]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1211019.html तिसरा सामना] || १९ मे || || || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट ग्राउंड)|स्टॉर्मॉन्ट]], [[बेलफास्ट]] || |- ! colspan="9"|आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [पहिली टी२०आ] || २२ मे || || || [[ओव्हल]], [[लंडन]] || |- | [दुसरी टी२०आ] || २४ मे || || || [[काउंटी क्रिकेट ग्राउंड, चेम्सफोर्ड]] || |- | [तिसरी टी२०आ] || २७ मे || || || [[ब्रिस्टल काउंटी ग्राउंड|कौंटी ग्राउंड]], [[ब्रिस्टल]] || |- | [चौथी टी२०आ] || २९ मे || || || [[एजबॅस्टन क्रिकेट ग्राउंड|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || |} ==जून== ===पापुआ न्यू गिनी तिरंगी मालिका=== {{main|२०२० पापुआ न्यू गिनी तिरंगी मालिका}} कोविड-१९ महामारीमुळे मार्च २०२० मध्ये एकदिवसीय मालिका पुढे ढकलण्यात आली होती.<ref name="ICC-pp"/> {| class="wikitable" ! colspan="9"|[[२०१९-२०२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! कर्णधार १ ! संघ २ ! कर्णधार २ ! स्थळ ! निकाल |- | [पहिला सामना] || ९ जून || || || || || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || |- | [दुसरा सामना] || १० जून || || || || || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || |- | [तिसरा सामना] || १२ जून || || || || || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || |- | [चौथा सामना] || १३ जून || || || || || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || |- | [पाचवा सामना] || १५ जून || || || || || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || |- | [सहावी वनडे] || १६ जून || || || || || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || |} ===न्यू झीलंडचा स्कॉटलंड दौरा=== कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे मे २०२० मध्ये हा दौरा पुढे ढकलण्यात आला होता.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/52667316 |title=Scotland v New Zealand games postponed amid coronavirus outbreak |work=[[बीबीसी स्पोर्ट]] |access-date=15 May 2020}}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|एकमेव आंतरराष्ट्रीय टी२० |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1210427.html एकमेव टी२०आ] || १० जून || || || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबर्ग]] || |- ! colspan="9"|एकमेव वनडे |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1201663.html एकमेव वनडे] || १२ जून || || || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबर्ग]] || |} ===ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२०}} कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे एप्रिल २०२० मध्ये हा दौरा पुढे ढकलण्यात आला.<ref>{{cite web|url=https://www.cricket.com.au/news/australia-test-tour-of-bangladesh-postponed-2020-world-test-championship-coronavirus-covid-19/2020-04-09 |title=Scheduling crunch looms as Bangladesh tour postponed |work=Cricket Australia |access-date=9 April 2020}}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="9"| [[२०१९-२०२१ आयसीसी विश्व टेस्ट चॅम्पियनशिप]] – कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1219116.html पहिली कसोटी] || ११-१५ जून || || || [[जोहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चितगाव]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1219117.html दुसरी कसोटी] || १९-२३ जून || || || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || |} ===न्यू झीलंडचा नेदरलँड्स दौरा=== {{main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा नेदरलँड्स दौरा, २०२०}} कोविड-१९ महामारीमुळे एप्रिल २०२० मध्ये सामना पुढे ढकलण्यात आला होता.<ref>{{cite web|url=https://www.stuff.co.nz/sport/cricket/121213055/coronavirus-huge-cloud-over-black-caps-tours-to-uk-and-west-indies-because-of-covid19 |title=Coronavirus: Huge cloud over Black Caps tours to UK and West Indies because of Covid-19 |work=Stuff |access-date=23 April 2020}}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|एकमेव आंतरराष्ट्रीय टी२० |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1216420.html एकमेव टी२०आ] || १५ जून || || || [[हेझेलारवेग स्टेडियम]], [[रॉटरडॅम]] || |} ===नेदरलँड्स चौरंगी मालिका=== {{main|२०२० नेदरलँड्स चौरंगी मालिका}} कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे एप्रिल २०२० मध्ये ही मालिका पुढे ढकलण्यात आली होती.<ref>{{cite web |url=https://www.cricketeurope.com/DATABASE/ARTICLES2020/articles/000004/000476.shtml |title=All international matches in the Netherlands postponed |work=Cricket Europe |access-date=23 April 2020 |archive-date=2022-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220207043433/https://www.cricketeurope.com/DATABASE/ARTICLES2020/articles/000004/000476.shtml |url-status=dead }}</ref> ===न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा=== कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे मे २०२० मध्ये हा दौरा पुढे ढकलण्यात आला होता.<ref name="IrePak">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/52664231/ |title=Ireland: Home games against New Zealand and Pakistan called off because of Covid-19 restrictions |work=[[बीबीसी स्पोर्ट]] |access-date=15 May 2020}}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="9"| आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1211009.html पहिली टी२०आ] || १९ जून || || || [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब ग्राउंड]], माघेरामासन || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1211010.html दुसरी टी२०आ] || २१ जून || || || [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब ग्राउंड]], माघेरामासन || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1211011.html तिसरी टी२०आ] || २३ जून || || || [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब ग्राउंड]], माघेरामासन || |- ! colspan="9"|[[२०२०-२०२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग]] – एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1211012.html पहिला सामना] || २७ जून || || || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट ग्राउंड)|स्टॉर्मॉन्ट]], [[बेलफास्ट]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1211013.html दुसरा सामना] || ३० जून || || || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट ग्राउंड)|स्टॉर्मॉन्ट]], [[बेलफास्ट]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1211014.html तिसरा सामना] || २ जुलै || || || [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट ग्राउंड)|स्टॉर्मॉन्ट]], [[बेलफास्ट]] || |} ===भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा=== कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे एप्रिल २०२० मध्ये हा दौरा पुढे ढकलण्यात आला.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/52409980 |title=Season delayed until July as England-West Indies postponed |work=BBC Sport |access-date=24 April 2020}}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [पहिली मटी२०आ] || २५ जून || || || [[काउंटी ग्राउंड, टॉंटन|कौंटी ग्राउंड]], [[टॉन्टन]] || |- | [दुसरी मटी२०आ] || २७ जून || || || [[ब्रिस्टल काउंटी ग्राउंड]], [[ब्रिस्टल]] || |- ! colspan="9"|महिला एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [पहिली म.वनडे] || १ जुलै || || || [[न्यू रोड, वर्सेस्टर]] || |- | [दुसरी म.वनडे] || ४ जुलै || || || [[काउंटी क्रिकेट ग्राउंड, चेम्सफोर्ड]] || |- | [तिसरी म.वनडे] || ६ जुलै || || || [[सेंट लॉरेन्स ग्राउंड]], कँटरबरी || |- | [चौथी म.वनडे] || ९ जुलै || || || [[काउंटी क्रिकेट ग्राउंड, होव]] || |} ===दक्षिण आफ्रिकेचा श्रीलंका दौरा=== कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे एप्रिल २०२० मध्ये हा दौरा पुढे ढकलण्यात आला.<ref>{{cite web |url=https://cricket.co.za/news/35313/CSA-and-SLC-jointly-announce-postponement-of-Proteas-Tour-to-Sri-Lanka |title=CSA and SLC jointly announce postponement of Proteas Tour to Sri Lanka |work=Cricket South Africa |access-date=20 April 2020 |archive-date=1 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200501123758/https://cricket.co.za/news/35313/CSA-and-SLC-jointly-announce-postponement-of-Proteas-Tour-to-Sri-Lanka |url-status=dead }}</ref> ते [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२१-२२|सप्टेंबर २०२१]] मध्ये होण्यासाठी जुलै २०२१ मध्ये पुन्हा शेड्यूल करण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.thepapare.com/south-africa-tour-sri-lanka-2021-fixtures/ |title=South Africa tour of Sri Lanka schedule released |work=The Papare |access-date=30 July 2021}}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|[[२०२०-२०२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग]] – एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [पहिला सामना] || || || || || |- | [दुसरा सामना] || || || || || |- | [तिसरा सामना] || || || || || |- ! colspan="9"|आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [पहिली टी२०आ] || || || || || |- | [दुसरी टी२०आ] || || || || || |- | [तिसरी टी२०आ] || || || || || |} ===ऑस्ट्रेलियाचा स्कॉटलंड दौरा=== {{main|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा स्कॉटलंड दौरा, २०२०}} कोविड-१९ महामारीमुळे जून २०२० मध्ये सामना रद्द करण्यात आला होता.<ref>{{cite web|url=https://www.glasgowtimes.co.uk/sport/18522764.cricket-scotland-confirm-t20-versus-australia-cancelled/ |title=Cricket Scotland confirm T20 versus Australia has been cancelled |work=Glasgow Evening Times |access-date=17 June 2020}}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|एकमेव आंतरराष्ट्रीय टी२० |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1210428.html एकमेव टी२०आ] || २९ जून || || || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबर्ग]] || |} ==जुलै== ===पाकिस्तानचा नेदरलँड्स दौरा=== कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे एप्रिल २०२० मध्ये हा दौरा पुढे ढकलण्यात आला.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/29083254/pakistan-tour-netherlands-postponed-indefinitely |title=Pakistan's tour of Netherlands postponed indefinitely |work=ESPN Cricinfo |access-date=23 April 2020}}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|[[२०२०-२०२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग]] – एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202521.html पहिला सामना] || ४ जुलै || || || [[व्हीआरए क्रिकेट मैदान]], अॅम्स्टेलवीन || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202522.html दुसरा सामना] || ७ जुलै || || || [[व्हीआरए क्रिकेट मैदान]], अॅम्स्टेलवीन || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202523.html तिसरा सामना] || ९ जुलै || || || [[व्हीआरए क्रिकेट मैदान]], अॅम्स्टेलवीन || |} ===स्कॉटलंड तिरंगी मालिका=== कोविड-१९ महामारीमुळे जून २०२० मध्ये एकदिवसीय मालिका पुढे ढकलण्यात आली होती.<ref>{{cite web|url=http://www.cricketscotland.com/ninth-round-of-cricket-world-cup-league-2-postponed/ |title=Ninth round of Cricket World Cup League 2 postponed |work=Cricket Scotland |access-date=11 June 2020}}</ref> {| class="wikitable" ! colspan="9"|[[२०१९-२०२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! कर्णधार १ ! संघ २ ! कर्णधार २ ! स्थळ ! निकाल |- | [पहिला सामना] || ४ जुलै || || || || || || |- | [दुसरा सामना] || ५ जुलै || || || || || || |- | [तिसरा सामना] || ७ जुलै || || || || || || |- | [चौथा सामना] || ८ जुलै || || || || || || |- | [पाचवा सामना] || १० जुलै || || || || || || |- | [सहावी वनडे] || ११ जुलै || || || || || || |} ===वेस्ट इंडीजचा इंग्लंड दौरा=== {{मुख्यलेख|वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२०}} {| class="wikitable" ! colspan="9"|[[२०१९-२१ विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] - कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198232.html कसोटी २३८८] || ८-१२ जुलै || [[बेन स्टोक्स]] || [[जेसन होल्डर]] || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|WIN}} ४ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198233.html कसोटी २३८९] || १६-२० जुलै || [[ज्यो रूट]] || [[जेसन होल्डर]] || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} ११३ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198234.html कसोटी २३९०] || २४-२८ जुलै || [[ज्यो रूट]] || [[जेसन होल्डर]] || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} २६९ धावांनी विजयी |} ===न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा=== वेस्ट इंडीजच्या [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२०|इंग्लंड दौऱ्याचे]] वेळापत्रक बदलल्यानंतर झालेल्या लढतीमुळे हा दौरा पुढे ढकलण्यात आला.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/50404085 |title=New Zealand in West Indies 2020 |work=BBC Sport |access-date=2 July 2020}}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|[[२०२०-२०२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग]] – एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204899.html पहिला सामना] || ८ जुलै || || || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्स स्टेडियम]], [[अँटिग्वा]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204900.html दुसरा सामना] || १० जुलै || || || [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्स स्टेडियम]], [[अँटिग्वा]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204901.html तिसरा सामना] || १३ जुलै || || || [[विंडसर पार्क (डोमिनिका)|विंडसर पार्क]], [[डोमिनिका]] || |- ! colspan="9"| आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204902.html पहिली टी२०आ] || १५ जुलै || || || [[विंडसर पार्क (डोमिनिका)|विंडसर पार्क]], [[डोमिनिका]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204903.html दुसरी टी२०आ] || १८ जुलै || || || [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम|गियाना नॅशनल स्टेडियम]], [[गियाना]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204904.html तिसरी टी२०आ] || १९ जुलै || || || [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम|गियाना नॅशनल स्टेडियम]], [[गियाना]] || |} ===पाकिस्तानचा आयर्लंड दौरा=== मे २०२० मध्ये कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे दौरा पुढे ढकलण्यात आला होता,<ref name="IrePak" /> [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२१|पुढील वर्षासाठी]] सामने पुन्हा शेड्यूल करण्यात आले होते. <ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/ireland-could-host-pakistan-t20is-in-england-but-test-opportunities-remain-limited-1246421 |title=Ireland could host Pakistan T20Is in England but Test opportunities remain limited |work=ESPN Cricinfo |access-date=5 January 2021}}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202524.html पहिली टी२०आ] || १२ जुलै || || || [[मलाहाइड क्रिकेट क्लब ग्राउंड|द व्हिलेज]], [[डब्लिन]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202525.html दुसरी टी२०आ] || १४ जुलै || || || [[मलाहाइड क्रिकेट क्लब ग्राउंड|द व्हिलेज]], [[डब्लिन]] || |} ===दक्षिण आफ्रिकेचा वेस्ट इंडीज आणि अमेरिका दौरा=== वेस्ट इंडीजच्या [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२०|इंग्लंड दौऱ्याचे]] शेड्युल बदलल्यानंतर झालेल्या सामन्यातील संघर्षामुळे हा दौरा पुढे ढकलण्यात आला<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/50404956 |title=South Africa in West Indies 2020 |work=BBC Sport |access-date=12 July 2020}}</ref> आणि [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२१|जून २०२१]] साठी पुन्हा शेड्यूल करण्यात आला.<ref>{{cite web|url=https://www.firstpost.com/firstcricket/sports-news/south-africa-to-tour-west-indies-for-two-tests-five-t20is-in-june-9598451.html |title=South Africa to tour West Indies for two Tests, five T20Is in June |work=First Post |access-date=7 May 2021}}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="9"| [[२०१९-२०२१ आयसीसी विश्व टेस्ट चॅम्पियनशिप]] – कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204890.html पहिली कसोटी] || २३-२७ जुलै || || || [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204891.html दुसरी कसोटी] || ३१ जुलै - ४ ऑगस्ट || || || [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट ग्राउंड]], [[सेंट लुसिया]] || |- ! colspan="9"| आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204892.html पहिली टी२०आ] || ८ ऑगस्ट || || || [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], लॉडरहिल || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204893.html दुसरी टी२०आ] || ९ ऑगस्ट || || || [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], लॉडरहिल || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204894.html तिसरी टी२०आ] || १२ ऑगस्ट || || || [[सबिना पार्क]], [[जमैका]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204895.html चौथी टी२०आ] || १५ ऑगस्ट || || || [[सबिना पार्क]], [[जमैका]] || |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204896.html पाचवी टी२०आ] || १६ ऑगस्ट || || || [[सबिना पार्क]], [[जमैका]] || |} ===वेस्ट इंडीजचा नेदरलँड्स दौरा=== कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे एप्रिल २०२० मध्ये हा दौरा पुढे ढकलण्यात आला होता<ref>{{cite web|url=https://www.cricketworld.com/pakistan-s-tour-to-netherlands-postponed/63014.htm |title=Pakistan’s tour to Netherlands postponed |work=Cricket World |access-date=23 April 2020}}</ref> आणि [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा नेदरलँड्स दौरा, २०२२|जून २०२२]] मध्ये पुनर्नियोजित करण्यात आला होता.<ref>{{cite web |url=https://www.kncb.nl/nieuws/data-bekend-van-cwc-super-league-serie-nederland-west-indie/ |title=Data bekend van CWC Super League serie Nederland - West-Indië |work=Royal Dutch Cricket Association |access-date=12 October 2021 |archive-date=2023-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230308075804/https://www.kncb.nl/nieuws/data-bekend-van-cwc-super-league-serie-nederland-west-indie/ |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|[[२०२०-२०२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग]] – एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [पहिला सामना] || || || || || |- | [दुसरा सामना] || || || || || |- | [तिसरा सामना] || || || || || |} ===आयर्लंडचा इंग्लंड दौरा=== {{मुख्यलेख|आयर्लंड क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२०}} {| class="wikitable" ! colspan="9"|[[२०२०-२२ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग]] - आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198247.html ए.दि. ४२५६] || ३० जुलै || [[आयॉन मॉर्गन]] || [[अँड्रु बल्बिर्नी]] || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} ६ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198248.html ए.दि. ४२५७] || १ ऑगस्ट || [[आयॉन मॉर्गन]] || [[अँड्रु बल्बिर्नी]] || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} ४ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198249.html ए.दि. ४२५८] || ४ ऑगस्ट || [[आयॉन मॉर्गन]] || [[अँड्रु बल्बिर्नी]] || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|IRE}} ७ गडी राखून विजयी |} ===अफगाणिस्तानचा झिम्बाब्वे=== कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे ऑगस्ट २०२० मध्ये हा दौरा पुढे ढकलण्यात आला होता.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/29619831/covid-19-impact-zimbabwe-v-afghanistan-t20i-series-called-off |title=Covid-19 impact: Zimbabwe v Afghanistan T20I series called off |work=ESPN Cricinfo |access-date=8 August 2020}}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [पहिली टी२०आ] || || || || || |- | [दुसरी टी२०आ] || || || || || |- | [तिसरी टी२०आ] || || || || || |- | [चौथी टी२०आ] || || || || || |- | [पाचवी टी२०आ] || || || || || |} ==ऑगस्ट== ===युगांडा क्रिकेट वर्ल्ड कप चॅलेंज लीग ब=== {{main|२०२० युगांडा क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब}} कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे लिस्ट ए मालिका जून २०२० मध्ये पुढे ढकलण्यात आली होती.<ref>{{cite web |url=https://www.aninews.in/news/sports/cricket/icc-postpones-2-series-on-road-to-world-cup-202320200611125038/ |title=ICC postpones 2 series on road to World Cup 2023 |work=ANI News |access-date=11 June 2020 |archive-date=2023-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230308081459/https://www.aninews.in/news/sports/cricket/icc-postpones-2-series-on-road-to-world-cup-202320200611125038/ |url-status=dead }}</ref> ===पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा=== {{मुख्यलेख|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२०}} {| class="wikitable" ! colspan="9"|[[२०१९-२१ विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] - कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198241.html कसोटी २३९१] || ५-९ ऑगस्ट || [[ज्यो रूट]] || [[अझहर अली]] || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} ६ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198242.html कसोटी २३९२] || १३-१७ ऑगस्ट || [[ज्यो रूट]] || [[अझहर अली]] || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || सामना अनिर्णित |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198243.html कसोटी २३९३] || २१-२५ ऑगस्ट || [[ज्यो रूट]] || [[अझहर अली]] || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || सामना अनिर्णित |- ! colspan="9"|आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198244.html ट्वेंटी२० १०८७] || २८ ऑगस्ट || [[आयॉन मॉर्गन]] || [[बाबर आझम]] || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मॅंचेस्टर]] || सामना अनिर्णित |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198245.html ट्वेंटी२० १०९३] || ३० ऑगस्ट || [[आयॉन मॉर्गन]] || [[बाबर आझम]] || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} ५ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198246.html ट्वेंटी२० १०९४] || १ सप्टेंबर || [[आयॉन मॉर्गन]] || [[बाबर आझम]] || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|PAK}} ५ धावांनी विजयी |} ===झिम्बाब्वेचा ऑस्ट्रेलिया दौरा=== {{main|झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२०}} कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे जून २०२० मध्ये हा दौरा पुढे ढकलण्यात आला होता.<ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/cricketnext/news/zimbabwe-tour-of-australia-in-august-postponed-due-to-covid-19-2693519.html |title=Zimbabwe Tour of Australia in August Postponed Due to COVID-19 |work=Network18 Media and Investments Ltd |access-date=30 June 2020}}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|[[२०२०-२०२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग]] – एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223963.html पहिला सामना] || ९ ऑगस्ट || || || || |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223964.html दुसरा सामना] || १२ ऑगस्ट || || || || |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223965.html तिसरा सामना] || १५ ऑगस्ट || || || [[रिव्हरवे स्टेडियम]], [[टाउन्सविले]] || |} ===न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा=== {{main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२०}} कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे जून २०२० मध्ये हा दौरा पुढे ढकलण्यात आला होता.<ref>{{cite web|url=https://www.eurosport.co.uk/cricket/new-zealand-tour-of-bangladesh-postponed-due-to-covid-19_sto7784325/story.shtml |title=New Zealand tour of Bangladesh postponed due to COVID-19 |work=Eurosport |access-date=23 June 2020}}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="9"| [[२०१९–२०२१ आयसीसी विश्व टेस्ट चॅम्पियनशिप]] – कसोटी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [पहिली कसोटी] || || || || || |- | [दुसरी कसोटी] || || || || || |} ===भारताचा दक्षिण आफ्रिका दौरा=== {{main|भारतीय क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२०}} पुनर्नियोजित २०२० इंडियन प्रीमियर लीगमधील सामन्यातील संघर्षामुळे ऑगस्ट २०२० मध्ये दौरा पुढे ढकलण्यात आला.<ref>{{cite web|url=https://sportscafe.in/cricket/articles/2020/aug/15/reports-india-unlikely-to-tour-south-africa-as-csa-looks-at-blank-coffers |title=India unlikely to tour South Africa as CSA looks at blank coffers |work=Sports Cafe |access-date=16 August 2020}}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="9"| आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [पहिली टी२०आ] || || || || || |- | [दुसरी टी२०आ] || || || || || |- | [तिसरी टी२०आ] || || || || || |} ===भारताचा झिम्बाब्वे दौरा=== कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे जून २०२० मध्ये हा दौरा पुढे ढकलण्यात आला होता.<ref name="BCCI-June">{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/1680515 |title=India's tours to Sri Lanka, Zimbabwe postponed |work=International Cricket Council |access-date=12 June 2020}}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|[[२०२०-२०२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग]] – एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [पहिला सामना] || || || || || |- | [दुसरा सामना] || || || || || |- | [तिसरा सामना] || || || || || |} ===भारताचा श्रीलंका दौरा=== हा दौरा जून २०२० मध्ये कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे पुढे ढकलण्यात आला होता<ref name="BCCI-June"/> आणि तो [[भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२१|जुलै २०२१]] मध्ये पुनर्नियोजित करण्यात आला होता.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/ci/content/story/1262602.html |title=India to play three ODIs and five T20Is in Sri Lanka, says BCCI presidentसौरव गांगुली |work=ESPN Cricinfo |access-date=9 May 2021}}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|[[२०२०-२०२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग]] – एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [पहिला सामना] || || || || || |- | [दुसरा सामना] || || || || || |- | [तिसरा सामना] || || || || || |- ! colspan="9"|आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [पहिली टी२०आ] || || || || || |- | [दुसरी टी२०आ] || || || || || |- | [तिसरी टी२०आ] || || || || || |} ==सप्टेंबर== ===दक्षिण आफ्रिका महिलांचा इंग्लंड दौरा=== कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे ऑगस्ट २०२० मध्ये हा दौरा पुढे ढकलण्यात आला होता.<ref>{{cite web |url=https://cricket.co.za/news/35853/Momentum-Proteas-unable-to-travel-for-England-Women-Tour |title=Momentum Proteas unable to travel for England Women Tour |work=Cricket South Africa |access-date=18 August 2020 |archive-date=2020-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200918133143/http://cricket.co.za/news/35853/Momentum-Proteas-unable-to-travel-for-England-Women-Tour |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [पहिली मटी२०आ] || १ सप्टेंबर || || || काउंटी क्रिकेट ग्राउंड, [[डर्बी]] || |- | [दुसरी मटी२०आ] || ४ सप्टेंबर || || || काउंटी क्रिकेट ग्राउंड, [[डर्बी]] || |- ! colspan="9"|महिला एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [पहिली म.वनडे] || ८ सप्टेंबर || || || काउंटी क्रिकेट ग्राउंड, [[डर्बी]] || |- | [दूसरी म.वनडे] || ११ सप्टेंबर || || || काउंटी क्रिकेट ग्राउंड, [[डर्बी]] || |- | [तिसरी म.वनडे] || १३ सप्टेंबर || || || काउंटी क्रिकेट ग्राउंड, [[डर्बी]] || |- | [चौथी म.वनडे] || १६ सप्टेंबर || || || काउंटी क्रिकेट ग्राउंड, [[डर्बी]] || |} ===ऑस्ट्रेलियाचा इंग्लंड दौरा=== {{मुख्यलेख|ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२०}} {| class="wikitable" ! colspan="9"|आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198235.html ट्वेंटी२० १०९५] || ४ सप्टेंबर || [[आयॉन मॉर्गन]] || [[ॲरन फिंच]] || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} २ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198236.html ट्वेंटी२० १०९६] || ६ सप्टेंबर || [[आयॉन मॉर्गन]] || [[ॲरन फिंच]] || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} ६ गडी राखून विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198237.html ट्वेंटी२० १०९७] || ८ सप्टेंबर || [[मोईन अली]] || [[ॲरन फिंच]] || [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|AUS}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="9"|[[२०२०-२२ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग]] - आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198238.html ए.दि. ४२५९] || ११ सप्टेंबर || [[आयॉन मॉर्गन]] || [[ॲरन फिंच]] || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|AUS}} १९ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198239.html ए.दि. ४२६०] || १३ सप्टेंबर || [[आयॉन मॉर्गन]] || [[ॲरन फिंच]] || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} २४ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198240.html ए.दि. ४२६१] || १६ सप्टेंबर || [[आयॉन मॉर्गन]] || [[ॲरन फिंच]] || [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|AUS}} ३ गडी राखून विजयी |} ===नेदरलँडचा झिम्बाब्वे दौरा=== {{main|नेदरलँड्स क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२०}} कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे ऑगस्ट २०२० मध्ये हा दौरा पुढे ढकलण्यात आला होता.<ref>{{cite web|url=https://www.chronicle.co.zw/zimbabwe-national-cricket-team-still-hopes-to-tour-pakistan/ |title=Zimbabwe national cricket team still hopes to tour Pakistan |work=The Chronicle |access-date=16 August 2020}}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="9"|[[२०२०-२०२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग]] – एकदिवसीय मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [पहिला सामना] || ९ सप्टेंबर || || || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || |- | [दुसरा सामना] || ११ सप्टेंबर || || || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || |- | [तिसरा सामना] || १३ सप्टेंबर || || || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || |} ===वेस्ट इंडीज महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{मुख्यलेख|वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२०}} {| class="wikitable" ! colspan="9"|महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! यजमान कर्णधार ! पाहुणा कर्णधार ! स्थळ ! निकाल |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1230855.html म.ट्वेंटी२० ८७२] || २१ सप्टेंबर || [[हेदर नाइट]] || [[स्टेफनी टेलर]] || [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|ENG}} ४७ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1230856.html म.ट्वेंटी२० ८७३] || २३ सप्टेंबर || [[हेदर नाइट]] || [[स्टेफनी टेलर]] || [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|ENG}} ४७ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1230857.html म.ट्वेंटी२० ८७५] || २६ सप्टेंबर || [[हेदर नाइट]] || [[स्टेफनी टेलर]] || [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|ENG}} २० धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1230858.html म.ट्वेंटी२० ८७७] || २८ सप्टेंबर || [[हेदर नाइट]] || [[स्टेफनी टेलर]] || [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|ENG}} ४४ धावांनी विजयी |- | [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1230859.html म.ट्वेंटी२० ८७९] || ३० सप्टेंबर || [[हेदर नाइट]] || [[स्टेफनी टेलर]] || [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|ENG}} ३ गडी राखून विजयी |} ==नोंदी== {{संदर्भयादी|group=n}} [[वर्ग:इ.स. २०२० मधील क्रिकेट]] etg681o0vjojs3bkjesmufftsykhxna 0 254280 2688227 2455538 2026-06-09T06:17:53Z Dharmadhyaksha 28394 {{विकिडेटा माहितीचौकट}} 2688227 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''कुंडिकोपनिषद''' हे उपनिषद् सामवेदाशी संबंधित आहे. या उपनिषदाच्या पहिल्या तेरा मंत्रांमध्ये [[गृहस्थ]] म्हणून जबाबदाऱ्या पूर्ण झाल्यानंतर संन्यास आश्रमात प्रवेश आणि त्यामधील जीवनचर्या यांची चर्चा केलेली आहे. त्यानंतर संन्याशाच्या अंतर्मुखी साधनांचा उल्लेख केलेला आहे. असे म्हणले आहे की आधी जप-ध्यानाच्या माध्यमातून ब्राह्मी चेतनेच्या अवतरण प्रक्रियेचा बोध करून घ्यावा आणि सर्वत्र त्या आत्मचेतनेच्या रूपाचा अनुभव करावा. त्यानंतर तन्मात्रांच्या संयमाद्वारे अनाहत नादाच्या माध्यमातून जीव चेतनेच्या उन्नयनाची साधना करावी. साधनेच्या या विशिष्ट क्रमाचा स्पष्ट उल्लेख या उपनिषदात केला गेलेला आहे. [[वर्ग:उपनिषदे]] bmejdpynoi1bxj9216803zv7u2tsdz9 0 271915 2688133 2687929 2026-06-08T15:22:18Z संतोष गोरे 135680 [[Special:Contributions/~2026-33526-03|~2026-33526-03]] ([[User talk:~2026-33526-03|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले. 2653963 wikitext text/x-wiki {{लष्करी स्थापना |name= बहादूरगड |coordinates={{coord|18|30|28.63|N|74|42|14.88|E}} |open_to_public= होय |ownership= भारत सरकार |condition= अवशेष |used= |height= {{Convert|503|m|ft}} |materials = दगड |type= भुईकोट किल्ला |native_name= धर्मवीरगड / पेडगाव चा किल्ला |map_caption=Shown within [[Maharashtra]]|map_size=300|map_type=India Maharashtra#India |caption=बहादूरगड किल्ला |image= |location=[[अहिल्यानगर जिल्हा]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] |partof= |controlledby= * [[File:Flag of the Maratha Empire.svg|border|33x30px]] मराठा (१६३७ पर्यंत) * मुघल (१६३८ - १७५८) * [[File:Flag of the Maratha Empire.svg|border|33x30px]] मराठा (१७५९ - १८१८) * {{flagcountry|United Kingdom}} ** {{flagicon image|Flag of the British East India Company (1801).svg}} ईस्ट इंडिया कंपनी (<small>१८१८ - १८५७</small>) ** {{flagicon image|British Raj Red Ensign.svg}} जुलमी ब्रिटिश राज (<small>१८५७ - १९४७</small>) * {{flagcountry|India}} (<small>१९४७ पासून</small>) }} '''बहादूर गड''' किंवा '''धर्मवीरगड''' तथा '''पेडगावचा किल्ला''' [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील एक [[भुईकोट किल्ला]] आहे. हा किल्ला [[अहिल्यानगर जिल्हा|अहिल्यानगर जिल्ह्यात]] [[दौंड]] जवळ आहे. == स्थान == बहादूरगड [[पुणे|पुण्यापासून]] सुमारे {{Convert|100|km|mi}} अंतरावर आहे. जवळचे शहर [[श्रीगोंदा]] आहे. हा किल्ला [[भीमा नदी]]च्या उत्तरेकडील [[श्रीगोंदा]] शहराच्या दक्षिणेस सुमारे {{Convert|11|km|mi}} अंतरावर [[पेडगाव]] या गावात आहे. == वर्णन == हा किल्ला आयताकृती आकाराचा आहे. या किल्ल्याला आठ प्रवेशद्वारे आहेत. गावाकडे जाण्याचा दरवाजा चांगल्या अवस्थेत आहे तर नदीच्या दिशेला असलेला दरवाजा मोडकळीस आलेला आहे.सध्या टीम धर्मवीरगडच्या माध्यमातून त्याचे संवर्धन सुरू आहे. किल्ल्याच्या आत {{Convert|5|ft|m}} उंचीचा [[हनुमान|हनुमानाचा]] पुतळा आहे. या किल्ल्यामध्ये यादव काळात निर्माण झालेल्या ६ मंदिरांचा गट आहे. [[हेमाडपंती स्थापत्यशैली|हेमाडपंती]] मंदिरे बालेश्वर, लक्ष्मी-नारायण, मल्लिकार्जुन, रामेश्वर, पाताळेश्वर आणि भैरवनाथ यांची आहेत. भैरवनाथ मंदिरासमोर अनेक वीर दगड, सतीगल, तोफांचे गोळे, दीपमाळ आणि शिव मूर्ती आहेत. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://trekshitiz.com/EI/Bahadurgad-Trek-B-Alpha.html|title=Bahadurgad, Western Ghats, Sahyadri, Adventure, Trekking|website=trekshitiz.com|access-date=2020-12-29|archive-date=2020-11-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108164911/http://trekshitiz.com/EI/Bahadurgad-Trek-B-Alpha.html|url-status=dead}}</ref> == इतिहास == या किल्ल्याचा फार कमी इतिहास सर्वांना माहित आहे. [[मुघल साम्राज्य|मुघल साम्राज्याच्या]] काळात पेडगाव हे [[मुघल साम्राज्य|मुघल सैन्याचे]] मुख्य ठिकाण होते. १६७२ मध्ये दख्खनेतील मुघल सेनापती बहादूर खान (औरंगजेबाचा दुधभाऊ) आणि त्याचा मामा याने येथे तळ ठोकला आणि [[शिवाजी महाराज|शिवाजी]] महाराजांच्या मराठा सैन्याचा पाठपुरावा करण्याचा प्रयत्न केला. भीमा नदीतून पाणी आणण्यासाठी बहादूरखान याने जलवाहिनी बांधली. यावरील मोट आणि पर्शियन चाक आजही शाबूत आहेत. बहादूरखानाने या किल्ल्याचे नाव बहादूरगड असे ठेवले. यानंतर त्याच्या विरुद्ध स्वराज्यात पेडगावची मोहिम आखली गेली आणि त्या मोहिमेचे प्रमुख सरदार होते स्वतंत्र स्वराज्याचे पहिले सरसेनापती हंबीरराव मोहिते आणि त्यांच्या सोबत होते अनाजीपंत, मोरोपंत पिंगळे, येसाजी कंक, म्हाळोजी घोरपडे व त्यांचा मुलगा संताजी घोरपडे, धनाजी जाधव, बहिर्जी नाईक व त्यांचा साथीदार नंदी इ. या पेडगाव मोहिमेचा खरा उद्देश होता तो त्या बहादूर खानाने लुटून आणलेले हिंदू देव-देवता त्याच्याकडून परत आणायचे त्यात होता मोरगावचा मयुरेश्वर, कुरकुंभ गावची ग्रामदेवी फिरंगाईदेवी, आणि अनेक मंदिरांचे कळस इ. या मोहिमेत सरसेनापतींनी ९,००० सेनेच्या दोन तुकड्या केल्या होत्या, त्यापैकी स्वतःसोबत त्यांनी २,००० सेना आणि बाकिची ७,००० सेना ही येसाजी कंक, म्हाळोजी घोरपडे आणि मोरोपंत पिंगळे यांना दिली होती, त्यांनी पेडगाव लुटायचा बेत आखला होता तो असा बहादूरगडच्या मुख्य दरवाजावर त्यांची ७,००० सेना उभी केली आणि त्यांना आदेश दिला कि बहादूरखानाची सेना आली तर उल्ट जंगलात पळायच म्हणजे इकडे त्यांना देव परत आणायला वेळ मिळेल आणि अशाप्रकारे हंबीररावांची सरसेनापती म्हणून पहिली मोहिम फत्ते झाली. आत [[औरंगजेब|औरंगजेबाचा]] दुमजली महाल आहे. १७५९ मध्ये पेडगाव हे [[सदाशिवरावभाऊ|सदाशिवराव भाऊ]] [[पेशवे]] यांनी ताब्यात घेतले आणि ते १८१८ पर्यंत मराठ्यांकडे राहिले. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ahmednagar%20District/places_p.html#5|title=Gazetteers Of The Bombay Presidency - Ahmadnagar|date=|publisher=Gazetteers.maharashtra.gov.in|access-date=2019-10-19}}</ref> परत जेव्हा संभाजी महाराजांना सांगमेश्वर इथे पकडले तेव्हा त्यांची रवानगी याच किलल्यावर करण्यात आली व त्यांना याच ठिकाणी मारण्यात देखील आले अशी नोंद आहे किल्यावर याची साक्ष देणारा शौर्यस्तंभ ज्याला संभाजी महराजांना बांधून ठेवले होते तो आज देखील याची साक्ष देत आहे इथंच त्यांनचा छळ करून त्यांना तुळापूर ला घेऊन गेले == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [http://mahanews.gov.in/content/articleshow.aspx?id=gLZZiGqpuNfvvp1snN3fTJiOIS8N/Q2ghRGqAAWq|4xwRICFT7Bwtw== महान्यूज.कोम - पेडगावचा बहादुरगड] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101126000743/http://mahanews.gov.in/content/articleshow.aspx?id=gLZZiGqpuNfvvp1snN3fTJiOIS8N%2FQ2ghRGqAAWq%7C4xwRICFT7Bwtw%3D%3D |date=2010-11-26 }}(मराठी) * [http://www.indiaplaces.com/india-states/maharashtra-tourism/bahadurgad-fort.html बहादुरगड ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220118013141/http://www.indiaplaces.com/india-states/maharashtra-tourism/bahadurgad-fort.html |date=2022-01-18 }}(इंग्रजी) {{महाराष्ट्रातील किल्ले}} [[वर्ग:अहिल्यानगर जिल्हा]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले]] [[वर्ग:किल्ले]] [[वर्ग:मराठा साम्राज्याच्या इमारती आणि संरचना]] [[वर्ग:भारतातील १६ व्या शतकातील किल्ले]] dnmnvrf9i2b0f4m7ao79c27uuohk8nq 0 275452 2688215 2661596 2026-06-09T04:33:38Z ~2026-33813-78 184074 /* जवळपासची गावे */ 2688215 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= | स्थानिक_नाव ='''नागोर्ली''' | आकाशदेखावा = | आकाशदेखावा_शीर्षक = | शोधक_स्थान= right | अक्षांश = | रेखांश = | उंची = | राज्य_नाव = महाराष्ट्र |जवळचे_शहर= माढा | जिल्हा = [[सोलापूर जिल्हा]] |अधिकृत_भाषा=मराठी | नेता_पद =[[सरपंच]] | नेता_नाव = |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या_एकूण = | लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = | क्षेत्रफळ_एकूण = |पिन_कोड=| एसटीडी_कोड = | पिन कोड = | आरटीओ_कोड = एमएच/४५ |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१ = | तळटिपा =}} '''नागोर्ली''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[सोलापूर जिल्हा|सोलापूर जिल्ह्यातील]] [[माढा|माढा तालुक्यातील]] एक गाव आहे. ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते. हे कोरड्या हवामान श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० अंश सेल्सियस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मिमी पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सियसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्यातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सियस असते. ==लोकजीवन== ==प्रेक्षणीय स्थळे== ==नागरी सुविधा== == जवळपासची गावे - आढेगांव, शिराळ, भीमानगर, टेंभुर्णी, उजनी, रांझणि, सुर्लि == ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} [[वर्ग:माढा तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे]] lngtpa0qwupvyzmup4h0wwixzn58b3e 2688220 2688215 2026-06-09T04:50:47Z संतोष गोरे 135680 2688220 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= | स्थानिक_नाव ='''नागोर्ली''' | आकाशदेखावा = | आकाशदेखावा_शीर्षक = | शोधक_स्थान= right | अक्षांश = | रेखांश = | उंची = | राज्य_नाव = महाराष्ट्र |जवळचे_शहर= माढा | जिल्हा = [[सोलापूर जिल्हा]] |अधिकृत_भाषा=मराठी | नेता_पद =[[सरपंच]] | नेता_नाव = |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या_एकूण = | लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = | क्षेत्रफळ_एकूण = |पिन_कोड=| एसटीडी_कोड = | पिन कोड = | आरटीओ_कोड = एमएच/४५ |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१ = | तळटिपा =}} '''नागोर्ली''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[सोलापूर जिल्हा|सोलापूर जिल्ह्यातील]] [[माढा|माढा तालुक्यातील]] एक गाव आहे. ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते. हे कोरड्या हवामान श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० अंश सेल्सियस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मिमी पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सियसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्यातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सियस असते. ==लोकजीवन== ==प्रेक्षणीय स्थळे== ==नागरी सुविधा== == जवळपासची गावे == आढेगांव, शिराळ, भीमानगर, टेंभुर्णी, उजनी, रांझणि, सुर्लि ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} [[वर्ग:माढा तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे]] k6kerjhokohsa4nqonw6qc45ibz6q6o 2688222 2688220 2026-06-09T04:56:05Z ~2026-33813-78 184074 2688222 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= | स्थानिक_नाव ='''नागोर्ली''' | आकाशदेखावा = | आकाशदेखावा_शीर्षक = | शोधक_स्थान= right | अक्षांश = | रेखांश = | उंची = | राज्य_नाव = महाराष्ट्र |जवळचे_शहर= माढा | जिल्हा = [[सोलापूर जिल्हा]] |अधिकृत_भाषा=मराठी | नेता_पद =[[सरपंच]] | नेता_नाव = |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या_एकूण = | लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = | क्षेत्रफळ_एकूण = |पिन_कोड=| एसटीडी_कोड = | पिन कोड = | आरटीओ_कोड = एमएच/४५ |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१ = | तळटिपा =}} '''नागोर्ली''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[सोलापूर जिल्हा|सोलापूर जिल्ह्यातील]] [[माढा|माढा तालुक्यातील]] एक गाव आहे. ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== नगोर्ली पुणे - सोलापूर राष्ट्रीय महामार्ग हे सुमारे १६० वर्ग अंतरावर आहे. नगोर्ली येथुन अकलूज, पुणे, सोलापूर, करमाळा, कुर्डुवाडी ही शहरे काही तासांच्या अंतरावर आहे. दक्षिण-पश्चिम मान्सूनद्वारे पाऊस पडतो, जो -दक्षिण ट्रेंडिंग पर्वतरांगाजवळ (दक्षिण ते उत्तर) –६०००-–३००० मिमी (२४०-१२० इंच) पर्यंत असतो परंतु त्यातून खाली घसरण ७०० मिमी (२८ इंच) पर्यंत होते. पूर्वेकडे ७० किमी (४३ मैल) अंतर आहे. अप्पर भीमा नदी पात्रातील धरणाच्या वरील खोऱ्याचे सरासरी वार्षिक पर्जन्यवृष्टीचे मूल्यांकन १०९६ मिमी (४३. १ इंच) केले गेले आहे त्यापैकी ९४५ मिमी (३७ इंच) (८७%) चार पावसाळ्याच्या महिन्यात (मध्यभागी) तयार होतात (जून ते मध्य सप्टेंबर). त्यानंतर, खोरे पूर्वेकडे पावसाच्या सावली क्षेत्राच्या खाली पडतात आणि पावसाचे प्रमाण ४५0-६00 मिमी (१८-२४ इंच) दरम्यान असते आणि अशाच प्रकारे दुष्काळ परिस्थितीत बरीचशी परिस्थिती असते. ==लोकजीवन== == प्रेक्षणीय स्थळे - उजनी धरण == == नागरी सुविधा - नागरी सुविधा केंद्र (कॉमन सर्व्हिस सेंटर (सीएससी)) हे ग्रामीण भागात असलेले सेवा केंद्र आहेत. या केंद्रांमधून नागरिकांना विविध सरकारी सेवा उपलब्ध होतात. जसे की आधार कार्ड बनवणे, बँक खाते उघडणे, विमा काढणे, बिल भरणे, पासपोर्ट, पॅन कार्ड बनवणे आणि इतर अनेक सेवा. या केंद्रांमुळे ग्रामीण भागातील नागरिकांना सरकारी सेवा सहज उपलब्ध होतात आणि त्यांचे जीवन सुलभ होते. == == जवळपासची गावे == आढेगांव, शिराळ, भीमानगर, टेंभुर्णी, उजनी, रांझणि, सुर्लि ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} [[वर्ग:माढा तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे]] s8ospkuvbqeq8y4jve1int547fc4w7k 2688224 2688222 2026-06-09T05:15:34Z संतोष गोरे 135680 2688224 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= | स्थानिक_नाव ='''नागोर्ली''' | आकाशदेखावा = | आकाशदेखावा_शीर्षक = | शोधक_स्थान= right | अक्षांश = | रेखांश = | उंची = | राज्य_नाव = महाराष्ट्र |जवळचे_शहर= माढा | जिल्हा = [[सोलापूर जिल्हा]] |अधिकृत_भाषा=मराठी | नेता_पद =[[सरपंच]] | नेता_नाव = |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या_एकूण = | लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = | क्षेत्रफळ_एकूण = |पिन_कोड=| एसटीडी_कोड = | पिन कोड = | आरटीओ_कोड = एमएच/४५ |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१ = | तळटिपा =}} '''नागोर्ली''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[सोलापूर जिल्हा|सोलापूर जिल्ह्यातील]] [[माढा|माढा तालुक्यातील]] एक गाव आहे. ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== नगोर्ली पुणे - सोलापूर राष्ट्रीय महामार्ग हे सुमारे १६० वर्ग अंतरावर आहे. नगोर्ली येथुन अकलूज, पुणे, सोलापूर, करमाळा, कुर्डुवाडी ही शहरे काही तासांच्या अंतरावर आहे. दक्षिण-पश्चिम मान्सूनद्वारे पाऊस पडतो, जो -दक्षिण ट्रेंडिंग पर्वतरांगाजवळ (दक्षिण ते उत्तर) –६०००-–३००० मिमी (२४०-१२० इंच) पर्यंत असतो परंतु त्यातून खाली घसरण ७०० मिमी (२८ इंच) पर्यंत होते. पूर्वेकडे ७० किमी (४३ मैल) अंतर आहे. अप्पर भीमा नदी पात्रातील धरणाच्या वरील खोऱ्याचे सरासरी वार्षिक पर्जन्यवृष्टीचे मूल्यांकन १०९६ मिमी (४३. १ इंच) केले गेले आहे त्यापैकी ९४५ मिमी (३७ इंच) (८७%) चार पावसाळ्याच्या महिन्यात (मध्यभागी) तयार होतात (जून ते मध्य सप्टेंबर). त्यानंतर, खोरे पूर्वेकडे पावसाच्या सावली क्षेत्राच्या खाली पडतात आणि पावसाचे प्रमाण ४५0-६00 मिमी (१८-२४ इंच) दरम्यान असते आणि अशाच प्रकारे दुष्काळ परिस्थितीत बरीचशी परिस्थिती असते. ==लोकजीवन== == प्रेक्षणीय स्थळे == उजनी धरण == नागरी सुविधा - नागरी सुविधा केंद्र (कॉमन सर्व्हिस सेंटर (सीएससी)) हे ग्रामीण भागात असलेले सेवा केंद्र आहेत. या केंद्रांमधून नागरिकांना विविध सरकारी सेवा उपलब्ध होतात. जसे की आधार कार्ड बनवणे, बँक खाते उघडणे, विमा काढणे, बिल भरणे, पासपोर्ट, पॅन कार्ड बनवणे आणि इतर अनेक सेवा. या केंद्रांमुळे ग्रामीण भागातील नागरिकांना सरकारी सेवा सहज उपलब्ध होतात आणि त्यांचे जीवन सुलभ होते. == == जवळपासची गावे == आढेगांव, शिराळ, भीमानगर, टेंभुर्णी, उजनी, रांझणि, सुर्लि ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} [[वर्ग:माढा तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे]] az6ykrzrs0ksh5dtnf0ohrubf2oho2a 2688225 2688224 2026-06-09T05:15:51Z संतोष गोरे 135680 2688225 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= | स्थानिक_नाव ='''नागोर्ली''' | आकाशदेखावा = | आकाशदेखावा_शीर्षक = | शोधक_स्थान= right | अक्षांश = | रेखांश = | उंची = | राज्य_नाव = महाराष्ट्र |जवळचे_शहर= माढा | जिल्हा = [[सोलापूर जिल्हा]] |अधिकृत_भाषा=मराठी | नेता_पद =[[सरपंच]] | नेता_नाव = |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या_एकूण = | लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = | क्षेत्रफळ_एकूण = |पिन_कोड=| एसटीडी_कोड = | पिन कोड = | आरटीओ_कोड = एमएच/४५ |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१ = | तळटिपा =}} '''नागोर्ली''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[सोलापूर जिल्हा|सोलापूर जिल्ह्यातील]] [[माढा|माढा तालुक्यातील]] एक गाव आहे. ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== नगोर्ली पुणे - सोलापूर राष्ट्रीय महामार्ग हे सुमारे १६० वर्ग अंतरावर आहे. नगोर्ली येथुन अकलूज, पुणे, सोलापूर, करमाळा, कुर्डुवाडी ही शहरे काही तासांच्या अंतरावर आहे. दक्षिण-पश्चिम मान्सूनद्वारे पाऊस पडतो, जो -दक्षिण ट्रेंडिंग पर्वतरांगाजवळ (दक्षिण ते उत्तर) –६०००-–३००० मिमी (२४०-१२० इंच) पर्यंत असतो परंतु त्यातून खाली घसरण ७०० मिमी (२८ इंच) पर्यंत होते. पूर्वेकडे ७० किमी (४३ मैल) अंतर आहे. अप्पर भीमा नदी पात्रातील धरणाच्या वरील खोऱ्याचे सरासरी वार्षिक पर्जन्यवृष्टीचे मूल्यांकन १०९६ मिमी (४३. १ इंच) केले गेले आहे त्यापैकी ९४५ मिमी (३७ इंच) (८७%) चार पावसाळ्याच्या महिन्यात (मध्यभागी) तयार होतात (जून ते मध्य सप्टेंबर). त्यानंतर, खोरे पूर्वेकडे पावसाच्या सावली क्षेत्राच्या खाली पडतात आणि पावसाचे प्रमाण ४५0-६00 मिमी (१८-२४ इंच) दरम्यान असते आणि अशाच प्रकारे दुष्काळ परिस्थितीत बरीचशी परिस्थिती असते. ==लोकजीवन== == प्रेक्षणीय स्थळे == उजनी धरण == नागरी सुविधा == == जवळपासची गावे == आढेगांव, शिराळ, भीमानगर, टेंभुर्णी, उजनी, रांझणि, सुर्लि ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} [[वर्ग:माढा तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे]] e5kbpmc3zu1u5e45iy2hzgh0x9792i1 3 304694 2688190 2687083 2026-06-08T21:30:38Z MediaWiki message delivery 38883 /* Tech News: 2026-24 */ नवीन विभाग 2688190 wikitext text/x-wiki {{जुन्या चर्चा चौकट|search=yes| <center>[[सदस्य चर्चा:Usernamekiran/Archive 1|जुनी चर्चा १]], [[सदस्य चर्चा:Usernamekiran/Archive 2|जुनी चर्चा २]]</center>}} __FORCETOC__ {{clear}} == कामाची पावती == हल्ली कोणी कोणाला असे बार्नस्टार देताना फारसे दिसत नाहीत. पण आपण अल्पावधीत केलेल्या कामाबद्दल हा स्टार. बॉट कसा वापरावा हे तुमच्याकडून शिकण्यासारखे आहे. दुसरे वैशिष्ट्य म्हणजे आपण सामान्य सदस्यांचे ऐकता, कंपूबाजी न करता त्यांना विश्वासात घेता, विचारलेल्या प्रश्नांची प्रामाणिक उत्तरे देता हे सर्व माझ्यासाठी फार महत्त्वाचे आहे. [[सदस्य:Shantanuo|Shantanuo]] ([[सदस्य चर्चा:Shantanuo|चर्चा]]) १२:४७, ५ एप्रिल २०२२ (IST) [[Image:Working Wikimedian's Barnstar.png|शुद्धिचिकित्सक बॉटसाठी|right|frame]] :{{ping|Shantanuo}} खूप खूप धन्यवाद. पण botचा जवळपास ९८% code आधीच तयार होता, त्यात मी फक्त २% वाढवला आणि खरं तर मराठी विकिपीडियावर bot ची केवळ तांत्रिक प्रोग्रामिंग मी केली, त्यातील जास्तीत जास्त शब्द तुम्हीच सुचवले. ह्याव्यतिरिक तांत्रिकदृष्ट्यासुद्धा तुम्ही खूप मदत केली. मी काही दिवसांपूर्वीच तुम्हाला औपचारिकरीत्या धन्यवाद म्हणणार होतो, पण राहून गेलं. मी त्यामध्ये तुम्ही म्ह्टल्याप्रमाणेच म्हणणार होतो कि स्वतःचा काही फायदा/हेतू नसतानासुद्धा तुम्ही भरपूर मदत केलीत. ह्याचा मी खूप आदर करतो.{{pb}}मी मराठी विकिपीडियावर सक्रियरित्या कार्यरत नसलो तरी गेल्या २-३ वर्षांपासून मी mrwiki बघतोय. सध्या हेतू नसताना कार्य करणारे केवळ १० ते १५ संपादक आहेत, पण ते किती दिवस टिकतील त्याचा नेम नाही.{{pb}}विकिपीडिया हा आपल्या सगळ्यांचाच आहे. मला वाटते त्यामध्ये कंपूबाजी नसावी. पारदर्शकता खूप महत्वाची आहे. तुमच्या मदतीसाठी पुन्हा एकदा आभार. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] १५:१०, ५ एप्रिल २०२२ (IST) ==शुद्धलेखनाचा बार्नस्टार== {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Grammar-star.png|100px]]| [[File:Grammar-star.png|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''शुद्धलेखनाचा बार्नस्टार''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | किरणबॉट द्वारे केलेल्या अविरत परिश्रमाबद्दल.-[[सदस्य:संतोष गोरे|'''<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue"> संतोष</span><span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue"> गोरे </span>''']] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) २१:३९, १७ एप्रिल २०२२ (IST) |} == मिडियाविकी:Spam-blacklist == [[मिडियाविकी:Spam-blacklist]] याला संरक्षित केलेले दिसते. मिडियाविकी पाने फक्त प्रचालक संपादन करू शकतात. त्यामुळे संरक्षण काढावे अशी विनंती. --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) २२:१६, १ जुलै २०२२ (IST) :काढले. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] ०१:४७, २ जुलै २०२२ (IST) == Request to move (or delete) a page == I don't know where to request this on mrwiki, so asking you for help. The article [[लोकेनाथ]] is not the correct name of the subject. It is [[लोकनाथ]] and should be moved to that title. Alternatively, it may be just deleted because it doesn't have any article content at all. Thanks! [[सदस्य:CX Zoom|CX Zoom]] ([[सदस्य चर्चा:CX Zoom|चर्चा]]) १६:०९, १३ जुलै २०२२ (IST) :नवीन पान निर्माण करून पुनर्निर्देशित देखील केले.-[[सदस्य:संतोष गोरे|'''<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue"> संतोष</span><span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue"> गोरे </span>''']] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) १७:११, १३ जुलै २०२२ (IST) ::{{ping|CX Zoom}} Hello. Editor संतोष गोरे has taken care of it. {{ping|संतोष गोरे}} धन्यवाद :-) —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] १८:३८, १३ जुलै २०२२ (IST) ::: Thank you both you! [[सदस्य:CX Zoom|CX Zoom]] ([[सदस्य चर्चा:CX Zoom|चर्चा]]) १८:४२, १३ जुलै २०२२ (IST) == साचा:Ambox == नमस्कार {{tl|Ambox}} हा साचा मोबाईल view मध्ये बरोबर दिसत आहे. परंतु डेस्कटॉप view मध्ये तो गायब झाला आहे. मी संबंधीत साच्यात बदल केले आहेत, परंतु तरीही साचा बरोबर दिसत नाही. आपण काही मदत करू शकाल का? --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १२:३१, १० ऑगस्ट २०२२ (IST) :{{ping|Tiven2240}} साच्यामध्ये lua आहे. जर मला जुना (बरोबर काम करत असलेला) व आत्ताचा source code [[सदस्य:Usernamekiran/sandbox]] वर टाकून दिला तर मी धुळपाटीवर प्रयत्न करून बघू शकतो. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] १६:३५, १० ऑगस्ट २०२२ (IST) == वर्गातील पाने स्थानांतरण == कृपया किरण बॉटद्वारे खालील वर्गातील पाने स्थानांतरित करावी, धन्यवाद! # [[:वर्ग:न्यू झीलँड क्रिकेट]] → [[:वर्ग:न्यू झीलंडमधील क्रिकेट]] # [[:वर्ग:न्यू झीलँड क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे]] → [[:वर्ग:न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे]] # [[:वर्ग:न्यू झीलँड मधील क्रिकेट संघ]] → [[:वर्ग:न्यू झीलंडमधील क्रिकेट संघ]] # [[:वर्ग:न्यू झीलँडचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू]] → [[:वर्ग:न्यू झीलंडचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू]] # [[:वर्ग:न्यू झीलँडचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू]] → [[:वर्ग:न्यू झीलंडचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू]] # [[:वर्ग:न्यू झीलँडचे क्रिकेट खेळाडू]] → [[:वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू]] # [[:वर्ग:न्यू झीलँडचे पंतप्रधान]] → [[:वर्ग:न्यू झीलंडचे पंतप्रधान]] # [[:वर्ग:न्यू झीलँडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू]] → [[:वर्ग:न्यू झीलंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू]] # [[:वर्ग:न्यू झीलँडमधील क्रिकेट मैदाने]] → [[:वर्ग:न्यू झीलंडमधील क्रिकेट मैदाने]] # [[:वर्ग:न्यू झीलँडमधील शहरे]] → [[:वर्ग:न्यू झीलंडमधील शहरे]] # [[:वर्ग:ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचे न्यू झीलँड दौरे]] → [[:वर्ग:ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचे न्यू झीलंड दौरे]] # [[:वर्ग:ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट संघाचे भारत दौरे]] → [[:वर्ग:ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचे भारत दौरे]] # [[:वर्ग:इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू]] → [[:वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू]] # [[:वर्ग:इंग्लिश क्रिकेट]] → [[:वर्ग:इंग्लंडमधील क्रिकेट]] # [[:वर्ग:इंग्लिश महिला क्रिकेट खेळाडू]] → [[:वर्ग:इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू]] # [[:वर्ग:फिलिपाईन्सचे क्रिकेट खेळाडू]] → [[:वर्ग:फिलिपिन्सचे क्रिकेट खेळाडू]] [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १२:२०, १२ ऑगस्ट २०२२ (IST) :{{ping|Khirid Harshad}} हो. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] १४:२२, १२ ऑगस्ट २०२२ (IST) :: {{ping|Khirid Harshad}} वरील ऐवजी [[:वर्ग:न्यू झीलंडमधील क्रिकेट]] व [[:वर्ग:इंग्लंडमधील क्रिकेट]] ह्या नावाने वर्ग तयार केले. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] १२:५६, १५ ऑगस्ट २०२२ (IST) ::: सगळे झाले. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] ०९:०७, १६ ऑगस्ट २०२२ (IST) == नवी यादी == अजून काही वर्गातील पाने किरण बॉटद्वारे स्थलांतरित करावी. # [[:वर्ग:ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट]] → [[:वर्ग:ऑस्ट्रेलियामधील क्रिकेट]] # [[:वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट]] → [[:वर्ग:श्रीलंकामधील क्रिकेट]] # [[:वर्ग:वेस्ट इंडीज क्रिकेट]] → [[:वर्ग:वेस्ट इंडीजमधील क्रिकेट]] # [[:वर्ग:दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट]] → [[:वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेमधील क्रिकेट]] # [[:वर्ग:पाकिस्तान क्रिकेट]] → [[:वर्ग:पाकिस्तानमधील क्रिकेट]] # [[:वर्ग:बांगलादेश क्रिकेट]] → [[:वर्ग:बांगलादेशमधील क्रिकेट]] # [[:वर्ग:मर्सिडिज-बेंझ]] → [[:वर्ग:मर्सेडिझ-बेंझ]] # [[:वर्ग:ब्राझिलचे राष्ट्राध्यक्ष]] → [[:वर्ग:ब्राझीलचे राष्ट्राध्यक्ष]] # [[:वर्ग:अशियामधील राष्ट्रीय फुटबॉल संघ]] → [[:वर्ग:आशियामधील राष्ट्रीय फुटबॉल संघ]] # [[:वर्ग:आर्जेंटिनाचे फुटबॉल खेळाडू]] → [[:वर्ग:आर्जेन्टिनाचे फुटबॉल खेळाडू]] # [[:वर्ग:उन्हाळी ऑलिंपिक मैदाने]] → [[:वर्ग:ऑलिंपिक स्टेडियम]] # [[:वर्ग:चंदिगड लायन्स खेळाडू]] → [[:वर्ग:चंदिगढ लायन्स खेळाडू]] # [[:वर्ग:ओरिसामधील जिल्हे]] → [[:वर्ग:ओडिशामधील जिल्हे]] # [[:वर्ग:ओरिसामधील लोकसभा मतदारसंघ]] → [[:वर्ग:ओडिशामधील लोकसभा मतदारसंघ]] # [[:वर्ग:ऑस्कर पुरस्कारविजेते दिग्दर्शक]] → [[:वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेते दिग्दर्शक]] # [[:वर्ग:आंध्र प्रदेशामधील लोकसभा मतदारसंघ]] → [[:वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील लोकसभा मतदारसंघ]] # [[:वर्ग:मध्य प्रदेशामधील लोकसभा मतदारसंघ]] → [[:वर्ग:मध्य प्रदेशमधील लोकसभा मतदारसंघ]] # [[:वर्ग:कोच्चीतील पर्यटनस्थळे]] → [[:वर्ग:कोचीमधील पर्यटनस्थळे]] # [[:वर्ग:भारतीय प्रौद्योगिकी संस्थाने]] → [[:वर्ग:भारतीय तंत्रज्ञान संस्था]] [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १३:४६, ३ सप्टेंबर २०२२ (IST) :{{ping|Khirid Harshad}} एक-दोन दिवसात करतो. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] २२:२१, ९ सप्टेंबर २०२२ (IST) दोन महिने झाले अजून बॉटद्वारे स्थानांतर केले नाही, आठवण करुन दिली धन्यवाद. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १०:५६, ९ नोव्हेंबर २०२२ (IST) :{{ping|Khirid Harshad}} हुकूमशाह आणि हुकूमशहा या दोन शब्दांपैकी योग्य कोणता हे मला नक्की माहीत नाही, त्यामुळे मी तो वर्ग बदलला नाही. {{ping|Shantanuo}} यांना विचारावे लागेल. तसेच "श्रीलंकामधील" ऐवजी "श्रीलंकेमधील", आणि "ऑलिंपिक स्टेडियम" ऐवजी "ऑलिंपिक मैदाने" अशे वर्ग तयार केले. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] २२:०९, २२ नोव्हेंबर २०२२ (IST) ::{{ping|Khirid Harshad}} नमस्कार. जुनी टिप्पणी (comment) बदलण्याऐवजी प्रत्येक वेळेस नवी टिप्पणी लिहून सही करावी हि विनंती. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] २१:२६, २ डिसेंबर २०२२ (IST) == अधीक्षक का अधिक्षक == नमस्कार आपल्या बॉट मध्ये 'अधीक्षक —> अधिक्षक' असा बदल दिसून येतो. परंतु आंतरजालावर तसेच [https://gadchirolipolice.gov.in/Specialunitsinfo?specialunits_category=1 गडचिरोली पोलिस] येथे हा शब्द 'अधीक्षक' असा लिहिलेला दिसून येत आहे. कृपया नक्की अचूक शब्द कोणता आहे हे सांगावे. :cc {{साद|Shantanuo}} -[[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">संतोष गोरे</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) १९:१४, २४ ऑगस्ट २०२२ (IST) :: चूक नजरेस आणून दिल्याबद्दल धन्यवाद. किरण साहेब, कृपया 'अधिक्षक' > 'अधीक्षक' अशी नवीन नोंद करावी आणि '_अधीक_' > '_अधिक_' अशी स्पेस द्यावी. [[सदस्य:Shantanuo|Shantanuo]] ([[सदस्य चर्चा:Shantanuo|चर्चा]]) ०९:४५, २५ ऑगस्ट २०२२ (IST) : https://shabdakosh.marathi.gov.in/ महाराष्ट्र शासन व्यवहारासाठी शब्दकोश आणि शास्त्रीय व तांत्रिक परिभाषा कोश येथे पण हा शब्द 'अधीक्षक' असा लिहिलेल आहे.--[[सदस्य:Omega45|Omega45]] ([[सदस्य चर्चा:Omega45|चर्चा]]) १०:२६, २५ ऑगस्ट २०२२ (IST) :::{{ping|संतोष गोरे|Omega45|Shantanuo}} माफ करा, मी काही दिवस गावाबाहेर होतो. मी आवश्यक ते बदल केले आहेत, सर्व संपादने दुपारी अडीच वाजता होतील, व फक्त "अधिक्षक → अधीक्षक" हा बदल दुपारी साडे तीन वाजता होईल. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] ०३:०३, २८ ऑगस्ट २०२२ (IST) == पान वगळणे == [[:वर्ग:उल्लेखनीयता रद्दीकरण]] मध्ये बरीच अनावश्यक पाने व वर्ग आहेत ती कृपया वगळावी, धन्यवाद. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १७:२०, १८ सप्टेंबर २०२२ (IST) == विपत्र == नमस्कार, गेले काही दिवस मला नोटिफिकेशन येत आहे की तुम्ही मला विपत्र पाठविले आहे परंतु ते मला माझ्या ईमेल मध्ये दिसत नाही. तरी तुम्ही नक्की हे पाठविले होते का हे कळवावे. धन्यवाद. [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १४:२५, १६ ऑक्टोबर २०२२ (IST) :{{ping|अभय नातू}} हो. विपत्र कदाचित स्पॅम मध्ये गेले असावे? तुम्ही मला एक विपत्र पाठवसाल का? म्हणजे मी त्याला उत्तर देऊ शकतो. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] १६:३५, १६ ऑक्टोबर २०२२ (IST) :पाठविले. :[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०८:२८, २१ ऑक्टोबर २०२२ (IST) ::{{ping|अभय नातू}} I've sent you an email, but directly this time. Did you get it? —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] ००:०१, १३ डिसेंबर २०२२ (IST) == Edit == Can you kindly provide me a valid reason for this edit? [https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%95%E0%A5%8C%E0%A4%B2/%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%9A%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%95&curid=68011&diff=2188619&oldid=2188237] [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ०८:५०, १८ ऑक्टोबर २०२२ (IST) :{{re|Tiven2240}} आताचे संपादन ठीक आहे का? —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] १९:१२, १८ ऑक्टोबर २०२२ (IST) == पिंपरी-चिंचवडमधील नाट्यगृहे == नमस्कार सर , आता तुम्ही हे '''पिंपरी-चिंचवडमधील नाट्यगृहे''' पानाचं स्थानांतर केलेलं आहे हे पान '''महाराष्ट्रातील नाट्यगृहांची यादी'' नावाने पुन्हा पूर्वपदावर आणा. वेगळं पान न बनवता महाराष्ट्रातील सर्व नाट्यगृहाची माहिती या पानांमध्ये जोडता येऊ शकतं. [[सदस्य:AShiv1212|AShiv1212]] ([[सदस्य चर्चा:AShiv1212|चर्चा]]) १९:२०, ३ नोव्हेंबर २०२२ (IST) :{{re|AShiv1212}} eka tasat karto :-) —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] १९:४०, ३ नोव्हेंबर २०२२ (IST) धन्यवाद सर [[सदस्य:AShiv1212|AShiv1212]] ([[सदस्य चर्चा:AShiv1212|चर्चा]]) ००:१५, ४ नोव्हेंबर २०२२ (IST) == बदल स्वीकारण्याची आणि पान हटवलेले परत आणायचे विनंती == नमस्कार किरण, सुप्रभात मी एका आठवड्यानंतर विकिपीडियावर परत आलो आणि पाहिले की तुम्ही माझ्याद्वारे तयार केलेली आणि अनुल्लेखनीयताचा टॅग असलेली पाने हटवली आहेत. (हे लेख आहेत - [[जय जय लाइव]] ‎, [[नयामत हांडा]] ) मी ह्यच्या माघे सुदाह लेखात अधिक माहिती आणि संदर्भ घालून अनुल्लेखनीयताचा टॅग काढून घेतला आहे. मला सर्व उल्लेखनीयतेचे निकष माहित आहेत, ही विनंती आहे की कृपया मला पृष्ठांच्या संदर्भांसह अधिक माहिती जोडण्याची संधी द्या जेणेकरून ते उल्लेखनीयतेचे निकष पूर्ण करेल.स्थिरता समस्या असलेल्या लेखात इंटरनेटवर सार्वजनिकपणे उपलब्ध असलेल्या संदर्भांसह पुरेशी माहिती जोडण्याचा माझा नेहमीच हेतू असतो. धन्यवाद [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] ([[सदस्य चर्चा:Rockpeterson|चर्चा]]) १२:४४, ४ नोव्हेंबर २०२२ (IST) == वर्ग नाव बदल == [[कारंजा घाडगे तालुका]] पानावरील कारंजा घाडगे तालुक्यातील गावे विभागातील सर्व पाने [[:वर्ग:कारंजा लाड तालुक्यातील गावे]] हा वर्ग काढून [[:वर्ग:कारंजा घाडगे तालुक्यातील गावे]] या नव्या वर्गास जोडावीत ही विनंती. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १३:४८, १० डिसेंबर २०२२ (IST) :{{ping|Khirid Harshad}} [[कारंजा घाडगे तालुका]], आणि [[कारंजा लाड तालुका]] हे दोन वेग-वेगळे तालुके आहेत. वरीलप्रमाणे संपादने केल्यास दोन्ही तालुक्यातील गावे एकाच तालुक्याच्या वर्गात जोडण्यात येतील. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] १४:०५, १५ डिसेंबर २०२२ (IST) {{साद|Usernamekiran}} आधीपासून [[कारंजा घाडगे]] तालुक्यातील गावे [[कारंजा लाड]] च्या वर्गात समाविष्ट आहेत, मग पुन्हा ते एकत्र कसे होतील? [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १४:५९, १५ डिसेंबर २०२२ (IST) :{{re|Khirid Harshad}} मी काही दिवसांनंतर दोन्ही तालुक्यातील गावे योग्य त्या वर्गात टाकतो. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] १५:०३, १५ डिसेंबर २०२२ (IST) ठीक आहे, धन्यवाद. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १५:०४, १५ डिसेंबर २०२२ (IST) :{{re|Khirid Harshad}} झाले. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] २०:५९, १९ डिसेंबर २०२२ (IST) == [[जावद रमदानी]] == Hi Usernamekiran, sorry for writing in English. I wanted to mark [[जावद रमदानी]] for deletion as this page is crosswiki spam / fake, see e.g. [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Sockpuppet_investigations/%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF_%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%A8/Archive][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Title_blacklist/Archives/2015#Javad_Ramezani] (I can provide more links if you want). Unfortunately an abuse filter told me to consider not posting the deletion request as community consensus is against SMWT Members being active on your wiki. Could you take a look at this and either delete the page or create a deletion request yourself? Thanks and best regards --[[सदस्य:Johannnes89|Johannnes89]] ([[सदस्य चर्चा:Johannnes89|चर्चा]]) १८:४६, ८ जानेवारी २०२३ (IST) :{{ping|Johannnes89}} deleted, and salted. Thanks for the heads-up. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] २०:३८, ८ जानेवारी २०२३ (IST) == वर्ग स्थानांतरण == खालील वर्गातील फक्त वर्षाचे वर्ग (उदा. वर्ग:इ.स. ४१४ किंवा वर्ग:इ.स. ६२८) नव्या वर्गात स्थानांतरण करावे. # [[:वर्ग:इ.स.चे ५ वे शतक]] → [[:वर्ग:इ.स.च्या ५ व्या शतकातील वर्षे]] # [[:वर्ग:इ.स.चे ६ वे शतक]] → [[:वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे]] # [[:वर्ग:इ.स.चे ७ वे शतक]] → [[:वर्ग:इ.स.च्या ७ व्या शतकातील वर्षे]] [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १५:०८, १६ जानेवारी २०२३ (IST) : एक महिना उलटून गेला असल्याने आठवण करुन दिली, धन्यवाद. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २१:४२, १७ फेब्रुवारी २०२३ (IST) # [[:वर्ग:विसावे शतकातील वर्षे]] → [[:वर्ग:इ.स.च्या २० व्या शतकातील वर्षे]] # [[:वर्ग:न्यू यॉर्कमधील काउंटी]] → [[:वर्ग:न्यू यॉर्क राज्यामधील काउंटी]] # [[:वर्ग:वॉशिंग्टनमधील काउंटी]] → [[:वर्ग:वॉशिंग्टन राज्यामधील काउंटी]] # [[:वर्ग:समुद्र किनार्याची चित्रे]] → [[:वर्ग:समुद्र किनाऱ्याची चित्रे]] # [[:वर्ग:इमारती चित्रे]] → [[:वर्ग:इमारत चित्रे]] # [[:वर्ग:खाण्याच्या वस्तू चित्रे]] → [[:वर्ग:खाद्य पदार्थाची चित्रे]] [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) ०९:५८, २६ फेब्रुवारी २०२३ (IST) == दुवा दुरुस्ती == नमस्कार स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य या प्रकल्पाचे एक गठ्ठा संदेश सक्रिय सदस्यांना पाठवण्यात आले आहेत. परंतु त्यात पुढील दुवा चुकीचा टाकण्यात आलाय. <nowiki>https://fountain.toolforge.org/editathons/fnf2023 या ऐवजी https://fountain.toolforge.org/editathons/fnf2023-mr </nowiki> हा दुवा पाहिजे आहे. कृपया आपण त्यात बदल करताल का.-[[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">संतोष गोरे</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) २०:५७, ७ फेब्रुवारी २०२३ (IST) :{{re|संतोष गोरे}} namaskar. Mi saddhya gavabaher ahe, tyamule mi durusti karu shaknar nahi. Mi 11 tarkhela durusti karu shakel. Abhay Natu aani Tiven doghe AWB vapartat, te hi durusti karu shaktil. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] २१:४२, ७ फेब्रुवारी २०२३ (IST) ::{{साद|अभय नातू|Tiven2240}} कृपया बदल करून द्यावा ही विनंती. [[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">संतोष गोरे</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) ०८:५४, ८ फेब्रुवारी २०२३ (IST) :::{{done}} --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ०९:४६, ८ फेब्रुवारी २०२३ (IST) == मंगरूळपीर तालुका, वाशिम जिल्ह्यातील गावांची नावे बदलणे == नमस्कार, आपल्या KiranBOT ह्या बॉटद्वारे आपण जे गावांच्या नावाबाबतीत काम करीत आहात त्यात सहभाग घ्यावा वाटला. मला प्रत्यक्ष माहीत असलेल्या गावांची नावे मी "स्थानांतरण " च्या मदतीने बदलली आहेत. तरी ही कृती योग्य आहे का हे सांगावे. आणि उचित कृती सुचवावी. धन्यवाद. [[सदस्य:मंदार १|मंदार १]] ([[सदस्य चर्चा:मंदार १|चर्चा]]) २१:४६, १६ एप्रिल २०२३ (IST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to the third and last batch of Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] '''Updates for editors''' * Last week, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] were rolled out on Czech, Korean, and Turkish Wikipedias. This and next week, deployments on larger Wikipedias will follow. [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Share your thoughts]] about the project. [https://phabricator.wikimedia.org/T340001] * Later this week, the Editing team will release [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi check|Multi Check]] to all Wikipedias (except English Wikipedia). This feature shows multiple [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|Reference checks]] within the editing experience. This encourages users to add citations when they add multiple new paragraphs to a Wikipedia article. This feature was previously available as an A/B test. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/multi_check_ab_test_report_final.html#summary-of-results The test shows] that users who are shown multiple checks are 1.3 times more likely to add a reference to their edit, and their edit is less likely to be reverted (-34.7%). [https://phabricator.wikimedia.org/T395519] * A few pages need to be renamed due to software updates and to match more recent Unicode standards. All of these changes are related to title-casing changes. Approximately 71 pages and 3 files will be renamed, across 15 wikis; the complete list is in [[phab:T396903|the task]]. The developers will rename these pages next week, and they will fix redirects and embedded file links a few minutes later via a system settings update. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused pages to scroll upwards when text near the top was selected. [https://phabricator.wikimedia.org/T364023] '''Updates for technical contributors''' * Editors can now use Lua modules to filter and transform tabular data for use with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Extension:Chart]]. This can be used for things like selecting a subset of rows or columns from the source data, converting between units, statistical processing, and many other useful transformations. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Transforms|Information on how to use transforms is available]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates] * The <code dir=ltr>all_links</code> variable in [[Special:AbuseFilter|AbuseFilter]] is now renamed to <code dir=ltr>new_links</code> for consistency with other variables. Old usages will still continue to work. [https://phabricator.wikimedia.org/T391811] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.7|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/34|Growth newsletter]] is available. It includes: the recent updates for the "Add a Link" Task, two new Newcomer Engagement Features, and updates to Community Configuration. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:५१, २४ जून २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled on all Wikipedias. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|Deployment information page]]. '''Updates for editors''' * AbuseFilter maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:IPReputation/AbuseFilter variables|match against IP reputation data]] in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilters]]. IP reputation data is information about the proxies and VPNs associated with the user's IP address. This data is not shown publicly and is not generated for actions performed by registered accounts. [https://phabricator.wikimedia.org/T354599] * Hidden content that is within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Collapsible elements|collapsible parts of wikipages]] will now be revealed when someone searches the page using the web browser's "Find in page" function (Ctrl+F or ⌘F) in supporting browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T327893][https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTML/Reference/Global_attributes/hidden#browser_compatibility] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature, called [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery|Favourite Templates]], will be deployed later this week on all projects (except English Wikipedia, which will receive the feature next week), following a piloting phase on Polish and Arabic Wikipedia, and Italian and English Wikisource. The feature will provide a better way for new and experienced contributors to recall and discover templates via the template dialog, by allowing users to put templates on a special "favourite list". The feature works with both the visual editor and the wikitext editor. The feature is a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|community wishlist focus area]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused some Notifications to be sent multiple times. [https://phabricator.wikimedia.org/T397103] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.8|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:११, १ जुलै २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28917415 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary accounts|Temporary accounts]] have been rolled out on 18 large and medium-sized Wikipedias, including German, Japanese, French, and Chinese. Now, about 1/3 of all logged-out activity across wikis is coming from temporary accounts. Users involved in patrolling may be interested in two new documentation pages: [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Access to IP|Access to IP]], explaining everything related to access to temporary account IP addresses, and [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Repository|Repository]] with a list of new gadgets and user scripts. '''Updates for editors''' * Anyone can play an experimental new game, [[mw:Special:MyLanguage/New Engagement Experiments/WikiRun|WikiRun]], that lets you race through Wikipedia by clicking from one article to another, aiming to reach a target page in as few steps and in as little time as possible. The project's goal is to explore new ways of engaging readers. [https://wikirun-game.toolforge.org/ Try playing the game] and let the team know what you think [[mw:Talk:New Engagement Experiments/WikiRun|on the talk page]]. * Users of the Wikipedia Android app in some languages can now play the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|trivia game]]. ''Which came first?'' is a simple history game where you guess which of two events happened earlier on today's date. It was previously available as an A/B test. It is now available to all users in English, German, French, Spanish, Portuguese, Russian, Arabic, Turkish, and Chinese. The goal of the feature is to help engage with new generations of readers. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22] * Users of the iOS Wikipedia App in some languages may see a new tabbed browsing feature that enables you to open multiple tabs while reading. This feature makes it easier to explore related topics and switch between articles. The A/B test is currently running in Arabic, English, and Japanese in selected regions. More details are available on the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)|Tabbed Browsing project page]]. * Bureaucrats on Wikimedia wikis can now use [[{{#special:VerifyOATHForUser}}]] to check if users have enabled [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T265726] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed later this week to all Wikimedia projects: a [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Template categories|template category browser]] will be introduced to assist users in finding templates to put in their “favourite” list. The browser will allow users to browse a list of templates which have been organised into a given category tree. The feature has been requested by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Select templates by categories|through the Community Wishlist]]. * It is now possible to access watchlist preferences from the watchlist page. Also the redundant button to edit the watchlist has been removed. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Watchlist] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of [[mw:MediaWiki_1.44|MediaWiki 1.44]] there is now a unified built-in Notifications system that makes it easier for developers to send, manage, and customize notifications. Check out the updated documentation at [[mw:Manual:Notifications|Manual:Notifications]], information about migration in [[phab:T388663|T388663]] and details on deprecated hooks in [[phab:T389624|T389624]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.9|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]], the conference dedicated to Wikidata is now open for [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp session proposals] and for [[d:Special:RegisterForEvent/1340|registration]]. This year's event will be held online from October 31 – November 02 and will explore on the theme of "Connecting People through Linked Open Data". '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:३६, ८ जुलै २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28930584 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Featured templates|Featured templates]], a new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed this week to all Wikimedia projects: With this feature, editors will be able to quickly access a list of templates that are likely to be useful. These templates will be displayed in a list, under the "featured" tab of the template discovery interface. Administrators can define the list via the Community Configuration interface. The feature fulfills a request by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Easy access Templates|through the Community Wishlist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367428][https://phabricator.wikimedia.org/T392896] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the request to add Malayalam fonts in the [[oldWikisource:Special:MyLanguage/Wikisource:WS Export|Wikisource Book Export Tool]] was resolved and now, the rendering of Malayalam letters in exported Wikisource books are accurate. [https://phabricator.wikimedia.org/T374457] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * Developers, designers, and all Wikimedians are invited to [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/7953/ submit a project idea] for the Wikimania Hackathon 2025. Read [https://diff.wikimedia.org/2025/06/30/call-for-projects-wikimania-hackathon-2025-is-coming-to-nairobi/ this Diff blog post] for more details. '''Meetings and events''' * [[m:WikiIndaba conference 2025|WikiIndaba 2025]] scholarship application and program submission is open until 23:59 GMT on July 20. WikiIndaba is a regional conference for African Wikimedians both on the continent and in the diaspora to unite and grow together. Submit [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdJTv68R1OPASXXDfpIl8EWiMLTM-TDwh6_5gNVvFuWccFZ2Q/viewform your scholarship application] and [https://ee.kobotoolbox.org/x/BI3omIfH program proposal] now! * [https://br.wikimedia.org/wiki/WikiCon_Brasil_2025 WikiCon Brasil 2025] will take place on July 19-20 in Salvador, Bahia, Brazil. The Brazilian community members are encouraged to register and attend! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:४०, १५ जुलै २०२५ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28980963 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Translation Suggestions feature in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation tool]] now has another level of article filters added to the "[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=fi#/ ... More]" category. Translators who use the Suggestions feature can now select and receive article suggestions that are customized to geographical locations of their interest using the new "{{int:Cx-sx-suggestions-filters-tab-regions}}" filter. [https://phabricator.wikimedia.org/T113257] * Administrators can now limit "Add a Link" to newcomers. The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|"Add a Link"]] Structured Task [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Constructive activation experimentation#Enwiki A/B test & "Add a Link" Improvements (Wiki Experiences 1.2.11 & 1.2.16)|helps new account holders start editing]], but some communities have requested the ability to restrict it to its intended audience: newcomers. Administrators can configure this setting within the [[Special:CommunityConfiguration/GrowthSuggestedEdits|Community Configuration]] feature. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For AbuseFilter editors on [[phab:T392144|some wikis]], it is now possible to filter edits based on the RevertRisk score of the edit being attempted. It is only populated if the action being evaluated is an edit. For more information, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ORES/AbuseFilter variables#What variables are available for use|ORES/AbuseFilter variables]] documentation. * The [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] wikis have [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/YDABPV75LADRQCXMJAFWUP256N4EQ25B/|been moved]] from <code dir=ltr>beta.wmflabs.org</code> to <code dir=ltr>beta.wmcloud.org</code>. Users may need to update URLs in any tools, or in their password managers. Any related issues can be [[phab:T289318|reported in the task]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.11|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[m:Special:MyLanguage/WikiCite 2025|WikiCite 2025]] will take place from 29–31 August, both online and in-person in Bern, Switzerland. The event's goals are to reconnect communities, institutions, and individuals working with open citations, bibliographic data, and the Wikidata/Wikibase ecosystem. Registration is open and the call for proposals will be announced soon. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/KQZUG3ETKLBWPBYSB2YAWZIRPWHS24TG/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:१३, २२ जुलै २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29005283 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Community Tech team will be focusing on wishes related to Watchlists and Recent Changes pages, over the next few months. They are looking for feedback. Please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#July 24, 2025: Watchlists and Recent Changes pages|read the latest update]], and if you have ideas, please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|submit a wish]] on the topic. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Commons community has decided to block [[:mw:Special:MyLanguage/Upload dialog|cross-wiki uploads]] to Wikimedia Commons, for all users without autoconfirmed rights on that wiki, starting on August 16. This is because of [[:c:Commons:Cross-wiki media upload tool/History|widespread problems]] related to files that are uploaded by newcomers. Users who are affected by this will get an error message with a link to the less restrictive UploadWizard on Commons. Please help translating the [[:c:Special:MyLanguage/MediaWiki:Abusefilter-disallowed-cross-wiki-upload|message]] or give feedback on the message text. Please also update your local help pages to explain this restriction. [https://phabricator.wikimedia.org/T370598] * On wikis with temporary accounts enabled and Meta-Wiki, administrators may now set up a footer for the Special:Contributions pages of temporary accounts, similar to those which can be shown on IP and user-account pages. They may do it by creating the page named <code dir=ltr>MediaWiki:Sp-contributions-footer-temp</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T398347] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KFEFVG/ Temporary Accounts: Enhancing privacy for our unregistered editors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Building a Sustainable Future for Wikimedia Contributors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/WTRQCJ/ A dozen visions for wikitext!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/8YKKP9/ Coordinate Across Stakeholders with the Product and Technology Advisory Council] * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2025|MediaWiki Users and Developers Conference, Fall 2025]] will be held 28–30 October 2025 in Hanover, Germany. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:५७, २९ जुलै २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29051727 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Translation notification: Incident Reporting System == Hello Usernamekiran, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Marathi on Meta. The page [[:metawikipedia:Incident Reporting System|Incident Reporting System]] is available for translation. You can translate it here: * [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Incident+Reporting+System&language=mr&action=page&action_source=translation_notification translate to Marathi] The priority of this page is medium. <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function as a truly multilingual community. To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup]. Thank you! Meta translation coordinators‎, ०९:२३, २ ऑगस्ट २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors can now enable the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info card]]. This feature adds an icon next to usernames on history pages and similar user-contribution log pages. When you tap or click on the icon, it displays data related to that user account such as the number of edits, reverted edits, blocks, and more. It's part of a broader project to make it easier for moderators to evaluate account trustworthiness. The feature can be enabled in [[testwiki:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|your global preferences]], and later this week it will be available in local preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T386439] * Everybody is invited to share comments on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative Contributions]], a project recently launched by the [[m:Special:MyLanguage/Connection Team|Connection team]]. The project aims to create a new way to display the impact of collaborative editing activities (such as edit-a-thons, backlog drives, and WikiProjects) on the wikis. Post your comments on the [[m:Talk:CampaignEvents/Collaborative contributions|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378035] * Administrators can now define the default block duration for temporary accounts. To do that, they need to create a page named <code dir=ltr>MediaWiki:Ipb-default-expiry-temporary-account</code> and use a value defined in <code dir=ltr>MediaWiki:Ipboptions</code>. This allows administrators to easily block temporary accounts for 90 days, which is functionally equivalent to an indefinite block. The advantage of this solution is that it does not clutter Special:BlockList. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block and unblock#Default block duration options|More documentation]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T398626] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Gadgets can now include <code dir=ltr>.vue</code> files. This makes it easier to develop modern user interfaces using [[mw:Vue.js|Vue.js]], in particular using [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the official design system of Wikimedia. [[wmdoc:codex/latest/icons/overview.html|Codex icons]] can be loaded through the gadget definition. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Pages|The documentation]] has examples. For user scripts that use Vue.js, an [[mw:API:CodexIcons|API module]] now exists to load Codex icons. [https://phabricator.wikimedia.org/T340460][https://phabricator.wikimedia.org/T311099] * Module developers can now use a [[mw:Help:Extension:Translate/Message Bundles/Lua reference|Lua interface]] to simplify the preparation of Lua modules for translation on Meta-Wiki. This improvement makes it easier for translators to find and edit module strings without dealing with raw Lua code. It helps prevent mistakes that could break the module during translation. Module developers and translators are invited to [[commons:File:Translatable modules video demo July 2025.webm|watch the demo video]], read more about [[mw:Special:MyLanguage/Translatable modules|translatable modules]] to understand how it works, refer to Meta-Wiki's [[m:Module:User Wikimedia project|Module:User Wikimedia project]] for example usage, and [[mw:Talk:Translatable modules|share their feedback]] on how well it addresses the challenges in their workflow. The interface still has some performance issues, so it should not be used in widely used modules yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T359918] * Developers of external tools that connect to Wikimedia pages must set a user-agent that complies with [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|the user-agent policy]]. This policy will start to be more strongly enforced in August because of external crawlers that are [[diffblog:2025/04/01/how-crawlers-impact-the-operations-of-the-wikimedia-projects/|overusing]] Wikimedia's resources. Tools that are hosted on Wikimedia's Toolforge or Cloud VPS will not be affected by this for now, but should still set a user-agent. [[phab:T400119|More technical details are available]], and related questions are welcome in that task. * Parsoid Read Views is going to be rolling out to some smaller Wikipedias over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyages and Wiktionaries to Parsoid Read Views. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/profile/7694/] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.13|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/GEH9DH/ Wikimedia’s knowledge infrastructure in a changing internet: Establishing sustainable pathways for content reuse] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/7ELN9Q/ Wikifunctions is coming soon to a wiki near you!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/ZMGVJV/ Shaping the Future of Wikipedia’s Reader Experience] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KCKTFZ/ Making Wikipedia More Readable: What Comes Next] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०९:११, ५ ऑगस्ट २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29083927 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The WikiEditor toolbar now includes [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|its keyboard shortcuts]] in the tooltips for its buttons. This will help to improve the discoverability of this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T400583] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] published a set of [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|proposed experiments]] the Wikimedia Foundation can try to improve communication with community. Feedback on the proposals are welcomed until August 22 on [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|this talk page]]. * The search bar on the Minerva skin (mobile) has been updated to use the same type-ahead search component that is used on the Vector 2022 skin. There are no changes in search functionality but there are minor visual changes. Specifically, the close-search button has been changed from an "X" to a back arrow. This helps to distinguish it from the other "X" button that is used to clear any text. [https://phabricator.wikimedia.org/T393944] * Editors on some wikis will see a new toggle for "Group results by page" on watchlist, related changes, and recent changes pages. This is [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment|an A/B experiment]] that is planned to start on August 11, and will run for 3–6 weeks on the Bengali, Chinese, Czech, French, Greek, Portuguese, and Urdu Wikipedias. The experiment will examine how making this feature more discoverable might affect editors' ability to find the edits they are looking for. [https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The multiwiki datasets of [[:wikt:en:Module:Unicode data|Unicode data]] have been moved to [[c:Category:Unicode Module Datasets|Category:Unicode Module Datasets]] on Wikimedia Commons, to follow the idea of "One common data source, multiple local wikis". Most wikis have been updated to use the Commons version. You can ask questions at [[c:Category talk:Unicode Module Datasets|the talkpage]]. [https://en.wiktionary.org/wiki/Module_talk:Unicode_data#Data_from_commons] * Lua code can add warnings when something is wrong, by using the <code dir=ltr>mw.addWarning()</code> function. It is now possible to add more than one warning, instead of new warnings replacing old ones. If you maintain a Lua module that used warnings, you should check it still works as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T398390] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:००, १२ ऑगस्ट २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29106516 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Later this week, people who are logged-in and have the "[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|Discussion tools]]" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] enabled will gain the ability to "Thank" individual comments directly from talk pages, rather than needing to navigate to page history. [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Comment actions|Learn more about this feature]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400849] * An A/B test comparing two versions of the desktop donate link launched on testwiki on 12 August and on English Wikipedia 14 August for 0.1% of logged out users on the desktop site. The experiment will run for three weeks, ending on 12 September. [https://phabricator.wikimedia.org/T395716] * An A/A test to measure the baseline for reader retention was launched 12 August using [[wikitech:Experimentation Lab|Experimentation Lab]]. This measures the percentage of users who revisit a wiki after their initial visit over a 14-day period. No visual changes are expected. The experiment will run through 31 August. [https://phabricator.wikimedia.org/T399227] * Five new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q34057|Tagalog]] ([[s:tl:|<code>s:tl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T388639] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[s:mad:|<code>s:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T391747] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3450749|Rakhine]] ([[w:rki:|<code>w:rki:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T392490] ** a {{int:project-localized-name-group-wikibooks/en}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[b:min:|<code>b:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T395452] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q7598268|Standard Moroccan Amazigh]] ([[wikt:zgh:|<code>wikt:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T399684] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:46}} community-submitted {{PLURAL:46|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:०९, १९ ऑगस्ट २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29127690 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template authors can now use additional CSS properties, since the CSS sanitizer used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] was updated. For example: <code>width: fit-content</code>; <code>ruby-align</code>; relative units such as <code>lh</code>; and custom strings in <code>list-style-type</code>. These improvements are a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Allow use of modern CSS in templates by updating the TemplateStyles CSS sanitizer|Community Wishlist wish]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271958][https://phabricator.wikimedia.org/T277755][https://phabricator.wikimedia.org/T293633][https://phabricator.wikimedia.org/T295088][https://phabricator.wikimedia.org/T326906][https://phabricator.wikimedia.org/T340057][https://phabricator.wikimedia.org/T360725][https://phabricator.wikimedia.org/T371809][https://phabricator.wikimedia.org/T375344][https://phabricator.wikimedia.org/T394619] * On large wikis, the default time period to display edits from, within the Special:RecentChanges page, has been changed from 7 days to 1 day. This is part of a performance improvement project. This should have no user-facing impact due to the quantity of edits on these wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T399455] * Administrators can now access the [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] page from the [[{{#special:CommunityConfiguration}}]] list page. This makes it easier to find. [https://phabricator.wikimedia.org/T393240] * Wikimedia Commons videos were not shown in the Videos tab in Google Search. The problem was investigated and reported to Google who have now fixed the issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T396168][https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/Wishes/Do_something_about_Google_%26_DuckDuckGo_search_not_indexing_media_files_and_categories_on_Commons] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[wikt:bew:|<code>wikt:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T402130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:39}} community-submitted {{PLURAL:39|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Two fields of the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Recentchanges table|recentchanges database table]] are being removed. <code>rc_new</code> and <code>rc_type</code> are being removed in favor of <code>rc_source</code>. Queries to these older fields will start to fail starting this week and developers should use <code>rc_source</code> instead. These older fields were deprecated over 10 years ago and should not be in use. This is part of work to improve the performance and stability of queries to the recentchanges table. [https://phabricator.wikimedia.org/T400696] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.16|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/July|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes: support for new languages in MediaWiki and translatewiki; the start of the Language Onboarding and Development project to help support the growth of new and small wikis; updates on research projects; and more. '''Meetings and events''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#29 August 2025|Language Community Meeting]] is happening soon, August 29th at [https://zonestamp.toolforge.org/1756479600 15:00 UTC]. This week's meeting will cover: the Avro keyboard developers from Wikimedia Bangladesh, who were recently awarded a national award for their contributions to this keyboard; and other topics. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:४३, २६ ऑगस्ट २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29175124 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team wants to compile a list of templates, jargon terms, and policies used in edit summaries when a copyright violation is removed. This will help them identify the number of edits reverted due to copyright issues. We invite community members from the following Wikis to list these terms in [[Phab:T402601|T402601]], or to share their list with [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]]: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-plwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}. This project is open until September 9th 2025. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled for all Wikisources. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Connection Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the Deployment information page. [https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment_status#How_to_Request_the_CampaignEvents_Extension_for_your_wiki] * The lists in the footer of the editing interface, such as "Templates used on this page," will now be organized into columns when there is enough space. This enhancement minimizes scrolling when editing lengthy articles on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T401066] * On September 3rd, 2025 we will increase the sampling percentages of our [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment#Scope of the experiment|group by toggle experiment]] of the <code>Special:RecentChanges</code>, <code>Special:Watchlist</code>, and <code>Special:RelatedChanges</code> pages on the Chinese, French, and Portuguese Wikipedias to 100 percent, allowing more editors to be part of this experiment. This adjustment is intended to ensure we have sufficient data to make informed decisions when evaluating the experiment results. [https://phabricator.wikimedia.org/T402958][https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading on English Wikipedia beginning the week of September 22. The feature will be available on both desktop and mobile. All non-English wikis received this change in June and July. The goal is to make it easier for users to find articles. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.17|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions now has a new capability called "lightweight enumeration types", an enumeration type is simply a fixed set of values that's in the type's definition. This capability makes it quick and easy to define such a type, and allows for the reuse of values that are already present in Wikidata. Here is [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-07-19|a newsletter]] to learn more. * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Newsletter updates#August 2025: Newsletter #1|Readers Newsletter]] is now available. This edition includes: the formation of two new teams — Reader Growth and Reader Experience; insights into declining pageviews and account creations; highlights from the Wikimania Nairobi panel on improving the reading experience; upcoming experiments to engage new and existing readers; and more. '''Meetings and events''' * Spotlight on some Wikimania 2025 Sessions: ** Identifying AI-generated text by searching for ISBNs whose checksums fail: Mathias Schindler of WMDE [https://www.youtube.com/watch?v=Dw9o8Lsl974&t=15910s shared tools to help communities search for these]. ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TCHZKH/ La durabilité du mouvement Wikimedia face aux défis actuels et futurs]: This session explored how Wikimedia can stay a trusted source of knowledge in the age of generative AI, information overload, and disinformation. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:२१, २ सप्टेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29196010 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team is working on a new check: [[mw:Special:MyLanguage/Paste check|Paste check]]. This check informs newcomers who paste text into Wikipedia that the content might not be accepted. This check is an effort to increase the likelihood that the new content people are adding to Wikipedia is aligned with the Movement's commitment to offering information under a free content license. This check will soon be tested at a few wikis. If your community is interested in this test, please [[phab:T403680|tell us in this task]], or [[mw:Talk:Edit check|contact the team]]. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will be able to use a [[w:en:Lint (software)|linting tool]] to see errors or other potential problems in wikitext in real time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|help page for more information]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T381577] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] When browsing a wiki (like <code dir=ltr>en.wikipedia.org</code>), the software responds in one of two ways: a desktop page, or a redirect to a mobile version on an "m" domain (like <code dir=ltr>en.m.wikipedia.org</code>). Over the next three weeks, MediaWiki will start displaying the mobile version to mobile devices directly on the standard domain, without this redirect. This change does not affect existing m-dot URLs, or the "Desktop view" opt-out. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * When an edit changes the categories of a page, the changes to the category membership counts are now happening asynchronously. This improves the speed of saving edits, especially when moving many pages to or from the same category, and reduces the risk of site outages, but it means that the counts can show outdated information for a few minutes. [https://phabricator.wikimedia.org/T365303] * Edits on Wikidata to qualifiers (properties and values) and references (properties and values) in a Wikidata item statement will now not add entries to the RecentChanges or Watchlist pages on all other Wikis. This is a temporary change to improve performance while other solutions are created. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: Turn off (temporarily) Qualifiers and References Wikidata edits to the Recent Changes tables|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401286][https://phabricator.wikimedia.org/T400698] * Japanese-language wikis have had a major upgrade to the way that search works. The new search should generally give more accurate and more relevant search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T318269] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:४५, ९ सप्टेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29238161 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Translation notification: Meta:Deletion policy == Hello Usernamekiran, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Marathi on Meta-Wiki. The page [[:metawikipedia:Meta:Deletion policy|Meta:Deletion policy]] is available for translation. You can translate it here: * [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Meta%3ADeletion+policy&language=mr&action=page&action_source=translation_notification translate to Marathi] The priority of this page is low. <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta-Wiki to function as a truly multilingual community. To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup]. Thank you! Meta-Wiki translation coordinators‎, १२:३७, १५ सप्टेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * References lists that are made using the <code dir=ltr><nowiki><references/></nowiki></code> [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite#references-tag|tag]] will now automatically display with columns in Vector 2022 when readers are using its 'standard' settings for text-size and page-width. [https://phabricator.wikimedia.org/T334941] * Starting in the week of October 6, on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small wikis]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] that have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled, all autoconfirmed users will be able to use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] as an organizer. No changes will be made for [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/large.dblist|large wikis]] unless requested in Phabricator. This change is being made to make it easier for more people to use Event Registration, especially on wikis that are less likely to have policies related to the Event Organizer right. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Proposal to grant autoconfirmed users on small and medium wikis the organizer access to the event registration tool|Learn more]]. * Users that search using regular expressions (regex) can now use additional features including: ** for the <code dir=ltr>intitle:</code> keyword: [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Metacharacters|metacharacters]] for start-of-line (<code dir=ltr>^</code>) and end-of-line (<code dir=ltr>$</code>) anchors [https://phabricator.wikimedia.org/T317599] ** for both <code dir=ltr>intitle:</code> and <code dir=ltr>insource:</code> keywords: shorthand [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Character_Classes|character classes]] for digits (<code dir=ltr>\d</code>), whitespace (<code dir=ltr>\s</code>), and word characters (<code dir=ltr>\w</code>); and [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Escape codes|escape codes]] for line feed (<code dir=ltr>\r</code>), newline (<code dir=ltr>\n</code>), tab (<code dir=ltr>\t</code>), and unicode (e.g. <code dir=ltr>\uHHHH</code>). [https://phabricator.wikimedia.org/T403212] * When you search for text that looks like an IP, the system will now show search results. It used to take you to the contributions for that IP instead of showing search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T306325] * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on September 24. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests which happen twice a year. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that affected users who used the page-tabs to switch from wikitext editing of a section into the visualeditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T401043] '''Updates for technical contributors''' * The MediaWiki Interfaces team is redesigning the Wikimedia REST API Sandbox with Codex. If you have feedback on improvements for the API documentation or what makes developer experiences smooth (or frustrating), you’re invited to [https://calendar.google.com/calendar/u/0/appointments/schedules/AcZssZ2aZzbXeQvjOF7gB1fJXiwAYemQjKf4sXNaRODPA7_obFyNBwkzNkoVCoTF-aeov89kIjXHbCQm join an upcoming discovery interview], or [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Developer Feedback/Wikimedia Web APIs|leave feedback onwiki]]. [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/C4FBAOA57PH6G5ORVMAUF5TGYBLZDU5Q/|Learn more]]. * Edits to Wikidata aliases (an alternative name for an item or a property) will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: More granular Alias tracking|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401288] * The new [https://www.unicode.org/versions/Unicode17.0.0/ Unicode 17.0] version has been released. The [[:c:Category:Unicode Module Datasets|datasets on Commons]] for the [[:d:Q39301585|Module:Unicode data]] have been updated. Wikipedias that do not use the Commons datasets should either update their own data or switch to the Commons datasets. * Users of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] Structured Contents endpoints can now access [https://enterprise.wikimedia.com/blog/parsed-wikipedia-tables/ Parsed Tables]. The new Parsed Tables feature extracts and represents Wikipedia tables in structured JSON. This improves machine accessibility as part of the [https://enterprise.wikimedia.com/api/structured-contents/ Structured Contents initiative]. Structured Contents output is freely available through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/on-demand/#article-structured-contents-beta On-demand API], or through Wikimedia Cloud Services. * A [https://www.kaggle.com/datasets/wikimedia-foundation/english-wikipedia-people-dataset dataset of English Wikipedia biographical information] from [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has been published on Kaggle, for evaluation and research. This provides structured data from more than 1.5 million biographies, including birth and death dates, education, affiliations, careers, awards, and more (from a June 2024 snapshot). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.19|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Scholarships|Scholarship applications]] for Wikimania 2026 in Paris, France, are open until October 31. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २२:३८, १५ सप्टेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29263921 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 On September 24th at 15:00 UTC], all Wikimedia sites users will experience a brief read-only period due to a scheduled [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter server switchover]]. The Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team will redirect all traffic from one primary server to its backup. You can listen to the switchover using the [http://listen.hatnote.com/ "Listen to Wikipedia"] tool, where you will hear edits stop for a few minutes during the read-only phase, then resume. This twice-yearly datacenter server switchover ensures reliability by testing the backup datacenter, so that our sites can stay online even if the primary datacenter fails. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the process on the Diff blog]]. '''Updates for editors''' * Editors of [[f:Special:Mylanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-12#Next round of Wiktionaries to receive embedded Wikifunctions calls|60 more Wiktionaries]] will soon be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them into their pages. A function takes one or more inputs and transforms them into a desired output, like adding numbers, converting miles to meters, calculating elapsed time, or declining a word into a case. They will join the other [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-29#Wikifunctions available on 65 Wiktionaries|65 Wiktionary language editions]], which already have access to embedded Wikifunctions calls. Later this year, plans are in place to expand to more Wiktionaries and the Incubator. * A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Technical metadata of another page|parser function]] has been added: <code><nowiki>{{#contentmodel}}</nowiki></code>. Template editors and admins can use it to get the localized or canonical name of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|content model]] of a specific page. The function makes it easier to create and edit system messages, such as ''MediaWiki:editinginterface'', even when you switch types of pages, like wiki, JavaScript, CSS or JSON page. [https://phabricator.wikimedia.org/T328254] * Adding or editing a <code>DISPLAYTITLE</code> for an article using VisualEditor will no longer be broken. Editors who use VisualEditor mode to modify the <code><nowiki>{{DISPLAYTITLE}}</nowiki></code> would no longer have the literal text "DISPLAYTITLE" or its localized variant added to their articles. A list of pages that may have been affected and might need cleanup is documented in [[phab:P83438|this ticket]]. * Beta users of the Wikipedia Android app can now try the redesigned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|Activity tab]], which replaces the Edits tab. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions users can now import many essential facts involving [[f:Special:MyLanguage/Z6011|geo-coordinates]], [[f:Special:MyLanguage/Z6010|quantities]] and [[f:Special:MyLanguage/Z6064|time]] values from Wikidata. This is made possible by the creation of Wikifunctions types for these values, which makes them available for use by functions in Wikifunctions. Learn more about how this works in [[c:File:ImportingWikidataDatatypesIntoWikifunctions.webm|this video]] and Wikifunctions' [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-01#News in Types I: Wikidata quantity|August 1 newsletter]] (for quantities) and [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-22#News in Types: Wikidata geo-coordinate|August 22 newsletter]] (for geo-coordinates). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:२६, २३ सप्टेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29305556 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A major software upgrade has been made to [[phab:|Phabricator]]. The update introduces performance improvements, a refreshed search interface, enhancements to Maniphest task search, updates to user profile pages and project workboards, new Herald automation features, as well as general text input, mobile experience improvements and more. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/321/iterative_improvements_september_2025/] '''Updates for editors''' * The Community Tech team will release the new Community Wishlist extension on October 1, that will improve the way wishes will be submitted. The new extension will allow users to add tags to their wishes to better categorise them, and (in a future iteration) to filter them by status, tags and focus areas. It will also be possible to support individual wishes again, as requested by the community in many instances. The old system will be retired. There will be a brief period of downtime while the extension is deployed and wishes are migrated to the new system. You can read more about this [[:m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|in the latest update]] or you can consult the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CommunityRequests|current documentation on MediaWiki]]. * As announced [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|on Diff blog]], the production trial of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|hCaptcha]] service for bot detection has begun. The trial is currently using hCaptcha to protect account creation on Chinese, Persian, Portuguese, Indonesian, Japanese, and Turkish Wikipedias, where it will replace our existing [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ConfirmEdit#FancyCaptcha|CAPTCHA]] (FancyCaptcha). The goal with the trial is to better block bots while also improving usability and accessibility for users who encounter CAPTCHA challenges. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|deployed]] to Wikimedia Commons. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. On Commons, anyone who is a registered user can use it as an event participant. To use it as an organizer, someone needs to have the [[c:Special:MyLanguage/Commons:Event organizers|event organizer right]]. * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to German Wikipedia. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|test the feature]] on testwiki or [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing on betawiki] as well. Please share your thoughts on [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Templates used in sub-references|using templates in sub-references]] or [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|volunteer to become a pilot wiki]]. * On wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|Mentorship]] system, communities can now opt experienced editors out of Mentorship through [[{{#special:CommunityConfiguration/Mentorship}}]]. Within this setting, communities may define thresholds, based on edit count and account age, to decide when an editor is considered experienced enough to no longer receive Mentorship. [https://phabricator.wikimedia.org/T403563] * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tone Check|Tone check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Tone language model for the following languages: Arabic, Czech, German, Hebrew, Indonesian, Dutch, Polish, Russian, Turkish, Chinese, Farsi, Italian, Norwegian, Romanian and Latvian. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/Tone_Check/Model_evaluation|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on October 3, which will be the start date of the test. * The rollout of [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|multiblocks]] had the side effect that non-active block logs may have been shown on {{#special:Contributions}} and on blocked users' user and user_talk pages. This issue will be fully resolved in a few days. As part of the fix, [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=sp-contributions-blocked-notice}} messages prefixed with <code>sp-contributions-blocked-notice</code>] will be removed and replaced with [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=blocked-notice-logextract}} those prefixed with <code>blocked-notice-logextract</code>] in a few weeks. Please help translate the new messages and update any local overrides if needed. * There was a bug with links added using visual editor if they included characters such as <code dir=ltr><nowiki>[ ] |</nowiki></code> after the fragment identifier (<code><nowiki>#</nowiki></code>). They were not encoded properly creating an incorrect link. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T404823] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikiquote/en}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[q:ms:|<code>q:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404698] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info Card]] now displays currently active global lock/blocks. [https://phabricator.wikimedia.org/T401128] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, editors using Lua modules will be able to use the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.newBatch|mw.title.newBatch]]</code> function to look up the existence of up to 25 pages at once, in a way that only increases the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions#Expensive parser functions|expensive function]] count once. * A new [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Unsupported Tools Working Group]] has been formed as part of ongoing efforts to collectively determine technical work priorities, similar to the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC). The working group will help prioritize and review requests for support of unmaintained extensions, gadgets, bots, and tools. For the first cycle, the group will be prioritizing an unsupported Wikimedia Commons tool. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:२४, ३० सप्टेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29355230 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#paste|Paste Check]] is a new Edit Check feature to help avoid and fight copyright violations. When editors paste text into an article, Paste Check prompts them to confirm the origin and licensing of the content. Starting Wednesday, 8 October, [[phab:T403680|22 wikis will test Paste Check]]. Paste Check will help new volunteers understand and follow the policies and guidelines necessary to make constructive contributions to Wikipedia projects. '''Updates for editors''' * Mobile devices will receive mobile articles directly on the standard domain (like <code>en.wikipedia.org</code>), instead of via a redirect to an "m" domain (like <code>en.m.wikipedia.org</code>). This change improves performance. This week it will be enabled on Wikipedias. The existing mobile URLs and the "Desktop view" opt-out remain available. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * New [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#creationdate and lasteditdate|date filters]], <code dir=ltr>creationdate:</code> and <code dir=ltr>lasteditdate:</code>, are now available in the wiki search engine. This allows users to filter search results by a page's first or last revision date. The filters support comparison operators (e.g. <code dir=ltr>>2024</code>) and relative dates (e.g. <code dir=ltr>today-1d</code>), making it easier to find recently updated content or pages within specific age ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T403593] * [[f:|Wikifunctions]] now supports rich text in embedded calls across the 150 wikis where it's enabled. To showcase this, the team created a [[f:Z26333|Latin declination table]] that Wiktionary editors can use to automatically generate noun forms, producing clear, formatted results — see an [[f:Wikifunctions:Embedded function calls/Wiktionary tables demonstration|example output]]. If you need any help or have any feedback, please [[f:Wikifunctions:Project chat|contact the Wikifunctions Team]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T397402] * An edit link will now appear inside the categories box on article pages for logged in users, which will directly launch the VisualEditor category dialog. [https://phabricator.wikimedia.org/T291691] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a problem downloading pdf files last week and that has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T405957] '''Updates for technical contributors''' * The field <code dir=ltr>rev_sha1</code> in the revision database table is being removed in favor of <code dir=ltr>content_sha1</code> in the content database table. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud@lists.wikimedia.org/thread/2D2M3SP4WHR6BXXKTZ2PBLZQYR3EGQVR/ the announcement] for more information. * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will roll out [[w:en:Light-on-dark color scheme|Dark Mode]] user interface on all Wikimedia sites on October 29, 2025. All anonymous users of Wikimedia sites will have the option to activate a color scheme that features light-colored text on a dark background. This is designed to provide a more comfortable reading experience, especially in low-light situations. Template authors and technical contributors are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|learn how to make pages ready for Dark mode]] and address any compatibility issues found in templates in their wiki before the enablement. Please contact the Web team for questions or any support on [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|this talk page]] before the enablement. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Starting on Monday, October 6, API endpoints under the <code>rest.php</code> path will be rerouted through a new internal API Gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २२:५४, ६ ऑक्टोबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29400897 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Last week, improvements to account security and two-factor authentication (2FA) features were enabled across all wikis. These changes include user interface improvements for [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity], the support of multiple 2FA methods via authenticator apps and portable security keys (previously users could only enable one method), and a new Recovery Codes module which facilitates fewer account lockouts due to lost two-factor apps and devices. As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project, work is continuing through the rest of 2025 on further user experience improvements, and support for passkeys as an alternate second factor. '''Updates for editors''' * Another part of the Account security project is making 2FA generally available to all users. Along with editors with advanced privileges, such as administrators and bureaucrats, 40% of editors now have access to 2FA. You can check if you have access at [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity]. Instructions for activation are on the linked page. The plan is to continue increasing availability if it is determined that the user support capabilities are able to support global usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T400579] * This week, users at wikis where talk page [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|Usability Improvements]] are already available by default (everywhere ''except'' the 12 wikis listed in [[phab:T379264|T379264]]) will gain the ability to Thank a comment directly from the talk page it appears on. Before this change, Thanking could only be done by visiting the revision history of the talk page. You can [[diffblog:2025/10/13/revolutionizing-gratitude-a-new-era-of-thanking-comments/|learn more about this change]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366095] * Users who have not [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|verified their email address]] will soon be receiving monthly Notification reminders to do so. This is because users who have verified their email can more easily recover their account. These reminders will not be sent if the user is inactive or removes the unverified email from their account. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation][https://phabricator.wikimedia.org/T58074] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a fix was made for an occasional error with saving translated paragraphs in the Content Translation tool, and the related error messages are now easier to see. [https://phabricator.wikimedia.org/T376531] '''Updates for technical contributors''' * The Unsupported Tools Working Group has chosen [[c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] as the first tool for its pilot cycle. The group will explore ways to improve and sustain the tool over the coming months. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Learn more on Meta]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:३०, १४ ऑक्टोबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29434481 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * To optimize how user data is stored in our databases, the saved preferences of users who haven't logged in for over five years and have fewer than 100 edits will be cleared. When those users return, default settings will apply. [https://phabricator.wikimedia.org/T406724] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a broken link from the GlobalContributions interface message to the XTools GlobalContributions page which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406415] '''Updates for technical contributors''' * The work to reroute all traffic to API endpoints under the <code dir=ltr><nowiki>rest.php</nowiki></code> route through a common API gateway is now complete. If any issues are observed, please file a phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. * Edits to Wikidata references or qualifiers will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T401290] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:०७, २१ ऑक्टोबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29478670 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia iOS app has launched an A/B/C test of improvements made to the tabbed browsing feature for select regions and languages. The test, named “More dynamic tabs”, explores new tab experiences and includes “Did you know” and “Because you read” article recommendations. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)/New Tab Experience and Recommendations Experiment|read more on the project page]]. * Autoconfirmed users on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] with the CampaignEvents extension can now use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] without the Event Organizer right. This feature lets organizers enable registration, manage participants, and lets users register with one click instead of signing event pages. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue of flashing colors when holding or pressing the arrow keys under the dark mode settings in Vector 2022 has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T402285] '''Updates for technical contributors''' * The CampaignEvents extension will be deployed to all remaining wikis during the week of 17 November 2025. The extension currently includes three features: Event Registration, Collaboration List, and Invitation List. For this rollout, Invitation List will not be enabled on Wikifunctions and MediaWiki unless requested by those communities. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|Visit the deployment page to learn more]]. * The SwaggerUI-based REST sandbox experience is now live on all wiki projects. The sandbox can be accessed through the [[{{#special:RestSandbox}}]] page. Please report any issues to the MediaWiki Interfaces team board, or join the discussion on the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|project launch]] page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/6931/] * Transform endpoints with a trailing slash path in the MediaWiki REST API are now marked as deprecated. They will remain functional during this time, but removal is expected by the end of January 2026. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found and tested using the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?api=mw-extra&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. See the [[mw:API/Deprecation|MediaWiki REST API Deprecation]] page for more detailed information about the API deprecation policies and procedures. * A dedicated [[mw:API:REST API/Changelog|changelog now exists for the MediaWiki REST API]]. The changelog provides an overview of these changes, making it easier for developers to keep track of improvements and iterations. Announcements will also continue to flow through the standard communication channels, including Tech News and email distribution lists, but can now be more easily referenced from a central location. If you have feedback about the style, structure, or content of this changelog, please [[mw:API talk:REST API/Changelog|join the discussion]]. * Administrators can delete the tracking category which was previously added by the JsonConfig extension, as it is no longer used. See the categories linked from [[d:Q130635582#sitelinks-wikipedia|Q130635582]]. It is OK if there are still pages listed in the category as that is just a caching issue, and they will be automatically cleared out the next time each page is edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T378352] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:०२, २८ ऑक्टोबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29513638 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Translation notification: Template:AffCom == Hello Usernamekiran, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Marathi on Meta-Wiki. The page [[:metawikipedia:Template:AffCom|Template:AffCom]] is available for translation. You can translate it here: * [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Template%3AAffCom&language=mr&action=page&action_source=translation_notification translate to Marathi] The priority of this page is low. <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta-Wiki to function as a truly multilingual community. To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup]. Thank you! Meta-Wiki translation coordinators‎, १०:२५, ३० ऑक्टोबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators will now find that [[{{#special:MergeHistory}}]] is now significantly more flexible about what it can merge. It can now merge sections taken from the middle of the history of the source (rather than only the start) and insert revisions anywhere in the history of the destination page (rather than only the start). [https://phabricator.wikimedia.org/T382958] * For users with "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|enabled in their preferences]], starting a new topic or adding a reply to an existing topic will now subscribe them to replies to that topic. Previously, this would only happen if the DiscussionTools "{{int:Skin-action-addsection}}" or "{{int:Discussiontools-replybutton}}" widgets were used. When DiscussionTools was originally launched existing accounts were not opted in to automatic topic subscriptions, so this change should primarily affect newer accounts and users who have deliberately changed their preferences since that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T290778] * Scribunto modules can now be used to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#SVG library|generate SVG images]]. This can be used to build charts, graphics and other visualizations dynamically through Lua, reducing the need to compose them externally and upload them as files. [https://phabricator.wikimedia.org/T405861] * Wikimedia sites now provide all anonymous users with the option to enable a dark mode color scheme, featuring light-colored text on a dark background. This enhancement aims to deliver a more enjoyable reading experience, especially in dimly lit environments. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Users with large watchlists have long faced timeouts when editing [[Special:EditWatchlist|Special:EditWatchlist]]. The page now loads entries in smaller sections instead of all at once due to a paging update, allowing everyone to edit their watchlists smoothly. As part of the database update, sorting by expiry has been removed because it was over 100× slower than sorting by title. A [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/W454 community wish] has been created to explore alternative ways to restore sort-by-expiry. If this feature is important to you, please support the wish! [https://phabricator.wikimedia.org/T41510] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the fixing of the persisting highlighting when using VisualEditor find and replace during a query. [https://phabricator.wikimedia.org/T407318] '''Updates for technical contributors''' * Since 2019 the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]] at https://w.wiki is available for all Wikimedia wikis to create short links to articles, permalinks, diffs, etc. It is available in the sidebar as "Get shortened URL". There are 30 wikis that also install an older "ShortUrl" extension. The old extension will soon be removed. This means <code>/s/</code> URLs will not be advertised under article titles via HTML <code dir=ltr>class="title-shortlink"</code>. The <code>/s/</code> URLs will keep working. [https://phabricator.wikimedia.org/T107188] * On Thursday, October 30, the [[:mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team|MediaWiki Interfaces]] and [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Service Operations]] teams began rerouting Action API traffic through a common API gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [https://phabricator.wikimedia.org/tag/serviceops/ Service Ops team] board. * MediaWiki Train deployments will pause for the final two weeks of 2025: 22 December and 29 December. Backport windows will also pause between Monday, 22 December 2025 and Thursday, 2 January 2026. A backport window is a scheduled time to add things like bug fixes and configuration changes. There are seven deployment trains remaining for 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SMWTEAES4SDLDUSK4HMWNBSKNCXZAWYN/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.26|MediaWiki]] '''In depth''' * In 2025, the Wikimedia Foundation reported that AI systems and search engines increasingly use Wikipedia content without driving users to the site, contributing to an 8% drop in human pageviews compared to 2024. After detecting bots disguised as humans, Wikimedia updated its traffic data to reflect this shift. Read more about current user trends on Wikipedia in [[diffblog:2025/10/17/new-user-trends-on-wikipedia/|a Diff blog post]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:०५, ४ नोव्हेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29552512 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * Starting November 12, users will see a change in the [[m:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Usability improvements|appearance of talk pages]] on [[Phab:T379264|some Wikipedias]]. Almost [[phab:T392121|all wikis]] have received this design change; [[phab:T409297|English Wikipedia]] will get these changes later. You can read more [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. Users can opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in their user preferences]] in "{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T379264] * MediaWiki can now display a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protection indicators|page indicator]] automatically while a page is protected. This feature is disabled by default. It can be enabled by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|community request]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T12347] * Using the "{{int:showpreview}}" or "{{int:showdiff}}" buttons in the wikitext editor will now carry over certain URL parameters like '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#useskin|useskin]]', '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#uselang|uselang]]' and '[[mw:Special:MyLanguage/Help:Section#Editing sections|section]]'. This update also fixes an issue where, if the browser crashed while previewing an edit to a single section, saving this edit could overwrite the entire page with just that section’s content. [https://phabricator.wikimedia.org/T62744][https://phabricator.wikimedia.org/T24029][https://phabricator.wikimedia.org/T155097] * Wikivoyage wikis can use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Markers and counters|colored map markers in the article text]]. The text of these markers will now be shown in contrasting black or white color, instead of always being white. Local workarounds for the problem can be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T369454] * The Activity tab in the Wikipedia Android app is now available for all users. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/Activity_Tab_Experiment] * The Reader Growth team is launching an experiment called "Image browsing" to test how to make it easier for readers to browse and discover images on Wikipedia articles. This experiment, a mobile-only A/B test, will go live on English Wikipedia in the week of November 17 and will run for four weeks, affecting 0.05% of users on English wiki. The test launched on November 3 on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese wikis, affecting up to 10% of users on those wikis. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Reader_Growth/WE3.1.3_Image_Browsing] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example the inability to lock accounts on mobile sites has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256185] '''Updates for technical contributors''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2025 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open through 2025-11-28. * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT issuer field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]] has been changed to <code><nowiki>https://meta.wikimedia.org</nowiki></code>. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT subject field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] will soon change from <code><user id></code> to <code dir=ltr style="white-space:nowrap">mw:<identity type>:<user id></code>, where <code><identity type></code> is typically <code dir=ltr>CentralAuth:</code><!-- not a typo --> (for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]]) or <code dir=ltr style="white-space:nowrap">local:<wiki id></code> (for other wikis). This is to avoid conflicts between different user ID types, and to make OAuth 2 access tokens and the <code>sessionJwt</code> cookie more similar. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * MediaWiki's block messages ([[MediaWiki:Blockedtext|blockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-partial|blockedtext-partial]], [[MediaWiki:Autoblockedtext|autoblockedtext]], [[MediaWiki:Systemblockedtext|systemblockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-tempuser|blockedtext-tempuser]], [[MediaWiki:Autoblockedtext-tempuser|autoblockedtext-tempuser]]) now support additional parameters indicating whether the user is blocked from editing their own user talk page <code><nowiki>$9</nowiki></code> or emailing other users <code><nowiki>$</nowiki><nowiki>10</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285612] * A <code>REL1_45</code> branch for MediaWiki core and each of the extensions and skins in Wikimedia git has been created. This is the first step in the release process for MediaWiki 1.45.0, scheduled for late November 2025. If you are working on a critical bug fix or working on a new feature, you may need to take note of this change. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZUY7TY3Z6XPZWZVAZV63OPO5OW52Q6GE/] * The process for generating CirrusSearch dumps has been updated due to slowing performance. If you encounter any issues migrating to the replacement dumps, please contact the Search Platform Team for support. [https://phabricator.wikimedia.org/T366248][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/3KQPOR6ACVN6OVLMLZPIBXQSWQKW4E3K/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:०८, ११ नोव्हेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29606150 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is experimenting with [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4_Reading lists|reading lists on mobile web]], allowing logged-in readers with no edits to save private lists of articles for later. The experiment is running on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias since the week of 10 November, and will begin on English Wikipedia the week of 17 November. * Users who can’t receive their email verification code during login can now get help by submitting a form on a new special page. This update is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. If your account has an email address, please make sure you still have access to it. When logging in from a new device or location without 2FA, you may be asked to enter a 6-digit code sent by email to finish logging in. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Why are you requiring me to enter a code from my email to log in? Can I opt out of this?|Learn more]]. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[s:min:|<code>s:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408317] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, the Content Transform Team rolled out Parsoid as the default parser to many low-traffic Wikipedias and is preparing the next step to high traffic ones. This message is an invitation for you to opt-in to Parsoid, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation, and identify any issues you might encounter with your own workflow using bots, gadgets, or user scripts. Please, let us know through the ''"Report Visual Bug"'' link in the Tools sidebar or create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. * Unsupported Tools: Several issues with [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] have been fixed, including filename-related upload failures, black-video imports, and retry handling. AV1 support has also been added. Ongoing work focuses on backend stability, ffmpeg errors, subtitle imports, metadata handling, and playlist uploads. To track specific tasks, check the [[phab:tag/video2commons/|Phabricator board]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Save the date for the next Wikimedia Hackathon happening in Milan, Italy from May 1–3, 2026. Registration will open in January 2026. [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ Scholarship applications are currently open], and will close on November 28, 2025. If you have any questions, please email <bdi lang="en" dir="ltr">hackathon@wikimedia.org</bdi>. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २२:५७, १७ नोव्हेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29627455 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-48</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Wikimedia Search Team]] recreated the "DWIM" (Do What I Mean) gadget functionality server-side, for Russian and Hebrew Wikipedias. This feature adds cross-keyboard suggestions to the standard search-box suggestions. For example, searching for ''<span lang="und" dir="ltr">cxfcnmt</span>'' on Russian Wikipedia will now add suggestions for ''<span lang="ru" dir="ltr">счастье</span>'' ("happiness") that the user probably intended. They plan to enable this feature for other Russian and Hebrew wikis this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T408734] * Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have syntax highlighting available in [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]]. This requires that the "{{int:discussiontools-preference-sourcemodetoolbar}}" preference be set. [https://phabricator.wikimedia.org/T407918] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Campaign events extension]] – the set of tools for coordinating events and other on-wiki collaborations has now been deployed to all Wikimedia wikis. A new feature known as [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative contribution]] to help organizers and participants see the impact of activities has also been added. Join the upcoming [[m:Special:MyLanguage/Event:Connection learning session 3|learning session]] to see the new feature in action and share your feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug which stopped CodeReviewBot from working, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T410417] '''Updates for technical contributors''' * Users of Wikimedia API can join a usability study to help validate the new design of Wikimedia REST API sandboxes. Interested participants should fill the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/487662 recruitment survey]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IREJRRWTZTGCYWQHDMSNJFTQAEPOOAE3/] * The MediaWiki Interfaces team is deprecating XSLT stylesheets within the Action API. Support for <code dir=ltr>format=xml'''&xlst={stylesheet}'''</code> will be removed from Wikimedia projects by the end of November, 2025. In addition, it will soon be disabled by default in MediaWiki release versions: v1.43 (LTS), v1.44, and v1.45. Support for XSLT stylesheets will be fully removed from MediaWiki v1.46 (expected to release between April and May 2026). [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/5AX7UWAVVUNUSBOIRHMNOKWOZ5EZI3JX/] * The WDQS legacy endpoint ([https://query-legacy-full.wikidata.org/ query-legacy-full.wikidata.org]) will be decommissioned at the end of December 2025, and finally closed down on 7th January 2026. After this date, users should expect requests to query.wikidata.org that require the full graph to fail or return invalid results if they are not rewritten to use SPARQL federation. The team encourages users to ensure that tools and workflows use the supported WDQS endpoints (<span dir=ltr><nowiki>https://query.wikidata.org/</nowiki></span> - Main graph or <span dir=ltr><nowiki>https://query-scholarly.wikidata.org/</nowiki></span> - Scholarly graph). For support with migrating use cases, please review the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Data_access|Data Access]] and [[d:Wikidata:Request_a_query|Request a Query]] pages for details and assistance on alternative access methods. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २१:२७, २४ नोव्हेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29702226 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia Year in Review 2025 will be available on December 2 for users of iOS and Android Wikipedia apps, featuring new personalized insights, updated reading highlights, and refreshed designs. Learn more on the review's [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/Updates|project page]]. * The Growth team is working on improving the text and presentation of the Verification Email sent to new users to make them more welcoming, useful and informative. Some new text have been drafted for A/B testing and you can help by translating them. See [[phab:T396155|Phabricator]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] will now be deployed at Japanese, Urdu and Chinese Wikipedias on December 2. Add a link is based on a prediction model that suggests links to be added to articles. While this feature has already been available on most Wikipedias, the prediction model could not support certain languages. A new model has now been developed to handle these languages, and it will be gradually rolled out to other Wikipedias over time. If you would like to know more, please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where search boxes on some Commons pages showed no results due to switch from SpecialSearch to MediaSearch, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T399476] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36846|Toki Pona]] ([[w:tok:|<code>w:tok:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404457] ** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q33655|Nigerian Pidgin]] ([[q:pcm:|<code>q:pcm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408318] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.5|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation is in the early stages of exploring approaches to '''Article guidance'''. The initiative aims to identify interventions that could help new editors easily understand and apply existing Wikipedia practices and policies when creating an article. The project is in the exploration and early experimental design phase. All community members are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|learn more]] about the project, and share their thoughts on [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Article guidance|the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:२८, २ डिसेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29732328 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Translation notification: Help:Two-factor authentication == Hello Usernamekiran, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Marathi on Meta-Wiki. The page [[:metawikipedia:Help:Two-factor authentication|Help:Two-factor authentication]] is available for translation. You can translate it here: * [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Help%3ATwo-factor+authentication&language=mr&action=page&action_source=translation_notification translate to Marathi] The priority of this page is medium. <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta-Wiki to function as a truly multilingual community. To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup]. Thank you! Meta-Wiki translation coordinators‎, ०८:३९, ६ डिसेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Anybody who wishes to secure their user account can now use [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). This is available to all registered users of all Wikimedia projects. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. Later, 2FA will be required for all users who can take security- or privacy-sensitive actions. '''Updates for editors''' * Following last week's deployments, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] feature, which allows editors to add suggested links during editing, will be available to an additional [[Phab:T410469|33 Wikipedias]] starting on 9 December. This expansion is possible thanks to the new prediction model that now supports all languages, including those that were previously not covered. While the feature has been available on most Wikipedias for some time, this rollout brings us closer to using the improved model everywhere. If you have any questions or would like more details please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Search Platform team]] added [[w:en:Transliteration|transliterated]] as-you-type search suggestions to Georgian wikis. If there are only a few regular search suggestions, then queries in Latin or Cyrillic script [[phab:T127003|are now rewritten into Georgian script]] to look for more matches. For example, searching for either <bdi lang="ka-Latn" dir="ltr">''bedniereba''</bdi> or <bdi lang="ka-Cyrl" dir="ltr">''бедниереба''</bdi> will now suggest the existing article about <bdi lang="ka" dir="ltr">ბედნიერება</bdi> ("happiness"). You can recommend other languages where transliterated suggestions would be useful [[phab:T375215|on Phabricator]] for future development. * Later this week, a controlled experiment will begin for editors on the 100 largest Wikipedias who are editing a section in the mobile web visual editor. 50% of these editors will notice a new "Edit full page" button that will enable them to expand their editing session to the whole page. This feature is intended to make it easier for people on mobile web to edit any article section, regardless of which section-edit icon they tapped to begin. The experiment will last ~4 weeks. You can find [[phab:T409112|more details]] about the project. * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] will launch a [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.14 Expanded Mobile Sections|mobile web experiment]] to expand all article sections by default (currently they are collapsed by default) and pin the section header the user is currently reading to the top of the page. The experiment will affect 10% of users on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T409485] * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/2025 Year in Review|Wikipedia Year in Review 2025]], a feature in the Wikipedia mobile apps (iOS and Android) that provides users with a personalised summary of their engagement with Wikipedia over the year, is now available on the iOS and Android apps. This edition includes expanded personalised insights, improved reading highlights, new donor messaging, and updated designs. Open the app to view your Year in Review and explore your reading journey from 2025. * A recent software bug caused edits made with VisualEditor to make unintended changes to wikitext, including removing whitespace and replacing spaces with underscores in wikilinks inside citations. This was partially fixed last week, and further fixes are in progress. Editors who used VisualEditor between November 28 and December 2 should review their edits for unexpected modifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T411238] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the incorrect handling of URLs copied from the address bar of Microsoft Edge users, has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T341281] '''Updates for technical contributors''' * Starting this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] as the editor for Lua, JavaScript, CSS, JSON and Vue content models, instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]]. With this, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linters]] will be upgraded. This is part of a larger effort to eventually replace CodeEditor and provide a consistent code editing experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T373711] * Developers are encouraged to take the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/552643 2025 Developer Satisfaction Survey], which remains open until 5 January 2026. If you build software for the Wikimedia ecosystem and would like to share your experiences or feedback, your participation is greatly appreciated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/W4WBKO6Q55UWWCCSFWQATKEXBEHP3QNR/] * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २३:१६, ८ डिसेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29738112 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, one of the fixes addressed an issue for temporary accounts adding an external URL, which triggered an hCaptcha request in more cases than intended, and did not display the required popup on the first attempt to publish the edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T411927] '''Updates for technical contributors''' * To improve database and site performance, external links to Wikimedia projects will no longer be stored in the database. This means they will not be searchable in [[{{#special:LinkSearch}}]], will not be checked by the Spam Blacklist or AbuseFilter as new links, and will not be in the <code dir=ltr>externallinks</code> table on database replicas. In the future this may be extended to other highly-linked trusted websites on a per-wiki basis, such as Creative Commons links on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T405005] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.7|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:३३, १६ डिसेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29796010 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-52</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W52"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From January, edit filters [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Access flags|can be set]] to automatically suppress their details such as rules and list of attempted edits and actions. This will help oversighters use edit filters to prevent doxxing or other suppressible material. [https://phabricator.wikimedia.org/T290324] * The next issue of Tech News will be sent out on 12 January 2026 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the crash that occurred when tapping "First Steps" in the Wikipedia Android Year in Review has now been fixed, and the feature opens as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T411546] '''Updates for technical contributors''' * Interface elements such as diffs and categories generated by MediaWiki used to have the attribute <code dir=ltr>data-mw="interface"</code> to distinguish from wiki content. The attribute has been replaced with <code dir=ltr>data-mw-interface=""</code>, to avoid potential conflicts with other <code dir=ltr>data-mw</code> attributes, which are generated by Parsoid. [https://phabricator.wikimedia.org/T409187] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications just opened mid-December and will close in mid-January or earlier if capacity is reached. With space for approximately 100 participants, early application is encouraged. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W52"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:१५, २३ डिसेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29831856 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''Updates for editors''' * As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:०४, १३ जानेवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Translation notification: Universal Code of Conduct/Annual review/Messages/Review open == Hello Usernamekiran, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Marathi on Meta-Wiki. The page [[:metawikipedia:Universal Code of Conduct/Annual review/Messages/Review open|Universal Code of Conduct/Annual review/Messages/Review open]] is available for translation. You can translate it here: * [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Universal+Code+of+Conduct%2FAnnual+review%2FMessages%2FReview+open&language=mr&action=page&action_source=translation_notification translate to Marathi] The priority of this page is medium. The deadline for translating this page is 2026-01-19. <div lang="en" class="mw-content-ltr">This message will be sent to all the wikis to inform communities about their chance to participate in proposing changes to the Universal Code of Conduct. </div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta-Wiki to function as a truly multilingual community. To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup]. Thank you! Meta-Wiki translation coordinators‎, ०४:००, १५ जानेवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Keegan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114] '''Updates for technical contributors''' * As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]! * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:००, २० जानेवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February. * All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. * Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385] '''Updates for technical contributors''' * A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049] * Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:४८, २७ जानेवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669] '''Updates for technical contributors''' * There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389] * The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]] '''Weekly highlight''' * Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २३:१४, २ फेब्रुवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors. * A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] * When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458] * The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:०१, १० फेब्रुवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Translation notification: Wiki Loves Ramadan 2026/List of Articles/Culture/1 == Hello Usernamekiran, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Marathi on Meta-Wiki. The page [[:metawikipedia:Wiki Loves Ramadan 2026/List of Articles/Culture/1|Wiki Loves Ramadan 2026/List of Articles/Culture/1]] is available for translation. You can translate it here: * [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Wiki+Loves+Ramadan+2026%2FList+of+Articles%2FCulture%2F1&language=mr&action=page&action_source=translation_notification translate to Marathi] The priority of this page is low. The deadline for translating this page is 2026-02-28. <div lang="en" class="mw-content-ltr">Hello! We have a new page for translation: Wiki Loves Ramadan 2026/List of Articles/Culture/1. Thank you!</div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta-Wiki to function as a truly multilingual community. To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup]. Thank you! Meta-Wiki translation coordinators‎, १६:३२, १५ फेब्रुवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Julius 12345@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237] '''Updates for editors''' * The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval] * The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. * Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339] '''Updates for technical contributors''' * New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:४७, १७ फेब्रुवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:३४, २४ फेब्रुवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २३:२२, २ मार्च २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:२३, १० मार्च २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:०६, १७ मार्च २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २२:२१, २३ मार्च २०२६ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:५६, ३१ मार्च २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २१:४९, ६ एप्रिल २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २०:४९, १३ एप्रिल २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २०:३१, २० एप्रिल २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २३:३६, २७ एप्रिल २०२६ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ०१:३६, २९ एप्रिल २०२६ (IST) </div> <!-- सदस्य:Keegan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available. '''Updates for editors''' * The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]]. * The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Updates for technical contributors''' * The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:१४, ५ मे २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward. '''Updates for editors''' * The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks. * The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:५१, १२ मे २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Translation notification: User:Keegan (WMF)/U4C eligible voter == Hello Usernamekiran, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Marathi on Meta-Wiki. The page [[:metawikipedia:User:Keegan (WMF)/U4C eligible voter|User:Keegan (WMF)/U4C eligible voter]] is available for translation. You can translate it here: * [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-User%3AKeegan+%28WMF%29%2FU4C+eligible+voter&language=mr&action=page&action_source=translation_notification translate to Marathi] The priority of this page is medium. The deadline for translating this page is 2026-05-19. <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta-Wiki to function as a truly multilingual community. To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup]. Thank you! Meta-Wiki translation coordinators‎, ०५:५८, १५ मे २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Keegan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:५२, १९ मे २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] '''Updates for editors''' * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis. * After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723] '''Updates for technical contributors''' * The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:२२, २६ मे २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month. * The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:३९, २ जून २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]]. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias. * The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups. * The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171] '''Updates for technical contributors''' * The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945] * '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:००, ९ जून २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> tqjzapsxyrbeh5tcwbim81yvodopnmg 0 315963 2688132 2217648 2026-06-08T15:01:50Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2688132 wikitext text/x-wiki {{बदल}} [[File:Arri_Alexa_camera.jpg|इवलेसे|Arri Alexa, एक डिजिटल मूव्ही कॅमेरा]] '''सिनेमॅटोग्राफी''' ( प्राचीन ग्रीक κίνημα, ''kìnema'' "हालचाल" आणि γράφειν, ''gràphein'' "लिहिण्यासाठी") ही [[चलचित्र|मोशन पिक्चरची]] कला आहे (आणि अलीकडे, इलेक्ट्रॉनिक व्हिडिओ कॅमेरा ) छायाचित्रण. [[छायाचित्रण संचालक|सिनेमॅटोग्राफर]] वस्तूंमधून परावर्तित प्रकाश एका वास्तविक प्रतिमेमध्ये केंद्रित करण्यासाठी लेन्स वापरतात जी मूव्ही कॅमेऱ्यातील काही इमेज सेन्सर किंवा [[चलचित्र|प्रकाश-संवेदनशील सामग्रीवर]] हस्तांतरित केली जाते. <ref> {{स्रोत पुस्तक|title=The Focal Dictionary of Photographic Technologies|last=Spencer|first=D A|publisher=Focal Press|year=1973|isbn=978-0133227192|page=454}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFSpencer1973">Spencer, D A (1973). ''The Focal Dictionary of Photographic Technologies''. Focal Press. p.&nbsp;454. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[विशेष:पुस्तकस्त्रोत/978-0133227192|<bdi>978-0133227192</bdi>]].</cite> </ref> हे एक्सपोजर क्रमाक्रमाने तयार केले जातात आणि नंतरच्या प्रक्रियेसाठी आणि [[चलचित्र|मोशन पिक्चर]] म्हणून पाहण्यासाठी संरक्षित केले जातात. इलेक्ट्रॉनिक इमेज सेन्सरच्या सहाय्याने प्रतिमा कॅप्चर केल्याने प्रतिमेतील प्रत्येक [[चित्रपेशी|पिक्सेलसाठी]] विद्युत शुल्क तयार होते, जे इलेक्ट्रॉनिक पद्धतीने प्रक्रिया केली जाते आणि त्यानंतरच्या प्रक्रियेसाठी किंवा प्रदर्शनासाठी व्हिडिओ फाइलमध्ये संग्रहित केली जाते. फोटोग्राफिक इमल्शनसह कॅप्चर केलेल्या प्रतिमांचा परिणाम फिल्म स्टॉकवर अदृश्य अव्यक्त प्रतिमांच्या मालिकेत होतो, ज्या रासायनिकरित्या दृश्यमान प्रतिमेत " विकसित " होतात. चित्रपट स्टॉकवरील प्रतिमा समान मोशन पिक्चर पाहण्यासाठी प्रक्षेपित केल्या जातात. सिनेमॅटोग्राफीचा उपयोग [[विज्ञान]] आणि व्यवसायाच्या अनेक क्षेत्रात तसेच [[मनोरंजन|मनोरंजनाच्या]] उद्देशाने आणि [[मास कम्युनिकेशन|जनसंवादासाठी होतो]] . [[वर्ग:चित्रपट]] c5sn186cof6sjpbtaat1pr8r2t7sbge 0 317294 2688213 2195601 2026-06-09T04:23:23Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2688213 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''आयझॅक हेर्झोग''' (जन्म २२ सप्टेंबर १९६०) हा एक इस्रायली राजकारणी आहे जो २०२१ पासून [[इस्रायलचे राष्ट्रपती|इस्रायलचे ११ वे अध्यक्ष]] म्हणून काम करत आहे. इस्रायलच्या स्वातंत्र्याच्या घोषणेनंतर जन्मलेले ते पहिले राष्ट्राध्यक्ष आहेत. इस्रायलचे माजी अध्यक्ष [[चैम हेर्झॉग|चैम हर्झोग]] यांचा मुलगा, तो व्यवसायाने वकील आहे आणि १९९९ आणि २००१ पासून त्याने सरकारी सचिव म्हणून काम केले आहे. ते २००३ ते २०१८ पर्यंत [[क्नेसेट|क्नेसेटचे]] सदस्य होते. त्यांनी २००५ आणि २०११ दरम्यान अनेक मंत्री पदे भूषवली, ज्यात २००७ ते २०११ पर्यंत पंतप्रधान [[एहूद ओल्मर्ट|एहुद ओल्मर्ट]] आणि [[बिन्यामिन नेतान्याहू|बिन्जामिन नेतान्याहू]] यांच्या अंतर्गत कल्याण आणि सामाजिक सेवा मंत्री म्हणून काम केले. त्यांनी २०१३ ते २०१७ पर्यंत लेबर पार्टी आणि झिओनिस्ट युनियनच्या युतीचे अध्यक्ष म्हणून काम केले. त्यांनी २०१३ ते २०१८ पर्यंत विरोधी पक्षनेते म्हणून काम केले आणि २०१५ च्या निवडणुकीत ते लेबर पार्टीचे पंतप्रधानपदाचे उमेदवार होते. २०२१ च्या इस्रायलच्या अध्यक्षीय निवडणुकीत ते निवडून आले आणि ७ जुलै २०२१ रोजी त्यांनी पद सांभाळले. एखद्या इस्त्रायली राष्ट्राध्यक्षांचा तो पहिला मुलगा आहे जो स्वतः राष्ट्राध्यक्ष झाला आहे. == प्रारंभिक जीवन आणि शिक्षण == आयझॅक (यित्झाक) उर्फ "बुगी", यांचा जन्म [[तेल अवीव]] येथे झाला. ते १९८३ ते १९९३ या [[इस्रायलचे राष्ट्रपती|काळात इस्रायलचे सहावे अध्यक्ष]] म्हणून दोन वेळा काम करणारे जनरल [[चैम हेर्झॉग|चेम हर्झोग]] हे त्यांचे वडील आहे आणि काउंसिल फॉर अ ब्युटीफुल इस्रायलच्या संस्थापक ऑरा अम्बाचे त्यांच्या आई आहे. <ref name="ynet">{{स्रोत बातमी|last=Druckman|first=Yaron|url=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4637599,00.html|title=The Herzogs: Three generations of Israeli leadership|date=17 March 2015|work=[[Ynetnews]]|access-date=17 March 2015}}</ref> <ref name="haaretz">{{स्रोत बातमी|last=Ferber|first=Alona|url=http://www.haaretz.com/news/israel-election-2015/.premium-1.638950|title=The Herzog family tree: Israel's answer to the Kennedys|date=9 March 2015|work=Haaretz|access-date=17 March 2015}}</ref> त्यांच्या वडिलांचा जन्म [[आयर्लंड|आयर्लंडमध्ये]] झाला होता आणि आईचा जन्म [[इजिप्त|इजिप्तमध्ये]] झाला होता; त्यांची कुटुंबे पूर्व युरोपीय ज्यू वंशाची होती (पोलंड, रशिया आणि लिथुआनियामधील). त्याला दोन भाऊ आणि एक बहीण आहे. <ref name="haaretz" /> त्यांचे आजोबा, रब्बी यित्झाक हालेवी हर्झोग हे १९२२ ते १९३५ [[आयर्लंड|आयर्लंडचे]] पहिले मुख्य रब्बी होते.<ref name="ynet" /> इस्रायलचे तिसरे परराष्ट्र मंत्री अब्बा एबान हे त्यांचे काका होते. <ref>Ilan Ben Zion. (2 June 2021). "Herzog, scion of prominent Israeli family, elected president". [https://www.egyptindependent.com/herzog-scion-of-prominent-israeli-family-elected-president/ Egypt Independent website] Retrieved 20 June 2021.</ref> जेव्हा त्याचे वडील तीन वर्षे संयुक्त राष्ट्रात इस्रायलचे स्थायी प्रतिनिधी म्हणून काम करत होते, तेव्हा हरझोग [[न्यू यॉर्क शहर|न्यू यॉर्क शहरात]] राहत होते आणि रमाझ शाळेत शिकले होते. <ref name="Margalit">{{स्रोत बातमी|last=Ruth Margalit|url=http://www.tabletmag.com/jewish-news-and-politics/161046/isaac-buji-herzog|title=Israeli Labor's New Leader Looking to Obama and de Blasio As Models|date=30 January 2014|work=Tablet Magazine|access-date=31 January 2014}}</ref> पुढील वर्षांमध्ये, हायस्कूलमध्ये शिकत असताना, हर्झॉगने [[कॉर्नेल विद्यापीठ]] आणि न्यू यॉर्क विद्यापीठात प्रगत शैक्षणिक शिक्षण घेतले. <ref>{{स्रोत बातमी|last=Jaben-Eilon|first=Jan|url=https://atlantajewishtimes.timesofisrael.com/israel-elects-isaac-herzog-as-11th-president/|title=Israel Elects Isaac Herzog as 11th President|date=2021-06-03|work=Atlanta Jewish Times|access-date=3 June 2021}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://reshetramah.org/alumni-reflections/isaac-buji-herzog/|title=Isaac "Buji" Herzog's Reflection|last=Herzog|first=Isaac|date=2010-02-24|website=Reshet Ramah|access-date=3 June 2021}}</ref><ref>chabad.org/2741419</ref> १९७८ च्या शेवटी जेव्हा ते इस्रायलला परतले तेव्हा त्याने इस्रायल संरक्षण दलात नावनोंदणी केली आणि इस्रायली इंटेलिजन्स कॉर्प्सच्या युनिट ८२०० मध्ये प्रमुख अधिकारी म्हणून काम केले. त्यांनी तेल अवीव विद्यापीठात कायद्याचे शिक्षण घेतले. त्याने त्याचे वडील हर्झोग, फॉक्स आणि नीमन यांनी स्थापन केलेल्या लॉ फर्ममध्ये काम केले. <ref name="Schechter">{{स्रोत बातमी|last=Asher Schechter|url=http://www.haaretz.com/news/features/.premium-1.561148|title=The Bougieman: Much hope rests on small shoulders of Isaac Herzog|date=1 December 2013|work=Haaretz|access-date=4 February 2014}}</ref> == वैयक्तिक जीवन == हर्झोगचे लग्न मिचल या वकीलाशी झाले असून त्याला तीन मुले आहेत. तो तेल अवीवच्या त्झाहाला शेजारच्या त्याच्या बालपणीच्या घरात राहतो. <ref>{{स्रोत बातमी|last=Sarid|first=Yossi|url=http://www.haaretz.com/print-edition/opinion/is-this-security-1.252478|title=Is this security?|date=22 August 2008|work=Haaretz|author-link=Yossi Sarid|access-date=26 March 2015|archive-date=2015-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402092059/http://www.haaretz.com/print-edition/opinion/is-this-security-1.252478|url-status=dead}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इस्रायलचे राष्ट्राध्यक्ष]] [[वर्ग:हयात व्यक्ती]] [[वर्ग:इ.स. १९६० मधील जन्म]] bqszjhuu29pwjbpxp1nen4jcv45wkdg 0 318723 2688223 2683252 2026-06-09T05:08:07Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2688223 wikitext text/x-wiki {{Pie chart|thumb=right|caption=आशिया खंडात धर्म (२०२०)<ref>{{Cite web|url=https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2020/percent/all/|title=Religious Composition by Country, 2010-2050|website=www.pewforum.org|access-date=2020-10-18|archive-date=2019-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221014350/https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2020/percent/all/|url-status=dead}}</ref>{{efn|The following estimate excludes Asian countries outside of the Asia-Pacific region, mainly those located in the [[Middle East]].}}|label1=हिंदू|value1=26.1|color1=Orange|label2=इस्लाम|value2=25.7|color2=Green|label3=नास्तिक|value3=20|color3=Grey|label4=बौद्ध |value4=11.3|color4=Gold|label5=लोकधर्म|value5=8.6|color5=Red|label6=ख्रिश्चन |value6=7.2|color6=Dodgerblue|label7=इतर|value7=1.2|color7=Black}} '''[[आशिया]]''' हा सर्वात मोठा आणि सर्वाधिक लोकसंख्येचा खंड आहे. हा खंड अनेक '''धर्मांचे''' जन्मस्थान आहे जसे की [[बौद्ध धर्म|बौद्ध]], [[ख्रिश्चन धर्म|ख्रिश्चन]], [[कन्फ्युशियनवाद|कन्फ्यूशिअन]], [[हिंदू धर्म|हिंदू]], [[इस्लाम धर्म|इस्लाम]], [[जैन धर्म|जैन]], [[ज्यू धर्म|यहुदी (ज्यू)]], [[शिंतो धर्म|शिंटो]], [[शीख धर्म|शीख]], [[ताओ धर्म|ताओ]] आणि [[पारशी धर्म|पारशी (झोरोस्ट्रियन).]] सर्व प्रमुख धार्मिक परंपरा या प्रदेशात पाळल्या जातात आणि नवीन प्रकार सतत उदयास येत आहेत. आशिया खंड हा संस्कृतीच्या विविधतेसाठी ओळखला जातो. इस्लाम आणि हिंदू धर्म हे आशियातील सर्वात मोठे धर्म आहेत आणि प्रत्येकी अंदाजे १.२ अब्ज अनुयायी आहेत. == इतिहास == आशिया हे ११ प्रमुख धर्मांचे जन्मस्थान आहे, ज्यांच्या लिखित नोंदींमध्ये [[ज्यू धर्म|ज्यू]], [[हिंदू धर्म|हिंदू]], [[ताओ धर्म|ताओ]], [[शिंतो धर्म|शिंटोइझम]], [[पारशी धर्म|झोरोस्ट्रियन]], [[बौद्ध धर्म|बौद्ध]], [[जैन धर्म|जैन]], [[ख्रिश्चन धर्म|ख्रिश्चन]], [[इस्लाम धर्म|इस्लाम]], [[शीख धर्म|शीख]] आणि [[बहाई धर्म|बहाई]] धर्म यांचा समावेश आहे. == अब्राहमिक धर्म == === यहुदी धर्म === [[ज्यू धर्म|यहुदी धर्म]] हा [[इस्रायल|इस्रायलमधील]] प्रमुख धर्म आहे (७५.६%), ज्याची नाममात्र ज्यू लोकसंख्या सुमारे ६.१ दशलक्ष आहे. <ref>{{स्रोत बातमी|last=Yoram Ettinger|url=http://www.israelhayom.com/site/newsletter_opinion.php?id=3913|title=Defying demographic projections|date=April 5, 2013|work=[[Israel Hayom]]|access-date=29 October 2013}}</ref> इस्रायलच्या बाहेर [[तुर्कस्तान|तुर्की]] (१७,४००), <ref name="jewishvirtuallibrary">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vjw/Turkey.html|title=Turkey Virtual Jewish History Tour &#124; Jewish Virtual Library|publisher=jewishvirtuallibrary.org|access-date=15 December 2014}}</ref> [[अझरबैजान]] (९,१००), <ref name="mashke2">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm|title=Ethnic composition of Azerbaijan 2009|date=1971-04-07|publisher=Pop-stat.mashke.org|access-date=2012-12-22|archive-date=2012-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20120207161726/http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm|url-status=dead}}</ref> [[इराण]] (८,७५६), <ref name="IranCensusMurder">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.timesofisrael.com/jewish-woman-brutally-murdered-in-iran-over-property-dispute/#ixzz3Ac6duaqw|title=Jewish woman brutally murdered in Iran over property dispute|date=November 28, 2012|publisher=The Times of Israel|access-date=Aug 16, 2014|quote="A government census published earlier this year indicated there were a mere 8,756 Jews left in Iran"}}</ref> [[भारत]] (५,०००) आणि [[उझबेकिस्तान]] (४,०००) मध्ये ज्यू लोकांचे छोटे समुदाय राहतात. <ref>[http://www.ajcarchives.org/AJC_DATA/Files/AJYB727.CV.pdf World Jewish Population 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090326020910/http://www.ajcarchives.org/AJC_DATA/Files/AJYB727.CV.pdf |date=2009-03-26 }}, ''American Jewish Yearbook'', vol. 107 (2007), p. 592.</ref> === ख्रिश्चन धर्म === [[चित्र:St._Mary's_Church,_Chennai_(2).jpg|उजवे|इवलेसे|180x180अंश| CSI - [[भारत|भारतातील]] पहिले अँग्लिकन चर्च <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.tamilnadu-tourism.com/tamilnadu-monuments/st-georges-fort.html|title=St. George Fort, Chennai St George Fort India|publisher=Tamilnadu Tourism|access-date=2013-07-28|archive-date=2018-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20181114224012/http://www.tamilnadu-tourism.com/tamilnadu-monuments/st-georges-fort.html|url-status=dead}}</ref>]] [[ख्रिश्चन धर्म]] हा अब्राहमिक [[एकेश्वरवाद|एकेश्वरवादी]] [[धर्म]] आहे. त्याचे अनुयायी, ज्यांना [[ख्रिश्चन]] म्हणून ओळखले जाते. सुमारे २.४ अब्ज अनुयायांसह हा जगातील सर्वात मोठा धर्म आहे आणि सांस्कृतिक आणि पारंपारिकदृष्ट्या वैविध्यपूर्ण आहे. २०१० मध्ये [[प्यू संशोधन केंद्र|प्यू रिसर्च]] सेंटरनुसार २८६ दशलक्ष अनुयायांसह ख्रिश्चन धर्म हा आशियातील एक व्यापक अल्पसंख्याक धर्म आहे, <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.pewforum.org/2012/12/18/global-religious-landscape-christians/|title=Christians|date=18 December 2012|website=Pew Research Center's Religion & Public Life Project|access-date=13 March 2015}}</ref> आणि [[एनसायक्लोपीडिया ब्रिटानिका|ब्रिटानिका]] बुक ऑफ द इयर २०१४ नुसार जवळजवळ ३६४ दशलक्ष अनुयायी आहेत. <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=LccRAwAAQBAJ&pg=PA324|title=Britannica Book of the Year 2014|date=March 2014|isbn=9781625131713|access-date=13 March 2015}}</ref> एकूण लोकसंख्येच्या सुमारे १२.६% आहे. मोठ्या [[ख्रिश्चन]] लोकसंख्येचे आशियाई देश आहेत: फिलीपिन्स (८४ दशलक्ष), <ref name="globalnation.inquirer.net">{{स्रोत बातमी|url=http://globalnation.inquirer.net/21233/philippines-still-top-christian-country-in-asia-5th-in-world|title=Philippines still top Christian country in Asia, 5th in world|date=December 21, 2011|work=Inquirer Global Nation}}</ref> चीन (६८ दशलक्ष), <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.pewforum.org/2011/12/19/global-christianity-regions/#asia-pacific|title=Regional Distribution of Christians|date=19 December 2011|website=Pew Research Center's Religion & Public Life Project|access-date=13 March 2015}}</ref> भारत (३० दशलक्ष), <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.thehindubusinessline.com/2004/11/16/stories/2004111600080700.htm|title=Religion Census: A faithful count|date=2004-11-16|publisher=द हिंदू Business Line|access-date=2013-07-28}}</ref> इंडोनेशिया (२३ दशलक्ष), कझाकिस्तान (४.७ दशलक्ष), <ref name="Global Christianity">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2011/12/Christianity-fullreport-web.pdf|title=Global Christianity – A Report on the Size and Distribution of the World's Christian Population|publisher=Pew Research Center}}</ref> दक्षिण कोरिया (१५ दशलक्ष), <ref name="Global Christianity" /> व्हिएतनाम (७ दशलक्ष), <ref name="autogenerated1">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2006/71363.htm|title=Vietnam|website=U.S. Department of State|access-date=13 March 2015}}</ref> जॉर्जिया (४.६ दशलक्ष), <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.geostat.ge/cms/site_images/_files/georgian/census/2002/I%20tomi%20-%20saqarTvelos%20mosaxleobis%202002%20wlis%20pirveli%20erovnuli%20sayovelTao%20aRweris%20Sedegebi.pdf|title=2002 census results|page=132|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151023202029/http://www.geostat.ge/cms/site_images/_files/georgian/census/2002/I%20tomi%20-%20saqarTvelos%20mosaxleobis%202002%20wlis%20pirveli%20erovnuli%20sayovelTao%20aRweris%20Sedegebi.pdf|archive-date=October 23, 2015|access-date=June 10, 2012}}</ref> आर्मेनिया (३.२ दशलक्ष), <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.oikoumene.org/?id=5211|title=The Armenian Apostolic Church (World Council of Churches)}}</ref> मलेशिया (२.६ दशलक्ष), <ref name="Statistics Press Release">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.statistics.gov.my/portal/download_Population/files/census2010/Taburan_Penduduk_dan_Ciri-ciri_Asas_Demografi.pdf|title=2010 Population and Housing Census of Malaysia|publisher=Department of Statistics, Malaysia|language=ms, en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131113165406/http://www.statistics.gov.my/portal/download_Population/files/census2010/Taburan_Penduduk_dan_Ciri-ciri_Asas_Demografi.pdf|archive-date=13 November 2013|access-date=17 June 2012}}</ref> जपान (२.५ दशलक्ष), <ref name="Global Christianity" /> पाकिस्तान (२.५ दशलक्ष), <ref name="LoC">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Pakistan.pdf|title=Country Profile: Pakistan|date=February 2005|website=[[Library of Congress Country Studies]] on Pakistan|publisher=[[Library of Congress]]|access-date=2013-02-19|quote=''Religion: Approximately 1.6 percent of the population is Hindu, 1.6 percent is Christian, and 0.3 percent belongs to other religions, such as Bahaism and Sikhism.''}}</ref> उझबेकिस्तान (२.५ दशलक्ष), <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2924.htm|title=Uzbekistan|date=19 August 2010|publisher=State.gov|access-date=28 January 2011}}</ref> सीरिया (१.८ दशलक्ष), <ref name="cia">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/syria/|title=The World Factbook|access-date=13 March 2015|archive-date=2021-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210203054123/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/syria/|url-status=dead}}</ref> श्रीलंका (१.५ दशलक्ष), <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/index.php?fileName=pop43&gp=Activities&tpl=3|title=A3 : Population by religion according to districts, 2012|website=Census of Population & Housing, 2011|publisher=Department of Census & Statistics, Sri Lanka|access-date=2022-11-22|archive-date=2019-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107065148/http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/index.php?fileName=pop43&gp=Activities&tpl=3|url-status=dead}}</ref> पूर्व तिमोर (१.२ दशलक्ष) <ref name="Timor">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/timor-leste/|title=Timor-Leste|website=www.cia.gov|access-date=13 March 2018|archive-date=2021-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210110035005/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/timor-leste|url-status=dead}}</ref> आणि तैवान (एक दशलक्ष). <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/taiwan/|title=The World Factbook|website=cia.gov|access-date=13 March 2015|archive-date=2021-01-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210109223447/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/taiwan/|url-status=dead}}</ref> === इस्लाम === [[चित्र:Mazar-e_Sharif_-_scene.jpg|उजवे|इवलेसे|180x180अंश| [[अफगाणिस्तान|अफगाणिस्तानमधील]] मशीद]] [[इस्लाम धर्म|इस्लाम]] हा एकेश्वरवादी आणि अब्राहमिक धर्म आहे. सुमारे १.३ अब्ज अनुयायांसह इस्लाम हा आशियातील दोन सर्वात मोठ्या धर्मांपैकी एक आहे. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.pewforum.org/2018/12/18/global-religious-landscape-muslim/|title=THE GLOBAL RELIGIOUS LANDSCAPE: Muslims|website=pewforum|access-date=2012-12-18}}{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Survey1">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.pewforum.org/files/2014/01/global-religion-full.pdf|title=The Global Religious Landscape|publisher=Pewforum.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20170125173538/https://www.pewforum.org/files/2014/01/global-religion-full.pdf|archive-date=25 January 2017|access-date=7 May 2020}}</ref> दक्षिण आणि आग्नेय आशिया हे सर्वाधिक लोकसंख्या असलेल्या मुस्लिम देशांचे घर आहे. [[इंडोनेशियामधील इस्लाम धर्म|इंडोनेशिया]], पाकिस्तान, भारत आणि बांगलादेशमध्ये प्रत्येकी १०० दशलक्षाहून अधिक मुसलमान अनुयायी आहेत. [[इंडोनेशिया]] ८६% मुस्लिम आहे आणि जगातील सर्वात जास्त मुस्लिम लोकसंख्या असलेला देश आहे. पाकिस्तान ९७% मुस्लिम आहे व बांगलादेश ८९% आहे. भारताची मुस्लिम लोकसंख्या एकूण लोकसंख्येच्या १४% आहे, जी अंदाजे २०० दशलक्ष आहे. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/india-is-secular-because-most-hindus-are-secular-former-cec-sy-quraishi/articleshow/60899458.cms|title=SY Quraishi: India is secular because most Hindus are secular: Former CEC SY Quraishi - the Economic Times|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180324111942/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/india-is-secular-because-most-hindus-are-secular-former-cec-sy-quraishi/articleshow/60899458.cms|archive-date=2018-03-24|access-date=2018-03-13}}</ref> === बहाई धर्म === [[चित्र:Bahá'í_House_of_Worship,_Battambang.jpg|उजवे|इवलेसे|180x180अंश| बहाई मंदिर ( बट्टामबांग, [[कंबोडिया]] )]] बहाई धर्म हा एक अब्राहमिक धर्म आहे जरी तो [[ख्रिश्चन धर्म|ख्रिश्चन]], [[इस्लाम धर्म|इस्लाम]] आणि [[ज्यू धर्म|यहुदी]] धर्मापेक्षा खूप वेगळा आहे. त्याची स्थापना बहाउल्लाहने तत्कालीन पर्शियामध्ये (इराण) केली होती. आज बहाईची सर्वात मोठी राष्ट्रीय लोकसंख्या भारतात आहे जी १.७ दशलक्ष <ref>Source: Year 2000 Estimated Baha'i statistics from: David Barrett, World Christian Encyclopedia, 2000; Total population statistics, mid-2000 from Population Reference Bureau</ref> ते २ दशलक्ष पेक्षा जास्त आहे, <ref>[http://www.bahai.in/bahai-faith-in-india/][[Spiritual Assembly#National Spiritual Assemblies|National Spiritual Assembly]]<span> of the Baháʼís of India</span></ref> व दिल्लीत [[लोटस टेंपल]] देखील आहे. == पूर्व आशियाई धर्म == === कन्फ्युशियसवाद === [[कन्फ्युशियनवाद|कन्फ्यूशियसवादाची]] स्थापना प्राचीन [[चीन|चीनमध्ये]] [[कन्फ्यूशियस|कन्फ्यूशियसने]] (551 - 479 इ.स.पू.) केली होती. कन्फ्यूशियसवाद हा नैतिक, सामाजिक, [[राजकारण|राजकीय]], तात्विक आणि [[धर्म|धार्मिक]] चिंतेचा एक संकुल आहे ज्याने [[पूर्व आशिया|पूर्व आशियातील]] संस्कृती आणि इतिहास व्यापला आहे. === ताओवाद === [[ताओवाद]] ही एक वैविध्यपूर्ण तात्विक आणि धार्मिक परंपरा आहे जी [[ताओ]] ([[ताओ धर्म|रोमनीकृत "दाओ"]]) च्या सामंजस्याने जगण्यावर जोर देते. ही संकल्पना इतर चीनी तत्त्वज्ञान आणि धर्मांसह सामायिक केली गेली आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.bopsecrets.org/gateway/passages/tao-te-ching.htm|title=Tao Te Ching, 1. chapter, translated by Livia Kohn (1993)|last=Laozi|access-date=29 May 2012}}</ref> चीन, तैवान, हाँगकाँग, सिंगापूर, मलेशिया, कोरिया, जपान, व्हिएतनाम समुदायांमध्ये लक्षणीय ताओवादी समुदाय आढळून येतात. === शिंटो === [[चित्र:Karasuzumo_purification_ritual.jpg|डावे|इवलेसे| [[क्योतो|क्योटोमधील]] कामिगामो जिंजा येथे मुलांच्या [[सुमो]] स्पर्धेनंतर शिंटो शुद्धीकरण संस्कार]] [[शिंतो धर्म|कामी-नो-मिची]] हे सध्याचे [[जपान]] आणि त्याच्या प्राचीन भूतकाळातील संबंध प्रस्थापित करण्यासाठी चालवल्या जाणाऱ्या पद्धतींचा हा एक संच आहे. [[शिंतो धर्म|शिंटो]] हा जपानमधील सर्वात मोठा धर्म आहे, जो जवळपास ८०% लोकसंख्येद्वारे पाळला जातो, तरीही यापैकी फक्त काही टक्के लोक सर्वेक्षणात स्वतःला "शिंटोवादी" म्हणून ओळखतात. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.jinjahoncho.or.jp/en/honcho/index.html|title=Association of Shinto Shrines &#124; 設立|publisher=Jinja Honcho|access-date=2013-05-05}}</ref> सन् २००६ आणि २००८ मध्ये केलेल्या सर्वेक्षणानुसार जपानच्या लोकसंख्येपैकी ३% ते ३.९% लोक शिंटो पंथाचे सदस्य आहेत. <ref name="NHK2008">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.nhk.or.jp/bunken/summary/research/report/2009_05/090505.pdf|title=2008 NHK survey of religion in Japan — 宗教的なもの にひかれる日本人〜ISSP国際比較調査（宗教）から〜|publisher=NHK Culture Research Institute}}</ref> == भारतीय धर्म == धार्मिक धर्म हे आशियातील सर्वात जुने धर्म आहेत. सर्व भारतीय धर्मांचा उगम [[भारतीय उपखंड|भारतीय उपखंडात]] झाला. या सर्व धर्मांमध्ये [[धम्म|धर्म]], कर्म आणि [[पुनर्जन्म]] यासारख्या समान संकल्पना आहेत, परंतु या संकल्पनांचा अर्थ प्रत्येक धर्मानुसार बदलतो. === हिंदू धर्म === [[चित्र:Hindu_devotees_during_Gathamuga_festival,_Bhaktapur.jpg|इवलेसे| भक्तपूर, [[नेपाळ|नेपाळमधील]] मंदिर]] मुख्यतः दक्षिण आणि आग्नेय आशियामध्ये सुमारे १.३ अब्ज अनुयायांसह [[हिंदू धर्म]] हा [[आशिया|आशियातील]] सर्वात मोठा धर्म आहे. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.pewforum.org/2012/12/18/global-religious-landscape-hindu/|title=THE GLOBAL RELIGIOUS LANDSCAPE: Hindus|date=18 December 2012|website=pewforum|access-date=2012-12-18}}</ref> हिंदू धर्म, सर्व धार्मिक धर्मांप्रमाणेच, [[भारत|भारतात]] उगम पावतो. जागतिक [[हिंदू]] लोकसंख्येपैकी ९४% पेक्षा जास्त लोक भारतात राहतात. भूतान, फिजी, इंडोनेशिया, मलेशिया, [[बांगलादेशमधील हिंदू धर्म|बांग्लादेश]] या आशियाई राष्ट्रांमधील सशक्त अल्पसंख्याकांसह लोकसंख्याशास्त्रीयदृष्ट्या, हा [[भारतामधील हिंदू धर्म|भारतातील]] (८०%), नेपाळ (८५%), आणि बाली बेट (८७%), <ref name="census2010">[http://sp2010.bps.go.id/index.php/site/tabel?tid=321&wid=0 Penduduk Menurut Wilayah dan Agama yang Dianut] (2010 Census). bps.go.id</ref> सर्वात मोठा धर्म आहे. २०२० पर्यंत, भारताची हिंदू लोकसंख्या १.१ अब्ज आहे, नेपाळची हिंदू लोकसंख्या २३.५ दशलक्ष आहे आणि बांगलादेशात १४.५ दशलक्ष हिंदू आहेत. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.dnaindia.com/analysis/standpoint-analysis-are-there-any-takeaways-for-muslims-from-the-narendra-modi-government-1992395|title=[Analysis] Are there any takeaways for Muslims from the Narendra Modi government?|date=27 May 2014|publisher=DNA|access-date=2014-05-31}}</ref> === बौद्ध धर्म === [[चित्र:Sermon_in_the_Deer_Park_depicted_at_Wat_Chedi_Liem-KayEss-1.jpeg|उजवे|इवलेसे|337x337अंश| [[गौतम बुद्ध]]]] बौद्ध धर्माची स्थापना [[गौतम बुद्ध]] यांनी केली होती, ज्यांना [[बुद्ध]] म्हणून ओळखले जाते. [[बौद्ध धर्म]] हा चौथा सर्वात मोठा जागतिक धर्म आणि आशियातील तिसरा सर्वात मोठा धर्म आहे, ज्याचे पालन आशियातील १२-१६% लोकसंख्येने केले आहे.<ref name="The Pew Forum" /> हा [[थायलंडमधील बौद्ध धर्म|थायलंड]] (९५%), [[म्यानमारमधील बौद्ध धर्म|म्यानमार]] (८९%), [[कंबोडियामधील बौद्ध धर्म|कंबोडिया]] (९८%), <ref name="The Pew Forum" /> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.pewforum.org/2012/12/18/global-religious-landscape-buddhist/|title=Buddhists|date=18 December 2012|website=Pew Research Center's Religion & Public Life Project|access-date=13 March 2015}}</ref> [[श्रीलंकेमधील बौद्ध धर्म|श्रीलंका]] (७०%), [[लाओसमधील बौद्ध धर्म|लाओस]] (६७%), [[मंगोलियामधील बौद्ध धर्म|मंगोलिया]] (५४%), [[जपानमधील बौद्ध धर्म|जपान]] (६७%<ref name="Iwai 2017">{{Cite report|url=https://www.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/7/2017/11/Religion20171117.pdf#page=15|title=Measuring religion in Japan: ISM, NHK and JGSS|last=Iwai|first=Noriko|date=11 October 2017|publisher=JGSS Research Center}}</ref>), [[भूतानमधील बौद्ध धर्म|भूतान]] (७५%), [[तिबेटी बौद्ध धर्म|तिबेट]] (७९%) आणि मकाऊ (८०%), <ref name="state.gov">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/irf/2012/eap/208228.htm|title=state.gov|access-date=15 December 2014}}</ref> [[तैवानमधील बौद्ध धर्म|तैवान]] (३५%), [[सिंगापूरमधील बौद्ध धर्म|सिंगापूर]] (३३%), [[कोरियन बौद्ध धर्म|दक्षिण कोरिया]] (२२.९%), [[मलेशियामधील बौद्ध धर्म|मलेशिया]] (१९.८%), [[चिनी बौद्ध धर्म|चीन]] (१८.२%), हाँगकाँग (१५%), [[कोरियन बौद्ध धर्म|उत्तर कोरिया]] (१३.८%), [[नेपाळमधील बौद्ध धर्म|नेपाळ]] (१०.७%), [[व्हियेतनाममधील बौद्ध धर्म|व्हिएतनाम]] (१०%), <ref name="The Pew Forum">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://features.pewforum.org/grl/population-percentage.php#|title=Global Religious Landscape - Religious Composition by Country|publisher=The Pew Forum|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131116005320/http://features.pewforum.org/grl/population-percentage.php|archive-date=16 November 2013|access-date=28 July 2013}}</ref> [[लडाख]] (३९.७%) आणि [[सिक्कीम]] (२७.४%) <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/C-01.html/|title=C-1 Population By Religious Community|website=Census of India Website|publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170428063524/http://www.censusindia.gov.in/2011census/C-01.html|archive-date=28 April 2017}}</ref> मध्ये मोठ्या बौद्ध लोकसंख्या राहतात. इस्लामच्या आगमनापूर्वी, मध्य आशिया, अफगाणिस्तान, [[मलेशिया]], [[फिलिपिन्स|फिलीपिन्स]] आणि [[इंडोनेशिया|इंडोनेशियामध्ये]] बौद्ध धर्म हा सर्वात मोठ्या प्रमाणावर प्रचलित धर्मांपैकी एक होता. <ref>Jerry Bentley, ''Old World Encounters: Cross-Cultural Contacts in Pre-Modern Times'' (New York: Oxford University Press), 46</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.encyclopedia.com.my/volume10/buddhismhistory.html|title=The Encyclopedia of Malaysia : Religions and Beliefs|last=Vijaya Samarawickrama|publisher=Encyclopedia.com.my|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120618082507/http://www.encyclopedia.com.my/volume10/buddhismhistory.html|archive-date=2012-06-18|access-date=2013-07-28}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.buddhanet.net/e-learning/buddhistworld/indo-txt.htm|title=Mahayana Buddhism: Buddhism in Indonesia|date=1934-03-10|publisher=Buddhanet.net|access-date=2013-07-28|archive-date=2020-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112012248/http://www.buddhanet.net/e-learning/buddhistworld/indo-txt.htm|url-status=dead}}</ref> === जैन धर्म === जैन धर्म हा [[भारतीय धर्म]] आहे. जैन बहुसंख्य [[भारत|भारतात]] आढळतात परंतु जगभरात ते वाढत्या प्रमाणात आढळतात. <ref>Estimates for the population of Jains differ from just over four million to twelve million due to difficulties of Jain identity, with Jains in some areas counted as a Hindu sect. </ref> जैनांचा भारतातील [[नीतिशास्त्र|नैतिक,]] [[राजकारण|राजकीय]] आणि आर्थिक क्षेत्रात लक्षणीय प्रभाव आणि योगदान आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://pib.nic.in/release/rel_print_page1.asp?relid=3724|title=Press Information Bureau, Government of India|date=2004-09-06|publisher=Pib.nic.in|access-date=2010-09-01}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.censusindia.net|title=Census of India 2001|publisher=Censusindia.net|access-date=2010-09-01}}</ref> जैन ग्रंथालये ही देशातील सर्वात जुनी ग्रंथालये आहेत. <ref>The Jain Knowledge Warehouses: Traditional Libraries in India, John E. Cort, Journal of the American Oriental Society, Vol. 115, No. 1 (January&nbsp;– March, 1995), pp. 77–87</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://melbournejainsangh.org/our-sangh/history/|title=History - Melbourne Shwetambar Jain Sangh Inc|publisher=Melbournejainsangh.org|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130728191454/http://www.melbournejainsangh.org/our-sangh/history/|archive-date=2013-07-28|access-date=2013-07-28}}</ref> हे परंपरेने [[भारतीय उपखंड|भारतीय उपखंडापुरतेच]] मर्यादित राहिले आहे. हे [[वर्धमान महावीर|वर्धमान महावीर आणि इतर २३ तीर्थंकरांच्या]] शिकवणीवर आधारित आहे. === शीख धर्म === शीख धर्म हा जगातील पाचवा सर्वात मोठा संघटित धर्म आहे, <ref name="ADR">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://adherents.com/misc/rel_by_adh_CSM.html|title=Religions by adherents|last=Adherents.com|format=PHP|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20050421033128/http://www.adherents.com/misc/rel_by_adh_CSM.html|archive-date=April 21, 2005|access-date=2003-02-09}}</ref> ज्याचे अंदाजे ३० दशलक्ष अनुयायी आहेत. <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.washingtonpost.com/national/on-faith/sikhism-what-do-you-know-about-it/2012/08/06/19131ef6-dff1-11e1-8fc5-a7dcf1fc161d_gallery.html|title=Sikhism: What do you know about it?|work=The Washington Post|access-date=13 December 2012}}</ref> आणि सर्वात सतत वाढत असलेल्यांपैकी एक धर्म आहे. <ref>{{स्रोत बातमी|url=http://www.foreignpolicy.com/articles/2007/05/13/the_list_the_worlds_fastest_growing_religions|title=The List: The World's -Growing Religions|work=Foreign Policy|publisher=[[Foreign Policy (magazine)|Foreign Policy]]|access-date=2010-11-05|archive-url=https://archive.today/20120526191903/http://www.foreignpolicy.com/articles/2007/05/13/the_list_the_worlds_fastest_growing_religions|archive-date=2012-05-26|url-status=bot: unknown}}</ref> [[गुरू नानकदेव|गुरू नानक देव]] यांनी १५०० च्या दशकात स्थापन केलेला हा [[एकेश्वरवाद|एकेश्वरवादी]] धर्म आहे. धर्माची मुळे [[भारतीय उपखंड|भारतीय उपखंडाच्या]] उत्तरेकडील [[पंजाब प्रदेश|पंजाब प्रदेशात]] आहेत. शीख धर्म हा भारतातील चौथा सर्वात मोठा धर्म असून एकूण लोकसंख्येच्या २% शीख आहेत. मलेशिया, थायलंड, [[म्यानमार|ब्रह्मदेश]], [[फिलिपिन्स|फिलीपिन्स]], पाकिस्तान, अफगाणिस्तान, [[हाँग काँग|हाँगकाँग]], सिंगापूर, इंडोनेशिया, [[कुवेत]] आणि संयुक्त अरब अमिराती येथेही शिखांची संख्या मोठी आहे . == इराणी धर्म == === झोरास्ट्रियन / पारशी धर्म === [[चित्र:Yazd_fire_temple.jpg|उजवे|इवलेसे|200x200अंश| यझदमधील झोरोस्ट्रियन [[अग्यारी|फायर टेंपल]]]] [[पारशी धर्म|झोरोस्ट्रिनिझम]] हा एकेकाळी [[हखामनी साम्राज्य|पर्शियन साम्राज्याचा]] राज्य धर्म होता, परंतु आता तो अल्पसंख्याक आहे जो भारत आणि इराणमध्ये आढळतो. हे [[एकेश्वरवाद|एकेश्वरवादी]] देव अहुरा माझदाची पूजा करतात ज्याची स्थापना [[झरथुष्ट्र|झोरोस्टरने]] केली होती. सध्या [[पारशी धर्म|झोरोस्ट्रियन]] धर्माचे पालन करणाऱ्यांची एकूण संख्या अज्ञात आहे. २००४ च्या अंदाजाने हे १२४,००० ते १९०,००० श्रेणी होते, <ref> According to a survey in 2004 by the Zoroastrian Associations of North America, the number of Zoroastrians worldwide was estimated at between 124,000 and 190,000. </ref> त्यापैकी अंदाजे निम्मे भारतात ( [[पारशी]] आणि इराणी गट) आहे. == अधर्म == २०१२ मधील [[प्यू संशोधन केंद्र|प्यू रिसर्च सेंटरच्या]] सर्वेक्षणानुसार, [[निधर्मी|धार्मिकदृष्ट्या असंबद्ध]] (अज्ञेयवादी आणि नास्तिकांसह) आशियातील लोकसंख्येच्या सुमारे २१.२% आहेत. <ref name="Religiously Unaffiliated">{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.pewforum.org/global-religious-landscape-unaffiliated.aspx |title=Religiously Unaffiliated |access-date=2022-11-22 |archive-date=2013-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130730043126/http://www.pewforum.org/global-religious-landscape-unaffiliated.aspx |url-status=dead }}</ref> त्याच सर्वेक्षणानुसार, चार आशियाई देश/प्रदेशातील बहुसंख्य लोकसंख्या धार्मिकदृष्ट्या असंबद्ध आहे: [[उत्तर कोरिया]] (७१%), [[जपान]] (५७%), [[हाँग काँग|हाँगकाँग]] (५६%), आणि मुख्य भूभाग चीन (५२%). <ref name="Religiously Unaffiliated" /> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:धर्म]] [[वर्ग:आशिया]] 2mxjbs5xgodtg2bl87ylllwwxltuhkf 0 326539 2688230 2648860 2026-06-09T06:42:20Z ~2026-32459-97 183722 /* नगरपरिषद */ 2688230 wikitext text/x-wiki {{जिल्हा सूचना|जिल्हा_नाव=धाराशिव}} {{माहितीचौकट भारतीय जिल्हा |जिल्ह्याचे_नाव = धाराशिव जिल्हा |स्थानिक_नाव = Dharashiv |चित्र_नकाशा = Osmanabad in Maharashtra (India).svg |अक्षांश-रेखांश = |हवामान = उष्ण व कोरडे |राज्याचे_नाव = महाराष्ट्र |विभागाचे_नाव = छत्रपती संभाजीनगर विभाग |मुख्यालयाचे_नाव = [[धाराशिव]] |तालुक्यांची_नावे = [[धाराशिव तालुका|धाराशिव]] • [[तुळजापूर तालुका|तुळजापूर]] • [[उमरगा तालुका|उमरगा]] • [[लोहारा तालुका|लोहारा]] • [[कळंब तालुका (धाराशिव)|कळंब]] • [[भूम तालुका|भूम]] • [[वाशी तालुका|वाशी]] • [[परांडा तालुका|परांडा]] |क्षेत्रफळ_वर्ग_किमी = ७,५६९ |लोकसंख्या_एकूण = १६,६०,३११ |जनगणना_वर्ष = २०११ |लोकसंख्या_घनता = २२१ |शहरी_लोकसंख्या = |साक्षरता_दर = ७६.३३% |लिंग_गुणोत्तर = १.०८ |प्रमुख_शहरे = |जिल्हाधिकार्यांचे_नाव = सचिन ओम्बासे |सहाप्रकाश क पोलिस अधिक्षक = |लोकसभा_मतदारसंघाची_नावे = धाराशिव लोकसभा मतदारसंघ |विधानसभा_मतदारसंघाची_नावे = [[उमरगा विधानसभा मतदारसंघ]] • [[उस्मानाबाद विधानसभा मतदारसंघ]] • [[तुळजापूर विधानसभा मतदारसंघ]] • [[परांडा विधानसभा मतदारसंघ]] |खासदारांची_नावे = [[ओमराजे निंबाळकर|ओमप्रकाश राजेनिंबाळकर]] | आमदार = |पर्जन्यमान_मिमी = ६०० |संकेतस्थळ = https://osmanabad.gov.in/ |राष्ट्रीय महामार्ग = राष्ट्रीय महामार्ग क्र. ५२ }} '''धाराशिव जिल्हा''' (पूर्वीचा '''उस्मानाबाद जिल्हा''') हा [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] [[मराठवाडा|मराठवाड्यातील]] एक जिल्हा आहे. धाराशिव हे शहर या जिल्ह्याचे मुख्य केंद्र आहे. प्राचीन काळापासून यास धाराशिव या नावाने ओळखले जात असल्याचे अनेक शिलालेखांमधील उल्लेखांमधून स्पष्ट होते. ७-८ व्या शतकांतील राष्ट्रकूट काळातील उल्लेख या दृष्टीने महत्त्वाचे आहेत. जिल्ह्याचा बहुतेक भाग खडकाळ आहे. जिल्ह्याचे एकूण क्षेत्रफळ ७५१२ चौरस किलोमीटर आहे. त्यातील २४१ किमी^२ भाग हा शहरी आहे. ==नामांतर== महाराष्ट्र राज्य शासनाने १५ सप्टेंबर २०२३ रोजी राजपत्र प्रकाशित करून उस्मानाबाद जिल्ह्याचे नाव धाराशिव जिल्हा असे अधिकृतपणे बदलले आहे. यासोबतच उस्मानाबाद उपविभाग, उस्मानाबाद तालुका आणि उस्मानाबाद गाव/शहर यांचे देखील नावे बदलण्यात आले.<ref>https://marathi.abplive.com/news/osmanabad/entire-aurangabad-district-is-now-named-chhatrapati-sambhajinagar-while-osmanabad-district-is-named-dharashiv-gazette-release-1210098</ref><ref> https://maharashtratimes.com/maharashtra/aurangabad/aurangabad-district-renamed-as-chhatrapati-sambhajinagar-osmanabad-to-be-known-as-dharashiv-cabinet-meeting-cm-eknath-shinde-decision/articleshow/103707030.cms</ref> * विसाव्या शतकाच्या सुरुवातीस, [[हैदराबाद संस्थान|हैद्राबाद]]चे ७ वे निजाम [[मीर उस्मान अली खान]]च्या काळात शहराला उस्मानाबाद हे नाव देण्यात आले होते. मात्र फेब्रुवारी २०२३ मध्ये या शहराचे व जिल्ह्याचे नाव धाराशिव करण्याचा निर्णय राज्य सरकरच्या वतीने घेण्यात आला. या निर्णयाला उच्च न्यायालयात आव्हान दिल्या गेले. पुढील सुनावणी होईपर्यंत, म्हणजे १० जून २०२३ पर्यंत जिल्ह्याचे व तालुक्याचे नाव धाराशिव न वापरता उस्मानाबाद वापरा असा आदेश उच्च न्यायालयाने दिला. मात्र शहराचे नाव धाराशिव कायम आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://m.dailyhunt.in/news/india/marathi/my+mahanagar-epaper-mymaha/dharashiv+navhe+usmanabad+hech+nav+vapara+ucch+nyayalayacha+aadesh-newsid-n492079256?sm=Y|title=उस्मानाबाद जिल्ह्याचे व तालुक्याचे नाव हे धाराशिव न वापरता उस्मानाबाद वापरा, असं उच्च न्यायालयाने म्हटलंय|date=2023-04-20|website=daily hunt|access-date=2023-03-19}}</ref> == जिल्ह्याचे भौगोलिक स्थान == *अक्षांश : १७.३५ ते १८.४० उत्तर *रेखांश : ७५.१६ ते ७६.४० पूर्व. धाराशिव जिल्हा महाराष्ट्र राज्याच्या दक्षिण भागात व मराठवाड्यात त्याच्या नैऋत्येला आहे. जिल्हा समुद्रसपाटीपासून ६०० मी. उंचीवर असून पूर्णपणे [[दख्खनचे पठार|दख्खनच्या पठारात]] येतो. ह्या जिल्ह्यात [[मांजरा नदी|मांजरा]] आणि [[तेरणा नदी|तेरणा]] नद्यांची पात्रे येतात. धाराशिवच्या नैऋत्येला [[सोलापूर जिल्हा]], वायव्येला [[अहिल्यानगर जिल्हा]], उत्तरेला [[बीड जिल्हा]], पूर्वेला [[लातूर जिल्हा]] व दक्षिणेला कर्नाटकातील [[बिदर जिल्हा|बिदर]] व [[गुलबर्गा जिल्हा|गुलबर्गा]] हे जिल्हे आहेत. जिल्ह्याचा बहुतांश भाग खडकाळ तर उर्वरित भाग सपाट आहे. जिल्ह्याचा बहुतांश भाग बालाघाट नावाच्या लहान डोंगराने व्यापलेला आहे. भूम, वाशी, कळंब, धाराशिव आणि तुळजापूर हे तालुके बालाघाटच्या रांगेत आहेत. [[गोदावरी नदी|गोदावरी]] आणि [[भीमा नदी|भीमा]] सारख्या मोठ्या नद्यांचा काही भाग जिल्ह्याच्या अंतर्गत येतो. जिल्ह्याचे एकूण क्षेत्रफळ ७,५६९ चौरस किमी आहे पैकी शहरी भागाचे क्षेत्रफळ २४१.४ किमी^२ आहे. (एकूण क्षेत्रफळाच्या ३.२१ %) आणि ग्रामीण भागाचे क्षेत्रफळ ७२७१.० किमी^२ आहे (एकूण क्षेत्रफळाच्या ९६.७९ %).<ref>http://osmanabad.nic.in/newsite/DistrictProfile/location_m.htm</ref> == जिल्ह्याचे हवामान == धाराशिव जिल्हा बालाघाट डोंगररांगांनी वेढला असून हवामान मुख्यत: कोरडे आहे. पावसाळ्याचा कालावधी साधारणपणे जूनच्या मध्यापासून सप्टेंबर अखेरपर्यंत असतो. सरासरी पर्जन्यमान ६०० ते ७०० मिलिमीटर आहे. ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर हवामान दमटसर असते. डिसेंबर-जानेवारी शीत हवामानाचा काळखंड असतो. फेब्रुवारीपासून जूनपर्यंत हवामान अधिकाधिक कोरडे आणि तापमान उष्ण होत जाते. उन्हाळ्यामध्ये धाराशिव जिल्ह्याचे तापमान हे मराठवाड्यामधील इतर जिल्ह्यांच्या तुलनेत कमी असते. ज्वारी, सूर्यफूल, हायब्रीड ज्वारी, तुरी, ऊस, कापूस, गहू आणि हरभरा ही मुख्य पिके आहेत. == लोकसंख्या == २०११ च्या भारताच्या जनगणनेनुसार धाराशिव जिल्ह्याची लोकसंख्या ही १६,५७,५७६ एवढी आहे. धाराशिव १००० पुरुषांमागे ९२० स्त्रिया असे लिंग गुणोत्तर होते आणि साक्षरता दर ७६.३३% होता. मराठी ही येथील सर्वाधिक बोलली जाणारी भाषा आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_A/27/2729_PART_A_DCHB_OSMANABAD.pdf|title="District Census 2011 - Osmanabad"|url-status=live}}</ref> == जिल्ह्यातील तालुके == * [[धाराशिव तालुका|धाराशिव]], * [[तुळजापूर तालुका|तुळजापूर]], * [[उमरगा तालुका|उमरगा]], * [[लोहारा तालुका|लोहारा]], * [[कळंब तालुका (धाराशिव)|कळंब]], * [[भूम तालुका|भूम]], * [[वाशी तालुका|वाशी]], * [[परांडा तालुका|परांडा]] == जिल्ह्यातील पर्यटनस्थळे == * [[तुळजाभवानी मंदिर]] हे प्रसिद्ध भवानी देवीचे हिंदू मंदिर [[तुळजापूर|तुळजापूरात]] बाला घाटाच्या टेकडीवर आहे. हे मंदिर ५१ शक्तिपीठांपैकी एक मानले जाते. [[तुळजाभवानी]] ही [[शिवाजी महाराज|छत्रपती शिवाजी महाराजांचे]] कुलदैवत होते. आशीर्वाद घेण्यासाठी शिवाजी महाराज नेहमी मंदिरात येत असत. हे भवानीमातेचे मंदिर धाराशिव पासून २५ कि.मी.वर, सोलापूरपासून ४१ तर ते हैद्राबाद राष्ट्रीय महामार्गावरील नळदुर्ग येथून ४० कि.मी.वर आहे. * [[कळंब तालुका (धाराशिव)|कळंब]] हे जिल्ह्यातील व्यावसायिकदृष्टया महत्त्वाचे ठिकाण आहे. ते मांजरा नदीच्या काठावर वसलेले आहे. कळंबपासून २० कि.मी.वर येरमाळा येथे येडेश्वरी देवीचे मंदिर आहे. * [[परांडा]] हे ऐतिहासिक ठिकाण किल्ल्यासाठी प्रसिद्ध आहे. परांडा शहरापासून जवळ डोमगाव येथे समर्थ रामदासस्वामी यांचे शिष्य कल्याणस्वामी यांची समाधी आहे. तसेच सोंनारी येथे भैरवनाथाचे प्रसिद्ध मंदिर आहे महाराष्ट्रतील सर्वात मोठी यात्रा येथे भरते आणि ती सात दिवस चालते महाराष्ट्रातील अनेक लोकांचे कुलदैवत आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/pune/sketch-of-kalyanswami-using-historical-picture-artist-gopal-nandurkar-655742/|title=ऐतिहासिक चित्रावरून रेखाटले कल्याणस्वामी |website=लोकसत्ता |access-date=2022-03-29}}</ref> * [[श्री दत्त मंदिर संस्थान रुईभर]] - धाराशिव पासून १५ कि.मी. श्रीक्षेत्र रुईभर येथे दत्तमहाराजांचे एक अतिभव्य मंदिर आहे. त्यातील बांधकाम काळ्या पाषाणातील असून त्यावर अत्यंत सुबक व उठावदार नक्षीकाम केले आहे. * रामलिंग मंदिर हे भगवान शिवशंकराचे प्रसिद्ध मंदिर आहे. ते धाराशिव पासून २० कि.मी.च्या अंतरावर सोलापूर-छत्रपती संभाजीनगर रोडवरील येडशी या गावात आहे. येथे दुर्गा देवीचे पुरातन मंदिर आहे. श्रावण महिन्यात येथे मोठ्या प्रमाणावर भक्तगण येतात. तसेच भरपूर पाऊ पडल्यावर येथील धबधबा हा आकर्षण ठरू शकतो. हा डोंगराळ प्रदेश आहे तसेच येथे मोठ्या प्रमाणावर वनराई आहे. त्यामुळे प्रदेशास रामलिंग अभयारण्य म्हणून घोषित केले आहे. * इतर पर्यटनस्थळे - संत गोरोबा मंदिर, धाराशिव लेणी, [[नळदुर्ग]] किल्ला, कुंथलगिरी येथील जैन मंदिर, कन्हेरी दत्तमंदिर, तसेच [[नळदुर्ग]] येथील नर-मादी धबधबा प्रसिद्ध आहे. * धाराशिव हजरत ख्वाजा शमशोद्दीन गाजी रहमतुल्ला आले दर्गा शहरातच्या मध्यभागी आहे. दर वर्षी येथे मोठी यात्रा भरते लाखो भाविक परराज्यांतूचन व विदेशातून उरसासाठी येतात. * तसेच [[तेर]] (ता.धाराशिव) येथील पुरातणवस्तुसंग्रहालय प्रसिद्ध आहे येथे उत्खननात सापडलेल्या अनेक प्राचीन वस्तू आहेत उदा. तरंगणारी वीट धाराशिव येथील हातलाई देवीचे मंदिर प्रसिद्ध आहे. धाराशिव जिल्हा उस्मानाबादी शेळ्यांसाठी प्रसिद्ध आहे. आई तुळजाभवानी ही कुलस्वामिनी म्हणून मानली जाते. तुळजाभवानीचे हे देवस्थान देवीच्या साडेतीन शक्तिपीठांपैकी एक आहे. तुळजापूर गाव नवरात्रात भक्तांनी गजबजलेले असते आणि येथे मोठ्या प्रमाणात भाविक जमत असतात. जिल्ह्यातील नळदुर्ग येथील जलदुर्ग आणि परंडा येथील भुईकोट किल्ला प्रसिद्ध आहेत. नळदुर्ग किल्ल्यातील नर-मादी धबधबा प्रसिद्ध आहे. हा किल्ला बोरी नदीला नैसर्गिक खंदक समजून त्यानुसार बांधलेला असून, येथील जलमहाल हा वास्तूशास्त्राचा उत्कृष्ट नमुना आहे. नळदुर्ग जवळ अणदूर येथील खंडोबाचे मंदिर, तेर येथील संत गोरोबा काकांचे मंदिर, डोमगाव येथील कल्याणस्वामींचे मंदिर प्रसिद्ध आहेत. या जिल्ह्यामध्ये परंडा व नळदुर्ग या ठिकाणी किल्ले आहेत. तुळजापूर या ठिकाणी तुळजा भवानीचे भव्य मंदिर आहे. धाराशिव शहराला ऐतिहासिक वारसा लाभलेला आहे. बालाघाट डोंगर रागामध्ये वसलेले गाव आहे. त्याजवळ तुळजाभवानी देवीचे मंदिर जवळ लाभले गेले आहे. त्या ठिकाणी प्रसिद्ध असे हतलादेवी मंदिर ही आहे. श्री दत्त मंदिर संस्थान रुईभर हे धाराशिवपासून १५ कि.मी. अंतरावर दत्तमहाराजांचं एक अतिभव्य मंदिर आहे. त्यातील बांधकाम काळ्या पाषाणातील असून त्यावर अत्यंत सुबक व उठावदार नक्षीकाम आहे. ==जिल्ह्यातील स्थानिक स्वराज्य संस्था== === नगरपरिषद === जिल्ह्यात एकूण ८ [[नगर परिषद|नगरपरिषद]] आहेत. * धाराशिव<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.instagram.com/p/CpLCqNejhP7/?igshid=MzRlODBiNWFlZA==|title=mieknathshinde Instagram post|url-status=live}}</ref> * कळंब * भूम * परांडा * तुळजापूर * नळदुर्ग (ता. तुळजापूर) * उमरगा * मुरुम (ता.उमरगा) === नगरपंचायत === धाराशिव जिल्ह्यात एकूण २ नगरपंचायत आहेत. * वाशी * लोहारा (बुद्रुक) === जिल्हा परिषद === धाराशिव जिल्ह्यात एकूण ५४ जिल्हा परिषदेचे मतदारसंघ गट आहेत. *'''[[वाशी तालुका]]''' {{*}}पारगाव {{*}}पारा {{*}}[[वाशी (धाराशिव)|वाशी]] {{*}}तेरखेडा *'''[[लोहारा तालुका]]''' {{*}}कानेगाव {{*}}[[माकणी]] {{*}}सास्तूर {{*}}लोहारा {{*}}जेवळी *'''[[कळंब तालुका (धाराशिव)|कळंब तालुका]]''' {{*}}ईटकूर {{*}}डिकसळ {{*}}नायगाव {{*}}शिराढोण {{*}}खामसवाडी {{*}}मोहा {{*}}येरमाळा *'''[[उमरगा तालुका]]''' {{*}}कवठा {{*}}बलसूर {{*}}दाळींब {{*}}[[येणेगूर]] {{*}}गुंजोटी {{*}}आलूर {{*}}कदेर *'''[[धाराशिव तालुका]]''' {{*}}ढोकी {{*}}पळसप {{*}}कोंड {{*}}[[तेर]] {{*}}येडशी {{*}}अंबेजवळगा {{*}}उपळा {{*}}सांजा {{*}}पाडोळी {{*}}केशेगाव {{*}}बेंबळी {{*}}वडगाव {{*}}इर्ला {{*}}दाऊतपूर {{*}}भंडारवाडी {{*}}डकवाडी {{*}}सारोळा {{*}}दारफळ{{*}}पवारवाडी {{*}}कोळेवाडी {{*}}शिंदेवाडी {{*}}सकनेवाडी {{*}}चिखली{{*}}समुद्र्वाणी {{*}}केकस्थळवाडी {{*}}धारूर {{*}}बेंबळी {{*}}पोहनेर {{*}}वाघोली {{*}}काजळा {{*}}हिंगलाजवाडी {{*}}वाणेवाडी {{*}}रामवाडी {{*}टाकळी {{*}}पानवाडी {{*}}मोहतरवाडी {{*}}बुकणवाडी {{*}}कावळेवाडी {{*}}गोरेवाडी {{*}}गोवर्धनवाडी {{*}}खेड {{*}}बावी {{*}}वरूडा {{*}}बलपीरवाडी {{*}}मेडसिंगा {{*}}म्हालांगी {{*}}बरमगाव {{*}}आंबेगाव {{*}}गौडगाव {{*}}रुईभर {{*}}अनसुर्ड {{*}}उतमी कायापूर {{*}}बोरी {{*}}कामठा {{*}}वरवांटी {{*}}राघुचीवाडी {{*}}अम्बेहोळ {{*}}खानापूर {{*}}घातंग्री {{*}}शिंगोली {{*}}अळणी {{*}}किणी {{*}}मुळेवाडी {{*}}तुगाव {{*}}भिकार सारोळा {{*}}जागजी {{*}}तावरजखेडा {{*}}सुम्भा {{*}}नितळी {{*}}लासोना {{*}}मेंढा {{*}}एकंबीवाडी {{*}}बोरखेडा {{*}}पळसवाडी {{*}}बेगडा. *{{*}}'''[[भूम तालुका]]''' {{*}}ईट {{*}}पाथरूड {{*}}वालवड {{*}}माणकेश्‍वर *'''[[परांडा तालुका]]''' {{*}}लोणी {{*}}डोंजा {{*}}शेळगांव {{*}}अनाळा {{*}}जवळा *'''[[तुळजापूर तालुका]]''' {{*}}सिंदफळ {{*}}काक्रंबा {{*}}मंगरूळ {{*}}काटी {{*}}काटगाव {{*}}[[अणदूर]] {{*}}जळकोट {{*}}नंदगाव {{*}}शहापूर == वाहतूक == राष्ट्रीय महामार्ग क्र. ९- हैद्राबाद ते मुंबई आणि राष्ट्रीय महामार्ग क्र. २११- गदग-कर्नाटक) ते [[वडोदरा|बडोदा]] (गुजरात) हे दोन राष्ट्रीय महामार्ग धाराशिव जिल्ह्यातून जातात पैकी राष्ट्रीय महामार्ग क्र. २११ हा धाराशिव शहरातून जातो धाराशिव शहर मध्य रेल्वेवर, लातूर रोेड - मिरज या रेल्वेमार्गावरील महत्त्वाचे रेल्वे स्थानक आहे. धाराशिव येथून [[पुणे]], [[मुंबई]], [[कोल्हापूर]], [[पंढरपूर]], [[मिरज]], [[लातूर]], [[नांदेड]], [[परभणी]], [[वैजनाथ|परळी वैजनाथ]], [[अकोला]], [[नागपूर]], [[हैद्राबाद]], [[निजामाबाद]], [[बिदर]] आदी ठिकाणी जाण्यासाठी रेल्वेगाड्या उपलब्ध आहेत. धाराशिव जिह्यात एस.टी.ची उत्तम वाहतूक आहे. धाराशिव मुख्य बस स्थानकापासून महाराष्ट्रातील सर्व प्रमुख शहरांकडे जाण्यासाठी एस.टी. बसेस (निम आराम तसेच परिवर्तन बसेस) उपलब्ध आहेत. धाराशिव बसस्थानकावरून धावणारी तुळजापूर-धाराशिव-छत्रपती संभाजीनगर हायकोर्ट एक्सप्रेस ही महाराष्ट्रातील सर्वात वेगवान एस.टी. बस म्हणून ओळखली जाते. धाराशिव येथून राज्यातील जिल्हा मुख्यालये, प्रमुख शहरे, पणजी, बंगलोर, हुबळी, विजापूर, हैद्राबाद, सुरत आदी ठिकाणी जाण्यासाठी एस.टी.च्या निम आराम तसेच परिवर्तन बसेस उपलब्ध आहेत '''जिल्ह्यातून जाणारे राष्ट्रीय महामार्ग नवीन क्रमांकासह-''' <ref>[https://morth.nic.in/sites/default/files/Details-of-National-Highways-as-on-31.03.pdf Details of National Highways (NHs) as on 31.03.2019]</ref><br/> '''१) राष्ट्रीय महामार्ग ५२-''' [[संगरूर]]([[पंजाब]])-[[हिस्सार]]([[हरियाणा]])-[[कोटा]]-[[इंदूर]]-[[धुळे]]-[[छत्रपती संभाजीनगर]]-[[बीड]]-[[धाराशिव]]-[[तुळजापूर]]-[[सोलापूर]]-[[विजापूर]]-[[हुबळी]]-[[अंकोला]]([[कर्नाटक]])<br/> (जिल्ह्यातील या महामार्गावरील गावे- पारगाव-[[कुंथलगिरी|कुंथलगिरी फाटा]]-तेरखेडा-येरमाळा-येडशी-[[धाराशिव]]-[[तुळजापूर]]-तामलवाडी) '''२) राष्ट्रीय महामार्ग ६३-''' [[बार्शी]]-येडशी-ढोकी-मुरूड-[[लातूर]]-[[उदगीर]]-[[निझामाबाद]]([[तेलंगणा]])-[[सिरोंचा]]([[महाराष्ट्र]])-[[जगदलपूर]]([[छत्तीसगढ]])-कोतापड ([[ओडिशा]])-बोरीगुम्मा '''३) [[राष्ट्रीय महामार्ग ६५ (भारत)|राष्ट्रीय महामार्ग ६५]]-''' [[पुणे]]-[[इंदापूर (पुणे)|इंदापूर]]-[[सोलापूर]]-[[उमरगा]]-[[हैद्राबाद]]-[[विजयवाडा]]-[[मच्छलीपट्टणम]]([[आंध्र प्रदेश]])<br/> (जिल्ह्यातील या महामार्गावरील गावे- [[अणदूर]]-[[नळदुर्ग]]-जळकोट-[[येणेगूर]]-दाळिंब-[[उमरगा]]-तुरोरी) '''४) राष्ट्रीय महामार्ग ३६१-''' [[तुळजापूर]]-[[लातूर]]-[[अहमदपूर]]-[[नांदेड]]-[[यवतमाळ]]-[[वर्धा]]-बुटीबोरी ([[नागपूर]] जवळ) '''५) [[राष्ट्रीय महामार्ग ५४८बी (भारत)|राष्ट्रीय महामार्ग ५४८बी]]-''' [[मंठा]]-[[सेलू तालुका (परभणी)|सेलू]]-[[पाथरी]]-[[सोनपेठ]]-[[परळी]]-[[अंबाजोगाई]]-[[लातूर]]-[[औसा]]-[[उमरगा]]-[[येणेगूर]]-[[मुरूम]]-आलूर-[[अक्कलकोट]]-नागणसूर-[[विजापूर]]-[[अथणी]]-चिक्कोडी-[[संकेश्वर]]-गोतूर([[कर्नाटक]]) '''६) राष्ट्रीय महामार्ग ५४८-सी-''' [[सातारा]]-[[कोरेगाव]]-[[म्हसवड]]-[[माळशिरस]]-[[अकलूज]]-[[टेंभूर्णी]]-[[बार्शी]]-येरमाळा-[[कळंब तालुका (धाराशिव)|कळंब]]-केज-[[माजलगाव]]-[[परतूर]]-[[मंठा]]-[[लोणार (गाव)|लोणार]]-[[मेहकर]]-[[खामगाव]]-[[शेगाव]]-[[अकोट]]-अंजणगाव-[[बैतूल]]([[मध्य प्रदेश]]) '''७) राष्ट्रीय महामार्ग ६५२-''' [[तुळजापूर]]-[[अणदूर]]-[[नळदुर्ग]]-हन्नूर-[[अक्कलकोट]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [http://osmanabad.nic.in उस्मानाबाद एन.आय.सी] * [http://www.tuljabhavani.in तुळजापूरविषयी मराठी माहिती] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190610022542/https://www.tuljabhavani.in/ |date=2019-06-10 }} {{महाराष्ट्रातील जिल्हे}} [[वर्ग:धाराशिव जिल्हा]] [[वर्ग:छत्रपती संभाजीनगर विभागातील जिल्हे]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील जिल्हे]] sjqknn54hrjh7zjedkte83s6b281tpv 0 339621 2688250 2655310 2026-06-09T09:05:03Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2688250 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विमानतळ|name=ओ.आर. टॅम्बो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|nativename={{lang|af|O.R. Tambo Internasionale Lughawe}}|image=O.R._Tambo_International_Airport_Logo.svg|image-width=250|image2=JohannesburgIntlAirport.jpg|caption2=विमानतळाचे विहंगम दृष्य|image2-width=250|IATA=JNB|ICAO=FAOR|WMO=68368|type=सार्वजनिक|owner-oper=[[एरपोर्ट्स कंपनी साउथ आफ्रिका]]|city-served=[[जोहान्सबर्ग]]<br />[[प्रिटोरिया]]|location=केम्प्टन पार्क, गौटेंग, दक्षिण आफ्रिका|hub={{Plainlist| * [[एरलिंक]] * [[सेमएर]] * [[फ्लायसेफैर]] * [[लिफिट एरलाइन]] * [[साउथ आफ्रिकन एरवेझ]] }}|elevation-f=5,558|elevation-m=1,694|coordinates={{coord|26|08|00|S|028|15|00|E|region:ZA-GP|display=inline,title}}|website={{URL|https://www.airports.co.za/airports/or-tambo-international-airport|airports.co.za}}|pushpin_map=जोहान्सबर्गमधील स्थान|r1-number=03L/21R|r1-length-f=14,495|r1-length-m=4,421|r1-surface=डांबरी|stat1-header=प्रवासी|stat1-data=१,५६२२,२१६|stat-year=एप्रिल-मार्च २०२३|footnotes=स्रोत: एरपोर्ट्स.को.झा<ref>{{cite web |url=https://www.airports.co.za/airports/or-tambo-international-airport/statistics|title=O.R. Tambo Airport Passenger Statistics |publisher=Airports Company South Africa}}</ref>|r2-number=03R/21L|r2-length-f=11,155|r2-length-m=3,405|r2-surface=डांबरी|stat2-header=विमानोड्डाणे|stat2-data=१,८१,५२७}} '''ओ.आर. टॅम्बो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ''' {{विमानतळ संकेत|JNB|FAOR}} हा [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेच्या]] [[जोहान्सबर्ग]] आणि [[दक्षिण आफ्रिका|मुख्य राजधानी]] [[प्रिटोरिया]] या तीनपैकी दोन राजधान्यांचा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आहे. हा विमानतळ केम्प्टन पार्क या उपनगरात आहे. येथून हे दक्षिण आफ्रिकेमधील जवळजवळ सगळ्या शहरांना विमानसेवा उपलब्ध आहे. तसेच हा विमानतळ जोहान्सबर्ग-प्रिटोरियाचा मुख्य आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आहे. या विमानतळाची क्षमता वर्षाकाठी २ कोटी ८० लाख प्रवाशांची आहे. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.youtube.com/watch?v=MZyAAUZrNLU|title=World Cup improvements at Johannesburg airport nearly complete|date=April 5, 2010|website=www.youtube.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20170406103619/https://www.youtube.com/watch?v=MZyAAUZrNLU|archive-date=April 6, 2017|access-date=2023-01-09}}</ref> ओ.आर. टॅम्बो [[साउथ आफ्रिकन एरवेझ|साउथ आफ्रिकन एअरवेझचे]] मुख्य ठाणे आहे. याचे पूर्वीचे नाव '''यान स्मट्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ''' असे होते.<ref name="BOOK_IGTSA">{{स्रोत पुस्तक|title=Illustrated Guide to Southern Africa|last=Bulpin|first=T.V.|publisher=[[Reader's Digest]]|year=1980|isbn=0-620-04650-3|editor-last=Mayhew|editor-first=Vic|edition=2|at=p. 198, col. 1|editor-last2=Duncan|editor-first2=Tony|editor-last3=Handler|editor-first3=Rosemund|editor-link3=Rosemund Handler}}</ref> यान स्मट्स हे दक्षिण आफ्रिकेचे माजी पंतप्रधान होते. १९९४मध्ये [[आफ्रिकन राष्ट्रीय काँग्रेस|आफ्रिकन नॅशनल काँग्रेस]] (ANC) सरकारने विमानतळांना राजकारण्यांचे नाव न देण्याचे धोरण लागू केले तेव्हा या विमानतळाचे नाव जोहान्सबर्ग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ असे करण्यात आले. कालांतराने हे धोरण मागे घेण्यात आल्यावर २७ ऑक्टोबर, २००६ रोजी या विमानतळाला नाव [[अपार्थाइड|वर्णभेद]] विरोधी राजकारणी [[ऑलिव्हर टॅम्बो|ऑलिव्हर रेजिनाल्ड टॅम्बो]] (१९१७-१९९३) यांचे नाव देण्यात आले. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.gov.za/t-mbeki-o-r-tambo-international-airport-renaming|title=T Mbeki: O R Tambo International Airport renaming {{!}} South African Government|website=www.gov.za|access-date=2021-08-11}}</ref> १९५२मध्ये हा विमानतळ बांधण्याआधी पाल्मेटफाँटेन विमानतळ जोहान्सबर्गचा मुख्य विमानतळ होता. ओ.आर. टॅम्बो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ एक [[गरम-उंच विमानतळ|गरम आणि उंच]] विमानतळ आहे. याची उंची सरासरी समुद्रसपाटीपासून १,७०० मी( ५,५०० फूट) असल्याने येथील हवेची घनता कमी आहे. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.southafrica-travel.net/climate/eklima2.htm|title=Climate and weather in Johannesburg and on the Highveld, South Africa|publisher=Southafrica-travel.net|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120831091821/http://www.southafrica-travel.net/climate/eklima2.htm|archive-date=31 August 2012|access-date=11 May 2013}}</ref> यामुळे येथील धावपट्ट्या इतर विमानतळांच्या तुलनेत खूप लांब आहेत . [[चित्र:Ekurhuleni_Aerotropolis.jpg|इवलेसे| विमानतळाच्या प्रवासी इमारती]] == विमानकंपन्या आणि गंतव्यस्थाने == === प्रवासी === {{airport-dest-list |[[एर अल्जेरी]] | [[हौआरी बूमैदिएन विमानतळ|अल्जियर्स]]|<ref>{{cite web |title=Air Algerie Opens Johannesburg Reservations For late-Sep 2023 Launch |url=https://www.aeroroutes.com/eng/230810-ahsep23jnb |website=Aeroroutes |access-date=10 August 2023}}</ref> <!-- -->|[[एर ऑस्ट्राल]] | [[रोलाँ गॅरोस विमानतळ|सें-डेनिस दि ला रेयुनियों]]|<ref>{{cite web|url=https://www.air-austral.com/en/booking/timetable-air-austral-flights.html|title=Timetable|publisher=Air Austral|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512170559/https://www.air-austral.com/en/booking/timetable-air-austral-flights.html|archive-date=12 May 2019|url-status=live}}</ref> <!-- -->|[[एर बोत्स्वाना]] | [[फ्रांसिसटाउन विमानतळ|फ्रांसिसटाउन]], [[सर सेरेत्से खामा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|गॅबेरोन]], [[कसाने विमानतळ|कसाने]], [[मौन विमानतळ|मौन]]|<ref>{{cite web|url=https://www.airbotswana.co.bw/flight-schedule-old-view|title=Flight schedule|publisher=Air Botswana|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512170610/https://www.airbotswana.co.bw/flight-schedule-old-view|archive-date=12 May 2019|url-status=live}}</ref> <!-- -->|[[एर चायन]] | [[बीजिंग राजधानी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बीजिंग-राजधानी]], [[शेन्झेन बाओआन an आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शेन्झेन]]|<ref>{{cite web|url=http://www.airchina.com.cn/en/service/flight-time-search/flight-time.shtml|title=Flight schedule Information|publisher=Air China|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190326123836/http://www.airchina.com.cn/en/service/flight-time-search/flight-time.shtml|archive-date=26 March 2019|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/221031-canw22intl|title=Air China NW22 आंतरराष्ट्रीय Operations - 30 OCT22|publisher=AeroRoutes|date=31 October 2022|accessdate=31 October 2022}}</ref><ref>{{cite web |title=Air China NS23 South Africa Service Changes |url=https://www.aeroroutes.com/eng/230207-cajnb |website=Aeroroutes |access-date=7 February 2023}}</ref> <!-- -->|[[एर कोते दा'आइव्होर]] | [[फेलिक्स-हूफूएत-बॉइन्यी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|आबिद्जान]], [[न'द्जिली|किनशासा-न'द्जिली]]|<ref>{{cite web |title=Air Cote d'Ivoire Schedules South Africa late-June 2022 Launch |url=https://aeroroutes.com/eng/220614-hfjun22jnb |website=Aeroroutes |access-date=14 June 2022}}</ref> <!-- -->|[[एर फ्रांस]] | [[चार्ल्स दि गॉल विमानतळ|पॅरिस–चार्ल्स दि गॉल]]|<ref>{{cite web|url=https://www.airfrance.co.za/ZA/en/local/resainfovol/horaires/horaires.do|title=Flight schedule|publisher=Air France|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190513202739/https://www.airfrance.co.za/ZA/en/local/resainfovol/horaires/horaires.do|archive-date=13 May 2019|url-status=live}}</ref><ref name="SkyTeam Timetable EU AF">{{cite web|url=https://services.skyteam.com/Timetable/Skyteam_Timetable_EU_AF.pdf|title=Timetable|publisher=SkyTeam|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512170559/https://services.skyteam.com/Timetable/Skyteam_Timetable_EU_AF.pdf|archive-date=12 May 2019|url-status=live}}</ref> <!-- -->|[[एर मादागास्कर]] | [[इव्हातो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अंतानानारिव्हो]]|<ref>{{cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/284174/air-madagascar-resumes-antananarivo-johannesburg-from-mid-june-2019/|title=Air Madagascar resumes Antananarivo-Johannesburg from mid-June 2019|publisher=Routes Online|access-date=3 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190503093933/https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/284174/air-madagascar-resumes-antananarivo-johannesburg-from-mid-june-2019/|archive-date=3 May 2019|url-status=live}}</ref> <!-- -->|[[एर मॉरिशस]] | [[सर सीवूसागुर रामगूलाम आंतरराष्टीय विमानतळ|मॉरिशस]]|<ref>{{cite web|url=https://www.airmauritius.com/Timetable/TimeTable.pdf|title=Timetable|publisher=Air Mauritius|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20181229144408/https://www.airmauritius.com/Timetable/TimeTable.pdf|archive-date=29 December 2018|url-status=live}}</ref> <!-- -->|[[एर पीस]] | [[न्नाम्दी अझिकिवे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अबुजा]], [[मुर्तला मुहम्मद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लागोस]]|<ref>{{cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2020/10/air-peace-to-commence-commercial-flights-into-johannesburg/|title = Air Peace to commence commercial flights into Johannesburg|date = 27 October 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://simpleflying.com/air-peace-dubai-johannesburg-flights/|title=Air Peace returns to Dubai, Johannesburg|publisher=Simple Flying|author=Steven Walker|date=14 April 2022}}</ref> <!-- -->|[[एर सेशेल्स]] | [[माहा विमानतळ|माहे]], [[व्हेलाना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माले]]|<ref>{{cite web |title=Flights to Johannesburg |date=29 December 2014 |url=https://www.airseychelles.com/en/flights-to-johannesburg |publisher=Air Seychelles |access-date=30 January 2020 |archive-date=2023-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230611201004/https://www.airseychelles.com/en/flights-to-johannesburg |url-status=dead }}</ref> <!-- -->|[[एर झिम्बाब्वे]] | [[जॉशुआ म्काबुको न्कोमो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बुलावायो]], [[रॉबर्ट गॅब्रियेल मुगाबे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हरारे]]|<ref>{{cite web|url=https://www.airzimbabwe.aero/plan-book/timetable-and-networking|title=Timetable and Networking|publisher=Air Zimbabwe|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20181113142949/https://www.airzimbabwe.aero/plan-book/timetable-and-networking|archive-date=13 November 2018|url-status=live}}</ref> <!-- -->|[[एरलिंक]] | [[इव्हातो विमानतळ|अंतानानारिव्हो]],<ref>{{cite web | url=https://economist.com.na/76393/wheels-wings/airlink-to-resume-flights-between-south-africa-and-madagascar/ | title=Airlink to resume flights between South Africa and Madagascar &#124; Namibia Economist }}</ref> [[बैरा विमानतळ|बैरा]], [[चिलेका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ब्लँटायर]],<ref name="2H23">{{cite web | url=https://simpleflying.com/airlink-new-johannesburg-malawi-flights/ | title=Airlink Adds Two Malawian Flights From September| date=3 June 2023}}</ref> [[ब्लूमफाँटेन विमानतळ|ब्लूमफाँटेन]], [[जॉशुआ म्काबुको न्कोमो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बुलावायो]], [[केप टाउन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|केप टाउन]], [[जुलियस न्यरेरे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दार एस सलाम]], [[किंग शाका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दरबान]], [[किंग फालो विमानतळ|ईस्ट लंडन]], [[सर सेरेत्से खामा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|गॅबोरोन]], [[जॉर्ज विमानतळ|जॉर्ज]], [[रॉबर्ट गॅब्रियेल मुगाबे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हरारे]], [[एर फोर्स बेस हेडस्प्रुइट|हेडस्प्रुइट]], [[कसाने विमानतळ|कसाने]], [[किम्बर्ली विमानतळ|किम्बर्ली]], [[लिलाँग्वे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लिलाँग्वे]],<ref name="2H23"/> [[हॅरी म्वांगा न्कुम्बुला आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लिविंग्स्टन]],<ref>{{cite web|title=Airlink launches new daily service between Jhb and Livingstone|url=https://www.bizcommunity.com/Article/196/748/215117.html|access-date=2021-04-23|website=www.bizcommunity.com|language=en}}</ref> [[क्वात्रो दि फेवेरैरो विमानतळ|लुआंडा]], [[लुबुम्बाशी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लुबुम्बाशी]], [[लुसाका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लुसाका]], [[किंग म्स्वाती थर्ड आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मांझिनी]], [[मापुतो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मापुतो]], [[मोशूशू पहिला आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मासेरू]], [[मौन विमानतळ|मौन]], [[क्रुगर म्पुमलांगा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|म्बोबेला]], [[म्थाथा विमानतळ|म्थाथा]], [[जोमो केन्याटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नैरोबी–जोमो केन्याटा]],<ref>{{cite web | url=https://simpleflying.com/airlink-launches-daily-nairobi-flights/ | title=South Africa's Airlink Launches New Daily Nairobi Service| date=25 March 2023}}</ref> [[नाम्पुला विमानतळ|नाम्पुला]], [[सायमन म्वान्सा काप्वेप्वे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|न्डोला]], [[फॅसीन विमानतळ|नोझी बे]], [[पेम्बा विमानतळ (मोझाम्बिक)|पेम्बा]], [[हेन्ड्रिक व्हान एक विमानतळ|फालाबोर्वा]], [[पीटरमारित्झबर्ग विमानतळ|पीटरमारित्झबर्ग]], [[पोलोक्वाने आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|पोलोक्वाने]], [[पोर्ट एलिझाबेथ विमानतळ|पोर्ट एलिझाबेथ]], [[रिचर्ड्स बे विमानतळ|रिचर्ड्स बे]], [[सेंट हेलेना विमानतळ|सेंट हेलेना]]{{ref|A|A}}, [[सिशेन]], [[सुकुझा विमानतळ|सुकुझा]], [[चिंगोझी विमानतळ|टेटे]], [[अपिंग्टन विमानतळ|अपिंग्टन]], [[व्हिक्टोरिया फॉल्स विमानतळ|व्हिक्टोरिया फॉल्स]], [[व्हिलान्कुलो विमानतळ|व्हिलान्कुलोस]], [[वाल्विस बे विमानतळ|वाल्विस बे]], [[होसेआ कुटाको आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|विंडहोक–होसेआ कुटाको]] <br />'''भाड्याने:''' [[आरएएफ अॅसेन्शन आयलंड|अॅसेन्शन आयलंड]]{{ref|B|B}}|<ref>{{cite web|url=https://www.flyairlink.com/flightschedule|title=Flight schedule|publisher=Airlink}}</ref> <!-- -->|[[आस्की एरलाइन्स]] | [[माया-माया विमानतळ|ब्राझ्झाव्हिल]], [[डौआला आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|डौआला]], [[न'द्जिली विमानतळ|किनशासा-न'द्जिली]], [[मुर्तला मुहम्मद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लागोस]], [[लिब्रेव्हिल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लिब्रेव्हिल]], [[लोमे-टोकोइन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लोमे]]|<ref>{{cite web|url=https://aeroroutes.com/eng/220411-kpjnb?rq=asky|title=आस्की एरलाइन्स resumes Johannesburg flights|publisher=AeroRoutes|date=11 April 2022}}</ref> <!-- -->|[[ब्रिटिश एरवेझ]] | [[हीथ्रो विमानतळ|लंडन–हीथ्रो]]|{{cn|date=June 2023}} <!-- -->|[[कॅथे पॅसिफिक]] | [[हाँग काँग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हाँग काँग]]|<ref>{{cite web|url=https://www.cathaypacific.com/cx/en_ZA/book-a-trip/timetable.html|title=Flight timetable|publisher=Cathay Pacific|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190617191430/https://www.cathaypacific.com/cx/en_ZA/book-a-trip/timetable.html|archive-date=17 June 2019|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Cathay Pacific Plans Johannesburg Service Resumption in 2H23 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/230216-cxjnb |website=Aeroroutes |access-date=16 February 2023}}</ref> <!-- -->|[[सेम एर]] | [[ब्रॅम फिशर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ब्लूमफाँटेन-फिशर]], [[केप टाउन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|केप टाउन]], [[किंग शाका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दरबान]], [[जॉर्ज विमानतळ|ब्लूमफाँटेन-जॉर्ज]], [[ईस्टगेट विमानतळ|हेडस्प्रुइट]], [[किम्बर्ली विमानतळ|किम्बर्ली]], [[क्वात्रो दि फेवेरैरो विमानतळ|लुआंडा]], [[लुसाका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लुसाका]], [[मापुतो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मापुतो]], [[मारगेट विमानतळ|मारगेट]], [[मौन विमानतळ|मौन]],<ref>{{cite web |title=CemAir Adds Johannesburg – Maun Service From May 2023 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/230210-5zmub |website=Aeroroutes |access-date=10 February 2023}}</ref> [[प्लेटेनबर्ग बे एरोड्रोम|प्लेटेनबर्ग बे]], [[पोर्ट एलिझाबेथ विमानतळ|पोर्ट एलिझाबेथ]], [[व्हिक्टोरिया फॉल्स विमानतळ|व्हिक्टोरिया फॉल्स]]<ref>{{cite web |title=Cemair Adds Johannesburg – Victoria Falls From August 2023 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/230626-5zaug23vfa |website=Aeroroutes |access-date=26 June 2023}}</ref>|<ref>{{cite web|url=https://www.flycemair.co.za/?checkin=true|title=CemAir / Scheduled flights in South Africa|access-date=2023-11-20|archive-date=2023-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230611164707/https://www.flycemair.co.za/?checkin=true|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |author=Kate |url=https://www.businesstravellerafrica.co.za/cemair-resumes-flights/ |title=CemAir resumes flights |publisher=Business Traveller Africa |date=2019-11-14 |access-date=2022-05-01 |archive-date=2023-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230207162506/https://www.businesstravellerafrica.co.za/cemair-resumes-flights/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.flycemair.co.za/destinations_r/dest_johannesburg.php|title = CemAir / Johannesburg}}</ref> <!-- -->|[[काँडोर (विमानवाहतूक कंपनी)|काँडोर]]|'''मोसमी:''' [[फ्रांकफुर्ट विमानतळ|फ्रांकफुर्ट]]|<ref>{{cite web |last1=Casey |first1=David |title=Condor Adds New South Africa Route |url=https://www.routesonline.com/news/29/breaking-news/297628/condor-adds-new-south-africa-route/ |website=Routesonline |access-date=22 February 2022}}</ref> <!-- -->|[[काँगो एरवेझ]] | [[न'द्जिली विमानतळ|किनशासा-न'द्जिली]]{{ref|E|E}}, [[लुबुम्बाशी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लुबुम्बाशी]] (सध्या बंद)|<ref>{{cite web|url=http://congoएरवेझ.com/vols-et-destinations/carte-reseau/|title=Network Map|publisher=Congo एरवेझ|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512170559/http://congoएरवेझ.com/vols-et-destinations/carte-reseau/|archive-date=12 May 2019|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://info.flightmapper.net/airline/8Z|title=Flight index 8Z|publisher=flightmapper.net|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512170559/https://info.flightmapper.net/airline/8Z|archive-date=12 May 2019|url-status=live}}</ref> <!-- -->|[[डेल्टा एर लाइन्स]] | [[हार्ट्सफील्ड-जॅक्सन अटलांटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अटलांटा]]{{ref|M|M}}|<ref>{{cite web|url=https://www.delta.com/content/dam/delta-www/pdfs/flight_schedules.pdf|title=Worldwide Timetable|publisher=Delta Air Lines|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180414083714/https://www.delta.com/content/dam/delta-www/pdfs/flight_schedules.pdf|archive-date=14 April 2018|url-status=live}}</ref> <!-- -->|[[इजिप्तएर]] | [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो]]|<ref>{{cite web|url=https://www.egyptair.com/en/Plan/Pages/timetable.aspx|title=Timetable|publisher=EgyptAir|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190324170918/https://www.egyptair.com/en/Plan/Pages/timetable.aspx|archive-date=24 March 2019|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.africanaerospace.aero/egyptair-resumes-more-flight-destinations.html|title = EgyptAir resumes more flight destinations &#124; Times Aerospace}}</ref> <!-- -->|[[एल अॅल]] | [[बेन गुरियन विमानतळ|तेल अवीव]]|<ref>{{cite web|url=https://www.elal.com/en/PassengersInfo/Useful-Info/Flight-Schedule/Pages/Flights-Schedule.aspx|title=Flight Schedule|publisher=El Al|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20181118141212/https://www.elal.com/en/PassengersInfo/Useful-Info/Flight-Schedule/Pages/Flights-Schedule.aspx|archive-date=18 November 2018|url-status=live}}</ref> <!-- -->|[[एमिरेट्स (विमानवाहतूक कंपनी)|एमिरेट्स]] | [[दुबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दुबई–आंतरराष्ट्रीय]]|<ref>{{cite web|url=https://www.emirates.com/english/book/flight-schedules/|title=Flight schedules|publisher=Emirates|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512170558/https://www.emirates.com/english/book/flight-schedules/|archive-date=12 May 2019|url-status=live}}</ref> <!-- -->|[[ईस्वाटिनी एर]] | [[किंग म्स्वाती थर्ड आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मांझिनी]]|<ref>{{cite web|url=https://www.thesouthafrican.com/news/eswatini-air-begins-flights-march-2023-south-africa-breaking-news-3-march-2023/|title=SA to Swaziland: Eswatini Air to launch flights in South Africa this March|date=3 March 2023 |publisher=The South African|access-date=4 March 2023}}</ref> <!-- -->|[[इथियोपियन एरलाइन्स]] | [[बोले आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अदिस अबाबा]]|<ref>{{cite web|url=https://www.ethiopianएरलाइन्स.com/AA/EN/book/booking/flight-schedule|title=Flight Schedule|publisher=Ethiopian एरलाइन्स|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331065638/https://www.ethiopianएरलाइन्स.com/AA/EN/book/booking/flight-schedule|archive-date=31 March 2019|url-status=live}}</ref> <!-- -->|[[एतिहाद एरवेझ]] | [[अबु धाबी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अबु धाबी]]|<ref>{{cite web|url=https://www.etihad.com/en/plan-and-book/flight-timetables/|title=Flight timetables|publisher=Etihad|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190417043214/https://www.etihad.com/en/plan-and-book/flight-timetables/|archive-date=17 April 2019|url-status=live}}</ref> <!-- -->|[[फास्टजेट झिम्बाब्वे]] | [[जॉशुआ म्कौबुको न्कोमो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बुलावायो]], [[रॉबर्ट गॅब्रियेल मुगाबे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हरारे]], [[व्हिक्टोरिया फॉल्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|व्हिक्टोरिया फॉल्स]]|<ref>{{cite web|url=https://www.fastjet.com/en/plan-your-flight/route-overview |title=Route overview |website=Fastjet |access-date=19 March 2022}}</ref> <!-- -->|[[फ्लायसेफैर]] | [[ब्लूमफाँटेन विमानतळ|ब्लूमफाँटेन]], [[केप टाउन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|केप टाउन]], [[किंग शाका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दरबान]], [[किंग फालो विमानतळ|ईस्ट लंडन]], [[जॉर्ज विमानतळ|जॉर्ज]], [[रॉबर्ट गॅब्रियेल मुगाबे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हरारे]],<ref name="FlySafair">{{cite web |url=https://aviationweek.com/air-transport/विमानतळs-networks/flysafair-offer-mozambique-zambia-zimbabwe-routes |title=FlySafair To Offer Mozambique, Zambia And Zimbabwe Routes }}{{मृत दुवा|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[हॅरी म्वांगा न्कुम्बुला आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लिविंग्स्टन]],<ref name="FlySafair"/> [[मापुतो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मापुतो]],<ref name="FlySafair"/> [[सर सीवूसागुर रामगूलाम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मॉरिशस]],<ref>{{cite web|url=https://www.iol.co.za/amp/travel/africa/pack-your-bags-flysafair-is-heading-to-mauritius-f07f31c2-2343-4592-b0c3-2fd6045e32d6|title = Pack your bags, Flysafair is heading to Mauritius}}</ref> [[पोर्ट एलिझाबेथ विमानतळ|पोर्ट एलिझाबेथ]], [[व्हिक्टोरिया फॉल्स विमानतळ|व्हिक्टोरिया फॉल्स]],<ref name="FlySafair"/> [[आबेद अमानी करुमे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|झांझीबार]]|<ref>{{cite web|url=https://www.flysafair.co.za/travel-tools/flight-schedules|title=Cheap Flight Schedules|publisher=FlySafair|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512170559/https://www.flysafair.co.za/travel-tools/flight-schedules|archive-date=12 May 2019|url-status=live}}</ref> <!-- -->|[[ग्लोबल एव्हियेशन]]|'''भाड्याने:''' [[आबेद अमानी करुमे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|झांझिबार]]|<ref>{{cite web|url=https://www.africastay.com/zanzibar-flights |title=Direct Flights to Zanzibar |publisher=Africastay.com |date= |access-date=2022-05-01}}</ref> <!-- -->|[[केन्या एरवेझ]] | [[जोमो केन्याटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नैरोबी–जोमो केन्याटा]]|<ref>{{cite web|url=https://www.kenya-एरवेझ.com/plan-and-book/search-and-book/flight-timetable/en/|title=Flight Timetable and Schedules|publisher=Kenya एरवेझ|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512170558/https://www.kenya-एरवेझ.com/plan-and-book/search-and-book/flight-timetable/en/|archive-date=12 May 2019|url-status=live}}</ref><ref name="SkyTeam worldwide timetable">{{cite web|url=https://services.skyteam.com/Timetable/Skyteam_Timetable.pdf|title=Worldwide timetable|publisher=SkyTeam|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512170600/https://services.skyteam.com/Timetable/Skyteam_Timetable.pdf|archive-date=12 May 2019|url-status=live}}</ref> <!-- -->|[[केएलएम]] | [[अॅम्स्टरडॅम विमानतळ शिफॉल|अॅम्स्टरडॅम]]|<ref>{{cite web|url=https://www.klm.com/travel/gb_en/prepare_for_travel/up_to_date/timetable/timetable_result.htm|title=Timetable|publisher=KLM|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512170559/https://www.klm.com/travel/gb_en/prepare_for_travel/up_to_date/timetable/timetable_result.htm|archive-date=12 May 2019|url-status=live}}</ref><ref name="SkyTeam Timetable EU AF"/> <!-- -->|[[लॅम मोझांबिक एरलाइन्स]] | [[बैरा विमानतळ|बैरा]], [[मापुतो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मापुतो]], [[नाम्पुला विमानतळ|नाम्पुला]]{{ref|F|F}}, [[पेम्बा विमानतळ (मोझाम्बिक)|पेम्बा]]{{ref|G|G}},<ref>{{cite web|author=Seb |url=http://umhambi.blogspot.com/2020/02/lam-mozambique-एरलाइन्स-to-launch.html |title=TravelComments.com Official Blog: LAM - Mozambique एरलाइन्स to launch flights between Pemba <> Johannesburg! [update&#93; |publisher=Umhambi.blogspot.com |date=2020-02-14 |access-date=2022-05-01}}</ref> [[व्हिलान्कुलो विमानतळ|व्हिलान्कुलोस]]|<ref>{{cite web|url=https://info.flightmapper.net/airline/TM|title=Flight index TM|publisher=Flightmapper.net|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512170600/https://info.flightmapper.net/airline/TM|archive-date=12 May 2019|url-status=live}}</ref> <!-- -->|[[लॅटॅम ब्रासिल]] | [[साओ पाउलो ग्वारुल्होस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|साओ पाउलो-ग्वारुल्होस]]|<ref>{{cite web |title=LATAM Resumes Sao Paulo – Johannesburg Service From August 2023 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/221125-laaug23jnb |website=Aeroroutes |date=25 November 2022| access-date=25 November 2022}}</ref><ref>{{cite web | url=https://simpleflying.com/latam-brasil-delays-restart-sao-paulo-guarulhos-johannesburg-route/ | title=LATAM Brasil Delays Restart of Sao Paulo Guarulhos-Johannesburg Route | date=24 March 2023 }}</ref> <!-- -->|[[लिफ्ट (विमानवाहतूक कंपनी)|लिफ्ट]] | [[केप टाउन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|केप टाउन]], [[किंग शाका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दरबान]]<ref>{{cite web|url=https://businesstech.co.za/news/lifestyle/627622/lift-launches-new-route-expands-flights-in-south-africa/|title=Lift launches new route, expands flights in South Africa|date=22 September 2022}}</ref>|<ref>{{Cite web|title=LIFT Schedule|url=https://www.lift.co.za/About/lift-schedule|access-date=2023-01-09|website=www.lift.co.za}}</ref> <!-- -->|[[लुफ्तांसा]] | [[फ्रांकफुर्ट आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|फ्रांकफुर्ट]], [[म्युनिक विमानतळ|म्युनिक]] (३ जून, २०२४ पासून)<ref>{{cite web | url=https://newsroom.lufthansagroup.com/en/go-west-lufthansa-expands-flights-to-the-usa-with-three-new-connections/ | title=Go West: Lufthansa expands flights to the USA with three new connections }}</ref>|<ref>{{cite web|url=http://dl-oim.de/download/LH_Timetable_en.pdf|title=Timetable|publisher=Lufthansa|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512175113/http://dl-oim.de/download/LH_Timetable_en.pdf|archive-date=12 May 2019|url-status=live}}</ref> <!-- -->|[[मलावियन एरलाइन्स]] | [[चिलेका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ब्लँटायर]], [[लिलाँग्वे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लिलाँग्वे]]{{ref|H|H}}|<ref>{{cite web|url=https://www.malawian-एरलाइन्स.com/book/flight/schedule|title=Flight Schedule|publisher=Malawi एरलाइन्स|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190406092608/https://www.malawian-एरलाइन्स.com/book/flight/schedule|archive-date=6 April 2019|url-status=live}}</ref> <!-- -->|[[प्रोफ्लाइट झाम्बिया]] | [[सायमन म्वान्सा काप्वेप्वे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|न्डोला]]|<ref>{{cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/285288/proflight-zambia-adds-johannesburg-service-from-sep-2019/|title=PRoFlight Zambia adds Johannesburg service from Sep 2019|publisher=Airlineroute|date=9 July 2019|access-date=9 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190709050714/https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/285288/proflight-zambia-adds-johannesburg-service-from-sep-2019/|archive-date=9 July 2019|url-status=live}}</ref> <!-- -->|[[क्वांटास]] | [[सिडनी विमानतळ|सिडनी]]<br/>'''मोसमी:''' [[पर्थ विमानतळ|पर्थ]]<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/221029-qfnw22perjnb|title=QANTAS MAINTAINS PERTH – JOHANNESBURG SERVICE IN NW22|publisher=AeroRoutes|date=28 October 2022|accessdate=28 October 2022}}</ref>|<ref>{{cite web|url=https://www.qantas.com/travel/एरलाइन्स/timetable/global/en|title=Timetable|publisher=Qantas|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512170557/https://www.qantas.com/travel/एरलाइन्स/timetable/global/en|archive-date=12 May 2019|url-status=live}}</ref> <!-- -->|[[कतार एरवेझ]] | [[हमाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दोहा]]{{ref|I|I}}|<ref>{{cite web|url=https://booking.qatarएरवेझ.com/nsp/views/timeTableIndex.xhtml|title=Flights Time table|publisher=Qatar एरवेझ|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20171004005550/https://booking.qatarएरवेझ.com/nsp/views/timeTableIndex.xhtml|archive-date=4 October 2017|url-status=live}}</ref> <!-- -->|[[रॉयल झांबियन एरलाइन्स]] | [[लुसाका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लुसाका]]|<ref>{{Cite web|url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/98348-royal-zambian-एरलाइन्स-commences-flight-operations|title=Royal Zambian एरलाइन्स commences flight operations|website=ch-aviation}}</ref> <!-- -->|[[ऱ्वांडाएर]] | [[किगाली आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|किगाली]]{{ref|J|J}}, [[Kenneth Kaunda आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लुसाका]]|<ref>{{cite web|url=https://www.rwandair.com/#bookflights|title=Flight Schedule|publisher=RwandAir|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190920134728/https://www.rwandair.com/#bookflights|archive-date=20 September 2019|url-status=live}}</ref> <!-- -->|[[सौदिया]] | [[किंग अब्दुलअझीझ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|जेद्दाह]] (१ डिसेंबर, २०२३ पासून)|<ref>{{cite web |title=Saudia NW23 आंतरराष्ट्रीय Service Adjustment – 06AUG23 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/230807-svnw23intl |website=Aeroroutes |access-date=7 August 2023}}</ref> <!-- -->|[[सिंगापूर एरलाइन्स]] | [[सिंगापूर चांगी विमानतळ|सिंगापूर]]{{ref|L|L}}|<ref>{{cite web|url=https://www.singaporeair.com/en_UK/plan-and-book/your-booking/flightschedule/|title=Flight schedules|publisher=Singapore एरलाइन्स|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512170601/https://www.singaporeair.com/en_UK/plan-and-book/your-booking/flightschedule/|archive-date=12 May 2019|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.iol.co.za/travel/travel-news/singapore-एरलाइन्स-to-resume-joburg-flights-from-october-0ead5dcb-67d3-4f58-ab34-4dd633d9ef58|title=Singapore एरलाइन्स to resume Joburg flights from October|first=Travel|last=Reporter|website=www.iol.co.za}}</ref><ref>{{cite news|url=https://aeroroutes.com/eng/220726-sqnw22|title=Singapore एरलाइन्स NW22 Passenger Operations as of 25 July 2022|author=Jim Liu|work=Aeroroutes}}</ref> <!-- -->|[[साउथ आफ्रिकान एरवेझ]] | [[फेलिक्स-हूफूएट-बॉइन्यी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|आबिद्जान]]{{ref|N|N}},<ref>{{cite web |title=SAA Rebounds, Adding Eight Aircraft, Nine New Destinations |url=https://aviationweek.com/air-transport/एरलाइन्स-lessors/saa-rebounds-adding-eight-aircraft-nine-new-destinations?fbclid=IwAR1vri5VvsWQyLvKLp8bGOi7iaxASAuzFCCw_jSUJZ4-1keQvH23E_DJY2A }}{{मृत दुवा|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[कोटोका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|आक्रा]], [[चिलेका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ब्लँटायर]],<ref name="Malawi">{{cite web |title=South African एरवेझ March 2023 Network Additions |url=https://www.aeroroutes.com/eng/230209-samar23 |website=Aeroroutes |access-date=9 February 2023}}</ref> [[केप टाउन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|केप टाउन]], [[किंग शाका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दरबान]],<ref>{{cite web |last1=Johnson |first1=Harry |title=South African एरवेझ relaunches Johannesburg to Durban flights now |url=https://eturbonews.com/3014819/south-african-एरवेझ-relaunches-johannesburg-to-durban-flights-now/ |website=eTurboNews |access-date=19 January 2022 }}{{मृत दुवा|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[रॉबर्ट गॅब्रियेल मुगाबे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हरारे]], [[न'द्जिली विमानतळ|किनशासा-न'द्जिली]], [[मुर्तला मुहम्मद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लागोस]], [[Kamuzu आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|Lilongwe]],<ref name="Malawi"/> [[लुसाका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लुसाका]], [[मापुतो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मापुतो]], [[सर सीवूसागुर रामगुलाम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मॉरिशस]], [[जोमो केन्याटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नैरोबी–जोमो केन्याटा]],<ref>https://www.flysaa.com/flights-to-nairobi {{bare URL inline|date=June 2023}}</ref><ref name="auto">{{cite web |title=SAA Adding New Routes Ahead Of Holidays |url=https://www.routesonline.com/news/29/breaking-news/299042/saa-adding-new-routes-ahead-of-holidays/ |website=Routes Online |access-date=3 December 2022}}</ref> [[साओ पाउलो ग्वारुल्होस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|साओ पाउलो-ग्वारुल्होस]],<ref>{{cite web|url=https://aeroin.net/south-african-anuncia-retorno-ao-brasil-com-rota-inedita-para-a-cidade-do-cabo/|title=South African anuncia retorno ao Brasil com rota inédita para a Cidade do Cabo|website=Aeroin|date=29 June 2023|access-date=29 June 2023|language=pt}}</ref> [[व्हिक्टोरिया फॉल्स विमानतळ|व्हिक्टोरिया फॉल्स]],<ref>{{cite web |title=South African एरवेझ Resumes Victoria Falls Service in Dec 2022 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/221114-sadec22vfa |website=Aeroroutes |access-date=14 November 2022}}</ref> [[होसेआ कुटाको आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|विंडहोक–होसेआ कुटाको]]<ref>{{Cite web |title=Flights to Windhoek - South African एरवेझ |url=https://www.flysaa.com/flights-to-windhoek |access-date=2022-12-22 |website=www.flysaa.com}}</ref>|<ref>{{Cite web|url=https://www.iol.co.za/travel/travel-news/saa-takes-off-on-september-23-with-these-routes-48f3e1df-e0a0-40ea-89a3-5fd103e1a28d|title=SAA takes off on September 23 with these routes|first=Clinton|last=Moodley|website=www.iol.co.za}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.flysaa.com/plan-book/travel-information/flight-schedules|title=Flight Schedules|publisher=South African एरवेझ|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190617125206/https://www.flysaa.com/plan-book/travel-information/flight-schedules|archive-date=17 June 2019|url-status=live}}</ref> <!-- -->|{{nowrap|[[स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स]]}}|[[झ्युरिक विमानतळ|झ्युरिक]]|<ref>{{cite web|url=https://www.swiss.com/za/en/book/flight-information/timetable.html|title=Timetable|publisher=Swiss आंतरराष्ट्रीय Air Lines|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512170558/https://www.swiss.com/za/en/book/flight-information/timetable.html|archive-date=12 May 2019|url-status=live}}</ref> <!-- -->|[[टाह अँगोला एरलाइन्स]] | [[४ दे फेवेरैरो विमानतळ|लुआंडा]]|<ref>{{cite web|url=http://www.taag.com/en/Booking-and-managing/Flights/Routes-and-timetables|title=Routes and Timetables|publisher=TAAG Angola एरलाइन्स|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190424194849/http://www.taag.com/en/Booking-and-managing/Flights/Routes-and-timetables|archive-date=24 April 2019|url-status=live}}</ref> <!-- -->|[[टर्किश एरलाइन्स]] | [[इस्तंबूल विमानतळ|इस्तंबूल]]{{ref|K|K}}|<ref>{{cite web|url=https://www.turkishएरलाइन्स.com/en-int/flights/flight-timetable/#tcm508-35662|title=Flight Timetable|publisher=Turkish एरलाइन्स|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512171708/https://www.turkishएरलाइन्स.com/en-int/flights/flight-timetable/#tcm508-35662|archive-date=12 May 2019|url-status=live}}</ref> <!-- -->|[[युगांडा एरलाइन्स]] | [[एंटेब आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|एंटेब]]|<ref>{{cite web| publisher=SoftPower Uganda |date=31 May 2021 | url=https://www.softpower.ug/uganda-एरलाइन्स-direct-flights-to-south-africa-excite-frequent-travelers/ |title=Uganda एरलाइन्स Direct Flights To South Africa Excite Frequent Travelers | access-date=31 May 2021 |author=SoftPower | location=Kampala}}</ref> <!-- -->|[[युनायटेड एरलाइन्स]] | [[न्यूअर्क लिबर्टी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|न्यूअर्क]]|<ref>{{cite web|url=https://hub.united.com/2020-10-02-united-एरलाइन्स-plans-to-increase-service-on-more-than-40-caribbean-and-mexican-beach-routes-in-november-2647890810.html|title=United एरलाइन्स Plans to Increase Service on More than 40 Caribbean and Mexican Beach Routes in November|date=2 October 2020|publisher=United|access-date=2 October 2020}}{{मृत दुवा|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=https://laptrinhx.com/news/delta-delays-its-most-anticipated-long-haul-route-of-2021-PN45J1R/amp/|title=United pushes back two major long-haul launches following low demand|date=2 February 2021|access-date=16 April 2021|archive-date=11 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230611202043/https://laptrinhx.com/news/delta-delays-its-most-anticipated-long-haul-route-of-2021-PN45J1R/amp/|url-status=dead}}</ref> <!-- -->|[[व्हर्जिन अटलांटिक]] | [[हीथ्रो विमानतळ|लंडन–हीथ्रो]]|<ref>{{cite web|url=https://www.virginatlantic.com/flightinfo/viewFlightSchedulesSetup.action|title=Flight Schedules|publisher=Virgin Atlantic|access-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190513175542/https://www.virginatlantic.com/flightinfo/viewFlightSchedulesSetup.action|archive-date=13 May 2019|url-status=live}}</ref> <!-- -->|[[झाम्बिया एरवेझ]] | [[हॅरी म्वांगा न्कुम्बुला आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लिविंग्स्टन]], [[केनेथ कौंडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लुसाका]]|<ref>{{cite web |title=झाम्बिया एरवेझ Adds Johannesburg Flights From June 2022 |url=https://aeroroutes.com/eng/220428-znjun22jnb |website=Aeroroutes |access-date=28 April 2022}}</ref>|3rdcoltitle=Refs}} ; <nowiki>नोंदी:</nowiki> * <small>हे उड्डाण [[वाल्विस बे]] मार्गे जाते.</small> <small>तथापि, या कंपनीला केवळ वॉल्विस बे आणि सेंट हेलेना दरम्यान प्रवाशांची वाहतूक करण्याचे अधिकार नाहीत.</small> * <small>हे उड्डाम [[सेंट हेलेना द्वीप|सेंट हेलेना]] मार्गे जाते.</small> * <small>हे उड्डाण [[डौआला]] किंवा लिब्रव्हिल मार्गे जाते.</small> * <small>हे उड्डाण डौआला आणि लागोस मार्गे जाते.</small> * <small>हे उड्डाण लुबुंबाशी मार्गे जाते.</small> * <small>हे उड्डाण बेरा मार्गे जाते.</small> * <small>काही उड्डाणे मापुटो मार्गे चालतात.</small> * <small>हे उड्डाण ब्लँटायर मार्गे जाते.</small> * <small>: यापैकी चार फ्लाइटपैकी एक फ्लाइट [[हमाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दोहा]] आणि डर्बन दरम्यान चालते.</small> <small>तथापि, या वाहकाला केवळ जोहान्सबर्ग आणि डर्बन दरम्यान प्रवाशांची वाहतूक करण्याचे अधिकार नाहीत.</small> * <small>हे उड्डाण लुसाका मार्गे जाते.</small> * <small>: दोन उड्डाणे अनुक्रमे मापुटो आणि डर्बन येथून निघतात.</small> <small>तथापि, या वाहकाला केवळ जोहान्सबर्ग आणि मापुटो/डरबन दरम्यान प्रवाशांची वाहतूक करण्याचे अधिकार नाहीत.</small> * <small>: ही फ्लाइट [[सिंगापूर चांगी विमानतळ|सिंगापूर]] आणि [[केप टाउन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|केपटाऊन]] दरम्यान जोहान्सबर्ग येथे थांबते.</small> <small>तथापि, या वाहकाला केवळ जोहान्सबर्ग आणि केपटाऊन दरम्यान प्रवाशांची वाहतूक करण्याचे अधिकार नाहीत.</small> * <small>: [[हार्ट्‌सफील्ड-जॅक्सन अटलांटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अटलांटाहून]] या दोनपैकी एक फ्लाइट [[केप टाउन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|केपटाऊनला]] जात आहे.</small> <small>तथापि, या वाहकाला केवळ जोहान्सबर्ग आणि केपटाऊन दरम्यान प्रवाशांची वाहतूक करण्याचे अधिकार नाहीत.</small> * <small>हे उड्डाण आक्रा मार्गे जाते.</small> === मालवाहू === {{airport-dest-list |3rdcoltitle=संदर्भ | [[अॅस्ट्रल एव्हियेशन]] | [[अल मक्तूम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दुबई–अल मक्तूम]], [[लुसाका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लुसाका]], [[मापुटो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मापुटो]], [[जोमो केन्याटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नैरोबी–जोमो केन्याटा]]|<ref>{{cite web|title=EX–Johannesburg Schedule|url=https://astral-aviation.com/schedule/ex-johannesburg-schedule/|website=[[अॅस्ट्रल एव्हियेशन]]|access-date=1 August 2023}}</ref> <!-- -->|[[एएसएल एरलाइन्स बेल्जियम]] | [[जोमो केन्याटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नैरोबी–जोमो केन्याटा]]|<ref>[https://www.aslairlines.be/services] retrieved 6 April 2023</ref> <!-- -->|[[बिडएर कार्गो]] | [[केप टाउन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|केप टाउन]], [[जुलियस न्यरेरे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दार एस सलाम]], [[किंग शाका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दरबान]], [[ईस्ट लंडन विमानतळ|ईस्ट लंडन]], [[जॉर्ज विमानतळ|जॉर्ज]], [[हरारे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हरारे]], [[किगाली आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|किगाली]], [[लिविंग्स्टन विमानतळ|लिविंग्स्टन]], [[सर सीवूसागुर रामगुलाम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मॉरिशस]], [[जोमो केन्याटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नैरोबी–जोमो केन्याटा]], [[पोर्ट एलिझाबेथ विमानतळ|पोर्ट एलिझाबेथ]], [[व्हिक्टोरिया फॉल्स विमानतळ|व्हिक्टोरिया फॉल्स]], [[होसेआ कुटाको आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|विंडहोक-होसेआ कुटाको]]|<ref>[http://www.bidaircargo.com/overnight/network/ bidaircargo.com - Network] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211101162011/https://bidaircargo.com/overnight/network/ |date=2021-11-01 }} retrieved 13 January 2021</ref> <!-- -->|[[कार्गोलक्स]] | [[लक्झेम्बर्ग फिंडेल विमानतळ|लक्झेम्बर्ग]]|<ref>{{Cite web|title=Cargolux Airlines आंतरराष्ट्रीय S.A.|url=https://www.cargolux.com/home/|access-date=2023-01-09|website=Cargolux|language=en}}</ref> <!-- -->|[[इजिप्तएर कार्गो]] | [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो]]|<ref>{{cite web |url=http://egyptair-cargo.com/Cargott.pdf/ |title=Egyptair Cargo Schedule |access-date=25 April 2022 |archive-date=21 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230521171134/http://www.egyptair-cargo.com/Cargott.pdf |url-status=dead }}</ref> <!-- -->|[[एमिरेट्स स्कायकार्गो]] | [[अल मक्तूम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दुबई–अल मक्तूम]]|<ref>[https://skychain.emirates.com/skychain/app skychain.emirates.com - View Schedule] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201017054010/https://skychain.emirates.com/skychain/app |date=17 October 2020 }} retrieved 13 January 2021</ref> <!-- -->|[[इथियोपियन एरलाइन्स कार्गो]] | [[बोले आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अदिस अबाबा]]|<ref>[https://cargo.ethiopianairlines.com/CargoNetwork cargoethiopianairlines.com - Cargo Network] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230406013514/https://cargo.ethiopianairlines.com/CargoNetwork/ |date=6 April 2023 }} retrieved 13 January 2021</ref> <!-- -->|[[एतिहाद कार्गो]] | [[जोमो केन्याटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नैरोबी–जोमो केन्याटा]]|<ref>[https://www.etihadcargo.com/content/dam/eag/egcmc/etihadcargo/global/network/Etihad_Cargo_Flight_Schedule.pdf - Cargo Schedule] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230509173927/https://www.etihadcargo.com/content/dam/eag/egcmc/etihadcargo/global/network/Etihad_Cargo_Flight_Schedule.pdf |date=2023-05-09 }} retrieved 13 May 2022</ref> <!-- -->|[[फेडेक्स एक्सप्रेस]] | [[दुबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दुबई-आंतरराष्ट्रीय]], [[जोमो केन्याटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नैरोबी–जोमो केन्याटा]]|<ref>{{cite web | url=https://www.capitalfm.co.ke/business/2022/05/fedex-express-launches-its-first-regular-flight-into-kenya/ | title=FedEx Express launches its first regular flight into Kenya | date=26 May 2022 }}</ref> <!-- -->|[[लुफ्तांसा कार्गो]] | [[फ्रांकफुर्ट विमानतळ|फ्रांकफुर्ट]], [[लागोस विमानतळ|लागोस]], [[जोमो केन्याटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नैरोबी–जोमो केन्याटा]]|<ref>{{Cite web|title=Flugplan|url=https://lufthansa-cargo.com/network/schedule-routings|access-date=2023-01-09|website=Lufthansa Cargo|language=de-DE}}</ref> <!-- -->|[[मॅग्मा एव्हियेशन]] | [[जोमो केन्याटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नैरोबी–जोमो केन्याटा]]|<ref>{{Cite web|title=Flugplan|url=https://www.cargoforwarder.eu/2023/02/19/magma-aviation-s-passion-for-africa/|access-date=2023-04-05|website=Cargo Forwarder|date=19 February 2023|language=en|archive-date=2023-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230611164622/https://www.cargoforwarder.eu/2023/02/19/magma-aviation-s-passion-for-africa/|url-status=dead}}</ref> <!-- -->|[[मार्टिनेर]] | [[अॅम्स्टरडॅम विमानतळ शिफॉल|अॅम्स्टरडॅम]], [[हरारे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हरारे]], [[जोमो केन्याटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नैरोबी–जोमो केन्याटा]]|<ref>{{Cite web|title=AIR FRANCE KLM MARTINAIR Cargo - Our Network|url=https://www.afklcargo.com/WW/en/common/network/network.jsp|access-date=2023-01-09|website=afklcargo.com|language=en|archive-date=2023-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20230308212055/https://www.afklcargo.com/WW/en/common/network/network.jsp|url-status=dead}}</ref> <!-- -->|[[कतार एरवेझ कार्गो]] | [[हमाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दोहा]]|<ref>{{Cite web|title=Qatar Airways Cargo|url=https://www.qrcargo.com/s/network-and-services/flight-schedule|access-date=2023-01-09|website=www.qrcargo.com}}</ref> <!-- -->|[[सौदिया कार्गो]] | [[किंग अब्दुलअझीझ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|जेद्दाह]]|<ref>[https://www.saudiacargo.com/NETWORK-FLEET/NETWORK.aspx saudiacargo.com - Network] retrieved 13 January 2021</ref> <!-- -->|[[सिंगापूर एरलाइन्स कार्गो]] | [[जोमो केन्याटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नैरोबी–जोमो केन्याटा]], [[चांगी विमानतळ|सिंगापूर]]|<ref>{{Cite web|title=Network|url=https://www.siacargo.com/network.asp|access-date=2023-01-09|website=www.siacargo.com|archive-date=2023-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230611165929/https://www.siacargo.com/network.asp|url-status=dead}}</ref> <!-- -->|[[टर्किश कार्गो]] | [[इस्तंबूल विमानतळ|इस्तंबूल]]|<ref>{{Cite web|title=Flight Schedule|url=http://www.turkishcargo.com.tr/en/online-services/flight-schedule|access-date=2023-01-09|website=www.turkishcargo.com.tr|language=en|archive-date=2023-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20230517152915/https://www.turkishcargo.com.tr/en/online-services/flight-schedule|url-status=dead}}</ref> <!-- -->|[[युगांडा एर कार्गो]] | [[एंटेब आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|एंटेब]]|<ref>[https://ugandaircargo.com/wp-content/uploads/2020/11/Destination-Route.pdf ugandaaircargo.com - Destination Route] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230611165030/https://ugandaircargo.com/wp-content/uploads/2020/11/Destination-Route.pdf |date=11 June 2023 }} retrieved 13 January 2021</ref> <!-- -->}} == विमानतळाला ये-जा करण्यासाठीची वाहतूक == [[चित्र:Gautrain...,_O_R_Tambo_Intl_Airport_South_Africa.jpg|इवलेसे| विमानतळ गौट्रेन स्थानकाशी जोडलेले आहे. येथे चालतही येता जाता येते.]] === रेल्वे वाहतूक === गौट्रेन, एक आधुनिक प्रादेशिक एक्सप्रेस रेल्वे प्रणाली, थेट टर्मिनलमध्ये स्थित असलेल्या स्टेशनमुळे विमानतळाला सेवा देते. हा विमानतळाला सँडटन, एक प्रमुख व्यावसायिक जिल्हा आणि एक प्राथमिक पर्यटन क्षेत्र आणि तेथून, उर्वरित गौट्रेन प्रणालीशी जोडते. गौट्रेनची सुरक्षा आणि एकूण कार्यक्षमतेसाठी सामान्यतः प्रशंसा केली जाते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://midrandreporter.co.za/296181/the-gautrain-stays-on-track/|title=The Gautrain stays on track|date=28 November 2021|access-date=23 September 2023}}</ref> == संदर्भ == [[वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेमधील विमानतळ]] [[वर्ग:जोहान्सबर्ग]] [[वर्ग:Webarchive template wayback links]] aixiic7vt4za24j9xp5fka3ntmh2qgy 0 352919 2688122 2575680 2026-06-08T12:46:39Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2688122 wikitext text/x-wiki {{इतिहासलेखन}} {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = युवराज संभाजीराजे | पदवी = युवराज | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = Flag_of_the_Maratha_Empire.svg| राजध्वज_चित्र_शीर्षक = मराठा साम्राज्य | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[सातारा]] | पूर्ण_नाव = संभाजीराजे शाहूराजे भोसले | जन्म_दिनांक = [[इ.स. १७२७]] | जन्म_स्थान = [[सातारा]] | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[शिवाजी द्वितीय]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[राजाराम दुसरे|रामराजे छत्रपती ]] | वडील = [[शाहू पहिले|छत्रपती सम्राट शाहू महाराज]] | आई = [[सगुणाबाई भोसले द्वितीय|महाराणी सगुणाबाई]] | पत्नी = | संतती = | राजवंश = [[भोसले]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = [[होन]] | तळटिपा = }} '''युवराज संभाजीराजे''' हे मराठा साम्राज्याचे [[शाहू पहिले|छत्रपती सम्राट शाहू महाराज]] आणि [[सगुणाबाई भोसले द्वितीय|महाराणी सगुणाबाई]] यांचे पुत्र होते. त्यांचा जन्म सुमारे [[इ.स. १७२७]] साली झाला असावा. ते मराठा सम्राट शाहू महाराज यांचे एकमेव उत्तराधिकारी होते. परंतु ते लहान असतानाच यांचा मृत्यू झाला. त्यामुळे दत्तक पुत्र [[राजाराम दुसरे|रामराजे छत्रपती]] उत्तराधिकारी झाले. [[वर्ग:मराठा साम्राज्य]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 84m7tc5x36sqmtgn7b4kovvmbacss71 0 353057 2688126 2591171 2026-06-08T13:03:35Z Abhijitsathe 4193 2688126 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी | नाव = डी.एम. काथीर आनंद | चित्र नाव = | चित्र आकारमान = 250px | पद1 = [[लोकसभा]] सदस्य | मतदारसंघ1 = [[वेल्लूर लोकसभा मतदारसंघ|वेल्लूर]] | कार्यकाळ_आरंभ1 = ९ ऑगस्ट २०१९ | कार्यकाळ_समाप्ती1 = | मागील1 = [[बी. सेनगुत्तुवन]] | पुढील1 = | जन्मदिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|1975|1|19}} | जन्मस्थान = [[वेल्लूर]] | मृत्युदिनांक = | मृत्युस्थान = | पक्ष = [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | अपत्ये = | निवास = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''दुराई मुरुगन काथिर आनंद''' (जन्म: १९ जानेवारी १९७५) हे एक भारतीय राजकारणी आणि [[तमिळनाडू|तामिळनाडूमधून]] निवडून आलेले [[भारतीय संसद|संसद सदस्य]] आहेत. ते [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्रविड मुन्नेत्र कळघमचे]] सरचिटणीस आणि तामिळनाडू सरकारमधील जलसंपदा मंत्री दुराई मुरुगन यांचे पुत्र आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/sons-daughters-rise-on-tns-political-horizon/articleshow/69489742.cms|title=Sons & daughters rise on Tamil Nadu's political horizon|date=25 May 2019|website=Julie Mariappan|publisher=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]|access-date=19 March 2020}}</ref> [[सतरावी लोकसभा|१७वी]] आणि [[अठरावी लोकसभा|१८ वी लोकसभेत]] ते [[वेल्लूर लोकसभा मतदारसंघ|वेल्लूर मतदारसंघातून]] निवडून आले आहेत.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.indiatoday.in/india/story/vellore-lok-sabha-elections-live-updates-counting-dmk-aiadmk-1579040-2019-08-09|title=Vellore result 2019 LIVE Updates: DMK chief MK Stalin calls victory exceptional, unparalleled, thanks voters|work=India Today|language=en|access-date=2019-08-09|agency=Ist}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/dmks-kathir-anand-wins-vellore-lok-sabha-seat-in-close-race/articleshow/70606256.cms|title=DMK's Kathir Anand wins Vellore Lok Sabha seat in close race|last=Vaitheesvaran|first=Bharani|date=2019-08-09|website=The Economic Times|access-date=2019-08-14}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thehindu.com/elections/lok-sabha-2019/kathir-anands-rivals-seek-his-disqualification/article26738543.ece|title=Kathir Anand's rivals seek his disqualification|last=Madhavan|first=T.|date=2019-04-05|website=द हिंदू|language=en-IN|access-date=2019-08-14}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:तमिळनाडूचे खासदार]] [[वर्ग:द्रविड मुन्नेत्र कळघम पक्षातील राजकारणी]] [[वर्ग:हयात व्यक्ती]] [[वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१८ वी लोकसभा सदस्य]] gvxavnq9dzbaps9wupf2zgxwnho9o47 0 364573 2688211 2563783 2026-06-09T04:16:13Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2688211 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट वाहतूक | नाव = आबीजान मेट्रो (येरेव्हान मेट्रो) <br/>Métro d'Abidjan | चित्र = [[File:Tracé train urbain d'Abidjan.jpg|300px|आबीजान मेट्रोचा नकाशा]] | चित्र२ = | वर्णन = आबीजान मेट्रोचा नकाशा | मालक = | स्थान = [[आबीजान ]], [[आयवरी कोस्ट]] | प्रकार = [[जलद वाहतूक]] | मार्ग = १ | लांबी = ३७.५ | स्थानके = २० | प्रवासी = | वार्षिक_प्रवासी = | आरंभ = २०२८ | ridership = | अधिकारी = | मुख्यालय = | वेब = | नकाशा = }} '''आबीजान मेट्रो''' ( [[फ्रेंच भाषा|फ्रेंच]] : ''Métro d'Abidjan'' ) {{Convert|37.5|km|mi|adj=on}} आहे [[आयवरी कोस्ट|आयव्हरी कोस्टची]] आर्थिक राजधानी [[आबीजान|आबीजानला]] सेवा देणारे बांधकामाधीन [[जलद परिवहन|जलद वाहतूक]] प्रणाली आहे. या मेट्रो मार्गाचे बांधकाम नोव्हेंबर २०१७ मध्ये सुरू झाले, <ref name="Jeune_Afrique">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.jeuneafrique.com/498287/economie/cote-divoire-lances-par-ouattara-et-macron-les-travaux-du-metro-dabidjan-seront-acheves-en-2022/|title=Côte d'Ivoire : Lancés par Ouattara et Macron, les travaux du métro d'Abidjan seront achevés en 2022 – Jeune Afrique|date=30 November 2017}}</ref> आणि प्रवाशांसाठी सेवा २०२२-२०२३ मध्ये सुरू होण्याची अपेक्षा होती, <ref name="linfodrome">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.linfodrome.com/economie/35229-infrastructures-economiques-tout-savoir-sur-le-metro-d-abidjan|title=Infrastructures économiques : Tout savoir sur le métro d'Abidjan|date=12 May 2017}}</ref> परंतु त्यानंतर [[कोविड-१९ महामारी|कोविड-१९ महामारीमुळे]] उदघाटनाची तारिक २०२८ पर्यंत लांबविण्यात आल्याचे सांगितले आहे. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.aip.ci/28505/cote-divoire-aip-le-ministre-des-transports-satisfait-de-lavancement-des-travaux-du-metro-dabidjan/|title=Le ministre des Transports satisfait de l’avancement des travaux du métro d’Abidjan|date=2024-02-01|publisher=Agence ivoirienne de presse (AIP)|language=fr|access-date=2024-05-08}}</ref> सुरुवातीला फ्रेंच-कोरियन समोद्देशी संघकंपनी , बुईग-डोंगसान यांनी हाती घेतलेल्या कामात १३ स्थानकांसह एकच मार्ग तयार करण्याची योजना होती. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://newsghana.com.gh/abidjan-to-have-modern-metro-system-by-2020/|title=Abidjan to have modern metro system by 2020|date=2015-07-07|website=News Ghana|access-date=2015-11-09}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.railwaysafrica.com/news/abidjan-metro|title=Abidjan Metro|date=2015-09-23|website=Railways Africa|access-date=2015-11-09}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.railwaygazette.com/news/news/africa/single-view/view/abidjan-metro-concession-signed.html|title=Abidjan metro concession signed|date=2015-07-08|website=Railway Gazette|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160410230503/http://www.railwaygazette.com/news/news/africa/single-view/view/abidjan-metro-concession-signed.html|archive-date=2016-04-10|access-date=2016-03-28}}</ref> <ref> {{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.agenceecofin.com/finance/0807-30466-cote-divoire-bouygues-dongsan-consortium-to-build-1-3-billion-metro-train|title=Côte d'Ivoire: Bouygues-Dongsan consortium to build €1.3 billion metro train|date=2015-07-08|website=agence ecofin|access-date=2017-04-06}}</ref> त्यानंतर हा प्रकल्प २० स्थानकांसह एकाच उत्तर-दक्षिण मार्गावर विस्तारित करण्यात आला आहे, ज्यासाठी फ्रान्सने १००% निधी दिला आहे आणि ऑक्टोबर २०१७ मध्ये दक्षिण कोरियाच्या भागीदारांनी या संघकंपनीतून माघार घेतल्यानंतर तीन फ्रेंच गटांनी ( बुईग, त्यांच्या उपकंपन्यांद्वारे बोयग्स ट्रॅव्हॉक्स पब्लिक्स आणि कोलास रेल, अल्स्टॉम आणि केओलिस ) हे काम हाती घेतले आहे. <ref name="Jeune_Afrique" /> महागडे बोगदे टाळण्यासाठी, हा मार्ग भूतळावर आणि [[उन्नत रेल्वे]] म्हणून बांधला गेला आहे. केबिनमध्ये ड्रायव्हर असलेल्या स्वयंचलित गाड्या ८० किमी/तास (५० मैल/तास) या वेगाने आणि दर २ मिनिटांच्या कमाल वारंवारतेने धावू शकतील. <ref name="official_dossier">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://news.abidjan.net/documents/docs/metroAbidjan.pdf|title=Abidjan.net Documents|access-date=2025-05-09|archive-date=2021-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513062127/https://news.abidjan.net/documents/docs/metroAbidjan.pdf|url-status=dead}}</ref> आबीजान मेट्रोच्या पहिल्या मार्गिकेवर दररोज ५,००,००० प्रवासी (वर्षाला १८० दशलक्ष) प्रवास करतील अशी अपेक्षा आहे. <ref name="official_dossier" /> मार्गिका १ च्या बांधकामासाठी ९२० अब्ज [[सीएफए फ्राँक]] (१.४ अब्ज युरो; १.७ अब्ज अमेरिकन डॉलर) खर्च येईल. हा संपूर्ण वित्तपुरवठा फ्रान्सकडून फ्रेंच राजकोष आणि [[फ्रेंच विकास अभिकरण|फ्रेंच विकास अभिकरणाद्वारे]] केला जाईल. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://afrique.latribune.fr/afrique-de-l-ouest/cote-d-ivoire/2018-02-16/cote-d-ivoire-encore-en-chantier-la-ligne-2-du-metro-d-abidjan-deja-envisagee-768845.html|title=Métro d'Abidjan : Encore en chantier, la deuxième ligne est déjà envisagée}}</ref> २०१८ मध्ये, आयव्हरी कोस्ट सरकार आबीजान मेट्रोच्या दुसऱ्या मार्गिकेची योजना आखत होते. ही पूर्व-पश्चिम मार्गिका योपूगाँ ते बिंगरविल पर्यंत धावेल. <ref name>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://afrique.latribune.fr/afrique-de-l-ouest/cote-d-ivoire/2018-02-16/cote-d-ivoire-encore-en-chantier-la-ligne-2-du-metro-d-abidjan-deja-envisagee-768845.html|title=Métro d'Abidjan : Encore en chantier, la deuxième ligne est déjà envisagée}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://afrique.latribune.fr/afrique-de-l-ouest/cote-d-ivoire/2018-02-16/cote-d-ivoire-encore-en-chantier-la-ligne-2-du-metro-d-abidjan-deja-envisagee-768845.html "Métro d'Abidjan : Encore en chantier, la deuxième ligne est déjà envisagée"].</cite></ref> == स्थानके == === मार्गिका १ === * आन्यामा केंद्र ( अन्यमा हे आबीजानचे उत्तर उपनगर आहे) * अन्यामा सुद * अबोबो नॉर्द * अबोबो आंतर्मेदीए * अबोबो साँत्र * अबोबो बँको * अबोबो युनिव्हरतीसे * गारे आंतरनाशिओनाल * आजामे आग्बान * आजामे डेलेगेशन * प्लातो साँत्र(आबीजानचा मध्यवर्ती व्यावसायिक जिल्हा) * प्लातो लागून * त्रेशव्हिल * त्रेशव्हिल रुग्णालय * मार्कोरी कालवा * मार्कोरी साँत्र * VGE (फ्रान्सचे अध्यक्ष [[व्हॅलेरी जिस्कॅर देस्तें]] यांच्या नावावर बुलेव्हर्ड) * आक्वाबा * पोर्ट-बोए (आबीजानचे दक्षिणेकडील उपनगर) * एरोसीते ( फेलिक्स उफूए -ब्वान्यी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ ) == चलसंच == सरकारने फ्रेंच चलसंच उत्पादक अल्स्टॉमला CBTC ने सुसज्ज असलेल्या २० पाच-डब्याच्या मेट्रोपोलिस गाड्या पुरवण्याचे कंत्राट दिले आहे. <ref name="railjournal">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.railjournal.com/passenger/metros/construction-starts-on-line-1-of-abidjan-metro/|title=Construction starts on Line 1 of Abidjan Metro|date=11 January 2023|website=railjournal}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:आबीजानमधील वाहतूक]] [[वर्ग:आयवरी कोस्टमधील जलद परिवहन]] 29yzf40hw7ko73yvjj2p931a2tt84m4 0 373653 2688214 2648109 2026-06-09T04:32:49Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2688214 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tour | series_name = आयर्लंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६ | team1_image = Flag of Bangladesh.svg | team1_name = बांगलादेश | team2_image = Cricket Ireland flag.svg | team2_name = आयर्लंड | from_date = १० नोव्हेंबर | to_date = २ डिसेंबर २०२५ | team1_captain = [[नजमुल हुसैन शान्तो]] <small>(कसोटी)</small><br /> | team2_captain = [[अँड्रु बल्बिर्नी]] <small>(कसोटी)</small><br />[[पॉल स्टर्लिंग]] <small>(आं.टी२०)</small> | no_of_tests = 2 | team1_tests_won = 2 | team2_tests_won = 0 | team1_tests_most_runs = [[महमुदुल हसन जॉय]] (२६५) | team2_tests_most_runs = [[जॉर्डन नील]] (१४५) | team1_tests_most_wickets = [[तैजुल इस्लाम]] (१३) | team2_tests_most_wickets = [[अँडी मॅकब्राइन]] (८) | player_of_test_series = [[तैजुल इस्लाम]] (बां) | no_of_twenty20s = 3 | team1_twenty20s_won = 2 | team2_twenty20s_won = 1 | team1_twenty20s_most_runs = [[तौहीद ह्रिदोय]] (८९) | team2_twenty20s_most_runs = [[पॉल स्टर्लिंग]] (८८) | team1_twenty20s_most_wickets = [[महेदी हसन]] (४)<br/> [[रिशाद हुसेन]] (४) | team2_twenty20s_most_wickets = [[मॅथ्यू हम्फ्रेस]] (४)<br/> [[मार्क अडायर]] (४) | player_of_twenty20_series = [[महेदी हसन]] (बां) }} [[आयर्लंड क्रिकेट संघ]]ाने नोव्हेंबर आणि डिसेंबर २०२५ मध्ये [[बांगलादेश क्रिकेट संघ]]ाविरुद्ध खेळण्यासाठी बांगलादेशचा दौरा केला.<ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/135841/ireland-set-to-tour-bangladesh-in-november |trans-title=नोव्हेंबरमध्ये आयर्लंड बांगलादेश दौऱ्यावर जाण्यासाठी सज्ज.|title=Ireland set to tour Bangladesh in November |work=[[क्रिकबझ्झ]] |access-date=१२ नोव्हेंबर २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/mushfiqur-rahim-to-play-his-100th-test-when-ireland-tour-bangladesh-in-november-1503482 |trans-title=नोव्हेंबरमध्ये आयर्लंड बांगलादेश दौऱ्यावर असताना मुशफिकुर त्याचा १०० वा कसोटी सामना खेळणार.|title=Mushfiqur to play his 100th Test when Ireland tour Bangladesh in November |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=१२ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> या दौऱ्यावर दोन [[कसोटी क्रिकेट|कसोटी]] आणि तीन [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने खेळवले गेले.<ref>{{cite web |url=https://www.cricketeurope.com/DATABASE/ARTICLES2025/articles/000023/002383.shtml |trans-title=आयर्लंड बांगलादेशविरुद्ध कसोटी सामना खेळणार |title=Ireland face Bangladesh Tests |work=क्रिकेटयुरोप |access-date=१२ नोव्हेंबर २०२५ }}{{मृत दुवा|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> सप्टेंबर २०२५ मध्ये, [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड]]ाने २०२५-२६ च्या घरच्या आंतरराष्ट्रीय हंगामाचा भाग म्हणून दौऱ्याचे वेळापत्रक निश्चित केले.<ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/135646/mushfiqur-set-for-landmark-100-test-caps |trans-title=मुशफिकुर १०० कसोटी सामने पूर्ण करण्यासाठी सज्ज|title=Mushfiqur set for landmark 100 Test caps |work=[[क्रिकबझ्झ]] |access-date=१२ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> मूळतः ही मालिका दोन कसोटी, तीन एकदिवसीय आणि तीन टी२० सामन्यांसह खेळवण्यात येणार होती. [[क्रिकेट आयर्लंड]]ने [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड]]ाला वेळापत्रकातून एक कसोटी सामना कमी करण्याची विनंती केली. नंतर दोन्ही बोर्डांनी दोन कसोटी आणि तीन आं.टी२० सामन्यांवर सहमती दर्शवली.<ref>{{cite web |url=https://www.daily-sun.com/printversion/details/824085 |trans-title=नोव्हेंबरमध्ये होणाऱ्या बांगलादेश दौऱ्यातून एक कसोटी कमी करण्याची आयर्लंडची विनंती. |title=Ireland requested to reduce one Test from the Nov tour of Bangladesh |work=डेली सन |access-date=१२ नोव्हेंबर २०२५ |archive-date=2025-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250925021028/https://www.daily-sun.com/printversion/details/824085 |url-status=dead }}</ref> ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left;margin:auto" |- !colspan="2" |{{cr|BAN}} !colspan="2" |{{cr|IRE}} |- !कसोटी<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/batter-back-in-bangladesh-squad-for-ireland-test-series |trans-title=आयर्लंड कसोटी मालिकेसाठी बांगलादेश संघात फलंदाजाचे पुनरागमन|title=Batter back in Bangladesh squad for Ireland Test series |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=१२ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> !आं.टी२०<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/ban-vs-ire-no-taskin-ahmed-for-first-two-t20is-against-ireland-mohammad-saifuddin-returns-1512481 |trans-title=आयर्लंडविरुद्धच्या पहिल्या दोन टी-२० सामन्यांसाठी सैफुद्दीनचे पुनरागमन, पण तस्किनचा समावेश नाही.|title=Saifuddin returns but no Taskin for first two T20Is against Ireland |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=२३ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> !कसोटी<ref>{{cite web |url=https://cricketireland.ie/news/test-and-t20-squads-named/ |trans-title=कसोटी आणि टी-२० संघांची घोषणा |title=Test and T20 squads named |work=[[क्रिकेट आयर्लंड]] |access-date=१२ नोव्हेंबर २०२५ }}{{मृत दुवा|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> !आं.टी२०<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/ireland-name-five-uncapped-players-test-squad-bangladesh-1506024 |trans-title=बांगलादेशविरुद्धच्या कसोटी संघात आयर्लंडच्या पाच नवीन खेळाडूंची घोषणा|title=Ireland name five uncapped players in Test squad for Bangladesh |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=१२ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> |- style="vertical-align:top" | * [[नजमुल हुसैन शान्तो]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[खालेद अहमद]] * [[जाकर अली]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[लिटन दास]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[मोमिनुल हक]] * [[एबादोत होसेन]] * [[शदमन इस्लाम]] * [[तैजुल इस्लाम]] * [[महमुदुल हसन जॉय]] * [[हसन महमूद]] * [[मेहेदी हसन मिराझ]] * [[हसन मुराद]] * [[मुशफिकुर रहिम]] * [[नाहिद राणा]] | * [[लिटन दास]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]], [[यष्टीरक्षक|य]]) * [[सैफ हसन]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|उक]]) * [[नसुम अहमद]] * [[जाकर अली]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[महिदुल इस्लाम अंकोन]] * [[परवेझ हुसेन इमॉन]] * [[महेदी हसन]] * [[नुरुल हसन]] * [[तांझिद हसन]] * [[रिशाद हुसेन]] * [[शमीम होसेन]] * [[तौहीद ह्रिदोय]] * [[शोरिफुल इस्लाम]] * [[मुस्तफिझुर रहमान]] * [[मोहम्मद सैफूद्दीन]] * [[तंझीम हसन साकिब]] | * [[अँड्रु बल्बिर्नी]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[कर्टिस कॅम्फर]] * [[केड कार्मायकल]] * [[स्टीफन डोहेनी]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[गॅव्हिन होई]] * [[ग्रॅहाम ह्यूम]] * [[मॅथ्यू हम्फ्रेस]] * [[अँडी मॅकब्राइन]] * [[बॅरी मॅककार्थी]] * [[लियाम मॅकार्थी]] * [[जॉर्डन नील]] * [[पॉल स्टर्लिंग]] * [[हॅरी टेक्टर]] * [[लॉर्कन टकर]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[क्रेग यंग]] | * [[पॉल स्टर्लिंग]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[मार्क अडायर]] * <s>[[रॉस अडेर]]</s> * [[बेन कॅलिट्झ]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[कर्टिस कॅम्फर]] * [[गेराथ डिलेनी]] * [[जॉर्ज डॉकरेल]] * [[मॅथ्यू हम्फ्रेस]] * [[जोश लिटल]] * [[बॅरी मॅककार्थी]] * [[जॉर्डन नील]] * [[हॅरी टेक्टर]] * [[टिम टेक्टर]] * [[लॉर्कन टकर]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[बेन व्हाइट]] * [[क्रेग यंग]] |} १० नोव्हेंबर रोजी, गुडघ्याच्या हाडाच्या दुखापतीमुळे [[रॉस अडेर]]ला टी२० मालिकेतून बाहेर काढण्यात आले आणि त्यांच्या जागी [[जॉर्डन नील]]ची निवड करण्यात आली.<ref>{{cite web |url=https://cricketireland.ie/news/ross-adair-out-of-tour/ |trans-title= |title=रॉस अडेर out of tour |work=[[क्रिकेट आयर्लंड]] |access-date=१२ नोव्हेंबर २०२५ }}{{मृत दुवा|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/injured-ross-adair-ruled-out-of-bangladesh-t20is-1510617 |trans-title=दुखापतीमुळे रॉस अडेर बांगलादेश आं.टी२० मधून बाहेर|title=Injured Ross Adair ruled out of Bangladesh T20Is |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=१२ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> ३० नोव्हेंबर रोजी, [[शमीम होसेन]]ला ३ऱ्या टी२० साठी संघात समाविष्ट करण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://cricbuzz.com/cricket-news/136726/bangladesh-add-shamim-hossain-for-third-ireland-t20i |trans-title=तिसऱ्या आयर्लंड टी२० साठी बांगलादेशने शमीम हुसेनचा समावेश केला|title=Bangladesh add Shamim Hossain for third Ireland T20I |work=[[क्रिकबझ्झ]] |access-date=३० नोव्हेंबर २०२५}}</ref> == कसोटी मालिका == ===१ली कसोटी=== {{Two-innings cricket match | date = ११–१४ नोव्हेंबर २०२५ | team1 = {{cr-rt|IRE}} | team2 = {{cr|BAN}} | score-team1-inns1 = २८६ (९२.२ षटके) | runs-team1-inns1 = [[पॉल स्टर्लिंग]] ६० (७६) | wickets-team1-inns1 = [[मेहेदी हसन मिराझ]] ३/५० (२३ षटके) | score-team2-inns1 = ५८७/८[[घोषणा आणि जप्ती|घो]] (१४१ षटके) | runs-team2-inns1 = [[महमुदुल हसन जॉय]] १७१ (२८६) | wickets-team2-inns1 = [[मॅथ्यू हम्फ्रेस]] ५/१७० (४३ षटके) | score-team1-inns2 = २५४ (७०.२ षटके) | runs-team1-inns2 = [[अँडी मॅकब्राइन]] ५२ (१०६) | wickets-team1-inns2 = [[हसन मुराद]] ४/६० (१४ षटके) | score-team2-inns2 = | runs-team2-inns2 = | wickets-team2-inns2 = | result = बांगलादेश १ डाव आणि ४७ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506012.html धावफलक] | venue = [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] | umpires = [[सॅम नोजास्की]] (ऑ) आणि [[अहसान रझा]] (पा) | motm = | toss = आयर्लंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[हसन मुराद]] (बां), [[केड कार्मायकल]] आणि [[जॉर्डन नील]] (आ) ह्या सर्वांनी कसोटी पदार्पण केले. }} ===२री कसोटी=== {{Two-innings cricket match | date = १९–२३ नोव्हेंबर २०२५ | team1 = {{cr-rt|BAN}} | team2 = {{cr|IRE}} | score-team1-inns1 = ४७६ (१४१.१ षटके) | runs-team1-inns1 = [[लिटन दास]] १२८ (१९२) | wickets-team1-inns1 = [[अँडी मॅकब्राइन]] ६/१०९ (३३.१ षटके) | score-team2-inns1 = २६५ (८८.३ षटके) | runs-team2-inns1 = [[लॉर्कन टकर]] ७५[[नाबाद|*]] (१७१) | wickets-team2-inns1 = [[तैजुल इस्लाम]] ४/७६ (३५.३ षटके) | score-team1-inns2 = २९७/४घो (६९ षटके) | runs-team1-inns2 = [[मोमिनुल हक]] ८७ (११८) | wickets-team1-inns2 = [[गॅव्हिन होई]] २/८४ (१७ षटके) | score-team2-inns2 = २९१ (११३.३ षटके) | runs-team2-inns2 = [[कर्टिस कॅम्फर]] ७१[[नाबाद|*]] (२५९) | wickets-team2-inns2 = [[हसन मुराद]] ४/४४ (२२.३ षटके) | result = बांगलादेश २१७ धावांनी विजयी. | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506013.html धावफलक] | venue = [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] | umpires = [[रिचर्ड इलिंगवर्थ]] (इं) आणि [[सॅम नोजास्की]] (ऑ) | motm = [[मुशफिकुर रहिम]] (बां) | toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला | rain = | notes = [[स्टीफन डोहेनी]] आणि [[गॅव्हिन होई]] (आ) ह्या दोघांनीही कसोटी पदार्पण केले. * [[मुशफिकुर रहिम]] १०० कसोटी सामने खेळणारा पहिला बांगलादेशी क्रिकेट खेळाडू ठरला.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/mushfiqur-rahim-at-100-tests-acing-multiple-roles-in-20-year-long-career-1511751 |trans-title=लॉर्ड्समधील सर्वात तरुण खेळाडूपासून ते १०० कसोटी सामन्यांपर्यंत: मुशफिकुरचा २० वर्षांचा ६००० धावांचा वारसा|title=From youngest at Lord's to 100 Tests: Mushfiqur's 20-year, 6000-run legacy |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=२० नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * [[लिटन दास]]च्या (बां) कसोटी कारकीर्दीतील ३,००० धावा पूर्ण. }} ==आं.टी२० मालिका== ===१ला आं.टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = २७ नोव्हेंबर २०२५ | time = १८:०० | night = y | team1 = {{cr-rt|IRE}} | team2 = {{cr|BAN}} | score1 = १८१/४ (२० षटके) | runs1 = [[हॅरी टेक्टर]] ६९[[नाबाद|*]] (४५) | wickets1 = [[तंझीम हसन साकिब]] २/४१ (४ षटके) | score2 = १४२/९ (२० षटके) | runs2 = [[तौहीद ह्रिदोय]] ८३[[नाबाद|*]] (५०) | wickets2 = [[मॅथ्यू हम्फ्रेस]] ४/१३ (४ षटके) | result = आयर्लंड ३९ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506014.html धावफलक] | venue = [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] | umpires = [[मोर्शेद अली खान]] (बां) आणि [[गाझी सोहेल]] (बां) | motm = [[मॅथ्यू हम्फ्रेस]] (आ) | toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ===२रा आं.टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = २९ नोव्हेंबर २०२५ | time = १८:०० | night = y | team1 = {{cr-rt|IRE}} | team2 = {{cr|BAN}} | score1 = १७०/६ (२० षटके) | runs1 = [[लॉर्कन टकर]] ४१ (३२) | wickets1 = [[महेदी हसन]] ३/२५ (४ षटके) | score2 = १७४/६ (१९.४ षटके) | runs2 = [[लिटन दास]] ५७ (३७) | wickets2 = [[गेराथ डिलेनी]] २/२८ (४ षटके) | result = बांगलादेश ४ गडी राखून विजयी. | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506015.html धावफलक] | venue = [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] | umpires = [[मोर्शेद अली खान]] (बां) आणि [[मसुदुर रहमान]] (बां) | motm = [[लिटन दास]] (बां) | toss = आयर्लंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ===३रा आं.टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = २ डिसेंबर २०२५ | time = १८:०० | night = y | team1 = {{cr-rt|IRE}} | team2 = {{cr|BAN}} | score1 = ११७ (१९.५ षटके) | runs1 = [[पॉल स्टर्लिंग]] ३८ (२७) | wickets1 = [[मुशफिकुर रहीम]] ३/११ (३ षटके) | score2 = ११९/२ (१३.४ षटके) | runs2 = [[तांझिद हसन]] ५५[[नाबाद|*]] (३६) | wickets2 = [[हॅरी टेक्टर]] १/१७ (३ षटके) | result = बांगलादेश ८ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506016.html धावफलक] | venue = [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] | umpires = [[तन्वीर अहमद]] (बां) आणि [[मसुदुर रहमान]] (बां) | motm = [[तांझिद हसन]] (बां) | toss = आयर्लंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} == संदर्भयादी == {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.espncricinfo.com/series/ireland-in-bangladesh-2025-26-1506008 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर] {{बांगलादेशचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] [[वर्ग:आयर्लंड क्रिकेट संघाचे बांगलादेश दौरे|२०२५]] [[वर्ग:आयर्लंड क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|बांगलादेश]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे बांगलादेश दौरे]] [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] 5xk5dn8rz615dfpzzg79fwbvq0tury5 0 379128 2688199 2679807 2026-06-09T02:21:11Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2688199 wikitext text/x-wiki '''भारतीय पुनर्वसन परिषद''' (इंग्रजी: ''Rehabilitation Council of India''; संक्षेप: आरसीआय) ही भारत सरकारच्या सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालयाच्या अंतर्गत कार्य करणारी एक वैधानिक संस्था आहे. दिव्यांग व्यक्तींना सेवा देणाऱ्या व्यावसायिकांचे प्रशिक्षण, नियमन आणि मानकीकरण करण्याची जबाबदारी या संस्थेकडे आहे. == इतिहास == भारतीय पुनर्वसन परिषदेची स्थापना सुरुवातीला १९८६ मध्ये एका नोंदणीकृत संस्थेच्या स्वरूपात झाली होती. मात्र, सप्टेंबर १९९२ मध्ये संसदेने '''भारतीय पुनर्वसन परिषद कायदा (१९९२)''' मंजूर केला आणि २२ जून १९९३ रोजी ही संस्था एक 'वैधानिक संस्था' (Statutory Body) बनली. पुढे २००० मध्ये या कायद्यात सुधारणा करून या परिषदेचे अधिकार क्षेत्र अधिक व्यापक करण्यात आले. ---- == मुख्य उद्दिष्टे == परिषदेची स्थापना प्रामुख्याने खालील उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी करण्यात आली आहे: * '''मानकीकरण:''' दिव्यांग व्यक्तींच्या पुनर्वसनासाठी आवश्यक असलेल्या प्रशिक्षण अभ्यासक्रमांचे नियमन आणि मानकीकरण करणे. * '''नोंदणी:''' पुनर्वसन क्षेत्रात काम करणाऱ्या पात्र व्यावसायिकांची 'भारतीय केंद्रीय पुनर्वसन नोंदणी' (CRR) मध्ये नोंदणी करणे. * '''शिक्षण:''' पुनर्वसन आणि विशेष शिक्षण क्षेत्रातील पदवी, पदविका आणि प्रमाणपत्र अभ्यासक्रमांना मान्यता देणे. * '''संशोधन:''' पुनर्वसन आणि विशेष शिक्षण क्षेत्रातील निरंतर शिक्षणाला (Continuing Rehabilitation Education - CRE) प्रोत्साहन देणे. ---- == कार्ये आणि जबाबदाऱ्या == भारतीय पुनर्वसन परिषद प्रामुख्याने खालील क्षेत्रांमध्ये काम करते: # '''मान्यता (Accreditation):''' देशातील विविध संस्थांना पुनर्वसन अभ्यासक्रम चालवण्यासाठी मान्यता देणे. # '''अभ्यासक्रम विकास:''' विशेष शिक्षक, स्पीच थेरपिस्ट, ऑक्युपेशनल थेरपिस्ट आणि क्लिनिकल सायकॉलॉजिस्ट यांच्या प्रशिक्षणासाठी अभ्यासक्रम तयार करणे. # '''देखरेख:''' मान्यताप्राप्त संस्थांमध्ये प्रशिक्षणाचा दर्जा राखला जातो की नाही, याची वेळोवेळी तपासणी करणे. # '''व्यावसायिक आचारसंहिता:''' पुनर्वसन व्यावसायिकांसाठी आचारसंहिता निश्चित करणे आणि तिचे उल्लंघन झाल्यास कारवाई करणे. ---- == आरसीआय अंतर्गत येणारे व्यावसायिक प्रवर्ग == पुनर्वसन परिषदेकडे खालील १६ प्रवर्गातील व्यावसायिकांची नोंदणी केली जाते: * [[विशेष शिक्षक]] (Special Educators) * क्लिनिकल सायकॉलॉजिस्ट (Clinical Psychologists) * स्पीच थेरपिस्ट आणि [[ऑडिओलॉजिस्ट]] * ऑक्युपेशनल थेरपिस्ट * फिजिओथेरपिस्ट (पुनर्वसन क्षेत्रातील) * पुनर्वसन समुपदेशक (Rehabilitation Counselors) * कृत्रिम अवयव तज्ज्ञ (Prosthetists and Orthotists) ---- == महत्त्वाचे नियम == '''आरसीआय कायदा १९९२''' नुसार, भारतीय केंद्रीय पुनर्वसन नोंदणीमध्ये (CRR) नोंदणी झाल्याशिवाय कोणत्याही व्यक्तीला दिव्यांग व्यक्तींना पुनर्वसन सेवा देण्याचा किंवा तसा सराव करण्याचा अधिकार नाही. नोंदणीशिवाय सेवा देणे हा कायद्याने गुन्हा मानला जातो. == मुख्यालय == भारतीय पुनर्वसन परिषदेचे मुख्यालय '''[[नवी दिल्ली]]''' येथे स्थित आहे. ---- === हे देखील पहा === * '''[[दिव्यांग व्यक्ती अधिकार अधिनियम, २०१६]] (RPWD Act)''' * '''विशेष शिक्षण''' * '''[[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय]]''' === संदर्भ === १. ''[https://rehabcouncil.nic.in/ भारतीय पुनर्वसन परिषद अधिकृत संकेतस्थळ].'' २. ''भारत सरकार, सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय वार्षिक अहवाल.'' 7fbl8f7l7i3w2buxdjqky9qgnpn9cco 2688200 2688199 2026-06-09T02:21:25Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2688200 wikitext text/x-wiki '''भारतीय पुनर्वसन परिषद''' (संक्षेप: आरसीआय) ही भारत सरकारच्या सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालयाच्या अंतर्गत कार्य करणारी एक वैधानिक संस्था आहे. दिव्यांग व्यक्तींना सेवा देणाऱ्या व्यावसायिकांचे प्रशिक्षण, नियमन आणि मानकीकरण करण्याची जबाबदारी या संस्थेकडे आहे. == इतिहास == भारतीय पुनर्वसन परिषदेची स्थापना सुरुवातीला १९८६ मध्ये एका नोंदणीकृत संस्थेच्या स्वरूपात झाली होती. मात्र, सप्टेंबर १९९२ मध्ये संसदेने '''भारतीय पुनर्वसन परिषद कायदा (१९९२)''' मंजूर केला आणि २२ जून १९९३ रोजी ही संस्था एक 'वैधानिक संस्था' (Statutory Body) बनली. पुढे २००० मध्ये या कायद्यात सुधारणा करून या परिषदेचे अधिकार क्षेत्र अधिक व्यापक करण्यात आले. ---- == मुख्य उद्दिष्टे == परिषदेची स्थापना प्रामुख्याने खालील उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी करण्यात आली आहे: * '''मानकीकरण:''' दिव्यांग व्यक्तींच्या पुनर्वसनासाठी आवश्यक असलेल्या प्रशिक्षण अभ्यासक्रमांचे नियमन आणि मानकीकरण करणे. * '''नोंदणी:''' पुनर्वसन क्षेत्रात काम करणाऱ्या पात्र व्यावसायिकांची 'भारतीय केंद्रीय पुनर्वसन नोंदणी' (CRR) मध्ये नोंदणी करणे. * '''शिक्षण:''' पुनर्वसन आणि विशेष शिक्षण क्षेत्रातील पदवी, पदविका आणि प्रमाणपत्र अभ्यासक्रमांना मान्यता देणे. * '''संशोधन:''' पुनर्वसन आणि विशेष शिक्षण क्षेत्रातील निरंतर शिक्षणाला (Continuing Rehabilitation Education - CRE) प्रोत्साहन देणे. ---- == कार्ये आणि जबाबदाऱ्या == भारतीय पुनर्वसन परिषद प्रामुख्याने खालील क्षेत्रांमध्ये काम करते: # '''मान्यता (Accreditation):''' देशातील विविध संस्थांना पुनर्वसन अभ्यासक्रम चालवण्यासाठी मान्यता देणे. # '''अभ्यासक्रम विकास:''' विशेष शिक्षक, स्पीच थेरपिस्ट, ऑक्युपेशनल थेरपिस्ट आणि क्लिनिकल सायकॉलॉजिस्ट यांच्या प्रशिक्षणासाठी अभ्यासक्रम तयार करणे. # '''देखरेख:''' मान्यताप्राप्त संस्थांमध्ये प्रशिक्षणाचा दर्जा राखला जातो की नाही, याची वेळोवेळी तपासणी करणे. # '''व्यावसायिक आचारसंहिता:''' पुनर्वसन व्यावसायिकांसाठी आचारसंहिता निश्चित करणे आणि तिचे उल्लंघन झाल्यास कारवाई करणे. ---- == आरसीआय अंतर्गत येणारे व्यावसायिक प्रवर्ग == पुनर्वसन परिषदेकडे खालील १६ प्रवर्गातील व्यावसायिकांची नोंदणी केली जाते: * [[विशेष शिक्षक]] (Special Educators) * क्लिनिकल सायकॉलॉजिस्ट (Clinical Psychologists) * स्पीच थेरपिस्ट आणि [[ऑडिओलॉजिस्ट]] * ऑक्युपेशनल थेरपिस्ट * फिजिओथेरपिस्ट (पुनर्वसन क्षेत्रातील) * पुनर्वसन समुपदेशक (Rehabilitation Counselors) * कृत्रिम अवयव तज्ज्ञ (Prosthetists and Orthotists) ---- == महत्त्वाचे नियम == '''आरसीआय कायदा १९९२''' नुसार, भारतीय केंद्रीय पुनर्वसन नोंदणीमध्ये (CRR) नोंदणी झाल्याशिवाय कोणत्याही व्यक्तीला दिव्यांग व्यक्तींना पुनर्वसन सेवा देण्याचा किंवा तसा सराव करण्याचा अधिकार नाही. नोंदणीशिवाय सेवा देणे हा कायद्याने गुन्हा मानला जातो. == मुख्यालय == भारतीय पुनर्वसन परिषदेचे मुख्यालय '''[[नवी दिल्ली]]''' येथे स्थित आहे. ---- === हे देखील पहा === * '''[[दिव्यांग व्यक्ती अधिकार अधिनियम, २०१६]] (RPWD Act)''' * '''विशेष शिक्षण''' * '''[[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय]]''' === संदर्भ === १. ''[https://rehabcouncil.nic.in/ भारतीय पुनर्वसन परिषद अधिकृत संकेतस्थळ].'' २. ''भारत सरकार, सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय वार्षिक अहवाल.'' ohhb2j98m4a84v5g51n7jevi8t2bc2n 2688201 2688200 2026-06-09T02:23:12Z संतोष गोरे 135680 2688201 wikitext text/x-wiki '''भारतीय पुनर्वसन परिषद''' (संक्षेप: आरसीआय) ही भारत सरकारच्या सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालयाच्या अंतर्गत कार्य करणारी एक वैधानिक संस्था आहे. दिव्यांग व्यक्तींना सेवा देणाऱ्या व्यावसायिकांचे प्रशिक्षण, नियमन आणि मानकीकरण करण्याची जबाबदारी या संस्थेकडे आहे. == इतिहास == भारतीय पुनर्वसन परिषदेची स्थापना सुरुवातीला १९८६ मध्ये एका नोंदणीकृत संस्थेच्या स्वरूपात झाली होती. मात्र, सप्टेंबर १९९२ मध्ये संसदेने '''भारतीय पुनर्वसन परिषद कायदा (१९९२)''' मंजूर केला आणि २२ जून १९९३ रोजी ही संस्था एक 'वैधानिक संस्था' (Statutory Body) बनली. पुढे २००० मध्ये या कायद्यात सुधारणा करून या परिषदेचे अधिकार क्षेत्र अधिक व्यापक करण्यात आले. ---- == मुख्य उद्दिष्टे == परिषदेची स्थापना प्रामुख्याने खालील उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी करण्यात आली आहे: * '''मानकीकरण:''' दिव्यांग व्यक्तींच्या पुनर्वसनासाठी आवश्यक असलेल्या प्रशिक्षण अभ्यासक्रमांचे नियमन आणि मानकीकरण करणे. * '''नोंदणी:''' पुनर्वसन क्षेत्रात काम करणाऱ्या पात्र व्यावसायिकांची 'भारतीय केंद्रीय पुनर्वसन नोंदणी' (CRR) मध्ये नोंदणी करणे. * '''शिक्षण:''' पुनर्वसन आणि विशेष शिक्षण क्षेत्रातील पदवी, पदविका आणि प्रमाणपत्र अभ्यासक्रमांना मान्यता देणे. * '''संशोधन:''' पुनर्वसन आणि विशेष शिक्षण क्षेत्रातील निरंतर शिक्षणाला (Continuing Rehabilitation Education - CRE) प्रोत्साहन देणे. ---- == कार्ये आणि जबाबदाऱ्या == भारतीय पुनर्वसन परिषद प्रामुख्याने खालील क्षेत्रांमध्ये काम करते: # '''मान्यता (Accreditation):''' देशातील विविध संस्थांना पुनर्वसन अभ्यासक्रम चालवण्यासाठी मान्यता देणे. # '''अभ्यासक्रम विकास:''' विशेष शिक्षक, स्पीच थेरपिस्ट, ऑक्युपेशनल थेरपिस्ट आणि क्लिनिकल सायकॉलॉजिस्ट यांच्या प्रशिक्षणासाठी अभ्यासक्रम तयार करणे. # '''देखरेख:''' मान्यताप्राप्त संस्थांमध्ये प्रशिक्षणाचा दर्जा राखला जातो की नाही, याची वेळोवेळी तपासणी करणे. # '''व्यावसायिक आचारसंहिता:''' पुनर्वसन व्यावसायिकांसाठी आचारसंहिता निश्चित करणे आणि तिचे उल्लंघन झाल्यास कारवाई करणे. ---- == आरसीआय अंतर्गत येणारे व्यावसायिक प्रवर्ग == पुनर्वसन परिषदेकडे खालील १६ प्रवर्गातील व्यावसायिकांची नोंदणी केली जाते: * [[विशेष शिक्षक]] (Special Educators) * क्लिनिकल सायकॉलॉजिस्ट (Clinical Psychologists) * स्पीच थेरपिस्ट आणि [[ऑडिओलॉजिस्ट]] * ऑक्युपेशनल थेरपिस्ट * फिजिओथेरपिस्ट (पुनर्वसन क्षेत्रातील) * पुनर्वसन समुपदेशक (Rehabilitation Counselors) * कृत्रिम अवयव तज्ज्ञ (Prosthetists and Orthotists) ---- == महत्त्वाचे नियम == '''आरसीआय कायदा १९९२''' नुसार, भारतीय केंद्रीय पुनर्वसन नोंदणीमध्ये (CRR) नोंदणी झाल्याशिवाय कोणत्याही व्यक्तीला दिव्यांग व्यक्तींना पुनर्वसन सेवा देण्याचा किंवा तसा सराव करण्याचा अधिकार नाही. नोंदणीशिवाय सेवा देणे हा कायद्याने गुन्हा मानला जातो. == मुख्यालय == भारतीय पुनर्वसन परिषदेचे मुख्यालय [[नवी दिल्ली]] येथे स्थित आहे. == हे देखील पहा == * [[दिव्यांग व्यक्ती अधिकार अधिनियम, २०१६]] * [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [https://rehabcouncil.nic.in/ भारतीय पुनर्वसन परिषद अधिकृत संकेतस्थळ] i41d86hc9roanreq80o8dhmhi6p5xhn 2688203 2688201 2026-06-09T02:25:35Z संतोष गोरे 135680 /* बाह्य दुवे */ 2688203 wikitext text/x-wiki '''भारतीय पुनर्वसन परिषद''' (संक्षेप: आरसीआय) ही भारत सरकारच्या सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालयाच्या अंतर्गत कार्य करणारी एक वैधानिक संस्था आहे. दिव्यांग व्यक्तींना सेवा देणाऱ्या व्यावसायिकांचे प्रशिक्षण, नियमन आणि मानकीकरण करण्याची जबाबदारी या संस्थेकडे आहे. == इतिहास == भारतीय पुनर्वसन परिषदेची स्थापना सुरुवातीला १९८६ मध्ये एका नोंदणीकृत संस्थेच्या स्वरूपात झाली होती. मात्र, सप्टेंबर १९९२ मध्ये संसदेने '''भारतीय पुनर्वसन परिषद कायदा (१९९२)''' मंजूर केला आणि २२ जून १९९३ रोजी ही संस्था एक 'वैधानिक संस्था' (Statutory Body) बनली. पुढे २००० मध्ये या कायद्यात सुधारणा करून या परिषदेचे अधिकार क्षेत्र अधिक व्यापक करण्यात आले. ---- == मुख्य उद्दिष्टे == परिषदेची स्थापना प्रामुख्याने खालील उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी करण्यात आली आहे: * '''मानकीकरण:''' दिव्यांग व्यक्तींच्या पुनर्वसनासाठी आवश्यक असलेल्या प्रशिक्षण अभ्यासक्रमांचे नियमन आणि मानकीकरण करणे. * '''नोंदणी:''' पुनर्वसन क्षेत्रात काम करणाऱ्या पात्र व्यावसायिकांची 'भारतीय केंद्रीय पुनर्वसन नोंदणी' (CRR) मध्ये नोंदणी करणे. * '''शिक्षण:''' पुनर्वसन आणि विशेष शिक्षण क्षेत्रातील पदवी, पदविका आणि प्रमाणपत्र अभ्यासक्रमांना मान्यता देणे. * '''संशोधन:''' पुनर्वसन आणि विशेष शिक्षण क्षेत्रातील निरंतर शिक्षणाला (Continuing Rehabilitation Education - CRE) प्रोत्साहन देणे. ---- == कार्ये आणि जबाबदाऱ्या == भारतीय पुनर्वसन परिषद प्रामुख्याने खालील क्षेत्रांमध्ये काम करते: # '''मान्यता (Accreditation):''' देशातील विविध संस्थांना पुनर्वसन अभ्यासक्रम चालवण्यासाठी मान्यता देणे. # '''अभ्यासक्रम विकास:''' विशेष शिक्षक, स्पीच थेरपिस्ट, ऑक्युपेशनल थेरपिस्ट आणि क्लिनिकल सायकॉलॉजिस्ट यांच्या प्रशिक्षणासाठी अभ्यासक्रम तयार करणे. # '''देखरेख:''' मान्यताप्राप्त संस्थांमध्ये प्रशिक्षणाचा दर्जा राखला जातो की नाही, याची वेळोवेळी तपासणी करणे. # '''व्यावसायिक आचारसंहिता:''' पुनर्वसन व्यावसायिकांसाठी आचारसंहिता निश्चित करणे आणि तिचे उल्लंघन झाल्यास कारवाई करणे. ---- == आरसीआय अंतर्गत येणारे व्यावसायिक प्रवर्ग == पुनर्वसन परिषदेकडे खालील १६ प्रवर्गातील व्यावसायिकांची नोंदणी केली जाते: * [[विशेष शिक्षक]] (Special Educators) * क्लिनिकल सायकॉलॉजिस्ट (Clinical Psychologists) * स्पीच थेरपिस्ट आणि [[ऑडिओलॉजिस्ट]] * ऑक्युपेशनल थेरपिस्ट * फिजिओथेरपिस्ट (पुनर्वसन क्षेत्रातील) * पुनर्वसन समुपदेशक (Rehabilitation Counselors) * कृत्रिम अवयव तज्ज्ञ (Prosthetists and Orthotists) ---- == महत्त्वाचे नियम == '''आरसीआय कायदा १९९२''' नुसार, भारतीय केंद्रीय पुनर्वसन नोंदणीमध्ये (CRR) नोंदणी झाल्याशिवाय कोणत्याही व्यक्तीला दिव्यांग व्यक्तींना पुनर्वसन सेवा देण्याचा किंवा तसा सराव करण्याचा अधिकार नाही. नोंदणीशिवाय सेवा देणे हा कायद्याने गुन्हा मानला जातो. == मुख्यालय == भारतीय पुनर्वसन परिषदेचे मुख्यालय [[नवी दिल्ली]] येथे स्थित आहे. == हे देखील पहा == * [[दिव्यांग व्यक्ती अधिकार अधिनियम, २०१६]] * [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [https://rehabcouncil.nic.in/ भारतीय पुनर्वसन परिषद अधिकृत संकेतस्थळ] {{वर्ग|दिनांक=९ जून २०२६}} mql2ndb9n15ie004k8egpkoz7wm6cfg 2688204 2688203 2026-06-09T02:26:34Z संतोष गोरे 135680 2688204 wikitext text/x-wiki '''भारतीय पुनर्वसन परिषद''' (संक्षेप: आरसीआय) ही भारत सरकारच्या सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालयाच्या अंतर्गत कार्य करणारी एक वैधानिक संस्था आहे. दिव्यांग व्यक्तींना सेवा देणाऱ्या व्यावसायिकांचे प्रशिक्षण, नियमन आणि मानकीकरण करण्याची जबाबदारी या संस्थेकडे आहे. == इतिहास == भारतीय पुनर्वसन परिषदेची स्थापना सुरुवातीला १९८६ मध्ये एका नोंदणीकृत संस्थेच्या स्वरूपात झाली होती. मात्र, सप्टेंबर १९९२ मध्ये संसदेने '''भारतीय पुनर्वसन परिषद कायदा (१९९२)''' मंजूर केला आणि २२ जून १९९३ रोजी ही संस्था एक 'वैधानिक संस्था' (Statutory Body) बनली. पुढे २००० मध्ये या कायद्यात सुधारणा करून या परिषदेचे अधिकार क्षेत्र अधिक व्यापक करण्यात आले. ---- == मुख्य उद्दिष्टे == परिषदेची स्थापना प्रामुख्याने खालील उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी करण्यात आली आहे: * '''मानकीकरण:''' दिव्यांग व्यक्तींच्या पुनर्वसनासाठी आवश्यक असलेल्या प्रशिक्षण अभ्यासक्रमांचे नियमन आणि मानकीकरण करणे. * '''नोंदणी:''' पुनर्वसन क्षेत्रात काम करणाऱ्या पात्र व्यावसायिकांची 'भारतीय केंद्रीय पुनर्वसन नोंदणी' (CRR) मध्ये नोंदणी करणे. * '''शिक्षण:''' पुनर्वसन आणि विशेष शिक्षण क्षेत्रातील पदवी, पदविका आणि प्रमाणपत्र अभ्यासक्रमांना मान्यता देणे. * '''संशोधन:''' पुनर्वसन आणि विशेष शिक्षण क्षेत्रातील निरंतर शिक्षणाला (Continuing Rehabilitation Education - CRE) प्रोत्साहन देणे. ---- == कार्ये आणि जबाबदाऱ्या == भारतीय पुनर्वसन परिषद प्रामुख्याने खालील क्षेत्रांमध्ये काम करते: # '''मान्यता (Accreditation):''' देशातील विविध संस्थांना पुनर्वसन अभ्यासक्रम चालवण्यासाठी मान्यता देणे. # '''अभ्यासक्रम विकास:''' विशेष शिक्षक, स्पीच थेरपिस्ट, ऑक्युपेशनल थेरपिस्ट आणि क्लिनिकल सायकॉलॉजिस्ट यांच्या प्रशिक्षणासाठी अभ्यासक्रम तयार करणे. # '''देखरेख:''' मान्यताप्राप्त संस्थांमध्ये प्रशिक्षणाचा दर्जा राखला जातो की नाही, याची वेळोवेळी तपासणी करणे. # '''व्यावसायिक आचारसंहिता:''' पुनर्वसन व्यावसायिकांसाठी आचारसंहिता निश्चित करणे आणि तिचे उल्लंघन झाल्यास कारवाई करणे. ---- == आरसीआय अंतर्गत येणारे व्यावसायिक प्रवर्ग == पुनर्वसन परिषदेकडे खालील १६ प्रवर्गातील व्यावसायिकांची नोंदणी केली जाते: * [[विशेष शिक्षक]] (Special Educators) * क्लिनिकल सायकॉलॉजिस्ट (Clinical Psychologists) * स्पीच थेरपिस्ट आणि [[ऑडिओलॉजिस्ट]] * ऑक्युपेशनल थेरपिस्ट * फिजिओथेरपिस्ट (पुनर्वसन क्षेत्रातील) * पुनर्वसन समुपदेशक (Rehabilitation Counselors) * कृत्रिम अवयव तज्ज्ञ (Prosthetists and Orthotists) ---- == महत्त्वाचे नियम == '''आरसीआय कायदा १९९२''' नुसार, भारतीय केंद्रीय पुनर्वसन नोंदणीमध्ये (CRR) नोंदणी झाल्याशिवाय कोणत्याही व्यक्तीला दिव्यांग व्यक्तींना पुनर्वसन सेवा देण्याचा किंवा तसा सराव करण्याचा अधिकार नाही. नोंदणीशिवाय सेवा देणे हा कायद्याने गुन्हा मानला जातो. == मुख्यालय == भारतीय पुनर्वसन परिषदेचे मुख्यालय [[नवी दिल्ली]] येथे स्थित आहे. == हे देखील पहा == * [[दिव्यांग व्यक्ती अधिकार अधिनियम, २०१६]] * [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [https://rehabcouncil.nic.in/ भारतीय पुनर्वसन परिषद अधिकृत संकेतस्थळ] {{वर्ग|दिनांक=जून २०२६}} 66f7y2mn7op6r4rxawp5434si39jbfr 118 379146 2688196 2679934 2026-06-09T02:18:02Z संतोष गोरे 135680 संतोष गोरे ने लेख [[विलास राठोड]] वरुन [[मसुदा:विलास राठोड]] ला हलविला: कच्चा मसुदा, पहा : [[विकिपीडिया:उल्लेखनीयता|उल्लेखनीयता]] 2679934 wikitext text/x-wiki {{बदल}} '''विलास राठोड हे महाराष्ट्रातील एक ऑडिओलॉजिस्ट (श्रवण तज्ज्ञ) आणि स्पीच-लँग्वेज पॅथॉलॉजिस्ट आहेत. श्रवणदोष आणि वाचा विकारअसलेल्या व्यक्तींचे निदान, उपचार आणि पुनर्वसन या क्षेत्रात ते कार्यरत आहेत. प्रामुख्याने ग्रामीण भागातील रुग्णांना आधुनिक श्रवण तंत्रज्ञानाच्या मदतीने समाजाच्या मुख्य प्रवाहात आणण्यासाठी त्यांनी '[[व्हिआर स्पीच अँड हेअरिंग क्लिनिक]]'च्या माध्यमातून योगदान दिले आहे.''' == '''परिचय''' == '''विलास राठोड यांनी श्रवण आणि वाचा उपचार क्षेत्रात प्रदीर्घ काळ काम केले आहे. जन्मजात मूकबधिर बालके आणि वाढत्या वयामुळे श्रवणक्षमता कमी झालेल्या व्यक्तींना पुन्हा ऐकते आणि बोलते करणे, हे त्यांच्या कार्याचे मुख्य उद्दिष्ट राहिले आहे. वैद्यकीय उपचारांसोबतच त्यांनी या विषयावर सामाजिक जनजागृती करण्याचे कामही केले आहे.''' == '''मुख्य कार्यक्षेत्र''' == '''राठोड यांनी खालील वैद्यकीय क्षेत्रांत विशेष प्राविण्य मिळवले आहे:''' * '''श्रवणदोष निदान: प्रगत ऑडिओमेट्री चाचण्यांच्या माध्यमातून श्रवणदोषाच्या तीव्रतेचे अचूक विश्लेषण करणे.''' * '''कॉक्लियर इम्प्लांट समुपदेशन: गंभीर श्रवणदोष असलेल्या बालकांसाठी शस्त्रक्रियेपूर्वी आणि शस्त्रक्रियेनंतरचे आवश्यक प्रशिक्षण देणे.''' * '''स्पीच थेरपी: तोतरेपणा, उच्चारांमधील दोष आणि पक्षाघातयामुळे बाधित झालेली वाचा सुधारण्यासाठी विशेष उपचार पद्धतींचा वापर करणे.''' * '''श्रवणयंत्र तंत्रज्ञान: रुग्णाच्या श्रवणक्षमतेनुसार योग्य डिजिटल श्रवणयंत्राची निवड आणि तांत्रिक जुळवणी करणे.''' == '''सामाजिक योगदान''' == '''विलास राठोड यांनी क्लिनिकल प्रॅक्टिसव्यतिरिक्त सामाजिक स्तरावरही विविध उपक्रम राबवले आहेत:''' * '''ग्रामीण आरोग्य शिबिरे: दुर्गम भागातील नागरिकांसाठी मोफत श्रवण तपासणी आणि मार्गदर्शन शिबिरांचे आयोजन.''' * '''शालेय स्क्रीनिंग: शालेय वयोगटातील मुलांमधील सुप्त श्रवणदोषांचे निदान करून त्यांच्या शैक्षणिक प्रगतीतील अडथळे दूर करण्यासाठी प्रयत्न.''' * '''पालक प्रबोधन: मूकबधिर मुलांच्या पालकांचे समुपदेशन करून त्यांना या स्थितीकडे बघण्याचा सकारात्मक दृष्टिकोन देणे.''' == विशेष उपलब्धी == त्यांनी आतापर्यंत हजारो रुग्णांना उपचार देऊन त्यांच्या जीवनात परिवर्तन घडवून आणले आहे. महाराष्ट्रातील श्रवण आणि वाचा उपचार क्षेत्रात एक विश्वासार्ह तज्ज्ञ म्हणून त्यांची ओळख आहे. त्यांच्या कार्यामुळे अनेक मुले आज सामान्य शाळांमध्ये शिक्षण घेत असून स्वावलंबी जीवन जगत आहेत. iv48pkdjqy62n9xnwi7cafr13505z5x 0 379147 2688202 2679889 2026-06-09T02:24:35Z संतोष गोरे 135680 /* प्रतिबंधात्मक काळजी */ 2688202 wikitext text/x-wiki '''श्रवणदोष''' म्हणजे एखाद्या व्यक्तीची ध्वनी ऐकण्याची क्षमता कमी होणे किंवा पूर्णपणे नष्ट होणे. जेव्हा एखादी व्यक्ती सामान्य श्रवणक्षमता असलेल्या व्यक्तीइतके (२० डेसिबल किंवा त्यापेक्षा चांगले) ऐकू शकत नाही, तेव्हा तिला श्रवणदोष असल्याचे मानले जाते. == प्रकार == श्रवणदोषाचे प्रामुख्याने तीन प्रकारांत वर्गीकरण केले जाते: १. '''वाहकीय श्रवणदोष:''' जेव्हा बाह्य कान किंवा मध्यकर्णात काही अडथळा निर्माण होतो (उदा. [[कानातील मळ]], संसर्ग किंवा पडद्याला छिद्र), तेव्हा [[ध्वनी लहरी]] कानाच्या आतपर्यंत नीट पोहोचत नाहीत. २. '''संवेदी-मज्जासंस्थेचा दोष:''' हा दोष अंतर्गत कानातील सूक्ष्म पेशी किंवा श्रवण मज्जातंतूंच्या बिघाडामुळे होतो. हा सहसा कायमस्वरूपी स्वरूपाचा असतो. ३. '''मिश्र श्रवणदोष:''' यामध्ये वरील दोन्ही प्रकारच्या दोषांचा समावेश असतो. ---- == मुख्य कारणे == * '''वाढते वय:''' वयोमानानुसार कानाच्या कार्यक्षमतेत घट होणे (प्रिस्बायकुसिस). * '''ध्वनी प्रदूषण:''' कारखान्यांचा मोठा आवाज, लाउडस्पीकर किंवा इअरफोनचा अतिवापर. * '''आजार:''' गोवर, गालगुंड, मेंदूज्वर किंवा कानाचा जुनाट संसर्ग. * '''अनुवांशिकता:''' जन्मतःच कुटुंबातील वारशामुळे येणारा दोष. * '''इजा:''' डोक्याला किंवा कानाला झालेला अपघात. ---- == लक्षणे == * समोरच्या व्यक्तीचे बोलणे समजण्यासाठी कसरत करावी लागणे. * गर्दीच्या ठिकाणी किंवा गोंधळात संवाद साधताना अडचण येणे. * टीव्ही किंवा रेडिओचा आवाज खूप वाढवणे. * कानात सतत गुणगुण किंवा शिटीसारखा आवाज येणे (टिनिटस). * लोकांनी मोठ्याने बोलावे अशी वारंवार विनंती करणे. ---- == निदान आणि उपचार == श्रवणदोषाचे अचूक निदान करण्यासाठी '''<nowiki/>'[[ऑडिओमेट्री]]'''' चाचणी केली जाते. उपचारांमध्ये खालील पर्यायांचा समावेश होतो: १. '''[[श्रवण यंत्र|श्रवणयंत्र]]:''' आधुनिक डिजिटल यंत्रांच्या मदतीने स्पष्ट ऐकू येते. २. '''[[कॉक्लियर इम्प्लांट]]:''' तीव्र श्रवणदोष असलेल्या व्यक्तींसाठी ही एक शस्त्रक्रिया आहे. ३. '''[[शस्त्रक्रिया]]:''' कानाच्या पडद्याच्या किंवा हाडांच्या दुरुस्तीसाठी शस्त्रक्रिया केली जाते. ४. '''[[वाचा उपचार]]:''' विशेषतः लहान मुलांच्या उच्चारांसाठी याची मदत होते. ---- == महाराष्ट्रातील सेवा: इअर मार्ट हेअरिंग सोल्युशन्स == महाराष्ट्रात श्रवणदोषावर उपचार आणि साहाय्य करण्यासाठी '''<nowiki/>'[[इअर मार्ट हेअरिंग सोल्युशन्स]]'''' ही संस्था अग्रगण्य आहे. * '''व्याप्ती:''' ही संस्था पुणे, मुंबई, नागपूर, छत्रपती संभाजीनगर आणि इतर महत्त्वाच्या शहरांसह संपूर्ण महाराष्ट्रात सेवा देते. * '''वैशिष्ट्ये:''' आधुनिक उपकरणांद्वारे श्रवण तपासणी, जागतिक दर्जाची [[श्रवण यंत्र|श्रवणयंत्रे]] आणि तज्ज्ञ [[ऑडिओलॉजिस्ट]]<nowiki/>चे मार्गदर्शन येथे उपलब्ध करून दिले जाते. ग्रामीण भागातील रुग्णांपर्यंत पोहोचण्यासाठी ही संस्था विशेष प्रयत्नशील आहे. ---- == प्रतिबंधात्मक काळजी == * मोठ्या आवाजाच्या ठिकाणी इअर प्लगचा वापर करा. * कानात तीक्ष्ण वस्तू, काड्या किंवा तेल घालू नका. * श्रवणशक्तीत थोडाही बदल जाणवल्यास त्वरित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्या. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{वर्ग}} 337s80ofpy5lad643o8iwnthbbqf57x 4 379637 2688136 2684124 2026-06-08T15:47:00Z Umesh Vaghela 20287 2688136 wikitext text/x-wiki == भगवानजी वाघेला == भगवानजी दामजी वाघेला (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश वाघेला आणि गिरीश वाघेला) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी स्वतःचा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राट (Construction Contractor) व्यवसाय सुरू केला. त्याच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. • औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. • औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. • पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === ==== १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) ==== पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षेह स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. ===== २. आरोग्य सेवा ===== पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने 'संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. ===== ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य ===== • ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. • आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. • निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. • संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. ४. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: • आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. • निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. • मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. • निगडी येथील भवानी माता मंदिर. ===== ५. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन ===== बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. 9epuqce07m1m4p4m9u84n19xkkmf82q 2688137 2688136 2026-06-08T15:50:16Z Umesh Vaghela 20287 /* ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य */ 2688137 wikitext text/x-wiki == भगवानजी वाघेला == भगवानजी दामजी वाघेला (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश वाघेला आणि गिरीश वाघेला) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी स्वतःचा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राट (Construction Contractor) व्यवसाय सुरू केला. त्याच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. • औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. • औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. • पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === ==== १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) ==== पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षेह स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. ===== २. आरोग्य सेवा ===== पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने 'संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. ===== ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य ===== ## ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. ##* आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. ##* निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. ##* संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. ##* मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान ##* त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: ##* आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. ##* निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. ##* मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. ##* निगडी येथील भवानी माता मंदिर. ===== ५. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन ===== बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. kdrtpc0l1yjksgk0cwndwydm9dkbumr 2688139 2688137 2026-06-08T15:54:01Z Umesh Vaghela 20287 /* व्यावसायिक कारकीर्द */ 2688139 wikitext text/x-wiki == भगवानजी वाघेला == भगवानजी दामजी वाघेला (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश वाघेला आणि गिरीश वाघेला) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी स्वतःचा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राट (Construction Contractor) व्यवसाय सुरू केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === ==== १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) ==== पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षेह स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. ===== २. आरोग्य सेवा ===== पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने 'संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. ===== ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य ===== ## ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. ##* आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. ##* निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. ##* संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. ##* मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान ##* त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: ##* आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. ##* निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. ##* मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. ##* निगडी येथील भवानी माता मंदिर. ===== ५. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन ===== बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. dl7e5veu3e4zd1m62gqzawh7nisfzrr 2688140 2688139 2026-06-08T15:55:18Z Umesh Vaghela 20287 /* भगवानजी वाघेला */ 2688140 wikitext text/x-wiki == <big>^{भगवानजी वाघेला}</big> == भगवानजी दामजी वाघेला (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश वाघेला आणि गिरीश वाघेला) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी स्वतःचा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राट (Construction Contractor) व्यवसाय सुरू केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === ==== १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) ==== पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षेह स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. ===== २. आरोग्य सेवा ===== पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने 'संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. ===== ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य ===== ## ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. ##* आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. ##* निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. ##* संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. ##* मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान ##* त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: ##* आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. ##* निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. ##* मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. ##* निगडी येथील भवानी माता मंदिर. ===== ५. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन ===== बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. eyzdr3t0kwgdpe7ajs2en1p18bha7xa 2688141 2688140 2026-06-08T15:58:57Z Umesh Vaghela 20287 /* भगवानजी वाघेला */ 2688141 wikitext text/x-wiki ''' == भगवानजी वाघेला == ''' <big>भगवानजी दामजी वाघेला</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश वाघेला आणि गिरीश वाघेला) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी स्वतःचा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राट (Construction Contractor) व्यवसाय सुरू केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === ==== १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) ==== पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षेह स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. ===== २. आरोग्य सेवा ===== पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने 'संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. ===== ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य ===== ## ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. ##* आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. ##* निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. ##* संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. ##* मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान ##* त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: ##* आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. ##* निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. ##* मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. ##* निगडी येथील भवानी माता मंदिर. ===== ५. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन ===== बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. 6q15fwd862pjzkj30e1p483gqomq619 2688142 2688141 2026-06-08T16:01:33Z Umesh Vaghela 20287 /* वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण */ 2688142 wikitext text/x-wiki ''' == भगवानजी वाघेला == ''' <big>भगवानजी दामजी वाघेला</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी स्वतःचा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राट (Construction Contractor) व्यवसाय सुरू केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === ==== १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) ==== पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षेह स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. ===== २. आरोग्य सेवा ===== पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने 'संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. ===== ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य ===== ## ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. ##* आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. ##* निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. ##* संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. ##* मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान ##* त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: ##* आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. ##* निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. ##* मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. ##* निगडी येथील भवानी माता मंदिर. ===== ५. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन ===== बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. o08p23b8e2ktfey7ylro3zfmkltju65 2688144 2688142 2026-06-08T16:04:32Z Umesh Vaghela 20287 /* २. आरोग्य सेवा */ 2688144 wikitext text/x-wiki ''' == भगवानजी वाघेला == ''' <big>भगवानजी दामजी वाघेला</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी स्वतःचा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राट (Construction Contractor) व्यवसाय सुरू केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === ==== १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) ==== पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षेह स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. ===== २. आरोग्य सेवा ===== पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. ===== ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य ===== ## ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. ##* आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. ##* निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. ##* संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. ##* मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान ##* त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: ##* आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. ##* निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. ##* मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. ##* निगडी येथील भवानी माता मंदिर. ===== ५. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन ===== बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. 2hh37b8ogt6ebn7ixfjn1jqjybkdszt 2688145 2688144 2026-06-08T16:13:11Z Umesh Vaghela 20287 /* भगवानजी वाघेला */ 2688145 wikitext text/x-wiki ''' == भगवानजी वाघेला == ''' <big>भगवानजी दामजी वाघेला</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी स्वतःचा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राट (Construction Contractor) व्यवसाय सुरू केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === ==== १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) ==== पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षेह स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. ===== २. आरोग्य सेवा ===== पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. ===== ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य ===== ## ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. ##* आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. ##* निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. ##* संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. ##* मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान ##* त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: ##* आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. ##* निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. ##* मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. ##* निगडी येथील भवानी माता मंदिर. ===== ५. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन ===== बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == संदर्भ आणि नोंदी == 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. *महाराष्ट्र टाइम्स* (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई” दैनिक सकाळ. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). दैनिक सकाळ. https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. दैनिक सकाळ (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती). 4. 'गरवी गुजरात समाज' पुरस्कार सोहळा वृत्त (२०१७). 5. जलाराम सत्संग मंडळ, आळंदी - अमृत व रुक्मिणी योजना j5e6b6agjrrnc1oxbh8t978m8tt0o3p 2688146 2688145 2026-06-08T16:14:35Z Umesh Vaghela 20287 /* संदर्भ आणि नोंदी */ 2688146 wikitext text/x-wiki ''' == भगवानजी वाघेला == ''' <big>भगवानजी दामजी वाघेला</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी स्वतःचा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राट (Construction Contractor) व्यवसाय सुरू केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === ==== १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) ==== पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षेह स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. ===== २. आरोग्य सेवा ===== पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. ===== ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य ===== ## ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. ##* आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. ##* निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. ##* संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. ##* मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान ##* त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: ##* आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. ##* निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. ##* मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. ##* निगडी येथील भवानी माता मंदिर. ===== ५. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन ===== बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == संदर्भ आणि नोंदी == 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. *महाराष्ट्र टाइम्स* (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई” दैनिक सकाळ. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). दैनिक सकाळ. https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. दैनिक सकाळ (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती). gvvnd0ookhwuijn5r62q05gto3d51tw 2688147 2688146 2026-06-08T16:16:35Z Umesh Vaghela 20287 /* ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य */ 2688147 wikitext text/x-wiki ''' == भगवानजी वाघेला == ''' <big>भगवानजी दामजी वाघेला</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी स्वतःचा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राट (Construction Contractor) व्यवसाय सुरू केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === ==== १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) ==== पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षेह स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. ===== २. आरोग्य सेवा ===== पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. ===== ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य ===== ## ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. ##* आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. ##* निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. ##* संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. === ##* मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान === ##* त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: ##* आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. ##* निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. ##* मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. ##* निगडी येथील भवानी माता मंदिर. ===== ५. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन ===== बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == संदर्भ आणि नोंदी == 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. *महाराष्ट्र टाइम्स* (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई” दैनिक सकाळ. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). दैनिक सकाळ. https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. दैनिक सकाळ (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती). f4e57bqabg253gvd7iel186zboqq4bc 2688148 2688147 2026-06-08T16:17:53Z Umesh Vaghela 20287 /* ##* मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान */ 2688148 wikitext text/x-wiki ''' == भगवानजी वाघेला == ''' <big>भगवानजी दामजी वाघेला</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी स्वतःचा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राट (Construction Contractor) व्यवसाय सुरू केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === ==== १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) ==== पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षेह स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. ===== २. आरोग्य सेवा ===== पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. ===== ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य ===== ## ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. ##* आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. ##* निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. ##* संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. ===मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान=== ##* त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: ##* आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. ##* निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. ##* मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. ##* निगडी येथील भवानी माता मंदिर. === पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन === बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == संदर्भ आणि नोंदी == 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. *महाराष्ट्र टाइम्स* (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई” दैनिक सकाळ. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). दैनिक सकाळ. https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. दैनिक सकाळ (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती). oe3s5m6gwivga56ovnnu8cvqh6jw23s 2688149 2688148 2026-06-08T16:18:16Z Umesh Vaghela 20287 /* पुरस्कार आणि सन्मान */ 2688149 wikitext text/x-wiki ''' == भगवानजी वाघेला == ''' <big>भगवानजी दामजी वाघेला</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी स्वतःचा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राट (Construction Contractor) व्यवसाय सुरू केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === ==== १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) ==== पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षेह स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. ===== २. आरोग्य सेवा ===== पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. ===== ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य ===== ## ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. ##* आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. ##* निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. ##* संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. ===मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान=== ##* त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: ##* आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. ##* निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. ##* मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. ##* निगडी येथील भवानी माता मंदिर. === पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन === बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == संदर्भ आणि नोंदी == 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. *महाराष्ट्र टाइम्स* (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई” दैनिक सकाळ. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). दैनिक सकाळ. https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. दैनिक सकाळ (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती). 6q52eof2gxtk7j6xkg6xy86135hi8c1 2688150 2688149 2026-06-08T16:18:57Z Umesh Vaghela 20287 /* मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान */ 2688150 wikitext text/x-wiki ''' == भगवानजी वाघेला == ''' <big>भगवानजी दामजी वाघेला</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी स्वतःचा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राट (Construction Contractor) व्यवसाय सुरू केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === ==== १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) ==== पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षेह स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. ===== २. आरोग्य सेवा ===== पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. ===== ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य ===== ## ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. ##* आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. ##* निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. ##* संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. ====मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान==== ##* त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: ##* आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. ##* निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. ##* मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. ##* निगडी येथील भवानी माता मंदिर. === पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन === बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == संदर्भ आणि नोंदी == 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. *महाराष्ट्र टाइम्स* (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई” दैनिक सकाळ. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). दैनिक सकाळ. https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. दैनिक सकाळ (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती). lce9h6uuex8sae6mh2m6fmaged78hcf 2688151 2688150 2026-06-08T16:19:16Z Umesh Vaghela 20287 /* पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन */ 2688151 wikitext text/x-wiki ''' == भगवानजी वाघेला == ''' <big>भगवानजी दामजी वाघेला</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी स्वतःचा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राट (Construction Contractor) व्यवसाय सुरू केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === ==== १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) ==== पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षेह स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. ===== २. आरोग्य सेवा ===== पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. ===== ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य ===== ## ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. ##* आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. ##* निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. ##* संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. ====मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान==== ##* त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: ##* आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. ##* निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. ##* मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. ##* निगडी येथील भवानी माता मंदिर. ==== पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन ==== बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == संदर्भ आणि नोंदी == 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. *महाराष्ट्र टाइम्स* (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई” दैनिक सकाळ. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). दैनिक सकाळ. https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. दैनिक सकाळ (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती). ttt6ohgkormjaja4is7f2css2xq1f6e 2688152 2688151 2026-06-08T16:20:00Z Umesh Vaghela 20287 /* मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान */ 2688152 wikitext text/x-wiki ''' == भगवानजी वाघेला == ''' <big>भगवानजी दामजी वाघेला</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी स्वतःचा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राट (Construction Contractor) व्यवसाय सुरू केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === ==== १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) ==== पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षेह स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. ===== २. आरोग्य सेवा ===== पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. ===== ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य ===== ## ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. ##* आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. ##* निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. ##* संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. ====4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान==== ##* त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: ##* आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. ##* निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. ##* मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. ##* निगडी येथील भवानी माता मंदिर. ==== पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन ==== बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == संदर्भ आणि नोंदी == 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. *महाराष्ट्र टाइम्स* (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई” दैनिक सकाळ. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). दैनिक सकाळ. https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. दैनिक सकाळ (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती). b5zvbde7rlcwpwzkveh9dp868bfthl6 2688153 2688152 2026-06-08T16:21:07Z Umesh Vaghela 20287 /* १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) */ 2688153 wikitext text/x-wiki ''' == भगवानजी वाघेला == ''' <big>भगवानजी दामजी वाघेला</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी स्वतःचा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राट (Construction Contractor) व्यवसाय सुरू केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === ==== १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) ==== पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. ===== २. आरोग्य सेवा ===== पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. ===== ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य ===== ## ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. ##* आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. ##* निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. ##* संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. ====4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान==== ##* त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: ##* आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. ##* निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. ##* मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. ##* निगडी येथील भवानी माता मंदिर. ==== पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन ==== बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == संदर्भ आणि नोंदी == 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. *महाराष्ट्र टाइम्स* (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई” दैनिक सकाळ. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). दैनिक सकाळ. https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. दैनिक सकाळ (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती). bej58c42jlce86q0lnv5mph2nhe1otc 2688154 2688153 2026-06-08T16:21:46Z Umesh Vaghela 20287 /* भगवानजी वाघेला */ 2688154 wikitext text/x-wiki ''' == <big>भगवानजी वाघेला</big> == ''' <big>भगवानजी दामजी वाघेला</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी स्वतःचा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राट (Construction Contractor) व्यवसाय सुरू केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === ==== १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) ==== पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. ===== २. आरोग्य सेवा ===== पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. ===== ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य ===== ## ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. ##* आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. ##* निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. ##* संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. ====4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान==== ##* त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: ##* आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. ##* निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. ##* मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. ##* निगडी येथील भवानी माता मंदिर. ==== पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन ==== बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == संदर्भ आणि नोंदी == 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. *महाराष्ट्र टाइम्स* (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई” दैनिक सकाळ. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). दैनिक सकाळ. https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. दैनिक सकाळ (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती). 0uwp6crbmbsmo1ymwivh900dh162bva 2688155 2688154 2026-06-08T16:24:48Z Umesh Vaghela 20287 /* संदर्भ आणि नोंदी */ 2688155 wikitext text/x-wiki ''' == <big>भगवानजी वाघेला</big> == ''' <big>भगवानजी दामजी वाघेला</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी स्वतःचा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राट (Construction Contractor) व्यवसाय सुरू केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === ==== १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) ==== पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. ===== २. आरोग्य सेवा ===== पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. ===== ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य ===== ## ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. ##* आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. ##* निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. ##* संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. ====4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान==== ##* त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: ##* आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. ##* निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. ##* मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. ##* निगडी येथील भवानी माता मंदिर. ==== पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन ==== बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == संदर्भ आणि नोंदी == 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. महाराष्ट्र टाइम्स (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई” दै. सकाळ. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). सकाळ. https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती). 20ilagp2firioqq9hu91s1p3jq310sh 2688156 2688155 2026-06-08T16:26:40Z Umesh Vaghela 20287 /* संदर्भ आणि नोंदी */ 2688156 wikitext text/x-wiki ''' == <big>भगवानजी वाघेला</big> == ''' <big>भगवानजी दामजी वाघेला</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी स्वतःचा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राट (Construction Contractor) व्यवसाय सुरू केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === ==== १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) ==== पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. ===== २. आरोग्य सेवा ===== पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. ===== ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य ===== ## ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. ##* आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. ##* निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. ##* संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. ====4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान==== ##* त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: ##* आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. ##* निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. ##* मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. ##* निगडी येथील भवानी माता मंदिर. ==== पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन ==== बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == संदर्भ आणि नोंदी == 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. महाराष्ट्र टाइम्स (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई”. सकाळ. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). सकाळ. https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती). jdn0im6e2bfm1j96cz2nqmvpct7kcfj 2688157 2688156 2026-06-08T16:44:51Z Umesh Vaghela 20287 /* संदर्भ आणि नोंदी */ 2688157 wikitext text/x-wiki ''' == <big>भगवानजी वाघेला</big> == ''' <big>भगवानजी दामजी वाघेला</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी स्वतःचा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राट (Construction Contractor) व्यवसाय सुरू केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === ==== १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) ==== पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. ===== २. आरोग्य सेवा ===== पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. ===== ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य ===== ## ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. ##* आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. ##* निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. ##* संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. ====4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान==== ##* त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: ##* आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. ##* निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. ##* मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. ##* निगडी येथील भवानी माता मंदिर. ==== पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन ==== बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == संदर्भ आणि नोंदी == 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. महाराष्ट्र टाइम्स (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. spdmbx9b2wujr931v1vghby8zm3zu58 2688158 2688157 2026-06-08T16:47:58Z Umesh Vaghela 20287 /* ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य */ 2688158 wikitext text/x-wiki ''' == <big>भगवानजी वाघेला</big> == ''' <big>भगवानजी दामजी वाघेला</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी स्वतःचा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राट (Construction Contractor) व्यवसाय सुरू केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === ==== १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) ==== पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. ===== २. आरोग्य सेवा ===== पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. ===== ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य ===== * ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. * आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. * निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. * संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. ====4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान==== ##* त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: ##* आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. ##* निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. ##* मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. ##* निगडी येथील भवानी माता मंदिर. ==== पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन ==== बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == संदर्भ आणि नोंदी == 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. महाराष्ट्र टाइम्स (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. jyflcsbd4pgg9yuo6801xpab505pymf 2688159 2688158 2026-06-08T16:49:30Z Umesh Vaghela 20287 /* 4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान */ 2688159 wikitext text/x-wiki ''' == <big>भगवानजी वाघेला</big> == ''' <big>भगवानजी दामजी वाघेला</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी स्वतःचा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राट (Construction Contractor) व्यवसाय सुरू केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === ==== १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) ==== पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. ===== २. आरोग्य सेवा ===== पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. ===== ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य ===== * ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. * आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. * निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. * संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. ====4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान==== * त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: * आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. * निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. * मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. * निगडी येथील भवानी माता मंदिर. ==== पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन ==== बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == संदर्भ आणि नोंदी == 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. महाराष्ट्र टाइम्स (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. sx3o6ff7qayd6ou6m25c5m1adfiahyh 2688160 2688159 2026-06-08T16:54:15Z Umesh Vaghela 20287 /* सामाजिक आणि धार्मिक योगदान */ 2688160 wikitext text/x-wiki ''' == <big>भगवानजी वाघेला</big> == ''' <big>भगवानजी दामजी वाघेला</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी स्वतःचा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राट (Construction Contractor) व्यवसाय सुरू केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === === १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) === पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. === २. आरोग्य सेवा === पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. === ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य === * ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. * आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. * निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. * संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. === 4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान === * त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: * आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. * निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. * मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. * निगडी येथील भवानी माता मंदिर. === पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन === बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == संदर्भ आणि नोंदी == 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. महाराष्ट्र टाइम्स (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. bm64ee9jwgqw4qw4icd4bc7ymrzezhx 2688161 2688160 2026-06-08T16:55:59Z Umesh Vaghela 20287 /* पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन */ 2688161 wikitext text/x-wiki ''' == <big>भगवानजी वाघेला</big> == ''' <big>भगवानजी दामजी वाघेला</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी स्वतःचा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राट (Construction Contractor) व्यवसाय सुरू केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === === १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) === पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. === २. आरोग्य सेवा === पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. === ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य === * ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. * आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. * निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. * संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. === 4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान === * त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: * आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. * निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. * मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. * निगडी येथील भवानी माता मंदिर. === 5. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन === बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == संदर्भ आणि नोंदी == 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. महाराष्ट्र टाइम्स (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. kf0gw23twn109uiqewib6r63jlr4f50 2688164 2688161 2026-06-08T17:01:39Z Umesh Vaghela 20287 /* भगवानजी वाघेला */ 2688164 wikitext text/x-wiki ''' == <big><big>'''भगवानजी वाघेला'''</big></big> == ''' <big>'''भगवानजी दामजी वाघेला'''</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी स्वतःचा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राट (Construction Contractor) व्यवसाय सुरू केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === === १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) === पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. === २. आरोग्य सेवा === पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. === ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य === * ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. * आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. * निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. * संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. === 4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान === * त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: * आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. * निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. * मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. * निगडी येथील भवानी माता मंदिर. === 5. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन === बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == संदर्भ आणि नोंदी == 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. महाराष्ट्र टाइम्स (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. fbn2txsz972xe5knuxko932zjwjm086 2688166 2688164 2026-06-08T17:07:03Z Umesh Vaghela 20287 /* संदर्भ आणि नोंदी */ 2688166 wikitext text/x-wiki ''' == <big><big>'''भगवानजी वाघेला'''</big></big> == ''' <big>'''भगवानजी दामजी वाघेला'''</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी स्वतःचा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राट (Construction Contractor) व्यवसाय सुरू केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === === १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) === पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. === २. आरोग्य सेवा === पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. === ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य === * ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. * आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. * निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. * संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. === 4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान === * त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: * आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. * निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. * मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. * निगडी येथील भवानी माता मंदिर. === 5. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन === बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == '''संदर्भ'''== 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. महाराष्ट्र टाइम्स (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. 6pmv2vhn5398fqw50bt7gxthb3jc6ii 2688167 2688166 2026-06-08T17:15:26Z Umesh Vaghela 20287 /* व्यावसायिक कारकीर्द */ 2688167 wikitext text/x-wiki ''' == <big><big>'''भगवानजी वाघेला'''</big></big> == ''' <big>'''भगवानजी दामजी वाघेला'''</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी जलाराम कंस्ट्रक्शन कंपनीची स्थापना करुन स्वत:चा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राटदार (Construction Contractor) व्यवसाय सुरु केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === === १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) === पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. === २. आरोग्य सेवा === पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. === ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य === * ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. * आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. * निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. * संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. === 4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान === * त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: * आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. * निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. * मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. * निगडी येथील भवानी माता मंदिर. === 5. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन === बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == '''संदर्भ'''== 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. महाराष्ट्र टाइम्स (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. 8j2ymsucxjzznx2u3s1hht77lxd1hlm 2688168 2688167 2026-06-08T17:17:07Z Umesh Vaghela 20287 /* व्यावसायिक कारकीर्द */ 2688168 wikitext text/x-wiki ''' == <big><big>'''भगवानजी वाघेला'''</big></big> == ''' <big>'''भगवानजी दामजी वाघेला'''</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी जलाराम कंस्ट्रक्शन कंपनीची स्थापना करुन स्वत:चा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राटदार (Construction Contractor)आणि जलाराम टाईल्स ऍन्ड फ्लॉर फिनिशिंग वर्क्स व्यवसाय सुरु केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === === १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) === पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. === २. आरोग्य सेवा === पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. === ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य === * ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. * आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. * निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. * संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. === 4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान === * त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: * आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. * निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. * मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. * निगडी येथील भवानी माता मंदिर. === 5. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन === बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == '''संदर्भ'''== 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. महाराष्ट्र टाइम्स (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. jfz1k4mwkhrnjvjw084e1jiiupcg2pv 2688169 2688168 2026-06-08T17:20:37Z Umesh Vaghela 20287 /* व्यावसायिक कारकीर्द */ 2688169 wikitext text/x-wiki ''' == <big><big>'''भगवानजी वाघेला'''</big></big> == ''' <big>'''भगवानजी दामजी वाघेला'''</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी जलाराम कंस्ट्रक्शन कंपनीची स्थापना करुन स्वत:चा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राटदार (Construction Contractor) आणि जलाराम टाईल्स ऍन्ड फ्लॉर फिनिशिंग वर्क्स व्यवसाय सुरु केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. त्यांनी अनेकांना कामाचे प्रशिक्षण आणि मागेल त्याला रोजगार दिला. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === === १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) === पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. === २. आरोग्य सेवा === पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. === ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य === * ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. * आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. * निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. * संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. === 4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान === * त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: * आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. * निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. * मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. * निगडी येथील भवानी माता मंदिर. === 5. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन === बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == '''संदर्भ'''== 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. महाराष्ट्र टाइम्स (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. khn9rm20vsnpkwxhnb0amfx2bzzl4a4 2688171 2688169 2026-06-08T17:27:38Z Umesh Vaghela 20287 /* संदर्भ */ 2688171 wikitext text/x-wiki ''' == <big><big>'''भगवानजी वाघेला'''</big></big> == ''' <big>'''भगवानजी दामजी वाघेला'''</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी जलाराम कंस्ट्रक्शन कंपनीची स्थापना करुन स्वत:चा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राटदार (Construction Contractor) आणि जलाराम टाईल्स ऍन्ड फ्लॉर फिनिशिंग वर्क्स व्यवसाय सुरु केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. त्यांनी अनेकांना कामाचे प्रशिक्षण आणि मागेल त्याला रोजगार दिला. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === === १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) === पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. === २. आरोग्य सेवा === पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. === ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य === * ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. * आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. * निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. * संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. === 4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान === * त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: * आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. * निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. * मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. * निगडी येथील भवानी माता मंदिर. === 5. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन === बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == '''संदर्भ'''== 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. महाराष्ट्र टाइम्स (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. https://epaper.esakal.com/smartepaper/ui/home.aspx?q=Pune/PCMC-Today/2026-02-27/4 qjing7do2zw06ijkebdfwgxmuwmgi3c 2688172 2688171 2026-06-08T17:29:24Z Umesh Vaghela 20287 /* संदर्भ */ 2688172 wikitext text/x-wiki ''' == <big><big>'''भगवानजी वाघेला'''</big></big> == ''' <big>'''भगवानजी दामजी वाघेला'''</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी जलाराम कंस्ट्रक्शन कंपनीची स्थापना करुन स्वत:चा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राटदार (Construction Contractor) आणि जलाराम टाईल्स ऍन्ड फ्लॉर फिनिशिंग वर्क्स व्यवसाय सुरु केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. त्यांनी अनेकांना कामाचे प्रशिक्षण आणि मागेल त्याला रोजगार दिला. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === === १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) === पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. === २. आरोग्य सेवा === पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. === ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य === * ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. * आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. * निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. * संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. === 4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान === * त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: * आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. * निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. * मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. * निगडी येथील भवानी माता मंदिर. === 5. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन === बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == '''संदर्भ'''== 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. महाराष्ट्र टाइम्स (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. https://epaper.esakal.com/smartepaper/ui/home.aspx?q=Pune/PCMC-Today/2026-02-27/6 12eog6u93cv1tu0o83r5kizuzziwf6k 2688173 2688172 2026-06-08T17:35:39Z Umesh Vaghela 20287 /* १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) */ 2688173 wikitext text/x-wiki ''' == <big><big>'''भगवानजी वाघेला'''</big></big> == ''' <big>'''भगवानजी दामजी वाघेला'''</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी जलाराम कंस्ट्रक्शन कंपनीची स्थापना करुन स्वत:चा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राटदार (Construction Contractor) आणि जलाराम टाईल्स ऍन्ड फ्लॉर फिनिशिंग वर्क्स व्यवसाय सुरु केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. त्यांनी अनेकांना कामाचे प्रशिक्षण आणि मागेल त्याला रोजगार दिला. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === === १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) === पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली. या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. श्री गुर्जर क्षत्रिय कडिया सेवा समाज निगडी या शिक्षण संस्थेचे ते संस्थापक विश्वस्त होते. निगडी येथे देखील त्यांनी गुजराती शाळा सुरु करण्यासाठी अनेक प्रयत्न केले. === २. आरोग्य सेवा === पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. === ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य === * ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. * आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. * निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. * संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. === 4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान === * त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: * आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. * निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. * मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. * निगडी येथील भवानी माता मंदिर. === 5. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन === बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == '''संदर्भ'''== 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. महाराष्ट्र टाइम्स (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. https://epaper.esakal.com/smartepaper/ui/home.aspx?q=Pune/PCMC-Today/2026-02-27/6 db4ozj9l451dsvf4m16f1ol81c2zz1e 2688174 2688173 2026-06-08T17:59:41Z Umesh Vaghela 20287 /* भगवानजी वाघेला */ 2688174 wikitext text/x-wiki ''' == <big><big>'''भगवानजी वाघेला'''</big></big> == ''' <big>'''भगवानजी दामजी वाघेला'''</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका ([[https://www.pcmcindia.gov.in/|PCMC]][[https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224]]) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC) कंपनीत काम केले. त्यानंतर त्यांनी जलाराम कंस्ट्रक्शन कंपनीची स्थापना करुन स्वत:चा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राटदार (Construction Contractor) आणि जलाराम टाईल्स ऍन्ड फ्लॉर फिनिशिंग वर्क्स व्यवसाय सुरु केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. त्यांनी अनेकांना कामाचे प्रशिक्षण आणि मागेल त्याला रोजगार दिला. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === === १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) === पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली.[[https://epaper.esakal.com/smartepaper/ui/home.aspx?q=Pune/PCMC-Today/2026-02-27/6]] या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. श्री गुर्जर क्षत्रिय कडिया सेवा समाज निगडी या शिक्षण संस्थेचे ते संस्थापक विश्वस्त होते. निगडी येथे देखील त्यांनी गुजराती शाळा सुरु करण्यासाठी अनेक प्रयत्न केले. === २. आरोग्य सेवा === पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. === ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य === * ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. * आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. * निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. * संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. === 4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान === * त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: * आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. * निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. * मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. * निगडी येथील भवानी माता मंदिर. === 5. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन === बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == '''संदर्भ'''== 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. महाराष्ट्र टाइम्स (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. https://epaper.esakal.com/smartepaper/ui/home.aspx?q=Pune/PCMC-Today/2026-02-27/6 kwvxdauh42zsp8cvuzvrr4bf8xt6yvq 2688175 2688174 2026-06-08T18:05:43Z Umesh Vaghela 20287 /* व्यावसायिक कारकीर्द */ 2688175 wikitext text/x-wiki ''' == <big><big>'''भगवानजी वाघेला'''</big></big> == ''' <big>'''भगवानजी दामजी वाघेला'''</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका ([[https://www.pcmcindia.gov.in/|PCMC]][[https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224]]) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे जामनगर जिल्ह्यातील बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC)कंपनीत[https://rbccprojects.com/] काम केले. त्यानंतर त्यांनी जलाराम कंस्ट्रक्शन कंपनीची स्थापना करुन स्वत:चा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राटदार (Construction Contractor) आणि जलाराम टाईल्स ऍन्ड फ्लॉर फिनिशिंग वर्क्स व्यवसाय सुरु केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला[[https://en.wikipedia.org/wiki/Lila_Poonawalla ]] यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. त्यांनी अनेकांना कामाचे प्रशिक्षण आणि मागेल त्याला रोजगार दिला. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === === १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) === पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली.[[https://epaper.esakal.com/smartepaper/ui/home.aspx?q=Pune/PCMC-Today/2026-02-27/6]] या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. श्री गुर्जर क्षत्रिय कडिया सेवा समाज निगडी या शिक्षण संस्थेचे ते संस्थापक विश्वस्त होते. निगडी येथे देखील त्यांनी गुजराती शाळा सुरु करण्यासाठी अनेक प्रयत्न केले. === २. आरोग्य सेवा === पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. === ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य === * ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. * आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. * निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. * संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. === 4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान === * त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: * आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. * निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. * मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. * निगडी येथील भवानी माता मंदिर. === 5. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन === बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == '''संदर्भ'''== 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. महाराष्ट्र टाइम्स (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. https://epaper.esakal.com/smartepaper/ui/home.aspx?q=Pune/PCMC-Today/2026-02-27/6 pa1xhoig6kzjn7jaavpmb14hvtk9yoj 2688176 2688175 2026-06-08T18:12:30Z Umesh Vaghela 20287 /* वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण */ 2688176 wikitext text/x-wiki ''' == <big><big>'''भगवानजी वाघेला'''</big></big> == ''' <big>'''भगवानजी दामजी वाघेला'''</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका ([[https://www.pcmcindia.gov.in/|PCMC]][[https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224]]) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे [[जामनगर जिल्ह्यातील]] बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC)कंपनीत[https://rbccprojects.com/] काम केले. त्यानंतर त्यांनी जलाराम कंस्ट्रक्शन कंपनीची स्थापना करुन स्वत:चा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राटदार (Construction Contractor) आणि जलाराम टाईल्स ऍन्ड फ्लॉर फिनिशिंग वर्क्स व्यवसाय सुरु केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला[[https://en.wikipedia.org/wiki/Lila_Poonawalla ]] यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. त्यांनी अनेकांना कामाचे प्रशिक्षण आणि मागेल त्याला रोजगार दिला. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === === १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) === पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली.[[https://epaper.esakal.com/smartepaper/ui/home.aspx?q=Pune/PCMC-Today/2026-02-27/6]] या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. श्री गुर्जर क्षत्रिय कडिया सेवा समाज निगडी या शिक्षण संस्थेचे ते संस्थापक विश्वस्त होते. निगडी येथे देखील त्यांनी गुजराती शाळा सुरु करण्यासाठी अनेक प्रयत्न केले. === २. आरोग्य सेवा === पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. === ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य === * ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. * आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. * निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. * संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. === 4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान === * त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: * आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. * निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. * मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. * निगडी येथील भवानी माता मंदिर. === 5. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन === बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == '''संदर्भ'''== 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. महाराष्ट्र टाइम्स (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. https://epaper.esakal.com/smartepaper/ui/home.aspx?q=Pune/PCMC-Today/2026-02-27/6 1ramhizukn9d6kwi0xzrrrbu2egx2jx 2688177 2688176 2026-06-08T18:19:29Z Umesh Vaghela 20287 /* भगवानजी वाघेला */ 2688177 wikitext text/x-wiki ''' == <big><big>'''भगवानजी वाघेला'''</big></big> == ''' <big>'''भगवानजी दामजी वाघेला'''</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका ([[https://www.pcmcindia.gov.in/|PCMC]][[https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224]]) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे [[जामनगर जिल्ह्यातील]] बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC)कंपनीत[https://rbccprojects.com/] काम केले. त्यानंतर त्यांनी जलाराम कंस्ट्रक्शन कंपनीची स्थापना करुन स्वत:चा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राटदार (Construction Contractor) आणि जलाराम टाईल्स ऍन्ड फ्लॉर फिनिशिंग वर्क्स व्यवसाय सुरु केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला[[https://en.wikipedia.org/wiki/Lila_Poonawalla ]] यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. त्यांनी अनेकांना कामाचे प्रशिक्षण आणि मागेल त्याला रोजगार दिला. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === === १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) === पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली.[[https://epaper.esakal.com/smartepaper/ui/home.aspx?q=Pune/PCMC-Today/2026-02-27/6]] या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. श्री गुर्जर क्षत्रिय कडिया सेवा समाज निगडी या शिक्षण संस्थेचे ते संस्थापक विश्वस्त होते. निगडी येथे देखील त्यांनी गुजराती शाळा सुरु करण्यासाठी अनेक प्रयत्न केले. === २. आरोग्य सेवा === पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. === ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य === * ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. * आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. * निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. * संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. === 4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान === * त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: * आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. * निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. * मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. * निगडी येथील भवानी माता मंदिर. === 5. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन === बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्टा तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == '''संदर्भ'''== 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. महाराष्ट्र टाइम्स (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. https://epaper.esakal.com/smartepaper/ui/home.aspx?q=Pune/PCMC-Today/2026-02-27/6 jg2haeecnds93u4yn8psj3zo7zj7t2o 2688237 2688177 2026-06-09T07:41:47Z Umesh Vaghela 20287 /* 5. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन */ 2688237 wikitext text/x-wiki ''' == <big><big>'''भगवानजी वाघेला'''</big></big> == ''' <big>'''भगवानजी दामजी वाघेला'''</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका ([[https://www.pcmcindia.gov.in/|PCMC]][[https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224]]) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे [[जामनगर जिल्ह्यातील]] बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC)कंपनीत[https://rbccprojects.com/] काम केले. त्यानंतर त्यांनी जलाराम कंस्ट्रक्शन कंपनीची स्थापना करुन स्वत:चा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राटदार (Construction Contractor) आणि जलाराम टाईल्स ऍन्ड फ्लॉर फिनिशिंग वर्क्स व्यवसाय सुरु केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला[[https://en.wikipedia.org/wiki/Lila_Poonawalla ]] यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. त्यांनी अनेकांना कामाचे प्रशिक्षण आणि मागेल त्याला रोजगार दिला. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === === १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) === पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली.[[https://epaper.esakal.com/smartepaper/ui/home.aspx?q=Pune/PCMC-Today/2026-02-27/6]] या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. श्री गुर्जर क्षत्रिय कडिया सेवा समाज निगडी या शिक्षण संस्थेचे ते संस्थापक विश्वस्त होते. निगडी येथे देखील त्यांनी गुजराती शाळा सुरु करण्यासाठी अनेक प्रयत्न केले. === २. आरोग्य सेवा === पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. === ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य === * ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. * आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. * निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. * संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. === 4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान === * त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: * आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. * निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. * मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. * निगडी येथील भवानी माता मंदिर. === 5. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन === बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्ट तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील 'गरवी गुजरात समाज' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == '''संदर्भ'''== 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. महाराष्ट्र टाइम्स (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. https://epaper.esakal.com/smartepaper/ui/home.aspx?q=Pune/PCMC-Today/2026-02-27/6 tghat0p1trf8r0mq0papzu8u8i16n7j 2688238 2688237 2026-06-09T07:45:47Z Umesh Vaghela 20287 /* पुरस्कार आणि सन्मान */ 2688238 wikitext text/x-wiki ''' == <big><big>'''भगवानजी वाघेला'''</big></big> == ''' <big>'''भगवानजी दामजी वाघेला'''</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका ([[https://www.pcmcindia.gov.in/|PCMC]][[https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224]]) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे [[जामनगर जिल्ह्यातील]] बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC)कंपनीत[https://rbccprojects.com/] काम केले. त्यानंतर त्यांनी जलाराम कंस्ट्रक्शन कंपनीची स्थापना करुन स्वत:चा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राटदार (Construction Contractor) आणि जलाराम टाईल्स ऍन्ड फ्लॉर फिनिशिंग वर्क्स व्यवसाय सुरु केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला[[https://en.wikipedia.org/wiki/Lila_Poonawalla ]] यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. त्यांनी अनेकांना कामाचे प्रशिक्षण आणि मागेल त्याला रोजगार दिला. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === === १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) === पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली.[[https://epaper.esakal.com/smartepaper/ui/home.aspx?q=Pune/PCMC-Today/2026-02-27/6]] या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. श्री गुर्जर क्षत्रिय कडिया सेवा समाज निगडी या शिक्षण संस्थेचे ते संस्थापक विश्वस्त होते. निगडी येथे देखील त्यांनी गुजराती शाळा सुरु करण्यासाठी अनेक प्रयत्न केले. === २. आरोग्य सेवा === पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. === ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य === * ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी आळंदी येथील 'जलाराम सत्संग मंडळा'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. संत जलाराम बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. * आळंदी येथील जलाराम सत्संग मंडळातर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. * निगडी येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. * संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी निगडी येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. === 4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान === * त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: * आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. * निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. * मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. * निगडी येथील भवानी माता मंदिर. === 5. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन === बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्ट तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील '[https://www.facebook.com/profile.php?id=100064867805619&sk=about_contact_and_basic_info गरवी गुजरात समाज]' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == '''संदर्भ'''== 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. महाराष्ट्र टाइम्स (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. https://epaper.esakal.com/smartepaper/ui/home.aspx?q=Pune/PCMC-Today/2026-02-27/6 sb0zub88g24lsachixdko1gwzwx99nz 2688239 2688238 2026-06-09T07:53:32Z Umesh Vaghela 20287 /* ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य */ 2688239 wikitext text/x-wiki ''' == <big><big>'''भगवानजी वाघेला'''</big></big> == ''' <big>'''भगवानजी दामजी वाघेला'''</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका ([[https://www.pcmcindia.gov.in/|PCMC]][[https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224]]) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे [[जामनगर जिल्ह्यातील]] बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC)कंपनीत[https://rbccprojects.com/] काम केले. त्यानंतर त्यांनी जलाराम कंस्ट्रक्शन कंपनीची स्थापना करुन स्वत:चा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राटदार (Construction Contractor) आणि जलाराम टाईल्स ऍन्ड फ्लॉर फिनिशिंग वर्क्स व्यवसाय सुरु केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला[[https://en.wikipedia.org/wiki/Lila_Poonawalla ]] यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. त्यांनी अनेकांना कामाचे प्रशिक्षण आणि मागेल त्याला रोजगार दिला. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === === १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) === पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली.[[https://epaper.esakal.com/smartepaper/ui/home.aspx?q=Pune/PCMC-Today/2026-02-27/6]] या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. श्री गुर्जर क्षत्रिय कडिया सेवा समाज निगडी या शिक्षण संस्थेचे ते संस्थापक विश्वस्त होते. निगडी येथे देखील त्यांनी गुजराती शाळा सुरु करण्यासाठी अनेक प्रयत्न केले. === २. आरोग्य सेवा === पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. === ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य === * ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी [[आळंदी]] येथील '[https://jalaramsatsangmandal.com जलाराम सत्संग मंडळा]'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. [[जलाराम|संत जलाराम]] बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. * आळंदी येथील [https://jalaramsatsangmandal.com/ जलाराम सत्संग मंडळा]तर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. * [[निगडी (पुणे)|निगडी]] येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. * [[संत तुकाराम |संत तुकाराम महाराज पालखी]] सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी [[निगडी (पुणे)|निगडी]] येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. === 4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान === * त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: * आळंदी येथील संत ज्ञानेश्वर महाराज मंदिर (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. * निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. * मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. * निगडी येथील भवानी माता मंदिर. === 5. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन === बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्ट तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील '[https://www.facebook.com/profile.php?id=100064867805619&sk=about_contact_and_basic_info गरवी गुजरात समाज]' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == '''संदर्भ'''== 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. महाराष्ट्र टाइम्स (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. https://epaper.esakal.com/smartepaper/ui/home.aspx?q=Pune/PCMC-Today/2026-02-27/6 ryzlsdjvofij702zgb60jgdhfrbdv7n 2688241 2688239 2026-06-09T07:56:14Z Umesh Vaghela 20287 /* 4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान */ 2688241 wikitext text/x-wiki ''' == <big><big>'''भगवानजी वाघेला'''</big></big> == ''' <big>'''भगवानजी दामजी वाघेला'''</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका ([[https://www.pcmcindia.gov.in/|PCMC]][[https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224]]) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे [[जामनगर जिल्ह्यातील]] बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC)कंपनीत[https://rbccprojects.com/] काम केले. त्यानंतर त्यांनी जलाराम कंस्ट्रक्शन कंपनीची स्थापना करुन स्वत:चा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राटदार (Construction Contractor) आणि जलाराम टाईल्स ऍन्ड फ्लॉर फिनिशिंग वर्क्स व्यवसाय सुरु केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला[[https://en.wikipedia.org/wiki/Lila_Poonawalla ]] यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. त्यांनी अनेकांना कामाचे प्रशिक्षण आणि मागेल त्याला रोजगार दिला. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === === १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) === पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली.[[https://epaper.esakal.com/smartepaper/ui/home.aspx?q=Pune/PCMC-Today/2026-02-27/6]] या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. श्री गुर्जर क्षत्रिय कडिया सेवा समाज निगडी या शिक्षण संस्थेचे ते संस्थापक विश्वस्त होते. निगडी येथे देखील त्यांनी गुजराती शाळा सुरु करण्यासाठी अनेक प्रयत्न केले. === २. आरोग्य सेवा === पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. === ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य === * ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी [[आळंदी]] येथील '[https://jalaramsatsangmandal.com जलाराम सत्संग मंडळा]'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. [[जलाराम|संत जलाराम]] बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. * आळंदी येथील [https://jalaramsatsangmandal.com/ जलाराम सत्संग मंडळा]तर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. * [[निगडी (पुणे)|निगडी]] येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. * [[संत तुकाराम |संत तुकाराम महाराज पालखी]] सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी [[निगडी (पुणे)|निगडी]] येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. === 4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान === * त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: * [[आळंदी]] येथील [[ज्ञानेश्वर|संत ज्ञानेश्वर संजीवन समाधी मंदिर]] (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि जलाराम सत्संग मंडळातील गणपती प्रतिस्थापना. * निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. * मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. * निगडी येथील भवानी माता मंदिर. === 5. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन === बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्ट तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील '[https://www.facebook.com/profile.php?id=100064867805619&sk=about_contact_and_basic_info गरवी गुजरात समाज]' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == '''संदर्भ'''== 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. महाराष्ट्र टाइम्स (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. https://epaper.esakal.com/smartepaper/ui/home.aspx?q=Pune/PCMC-Today/2026-02-27/6 1fe0jhkl1xzo097nrmbisrtiy1yspol 2688242 2688241 2026-06-09T08:03:10Z Umesh Vaghela 20287 /* 4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान */ 2688242 wikitext text/x-wiki ''' == <big><big>'''भगवानजी वाघेला'''</big></big> == ''' <big>'''भगवानजी दामजी वाघेला'''</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका ([[https://www.pcmcindia.gov.in/|PCMC]][[https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224]]) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे [[जामनगर जिल्ह्यातील]] बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC)कंपनीत[https://rbccprojects.com/] काम केले. त्यानंतर त्यांनी जलाराम कंस्ट्रक्शन कंपनीची स्थापना करुन स्वत:चा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राटदार (Construction Contractor) आणि जलाराम टाईल्स ऍन्ड फ्लॉर फिनिशिंग वर्क्स व्यवसाय सुरु केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला[[https://en.wikipedia.org/wiki/Lila_Poonawalla ]] यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. त्यांनी अनेकांना कामाचे प्रशिक्षण आणि मागेल त्याला रोजगार दिला. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === === १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) === पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली.[[https://epaper.esakal.com/smartepaper/ui/home.aspx?q=Pune/PCMC-Today/2026-02-27/6]] या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. श्री गुर्जर क्षत्रिय कडिया सेवा समाज निगडी या शिक्षण संस्थेचे ते संस्थापक विश्वस्त होते. निगडी येथे देखील त्यांनी गुजराती शाळा सुरु करण्यासाठी अनेक प्रयत्न केले. === २. आरोग्य सेवा === पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. === ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य === * ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी [[आळंदी]] येथील '[https://jalaramsatsangmandal.com जलाराम सत्संग मंडळा]'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. [[जलाराम|संत जलाराम]] बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. * आळंदी येथील [https://jalaramsatsangmandal.com/ जलाराम सत्संग मंडळा]तर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. * [[निगडी (पुणे)|निगडी]] येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. * [[संत तुकाराम |संत तुकाराम महाराज पालखी]] सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी [[निगडी (पुणे)|निगडी]] येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. === 4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान === * त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: * [[आळंदी]] येथील [[ज्ञानेश्वर|संत ज्ञानेश्वर महाराज संजीवन समाधी मंदिर]] (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) आणि [https://jalaramsatsangmandal.com जलाराम सत्संग मंडळा]तील गणपती प्रतिस्थापना. * निगडी येथील सिद्धेश्वर महादेव मंदिर, नीलकंठेश्वर मंदिर आणि सिद्धिविनायक मंदिर. * मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. * निगडी येथील भवानी माता मंदिर. === 5. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन === बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्ट तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील '[https://www.facebook.com/profile.php?id=100064867805619&sk=about_contact_and_basic_info गरवी गुजरात समाज]' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == '''संदर्भ'''== 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. महाराष्ट्र टाइम्स (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. https://epaper.esakal.com/smartepaper/ui/home.aspx?q=Pune/PCMC-Today/2026-02-27/6 8rbf1oapqftuj8lrgh4j8kabscirvge 2688245 2688242 2026-06-09T08:31:04Z Umesh Vaghela 20287 /* 4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान */ 2688245 wikitext text/x-wiki ''' == <big><big>'''भगवानजी वाघेला'''</big></big> == ''' <big>'''भगवानजी दामजी वाघेला'''</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका ([[https://www.pcmcindia.gov.in/|PCMC]][[https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224]]) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे [[जामनगर जिल्ह्यातील]] बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC)कंपनीत[https://rbccprojects.com/] काम केले. त्यानंतर त्यांनी जलाराम कंस्ट्रक्शन कंपनीची स्थापना करुन स्वत:चा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राटदार (Construction Contractor) आणि जलाराम टाईल्स ऍन्ड फ्लॉर फिनिशिंग वर्क्स व्यवसाय सुरु केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला[[https://en.wikipedia.org/wiki/Lila_Poonawalla ]] यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. त्यांनी अनेकांना कामाचे प्रशिक्षण आणि मागेल त्याला रोजगार दिला. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === === १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) === पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली.[[https://epaper.esakal.com/smartepaper/ui/home.aspx?q=Pune/PCMC-Today/2026-02-27/6]] या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. श्री गुर्जर क्षत्रिय कडिया सेवा समाज निगडी या शिक्षण संस्थेचे ते संस्थापक विश्वस्त होते. निगडी येथे देखील त्यांनी गुजराती शाळा सुरु करण्यासाठी अनेक प्रयत्न केले. === २. आरोग्य सेवा === पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. === ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य === * ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी [[आळंदी]] येथील '[https://jalaramsatsangmandal.com जलाराम सत्संग मंडळा]'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. [[जलाराम|संत जलाराम]] बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. * आळंदी येथील [https://jalaramsatsangmandal.com/ जलाराम सत्संग मंडळा]तर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. * [[निगडी (पुणे)|निगडी]] येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. * [[संत तुकाराम |संत तुकाराम महाराज पालखी]] सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी [[निगडी (पुणे)|निगडी]] येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. === 4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान === * त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: * [[आळंदी]] येथील [[ज्ञानेश्वर|संत ज्ञानेश्वर महाराज संजीवन समाधी मंदिर]] (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) केले होते. * '''आळंदी येथील मंदिर आणि मूर्ती प्रतिष्ठापना:''' [https://jalaramsatsangmandal.com जलाराम सत्संग मंडळा]च्या माध्यमातून आळंदी येथील संत [[जलाराम]] बाप्पा मंदिराच्या विकासकार्यात भगवानजी वाघेला यांचे योगदान महत्त्वपूर्ण राहिले आहे. मंदिरामध्ये गणपतीच्या एका अत्यंत वजनदार संगमरवरी मूर्तीची प्रतिष्ठापना करण्याचे नियोजित होते. मात्र, मंदिराची मर्यादित अंतर्गत जागा आणि आधुनिक क्रेन किंवा इतर यंत्रसामग्रीचा वापर करणे अशक्य असल्यामुळे मूर्ती स्थापित करणे हे एक मोठे आव्हान होते. या प्रसंगी वाघेला यांनी आपल्या अनुभवाचा आणि कल्पकतेचा वापर करत कोणत्याही आधुनिक यंत्रसामग्रीविना केवळ 'गाद्यांच्या थरांचा' (Cushioning method) वापर करण्याचे ठरवले. मूर्तीचा भार पेलण्यासाठी आणि ती हळुवारपणे सरकवण्यासाठी गाद्यांच्या साहाय्याने सुरक्षित आधार तयार करण्यात आला. त्यांनी वजन आणि केंद्रबिंदूचे (Center of Gravity) अचूक गणित मांडून, पारंपरिक कौशल्याच्या जोरावर ही वजनदार मूर्ती कोणत्याही अपघाताशिवाय किंवा संरचनेला धक्का न लावता यशस्वीरीत्या स्थापित केली. त्यांच्या या समयसूचक आणि कल्पक नियोजनाचे विशेष कौतुक करण्यात आले. * '''निगडी येथील नीलकंठेश्वर मंदिर शिवलिंग प्रतिष्ठापना''': निगडी येथील नीलकंठेश्वर मंदिराच्या उभारणीत आणि शिवलिंग प्रतिष्ठापनेत भगवानजी वाघेला यांनी महत्त्वपूर्ण तांत्रिक योगदान दिले. मंदिराच्या गर्भगृहात काळ्या पाषाणातील अत्यंत वजनदार आणि भव्य शिवलिंगाची प्रतिष्ठापना करण्याचे नियोजित होते. मात्र, गर्भगृहाच्या मुख्य दरवाजाची रुंदी आणि शिवलिंगाचा आकार (व्यास) जवळपास सारखाच असल्यामुळे, पारंपरिक पद्धतीने मूर्ती आत नेणे तांत्रिकदृष्ट्या अशक्य झाले होते. दरवाजा किंवा मंदिराच्या संरचनेला कोणताही धक्का न लावता ही कामगिरी पार पाडणे हे मोठे आव्हान होते. या कठीण प्रसंगी, वाघेला यांनी आपल्या स्थापत्य क्षेत्रातील प्रदीर्घ अनुभवाचा आणि तल्लख बुद्धिमत्तेचा वापर करून एक आगळीवेगळी तांत्रिक पद्धत अमलात आणली. त्यांनी आधुनिक किंवा जड यंत्रसामग्रीचा वापर न करता, अचूक कोनातून (Angles) जागा आणि वजनाचे गणित मांडले. स्थानिक कारागीर आणि कार्यकर्त्यांच्या साहाय्याने, अतिशय कौशल्याने आणि सुरक्षितरीत्या हे वजनदार शिवलिंग गर्भगृहात सुखरूप पोहोचवून त्याची शास्त्रोक्त प्रतिष्ठापना केली. मंदिराच्या मूळ रचनेचे संरक्षण करत केलेल्या या यशस्वी नियोजनाची आणि त्यांच्या समयसूचकतेची विशेष नोंद घेतली गेली. * मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. * **सिद्धेश्वर महादेव मंदिर:** मंदिराच्या निर्माणकार्यात आराखड्यापासून उभारणीसाठी योगदान व व्यवस्थापकीय साहाय्य दिले. * **भवानी माता मंदिर:** मंदिराच्या स्थापत्य रचनेत आणि लोकसहभागातून झालेल्या उभारणीत त्यांनी सक्रिय सहभाग नोंदवला. * **श्री सिद्धिविनायक मंदिर:** या मंदिराच्या निर्माण कार्यात स्थापत्य रचनेत आराखडा व उभारणी, देणग्यासोबतच त्यांनी प्रत्यक्ष श्रमदान करून कार्यकर्त्यांना प्रोत्साहित केले. त्यांच्या या कार्यातून केवळ धार्मिक वास्तूंची उभारणी झाली नाही, तर स्थानिक पातळीवर सामाजिक एकोपा आणि लोकसहभागाची भावना दृढ होण्यास मदत झाली. === 5. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन === बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्ट तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील '[https://www.facebook.com/profile.php?id=100064867805619&sk=about_contact_and_basic_info गरवी गुजरात समाज]' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == '''संदर्भ'''== 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. महाराष्ट्र टाइम्स (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. https://epaper.esakal.com/smartepaper/ui/home.aspx?q=Pune/PCMC-Today/2026-02-27/6 hwv3x0fhp7bslvxyurmfb09ajf145ev 2688246 2688245 2026-06-09T08:33:00Z Umesh Vaghela 20287 /* 4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान */ 2688246 wikitext text/x-wiki ''' == <big><big>'''भगवानजी वाघेला'''</big></big> == ''' <big>'''भगवानजी दामजी वाघेला'''</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका ([[https://www.pcmcindia.gov.in/|PCMC]][[https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224]]) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले (आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल, पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे [[जामनगर जिल्ह्यातील]] बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC)कंपनीत[https://rbccprojects.com/] काम केले. त्यानंतर त्यांनी जलाराम कंस्ट्रक्शन कंपनीची स्थापना करुन स्वत:चा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राटदार (Construction Contractor) आणि जलाराम टाईल्स ऍन्ड फ्लॉर फिनिशिंग वर्क्स व्यवसाय सुरु केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला[[https://en.wikipedia.org/wiki/Lila_Poonawalla ]] यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. त्यांनी अनेकांना कामाचे प्रशिक्षण आणि मागेल त्याला रोजगार दिला. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === === १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) === पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली.[[https://epaper.esakal.com/smartepaper/ui/home.aspx?q=Pune/PCMC-Today/2026-02-27/6]] या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. श्री गुर्जर क्षत्रिय कडिया सेवा समाज निगडी या शिक्षण संस्थेचे ते संस्थापक विश्वस्त होते. निगडी येथे देखील त्यांनी गुजराती शाळा सुरु करण्यासाठी अनेक प्रयत्न केले. === २. आरोग्य सेवा === पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. === ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य === * ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी [[आळंदी]] येथील '[https://jalaramsatsangmandal.com जलाराम सत्संग मंडळा]'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. [[जलाराम|संत जलाराम]] बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. * आळंदी येथील [https://jalaramsatsangmandal.com/ जलाराम सत्संग मंडळा]तर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. * [[निगडी (पुणे)|निगडी]] येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. * [[संत तुकाराम |संत तुकाराम महाराज पालखी]] सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी [[निगडी (पुणे)|निगडी]] येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. === 4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान === * त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: * [[आळंदी]] येथील [[ज्ञानेश्वर|संत ज्ञानेश्वर महाराज संजीवन समाधी मंदिर]] (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) केले होते. * '''आळंदी येथील मंदिर आणि मूर्ती प्रतिष्ठापना:''' [https://jalaramsatsangmandal.com जलाराम सत्संग मंडळा]च्या माध्यमातून आळंदी येथील संत [[जलाराम]] बाप्पा मंदिराच्या विकासकार्यात भगवानजी वाघेला यांचे योगदान महत्त्वपूर्ण राहिले आहे. मंदिरामध्ये गणपतीच्या एका अत्यंत वजनदार संगमरवरी मूर्तीची प्रतिष्ठापना करण्याचे नियोजित होते. मात्र, मंदिराची मर्यादित अंतर्गत जागा आणि आधुनिक क्रेन किंवा इतर यंत्रसामग्रीचा वापर करणे अशक्य असल्यामुळे मूर्ती स्थापित करणे हे एक मोठे आव्हान होते. या प्रसंगी वाघेला यांनी आपल्या अनुभवाचा आणि कल्पकतेचा वापर करत कोणत्याही आधुनिक यंत्रसामग्रीविना केवळ 'गाद्यांच्या थरांचा' (Cushioning method) वापर करण्याचे ठरवले. मूर्तीचा भार पेलण्यासाठी आणि ती हळुवारपणे सरकवण्यासाठी गाद्यांच्या साहाय्याने सुरक्षित आधार तयार करण्यात आला. त्यांनी वजन आणि केंद्रबिंदूचे (Center of Gravity) अचूक गणित मांडून, पारंपरिक कौशल्याच्या जोरावर ही वजनदार मूर्ती कोणत्याही अपघाताशिवाय किंवा संरचनेला धक्का न लावता यशस्वीरीत्या स्थापित केली. त्यांच्या या समयसूचक आणि कल्पक नियोजनाचे विशेष कौतुक करण्यात आले. * '''निगडी येथील नीलकंठेश्वर मंदिर शिवलिंग प्रतिष्ठापना''': निगडी येथील नीलकंठेश्वर मंदिराच्या उभारणीत आणि शिवलिंग प्रतिष्ठापनेत भगवानजी वाघेला यांनी महत्त्वपूर्ण तांत्रिक योगदान दिले. मंदिराच्या गर्भगृहात काळ्या पाषाणातील अत्यंत वजनदार आणि भव्य शिवलिंगाची प्रतिष्ठापना करण्याचे नियोजित होते. मात्र, गर्भगृहाच्या मुख्य दरवाजाची रुंदी आणि शिवलिंगाचा आकार (व्यास) जवळपास सारखाच असल्यामुळे, पारंपरिक पद्धतीने मूर्ती आत नेणे तांत्रिकदृष्ट्या अशक्य झाले होते. दरवाजा किंवा मंदिराच्या संरचनेला कोणताही धक्का न लावता ही कामगिरी पार पाडणे हे मोठे आव्हान होते. या कठीण प्रसंगी, वाघेला यांनी आपल्या स्थापत्य क्षेत्रातील प्रदीर्घ अनुभवाचा आणि तल्लख बुद्धिमत्तेचा वापर करून एक आगळीवेगळी तांत्रिक पद्धत अमलात आणली. त्यांनी आधुनिक किंवा जड यंत्रसामग्रीचा वापर न करता, अचूक कोनातून (Angles) जागा आणि वजनाचे गणित मांडले. स्थानिक कारागीर आणि कार्यकर्त्यांच्या साहाय्याने, अतिशय कौशल्याने आणि सुरक्षितरीत्या हे वजनदार शिवलिंग गर्भगृहात सुखरूप पोहोचवून त्याची शास्त्रोक्त प्रतिष्ठापना केली. मंदिराच्या मूळ रचनेचे संरक्षण करत केलेल्या या यशस्वी नियोजनाची आणि त्यांच्या समयसूचकतेची विशेष नोंद घेतली गेली. * मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. * सिद्धेश्वर महादेव मंदिर निगडी: मंदिराच्या निर्माणकार्यात आराखड्यापासून उभारणीसाठी योगदान व व्यवस्थापकीय साहाय्य दिले. * भवानी माता मंदिर: मंदिराच्या स्थापत्य रचनेत आणि लोकसहभागातून झालेल्या उभारणीत त्यांनी सक्रिय सहभाग नोंदवला. * श्री सिद्धिविनायक मंदिर: या मंदिराच्या निर्माण कार्यात स्थापत्य रचनेत आराखडा व उभारणी, देणग्यासोबतच त्यांनी प्रत्यक्ष श्रमदान करून कार्यकर्त्यांना प्रोत्साहित केले. त्यांच्या या कार्यातून केवळ धार्मिक वास्तूंची उभारणी झाली नाही, तर स्थानिक पातळीवर सामाजिक एकोपा आणि लोकसहभागाची भावना दृढ होण्यास मदत झाली. === 5. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन === बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्ट तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील '[https://www.facebook.com/profile.php?id=100064867805619&sk=about_contact_and_basic_info गरवी गुजरात समाज]' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == '''संदर्भ'''== 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. महाराष्ट्र टाइम्स (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. https://epaper.esakal.com/smartepaper/ui/home.aspx?q=Pune/PCMC-Today/2026-02-27/6 1jb88kqme216t46b6ojc9xc5i9se0ei 2688247 2688246 2026-06-09T08:41:43Z Umesh Vaghela 20287 /* वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण */ 2688247 wikitext text/x-wiki ''' == <big><big>'''भगवानजी वाघेला'''</big></big> == ''' <big>'''भगवानजी दामजी वाघेला'''</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका ([[https://www.pcmcindia.gov.in/|PCMC]][[https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224]]) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये 'गरवी गुजरात समाज' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील [[जामनगर जिल्हा|जामनगर जिल्ह्यातील]] 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले ([https://pgkmschool.org/aboutus.html पुना गुजराती केळवणी मंडळाचे] [https://schools.org.in/pune/27251800709/rcm-gujarathi-sch.html आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल], पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे [[जामनगर जिल्ह्यातील]] बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC)कंपनीत[https://rbccprojects.com/] काम केले. त्यानंतर त्यांनी जलाराम कंस्ट्रक्शन कंपनीची स्थापना करुन स्वत:चा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राटदार (Construction Contractor) आणि जलाराम टाईल्स ऍन्ड फ्लॉर फिनिशिंग वर्क्स व्यवसाय सुरु केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला[[https://en.wikipedia.org/wiki/Lila_Poonawalla ]] यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. त्यांनी अनेकांना कामाचे प्रशिक्षण आणि मागेल त्याला रोजगार दिला. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === === १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) === पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली.[[https://epaper.esakal.com/smartepaper/ui/home.aspx?q=Pune/PCMC-Today/2026-02-27/6]] या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. श्री गुर्जर क्षत्रिय कडिया सेवा समाज निगडी या शिक्षण संस्थेचे ते संस्थापक विश्वस्त होते. निगडी येथे देखील त्यांनी गुजराती शाळा सुरु करण्यासाठी अनेक प्रयत्न केले. === २. आरोग्य सेवा === पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. === ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य === * ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी [[आळंदी]] येथील '[https://jalaramsatsangmandal.com जलाराम सत्संग मंडळा]'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. [[जलाराम|संत जलाराम]] बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. * आळंदी येथील [https://jalaramsatsangmandal.com/ जलाराम सत्संग मंडळा]तर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. * [[निगडी (पुणे)|निगडी]] येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. * [[संत तुकाराम |संत तुकाराम महाराज पालखी]] सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी [[निगडी (पुणे)|निगडी]] येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. === 4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान === * त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: * [[आळंदी]] येथील [[ज्ञानेश्वर|संत ज्ञानेश्वर महाराज संजीवन समाधी मंदिर]] (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) केले होते. * '''आळंदी येथील मंदिर आणि मूर्ती प्रतिष्ठापना:''' [https://jalaramsatsangmandal.com जलाराम सत्संग मंडळा]च्या माध्यमातून आळंदी येथील संत [[जलाराम]] बाप्पा मंदिराच्या विकासकार्यात भगवानजी वाघेला यांचे योगदान महत्त्वपूर्ण राहिले आहे. मंदिरामध्ये गणपतीच्या एका अत्यंत वजनदार संगमरवरी मूर्तीची प्रतिष्ठापना करण्याचे नियोजित होते. मात्र, मंदिराची मर्यादित अंतर्गत जागा आणि आधुनिक क्रेन किंवा इतर यंत्रसामग्रीचा वापर करणे अशक्य असल्यामुळे मूर्ती स्थापित करणे हे एक मोठे आव्हान होते. या प्रसंगी वाघेला यांनी आपल्या अनुभवाचा आणि कल्पकतेचा वापर करत कोणत्याही आधुनिक यंत्रसामग्रीविना केवळ 'गाद्यांच्या थरांचा' (Cushioning method) वापर करण्याचे ठरवले. मूर्तीचा भार पेलण्यासाठी आणि ती हळुवारपणे सरकवण्यासाठी गाद्यांच्या साहाय्याने सुरक्षित आधार तयार करण्यात आला. त्यांनी वजन आणि केंद्रबिंदूचे (Center of Gravity) अचूक गणित मांडून, पारंपरिक कौशल्याच्या जोरावर ही वजनदार मूर्ती कोणत्याही अपघाताशिवाय किंवा संरचनेला धक्का न लावता यशस्वीरीत्या स्थापित केली. त्यांच्या या समयसूचक आणि कल्पक नियोजनाचे विशेष कौतुक करण्यात आले. * '''निगडी येथील नीलकंठेश्वर मंदिर शिवलिंग प्रतिष्ठापना''': निगडी येथील नीलकंठेश्वर मंदिराच्या उभारणीत आणि शिवलिंग प्रतिष्ठापनेत भगवानजी वाघेला यांनी महत्त्वपूर्ण तांत्रिक योगदान दिले. मंदिराच्या गर्भगृहात काळ्या पाषाणातील अत्यंत वजनदार आणि भव्य शिवलिंगाची प्रतिष्ठापना करण्याचे नियोजित होते. मात्र, गर्भगृहाच्या मुख्य दरवाजाची रुंदी आणि शिवलिंगाचा आकार (व्यास) जवळपास सारखाच असल्यामुळे, पारंपरिक पद्धतीने मूर्ती आत नेणे तांत्रिकदृष्ट्या अशक्य झाले होते. दरवाजा किंवा मंदिराच्या संरचनेला कोणताही धक्का न लावता ही कामगिरी पार पाडणे हे मोठे आव्हान होते. या कठीण प्रसंगी, वाघेला यांनी आपल्या स्थापत्य क्षेत्रातील प्रदीर्घ अनुभवाचा आणि तल्लख बुद्धिमत्तेचा वापर करून एक आगळीवेगळी तांत्रिक पद्धत अमलात आणली. त्यांनी आधुनिक किंवा जड यंत्रसामग्रीचा वापर न करता, अचूक कोनातून (Angles) जागा आणि वजनाचे गणित मांडले. स्थानिक कारागीर आणि कार्यकर्त्यांच्या साहाय्याने, अतिशय कौशल्याने आणि सुरक्षितरीत्या हे वजनदार शिवलिंग गर्भगृहात सुखरूप पोहोचवून त्याची शास्त्रोक्त प्रतिष्ठापना केली. मंदिराच्या मूळ रचनेचे संरक्षण करत केलेल्या या यशस्वी नियोजनाची आणि त्यांच्या समयसूचकतेची विशेष नोंद घेतली गेली. * मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. * सिद्धेश्वर महादेव मंदिर निगडी: मंदिराच्या निर्माणकार्यात आराखड्यापासून उभारणीसाठी योगदान व व्यवस्थापकीय साहाय्य दिले. * भवानी माता मंदिर: मंदिराच्या स्थापत्य रचनेत आणि लोकसहभागातून झालेल्या उभारणीत त्यांनी सक्रिय सहभाग नोंदवला. * श्री सिद्धिविनायक मंदिर: या मंदिराच्या निर्माण कार्यात स्थापत्य रचनेत आराखडा व उभारणी, देणग्यासोबतच त्यांनी प्रत्यक्ष श्रमदान करून कार्यकर्त्यांना प्रोत्साहित केले. त्यांच्या या कार्यातून केवळ धार्मिक वास्तूंची उभारणी झाली नाही, तर स्थानिक पातळीवर सामाजिक एकोपा आणि लोकसहभागाची भावना दृढ होण्यास मदत झाली. === 5. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन === बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्ट तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील '[https://www.facebook.com/profile.php?id=100064867805619&sk=about_contact_and_basic_info गरवी गुजरात समाज]' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == '''संदर्भ'''== 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. महाराष्ट्र टाइम्स (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. https://epaper.esakal.com/smartepaper/ui/home.aspx?q=Pune/PCMC-Today/2026-02-27/6 gb3613mp8tkp6rn8ny95xowy5yy1ds4 2688249 2688247 2026-06-09T08:47:27Z Umesh Vaghela 20287 2688249 wikitext text/x-wiki ''' == <big><big>'''भगवानजी वाघेला'''</big></big> == ''' <big>'''भगवानजी दामजी वाघेला'''</big> (२९ मे १९५१ – ४ जानेवारी २०२४) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड परिसरातील एक भारतीय उद्योजक, बांधकाम कंत्राटदार आणि उल्लेखनीय ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते होते. ते पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका ([[https://www.pcmcindia.gov.in/|PCMC]][[https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224]]) क्षेत्रातील पहिल्या आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळेचे सह-संस्थापक (Co-founder) होते. त्यांनी ही शाळा उभारण्यात आणि तिच्या प्रशासकीय व कायदेशीर प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. याशिवाय त्यांनी आरोग्य, अन्नदान, पर्यावरण संवर्धन आणि मंदिर स्थापत्य क्षेत्रात मोलाचे सामाजिक योगदान दिले आहे. २०१७ मध्ये '[https://www.facebook.com/profile.php?id=100064867805619&sk=about_contact_and_basic_info गरवी गुजरात समाज]' संस्थेमार्फत त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला होता. === वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण === भगवानजी वाघेला यांचा जन्म २९ मे १९५१ रोजी गुजरात राज्यातील [[जामनगर जिल्हा|जामनगर जिल्ह्यातील]] 'सामपर' या खेड्यात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे आई-वडील (लक्ष्मीबेन आणि दामजीभाई वाघेला) त्यांच्या बालपणीच पुण्यात स्थायिक झाले. त्यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पुणे आणि सामपर येथे मिळून आठवीपर्यंत झाले ([https://pgkmschool.org/aboutus.html पुना गुजराती केळवणी मंडळाचे] [https://schools.org.in/pune/27251800709/rcm-gujarathi-sch.html आर. सी. एम. गुजराती हायस्कूल], पुणे). १९७३ साली त्यांचा विवाह मुळचे [[जामनगर जिल्ह्यातील]] बालंभा गावाच्या गोकुळ गांगाणी यांच्या पुण्यात जन्मलेल्या ज्येष्ठ कन्या विजया यांच्याशी झाला. त्यांना एक मुलगी (मनीषा) आणि दोन मुले (उमेश आणि गिरीश) आहेत. === व्यावसायिक कारकीर्द === कौटुंबिक आर्थिक जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी शालेय वयात सहा महिने किराणा दुकानात काम केले. काही काळ Pure Drinks (Pune) Pvt. Ltd. या बॉटलिंग कंपनीमध्ये हेल्पर म्हणून रोजंदारीवर काम केले. पुढे त्यांनी बांधकाम क्षेत्रातील तांत्रिक कौशल्ये (कडीयाकाम) आत्मसात केली. काही काळ त्यांनी फुगेवाडी येथील 'रतिलाल भगवानदास कन्स्ट्रक्शन' (RBC)कंपनीत[https://rbccprojects.com/] काम केले. त्यानंतर त्यांनी जलाराम कंस्ट्रक्शन कंपनीची स्थापना करुन स्वत:चा स्वतंत्र बांधकाम कंत्राटदार (Construction Contractor) आणि जलाराम टाईल्स ऍन्ड फ्लॉर फिनिशिंग वर्क्स व्यवसाय सुरु केला. त्यांच्या कारकीर्दीतील काही महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: • * परदेशातील कार्य: त्यांनी काही वर्षे बहारिन येथे बांधकाम क्षेत्रात काम केले. यादरम्यान त्यांनी इटालियन टाईल्समधील उत्पादन दोष (Product Defect) शोधून काढला होता, ज्यामुळे संबंधित कंपनीला मोठी नुकसानभरपाई आणि कामाची मुदत वाढवून मिळाली होती. * औद्योगिक बांधकाम विक्रम: पिंपरी येथील बकाऊ वुल्फ (सध्याची कृप इंडस्ट्रीज) कंपनीची ९० फूट लांबीची इमारत अवघ्या ४५ दिवसांत पूर्ण करण्याचा व्यावसायिक विक्रम त्यांनी केला. * औद्योगिक लँडस्केपिंग: 'अल्फा लव्हाल' कंपनीच्या आवारातील 'जंतरमंतर'ची प्रतिकृती आणि लँडस्केपिंगचे काम त्यांनी स्वीडनहून येणाऱ्या कंपनी अध्यक्षांच्या आगमनापूर्वी वेळेत पूर्ण केले. या कामगिरीबद्दल प्रसिद्ध उद्योजिका लीला पुनावाला[[https://en.wikipedia.org/wiki/Lila_Poonawalla ]] यांच्या हस्ते त्यांचा जाहीर सत्कार करण्यात आला होता. * पारंपरिक स्थापत्य आणि तंत्रज्ञान: त्यांना प्राचीन बांधकाम पद्धतीचे उत्तम ज्ञान होते. त्यांनी स्वतःच्या अनुभवातून जुन्या इमारतींमधील गळती (Leakage) रोखण्यासाठी एक विशिष्ट 'वॉटरप्रूफिंग फॉर्म्युला' विकसित केला होता, ज्याचे तंत्रज्ञान त्यांनी अनेकांना विनामूल्य शिकवले. त्यांनी अनेकांना कामाचे प्रशिक्षण आणि मागेल त्याला रोजगार दिला. === सामाजिक आणि धार्मिक योगदान === === १. शिक्षण क्षेत्र (पहिली आणि एकमेव गुजराती शाळा) === पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक परिसरात राहणाऱ्या गुजराती भाषिक नागरिकांच्या मुलांसाठी शिक्षणाची कोणतीही सोय नसताना, त्यांचे वडील दामजीभाई वाघेला यांनी पिंपरी-चिंचवड परिसरातील पहिली आणि एकमेव गुजराती प्राथमिक शाळा स्थापन करण्याचा पुढाकार घेतला. या ऐतिहासिक शाळेच्या स्थापनेत भगवानजी वाघेला यांनी सह-संस्थापक (Co-founder) म्हणून वडिलांच्या खांद्याला खांदा लावून काम केले. अगदी शालेय वयातच त्यांनी शासकीय आणि कायदेशीर कागदपत्रांची सर्व प्रक्रिया स्वतः पूर्ण केली आणि ही शाळा सुरू करण्यात व ती अविरत चालवण्यात मोलाचे योगदान दिले. ही शाळा सुमारे 16 वर्षे स्वखर्चाने चालविल्यानंतर पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या लोकमान्या बाळ गंगाधर विद्यालयात विलिन करण्यात आली.[[https://epaper.esakal.com/smartepaper/ui/home.aspx?q=Pune/PCMC-Today/2026-02-27/6]] या शाळेत विद्यार्थ्यांना चित्रकला आणि शालेय साहित्य बक्षीस द्यायचे. निगडी येथील कै. बी. एन. काळभोर विद्यालयात दरवर्षी चॉकलेट स्वातंत्र्य दिन आणि प्रजासत्ताक दिन साजरा करायचे. श्री गुर्जर क्षत्रिय कडिया सेवा समाज निगडी या शिक्षण संस्थेचे ते संस्थापक विश्वस्त होते. निगडी येथे देखील त्यांनी गुजराती शाळा सुरु करण्यासाठी अनेक प्रयत्न केले. === २. आरोग्य सेवा === पिंपरी-चिंचवड आणि निगडी परिसरात सुरुवातीच्या काळात वैद्यकीय सुविधांचा अभाव असताना, नागरिकांना तातडीने प्रथमोपचार मिळावेत म्हणून त्यांनी स्वखर्चाने ''''संत जलाराम बाप्पा प्रथमोपचार दवाखाना'''' सुरू केला आणि तो सलग १२ वर्षे पूर्णपणे विनामूल्य चालवला. === ३. धार्मिक व सांस्कृतिक कार्य === * ते संत जलाराम बाप्पाचे परमभक्त होते. त्यांनी [[आळंदी]] येथील '[https://jalaramsatsangmandal.com जलाराम सत्संग मंडळा]'च्या स्थापनेत आणि कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. [[जलाराम|संत जलाराम]] बाप्पा जयंती निमित्ते निगडी आणि फुगेवाडी येथील समाजबांधवांना 12 वर्षे स्वखर्चाने आळंदी यात्रा घडवली. * आळंदी येथील [https://jalaramsatsangmandal.com/ जलाराम सत्संग मंडळा]तर्फे गेल्या ४० वर्षांपासून सुरू असलेल्या 'अमृत योजना' (गरजूंना मोफत औषधोपचार) आणि 'रुक्मिणी योजना' (वारकऱ्यांना माधुकरी) या उपक्रमांमध्ये त्यांनी कायमस्वरूपी देणगी देऊन योगदान दिले. * [[निगडी (पुणे)|निगडी]] येथील साईनाथ मित्र मंडळाचे ते संस्थापक विश्वस्त आणि काही वर्षे खजिनदार म्हणून कार्यरत होते. * [[संत तुकाराम |संत तुकाराम महाराज पालखी]] सोहळ्यादरम्यान दरवर्षी [[निगडी (पुणे)|निगडी]] येथे वारकऱ्यांसाठी अन्नदान करण्याची वडिलांची परंपरा त्यांनी अखंडपणे चालवली. === 4. मंदिर स्थापत्य आणि श्रमदान === * त्यांनी अनेक मंदिरांच्या उभारणीत आणि मूर्ती प्रतिष्ठापनेत विनामूल्य तांत्रिक सल्ला आणि श्रमदान केले: * [[आळंदी]] येथील [[ज्ञानेश्वर|संत ज्ञानेश्वर महाराज संजीवन समाधी मंदिर]] (फरशी बसवण्याचे श्रमदान) केले होते. * '''आळंदी येथील मंदिर आणि मूर्ती प्रतिष्ठापना:''' [https://jalaramsatsangmandal.com जलाराम सत्संग मंडळा]च्या माध्यमातून आळंदी येथील संत [[जलाराम]] बाप्पा मंदिराच्या विकासकार्यात भगवानजी वाघेला यांचे योगदान महत्त्वपूर्ण राहिले आहे. मंदिरामध्ये गणपतीच्या एका अत्यंत वजनदार संगमरवरी मूर्तीची प्रतिष्ठापना करण्याचे नियोजित होते. मात्र, मंदिराची मर्यादित अंतर्गत जागा आणि आधुनिक क्रेन किंवा इतर यंत्रसामग्रीचा वापर करणे अशक्य असल्यामुळे मूर्ती स्थापित करणे हे एक मोठे आव्हान होते. या प्रसंगी वाघेला यांनी आपल्या अनुभवाचा आणि कल्पकतेचा वापर करत कोणत्याही आधुनिक यंत्रसामग्रीविना केवळ 'गाद्यांच्या थरांचा' (Cushioning method) वापर करण्याचे ठरवले. मूर्तीचा भार पेलण्यासाठी आणि ती हळुवारपणे सरकवण्यासाठी गाद्यांच्या साहाय्याने सुरक्षित आधार तयार करण्यात आला. त्यांनी वजन आणि केंद्रबिंदूचे (Center of Gravity) अचूक गणित मांडून, पारंपरिक कौशल्याच्या जोरावर ही वजनदार मूर्ती कोणत्याही अपघाताशिवाय किंवा संरचनेला धक्का न लावता यशस्वीरीत्या स्थापित केली. त्यांच्या या समयसूचक आणि कल्पक नियोजनाचे विशेष कौतुक करण्यात आले. * '''निगडी येथील नीलकंठेश्वर मंदिर शिवलिंग प्रतिष्ठापना''': निगडी येथील नीलकंठेश्वर मंदिराच्या उभारणीत आणि शिवलिंग प्रतिष्ठापनेत भगवानजी वाघेला यांनी महत्त्वपूर्ण तांत्रिक योगदान दिले. मंदिराच्या गर्भगृहात काळ्या पाषाणातील अत्यंत वजनदार आणि भव्य शिवलिंगाची प्रतिष्ठापना करण्याचे नियोजित होते. मात्र, गर्भगृहाच्या मुख्य दरवाजाची रुंदी आणि शिवलिंगाचा आकार (व्यास) जवळपास सारखाच असल्यामुळे, पारंपरिक पद्धतीने मूर्ती आत नेणे तांत्रिकदृष्ट्या अशक्य झाले होते. दरवाजा किंवा मंदिराच्या संरचनेला कोणताही धक्का न लावता ही कामगिरी पार पाडणे हे मोठे आव्हान होते. या कठीण प्रसंगी, वाघेला यांनी आपल्या स्थापत्य क्षेत्रातील प्रदीर्घ अनुभवाचा आणि तल्लख बुद्धिमत्तेचा वापर करून एक आगळीवेगळी तांत्रिक पद्धत अमलात आणली. त्यांनी आधुनिक किंवा जड यंत्रसामग्रीचा वापर न करता, अचूक कोनातून (Angles) जागा आणि वजनाचे गणित मांडले. स्थानिक कारागीर आणि कार्यकर्त्यांच्या साहाय्याने, अतिशय कौशल्याने आणि सुरक्षितरीत्या हे वजनदार शिवलिंग गर्भगृहात सुखरूप पोहोचवून त्याची शास्त्रोक्त प्रतिष्ठापना केली. मंदिराच्या मूळ रचनेचे संरक्षण करत केलेल्या या यशस्वी नियोजनाची आणि त्यांच्या समयसूचकतेची विशेष नोंद घेतली गेली. * मावळ येथील डोंगरावरील महादेव मंदिर आणि भोसरी येथील महादेव मंदिर. * सिद्धेश्वर महादेव मंदिर निगडी: मंदिराच्या निर्माणकार्यात आराखड्यापासून उभारणीसाठी योगदान व व्यवस्थापकीय साहाय्य दिले. * भवानी माता मंदिर: मंदिराच्या स्थापत्य रचनेत आणि लोकसहभागातून झालेल्या उभारणीत त्यांनी सक्रिय सहभाग नोंदवला. * श्री सिद्धिविनायक मंदिर: या मंदिराच्या निर्माण कार्यात स्थापत्य रचनेत आराखडा व उभारणी, देणग्यासोबतच त्यांनी प्रत्यक्ष श्रमदान करून कार्यकर्त्यांना प्रोत्साहित केले. त्यांच्या या कार्यातून केवळ धार्मिक वास्तूंची उभारणी झाली नाही, तर स्थानिक पातळीवर सामाजिक एकोपा आणि लोकसहभागाची भावना दृढ होण्यास मदत झाली. === 5. पर्यावरण व निसर्ग संवर्धन === बांधकाम कंत्राटदार म्हणून काम करताना त्यांनी अनेक जुनी झाडे न पाडता, विशिष्ट तंद्त्रज्ञानाद्वारे झाड आणि इमारत दोन्ही वाचवून वृक्ष संवर्धनाचे काम केले. त्यांनी 'अलाइव्ह चॅरिटेबल ट्रस्ट' (ALIVE Charitable Trust) या पर्यावरण व सामाजिक संस्थेच्या विविध निसर्ग संवर्धन व वृक्षारोपण उपक्रमांमध्ये मोठे योगदान दिले. === पुरस्कार आणि सन्मान === • 1989: आळंदी, पुणे येथे जलाराम सत्संग मंडाळाचे अध्यक्ष लीलाभाई लालजी राजा यांच्या हस्ते धार्मिक व सांस्कृतिक कार्याबद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • 1994: अल्फा लव्हाल इंडिया लिमिटेडच्या संचालिका लीला पुनावाला यांच्या हस्ते गुणवत्तापुर्ण आणि वेळेच्या आधी करुन दिलेल्या लॅंडस्कॅपिंग कामा बद्दल सन्मान्नित करण्यात आले. • २०१७: पिंपरी-चिंचवड येथील '[https://www.facebook.com/profile.php?id=100064867805619&sk=about_contact_and_basic_info गरवी गुजरात समाज]' या संस्थेतर्फे त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक, शैक्षणिक (विशेषतः पहिल्या गुजराती शाळेसाठी) आणि धार्मिक कार्याबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. === मृत्यू === ४ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ७२ व्या वर्षी पुण्यात अल्पशा आजाराने त्यांचे निधन झाले. == '''संदर्भ'''== 1. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२४). "निमित्त: निरपेक्ष कामाचे स्मरण. महाराष्ट्र टाइम्स (पिंपरी-चिंचवड आवृत्ती), पान क्र. 3. 2. वाघेला, उमेश. (३ जानेवारी २०२५). “प्रासंगिक: पहिल्या गुजराती शाळेचे सहसंस्थापक भगवानजीभाई”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. "पिंपरी-चिंचवड: आजची ताजी बातमी". ई-सकाळ (वृत्तपत्र). https://www.esakal.com/pimpri-chinchwad/todays-latest-marathi-news-pim25b12690-txt-pc-today-20250103105224 3. वाघेला, उमेश. (२७ फेब्रुवारी २०२6) “प्रासंगिक: शिक्षणाचे ‘भगीरथ’ दामजीभाई वाघेला”. सकाळ (पिंपरी-चिंचवड Today) पान क्र. 4. https://epaper.esakal.com/smartepaper/ui/home.aspx?q=Pune/PCMC-Today/2026-02-27/6 sgigxpohq5s7itbinwwiy5j2401vj9g 2 380135 2688163 2686865 2026-06-08T17:00:08Z Umesh Vaghela 20287 /* उमेश वाघेला */ 2688163 wikitext text/x-wiki = '''उमेश वाघेला''' = <big>उमेश भगवानजी वाघेला</big> (१३ ऑक्टोबर, १९७६ - हयात) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड (जिल्हा पुणे) येथील आर्किटेक्ट, इंटिरियर डिझायनर, लेखक कवी, आणि वन्यजीव अभ्यासक आहेत. त्यांनी पक्षी व वन्यजीव संशोधन, निसर्गसंवर्धन, जलरंग चित्रकला, साहित्य आणि शैक्षणिक क्षेत्रात योगदान दिले आहे. 4vqn1q2uw3mjz7uc3raqjotgqgebzkz 2688178 2688163 2026-06-08T18:35:52Z Umesh Vaghela 20287 /* उमेश वाघेला */ 2688178 wikitext text/x-wiki = '''उमेश वाघेला''' = <big>'''उमेश भगवानजी वाघेला'''</big> (१३ ऑक्टोबर, १९७६ - हयात) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड (जिल्हा पुणे) येथील आर्किटेक्ट, इंटिरियर डिझायनर, लेखक कवी, आणि वन्यजीव अभ्यासक आहेत. त्यांनी पक्षी व वन्यजीव संशोधन, निसर्गसंवर्धन, जलरंग चित्रकला, साहित्य आणि शैक्षणिक क्षेत्रात योगदान दिले आहे. उमेश वाघेला हे पक्षी आणि वन्यजीव अभ्यासक असून त्यांचे पक्षी आणि वन्यजीव विषयी 12 शोधनिबंध राष्ट्रीय तसेच आंतरराष्ट्रीय विज्ञान पत्रिकेत प्रकाशित झाले आहेत.[https://orcid.org/0009-0003-5438-0934] knp5tvjpevu2ssefcvghxrm93e7psjz 2688179 2688178 2026-06-08T18:40:11Z Umesh Vaghela 20287 /* उमेश वाघेला */ 2688179 wikitext text/x-wiki = '''उमेश वाघेला''' = <big>'''उमेश भगवानजी वाघेला'''</big> (१३ ऑक्टोबर, १९७६ - हयात) हे महाराष्ट्रातील पिंपरी-चिंचवड (जिल्हा पुणे) येथील आर्किटेक्ट, इंटिरियर डिझायनर, लेखक कवी, आणि वन्यजीव अभ्यासक आहेत. त्यांनी पक्षी व वन्यजीव संशोधन, निसर्गसंवर्धन, जलरंग चित्रकला, साहित्य आणि शैक्षणिक क्षेत्रात योगदान दिले आहे. त्यांचे पक्षी आणि वन्यजीव विषयी 12 शोधनिबंध राष्ट्रीय तसेच आंतरराष्ट्रीय विज्ञान पत्रिकेत प्रकाशित झाले आहेत.[https://orcid.org/0009-0003-5438-0934] 5gcdowdaquywy9w8276dbwzv0qndnv3 0 380357 2688193 2688044 2026-06-08T22:16:47Z TheonlyPuneriintown 157039 दुवा जोडली 2688193 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} {{बदल}} '''मरे न्यूटन रोथबार्ड''' ({{IPAc-en|US|ˈ|r|ɔː|θ|b|ɑːr|d}}; [[२ मार्च]], [[इ.स. १९२६|१९२६]] - [[७ जानेवारी]], [[इ.स. १९९५|१९९५]]) एक [[ऑस्ट्रियन आर्थिक मतवाद|ऑस्ट्रियन मतवादाचे]] अमेरिकन [[अर्थतज्ज्ञ]],<ref name="nytimes">{{cite web|url=https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|title=Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68|last=Stout|first=David|date=January 11, 1995|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|archive-date=September 5, 2019|access-date=July 3, 2025}}</ref><ref>{{cite book|title=Biographical Dictionary of American Economists|last=Lewis|first=David Charles|publisher=Thoemmes|year=2006|isbn=978-1-84371112-4|editor=Ross Emmett|chapter=Rothbard, Murray Newton (1926–1995)}}</ref><ref>{{cite book|title=Biographical Dictionary of American Economists|last=Lewis|first=David Charles|publisher=Thoemmes|year=2006|isbn=978-1-84371112-4|editor=Ross Emmett|chapter=Rothbard, Murray Newton (1926–1995)}}</ref><ref name=":12">[[Ronald Hamowy]], ed., 2008, ''[https://books.google.com/books?isbn=1412965802 The Encyclopedia of Libertarianism]'', [[Cato Institute]], Sage, {{ISBN|1-41296580-2}}, p. 62: "a leading economist of the Austrian school"; pp. 11, 365, 458: "Austrian economist".</ref> [[आर्थिक इतिहासकार]],<ref>{{cite journal|last1=Bessner|first1=Daniel|date=December 8, 2014|title=Murray Rothbard, Political Strategy, and the Making of Modern libertarianism|journal=Intellectual History Review|volume=24|issue=4|pages=441–56|doi=10.1080/17496977.2014.970371|s2cid=143391240}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Matthews|first1=Peter Hans|last2=Ortmann|first2=Andreas|date=July 2002|title=An Austrian (Mis)Reads Adam Smith: A Critique of Rothbard as Intellectual Historian|journal=Review of Political Economy|volume=14|issue=3|pages=379–92|citeseerx=10.1.1.535.510|doi=10.1080/09538250220147895|s2cid=39872371}}</ref> [[राजकीय सिद्धांतकार]],<ref name="Enemy">{{cite book|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}</ref> आणि कार्यकर्ता होते. रोथबार्ड २०व्या शतकाच्या सुरुवातीच्या अमेरिकेच्या स्वातंत्र्यवादी चळवळामध्ये एक अतिशय महत्वाचे माणूस होते, विशेषतः त्यातील [[दक्षिणपंथी राजकारण|दक्षिणपंथी]] भाग, आणि [[अराजक भांडवलशाही|अराजक भांडवलशाहीचे]] संस्थापक व सिद्धांतवादी होते.<ref name="Hamowy">{{cite book|title=The Encyclopedia of Libertarianism|last=Doherty|first=Brian|publisher=Sage Publications|year=2008|isbn=978-1-4129-6580-4|editor-last=Hamowy|editor-first=Ronald|editor-link=Ronald Hamowy|location=Thousand Oaks, CA|pages=10, 441–43|chapter=Rothbard, Murray (1926–1995)|author-link=Brian Doherty (journalist)}}</ref><ref name="Hamowy2">{{cite book|title=The Encyclopedia of Libertarianism|last=Doherty|first=Brian|publisher=Sage Publications|year=2008|isbn=978-1-4129-6580-4|editor-last=Hamowy|editor-first=Ronald|editor-link=Ronald Hamowy|location=Thousand Oaks, CA|pages=10, 441–43|chapter=Rothbard, Murray (1926–1995)|author-link=Brian Doherty (journalist)}}</ref><ref>{{Cite book|title=The Politics of Postanarchism|last=Newman|first=Saul|date=2010|publisher=Edinburgh University Press|isbn=978-0-7486-3495-8|page=43|doi=10.3366/edinburgh/9780748634958.001.0001}}</ref> त्यांनी राजकीय सिद्धांतावर, इतिहासावर, अर्थशास्त्रावर, अशा इतर विशेषांवर वीसपेक्षा अधिक पुस्तके लिहिले.<ref name="Hamowy3">{{cite book|title=The Encyclopedia of Libertarianism|last=Doherty|first=Brian|publisher=Sage Publications|year=2008|isbn=978-1-4129-6580-4|editor-last=Hamowy|editor-first=Ronald|editor-link=Ronald Hamowy|location=Thousand Oaks, CA|pages=10, 441–43|chapter=Rothbard, Murray (1926–1995)|author-link=Brian Doherty (journalist)}}</ref> रोथबार्ड यांनी असा युक्तिवाद केला की "कॉर्पोरेट राज्याच्या मक्तेदारी प्रणाली" <ref>Rothbard, Murray. [http://archive.lewrockwell.com/rothbard/rothbard40.html "The Great Society: A Libertarian Critique" ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150618045339/http://archive.lewrockwell.com/rothbard/rothbard40.html}}, Lew Rockwell.</ref> द्वारे पुरविल्या जाणाऱ्या सर्व सेवा खाजगी कंपन्यांद्वारे अधिक कार्यक्षमतेने पुरविल्या जाऊ शकतात आणि लिहिले की [[राज्य]] "पद्धतशीर आणि मोठ्या प्रमाणावर केलेली लूटमार" आहे. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=The Logic of Action Two: Applications and Criticism from the Austrian School|last=Rothbard|first=Murray|publisher=Edward Elgar|year=1997|isbn=978-1858985701|location=Cheltenham, UK|page=67|chapter=The Myth of Neutral Taxation}} First published in ''The Cato Journal'', Fall 1981.</ref> <ref name="Hans-Hermann Hoppe">{{स्रोत पुस्तक|title=The Ethics of Liberty|last=Hoppe|first=Hans-Hermann|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=1998|chapter=Introduction|author-link=Hans-Hermann Hoppe|access-date=September 13, 2014|chapter-url=https://mises.org/rothbard/ethics/hoppeintro.asp|archive-url=https://web.archive.org/web/20140914001855/https://mises.org/rothbard/ethics/hoppeintro.asp|archive-date=September 14, 2014}}</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=The Ethics of Liberty|last=Rothbard|first=Murray|publisher=[[New York University Press]]|year=2002|isbn=978-0814775066|location=New York|pages=167–68|chapter=The Nature of the State|access-date=September 13, 2014|orig-year=1982|chapter-url=https://mises.org/rothbard/ethics/twentytwo.asp|archive-url=https://web.archive.org/web/20140914001703/https://mises.org/rothbard/ethics/twentytwo.asp|archive-date=September 14, 2014}}</ref> त्यांनी आंशिक राखीव बँकिंगला फसवणुकीचा एक प्रकार म्हटले आणि मध्यवर्ती बँकिंगला विरोध केला. <ref name="Mystery">{{स्रोत पुस्तक|url=https://mises.org/document/614/Mystery-of-Banking-The|title=The Mystery of Banking|last=Rothbard|first=Murray|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=2008|isbn=978-1933550282|edition=2nd|location=Auburn, AL|pages=111–13|access-date=September 13, 2014|orig-year=1983|archive-url=https://web.archive.org/web/20140914003927/https://mises.org/document/614/Mystery-of-Banking-The|archive-date=September 14, 2014}}</ref> त्यांनी इतर राष्ट्रांच्या कारभारात सर्व लष्करी, राजकीय आणि आर्थिक हस्तक्षेपाला स्पष्टपणे विरोध केला. <ref name="Casey">{{स्रोत पुस्तक|title=Murray Rothbard|last=Casey|first=Gerard|publisher=Continuum|year=2010|isbn=978-1441142092|editor-last=Meadowcroft|editor-first=John|series=Major Conservative and Libertarian Thinkers|volume=15|location=London|pages=4–5, 129|author-link=Gerard Casey (philosopher)}}</ref> <ref>Klausner, Manuel S. (Feb. 1973). [https://web.archive.org/web/20210913075343/https://reason.com/1973/02/01/the-new-isolationism/ "The New Isolationism."] An Interview with Murray Rothbard and [[Leonard Liggio]]. ''[[Reason (magazine)|Reason]]''. [https://reason.com/issue/february-1973/ Full issue.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913075646/https://reason.com/issue/february-1973/}} </ref> रोथबार्ड यांनी मुख्य प्रवाहातील आर्थिक पद्धती नाकारल्या आणि त्यांच्याऐवजी लुडविग वॉन मिसेस यांच्या कृतीशास्त्राचा स्वीकार केला. त्यांच्या लेखन आणि स्वातंत्र्यवादी कार्यकर्तेसोबतच, त्यांनी १९६६ पासून ब्रुकलिन तंत्रनिकेतन संस्थेमध्ये अर्धवेळ अर्थशास्त्र शिकवले आणि १९८६ नंतर नेवाडा विद्यापीठ, लास वेगास येथे एका प्रतिष्ठित पदावर शिकवले. <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref> <ref name=":10">{{स्रोत पुस्तक|title=American Conservatism: An Encyclopedia|publisher=ISI Books|year=2006|isbn=978-1-932236-43-9|editor-last=Frohnen|editor-first=Bruce|location=Wilmington, [[Delaware|DE]]|page=750|chapter=Rothbard, Murray (1926–95)|quote=Only after several decades of teaching at the Polytechnic Institute of New York did Rothbard obtain an endowed chair, and like that of Mises at NYU, his own at the University of Nevada at Las Vegas was established by an admiring benefactor.|editor-last2=Beer|editor-first2=Jeremy|editor-last3=Nelson|editor-first3=Jeffrey O.}}</ref> तेल अब्जाधीश चार्ल्स कोच यांच्यासोबत भागीदारी करून, रोथबार्ड हे १९७० च्या दशकात केटो संस्था आणि स्वातंत्र्यवादी अभ्यासांचे केंद्राचे संस्थापक होते. <ref name="Hamowy">{{स्रोत पुस्तक|title=The Encyclopedia of Libertarianism|last=Doherty|first=Brian|publisher=Sage Publications|year=2008|isbn=978-1-4129-6580-4|editor-last=Hamowy|editor-first=Ronald|editor-link=Ronald Hamowy|location=Thousand Oaks, CA|pages=10, 441–43|chapter=Rothbard, Murray (1926–1995)|author-link=Brian Doherty (journalist)}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDoherty2008">[[Brian Doherty (journalist)|Doherty, Brian]] (2008). "Rothbard, Murray (1926–1995)". In [[Ronald Hamowy|Hamowy, Ronald]] (ed.). ''The Encyclopedia of Libertarianism''. Thousand Oaks, CA: Sage Publications. pp.&nbsp;10, <span class="nowrap">441–</span>43. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-4129-6580-4|<bdi>978-1-4129-6580-4</bdi>]].</cite></ref> त्यांनी केटो आणि कोच यांच्याशी संबंध तोडले आणि १९८२ मध्ये ल्यू रॉकवेल आणि बर्टन ब्लूमर्ट यांच्यासोबत [[अलाबामा|अलाबामामध्ये]] मिसेस संस्थेची स्थापना केली. {{Sfn|Hawley|2016|page=128-129, 164}} <ref name=":18">{{स्रोत पुस्तक|title=Marginal Revolutionaries: How Austrian economists fought the war of ideas|last=Wasserman|first=Janek|date=2019|publisher=Yale University Press|isbn=978-0-300-24917-0|location=New Haven|pages=257}}</ref> जरी ते दक्षिणपंथी स्वातंत्र्यवादी होते, तरी रोथबार्ड [[मिल्टन फ्रीडमन]], [[आयन रँड]] आणि [[ॲडम स्मिथ]] यांचे टीकाकार होते. रोथबार्ड यांनी समतावाद आणि नागरी अधिकार चळवळीला विरोध केला आणि कल्याणकारी राज्याच्या वाढीसाठी महिलांचे मतदान आणि सक्रियतेला जबाबदार धरले. <ref name=":11">{{जर्नल स्रोत|last=Jensen|first=Jacob|date=April 2022|title=Repurposing Mises: Murray Rothbard and the Birth of Anarchocapitalism|url=https://muse.jhu.edu/article/855169|journal=Journal of the History of Ideas|language=en|volume=83|issue=2|pages=315–32|doi=10.1353/jhi.2022.0015|issn=1086-3222|pmid=35603616|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712160927/https://muse.jhu.edu/article/855169|archive-date=July 12, 2022|access-date=April 17, 2023}}</ref> <ref name=":8" /> <ref name=":5">O'Malley, Michael (2012). ''Face Value: The Entwined Histories of Money and Race in America.'' Chicago, Illinois: University of Chicago Press. पृ. २०५–०७</ref> त्यांनी [[ऐतिहासिक सुधारणावाद|ऐतिहासिक सुधारणावादाला]] प्रोत्साहन दिले आणि होलोकॉस्ट नाकारणाऱ्या हॅरी एल्मर बार्न्सांशी मैत्री केली. <ref name=":16">{{ज्ञानकोश स्रोत}} </ref> <ref name=":7">{{जर्नल स्रोत|last=Jackson|first=John P. Jr|year=2021|title=The Pre-History of American Holocaust Denial|url=https://muse.jhu.edu/article/804147|journal=American Jewish History|volume=105|issue=1|pages=25–48|doi=10.1353/ajh.2021.0002|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904004649/https://muse.jhu.edu/article/804147|archive-date=September 4, 2021|access-date=October 23, 2022}}</ref> <ref name=":17">[[Kevin D. Williamson|Williamson, Kevin D]]. (January 23, 2012). [http://www.nationalreview.com/nrd/articles/293707/courting-cranks/page/0/3?cb=1 "Courting the Cranks."]''[[National Review]]'', January 2013 ed., p. 4 {{Subscription required}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171020023729/http://www.nationalreview.com/nrd/articles/293707/courting-cranks/page/0/3?cb=1}} </ref> त्यांच्या कारकिर्दीच्या उत्तरार्धात, रोथबार्ड यांनी पारंपरिक पुराणमतवादासोबत (ज्याला ते पारंपरिक स्वातंत्र्यवाद म्हणत होते) स्वातंत्र्यवादी युतीचे समर्थन केले, दक्षिणपंथी लोकवादाला पसंती दिली आणि डेव्हिड ड्यूक व [[जोसेफ मॅककार्थी|जोसेफ मॅकार्थी]] यांना राजकीय रणनीतीसाठी आदर्श म्हणून वर्णन केले. <ref name="Paul Newsletters">{{जर्नल स्रोत|last=Sanchez|first=Julian|last2=Weigel|first2=David|date=January 16, 2008|title=Who Wrote Ron Paul's Newsletters?|url=http://reason.com/archives/2008/01/16/who-wrote-ron-pauls-newsletter/singlepage|journal=[[Reason (magazine)|Reason]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20131002130521/http://reason.com/archives/2008/01/16/who-wrote-ron-pauls-newsletter/singlepage|archive-date=October 2, 2013|access-date=August 14, 2013}}</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=The Individualists: Radicals, Reactionaries, and the Struggle for the Soul of Libertarianism|last=Zwolinski|first=Matt|last2=Tomasi|first2=John|publisher=Princeton University Press|year=2023|isbn=978-0-691-15554-8|location=United Kingdom|page=244}}</ref> <ref name=":8">{{स्रोत पुस्तक|title=Right-wing critics of American conservatism|last=Hawley|first=George|date=2016|publisher=University Press of Kansas|isbn=978-0-7006-2193-4|location=Lawrence|pages=159–167}}</ref> <ref name=":15">{{स्रोत पुस्तक|title=Routledge handbook of anarchy and anarchist thought|last=Massimino|first=Cory|date=2021|publisher=Routledge, Taylor & Francis group|isbn=978-1-138-73758-7|editor-last=Chartier|editor-first=Gary|series=Routledge handbooks|location=London|chapter=Two cheers for Rothbardianism|editor-last2=Van Schoelandt|editor-first2=Chad}}</ref> २०१० च्या दशकात, अति-दक्षिणावर प्रभाव म्हणून ते पुन्हा चर्चेत आले. <ref name=":11" /> <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Slobodian|first=Quinn|author-link=Quinn Slobodian|date=November 2019|title=Anti-'68ers and the Racist-Libertarian Alliance: How a Schism among Austrian School Neoliberals Helped Spawn the Alt Right|journal=Cultural Politics|volume=15|issue=3|pages=372–86|doi=10.1215/17432197-7725521}}</ref> <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Cooper|first=Melinda|date=November 2021|title=The Alt-Right: Neoliberalism, Libertarianism and the Fascist Temptation|journal=[[Theory, Culture & Society]]|volume=38|issue=6|pages=29–50|doi=10.1177/0263276421999446}}</ref> == जीवन आणि कार्य == === शिक्षण === रोथबार्ड यांचे पालक डेव्हिड आणि रे रोथबार्ड हे अनुक्रमे पोलंड आणि रूसमधून अमेरिकेत आलेले [[ज्यू लोक|यहूदी]] स्थलांतरित होते. डेव्हिड एक रसायनशास्त्रज्ञ होते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/etexts/hhhonmnr.asp|title=Murray N. Rothbard: Economics, Science, and Liberty|last=Hoppe|first=Hans-Hermann|year=1999|publisher=The Ludwig von Mises Institute|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141102050422/https://mises.org/etexts/hhhonmnr.asp|archive-date=November 2, 2014|access-date=September 13, 2014}} Reprinted from ''15 Great Austrian Economists'', edited by Randall G. Holcombe.</ref> रोथबार्ड न्यू यॉर्क शहरातील एका खाजगी शाळा, बर्च वॅथेन लेनोक्स शाळेमध्ये शिकले. <ref name="Raimondo2000-34">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=YBsyVMg5HToC&pg=PA34|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books, Publishers|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|page=34|access-date=June 28, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20191016074108/https://books.google.com/books?id=YBsyVMg5HToC&pg=PA34|archive-date=October 16, 2019}}</ref> रोथबार्ड यांनी नंतर सांगितले की, [[द ब्राँक्स|ब्राँक्समध्ये]] त्यांनी शिक्षण घेतलेल्या "अधःपतन करणाऱ्या आणि समतावादी सार्वजनिक शिक्षण प्रणाली" पेक्षा त्यांना बर्च वॅथेन खूप जास्त आवडत होते. <ref name="OldRight">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lewrockwell.com/1970/01/murray-n-rothbard/life-in-the-old-right/|title=Life in the Old Right|last=Rothbard|first=Murray|publisher=Lew Rockwell|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170906090636/https://archive.lewrockwell.com/rothbard/rothbard45.html|archive-date=September 6, 2017|access-date=March 16, 2015}}</ref> रोथबार्ड यांनी लिहिले की ते "[[दक्षिणपंथी राजकारण|दक्षिणपंथी]] " (" जुन्या दक्षिणपंथाचे " अनुयायी) म्हणून वाढले, त्यांचे मित्र आणि शेजारी " [[साम्यवाद|साम्यवादी]] किंवा त्यांचे समर्थक" होते. ते तरुणपणी न्यू यॉर्क युवा रिपब्लिकन क्लबचे सदस्य होते. <ref name="auto">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://nyyrc.com/history/|title=History|website=NYYRC|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191012210513/https://nyyrc.com/history/|archive-date=October 12, 2019|access-date=October 15, 2019}}</ref> रोथबार्ड यांनी आपल्या वडिलांचे वर्णन एक [[व्‍यक्तिवाद|व्यक्तिवादी]] म्हणून केले आहे, ज्यांनी किमान सरकार, [[मुक्त बाजार]], [[खाजगी मालमत्ता]] आणि "स्वतःच्या गुणवत्तेवर प्रगती करण्याचा दृढनिश्चय स्वीकारला होता... सर्व [[समाजवाद]] मला अमानुषपणे जबरदस्तीचा आणि घृणास्पद वाटला." <ref name="OldRight">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lewrockwell.com/1970/01/murray-n-rothbard/life-in-the-old-right/|title=Life in the Old Right|last=Rothbard|first=Murray|publisher=Lew Rockwell|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170906090636/https://archive.lewrockwell.com/rothbard/rothbard45.html|archive-date=September 6, 2017|access-date=March 16, 2015}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRothbard">Rothbard, Murray. [https://www.lewrockwell.com/1970/01/murray-n-rothbard/life-in-the-old-right/ "Life in the Old Right"]. Lew Rockwell. [https://web.archive.org/web/20170906090636/https://archive.lewrockwell.com/rothbard/rothbard45.html Archived] from the original on September 6, 2017<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">March 16,</span> 2015</span>.</cite></ref> १९५२ मध्ये, त्यांचे वडील न्यू जर्सीमधील टाइड वॉटर तेल शुद्धीकरण कारखान्यामध्ये, ज्याचे ते व्यवस्थापन करत होते, कामगार संपादरम्यान अडकले, ज्यामुळे संघटित कामगारांबद्दलची त्यांची नापसंती सिद्ध झाली. <ref name=":13">{{स्रोत पुस्तक|title=Radicals for capitalism : a freewheeling history of the modern American libertarian movement|last=Doherty|first=Brian|date=2007|publisher=PublicAffairs|isbn=978-1-58648-350-0|location=New York|oclc=76141517}}</ref> रोथबार्ड यांनी [[कोलंबिया विद्यापीठ|कोलंबिया विद्यापीठात]] शिक्षण घेतले, जिथे त्यांनी १९४५ मध्ये गणितात कला स्नातक (BA) पदवी आणि १९५६ मध्ये अर्थशास्त्रात विद्यावाचस्पती मिळवली. त्यांचा पहिला राजकीय सक्रिय सहभाग १९४८ मध्ये, वंशभेदवादी दक्षिण कॅरोलिनाचे स्ट्रोम थर्मंड यांच्या अध्यक्षीय प्रचार मोहिमेच्या वतीने झाला. ''दी अमेरिकन कंझर्व्हेटिव्हनुसार'', १९४८ च्या अध्यक्षीय निवडणुकीत, रोथबार्ड यांनी, "कोलंबियातील एक यहूदी विद्यार्थी म्हणून, 'स्ट्रोम थर्मंडांसाठी विद्यार्थी' नावाची शाखा स्थापन करून आपल्या सहकाऱ्यांना धक्का दिला होता, कारण त्यांचा राज्यांच्या अधिकारांवर इतका ठाम विश्वास होता". <ref>{{Cite magazine|last=McCarthy|first=Daniel|date=March 12, 2007|title=Enemies of the State|url=http://www.amconmag.com/article/2007/mar/12/00027/|magazine=[[The American Conservative]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110605015227/http://www.amconmag.com/article/2007/mar/12/00027/|archive-date=June 5, 2011|access-date=August 13, 2013}}</ref> त्यांची विद्यावाचस्पती मिळण्यास झालेला विलंब हा अंशतः त्यांचे मार्गदर्शक जोसेफ डॉर्फमन यांच्याशी झालेल्या मतभेदांमुळे आणि अंशतः आर्थर बर्न्स यांनी त्यांचा प्रबंध नाकारल्यामुळे होता. बर्न्स हे रोथबार्ड कुटुंबाचे जुने मित्र आणि [[मॅनहॅटन|मॅनहॅटनमधील]] त्यांच्या फ्लॅट वास्तूच्या शेजारी होते. बर्न्स यांनी [[ड्वाइट डी. आयझेनहॉवर|राष्ट्राध्यक्ष आयझेनहॉवर]] यांच्या आर्थिक सल्लागार परिषदेचे प्रमुख म्हणून काम पाहण्यास कोलंबिया विद्यापीठाच्या प्राध्यापक पदावरून रजा घेतल्यानंतरच रोथबार्ड यांचा प्रबंध स्वीकारण्यात आला आणि त्यांना डॉक्टरेट मिळाली. <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref>:४३-४४<ref name="French">French, Doug (December 27, 2010) [https://mises.org/daily/4919/Burns-Diary-Exposes-the-Myth-of-Fed-Independence Burns Diary Exposes the Myth of Fed Independence] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140914010342/https://mises.org/daily/4919/Burns-Diary-Exposes-the-Myth-of-Fed-Independence}}, [[Ludwig von Mises Institute]] </ref> रोथबार्ड यांनी नंतर सांगितले की त्यांचे सर्व सहकारी विद्यार्थी कट्टर [[वामपंथी राजकारण|वामपंथी]] होते आणि त्यावेळी कोलंबियामध्ये असलेल्या केवळ दोन रिपब्लिकनपैकी ते एक होते. <ref name="Enemy" /> : ४  === लग्न, व्होल्कर निधी आणि शिक्षणक्षेत्र === १९४० च्या दशकात, रोथबार्ड यांनी आर्थिक शिक्षतेसाठी संस्था या विचारपीठात लिओनार्ड रीड यांच्यासाठी लेखांची छाननी केली, फ्रँक चोडोरोव्ह यांच्याशी ओळख झाली आणि अल्बर्ट जे नॉक, गॅरेट गॅरेट, इसाबेल पॅटरसन, हे. लू. मेंकेन आणि ऑस्ट्रियन संप्रदायाचे अर्थतज्ज्ञ लुडविग फॉन मिसेस यांच्या स्वातंत्र्यवादी विचारांच्या कार्यांचे विस्तृत वाचन केले. <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref> : ४६ <ref name=":13">{{स्रोत पुस्तक|title=Radicals for capitalism : a freewheeling history of the modern American libertarian movement|last=Doherty|first=Brian|date=2007|publisher=PublicAffairs|isbn=978-1-58648-350-0|location=New York|oclc=76141517}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDoherty2007">Doherty, Brian (2007). ''Radicals for capitalism : a freewheeling history of the modern American libertarian movement''. New York: PublicAffairs. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-58648-350-0|<bdi>978-1-58648-350-0</bdi>]]. [[OCLC (identifier)|OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/76141517 76141517].</cite></ref> १९४९ मध्ये मिसेस यांचे ''मानवी कृती (ह्युमन ॲक्शन)'' हे पुस्तक वाचून रोथबार्ड अतिशय प्रभावित झाले .<ref name=":18">{{स्रोत पुस्तक|title=Marginal Revolutionaries: How Austrian economists fought the war of ideas|last=Wasserman|first=Janek|date=2019|publisher=Yale University Press|isbn=978-0-300-24917-0|location=New Haven|pages=257}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWasserman2019">Wasserman, Janek (2019). ''Marginal Revolutionaries: How Austrian economists fought the war of ideas''. New Haven: Yale University Press. p.&nbsp;257. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-300-24917-0|<bdi>978-0-300-24917-0</bdi>]].</cite></ref> १९५० च्या दशकात, जेव्हा मिसेस न्यू यॉर्क विद्यापीठाच्या स्टर्न व्यापारी शाळेच्या वॉल स्ट्रीट विभागात शिकवत होते, तेव्हा रोथबार्ड त्यांच्या अनौपचारिक परिसंवादाला उपस्थित राहिले. <ref name=":14" /> रोथबार्ड यांना स्वातंत्र्यवादी चळवळीला प्रोत्साहन द्यायचे होते; १९५० च्या दशकाच्या मध्यापर्यंत, त्यांनी न्यू यॉर्क शहरात 'बास्तिया मंडळ' नावाचा एक स्वातंत्र्यवादी आणि अराजकतावादी सामाजिक गट स्थापन करण्यास मदत केली. <ref name=":12" /> <ref name=":13" /> १९५० च्या दशकात ते माँट पेलरीन समाजातही सामील झाले. <ref name=":14">{{स्रोत पुस्तक|title=Crack-up capitalism: market radicals and the dream of a world without democracy|last=Slobodian|first=Quinn|date=2023|publisher=Metropolitan Books, Henry Holt and Co.|isbn=978-1-250-75390-8|edition=1st|location=New York}}</ref> रोथबार्ड यांनी विल्यम व्होल्कर निधीचे लक्ष वेधून घेतले, जो गट १९५० च्या दशकात आणि १९६० च्या दशकाच्या सुरुवातीला दक्षिणपंथी प्रोत्साहनला देण्यास आर्थिक पाठबळ त्यांनी दिले. <ref>David Gordon, 2010, ed., [https://mises.org/document/5777/Strictly-Confidential-The-Private-Volker-Fund-Memos-of-Murray-N-RothbardStrictly Confidential: The Private Volker Fund Memos of Murray N. Rothbard] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140914002006/https://mises.org/document/5777/Strictly-Confidential-The-Private-Volker-Fund-Memos-of-Murray-N-Rothbard}} Quote from Rothbard: "The Volker Fund concept was to find and grant research funds to hosts of libertarian and right-wing scholars and to draw these scholars together via seminars, conferences, etc."</ref> व्होल्कर निधीने रोथबार्ड यांना ''मानवी कृती'' हे पुस्तक अशा स्वरूपात समजावून सांगण्यास पैसे दिले, जेणेकरून महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांना मिसेसच्या विचारांची ओळख करून देता येईल; त्यांनी पैसा आणि पत यावर लिहिलेल्या एका नमुना प्रकरणाला मिसेसची मान्यता मिळाली. दहा वर्षे, व्होल्कर निधीने त्यांना "वरिष्ठ विश्लेषक" म्हणून मानधन दिले. <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref>  रोथबार्ड यांनी आपले काम पुढे चालू ठेवताना, प्रकल्पाचा विस्तार केला. याचा परिणाम १९६२ मध्ये प्रकाशित झालेले ''माणूस, अर्थव्यवस्था, व राज्य(मॅन, इकॉनोमी, अँड स्टेट)'' या त्यांच्या पुस्तकात. त्यांच्या प्रकाशनानंतर, मिसेसने रोथबार्ड यांच्या कार्याची भरभरून प्रशंसा केली. <ref name="Essential">{{स्रोत पुस्तक|url=https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|title=The Essential Rothbard|last=Gordon|first=David|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=2007|isbn=978-1-933550-10-7|location=Auburn, Alabama|oclc=123960448|author-link=David Gordon (philosopher)|access-date=July 7, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522113238/https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|archive-date=May 22, 2021}}</ref> राज्याच्या अस्तित्वाचे प्राथमिक समर्थन सुरक्षेला मानणाऱ्या मिसेसच्या विपरीत, रोथबार्ड यांनी १९५० च्या दशकात लष्कर, पोलीस आणि न्यायपालिकेसाठीही खाजगी बाजारपेठेचा युक्तिवाद करण्याची सुरुवात केली. <ref name=":11">{{जर्नल स्रोत|last=Jensen|first=Jacob|date=April 2022|title=Repurposing Mises: Murray Rothbard and the Birth of Anarchocapitalism|url=https://muse.jhu.edu/article/855169|journal=Journal of the History of Ideas|language=en|volume=83|issue=2|pages=315–32|doi=10.1353/jhi.2022.0015|issn=1086-3222|pmid=35603616|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712160927/https://muse.jhu.edu/article/855169|archive-date=July 12, 2022|access-date=April 17, 2023}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFJensen2022">Jensen, Jacob (April 2022). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[https://muse.jhu.edu/article/855169 "Repurposing Mises: Murray Rothbard and the Birth of Anarchocapitalism"]</span>. ''Journal of the History of Ideas''. '''83''' (2): <span class="nowrap">315–</span>32. [[डिजीटल ऑब्जेक्ट आयडेंटीफायर|doi]]:[[doi:10.1353/jhi.2022.0015|10.1353/jhi.2022.0015]]. [[आयएसएसएन|ISSN]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/issn/1086-3222 1086-3222]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35603616 35603616]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:248985277 248985277]. [https://web.archive.org/web/20220712160927/https://muse.jhu.edu/article/855169 Archived] from the original on July 12, 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">April 17,</span> 2023</span>.</cite></ref> रोथबार्ड यांच्या १९६३ च्या ''अमेरिकेची महामन्दी(अमेरिकास ग्रेट डिप्रेशन)'' या पुस्तकात महामंदीसाठी सरकारी धोरणांमधील अपयशाला जबाबदार धरले आणि [[भांडवलशाही]] अस्थिर असते या व्यापक मताला आव्हान दिले. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Encyclopedia of Philosophy and the Social Sciences|last=Kaldis|first=Byron|publisher=[[Sage Publications]]|year=2013|isbn=978-1506332611|location=United States|page=44}}</ref> [[चित्र:Murray_Rothbard.jpg|डावे|इवलेसे|१९५० च्या दशकात रोथबार्ड]] १९५३ मध्ये, रोथबार्ड यांनी न्यू यॉर्क शहरात जोआन बीट्रिस शुमाकर (१९२८-१९९९) <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/library/joann-beatrice-schumacher-rothbard-1928-1999|title=JoAnn Beatrice Schumacher Rothbard (1928–1999)|date=October 30, 1999|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200804030902/https://mises.org/library/joann-beatrice-schumacher-rothbard-1928-1999|archive-date=August 4, 2020|access-date=July 20, 2020}}</ref> यांच्याशी लग्न केले, ज्यांना ते जोई म्हणत होते. <ref name="Essential">{{स्रोत पुस्तक|url=https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|title=The Essential Rothbard|last=Gordon|first=David|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=2007|isbn=978-1-933550-10-7|location=Auburn, Alabama|oclc=123960448|author-link=David Gordon (philosopher)|access-date=July 7, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522113238/https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|archive-date=May 22, 2021}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGordon2007">[[David Gordon (philosopher)|Gordon, David]] (2007). [https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf ''The Essential Rothbard''] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. Auburn, Alabama: [[Ludwig von Mises Institute]]. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-933550-10-7|<bdi>978-1-933550-10-7</bdi>]]. [[OCLC (identifier)|OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/123960448 123960448]. [https://web.archive.org/web/20210522113238/https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf Archived] <span class="cs1-format">(PDF)</span> from the original on May 22, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 7,</span> 2021</span>.</cite></ref>  जोआन एक इतिहासकार, रोथबार्ड यांचे वैयक्तिक संपादक, जवळचे सल्लागार तसेच त्यांच्या रोथबार्ड बैठकांची यजमान होती. त्यांचे वैवाहिक जीवन प्रेमळ होते आणि रोथबार्ड जोआनला अनेकदा आपल्या जीवनाचा आणि कर्तृत्वाचा "अपरिहार्य आधारस्तंभ" म्हणत होते. तिच्या मते, व्होल्कर निधीच्या आश्रयामुळे रोथबार्ड यांना त्यांच्या लग्नाच्या पहिल्या १५ वर्षांत एक स्वतंत्र सिद्धांतकार आणि तज्ज्ञ म्हणून घरून काम करणे शक्य झाले. <ref>Scott Sublett, "Libertarians' Storied Guru", ''Washington Times'', July 30, 1987 </ref> १९६२ मध्ये व्होल्कर निधी कोसळला, ज्यामुळे रोथबार्ड यांना न्यू यॉर्कमधील विविध शैक्षणिक संस्थांमध्ये नोकरी शोधावी लागली. १९६६ मध्ये वयाच्या ४० व्या वर्षी त्यांना ब्रुकलिन तंत्रनिकेतन संस्थेमध्ये अभियांत्रिकी विद्यार्थ्यांना अर्थशास्त्र शिकवण्याची अर्धवेळ नोकरी मिळाली. त्या संस्थेत अर्थशास्त्र विभाग किंवा अर्थशास्त्रातील पदवी अभ्यासक्रम नव्हते आणि रोथबार्ड यांनी तेथील सामाजिक विज्ञान विभागाला "[[मार्क्सवाद|मार्क्सवादी]]" म्हणून हिणवले. त्यांचे चरित्रकार, जस्टिन रायमोंडो {{Sfn|Hawley|2016}} लिहितात की, रोथबार्ड यांना ब्रुकलिन तंत्रिकेतनात शिकवणे आवडले कारण आठवड्यातून फक्त दोन दिवस काम केल्यामुळे त्यांना स्वातंत्र्यवादी राजकारणातील घडामोडींमध्ये योगदान देण्याचे स्वातंत्र्य मिळाले. <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref> रोथबार्ड यांनी १९८६ पर्यंत या भूमिकेत काम केले. <ref name="nytimes">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|title=Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68|last=Stout|first=David|date=January 11, 1995|website=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|archive-date=September 5, 2019|access-date=July 3, 2025}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStout1995">Stout, David (January 11, 1995). [https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html "Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68"]. ''[[न्यू यॉर्क टाइम्स|The New York Times]]''. Archived from [https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html the original] on September 5, 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 3,</span> 2025</span>.</cite></ref> <ref name="Klein">Peter G. Klein, ed., F.A. Hayek, ''The Fortunes of Liberalism: Essays on Austrian Economics and the Ideal of Freedom'', [[University of Chicago Press]], 2012, [https://books.google.com/books?id=hrS-xhUGKHIC&pg=PA54 p. 54] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230503213142/https://books.google.com/books?id=hrS-xhUGKHIC&pg=PA54}}, {{ISBN|0-22632116-9}} </ref> तेव्हा ६० वर्षी असलेले रोथबार्ड यांनी ब्रुकलिन तंत्रिकेतन संस्था सोडून नेवाडा विद्यापीठ, लास वेगास (UNLV) येथील ली व्यापार शाळेमध्ये प्रवेश घेतला, जिथे त्यांनी एस. जे. हॉल प्रतिष्ठित अर्थव्यवस्थेचे प्राध्यापक हे पद भूषवले, जे एका स्वातंत्र्यवादी उद्योगपतीनेही दान केलेले पद होते. <ref>Rockwell, Llewellyn H. (May 31, 2007). [https://mises.org/daily/2584/ "Three National Treasures."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140914010718/https://mises.org/daily/2584/}} Mises.org</ref> <ref name=":10">{{स्रोत पुस्तक|title=American Conservatism: An Encyclopedia|publisher=ISI Books|year=2006|isbn=978-1-932236-43-9|editor-last=Frohnen|editor-first=Bruce|location=Wilmington, [[Delaware|DE]]|page=750|chapter=Rothbard, Murray (1926–95)|quote=Only after several decades of teaching at the Polytechnic Institute of New York did Rothbard obtain an endowed chair, and like that of Mises at NYU, his own at the University of Nevada at Las Vegas was established by an admiring benefactor.|editor-last2=Beer|editor-first2=Jeremy|editor-last3=Nelson|editor-first3=Jeffrey O.}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFrohnenBeerNelson2006">Frohnen, Bruce; Beer, Jeremy; Nelson, Jeffrey O., eds. (2006). "Rothbard, Murray (1926–95)". ''American Conservatism: An Encyclopedia''. Wilmington, [[डेलावेर|DE]]: ISI Books. p.&nbsp;750. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-932236-43-9|<bdi>978-1-932236-43-9</bdi>]]. <q>Only after several decades of teaching at the Polytechnic Institute of New York did Rothbard obtain an endowed chair, and like that of Mises at NYU, his own at the University of Nevada at Las Vegas was established by an admiring benefactor.</q></cite></ref> रोथबार्ड यांचे मित्र, विद्यार्थी आणि सहकारी मिसेसी अर्थशास्त्रज्ञ हान्स-हेर्मन हॉप यांच्या मते, रोथबार्डने शिक्षणक्षेत्रात "सीमान्त जीवन" जगले, पण ते त्यांच्या लेखनातून मोठ्या संख्येने "विद्यार्थी आणि शिष्य" आकर्षित करू शकले, ज्यामुळे ते "समकालीन स्वातंत्र्यवादी चळवळीचे निर्माते आणि प्रमुख प्रवर्तकांपैकी एक" बनले. <ref name=":9">Hoppe, Hans-Hermann (1999). [https://mises.org/etexts/HHHonMNR.pdf "Murray N. Rothbard: Economics, Science, and Liberty."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140224060422/http://mises.org/etexts/hhhonmnr.pdf}} Mises.org</ref> स्वातंत्र्यवादी अर्थशास्त्रज्ञ जेफ्री हर्बेनर, जे रोथबार्डला आपला मित्र आणि "बौद्धिक मार्गदर्शक" म्हणत, त्यांनी एका श्रद्धांजलीपर लेखात म्हटले आहे की रोथबार्डला मुख्य प्रवाहातील शिक्षणक्षेत्रातून "केवळ बहिष्कार" मिळाला. <ref>Herbener, J. (1995). L. Rockwell (ed.), [http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf ''Murray Rothbard, In Memoriam''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141220074229/http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf}}. Auburn, AL.: [[Ludwig von Mises Institute]]. पृ. ८७</ref> रोथबार्ड यांनी १९८६ पासून त्यांच्या मृत्यूपर्यंत UNLV मधील आपले पद सांभाळले. <ref name="nytimes">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|title=Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68|last=Stout|first=David|date=January 11, 1995|website=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|archive-date=September 5, 2019|access-date=July 3, 2025}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStout1995">Stout, David (January 11, 1995). [https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html "Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68"]. ''[[न्यू यॉर्क टाइम्स|The New York Times]]''. Archived from [https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html the original] on September 5, 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 3,</span> 2025</span>.</cite></ref> === जुना दक्षिणपंथ === आपल्या आयुष्यात, रोथबार्ड यांनी जुन्या दक्षिणपंथी आणि स्वातंत्र्यवादी तत्त्वांचा प्रचार करण्यास अनेक वेगवेगळ्या राजकीय चळवळींमध्ये सहभाग घेतले. जॉर्ज हॉली लिहितात की, "दुर्दैवाने रोथबार्ड यांच्यासाठी, ज्यावेळी ते एक बुद्धिजीवी म्हणून परिपक्व होत होते, त्याच वेळी जुना दक्षिणपंथ एक बौद्धिक आणि राजकीय शक्ती म्हणून संपुष्टात येत होती", आणि धाकटे विल्यम फ्रॅं. बकले यांच्यासारख्या कट्टर साम्यवादविरोधी पुराणमतवादी चळवळीने जुन्या दक्षिणपंथी अलगतावादाची जागा घेतली. <ref name=":8">{{स्रोत पुस्तक|title=Right-wing critics of American conservatism|last=Hawley|first=George|date=2016|publisher=University Press of Kansas|isbn=978-0-7006-2193-4|location=Lawrence|pages=159–167}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFHawley2016">Hawley, George (2016). ''Right-wing critics of American conservatism''. Lawrence: University Press of Kansas. pp.&nbsp;<span class="nowrap">159–</span>167. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-7006-2193-4|<bdi>978-0-7006-2193-4</bdi>]].</cite></ref> रोथबार्ड हे सिनेटर [[जोसेफ मॅककार्थी|जोसेफ मॅकार्थी]] यांचे प्रशंसक होते — मॅकार्थींच्या [[शीत युद्ध|शीतयुद्धाच्या]] विचारांसाठी नव्हे, तर त्यांच्या लोकलुब्धतेसाठी, ज्याचे श्रेय रोथबार्ड यांनी "कॉर्पोरेट उदारमतवाद" असे संबोधलेल्या प्रस्थापित एकमताला विस्कळीत करण्याचे दिले. <ref name=":8">{{स्रोत पुस्तक|title=Right-wing critics of American conservatism|last=Hawley|first=George|date=2016|publisher=University Press of Kansas|isbn=978-0-7006-2193-4|location=Lawrence|pages=159–167}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFHawley2016">Hawley, George (2016). ''Right-wing critics of American conservatism''. Lawrence: University Press of Kansas. pp.&nbsp;<span class="nowrap">159–</span>167. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-7006-2193-4|<bdi>978-0-7006-2193-4</bdi>]].</cite></ref> रोथबार्ड यांनी बकले यांच्या ''नॅशनल रिव्ह्यूमध्ये'' अनेक लेख लिहिले, पण त्यांनी पुराणमतवादी चळवळीवर सैन्यवादामुळे टीका केल्यामुळे बकले आणि मासिकाशी त्यांचे संबंध बिघडले. <ref name=":8" /> विशेषतः, अशा सैन्यवादामुळे राज्याच्या सत्तेचे समर्थन आणि विस्तार कसा होऊ शकतो याला रोथबार्ड यांचा विरोध होता. <ref name=":11">{{जर्नल स्रोत|last=Jensen|first=Jacob|date=April 2022|title=Repurposing Mises: Murray Rothbard and the Birth of Anarchocapitalism|url=https://muse.jhu.edu/article/855169|journal=Journal of the History of Ideas|language=en|volume=83|issue=2|pages=315–32|doi=10.1353/jhi.2022.0015|issn=1086-3222|pmid=35603616|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712160927/https://muse.jhu.edu/article/855169|archive-date=July 12, 2022|access-date=April 17, 2023}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFJensen2022">Jensen, Jacob (April 2022). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[https://muse.jhu.edu/article/855169 "Repurposing Mises: Murray Rothbard and the Birth of Anarchocapitalism"]</span>. ''Journal of the History of Ideas''. '''83''' (2): <span class="nowrap">315–</span>32. [[डिजीटल ऑब्जेक्ट आयडेंटीफायर|doi]]:[[doi:10.1353/jhi.2022.0015|10.1353/jhi.2022.0015]]. [[आयएसएसएन|ISSN]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/issn/1086-3222 1086-3222]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35603616 35603616]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:248985277 248985277]. [https://web.archive.org/web/20220712160927/https://muse.jhu.edu/article/855169 Archived] from the original on July 12, 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">April 17,</span> 2023</span>.</cite></ref> रोथबार्ड यांनी १९५९ मध्ये होलोकॉस्ट नाकारणाऱ्या हॅरी एल्मर बार्न्सांशी मैत्री केली <ref name=":7">{{जर्नल स्रोत|last=Jackson|first=John P. Jr|year=2021|title=The Pre-History of American Holocaust Denial|url=https://muse.jhu.edu/article/804147|journal=American Jewish History|volume=105|issue=1|pages=25–48|doi=10.1353/ajh.2021.0002|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904004649/https://muse.jhu.edu/article/804147|archive-date=September 4, 2021|access-date=October 23, 2022}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFJackson2021">Jackson, John P. Jr (2021). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[https://muse.jhu.edu/article/804147 "The Pre-History of American Holocaust Denial"]</span>. ''American Jewish History''. '''105''' (1): <span class="nowrap">25–</span>48. [[डिजीटल ऑब्जेक्ट आयडेंटीफायर|doi]]:[[doi:10.1353/ajh.2021.0002|10.1353/ajh.2021.0002]]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:239763082 239763082]. [https://web.archive.org/web/20210904004649/https://muse.jhu.edu/article/804147 Archived] from the original on September 4, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 23,</span> 2022</span>.</cite></ref> रॉबर्ट लेफेवरच्या ''रॅम्पार्ट जर्नल ऑफ इंडिव्हिज्युअलिस्ट थॉटच्या'' १९६६ च्या एका अंकात, जो [[ऐतिहासिक सुधारणावाद|ऐतिहासिक सुधारणावादाला]] समर्पित होता, रोथबार्ड यांनी असा युक्तिवाद केला की पहिले महायुद्ध, दुसरे महायुद्ध आणि शीतयुद्ध सुरू करण्यास पाश्चात्य लोकशाही देश जबाबदार होते. <ref name=":7" /> रोथबार्ड यांनी १९६८ मध्ये बार्न्सांच्या मृत्यूपूर्वी आणि नंतर त्यांच्या जर्नलमध्ये बार्न्सांचे लेखन प्रकाशित केले, ज्यात केटो संस्थेच्या जर्नलमध्ये मरणोत्तर प्रकाशित केलेल्या लेखनही आहेत. <ref name=":7" /> === आयन रँड यांच्याशी संघर्ष === [[चित्र:Ayn_Rand_(1943_Talbot_portrait).jpg|इवलेसे|[[आयन रँड]], वस्तुवादाच्या संस्थापिका.]] १९५४ मध्ये, रोथबार्ड, मिसेसच्या परिसंवादामधील इतर अनेक उपस्थितांसोबत, वस्तुवादाच्या संस्थापिका कादंबरीकार [[आयन रँड]] यांच्या मंडळात सामील झाले. लवकरच ते तिच्यापासून वेगळे झाले, आणि इतर गोष्टींबरोबरच त्यांनी लिहिले की, तिच्या कल्पना तिने दावा केल्याप्रमाणे इतके मूळ नव्हत्या, तर [[ॲरिस्टॉटल]], [[थॉमस अ‍ॅक्विनास|थॉमस ॲक्विनास]] आणि हर्बर्ट स्पेन्सर यांच्या कल्पनांसारख्या होत्या. <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref> १९५८ मध्ये, रँडची कादंबरी ''ॲटलसनी खांदे उडवले(ॲटलास श्रग्ड)'' प्रकाशित झाल्यानंतर, रोथबार्डने तिला एक "चाहत्याचे पत्र" लिहिले, ज्यात त्यांनी त्या पुस्तकाला "एक अथांग खजिना" आणि "केवळ आतापर्यंत लिहिलेली सर्वश्रेष्ठ कादंबरीच नव्हे, तर काल्पनिक किंवा वैचारिक, आतापर्यंत लिहिलेल्या सर्वश्रेष्ठ पुस्तकांपैकी एक" म्हटले. त्यांनी असेही लिहिले: "तुम्ही [रॅंड] मला नैसर्गिक अधिकार आणि नैसर्गिक कायद्याच्या तत्त्वज्ञानाच्या संपूर्ण क्षेत्राची ओळख करून दिली," ज्यामुळे त्यांना "नैसर्गिक अधिकारांची गौरवशाली परंपरा" शिकण्याची प्रेरणा मिळाली. <ref name="Enemy" /> : १२१, १३२–३४ <ref name="Burns">{{स्रोत पुस्तक|title=Goddess of the Market: Ayn Rand and the American Right|title-link=Goddess of the Market|last=Burns|first=Jennifer|publisher=Oxford Univ. Press|year=2009|isbn=978-0-19-532487-7|author-link=Jennifer Burns (historian)}}</ref> : १४५, १८२ <ref>[https://mises.org/journals/jls/21_4/21_4_3.pdf "Mises and Rothbard Letters to Ayn Rand"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140711225127/http://mises.org/journals/jls/21_4/21_4_3.pdf}}, ''[[Journal of Libertarian Studies]]'', Volume 21, No. 4 (Winter 2007): 11–16.</ref> रोथबार्ड काही महिन्यांसाठी रँडच्या मंडळात पुन्हा सामील झाला पण लवकरच विविध मतभेदांमुळे, ज्यात [[अराजकता|अराजकतावादाच्या]] त्यांच्या व्याख्येचा बचाव करणेही होते, ते रँडशी पुन्हा संबंधी तुटले. === स्वातंत्र्यवाद आणि केटो संस्था === [[चित्र:Rothbard_'70s.jpg|डावे|इवलेसे|१९७० च्या दशकात रोथबार्ड]] १९६९ ते १९८४ पर्यंत, रोथबार्डने ''द लिबर्टेरियन फोरमचे'' संपादन केले, सुरुवातीला हेस यांच्यासोबतच (जरी हेस यांचा सहभाग १९७१ मध्ये संपला). <ref>{{स्रोत बातमी|last=Riggenbach|first=Jeff|url=https://mises.org/daily/4330|title=Karl Hess and the Death of Politics|date=May 13, 2010|work=Mises Institute|publisher=Ludwig von Mises Institute|access-date=August 13, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131021020555/http://mises.org/daily/4330|archive-date=October 21, 2013|url-status=live}}</ref> कमी वाचकसंख्या असूनही, या नियतकालिकाने ''नॅशनल रिव्ह्यूशी'' संबंधित पुराणमतवाद्यांना देशभर चर्चेत गुंतवले. रोथबार्ड यांनी [[रॉनल्ड रेगन|रोनाल्ड रेगन]] यांची १९८० ची अध्यक्षीय निवडणूक ही स्वातंत्र्यवादी तत्त्वांचा विजय होता हे मत नाकारले आणि ''लिबर्टेरियन फोरममधील'' लेखांच्या मालिकेतून रेगन यांच्या आर्थिक कार्यक्रमावर आक्रमण चढवला. १९८२ मध्ये, रोथबार्डने रेगन यांच्या खर्चात कपात करण्याच्या दाव्यांना "फसवणूक" आणि "ढोंग" म्हटले आणि रेगन समर्थकांवर त्यांच्या धोरणांमुळे महागाई आणि बेरोजगारी यशस्वीरित्या कमी झाल्याचा खोटा आभास निर्माण करण्यास आर्थिक आकडेवारीमध्ये फेरफार केल्याचा आरोप केला. <ref>Ronald Lora, William Henry Longton, editors, ''The Conservative Press in Twentieth-Century America'', Chapter "The Libertarian Forum", Greenwood Publishing Group, 1999, [https://books.google.com/books?id=Ioakmq8yxA4C&dq=Murray+Rothbard+nonintervention+foreign+policy&pg=PA372 p. 372] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160510233147/https://books.google.com/books?id=Ioakmq8yxA4C&pg=PA372&dq=Murray+Rothbard+nonintervention+foreign+policy&hl=en&sa=X&ei=0HT4UbrPAsKCyAHn44HIAg&ved=0CGQQ6AEwCQ}}, {{ISBN|0313213909}},</ref> १९८७ मध्ये त्यांनी "रेगनॉमिक्सच्या मिथकांवर" देखील टीका केली <ref name="mises3">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/library/myths-reaganomics|title=The Myths of Reaganomics &#124; Mises Institute|date=June 9, 2004|website=mises.org|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171020062853/https://mises.org/library/myths-reaganomics|archive-date=October 20, 2017|access-date=August 28, 2017}}</ref> रोथबार्ड यांनी वामपंथी स्वातंत्र्यवाद्यांच्या "उन्मादी शून्यवाद" वर टीका केली, पण त्याचबरोबरही राज्यव्यवस्था उलथवून टाकण्यास केवळ शिक्षणावर अवलंबून राहण्यात समाधान मानणाऱ्या दक्षिणपंथी स्वातंत्र्यवाद्यांवरही टीका केली; त्यांचा विश्वास होता की स्वातंत्र्यवाद्यांनी स्वातंत्र्य मिळवण्यास त्यांच्यासाठी उपलब्ध असलेल्या कोणत्याही नैतिक युक्तीचा अवलंब केला पाहिजे. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=The Conservative Press in Twentieth-Century America|last=Perry|first=Marvin|publisher=Greenwood Publishing Group|year=1999|isbn=978-0-313-21390-8|editor-last=Lora|editor-first=Ronald|location=Westport, Connecticut|page=369|chapter=Libertarian Forum 1969–1986|oclc=40481045|editor-last2=Henry|editor-first2=William Longton}}</ref> रँडॉल्फ बॉर्न यांची "युद्ध हे राज्याचे आरोग्य आहे" ही कल्पना आत्मसात करून, रोथबार्ड यांनी आपल्या आयुष्यात सर्व युद्धांना विरोध केला आणि युद्धविरोधी चळवळीतही भाग घेतला. <ref name="Gordon">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/about/3249|title=Biography of Murray N. Rothbard (1926–1995)|last=Gordon|first=David|authorlink=David Gordon (philosopher)|date=February 26, 2007|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120202054227/http://mises.org/about/3249|archive-date=February 2, 2012|access-date=August 13, 2013}}</ref> १९७० आणि १९८० च्या दशकात, रोथबार्ड स्वातंत्र्यवादी पक्षामध्ये सक्रिय होते. ते पक्षाच्या अंतर्गत राजकारणात वारंवार सामील होते. रोथबार्ड यांनी १९७६ मध्ये स्वातंत्र्यवादी अभ्यासाच्या केंद्रामध्ये आणि १९७७ मध्ये ''जर्नल ऑफ लिबर्टेरियन स्टडीजची'' स्थापना केली. ते १९७७ मध्ये केटो संस्थेच्या संस्थापकांपैकी एक होते (ज्यांना चार्ल्स कोच यांनी दिलेला निधी स्वातंत्र्यवादासाठी एक मोठा आर्थिक ओघ होता) {{Sfn|Hawley|2016}} आणि "जॉन ट्रेंचर्ड आणि थॉमस गॉर्डन यांच्या ब्रिटिश वृत्तपत्रीय निबंधांच्या ''केटोचे पत्र'' या शक्तिशाली मालिकेच्या नावावरून या स्वातंत्र्यवादी विचार मंचेला नाव देण्याची कल्पना त्यांनी मांडली, ज्याचा अमेरिकेच्या संस्थापक पित्यांवर क्रांती घडवून आणण्यात निर्णायक प्रभाव होता". <ref name="Burris">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.lewrockwell.com/lrc-blog/kochs-v-soros-a-partial-backstory/|title=Kochs v. Soros: A Partial Backstory|last=Burris|first=Charles|date=February 4, 2011|publisher=[[LewRockwell.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220314082157/http://archive.lewrockwell.com/lrc-blog/kochs-v-soros-a-partial-backstory/|archive-date=March 14, 2022|access-date=August 14, 2013}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.cato.org/pubs/papers/25th_annual_report.pdf|title=25 years at the Cato Institute: The 2001 Annual Report|pages=11–12|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20070508204943/http://www.cato.org/pubs/papers/25th_annual_report.pdf|archive-date=May 8, 2007|access-date=August 18, 2013}}</ref> === मिसेस संस्था === १९८२ मध्ये, केटो संस्थेशी संबंध बिघडल्यानंतर, रोथबार्डने (ल्यू रॉकवेल आणि बर्टन ब्लूमर्ट यांच्यासोबत) ऑबर्न, अलाबामा येथे लुडविग फॉन मिसेस संस्थेची सह-स्थापना केली <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/wire/story-mises-institute|title=The Story of the Mises Institute|date=September 19, 2018|publisher=Ludwig von Mises Institute|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200823180918/https://mises.org/wire/story-mises-institute|archive-date=August 23, 2020|access-date=February 8, 2022}}</ref> आणि १९९५ पर्यंत ते शैक्षणिक घडामोडींचे उपाध्यक्ष होते. <ref name="nytimes">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|title=Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68|last=Stout|first=David|date=January 11, 1995|website=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|archive-date=September 5, 2019|access-date=July 3, 2025}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStout1995">Stout, David (January 11, 1995). [https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html "Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68"]. ''[[न्यू यॉर्क टाइम्स|The New York Times]]''. Archived from [https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html the original] on September 5, 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 3,</span> 2025</span>.</cite></ref> रोथबार्ड यांनी १९८७ मध्ये संस्थेचे ''ऑस्ट्रियन अर्थव्यवस्थेची समीक्षा(रिव्ह्यू ऑफ ऑस्ट्रियन इकॉनॉमिक्स)'' हे एक विषम अर्थशास्त्रीय <ref>Lee, Frederic S., and Cronin, Bruce C. (2010). [http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1536-7150.2010.00751.x/pdf "Research Quality Rankings of Heterodox Economic Journals in a Contested Discipline."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180311153929/http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1536-7150.2010.00751.x/pdf}} ''American Journal of Economics and Sociology''. 69(5): 1428</ref> नियतकालिक देखील सुरू केले, ज्याचे नाव नंतर ''ऑस्ट्रियन अर्थव्यवस्थेची त्रैमासिक जर्नल(क्वार्टर्ली जर्नल ऑफ ऑस्ट्रियन इकॉनॉमिक्स)'' असे बदलले. <ref name="Gordon">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/about/3249|title=Biography of Murray N. Rothbard (1926–1995)|last=Gordon|first=David|authorlink=David Gordon (philosopher)|date=February 26, 2007|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120202054227/http://mises.org/about/3249|archive-date=February 2, 2012|access-date=August 13, 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGordon2007">[[David Gordon (philosopher)|Gordon, David]] (February 26, 2007). [https://mises.org/about/3249 "Biography of Murray N. Rothbard (1926–1995)"]. [[Ludwig von Mises Institute]]. [https://web.archive.org/web/20120202054227/http://mises.org/about/3249 Archived] from the original on February 2, 2012<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 13,</span> 2013</span>.</cite></ref> वेबसाइटनुसार, रोथबार्ड यांनी "मिसेस संस्था आणि '<nowiki/>''द रोथबार्ड-रॉकवेल रिपोर्ट''' या प्रकाशनाच्या संगोपनासाठी ल्यू रॉकवेल (नंतर त्यांचे जुने मित्र ब्लूमर्ट सामील झाले) यांच्यासोबत जवळून काम केले; जे रोथबार्डच्या १९९५ मधील मृत्यूनंतर ''LewRockwell.com'' या वेबसाइटमध्ये विकसित झाले". <ref name="Burris">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.lewrockwell.com/lrc-blog/kochs-v-soros-a-partial-backstory/|title=Kochs v. Soros: A Partial Backstory|last=Burris|first=Charles|date=February 4, 2011|publisher=[[LewRockwell.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220314082157/http://archive.lewrockwell.com/lrc-blog/kochs-v-soros-a-partial-backstory/|archive-date=March 14, 2022|access-date=August 14, 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBurris2011">Burris, Charles (February 4, 2011). [http://archive.lewrockwell.com/lrc-blog/kochs-v-soros-a-partial-backstory/ "Kochs v. Soros: A Partial Backstory"]. [[LewRockwell.com]]. [https://web.archive.org/web/20220314082157/http://archive.lewrockwell.com/lrc-blog/kochs-v-soros-a-partial-backstory/ Archived] from the original on March 14, 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 14,</span> 2013</span>.</cite></ref> === पारंपरिक स्वातंत्र्यवाद === [[चित्र:Lewrockwell.jpg|इवलेसे|222x222अंश|ल्यू रॉकवेल]] १९८९ मध्ये, रोथबार्ड यांनी स्वातंत्र्यवादी पक्ष सोडली आणि [[शीत युद्ध|शीतयुद्धोत्तर]] हस्तक्षेप-विरोधी दक्षिणपंथींशी संबंध जोडण्यास सुरुवात केली. त्यांनी स्वतःला पारंपरिक स्वातंत्र्यवादी(paleolibertarian) म्हटले, जी मुख्य प्रवाहातील स्वातंत्र्यवादाच्या सांस्कृतिक उदारमतवादाविरुद्ध एक पुराणमतवादी प्रतिक्रिया होती. <ref name="Paul Newsletters">{{जर्नल स्रोत|last=Sanchez|first=Julian|last2=Weigel|first2=David|date=January 16, 2008|title=Who Wrote Ron Paul's Newsletters?|url=http://reason.com/archives/2008/01/16/who-wrote-ron-pauls-newsletter/singlepage|journal=[[Reason (magazine)|Reason]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20131002130521/http://reason.com/archives/2008/01/16/who-wrote-ron-pauls-newsletter/singlepage|archive-date=October 2, 2013|access-date=August 14, 2013}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSanchezWeigel2008">Sanchez, Julian; Weigel, David (January 16, 2008). [http://reason.com/archives/2008/01/16/who-wrote-ron-pauls-newsletter/singlepage "Who Wrote Ron Paul's Newsletters?"]. ''[[Reason (magazine)|Reason]]''. [https://web.archive.org/web/20131002130521/http://reason.com/archives/2008/01/16/who-wrote-ron-pauls-newsletter/singlepage Archived] from the original on October 2, 2013<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 14,</span> 2013</span>.</cite></ref> <ref>Rothbard, Murray (November 1994). [http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch16.html "Big Government Libertarianism"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170131223653/http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch16.html}}, LewRockwell.com</ref> पारंपरिक स्वातंत्र्यवादाने सांस्कृतिक पुराणमतवाद आणि स्वातंत्र्यवादी अर्थशास्त्र यांच्या संश्लेषणाद्वारे असंतुष्ट कामगार-वर्गातील श्वेतवर्णी लोकांना आकर्षित करण्याचा प्रयत्न केला. <nowiki><i id="mwAuY">रीझननुसार</i></nowiki>, रोथबार्ड यांनी दक्षिणपंथी लोकवादाचे समर्थन केले, कारण मुख्य प्रवाहातील विचारवंत स्वातंत्रवादी दृष्टिकोन स्वीकारत नसल्यामुळे ते निराश झाले होते. त्यांनी सुचवले की, माजी कू क्लक्स क्लॅन ग्रँड विझार्ड डेव्हिड ड्यूक व विस्कॉन्सिनचे सिनेटर [[जोसेफ मॅककार्थी|जोसेफ मॅकार्थी]], <ref name=":4">{{स्रोत बातमी|last=Rothbard|first=Murray|url=https://mises.org/library/strategy-right|title=A Strategy for the Right|date=2010|work=Mises Institute|publisher=[[mises.org]]|access-date=September 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030205243/https://mises.org/library/strategy-right|archive-date=October 30, 2020|url-status=live}}</ref> हे "आउटरीच टू द रेडनेक्स" (ग्रामीण भागातील लोकांपर्यंत पोहोचणे) या प्रयत्नासाठी आदर्श होते, ज्याचा उपयोग एक व्यापक स्वातंत्र्यवादी/पारंपरिक पुराणमतवादी युती करू शकली असती. एकत्र काम करून, ही युती "कॉर्पोरेट उदारमतवादी" मोठे उद्योग आणि माध्यम क्षेत्रातील उच्चभ्रूंच्या "अपवित्र युतीचा" पर्दाफाश करेल, ज्यांनी मोठ्या सरकारच्या माध्यमातून एका परजीवी निम्नवर्गाला विशेषाधिकार दिले आहेत आणि त्याला वाढण्यास कारणीभूत ठरले आहेत. रोथबार्ड यांनी या "निम्नवर्गा" वर "अमेरिकेतील बहुसंख्य मध्यम आणि कामगार वर्गाला लुटण्याचा आणि त्यांचे शोषण करण्याचा" आरोप केला. <ref name="Paul Newsletters" /> ड्यूकच्या राजकीय कार्यक्रमाबद्दल, रोथबार्ड यांनी प्रतिपादन केले की त्यात "असे काहीही नाही" जे "पारंपरिक पुराणमतवादी किंवा पारंपरिक स्वातंत्र्यवादी स्वीकारू शकत नाहीत; कमी कर, नोकरशाही मोडून काढणे, कल्याणकारी व्यवस्थेत कपात करणे, सकारात्मक कृती आणि वांशिक आरक्षणांवर आक्रमण करणे, श्वेतवर्णींसह सर्व अमेरकेच्या लोकांसाठी समान हक्कांची मागणी करणे". <ref name="lewrockwell">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch5.html|title=Right-wing Populism|last=Rothbard|first=Murray|date=January 1992|publisher=[[LewRockwell.com]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160524131828/http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch5.html|archive-date=May 24, 2016|access-date=August 14, 2013}} Originally published in the January 1992 Rothbard-Rockwell Report.</ref> त्यांनी चार्ल्स मरे यांच्या वादग्रस्त पुस्तक ''<nowiki/>'द बेल कर्व्ह''' मधील "वंशवादी विज्ञानाची" प्रशंसा देखील केली. {{Sfn|Hawley|2016}} === वैयक्तिक जीवन === [[चित्र:Murray&Joey.jpg|डावे|इवलेसे|रोथबार्ड त्यांच्या बायको जोईसोबत]] जोई रोथबार्ड यांनी एका श्रद्धांजलीपर लेखात म्हटले आहे की, त्यांच्या नौऱ्याचा स्वभाव आनंदी आणि उत्साही होता आणि रात्री उशिरापर्यंत जागे राहणारे रोथबार्ड, "१२ वाजेच्या आधी न उठता ४० वर्षे आपला उदरनिर्वाह करू शकले. हे त्यांच्यासाठी महत्त्वाचे होते." त्यांनी सांगितले की रोथबार्ड प्रत्येक दिवशी सुरुवात त्यांचे सहकारी ल्यू रॉकवेल यांच्याशी फोनवर बोलून करत होते: "ते एकमेकांची विचारपूस करत असताना त्यांच्या हसण्याच्या लखलखाटाने घर किंवा फ्लॅट हादरून जात असे. मरेला वाटायचे की दिवसाची सुरुवात करण्याचा हा सर्वोत्तम मार्ग आहे". <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf|title=Murray Rothbard, In Memoriam|last=Rothbard|first=JoAnn|publisher=von Mises Institute|location=Auburn, AL|pages=vii–ix|access-date=December 16, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141220074229/http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf|archive-date=December 20, 2014}}</ref> रोथबार्ड अधार्मिक आणि देवाच्या बाबतीत अज्ञेयवादी होते, <ref>Sciabarra, Chris (2000). ''Total Freedom: Toward a Dialectical Libertarianism'', Penn State Press, 2000. p. 358, {{ISBN|0-27102049-0}}</ref> <ref>Vance, Laurence M (March 15, 2011). "Is Libertarianism Compatible with Religion?" Lew Rockwell. </ref> त्यांनी स्वतःचे वर्णन "अज्ञेयवादी आणि सुधारणावादी यहूदी यांचे मिश्रण" असे केले. <ref name="Raimondo2000-67">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=YBsyVMg5HToC&pg=PA67|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|page=67|access-date=June 28, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20191016074204/https://books.google.com/books?id=YBsyVMg5HToC&pg=PA67|archive-date=October 16, 2019}}</ref> स्वतःला अज्ञेयवादी आणि [[नास्तिकता|नास्तिक]] म्हणून ओळखत असूनही, ते "धर्माबद्दलच्या वामपंथी स्वातंत्र्यवादी शत्रुत्वावर" टीका करत होते. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: the Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-57392809-0|page=326|quote=In the same letter, he reiterates his atheism: "On the religion question, we paleolibertarians are not theocrats," he writes. "Obviously, I could not be myself, both as a libertarian and as an atheist." However, he continued, "the left-libertarian hostility to religion, based as it is on ignorance and the bitterness of "aging adolescent rebels against bourgeois America", is "monstrous."}}</ref> रोथबार्ड यांच्या उत्तरार्धात, त्यांच्या अनेक मित्रांना वाटत होते की ते [[कॅथलिक चर्च|कॅथलिक धर्म]] स्वीकारतील, पण त्यांनी तसे कधीच केले नाही. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Murray Rothbard|last=Casey|first=Gerard|publisher=Continuum|year=2010|isbn=978-1-4411-4209-2|editor-last=Meadowcroft|editor-first=John|series=Major Conservative and Libertarian Thinkers|volume=15|location=London|page=15|author-link=Gerard Casey (philosopher)}}</ref> === मृत्यू === ७ जानेवारी १९९५ रोजी, मॅनहॅटनमधील सेंट ल्यूक्स-रुझवेल्ट हॉस्पिटल सेंटरमध्ये, वयाच्या ६८ व्या वर्षी [[हृदयाघात|हृदयविकाराच्या झटक्याने]] रोथबार्ड यांचे निधन झाले. <ref name="nytimes">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|title=Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68|last=Stout|first=David|date=January 11, 1995|website=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|archive-date=September 5, 2019|access-date=July 3, 2025}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStout1995">Stout, David (January 11, 1995). [https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html "Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68"]. ''[[न्यू यॉर्क टाइम्स|The New York Times]]''. Archived from [https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html the original] on September 5, 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 3,</span> 2025</span>.</cite></ref> ''[[न्यू यॉर्क टाइम्स|न्यू यॉर्क टाइम्सच्या]]'' मृत्युलेखामध्ये रोथबार्ड यांना "एक अर्थशास्त्रज्ञ आणि सामाजिक तत्त्वज्ञ, ज्यांनी सरकारी हस्तक्षेपाविरुद्ध वैयक्तिक स्वातंत्र्याचा जोरदार बचाव केला" असे म्हटले आहे. <ref name="nytimes" /> मिसेस संस्थेचे अध्यक्ष ल्यू रॉकवेल यांनी ''न्यू यॉर्क टाइम्सला'' सांगितले की रोथबार्ड हे "दक्षिणपंथी अराजकवादाचे संस्थापक" होते. <ref name="nytimes" /> धाकटे विल्यम फ्रॅं. बकले यांनी ''नॅशनल रिव्ह्यूमध्ये'' एक टीकात्मक मृत्युलेख लिहिला, ज्यात त्यांनी रोथबार्ड यांच्या "सदोष निर्णयक्षमतेवर" आणि [[शीत युद्ध|शीतयुद्धावरील]] मतांवर टीका केली. <ref name="Casey">{{स्रोत पुस्तक|title=Murray Rothbard|last=Casey|first=Gerard|publisher=Continuum|year=2010|isbn=978-1441142092|editor-last=Meadowcroft|editor-first=John|series=Major Conservative and Libertarian Thinkers|volume=15|location=London|pages=4–5, 129|author-link=Gerard Casey (philosopher)}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFCasey2010">[[Gerard Casey (philosopher)|Casey, Gerard]] (2010). Meadowcroft, John (ed.). ''Murray Rothbard''. Major Conservative and Libertarian Thinkers. Vol.&nbsp;15. London: Continuum. pp.&nbsp;<span class="nowrap">4–</span>5, 129. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1441142092|<bdi>978-1441142092</bdi>]].</cite></ref> : मिसेस संस्थेमधील हॉप, रॉकवेल आणि रोथबार्ड यांच्या इतर सहकाऱ्यांनी वेगळे मत मांडले आणि असा युक्तिवाद केला की ते इतिहासातील सर्वात महत्त्वाच्या तत्त्वज्ञांपैकी एक होते. <ref name="Murray N. Rothbard, In Memoriam">''[http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf Murray N. Rothbard, In Memoriam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141220074229/http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf}}'', Preface by JoAnn Rothbard, edited by Llewellyn H. Rockwell, Jr, published by Ludwig von Mises Institute, 1995.</ref> == मते == === ऑस्ट्रियन अर्थशास्त्र === रोथबार्ड हे त्यांचे गुरू लुडविग फॉन मिसेस यांच्या ऑस्ट्रियन संप्रदायाचे समर्थक आणि अभ्यासक होते. मिसेसप्रमाणेच, रोथबार्ड यांनी अर्थशास्त्रात वैज्ञानिक पद्धतीचा वापर नाकारला आणि अर्थमिती, अनुभवजन्य व सांख्यिकीय विश्लेषण आणि मुख्य प्रवाहातील सामाजिक विज्ञानाची इतर साधने या क्षेत्राबाहेरची आहेत असे मानले (आर्थिक इतिहास ती साधने वापरू शकतो, पण प्रत्यक्ष अर्थशास्त्र नाही). <ref name="mises.org">Rothbard, Murray (1976). [https://mises.org/rothbard/praxeology.pdf ''Praxeology: The Methodology of Austrian Economics''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140731160019/http://mises.org/rothbard/praxeology.pdf}}. Mises.org</ref> त्याऐवजी त्यांनी मिसेस यांची पूर्णपणे ''पूर्व-अनुभवी'' पद्धती असलेल्या कृतीशास्त्र स्वीकार केला. कृतीशास्त्र आर्थिक नियमांना भूमितीय किंवा गणितीय स्वयंसिद्धांसारखे मानते: जे निश्चित, अपरिवर्तनीय, वस्तुनिष्ठ आणि तार्किक विचाराने ओळखता येण्यासारखे असतात. <ref name="mises.org" /> <sup class="noprint Inline-Template noprint Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs a reference to an independent source. (March 2023)">स्वतंत्र स्रोताची आवश्यकता आहे</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> मिसेसी अर्थशास्त्रज्ञ हान्स-हेर्मन हॉप यांच्या मते, वैज्ञानिक पद्धत आणि [[अनुभववाद|अनुभववादाचा]] त्याग करणे हे मिसेसी दृष्टिकोनाला "इतर सर्व सध्याच्या आर्थिक संप्रदायांपासून" वेगळे करते, ज्या मिसेसी दृष्टिकोनाला "अंधश्रद्धाळू आणि अशास्त्रीय" म्हणून नाकारतात. चॅपमन विद्यापीठ आणि अर्थिक अभ्यासाठी संस्थेचे मार्क स्काउसेन, जे मुख्य प्रवाहातील अर्थशास्त्राचे टीकाकार आहेत, <ref name="mises">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/media/2938/Where-Modern-Economics-Went-Wrong|title=Where Modern Economics Went Wrong|website=mises.org|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140916033639/http://mises.org/media/2938/Where-Modern-Economics-Went-Wrong|archive-date=September 16, 2014|access-date=August 28, 2017}}</ref> रोथबार्ड यांची प्रतिभावान, त्यांची लेखनशैली प्रभावी, त्यांचे आर्थिक युक्तिवाद बारिक आणि तार्किकदृष्ट्या कठोर आणि त्यांची मिसेसियन कार्यपद्धती योग्य असल्याचे कौतुक करतात. <ref name=":3">Mark Skousen. ''[https://books.google.com/books?id=6sisXMv_AecC&pg=PA390 The Making of Modern Economics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160527151449/https://books.google.com/books?id=6sisXMv_AecC&lpg=PP1&pg=PA390}}'' (M.E. Sharpe, 2009, p. 390). Skousen writes that Rothbard "refused to write for the academic journals."</ref> पण स्काउसेन हे मान्यही करतात की रोथबार्ड हे मुख्य प्रवाहातील अर्थशास्त्राच्या "शाखेच्या बाहेर" होते आणि त्यांच्या वैचारिक मंडळाबाहेर त्यांच्या कार्याकडे दुर्लक्ष झाले. रोथबार्ड यांनी ऑस्ट्रियन व्यवसाय चक्र सिद्धांतावर विस्तृतपणे लिहिले आणि या दृष्टिकोनाचा भाग म्हणून, त्यांनी मध्यवर्ती बँकिंग, वैध चलन आणि आंशिक-राखीव बँकिंगला तीव्र विरोध केला, तसेच [[सुवर्ण विनिमय परिमाण|सुवर्ण मानक]] आणि बँकांसाठी १००% राखीव निधीच्या आवश्यकतेचे समर्थन केले. <ref name="Mystery">{{स्रोत पुस्तक|url=https://mises.org/document/614/Mystery-of-Banking-The|title=The Mystery of Banking|last=Rothbard|first=Murray|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=2008|isbn=978-1933550282|edition=2nd|location=Auburn, AL|pages=111–13|access-date=September 13, 2014|orig-year=1983|archive-url=https://web.archive.org/web/20140914003927/https://mises.org/document/614/Mystery-of-Banking-The|archive-date=September 14, 2014}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRothbard2008">Rothbard, Murray (2008) [1983]. [https://mises.org/document/614/Mystery-of-Banking-The ''The Mystery of Banking''] (2nd&nbsp;ed.). Auburn, AL: [[Ludwig von Mises Institute]]. pp.&nbsp;<span class="nowrap">111–</span>13. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1933550282|<bdi>978-1933550282</bdi>]]. [https://web.archive.org/web/20140914003927/https://mises.org/document/614/Mystery-of-Banking-The Archived] from the original on September 14, 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">September 13,</span> 2014</span>.</cite></ref> : ८९-९४, ९६-९७ <ref name="Gordon">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/about/3249|title=Biography of Murray N. Rothbard (1926–1995)|last=Gordon|first=David|authorlink=David Gordon (philosopher)|date=February 26, 2007|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120202054227/http://mises.org/about/3249|archive-date=February 2, 2012|access-date=August 13, 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGordon2007">[[David Gordon (philosopher)|Gordon, David]] (February 26, 2007). [https://mises.org/about/3249 "Biography of Murray N. Rothbard (1926–1995)"]. [[Ludwig von Mises Institute]]. [https://web.archive.org/web/20120202054227/http://mises.org/about/3249 Archived] from the original on February 2, 2012<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 13,</span> 2013</span>.</cite></ref> <ref name="golddollar">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/daily/1829|title=The Case for a 100 Percent Gold Dollar|last=Rothbard|first=Murray|year=1991|publisher=Ludwig von Mises Institute|orig-year=1962|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130801065845/http://mises.org/daily/1829|archive-date=August 1, 2013|access-date=August 13, 2013}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.lewrockwell.com/north/north769.html|title=What Is Money? Part 5: Fractional Reserve Banking|last=North|first=Gary|authorlink=Gary North (economist)|date=October 10, 2009|publisher=LewRockwell.com|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140313211006/http://archive.lewrockwell.com/north/north769.html|archive-date=March 13, 2014|access-date=August 13, 2013}}</ref> === नैतिकता === [[चित्र:Ludwig_von_Mises.jpg|इवलेसे|लुडविग फॉन मिसेस]] जरी रोथबार्ड यांनी त्यांच्या सामाजिक सिद्धांतासाठी आणि अर्थशास्त्रासाठी लुडविग फॉन मिसेसची निगमनात्मक पद्धत स्वीकारली असली तरी, <ref>Grimm, Curtis M.; Hunn, Lee; Smith, Ken G. ''Strategy as Action: Competitive Dynamics and Competitive Advantage''. New York: Oxford University Press. 2006. p. 43 {{ISBN?}}</ref> नीतीशास्त्राच्या प्रश्नावर ते मिसेसपेक्षा वेगळे होते. विशेषतः, त्यांनी मिसेसचा हा विश्वास नाकारला की नैतिक मूल्ये व्यक्तिनिष्ठ राहतात आणि तत्त्व-आधारित, [[नैसर्गिक कायदा|नैसर्गिक कायद्याच्या]] तर्काच्या बाजूने उपयुक्ततावादाला विरोध केला. आपल्या मुक्त-बाजारपेठी विचारांच्या समर्थनार्थ, मिसेसने उपयुक्ततावादी आर्थिक युक्तिवादांचा वापर करून असा दावा केला की हस्तक्षेपवादी धोरणांमुळे समाजाची स्थिती बिघडते. रोथबार्ड यांनी प्रतिवाद केला की हस्तक्षेपवादी धोरणांमुळे, काही सरकारी कर्मचारी आणि सामाजिक कार्यक्रमांच्या लाभार्थ्यांसह, काही लोकांना प्रत्यक्षात फायदा होतो. म्हणून, मिसेसच्या विपरीत, रोथबार्ड यांनी मुक्त बाजारपेठेसाठी वस्तुनिष्ठ, नैसर्गिक-कायद्याच्या आधाराचा युक्तिवाद केला. <ref name="Essential">{{स्रोत पुस्तक|url=https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|title=The Essential Rothbard|last=Gordon|first=David|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=2007|isbn=978-1-933550-10-7|location=Auburn, Alabama|oclc=123960448|author-link=David Gordon (philosopher)|access-date=July 7, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522113238/https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|archive-date=May 22, 2021}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGordon2007">[[David Gordon (philosopher)|Gordon, David]] (2007). [https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf ''The Essential Rothbard''] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. Auburn, Alabama: [[Ludwig von Mises Institute]]. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-933550-10-7|<bdi>978-1-933550-10-7</bdi>]]. [[OCLC (identifier)|OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/123960448 123960448]. [https://web.archive.org/web/20210522113238/https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf Archived] <span class="cs1-format">(PDF)</span> from the original on May 22, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 7,</span> 2021</span>.</cite></ref> त्यांनी या तत्त्वाला " स्व-मालकी " म्हटले, ही कल्पना [[जॉन लॉक|जॉन लॉकच्या]] लेखनावर ढोबळपणे आधारित केली आणि तसेच अभिजात उदारमतवाद आणि जुन्या दक्षिणपंथी साम्राज्यविरोधातून संकल्पना घेतल्या. <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref> : १३४  रोथबार्ड यांनी मूळ विनियोगासाठी मालमत्तेचा श्रम सिद्धांत स्वीकारला <ref>Dominiak, Łukasz. (2017). "Libertarianism and Original Appropriation". Historia i Polityka22: 43‒56. </ref> <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Dominiak|first=Łukasz|year=2023|title=Mixing Labor, Taking Possession, and Libertarianism: Response to Walter Block|url=https://repozytorium.umk.pl/server/api/core/bitstreams/ca04b8ba-40df-4c1f-8b46-1acc0f84213b/content|journal=Studia z Historii Filozofii|volume=14|issue=3|pages=169–195|doi=10.12775/szhf.2023.026|archive-url=https://web.archive.org/web/20251121112652/https://repozytorium.umk.pl/server/api/core/bitstreams/ca04b8ba-40df-4c1f-8b46-1acc0f84213b/content|archive-date=21 November 2025}}</ref> परंतु लॉकची अट नाकारली, असा युक्तिवाद करत की जर एखादी व्यक्ती मालकी नसलेल्या जमिनीमध्ये आपले श्रम मिसळते, तर ती व्यक्ती कायमची योग्य मालक बनते आणि त्या वेळेनंतर, ती खाजगी मालमत्ता बनते जी केवळ व्यापार किंवा देणगीद्वारे हस्तांतरित होऊ शकते. <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Kyriazi|first=Harold|year=2004|title=31 Reckoning with Rothbard|journal=American Journal of Economics and Sociology|volume=63|issue=2|pages=451–84|doi=10.1111/j.1536-7150.2004.00298.x}}</ref> रोथबार्ड समतावादाचे प्रखर टीकाकार होते. रोथबार्डच्या १९७४ च्या ''नैसर्गाविरुद्ध बंड हे समतावाद आणि इतर लेख(इगॅलिटेरियनिझम ॲज अ रिव्होल्ट अगेन्स्ट नेचर अँड अदर एसेज)'' या पुस्तकातील शीर्षक निबंधात म्हटले आहे: "समानता ही नैसर्गिक व्यवस्थेत नाही, आणि प्रत्येकाला प्रत्येक बाबतीत (कायद्यासमोर वगळता) समान बनवण्याच्या मोहिमेचे निश्चितपणे विनाशकारी परिणाम होतील." <ref>George C. Leef, [http://www.fee.org/the_freeman/detail/egalitarianism-as-a-revolt-against-nature-and-other-essays-by-murray-rothbard-edited-by-david-gordon#axzz2i8c6D5oO "Book Review of ''Egalitarianism as a Revolt Against Nature and Other Essays'' by Murray Rothbard", edited by David Gordon (2000 ed.)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131019180503/http://www.fee.org/the_freeman/detail/egalitarianism-as-a-revolt-against-nature-and-other-essays-by-murray-rothbard-edited-by-david-gordon#axzz2i8c6D5oO}}, ''[[The Freeman (publication)|The Freeman]]'', July 2001.</ref> त्यात रोथबार्डने लिहिले: "समतावादी वामपंथाच्या केंद्रस्थानी हा विचित्र विश्वास आहे की वास्तवाला कोणतीही रचना नाही; की संपूर्ण जग एक कोरी पाटी आहे जी केवळ मानवी इच्छेच्या वापराने कोणत्याही क्षणी कोणत्याही इच्छित दिशेने बदलली जाऊ शकते." <ref>Rothbard, Murray (2003). [http://archive.lewrockwell.com/rothbard/rothbard31.html "Egalitarianism as a Revolt Against Nature and Other Essays"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150618045321/http://archive.lewrockwell.com/rothbard/rothbard31.html}}, essay published in full at [[Lewrockwell.com]]. See also Rothbard's essay [https://mises.org/daily/3007 "The Struggle Over Egalitarianism Continues"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140914021835/https://mises.org/daily/3007}}, the 1991 introduction to republication of ''Freedom, Inequality, Primitivism, and the Division of Labor'', [[Ludwig Von Mises Institute]], 2008. </ref> [[नोआम चॉम्स्की|नोम चॉम्स्कींनी]] रोथबार्ड यांच्या आदर्श समाजावर टीका करताना म्हटले की, "हे एक असे द्वेषपूर्ण जग आहे की, कोणत्याही माणसाला त्यात राहण्याची इच्छा होणार नाही... सगळ्यात पहिले, ते एका क्षणासाठीही काम करू शकणार नाही—आणि जरी ते करू शकले असते, तरी तुम्हाला फक्त तिथून बाहेर पडावेसे वाटेल, किंवा आत्महत्या करावीशी वाटेल किंवा असेच काहीतरी." <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=TykKulVqY9UC|title=Understanding Power: The Indispensable Chomsky|last=Schoeffel|first=John|last2=Chomsky|first2=Noam|date=2011|publisher=ReadHowYouWant.com|isbn=978-1-4587-8817-7|language=en|access-date=October 31, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806062507/https://books.google.com/books?id=TykKulVqY9UC|archive-date=August 6, 2020}}</ref> तत्त्वज्ञ जेम्स वे. चाइल्ड यांनी तर रोथबार्ड आणि तशा इतर स्वातंत्र्यवादी फसवणुकीचा निकष टिकवू शकतात की नाही यावरही प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Child|first=James W|date=July 1994|title=Can libertarianism sustain a fraud standard?|url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/abs/10.1086/293652?journalCode=et|journal=Ethics|volume=104|issue=4|pages=722–738|doi=10.1086/293652|url-access=subscription}}</ref> <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Ferguson|first=Benjamin|date=July 2018|title=Can Libertarians Get Away with Fraud?|journal=Economics and Philosophy|volume=34|issue=2|pages=165–184|doi=10.1017/S0266267117000311|doi-access=free}}</ref> === अराजक-भांडवलशाही === अराजक-भांडवलवाद्यांच्या मते, विविध सिद्धांतकारांनी अराजक-भांडवलशाहीसारखे कायदेशीर तत्त्वज्ञान मांडले आहे; तथापि, १९७१ मध्ये "अराजक-भांडवलशाही" आणि "अराजक-भांडवलवाद" या संज्ञा रोथबार्ड यांनी तयार केल्याचे श्रेय दिले जाते (जरी "अराजक-भांडवलशाही" हा शब्द कार्ल हेस यांच्या 1969 च्या ''राजनीतिचा मृत्यु (द डेथ ऑफ पॉलिटिक्स)'' या निबंधात सर्वात आधी आढळला होता)''.'' <ref name="HessDoP">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://fare.tunes.org/books/Hess/dop.html|title=The Death of Politics|last=Hess|first=Karl|date=2003|website=Faré's Home Page|publisher=Playboy|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190802164945/http://fare.tunes.org/books/Hess/dop.html|archive-date=August 2, 2019|access-date=9 October 2023|quote=Laissez-faire capitalism, or '''anarchocapitalism''' [sic], is simply the economic form of the libertarian ethic. Laissez-faire capitalism encompasses the notion that men should exchange goods and services, without regulation, solely on the basis of value for value. It recognizes charity and communal enterprises as voluntary versions of this same ethic. Such a system would be straight barter, except for the widely felt need for a division of labor in which men, voluntarily, accept value tokens such as cash and credit. Economically, this system is anarchy, and proudly so.}}</ref> <ref name="Johnson2015">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://c4ss.org/content/39997|title=Karl Hess on Anarcho-Capitalism|last=Johnson|first=Charles|date=28 August 2015|website=Center for a Stateless Society|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231004131548/https://c4ss.org/content/39997|archive-date=October 4, 2023|access-date=9 October 2023|quote=In fact, the earliest documented, printed use of the word "anarcho-capitalism" that I can find [...] actually comes neither from Wollstein nor from Rothbard, but from Karl Hess's manifesto "The Death of Politics," which was published in ''Playboy'' in March, 1969.]}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="The material near this tag may rely on a self-published source. (November 2023)">स्वयं-प्रकाशित स्रोत?</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> <ref name="Leeson">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=_pQ4DwAAQBAJ&pg=PA180|title=Hayek: A Collaborative Biography, Part IX: The Divine Right of the 'Free' Market|last=Leeson|first=Robert|publisher=Springer|year=2017|isbn=978-3-319-60708-5|page=180|quote=To the original 'anarchocapitalist' (Rothbard coined the term) [...].|access-date=November 27, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230425065230/https://books.google.com/books?id=_pQ4DwAAQBAJ&pg=PA180|archive-date=April 25, 2023}}</ref> <ref name="Flood2010">Flood, Anthony (2010). [http://anthonyflood.com/rothbardknowyourrights.htm Untitled preface to Rothbard's "Know Your Rights"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110811135031/http://anthonyflood.com/rothbardknowyourrights.htm}}, originally published in ''WIN: Peace and Freedom through Nonviolent Action'', Volume 7, No. 4, 1 March 1971, 6–10. Flood's quote: "Rothbard's neologism, 'anarchocapitalism,' probably makes its first appearance in print here."</ref> त्याने ऑस्ट्रियन संप्रदाय, अभिजात उदारमतवाद आणि १९व्या शतकातील अमेरिकेच्या व्यक्तिवादी अराजकतावादी यांच्या घटकांचे संश्लेषण करून अराजकतावादाचे एक दक्षिणपंथी स्वरूप तयार केले. <ref>''Blackwell Encyclopaedia of Political Thought'', 1987, {{ISBN|978-0-631-17944-3}}, p. 290; quote: "A student and disciple of the Austrian economist Ludwig von Mises, Rothbard combined the laissez-faire economics of his teacher with the absolutist views of human rights and rejection of the state he had absorbed from studying the individualist American anarchists of the 19th century such as Lysander Spooner and Benjamin Tucker."</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Hayek: A Collaborative Biography, Part IX: The Divine Right of the 'Free' Market|last=Robert Leeson|publisher=Springer|year=2017|isbn=978-3-319-60708-5|page=180|quote=To the original 'anarchocapitalist' (Rothbard coined the term) [...].}}</ref> <ref name=":11">{{जर्नल स्रोत|last=Jensen|first=Jacob|date=April 2022|title=Repurposing Mises: Murray Rothbard and the Birth of Anarchocapitalism|url=https://muse.jhu.edu/article/855169|journal=Journal of the History of Ideas|language=en|volume=83|issue=2|pages=315–32|doi=10.1353/jhi.2022.0015|issn=1086-3222|pmid=35603616|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712160927/https://muse.jhu.edu/article/855169|archive-date=July 12, 2022|access-date=April 17, 2023}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFJensen2022">Jensen, Jacob (April 2022). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[https://muse.jhu.edu/article/855169 "Repurposing Mises: Murray Rothbard and the Birth of Anarchocapitalism"]</span>. ''Journal of the History of Ideas''. '''83''' (2): <span class="nowrap">315–</span>32. [[डिजीटल ऑब्जेक्ट आयडेंटीफायर|doi]]:[[doi:10.1353/jhi.2022.0015|10.1353/jhi.2022.0015]]. [[आयएसएसएन|ISSN]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/issn/1086-3222 1086-3222]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35603616 35603616]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:248985277 248985277]. [https://web.archive.org/web/20220712160927/https://muse.jhu.edu/article/855169 Archived] from the original on July 12, 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">April 17,</span> 2023</span>.</cite></ref> त्यांचे शिष्य हान्स-हेर्मन हॉप यांच्या मते, "रोथबार्ड यांच्याशिवाय उल्लेख करण्यासारखी कोणतीही अराजक-भांडवलशाही चळवळ अस्तित्वात नसती". <ref name="H-H Hoppe">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.lewrockwell.com/hoppe/hoppe5.html|title=Anarcho-Capitalism: An Annotated Bibliography|last=Hoppe|first=Hans-Hermann|authorlink=Hans-Hermann Hoppe|date=December 31, 2001|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140111070712/http://archive.lewrockwell.com/hoppe/hoppe5.html|archive-date=January 11, 2014|access-date=June 2, 2013}}</ref> ल्यू रॉकवेल यांनी एका श्रद्धांजलीपर लेखात रोथबार्ड यांना, त्यांनी वर्णन केलेल्या "स्वातंत्र्यवादी अराजकतावाद" च्या सर्व विविध प्रवाहांचा "विवेक" म्हटले आहे आणि सांगितले की त्यांचे समर्थक अनेकदा त्यांच्या उदाहरणाने वैयक्तिकरित्या प्रेरित झाले होते. <ref>Rockwell, Llewellyn (1995). [http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf "Murray N. Rothbard: In Memoriam."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141220074229/http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf}} p. 117</ref> १९४० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात पदव्युत्तर शिक्षण घेत असताना, रोथबार्ड यांनी विचार केला की स्वातंत्र्यवादी आणि ''अनिर्बंध'' तत्त्वांचे कठोर पालन करण्यास राज्याचे पूर्णपणे उच्चाटन करणे आवश्यक आहे तरी का. त्यांनी अर्थव्यव्सस्थेच्या अभ्यासासाठी संस्थेचे संस्थापक बाल्डी हार्पर यांना भेट दिली, <ref name="The Encyclopedia of Libertarianism by Hamowy">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&q=libertarian+encyclopedia|title=The Encyclopedia of Libertarianism|date=2008|publisher=Sage|isbn=978-1-4129-6580-4|editor-last=[[Ronald Hamowy]]|location=Thousand Oaks, CA|page=623|access-date=November 4, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210415022033/https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&q=libertarian+encyclopedia|archive-date=April 15, 2021}}{{स्रोत बातमी|last=Rothbard|first=Murray N.|title=Floyd Arthur 'Baldy' Harper, RIP|date=August 17, 2007|work=Mises Daily}}</ref> ज्यांना कोणत्याही सरकारच्या गरजेबद्दल शंका होती. रोथबार्ड म्हणाले की या काळात, ते लायसँडर स्पूनर आणि बेंजामिन टक्कर यांसारख्या १९ व्या शतकातील अमेरिकेच्या व्यक्तिवादी अराजकतावाद्यांनी आणि बेल्जियन अर्थशास्त्रज्ञ गुस्ताव्ह द मोलिनारी यांनी प्रभावित झाले होते, ज्यांनी अशी प्रणाली कशी कार्य करू शकते याबद्दल लिहिले होते. <ref name="Essential">{{स्रोत पुस्तक|url=https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|title=The Essential Rothbard|last=Gordon|first=David|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=2007|isbn=978-1-933550-10-7|location=Auburn, Alabama|oclc=123960448|author-link=David Gordon (philosopher)|access-date=July 7, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522113238/https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|archive-date=May 22, 2021}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGordon2007">[[David Gordon (philosopher)|Gordon, David]] (2007). [https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf ''The Essential Rothbard''] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. Auburn, Alabama: [[Ludwig von Mises Institute]]. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-933550-10-7|<bdi>978-1-933550-10-7</bdi>]]. [[OCLC (identifier)|OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/123960448 123960448]. [https://web.archive.org/web/20210522113238/https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf Archived] <span class="cs1-format">(PDF)</span> from the original on May 22, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 7,</span> 2021</span>.</cite></ref> अशाप्रकारे, त्यांनी "मिसेसच्या अनिर्बंध अर्थशास्त्राला व्यक्तिवादी अराजकतावाद्यांच्या मानवाधिकारांच्या निरंकुश विचारांशी आणि राज्याच्या नकाराशी जोडले." <ref name="Miller">{{स्रोत पुस्तक|title=Blackwell Encyclopaedia of Political Thought|publisher=[[Blackwell Publishing]]|year=1991|isbn=978-0-631-17944-3|editor-last=Miller|editor-first=David|editor-link=David Miller (political theorist)|page=290}}</ref> एडवर्ड स्ट्रिंगहॅमच्या मते: "१९४० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात, मरे रोथबार्ड यांनी ठरवले की खाजगी-मालमत्ता अराजकतावाद हा मुक्त-बाजारपेठ विचारांचा तार्किक निष्कर्ष आहे [...]." <ref name="Stringham2007">{{स्रोत पुस्तक|title=Anarchy and the Law: The Political Economy of Choice|last=Stringham|first=Edward Peter|publisher=Transaction Publishers|year=2007|location=New Brunswick, NJ|page=3|chapter=Chapter 1: Introduction|chapter-url=https://deliverypdf.ssrn.com/delivery.php?ID=241124005024104084119023003122010066007003009040033092067067101077117023028084030102114017055054029044016124100023087125120022008000007082048031117095082018065072020041095026023125102088018095067108021106075117108123010108108003084003077099006003082&EXT=pdf&INDEX=TRUE}}{{मृत दुवा}} </ref> === वंश, लिंग आणि नागरी अधिकार === जॉर्ज मेसन विद्यापीठातील इतिहासाचे सहयोगी प्राध्यापक मायकल ओ'मॅली, रोथबार्ड यांचा नागरी हक्क चळवळ आणि [[महिलांचा मताधिकार|महिला मताधिकार]] चळवळीबद्दलचा सूर "तिरस्कारपूर्ण आणि शत्रुत्वपूर्ण" असल्याचे वर्णन करतात. रोथबार्ड यांनी महिला हक्क कार्यकर्त्यांवर टीका केली, आणि कल्याणकारी राज्याच्या वाढीचे श्रेय राजकीयदृष्ट्या सक्रिय अविवाहित स्त्रियांना दिले, "ज्यांच्या दुसऱ्यांच्या कामात ढवळाढवळ करण्याच्या प्रवृत्ती घर आणि कुटुंबाच्या जबाबदाऱ्यांनी बांधलेल्या नव्हत्या". <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://mises.org/library/book/progressive-era|title=The Progressive Era|last=Rothbard|first=Murray|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=2017|isbn=978-1610166744|location=Auburn, AL|pages=332|access-date=August 19, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20201023131723/https://cdn.mises.org/The%20Progressive%20Era_0.pdf|archive-date=October 23, 2020}}</ref> रोथबार्ड यांनी असा युक्तिवाद केला की पुरोगमी युगातील आणि त्यानंतरच्या विविध प्रकारच्या पुरोगामित्वाला, ज्यांना ते अमेरिकेवर एक हानिकारक प्रभाव मानत होते, त्यांचे नेतृत्व यांकी प्रोटेस्टंट (सहा [[न्यू इंग्लंड]] राज्ये आणि अपस्टेट न्यू यॉर्कमधील इंग्रजी वंशाचे [[प्रोटेस्टंट पंथ|प्रोटेस्टंट]] लोक), यहूदी स्त्रिया आणि "समलिंगी अविवाहित स्त्रिया" यांच्या युतीने केले होते. <ref>Murray N. Rothbard (August 11, 2006). [https://mises.org/daily/2225 "Origins of the Welfare State in America"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141011063900/http://mises.org/daily/2225}}. ''mises.org''.</ref> रोथबार्ड यांनी, [[स्त्रीवाद|स्त्रीवादाच्याच]] विषयावर लिहिताना म्हटले की, "अनेक अमेरिकेचे पुरुष मातृसत्ताक समाजात राहतात, जिथे पहिले 'मॉमइझम' (आईवरील अति आधार, 'आईवाद'), नंतर महिला शिक्षिका आणि त्यानंतर त्यांच्या बायकोंचे वर्चस्व असते", आणि स्त्रिया फायद्यात होत्या कारण त्यांना त्यांच्या नौऱ्यांचा पाठिंबा होता. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.rothbard.it/articles/women-liberation.pdf|title=The Great Women's Liberation Issue: Setting It Straight|last=Rothbard|first=Murray Newton|date=May 1970|publisher=Individualist}}</ref> रोथबार्ड यांचा स्त्रीवादाबद्दलचा नकारात्मक दृष्टिकोन १९९१ च्या 'महान थॉमस आणि हिल कार्यक्रम: भयानक विभागाला थांबवणे'''(द ग्रेट थॉमस अँड हिल शो: स्टॉपिंग द मॉन्स्ट्रस रेजिमेंट)'' या लेखातही आढळतो, जिथे त्यांनी लिहिले, "माझ्या नास्तिक स्वातंत्र्यवादी मित्रांना दुखावण्याचा धोका पत्करूनही, मला वाटते की हे दररोज अजून स्पष्ट होत आहे की पुराणमतवादी बरोबर आहेत: की प्रत्येक समाजात कोणता ना कोणता धर्म प्रभावी ठरणार आहे. आणि जर, उदा., ख्रिस्ती धर्माचा तिरस्कार करून त्याला बाहेर फेकले गेले, तर धर्माचे कोणतेतरी भयानक स्वरूप त्याची जागा घेणार आहे: मग तो साम्यवाद असो, न्यू एज गूढवाद असो, स्त्रीवाद असो किंवा वामपंथी शुद्धतावाद असो. मानवी स्वभावाच्या या मूलभूत सत्याला टाळण्यात काही अर्थ नाही." <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch69.html|title=THE GREAT THOMAS & HILL SHOW: STOPPING THE MONSTROUS REGIMENT|last=Rothbard|first=Murray Newton|date=December 1991|website=archive.lewrockwell.com}}</ref> रोथबार्ड यांनी "संपूर्ण 'नागरी हक्क' रचना" काढून टाकण्याची मागणी केली, जी त्यांच्या मते "प्रत्येक अमेरिकेच्या नागरिकाच्या मालमत्तेच्या हक्कांना पायदळी तुडवते." त्यांनी १९६४ चा नागरी हक्क कायदा, ज्यात रोजगारातील भेदभावासंबंधीच्या शीर्षक ७ चा होता, रद्द करण्याच्या बाजूने सातत्याने मत मांडले, <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch69.html|title=The Great Thomas & Hill Show: Stopping the Monstrous Regiment|website=archive.lewrockwell.com|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170418134336/https://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch69.html|archive-date=April 18, 2017|access-date=July 31, 2016}}</ref> आणि शाळांचे राज्य-अनिवार्य एकीकरण स्वातंत्र्यवादी तत्त्वांचे उल्लंघन करते या कारणास्तव ''ब्राउन विरुद्ध शिक्षण मंडळ'' हा निर्णय रद्द करण्याची मागणी केली. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lewrockwell.com/2015/11/lew-rockwell/open-borders-assault-private-property/|title=Open Borders Are an Assault on Private Property – LewRockwell LewRockwell.com|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160604161028/https://www.lewrockwell.com/2015/11/lew-rockwell/open-borders-assault-private-property/|archive-date=June 4, 2016|access-date=July 31, 2016}}</ref> "दक्षिणपंथी लोकवाद" नावाच्या एका निबंधात, रोथबार्ड यांनी "मध्यम आणि कामगार वर्गापर्यंत पोहोचण्यासाठी" काही उपाययोजना प्रस्तावित केल्या, ज्यात पोलिसांना "रस्त्यावरील गुन्हेगारांवर" कठोर कारवाई करण्याचे आवाहन करणे होते. त्यांनी लिहिले की "पोलिसांना मोकळे सोडले पाहिजे" आणि "त्यांना तात्काळ शिक्षा देण्याची परवानगी दिली पाहिजे, अर्थातच चूक झाल्यास ते जबाबदार असतील". त्यांनी पोलिसांना "रस्त्यांवरील भिकारी आणि भटके लोक हटवावेत" याचेही समर्थन केले. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch5.html|title=Right-Wing Populism|website=archive.lewrockwell.com|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160524131828/http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch5.html|archive-date=May 24, 2016|access-date=July 31, 2016}}</ref> <ref name=":15">{{स्रोत पुस्तक|title=Routledge handbook of anarchy and anarchist thought|last=Massimino|first=Cory|date=2021|publisher=Routledge, Taylor & Francis group|isbn=978-1-138-73758-7|editor-last=Chartier|editor-first=Gary|series=Routledge handbooks|location=London|chapter=Two cheers for Rothbardianism|editor-last2=Van Schoelandt|editor-first2=Chad}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMassimino2021">Massimino, Cory (2021). "Two cheers for Rothbardianism". In Chartier, Gary; Van Schoelandt, Chad (eds.). ''Routledge handbook of anarchy and anarchist thought''. Routledge handbooks. London: Routledge, Taylor & Francis group. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-138-73758-7|<bdi>978-1-138-73758-7</bdi>]].</cite></ref> रोथबार्ड यांची नागरी हक्क चळवळीतील अनेक नेत्यांबद्दल तीव्र मते होती. त्यांच्या मते कृष्णवर्णीय फुटीरतावादी [[माल्कम एक्स]] हे एक "महान कृष्णवर्णीय नेते" होते आणि एकीकरणवादी [[मार्टिन ल्यूथर किंग|मार्टिन ल्यूथर किंग ज्युनियर]] यांना श्वेतवर्णीय लोकांना पसंत होते कारण ते "विकसित होत असलेल्या निग्रो क्रांतीवरील प्रमुख प्रतिबंधक शक्ती होते". <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref> जेकब जेन्सेन लिहितात की, १९६० च्या दशकातील रोथबार्ड यांची भाष्ये, ज्यात विभक्त समुदायांमध्ये "ब्लॅक पॉवर" आणि "व्हाइट पॉवर" या दोन्हींना मान्यता दिली होती, ती वांशिक विलगीकरणाला पाठिंबा देण्यासारखीच होती. {{Sfn|Jensen|2022}} १९९३ मध्ये, रोथबार्ड यांनी "विभक्त कृष्णवर्णीय राष्ट्रा"ची संकल्पना नाकारली आणि विचारले, "कोणाला असे वाटते का की... नवीन आफ्रिका अमेरिकेकडून कोणत्याही मोठ्या "परकीय मदती"शिवाय स्वतःच्या बळावर पुढे जाण्यास समाधानी असेल?" <ref>Rothbard, Murray N. (February 1993). [http://archive.lewrockwell.com/1970/01/murray-n-rothbard/their-malcolm-and-mine/ "Their Malcolm ... and Mine."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220330013408/http://archive.lewrockwell.com/1970/01/murray-n-rothbard/their-malcolm-and-mine/}} LewRockwell.com</ref> रोथबार्ड यांनी असेही सुचवले की मार्टिन ल्यूथर किंग ज्युनियर यांना असलेला विरोध, ज्यांना त्यांनी "सक्तीचे एकीकरणवादी" म्हणून हिणवले होते, तो त्यांच्या " पारंपरिक स्वातंत्र्यवादी " राजकीय चळवळीच्या सदस्यांसाठी एक कसोटी असायला हवा. <ref>Rothbard, Murray (November 1994). [http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch16.html "Big-Government Libertarians."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170131223653/http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch16.html}} ''LewRockwell.com''</ref> === युद्धाबद्दलची मते === रँडॉल्फ बॉर्नप्रमाणे, रोथबार्ड यांचा असा विश्वास होता की "युद्ध हे राज्याचे आरोग्य आहे". डेव्हिड गॉर्डन यांच्या मते, रोथबार्ड यांच्या आक्रमक परराष्ट्र धोरणाला विरोध करण्याचे हेच कारण होते. <ref name="Gordon">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/about/3249|title=Biography of Murray N. Rothbard (1926–1995)|last=Gordon|first=David|authorlink=David Gordon (philosopher)|date=February 26, 2007|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120202054227/http://mises.org/about/3249|archive-date=February 2, 2012|access-date=August 13, 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGordon2007">[[David Gordon (philosopher)|Gordon, David]] (February 26, 2007). [https://mises.org/about/3249 "Biography of Murray N. Rothbard (1926–1995)"]. [[Ludwig von Mises Institute]]. [https://web.archive.org/web/20120202054227/http://mises.org/about/3249 Archived] from the original on February 2, 2012<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 13,</span> 2013</span>.</cite></ref> रोथबार्ड यांचा असा विश्वास होता की नवीन युद्धे थांबवणे आवश्यक आहे आणि सरकारने नागरिकांना पूर्वीच्या युद्धांमध्ये कसे ओढले हे जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे. "युद्ध, शांती, व राज्य" आणि "राज्याचे शरीरशास्त्र" या दोन निबंधांनी या विचारांचा विस्तार केला. रोथबार्ड यांनी विल्फ्रेदो पारेतो, गाएतानो मोस्का आणि रॉबर्ट मिशेल्स यांच्या विचारांचा उपयोग करून राज्य कर्मचारी, उद्दिष्ट्ये आणि विचारधारेचे साचा तयार केले. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://antiwar.com/stromberg/?articleid=4296|title=Murray Rothbard on States, War, and Peace: Part I|last=Stromberg|first=Joseph R.|date=January 10, 2005|publisher=[[Antiwar.com]]|orig-year=first published June 12, 2000|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110823091728/http://antiwar.com/stromberg/?articleid=4296|archive-date=August 23, 2011|access-date=May 1, 2009}} Also see [http://www.antiwar.com/stromberg/?articleid=4420 Part II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090417215914/http://antiwar.com/stromberg/?articleid=4420}}, originally published June 20, 2000.</ref> <ref>See both essays: Rothbard, Murray. [http://www.lewrockwell.com/rothbard/rothbard26.html "War, Peace, and the State"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130515223625/http://www.lewrockwell.com/rothbard/rothbard26.html}}, first published 1963; [http://www.lewrockwell.com/rothbard/rothbard62.html "Anatomy of the State"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120908063653/http://www.lewrockwell.com/rothbard/rothbard62.html}}, first published 1974.</ref> <sup class="noprint Inline-Template noprint Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs a reference to an independent source. (March 2023)">स्वतंत्र स्रोताची आवश्यकता आहे</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFATULTSORT:रॉथबार्ट, मरे}} [[वर्ग:अमेरिकन अर्थतज्ज्ञ]] [[वर्ग:इ.स. १९९५ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९२६ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] d3w3siooo8y9faa482bmzy21dq0gb7v 0 380367 2688128 2688090 2026-06-08T14:54:13Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2688128 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी | नाव = ए. मणी | चित्र नाव = | चित्र आकारमान = 250px | पद = [[लोकसभा]] सदस्य | मतदारसंघ = [[धर्मपुरी लोकसभा मतदारसंघ|धर्मपुरी]] | कार्यकाळ_आरंभ = ९ जून २०२४ | कार्यकाळ_समाप्ती = | मागील = [[एस. सेंतिलकुमार]] | पुढील = | जन्मदिनांक = {{जन्म_दिनांक_आणि_वय|1968|8|31}} | जन्मस्थान = [[धर्मपुरी]] | मृत्युदिनांक = | मृत्युस्थान = | पक्ष = [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | अपत्ये = | निवास = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''ए. मणी''' ([[तमिळ भाषा|तमिळ]]: ఎ. మణి) हे एक भारतीय राजकारणी व विद्यमान [[लोकसभा]] सदस्य आहेत. ते २०२४ लोकसभा निवडणुकीमध्ये [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्रमुक]] पक्षातर्फे [[तमिळनाडू]]च्या [[धर्मपुरी लोकसभा मतदारसंघ|धर्मपुरी]] मतदारसंघातून [[१८वी लोकसभा|लोकसभेवर]] निवडून गेले. [[वर्ग:तमिळ राजकारणी]] [[वर्ग:१८ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:धर्मपुरीचे आमदार]] fpmjp44vesfnr5s9znnh3d4jgeqfgt2 2688129 2688128 2026-06-08T14:54:23Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2688129 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी | नाव = ए. मणी | चित्र नाव = | चित्र आकारमान = 250px | पद = [[लोकसभा]] सदस्य | मतदारसंघ = [[धर्मपुरी लोकसभा मतदारसंघ|धर्मपुरी]] | कार्यकाळ_आरंभ = ९ जून २०२४ | कार्यकाळ_समाप्ती = | मागील = [[एस. सेंतिलकुमार]] | पुढील = | जन्मदिनांक = {{जन्म_दिनांक_आणि_वय|1968|8|31}} | जन्मस्थान = [[धर्मपुरी]] | मृत्युदिनांक = | मृत्युस्थान = | पक्ष = [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | अपत्ये = | निवास = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''ए. मणी''' ([[तमिळ भाषा|तमिळ]]: ఎ. మణి) हे एक भारतीय राजकारणी व विद्यमान [[लोकसभा]] सदस्य आहेत. ते २०२४ लोकसभा निवडणुकीमध्ये [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्रमुक]] पक्षातर्फे [[तमिळनाडू]]च्या [[धर्मपुरी लोकसभा मतदारसंघ|धर्मपुरी]] मतदारसंघातून [[१८वी लोकसभा|लोकसभेवर]] निवडून गेले. [[वर्ग:तमिळ राजकारणी]] [[वर्ग:१८ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:धर्मपुरीचे आमदार]] [[वर्ग:द्रविड मुन्नेत्र कळघम पक्षातील राजकारणी]] g7vcn796izj1ugy3gqm9wsxdz44tgxn 2688130 2688129 2026-06-08T14:54:38Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2688130 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी | नाव = ए. मणी | चित्र नाव = | चित्र आकारमान = 250px | पद = [[लोकसभा]] सदस्य | मतदारसंघ = [[धर्मपुरी लोकसभा मतदारसंघ|धर्मपुरी]] | कार्यकाळ_आरंभ = ९ जून २०२४ | कार्यकाळ_समाप्ती = | मागील = [[एस. सेंतिलकुमार]] | पुढील = | जन्मदिनांक = {{जन्म_दिनांक_आणि_वय|1968|8|31}} | जन्मस्थान = [[धर्मपुरी]] | मृत्युदिनांक = | मृत्युस्थान = | पक्ष = [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | अपत्ये = | निवास = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''ए. मणी''' ([[तमिळ भाषा|तमिळ]]: ఎ. మణి) हे एक भारतीय राजकारणी व विद्यमान [[लोकसभा]] सदस्य आहेत. ते २०२४ लोकसभा निवडणुकीमध्ये [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्रमुक]] पक्षातर्फे [[तमिळनाडू]]च्या [[धर्मपुरी लोकसभा मतदारसंघ|धर्मपुरी]] मतदारसंघातून [[१८वी लोकसभा|लोकसभेवर]] निवडून गेले. [[वर्ग:तमिळ राजकारणी]] [[वर्ग:१८ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:धर्मपुरीचे आमदार]] [[वर्ग:द्रविड मुन्नेत्र कळघम पक्षातील राजकारणी]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 78e467zwdkmgnpj0ic2npq7yjcgv50l 0 380373 2688120 2026-06-08T12:37:30Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1340574368|Maitreya Upanishad]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2688120 wikitext text/x-wiki '''मैत्रेय उपनिषद''' हे [[हिंदू धर्म|हिंदू धर्मातील]] लहान [[उपनिषद|उपनिषदांपैकी]] एक आहे. [[संस्‍कृत भाषा|संस्कृतमध्ये]] रचलेले.{{Sfn|Ramamoorthy|Nome|2000}} हे [[सामवेद|सामवेदातील]] १६ उपनिषदांपैकी एक , २० संन्यास उपनिषदांपैकी (त्याग) एक म्हणून वर्गीकृत केले आहे, आणि वेदांत उपनिषदांपैकी एक आहे.<ref name="Aiyar (tr)">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://archive.org/stream/thirtyminorupani00xxxxuoft/thirtyminorupani00xxxxuoft_djvu.txt|title=Thirty minor Upanishads|last=Aiyar (tr)|first=Narayanasvami|date=1914|pages=vi, 24 to 29|access-date=17 December 2015}}</ref> आधुनिक काळातील १०८ उपनिषदांच्या संकलनात [[राम|रामाने]] [[हनुमान|हनुमानाला]] सांगितलेल्या [[मुक्तिकोपनिषद|मुक्तिकामध्ये]] हा ग्रंथ २९ व्या क्रमांकावर सूचीबद्ध आहे.{{Sfn|Deussen|Bedekar|Palsule (tr.)|1997}} उपनिषद सांगते की त्याग आणि आत्मज्ञान हा [[मोक्ष|मोक्षाचा]] (मुक्ती आणि आध्यात्मिक स्वातंत्र्य) मार्ग आहे.{{Sfn|Olivelle|1992|pp=75, 79–81, 159–161}} मैत्रेयांच्या मते, "परमेश्वर प्रत्येक व्यक्तीच्या हृदयात असतो, तो बुद्धीच्या नृत्याचा साक्षीदार असतो आणि परम प्रेमाचा विषय असतो".{{Sfn|Olivelle|1992}} आत्म्याचा परमानंद प्राप्त करण्यासाठी आणि ब्रह्माशी एकरूप होण्यासाठी जगाचा त्याग केला पाहिजे.{{Sfn|Nair|2008}}{{Sfn|Shankarananda|2004}} मैत्रेय सांगतात की, सर्वोत्तम त्याग तोच आहे, जिथे मनुष्य गर्व, संपत्ती, मोह आणि कामवासना यांचा त्याग करतो; जेव्हा मनुष्यामधील मोह नष्ट होतो, तेव्हा ज्ञानाचा जन्म होतो.{{Sfn|Olivelle|1992}} उपनिषदाच्या अध्याय २ आणि ३ मध्ये, भगवान [[शिव]] हे ऋषी मैत्रेय यांना सर्वोच्च वास्तविकतेचे (ब्रह्म) रहस्य शिकवतात.{{Sfn|Olivelle|1992|p=161}} ग्रंथात असे म्हटले आहे की आत्मा, ब्रह्म आणि शिव एकच आहेत, व्यक्तीने आपले खरे सार म्हणजेच आत्मा समजून घेतला पाहिजे आणि "मी तोच आहे" या विचाराने उपासना केली पाहिजे. {{Sfn|Olivelle|1992}} == संदर्भ == {{संदर्भयादी|30em}} == ग्रंथसूची == * {{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=XYepeIGUY0gC|title=Sixty Upanishads of the Veda|last=Deussen|first=Paul|last2=Bedekar|first2=V.M. (tr.)|last3=Palsule (tr.)|first3=G.B.|date=1 January 1997|publisher=Motilal Banarsidass|isbn=978-81-208-1467-7}} * {{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=OzFvE0IR7rkC&pg=PT579|title=Echoes of Ancient Indian Wisdom|last=Nair|first=Shantha N.|date=1 January 2008|publisher=Pustak Mahal|isbn=978-81-223-1020-7}} * {{स्रोत पुस्तक|title=Samnyasa Upanishads|last=Olivelle|first=Patrick|publisher=Oxford University Press|year=1992|isbn=9780195070453}} * {{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=-7PpmaKjLvUC|title=Encyclopaedic Dictionary of Upanisads|last=Parmeshwaranand|first=Swami|date=1 January 2000|publisher=Sarup & Sons|isbn=978-81-7625-148-8}} * {{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=BX6Kt4f9NqwC&pg=PR19|title=The Song of Ribhu: The English Translation of the Tamil Ribhu Gita|last=Ramamoorthy|first=Dr. H.|last2=Nome|publisher=Society of Abidance in Truth|year=2000|isbn=978-0-9703667-0-2}} * {{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=p0P-weL0maYC&pg=PA182|title=How To Live In Old Age|last=Shankarananda|first=Swami|publisher=Chinmaya Mission|year=2004|isbn=978-81-7597-290-2}} [[वर्ग:उपनिषदे]] slefeak8x663d5o3othwwomo088iu06 2688121 2688120 2026-06-08T12:38:04Z Dharmadhyaksha 28394 {{विकिडेटा माहितीचौकट}} 2688121 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''मैत्रेय उपनिषद''' हे [[हिंदू धर्म|हिंदू धर्मातील]] लहान [[उपनिषद|उपनिषदांपैकी]] एक आहे. [[संस्‍कृत भाषा|संस्कृतमध्ये]] रचलेले.{{Sfn|Ramamoorthy|Nome|2000}} हे [[सामवेद|सामवेदातील]] १६ उपनिषदांपैकी एक , २० संन्यास उपनिषदांपैकी (त्याग) एक म्हणून वर्गीकृत केले आहे, आणि वेदांत उपनिषदांपैकी एक आहे.<ref name="Aiyar (tr)">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://archive.org/stream/thirtyminorupani00xxxxuoft/thirtyminorupani00xxxxuoft_djvu.txt|title=Thirty minor Upanishads|last=Aiyar (tr)|first=Narayanasvami|date=1914|pages=vi, 24 to 29|access-date=17 December 2015}}</ref> आधुनिक काळातील १०८ उपनिषदांच्या संकलनात [[राम|रामाने]] [[हनुमान|हनुमानाला]] सांगितलेल्या [[मुक्तिकोपनिषद|मुक्तिकामध्ये]] हा ग्रंथ २९ व्या क्रमांकावर सूचीबद्ध आहे.{{Sfn|Deussen|Bedekar|Palsule (tr.)|1997}} उपनिषद सांगते की त्याग आणि आत्मज्ञान हा [[मोक्ष|मोक्षाचा]] (मुक्ती आणि आध्यात्मिक स्वातंत्र्य) मार्ग आहे.{{Sfn|Olivelle|1992|pp=75, 79–81, 159–161}} मैत्रेयांच्या मते, "परमेश्वर प्रत्येक व्यक्तीच्या हृदयात असतो, तो बुद्धीच्या नृत्याचा साक्षीदार असतो आणि परम प्रेमाचा विषय असतो".{{Sfn|Olivelle|1992}} आत्म्याचा परमानंद प्राप्त करण्यासाठी आणि ब्रह्माशी एकरूप होण्यासाठी जगाचा त्याग केला पाहिजे.{{Sfn|Nair|2008}}{{Sfn|Shankarananda|2004}} मैत्रेय सांगतात की, सर्वोत्तम त्याग तोच आहे, जिथे मनुष्य गर्व, संपत्ती, मोह आणि कामवासना यांचा त्याग करतो; जेव्हा मनुष्यामधील मोह नष्ट होतो, तेव्हा ज्ञानाचा जन्म होतो.{{Sfn|Olivelle|1992}} उपनिषदाच्या अध्याय २ आणि ३ मध्ये, भगवान [[शिव]] हे ऋषी मैत्रेय यांना सर्वोच्च वास्तविकतेचे (ब्रह्म) रहस्य शिकवतात.{{Sfn|Olivelle|1992|p=161}} ग्रंथात असे म्हटले आहे की आत्मा, ब्रह्म आणि शिव एकच आहेत, व्यक्तीने आपले खरे सार म्हणजेच आत्मा समजून घेतला पाहिजे आणि "मी तोच आहे" या विचाराने उपासना केली पाहिजे. {{Sfn|Olivelle|1992}} == संदर्भ == {{संदर्भयादी|30em}} == ग्रंथसूची == * {{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=XYepeIGUY0gC|title=Sixty Upanishads of the Veda|last=Deussen|first=Paul|last2=Bedekar|first2=V.M. (tr.)|last3=Palsule (tr.)|first3=G.B.|date=1 January 1997|publisher=Motilal Banarsidass|isbn=978-81-208-1467-7}} * {{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=OzFvE0IR7rkC&pg=PT579|title=Echoes of Ancient Indian Wisdom|last=Nair|first=Shantha N.|date=1 January 2008|publisher=Pustak Mahal|isbn=978-81-223-1020-7}} * {{स्रोत पुस्तक|title=Samnyasa Upanishads|last=Olivelle|first=Patrick|publisher=Oxford University Press|year=1992|isbn=9780195070453}} * {{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=-7PpmaKjLvUC|title=Encyclopaedic Dictionary of Upanisads|last=Parmeshwaranand|first=Swami|date=1 January 2000|publisher=Sarup & Sons|isbn=978-81-7625-148-8}} * {{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=BX6Kt4f9NqwC&pg=PR19|title=The Song of Ribhu: The English Translation of the Tamil Ribhu Gita|last=Ramamoorthy|first=Dr. H.|last2=Nome|publisher=Society of Abidance in Truth|year=2000|isbn=978-0-9703667-0-2}} * {{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=p0P-weL0maYC&pg=PA182|title=How To Live In Old Age|last=Shankarananda|first=Swami|publisher=Chinmaya Mission|year=2004|isbn=978-81-7597-290-2}} [[वर्ग:उपनिषदे]] 44mkhf3crjfobp1lzvx38ys6qhmragq 0 380374 2688131 2026-06-08T14:56:09Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2688131 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[मैत्रेय उपनिषद]] c80bohjxwwpmt98ztzru3u88luv6gl8 0 380375 2688165 2026-06-08T17:05:38Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2688165 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक]] iamyyuc7effs3wsug5cqpwdiuc79thm 0 380376 2688192 2026-06-08T22:13:53Z TheonlyPuneriintown 157039 "[[:en:Special:Redirect/revision/1356782601|Austrian school of economics]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2688192 wikitext text/x-wiki '''ऑस्ट्रियन आर्थिक मतवाद''' ही एक आर्थिक मतवाद आहे जी पद्धतशीर व्यक्तिवादाचे कठोर पालन करण्याचे समर्थन करते, ही संकल्पना सांगते की सामाजिक घटना प्रामुख्याने व्यक्तींच्या प्रेरणा आणि कृती तसेच त्यांच्या स्वार्थातून घडतात. ऑस्ट्रियन-संप्रदायाच्या सिद्धांतकारांचे मत आहे की आर्थिक सिद्धांत प्रामुख्याने सांख्यिकीय विश्लेषणातून न घेता, केवळ मानवी कृतीच्या मूलभूत स्वयंसिद्धांतांमधून, ज्याला कृतीशास्त्र म्हणून ओळखले जाते, त्यातून घेतला पाहिजे. <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://cdn.mises.org/principles_of_economics.pdf|title=Principles of Economics|last=Menger|first=Carl|publisher=Ludwig von Mises Institute|year=2007|location=Auburn, Alabama|language=en-us|translator-last=Dingwall|translator-first=James|translator-last2=Hoselitz|translator-first2=Bert F.}}</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://plato.stanford.edu/archives/spr2015/entries/methodological-individualism/|title=The Stanford Encyclopedia of Philosophy|last=Heath|first=Joseph|date=1 May 2018|publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University|editor-last=Zalta|editor-first=Edward N.|access-date=1 May 2018|via=Stanford Encyclopedia of Philosophy}}</ref> <ref name="Mises_Action">Ludwig von Mises. [[Human Action]], p. 11, "Purposeful Action and Animal Reaction". Referenced 2011-11-23. </ref> <ref>{{Citation|accessdate=2026-05-24}}</ref> ऑस्ट्रियन मतवादाचा उगम १८७१ मध्ये झाला. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.econlib.org/library/Enc/AustrianSchoolofEconomics.html#:~:text=By%20Peter%20J.,Boettke&text=The%20Austrian%20school%20of,marginalist%20revolution%20in%20economic%20analysis.|title=Austrian School of Economics|website=Econlib|language=en-US|access-date=2024-12-19}}</ref> [[व्हियेना|व्हिएन्नामध्ये]] कार्ल मेंगर, एउगेन फॉन बोम-बावेर्क, फ्रेडरिक फॉन वीजर आणि इतर लोकांच्या कार्यासह त्याचे उगम झाले. <ref>Joseph A. Schumpeter, History of economic analysis, Oxford University Press 1996, {{ISBN|978-0195105599}}.</ref> ते शास्त्रीय मतवादाच्या विरोधात होते, हा वाद ''<nowiki/>'मेथोडनस्ट्राइट''' किंवा 'पद्धतीचा वाद' म्हणून ओळखला जातो. या परंपरेत काम करणारे सध्याचे अर्थशास्त्रज्ञ अनेक देशांमध्ये आहेत, पण त्यांच्या कार्याला अजूनही ऑस्ट्रियन अर्थशास्त्र म्हणून संबोधले जाते. ऑस्ट्रियन मतवादाच्या सुरुवातीच्या वर्षांतील सैद्धांतिक योगदानांमध्ये मूल्याचा व्यक्तिनिष्ठ सिद्धांत, किंमत सिद्धांतातील सीमांतवाद आणि आर्थिक गणना समस्येची मांडणी यात आहे. <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://archive.org/details/hayekcoordinatio0000unse|title=Hayek, Co-ordination and Evolution: His Legacy in Philosophy, Politics, Economics and the History of Ideas|last=Birner|first=Jack|last2=van Zijp|first2=Rudy|publisher=[[Routledge]]|year=1994|isbn=978-0-415-09397-2|location=London, New York|page=[https://archive.org/details/hayekcoordinatio0000unse/page/94 94]}}</ref> == इतिहास == [[चित्र:Jean-baptiste_Say.jpg|डावे|इवलेसे|जां-बातिस्त से . फ्रांसी उदारमतवादी राजकीय अर्थशास्त्राची मतवाद ही ऑस्ट्रियन अर्थशास्त्राच्या मतवादाची बौद्धिक पूर्वज आहे.]] === पूर्वसूचक === सलामांका मतवाद (१६ व्या शतकातील स्पेन) आणि फ्रांसी उदारमतवादी शाळा (१९ व्या शतकातील फ्रांस) यांना अनेकदा ऑस्ट्रियन आर्थिक मतवादाचे सुरुवातीचे पूर्वसूचक मानले जाते, कारण त्यांनी मूल्याच्या व्यक्तिनिष्ठ सिद्धांतामध्ये योगदान दिले आणि [[मुक्त बाजार|मुक्त-बाजारपेठ]] तत्त्वांचे समर्थन केले. सलामांका विद्यापीठातील फ्रान्सिस्को दे वितोरिया आणि लुइस दे मोलिना यांसारख्या विद्वानांनी असा युक्तिवाद केला की वस्तूंचे मूल्य आंतरिक घटकांऐवजी वैयक्तिक पसंतींद्वारे निर्धारित केले जाते. त्यांनी किंमती निश्चित करण्यात [[मागणी व पुरवठा|पुरवठा आणि मागणीची]] भूमिका आणि सुदृढ पैशाचे महत्त्व यावरही भर दिला, ज्यामुळे आधुनिक आर्थिक संकल्पनांचा पाया घातला गेला, ज्यांना ऑस्ट्रियन मतवादाने नंतर परिष्कृत आणि विस्तारित केले. <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://cdn.mises.org/The%20School%20of%20Salamanca_3.pdf|title=The School of Salamanca|last=Grice-Hutchinson|first=Marjorie|publisher=Oxford at the Clarendon Press|year=1952}}</ref> <ref>{{Citation|title=School of Salamanca|accessdate=2026-04-17}}</ref> === पहिली लाट === [[चित्र:Carl_Menger.jpg|डावे|इवलेसे|कार्ल मेंगर]] या मतवादाचा उगम [[ऑस्ट्रिया-हंगेरी|ऑस्ट्रिया-हंगेरीमधील]] [[व्हियेना|व्हिएन्ना]] येथे झाला. कार्ल मेंगर यांचे १८७१ मधील ''अर्थशास्त्राचे सिद्धांत(प्रिन्सिपल्स ऑफ इकॉनॉमिक्स)'' हे पुस्तक सामान्यतः ऑस्ट्रियन मतवादाचा पाया मानले जाते. हे पुस्तक सीमांत उपयोगितेचा सिद्धांत मांडणाऱ्या पहिल्या आधुनिक पुस्तकांपैकी होते. ऑस्ट्रियन मतवाद ही १८७० च्या दशकातील सीमांतवादी क्रांतीच्या तीन संस्थापक प्रवाहांपैकी एक होती, आणि अर्थशास्त्रामध्ये व्यक्तिनिष्ठ दृष्टिकोनाचा परिचय करून देणे हे तिचे प्रमुख योगदान होते. <ref name="keizer">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=CJ5sFtfZy8AC&q=subjectivist|title=Austrian Economics in Debate|last=Keizer|first=Willem|publisher=Routledge|year=1997|isbn=978-0-415-14054-6|location=New York|pages=1}}</ref> [[जॉन स्टुअर्ट मिल]] यांनी यापूर्वीही त्यांच्या १८४८ च्या ''राजकीय अर्थशास्त्राचे सिद्धांत(प्रिन्सिपल्स ऑफ पॉलिटिकल इकॉनॉमी)'' या पुस्तकात असाच विचार मांडला होता, <ref>Ahiakpor, J. C. W. (2003): ''Classical Macroeconomics. Some Modern Variations and Distortions'', Routledge, पृ. २१.</ref> त्यांनी असे निरीक्षण नोंदवले की, खरेदीदारासाठी एखाद्या गोष्टीची उपयुक्तता हीच प्रभावीपणे ती सर्वोच्च किंमत ठरवते जी कोणीही त्या गोष्टीसाठी तर्कसंगतपणे देईल. बाजारातील किंमत उपयुक्ततेच्या या पातळीच्या खाली येऊ शकते, पण ती त्यापेक्षा जास्त वाढू शकत नाही; अजून काही खरेदीदार त्यांच्या गरजा पूर्ण करण्यास त्या गोष्टीच्या योग्य मूल्यापेक्षा जास्त पैसे देत असतील. <ref>Mill, J. S. (1848). ''Principles of Political Economy.'' </ref> जरी सीमांतवाद सर्वसाधारणपणे प्रभावशाली होता, तरी मेंगरच्या कार्याभोवती एक अधिक विशिष्ट मतवाद एकत्र येऊ लागली, जी "मानसशास्त्रीय मतवाद", "व्हिएन्ना मतवाद" किंवा "ऑस्ट्रियन मतवाद" म्हणून ओळखली जाऊ लागली. <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Kirzner|first=Israel M.|year=1987|title=Austrian School of Economics|journal=[[The New Palgrave: A Dictionary of Economics]]|volume=1|pages=145–151}}</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=History of economic analysis|last=Schumpeter|first=Joseph A.|last2=Schumpeter|first2=Elizabeth Boody|date=1994|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-510559-9|location=New York}}</ref> मेंगरच्या आर्थिक सिद्धांतातील योगदानानंतर लगेचच एउगेन फॉन बोम-बावेर्क आणि फ्रेडरिक फॉन वीजर यांचे योगदान आले. हे तीन अर्थशास्त्रज्ञ ऑस्ट्रियन मतवादाची "पहिली लाट" म्हणून ओळखले जाऊ लागले. बोम-बावेर्क यांनी १८८० आणि १८९० च्या दशकात [[कार्ल मार्क्स|कार्ल मार्क्सवर]] विस्तृत टीका लिहिल्या आणि १९ व्या शतकाच्या उत्तरार्धातील मेथोडनस्ट्राइट(Methodenstreit) ऑस्ट्रियन लोकांच्या सहभागाचा ते एक भाग होते, ज्या दरम्यान त्यांनी ऐतिहासिक पंथाच्या [[गेओर्ग विल्हेल्म फ्रीडरीश हेगल|हेगेली]] सिद्धांतांवर आक्रमण केला. <ref name=":8">{{स्रोत पुस्तक|title=Economic theory in retrospect|last=Blaug|first=Mark|date=1997|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-57153-1|edition=5th|location=Cambridge ; New York}}</ref> === २० व्या शतकाच्या सुरुवातीला === फ्रँक अल्बर्ट फेटर (१८६३-१९४९) हे ऑस्ट्रियन मतवादाच्या क्षेत्रातील एक नेते होते. त्यांनी १८९४ मध्ये हॅले विद्यापीठातून विद्यावाचस्पती मिळवली आणि १९०१ मध्ये [[कॉर्नेल विद्यापीठ|कॉर्नेल]] विद्यापीठात राजकीय अर्थशास्त्र आणि वित्त या विषयांचे प्राध्यापक झाले <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=A history of economic theory & method|last=Ekelund|first=Robert B.|last2=Hébert|first2=Robert F.|date=2014|publisher=Waveland Press|isbn=978-1-4786-0638-3|edition=6th|location=Long Grove, Ill}}</ref> १९२० च्या दशकात व्हिएन्ना विद्यापीठात अनेक महत्त्वाच्या ऑस्ट्रियन अर्थशास्त्रज्ञांनी शिक्षण घेतले आणि नंतर लुडविग फॉन मिसेस यांनी आयोजित केलेल्या खाजगी परिसंवादांमध्ये भाग घेतला. यामध्ये गॉटफ्रीड हॅबरलर, <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/page/1452/Biography-of-Gottfried-Haberler-19011995|title=Biography of Gottfried Haberler (1901–1995)|last=Salerno|first=Joseph T.|date=1 August 2007|website=Mises Institute|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140914003239/https://mises.org/page/1452/Biography-of-Gottfried-Haberler-19011995|archive-date=2014-09-14}}</ref> फ्रेडरिक हायेक, फ्रिट्झ माखलुप, <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/page/1457/Biography-of-Fritz-Machlup-19021983|title=Biography of Fritz Machlup|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130705121450/http://mises.org/page/1457/Biography-of-Fritz-Machlup-19021983|archive-date=5 July 2013|access-date=16 June 2013}}</ref> कार्ल मेंगर (कार्ल मेंगरचे पुत्र), <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.iit.edu/csl/am/about/menger/about.shtml|title=About Karl Menger – Department of Applied Mathematics – IIT College of Science – Illinois Institute of Technology|website=www.iit.edu|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029202644/http://www.iit.edu/csl/am/about/menger/about.shtml|archive-date=29 October 2013|access-date=1 May 2018}}</ref> ऑस्कर मॉर्गेनस्टर्न, <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://library.duke.edu/rubenstein/findingaids/morgenst/|title=Guide to the Oskar Morgenstern Papers, 1866–1992 and undated|website=Rubenstein Library|publisher=Duke University|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121017075648/http://library.duke.edu/rubenstein/findingaids/morgenst/|archive-date=2012-10-17}}</ref> पॉल रोझेनस्टाईन-रोडान, <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archives.lse.ac.uk/Record.aspx?src=CalmView.Catalog&id=COLL+MISC+0324|title=Rodan; Paul Rosenstein (1902–1985); political economist|publisher=Archive at London School of Economics|archive-url=https://web.archive.org/web/20110811180137/http://archives.lse.ac.uk/Record.aspx?src=CalmView.Catalog&id=COLL+MISC+0324|archive-date=2011-08-11}}</ref> अब्राहम वाल्ड, <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Morgenstern|first=Oskar|date=October 1951|title=Abraham Wald, 1902–1950|journal=Econometrica|publisher=The Econometric Society|volume=19|pages=361–367|doi=10.2307/1907462|jstor=1907462}}</ref> आणि मायकेल ॲं. हेलपेरिन, <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/library/studies-economic-nationalism|title=Studies in Economic Nationalism|date=18 August 2014}}</ref> आणि समाजशास्त्रज्ञ आल्फ्रेड शुट्झ हे सगळे ते. <ref><templatestyles src="Plainlist/styles.css"></templatestyles>{{multiref|{{cite journal |author-link=Peter Kurrild-Klitgaard |last=Kurrild-Klitgaard |first=Peter |title=The Viennese Connection: Alfred Schutz and the Austrian School |journal=Quarterly Journal of Austrian Economics |volume=6 |issue=2 |date=Summer 2003 |pages=35–67 |doi=10.1007/s12113-003-1018-y |s2cid=154202208 |url=http://mises.org/journals/qjae/pdf/qjae6_2_2.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://mises.org/journals/qjae/pdf/qjae6_2_2.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live |access-date=2022-08-19}}|{{cite journal |author-link=Peter Kurrild-Klitgaard |last=Kurrild-Klitgaard |first=Peter |doi=10.1023/A:1011199831428 |title=On Rationality, Ideal Types and Economics: Alfred Schütz and the Austrian School |journal=The Review of Austrian Economics |volume=14 |pages=119–143 |date=2001|issue=2/3 |s2cid=33060092 }}}} </ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=The Penguin history of economics|last=Backhouse|first=Roger|date=2002|publisher=Penguin Books|isbn=978-0-14-026042-7|location=London New York Victoria, Australia}}</ref> === २० व्या शतकाच्या उत्तरार्धात === [[चित्र:Campus_of_Mises_Institute.jpg|डावे|इवलेसे|मिसेस संस्थेचा परिसर, ऑबर्न, अलाबामा, अमेरिका]] १९३० च्या दशकाच्या मध्यापर्यंत, बहुतेक अर्थशास्त्रज्ञांनी सुरुवातीच्या ऑस्ट्रियन अर्थशास्त्रज्ञांचे महत्त्वपूर्ण योगदान मानलेल्या गोष्टी स्वीकारल्या होत्या. <ref name="Boettke and Leeson">{{स्रोत पुस्तक|title=A Companion to the History of Economic Thought|last=Boettke|first=Peter J.|last2=Leeson|first2=Peter T.|publisher=Blackwell Publishing|year=2003|isbn=978-0-631-22573-7|editor-last=Samuels|editor-first=Warren|editor-link=Warren Samuels|pages=446–452|chapter=28A: The Austrian School of Economics 1950–2000|author-link2=Peter T. Leeson|editor-last2=Biddle|editor-first2=Jeff E.|editor-last3=Davis|editor-first3=John B.|chapter-url=https://books.google.com/books?id=3H8gBQv5MysC&pg=PA445}}</ref> फ्रिट्झ माखलुपने हायेकचे वाक्य उद्धृत केले की "एखाद्या मतवादाचे सर्वात मोठे यश हे आहे की ती नसतेही, कारण तिची मूलभूत शिकवण सर्वमान्य विचारांचा भाग बनलेली असते". <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/daily/1700/Ludwig-von-Mises-A-Scholar-Who-Would-Not-Compromise|title=Ludwig von Mises: A Scholar Who Would Not Compromise|date=15 December 2004|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140914002324/https://mises.org/daily/1700/Ludwig-von-Mises-A-Scholar-Who-Would-Not-Compromise|archive-date=2014-09-14|access-date=2014-09-13}} Homage to Mises by Fritz Machlup 1981.</ref> <ref name=":7">{{स्रोत पुस्तक|title=Marginal revolutionaries: how Austrian economists fought the war of ideas|last=Wasserman|first=Janek|date=2019|publisher=Yale University Press|isbn=978-0-300-22822-9|location=New Haven}}</ref> २० व्या शतकाच्या मध्याच्या सुमारास, गणितीय प्रतिरूपण आणि सांख्यिकीय पद्धतींना पआवडणाऱ्या मुख्य प्रवाहातील अर्थशास्त्रज्ञांनी ऑस्ट्रियन अर्थशास्त्राला मोठ्या प्रमाणात बाजूला सारले. <ref name="Backhouse">{{जर्नल स्रोत|last=Backhouse|first=Roger E|date=January 2000|title=Austrian economics and the mainstream: View from the boundary|url=https://mises.org/library/austrian-economics-and-mainstream-view-boundary|journal=The Quarterly Journal of Austrian Economics|volume=3|issue=2|pages=31–43|doi=10.1007/s12113-000-1002-8|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20170210110045/https://mises.org/library/austrian-economics-and-mainstream-view-boundary|archive-date=2017-02-10|access-date=2017-01-24|quote="Hayek did not fall out of favor because he was not Keynesian (neither are Friedman or Lucas) but because he was perceived to be doing neither rigorous theory nor empirical work"}}</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Modern macroeconomics: its origins, development and current state|last=Snowdon|first=Brian|last2=Vane|first2=Howard R.|date=2006|publisher=Elgar|isbn=978-1-84542-208-0|edition=Paperback ed., reprinted|location=Cheltenham}}</ref> मिसेस यांचे विद्यार्थी इस्राएल किर्झनर म्हणाले की, १९५४ मध्ये, जेव्हा किर्झनर विद्यावर्च करत होते, तेव्हा अशी कोणतीही स्वतंत्र ऑस्ट्रियन मतवाद नव्हतीच. कोणत्या पदव्युत्तर शिक्षण संस्थेत जावे याचा निर्णय घेत असताना, मिसेस यांनी त्यांना जॉन्स हॉपकिन्स येथील जायसाठी स्वीकारण्याचा सल्ला दिला होता, कारण ते एक प्रतिष्ठित विद्यापीठ होते आणि फ्रिट्झ माखलुप तिथे शिकवत होते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mises.org/journals/aen/aen17_1_1.asp|title=Interview of Israel Kirzner|last=Kirzner|first=Israel|publisher=Ludwig von Mises Institute|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130909160322/http://mises.org/journals/aen/aen17_1_1.asp|archive-date=9 September 2013|access-date=17 June 2013}}</ref> १९४० च्या दशकानंतर, ऑस्ट्रियन अर्थशास्त्राला दोन आर्थिक मतवादांमध्ये विभागले जाऊ शकते आणि २० व्या शतकाच्या उत्तरार्धात या मतवादात काही प्रमाणात फूट पडली. मिसेस यांच्यासारख्या ऑस्ट्रियन लोकांचा एक गट नव-शास्त्रीय पद्धतीला अपरिवर्तनीयपणे सदोष मानतो; फ्रेडरिक हायेक यांच्यासारखा दुसरा गट नव-अभिजात पद्धतीचा मोठा भाग स्वीकारतो आणि अर्थव्यवस्थेतील सरकारी हस्तक्षेपाला अधिक स्वीकारार्ह मानतो. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/journals/qjae/pdf/qjae7_1_3.pdf|title=The Hayek and Mises Controversy: Bridging Differences – Odd J. Stalebrink|last=Kanopiadmin|date=30 July 2014|website=mises.org|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121114044020/http://mises.org/journals/qjae/pdf/qjae7_1_3.pdf|archive-date=14 November 2012|access-date=1 May 2018}}</ref> <ref name=":7">{{स्रोत पुस्तक|title=Marginal revolutionaries: how Austrian economists fought the war of ideas|last=Wasserman|first=Janek|date=2019|publisher=Yale University Press|isbn=978-0-300-22822-9|location=New Haven}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWasserman2019">Wasserman, Janek (2019). ''Marginal revolutionaries: how Austrian economists fought the war of ideas''. New Haven: Yale University Press. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-300-22822-9|<bdi>978-0-300-22822-9</bdi>]].</cite></ref> हेन्री हाझलिट यांनी १९३० ते १९८० च्या दशकापर्यंत अनेक प्रकाशनांसाठी अर्थशास्त्रावरील स्तंभ आणि संपादकीय लिहिले आणि ऑस्ट्रियन अर्थशास्त्राच्या विषयावर अनेक पुस्तके लिहिली. हाझलिट यांच्या विचारांवर मिसेस यांचा चांगला प्रभाव होता. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.thefreemanonline.org/featured/remembering-henry-hazlitt/|title=Remembering Henry Hazlitt|publisher=[[The Freeman (magazine)|The Freeman]]|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20130113132434/http://www.thefreemanonline.org/featured/remembering-henry-hazlitt/|archive-date=2013-01-13|access-date=2013-03-11}}</ref> त्यांच्या ''एका धड्यात अर्थशास्त्र(इकॉनॉमिक्स इन वन लेसन)'' (१९४६) या पुस्तकाच्या दहा लाखांहून अधिक प्रती विकल्या गेल्या आणि ते [[जॉन मेनार्ड केन्स]] यांच्या ''सामान्य सिद्धांट(जनरल थिअरी)'' या ग्रंथावरील ओळी-ओळीने केलेल्या टीकेसाठी, ''नव्या अर्थशास्त्राचे चूक(द फेल्युअर ऑफ द "न्यू इकॉनॉमिक्स)'' (१९५९) साठी देखील ओळखले जातात. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/about/3233|title=Biography of Henry Hazlitt|publisher=Ludwig von Mises Institute|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120128182613/https://www.mises.org/about/3233|archive-date=2012-01-28|access-date=2013-03-11}}</ref> === आजच्या ऑस्ट्रियन लोकांमध्ये विभागणी === अर्थशास्त्रज्ञ लेलँड येगर यांनी २० व्या शतकाच्या उत्तरार्धातील मतभेदांवर चर्चा केली आणि [[मरे रॉथबार्ड]], हान्स-हेर्मन हॉप, जोसेफ सालेर्नो आणि इतरांनी लिहिलेल्या एका चर्चेचा संदर्भ दिला, ज्यात त्यांनी हायेकवर टीका केली होती. येगर म्हणाले: "[आर्थिक गणनेतील ज्ञानाच्या भूमिकेवर] मिसेस आणि हायेक यांच्यात फूट पाडण्याचा प्रयत्न करणे, विशेषतः हायेकचा अपमान करून, या दोन महान पुरुषांशी अन्याय करणे आणि आर्थिक विचारांच्या इतिहासाशी विश्वासघात करणे आहे". त्यांनी पुढे या मतभेदांना आर्थिक विश्लेषणासाठी आणि पूर्व युरोपीय साम्यवादाच्या पतनाच्या ऐतिहासिक समजासाठी विध्वंसक मानले. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Is the Market a Test of Truth and Beauty?: Essays in Political Economy|last=Yeager|first=Leland|publisher=Ludwig von Mises Institute|year=2011|pages=93 ff|author-link=Leland B. Yeager}}</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://www.emerald.com/books/book/15022/Research-in-the-History-of-Economic-Thought-and|title=Research in the History of Economic Thought and Methodology|date=2016-07-29|publisher=Emerald Group Publishing Limited|isbn=978-1-78560-960-2|language=en|chapter=The History of a Tradition: Austrian Economics from 1871 to 2016|doi=10.1108/S0743-4154201634A}}</ref> लुडविग फॉन मिसेस संस्थेने १९९९ मध्ये प्रकाशित केलेल्या एका पुस्तकात, <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://mises.org/books/15great.pdf|title=15 Great Austrian Economists – Murray Rothbard|last=Hoppe|first=Hans-Hermann|publisher=Ludwig von Mises Institute|year=1999|location=Alabama|pages=223 ff|archive-url=https://web.archive.org/web/20141007115806/http://mises.org/books/15great.pdf|archive-date=2014-10-07}}</ref> हॉप यांनी प्रतिपादन केले की रोथबार्ड हे "ऑस्ट्रियन अर्थशास्त्रातील मुख्य प्रवाहाचे" नेते होते आणि त्यांनी रॉथबार्ड यांची तुलना नोबेल पारितोषिक विजेते फ्रेडरिक हायेक यांच्याशी केली, ज्यांना त्यांनी एक [[अनुभववाद|ब्रिटिश अनुभववादी]] आणि मिसेस व रॉथबार्ड यांच्या विचारांचे विरोधक म्हणून ओळखले. हॉप यांनी मान्य केले की हायेक हे शिक्षणक्षेत्रातील सर्वात प्रमुख ऑस्ट्रियन अर्थशास्त्रज्ञ होते, पण त्यांनी असेही म्हटले की हायेक हे ऑस्ट्रियन परंपरेचे विरोधक होते, जी कार्ल मेंगर आणि बोम-बावेर्क यांच्यापासून मिसेसमार्गे रॉथबार्डपर्यंत पोहोचली होती. ऑस्ट्रियन अर्थशास्त्रज्ञ वॉल्टर ब्लॉक म्हणतात की ऑस्ट्रियन मतवादाला आर्थिक सिद्धांत आणि राजकीय सिद्धांत या दोन श्रेणींद्वारे आर्थिक विचारांच्या इतर मतवादांपासून वेगळे केले जाऊ शकते. ब्लॉक यांच्या मते, हायेक यांना ऑस्ट्रियन अर्थशास्त्रज्ञ मानले जाऊ शकते, पण राजकीय सिद्धांतावरील त्यांचे विचार स्वातंत्र्यवादी राजकीय सिद्धांताशी जुळत नाहीत, ज्याला ब्लॉक ऑस्ट्रियन मतवादाचा अविभाज्य भाग मानतात. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.youtube.com/watch?v=LiX7dzyHkK4|title=Dr. Walter Block: Austrian vs Chicago Schools|publisher=Mises Canada: Rothbard School 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150518134054/https://www.youtube.com/watch?v=LiX7dzyHkK4|archive-date=18 May 2015|access-date=3 December 2014}}</ref> हॉप आणि ब्लॉक यांनी हायेकवर केलेली टीका ऑस्ट्रियन मतवादाचे संस्थापक कार्ल मेंगर यांनाही लागू होते. हॉप यावर जोर देतात की, त्यांच्या मते इंग्रजी अनुभवजन्य परंपरेतील हायेक, ऑस्ट्रियन मतवादाच्या तथाकथित बुद्धिवादी परंपरेचे विरोधक आहेत; मेंगर यांनी हायेक यांच्याप्रमाणेच आपल्या कार्यांमध्ये बुद्धिवादावर जोरदार टीका केली. <ref name=":0">{{स्रोत पुस्तक|url=https://mises.org/system/tdf/Investigations%20into%20the%20Method%20of%20the%20Social%20Sciences_5.pdf?file=1&type=document|title=Investigations into the Methods of the Social Sciences|last=Menger|first=Carl|pages=173–175|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211155554/https://mises.org/system/tdf/Investigations%20into%20the%20Method%20of%20the%20Social%20Sciences_5.pdf?file=1&type=document|archive-date=2017-02-11}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://econfaculty.gmu.edu/bcaplan/whyaust.htm|title=Why I Am Not an Austrian Economist|website=econfaculty.gmu.edu|access-date=2026-04-19}}</ref> मेंगर यांनी या कल्पनेवर जोर दिला की अशा अनेक संस्था आहेत ज्या मुद्दाम तयार केल्या गेल्या नाहीत, त्यांच्याकडे एक प्रकारची "श्रेष्ठ बुद्धिमत्ता" आहे आणि त्या समाजासाठी महत्त्वाची कार्ये पार पाडतात. <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://mises.org/system/tdf/Investigations%20into%20the%20Method%20of%20the%20Social%20Sciences_5.pdf?file=1&type=document|title=Investigations into the Methods of the Social Sciences|last=Menger|first=Carl|pages=146–147|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211155554/https://mises.org/system/tdf/Investigations%20into%20the%20Method%20of%20the%20Social%20Sciences_5.pdf?file=1&type=document|archive-date=2017-02-11}}</ref> <ref name=":0" /> <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://mises.org/system/tdf/Investigations%20into%20the%20Method%20of%20the%20Social%20Sciences_5.pdf?file=1&type=document|title=Investigations into the Methods of the Social Sciences|last=Menger|first=Carl|pages=91|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211155554/https://mises.org/system/tdf/Investigations%20into%20the%20Method%20of%20the%20Social%20Sciences_5.pdf?file=1&type=document|archive-date=2017-02-11}}</ref> या भूमिकांना आधार देण्यास त्यांनी एडमंड बर्क आणि इंग्रजी परंपरेबद्दलही सांगितले. <ref name=":0" /> === प्रभाव === "पहिल्या लाटेतील" ऑस्ट्रियन अर्थशास्त्रज्ञांनी विकसित केलेले अनेक सिद्धांत बऱ्याच काळापूर्वी मुख्य प्रवाहातील अर्थशास्त्रात सामावून घेतले गेले आहेत. <ref>It has also influenced related disciplines such as Law and Economics, see. K. Grechenig, M. Litschka, "Law by Human Intent or Evolution? Some Remarks on the Austrian School of Economics' Role in the Development of Law and Economics", ''European Journal of Law and Economics'' 2010, vol. 29, no. 1, पृ. ५७–७९.</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Economic thought: a brief history|last=Kurz|first=Heinz D.|date=2017|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-17259-2|edition=|location=New York|translator-last=Riemer|translator-first=Jeremiah M.}}</ref> यामध्ये कार्ल मेंगरचे सीमांत उपयोगितेवरील सिद्धांत, फ्रेडरिक फॉन वीजरचे संधी खर्चावरील सिद्धांत आणि एउगेन फॉन बोम-बावेर्कचे काल-प्राधान्यावरील सिद्धांत, तसेच मेंगर आणि बोम-बावेर्क यांनी मार्क्सवादी अर्थशास्त्रावर केलेल्या टीका आहेत. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/library/austrian-schools-critique-marxism|title=The Austrian School's Critique of Marxism|last=kanopiadmin|date=2011-03-14|website=Mises Institute|language=en|access-date=2019-02-02}}</ref> [[फेडरल रिझर्व सिस्टम|अमेरिकेचे फेडरल रिझर्व्हचे]] माजी अध्यक्ष ॲलन ग्रीनस्पॅन म्हणाले की, ऑस्ट्रियन मतवादाच्या संस्थापकांनी "त्यांच्यापैकी बहुतेकांच्या कार्यकाळापासून खूप दूरच्या भविष्याचा वेध घेतला आणि या देशातील बहुतेक मुख्य प्रवाहातील अर्थशास्त्रज्ञांच्या मतवादावर त्यांचा खोल आणि, माझ्या मते, कदाचित अपरिवर्तनीय परिणाम झाला आहे". <ref>Greenspan, Alan. "Hearings before the U.S. House of Representatives' Committee on Financial Services". U.S. House of Representatives' Committee on Financial Services. Washington, D.C.. 25 July 2000. </ref> १९८७ मध्ये, नोबेल पारितोषिक विजेते जेम्स मॅ. बुकानन यांनी एक मुलाखतकाराला सांगितले: "मला ऑस्ट्रियन म्हटले जाण्यावर माझा कोणताही आक्षेप नाही. हायेक आणि मिसेस मला ऑस्ट्रियन मानू शकतील, पण निश्चितपाणेच इतरांपैकी काही जण मानणार नाहीत". <ref>{{जर्नल स्रोत|date=Fall 1987|title=An Interview with Laureate James Buchanan|url=https://mises.org/journals/aen/aen9_1_1.asp|journal=Austrian Economics Newsletter|volume=9|issue=1|archive-url=https://web.archive.org/web/20140914022018/https://mises.org/journals/aen/aen9_1_1.asp|archive-date=2014-09-14|access-date=2022-08-19}}</ref> == सिद्धांत == ऑस्ट्रियन मतवादानुसार, वैयक्तिक ज्ञान, वेळ, अपेक्षा आणि इतर व्यक्तिनिष्ठ घटकांसह व्यक्तींच्या व्यक्तिनिष्ठ निवडींमुळे सर्व आर्थिक घटना घडतात. ऑस्ट्रियन मतवादी वैयक्तिक निवडीच्या सामाजिक परिणामांचे परीक्षण करून अर्थव्यवस्था समजून घेण्याचा प्रयत्न करतात, या दृष्टिकोनाला पद्धतशीर व्यक्तिवाद म्हणतात. हा दृष्टिकोन आर्थिक विचारांच्या इतर मतवादांपेक्षा भिन्न आहे, ज्यांनी व्यक्तींऐवजी एकत्रित चल, समतोल विश्लेषण आणि सामाजिक गटांवर लक्ष दिले आहे. <ref name="White Methodology">{{स्रोत पुस्तक|url=https://mises.org/mofase.asp|title=The Methodology of the Austrian School Economists|last=White|first=Lawrence H.|publisher=Ludwig von Mises Institute|year=2003|edition=revised|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223214514/https://mises.org/mofase.asp|archive-date=2014-02-23}}</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=How economics forgot history: the problem of historical specificity in social science|last=Hodgson|first=Geoffrey M.|date=2006|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-25717-6|edition=Digit. Print|series=Economics as social theory|location=London}}</ref> [[चित्र:Ludwig_von_Mises.jpg|डावे|इवलेसे|लुडविग फॉन मिसेस]] २० व्या आणि २१ व्या शतकात, सुरुवातीच्या ऑस्ट्रियन मतवादाशी पद्धतशीर संबंध असलेल्या अर्थशास्त्रज्ञांनी अनेक विविध दृष्टिकोन आणि सैद्धांतिक दिशा विकसित केल्या. लुडविग फॉन मिसेस यांनी त्यांच्या व्यक्तिनिष्ठ दृष्टिकोनाची आवृत्ती, ज्याला त्यांनी "कृतीशास्त्रा" म्हटले, ती १९४९ मध्ये ''मानवी कृती(ह्युमन ॲक्शन)'' या नावाने प्रकाशित झालेल्या पुस्तकात मांडली. <ref name="Ludwigvon">Ludwig von Mises, Nationalökonomie (Geneva, Switzerland: Union, 1940); Human Action (Auburn, Alabama: Ludwig von Mises Institute, [1949] 1998). </ref> : ३ <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=A brief history of economic thought|last=Roncaglia|first=Alessandro|date=2017|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-316-62736-5|location=Cambridge}}</ref> त्यात, मिसेस यांनी असे प्रतिपादन केले की, कृतीशास्त्राचा उपयोग पूर्वसिद्ध सैद्धांतिक आर्थिक सत्ये काढण्यास केला जाऊ शकतो आणि निगमनात्मक आर्थिक विचार प्रयोगांमधून असे निष्कर्ष निघू शकतात जे मूळ गृहितकांमधून अखंडनीयपणे निष्पन्न होतात. त्यांनी लिहिले की अनुभवजन्य निरीक्षण किंवा सांख्यिकीय विश्लेषणातून निष्कर्ष काढता येत नाहीत आणि आर्थिक प्रतिरूपकांमध्ये संभाव्यतांच्या वापराला विरोध केला. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/books/ufofes/|title=The Ultimate Foundation of Economic Science by Ludwig von Mises|date=20 July 1962|publisher=Mises.org|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121029234432/http://www.mises.org/books/ufofes/|archive-date=2012-10-29|access-date=2012-08-13}}</ref> मिसेस यांच्या काळापासून, काही ऑस्ट्रियन विचारवंतांनी त्यांचा कृतीशास्त्रिक दृष्टिकोन स्वीकारला आहे तर इतरांनी पर्यायी पद्धती अवलंबल्या आहेत. <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Caldwell|first=Bruce J.|year=1984|title=Praxeology and its Critics: an Appraisal|url=http://public.econ.duke.edu/~bjc18/docs/Praxeology%20and%20Its%20Critics.pdf|journal=History of Political Economy|volume=16|issue=3|pages=363–379|doi=10.1215/00182702-16-3-363}}</ref> उदा., फ्रिट्झ माखलुप, फ्रेडरिक हायेक आणि इतरांनी मिसेस यांचा अर्थशास्त्राकडे पाहण्याचा प्रबळ पूर्वसिद्ध दृष्टिकोन स्वीकारला नाही. <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Langlois|first=Richard N.|date=1985|title=From the Knowledge of Economics to the Economics of Knowledge: Fritz Machlup on Methodology and on the "Knowledge Society"|url=http://web.uconn.edu/ciom/Machlup%20Knowledge%20(1985).pdf|journal=Research in the History of Economic Thought and Methodology|volume=3|pages=225–235|archive-url=https://web.archive.org/web/20131005013809/http://web.uconn.edu/ciom/Machlup%20Knowledge%20(1985).pdf|archive-date=2013-10-05|access-date=2012-12-06}}</ref> लुडविग लाखमन, एक कट्टर व्यक्तिनिष्ठतावादी, यांनी देखील [[मॅक्स वेबर|मॅक्स वेबरने]] मांडलेल्या ' ''वर्स्टेहेंडे मेथोड'' ' ("अर्थबोधक पद्धत") च्या बाजूने मिसेसच्या कृतीशास्त्राच्या मांडणीला मोठ्या प्रमाणात नाकारले. <ref name="White Methodology">{{स्रोत पुस्तक|url=https://mises.org/mofase.asp|title=The Methodology of the Austrian School Economists|last=White|first=Lawrence H.|publisher=Ludwig von Mises Institute|year=2003|edition=revised|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223214514/https://mises.org/mofase.asp|archive-date=2014-02-23}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWhite2003">White, Lawrence H. (2003). [https://mises.org/mofase.asp ''The Methodology of the Austrian School Economists''] (revised&nbsp;ed.). Ludwig von Mises Institute. [https://web.archive.org/web/20140223214514/https://mises.org/mofase.asp Archived] from the original on 2014-02-23.</cite></ref> <ref name="Ludwig">{{स्रोत पुस्तक|url=http://library.freecapitalists.org/books/Ludwig%20M%20Lachmann/Macro-economic%20thinking%20and%20the%20Market%20Economy.pdf|title=Macroeconomic Thinking and the Market Economy|last=Lachmann|first=Ludwig|publisher=Institute of Economic Affairs|year=1973|access-date=2014-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20141216191641/http://library.freecapitalists.org/books/Ludwig%20M%20Lachmann/Macro-economic%20thinking%20and%20the%20Market%20Economy.pdf|archive-date=2014-12-16}}</ref> === मूलभूत तत्त्वे === १९८१ वर्षी, फ्रिट्झ माखलुप यांनी ऑस्ट्रियन आर्थिक विचारांची ठराविक मते म्हणून जे मानले त्याचा सारांश मांडला: <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=The economics of Ludwig von Mises: toward a critical reappraisal ; [Symposium on the Economics of Ludwig von Mises, Atlanta, 1974]|last=Fritz|first=Machlup|date=1976|publisher=Sheed and Ward|isbn=978-0-8362-0651-7|editor-last=Moss|editor-first=Laurence S.|series=Studies in economic history|location=Kansas City|chapter=Homage to Mises}}</ref> * '''पद्धतिक व्यक्तिवाद''' : आर्थिक घटनांचे स्पष्टीकरण व्यक्तींच्या कृती (किंवा निष्क्रियता) पर्यंत मागोवा घेऊनच दिले पाहिजे; गट किंवा समूह केवळ त्यांच्या वैयक्तिक सदस्यांमार्फतच कार्य करतात. गट विचार करत नाहीत; माणसे विचार करतात. <ref name=":5">{{स्रोत पुस्तक|title=Austrian economics in America: the migration of a tradition|last=Vaughn|first=Karen Iversen|date=1998|publisher=Cambridge Univ. Press|isbn=978-0-521-63765-7|edition=Repr. d. Ausg. von 1994|series=Historical perspectives on modern economics|location=Cambridge}}</ref> * '''पद्धतिक व्यक्तिनिष्ठता''' : व्यक्ती बाह्य घडामोडी आणि त्यांच्या कृतींच्या परिणामांविषयीच्या स्वतःच्या ज्ञानावर, विश्वासांवर आणि अपेक्षांवर आधारित निर्णय घेतात. <ref name=":6">{{स्रोत पुस्तक|title=Hayek's challenge: intellectual biography of F.A. Hayek|last=Caldwell|first=Bruce|date=2008|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-09193-8|edition=Nachdr.|location=Chicago}}</ref> * '''आवड आणि पसंती''' : वस्तू आणि सेवांचे व्यक्तिनिष्ठ मूल्यमापन त्यांची मागणी निश्चित करते, ज्याच्यामुळे त्यांच्या किमतींवर ग्राहकांचा प्रभाव पडतो. * '''संधी खर्च''' : ज्या पर्यायी संधी सोडून द्याव्या लागतात, त्यांचा खर्च; जेव्हा उत्पादक सेवा एका उद्देशासाठी वापरल्या जातात, तेव्हा त्यांचे सर्व पर्यायी उपयोग सोडून द्यावे लागतात. * '''सीमांतवाद''' : सर्व आर्थिक रचनांमध्ये, एकूण बेरजेत जोडलेल्या किंवा वजा केलेल्या शेवटच्या घटकाच्या महत्त्वावरून मूल्ये, खर्च, महसूल, उत्पादकता इत्यादी निश्चित केले जातात. * '''उत्पादन आणि उपभोगाची काल संरचना''' : बचतीचे निर्णय हे नजीकच्या, दूरच्या किंवा अनिश्चित भविष्यातील उपभोगासंबंधीच्या "काल-प्राधान्य"मधून दिसून येतात आणि अधिक वेळ घेणाऱ्या उत्पादन प्रक्रिया हाती घेतल्यास जास्त उत्पादन मिळण्याची अपेक्षा असल्यामुळे गुंतवणूक केली जाते. माखलुप यांनी ऑस्ट्रियन अर्थशास्त्राच्या विशेषतः मिसेस संप्रदायाशी संबंधित असलेली आणखी दोन तत्त्वे देखील ओळखली: * '''ग्राहक सार्वभौमत्व''' : वस्तू आणि सेवांच्या प्रभावी मागणीवर आणि मुक्त बाजारपेठांमध्ये परिणामी निर्माण होणाऱ्या किमतींद्वारे, उत्पादक आणि गुंतवणूकदारांच्या उत्पादन योजनांवर ग्राहकांचा असलेला प्रभाव, ही केवळ एक वस्तुस्थिती नसून एक महत्त्वाचे उद्दिष्ट देखील आहे, जे केवळ बाजारपेठांमध्ये सरकारी हस्तक्षेप पूर्णपणे टाळून आणि उत्पादने व सेवांचे प्रमाण, गुणवत्ता आणि किमती यांसंबंधी स्वतःच्या निर्णयानुसार निर्णय घेण्याच्या विक्रेते आणि खरेदीदारांच्या स्वातंत्र्यावरील निर्बंध टाळूनच साध्य करता येते. <ref name=":5">{{स्रोत पुस्तक|title=Austrian economics in America: the migration of a tradition|last=Vaughn|first=Karen Iversen|date=1998|publisher=Cambridge Univ. Press|isbn=978-0-521-63765-7|edition=Repr. d. Ausg. von 1994|series=Historical perspectives on modern economics|location=Cambridge}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFVaughn1998">Vaughn, Karen Iversen (1998). ''Austrian economics in America: the migration of a tradition''. Historical perspectives on modern economics (Repr. d. Ausg. von 1994&nbsp;ed.). Cambridge: Cambridge Univ. Press. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-521-63765-7|<bdi>978-0-521-63765-7</bdi>]].</cite></ref> * '''[[व्‍यक्तिवाद|राजकीय व्यक्तिवाद]]''' : जेव्हा व्यक्तींना पूर्ण आर्थिक स्वातंत्र्य दिले जाईल, तेव्हाच राजकीय आणि नैतिक स्वातंत्र्य सुरक्षित करणे शक्य होईल. आर्थिक स्वातंत्र्यावरील निर्बंधांमुळे, लवकर किंवा उशिरा, राज्याच्या सक्तीच्या कारवायांचा राजकीय क्षेत्रात विस्तार होतो, ज्यामुळे १९व्या शतकात भांडवलशाही समाजांनी मिळवलेल्या मूलभूत वैयक्तिक स्वातंत्र्याला सुरुंग लागतो आणि अखेरीस ते नष्ट होते. <ref name=":6">{{स्रोत पुस्तक|title=Hayek's challenge: intellectual biography of F.A. Hayek|last=Caldwell|first=Bruce|date=2008|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-09193-8|edition=Nachdr.|location=Chicago}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFCaldwell2008">Caldwell, Bruce (2008). ''Hayek's challenge: intellectual biography of F.A. Hayek'' (Nachdr.&nbsp;ed.). Chicago: University of Chicago Press. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-226-09193-8|<bdi>978-0-226-09193-8</bdi>]].</cite></ref> == आर्थिक विचारांमधील योगदान == === संधी खर्च === [[चित्र:1wieser.jpg|इवलेसे|फ्रेडरिक फॉन वीजर]] संधी खर्चाचा सिद्धांत सर्वात पहिले १९व्या शतकाच्या उत्तरार्धात ऑस्ट्रियन अर्थशास्त्रज्ञ फ्रेडरिक फॉन वीजर यांनी स्पष्टपणे मांडला. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Subjectivism, intelligibility and economic understanding: essays in honor of Ludwig M. Lachmann on his eightieth birthday|last=Kirzner|first=Israel M.|last2=Lachman|first2=Ludwig M.|publisher=Macmillan|year=1986|isbn=978-0-333-41788-1|edition=Illustrated}}</ref> संधी खर्च म्हणजे कोणत्याही कृतीचा असा खर्च, जो सोडून दिलेल्या (म्हणजे न निवडलेल्या) दुसऱ्या सर्वोत्तम पर्यायाच्या मूल्याच्या संदर्भात मोजला जातो. अनेक परस्पर-अनन्य पर्यायांमधून निवड करणाऱ्या एखाद्या व्यक्तीसाठी किंवा गटासाठी असलेल्या दुसऱ्या सर्वोत्तम निवडीशी संबंधित हा एक त्यागाचा प्रकार आहे. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Economic theory in retrospect|last=Blaug|first=Mark|date=2006|publisher=Cambridge Univ. Press|isbn=978-0-521-57701-4|edition=5. ed., reprint|location=Cambridge}}</ref> भविष्याबद्दलच्या अपेक्षांना देखील दुर्मिळतेचा एक प्रकार मानले जाऊ शकते; जेव्हा वेळेच्या पसंतीनुसार त्याचे परिमाण ठरवले जाते, तेव्हा वर्तमान विरुद्ध भविष्यातील गुंतवणुकीच्या पसंतीच्या संदर्भात संधी खर्चाचे देखील मूल्यमापन केले पाहिजे. संधी खर्च ही मुख्य प्रवाहातील [[अर्थशास्त्र|अर्थशास्त्रातील]] एक प्रमुख संकल्पना आहे आणि तिचे वर्णन " [[टंचाई (अर्थशास्त्र)|दुर्मिळता]] आणि निवड यांच्यातील मूलभूत संबंध" व्यक्त करणारी म्हणून केले गेले आहे. <ref>{{ज्ञानकोश स्रोत|url=James M. Buchanan}}</ref> संसाधनांचा कार्यक्षमतेने वापर केला जाईल हे सुनिश्चित करण्यात संधी खर्चाची संकल्पना अतिशय महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते. <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.economist.com/research/Economics/alphabetic.cfm?letter=O#opportunitycost|title=Opportunity Cost|work=Economics A–Z|publisher=The Economist|access-date=2010-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20101009122334/http://www.economist.com/research/Economics/alphabetic.cfm?letter=O|archive-date=9 October 2010|url-status=live}}</ref> === भांडवल आणि व्याज === [[चित्र:1Bawerk.png|इवलेसे|एउगेन फॉन बोम-बावेर्क]] भांडवल आणि व्याजाचा ऑस्ट्रियन सिद्धांत सर्वात प्पहिले एउगेन फॉन बोम-बावेर्क यांनी विकसित केला. त्यांनी असे प्रतिपादन केले की व्याजदर आणि नफा हे अंतिम वस्तूंच्या बाजारातील [[मागणी व पुरवठा|पुरवठा आणि मागणी]] तसेच काल-प्राधान्याद्वारे निर्धारित केले जातात. <ref name=":8">{{स्रोत पुस्तक|title=Economic theory in retrospect|last=Blaug|first=Mark|date=1997|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-57153-1|edition=5th|location=Cambridge ; New York}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBlaug1997">Blaug, Mark (1997). ''Economic theory in retrospect'' (5th&nbsp;ed.). Cambridge ; New York: Cambridge University Press. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-521-57153-1|<bdi>978-0-521-57153-1</bdi>]].</cite></ref> बोम-बावेर्क यांचा सिद्धांत भांडवल-केंद्रिततेला उत्पादन प्रक्रियेच्या अप्रत्यक्षपणेच्या प्रमाणाशी जोडतो. त्यांनी असा युक्तिवादही केला की सीमांत उपयोगितेच्या नियमातून खर्चाचा अभिजात नियम अनिवार्यपणे सूचित होतो. तथापि, नंतरच्या ऑस्ट्रियन अर्थशास्त्रज्ञांनी जसे की लुडविग फॉन मिसेस, <ref>मिसेस (१९४९)</ref> इस्राएल किर्झनर, लुडविग लाखमन, <ref>Lachmann (1976) </ref> आणि खेसुस हुएर्ता दे सोतो <ref>Huerta De Soto (2006) </ref> यांनी व्याजदरांसाठी उत्पादकतेचे स्पष्टीकरण नाकारले आणि उत्पादनाचा सरासरी कालावधी हा अभिजात आर्थिक विचारांचा अवशेष मानला. <ref name=":9">{{स्रोत पुस्तक|title=An outline of the history of economic thought|last=Screpanti|first=Ernesto|last2=Zamagni|first2=Stefano|last3=Field|first3=David|last4=Kirby|first4=Lynn|date=2005|publisher=Oxford university press|isbn=978-0-19-927914-2|edition=2e ed. revised and expanded|location=Oxford (GB)}}</ref> === महागाई === मिसेसच्या व्याख्येनुसार, महागाई म्हणजे पैशाच्या पुरवठ्यात होणारी वाढ: <ref name=":10">{{स्रोत पुस्तक|title=The clash of economic ideas: the great policy debates and experiments of the last hundred years|last=White|first=Lawrence H.|date=2012|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-107-01242-4|location=New York}}</ref> सैद्धांतिक तपासणीत महागाईसाठी एकच अर्थ आहे जो विवेकपणे दिले जाऊ शकतो; चलनाच्या प्रमाणात वाढ(व्यापक अर्थात, ज्यात विश्वासू माध्यमही जोडले जातील), ज्याला एका संबंधित चलनाच्या(परत त्याच व्यापक अर्थाने) सरभर केलेली गर्जेची वाढ नाही आहे, तर वस्तुविनिमय मूल्य कमी होते.<ref name="TheTheory">The Theory of Money and Credit, Mises (1912, [1981], p. 272)</ref> हायक यांनी दावा केला की महागाईला चालना देण्यास पैशाच्या पुरवठ्यात वाढ आणि परिणामी वस्तू आणि सेवांच्या किमतींमध्ये होणारी वाढ यामधील अंतराचा फायदा घेतला जातो: <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Time and money: the macroeconomics of capital structure|last=Garrison|first=Roger Wayne|date=2006|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-77122-1|edition=transferred to digital printing|series=Foundations of the market economy|location=London}}</ref> आणि कारण कोणतेही महागाई, आधी कितीही मर्यादित असो, बेरोजगारी कमी करण्यास रोजगाराला चालना देऊ शकते जेव्हा ते महागाई जास्ती होत जाते, त्याला बेरोजगारी कमी करण्यास वापरले गेले आहे, ते कायमसाठी करत राहणार तोपर्यंत ते वाढत राहील. "मर्यादित" स्थिर महागाई काही मदत करु शकत नाही - त्याने फक्त साधी महागाई होईल. स्थिर महागाईचा अर्थपूर्ण परिणाम दिसून येत नाही, जे प्रोत्साहन होत असायचे ते संपून जाते आणि शेवटपणे फक्त विलंबित रूपांतरांचे एक अनुशेष राहतो, हा निर्णायक युक्तिवाद आहे मानक अर्थशास्त्राच्या पाठ्यपुस्तकातीलही फायदेशीर म्हणून दाखवले "मर्यादित" महागाईविरुद्ध.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=zZu3AAAAIAAJ&q=%22only+while+it+accelerates%22|title=1980s Unemployment and the Unions: Essays on the Impotent Price Structure of Britain and Monopoly in the Labour Market|last=Hayek|first=Friedrich August|date=1984|publisher=[[Institute of Economic Affairs]]|isbn=9780255361736}}</ref> प्रमुख ऑस्ट्रियन अर्थशास्त्रज्ञांनी देखील पारिभाषिक गोंधळाची नोंद घेतली आहे: ऑस्ट्रियन अर्थशास्त्रज्ञ चलनवाढीला पैशाच्या पुरवठ्यात वाढ म्हणतात, तर बहुतेक अर्थशास्त्रज्ञ आणि साधे लोक त्याला वाढत्या किमती म्हणतात. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.cnbc.com/2012/11/29/krugman-isnt-quite-right-about-austrian-economics.html|title=Krugman Isn't (Quite) Right About Austrian Economics|last=Carney|first=John|date=2012-11-29|website=CNBC|language=en|access-date=2026-04-20}}</ref> === आर्थिक गणना समस्या === [[चित्र:Friedrich_Hayek_portrait.jpg|इवलेसे|फ्रायडरिक हायेक]] [[चित्र:Israel_Kirzner.jpg|उजवे|इवलेसे|इस्राएल किर्झनर]] आर्थिक गणना समस्या ही नियोजित अर्थव्यवस्थांवरील एक टीका आहे, जी सर्वप्रथम लुडविग फॉन मिसेस यांनी त्यांच्या १९२० च्या समाजवादी कॉमनवेल्थमध्ये आर्थिक गणना(इकोनॉमिक कॅल्क्युलेशन इन द सोशलिस्ट कॉमनवेल्थ) या निबंधात मांडली. त्यानंतर मिसेस यांनी त्यांच्या या कल्पनेवर त्यांचे विद्यार्थी फ्रायडरिक हायेक यांच्याशी चर्चा केली, ज्यांनी ''भूदासत्वाचा रस्ता(द रोड टू सर्फडम)'' यासह विविध कामांमध्ये तिचा विस्तार केला. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Rivalry and central planning: the socialist calculation debate reconsidered|last=Lavoie|first=Don|last2=Boettke|first2=Peter J.|last3=Storr|first3=Virgil Henry|date=2015|publisher=Mercatus Center, George Mason University|isbn=978-1-942951-12-4|series=Advanced studies in political economy|location=Arlington, Virginia}}</ref> <ref name=":9">{{स्रोत पुस्तक|title=An outline of the history of economic thought|last=Screpanti|first=Ernesto|last2=Zamagni|first2=Stefano|last3=Field|first3=David|last4=Kirby|first4=Lynn|date=2005|publisher=Oxford university press|isbn=978-0-19-927914-2|edition=2e ed. revised and expanded|location=Oxford (GB)}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFScrepantiZamagniFieldKirby2005">Screpanti, Ernesto; Zamagni, Stefano; Field, David; Kirby, Lynn (2005). ''An outline of the history of economic thought'' (2e ed. revised and expanded&nbsp;ed.). Oxford (GB): Oxford university press. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-19-927914-2|<bdi>978-0-19-927914-2</bdi>]].</cite></ref> गणना समस्या असे म्हणते की किमतीच्या संकेतांशिवाय, [[उत्पादनसाधन|उत्पादनाचे घटक]] शक्य तितक्या कार्यक्षम मार्गाने वाटले जाऊ शकत नाहीत, ज्यामुळे नियोजित अर्थव्यवस्था अकार्यक्षम ठरतात. [[मॅक्स वेबर]] त्यांच्या अर्थव्यवस्था आणि समाज(विर्टशाफ्ट उंड गेसेलशाफ्ट) (मरणोत्तर १९२१ मध्ये प्रकाशित) या महान पुस्तकात अशाच निष्कर्षावर पोहोचले, ज्यात त्यांनी एका जटिल आर्थिक प्रणालीच्या केंद्रीकृत नियोजनाच्या अशक्यतेवर चर्चा केली आहे. <ref name=":3">F. A. Hayek (1935), "The Nature and History of the Problem" and "The Present State of the Debate," om in F. A. Hayek, ed. ''Collectivist Economic Planning'', pp. 1–40, 201–243. </ref> ऑस्ट्रियन सिद्धांत बाजारपेठेच्या संघटन शक्तीवर भर देतो. हायेक यांनी असे प्रतिपादन केले की बाजारभाव अशा माहितीचे प्रतिबिंब असतात, जी संपूर्णपणे कोणत्याही एका व्यक्तीला महिती नसते आणि जी अर्थव्यवस्थेतील संसाधनांचे वाटप निश्चित करते. समाजवादी प्रणालींमध्ये वैयक्तिक प्रोत्साहन आणि किंमत निश्चिती प्रक्रियेचा अभाव असल्यामुळे, ज्याद्वारे व्यक्ती त्यांच्या वैयक्तिक माहितीवर आधारित कृती करतात, हायेक यांनी असा युक्तिवाद केला की समाजवादी आर्थिक नियोजकांकडे चांगले निर्णय घेण्यास आवश्यक असलेल्या सर्व ज्ञान नसतो. जे या टीकेशी सहमत आहेत ते याकडे समाजवादाचे खंडन म्हणून पाहतात, जे दर्शवते की समाजवाद हा आर्थिक संघटनेचा एक व्यवहार्य किंवा शाश्वत प्रकार नाही. हा वाद १९२० आणि १९३० च्या दशकात प्रकर्षाने समोर आला आणि आर्थिक विचारांच्या इतिहासकारांमध्ये वादाचा तो विशिष्ट काळ 'समाजवादी गणना वाद' म्हणून ओळखला जाऊ लागला. <ref name="School">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://cepa.newschool.edu/het/essays/paretian/social.htm|title=The socialist calculation debate|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090218142504/http://cepa.newschool.edu/het/essays/paretian/social.htm|archive-date=February 18, 2009|access-date=May 20, 2020}}</ref> मिसेस असे म्हणाले की समाजवादी अर्थव्यवस्थांमधील किंमत प्रणाली अनिवार्यपणे सदोष होत्या कारण जर सरकार उत्पादनाच्या साधनांचे मालक असेल, तर [[भांडवल|भांडवली वस्तूंसाठी]] किंमती मिळवता येत नाहीत कारण समाजवादी प्रणालीमध्ये त्या केवळ वस्तूंचे अंतर्गत हस्तांतरण असतात आणि अंतिम वस्तूंप्रमाणे "विनिमयाच्या वस्तू" नसतात. म्हणून, त्यांना किंमत दिली जात नव्हती आणि त्याच्यामुळे ही प्रणाली अनिवार्यपणे अकार्यक्षम असेल कारण केंद्रीय नियोजकांना उपलब्ध संसाधनांचे कार्यक्षमतेने वाटप कसे करावे हे कळणार नाही. <ref name="School">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://cepa.newschool.edu/het/essays/paretian/social.htm|title=The socialist calculation debate|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090218142504/http://cepa.newschool.edu/het/essays/paretian/social.htm|archive-date=February 18, 2009|access-date=May 20, 2020}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20090218142504/http://cepa.newschool.edu/het/essays/paretian/social.htm "The socialist calculation debate"]. Archived from [http://cepa.newschool.edu/het/essays/paretian/social.htm the original] on February 18, 2009<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">May 20,</span> 2020</span>.</cite></ref> याच्यामुळे त्यांनी लिहिले की "समाजवादी राष्ट्रकुलात तर्कसंगत आर्थिक क्रियाकलाप अशक्य आहे". <ref name="Mises">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/humanaction/chap2sec4.asp|title=The Principle of Methodological Individualism|last=von Mises|first=Ludwig|website=Human Action|publisher=Ludwig von Mises Institute|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20090422004804/https://mises.org/humanaction/chap2sec4.asp|archive-date=22 April 2009|access-date=2009-04-24}}</ref> === व्यवसाय चक्रे === व्यवसाय चक्राचा ऑस्ट्रियन सिद्धांत (ABCT) आर्थिक चढोतारांचे कारण म्हणून बँकांच्या पतपुरवठ्यावर लक्ष ठेवतो. <ref name="ReferenceA">[[Murray Rothbard]], ''[[America's Great Depression]].'' </ref> जरी नंतर हायेक आणि इतरांनी याचा विस्तार केला असला तरी, हा सिद्धांत पहिले मिसेस यांनी मांडला होता, ज्यांनी असेही प्रतिपादन केले की आंशिक राखीच बँका मुद्दाम कमी व्याजदराने पतपुरवठा करतात, ज्याच्यामुळे व्यवसाय तुलनेने अप्रत्यक्ष उत्पादन प्रक्रियांमध्ये गुंतवणूक करतात. या मुद्दाम "तेजी"मुळे संसाधनांचे गैर-वाटप होते, ज्याला त्यांनी "गैरगुंतवणूक" म्हटले, आणि याचा अंत शेवटपणे "मंदी"मध्ये होतो. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Time and money: the macroeconomics of capital structure|last=Garrison|first=Roger Wayne|date=2001|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-07982-2|edition=1. publ|series=Foundations of the market economy|location=London}}</ref> मिसेस यांनी असा अंदाज लावला की बँकिंग प्रणालीमध्ये सरकारद्वारे पैसा आणि पतपुरवठ्यामध्ये होणाऱ्या फेरफारामुळे बचत आणि गुंतवणूक असंतुलित होते, अणि त्यामुळे चुकीच्या दिशेने गुंतवणूक प्रकल्प राबवले जातात जे शेवटी टिकू शकत नाहीत, आणि अशा वेळी अर्थव्यवस्थेला सुधारणात्मक मंदीच्या काळातून स्वतःला पुन्हा एकदा संतुलित करावे लागते. <ref name=":10">{{स्रोत पुस्तक|title=The clash of economic ideas: the great policy debates and experiments of the last hundred years|last=White|first=Lawrence H.|date=2012|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-107-01242-4|location=New York}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWhite2012">White, Lawrence H. (2012). ''The clash of economic ideas: the great policy debates and experiments of the last hundred years''. New York: Cambridge University Press. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-107-01242-4|<bdi>978-1-107-01242-4</bdi>]].</cite></ref> ऑस्ट्रियन अर्थशास्त्रज्ञ फ्रिट्झ माखलुप यांनी ऑस्ट्रियन दृष्टिकोनाचा सारांश मांडताना म्हटले की, "चलनाचे घटक चक्राला कारणीभूत चालवतात, पण खऱ्या घटनांमुळे चक्र आहे." <ref name=":2">{{जर्नल स्रोत|last=Hughes|first=Arthur Middleton|date=March 1997|title=The recession of 1990: An Austrian explanation|journal=The Review of Austrian Economics|language=en|volume=10|issue=1|pages=107–123|doi=10.1007/BF02538145|issn=0889-3047}}</ref> ==== मध्यवर्ती बँका ==== लुडविग फॉन मिसेस यांच्या मते, मध्यवर्ती बँका व्यावसायिक बँकांना कृत्रिमरित्या कमी व्याजदराने कर्ज द्यायची शक्यता तयार करतात, ज्याच्यामुळे बँक पतपुरवठ्याचा अस्थिर विस्तार होतो आणि त्यानंतरच्या कोणत्याही आकुंचनाला अडथळा येतो. त्यांनी विश्वस्त माध्यमांमधील वाढ रोखण्यासाठी चलनविषयक सुधारणा म्हणून [[सुवर्ण विनिमय परिमाण|सुवर्ण मानकाचा]] युक्तिवाद केला. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Bank deregulation and monetary order|last=Selgin|first=George|date=1996|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-14056-0|series=International studies in money and banking|location=London New York}}</ref> फ्रायडरिक हायेक यांनी वेगळा दृष्टिकोन स्वीकारला, त्यांनी सोन्यावर लक्ष न देऊन मजबूत मध्यवर्ती बँकिंगद्वारे बँकिंग क्षेत्राच्या नियमनावर लक्ष केंद्रित केले. <ref>{{जर्नल स्रोत|last=White|first=Lawrence H.|year=1999|title=Why Didn't Hayek Favor Laissez Faire in Banking?|url=http://cameroneconomics.com/white-hayek-hope.pdf|journal=History of Political Economy|volume=31|issue=4|pages=753–769|doi=10.1215/00182702-31-4-753|archive-url=http://archive.wikiwix.com/cache/20130412141059/http://cameroneconomics.com/white-hayek-hope.pdf|archive-date=12 April 2013|access-date=11 April 2013}}</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Laissez-faire banking|last=Dowd|first=Kevin|date=1993|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-77563-7|series=Foundations of the market economy series|location=London New York}}</ref> == संदर्भ == '''तळटीप'''{{Notelist}}'''संदर्भ'''<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{संदर्भयादी}} n702hqliw1a54l1d12f9ti7hrvdo48k 0 380377 2688195 2026-06-09T01:34:54Z Earmart 182292 नवीन पान: === परिचय === '''व्हिआर स्पीच अँड हेअरिंग क्लिनिक''' (VR Speech and Hearing Clinic) हे औरंगाबाद, महाराष्ट्र येथे स्थित एक विशेष वैद्यकीय केंद्र आहे. या क्लिनिकमध्ये वाचा विकार (Speech Disorders), भाषा विकार (Language Disorders) आण... 2688195 wikitext text/x-wiki === परिचय === '''व्हिआर स्पीच अँड हेअरिंग क्लिनिक''' (VR Speech and Hearing Clinic) हे औरंगाबाद, महाराष्ट्र येथे स्थित एक विशेष वैद्यकीय केंद्र आहे. या क्लिनिकमध्ये वाचा विकार (Speech Disorders), भाषा विकार (Language Disorders) आणि श्रवण दोष (Hearing Disorders) या क्षेत्रांतील निदान, मूल्यमापन व पुनर्वसन उपचार केले जातात.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://vrhearingclinic.com/|title=Vr Speech And Hearing Clinic – Better Speech Better Hearing|language=en-US|access-date=2026-06-09}}</ref> हे क्लिनिक [[मराठवाडा]] विभागातील वाचा व श्रवण उपचार क्षेत्रातील एक अग्रणी संस्था म्हणून ओळखली जाते. येथे प्रमाणित स्पीच-लँग्वेज पॅथॉलॉजिस्ट (SLP) आणि ऑडिओलॉजिस्ट यांच्या मार्गदर्शनाखाली रुग्णांना सेवा पुरवली जाते. हे क्लिनिक पुनर्वसन परिषद भारत (Rehabilitation Council of India – RCI) यांच्याशी संलग्न असून येथील तज्ज्ञ RCI मान्यताप्राप्त आहेत. ---- === इतिहास व स्थापना === '''[[व्हिआर स्पीच अँड हिअरिंग क्लिनिक|व्हिआर स्पीच अँड हेअरिंग क्लिनिक]]'''ची स्थापना '''[[विलास राठोड]]''' (Vilas Rathod) यांनी औरंगाबाद शहरात केली. '''"व्हिआर"''' हे नाव त्यांच्याच नावाच्या आद्याक्षरांवरून — '''V'''ilas '''R'''athod — ठेवण्यात आले आहे. [[मराठवाडा]] विभागात वाचा व श्रवण उपचार सेवांची मोठी कमतरता असल्याचे लक्षात आल्यावर श्री. विलास राठोड यांनी या भागातील रुग्णांना स्थानिक पातळीवर दर्जेदार उपचार मिळावेत या तळमळीने हे केंद्र उभारले. त्यांची ही दूरदृष्टी व सामाजिक बांधिलकी आज क्लिनिकच्या कार्यातून स्पष्टपणे दिसून येते. सुरुवातीला छोट्या स्वरूपात सुरू झालेले हे क्लिनिक कालांतराने विस्तारित झाले. आज येथे आधुनिक उपकरणे व प्रशिक्षित तज्ज्ञांच्या माध्यमातून हजारो रुग्णांना सेवा मिळत आहे. ---- === सेवा व उपचार === ==== वाचा व भाषा उपचार (Speech & Language Therapy) ==== * तोतरेपणा (Stuttering / Stammering) * उच्चार दोष (Articulation Disorders) * भाषा विलंब (Language Delay) – मुलांमध्ये * अपासिया (Aphasia) – मेंदूच्या आजारामुळे होणारा वाचा विकार * आवाज विकार (Voice Disorders) * गिळण्याचे विकार (Dysphagia) * ऑटिझम स्पेक्ट्रम डिसऑर्डर (ASD) मधील भाषा समस्या * सेरेब्रल पाल्सी रुग्णांची वाचा पुनर्वसन ==== श्रवण उपचार (Audiology Services) ==== * श्रवणशक्ती चाचणी (Audiometry – Pure Tone, Speech) * नवजात शिशू श्रवण तपासणी (Newborn Hearing Screening – OAE/BERA) * कर्णयंत्र (Hearing Aid) – फिटिंग व पुनर्वसन * मध्य कान चाचणी (Tympanometry / Impedance Audiometry) * [[कॉक्लियर इम्प्लांट|कोक्लिअर इम्प्लांट]] पूर्व व पश्चात पुनर्वसन * श्रवण दोष असलेल्या मुलांसाठी Auditory Verbal Therapy (AVT) ==== विशेष बाल विकास सेवा ==== * ADHD असलेल्या मुलांसाठी भाषा उपचार * डाऊन सिंड्रोम रुग्णांसाठी वाचा थेरपी * शालेय वयातील भाषा व वाचन समस्या (Dyslexia) ---- === उपकरणे व तंत्रज्ञान === * ऑडिओमेट्री बूथ (Sound-proof Audiometric Booth) * OAE (Otoacoustic Emissions) मशीन * BERA / ABR (Auditory Brainstem Response) उपकरण * Impedance Audiometer (Tympanometer) * Speech Audiometry System * हेअरिंग एड प्रोग्रॅमिंग सॉफ्टवेअर * AAC (Augmentative and Alternative Communication) साधने ---- === तज्ज्ञ व कर्मचारी === * स्पीच-लँग्वेज पॅथॉलॉजिस्ट (SLP) — RCI मान्यताप्राप्त * क्लिनिकल ऑडिओलॉजिस्ट — RCI मान्यताप्राप्त * स्पेशल एज्युकेटर * बाल विकास समुपदेशक सर्व तज्ज्ञ [[पुनर्वसन परिषद भारत]] (RCI) कडे नोंदणीकृत असून त्यांनी मान्यताप्राप्त विद्यापीठांमधून B.A.S.L.P. किंवा M.Sc. Audiology / SLP पदव्या प्राप्त केलेल्या आहेत. ---- === सामाजिक उपक्रम === * [[जागतिक श्रवण दिन]] (World Hearing Day – ३ मार च) निमित्त मोफत श्रवण तपासणी शिबिरे * शालेय विद्यार्थ्यांसाठी वाचा व श्रवण जनजागृती कार्यक्रम * ग्रामीण भागातील रुग्णांसाठी विशेष सवलती व शिबिरे * पालकांसाठी मार्गदर्शन कार्यशाळा * राष्ट्रीय बाल आरोग्य कार्यक्रम (RBSK) अंतर्गत सहभाग ---- === महत्त्व व प्रभाव === [[छत्रपती संभाजीनगर|औरंगाबाद]] व [[मराठवाडा]] विभागात उच्च दर्जाच्या वाचा व श्रवण उपचार सेवांची फार मोठी गरज आहे. [[विलास राठोड]] यांच्या दूरदृष्टीमुळे या भागातील रुग्णांना आता स्थानिक पातळीवर जागतिक दर्जाचे उपचार मिळणे शक्य झाले आहे. या क्लिनिकमुळे: * मराठवाड्यातील रुग्णांना पुणे, मुंबई येथे न जाता स्थानिक पातळीवर उपचार मिळतात * लहान मुलांतील वाचा व श्रवण दोषांचे वेळेत निदान होते * शालेय मुलांची शैक्षणिक प्रगती सुधारते * अपंगत्वाचे प्रमाण कमी होण्यास मदत होते ---- === संदर्भ व बाह्य दुवे === * पुनर्वसन परिषद भारत (RCI) — www.rehabcouncil.nic.in * जागतिक आरोग्य संघटना (WHO) — श्रवण विकार माहिती * American Speech-Language-Hearing Association (ASHA) * All India Institute of Speech and Hearing (AIISH), म्हैसूर ea9fgkjuap7yw1uygsfx91w9hroln1c 2688198 2688195 2026-06-09T02:19:18Z संतोष गोरे 135680 कच्चा मसुदा दुरुत करावा 2688198 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[मसुदा:व्हिआर स्पीच अँड हिअरिंग क्लिनिक ]] rrbc6kl46jfzoa1c39w640dpj554fax 0 380378 2688197 2026-06-09T02:18:02Z संतोष गोरे 135680 संतोष गोरे ने लेख [[विलास राठोड]] वरुन [[मसुदा:विलास राठोड]] ला हलविला: कच्चा मसुदा, पहा : [[विकिपीडिया:उल्लेखनीयता|उल्लेखनीयता]] 2688197 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[मसुदा:विलास राठोड]] 9sdsaakac158avmvk0s79r0w7jf08ii 3 380379 2688212 2026-06-09T04:18:05Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2688212 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Aayush jangam}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०९:४८, ९ जून २०२६ (IST) g17l1g03dztxehf2u6kmbiw1032lhvd 0 380380 2688226 2026-06-09T06:16:36Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1292811088|Brihat-Sannyasa Upanishad]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2688226 wikitext text/x-wiki '''''बृहत-संन्यास उपनिषद''''' हा १४व्या किंवा १५व्या शतकातील संस्कृत ग्रंथ आहे आणि [[हिंदू धर्म|हिंदू धर्मातील]] लहान [[उपनिषद|उपनिषदांपैकी]] एक आहे.{{Sfn|Deussen|1997|pp=556-557}}{{Sfn|Tinoco|1996|pp=86-89}} हा ग्रंथ [[सामवेद|सामवेदाला]] जोडलेला आहे,{{Sfn|Tinoco|1996}} आणि २० [[संन्यस्ताश्रम|संन्यास]] (त्याग) उपनिषदांपैकी एक आहे.{{Sfn|Olivelle|1992|pp=x-xi, 5}} कधीकधी फक्त संन्यास उपनिषद म्हणून ओळखला जाणारा, हा एक अत्यंत विकृत झालेला ग्रंथ आहे जो खूप वेगवेगळ्या आवृत्त्यांमध्ये अस्तित्वात आहे.{{Sfn|Deussen|1997|p=733}} प्रत्येक हस्तलिखितामध्ये त्याची शैली देखील बदलते, ज्यामध्ये गद्य आणि पद्य श्लोकांचे मिश्रण आहे.{{Sfn|Deussen|1997|p=733-739}} काही हस्तलिखितांमध्ये, स्थानिकरित्या शीर्षकांना ''लघु'' (लहान) आणि ''बृहद'' (मोठे) यांसारख्या संज्ञा जोडल्या आहेत, जे सूचित करते की ही हस्तलिखिते जिवंत ग्रंथ होती जी ''संन्यासावरील'' स्थानिक सामाजिक-सांस्कृतिक श्रद्धा प्रतिबिंबित करत होती.{{Sfn|Deussen|1997|p=733-739}}{{Sfn|Olivelle|1992}} संन्यास उपनिषदाच्या कलकत्ता आणि पुणे हस्तलिखितांची एक चिकित्सक आवृत्ती पॉल ड्यूसेन यांनी संकलित आणि अनुवादित केली, जी [[कुंडिकोपनिषद|कुंडिका उपनिषद या]] पर्यायी नावाने देखील ओळखली जाते.{{Sfn|Deussen|1997|p=733-739}} पॅट्रिक ऑलिव्हल यांनी ''बृहत्-संन्यास'' नावाच्या १४व्या किंवा १५व्या शतकातील एका अत्यंत वेगळ्या हस्तलिखिताचे भाषांतर केले आहे.{{Sfn|Olivelle|1992}} बहुतेक प्राचीन संन्यास उपनिषदांच्या विपरीत, ऑलिव्हेलने अनुवादित केलेला मध्ययुगीन बृहत्-संन्यास ग्रंथ, भिक्षूंच्या सहा श्रेणी, त्यांच्या भिक्षा मागण्याच्या सवयी आणि मठातील भिक्षूंच्या संघात सामील होण्यास कोण पात्र नाही याची यादी यांसाठी उल्लेखनीय आहे.{{Sfn|Olivelle|1992|p=242}} बृहत्-संन्यास उपनिषदानुसार, मठांसाठी अपात्र असलेल्यांमध्ये गुन्हेगार (हत्या करणारे), क्षयरोगासारख्या (टीबी) संसर्गजन्य रोगांनी ग्रस्त असलेले लोक, अपंग, मद्यपी, हिजडे आणि इतर यांचा समावेश आहे.{{Sfn|Olivelle|1992|p=242}} तथापि, श्लोक २५१ मध्ये असे म्हटले आहे की, हे लोक जीवघेण्या धोक्यात असताना स्वतःहून त्याग करू शकतात. ग्रंथामध्ये सहा प्रकारचे संन्यासी ओळखले आहेत – कुटीचक, बहूदक, हंस, परमहंस, तुरियातित आणि अवधूत.{{Sfn|Hattangadi|2000}}{{Sfn|Olivelle|1992}} कुटीचक हा असा भिक्षू आहे जो आपले यज्ञोपवीत, शेंडी ठेवतो व कुटुंबातील सदस्यांशी संपर्क कायम ठेवतो आणि एकाच ठिकाणी भोजन करतो.{{Sfn|Olivelle|1992}} बहूदक हा असा भिक्षू आहे जो कुटीचकासारखाच असतो, परंतु मधमाशीप्रमाणे (वेगवेगळ्या घरांतून यादृच्छिकपणे) भीक्षा मागून दिवसातून फक्त आठ घास खातो.{{Sfn|Olivelle|1992}} हंस भिक्षूच्या जटा असतात, तो बहुदकासारखाच असतो, परंतु तो भटकतो आणि त्याने आधी निवडलेल्या घरांव्यतिरिक्त इतर घरांतून दान मागतो.{{Sfn|Olivelle|1992}} परमहंस भिक्षूने आपले यज्ञोपवीत टाकले आहे, शेंडी आणि केस कापले आहेत, सर्व सामाजिक आणि भौतिक गोष्टींचा त्याग केला आहे, हाताची वाटी बनवून दान मागतो आणि त्याला खायला काही मिळो वा न मिळो, तो आनंदी असतो.{{Sfn|Hattangadi|2000}} ग्रंथात सांगितले आहे की, तुरीयातित भिक्षू गाईप्रमाणे फळे आणि पाने खातो, आणि ज्या दिवशी तो शिजवलेले अन्न खातो, ते तीन वेगवेगळ्या घरांतून येते जिथे तो यापूर्वी कधीही गेला नसतो.{{Sfn|Olivelle|1992}} अवधूत भिक्षू नेहमी स्वतःच्या स्वभावावर ध्यान करतो, जो कोणी त्याला अन्न देतो त्याच्याकडून ते स्वीकारतो.{{Sfn|Olivelle|1992}} {{Sfn|Hattangadi|2000}} [[राम|रामाने]] [[हनुमान|हनुमानाला]] सांगितलेल्या [[मुक्तिकोपनिषद|मुक्तिका]] उपनिषदांच्या तेलुगू भाषेतील १०८ उपनिषदांच्या संकलनात, ते ६५ व्या क्रमांकावर सूचीबद्ध आहे.{{Sfn|Deussen|1997}} == संदर्भ == {{संदर्भयादी|30em}} ; ग्रंथसूची * {{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=XYepeIGUY0gC&pg=PA665|title=Sixty Upanishads of the Veda|last=Deussen|first=Paul|date=1 January 1997|publisher=Motilal Banarsidass|isbn=978-81-208-1467-7}} * {{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=k_Bea7AXHY4C&pg=PA26|title=The Philosophy of the Upanishads|last=Deussen|first=Paul|publisher=Oxford University Press (Reprinted by Cosimo)|year=2010|isbn=978-1-61640-239-6}} * {{स्रोत पुस्तक|title=Words and Deeds: Hindu and Buddhist Rituals in South Asia (Editors: Jörg Gengnagel, Ute Hüsken)|last=Freiberger|first=Oliver|publisher=Otto Harrassowitz Verlag|year=2005|isbn=978-3447051521}} * {{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://sanskritdocuments.org/doc_upanishhat/sanyasa.pdf|title=संन्यासोपनिषत् (Sannyasa Upanishad)|last=Hattangadi|first=Sunder|year=2000|language=sa|access-date=19 January 2016}} * {{स्रोत पुस्तक|title=The Samnyasa Upanisads|last=Olivelle|first=Patrick|publisher=Oxford University Press|year=1992|isbn=978-0195070453}} * {{स्रोत पुस्तक|title=The Asrama System|last=Olivelle|first=Patrick|publisher=Oxford University Press|year=1993|isbn=978-0195083279}} * {{स्रोत पुस्तक|title=Samnyasa: Quellenstudien zur Askese im Hinduismus|last=Sprockhoff|first=Joachim F|publisher=Wiesbaden: Kommissionsverlag Franz Steiner|year=1976|isbn=978-3515019057|language=de}} * {{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=7xoNEM63hZEC&pg=PA89|title=Upanishads|last=Tinoco|first=Carlos Alberto|publisher=IBRASA|year=1996|isbn=978-85-348-0040-2}} [[वर्ग:उपनिषदे]] laad2m9i7iibbur7ur9zn383ciojmsb 2688228 2688226 2026-06-09T06:18:01Z Dharmadhyaksha 28394 {{विकिडेटा माहितीचौकट}} 2688228 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''''बृहत-संन्यास उपनिषद''''' हा १४व्या किंवा १५व्या शतकातील संस्कृत ग्रंथ आहे आणि [[हिंदू धर्म|हिंदू धर्मातील]] लहान [[उपनिषद|उपनिषदांपैकी]] एक आहे.{{Sfn|Deussen|1997|pp=556-557}}{{Sfn|Tinoco|1996|pp=86-89}} हा ग्रंथ [[सामवेद|सामवेदाला]] जोडलेला आहे,{{Sfn|Tinoco|1996}} आणि २० [[संन्यस्ताश्रम|संन्यास]] (त्याग) उपनिषदांपैकी एक आहे.{{Sfn|Olivelle|1992|pp=x-xi, 5}} कधीकधी फक्त संन्यास उपनिषद म्हणून ओळखला जाणारा, हा एक अत्यंत विकृत झालेला ग्रंथ आहे जो खूप वेगवेगळ्या आवृत्त्यांमध्ये अस्तित्वात आहे.{{Sfn|Deussen|1997|p=733}} प्रत्येक हस्तलिखितामध्ये त्याची शैली देखील बदलते, ज्यामध्ये गद्य आणि पद्य श्लोकांचे मिश्रण आहे.{{Sfn|Deussen|1997|p=733-739}} काही हस्तलिखितांमध्ये, स्थानिकरित्या शीर्षकांना ''लघु'' (लहान) आणि ''बृहद'' (मोठे) यांसारख्या संज्ञा जोडल्या आहेत, जे सूचित करते की ही हस्तलिखिते जिवंत ग्रंथ होती जी ''संन्यासावरील'' स्थानिक सामाजिक-सांस्कृतिक श्रद्धा प्रतिबिंबित करत होती.{{Sfn|Deussen|1997|p=733-739}}{{Sfn|Olivelle|1992}} संन्यास उपनिषदाच्या कलकत्ता आणि पुणे हस्तलिखितांची एक चिकित्सक आवृत्ती पॉल ड्यूसेन यांनी संकलित आणि अनुवादित केली, जी [[कुंडिकोपनिषद|कुंडिका उपनिषद या]] पर्यायी नावाने देखील ओळखली जाते.{{Sfn|Deussen|1997|p=733-739}} पॅट्रिक ऑलिव्हल यांनी ''बृहत्-संन्यास'' नावाच्या १४व्या किंवा १५व्या शतकातील एका अत्यंत वेगळ्या हस्तलिखिताचे भाषांतर केले आहे.{{Sfn|Olivelle|1992}} बहुतेक प्राचीन संन्यास उपनिषदांच्या विपरीत, ऑलिव्हेलने अनुवादित केलेला मध्ययुगीन बृहत्-संन्यास ग्रंथ, भिक्षूंच्या सहा श्रेणी, त्यांच्या भिक्षा मागण्याच्या सवयी आणि मठातील भिक्षूंच्या संघात सामील होण्यास कोण पात्र नाही याची यादी यांसाठी उल्लेखनीय आहे.{{Sfn|Olivelle|1992|p=242}} बृहत्-संन्यास उपनिषदानुसार, मठांसाठी अपात्र असलेल्यांमध्ये गुन्हेगार (हत्या करणारे), क्षयरोगासारख्या (टीबी) संसर्गजन्य रोगांनी ग्रस्त असलेले लोक, अपंग, मद्यपी, हिजडे आणि इतर यांचा समावेश आहे.{{Sfn|Olivelle|1992|p=242}} तथापि, श्लोक २५१ मध्ये असे म्हटले आहे की, हे लोक जीवघेण्या धोक्यात असताना स्वतःहून त्याग करू शकतात. ग्रंथामध्ये सहा प्रकारचे संन्यासी ओळखले आहेत – कुटीचक, बहूदक, हंस, परमहंस, तुरियातित आणि अवधूत.{{Sfn|Hattangadi|2000}}{{Sfn|Olivelle|1992}} कुटीचक हा असा भिक्षू आहे जो आपले यज्ञोपवीत, शेंडी ठेवतो व कुटुंबातील सदस्यांशी संपर्क कायम ठेवतो आणि एकाच ठिकाणी भोजन करतो.{{Sfn|Olivelle|1992}} बहूदक हा असा भिक्षू आहे जो कुटीचकासारखाच असतो, परंतु मधमाशीप्रमाणे (वेगवेगळ्या घरांतून यादृच्छिकपणे) भीक्षा मागून दिवसातून फक्त आठ घास खातो.{{Sfn|Olivelle|1992}} हंस भिक्षूच्या जटा असतात, तो बहुदकासारखाच असतो, परंतु तो भटकतो आणि त्याने आधी निवडलेल्या घरांव्यतिरिक्त इतर घरांतून दान मागतो.{{Sfn|Olivelle|1992}} परमहंस भिक्षूने आपले यज्ञोपवीत टाकले आहे, शेंडी आणि केस कापले आहेत, सर्व सामाजिक आणि भौतिक गोष्टींचा त्याग केला आहे, हाताची वाटी बनवून दान मागतो आणि त्याला खायला काही मिळो वा न मिळो, तो आनंदी असतो.{{Sfn|Hattangadi|2000}} ग्रंथात सांगितले आहे की, तुरीयातित भिक्षू गाईप्रमाणे फळे आणि पाने खातो, आणि ज्या दिवशी तो शिजवलेले अन्न खातो, ते तीन वेगवेगळ्या घरांतून येते जिथे तो यापूर्वी कधीही गेला नसतो.{{Sfn|Olivelle|1992}} अवधूत भिक्षू नेहमी स्वतःच्या स्वभावावर ध्यान करतो, जो कोणी त्याला अन्न देतो त्याच्याकडून ते स्वीकारतो.{{Sfn|Olivelle|1992}} {{Sfn|Hattangadi|2000}} [[राम|रामाने]] [[हनुमान|हनुमानाला]] सांगितलेल्या [[मुक्तिकोपनिषद|मुक्तिका]] उपनिषदांच्या तेलुगू भाषेतील १०८ उपनिषदांच्या संकलनात, ते ६५ व्या क्रमांकावर सूचीबद्ध आहे.{{Sfn|Deussen|1997}} == संदर्भ == {{संदर्भयादी|30em}} ; ग्रंथसूची * {{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=XYepeIGUY0gC&pg=PA665|title=Sixty Upanishads of the Veda|last=Deussen|first=Paul|date=1 January 1997|publisher=Motilal Banarsidass|isbn=978-81-208-1467-7}} * {{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=k_Bea7AXHY4C&pg=PA26|title=The Philosophy of the Upanishads|last=Deussen|first=Paul|publisher=Oxford University Press (Reprinted by Cosimo)|year=2010|isbn=978-1-61640-239-6}} * {{स्रोत पुस्तक|title=Words and Deeds: Hindu and Buddhist Rituals in South Asia (Editors: Jörg Gengnagel, Ute Hüsken)|last=Freiberger|first=Oliver|publisher=Otto Harrassowitz Verlag|year=2005|isbn=978-3447051521}} * {{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://sanskritdocuments.org/doc_upanishhat/sanyasa.pdf|title=संन्यासोपनिषत् (Sannyasa Upanishad)|last=Hattangadi|first=Sunder|year=2000|language=sa|access-date=19 January 2016}} * {{स्रोत पुस्तक|title=The Samnyasa Upanisads|last=Olivelle|first=Patrick|publisher=Oxford University Press|year=1992|isbn=978-0195070453}} * {{स्रोत पुस्तक|title=The Asrama System|last=Olivelle|first=Patrick|publisher=Oxford University Press|year=1993|isbn=978-0195083279}} * {{स्रोत पुस्तक|title=Samnyasa: Quellenstudien zur Askese im Hinduismus|last=Sprockhoff|first=Joachim F|publisher=Wiesbaden: Kommissionsverlag Franz Steiner|year=1976|isbn=978-3515019057|language=de}} * {{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=7xoNEM63hZEC&pg=PA89|title=Upanishads|last=Tinoco|first=Carlos Alberto|publisher=IBRASA|year=1996|isbn=978-85-348-0040-2}} [[वर्ग:उपनिषदे]] dd9saw4eyexo3bpxtif5lt56s2qozvl 2688259 2688228 2026-06-09T11:42:33Z Dharmadhyaksha 28394 {{उपनिषदे}} 2688259 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''''बृहत-संन्यास उपनिषद''''' हा १४व्या किंवा १५व्या शतकातील संस्कृत ग्रंथ आहे आणि [[हिंदू धर्म|हिंदू धर्मातील]] लहान [[उपनिषद|उपनिषदांपैकी]] एक आहे.{{Sfn|Deussen|1997|pp=556-557}}{{Sfn|Tinoco|1996|pp=86-89}} हा ग्रंथ [[सामवेद|सामवेदाला]] जोडलेला आहे,{{Sfn|Tinoco|1996}} आणि २० [[संन्यस्ताश्रम|संन्यास]] (त्याग) उपनिषदांपैकी एक आहे.{{Sfn|Olivelle|1992|pp=x-xi, 5}} कधीकधी फक्त संन्यास उपनिषद म्हणून ओळखला जाणारा, हा एक अत्यंत विकृत झालेला ग्रंथ आहे जो खूप वेगवेगळ्या आवृत्त्यांमध्ये अस्तित्वात आहे.{{Sfn|Deussen|1997|p=733}} प्रत्येक हस्तलिखितामध्ये त्याची शैली देखील बदलते, ज्यामध्ये गद्य आणि पद्य श्लोकांचे मिश्रण आहे.{{Sfn|Deussen|1997|p=733-739}} काही हस्तलिखितांमध्ये, स्थानिकरित्या शीर्षकांना ''लघु'' (लहान) आणि ''बृहद'' (मोठे) यांसारख्या संज्ञा जोडल्या आहेत, जे सूचित करते की ही हस्तलिखिते जिवंत ग्रंथ होती जी ''संन्यासावरील'' स्थानिक सामाजिक-सांस्कृतिक श्रद्धा प्रतिबिंबित करत होती.{{Sfn|Deussen|1997|p=733-739}}{{Sfn|Olivelle|1992}} संन्यास उपनिषदाच्या कलकत्ता आणि पुणे हस्तलिखितांची एक चिकित्सक आवृत्ती पॉल ड्यूसेन यांनी संकलित आणि अनुवादित केली, जी [[कुंडिकोपनिषद|कुंडिका उपनिषद या]] पर्यायी नावाने देखील ओळखली जाते.{{Sfn|Deussen|1997|p=733-739}} पॅट्रिक ऑलिव्हल यांनी ''बृहत्-संन्यास'' नावाच्या १४व्या किंवा १५व्या शतकातील एका अत्यंत वेगळ्या हस्तलिखिताचे भाषांतर केले आहे.{{Sfn|Olivelle|1992}} बहुतेक प्राचीन संन्यास उपनिषदांच्या विपरीत, ऑलिव्हेलने अनुवादित केलेला मध्ययुगीन बृहत्-संन्यास ग्रंथ, भिक्षूंच्या सहा श्रेणी, त्यांच्या भिक्षा मागण्याच्या सवयी आणि मठातील भिक्षूंच्या संघात सामील होण्यास कोण पात्र नाही याची यादी यांसाठी उल्लेखनीय आहे.{{Sfn|Olivelle|1992|p=242}} बृहत्-संन्यास उपनिषदानुसार, मठांसाठी अपात्र असलेल्यांमध्ये गुन्हेगार (हत्या करणारे), क्षयरोगासारख्या (टीबी) संसर्गजन्य रोगांनी ग्रस्त असलेले लोक, अपंग, मद्यपी, हिजडे आणि इतर यांचा समावेश आहे.{{Sfn|Olivelle|1992|p=242}} तथापि, श्लोक २५१ मध्ये असे म्हटले आहे की, हे लोक जीवघेण्या धोक्यात असताना स्वतःहून त्याग करू शकतात. ग्रंथामध्ये सहा प्रकारचे संन्यासी ओळखले आहेत – कुटीचक, बहूदक, हंस, परमहंस, तुरियातित आणि अवधूत.{{Sfn|Hattangadi|2000}}{{Sfn|Olivelle|1992}} कुटीचक हा असा भिक्षू आहे जो आपले यज्ञोपवीत, शेंडी ठेवतो व कुटुंबातील सदस्यांशी संपर्क कायम ठेवतो आणि एकाच ठिकाणी भोजन करतो.{{Sfn|Olivelle|1992}} बहूदक हा असा भिक्षू आहे जो कुटीचकासारखाच असतो, परंतु मधमाशीप्रमाणे (वेगवेगळ्या घरांतून यादृच्छिकपणे) भीक्षा मागून दिवसातून फक्त आठ घास खातो.{{Sfn|Olivelle|1992}} हंस भिक्षूच्या जटा असतात, तो बहुदकासारखाच असतो, परंतु तो भटकतो आणि त्याने आधी निवडलेल्या घरांव्यतिरिक्त इतर घरांतून दान मागतो.{{Sfn|Olivelle|1992}} परमहंस भिक्षूने आपले यज्ञोपवीत टाकले आहे, शेंडी आणि केस कापले आहेत, सर्व सामाजिक आणि भौतिक गोष्टींचा त्याग केला आहे, हाताची वाटी बनवून दान मागतो आणि त्याला खायला काही मिळो वा न मिळो, तो आनंदी असतो.{{Sfn|Hattangadi|2000}} ग्रंथात सांगितले आहे की, तुरीयातित भिक्षू गाईप्रमाणे फळे आणि पाने खातो, आणि ज्या दिवशी तो शिजवलेले अन्न खातो, ते तीन वेगवेगळ्या घरांतून येते जिथे तो यापूर्वी कधीही गेला नसतो.{{Sfn|Olivelle|1992}} अवधूत भिक्षू नेहमी स्वतःच्या स्वभावावर ध्यान करतो, जो कोणी त्याला अन्न देतो त्याच्याकडून ते स्वीकारतो.{{Sfn|Olivelle|1992}} {{Sfn|Hattangadi|2000}} [[राम|रामाने]] [[हनुमान|हनुमानाला]] सांगितलेल्या [[मुक्तिकोपनिषद|मुक्तिका]] उपनिषदांच्या तेलुगू भाषेतील १०८ उपनिषदांच्या संकलनात, ते ६५ व्या क्रमांकावर सूचीबद्ध आहे.{{Sfn|Deussen|1997}} == संदर्भ == {{संदर्भयादी|30em}} ; ग्रंथसूची * {{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=XYepeIGUY0gC&pg=PA665|title=Sixty Upanishads of the Veda|last=Deussen|first=Paul|date=1 January 1997|publisher=Motilal Banarsidass|isbn=978-81-208-1467-7}} * {{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=k_Bea7AXHY4C&pg=PA26|title=The Philosophy of the Upanishads|last=Deussen|first=Paul|publisher=Oxford University Press (Reprinted by Cosimo)|year=2010|isbn=978-1-61640-239-6}} * {{स्रोत पुस्तक|title=Words and Deeds: Hindu and Buddhist Rituals in South Asia (Editors: Jörg Gengnagel, Ute Hüsken)|last=Freiberger|first=Oliver|publisher=Otto Harrassowitz Verlag|year=2005|isbn=978-3447051521}} * {{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://sanskritdocuments.org/doc_upanishhat/sanyasa.pdf|title=संन्यासोपनिषत् (Sannyasa Upanishad)|last=Hattangadi|first=Sunder|year=2000|language=sa|access-date=19 January 2016}} * {{स्रोत पुस्तक|title=The Samnyasa Upanisads|last=Olivelle|first=Patrick|publisher=Oxford University Press|year=1992|isbn=978-0195070453}} * {{स्रोत पुस्तक|title=The Asrama System|last=Olivelle|first=Patrick|publisher=Oxford University Press|year=1993|isbn=978-0195083279}} * {{स्रोत पुस्तक|title=Samnyasa: Quellenstudien zur Askese im Hinduismus|last=Sprockhoff|first=Joachim F|publisher=Wiesbaden: Kommissionsverlag Franz Steiner|year=1976|isbn=978-3515019057|language=de}} * {{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=7xoNEM63hZEC&pg=PA89|title=Upanishads|last=Tinoco|first=Carlos Alberto|publisher=IBRASA|year=1996|isbn=978-85-348-0040-2}} {{उपनिषदे}} [[वर्ग:उपनिषदे]] pgymacbwyl2eiy0lihrql8mqka3kujp 3 380381 2688235 2026-06-09T07:03:58Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2688235 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Bhagyashri kunde}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १२:३३, ९ जून २०२६ (IST) nmg8kc5bm4qufpf0uztlxz1kdh58vaa 3 380382 2688252 2026-06-09T10:38:54Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2688252 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Balasaheb shahu shelke}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १६:०८, ९ जून २०२६ (IST) ey6t9tdbbmp82zyvvzua95nzy0tracr 1 380383 2688257 2026-06-09T11:27:57Z ~2026-33971-93 184096 /* ओझरे बुद्रुक गावातील वाडीची नावे सांगा */ नवीन विभाग 2688257 wikitext text/x-wiki == ओझरे बुद्रुक गावातील वाडीची नावे सांगा == for informastion [[विशेष:योगदान/&#126;2026-33971-93|&#126;2026-33971-93]] ([[सदस्य चर्चा:&#126;2026-33971-93|talk]]) १६:५७, ९ जून २०२६ (IST) pq4po2yb4t2vzmj7er6nn5f48jxv5p1